rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania kofermentacji osadów ściekowych z tłuszczami odpadowymi w oczyszczalni ścieków w Brzegu

W artykule przedstawiono analizę funkcjonowania instalacji kofermentacji osadów ściekowych z tłuszczami odpadowymi pochodzącymi z odtłuszczania ścieków przemysłowych pochodzących z zakładu tłuszczowego. W okresie dwóch lat (2008-2009) prowadzono badania efektywności procesu kofermentacji mierzonego ilością otrzymanego biogazu oraz wpływu ilości dozowanego tłuszczu odpadowego na przebieg procesu fermentacji mieszaniny osadu ściekowego i tłuszczu odpadowego. Proporcja objętościowa pomiędzy fermentowanym osadem i tłuszczem odpadowym wynosiła średnio 10:1. Maksymalna jednorazowa proporcja wyniosła 4:1 (tłuszcz stanowił 25% wsadu). W zależności od ilości dozowanego tłuszczu ilość wytwarzanego biogazu wzrastała nawet o 80% więcej niż w przypadku fermentacji tylko osadu ściekowego. W okresie badawczym uzyskano dodatkowo średnio 107 m3 biogazu na każdą 1 Mg tłuszczu dozowanego do komór fermentacyjnych. Taka ilość biogazu pozwala na wyprodukowanie dodatkowo 180 kW energii elektrycznej i około 2,8 kW odzyskanej ze spalin energii cieplnej. Ustalono, że przyrost ilości wytwarzanego biogazu uzależniona jest nie tylko od proporcji dozowanego tłuszczu odpadowego, lecz także od jego właściwości. Za-obserwowano, że gdy dozowano tłuszcz w którym rozpoczęły się już procesy rozkładu związków organicznych (tzw. tłuszcz zagniły) to wzrastała ilość biogazu. Świadczy to o tym, że taka mieszanina osadu i tłuszczu była bardziej przyswajalna dla bakterii metanowych odpowiedzialnych za efektywność procesu fermentacji. Osad po fermentacji cechował się stabilnymi właściwościami: odczyn 7,0-7,4 pH, zasadowość ogólna 72-99 val∙m-3. W wyniku prowadzenia procesu kofermentacji stopień mineralizowania osadu przefermentowanego zmniejsza się z 40% do 33%, co można odczytać jako negatywny aspekt prowadzonego procesu ko-fermentacji. Dwuletnia eksploatacja instalacji pokazała, iż kofermentacja tłuszczy odpadowych jest bardzo efektywna w procesie produkcji biogazu, co wiąże się z zwiększeniem opłacalności prowadzonego procesu. Obciążanie komór WKFz nawet dużymi dawkami tłuszczy nie zaburzało procesu fermentacji osadu ściekowego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena pracy oczyszczalni ścieków w Wadowicach przed modernizacją

W artykule przedstawiono ocenę działania oczyszczalni ścieków w Wadowicach
na podstawie redukcji zanieczyszczeń w okresie od stycznia 2003 roku do
grudnia 2005 roku. Dodatkowym celem była analiza ilości dopływających ścieków
w badanym okresie.
Ocenę sprawności działania oczyszczalni oparto na wielkości redukcji 5
wybranych wskaźników zanieczyszczeń: BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, azot
ogólny i fosfor ogólny. Wartości ww. wskaźników zanieczyszczeń w ściekach
oczyszczonych porównano do wartości z pozwolenia wodno-prawnego wydanego
przez Starostę Wadowickiego dla Wadowickiego Przedsiębiorstwa Wodociągów
i Kanalizacji Sp. z o. o. z dnia 28.03.2006 r.
Wyniki badań składu ścieków oczyszczonych wskazują, że średnie wielkości
BZT5, ChZT, zawiesiny ogólnej, azotu ogólnego oraz fosforu ogólnego są niższe
od wielkości dopuszczalnych z pozwolenia wodno-prawnego. W przypadku
BZT5 wielkość średnia na odpływie (14,0 mgO2·dm-3) jest o blisko 7% niższa od
wartości dopuszczalnej (15 mgO2·dm-3), ChZT (wartość średnia 89,15 mgO2·dm-3)
– o 28,7% niższa od wartości dopuszczalnej (125 mgO2·dm-3), zawiesiny ogólnej
(wartość średnia 27,27 mg·dm-3) – o 22,1% niższa od wartości dopuszczalnej
(35 mg·dm-3), azotu ogólnego (wartość średnia 22,17 mgNog·dm-3) – o 26,1% niższa
od wartości dopuszczalnej (30 mgNog·dm-3) oraz fosforu ogólnego (wartość
średnia 1,26 mgPog·dm-3) – o 37% niższa od wartości dopuszczalnej. Średnia redukcja
BZT5 w procesie oczyszczania wyniosła 97,13%, ChZT – 90,56%, zawiesiny
ogólnej – 90,87%, azotu ogólnego – 52,73% i fosforu ogólnego – 88,15%.
Redukcja wszystkich analizowanych wskaźników z wyjątkiem azotu ogólnego
była na poziomie wyższym od wytycznych podanych w Rozporządzeniu z dnia
31 lipca 2006 roku. Redukcja azotu ogólnego na poziomie 52,73% była niższa od
normatywnej, lecz mimo to nie odnotowano przypadku przekroczenia wartości
dopuszczalnej.W pracy przedstawiono średnie miesięczne dopływy w analizowanych
trzech latach badań. W roku 2003 średnia ilość dopływających ścieków wyniosła
6 627 m3·d-1, w roku 2004 dopływało 6 615 m3·d-1 i w roku 2005 dopływało
6 995 m3·d-1. Aczkolwiek średnioroczne dopływy były poniżej wartości dopuszczalnej
(8 430 m3·d-1) w badanym okresie zdarzały się miesiące o dopływie większym
od zakładanego. Obecnie trwa modernizacja obiektu celem zwiększenia jego
przepustowości, tak aby można doprowadzić ścieki z kolejnych kanalizowanych
miejscowości.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie potencjału środowiska naturalnego Gór Świętokrzyskich w ofercie gospodarstw agroturystycznych

Wzrastające zapotrzebowanie na interesujący produkt agro i ekoturystyczny motywuje właścicieli gospodarstw agroturystycznych do rozszerzania zakresu oferowanych usług. Podstawą tworzenia produktu agroturystycznego powinno stać się pełne wykorzystanie walorów środowiska naturalnego i kulturowego. Celem niniejszego artykułu jest analiza wykorzystania walorów środowiska naturalnego w ofercie gospodarstw agroturystycznych zlokalizowanych na obrzeżach Świętokrzyskiego Parku Narodowego jako obszaru charakteryzującego się wysokim potencjałem turystycznym. Podstawą opracowania były badania ankietowe przeprowadzone latem 2010 r. w gospodarstwach agroturystycznych zlokalizowanych na analizowanym terenie. Przeprowadzona ankieta wykazała, że najlepiej wykorzystanymi walorami środowiskowymi są: zróżnicowanie krajobrazu, bioróżnorodność, obecność obszarów chronionych oraz zbiorników wodnych. Powyższe walory zostały wykorzystane do tworzenia oferty turystycznej zawierającej: wycieczki przyrodnicze i krajoznawcze, wyprawy na grzybobrania oraz różnorakie warsztaty tematyczne.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prognoza zamulania małego zbiornika wodnego

Opracowano prognozę zamulania małego zbiornika wodnego
znajdującego się na cieku nieobjętym obserwacjami hydrologicznymi.
Brak danych o wielkości przepływów i koncentracji rumowiska unoszonego
oraz wielkości transportu rumowiska wleczonego, skłania do zastosowania
metod pośrednich. Umożliwiają one określenie ilości rumowiska
dopływającego do zbiornika.
Badaniami wielkości zamulania objęto zbiornik w Narożnikach,
znajdujący się na potoku Dęba. W obliczeniach dostawy rumowiska do
zbiornika zastosowano metody Reniger-Dębskiego, Brańskiego i DR-USLE.
Przeprowadzono badania terenowe w celu określenia sposobu zagospodarowania
zlewni badanego zbiornika. Określono rodzaj gruntu i jego
skład z obszarów użytkowanych rolniczo i z terenów leśnych.
Wyniki prac terenowych umożliwiły wyznaczenie parametrów równania
strat glebowych, stanowiącego podstawę obliczeń metodą DR-USLE.
Obliczony stopień zamulania, na podstawie pomiarów wielkości zamulania
zbiornika, wynosi 0,58%. Obliczono wzorem Gončarova zamulanie
zbiornika w kolejnych latach eksploatacji. Wyniki prognozy wielkości
zamulenia po 4 latach eksploatacji porównano z wynikami pomiarów.
Najwyższą zgodność wyników prognozy zamulenia opracowanej na
podstawie wyników pomiarów uzyskano z wynikami prognozy, w której
średni roczny transport rumowiska obliczono metodą DR-USLE.
Stwierdzono, że wyłącznie zbiornika z eksploatacji, w wyniku zamulenia
stanowiącego 80% jego pojemności pierwotnej, nastąpi po ponad
1100 latach.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza warunków przepływu i możliwości zabezpieczenia przed erozją prawego brzegu Wisły, w rejonie km 599-600

W artykule przedstawiono analizę warunków przepływu i stanu koryta
Wisły w rejonie km 599–600. Wisła na tym odcinku nie jest uregulowana. Koryto
jest nieregularne, występują liczne wyspy, bogata jest roślinność. Z uwagi na walory
przyrodnicze utworzony został na tym odcinku rezerwat przyrodniczy Kępa
Antonińska. Rzeka powoduje zagrożenie rozmycia wałów przeciwpowodziowych.
Proponowane rozwiązania techniczne zabezpieczające stabilność rzeki nie mogą
być zrealizowane z uwagi na wymagania ochrony przyrody. Analiza rozwiązań
proponowanych przez przyrodników wskazuje, że nie uwzględniają one w zadowalającym
stopniu specyfiki procesów rzecznych. Ich realizacja może doprowadzić
do pogorszenia warunków morfologicznych w korycie rzeki na obszarze
rezerwatu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiana warunków hydrodynamicznych wzdłuż uregulowanego odcinka potoku Słomka

W artykule przedstawiono wpływ prac regulacyjnych, wykonanych na od-cinku potoku Słomka, na zmiany warunków hydrodynamicznych. W latach 2004-2005 wykonano badania, które obejmowały: pomiary przekrojów poprzecznych koryta oraz pobór i określenie składu granulometrycznego materiału dennego. Wyniki pomiarów wykorzystano do obliczenia następujących wielkości hydrodynamicznych: naprężenia styczne, moc strumienia, jednostkowa moc strumienia, średnia prędkość przepływu oraz intensywność transportu rumowiska dennego według równania Bagnolda. Następnie wykonano porównanie i analizę obliczonych parametrów. W sekcjach A1, A3 i A5 zaobserwowano wzrost wartości rozpatrywanych wielkości po regulacji oraz nasilenie procesów erozyjnych. W pozostałych sekcjach wartości parametrów hydrodynamicznych pozostały na porównywalnym poziomie (sekcja A4) lub się zmniejszyły (sekcja A2). W przekrojach 2 i 9 stwierdzono wzrost procentowej zawartości frakcji żwirowej w materiale dennym. Średnica charakterystyczna d50, w tych przekrojach, zmniejszyła się od-powiednio o 1,8 cm i 2,8 cm.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ ilości i intensywności opadów na zmiany wilgotności gleby w sadzie jabłoniowym

W warunkach klimatycznych Polski opady atmosferyczne są podstawowym źródłem wody dla roślin. Ilość i intensywność oraz rozkład opadów mają wpływ na wilgotność gleby. W przypadku dużej ilości lub nadmiernej intensywności opadów część wody może przenikać poza zasięg systemu korzeniowego lub jest odprowadzana z pola jako spływ powierzchniowy. W dwuletnich badaniach (2009-2010) prowadzono pomiary wielkości i intensywności opadów oraz wilgotności gleby w sadzie jabłoniowym zlokalizowanym w Skierniewicach. Całkowita suma opadów w latach 2009 i 2010 była wyższa od średniej z wielolecia. Także rozkład opadów w poszczególnych miesiącach był bardzo nierównomierny. Średnio w czasie sezonu wegetacyjnego (maj - wrzesień), aby utrzymać zawartość wody 
w glebie (w profilu 0-40 cm) na stałym poziomie, tygodniowa suma opadów nie mogła być niższa niż 13-14 mm. Efektywność opadów uzależniona była od sposobu utrzymania gleby w sadzie. W przypadku gleby bez okrywy (ugór herbicydowy) najwyższą efektywność zarejestrowano dla opadów o natężeniu 2-10 mm h-1. Dla gleby ściółkowanej (zrębki) deszcze o intensywności od 2 do 5 mm h-1 miały najmniejszą efektywność. Opady o wysokiej intensywności (>10 mm h-1) powodowały większy wzrost wilgotności w glebie ściółkowanej niż bez okrywy. Efektywność opadów była uzależniona także od początkowej zawartości wody w glebie. Wraz ze wzrostem wilgotności gleby efektywność opadu gwałtownie się obniżała.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzenne aspekty struktury agrarnej w Małopolsce

Dokładna analiza struktury agrarnej daje możliwość m.in. racjonalnego planowania przestrzennego, monitorowania gospodarki mieniem samorządu terytorialnego, czy też wspomagania w pozyskiwaniu funduszy strukturalnych ze środków unijnych.
Celem artykułu jest wskazanie obszarów o najtrudniejszych warunkach go-spodarowania związanych z niekorzystną strukturą agrarną. Odpowiednia analiza danych katastralnych umożliwiła trafne wskazanie obszarów o największych potrzebach pilności przeprowadzenia poprawy struktury agrarnej. Racjonalne programowanie prac urządzeniowo-rolnych, czyli wyznaczenie obszarów priorytetowych do tego typu zabiegów, z poziomu województwa, możliwe jest jedynie w przypadku analizy aktualnych danych przestrzennych, dla których podstawą informacji jest ewidencja gruntów i budynków. Obszarem badawczym zostało objęte całe województwo małopolskie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wstępna analiza możliwości oddziaływania wykształcenia właściciela na infrastrukturę transportową gospodarstwa

Przedstawiono wyniki badań dotyczących infrastruktury transportowej
(liniowej i punktowej badanych gospodarstw. Wyposażenie w środki
transportowe przeliczeniu na 100 ha UR poza grupą o wykształceniu zawodowym
w wyższych grupach wykształcenia wyraźnie maleje w miarę
wzrostu poziomu wykształcenia. Odległości w transporcie zewnętrznym są
znaczne, przy średniej 15,25 km i zróżnicowaniu pomiędzy wydzielonymi
grupami 8,03 do 18,82 km nie wykazują związku z wykształceniem właściciela.
Średnio 47,42% nawierzchni po których odbywa się transport wewnętrzny
to nawierzchnie asfaltowe w średnim stanie, ich udział pomiędzy
wydzielonymi grupami waha się od 43,30 do 51,92%. W 63,86% przypadkach
dojazd do pola – końcowy odcinek nawierzchni to droga polna, a tylko
7,23% asfaltowa. W tym zakresie najkorzystniejsza sytuacja występuje
w grupie rolników z wykształceniem wyższym. Średnio w badanych gospodarstwach
jest 20,19 działek (od 15,31 do 26,46 sztuk), jedna działka to
przeciętnie1,30 ha. Tylko w 31,33% gospodarstw, na podwórku bezkolizyjnie
manewrów zawracania może dokonywać ciągnik z przyczepą. W przypadku
samochodów ciężarowych i dostawczych sytuacja jest podobna.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wstępna analiza niedoborów opadowych w RSD Zawady

Warunki uwilgotnienia danego obszaru uzależnione są głównie od tego w jakim stopniu opady atmosferyczne, stanowiące naturalny przychód wody, pokrywają jej rozchód. W Polsce obserwuje się występowanie serii niedoborów opadowych wywołujących często dotkliwe w skutkach susze. Mogą one stanowić barierę w intensyfikacji produkcji roślinnej. W pracy przedstawiono charakterystykę niedoborów wodnych w RSD Zawady. Wykorzystano dane z lat 2002–2008 z automatycznej stacji meteorologicznej. Sklasyfikowano poszczególne miesiące, okresy wegetacyjne i lata według kategorii opadowej, stosując podział Kaczorowskiej. W celu określenia niedoborów i nadmiarów wilgoci wyliczono klimatyczny bilans wodny (P-E). Korzystając z tabeli optymalnych opadów Klatta określono nadmiary i niedobory opadów dla wybranych roślin uprawnych. Uzyskane wyniki wskazują, że wrzesień był miesiącem bardzo suchym. Jedynie w dwóch ostatnich latach badań określono go jako wilgotny. Najwyższe niedobory wodne dla wybranych zbóż notowano w czerwcu. Analiza deficytów dla poszczególnych miesięcy wykazała, że najmniejsza różnica między opadami a parowaniem terenowym występowała w październiku, a najwyższa w kwietniu i czerwcu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ rezerwatu przyrody na eksploatację zbiornika nizinnego Jeziorsko

Głównym celem prezentowanych badań jest analiza wpływu rezerwatu
przyrody na eksploatacje zbiornika nizinnego Jeziorsko. Jest to zbiornik wielozadaniowy
usytuowany na odcinku rzeki Warty od km 484+300 do km 503+800,
który pracuje w cyklu rocznym wyrównawczym. W 1998 roku, w górnej części
zbiornika tj. od mostu w miejscowości Warta w km 503+560 aż do km 500, Rozporządzeniem
Ministra Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23
grudnia 1998 r., został utworzony rezerwat przyrody „Jeziorsko”. W tej sytuacji na
zbiorniku obserwujemy naturalny, niezakłócony pracami bagrowniczymi proces
akumulacji. W pracy przedstawiono analizę wpływu procesu zarastania oraz zamulania,
czego wynikiem jest podpiętrzenie wody w cofkowej części zbiornika.
Rezultatem tych procesów jest wzrost zagrożenia powodziowego na omawianym
zbiorniku.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Stratygrafia torfowiska "Buk Kamieński" koło Golczewa w województwie zachodniopomorskim

Zbadano szczegółowo stratygrafię warstwy torfowej i osadów podtorfowych
. Dokonano także oceny położenia torfowiska na tle rzeźby terenowej
w aspekcie alimentacyjnym. Badania wskazują, ze złoże torfowe
„Buk Kamieński jest pochodzenia holoceńskiego. Procesowi torfotwórczemu
towarzyszyły zróżnicowane stany uwodnienia z przewagą krótkotrwałego
zalewu i stałego dopływu wód gruntowych. Pod względem alimentacyjnym
torfowisko posiada charakter soligeniczno-fluwiogeniczny.
Badania stratygraficzne wykazały, że w złożu torfowym występuje szereg
gatunków torfu typu niskiego i jeden przejściowego. Dominuje torf
drzewny, rodzaj olesowy Alnioni, gatunek olchowy Alneti i łozowy Saliceti.
Poza tym występują takie gatunki torfów jak: turzycowo-mszysty
(Cariceto-Bryaleti), mszysty (Bryaleti), turzycowy (Cariceti), turzycowo-
trzcinowy (Cariceto-Phragmiteti) oraz mszarny typu przejściowego
torfowcowo-turzycowy (Sphagno-Cariceti). Pod warstwą torfu zalega
gytia wapienna oraz organiczna miejscami z wapieniem muszlowym.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Struktura fitocenotyczna łąk w dolinie Golionki (Bory Tucholskie) na tle sytuacji sprzed 40 lat

Przejście do intensywnego gospodarowania na łąkach pociągnęło
za sobą znaczące przemiany ich roślinności i zniszczenie wielu ekosystemów
torfowiskowych i bagiennych. Częste niegdyś zbiorowiska zmniejszyły
swój areał, zanikły lub przekształciły się w inne.
W strukturze fitocenoz łąkowych w Borach Tucholskich jeszcze
około połowy XX w. często notowano m. in. dobrze zachowane zbiorowisko
Angelico-Cirsietum oleracei, podczas gdy obecnie w regionie obserwuje
się głównie jego różne zdegenerowane formy, a bogate florystycznie
płaty zajmują niewielkie powierzchnie.
W oparciu o współczesne zdjęcia fitosocjologiczne oraz spisy flory
z lat 70-tych ubiegłego stulecia wykonane w dolinie rzeki Golionki w Borach
Tucholskich zestawiono wykaz stwierdzonych w tych dwóch okresach
fitocenoz. Obecnie w strukturze fitocenotycznej dominują fitocenozy
z klasy Molinio-Arrhenatheretea w postaci 8 zespołów lub zbiorowisk,
występujących łącznie na prawie 60% analizowanych powierzchni. Około
20% to szuwary turzycowe (Magnocaricion). Pozostałą część stanowią
fitocenozy z klas Atremisietea vulgaris, Koelerio glaucae-Corynephoretea
canescentis i Trifolio-Geranietea. Jest to typowa struktura fitocenotyczna
ekstensywnie użytkowanych łąk na odwodnionych torfach. Duża grupa zbiorowisk roślinnych charakteryzuje się wyraźną dominacją jednego
lub kilku gatunków, jak: Holcus lanatus, Anthoxanthum odoratum
lub Urtica dioica.
Struktura fitocenotyczna obszaru określona dla wcześniejszego okresu
zawiera zaledwie 5 typów fitocenoz – 80% materiału kwalifikuje się do
dwóch zbiorowisk reprezentujących klasę Molinio-Arrhenatheretea: zb.
z Holcus lanatus i Polygonum bistorta i zespół Poa pratensis-Festuca rubra.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oznaczanie porowatości zadrzewień śródpolnych w Czechach w różnych porach roku

Zadrzewienia śródpolne (wiatrołomy) są w krajobrazie rolniczym ważnymi liniowymi formacjami roślinnymi. Istotne znaczenie ma ich funkcja przeciwerozyjna, nemniej jednak znacząca jest także ich wielofunkcyjność. To, jaką funkcję w krainie może spełniać zadrzewienie śródpolne decyduje jego struktura. W terenie, porowatość rzeczywistą - aerodynamiczną jest bardzo trudno określić ilościowo, dlatego też bardzo często określa się ją w przybliżeniu za pomocą porowatości optycznej. Porowatość optyczna określana jest przy użyciu zdjęć cyfrowych oraz odpowiedniego oprogramowania. Ocena dynamiki porowatości optycznej w czasie określa zmiany w przepuszczalności zadrzewienia śródpolnego (wiatrołomu). Poznanie oraz ochrona zadrzewień śródpolnych prowadzi do wspierania trwale zrównoważonej gospodarki rolnej w krajobrazie rolniczym.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ eksploatacji górniczej na geometrię działki

Eksploatacja górnicza niekorzystnie oddziałuje na środowisko. Jedną z istotnych form tego oddziaływania jest powstawanie przemieszczeń punktów geodezyjnych. Punkty graniczne działek na skutek eksploatacji mogą przemieszczać się nawet o kilka metrów. Stosując modele prognozowania deformacji można wyznaczać przemieszczenia spowodowane przez górnictwo. Powszechnie stosowaną metodą prognozowania deformacji w Polsce jest teoria Knothego-Budryka. Przemieszczenia dla pola eksploatacyjnego w kształcie prostokąta wyznacza się w tej teorii zgodnie ze wzorami (6)-(9). W pracy przedstawiono przykład oddziaływania eksploatacji górniczej na przemieszczenia poziome punktów. Na rysunku 2 pokazano przykład rozkładu maksymalnych przemieszczeń poziomych ponad eksploatacją górniczą. Na rysunku 3 przedstawiono przemieszczenia poziome punktów granicznych dwóch przykładowych działek. Pojedyncze pole eksploatacyjne może generować znaczne wartości przemieszczeń. Przykład zamieszczony w pracy pokazuje, jak wielkie znaczenie mogą mieć przemieszczenia wywołane eksploatacją górniczą na prowadzenie Ewidencji Gruntów i Budynków w Polsce.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena oddziaływania przebudowy stopnia wodnego Chróścice na obszar Natura 2000 OSO Grądy Odrzańskie

Inwestycje hydrotechniczne realizowane na obszarach ostoi Natura 2000
mogą charakteryzować się potencjalnie znaczną konfliktowością w stosunku do
walorów przyrodniczych. Dla ograniczenia negatywnych skutków ich realizacji
należy przeprowadzać ocenę wpływu na środowisko przyrodnicze poprzedzoną
inwentaryzacją i waloryzacją przyrodniczą. Podstawową zasadą jest zapobieganie
i ograniczenie strat przyrodniczych. Na obszarach, gdzie są one nieuniknione
wskazuje się na metody kompensacji. Ocena stanu walorów przyrodniczych terenu
stopnia wodnego w Chróścicach nie wskazuje na występowanie znacznych ograniczeń
dla projektowanej przebudowy. Najbardziej konfliktowe są prace prowadzone
w międzywalu rzeki. Dla przywrócenia siedlisk gatunków chronionych
w ostoi Natura 2000 zaproponowano koncepcję kompensacji przyrodniczej, którą
uzgodniono z projektantami inwestycji. Na podstawie przeprowadzonych analiz
stwierdzono, że można pogodzić ochronę walorów przyrodniczych chronionych
w ostoi z realizacją przedsięwzięcia.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna