rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obliczanie większości głosów wymaganej do podjęcia uchwały rady wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Uwagi na tle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016 roku, III CZP 3/16

Bezpośrednim impulsem do prowadzonych rozważań jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016 r. (III CZP 3/16), w której przedstawiono odpowiedź na dwa pytania prawne dotyczące niezwykle istotnych dla potrzeb praktyki zagadnień obliczania większości głosów w radzie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. 
Autor omawia dostrzeżone w judykaturze problemy omawiając wypowiedzi doktryny polskiej, w której spór zarysował się jeszcze w okresie międzywojennym i nie został do czasu podjęcia powyższej uchwały jednoznacznie rozstrzygnięty w poglądach współczesnych przedstawicieli doktryny. Sedno problemu dotyczy zagadnienia czy i jak oblicza się większość głosów, w przypadku absencji części członków rady na posiedzeniu oraz w przypadku lub gdy obecni na posiedzeniu rady wierzycieli członkowie oddają głosy „wstrzymujące się”, czyli nie zajmują jednoznacznego stanowiska czy „za” lub „przeciw” uchwale.
W konkluzji autor stwierdza, że uchwały rady wierzycieli zapadają zawsze większością głosów członków wyznaczonego składu rady, przy czym większość tę oblicza się w stosunku do ogółu członków rady (tj. trzech lub pięciu) i przy wymaganej obecności wszystkich powołanych przez sędziego-komisarza członków rady.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Usługi świadczone w interesie ogólnym jako element europejskiego modelu społecznego

Obecna sytuacja polityczna, gospodarcza i społeczna uwypukliła zasadniczą rolę usług
świadczonych w interesie ogólnym w Unii Europejskiej. 
Trzy kategorie usług są kwalifikowane do usług służących dobru ogółu i, w związku z tym, podlegają szczególnym zobowiązaniom: Usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (podstawowe usługi świadczone odpłatnie); Usługi o charakterze nieekonomicznym (takie jak np. działalność policji czy wymiaru sprawiedliwości); Usługi socjalne świadczone w interesie ogólnym ( oparte się na zasadzie solidarności i równego dostępu).
W dziedzinach takich jak opieka nad dziećmi lub opieka nad osobami starszymi, opieka zdrowotna czy pomoc osobom niepełnosprawnym te usługi stanowią istotne narzędzie dla bezpieczeństwa obywateli. Usługi świadczone w interesie ogólnym odgrywają także kluczową rolę dla spójności społecznej.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Sprawa Al Mahdiego przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym: przełomowy wyrok czy stracona szansa?

Sprawa Al Mahdiego przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym jest sprawą przełomową, niepozbawioną kontrowersji. 27 września 2016 roku Międzynarodowy Trybunał Karny po raz pierwszy w historii wydał wyrok dotyczący zbrodni wojennej polegającej na zamierzonym kierowaniu ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub pomniki historyczne, pod warunkiem że nie są one celami wojskowymi, powołując się tym samym na art. 8 ust. 2 lit (e) (iv) Statutu Rzymskiego. Sprawa Al Mahdiego stanowi punkt wyjścia dla historycznej analizy znaczenia kultury oraz jej ochrony w prawie międzynarodowym – od wąsko postrzeganego przedmiotu ochrony w postaci dóbr kulturalnych, w czasach konfliktu zbrojnego, poprzez ochronę dziedzictwa kulturalnego w jego materialnym wyrazie, do ochrony dziedzictwa niematerialnego. Obecne rozumienie kultury jako tworu żywego oraz dostrzeżenie znaczenia, jakie kultura oraz dziedzictwo odgrywają zarówno dla lokalnych wspólnot, jak i społeczności międzynarodowej, czyni dziedzictwo istotnym elementem ludzkiej godności i tym samym praw człowieka.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rada biskupia – kolegialny organ konsultacyjny kurii diecezjalnej w sprawach duszpasterskich

Gdzie biskup uzna to za wskazane dla bardziej odpowiedniego spotęgowania działalności pasterskiej, może ustanowić radę biskupią, złożoną z wikariuszy generalnych i wikariuszy biskupich. Niniejszy artykuł podejmuje kwestię instytucji rady biskupiej. 
Najpierw zwrócono uwagę na to, że rada biskupia jest nowym organem konsultacyjnym w kurii biskupiej. Następnie przedstawiono kwestię składu rady biskupiej. Z kolei omówiono relacje pomiędzy radą biskupią a radą kapłańską i kurią diecezjalną.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Publicznoprawne mechanizmy stymulowania konkurencji w projektach europejskich

Z chwilą przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej (UE), otworzyła się przed naszym krajem możliwość absorpcji zewnętrznych źródeł finansowania o różnym stopniu przeznaczenia. Dodatkowy napływ kapitału zdynamizował rozwój rynków w Polsce, w tym segment zamówień publicznych. Nieodzownym stało się stworzenie, a później modyfikowanie w reakcji na zmieniające się czynniki egzo- i endogeniczne, mechanizmu stymulowania konkurencji przy wydatkowaniu transferów pieniężnych pochodzących z budżetu UE. Celem pracy jest ukazanie genezy, ewolucja oraz wstępna ocena mechanizmów stymulowania konkurencji w projektach europejskich. Na treść pracy składają się uwagi teoretycznoprawne, jak i te związane z praktyką funkcjonowania badanych przepisów prawa w wybranych obszarach gospodarki. Podmiotem analizy, są beneficjenci środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego (głównie sektor prywatny). Natomiast przedmiot analizy, to określony przez państwo, zespół norm prawnych i administracyjnych, związanych z dokonywaniem zakupów publicznych w ramach projektów europejskich.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wspólny los. Kilka refleksji o Polsce i Ukrainie

Tekst przedstawia krótką próbę określenia historycznego rodowodu dzisiejszej sytuacji polsko-ukraińskiej. Rozważany jest aspekt wspólnej sytuacji geopolitycznej i proponowana pewna interpretacja wspólnych doświadczeń historycznych w skróconej perspektywie historycznej. Podkreślone zostały zwłaszcza wątki powiązane z usytuowaniem Polski i Ukrainy w zmieniającym się kształcie Europy oraz z historią społeczną Europy środkowej i wschodniej. Tekst kończą uwagi o charakterze komentarza, dotyczące sposobów współczesnego radzenia sobie z tym dziedzictwem.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zmiany w gospodarce finansowej spółdzielni socjalnej w Polsce

Spółdzielnia socjalna jest typem przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą oraz realizującym zadania w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej swoich członków i pracowników. Działania te finansowane są z funduszy podmiotu pochodzącego z wkładu własnego ich członków oraz nadwyżki bilansowej uzyskanej przez podmiot w toku działalności. Podstawowym funduszem jest fundusz zasobowy stanowiący zabezpieczenie finansowych roszczeń podmiotów zewnętrznych. Spółdzielnia socjalna tworzy również fundusz fakultatywny związany z realizacją zadań statutowych. W ostatnim czasie ustawodawca dał tym podmiotom większą swobodę w zakresie prowadzenia działalności finansowej obniżając wielkość obowiązkowych środków wydatkowanych na powyższe fundusze oraz wprowadzając fundusz wzajemnościowy oraz fundusze zadaniowe na realizację konkretnych projektów gospodarczych. Szerszy opis ich wpływu na rozwój spółdzielni czytelnik znajdzie w artykule.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Interwencja uboczna samoistna po stronie pozwanego a przekształcenie podmiotowe w trybie art. 194 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego

Może się zdarzyć, że po wszczęciu procesu cywilnego okazuje się, że w zainicjowanym postępowaniu nie występują wszystkie podmioty bezpośrednio zainteresowane jego rozstrzygnięciem. Kodeks postępowania przewiduje dwie różne, choć w istocie swojej podobne, instytucje, które pozwalają wejść do toczącego się już postępowania innym podmiotom aniżeli wskazane pierwotnie w powództwie strony postępowania. Zarówno instytucja interwencji ubocznej, jak i przekształcenia podmiotowe, są instytucjami przewidzianymi przez Kodeks postępowania cywilnego wyłącznie dla procesu. W zależności od sposobu zainicjowania wejścia do procesu, osoba do niego wstępująca staje się interwenientem ubocznym albo pozwanym współuczestnikiem postępowania. 
Niniejsze opracowanie dotyka problematyki interwencji ubocznej samoistnej (kwalifikowanej), występującej po stronie pozwanej oraz jednego z kilku rodzajów przekształceń podmiotowych w procesie – dopozwania w trybie art. 194 § 3 K.p.c. Celem niniejszej pracy jest omówienie i próba konfrontacji obu instytucji w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie o sens zgłoszenia interwencji ubocznej w kontekście możliwości dopozwania osoby trzeciej do procesu.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pieniactwo sądowe na przykładzie spraw toczących się przed Sądem Metropolitalnym w Lublinie

Działania pieniaczy sądowych utrudniają funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, nie wyłączając sądownictwa kościelnego w sprawach o nieważność małżeństwa. Zadaniem procesu o nieważność małżeństwa jest dojście do prawdy obiektywnej o zaskarżonym małżeństwie. Nie można lekceważyć petenta, który w sposób „specyficzny”, próbuje dowieść pewnych racji co do swojego małżeństwa. Nie należy dopuścić, aby osoba owładnięta obłędem pieniaczym sterowała procesem i wymuszała na sędziach określone decyzje, zgodne z jej oczekiwaniami. Jednak należy pamiętać, że w większości przypadków, pieniactwo związane jest z zaburzeniami psychicznymi, a więc w sprawie bierze udział osoba chora, co determinuje określony sposób działania ze strony osób uczestniczących w postępowaniu. Wyróżnia się co najmniej trzy charakterystyczne przyczyny pieniactwa: paranoję, psychozę i warcholstwo, przy czym tylko dwie mają podłoże chorobowe, natomiast jedynie trzecia łączy się z osobowością lub charakterem człowieka.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Status uczelni i studentów wojskowych w polskim porządku prawnym

Przedmiotem niniejszego artykułu są wybrane zagadnienia z zakresu problematyki szkolnictwa wojskowego w obowiązującym porządku prawnym. Autor dokonał przeglądu regulacji zwracając szczególną uwagę na kompetencje Ministra Obrony Narodowej w odniesieniu do uczelni wojskowych, ich charakter, specyfikę organów oraz prawne aspekty przebiegu kandydackiej służby wojskowej. Uwzględniono obowiązujący stan prawny oraz siatkę pojęciową w postaci definicji legalnych. Stosunkowo krótki czas obowiązywania ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce regulującej obowiązujące zasady funkcjonowania szkolnictwa wyższego oraz prowadzenia działalności naukowej w pełni uzasadniają potrzebę dokonania analizy odpowiednich przepisów. Należy zaznaczyć, że kluczowym postulatem dla ustawodawcy przy wprowadzaniu kolejnych reform wojskowego szkolnictwa powinno być stworzenie jak najlepszych warunków do permanentnego podnoszenia poziomu badań naukowych oraz dydaktyki z uwzględnieniem aktualnych potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polski.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wstyd a orientacje działania

Wstyd może odgrywać centralną rolę w zakresie motywacji i regulacji sposobu myślenia, odczuwania i działania ludzi. Ludzie potrafią poświęcić wiele uwagi i energii temu, aby dobrze wypaść w oczach innych i właściwie zachować się w relacjach społecznych czy w sytuacjach zadaniowych, ponieważ obawiają się sankcji społecznych i przekroczenia pewnych powszechnie akceptowanych standardów funkcjonowania. Pomimo dziesięcioleci badań nad emocją wstydu wciąż nie mamy jasności co do mechanizmów jej działania w życiu jednostki. Celem artykułu jest opisanie na podstawie przeglądu literatury sposobów rozumienia wstydu oraz omówienie dwóch przeciwstawnych podejść do sposobów radzenia sobie z emocją wstydu, rozumianych jako orientacja działania konstruktywnego bądź destruktywnego.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Crimen abortionis w rzymskim prawie karnym

Przedmiotem rozważań podjętych w artykule jest zagadnienie penalizacji aborcji w prawie rzymskim. Przez stulecia aborcja – jakkolwiek okolicznościowo poddawana krytyce ze strony pogańskich pisarzy – nie była uznawana przez Rzymian za przestępstwo. Zmieniło się to dopiero w III wieku, kiedy to Spetymiusz Sewer i Karakalla wydali reskrypt, zgodnie z którym rozwiedziona kobieta dopuszczająca się aborcji bez zgody swego byłego męża winna być skazana na wygnanie. Odrębnej sankcji realizowanej na podstawie lex Cornelia de sicariis et veneficis podlegały osoby, które podawały kobiecie środki aborcyjne. Celem artykułu jest próba ustalenia relacji między tymi przestępstwami poprzez identyfikację ich znamion.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zespół dziecka maltretowanego a obowiązek dochowania tajemnicy lekarskiej

Na przestrzeni wieków problematyka krzywdzenia dziecka kształtowała się w różny sposób. W czasach starożytnych to ojciec mógł i decydował o prawie do życia swoich dzieci, za co nie ponosił odpowiedzialności karnej. W literaturze przedmiotu zagadnienie zespołu dziecka maltretowanego pojawiło się dopiero pod koniec XIX w. W niniejszym artykule podjęto próbę odniesienia się do tego zagadnienia z punktu w odniesieniu do instytucji tajemnicy lekarskiej i obowiązku denucjacji w przypadku uzyskania informacji sygnalizujących popełnienie przestępstwa z art. 207 k.k.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odpowiedzialność rodziców za brak opieki nad dziećmi

Rodzice, zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, są odpowiedzialni za opiekę nad dzieckiem, aż do pełnoletniości. Rodzice nie zawsze jednak wywiązują się ze swoich obowiązków związanych z zadaniami opiekuńczo-wychowawczymi względem dziecka w sposób właściwy, np. doprowadzają do zaniedbań, pozostawiają dziecko bez właściwej opieki. W konsekwencji mogą ponieść odpowiedzialność karną za narażenie dziecka na niebezpieczeństwo lub porzucenie.
Rodzice ponoszą odpowiedzialność za dziecko aż do ukończenia przez nie 18 roku życia. Są jednak sytuacje gdy rodzic pozostawia samo dziecko w domu np. na chwilę gdy wyrzuca śmieci, idzie do piwnicy, czy lokalnego sklepu. Zdarza się, że dziecko zostaje samo pomiędzy gdy jeden z rodziców wyszedł już do pracy a drugi nie zdążył jeszcze wrócić. .
Rodzic jednak powinien kierować się rozsądkiem, brać pod uwagę dojrzałość i rozwój umysłowy swojego dziecka. Przede wszystkim rodzice powinni rozmawiać z dziećmi i wyjaśniać im sytuacje, które mogą stanowić zagrożenie, oraz to jak powinny się zachować w sytuacji kryzysowej np. pożar, jaki jest numer telefonu do służb ratunkowych.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Spór o podstawy legalności interwencji leczniczej z perspektywy niemieckiej doktryny i judykatury

Niemiecka dyskusja na temat podstawy legalności interwencji leczniczej koncentruje się zasadniczo, podobnie jak w Polsce, wokół pytania, czy interwencja taka wyczerpuje istotę czynu zabronionego. Odpowiedzi pozytywnej udziela koncepcja określana jako Rechtfertigungslösung zaś koncepcja zwana Tatbestandslösung odpowiada na to pytanie negatywnie. Pierwsza z tych koncepcji, reprezentowana od ponad stu lat przez niemieckie orzecznictwo i część doktryny, opiera się na założeniu, że interwencja lekarska, naruszająca integralność cielesną wyczerpuje ustawową istotę czynu zabronionego uszkodzenia ciała z § 223 1 StGB, niezależnie od jej leczniczego celu lub skutku oraz od zachowania reguł sztuki przez lekarza. Legalność takiej interwencji wymaga zaistnienia okoliczności wyłączającej bezprawność (Rechtfertigungsgrund), jaką jest prawnie skuteczna zgoda pacjenta. Druga z wymienionych koncepcji przyjmuje – z pewnymi różnicami w kwestiach szczegółowych – że interwencja lecznicza, wynikająca ze wskazań medycznych i przeprowadzona lege artis nie wyczerpuje istoty czynu zabronionego z § 223 StGB. Część zwolenników Tatbestandslösung uniezależnia powyższą oceną od zgody pacjenta, a część wymaga zaistnienia zgody, uznając ją okoliczność wyłączającą istotę czynu zabronionego.
Tytułowy spór jest w istotnej mierze uwarunkowany brakiem w prawie niemieckim odrębnej podstawy ochrony karnej prawa pacjenta do samostanowienia i poszukiwaniem jej w § 223 StGB. Fundamentalnym przedmiotem przedstawionej dyskusji jest jednak też pytanie, czy uwzględniać w ocenie prawnej uboczne i nieuniknione dolegliwości dla ludzkiego organizmu, nieuchronnie związane z interwencją leczniczą.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawne aspekty uzależnienia dzieci

Problematyka uzależnień dzieci na gruncie prawa jest zagadnieniem wielopłaszczyznowym. Niniejszy artykuł odnosi się do wybranych trzech rodzajów uzależnień: alkoholizmu, narkomanii i nikotynizmu. Autorzy analizują w nim zakresy wybranych pojęć w prawie publicznym i prywatnym, dostrzegając również wynikanie zastanych norm z porządku prawa międzynarodowego. Uzupełnieniem rozważań jest osadzenie omawianej problematyki w kontekście poruszania się dzieci w przestrzeni Internetu. Gwarancje z tym związane przewiduje m.in. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Publikacja uwzględnia ponadto uwarunkowania prawne dotyczące udzielania pomocy małoletnim dotkniętym uzależnieniami. Analityczną część opracowania dopełniają postulaty o charakterze de lege lata.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wstyd w dyskursie kulturowym

Wstyd jest emocją wielowymiarową, mającą różne odcienie. Celem artykułu jest analiza dawnego i współczesnego języka wstydu oraz próba odpowiedzi na pytanie, czy w dobie kultury obnażania wstyd jest nadal wartością aktualną. Wstyd w kulturze Zachodu przejawia się coraz częściej w odniesieniu do ciała, jego ułomności, deformacji, subiektywnie odczuwanych braków; jest to znaczące przesunięcie granic wstydu, dawniej postrzeganego w kategoriach moralnych i etycznych. Funkcjonalna wartość wstydu ujawnia jego pozytywną stronę regulatora więzi społecznych. Spojrzenie takie pozwala dostrzec we wstydzie emocję uniwersalną, wynikającą z lęku przed społeczną degradacją i ekskluzją.
Autor sygnalizuje ważny problem badawczy: jak mówić o wstydzie, aby uniknąć naruszania granic tabu? Wstyd lokuje się bowiem blisko pojęć i zagadnień drażliwych, „niebezpiecznych” poznawczo. Detabuizacja treści intymnych i wstydliwych stała się obecnie obligatoryjną praktyką medialną. Tendencja do naruszania dawno ustalonych granic wstydu jest nie tylko znakiem współczesnej kultury, ale przede wszystkim obietnicą pewnego zysku. Marketingowe strategie detabuizacji dotyczą głównie seriali i produkcji telewizyjnych oraz koncernów farmaceutycznych, odchodzących od eufemizmów na rzecz dosłowności. Kontestowanie wstydu jako znaczącego ograniczenia niczym nieskrępowanej autoekspresji dotyczyć ma dzisiaj każdej sfery ludzkiej aktywności.
Jednocześnie pojawiają się nowe obszary wiązane ze wstydem. Do najbardziej czytelnych zaliczyć można otyłość i starość, co jednoznacznie wskazuje na relatywność i dynamikę samego wstydu. Absolutyzacja ciała i kult witalizmu czynią z choroby i starzenia się najbardziej niewygodne tematy, co w sposób oczywisty prowadzi do stygmatyzacji choroby i starości. Gerontofobia jest odpowiedzią na praktyki redukowania starości do poziomu zaburzeń fizjologicznych.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Odmowa wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniu ochronnemu

Za realizację obowiązku szczepień ochronnych dzieci odpowiedzialni są ich przedstawiciele ustawowi oraz opiekunowie faktyczni na podstawie ustawy z dnia 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Szczepiennie ochronne jest obowiązkiem ustawowym, a prawo do decydowania o poddaniu dziecka szczepieniu ochronnemu ma wyłącznie lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne. Odmowę poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jako wyjątek mogą uzasadniać jedynie przeciwskazania zdrowotne. Niewykonanie obowiązku szczepień ochronnych skutkuje konsekwencjami administracyjnymi i karnymi. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Zatem przyjmuje się, że nie ma konieczności wydawania decyzji administracyjnej, a niepodjęcie działań będzie miało konsekwencje prawne.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Ja zatopiony w ciemnych promieniach ziemi”

Esej jest refleksją na temat ojczyzny ziemskiej i niebieskiej w kontekście wiersza Zbigniewa Herberta „Dedal i Ikar”, z którego pochodzi tytułowa fraza, oraz w kontekście innych polskich wierszy (Cypriana Norwida i Aleksandra Wata). Główna myśl eseju rozwija się wokół obecnych w tych utworach opozycji światła i ciemności.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Słownik nazw żeńskich polszczyzny, oprac. Katarzyna Hołojda, Patrycja Krysiak, Marta Śleziak, red. nauk. Agnieszka Małocha-Krupa, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2015, 683 s.

Słownik nazw żeńskich polszczyzny - recenzja.

Czasopismo: Górnośląskie Studia Socjologiczne. Seria Nowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Aksjomaty i mistyfikacje, czyli o świetle i ciemnej stronie poznania. Szkic do portretu Juliana Ochorowicza

Chociaż z technicznej myśli naukowej Juliana Ochorowicza (1850-1917) korzysta cały cywilizowany świat, w świadomości współczesnych nie pojawia się jego nazwisko jako genialnego konstruktora i pomysłodawcy idei naukowych. Celem artykułu jest przedstawienie badań dotyczących charakteru i znaczenia działalności naukowej tego wszechstronnego uczonego – teoretyka pozytywizmu i pisarza. Ochorowicz zyskał za życia uznanie wielu światowych towarzystw psychologicznych – w Wielkiej Brytanii, Nowym Jorku, Paryżu, Kolonii, Berlinie, Budapeszcie i Lipsku. W Polsce środowiska naukowe przyjmowały prace Ochorowicza (również te z obszaru nowych technologii) pobłażliwie lub skazywały je na dyskwalifikację, a samego uczonego na wykluczenie. Istnieje potrzeba zweryfikowania fałszywych ustaleń na temat istoty prac twórczych Ochorowicza, kojarzonych błędnie z romantyzmem, szarlatanerią czy brakiem naukowej poprawności. Postrzega się nader często Ochorowicza przez pryzmat okultyzmu i hipnologii, łącząc nazwisko autora rozprawy O sugestii myślowej przede wszystkim ze spirytyzmem. Ze wstępnych rozpoznań wynika, że Ochorowicz był rzecznikiem scjentyzmu i racjonalizmu, a jego ustalenia badawcze są ściśle naukowe.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawo pacjenta - dziecka do wyrażenia zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego

Prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego jest jednym z najistotniejszych praw pacjenta, jednakże w stosunku do dzieci, jest ono ograniczone. Zasadą jest, że pacjent małoletni, który ukończył 16 lat wyraża zgodę na działanie medyczne razem ze swoim przedstawicielem ustawowym, natomiast za pacjenta, który nie ukończył 16 lat, decyduje wyłącznie przedstawiciel ustawowy. Dla niektórych świadczeń zdrowotnych polski ustawodawca wprowadził jednak odmienne reguły. W sposób odmienny uregulował zasady wyrażania zgody przez pacjenta małoletniego na udział w eksperymencie medycznym, na pobranie komórek, tkanek i narządów w celu ich przeszczepienia, na pobranie krwi czy też na badanie psychiatryczne. Nadmierna kazuistyka przepisów w zakresie zgody pacjenta małoletniego na udzielenie świadczenia zdrowotnego niewątpliwie utrudnia ich poznanie i stosowanie.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne