rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Polska w świecie „krążących umysłów”. Ilościowa analiza struktury zatrudnienia zagranicznych uczonych

Tekst ten ma charakter empiryczny i oparty jest wyłącznie na danych urzędowych. Pokazuje on, tylko od strony liczbowej, zbiorowość cudzoziemców, zatrudnionych w polskim systemie akademickim. We wprowadzeniu przedstawiono zarys społecznego kontekstu interesującej nas tutaj lokalnej, polskiej sytuacji. Ten kontekst to współczesne migracje wysokokwalifikowanych kadr, a w szczególności globalizacja świata nauki. W artykule zaprezentowano charakterystykę badanego zbioru danych; kraje, z których pochodzą zatrudnieni w polskim systemie akademickim uczeni; uczelnie, na których są oni najczęściej zatrudniani w Polsce; dyscypliny naukowe, które reprezentują; zależności między narodowością cudzoziemców a miejscem ich zatrudnienia w polskim systemie akademickim; związki między liczbą zatrudnianych cudzoziemców a miejscem danej uczelni w głównych rankingach polskich szkół wyższych i w końcu konkluzje dotyczące tego, czego można i czego nie można dowiedzieć się z analizowanego tutaj zbioru danych.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Własność wyników badań w kontekście zarządzania własnością intelektualną

Artykuł dotyczy kwestii własności wyników badań, omawiając w tym zakresie pokrótce regulacje
krajów europejskich i poświęcając więcej uwagi regulacji krajowej wprowadzonej niedawną nowelizacją
prawa o szkolnictwie wyższym. Analiza dotyczy wpływu wyboru pomiędzy modelem własności instytucjonalnej
a modelem przywileju profesorskiego na efektywność procesu komercjalizacji, w szczególności na aktywność
uczelni w sferze patentowania. Ponadto, w artykule zwrócono uwagę na niejednorodne pojęcie „wyników badań”
i związane z tym konsekwencje prawne w kontekście ich ochrony.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
O etosie badacza w świetle wyzwań współczesnej nauki i techniki (śladami polskich naukoznawców)

W artykule odniosę się do niektórych aspektów dotyczących etosu badacza. Interesuje mnie pytanie
o to, jakie wyzwania współczesnej nauki i techniki (rozważane w kategorii etosu naukowego) budzą dziś
i winny budzić szczególne zainteresowanie naukoznawców. Jest to olbrzymi problem, który zostanie naszkicowany
z odniesieniem do wybranych tylko kontrowersji szeroko dyskutowanych w środowisku naukoznawczym.
Wskażę także na pewne założenia teoretyczne będące u podstaw dyskutowanych kontrowersji mających konsekwencje
praktyczne. Te podstawy teoretyczne dotyczyć będą założeń o charakterze aksjologicznym (przede
wszystkim neutralności bądź zobowiązań aksjologicznych nauki). Zamierzam ukazać te problemy odwołując się
m.in. do badań klasyków naukoznawstwa w Polsce Marii i Stanisława Ossowskich, Tadeusza Kotarbińskiego, jak
i ich twórczych kontynuatorów, by w ten skromny sposób uczcić i docenić ich olbrzymi wkład w jubileuszową
działalność Komitetu Naukoznawstwa.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
O obiektywności prawdy i jej podstawach ontycznych

W artykule – dzięki zestawieniu głównych pojęć obiektywności w sensie ontycznym – odpowiadam
na pytanie, co się składa na obiektywnie istniejącą rzeczywistość. Odwołując się do pojęcia transcendencji
strukturalnej, wskazuję również, gdzie (i jak) przebiega granica między ontyczną obiektywnością a ontyczną
subiektywnością. Na koniec, sięgając do pojęcia obiektywności w sensie epistemologicznym, próbuję wyklarować
relację pomiędzy obiektywnością i subiektywnością z jednej strony, a prawdziwością i fałszywością z drugiej.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Podwójna gra”. O przydatności koncepcji NOMA w socjologii religii

Artykuł jest poświęcony poznawczej sytuacji wierzącego badacza religii, którego przynależność zarówno do świata nauki, jak i do świata wiary, Peter Berger nazywa podwójnym obywatelstwem, zaś Pierre Bourdieu podwójną grą. Autor zastanawia się, czy do sytuacji tej można zastosować koncepcję rozłącznych obszarów dociekań (ang. non-overlaping magisteria, NOMA), która powstała jako model współistnienia religii i nauk przyrodniczych.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Przeciwko depersonalizacji i nadmiernej standaryzacji procesu ewaluacji w nauce

W artykule autor bardzo krytycznie odnosi się do zjawiska nadmiernej standaryzacji ocen stosowanych w polskiej nauce. Zwłaszcza negatywnie ocenia bezkrytyczne posługiwanie się wskaźnikiem Journal Impact Facor (IF) z bazy WoS. Jego zdaniem takie wskaźniki jak: IF, Hirsch-h index, liczba cytowań powinny być stosowane tylko pomocniczo i bardzo ostrożnie. I pod tym względem zgadza się ze stanowiskiem DORA oraz EASE. Rzetelna ocena, to taka, która – przede wszystkim – odwołuje się do trybu peer review i wskaźników bibliometrycznych, ale stosowanych z dużą ostrożnością.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Modelowanie relacji między infrastrukturą transportu a innowacyjnością w kontekście rozwoju gospodarczego

Celem artykułu jest wskazanie omawianych w literaturze przedmiotu współzależności między rozwojem gospodarczym a rozwojem infrastruktury i innowacyjnością. Dalej – wykazanie, że na rozwój gospodarczy wpływa oprócz innowacyjności także wyposażenie w infrastrukturę transportu. Weryfikacji poddane zostaną hipotezy: 1) w gospodarkach rozwiniętych innowacyjność i wyposażenie w infrastrukturę transportu są ze sobą silnie skorelowane; 2) zarówno innowacyjność, jak i infrastruktura drogowa pozytywnie wpływają na rozwój gospodarczy. Hipotezy sformułowano na drodze poszukiwania odpowiedzi na pytanie, czy aby dyskontować profity płynące z innowacji należy najpierw zaspokoić potrzeby infrastruktury transportu.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Problem obiektywności w medycynie na przykładzie pojęcia choroby

Celem artykułu jest zbadanie obiektywności języka medycyny na przykładzie pojęcia choroby.
Autor omawia różnice między chorobą a doświadczeniem choroby, stawia pytania o fi lozofi czny status pojęcia
choroby, szczególnie w odniesieniu do modelu biomedycznego i humanistycznego. Następnie przedstawia spór
między realizmem a antyrealizmem w kwestii wyjaśnienia natury chorób. Autor zastanawia się nad możliwością
pogodzenia dualizmu faktów i wartości w kwestii statusu pojęcia choroby.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Brakujące elementy argumentów

Osoba dokonująca tzw. standaryzacji argumentu musi często zdecydować, czy argument ten należy
uzupełnić o brakujące elementy – z jakichś względów pominięte przez jego nadawcę przesłanki lub konkluzję.
Zgodnie z często spotykanym stanowiskiem – deduktywizmem, argumenty należy uzupełniać w taki sposób,
aby ich konkluzja wynikała logicznie z przesłanek. Rozwiązanie takie, choć proste i eleganckie, rodzi jednak
inne poważne problemy. Pewną pomoc w rekonstrukcji argumentu stanowić może tzw. „zasada życzliwości”.
Najbardziej pomocna w uzupełnianiu argumentu o brakujące elementy wydaje się jednak teoria schematów
argumentacyjnych rozwijana przez D.N. Waltona. Rekonstruowanie argumentu w taki sposób, aby odpowiadał
on określonemu schematowi, pozwala w wielu przypadkach adekwatnie oddać sens argumentu, ułatwia jego
zrozumienie, a następnie ocenę i ewentualną krytykę podczas dyskusji.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Uniwersytet nowego humanizmu

W kontekście: a) naukoznawstwa, w tym narastającego znaczenia naukometrii i bibliometrii, b) aktualnej dyskusji na temat reformy systemu nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce, oraz c) historii idei uniwersytetu, opisuję w tym artykule autorski model uniwersytetu nowego humanizmu, którego zręby zostały sformułowane w 2013 roku (Kokowski 2013a, 2013b).

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Ocena humanistyki w świetle wyzwań Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki

W artykule omówione są wyzwania stojące przed realizacją programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, czyli Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Prezentowane zagadnienia odnoszą się do aktualnej edycji realizowanej w 2015 roku. Artykuł prezentuje trzy problematyczne kwestie, które wynikają z polityki naukowej realizowanej w Polsce: (1) sposób odróżniania dyscyplin humanistycznych od dyscyplin z nauk społecznych; (2) sposób oceny dorobku kierownika projektu w naukach humanistycznych oraz (3) interpretowanie terminu „narodowy” w nazwie ministerialnego programu. Zakończenie artykułu omawia konsekwencje polityki naukowej koncentrującej się na fi nansowaniu projektów a nie na fi nansowaniu długoletnich badań.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Proceduralno-kognitywny charakter ideału obiektywności

W artykule prezentowany jest ideał obiektywności poznania i wiedzy znajdujący wyraz poza
nauką również w licznych społecznych czynnościach i instytucjach. Analizowana jest głównie proceduralna
geneza i natura tego ideału. W drugiej części artykułu przedstawiona jest krytyczna analiza ideału obiektywności
przeprowadzona przez teorię metafor pojęciowych Lakoffa i Johnsona, według których metaforyczność utrwala
postawę obiektywistyczną w nauce i potocznym myśleniu.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Reguły działania a argumentacja

Argumentacja niemonotoniczna ma być blisko rozumowań praktycznych i zdroworozsądkowych:
wykonawcy czynności (agenci) opracowują plany działań i starają się plany te wykonać; często jednak są pozbawieni
pełnego opisu sytuacji, ich wiedza jest cząstkowa, czynią założenia i podejmują decyzje oraz działania,
w tym działania słowne, polegając na własnym doświadczeniu i nawykach. Powstające formalne struktury obejmują
tzw. cyrkumskrypcje (circumscriptions), logikę domyśleń (default logic), logikę autoepistemiczną (autoepistemic
logic), konsekwencje kumulatywne (cumulative consequences) i szereg innych.
Można wyodrębnić dwa główne typy systemów rozumowań niemonotonicznych: systemy defi niowalne poprzez
modele kumulatywne lub preferencyjne oraz logiki domyśleń.
W artykule szkicujemy inne ujęcie zagadnienia, w którym centralną rolę gra pojęcie reguły działania (rule
of conduct); inaczej: reguły pragmatycznej. Zgodnie z nim, argumentacja niemonotoniczna jest wsparta na konsekwencjach
przyjętych reguł działania. Stan rzeczy jest wyprowadzony ze skończonego zbioru przesłanek, gdy
czynności obejmowane daną regułą działania prowadzą do stanu rzeczy będącego wnioskiem reguły. (Przesłankę
identyfi kuje się tu ze zbiorem stanów rzeczy.) W odróżnieniu od reguł logiki (tj. reguł inferencji) reguły działania
nie są dane raz na zawsze; mogą być modyfi kowane, niekiedy są zawodne, a nawet mogą być odrzucane
i zastępowane nowymi.
Artykuł zawiera rozszerzone i rozbudowane oryginalne wątki naszkicowane w monografi i Czelakowskiego
(2015). Celem artykułu jest przybliżenie ich polskiemu czytelnikowi.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wykorzystanie planu badań metodami mieszanymi do tworzenia nowej wiedzy. Studium przypadku z zakresu zdrowia publicznego

Na podstawie epistemologicznej koncepcji tworzenia wiedzy naukowej proponuję nowy sposób oceny roli metod mieszanych w badaniach: przez odniesienie ich nie tylko do poziomu publikacji, lecz także do projektu badawczego. Na przykładzie wybranych publikacji z zakresu zdrowia publicznego wskazuję dwie różne role metod mieszanych w tworzeniu nowej wiedzy: rola generatywna na poziomie projektu badawczego oraz synteza dotychczasowej wiedzy na poziomie pojedynczych publikacji.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Ewaluacja uczonych i ich publikacji w otwartej e-Nauce

Oprócz dotychczasowych metod, ilościowych i jakościowych, oceny naukowców i ich publikacji, stosowanych w środowisku druku, otwarte środowisko współczesnego Webu daje w tym zakresie nowe możliwości. Reputacja wszystkich uczestników komunikacji naukowej (instytucji nauki, naukowców, wydawców, publikacji) może być ustalana na podstawie dużej ilości miar, pozwalających na wieloaspektową ewaluację wpływu wymienionych uczestników na środowisko badaczy. W tym celu w nauce adaptowane są narzędzia i serwisy wykorzystywane w Webie 2.0. W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania serwisów Nauki 2.0 do wieloaspektowej ewaluacji dorobku uczonych, w szczególności ich publikacji.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kłopoty z programem źródłowym

W artykule przedstawiono zasady ochrony i rozpowszechniania programu komputerowego
w postaci kodu źródłowego. Przyjęto, że brak jest podstaw dla kwestionowania tożsamości, z punktu widzenia
prawa autorskiego, programu komputerowego wyrażonego w formie maszynowej i jako program źródłowy.
W związku z powyższym nie istnieje autorskie prawo majątkowe do programu źródłowego, odrębne od prawa autorskiego
do programu komputerowego, którego ten program źródłowy dotyczy. Nie jest konstrukcyjnie możliwe
wyodrębnienie pola eksploatacji w postaci programu źródłowego – można jedynie stwierdzić, że dla pola eksploatacji
polegającego na zmianie i modyfi kowaniu programu konieczne jest dysponowanie wersją źródłową
danego programu. Wobec przeniesienia praw autorskich do całości programu, dysponentowi wersji źródłowej
tego programu przysługuje jedynie ochrona na podstawie art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Poza umowami typu open source, obowiązek wydania kodu źródłowego istnieje w umowach o przeniesienie praw
wyłącznych do programu lub umowach licencji wyłącznej – w sytuacjach, gdy uprawniają one do wprowadzania
zmian do programu stanowiącego przedmiot danej umowy, a równolegle nie jest przewidziany odpowiedni
serwis ze strony zbywcy prawa wyłącznego lub licencjodawcy. W pozostałych sytuacjach kwestia ta winna być
rozważana odrębnie – w kontekście całokształtu postanowień danej umowy.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kryteria poprawności technik komunikacyjno-poznawczych

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie: jakie są podstawowe typy kryteriów oceny poprawności technik komunikacyjno-poznawczych? Pokażemy, że we współczesnych badaniach rozwijanych na gruncie teorii błędnych technik tego typu (ang. theory of fallacies) teoretycy zazwyczaj koncentrują się na jednym z trzech aspektów: (1) kryterium logicznym, zgodnie z którym źródeł wadliwości tych technik upatruje się w przeprowadzanych rozumowaniach i inferencji, (2) kryterium dialektycznym, według którego wadliwość związana jest z nieprzestrzeganiem reguł dialogu przez jego uczestników, oraz (3) kryterium retorycznym, w którym wadliwości upatruje się w niepoprawnym wykorzystaniu środków perswazji (wadliwość związana z perswazyjną funkcją komunikacji). W artykule dokonujemy też przeglądu typowych podejść skupiających się na jednym z powyższych kryteriów oraz pokazujemy takie ujęcie, które umożliwia jednoczesne uwzględnienie wszystkich wymienionych aspektów.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Defi niowanie przez uczniów znaczenia terminów „argument” i „kontrargument”

W niniejszym tekście przedstawione zostały wstępne wyniki analiz dotyczących sposobów defi
niowania przez uczniów znaczenia terminów „argument” i „kontrargument”. Poddany analizie materiał obejmował
211 defi nicji słowa „argument” i 164 defi nicje słowa „kontrargument”. Defi nicje te uzyskano w badaniu,
w którym uczestniczyło 240 uczniów (120 dziewcząt i 120 chłopców) w wieku od 9. do 18. roku życia. Byli to
uczniowie: trzecich i szóstych klas szkół podstawowych oraz uczniowie ostatnich klas gimnazjum i ostatnich
klas liceum. Wyniki badań wskazują, że do przekonywania jako funkcji argumentu uczniowie wraz z wiekem
odwołują się rzadziej. Od momentu zakończenia edukacji na poziomie podstawowym coraz częściej wskazują
oni na relacje łączące przesłanki z konkluzją. Znajomość znaczenia terminu „kontrargument” deklarowało mniej
uczniów i najczęściej wskazywało na kontrargument jako przeciwieństwo argumentu.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wizualizacja publikacji naukoznawczych – na przykładzie wybranych artykułów z „Zagadnień Naukoznawstwa”

Artykuł prezentuje przyczynek do analizy i wizualizacji podstawowych informacji o publikacjach, które ukazały się w okresie 1965–2016 w „Zagadnieniach Naukoznawstwa”. Analiza dotyczy wybranych artykułów, które zestawione są w bazie Google Scholar. Obejmuje ona 638 artykułów i 418 autorów.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Społeczna odpowiedzialność biznesu – PR czy społecznikostwo?

Polscy przedsiębiorcy nie mają klarownego obrazu, czym jest społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw i często utożsamiają ją z Public Relations lub działalnością charytatywną. Na rynkach gospodarek rozwiniętych etapy kreowania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw trwały kilkadziesiąt lat, w Polsce o CSR zaczęto mówić pod koniec lat dziewięćdziesiątych, przy czym w początkowych stadiach wielu przedsiębiorców, jak i naukowców odnosiło się do tej idei nie tylko z dozą nieufności, ale nawet z wrogością. Wyniki dwóch przedstawionych w artykule badań na temat społecznej odpowiedzialności potwierdzają, że w polskiej rzeczywistości CSR jest ideą mało znaną i co się z tym wiąże, rzadko wdrażaną

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Recenzja z: Robert Kublikowski (2013), Defi nicje i rozwój wiedzy: od Arystotelesa do Putnama, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, ss. 287

Review of: Robert Kublikowski (2013), Defi nicje i rozwój wiedzy: od Arystotelesa do Putnama, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, ss. 287

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Problematyzacja obiektywności w naukach społecznych

Historia idei pokazuje, że obiektywność to całkiem nowe pojęcie. Jej epistemologiczne znaczenie
wynika z nowożytnej idei poznania jako procesu produktywnego, twórczego i konstrukcyjnego. Właściwości te
nabierają szczególnego znaczenia w naukach społecznych. Nauki te wnoszą do nowoczesnej problematyzacji
wiedzy w kategoriach obiektywności nowe aspekty – praktyczny i intersubiektywny. Główna teza artykułu brzmi
następująco: w przeciwieństwie do nauk przyrodniczych warunki obiektywności poznania w naukach społecznych
mają specyfi czny sens o b i e k t y w i z a c j i s p o ł e c z n y c h p r a k t y k, a nie technologicznej obiektywizacji
wiedzy. Ontologiczne podstawy obiektywności nauk społecznych mają charakter praktyczny a nie technologiczny.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
O wewnętrznej i zewnętrznej integracji nauk

Artykuł rozważa problem integracji w nauce i jego rozmaite aspekty. Obok integracji wyróżnione są także inne podobne procesy, mianowicie to, co określa się mianem interdyscyplinarności oraz unifi kacja. O ile integracja i interdyscyplinarność dotyczą nauki w sensie socjologicznym, wyrosłym na gruncie praktyki akademickiej, unifi kacja wiąże się z nauką w sensie metodologicznym, tj. określoną przez kryteria metodologiczne.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Metody mieszane w kontekście procesu badawczego w naukoznawstwie

Głównym tematem niniejszego artykułu, w kontekście najnowszych dyskusji w metodologii badań naukowych, jest charakterystyka podejścia badawczego, które pozwalałoby w adekwatny sposób prowadzić badania w zakresie naukoznawstwa. Trudność tkwi przede wszystkim w tym, że badania naukoznawcze obejmują zróżnicowane aspekty, które w bardziej tradycyjnym ujęciu odpowiadają konglomeratowi różnych dyscyplin, ale jednocześnie, oczekuje się – m.in. ze względu na rekomendacje na podstawie badań – że wynik będzie miał charakter spójny i jednolity. Tego rodzaju problem obserwuje się nie tylko w badaniach naukoznawczych, lecz – z uwagi na rosnącą złożoność podejść do przedmiotu badania – również w przypadku wielu dyscyplin w obrębie szeroko rozumianych badań społecznych.
Artykuł zawiera przegląd zagadnień dotyczących jednej z nowszych propozycji metodologicznych rozwiązania powyżej zasygnalizowanego problemu – tzw. „metod mieszanych” – czyli podejścia stosującego w pojedynczym procesie badawczym różne metody badań w celu uzyskania spójnej i kompleksowej odpowiedzi na pytanie badawcze. Po ogólnej charakterystyce metod mieszanych oraz zarysowaniu dyskusji dotyczących ich podstaw, zaprezentowane są argumenty za oraz przeciw ich stosowaniu w badaniach, omówiona jest jedna z szerzej przyjętych typologii metod mieszanych, a także krótko przywołane są nieliczne przykłady badań naukoznawczych wykorzystujących to podejście.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Zamówienia na usługi badawczo-rozwojowe w świetle doświadczeń zagranicznych i krajowych

Artykuł dotyczy problemu wykorzystywania zamówień na usługi badawczo-rozwojowe do wspierania
rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw. Zamówienia te są realizowane głównie w formule programu SBIR
(USA) lub zamówień przedkomercyjnych (państwa europejskie). Mimo rosnącej popularności, ich wdrażanie
napotyka na wiele wyzwań. W przypadku Polski są to niska skłonność instytucji publicznych do podejmowania
ryzyka, niski poziom zaangażowania ze strony potencjalnych użytkowników oraz niski poziom umiejętności
w zakresie identyfi kacji i wyboru problemów/potrzeb będących przedmiotem tego typu zamówień. Przezwyciężeniu
tych barier może służyć opracowywanie planów zamówień przedkomercyjnych przez instytucje publiczne,
popularyzowanie wiedzy i podnoszenie umiejętności, a także wykorzystanie foresightu w zakresie identyfi kacji
oraz do określania tematów zamówień przedkomercyjnych.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne