rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kompetencje informacyjne uczestników finału Olimpiady Bibliologicznej i Informatologicznej w świetle badań własnych

Celem autorki artykułu było zwrócenie uwagi na nowe możliwości, jakie daje nauczycielom bibliotekarzom w pracy z uczniami zdolnymi, przygotowanie tychże do Olimpiady Bibliologicznej i Informatologicznej. W jakim stopniu uczniowie poradzili sobie z wyzwaniem polegającym na rozwiązywaniu zadań z zakresu zarządzania informacją? Odpowiedzi na to pytanie szukano przeprowadzając badania. Cele szczegółowe to poznanie i opisanie kompetencji informacyjnych szczególnie uzdolnionej młodzieży ponadgimnazjalnej, przygotowanej do wzięcia udziału w finale Olimpiady Bibliologicznej i Informatologicznej w roku szkolnym 2014/15. Aby go zrealizować użyto metody sondażu diagnostycznego oraz testu kompetencji opracowanego na potrzeby olimpiady. Kwestionariusz ankiety, zawierającej pytania mające na celu określenie przez respondentów stopnia trudności pytań z testu, był kierowany zarówno do uczniów jak i do ich opiekunów – nauczycieli. Po zebraniu danych planowano użyć metody porównawczej, aby zweryfikować oceny skali trudności tych samych zadań przez dwie grupy badawcze – uczniów i nauczycieli. Wnioski z badań: test z zakresu zarządzania informacją przygotowany na Olimpiadę Bibliologiczną i Informatologiczną został wypełniony, biorąc pod uwagę wszystkich uczniów, w 68%.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Recencja książki: „Stare” i „nowe” – czasopisma dla dzieci i młodzieży, pod red. Bożeny Olszewskiej i Elżbiety Łuckiej-Zając, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2013, 421 s., il.

Review: „Stare” i „nowe” – czasopisma dla dzieci i młodzieży, pod red. Bożeny Olszewskiej i Elżbiety Łuckiej-Zając, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2013, 421 s., il.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zostawić ślad. Działalność naukowa i dydaktyczna profesor Marii Konopki

Sylwetka naukowa dr hab. Marii Konopki. Z tekstu: ... Maria Konopka, doktor habilitowana, profesor Uniwersytetu Pedagogicznego towieloletni nauczyciel akademicki oraz pracownik naukowy tej uczelni. Niemal od samego początku swojej kariery była związana z Instytutem Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa.W środowisku bibliologów jest znana jako badacz konsekwentniepodejmujący studia dotyczące XIX-wiecznego lwowskiego rynku wydawniczego...

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Okienko na Świat. Pismo dzieci i młodzieży” 1937-1939

Artykuł zawiera zwięzła prezentację polsko-żydowskiego czasopisma „Okienko na Świat. Pismo dla dzieci i młodzieży”. Wydawano je w Krakowie w l. 1937-1939, a jego redaktorem naczelnym i wydawcą była Henryka Fromowicz-Stillerowa, redaktorem [pomocniczym] Marta Hirschpring. Podstawowym celem artykułu jest przedstawienie najbardziej znaczących osób współpracujących z czasopismem (Nachman Mifelew, Fred Alwin, Awital Dorthaymerow, Jan Kleinberg, Anna Nichthauser, Mink Silberman, Horacy Safrin, Ryszard Apte czy Jozef Bau) oraz opis podstawowych działów, jakie w nim się znajdowały. Zwrócono uwagę na przyczyny powołania pisma i wybór języka polskiego jako narzędzia komunikacji. Pismo miało charakter prosyjonistyczny i podporządkowane zostało idei tworzenia nowego modelu odbiorcy dziecięcego. Na jego łamach publikowano utwory klasyków żydowskiej literatury (Icchoka Lejbusza Pereca, Chaima Nachmana Bialik), poezję młodych pisarzy żydowskich (Andy Eker, Minki Silberman, Maurycego Szymla, Marty Hirschprung), a także próby literackie dzieci.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Import, cenzura, rynek. Nad ostatnią książką Janusza Kosteckiego

Artykuł recenzyjny książki: Janusz Kostecki: Trudny proces przenikania. Carska cenzura zagraniczna wobec importu publikacjiw języku polskim w latach 1865–1904, Biblioteka Narodowa, Warszawa 2011

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kartka z dziejów żydowskiej prasy dla dzieci i młodzieży w okresie autonomii Galicji

Artykuł porusza problematykę żydowskiej prasy dla dzieci i młodzieży wydawanej w okresie autonomii Galicji. Na podstawie dostępnych źródeł dokumentacyjnych ustalono listę czasopism ukazujących w Galicji. Spis objął siedem tytułów periodyków dla dzieci i młodzieży. Stwierdzono, że głównymi ośrodkami wydawniczymi był Kraków i Lwów, dominującym językiem publikacji język polski. Przeważały miesięczniki i wydawnictwa adresowane do młodzieży, a wśród nich pisma środowisk syjonistycznych oraz asymilacyjnych. Analiza przekonuje, że żydowska prasa dla dzieci i młodzieży stanowi cenny materiał źródłowy a niektóre z tytułów powinny doczekać się szerszych opracowań monograficznych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Publikacje profesor Marii Konopki w latach 1979–2011

Publikacje profesor Marii Konopki w latach 1979–2011

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Publikacje pracowników Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie w latach 2007–2011

Bibliografia rejestracyjna. Obejmuje publikacje następujacych osób: Wiesław Babik; Adam Bańdo; Hanna Batorowska; Andrzej Dróżdż; Agnieszka Fluda-Krokos; Maria Jazowska-Gumulska; Barbara Kamińska-Czubała; Maria Konopka; Władysław Marek Kolasa; Halina Kosętka; Lilia Kowkiel; Piotr Krywak; Sabina Kwiecień; Beata Langer; Urszula Lisowska-Kożuch; Wanda Matras-Mastalerz; Grzegorz Nieć; Maria Pidłypczak-Majerowicz; Iwona Pietrzkiewicz; Michał Rogoż; Adam Ruta; Stanisław Skórka; Alfred Toczek; Krzysztof Woźniakowski; Ewa Wójcik; Grażyna Wrona

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Nieznane czy zapomniane konspiracyjne tomiki poetyckie 1939-1945 (monografia Krzysztofa Woźniakowskiego Marginalia i obrzeża)

Artykuł recenzyjny monografii: K. Woźniakowski, Marginalia i obrzeża. Szkice o zapomnianych konspiracyjnych tomikach poetyckich lat 1939-1945, Opole 2013, s. 224.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Historia i struktura czasopisma „Chwilka Dzieci i Młodzieży”

Artykuł jest studium na temat pierwszego w międzywojennej prasie polsko-żydowskiej dodatku dla dzieci – ukazującej się w lwowskim dzienniku „Chwila” (1919–1939) „Chwilki Dzieci i Młodzieży” (1925–1937). Artykuł prezentuje historię i strukturę czasopisma oraz rejestruje zmiany w składzie redakcji. Na podstawie analizy zawartości egzemplarzy periodyku znajdujących się w bibliotekach warszawskich, lwowskich oraz jerozolimskich ustalono determinanty kształtujące czasopismo oraz wpływające na zmiany jego struktury i treści, a także wyznaczono główne fazy rozwoju. Omawiane w artykule czasopismo zostało ukazane na tle innych, ukazujących się w dwudziestoleciu międzywojennym, polsko-żydowskich czasopism dla dzieci przede wszystkim krakowskiego „Dzienniczka dla Dzieci i Młodzieży” oraz w kontekście kształtującego się wówczas systemu nowoczesnej prasy dla dzieci.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Powrót MELiSa. Ideologizacja bibliotek publicznych w świetle dokumentów archiwalnych z lat 1956–1958

Niedługo po XX Zjeździe KPZR nastąpiły zmiany destalinizacyjne we wszystkich państwach „bloku socjalistycznego”. Biblioteki publiczne okaleczone akcjami oczyszczania księgozbiorów z dzieł podlegających natychmiastowemu usunięciu na próżno upominały się o ich zwrot w Centralnym Zarządzie Bibliotek Ministerstwa Kultury i Sztuki (pisma nr 1–4). Na początku 1958 roku bibliotekarzom rozesłano Wskazówki w sprawie postępowania z drukami zbędnymi (pismo nr 5), zabraniające pozbywania się podstawowych dzieł Marksa, Engelsa, Lenina i Stalina. Bibliotekarzy ponownie starano się wykorzystać w propagandowej grze prowadzonej przez ideologów Polski Ludowej ze społeczeństwem

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Polska prasa szkolna – historia i współczesność (na marginesie książki Pauliny Olechowskiej Prasa szkolna – teoria, funkcje, tematyka)

Artykuł recenzyjny monografii: P. Olechowska, Prasa szkolna – teoria, funkcje, tematyka. Analiza na przykładzie województwa zachodniopomorskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2015, 294 s., il.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Dodatki "Dziennika Berlińskiego" dla dzieci i młodzieży w latach 1925-1939

Artykuł jest próbą prezentacji dziejów i zawartości  dodatków dziecięcych „Dziennika Berlińskiego”, wydawanego w Berlinie w latach 1897-1939. „Dziennik Berliński”, powstały jeszcze w Cesarstwie Niemieckim, walczący o egzystencję w Republice Weimarskiej i szykanowany w faszystowskiej Rzeszy, odgrywał ważną rolę w utrzymaniu polskości i organizacji życia polonijnego w Berlinie. Zaraz po pierwszej wojnie mieszkało w Berlinie około 5 tys. dzieci w wieku szkolnym. Tak, jak inne gazety polskie w Niemczech, również „Dziennik Berliński”  przyczyniał się do utrzymywania polskości wśród Polonii berlińskiej. Wydając dodatki dziecięce, docierał do młodych odbiorców polskich  w tym mieście i pomagał w poznawaniu i utrwalaniu polskiej mowy. Na przestrzeni lat 1925-1939 wydawał „Dziennik Berliński” cztery dodatki dla dzieci i młodzieży. Dwa z nich - „Dzwonek” i „Młodzież” były osobnymi wkładkami, które po odpowiednim złożeniu stron, stawały się zmontowaną gazetką. Dwa kolejne – „Kącik dla Dzieci” i „Raptularzyk Historyczny”, to bardziej lub mniej graficznie i miejscowo wyodrębnione kolumny berlińskiego periodyku. „Dziennik Berliński” umożliwił młodym czytelnikom w Berlinie dzięki tym dodatkom dziecięcym i zaangażowaniu redaktorów prasy dziecięcej, dostęp do polskiego słowa. Dodatki i rubryki dla małych berlińskich odbiorców, musiały często kompensować brak podręcznika do języka polskiego czy historii i stawały się dlatego regularną i lubianą lekturą.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Lb 11,1-3 jako paradygmat teologii buntu w Księdze Liczb

Wędrówka Izraelitów z Egiptu do ziemi obiecanej jest bogata w motywy teologiczne. Epizod opisany przez autora biblijnego w Lb 11,1-3 może stanowić formę podstawową kolejnych opisów o buntach na pustyni i streszczenie bardziej rozbudowanych fragmentów. Trudno o jednoznaczne ustalenia, czy ów passus był chronologicznie pierwszy w stosunku do pozostałych, które ściśle traktują o buntach Izraela przeciwko Jahwe. Analiza egzegetyczna tego krótkiego passusu pomoże wskazać na kolejne elementy opowiadań o szemraniach Izraelitów przeciwko Bogu. Przedstawienie składowych tego epizodu i połączenie ich z innymi fragmentami ma na celu przede wszystkim ukazanie myśli teologicznej autora biblijnego związanej z wystąpieniem przeciwko Bogu. Wydaje się niezbędnym poruszenie tak wielu kwestii, by móc dostatecznie zrozumieć budowaną przez hagiografów teologię buntu w centralnej części Księgi Liczb.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Krzyże i kapliczki pokutne (pojednania), jako element średniowiecznej jurysdykcji karnej

Artkuł prezentuje zagadnienia z zakresu historii prawa karnego i tzw. archeologii prawnej oraz przedstawia ich źródła oraz wpływ na kształtowanie się i rozwój kultury prawnej w wiekach średnich na ziemiach polskich. Zagadnieniem kluczowym jest ewolucja kary i pojawienie się systemu kompozycji, w ramach której dochodziło do zawarcia ugody między sprawcą zabójstwa i rodziną (krewnymi) zabitego. Elementem zawieranej ugody był nakładany na sprawcę zabójstwa obowiązek wystawienia kamiennego krzyża lub kapliczki. Te elementy: krzyże i kapliczki, miały charakter ekspiacyjny, dlatego też powszechnie używa się nazwy krzyże i kapliczki pokutne. Tych kamiennych świadków średniowiecznego wymiaru sprawiedliwości karnej jest w Polsce kilkaset.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dziedzictwo cnoty oraz teoria uczestnictwa w kontekście „obyczajowego przyspieszenia”

MacIntyre ukazuje niewspółmierność współczesnego języka moralności wobec dokonujących się przemian obyczajowych. Załamanie się uniwersalnego i racjonalnego uzasadnienia moralności prowadzi w konsekwencji do pojawienia się teorii emotywistycznych, w myśl których wszelkie spory moralne są nierozstrzygalne w racjonalny sposób. Rozwiązaniem, które proponuje MacIntyre, jest narracyjna koncepcja osób ludzkich oraz odnowiona za pomocą pojęć praktyki, narracji i tradycji Arystotelesowska etyka cnót. MacIntyre jednak zbyt mocno akcentuje rolę wspólnoty w konstytuowaniu się tożsamości osobowej człowieka. To zaś stwarza realne niebezpieczeństwo zapoznania podmiotowości osób ludzkich i zredukowania ich do życia społecznego. Z tego względu projekt MacIntyre’a wydaje się być niewystarczający i należy go uzupełnić adekwatnym ujęciem relacji, jaka zachodzi między „ja” a „ty”, aby ukazać pierwotność osoby wobec relacji.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Praktyczne wskazania dla życia osobistego i społecznego w wybranych tekstach literatury religijnej XVII – poł. XVIII wieku

Tekst jest omówieniem wybranych przekazów źródłowych powstałych u schyłku epoki staropolskiej, to jest od siedemnastego do połowy osiemnastego stulecia. Przywoływane druki należą do tego działu ówczesnej twórczości, który ująć można we wspólnej nazwie piśmiennictwa religijnego. Jest to spuścizna kulturowa licznie reprezentowana zarówno w ilości tytułów, jak i formalnej ich różnorodności. Wśród odnotowanych edycji nie ma jednak traktatów naukowych. W rodzimym planie wydawniczym u schyłku doby staropolskiej spotykamy ich zresztą niewiele. Większość analizowanych zapisów stanowi natomiast literatura o charakterystycznym odziaływaniu duszpasterskim, mianowicie: ascetyka, moralistyka, literatura kaznodziejska. Wpisany w strukturę przekazu większości owych utworów szeroki adres wydawniczy i możliwie najbardziej powszechne ich przeznaczenie determinują zarówno kształt literacki wypowiedzi, jak i sposób komunikowania się z odbiorcami. Poza tym przeważająca część cytowanych w szczegółowych rozważaniach historycznych zapisów nosi wyraźne znamiona formalnego i językowego uproszczenia. Ich cechą charakterystyczną jest wyraźnie perswazyjnie ukierunkowanie. W konsekwencji autorzy ujawniają w sferze czytelnych zamierzeń twórczych obecność programowo potraktowanej tendencji dydaktycznego oddziaływania. Wpisana w historyczny przekaz uniwersalność pouczeń etycznych i moralnych umożliwia ich odczytywanie poza granicami reprezentowanej wspólnoty wyznaniowej. Sytuuje je także poza obecnym w nich horyzontem czasowym. Ich uniwersalizm budują refleksje oparte na wspólnocie powszechnie przyjętego i akceptowanego humanizmu. Pouczenia te definiują takie wartości, jak: prawda, pokora, szczerość. Podejmują istotne dla pojedynczego człowieka i dla całego społeczeństwa zagadnienia: relacji do drugiej osoby, poczucia własnej godności, prawidłowej samooceny, współczującej relacji do innych, objawiającej się w chęci niesienia praktycznej pomocy. Wskazania zawierają także zaakcentowany kontekst religijny, opisując warunki przekonującego świadectwa wyznawanej wiary. W części omawiającej problemy natury społecznej znalazły się teksty odnoszące się do problematyki wartości pracy, sprawiedliwego i uczciwego wynagradzania. W ostatnim rozdziale pouczenia staropolskich pisarzy religijnych odnoszą się do wybranych problemów życia małżeńskiego i rodzinnego.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kościół w ujęciu Carlo Marii Martiniego

Współcześnie coraz częściej kwestionuje się bosko-ludzką genezę i naturę Kościoła. Dochodzi do kontestacji religijnej wiary w Kościół. Odrzucając nadprzyrodzone elementy jego struktury, widzi się w nim jedynie instytucję, zorganizowaną społeczność i utożsamia głównie z duchownymi. Kardynał C. M. Martini, wieloletni arcybiskup Mediolanu, wybitny biblista, myśliciel i niestrudzony duszpasterz, ujmuje Kościół w kategoriach personalnych, jako nowy lud Boży, wspólnotę osób zgromadzoną wokół Jezusa Chrystusa. Podkreśla jego apostolski i maryjny charakter. Kościół powstał z woli Jezusa, dla wspólnoty z Bogiem i braćmi. Apostołowie ukształtowali podstawowe struktury i formy jego istnienia. Maryja, Matka Zbawiciela, jest „obrazem”, „ikoną”, a także ideałem zrealizowanego życia ludzkiego dla każdego chrześcijanina oraz całej kościelnej wspólnoty.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Autonomia jako nieodzowny przymiot obywatelskiej sfery publicznej w ujęciu Jürgena Habermasa

Artykuł prezentuje optymalne warunki zaistnienia autonomii przestrzeni publicznej, które w opinii Jürgena Habermasa najbardziej odsłoniły się w obywatelskiej sferze publicznej XVIII i XIX wieku. Autonomię sfery publicznej rozumie się jako niezależną przestrzeń wymiany opinii obywateli, którzy we wzajemnej komunikacji zdolni są do wywierania oddolnego nacisku na aparat władzy. Artykuł rozpoczyna się od przedstawienia autonomii jako rodzaju wzajemnie uzupełniających się wolności: negatywnej i pozytywnej. W dalszej części prezentuje się główne elementy konstytuujące autonomię obywatelskiej sfery publicznej, do których zalicza się: własność prywatną wolnych obywateli, jawność informacji w przestrzeni publicznej, wolność słowa i prasy oraz możliwość nieskrępowanego stowarzyszania się.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Między odwróceniem duszy a poznaniem mistycznym. Interpretacje początku i końca filozofii w dialogach Platona

W niniejszym artykule zwracam uwagę na kwestię platońskiego rozumienia filozofii. Rozpoczynam od pytania, kim jest miłośnik mądrości, jaką rolę wyznaczył mu Platon i jaki jest warunek bycia filozofem. Innymi słowy: analizuję to, co czyni filozofa filozofem i co stanowi o jego istocie. W tym kontekście wskazuję na dwa charakterystyczne dla platońskiego pojmowania filozofii „momenty”, to jest „początek” i „koniec” filozofii. Zwracam uwagę na to, że w fabule platońskiej alegorii jaskini obecne jest pewne wydarzenie, które badacze sytuują w obu wzmiankowanych miejscach – to jest zarazem u początku filozoficznej drogi, jak i u jej kresu. Chodzi o motyw nawrócenia-odwrócenia duszy (gr. periagoge). Wskażę na to, że periagoge faktycznie stanowi o istocie miłośnika mądrości, ale zdecydowanie wykracza ono tak poza początek, jak i koniec filozofii.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Fundamentalizm religijny zagrożeniem dla etosu społeczeństwa obywatelskiego w nauczaniu Benedykta XVI

Artykuł prezentuje fundamentalizm jako zagrożenie dla społeczeństwa obywatelskiego w oparciu o nauczanie Benedykta XVI. Współcześnie wskazuje się na liczne tendencje do myślenia w kategoriach fundamentalizmu, obecne w sferze religii, kultury, polityki, a nawet gospodarki. Największy rozgłos zdobywa jednak fundamentalizm religijny, skutkujący często atakami terrorystycznymi islamistów. W nauczaniu Benedykta XVI pojawiają się liczne wskazówki, a nawet analizy zjawiska fundamentalizmu, który zagraża współczesnej koncepcji społeczeństwa obywatelskiego. Kościół stoi zawsze na pozycji ochrony osoby w zakresie godności osobowej oraz praw człowieka, gdyż takie stanowisko jest koniecznym warunkiem rozwoju, także w wymiarze globalnym. Równie kluczowe w tym kontekście jest stwierdzenie, iż religijność człowieka, ukierunkowana na Boga będącego miłością, z założenia wyklucza przemoc, stwarzając tym samym przestrzeń dla kształtowania prawdziwie ludzkich odniesień.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zachowane msze Ottona Mieczysława Żukowskiego jako przejaw troski o polskość. Zagadnienia semantyczne i muzyczne

Niniejszy artykuł omawia cztery zachowane msze wciąż mało znanego polskiego kompozytora Ottona Mieczysława Żukowskiego (1867–1942). Są to: Msza polska op. 38, Trzecia msza polska op. 50 do słów Henryka Odyńca, Czwarta msza polska op. 41 do słów Marii Konopnickiej oraz zachowany w Bibliotece Naukowej we Lwowie jedynie Introit z Piątej mszy polskiej op. 81. Te wykonywane jednogłosowo lub przez chóry utwory, faktycznie były pieśniami mszalnymi, odpowiadającymi poszczególnym częściom stałym (ordinarium missae) i zmiennym (proprium missae) liturgii. Ich śpiew w języku narodowym, polskim, wzmacniał poczucie tożsamości narodowej w czasie, gdy Polski nie było na mapach Europy, oraz w naturalny sposób stawał się nośnikiem treści religijnych, przyczyniając się do ugruntowania prawd katechizmowych.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Korelatywność emocji z kreatywnością osoby ludzkiej

Tekst dotyczy emocji oraz ich wpływu na kreatywność osoby ludzkiej. Zaprezentowano wieloskładnikowe podejście do problemu badawczego, które wpisuje się w nurt poszukiwań empirycznych. Najpierw autorzy przedstawiają krótką prezentację definicyjną emocji, a następnie przytaczają ogólne ujęcia i rozumienia kreatywności we współczesnej nauce. Ograniczają się przy tym do rudymentarnego opisu i ogólnych rozważań. Prowadzone analizy badawcze prowadzą do wniosku, że emocje są fenomenami złożonymi a ich rola jest fundamentalna dla kreatywności i działalności człowieka.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szabat w literaturze międzytestamentalnej

W okresie międzytestamentalnym doszło do zwiększenia wpływu kultury helleńskiej na życie społeczne i religijne w Izraelu. Kultura ta, poprzez narzucanie pogańskich zwyczajów, doprowadziła do kontrreakcji Żydów, którzy podjęli środki mające na celu powrót do posłuszeństwa Bogu, a co za tym idzie, prawu zapisanemu w Torze. Owocem tego była dokonana w tym czasie kodyfikacja prawa szabatowego bazująca na następującym schemacie: skoro szabat oznacza przerwanie pracy, trzeba wskazać, co jest pracą. W ten sposób rozwijała się tradycja, której konsekwencją będzie redakcja Miszny, precyzująca to, co w Biblii pozostawało niedopowiedziane. Prześledzenie procesu kodyfikacji szabatowych nakazów jest istotne również z punktu widzenia działalności Jezusa, który wielokrotnie występował przeciwko przepisom Prawa w imię przywrócenia właściwego sensu instytucji szabatu.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne