rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Retrospektywna bibliograﬁ a narodowa Niemiec online (VD 16, VD 17, VD 18). Prezentacja baz

Na retrospektywną bibliograﬁ e narodową Niemiec składają się trzy katalogi rejestrujące piśmiennictwo z obszaru niemieckojęzycznego – Niemiec, Austrii, części Szwajcarii i Alzacji (niezależnie od języka tekstu) z okresu 1501–1800 (Das Verzeichnis der im deutschen Sprachbereich erschienenen Drucke des 16, 17, 18 Jahrhunderts). Omawiane katalogi (znane pod akronimem VD 16, 17, 18), powstały (i nadal są tworzone) dzięki kooperacji bibliotek (głównie) niemieckich na przestrzeni ostatnich 40 lat, przy subwencji Niemieckiego Towarzystwa na Rzecz Wspierania Nauki (DFG). Najstarszy z nich – VD 16 powstał w wersji papierowej, został przeniesiony do sieci i jest nadal uzupełniany (nowe rekordy nienotowanych dotąd edycji otrzymują symbol literowy ZV). Również VD 17 jest udoskonalana i uzupełniana o wersje cyfrowe opisywanych druków. Oprócz tradycyjnych danych bibliograﬁ cznych odnaleźć w niej czasem można specyﬁ kację egzemplarzy. Natomiast prace nad tworzeniem bazy VD 18 znajdują się w fazie testowania. Wszystkie trzy spisy są dostępne nieodpłatnie w internecie, umożliwiają szybkie dotarcie do opisów bądź pełnych tekstów starych druków oraz oferują różne możliwości wyszukiwawcze specjalistom reprezentującym wiele dyscyplin naukowych.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Dzieje Rosji w piśmiennictwie doby stanisławowskiej. Część I: do pierwszego rozbioru

Celem badawczym jest charakterystyka obrazu dziejów Rosji w polskim piśmiennictwie epoki stanisławowskiej (z uwzględnieniem niezrealizowanych ostatecznie inicjatyw wydawniczych). Artykuł obejmuje okres do I rozbioru polsko- litewskiego państwa (1772).
Zainteresowanie dziejami potężnego sąsiada, wpływającego w istotny sposób na bieg wydarzeń w Rzeczpospolitej, ujawnia się już w czasach panowania Augusta III wraz z dążeniem do poszerzenia oglądu świata i startem opartego na wzorcach historiografii erudycyjnej programu edytorskiego Biblioteki Załuskich (otwartej dla publiczności w 1747 r.). Te wzorce objaśniają zainteresowanie kwestią źródeł do historii Rosji, bibliografii przedmiotowej, chronologii, faktografii. Osiągnięcia okazują się jednak dość skromne, bowiem podstawę wiedzy o historii Rosji stanowiła głownie popularna literatura francuskojęzyczna. Autorzy polscy nie starają się wykorzystać swej lepszej znajomości wtopionego w przestrzeń kulturową Rzeczypospolitej „ruskiego” świata (języka, prawosławia, obyczajów). Wolą korzystać z dorobku francuskich kompilatorów, powielać lub adaptować ich ujęcia, schematy i oceny, nawet ze świadomością strukturalnych wad tego dziejopisarstwa.
W analizowanym piśmiennictwie można dostrzec też wpływ ugruntowanego w Rzeczypospolitej przynajmniej od XVII w. negatywnego stereotypu „Moskala”.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Pułapki czyhające na badacza polskiej prasy emigracyjnej na obczyźnie w XX i XXI wieku

Artykuł omawia trudności, na jakie natrafia badacz polskiej prasy emigracyjnej w Wielkiej Brytanii. Zasadniczym problemem jest niekompletność zbiorów archiwalnych oraz roczników konkretnych tytułów czasopism, brak rzetelnych, holistycznych naukowych opracowań na ten temat, duże rozproszenie zbiorów, często brak dostępu do nich, trudności  w odczytaniu kontekstu politycznego czy społecznego źródeł, nacechowanych proweniencją określonych opcji politycznych, koterii i ugrupowań, konieczność odwo ływania się do pamięci żyjących jeszcze niektórych przedstawicieli pokolenia „niezłomnych” tworzących czasopisma uchodźcze. Za ważną kwestię należy uznać właściwą selekcję materiałów źródłowych.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Problemy złej jakości wykonania książek w latach pięćdziesiątych XX wieku w Polsce: stalinowskie diagnozy, rzeczywiste przyczyny

Na przełomie lat 40. i 50. XX w. książki wydawane masowo miały niską jakość szaty graﬁ cznej oraz wykonania. Władze tłumaczyły, że ten stan rzeczy wynika z wadliwego i przestarzałego systemu planowania produkcji poligraﬁ cznej i wydawniczej. W rzeczywistości najważniejszymi przyczynami złej jakości produkcji wydawniczej były: przestarzały park maszyn poligraﬁ cznych, ubogie wyposażenie drukarń w materiał zecerski, brak odpowiednich kadr technicznych i naukowych oraz nienajwyższy gatunek materiałów: papieru, farby drukarskiej, artykułów introligatorskich. Działania władz na rzecz poprawy poziomu szaty graﬁ cznej i wykonania książek polegały głównie na kolejnych przekształceniach organizacyjnych i wydawaniu nowych zarządzeń. Problem jakości szaty graﬁ cznej i wykonania książek nie został rozwiązany do zmian ustrojowych w 1989 r.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
O czytaniu aforyzmów Nietzschego

Artykuł dotyczy spraw hermeneutyki tekstu, które przed laty były tematem sporu Gadamera i Derridy. Rozważa się w nim kwestię znaczenia myśli o wiecznym powrocie w pismach Nietzschego. Powszechne przekonanie o zasadniczej niejasności tej myśli zostaje podważone przez analizę wielu jej warstw znaczeniowych, które się wzajemnie uzupełniają, a nie wykluczają. Myśl o wiecznym powrocie jest przedstawiona w artykule jako oś wokół której koncentruje się filozofia Nietzschego. Posiada ta myśl wiele masek, a jej wieloznaczność okazuje się jej zaletą raczej niż wadą. Autorka wskazuje na potrzebę intelektualnej empatii wykraczającej poza formalną ścisłość analizy tekstu. Nietzsche traktował myśl jako żywe doświadczenie umysłu, nie zaś jako martwą literę doktryny i ten moment musi być uwzględniony w czytaniu jego pism. Intelektualna empatia okazuje się w rozumiejącym czytaniu najważniejsza.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Pinocciana w zbiorach Działu Starych Druków Zakładu Narodowego im. Ossolińskich

Hieronim Pinocci (1612-1676), włoski kupiec, rajca krakowski i dyplomata, posiadał jeden z cenniejszych wówczas w Polsce księgozbiorów. Książki, prawdopodobnie rozproszone niedługo po jego śmierci, posiadają charakterystyczne znaki biblioteczne (numerus currens i motta), dzięki którym udaje je się zidentyfi kować. Celem artykułu jest przedstawienie małej, lecz cennej, kolekcji Pinocciany zidentyfi kowanej przez autorkę w Ossolineum.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Doświadczenia i refleksje wynikające z realizacji projektu „Inwentarz Archiwum Instytutu Literackiego Kultura” w latach 2009-2015

Realizacja projektu „Inwentarz Archiwum Instytutu Literackiego Kultura” została przedstawiona jako podstawa do rozważań metodycznych w zakresie opracowywania zbioru rękopisów i zbiorów mieszanych. Założenia kompleksowego katalogu zbiorów ILK wraz z planem udostępniania w jednej bazie danych w ujednoliconej formule opisu oraz uzyskany w ten sposób „Inwentarz”, powinny stać się punktem wyjścia do rozważań nad podstawą opisu, granicami zbioru i jednostki, pojęciem jednostki, głębokością opisu, swobodą decyzji katalogującego, kartotekami wzorcowymi, a także strategią informacyjną instytucji zarządzającej zbiorem. Doświadczenia z pracy mieszanego zespołu bibliotekarzy i archiwistów przedstawione zostały jako przyczynek do rozbudowania kształcenia obu specjalności o otwartość na łączenie metod opracowania bibliotecznego i archiwalnego w stosunku do zbiorów mieszanych. Wskazano także perspektywę dołączenia do tych rozważań doświadczeń metodycznych z zakresu opracowania zbiorów muzealnych.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Jak tworzono „książkę socjalistyczną”? Narady wydawców i księgarzy państw bloku wschodniego 1965-1988

Autor artykułu na podstawie materiałów archiwalnych i prasowych analizuje dokumenty obrazujące przebieg i efekty narad kierownictw ruchu wydawniczego, wydawnictw i księgarstwa państw bloku wschodniego z lat 1965-1988. Twierdzi, że ta forma współpracy realizowała cele ideologiczne i polityczne narzucone przez Moskwę i kierownictwa partyjne partii komunistycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Dotyczyły one m.in. wydawania dzieł związanych z rocznicami wydarzeń i postaciami ważnymi z punktu widzenia ideologii i ruchu komunistycznego oraz interpretujących z tej perspektywy problemy świata współczesnego. Ta kooperacja przybierała najczęściej postać tłumaczeń wybranych książek na języki narodowe krajów socjalistycznych. Ukazywały się one w seriach wydawniczych (najbardziej znane: „Socjalizm – Doświadczenia, Problemy, Perspektywy”, „Realny Socjalizm”, „Biblioteka Zwycięstwa”). Uczestnicy narad próbowali (z mizernym efektem) wyjść z ofertą wydawniczą poza „żelazną kurtynę”. W tym celu utworzona została Rada Koordynacyjna Krajów Socjalistycznych dla Wydawnictw Literatury Społecznej, Socjalistycznej i jej Rozpowszechniania w Krajach Niesocjalistycznych. Efekty jej działalności były jednak niewielkie i budziły coraz większe zastrzeżenia członków tego gremium. Efektywność narzuconej współpracy, której formę stanowiły narady, była daleko mniejsza od planowanej.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
W obronie francuskiego dziedzictwa kulturowego. Działalność Henri Grégoire na rzecz ochrony książki i sztuki w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej

Artykuł jest poświęcony ochronie francuskiego dziedzictwa piśmienniczego w okresie Wielkiej Rewolucji 1789 i tuż po jej zakończeniu. Zanim kolejne władze rozpoczęły planowe zapobieganie dewastacjom bibliotek i niszczenia archiwaliów z okresu znienawidzonego ancien régime, należało zarówno im, jak i całemu społeczeństwu uświadomić znaczenie dokumentów i księgozbiorów historycznych w budowie nowego państwa. Do tego miało służyć wprowadzenie pojęcia patrymonium narodowego. Jednak przekonanie, szczególnie Stanu Trzeciego, że to co, kiedyś było prywatne, kościelne, szlacheckie, teraz jest dobrem całego narodu i podlega ochronie, wcale nie było proste. Wyjątkową rolę w owym procesie uświadamiania, ale też tworzenia zrębów owego piśmienniczego dziedzictwa narodowego Francji odegrał jezuita - Henri Grégoire. W swych kolejnych raportach przesyłanych do Konwentu ukazywał wandalizm wobec „słowa pisanego”, obnażał głupotę oprawców, przedstawiał niewyobrażalne metody i skalę barbarzyństwa wobec znacjonalizowanych bibliotek. Ów tragiczny obraz stanu francuskiej kultury piśmienniczej kreślił po to, ażeby zmusić władze do podjęcia działań w celu zapobieżenia zniszczeniom. Dzięki jego niestrudzonej pracy udało się ocalić od zniszczeń dziesiątki tysięcy cennych woluminów i archiwów, ale co ważniejsze na stałe wprowadził do francuskiej myśli historycznej takie pojęcia jak rewolucyjny wandalizm, dziedzictwo narodowe i konieczność jego ochrony.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Słownik pracowników książki polskiej – wydawnictwo z zakresu biografistyki bibliologicznej – jako źródło do badań nad dziejami instytucji książki za granicą

W artykule przestawiono Słownik pracowników książki polskiej (1972, 1986, 2000, 2010, 2016) jako podstawowe źródło z zakresu biografistyki bibliologicznej do badań nad dziejami książki polskiej za granicą od XV do XXI w. Wskazano ośrodki polonijne rozsiane w świecie – od dalekiej Brazylii poprzez bliższe Polsce kraje zachodniej i południowej Europy aż do północnych rubieży państwa carów, później Związku Radzieckiego. Dokonana analiza zawartości publikacji pozwala stwierdzić, iż twórcy instytucji książki polskiej za granicą i ich pracownicy (było ich ok. 170) reprezentują wszystkie profesje związane z produkcją, gromadzeniem i dystrybucją książek, a funkcjonowanie owych placówek i ludzi w środowiskach polonijnych odegrało znaczącą rolę w podtrzymywaniu polskości i świadomości narodowej oraz w zachowaniu więzi rodaków z krajem w przeszłości i w czasach nam współczesnych.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kilka uwag i spostrzeżeń o katalogach aukcyjnych jako źródle do badań księgozbiorów prywatnych

Spośród źródeł wykorzystywanych do poznania czytelnictwa i kolekcjonerstwa książek w dawnych czasach należy zwrócić baczną uwagę również na katalogi aukcyjne. Na ziemiach polskich aukcje książek pojawiły się w latach 70. XVII w. w Gdańsku, a w następnym stuleciu znane i stosowane były w wielu miastach Rzeczypospolitej. Do końca XVIII w. przeprowadzono prawie 700 licytacji książek, z których około połowa to były aukcje bibliotek prywatnych. Aukcjom książek towarzyszył katalog aukcyjny, z reguły w postaci drukowanej. Obecnie w polskich i zagranicznych bibliotekach i archiwach znajduje się 120 tych spisów. Są one bardzo wartościowym źródłem umożliwiającym poznanie dawnych bibliotek prywatnych, w większości już nieistniejących, lub zachowanych w rozproszonych fragmentach. Ich interpretacja czasami stwarza jednak pewne problemy. Rodzą się np. pytania, czy kolekcja książek wystawiona na publiczną sprzedaż objęła całość zbiorów zgromadzonych przez daną osobę, czy książki wykazane w dodatkach umieszczonych w wielu katalogach na ich końcu należały do właściciela licytowanej biblioteki, czy też były własnością innej osoby. Te i inne problemy pomaga czasami rozwiązać konfrontacja katalogów aukcyjnych z innymi przekazami źródłowymi, jak anonse prasowe i przede wszystkim zachowane archiwalia.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Biblioteki i bibliotekarze partyjni w województwie warszawskim w latach 1949-1954 w świetle dokumentów Komitetu Centralnego PPR oraz Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR

Artykuł przedstawia sytuację bibliotek działających przy miejskich i powiatowych komitetach PZPR woj. warszawskiego (wg podziału administracyjnego obowiązującego w latach 1946-1954), a także wpływ działalności tych placówek na czytelnictwo członków partii. Podstawę źródłową stanowią różnego rodzaju zachowane w Archiwum Akt Nowych dokumenty Komitetu Centralnego PPR (295/VII/84, 295/X/35) oraz akta Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR (1734) z Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej. Zachowane dokumenty, które bezpośrednio dotyczą omawianych bibliotek, pochodzą z lat 1946-1954 r. Sieć bibliotek PPR tworzona była od 1946 r. Jako pierwsza powstała już w lutym 1945 r. biblioteka Komitetu Centralnego PPR. Po utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej biblioteka KC PPR oraz biblioteki terenowe weszły jej w struktury. W 1949 r. zostały przypisane do Ośrodków Propagandy Partyjnej poszczególnych szczebli. W woj. Warszawskim w 1949 r. działało 25 takich bibliotek. Według zachowanych dokumentów placówki te nie wpłynęły zasadniczo na podniesienie poziomu czytelnictwa ani lokalnego aktywu partyjnego, ani szeregowych działaczy. Można wnioskować, że niechęć do spraw bibliotek i czytelnictwa, szczególnie na szczeblu gmin i gromad, wynikająca z niskiego poziomu czytelnictwa działaczy partyjnych, znajdowała odzwierciedlenie w funkcjonowaniu zarówno sieci bibliotek partyjnych, jak i powszechnych. Postawa lokalnych działaczy partyjnych przekładała się na podejmowanie przez władze wielu doraźnych i pozornych działań w zakresie rozwoju czytelnictwa.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Polsko-emigracyjne i polonijne dziedzictwo piśmiennicze w zbiorach rzymskich i włoskich

Przez wieki Polskę z Włochami, a zwłaszcza z Rzymem, łączyły bardzo ożywione kontakty. Tutaj już w XVI w. powstawały takie ośrodki jak kościół polski, a przy nim – najstarsza biblioteka polska poza granicami kraju, czy hospicjum dla pielgrzymów. Na ten czas datuje się także pierwsze próby stworzenia domu, w którym mogłaby zatrzymywać się młodzież przybywająca na studia. Archiwa włoskie, szczególnie watykańskie, należą do najbogatszych w polonika. Korzystali z nich od dawna badacze z Polski. Celem niniejszej próby przybliżenia polskiego dziedzictwa piśmienniczego jest przede wszystkim prezentacja wysiłków ośrodków polonijnych w zakresie gromadzenia i udostępniania polskich zbiorów bibliotecznych oraz dokumentacji archiwalnej. Omówiono dość bogatą, chociaż mało znaną działalność wydawniczą, bibliograficzną, organizowanie różnych akcji i imprez oraz współpracę z instytucjami włoskimi, a także z licznymi w Rzymie ośrodkami obcych państw.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Biblioteki polskich towarzystw naukowych w Wilnie w pierwszej połowie XX wieku

Liczne polskie towarzystwa działające w Wilnie w pierwszej połowie XX w. miały własne biblioteki. W niniejszej pracy wzięto pod uwagę książnice dwóch powstałych na początku XX w. polskich towarzystw naukowych – Towarzystwa Muzeum Nauki i Sztuki (1907-1914) oraz Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie (1907-1939). Wymienione organizacje i ich biblioteki zajmowały ważne miejsce w ówczesnym kulturalnym i naukowym życiu Wilna. Przyczyniły się także do zachowania dziedzictwa kulturowego poprzez kolekcjonowanie dzieł sztuki, starych druków, rękopisów i pamiątek historycznych. Znaczna część zgromadzonych przez nich zbiorów uległa rozproszeniu podczas II wojny światowej oraz w trudnych latach powojennych, fragment – pozostał w archiwach i bibliotekach wileńskich do dnia dzisiejszego i służy celom naukowym i oświatowym.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Polonika francuskie w zbiorowej świadomości organizatorów i członków pierwszych towarzystw i instytucji Wielkiej Emigracji

W artykule ukazano podjęty przez wychodźstwo zbiorowy wysiłek społeczny – zrzeszanie się pozbawionych państwowości obywateli w różne ugrupowania i związki w imię nadrzędnego interesu: uprawomocnienia polskiej kultury, udowodnienia jej żywotności jak i zaprezentowania Europie bogatej polskiej tradycji piśmienniczej. Przed ukazaniem emigracyjnych inicjatyw na rzecz tworzenia, promocji i ochrony poloników zaprezentowano wcześniejsze francuskie zainteresowania Wschodem, ze szczególnym uwzględnieniem kultury rosyjskiej. Omówiono – determinowaną bardziej przez polską kulturę niż politykę – aktywność stowarzyszeniową wychodźstwa w jego pierwszych latach pobytu poza macierzą. Przybliżono sylwetki dziewiętnastowiecznych prekursorów działalności na rzecz promocji polskiego piśmiennictwa na Zachodzie, a następnie plany, działalność oraz dorobek twórczy najaktywniejszych organizacji, które powstały po upadku powstania listopadowego. Ukazano zbiorowe jak i indywidualne zaangażowanie na rzecz stopniowej organizacji i gromadzenia polskiego dziedzictwa piśmienniczego. W trakcie omawiania kolejnych działań na rzecz zbierania i tworzenia poloników na emigracji ukazano wspólne polskie myślenie ponad politycznymi podziałami, a także inicjatywy i przedsięwzięcia scalające i de facto formujące Wielka Emigrację. Wskazano na inaczej kształtujący się system emigracyjnych wartości, który w całym procesie promocji polskiej kultury piśmienniczej we Francji wydawał się być kluczowy.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
O potrzebie dalszych badań nad polonikami bibliologicznymi w Szwecji

Kolekcje polskiego dziedzictwa piśmienniczego najpoważniej ucierpiały w trakcie wojen polsko-szwedzkich w XVII i na początku XVIII w. Podczas każdej z trzech kampanii wojennych Szwedzi grabili i wywozili za Bałtyk polskie biblioteki kościelne (klasztorne, katedralne, kapitulne) oraz świeckie, w tym księgozbiory królów polskich (Zygmunta II Augusta i Zygmunta III Wazy). W oliwskim traktacie pokojowym z 1660 r. strona polsko-litewska zadbała o zapis zapewniający zwrot zagarniętych dóbr kultury Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ale nie znalazł on praktycznej realizacji. Przed polskimi badaczami stanęło więc zadanie poszukiwania i rejestracji poloników przechowywanych w zbiorach szwedzkich. Działania prowadzone w tym zakresie w XIX, XX i XXI w. pokazały bogactwo, różnorodność i wartość ksiąg należących do polskiego dziedzictwa piśmienniczego, ale objęły one tylko pewną jego część. Istnieje zatem potrzeba dalszych tego rodzaju badań, które pozwolą na bardziej pogłębione poznanie różnych aspektów dziejów kultury książki w Polsce. Studia te będą też istotnym wkładem do rozważań historyczno-bibliologicznych, literaturoznawczych, naukoznawczych, muzykologicznych i innych.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Polonika w Bibliotece Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii: unikalne kolekcje, trudności w gromadzeniu i udostępnianiu

W artykule omówiono unikalne (przynajmniej w Stanach Zjednoczonych) polonika (książki, efemera, archiwalia) w kolekcji Biblioteki Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii oraz trudności związane z rozwojem, opracowaniem i konserwacją materiałów polskich w amerykańskiej bibliotece akademickiej, w tym m.in. preferowanie uzupełniania zbiorów w języku rosyjskim, brak zalinkowanych rekordów podobnych kolekcji lub stan fizyczny poloników wymagających zabiegów konserwatorskich. W pierwszej części przedstawiono kolekcje związane z polską emigracją, m.in. efemera wydane w Paryżu w latach 1830-1840, oraz z literaturą emigracyjną i rynkiem wydawniczym w USA, Europie i Polsce po II wojnie światowej: Archiwum Zygmunta Haupta, Kolekcję listów Zdzisława Ruszkowskiego oraz Archiwum Wydawnictwa Rój. W drugiej części artykułu omówiono nowsze kolekcje jako obiekty mogące potencjalnie zainteresować badaczy kultury i historii polskiej, takie jak: seria fotografii Allena Ginsburga (1926-1997), ikony poezji amerykańskiej, przedstawiciela tzw. Beat Generation, z jego pobytu w Polsce (1986, 1993) oraz maszynopis tekstu Agnieszki Holland o stanie polskiego kina z 1984 r. z jej odręcznymi poprawkami.

Czasopismo: Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach