rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Adsorpcyjna charakterystyka węgli aktywnych o bardzo dobrze rozwiniętej porowatości

Dla trzech przemysłowych węgli aktywnych wyznaczono metodą wolumetryczną niskotemperaturowe (77 K) izotermy adsorpcji i desorpcji azotu w szerokim przedziale ciśnień względnych (od ok. 10-6 do ok. 1,0). Izotermy te wykorzystano do charakterystyki strukturalnych i energetycznych właściwości węgli aktywnych o wyjątkowo dobrze rozwiniętej porowatości. W tym celu wykorzystano metody BET i as oraz metodę wynikającą z niezlokalizowanej teorii funkcjonału gęstości (NLDFT). Kombinacja powszechnie znanych oraz nowoczesnych, dopiero wprowadzanych, metod analizy porowatości pozwoliła na kompletną, ilościową ocenę mikro i mezoporowatości badanych węgli aktywnych. Parametry struktury porowatej, jak powierzchnia właściwa BET, całkowita powierzchnia właściwa, objętość mikroporów, powierzchnia właściwa mezoporów, całkowita objętość porów, a także funkcje rozkładu objętości porów i funkcje rozkładu energii adsorpcji wskazują na istotne zróżnicowanie badanych węgli aktywnych. Wykazano, że węgiel NP5 jest węglem mikroporowatym, natomiast węgle aktywne WV-A900 i BAX 1500 węglami mikro i mezoporowatymi o wyjątkowo dobrze rozwiniętej mezoporowatości.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie wstępnego utleniania i korekty pH do usuwania substancji organicznych z wód miękkich

W celu zwiększenia skuteczności usuwania związków organicznych niektóre stacje oczyszczania wody wprowadzają wstępne utlenianie przed procesem koagulacji. Stosowanie takiego rozwiązania jest jednak ograniczone z uwagi na niebezpieczeństwo pojawienia się ubocznych produktów utlenienia. Aby wyeliminować niekorzystne skutki tego procesu ważny jest właściwy wybór utleniacza (i jego dawki), który zapewni uzyskanie wymaganej jakości wody. Ze względu na możliwość tworzenia się kancerogennych THM nie powinno się stosować chloru, można natomiast rozpatrywać zastosowanie ozonu lub dwutlenku chloru. Wprawdzie w reakcji dwutlenku chloru z substancjami humusowymi również powstają THM, ale stanowią one 1¸25% ilości, która powstaje w czasie chlorowania. Skuteczność usuwania związków organicznych z wody jest największa w środowisku kwasowym (pHť5) i maleje wraz ze wzrostem pH powyżej tej wartości lub wartości optymalnej dla danej wody. W pracy zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w skali laboratoryjnej i pilotowej, które miały na celu ustalenie, czy proces wstępnego utleniania, bądź wstępnego obniżania pH wody może mieć korzystny wpływ na usuwanie związków organicznych z wód miękkich w procesie koagulacji. Stwierdzono, iż możliwe jest usunięcie prekursorów THM w procesie koagulacji powierzchniowej, której skuteczność można zintensyfikować poprzez wstępne obniżenie pH wody przed dawkowaniem koagulantu.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenie środowiska związkami powodującymi zakłócenie funkcji endokrynologicznych organizmu

Antropogeniczne substancje chemiczne powodują potencjalną możliwość wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych w organizmach w następstwie zmian w funkcjonowaniu gruczołów dokrewnych (EDs - Endocrine Disrupters). Niektóre związki chemiczne mogą naśladować działanie naturalnych hormonów poprzez łączenie się z receptorami hormonów, co powoduje podobną odpowiedź komórki. Substancje chemiczne mogą wiązać z receptorami hormonów blokując je i uniemożliwiając ich działanie, mogą zmieniać liczbę receptorów hormonalnych oraz wywierać wpływ na metabolizm hormonów. Narażenie na substancje zakłócające działanie gruczołów dokrewnych może wystąpić w wyniku bezpośredniego kontaktu z chemikaliami, bądź przez przyjmowanie zanieczyszczonej żywności, wody, czy też wdychanie zanieczyszczonego powietrza. Omówiono wpływ na organizmy grupy związków szczególnie aktywnych, do których należą należą polichlorowane związki organiczne, pestycydy, środki antyporostowe, alkilofenole, steroidy syntetyczne, izoflawony, ligazy itp. Wykazano, że do najbardziej czułych skutków działania tych substancji należą endometrioza, neurobehawioralne defekty rozwojowe, obniżenie płodności, a także osłabienie systemu obronnego organizmu oraz wywoływanie choroby nowotworowej u wielu gatunków zwierząt doświadczalnych. Istnieją również poszlaki odnoszące się do człowieka, sugerujące powiązania z ekspozycją na substancje zakłócające prawidłowe funkcjonowanie gruczołów dokrewnych. Mnogość wprowadzonych do środowiska coraz bardziej skomplikowanych substancji chemicznych, mogących zakłócać działanie gruczołów dokrewnych, stanowić będzie narastający problem epidemiologiczny. Opisane zagrożenia wskazują na ich potencjalną ogromną skalę.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiana form wiązania miedzi, ołowiu i chromu w trakcie kompostowania odpadów komunalnych

Omówiono wyniki badań form wiązania miedzi, ołowiu i chromu w odpadach komunalnych oraz w kompoście wytwarzanym z tych odpadów. Jako metodę ilościowego oznaczenia różnych form występowania metali ciężkich w badanym materiale wykorzystano ekstrakcję sekwencyjną zaproponowaną przez Tessiera i wsp. Materiał badawczy stanowiły próbki odpadów komunalnych i kompostu, w kolejnych fazach jego dojrzewania, pobrane w Zakładzie Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kołobrzegu. W trakcie dwuletnich badań przebadano dziewięć pełnych cykli produkcji kompostu, od świeżych odpadów aż do w pełni dojrzałego kompostu. Stwierdzono, że proces kompostowania odpadów znacząco wpłynął na zmniejszenie zawartości metali ciężkich w postaci form jonowymiennych. Pozostałe frakcje, związane głównie z tlenkami żelaza i manganu, węglanami oraz substancjami organicznymi, charakteryzował wyraźny wzrost w początkowym okresie intensywnych przemian biochemicznych. Etap dojrzewania kompostu wyróżniała nieznaczna zmiana udziału metali ciężkich związanych z węglanami, tlenkami żelaza i manganu oraz substancjami organicznymi. Średnia zawartość analizowanych pierwiastków we frakcji niedostępnej biologicznie, w stosunku do całkowitej zawartości, wyniosła odpowiednio Cu - 25%, Pb - 29% i Cr - 65%.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowe przepisy niemieckie dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia - niektóre wymagania

Przedstawiono wybrane informacje dotyczące rozporządzenia w sprawie jakości wody do picia (TrinkwV-2001), które obowiązuje w RFN od 1 stycznia 2003 r. Zostało ono oparte na dyrektywie Unii Europejskiej 98/83. Zakres rozporządzenia obejmuje - obok spraw podstawowych, tj. określenia wymagań w sprawie jakości wody, także inne zagadnienia. Są to m.in. zalecenia organizacyjne, zasady współpracy z wydziałami zdrowia, sprawy odpowiedzialności za przestrzeganie tych przepisów itp. Podano także syntetycznie zasadnicze różnice wymagań zawartych w rozporządzeniach niemieckich z lat 1990 i 2001, a także rozporządzeniach polskich wydanych w latach 1990 i 2002. Na wdrożenie rozporządzenia TrinkwV-2001 przewidziano 1,5 roku. Przedstawiono także uwagi specjalistów niemieckich z różnych instytucji, dotyczące niejednoznacznych szczegółów omawianego rozporządzenia. Omówiono także zagadnienia, które uznano za ważne także dla personelu polskich przedsiębiorstw wodociągowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skutki wdrożenia dyrektywy Unii Europejskiej 98/83/EC dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi

W artykule dokonano analizy danych zebranych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w 9180 przedsiębiorstwach wodociągowych, dotyczących zgodności jakości wody dostarczanej ludności za pośrednictwem wodociągów sieciowych z wytycznymi dyrektywy 98/83/EC, dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Stwierdzono, że wg stanu na 2001 r. z całej ilości wody dostarczonej do sieci wodociągowej w skali kraju 71% wody spełniło wymagania, a 29% nie spełniło tych wymagań. W wodociągach korzystających z zasobów wód powierzchniowych wskaźniki te wynosiły 85% i 15%, w do wodociągach korzystających z zasobów wód podziemnych - 62% i 38%, a w wodociągach korzystających z wód infiltracyjnych - 91% i 9%. Najmniej korzystna sytuacja wystąpiła w wodociągach korzystających z zasobów wód podziemnych, przy czym te właśnie wodociągi dostarczały najwięcej (64%) wody w skali kraju. Niezgodności jakości wody wtłaczanej do sieci wodociągowej z wymaganiami dyrektywy 98/83/EC dotyczyły wskaźników fizyczno-chemicznych (mętność, barwa, zapach, utlenialność, żelazo, mangan, azot amonowy, azotany, ołów) oraz bakteriologicznych. Wdrożenie dyrektywy 98/83/EC w Polsce wymaga zrealizowania trzech rodzajów projektów: rozwój systemu monitoringu jakości wody do picia dostarczanej konsumentom, modernizacja istniejących i budowa nowych stacji uzdatniania wody oraz modernizacja układów dystrybucji wody. Środki inwestycyjne potrzebne na modernizację i budowę stacji uzdatniania wody szacuje się na 3,9÷6,4 mld zł, (1,0÷1,6 mld euro), natomiast łączne potrzeby finansowe na realizację zadań inwestycyjnych związanych z wdrożeniem dyrektywy 98/83/EC wyniosą 7,42÷12,22 mld zł (1,8÷3,0 mld euro). Potrzeby te znacznie przewyższają możliwości budżetów gmin oraz możliwości ich wsparcia przez fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w związku z czym wdrożenie dyrektywy 98/83/EC będzie wymagało wsparcia ze środków Unii Europejskiej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uzdatnianie wody kotłowej z zastosowaniem fosforanów oraz Kotaminy C

Rozwój nowoczesnej energetyki jest nierozłącznie związany z technologią przygotowania wody dodatkowej do kotłów oraz korygowaniem wody w obiegu cieplnym i chłodzącym. Jakość wody decyduje nie tylko o wskaźnikach ekonomicznych produkcji energii, lecz również wpływa w istotnym stopniu na pewność ruchową i trwałość urządzeń cieplnych. Chociaż przez stosowanie jonitowego demineralizowania wody uzyskuje się obecnie bardzo wysoką jakość wody dodatkowej, to jednak nie udało się dotychczas w pełni zapobiec niszczeniu metalowych elementów kotłów i obiegu zasilającego. Ponieważ dotychczas stosowane środki korekcyjne wykazywały również działanie negatywne, dlatego Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej opracował nowy środek korygujący na bazie amin pod nazwą Kotamina C. W pracy uzasadniono celowość stosowania korekcji wody i pary w obiegu wodno-parowym kotłów parowych walczakowych wysokoprężnych w Elektrociepłowni Białystok. Porównano wskaźniki jakości wody i pary uzyskane przy korekcji fosforanowo-hydrazynowej w latach 1996-1997 oraz przy korekcji kotaminowej w latach 2002-2003. Przedstawiono także porównanie składu jakościowego i ilościowego osadów przed i po wprowadzeniu Kotaminy C.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wdrażanie "procesu utrzymania urządzeń" w przedsiębiorstwie wodociągowym na przykładzie Saur Neptun Gdańsk SA

Zmiany gospodarcze wymuszają konieczność ciągłego i systematycznego dostosowywania przedsiębiorstw wodociągowych do nowych warunków techniczno-ekonomicznych. Istotnym elementem wymuszającym poszukiwanie nowych rozwiązań jest znaczny (w Gdańsku ponad 50%) spadek produkcji wody od 1992 r. Znacznym ułatwieniem dla zarządów przedsiębiorstw wodociągowych mogą być pojawiające się nowe narzędzia, wskaźniki i kryteria do porównywania działalności firm wodociągowych nie tylko pod względem technicznym i technologicznym, ale też coraz częściej pod względem ekonomicznym (benchmarking). W pracy omówiono założenia i uwarunkowania wdrażania "procesu utrzymania urządzeń" w latach 2002-2005. Nowe narzędzie pozwoli na zwiększenie możliwości analizowania informacji o realizowanych pracach i ich kosztach, a także ułatwi podejmowanie optymalnych decyzji. Obszar pilotażowy wdrożenia objął swym zasięgiem urządzenia automatyki i telemetrii, energetyki oraz urządzenia do dawkowania chemikaliów (ok. 20% urządzeń będących w eksploatacji). Celem końcowym tego procesu będzie szczegółowa kontrola budżetu przedsiębiorstwa i optymalizacja prac związanych z utrzymaniem jego urządzeń, poprzez określenie niezbędnych budżetów operacyjnych oraz ocenę ryzyka stanu wyposażenia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ilościowe i jakościowe podstawy wyboru wód powierzchniowych do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia

Badaniami objęto rzeki zlokalizowane na obszarze Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, obejmującym dorzecze Odry od Kędzierzyna-Koźla (km 94+900) do ujścia Nysy Łużyckiej (km 542+400) oraz dorzecze Łaby w granicach państwa. Dysponując materiałem statystycznym ze 131 posterunków wodowskazowych, wytypowano 73 rzeki. Kryterium ilościowe stanowi przepływ dyspozycyjny, który uwzględnia zachowanie w rzece co najmniej przepływu nienaruszalnego. Dla każdej rzeki zbadano proponowane kryterium ilościowe (10 m3/d na 50 mieszkańców) oraz warunek konieczności ich monitorowania, jako odbiorników wodnych mogących stanowić źródło wody do picia w ilości średnio 100 m3/d. Przeprowadzono szacunkowe obliczenia liczby mieszkańców, jaka mogłaby korzystać z zasobów dyspozycyjnych rzeki przy założonych potrzebach. Uzyskane wyniki, odnoszące się do kryterium ilościowego, pozwalają na stwierdzenie, że najważniejsze jest określenie wymaganej jakości wód. Jakościowy stan zasobów wodnych na obszarze RZGW we Wrocławiu, stanowiący podstawę do sporządzenia wykazu wód powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do picia, został określony na podstawie wyników badań monitoringowych przeprowadzonych w ramach krajowego i regionalnego monitoringu wód powierzchniowych. Podstawą do klasyfikacji były wskaźniki jakości zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 27 listopada 2002 r. W oparciu o dokonaną w pracy ocenę jakości wód powierzchniowych w przekrojach monitoringowych sporządzono wykaz wód powierzchniowych, które są lub mogą być wykorzystane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan jakości wód powierzchniowych wykorzystywanych do ujmowania wody przeznaczonej do spożycia

W pracy poddano analizie dane dotyczące jakości śródlądowych wód powierzchniowych wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Podstawę wykonania pracy stanowią badania oraz analiza uzyskanych wyników jakości tych wód pod kątem dyrektywy Unii Europejskiej 75/440/EWG z 16 czerwca 1975 r., dotyczącej wymaganej jakości wód powierzchniowych przeznaczonych do poboru wody do celów wodociągowych w państwach członkowskich. W pracy wykazano, że dotychczasowe programy monitoringu wód powierzchniowych oraz badań kontrolnych wykonywanych przez stacje sanitarno-epidemiologiczne nie spełniają wymagań określonych w dyrektywie 75/440/EWG oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 27 listopada 2002 r., ponieważ nie uwzględniają wskaźników zanieczyszczenie koniecznych do oceny jakości wód. Na podstawie oceny jakości wód z 2002 r., opracowanej dla 90 ujęć wodociągowych stwierdzono, że wśród nich nie występowały wody nadmiernie zanieczyszczone, natomiast w 22 ujęciach woda spełniała wymagania norm dopuszczalnych dla kategorii A3, w 65 ujęciach były zachowane wymagania kategorii A2 a w 3 ujęciach jakość wody odpowiadała kategorii A1.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja wodociągu wrocławskiego w aspekcie niezawodności zakładów uzdatniania wody

W ostatnich latach nastąpił wyraźny postęp w stosowaniu teorii niezawodności w branży wodociągowej. Na świecie ważniejsze systemy zaopatrzenia w wodę projektuje się i ocenia przy wykorzystaniu osiągnięć tej teorii. W pracy zaprezentowano praktyczne wykorzystanie modelu do oceny probabilistycznej technicznego funkcjonowania przedsiębiorstwa wodociągowego, na przykładzie zakładów uzdatniania wody "Mokry Dwór" i "Na Grobli" we Wrocławiu. Ocena ta, w oparciu o rzeczywiste dane eksploatacyjne z lat 2001-2002 oraz dane literaturowe, obejmuje określenie wartości estymatorów wskaźników niezawodności poszczególnych zakładów uzdatniania wody oraz stacjonarnego wskaźnika gotowości podsystemu dostawy wody dla Wrocławia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ spadku zużycia wody w miastach zaopatrywanych z wodociągu grupowego Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w Katowicach na jakość wody w systemie dystrybucji

Wodociąg grupowy Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów (GPW) w Katowicach, będący podstawą zaopatrzenia w wodę Górnego Śląska, jest największym tego rodzaju przedsiębiorstwem w Polsce, z którego korzysta około 3 mln mieszkańców. W strukturze materiałowej rurociągów magistralnych o łącznej długości ponad 1100 km w zakresie średnic od 400 mm do 1800 mm, 82% stanowi stal, często bez dodatkowego zabezpieczenia od wewnątrz. Ponad 2-krotny spadek zużycia wody przez ludność i przemysł wpłynął w istotny sposób na pogorszenie parametrów hydraulicznych jej transportu. Dla 33% długości tych rurociągów prędkość przepływu wody nie przekracza 0,1 m/s, a dla 47% zawiera się w przedziale 0,1÷0,5 m/s. Czas przetrzymania wody w systemie dystrybucji, łącznie z przepływem przez zbiorniki wyrównawcze, zawiera się od około 3 godz. do ponad 120 godz. W pracy dokonano analizy porównawczej składu fizyczno-chemicznego i bakteriologicznego wody opuszczającej poszczególne zakłady uzdatniania z jakością wody w zbiornikach sieciowych i charakterystycznych punktach sprzedaży, celu uzyskania odpowiedzi na pytanie jaki wpływ na jakość transportowanej wody ma czas jej przebywania w systemie dystrybucji. Stwierdzono sporadyczne przekroczenia dopuszczalnych wskaźników fizyczno-chemicznych wody w niektórych punktach jej sprzedaży z systemu dotyczące głównie barwy, mętności oraz zawartości związków żelaza i manganu. Wykazano, że większość rurociągów o dużych średnicach pracuje jako osadniki bardzo czułe na chwilowy wzrost natężenia przepływu wody, co może być przyczyną katastrofalnego pogorszenia jakości wody wodociągowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania granulometru laserowego do badań procesu infiltracji wody

Podczas przepływu cieczy przez złoże filtracyjne lub warstwę gruntu cząstki fazy stałej są zatrzymywane zarówno na powierzchni złoża oraz w porach międzyziarnowych. Dochodzi do zjawiska kolmatacji materiału filtracyjnego. W dotychczasowych badaniach określenie stopnia zanieczyszczenia złoża filtracyjnego wyznaczano na podstawie pomiarów strat ciśnienia w różnych okresach cyklu filtracji, w zależności od geometrycznych właściwości złoża, prędkości filtracji i fizyczno-chemicznych właściwości wody. Dokładniejsze poznanie procesu kolmatacji warstwy złoża filtracyjnego poprzez charakterystykę rodzaju zawiesin zgromadzonych na powierzchni złoża oraz wewnątrz porów umożliwia granulometr laserowy, który pozwala określić funkcję prawdopodobieństwa częstości występowania cząstek o rozmiarach w zakresie 0,02÷2000 žm. W artykule przedstawiono wyniki badań nad kolmatacją wybranych ośrodków porowatych z zastosowaniem analizy rozmiarów cząstek odłożonych w strefie zakolmatowanej złoża filtracyjnego. Wykazano, że geowłókniny mogą spełniać rolę filtru ochronnego przed wgłębną kolmatacją gruntu tylko wówczas, gdy dostosuje się ich umowny wymiar (O90) do rozmiarów cząstek występujących w filtrującej wodzie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesów ozonowania i biosorpcji na obniżenie i stabilizację zapotrzebowania wody na dwutlenek chloru

W pracy omówiono przyczyny wysokiego i zmiennego zapotrzebowania wody na dwutlenek chloru i związane z tym niebezpieczeństwo nieskutecznej dezynfekcji wody. Wykazano brak istotnych korelacji pomiędzy zapotrzebowaniem wody na dwutlenek chloru a parametrami charakteryzującymi substancje organiczne obecne w wodzie, takimi jak ogólny węgiel organiczny, absorbancja właściwa (SUVA), czy zapotrzebowanie na ozon. W badaniach stwierdzono, ze ozonowanie wody i następująca po nim filtracja przez biologicznie aktywne złoża węgla aktywnego zapewniają skuteczne obniżenie i stabilizację zapotrzebowania wody na dwutlenek chloru. Zwrócono uwagę na fakt, iż niedostosowanie dawki dwutlenku chloru do wartości zapotrzebowania może nieść z sobą niebezpieczeństwo wtórnego rozwoju bakterii w sieci wodociągowej, tym bardziej, iż w reakcji dwutlenku chloru z substancjami organicznymi powstają łatwo biodegradowalne produkty uboczne.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Powstawanie aldehydów pod wpływem silnych utleniaczy stosowanych w uzdatnianiu wody

Trzy typy wód (woda infiltracyjna, powierzchniowa i podziemna) poddano procesom utleniania ozonem, chlorem i dwutlenkiem chloru. Zaobserwowano korelację pomiędzy dawką utleniacza a ilością powstających aldehydów, przy czym mimo stosowania tych samych dawek utleniacza w przeliczeniu na jednostkę ogólnego węgla organicznego, dla każdej z badanych wód powstała inna ilość związków karbonylowych. Wykazano, że produkty uboczne ozonowania zależały głównie od dawki utleniacza. W wypadku chloru i dwutlenku chloru zaobserwowano wyraźne korelacje pomiędzy stężeniem związków karbonylowych a czasem reakcji. Stwierdzono, że tak długo jak w wodzie obecny był utleniacz, tak długo zachodziło powstawanie aldehydów. Produktywność aldehydów po zastosowaniu chloru i dwutlenku chloru, rozumiana jako stężenie powstających aldehydów na jednostkę OWO, była porównywalna z produktywnością aldehydów oznaczoną dla ozonu. Formaldehyd i acetaldehyd należą do głównych produktów ubocznych identyfikowanych wśród związków karbonylowych. Oznaczano je wykorzystując technikę chromatografii gazowej, wstępnie próbkę poddając procesom derywatyzacji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Działanie ozonu i chloru na mikrocystyny w środowisku wodnym

W badaniach określono skuteczność usuwania mikrocystyn przy użyciu ozonu i chloru z wód zawierających inne rozpuszczone substancje organiczne (np. substancje humusowe). Toksyny wyizolowano z materiału biologicznego pobranego ze Zbiornika Sulejowskiego. Stężenia mikrocystyn w badanej wodzie wynosiły 5÷30 mg/m3. Badania nad rozkładem mikrocystyn przy użyciu ozonu i podchlorynu sodu prowadzono metodą porcjową. Utlenianiu poddano wodne roztwory mikrocystyn oraz próbki wody dodatkowo zanieczyszczone wyciągiem z torfu. Wykazano, że skuteczny rozkład toksyn umożliwiły już niskie dawki ozonu, przy czym ozon oddziaływał bardziej skutecznie na mikrocystyny przy pH<7. Skuteczność oddziaływania ozonu na mikrocystyny uległa obniżeniu w obecności substancji humusowych. Mikrocytsyny uległy także skutecznemu rozkładowi w wyniku oddziaływania kwasu podchlorawego, przy czym rozkład przebiegał bardziej skutecznie przy pH<7. Obecność substancji humusowych w próbkach wody zanieczyszczonej mikrocystynami wpłyęła ujemnie na efektywność procesu rozkładu toksyn przy użyciu podchlorynu sodu.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka