rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wsparcie społeczne a ocena własnej choroby, nasilenie objawów depresyjnych i akceptacja życia z chorobą u kobiet po mastektomii

Choroba nowotworowa stanowi dla chorego źródło silnego stresu. Efektywność radzenia sobie z tym stresem zależy od licznych czynników, wśród których znaczącą rolę odgrywać może wsparcie społeczne.

Celem prezentowanych badań było zweryfikowanie, czy poziom spostrzeganego wsparcia społecznego wiąże się z jakością funkcjonowania psychospołecznego u kobiet po mastektomii oraz czy typy wsparcia społecznego są specyficznie powiązane ze wskaźnikami funkcjonowania.

Zbadano 70 kobiet po zabiegu mastektomii za pomocą Skali Wsparcia w Chorobie, Inwentarza Depresji Becka, Skali Oceny Własnej Choroby oraz Skali Akceptacji Życia z Chorobą.

Kobiety, które deklarowały wyższe wsparcie społeczne, miały istotnie niższy poziom symptomów depresyjnych, wyższe wartości oceny choroby w kategoriach wyzwania i wartości, a niższe jako przeszkody/straty, a także ujawniły wyższą akceptację życia z chorobą. Analiza regresji wykazała, że wsparcie duchowe najlepiej tłumaczyło wariancję w większości wskaźników funkcjonowania.

Można stwierdzić, że wsparcie społeczne jest istotnym czynnikiem zmniejszającym ryzyko objawów depresyjnych i zwiększającym szanse optymalnego funkcjonowania psychospołecznego u kobiet po mastektomii.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Społeczno-kulturowe postawy wobec własnego wyglądu i niezadowolenie z ciała u kobiet i mężczyzn w okresie późnej adolescencji: badania wstępne

Celem badań była analiza (1) społeczno-kulturowych postaw wobec własnego wyglądu (presji ze strony mediów oraz internalizacji ideału atletycznej sylwetki) i niezadowolenia z ciała oraz (2) współzależności pomiędzy presją mediów, internalizacją ideału atletycznej sylwetki, wskaźnikiem masy ciała a niezadowoleniem z własnego ciała u kobiet i mężczyzn w okresie późnej adolescencji. Badaniem objęto 34 kobiety i 30 mężczyzn w wieku między 17 a 19 rokiem życia. Zastosowano Kwestionariusz Postaw Społeczno-kulturowych wobec Wyglądu (Sociocultural Attitudes Towards Appearance Questionnaire 3; Thompson i in., 2004) oraz Test Sylwetek (Contour Drawing Rating Scale; Thompson, Gray, 1995). Badane kobiety przejawiały większe niezadowolenie z własnego ciała aniżeli mężczyźni oraz doświadczały silniejszej presji ze strony mediów w zakresie zmiany kształtu ciała, natomiast badani mężczyźni wykazywali większą internalizację ideału atletycznej sylwetki w porównaniu z kobietami. W grupie badanych kobiet istniała dodatnia zależność pomiędzy niezadowoleniem z ciała a doświadczaniem presji ze strony mediów w zakresie zmiany kształtu ciała. W obu badanych grupach zaobserwowano ponadto istnienie związku pomiędzy niezadowoleniem z ciała  a wskaźnikiem masy ciała. Biorąc pod uwagę otrzymane wyniki, należy stworzyć efektywne programy zwiększenia świadomości w zakresie obrazu własnego ciała u osób w okresie późnej adolescencji.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wartości, style przywiązania i samoocena a materializm nastolatków

Zgodnie z opracowanymi dotychczas modelami aspiracji materialistycznych, do ich rozwoju przyczynia się niski poziom poczucia bezpieczeństwa, który jest konsekwencją ekspozycji na wartości materialistyczne, jak również braku zaspokojenia podstawowych potrzeb psychologicznych (poczucia kompetencji, samoakceptacja, dobre relacje z innymi). Celem prezentowanego badania jest weryfikacja dwóch modeli, poprzez które poszukiwano roli samooceny jako mediatora: 1) preferowanych wartości i 2) związku stylów przywiązania z aspiracjami materialistycznymi nastolatków. W badaniu wzięło udział 169 adolescentów, których średnia wieku wyniosła 16,95 lat (SD = 0,69). Wykorzystano następujące narzędzia badawcze: Skale materializmu młodzieży (YMS) i Skale samooceny Rosen- berga (SES) oraz Portretowy kwestionariusz wartości (PVQ) (model 1) Kwestionariusz Oceny Relacji dla Adolescentów (A-RSQ) (model 2). Wyniki badań własnych (model 1) potwierdzają dotychczas uzyskiwane rezultaty dotyczące związku materializmu z cenieniem wartości z obszaru umacniania ja, jedynie jednak w zakresie wartości władzy. Uzyskany w modelu 2 wynik wskazuje, że z czterech badanych stylów przywiązania, tylko styl zaabsorbowany odpowiada bezpośrednio za obniżenie samooceny i wzrost poziomu aspiracji materialistycznych nastolatków, co potwierdza dotychczas opisywane przyczyny materializmu, ale i doprecyzowuje funkcjonowanie tego mechanizmu w okresie adolescencji.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Prężność partnerów, strategie radzenia sobie w sytuacji trudnej a jakość ich związku

Współczesne rodziny narażone są na liczne sytuacje kryzysowe związane z funkcjonowaniem w poszczególnych rolach i realizacją zadań rozwojowych przez ich członków. Sposoby radzenia sobie z trudnościami wydają się być ściśle związane z potencjałem do wykorzystania posiadanego zasobu (Liberska, Matuszewska, 2006). Prężność, rozumiana tu jako potencjał do prezentowania zaradności przez użycie dostępnych wewnętrznych i zewnętrznych zasobów w odpowiedzi na zmiany kontekstu i zmiany rozwojowe (Pooley, Cohen, 2010), jest zdaniem autorek niniejszego projektu czynnikiem decydującym o wyborze konstruktywnych sposobów radzenia sobie z trudnościami przez obojga partnerów  w relacji intymnej. W konsekwencji decyduje ona pośrednio o jakości związku, w którym partnerzy z owymi trudnościami muszą się mierzyć. W ramach realizowanych badań dokonano diagnozy jakości funkcjonowania w związku na wymiarach konfliktów, postrzeganego wsparcia i zaangażowania w relację. Badaniami objęto 70 par w różnych fazach rozwoju rodziny (średnia wieku 29 lat). Do badań użyto Inwentarza jakości Związku w polskiej adaptacji Suwalskiej-Barancewicz, Liberskiej i Izdebskiego (2015), Skali Osobistej Adaptacyjności w adaptacji Maliny oraz Inwentarza do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem Mini-COPE w adaptacji Juczyńskiego i Ogińskiej-Bulik (2009). Badania wskazują na znaczenie prężności i strategii radzenia sobie w sytuacji trudnej dla jakości związku partnerów na wszystkich trzech wymiarach.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rodzaj zabiegu a lęk, depresja i przystosowanie do choroby u kobiet z rozpoznanym rakiem piersi

Diagnoza nowotworu jest zawsze traumatycznym doświadczeniem, obciążającym zarówno emocjonalnie, jak i fizycznie. Pacjentki z chorobą nowotworową piersi odczuwają silny lęk, który uniemożliwia prawidłowy proces leczenia i rehabilitacji. Często przedłużające się uczucie przygnębienia, nastrój depresyjny mogą spowodować zmiany w funkcjonowaniu psychicznym i społecznym. Mimo rozwoju medycyny często konieczna jest amputacja piersi. Mastektomia powoduje zmiany w sylwetce kobiety, przez co prowadzi do zmian w sferze psychicznej, w postaci nasilonego lęku, przygnębienia, a także powstania depresji. Celem pracy było określenie, czy kobiety, u których zdiagnozowano nowotwór piersi, różnią się poziomem nasilenia lęku, depresji oraz sposobem przystosowania się psychicznego do choroby nowotworowej w zależności od rodzaju przeprowadzonego zabiegu chirurgicznego. Uzyskane wyniki badań nie wykazały istotnych różnic między pacjentkami po mastektomii a pacjentkami po zabiegu oszczędzającym. Połowa przebadanych kobiet miała obniżony nastrój, u większości zanotowano średni i wysoki poziom lęku oraz tendencję do aktywnych form zmagania się z chorobą.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Polska adaptacja modelu narcystycznego podziwu i rywalizacji

W niniejszym artykule zaprezentowany został model teoretyczny przedstawiający nową konceptualizację narcyzmu zaproponowaną przez Backa i współpracowników (2013). Model ten został empirycznie zweryfikowany z wykorzystaniem kwestionariusza do pomiaru narcystycznego podziwu i rywalizacji (NARQ), który zaadaptowany został do warunków polskich, replikując uzyskane przez Backa i współpracowników (2013) wyniki. Artykuł prezentuje wyniki serii czterech badań, które miały na celu przygotowanie kulturowo trafnej adaptacji narzędzia, w trakcie których stosowano kolejne wersje kwestionariusza NARQ. Tym samym weryfikacji poddane zostały trzy hipotezy badawcze na temat właściwości psychometrycznych polskiej adaptacji dotyczące: (1) trafności zewnętrznej, (2) rzetelności oraz (3) trafności czynnikowej. W badaniach wzięło udział łącznie N = 1982 dorosłych Polaków. Otrzymane wyniki potwierdzają, że ostateczna wersja kwestionariusza NARQ charakteryzuje się: (1) wysoką trafnością zewnętrzną z innymi narzędziami mierzącymi narcyzm; (2) bardzo dobrymi wskaźnikami rzetelności mierzonymi za pomocą wskaźnika a) (McDonald, 1999); (3) trafnością czynnikową - model konfirmacyjnej analizy czynnikowej potwierdził zakładaną strukturę narzędzia i był dopasowany do danych.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rola stygmatyzacji oraz przekonań na temat wyglądu w rozwoju depresji u chorych na łuszczycę

Celem przeprowadzonych badań było określenie roli stygmatyzacji oraz przekonań na temat wyglądu w rozwoju depresji u chorych na łuszczycę, uwzględniając wiek wystąpienia łuszczycy oraz poziom spostrzeganego wsparcia społecznego. Badaniem objęto 193 chorych na łuszczycę. Przeprowadzone analizy ujawniły dwa mechanizmy moderowanej mediacji. Okazało się, że wyłącznie u osób, które zachorowały we wczesnym wieku, przekonania na temat wyglądu pełnią rolę mediatora w relacji między występowaniem zmian skórnych a poziomem depresji. Wykazano również, że w grupie chorych, którzy charakteryzują się niskim poziomem wsparcia ze strony rodziny, przyjaciół i innych osób bliskich, stygmatyzacja pełni rolę mediatora w relacji między występowaniem zmian skórnych a objawami depresji. W artykule zostały omówione teoretyczne i praktyczne implikacje prezentowanych wyników.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Uważność rodzicielska oraz jej aspekty teoretyczne i aplikacyjne

Celem artykułu jest wykazanie wartości teoretycznej i aplikacyjnej konstruktu uważnego rodzicielstwa, wywodzącego się z koncepcji uważności (ang. mindfulness). Uważność rodzicielska (Duncan, Coatsworth, Greenberg, 2009) oznacza: intencjonalne i nieoceniające zwracanie uwagi przez rodziców na wyłaniające się w danej chwili doświadczenie podczas ich interakcji z dzieckiem. Manifestujesię poprzez: uważne słuchanie, kultywowanie postawy akceptacji oraz powstrzymywania się od oceny, świadomość emocji własnych oraz dziecka, umiejętność samoregulacji w rodzicielstwie oraz poprzez rozwijanie postawy współczucia wobec siebie oraz dziecka. Przytoczone wyniki badań wskazują na dodatni związek uważności rodzicielskiej z dobrostanem psychicznym, kształtowaniem się relacji rodzic – dziecko, a także na możliwości kształtowania się uważności rodzicielskiej.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
PTSD w obliczu przewlekłej choroby somatycznej na przykładzie pacjentów zakażonych wirusem HIV oraz cierpiących z powodu chronicznego bólu: przegląd badań

Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie mało poznanej problematyki z zakresu psychologii zdrowia i psychologii klinicznej, jaką jest występowanie objawów zaburzenia po stresie traumatycznym (PTSD) w następstwie diagnozy i przebiegu przewlekłych chorób somatycznych na przykładzie pacjentów zakażonych wirusem HIV oraz cierpiących z powodu przewlekłego bólu. Na początku opisane zostały wybrane definicje traumatycznych stresorów prowadzących do PTSD w klasyfikacjach DSM oraz ICD-10. Następnie dokonano przeglądu badań nad występowaniem PTSD wśród pacjentów z HIV/AIDS oraz cierpiących z powodu przewlekłego bólu. Artykuł wieńczy przedstawienie kontrowersji wokół diagnozy PTSD w następstwie choroby somatycznej.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Relacje z dziadkami a subiektywna ocena jakości życia ich wnuków w rodzinach o różnej strukturze

Artykuł przedstawia wyniki badań przeprowadzonych wśród studentów, dotyczące międzypokoleniowych relacji między młodzieżą i dziadkami oraz wpływu owych związków na poczucie jakości życia badanych pochodzących z rodzin pełnych bądź prowadzonych przez samotne matki.

W hipotezach oczekiwano, że oceny relacji dziadkowie - wnuki, w wymiarach częstotliwości i bliskości, będą różnicowane strukturą rodziny pochodzenia badanych oraz linią pokrewieństwa z dziadkami. Efekty pomiarów przeprowadzonych w grupie uczestników (N = 196) nie tylko to potwierdziły, ale dodatkowo pokazały istotne zróżnicowanie ocen determinowane płcią dziadków i okresem życia wnuków (m.in. fazą adolescencji). Stwierdzono również, że struktura rodziny znacząco różnicuje subiektywną ocenę jakości życia młodzieży, a sytuację tę odzwierciedlają wyrażane przez nich opinie na temat relacji z dziadkami.

Częstotliwość kontaktów dziadków z wnukami wykazuje istotny związek z bliskością relacji, bez względu na okres życia badanych. Równocześnie wartości współczynników korelacji pomiędzy oceną związku częstotliwości z bliskością babci i dziadka ze strony matki, maleją wraz z dorastaniem wnuków. Przeciwną tendencję możemy dostrzec w odniesieniu do ocen tego związku wyrażanych względem obojga dziadków ze strony ojca, dla których wartości te wyraźnie wzrastają wraz z upływem czasu, bez względu na strukturę rodziny.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Pomiar stanu, cechy, ekspresji i kontroli złości. Polska adaptacja kwestionariusza STAXI-2

Artykuł prezentuje polską adaptację kwestionariusza STAXI-2 przeznaczonego do pomiaru różnych aspektów stanu, cechy, ekspresji i kontroli złości. STAXI-2 składa się z 57 twierdzeń podzielonych na 6 skal i 5 podskal. Właściwości psychometryczne polskiej wersji kwestionariusza sprawdzono w czterech badaniach, w których wzięło udział w sumie ponad 600 młodych dorosłych, z czego 90% stanowili studenci. Wyniki konfirmacyjnej analizy czynnikowej wskazują na zasadność utrzymania oryginalnej struktury skal i podskal. Wskaźniki stabilności bezwzględnej potwierdzają rzetelność skal i podskal z wyjątkiem trzech podskal stanu złości. Uzyskano również wysoką zgodność wewnętrzną dla wszystkich wymiarów mierzonych przez kwestionariusz. Korelacje z lękiem, depresją, nastrojem oraz przekonaniami o skuteczności w radzeniu sobie z emocjami potwierdzają trafność zbieżną i różnicową skal STAXI-2.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kwestionariusz Oceny Prężności (KOP-26): Konstrukcja i właściwości psychometryczne narzędzia

Artykuł prezentuje sposób tworzenia i właściwości psychometryczne polskiego kwestionariusza (KOP-26) badającego konstrukt prężności wśród dorosłych. Kwestionariusz w swej strukturze definiuje prężność poprzez ocenę kompetencji osobistych, rodzinnych i społecznych. Składa się z 26 pozycji ocenianych na skali 5-punktowej. Badania przeprowadzono na próbie 721 studentów (średni wiek badanych wyniósł 24 lata; 65,2% kobiet i 34,8% mężczyzn). W wyniku zastosowania eksploracyjnej i konfirmacyjnej analizy czynnikowej uzyskano 3-czynnikową strukturę kwestionariusza (wyjaśniającą 46,1% całkowitej wariancji). Wewnętrzna zgodność kwestionariusza ustalona na podstawie alfa Cronbacha wyniosła dla całego narzędzia 0,90, zaś dla poszczególnych czynników od 0,78 do 0,90. Trafność KOP-26 oceniona została poprzez korelacje z innymi narzędziami mierzącymi prężność (SPP-25, r = 0,62; ER/SSP, r = 0,59) oraz poczucie koherencji (SOC-29, r = 0,60) iwsparcie społeczne (F-SozU, r = 0,57). Uzyskane wyniki okazały się zadowalające. Metodę można więc rekomendować do stosowania w badaniach naukowych.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Nadzieja jako mediator w związkach cech osobowości i satysfakcji z życia. Badania osób w okresie późnej dorosłości (60–75 lat)

Do predyktorów satysfakcji z życia osób starszych zalicza się między innymi cechy osobowości. Jednocześnie badacze podkreślają, że we „wpływie” osobowości na satysfakcję z życia seniorów pośredniczy wiele innych zmiennych. Analiza literatury psychologicznej skłania do uznania, iż jedną z takich zmiennych może być nadzieja, która pozwala jednostce żywić przekonanie o sensowności otaczającej rzeczywistości (nadzieja podstawowa) oraz daje jej poczucie posiadania kompetencji niezbędnych do pomyślnej realizacji własnych dążeń (nadzieja na sukces). Nadrzędnym celem prezentowanego projektu było zbadanie, czy nadzieja pełni funkcję pośredniczącą w związkach cech osobowości z satysfakcją z życia w okresie późnej dorosłości. Dla realizacji tego celu przeprowadzono badania, którymi objęto 120 osób w wieku od 60 do 75 lat. W projekcie badawczym zastosowano cztery metody psychologiczne takie, jak: (1) Skala Satysfakcji z Życia (SWLS); (2) Inwentarz Osobowości NEOPIR; (3) Kwestionariusz Nadziei Podstawowej (BHIR) oraz (4) Kwestionariusz Nadziei na Sukces (KNS). Przeprowadzone analizy ujawniły wiele istotnych zależności. Pozwoliły także na konfirmację pośredniczącej roli nadziei na sukces w związkach cech osobowości z jakością życia osób starszych w odniesieniu do Neurotyczności, Ekstrawertyczności, Otwartości na doświadczenie i Sumienności.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Skala Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR) – właściwości psychometryczne narzędzia szacującego zadowolenie z relacji z rówieśnikami

Celem była próba odpowiedzi na pytanie czy właściwości psychometryczne skonstruowanej skali są zadawalające. Przegląd ujmowania relacji interpersonalnych, skłonił do przyjęcia komunikowania się za parametr tych relacji. Skala Parent Adolescent Communication Scales była pierwowzorem dla konstrukcji Skali Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR), której twierdzenia przeformułowano, konstruując narzędzie do pomiaru komunikowania się adolescentów z rówieśnikami. Narzędzie weryfikowano badając 405 adolescentów pochodzących z Górnego Śląska. Rzetelność i trafność narzędzia są wysokie, SKAR może służyć do pomiaru otwartości i trudności komunikowania się adolescentów z rówieśnikami oraz wnioskowania o jakości relacji adolescenta z rówieśnikami.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Mroczna triada a kody moralne: mediacyjna rola kodów moralnych w relacji między płcią a psychopatią

Celem przedstawionego badania była empiryczna weryfikacja natury relacji między cechami Mrocznej Triady osobowości a kodami moralnymi w próbie polskiej. Dodatkowym celem była eksploracja mediacyjnej roli kodów moralnych w związku między płcią a cechami triady. Badanie przeprowadzono z udziałem 202 uczestników (50% mężczyzn) w wieku od 20 do 61 lat (M = 33,74, SD = 9,32) przy użyciu skali Parszywej Dwunastki (do pomiaru cech Mrocznej Triady) oraz Kwestionariusza Kodów Moralnych (do pomiaru kodów moralnych). Wyniki analiz wskazują, że wszystkie cechy Mrocznej Triady występują w ujemnej relacji z kodem Troski/krzywdy. Makiawelizm i psychopatia są ujemnie związane z Świętością/upodleniem. Ponadto istnieje również ujemny związek między psychopatią a kodem Lojalności/zdrady. Po kontroli wspólnej zmienności jedynie psychopatia występuje w istotnym związku z kodami: Troski/krzywdy, Sprawiedliwości/oszustwa i Świętości/upodlenia. Wyniki badania wskazują, że kody moralne odgrywają rolę mediatora jedynie w relacji między płcią a psychopatią. Przeprowadzono interpretację i dyskusję otrzymanych wyników.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Temperamentalne predyktory strategii regulacji emocji negatywnych i pozytywnych u osób z zaburzeniami depresyjno-lękowymi

W poszukiwaniu predyktorów regulacji emocjonalnej u osób ujawniających zaburzenia psychiczne istotne znaczenie przypisuje się temperamentowi. Celem pracy była analiza temperamentalnych uwarunkowań strategii regulacji emocji negatywnych i pozytywnych w grupie pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi i/lub lękowymi. W badaniu wzięło udział 105 osób, leczonych stacjonarnie w Klinice Psychiatrii i Psychoterapii Bethel w Bilefeldzie w Niemczech. Wykorzystano następujące metody badawcze: Krótki Wywiad Diagnostyczny Zaburzeń Psychicznych (Mini-DIPS), Inwentarz Temperamentu i Charakteru (TCI) oraz Kwestionariusz Akceptacji Emocji (FrAGe). W badanej grupie klinicznej dwa z czterech wymiarów temperamentu warunkują nasilenie wybranych strategii regulacji emocji: poziom czynnika Unikanie szkody warunkuje regulację emocji negatywnych, natomiast poziom Poszukiwania nowości jest predyktorem w odniesieniu do emocji pozytywnych. Uzyskane wyniki wskazują na znaczącą rolę temperamentu jako predyktora nasilenia wybranych strategii regulacji emocji.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Ruminacje a występowanie negatywnych i pozytywnych zmian potraumatycznych u osób chorych onkologicznie

Wśród uwarunkowań negatywnych i pozytywnych zmian potraumatycznych istotną rolę przypisuje się aktywności poznawczej, a szczególnie procesom ruminacji. Podjęte badania miały na celu ustalenie związku między ruminowaniem o świecie i własnej osobie (ruminacje dyspozycyjne), oraz ruminowaniem o doświadczonym negatywnym zdarzeniu, jakim była choroba nowotworowa, a potraumatycznym stresem i potraumatycznym wzrostem. Analizie poddano wyniki 60 osób w wieku 18–78 lat (M = 50,4, SD = 17,74) chorych na nowotwory złośliwe w obrębie twarzoczaszki. Większość badanych (68,3%) stanowiły kobiety. W badaniach wykorzystano zrewidowaną Skalę Wpływu Zdarzeń, Inwentarz Potraumatycznego Rozwoju, Kwestionariusz Ruminacji-Refleksyjności oraz Inwentarz Ruminacji o Negatywnym Zdarzeniu. U badanych osób wystąpiły zarówno negatywne, jak i pozytywne zmiany potraumatyczne wynikające z doświadczonej choroby. Większe znaczenie, zarówno dla negatywnych, jak i pozytywnych konsekwencji doświadczonej traumy, należy przypisać ruminacjom o doświadczonym zdarzeniu niż ruminowaniu dyspozycyjnemu. Ruminacje o zdarzeniu o charakterze natrętnym sprzyjają objawom stresu traumatycznego, a ruminacje refleksyjne – wzrostowi po traumie.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Nadruchliwość i nieuwaga dzieci w ocenie nauczycieli i wynikach badania systemem ADScaner

Celem badań była próba oceny zależności pomiędzy wynikami badania ADScaneren (nadaktywność i nieuwaga) a objawami ADHD w ocenie nauczycieli. Badania miały charakter screeningowy. Nauczyciele wśród swoich uczniów wskazywali dzieci nadpobudliwe. Następnie, na podstawie kwestionariusza symptomów ADHD, nauczyciele oceniali dzieci uprzednio wybrane jako nadpobudliwe i z grupy kontrolnej. Obie grupy zbadano ADScanerem, który dostarcza danych na temat nadaktywności ruchowej (radar dopplerowski) i uwagi (Test Ciągłego Wykonania). Dzieci ocenione jako nadpobudliwe wykonały gorzej zadanie uwagowe i miały wyższy poziom nadaktywności ruchowej niż grupa kontrolna. W całej ba-danej grupie wskaźniki wykonania ADScanerem korelowały nisko, ale istotnie ze wskaźnikami ADHD z kwestionariusza. W analizach przeprowadzonych odrębnie w grupach nadpobudliwej i kontrolnej korelacji nie stwierdzono. Nauczyciele dość poprawnie ocenili uczniów. Jednak obiektywne miary nadaktywności i nieuwagi są przydatne w diagnozie przesiewowej w kierunku ADHD.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia