rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Utrwalone dziedzictwo – pieśni religijne w twórczości Władysława z Gielniowa, Franciszka Karpińskiego i Kazimierza Brodzińskiego

Badania nad polską pieśnią religijną wskazują na walory literacko-muzyczne wybranych utworów, jak również przybliżają sylwetki samych twórców. Niniejszy artykuł przedstawia najważniejsze osiągnięcia trzech wybitnych poetów: Władysława z Gielniowa (ok. 1440–1505), Franciszka Karpińskiego (1741–1825) i Kazimierza Brodzińskiego (1791–1835), których działalność na polu upowszechnienia pieśni kościelnej zasługuje na szczególne uznanie. Interesujące są również same motywy fascynacji poezją pieśniową o tematyce religijnej, czasem taka forma twórczości wynikała z osobistej wiary, niekiedy też z dodatkowych pobudek czy uwarunkowań. Duże znaczenie w upowszechnieniu danego utworu poetyckiego odgrywa forma muzyczna. Pieśni religijne wspomnianych poetów z różnego czasu i miejsca powstania odznaczają się cennymi walorami i popularnością, co sprawia, że są one stale obecne w repertuarze śpiewów kościelnych. Umieszczenie ich w najnowszym wydaniu Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego może stanowić potwierdzenie żywej recepcji i znak trwałego dziedzictwa.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Nowy katolicki modlitewnik i śpiewnik języka niemieckiego („Gotteslob. Katholisches Gebet- und Gesangbuch”)

W pierwszą niedzielę Adwentu 2013 roku w Niemczech, Austrii i w diecezji Bozen-Brixen w południowym Tyrolu na terenie Włoch został oficjalnie wprowadzony w życie nowy katolicki modlitewnik i śpiewnik języka niemieckiego (Gotteslob – niem. chwała Boża, uwielbienie Boga). Autor niniejszej publikacji przedstawia najpierw historię powstania nowej księgi, zastępującej dotychczasową wydaną w 1975 roku, której postawiono zadanie ułatwienia wszystkim wiernym czynnego uczestnictwa w życiu Kościoła „na chwałę Boga i dla zbawienia ludzi”. Następnie została omówiona zawartość nowej księgi, która składa się z części podstawowej, wspólnej dla całego obszaru języka niemieckiego, oraz z części przeznaczonej dla poszczególnych diecezji. W części podstawowej znajdują się trzy rozdziały, z których pierwszy jest poświęcony „liturgii Kościoła domowego” – modlitwom i obrzędom świątecznym we wspólnocie rodzinnej. W rozdziale drugim w trzech działach zamieszczono 67 psalmów z melodiami; następnie śpiewy-pieśni przeznaczone na każdy dzień, na niedzielę, na poszczególne okresy roku kościelnego oraz śpiewy o tematyce „życie w Bogu”, „w świecie”, „w Kościele”. Trzeci dział tego drugiego rozdziału stanowią litanie, których podano 15. Trzeci rozdział części podstawowej jest zatytułowany Celebracje liturgiczne i zawiera teksty modlitw oraz śpiewy stosowane przy sprawowaniu sakramentów, sakramentaliów, liturgii godzin, w nabożeństwach Słowa Bożego oraz rozważania na różne tematy teologiczne, w tym podczas Drogi krzyżowej.Część przeznaczona dla poszczególnych diecezji, rozpoczynająca się od numeru 700, zawiera trzy części: śpiewy – pieśni, rozważania na różne tematy teologiczne oraz tzw. tradycję duchową (religijną), kalendarz diecezjalny, kalendarz świętych wspominanych w roku liturgicznym i kalendarz imion świętych, które według starej tradycji rodzice nadawali swoim dzieciom przy chrzcie.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
„Głos” Karola Szymanowskiego w muzyce Henryka Mikołaja Góreckiego, Zbigniewa Bujarskiego i Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Muzyka w muzyce – muzyka z muzyki –  muzyka o muzyce. Rekonesans

W tekście pt. „Głos” Karola Szymanowskiego w muzyce Henryka Mikołaja Góreckiego, Zbigniewa Bujarskiego i Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Muzyka w muzyce – muzyka z muzyki – muzyka o muzyce. Rekonesans autorka podejmuję próbę wysłyszenia głosów Karola Szymanowskiego, przejawiających się na różnych poziomach dzieła muzycznego (podstawa metodologiczna: intertekstualność zaproponowana przez Mieczysława Tomaszewskiego, rozumiana jako muzyka w muzyce – muzyka z muzyki – muzyka o muzyce). Przedstawia trzy wybrane utwory o przesłaniach religijnych, w których wpływ postawy kompozytora jest najbardziej znaczący. Są to: III Symfonia „Pieśni żałosnych” op. 36 H. M. Góreckiego (1976), Stabat Mater na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną Z. Bujarskiego (2000) oraz Magnificat na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną G. Pstrokońskiej-Nawratil (2004).

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
„Visitatio Sepulchri” w XV-wiecznej katedrze wawelskiej na podstawie AKKK 47

„Muzyka w katedrze na Wawelu w epoce średniowiecza” to cykl publikacji mających na celu ukazanie bogatego dziedzictwa liturgiczno-muzycznego, które przechowywane jest w wawelskim archiwum. Transkrypcje dawnych melodii, które są często zapisane notacją i tekstem mało czytelnym, mają na celu przepisanie tych melodii do notacji kwadratowej (tak zwanej watykańskiej) i w ten sposób zachęcić szersze grono wykonawców do sięgnięcia po ten repertuar. Oddajemy Państwu do rąk transkrypcje Lamentatione Iheremiae Prophete (Lamentacje Jeremiasza), będące częścią Matutinum tenebrarum (Ciemnych jutrzni) oraz dramat liturgiczny Visitaio sepulcri (Nawiedzenie grobu), rozgrywający się w trakcie poranka wielkanocnego przy pustym grobie. Każda z przedstawionych transkrypcji poprzedzona została opisem manuskryptu i zastosowanej w nim notacji, przedstawieniem problemów związanych z transkrypcją, wskazaniem proweniencji liturgicznej (konkretne nabożeństwo Wielkiego Tygodnia) oraz polskim tłumaczeniem tekstów.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kościelnych. Retrospektywa

Artykuł jest syntetycznym przeglądem i podsumowaniem działalności Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych od momentu jego powstania w 2001 roku do XVI Zjazdu we wrześniu 2015 włącznie.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
René Jacobs kończy 70 lat, czyli Bach dla wymagających

Wybitny wokalista i dyrygent – René Jacobs – świętuje w bieżącym roku swe 70. urodziny. Jego błyskotliwa kariera artystyczna trwa nieprzerwanie od ponad 50 lat. Działalność koncertowa Jacobsa łączy się nierozerwalnie z aktywnością fonograficzną. Artysta nagrał na płyty kilkaset utworów, dzieł reprezentujących różnorodne formy i style muzyczne. Istotnym i rozległym obszarem poszukiwań artystycznych Jacobsa jest muzyka wokalno-instrumentalna Johanna Sebastiana Bacha. Do chwili obecnej jako dyrygent zarejestrował on na płyty wiele kantat oraz obydwie Pasje, Oratorium na Boże Narodzenie, Mszę h-moll i komplet Motetów lipskiego kantora. Szczególne zainteresowanie słuchaczy wzbudzają nagrania Pasji wg św. Mateusza i Pasji wg św. Jana zrealizowane przez Jacobsa w ostatnich kilku latach.Opisywane w niniejszym przedstawieniu nagranie Pasji wg św. Mateusza Bacha jest jednym z najbardziej oryginalnych, jakie ukazały się w ostatnich latach na rynku płytowym. Interpretacja, pełna teatralnej narracji i kontrastów, zadziwia znakomitą obsadą wokalną, oryginalnym podejściem do realizacji warstwy agogicznej, a także niezwykle bogatą obsadą instrumentalną partii basso continuo. Porównanie nagrania Rene Jacobsa z innymi dostępnymi na rynku płytowym wzbudza respekt i szacunek dla oryginalnej, wręcz odkrywczej koncepcji dyrygenta. Nagranie jest w pewnym sensie podsumowaniem poszukiwań belgijskiego artysty, który słusznie uznawany jest przez krytyków muzycznych i melomanów za prawdziwego muzycznego wizjonera.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Instytucja Kościoła w przestrzeni muzycznej Feliksa Nowowiejskiego

Życie i twórczość Feliksa Nowowiejskiego, czołowego kompozytora muzyki religijnej pierwszej połowy XX w. w Polsce, nierozerwalnie wiąże się z Kościołem katolickim. Religijna atmosfera domu rodzinnego, nauka w placówkach kościelnych, praca na stanowiskach organisty, szerokie kontakty w kręgach duchowieństwa, w tym z najwyższymi hierarchami kościelnymi, to istotne determinanty działalności artystycznej kompozytora. W latach II Rzeczypospolitej Nowowiejski nieustanne obecny był w życiu Kościoła i Narodu Polskiego, dla którego Bóg i Ojczyzna stanowiły jedność. Ogromny dorobek kompozytorski, wyrosły w dużej mierze z tradycji religijnych, przyniósł mu liczne nagrody i wyróżnienia.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
„Litania do Marii Panny” Jerzego Lieberta w kantacie Karola Szymanowskiego

Przedmiotem artykułu jest Litania do Marii Panny op. 59 Karola Szymanowskiego, napisana do fragmentów wiersza Jerzego Lieberta. Autorka koncentruje się najpierw na cechach twórczości Lieberta, jako czołowego przedstawiciela poezji religijno‑filozoficznej dwudziestolecia międzywojennego, wskazując także na ewolucję poglądów filozoficzno‑religijnych poety, determinujących jego aktywność literacką. Analizie poddany jest najpierw pełen prostoty, nacechowany symbolicznie liryk Lieberta Litania do Marii Panny, stanowiący przykład poezji, w której podmiot „staje się locus transcendentiae”. Kontekst dla wiersza stanowi zarówno litania liturgiczna, jak i litania poetycka, z przykładami wierszy napisanych przed Litanią Lieberta. W dalszej części artykułu autorka skupia się na walorach kantaty Karola Szymanowskiego, uznanej przez samego kompozytora za „może najlepszy utwór, jaki napisał”. Wskazując najpierw na przyczyny inspiracji wierszem Lieberta oraz okoliczności powstania dzieła, autorka przechodzi do charakterystyki cech konstytutywnych kantaty, odnajdując je na poziomie stylu i estetyki, w relacji słowa i muzyki oraz symbolice figur obrazowych i wyrazowych. W interpretacji dzieła pojawiają się odniesienia do analiz innych autorów, m.in. koncepcji Mieczysława Tomaszewskiego, przedstawiającego Litanię jako wcielenie idiomu „franciszkańskiego”.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Pieśni mszalne ks. Franciszka Walczyńskiego

Pieśni mszalne ks. Franciszka Walczyńskiego są kontynuacją tego gatunku istniejącego od drugiej połowy XVIII w. Kompozytor przejął wybrane teksty z pieśni już istniejących i opatrzył je nowymi melodiami. Pieśni mszalne w twórczości Walczyńskiego to cykle liczące przeważnie od dziewięciu do sześciu części. Warianty tekstowe są nieliczne. Struktura tekstów oparta wyłącznie na budowie stroficznej wykorzystuje zwrotki od ośmio-, siedmio-, sześcio- i w jednej pieśni czterowersowe. Są one w przewadze hetrosylabiczne, wiązane rymami żeńskimi dokładnymi, układającymi się naprzemiennie oraz rzadziej – przylegająco.Pod względem muzycznym pieśni mszalne zawarte w badanym zbiorze ks. Walczyńskiego prezentują układy dwu- i trzyczęściowe, oparte o harmonikę dur‑moll, formę melodyczną cechującą się szerokim zakresem ambitusu, kierunkiem łukowym i falistym, interwałami sekundowymi. Wszystkie te cechy ukazują wartość artystyczną twórczości muzycznej ks. Walczyńskiego, będącej świadectwem religijnej kultury muzycznej Kościoła katolickiego w Polsce w XIX i w początkach XX w.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Moja droga do sacrum

Wychodzę z założenia, że lepiej pisać muzykę „własną” niż „nową”. Dystansuję się więc od muzycznej awangardy. Odnalazłem swoją drogę w tworzeniu muzyki sakralnej. Zaliczam do niej przede wszystkim kilkanaście dużych form wokalno‑instrumentalnych, takich jak Vesperae pro defunctis, Requiem, Via crucis, Resurrectio, Missa de Maria a Magdala, Magnificat &amp; Nunc dimittis, Miserere oraz cztery symfonie – o Opatrzności, miłości, aniołach i miłosierdziu, a także kilkadziesiąt kompozycji chóralnych a cappella. Ważnymi etapami mojej drogi były dzieła związane z przemijaniem – Vesperae pro defunctis i Requiem, oraz z nurtem duchowości pasyjnej i paschalnej: Via crucis i Resurrectio. Na potrzeby swojego języka muzycznego zaproponowałem pojęcie „tonalność odnowiona”, które dobrze przystaje do materiału dźwiękowego, którym się posługuję w swoich utworach. W artykule przywołuję dokumenty Kościoła katolickiego odnoszące się do muzyki, w tym teksty papieży Piusa X i Piusa XII oraz Konstytucję o liturgii świętej Soboru Watykańskiego II. Komponując muzykę sakralną, staram się podążać za głosem Kościoła katolickiego wyrażonym w tych dokumentach. Uważam bowiem, że muzyka sakralna powinna być święta i powszechna. Za Bohdanem Pociejem przywołuję cztery poziomy wnikania twórców w przestrzeń sacrum, tj.: temat religijny, nastrój religijny, czas i dźwięk sakralny oraz forma sakralna, które można odnieść również do mojej muzyki.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Rękopis „Mszy D-dur” Franza Danziego ze zbiorów muzykaliów gidelskich

Artykuł dotyczy rękopisu Mszy niemieckiego kompozytora Franza Danziego (1763–1826), wchodzącej w skład muzykaliów gidelskich przechowywanych w Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie.We wstępie artykułu dokonano krótkiej charakterystyki zachowanych muzycznych rękopisów gidelskich. Następnie przedstawiono sylwetkę kompozytora, jego życiorys, działalność artystyczną jako instrumentalisty oraz kompozytora.W dalszej części artykułu opisano zachowany rękopis Mszy niemieckiego kompozytora – stan manuskryptu, zachowane głosy orkiestrowe i chóralne, notatki sporządzone na rękopisie przez kopistę oraz kapelmistrzów.Ostatni podrozdział jest krótką analizą wszystkich części cyklu mszalnego pod względem ich budowy formalnej.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Feliks Nowowiejski (1877–1946) – patron roku 2016. Poznańskie lata – miłość odwzajemniona?

Feliks Nowowiejski – kompozytor, dyrygent, wirtuoz organista, inicjator przedsięwzięć o wydźwięku patriotycznym – po uzyskaniu przez Polskę niepodległości osiedlił się w Poznaniu. W swoim dorobku kompozytorskim miał już formy oratoryjne, kantaty, msze, pieśni i drobne utwory organowe. W Poznaniu rozwinął działalność jako dyrygent i kompozytor utworów operowych i scenicznych oraz solowych utworów organowych o charakterze koncertowym. Położył też duże zasługi jako organizator życia muzycznego. Środowisko odwdzięczało się z jednej strony ogromnym uznaniem, z drugiej – nie szczędziło krytyki. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu dynamiczna i nietuzinkowa indywidualność artysty i jego dokonania zostawiły ślad na dzisiejszym życiu muzycznym Poznania.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Działalność chórów katedralnych w Anglii na przykładzie Ely Cathedral Choir

W wykładzie Paul Trepte zaprezentował sposób funkcjonowania chórów w anglikańskich katedrach w Wielkiej Brytanii. Wykładowi towarzyszyła demonstracja repertuaru wykonanego przez chór katedralny z Ely, a także prezentacja możliwości wokalnych chórzystów. Paul Trepte przedstawił również metodykę ćwiczenia i prowadzenia chóru chłopięcego, opierając się na długiej i bogatej tradycji anglikańskiej, podkreślając swoistą filozofię kształcenia młodych ludzi poprzez muzykę.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Topos romano‑frankoński na przykładzie „Missa Claromontana” (2005) na chór, organy i kotły Mariana Sawy

Missa Claromontana jest ostatnim dziełem Mariana Sawy. Doskonale dostosowana do liturgii, respektuje jej rozmiary, a formalnie i stylistycznie spójna – potwierdza topiczny charakter kultury muzycznej Kościoła zachodniego. Wyczuwa się w niej wszystkie rodzaje wspólnoty kulturowej ze śpiewem gregoriańskim: idiom, inspiracje i fondamento. Warsztat kompozytora obfituje w celowe nawiązania do wieków minionych, co jest najlepszą gwarancją prawdziwej autentyczności muzyki sakralnej. Sawa wychował się na śpiewie gregoriańskim, który był nieodłączną częścią liturgii przed Soborem Watykańskim II. Udało mu się uchwycić intymny związek muzyki ze słowem. Słuchając utworu, ma się nieustanne wrażenie, że słowo tę muzykę determinuje, podporządkowując mu wszystkie parametry dzieła muzycznego. Missa Claromontana jest nie tylko ważnym elementem spuścizny kompozytora, ale należy do grona najwybitniejszych osiągnięć polskiej sakralnej XXI w.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Historia liturgii Kościoła anglikańskiego

Paul Jones przedstawił historię i ewolucję liturgii Kościoła anglikańskiego od początków aż do dziś, ukazując równocześnie wpływy reformacji na doktrynę anglikańską. Przedstawił najważniejsze postaci Kościoła anglikańskiego – teologów oraz ludzi kultury. Wykład kończy się opisem współczesnej anglikańskiej liturgii w codziennej praktyce.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Klasztor dla muzyki czy muzyka dla klasztoru? Refleksje na temat muzyki kościelnej

Referat jest próbą uchwycenia najistotniejszych cech, którymi powinna odznaczać się muzyka kościelna, zwłaszcza gdy mowa o jej analizie w historii. Analizując świadectwa pochodzące z różnych epok – począwszy od biblijnych, poprzez średniowieczne, aż do tych współczesnych – można wyłonić specyficzne zadania muzyki kościelnej, które w odmiennych paradygmatach myślenia, jak obecne, doprowadzić mogą do niepotrzebnych nieporozumień i nadinterpretacji. Referat stawia sobie za cel przypomnienie, czym muzyka kościelna jest i jakie zadanie spełnia w liturgii i w życiu Kościoła.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Muzyka sakralna jako via pulchritudinis wyzwaniem dla kompozytorów

Jeśli natura i kosmos są odblaskiem piękna Stwórcy i prowadzą nas do kontemplacji Jego wielkości, to również twórczość artystyczna ma możliwość przybliżania nas do tajemnicy Boga. Dla człowieka wierzącego piękno wykracza poza estetykę i odnajduje swój archetyp w Bogu. Kontemplacja odwiecznej piękności jest źródłem, z którego kompozytorzy chrześcijańscy czerpią natchnienie, aby ukazywać w swej twórczości misterium Boga. Inspirowane wiarą chrześcijańską dzieła muzyki sakralnej pozwalają nam w intuicyjny sposób uczestniczyć w doświadczeniu wiary, odkrywając tajemnicę miłości Boga i tożsamości człowieka. Posługując się językiem piękna, dzieła muzyczne są nie tylko nośnikami przesłania artysty, ale także prawdy o Bogu. Kompozytor, ukazując ową prawdę, nie wychwala samego siebie, ale pragnie uwielbiać Źródło Piękna. W liturgii, będącej istotnym momentem w doświadczaniu dojrzałej wiary, piękna nie można zredukować jedynie do formalnego estetyzmu. Jest to przede wszystkim głębokie piękno spotkania z tajemnicą Boga. Dlatego w muzyce liturgicznej nie ma miejsca na powierzchowność, banalność i niedbałość. Muzyka nie pomagałaby wówczas w rozwoju wiary, ale wręcz stawałaby się przeszkodą w godnym uczestniczeniu w chrześcijańskich obrzędach. Piękno stanowi zatem jedną z fundamentalnych kategorii teologicznych, pomagając wzrastać w wierze oraz dążyć do prawdy. Istotną rolę ewangelizacyjną pełni w tym kontekście muzyka sakralna, która jako via pulchritudinis stanowi wspaniały wyraz wiary, nadziei i miłości.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Muzyka liturgiczna a nowoczesność

W każdej muzycznej epoce pojawiał się pewien rodzaj nowoczesności, który powodował rozwój muzycznego języka. Jednak nowoczesność pojmowana współcześnie rozpoczęła się mniej więcej na początku wieku XX w., szczególnie w malarstwie. Zapoczątkował ją kierunek malarski zwany dadaizmem. Artyści, którzy go tworzyli, nierzadko kierowali się nihilizmem. Dadaizm przerodził się w nowy kierunek, zwany surrealizmem. Jego przedstawicielami byli m.in. Salvador Dali, Giorgio de Chirico, Max Ernst, Marcel Duchamp. Kierunek ten cechował się też buntem artystów przeciwko tradycyjnemu pojęciu piękna i sztuki.Podobny bunt w muzyce nastąpił dopiero na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w., w postaci tendencji awangardowych, co spowodowało rozpad tradycyjnego podejścia do tworzenia muzyki. Muzyka liturgiczna w tym czasie zachowała swój tradycyjny język muzyczny, a to zaowocowało większym rozdźwiękiem między Kościołem a kulturą. Kardynał Joseph Ratzinger w swojej książce Nowa pieśń dla Pana porusza i analizuje te zjawiska, przez co książka ta jest znakomitą pozycją pomocną w rozwiązywaniu tych problemów.Znakomitym drogowskazem dla twórców nie tylko muzyki liturgicznej jest List do artystów św. Jana Pawła II, w którym autor porusza sens twórczości. List ten jest też pewnym pomostem między twórcą sztuki współczesnej a Kościołem.Można również próbować stosować pewne współczesne techniki kompozytorskie w liturgii, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które dotyczą harmonii i skal muzycznych (np. skale Messiaenowskie). Jednakże należy czynić to z rozwagą, aby nie zakłócić przeżywania liturgii przez wiernych.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Ksiądz Idzi Ogierman Mański, salezjanin, muzyk, kompozytor – twórca muzyki religijnej

Tragiczna śmierć w Tatrach ks. Idziego Mańskiego, salezjanina, muzyka, kompozytora, nauczyciela i wychowawcy, po 50 latach znów pobudza naszą pamięć. Odżywa w nas jego pełnowymiarowa osobowość, talent muzyczny, szerokie horyzonty postrzegania tego świata przez niego – jako humanistę i kapłana. Na tym fundamencie jawi się on przede wszystkim jako kompozytor, twórca muzyki religijnej i nie tylko. Ten szczególny charyzmat artysty‑kompozytora zadziwia i fascynuje nas, będących spadkobiercami jego talentu, a zarazem szlachectwa, pokory i przejrzystego człowieczeństwa.Twórczość ks. Mańskiego pod wieloma względami stanowi ewenement w skali szerokiego spektrum ogólnodostępnej twórczości w dziedzinie muzyki religijnej w Polsce. Niemalże cała jego twórczość muzyczna pozostała w rękopisach, które pożyczał, przekazywał, rozdawał i których niestety wiele zaginęło.Drapieżny, niszczący kulturę system komunistyczny nie tylko cenzurował, ale wręcz nie pozwalał na publikowanie twórczości pisarzy, poetów, muzyków. W takiej rzeczywistości przyszło żyć ks. Mańskiemu.Twórczość muzyczna: organowa, chóralna – religijna i świecka, z udziałem fortepianu i innych instrumentów, należy do wysoce wysublimowanej twórczości o charakterystycznym warsztacie muzycznym, prezentującym bogatą harmonikę kontrapunktyczną z doskonałą melodyką osadzoną na konstrukcjach harmonicznych o podłożu matematycznej logiki, w której odnajdujemy urok, pasję i szeroki świat muzycznego piękna.

Czasopismo: Pro Musica Sacra
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce