rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zagrożenia podczas pływania długodystansowego i zabezpieczenia stosowane przez pływaków na przykładzie kanału La Manche

Zagrożenia podczas pływania na wodach otwartych są dla pływaków szczególnie niebezpieczne. Najbardziej utrudnia pływanie niska temperatura wody. Istotną przeszkodę stanowią zasolenie wody, falowanie, zmienna pogoda oraz silne prądy, które uniemożliwiają utrzymanie zaplanowanego kierunku pływania i nie pozwalają na dopłynięcie do brzegu. Z tego powodu, osoby pokonujące kanał La Manche, przepływają trasę dłuższą nawet o 50 kilometrów. Pływacy bardzo często przemierzają też cieśniny i kanały, na których, z bardzo dużą intensywnością odbywa się ruch żeglugowy. Do najpoważniejszych zagrożeń podczas pływania na otwartych wodach należą rekiny i meduzy. Ze względu na powyższe niebezpieczeństwa, zagrożone może być życie pływaka. Troska o własne bezpieczeństwo wymaga identyfikacji zagrożenia, oszacowania poziomu ryzyka oraz opracowania planu działania, który uwzględni akceptowane ryzyko. W niniejszej pracy poddano analizie powyższe zagrożenia i stosowane zabezpieczenia. Autorzy posłużyli się materiałami źródłowymi, w tym osobistymi doświadczeniami Bogusława Ogrodnika, zdobytymi podczas udanej próby pokonania kanału La Manche w lecie 2014 roku.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Zmiany w wątrobie w przebiegu ciąży

Wątroba jest największym, nieparzystym narządem jamy brzusznej i jednocześnie największym gruczołem ludzkiego organizmu. Ciąża jest stanem, który wprowadza w organizmie matki wiele zmian adaptacyjnych, umożliwiających prawidłowy rozwój płodu. Celem niniejszej pracy było zebranie i przedstawianie, na podstawie dostępnej literatury informacji na temat wątroby matki, podczas fizjologicznej ciąży. Wymiary i budowa histologiczna wątroby w czasie ciąży nie ulegają zmianie, natomiast ciąża może wywoływać zmiany obserwowane w schorzeniach wątroby. Ciąża może wpływać na produkcję i wydalanie kwasów żółciowych, a z uwagi na wysoki poziom estrogenów, może dochodzić do niewielkiego zastoju żółci. W czasie ciąży wzrasta także poziom białek produkowanych przez wątrobę.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Inherentne niedosycenie. Zagrożenie tlenową toksycznością ośrodkową. Cz. 1

Prężności gazów inertnych w tkankach organizmu ludzkiego są w stanie równowagi dynamicznej ze składnikami powietrza pod ciśnieniem atmosferycznym. Istnieje jednak równowagowa, dynamiczna różnica pomiędzy prężnościami tlenu w naczyniach tętniczych, żylnych i tkankach. Zjawisko to jest często nazywane wrodzonym niedosyceniem lub popularnie okienkiem tlenowym Artykuł stanowi wstęp do teorii leżącej u podstaw szacowania ośrodkowej toksyczności tlenowej, która zostanie opisana w następnej części.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Bojowe środki trujące w Morzu Bałtyckim

Zatapianie niemieckich bojowych środków trujących (BST), głównie iperytu siarkowego odbywało się głównie w latach 1946–1947. Zatopiono wówczas około 300 tys. BST ton głównie w Morzu Bałtyckim. Z uwagi na niebezpieczny i bardzo kosztowny proces wydobywania i zobojętniania BST, jedynym możliwym postępowaniem pozostaje ich monitorowanie w Bałtyku. Od czasu do czasu dochodzi do oparzeń iperytem siarkowym rybaków, wczasowiczów czy nurków.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Poziom frakcji białkowych surowicy krwi u nurków

Badano osocze krwi 72 nurków w wieku 21 do 23 lat nurków metodą elektroforezy bibułowej. Wartości frakcji białkowych w badaniu wyniosły: albuminy 61,7%, α1 globuliny 26%, α2 globuliny 6%, β globuliny 9,5% γ globuliny 20,2%. Wartości te mieściły się w normie fizjologicznej, ale największy procent odchyleń obserwowano w grupie I – nurków początkujących. Autorzy wiążą tę obserwację z możliwością działania czynnika emocjonalnego i chwilowymi zaburzeniami regulacji hormonalnej.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Seria dermatokosmetyczna Submarimen i Ferulashi – skuteczna odpowiedź na problemy dermatologiczne osób mających długotrwały kontakt z wodą, a szczególnie z przeznaczeniem dla płetwonurków i surferów

Osoby mające długotrwały i częsty kontakt z wodą, w szczególności płetwonurkowie i surferowie są narażeni na problemy dermatologiczne, wynikające z przerwania bądź zaburzenia ciągłości bariery skórnej. W pracy przedstawiono najczęstsze jednostki chorobowe występujące u osób mających długotrwały kontakt z wodą, opisano główne składniki badanych produktów dermatokosmetycznych oraz przedstawiono część badawczą. W badaniu podjęto próbę określenia czy produkty kosmetyczne serii SUBMARIMEN posiadają właściwości inhibujące wzrost drobnoustrojów. W tym celu wykorzystano metodę posiewu powierzchniowego na podłożu agarowym wzbogaconym próbką kremu będącego substancją reprezentatywną badanej serii. Aktualny wynik pozwala określić optymalne stężenie, zapewniające właściwości inhibujące wzrost drobnoustrojów, jednocześnie ukierunkowuje do przeprowadzenia kolejnych badań z wykorzystaniem serii SUBMARIMEN analizujących nawilżenie, natłuszczenie, elastyczność oraz pH skóry.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Pilotowe badania ankietowe podstawowej znajomości techniki bezzałogowych pojazdów podwodnych

W artykule przedstawiono wyniki pilotażowych badań ankietowych na temat znajomości podstawowych zagadnień z zakresu technologii bezzałogowych pojazdów podwodnych. Badania wykonano w oparciu o grupę kobiet i mężczyzn studiujących w Akademii Marynarki Wojennej i Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym. Nie są one obecnie powiązane z żadnym projektem naukowym i nie były finansowane z jakichkolwiek środków przeznaczonych na naukę (autorzy dziękują redakcji za nieodpłatne ich opublikowanie). Imperatyw ich realizacji zrodził się z czystej ciekawości osób je realizujących. Pomimo tego, że wykonano je na niereprezentatywnej próbce osób ich wyniki, jako potencjalny wstęp do dalszych działań poznawczych, mogą być interesujące. Okazuje się bowiem, że mimo niemal codziennego "bombardowania" ludzi informacjami na temat tej technologii z różnego rodzaju publikatorów, wiedza na ten temat jest raczej nikła.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Ocena sprawności fizycznej płetwonurków w świetle parametrów wentylacyjnych

W oparciu o dane z piśmiennictwa uznaje się, że w warunkach normobarii wydolność ogólna znajduje swój odpowiednik w pułapie tlenowym i jest ograniczona pojemnością minutową serca, w nurkowaniu natomiast jest ograniczana możliwościami wentylacyjnymi na które zasadniczy wpływ ma gęstość czynnika oddechowego. Celem badań było ujawnienie zmian przystosowawczych w układzie oddechowym do podejmowania wysiłku pod wodą. Badania przeprowadzono w komorze hiperbarycznej z udziałem 14 nurków, 7 wytrenowanych i 7 początkujących. W badaniach wykorzystano łatwe do wykonania próby stosowane do oceny i określenia sprawności układu oddechowego oraz do równoległego określenia zmian hemodynamicznych i oddechowych. W wyniku przeprowadzonych badań potwierdzono, że wzrost gęstości gazów w hiperbarii, stanowi najpoważniejszy czynnik ograniczający maksymalną wentylację dowolną płetwonurków i że wytrenowanie ma pozytywny wpływ na wydolność oddechową w tych warunkach. Próbami najlepiej różnicującymi okazały się: próba maksymalnego ciśnienia wydechu oraz próba Flacka.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Prognozowanie ryzyka wystąpienia stresu dekompresyjnego po nurkowaniach powietrznych

Celem pracy było wykazanie wpływu hipertriglicerydemii poposiłkowej na ryzyko wystąpienia stresu dekompresyjnego, po powietrznych ekspozycjach hiperbarycznych. Do badań zakwalifikowanych zostało 55 mężczyzn, w wieku 20 – 48 lat (31,47±5,49 lat), wartość BMI mieściła się w zakresie 20,3 – 33,2 kg/m2 (25,5±2,58 kg/m2). Uczestnikom 2 godz. po spożyciu posiłku zgodnego z preferencjami żywieniowymi danej osoby, pobierano krew do badania, w celu oznaczenia następujących parametrów: morfologia, aktywność aminotransferazy asparaginianowej (AST), aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT), stężenie cholesterolu całkowitego i triglicerydów. Po każdej ekspozycji hiperbarycznej metodą Dopplera, oceniano występowanie i nasilenie stresu dekompresyjnego. Stres dekompresyjny stwierdzono u 30 badanych. Hipertriglicerydemia i hipercholesterolemia poposiłkowa zwiększała ryzyko wystąpienia stresu dekompresyjnego, po powietrznych ekspozycjach hiperbarycznych. Zastosowanie metody regresji logistycznej, pozwala na matematyczne prognozowanie ryzyka wystąpienia stresu dekompresyjnego, po powietrznych ekspozycjach hiperbarycznych.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Ocena zagrożenia chorobą dekompresyjną u nurków

Powstające podczas dekompresji pęcherzyki gazowe stanowią niefizjologiczną powierzchnię, z którą wchodzą w kontakt płytki krwi i białka układu krzepnięcia. Skutkiem tego, jest aktywacja płytek krwi oraz czynników kontaktu. Wychodząc z tego założenia, od ponad 30 lat rozpoczęto w Polsce weryfikowanie bezpieczeństwa tabel dekompresyjnych, za pomocą oceny zmian hemostazy i fibrynolizy.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Patofizjologia toksycznego oddziaływania tlenu. Zagrożenie tlenową toksycznością ośrodkową. Cz. 2

Patofizjologia toksycznego oddziaływania tlenu rozumiana jest tutaj, jako dziedzina zajmująca się badaniem zmian i zaburzeń w pracy komórek, narządów i układów organizmu będących wynikiem tlenowych ekspozycji hiperbarycznych.

Czasopismo: Polish Hyperbaric Research
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
„Wstydno w Ukrainie, kiedy piosnka nie tak płynie” między wariantami Zaweruchy Tomasza Olizarowskiego

Zestawienie opublikowanych za życia autora wariantów Zaweruchy. Powieści ukraińskiej Tomasza Olizarowskiego ma na celu wykazanie różnic między odmianami utworu oraz ich wpływu na interpretację całego tekstu. W artykule szczególną uwagę zwrócono na opuszczone w drugim wydaniu epilogi oraz część Ranek, opowiadającą o zabłąkanych duszach głównych bohaterów, jak również na rozbudowany wątek Czumaka, którego postać w późniejszej wersji wysuwa się na pierwszy plan. Przywołanie recenzji i prac historycznoliterackich służy nie tylko ukazaniu preferencji krytyków i badaczy w wyborze edycji omawianego poematu, lecz także stanowi impuls do postawienia pytania o słuszność ich decyzji.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Sándora Máraia widzenie miast (rekonesans)

W artykule interesuje mnie sposób przedstawiania miast węgierskich, włoskich i amerykańskich widzianych oczyma podróżnika i emigranta, wielkiego mistrza prozy XX wieku, Sándora Máraia, określanego mianem pisarza miejskiego. Wypowiada się on w różnych formach: dzienniku, wspomnieniach, szkicach z podróży, felietonach i powieściach. Dzieli miasta na swojskie, rodzime (Kassa, Budapeszt) i obce (amerykańskie, np. Nowy Jork), a do postrzegania w kategoriach swojskości pretendują też miasta włoskie (Posillipo, Neapol). Dla Máraiowskich ujęć charakterystyczny jest zabieg antropomorfizacji i animizacji miast, a także uwrażliwienie sensualne i zdolność syntetycznego określenia ich odrębności.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powinowactwo gwiazd i kwiatów w lirycznej twórczości Bronisławy Ostrowskiej

Artykuł poświęcony tej części lirycznej twórczości Bronisławy Ostrowskiej, w której ujawnia się paralelność opisu gwiazd i kwiatów, wskazująca na powinowactwo tych bytów. W przyglądaniu się zależności między partiami ziemskimi a domeną niebiańską zastosowano założenia metodologiczne sakrologii (badania sacrum) i katoptrologii (problem odbić lustrzanego).

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Czarna pedagogika w Złotej Różdżce Heinricha Hoffmanna z XIX wieku

Antypedagogika to rewolucyjne podejście do wychowania dzieci, w którym traktowane są one jak dorośli. Tak samo jak oni ponoszą konsekwencje własnych czynów i doświadczają autoodpowiedzialności. Przeciwieństwem antypedagogiki jest „czarna pedagogika”, która okazuje się być kontrowersyjnym nurtem badań, ponieważ zakłada, iż dzieci powinny być uległe wobec dorosłych. Heinrich Hoffmann w zbiorze wierszy dla dzieci zatytułowanym Złota różdżka, wydanym w 1845 roku, ukazał zasady jej działania. Bohaterami tych przerażających opowieści są dzieci, które spotkała surowa kara za „występki”. Dla współczesnego pedagoga niedopuszczalnym jest stosowanie kar za zachowania, które są typowe dla młodego człowieka. Pedagog, będąc mentorem, powinien wskazać właściwą drogę rozmową, zamiast karać. Summary

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Autobiograficzna mityzacja czasu i przestrzeni w Dolinie Issy Czesława Miłosza

Dolina Issy to powieść, w której Czesław Miłosz zawarł szereg tropów wiodących do jego własnej biografii. Fascynujące wydaje się podjęcie kwestii, na ile Tomasz, główny bohater utworu, tożsamy jest Miłoszowi, a na ile zaś stanowi literacką kreację. W Dolinie Issy możemy wyróżnić kilka rodzajów autobiografizmów, które znakomicie obrazują relację pomiędzy autorem – narratorem i bohaterem. Spaja ich swoisty mit sielankowego dzieciństwa, jakie noblista wiódł nad brzegiem Niewiaży – pierwowzoru ziem Doliny Issy. Mit ten ściśle łączy się z problematyką czasu i przestrzeni, nad którymi ostatecznie góruje akt doświadczania. W swoim artykule pragnę udowodnić, iż czytanie Doliny Issy w kontekście autobiograficznym jest nie tylko sensowne, ale wręcz stanowi swoisty klucz do zrozumienia samego Czesława Miłosza.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Ażeby dowieść, że mogą chodzić, same chodzą” – kwestia kobieca w Kronice Paryskiej Zofii Węgierskiej

Przedmiotem analizy w artykule są wypowiedzi na temat kwestii kobiecej, zawarte w „Kronice paryskiej” Zofii Węgierskiej, publikowanej w latach 1853–1869 na łamach czasopisma „Biblioteka Warszawska”. Norwid w swoim wierszu określił Węgierską słowami: „Zarazem wielce wyłączna i wszelka”. Taki charakter mają również jej publikacje, podejmujące temat emancypacji kobiet. Najistotniejsze dla niej zagadnienia to: edukacja dziewcząt, nierówne szanse kobiet i mężczyzn na rynku pracy, pozbawienie kobiet czynnego i biernego prawa wyborczego. Dziennikarka i autorka książek dla dzieci, dzięki pobytowi w Paryżu, miała okazję obserwować rozwój ruchów emancypacyjnych zarówno w Polsce, jak i we Francji. Ponadto poglądy Węgierskiej na tę sprawę zostały ukształtowane poprzez jej wychowanie i znajomość z Narcyzą Żmichowską – założycielką Koła Entuzjastek.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Edyty Stein i Hildegardy z Bingen próby transgresji kobiecej i teologicznej

Tekst stanowi część pracy magisterskiej. Artykuł jest próbą nakreślenia pozycji kobiety w hierarchii Kościoła. Kluczowym problemem jest porównanie działalności naukowej, teologicznej i filozoficznej dwóch wybitnych kobiet-lekarzy: Edyty Stein i Hildegardy z Bingen. Ich myśli są uchwycone z perspektywy kontekstu historycznego i politycznego. Jak się okazuje, uczona żyjąca w średniowieczu cieszyła się autonomią i poważaniem oraz – w przeciwieństwie do Stein – potrafiła przyczynić się do wzrostu poczucia wartości wśród kobiet, których była mentorką.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Słoneczniki. Drogi do samorealizacji i niezależności bohaterek drugorzędnych powieści kobiecych przełomu XIX i XX w.

Artykuł pokazuje, jak proces emancypacji postrzegały ówczesne pisarki minorum gentium, a pośrednio – także ich czytelniczki, z których oczekiwaniami autorki niewątpliwie się liczyły. Tekst dotyczy fragmentu całego zjawiska – szans bohaterek ośmiu wybranych powieści na zdobycie wykształcenia umożliwiającego im funkcjonowanie na tych obszarach rynku pracy, które zarezerwowane lub zdominowane były dotąd przez mężczyzn. Wyróżniono trzy drogi zdobycia niezależności: 1) przygotowanie do zawodu, dającego pewną możliwość podjęcia pracy zarobkowej; 2) kształcenie artystyczne; 3) naukę niejako „dla siebie”, z motywów autotelicznych. Prezentowany artykuł szczegółowo omawia pierwszą z owych dróg, poczynając od planów i oczekiwań bohaterek, poprzez okres studiów, aż do momentu podjęcia pracy zawodowej.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
"Katolik to nie wypacykowany goguś” O męskim chrześcijaństwie „Czasu krucjat”

Pojawiające się na gruncie rodzimym męskie, katolickie wspólnoty wydają się interesującym świadectwem przemian, jakie zachodzą na styku kultury i religii, dyskursu oraz praktyk społecznych. Zachwiany liberalny porządek łączy się z nostalgią za mocno uładzonym światem jasnych zasad postępowania. Męskie chrześcijaństwo współbrzmi ze stale obecną w Polsce religijnością, mówiąc najkrócej, opartą na wizji narodu jako jedności ufundowanej na katolicyzmie. Wreszcie w wymiarze ideowym jest odwrotem czy nawet rejteradą ze skomplikowanego świat idei na rzecz jasnych sensów, zazwyczaj ustanawianych przez publicystykę, która porzuca rzetelny namysł nad dokonującymi się kulturowymi zmianami.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Echa romantyzmu polskiego w Jądrze Ciemności

W studium usiłuję wykazać, jak w tekstualnym planie Jądra ciemności Josepha Conrada funkcjonuje tzw. polskoromantyczna intertekstualność. Nie rozstrzygając zarazem ostatecznie, czy kształtująca się relacja intertekstualna manifestuje się poprzez aluzje, czy poprzez reminiscencje, wyróżniam wiązkę prototypowych, polskoromantycznych intertekstów, które – jak uważam – mogą pozostawać kluczowe w procesie kontekstowej lektury dzieła Conrada. Są to z jednej strony dzieła Adama Mickiewicza – Pan Tadeusz, Ustęp III części Dziadów, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, z drugiej – niemniej funkcjonalne w wypadku Jądra ciemności – Anhelli Juliusza Słowackiego czy polska gawęda szlachecka – w rodzaju Pamiątek Soplicy Henryka Rzewuskiego. W porównaniu – bezpośrednio posługuję się metodą close reading, pośrednio zaś – wykorzystuję strategie widmontologicznego i palimpsestowego czytania tekstu literatury. Dyskutuję także z conradystycznym status quo, polemizując m.in. z ujęciem postaci arlekina obecnym w najklasyczniejszych, światowych odczytaniach Heart of Darkness: Škvorecký’ego, Burgessa, d’Avanza, Canaria i innych.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powstanki. Uczestniczki powstania styczniowego w najnowszej popularnej polskiej powieści historycznej (na wybranych przykładach)

Tematem artykułu są przedstawienia kobiet uczestniczących w powstaniu styczniowym w najnowszych popularnych polskich powieściach historycznych. Obok tradycyjnego wizerunku polskiej patriotki wpisującej się w model Matki Polki, najczęściej szlachcianki, która zajmuje się działalnością pomocniczą (aprowizacja, opieka nad rannymi), pojawiają się w nich kobiety z innych warstw społecznych, zainteresowane emancypacją, a niekiedy walczące na polu bitwy. Ponadto powieści te stają się pretekstem do przywrócenia pamięci o bohaterkach historycznych, a także do ponownej interpretacji ich losów, niekiedy w nieoczywisty sposób.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kobiece drogi do niezależności w baśniowej twórczości Hansa Christiana Andersena

utworach Andersen przybliża czytelnikom zmagania pierwszych emancypantek, a mianowicie – ich ciężką pracę w celu utrzymania rodziny, znoszenie ostrej krytyki ze strony wrogiego społeczeństwa i poczucie samotności. Kobiety w drugiej połowie XIX wieku były również zmuszane do małżeństwa z narzuconymi partnerami, którzy mogli zapewnić im tytuł i dobre życie. W tekstach Andersena są także postacie wyrażające sprzeciw wobec tego sposobu zakładania rodziny. Wiele bohaterek ustrzega się przed małżeństwem z rozsądku, ale większości brakuje odwagi, by opuścić rodzinne środowisko. W baśniowej twórczości widzimy różne postacie kobiece, od niewinnej pasterki, po kochającą matkę, a kończąc na boskim diable. Warto jednak dodać, że ta ostatnia, tj. Królowa Śniegu, istniała w tym czasie, ale tylko w wyobraźni pisarza.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Pomiędzy bezdomnością a próbą zadomowienia na nowym kontynencie: Adama Zagajewskiego spotkania z wielkomiejską metropolią

Artykuł podejmuje refleksję nad tekstową reprezentacją Houston w twórczości Adama Zagajewskiego, co staje się pretekstem do zastanowienia nad specyfiką amerykańskich miast oraz ich wizerunkiem utrwalonym w kulturze europejskiej, jak również próbą skonfrontowania mitu z rzeczywistością. Kluczowymi pojęciami dla niniejszych badań literackich, wzbogaconych o perspektywę antropologiczną, są: zaproponowana przez Małgorzatę Czermińską kategoria miejsca autobiograficznego oraz kategorie obcości, wyobcowania i bezdomności rozważane w kontekście tożsamości. Celem artykułu jest również zbadanie, jak przestrzeń miejska oraz dynamiczny rozwój cywilizacyjny wpływają na kondycję jednostki, a w szczególności emigranta, przybysza zza oceanu.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nomadyzm kobiecy jako wariant drogi do/ku wolności w powieściach Joanny Bator (Piaskowa Góra, Chmurdalia)

Procesy emancypacyjne, z jakimi mamy współcześnie do czynienia, wprowadzają istotne zmiany w stylu życia kobiet, w ich podejściu do organizacji czasu i w poruszaniu się w przestrzeni. Ta wolność dotyczy nie tylko podróży w sensie fizycznym, ale również daje prawo „wymyślania nowych sposobów postępowania z naszym życiem, nowych schematów przedstawiania nas samych”. Pojawił się też większy dostęp do innego stylu życia, jakim jest nomadyzm. Metaforę pojęcia „nomada”, „nomadyzm” wprowadzili do obiegu m.in. Kenneth White, Gilles Deleuze czy Rossi Braidotti, oraz znalazło się w literaturze współczesnej. Na potrzeby tej pracy przedstawię obraz kobiety nomadki i nomadycznego stylu życia w analizie porównawczej dwóch powieści – Piaskowej Góry i Chmurdalii Joanny Bator. Osobą łączącym obie powieści jest główna bohaterka – Dominika.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wirtualne życie ponowoczesnego społeczeństwa w prozie realistycznej XXI wieku

przemian zachodzących na skutek dynamicznego rozwoju technologicznego. Autorzy podkreślają, że dostosowanie się do nowoczesnego rytmu życia stanie się cenną umiejętnością w XXI wieku, a rosnące poczucie dezorientacji i dezintegracji świata przyczyni się do wzrostu zainteresowania rozwojem duchowym. Mieszkańcy postmodernizmu rozpoczną gorączkowe poszukiwanie sensu i celowości istnienia w cyfrowej rzeczywistości. Zmieni się także sposób postrzegania przestrzeni, o czym wspominają powieści Szamałek i Olszewskiego.

Czasopismo: Świat Tekstów. Rocznik Słupski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo