rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Organizacje pozarządowe jako pracodawcy. Przestrzenne zróżnicowanie pozarządowego rynku pracy

W Polsce działa 75 tys. organizacji pozarządowych, z tego 4,6 tys. (6,2%) w województwie podkarpackim. Sektor pozarządowy należy więc również postrzegać jako część rynku pracy. Organizacje pozarządowe są miejscem, gdzie wiele osób spełnia się nie tylko w roli działaczy społecznych, ale także zawodowo, kiedy praca w tych organizacjach stanowi ich główne źródło utrzymania. Wysoko wykwalifikowana kadra sprzyja ich efektywności, umożliwiając dostosowa-nie się do zmiennych warunków funkcjonowania trzeciego sektora.
Sektor pozarządowy w Polsce, jak i w województwie podkarpackim ma jednak w dalszym ciągu marginalny udział w kreowaniu rynku pracy. Jedynie 14% organizacji pozarządowych za-trudnia pracowników (w woj. podkarpackim 10% organizacji). W 2010 r. zatrudnienie w sektorze pozarządowym znalazło 85,4 tys. osób (8 tys. w woj. podkarpackim). W trzecim sektorze stwo-rzono blisko 72 tys. etatów (3 tys. w woj. podkarpackim), podczas gdy pod koniec minionej deka-dy zatrudnienie w sektorze pozarządowym w państwach UE wynosiło 9 mln osób (Niemcy – ponad 1,8 mln, Wielka Brytania – ponad 1,6 mln, Francja – 1,2 mln).

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Rola działań proekologicznych w kształtowaniu świadomości ekologicznej

Poziom świadomości w zakresie ochrony środowiska wśród studentów nie jest wystarczający. Mimo że opisywane badania przeprowadzone zostały w odstępie 11 lat, nie zmienił się on w stopniu oczekiwanym, a w niektórych obszarach nastąpił nawet spadek podejmowanych działań proekologicznych. Podnoszenie poziomu świadomości ekologicznej i kształtowanie postaw możliwe jest tylko w toku edukacji ekologicznej i obszernego informowania na temat stanu i potrzeb środowiska oraz działań prośrodowiskowych prowadzonych w najbliższym i dalszym otoczeniu. Stan wiedzy studentów wskazuje na konieczność podjęcia natychmiastowych kroków, by wpłynąć na zasób informacji będących bazą do rozpoczęcia kształtowania świadomości prośrodowiskowej. Świadoma ekologicznie jednostka będzie w codziennym życiu działała w sposób przyjazny dla środowiska i dokonywała wyborów, które nie będą środowisku szkodziły. Przedstawione wyniki badań wskazują na konieczność intensywnej edukacji ekologicznej oraz weryfikacji skuteczności działań różnych instytucji w tym zakresie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Środowisko przyrodnicze współczesnym problemem nie tylko nauk pedagogicznych, ale i pedagogiki pracy, włącznie z naukami o pracy

Dotychczas mało doceniane, wręcz niedostrzegane przez większość nauk o pracy, w tym przez pedagogikę pracy, środowisko przyrodnicze obecnie przeżywa renesans. Poszukuje się przyjaźniejszych mu metod pracy, powszechniej stosuje niekonwencjonalne systemy grzewcze, nie tylko w działalności gospodarczej, ale i w gospodarstwach domowych. Wreszcie odchodzi się od opakowań i wytworów niebiodegradowalnych na rzecz ulegających biodegradacji w krótkim czasie. Owe założenia kierują się w stronę pracy i życia człowieka oraz wynikają z potrzeby uczynienia ich przyjaznymi środowisku przyrodniczemu. Zadania te wpisują się w działania kilku dyscyplin wiedzy, w tym pedagogicznych i nauk o pracy, rozpatrujących pracę z wielu punktów widzenia i starających się na tej podstawie ukazać oczekiwania wobec przyrody, w tym samej pracy oraz pracującego i żyjącego w środowisku przyrodniczym człowieka.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W trosce o świadomość ekologiczną społeczeństwa XXI wieku

Celem artykułu jest wyjaśnienie znaczenia kształtowania świadomości ekologicznej społeczeństwa żyjącego w uwarunkowaniach kultury postindustrialnej, społeczeństwa wiedzy – na przykładzie zaleceń Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), Unii Europejskiej oraz Kościoła katolickiego. Artykuł ma strukturę problemową. Bazę źródłową stanowią źródła drukowane Polskiego Komitetu do spraw UNESCO („Biuletyn Polskiego Komitetu ds. UNESCO”), Komisji Europejskiej oraz dotyczące myśli społecznej Kościoła katolickiego.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ZJAWISKO MOBBINGU MIĘDZYUCZNIOWSKIEGO A WARTOŚCI WYNIESIONE Z DOMU RODZINNEGO

Artykuł zawiera informacje na temat przemocy szkolnej w kontekście
prawidłowego przekazu wartości. Przeanalizowano definicję pojęcia mobbing oraz opisano
role, jakie odgrywają w nim sprawca i ofiara przemocy. W dalszej części przytoczono wyniki
badań dotyczących mobbingu uczniowskiego w różnych krajach oraz wyszczególniono
stosowane formy przemocy w szkole. Opisano wybrane programy profilaktyczne mające na
celu ograniczenie mobbingu. Poruszono problematykę wartości mogących zminimalizować
ryzyko, że dziecko stanie się ofiarą przemocy lub samo będzie mobberem.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Etyka integralna Kena Wilbera. Zarys ideii i jej pedagogiczne implikacje

Artykuł porusza problem etyki integralnej w ujęciu współczesnego amerykańskiego filozofa Kena Wilbera. Tekst poświęcony jest przedstawionej przez niego analizie stadiów rozwoju moralnego. Ponadto przybliża podstawowe pojęcia z zakresu etyki integralnej i dyskutuje na temat możliwych aplikacji tego modelu w współczesnym polskim dyskursie pedagogicznym.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miłosierni jak ojciec, czyli o największej cnocie wychowawcy

Wychowywanie jest dziełem trudnym i wymagającym dużej wrażliwości na drugiego człowieka oraz odpowiedzialności za jego rozwój. Dlatego każda inspiracja pomagająca w tym dziele w taki sposób, by wychowanek był wspierany w ujawnianiu i rozwijaniu własnych możliwości, w dążeniu do spełnienia siebie w relacjach z innymi, zasługuje na szczególną uwagę pedagogów – teoretyków i praktyków. Jedną z takich inspiracji, nie tylko dla katolików, może być hasło ogłoszonego przez papieża Franciszka Roku Miłosierdzia – „Miłosierni jak Ojciec”. Pedagogom przypomnieć ono może dwa ważne wyznaczniki pomyślnej pracy wychowawczej, dość poważnie przytłumione przez współczesną kulturę, jakimi są cnota miłosierdzia i ojcostwo. Prezentowany artykuł stanowi próbę ukazania ich inspirującej siły w dziele wychowania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dwa modele relacji: męskość – ojcostwo. Perspektywa pedagogii personalistycznej

W niniejszym artykule relację męskość – ojcostwo rozważa się według Teologii ciała Jana Pawła II. W związku z tym centralnym problemem jest związek zachodzący między naturą a osobą. Autor uważa, że „osoba ma naturę” (Robert Spaemann) i zawsze jest to natura męska lub kobieca. Ciało i płeć są ważnymi elementami ludzkiego bytu i powinny wyrażać osobę (Jan Paweł II). Relację męskość – ojcostwo można rozważać zgodne z dwoma modelami. Według pierwszego – naturalnego – męskość jest fundamentem ojcostwa; może być opisana przez takie pojęcia jak: siła, stanowczość, odwaga, ryzyko. Drugi model jest duchowy – fundamentem jest ojcostwo, ważną kategorią jest duchowe zrodzenie; można je opisać poprzez takie terminy jak: władza, autorytet, odpowiedzialność, troska. Obydwie kategorie są ważne w wychowaniu: męskość wskazuje na elementy realistyczne, konkretne, skuteczne w działaniu, ojcostwo ujawnia zaś aspekty społeczne, kulturowe, osobowe postawy.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie religijne w purytańskich rodzinach Nowej Anglii

Przedmiotem zainteresowania w artykule jest stosunek siedemnastowiecznych kolonistów purytańskich w Ameryce Północnej do kwestii rodziny, jej pochodzenia, struktury i funkcji pełnionych w szerszym kontekście religijnym i społecznym. Na przykładzie dzieł ówczesnych autorów ukazana została w szczególności jej rola związana z wychowaniem religijnym i edukacją dzieci oraz relacjami między członkami rodziny.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sprawiedliwość edukacyjna jako kategoria filozofii kształcenia

W artykule przedstawiam najpierw pogląd, że rekonstrukcja sprawiedliwości edukacyjnej jest możliwa tylko pod warunkiem przeprowadzenia jej w obszarze filozofii kształcenia. W drugiej części przeprowadzam taką rekonstrukcję. Jej wynik można podsumować w następujący sposób: błędem jest interpretowanie sprawiedliwości edukacyjnej jako sprawiedliwości w sferze osiągnięć i/lub zdolności uczniów. Nie można również twierdzić, że jest ona rodzajem sprawiedliwości dystrybutywnej, w której zasadą jest równy podział środków materialnych i szans edukacyjnych. Sprawiedliwość edukacyjną należy raczej rozumieć jako swoisty rodzaj relacji. Zgodnie z tym instytucje edukacyjne i interakcje pedagogiczne są sprawiedliwe tylko wówczas, gdy ucieleśniają w sobie trzy formy uznania: empatię, respekt moralny i szacunek społeczny. Twierdzenie to staje się jeszcze bardziej oczywiste, jeżeli nawiąże się do niedawnej dyskusji filozoficznej na temat epistemic justice.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zachowania prozdrowotne młodzieży - raport z badań wstępnych prowadzonych przez studentów – przyszłych nauczycieli

Zrównoważony rozwój społeczeństw w dużej mierze zależy od realizacji koncepcji kształcenia w obszarze poszanowania i ochrony zdrowia człowieka. Współczesna edukacja powiązana jest ze zmianami w podejściu do wiedzy szkolnej i społecznej. Jednym z elementów tej wiedzy jest kształtowanie odpowiedzialności za zdrowie swoje i innych (Potyrała 2011). Dlatego przy pomocy arkuszy obserwacji wypełnianych przez studentów biologii – przyszłych nauczycieli – przeprowadzono badania na terenie kilkudziesięciu szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Ich celem była analiza zachowań prozdrowotnych uczniów oraz realizacji zasad edukacji zdrowotnej przez szkoły. Włączenie do przebiegu praktyki pedagogicznej prowadzenia badań miało na celu rozwijanie u studentów kompetencji w zakresie obserwacji wybranych obszarów działalności szkoły. Analiza danych dotyczących realizacji idei zrównoważonego rozwoju w obszarze ochrony zdrowia uczniów w gimnazjach i liceach ogólnokształcących dostarczyła informacji, że świadomość prozdrowotna w polskich szkołach wzrasta, a zaangażowanie nauczycieli i uczniów w działania na rzecz zdrowia (higieny, odpowiedniego żywienia, aktywności fizycznej) jest coraz większe i bardziej wielostronne.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pielgrzymki nauczycieli na Jasną Górę w latach 60. i 70. XX wieku w dokumentach Służby Bezpieczeństwa

Pierwsze pielgrzymki nauczycieli na Jasną Górę miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, mimo licznych trudności związanych z podziałami politycznymi, starano się zintensyfikować ten ruch. Pierwsza ogólnopolska pielgrzymka nauczycieli odbyła się w 1937 roku. II wojna światowa uniemożliwiała zorganizowany ruch pielgrzymkowy. Po wojnie, w Polsce Ludowej rządzonej przez partię komunistyczną, pielgrzymowanie nauczycieli na Jasną Górę było traktowane jako realne zagrożenie dla działań związanych z laicyzacją i indoktrynacją społeczeństwa. Dlatego kontrolowano liczby uczestników, uważnie analizowano treść kazań i referatów wygłaszanych podczas konferencji. Niemal zawsze odnosiły się one zarówno do aktualnej problematyki społecznej, relacji państwo – Kościół, jak i do polityki wewnętrznej rządu PRL-u. W warunkach silnej cenzury i monopolu informacyjnego władz państwowych pielgrzymki organizowane pod hasłem zjazdu czy dni modlitw przełamywały wyłączność partii komunistycznej na kształtowanie obrazu rzeczywistości społeczno-politycznej w środowisku nauczycieli i wychowawców. Służba Bezpieczeństwa (SB) dokumentowała swoje działania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
EDUKACJA PERMANENTNA – POTRZEBA I FORMY

Artykuł dotyczy aktualnej i ważnej dla edukacji społeczeństwa sprawy kształcenia ustawicznego, które należy dziś do istotnych zadań wyższych uczelni. Autor artykułu uzasadnia konieczność kształcenia ustawicznego paroma argumentami, takimi jak: akcentowana przez współczesną psychologię rozwojową potrzeba ciągłego rozwoju osoby ludzkiej, przemiany cywilizacyjne zachodzące we współczesnym świecie, konieczność zdobywania nowych kwalifikacji i kompetencji, oraz służba społeczeństwu. W końcowej części artykułu autor wskazuje na tę szczególną formę kształcenia ustawicznego, jaką są uniwersytety trzeciego wieku.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Animatorzy lokalni jako nowa ścieżka rozwoju zawodowego nauczycieli przyrodników

Pedagogiczne refleksje nad konstruowaniem i wspólną negocjacją świata przez jednostki na podstawie doświadczenia i relacji społecznych są istotnym elementem włączania i rozwijania idei pedagogiki partycypacyjnej (Naumiuk 2014, s. 25). W tym celu należy odejść od modelu kształcenia skoncentrowanego na podziale ról na nauczyciela (tego, który naucza) i ucznia (tego, który jest uczony) oraz na ekspertów i nowicjuszy. Punktem wyjścia powinna być aktywność obu stron w procesie zdobywania i pogłębiania wiedzy, a dopiero potem dzielenie się wiedzą, budowanie sieci osób aktywnych i wspólne działania (Potyrała 2016, s. 276). Przyroda jest znakomitym laboratorium i miejscem badań, a obserwacja i obcowanie z nią podpowiadają nam, jak zdobywać wiedzę, pracować w grupie, chronić przyrodę i zachowywać się w jej środowisku (Korwin-Szymanowska i in. 2015, s. 9–36). Celem artykułu jest ukazanie możliwości poszerzenia oferty edukacyjnej w zakresie rozwoju zawodowego nauczycieli przyrody oraz przedstawienie teoretycznych założeń nowych tendencji edukacyjnych wraz z propozycjami ich wdrożenia do praktyki akademickiej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Opinie nauczycieli dotyczące edukacji ekologicznej prowadzonej przez Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku

Człowiek już od najmłodszych lat powinien być zdolny do podejmowania działań mających na celu ochronę środowiska i korzystanie z zasobów ziemi w sposób zrównoważony. Kształtowanie świadomości ekologicznej jest koniecznością w każdej społeczności, wymaga też zróżnicowanych form oraz metod. Bardzo ważny udział w edukacji mają działania organizacji regionalnych. Przykładem jest Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Płocku, które od 21 lat prowadzi edukację ekologiczną dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych, aktywizując ich do działań mających na celu ochronę środowiska. Przeprowadzone w tej instytucji badania oraz uzyskane z nich wyniki jednoznacznie świadczą o skuteczności podejmowanych przedsięwzięć oraz o potrzebie ich ciągłego rozwijania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
AKSJOLOGICZNE DYLEMATY NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W POSTINTEGRACYJNEJ PRZESTRZENI SPOŁECZNEJ

Przez wiele stuleci osoby z defektami cielesnymi lub umysłowymi postrzegane były jako należące do gorszej kategorii, a nawet niegodne życia. Takie postawy wygenerowały szereg stereotypów stanowiących podstawę dyskryminacji. Chrześcijaństwo wprawdzie zmieniło ogólne nastawienie do tych osób, jednak w praktyce różnice były niewielkie: pogardę zastąpiła litość, co rozwinęło bogate tradycje żebractwa opartego na miłosierdziu i jałmużnie, wpisane w główne nakazy tej religii. Rzeczywiste zmiany ukierunkowane na integrację osób niepełnosprawnych to dopiero ubiegłe stulecie, przy czym w różnych krajach przybierały one różne tempo, czasem następował całkowity regres, tak jak miało to miejsce w Niemczech nazistowskich. W Polsce dążenie do integracji osób niepełnosprawnych poprzez ich edukację i rehabilitację rozpoczęło się już w okresie międzywojennym, a lata PRL-u te działania mocno zintensyfikowały. Jednak dopiero po roku 1989 rozwinęła się polityka prointegracyjna, ukierunkowana nie tylko na edukację i rehabilitację, ale również na rzeczywistą i kompleksową normalizację warunków życia niepełnosprawnych, zespoloną z równoczesnymi działaniami mającymi na celu kształtowanie świadomości osób niepełnosprawnych oraz modyfikowanie postaw wobec ich problemów. Wysiłki te, podejmowane w kontekście światowych zmian w percepcji potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych, sprawiają, że integracja staje się coraz bardziej widoczna we wszystkich obszarach społecznego funkcjonowania, tj. w szkole, na uczelni, w zakładzie pracy, na ulicy, w sąsiedztwie, kinie itp. Natomiast wciąż jeszcze nierozwiązane pozostają kontrowersyjne kwestie aksjologiczne, odsuwane lub zupełnie pomijane zarówno w opracowaniach specjalistycznych, jak i dyskursie społecznym. Ostatni etap procesów integracyjnych, który nazywam postintegracyjnością, to czas zajęcia się tymi kwestiami, upubliczniania ich i szukania optymalnych rozwiązań. W opracowaniu tym przedstawiłam trzy tego typu kwestie, tj. seksualność osób niepełnosprawnych, aborcję płodów uszkodzonych i prawo do pomocy w zakończeniu życia osobom niezdolnym fizycznie do takiego działania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju zadaniem szkolnictwa wyższego

Zrównoważony rozwój jest aktualnie istotnym wyzwaniem w kształtowaniu świadomości nie tylko danych grup społecznych, lecz również – w szerszym rozumieniu – ogółu obywateli. Podejmując tę problematykę, należy zwrócić szczególną uwagę na rolę edukacji wszystkich etapów kształcenia w propagowaniu idei odpowiedzialności za środowisko naturalne i tym samym ekorozwoju. Szczególnie ważne w kształceniu w myśl zasad edukacji prośrodowiskowej jest podjęcie w placówkach szkolnych wszelkich działań, których celem jest stymulowanie świadomości środowiskowej młodzieży, a także przygotowanie kadry pedagogicznej do wdrażania szeregu metod i strategii pozwalających na uzyskanie jak najlepszych wyników w procesie edukacji młodego pokolenia.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O NIEKTÓRYCH UWARUNKOWANIACH WSPÓŁCZESNEJ RECEPCJI ARYSTOTELIZMU W PERSPEKTYWIE WYCHOWANIA MORALNEGO

Współczesne interpretacje, podzielonej na fragmenty, nauki Arystotelesa o etyce i polityce nie uwzględniają kontekstu całości myśli Stagiryty. Trudności pojawiające się w nowoczesnej percepcji arystotelizmu są związane z – kontynuowanym również obecnie – fundamentalnym sporem toczonym przez sofistów z filozofami. Istota tego sporu dotyczy istnienia niezależnych od ludzkiej woli, uniwersalnych norm moralnych.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przedsięwzięcia proekologiczne w poradnictwie zawodowym. Na przykładzie programów oferowanych przez NFOŚiGW

Z uwagi na zagrożenia wynikające z zanieczyszczenia środowiska naturalnego, które odczuwane są obecnie, a jeszcze bardziej dadzą o sobie znać w przyszłości, zasadne jest informowanie społeczeństwa, na różnych szczeblach działalności, o konieczności (oraz możliwościach) dbania o naszą planetę. W artykule poruszono stosunkowo nowe zagadnienie wdrożenia w poradnictwie zawodowym działań o charakterze proekologicznym. Z uwagi na zamienne stosowanie w języku potocznym pewnych kluczowych (z punktu widzenia niniejszego opracowania) pojęć, w pierwszej części dokonano wyjaśnień terminologicznych, w drugiej zaś zaprezentowano przykładowe przedsięwzięcia proekologiczne, które można podjąć w ramach działań poradniczych – w artykule skoncentrowano się na programach oferowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko w świecie wartości. Spektakl teatralny jako narzędzie wychowawcze

Celem artykułu  jest wskazanie, jak spektakl teatralny może być wykorzystywany jako narzędzie wychowawcze. Wychodząc z założenia, że teatr to nie tylko rozrywka, wskazano, jakie funkcje mogą spełniać przedstawienia teatralne we wczesnej edukacji dzieci. Z analizy wybranych współczesnych dzieł teatralnych wynika, że poruszane są w nich tematy nie tylko ponadczasowe, lecz także aktualne, a wiele z nich dotyka kwestii jeszcze niedawno postrzeganych jako zarezerwowane dla dorosłych; że raczej zadają pytania, niż udzielają odpowiedzi, skłaniają do dyskusji, niż dają jednoznaczne wskazówki. Zaprezentowane przykłady wskazują, że spektakl może stać się odpowiednim materiałem umożliwiającym wprowadzenie dzieci w świat wartości. Dzięki temu teatr wpisuje się w pedagogikę kultury, rozumianą jako wychowanie do wartości oraz pedagogikę aksjologiczną.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dzieci w obliczu zmiany klimatu – obraz dziecięcej partycypacji w raportach międzynarodowych organizacji pozarządowych

Zmiana klimatu stanowi największe wyzwanie, przed którym stoi obecnie ludzkość. Skutki tej zmiany ponoszą wszyscy ludzie, a zwłaszcza dzieci mieszkające w najuboższych regionach świata. W tej sytuacji międzynarodowe organizacje pozarządowe podejmują działania, których celem jest adaptacja lokalnych społeczności do zmieniających się warunków ich życia. Autorka dokonuje rekonstrukcji modelu partycypacji dzieci w tych działaniach na podstawie wybranych raportów międzynarodowych organizacji pozarządowych. Zastosowana przez autorkę jakościowa analiza treści raportów ukazuje model partycypacji dzieci nawiązujący w swych podstawach do idei dziecka-aktora społecznego. W modelu tym dzieci wspólnie z dorosłymi i/lub na zmianę z nimi podejmują decyzje i działania, których skutki wpływają na życie pojedynczych osób i całej wspólnoty.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczycielski obraz młodszego ucznia na progu czwartej klasy

W artykule zaprezentowano wyniki badań fenomenograficznych, których przedmiotem są oczekiwania polonistów wobec ucznia w młodszym wieku, rozpoczynającego edukację w systemie przedmiotowym. Celem badania było dotarcie do przyjętego przez respondentki obrazu ucznia, będącego elementem ich indywidualnych teorii nauczycielskich, przekładającym się na praktykę nauczycielską, warunkującą adaptację czwartoklasistów, którzy w wieku sześciu lat rozpoczęli naukę w szkole.Przedstawione wyniki badań wskazują na to, że na obraz ucznia klasy czwartej – bez względu na wiek – składają się jego braki, których uzupełnianie będzie zadaniem nauczycieli. Wyniki badań ujawniają również, żeobniżenie wieku czwartoklasisty wzmaga tendencję usilnego postrzegania ucznia przez pryzmat jego niedoskonałości.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kierunki zmian samooceny uczniów o zróżnicowanych doświadczeniach edukacyjnych

Artykuł ma formę raportu z badań dotyczących dynamiki samooceny uczniów na przełomie edukacji wczesnoszkolnej i przedmiotowej. Badania miały na celu uchwycenie kierunków zmian samooceny uczniów wchodzących w przestrzeń nowych doświadczeń edukacyjnych związanych z podjęciem roli ucznia klasy IV. Zbadano samoocenę uczniów pod koniec klasy III i na początku klasy IV. Założono, że trudności, jakich doświadcza dziecko wstępujące w progi edukacji przedmiotowej, mogą stanowić źródło niekorzystnych napięć, strachu i lęku, co może objawiać się w zaniżonej samoocenie i obniżonym nastroju. Próbę badawczą stanowili uczniowie o zróżnicowanych doświadczeniach szkolnych wynikających z odmiennych strategii pracy nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej. Przyjęto, że zróżnicowane doświadczenia edukacyjne wyniesione z dotychczasowej edukacji mogą odmiennie wpływać na psychospołeczne funkcjonowanie uczniów na kolejnych szczeblach edukacji.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika