rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola i miejsce religii i Kościoła katolickiego w życiu studentów polskich w Dorpacie i Rydze

Artykuł stanowi próbę określenia miejsca i roli Kościoła katolickiego w życiu młodzieży polskiej studiującej na Uniwersytecie w Dorpacie i na Politechnice w Rydze w XIX i na początku XX w. Duża liczba Polaków studiujących w obu uczelniach (łącznie około 5 tys. studentów polskich przed I wojną światową) skłania do postawienia pytania, jak wyglądało życie religijne studentów polskich w czasie studiów. Jest to szczególnie ważne jeśli uwzględni się fakt, iż młodzież polska przebywała w Rydze i Dorpacie w środowisku odmiennym etnicznie i religijnie, gdyż w obu tych miastach przeważała ludność miejscowa (Łotysze, Estończycy, Niemcy) przynależąca głównie do wyznania protestanckiego. W artykule przedstawiono relacje między studentami a duchownymi katolickimi, ukazano starania ludności polskiej o wybudowanie kościołów katolickich w Dorpacie i Rydze, a także przytoczono informacje o duchownych katolickich zapewniających posługę religijną dla miejscowych katolików. Na podstawie zachowanych źródeł przyjąć można, że Kościół katolicki nie odgrywał w życiu młodzieży polskiej szczególnie istotnej roli w okresie studiów. Wprawdzie oprócz zaspokojenia potrzeb duchowych księża katoliccy starali się aktywizować wiernych do działalności na niwie społecznej i narodowej, jednak skutki tych działań przynosiły na ogół niewielkie efekty.

Czasopismo: Miscellanea Historico-Archivistica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Nastroje społeczne i postawy polityczne w Królestwie Polskim wobec okupacji niemieckiej i Aktu 5 listopada w świetle raportów urzędnika pruskiej policji politycznej

Artykuł omawia podróże informacyjne pruskiego urzędnika policji politycznej z Poznania na ziemie Królestwa Polskiego w latach 1915–1917 oraz raporty służbowe, będące wynikiem tych podróży. Policja polityczna była stałym elementem struktur administracyjnych państwa pruskiego po 1815 r. Jej celem było przeciwdziałanie wszelkim możliwym zagrożeniom bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Do jej zadań należała również kontrola ruchu narodowo-polskiego, zwłaszcza w szczytowym okresie jego rozwoju na początku XX w. Po wybuchu I wojny światowej i zajęciu przez armie państw centralnych ziem Królestwa Polskiego, zaczęto tworzyć na jego terenach prowizoryczną administrację cywilną i wojskową. Do zadań tej ostatniej należały prerogatywy policji politycznej, zwłaszcza w zakresie zwalczania szpiegostwa. Tworzenie struktur policji politycznej na ziemiach byłego Królestwa Polskiego, a następnie Generalnego Gubernatorstwa, zostało omówione w pierwszej części artykułu. W dalszej części autor omawia postać radcy policji Fritza Goehrke oraz odbyte przez niego podróże w kontekście zadań kierowanej przez niego Centrali do nadzoru spraw polskich w Poznaniu. W ostatniej części artykułu przeanalizowano treść poszczególnych raportów, ze szczególnym uwzględnieniem Aktu 5 listopada 1916 r. Pruski urzędnik policji skrótowo, ale dość wiernie i realistycznie, przedstawił całą paletę nastrojów i postaw Polaków wobec niemieckiej okupacji i perspektyw ich przyszłej współpracy z państwem niemieckim. Ukrytym celem tych podróży była analiza struktur i wyników pracy wojskowej policji politycznej w Generalnym Gubernatorstwie oraz możliwości objęcia tych terenów kontrolą policji politycznej z Poznania w oczekiwanym okresie pokoju.

Czasopismo: Miscellanea Historico-Archivistica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Akt elekcji Henryka Walezego na tron polski

Śmierć króla Zygmunta II Augusta w 1572 r. położyła kres dynastii Jagiellonów na tronie polskim. Jeszcze za jego życia przedstawiciele europejskich mocarstw wyrażali zainteresowanie panowaniem w Polsce. Z jednej więc strony trwała rywalizacja kandydatów, z drugiej zaś ustalano w Polsce sposób wyboru kolejnego władcy. Największe poparcie zdobyła koncepcja wolnej elekcji, w wyniku której przyszły król miał być wybrany przez ogół zgromadzonej szlachty. Wynik wyboru ogłoszono 9 V 1573 r. Na tron polski został wybrany książę Andegawenii Henryk, syn króla Francji Henryka II i Katarzyny Medycejskiej. Dopiero 16 maja, po wyrażeniu zgody na warunki zawarte w Pacta conventa, Henryk Walezy został ogłoszony królem Polski. Poselstwo polskie dotarło do Paryża 19 sierpnia, lecz dopiero po kolejnych negocjacjach warunków, uroczysty akt elekcji został przekazany Henrykowi w dniu 13 września. Jego panowanie w Polsce nie trwało długo. Przybył do Polski w styczniu 1574 r., a już w czerwcu tego roku potajemnie wyjechał do Francji, aby objąć tamtejszy tron po śmierci swego brata Karola IX. Akt elekcji, pergaminowy dokument opatrzony 110 pieczęciami, przechowywany jest w archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych – obecnie w La Courneuve pod Paryżem. Kopia dokumentu została wpisana do Metryki Koronnej i jest przechowywana w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie.

Czasopismo: Miscellanea Historico-Archivistica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Kobiety […] mają być poddane, jak to Prawo nakazuje” (1 Kor 14,34). Krytyka feministycznej lektury Ef 5,21-33

Intencją prezentowanego tekstu jest polemika z feministyczną re-lekturą Ef 5,21-33, tzw. chrześcijańskim Haustafeln („tablicami domowymi”). Jest to jeden z tych Pawłowych tekstów, na podstawie których oskarża się apostoła o mizoginizm. W poszczególnych częściach artykułu podjęta została próba odparcia tych oskarżeń, a w związku z tym zaakcentowania prokobiecych aspektów jego działalności. Apostoł został ukazany jako nowoczesny jak na owe czasy lider, który walczy z niskim statusem kobiet, a nawet powołuje je na swoich współpracowników podczas podróży misyjnych. Cele zostały osiągnięte na podstawie badania struktury fragmentu oraz znaczenia dwóch greckich czasowników: αγαπαω i υποτασσω. Co więcej, perykopa odczytana została w jej społecznym i kulturowym kontekście, czasów późno-hellenistycznych i wczesnej epoki rzymskiej, który malują przed nami epigraficzne, papirologiczne i literackie przykłady silnej emancypacji kobiet, wyrażającej się w większej wolności w oczach prawa, małżeństwach z miłości oraz osłabieniu patriarchalnego modelu rodziny.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Towarzyszenie duchowe małżonkom i osobom w sytuacjach nieregularnych w świetle adhortacji Amoris laetitia

W artykule podjęto źródłową analizę posługi towarzyszenia duchowego małżonkom sakramentalnym i osobom w sytuacjach nieregularnych na podstawie posynodalnej adhortacji apostolskiej Amoris laetitia papieża Franciszka. Pojęcie towarzyszenia jest wiodącym terminem w kolejnych rozdziałach dokumentu. Przybliżony został zakres znaczeniowy pojęcia towarzyszenia oraz charakterystyka posługi przedstawiona przez papieża. Następnie scharakteryzowano kolejne konteksty towarzyszenia podejmowane w adhortacji. Kwestia towarzyszenia jest omówiona w odniesieniu do małżeństw i obejmuje kolejne etapy rozwoju miłości oraz sytuacje wymagające szczególnej uwagi. W kluczu troski o dzieci i integracji ze wspólnotą Kościoła w dokumencie podjęto również problem towarzyszenia i rozeznawania wobec osób trwających w związkach niesakramentalnych, określanych jako sytuacje nieregularne oraz w sytuacjach skomplikowanych. Określono również relację posługi towarzyszenia do oceny moralnej prowadzonych osób. W omawianiu form praktyki wsparcia duszpasterskiego wskazano cel, zakres, kompetencje i sposoby udzielania pomocy wspólnotowej oraz indywidualnej, dostosowane do potrzeb i niesionych w życiu problemów.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Rodzina wobec kształtowania tożsamości płciowej dziecka w okresie prenatalnym

Pierwszymi osobami, które stają wobec płciowości dziecka, są jego rodzice. To oni muszą pomóc mu dookreślić: „Kim jestem?”, „Kim się czuję?”, „Kim chcę być?”. Tymczasem człowiek posiada co najmniej kilka rodzajów płci: płeć somatyczną, psychiczną i społeczną, genetyczną, gonadalną, genitalną i hormonalną. Poszczególne elementy płciowości człowieka oddziałują na siebie, wzmacniając, utwierdzając bądź zaprzeczając jeden drugiemu. Co więcej, tworzą one pewną „mozaikę”, decydującą o tym, że każdy człowiek jest nieco inny. I choć wydaje się, że rodzice mają niewielki wpływ na kształtowanie się w okresie prenatalnym tożsamości płciowej swoich dzieci, to świadomość zachodzących procesów oraz odpowiedzialności międzypokoleniowej, wydaje się czynnikiem istotnym dla zdrowia bio, psycho, społecznego kolejnych generacji. Wspomniana odpowiedzialność zaś ukazuje rodzinę jako jeden z czynników wpływających na tożsamość płciową następnych pokoleń.
 Niniejszy artykuł przedstawia proces kształtowania tożsamości płciowej w okresie prenatalnym z uwzględnieniem czynników nań wpływających. Podkreśla również wagę funkcjonowania osób w okresie prokreacyjnym na zdrowie psychoseksualne kolejnych pokoleń. Mam nadzieję, że stanowić będzie również powód do głębokiej zadumy nad tym nie tylko egzystencjalnym, ale i etyczno-moralnym tematem. Zadumy, która pozwoli na stworzenie własnego poglądu na kształtowanie się indywidualnej tożsamości płciowej. We współczesnym świecie mamy bowiem problem nie tylko z dookreśleniem czyjejś płci, ale i ustaleniem naszego stosunku do osób niewpisujących się w schemat „standardowej kobiety czy standardowego mężczyzny”.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Faza pustego gniazda jako wyzwanie dla duszpasterstwa rodzin

Papież Franciszek, podejmując w posynodalnej adhortacji Amoris laetitia tematykę trudności rodzinnych, dostrzegł jako jedno z ważnych zadań dla Kościoła towarzyszenie małżonkom w kryzysach, w tym także przeżywającym fazę pustego gniazda (Franciszek 2016, 235). Stadium to, wyróżnione przez E. Duvall i innych psychologów jako etap rozwoju życia rodziny rozpoczyna się w chwili, kiedy dzieci opuszczają dom rodzinny i przechodzą proces separacji od rodziców oraz pełnego usamodzielniania się. Etap pustego gniazda może być trudnym wyzwaniem dla relacji małżeńskiej i indywidualnego dobrostanu małżonków. Wiąże się to z dramatyczną zmianą roli rodzicielskiej oraz przeorganizowaniem życia małżeńskiego. Pary muszą na tym etapie nauczyć się nowego stylu współprzebywania, współdziałania i współdzielenia oraz na nowo odkryć siebie. Jest to zatem także niemałym wyzwaniem i misją dla pastoralnej troski Kościoła wobec małżeństw, które przeżywają owo stadium. Towarzyszenie wspólnoty eklezjalnej, dokonujące się przez duszpasterstwo więzi, nie może pominąć tak istotnej przestrzeni życia rodzinnego. Artykuł wobec tego stawia sobie za zadanie scharakteryzowanie fazy pustego gniazda, wyróżnienie najważniejszych faktorów wspierających i utrudniających przeżywanie tego etapu oraz podjęcie próby sformułowania zadań dla duszpasterstwa rodzin w świetle papieskiego dokumentu o miłości w rodzinie Amoris laetitia.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Wspólnota rodzinna w służbie wychowania

Współczesna rodzina mimo naznaczenia wieloma głębokimi przemianami, nadal jest uznawana za pierwsze miejsce wychowania. Niniejsza diagnoza sprowokowała autorkę niniejszego artykułu do zaprezentowania kilku aspektów pedagogiki rodziny. Po pierwsze, niezbędne jest zachowanie prawa rodziny do wychowania, gdyż jest ono związane z przekazywaniem życia ludzkiego; jest oryginalne i podstawowe (w stosunku do zadań wychowawczych innych instytucji) z racji wyjątkowości stosunku miłości łączącej rodziców i dzieci. Po drugie, rodzina jest wspólnotą osób: męża i żony, rodziców, dzieci i najbliższych krewnych. Wewnętrzną zasadą tej wspólnoty, jej siły i ostatecznego celu, jest miłość. Bez niej rodzina nie jest wspólnotą, to znaczy nie może żyć, rozwijać się i doskonalić, ani podejmować odpowiednich zadań pedagogicznych. Miłość łącząca męża i żonę oraz  członków rodziny sytuuje rodzinę jako pierwszą instytucję w procesie rozwoju i wychowania człowieka. Wymiana wychowawcza między rodzicami i dziećmi jest procesem dwustronnym, w którym każdy daje i otrzymuje. Poza wskazanymi wcześniej zagadnieniami pedagogiki rodziny nie można zapominać, że wychowanie dziecka zaczyna się już od poczęcia, zatem miesiące prenatalne i pierwsze miesiące życia poporodowego są niezwykle ważne dla rozwoju człowieka. Dlatego rodzinna działalność pedagogiczna oparta na poszanowaniu godności osoby oraz silnych więziach rodzinnych jest cennym darem ofiarowanym dzieciom przez rodziców.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Wartości małżeńskie i ich znaczenie w teorii gender

Współcześnie w debacie publicznej, bardzo często porusza się tematy związane z płciowością i seksualnością. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie, jak ideologia gender odnosi się do podstawowych wartości małżeńskich. Spróbuje też wskazać, jakie to może nieść skutki dla małżonków, ale też społeczeństwa. Cele pomocnicze mają pomóc w całościowym zrozumieniu tematu i precyzują najważniejsze pojęcia z nim związane. Artykuł na początku przypomina, czym jest małżeństwo, podając klasyczne definicje. Wyjaśnia jego najważniejsze i podstawowe wartości takie jak: miłość, płciowość, płodność i nierozerwalnością, a także ukazując ich budujący charakter dla małżeństwa. Następnie poznajemy podstawowe definicje gender. Dowiadujemy się, że według genderystów, płeć to tylko konstrukt społeczny, który nie ma nic wspólnego z płcią biologiczną. Dlatego może ona być dowolnie kształtowana w trakcie życia. Ostatnia część artykułu zawiera odniesienia gender do fundamentalnych wartości małżeńskich. Dzięki czemu można zauważyć, jak gender podchodzi do wartości związku małżeńskiego, jak wpływa na małżeństwo. W gender wiele aspektów życia małżeńskiego, a co za tym idzie, także rodzinnego jest zupełnie innych.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Satysfakcja ze związku małżeńskiego a poziom hedonistycznego i eudajmonistycznego dobrostanu psychicznego małżonków

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie złożonych relacji między satysfakcją ze związku małżeńskiego a hedonistycznym i eudajmonistycznym dobrostanem psychicznym małżonków. Chociaż ogólny pozytywny związek między satysfakcją ze związku małżeńskiego i dobrostanem psychicznym został ustalony, kilka ważnych kwestii pozostaje wciąż niezbadanych. Wcześniejsze badania wykazały, że wpływ satysfakcji małżeńskiej na dobrostan wzrasta, gdy małżonkowie są zadowoleni z małżeństwa, natomiast wpływ ten maleje, gdy partnerzy są narażeni na konflikty i zakłócenia w komunikacji. W celu weryfikacji hipotez przebadano sto dwadzieścia par za pomocą zestawu czterech kwestionariuszy do oceny poziomu satysfakcji małżeńskiej oraz hedonistycznego i eudajmonistycznego dobrostanu psychicznego. Wyniki wykazały, że satysfakcja małżeńska pozytywnie wiąże się z zarówno hedonistycznym, jak i eudajmonistycznym dobrostanem. Jednak nie wszystkie wymiary satysfakcji małżeńskiej były związane z dobrostanem w jednakowym stopniu. Intymność, samorealizacja i podobieństwo wykazały pozytywne więzi z hedonistycznym i eudajmonistycznym dobrostanem, podczas gdy wymiar rozczarowania posiadał negatywne związki. Ponadto związki między satysfakcją ze związku małżeńskiego i eudajmonistycznym dobrostanem były silniejsze niż między satysfakcją a hedonistycznym dobrostanem. Wyniki pokazały, że związki satysfakcji z małżeństwa z dobrostanem zależą od konkretnych wymiarów interakcji małżeńskich oraz sposobu konceptualizacji dobrostanu.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Wpływ laryngektomii na relacje intymne małżonków – badania pilotażowe

Nowotwory głowy i szyi są w obecnych czasach jedną z grup, w których zachorowalność niepokojąco wzrasta. Dane z 2012 r. wykazują, że w Polsce na raka krtani zachorowało 2657 osób, z czego 2341 to mężczyźni. Nowotwory głowy i szyi występują najczęściej u osób po 45 r.ż. Występują także prawie 5x częściej u mężczyzn niż u kobiet. Najczęściej są to nowotwory płaskonabłonkowe charakteryzujące się wysoką złośliwością. Jednymi z głównych przyczyn zachorowań na nowotwory płaskonabłonkowe w obrębie głowy i szyi są czynniki kancerogenne znajdujące się w dymie papierosowym. Innymi czynnikami są nadużywanie alkoholu wysokoprocentowego, nieodpowiednia higiena jamy ustnej, jak również mechaniczne drażnienie błon śluzowych. Niektóre nowotwory w obrębie głowy i szyi mogą mieć również podłoże wirusowe. Kliniczny przebieg nowotworu krtani zależy głównie od jego lokalizacji. Najczęstszym jednak postępowaniem leczniczym jest zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu krtani. Zabieg ten jest nie tylko ingerencją w życie pacjenta, ale również zaburza dotychczasowe funkcjonowanie rodziny, jako podstawowej komórki życia społecznego. Zmiany zachodzą w myśleniu, uczuciach oraz w działaniu samego chorego, jak i członków rodziny. Negatywne skutki obejmują sferę psychiczną oraz fizyczną. Biorąc pod uwagę zmiany w wyglądzie pacjenta oraz jego sposobie komunikacji, dochodzi do zaburzeń również w sferze intymnej.
Przeprowadzono ankietę, której wyniki wykazały, że u pacjentów będących członkami Stowarzyszenia Ambasada Sukcesu w Opolu nie zaszły zmiany w relacji między partnerami. Zmieniło się jednak podejście do stosunków intymnych. Dlatego warto przeprowadzić ankiety na większej liczbie pacjentów, aby móc stwierdzić, czy usunięcie krtani faktycznie nie ma wpływu na okazywanie uczuć w związku i czy ma to jednak wpływ na relacje intymne partnerów. Jednakże biorąc pod uwagę małą grupę badawczą, wysunięte wnioski są wnioskami wstępnymi. Badania cały czas są w trakcie. Biorą w nich udział pacjenci Stowarzyszenia Ambasada Sukcesu w Opolu.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Pedagogika i duchowość starszego wieku

Artykuł jest próbą organicznego ujęcia pedagogiki i duchowości gerontologicznej – wychowania w perspektywie starości. Pedagogika ostatniego okresu życia ludzkiego jest jedną z najmłodszych dyscyplin pedagogiki ogólnej. Współcześnie obserwuje się jej dynamiczny rozwój, związany z globalnymi zmianami demograficznymi, postępem medycyny oraz stale wydłużającym się wiekiem życia, stąd też wzrasta pozytywne postrzeganie problemu starości i pilna potrzeba nie tylko fachowej opieki lekarskiej, ale również właściwej organicznej edukacji gerontologicznej. O wartości życia nie decyduje bowiem liczba lat, ale to, czy było ono dobrze przeżyte oraz mądre i pięknie rozwijane. Istotny jest końcowy efekt (cel/kres) złożonego procesu nauczania i wychowania człowieka. Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim widzi go nie tylko w perspektywie społeczno-kulturowej, lecz również w perspektywie transcendentnej (DWCH 1). Tekst wskazuje na antyczne i biblijne źródła pedagogiki i duchowości „w jesieni wieku”, cele i zadania tego typu edukacji, zwłaszcza w perspektywie celu ostatecznego oraz współczesne propozycje gerontologiczne.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Polska adaptacja Skali Przebaczenia Małżeńskiego (MOFS) F.G. Paleari, F.D. Finchama, C. Regalii

W artykule zaprezentowano wyniki prac nad polską adaptacją Skali Przebaczenia Małżeńskiego (The Marital Offence-Specific Forgiveness Scale – MOFS) F.G. Paleari, F.D. Finchama oraz C. Regalii (2009). Przedstawiono właściwości psychometryczne polskiej wersji MOFS. Otrzymane rezultaty są porównywalne z danymi dla wersji oryginalnej narzędzia i potwierdzają, że polska wersja skali MOFS może mieć zastosowanie w badaniach naukowych. Skala składa się z 10 itemów tworzących 2 wymiary: Uraza-Unikanie oraz Życzliwość. Od strony psychometrycznej opracowana została w badaniach 745 osób. Współczynniki zgodności wewnętrznej (α-Cronbacha) dla poszczególnych wymiarów wyniosły odpowiednio 0,87 dla wymiaru Uraza-Unikanie i 0,72 dla wymiaru Życzliwość.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Czynnik religijny w wychowaniu i samowychowaniu

Artykuł podejmuje problem rozumienia wychowania religijnego we współczesnym kontekście społeczno-kulturowym. Analizuje wiodące dla współczesnej kultury postawy aktywizmu i autonomii w perspektywie budowania osobistej świętości wierzącego, konfrontując je z postawami poddania się woli Bożej w duchu pokory. Ukazuje, w jaki sposób postawy te, połączone z subiektywizmem poznania, zaburzają rozwój religijny człowieka, stanowiąc przeszkodę w przyjmowaniu łaski Bożej. Artykuł podejmuje kwestię podmiotowości człowieka i jej absolutystyczną interpretację, w której wolność nie ma ograniczeń, co znacznie utrudnia przyjęcie chrześcijańskiego ideału wychowania, opartego na aktywnym poszukiwaniu woli Bożej i posłuszeństwie jej. Artykuł podejmuje też kwestię dogmatów jako formy obiektywizacji religijnego doświadczenia człowieka, koniecznej do prawidłowego rozwoju religijności i drodze ku świętości życia. Ostatnim, omawianym zagadnieniem jest modlitwa jako narzędzie rozwoju religijnego oraz przeszkody i ich skutki we właściwym rozumieniu i wykorzystaniu modlitwy, powstałe na skutek mieszania porządków duchowych i mitów kulturowych.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Działalność księdza Wacława Blizińskiego na rzecz rodziny i kobiet

Ksiądz Wacław Bliziński, proboszcz z Liskowa, poprzez podejmowane różnorodne inicjatywy stworzył wzorowy model wsi polskiej początku XX wieku. Uczestniczył on w wielu ważnych wydarzeniach lokalnych, krajowych i międzynarodowych. Celem nadrzędnym było dla niego dobro drugiego człowieka, w tym troska o godne życie rodzin i kobiet. W artykule wskazane zostały przykłady podejmowanych przez niego inicjatyw: etapy budowania więzi z rodzinami w parafii, działalność oświatowa na rzecz rozwoju rodzin wiejskich, inicjatywy społeczne na rzecz rodzin i kobiet oraz działalność polityczna.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Tożsamość płci od poczęcia – spojrzenie genetyka

Kobiecość i męskość przynależna ludzkiej tożsamości jest determinowana genetycznie od początku istnienia indywidualnej istoty ludzkiej. W chwili poczęcia, po wniknięciu plemnika do komórki jajowej jest wprowadzony zróżnicowany materiał genetyczny wraz z odpowiednim oprogramowaniem epigenetycznym charakterystycznym dla danej płci. Wtedy zostaje zapoczątkowany proces zmian molekularnych, które różnicują płeć komórek, a tym samym całego organizmu osoby ludzkiej. W kształtowaniu cech żeńskich lub męskich organizmu człowieka oraz form jego zachowania biorą udział różne geny i ich regulatory ujawniające swoją aktywność w zależności od wieku rozwojowego organizmu i funkcji poszczególnych tkanek i organów, tworząc powiązany system określany mianem seksomu. Do jego elementów działania w sieci powiązań należą też mechanizmy regulacyjne oprogramowania genomu zwane epigenomem reagującym również na wpływy środowiskowe. Z tego względu dymorfizm płciowy człowieka uwarunkowany genetycznie i epigenetycznie stanowi naturalną drogę rozwoju społecznego człowieka i jego rozwoju kulturowego.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia