rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Znaczenie edukacji dziecka w rodzinie z klasy średniej

Prezentowane rozważania koncentrują się wokół tezy, że we współczesnych polskich
warunkach, bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, biografia edukacyjna dzieci
uzależniona jest nie tyle od ich kompetencji intelektualnych i kulturowych, ale przede
wszystkim od kapitału ekonomicznego, społecznego i kulturowego oraz habitusu klasowego
rodziny. Bycie członkiem rodziny umieszcza młodego człowieka w określonej
przestrzeni społecznej i to bezsprzecznie rodzice mają ważny udział w wyznaczeniu tego
miejsca. W związku z tak postawioną tezą, na początku artykułu wskażę na teorię
Pierre’a Bourdieu jako podstawową płaszczyznę analiz podjętej problematyki, następnie
zaprezentuję wybrane ujęcia definicyjne i koncepcyjne klasy średniej. W kolejnej
części tekstu przedstawię stan badań dotyczący jakości edukacji dzieci w rodzinach
z klasy średniej i na tym tle opiszę program badań własnych oraz ich wyniki.
Zaprezentowany materiał pokazuje wartość, jaką rodzice z klasy średniej przypisują
swym dzieciom, ich dobremu wychowaniu i edukacji. Dodatkowo, umożliwia on analizę
mentalności tej grupy rodziców oraz charakterystycznych dlań wzorów edukacyjnego
wspierania dzieci. Opisane w tekście poglądy oraz wyniki badań pozwalają stwierdzić,
że rodzice z klasy średniej zapewniają swym dzieciom prawie nieograniczone
i niekończące się wsparcie, dzięki któremu będą mogły w przyszłości (usiłować) odtworzyć
swój status. Ogólnie chodzi im o to, by zwiększyć szanse dzieci na odniesienie
życiowego sukcesu. Przeprowadzona analiza jednoznacznie dowodzi, że dzieci rodziców
z klasy średniej mogą liczyć na wiele form wsparcia z ich strony, związanych
głównie z nakładami finansowymi, rzeczowymi, psychologicznymi i pomocą w sferze publicznej. Dla rodziców z klasy średniej dziecko jest niekwestionowaną, największą wartością,
dlatego przywiązują dużą wagę do jakości jego wychowania i przyszłej edukacji.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Działania Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet na rzecz pomocy rodzinie

Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet (1928–1939) był w okresie międzywojennym
jedną z największych i najbardziej wpływowych sanacyjnych organizacji
kobiecych w Polsce. W okresie swojego największego rozwoju liczył blisko 50 tysięcy
członkiń. Prowadził działalność poprzez swoje Oddziały na terenie całego
kraju.
Ideowo-politycznie związany był z obozem sanacyjnym, tym samym głównym
celem Związku było pogłębienie idei państwowotwórczej Józefa Piłsudskiego.
W wymiarze politycznym ZPOK dążył do wprowadzenia w życie zasad prawdziwej
demokracji przez szerzenie i pogłębianie idei państwowości polskiej oraz
zapewnienie kobietom bezpośredniego wpływu na państwowe, społeczne, gospodarcze
i kulturalne życie Polski.W wymiarze społecznym, zakładał i rozwijał szeroką
działalność przez organizowanie i prowadzenie różnych instytucji opieki
społecznej, instytucji edukacyjnych, wytwórni spółdzielczych, które miały m.in.
wspomóc i wzmocnić rodzinę a poprzez nią – odrodzone Państwo. Do najważniejszych
zadań ZPOK należało niesienie pomocy rodzinie; szczególnie matkom
i dzieciom z rodzin bezrobotnych, ubogich, dotkniętych chorobami, alkoholizmem.
Pomoc ta przybierało różnorodne formy. Związek zakładał i prowadził m.in.
domy matki i dziecka, stacje opieki nad matką i dzieckiem, żłobki, dziecińce,
przedszkola i ogródki jordanowskie, świetlice, kolonie i półkolonie, akcje doży260
Mirosław PIWOWARCZYK
wiania dzieci rodziców bezrobotnych, poradnie – prawne, medyczne, psychologiczne,
pedagogiczne. Zabierał także głos w istotnych dla rodziny sprawach,
zarówno wychowawczych, prawnych, ekonomicznych, jak i moralno-etycznych.
Szeroka działalność Związku przyczyniła się do wzmocnienia pozycji rodziny
w życiu społecznym, państwowym, moralnym i do poprawy bytu wielu rodzin
w okresie międzywojennym.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rola rodziny w wyborach edukacyjno-zawodowych młodzieży

Świat i otaczająca nas rzeczywistość ulegają bardzo szybkim zmianom. Ażeby za
nimi nadążyć, konieczne jest dokonywanie właściwych wyborów edukacyjno-zawodowych
przez młodzież. Wybory te nie mogą być aktem jednorazowym. Dlatego też
młodzi ludzie korzystają z potencjalnych możliwości wsparcia rodziny w procesie wyboru
kierunku studiów, a w dalszej perspektywie zawodu.
Wpływ rodziny na podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych przez młodzież
jest faktem bezspornym. Z tego powodu należy postawić pytania: Jaki jest udział rodziców
w kształtowaniu przyszłej kariery młodego człowieka? Teoretyczne rozważania na
ten temat są tylko częścią tego artykułu i stanowią podstawę do badań empirycznych na
reprezentatywnej grupie studentów Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jelenie
Górze. Analiza literatury oraz wyników własnych badań pozwoli na sformułowanie
określonych wniosków na temat rodziny – rodziców w wyborach dokonywanych przez
młodzież w obszarze edukacyjnym dziś, a w dalszej perspektywie – kariery zawodowej.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Ukraińskie narodowe tradycje rodzinnej edukacji dzieci i młodzieży

W warunkach odnowy narodowego systemu edukacji Ukrainy, aktualna staje się
potrzeba odrodzenia tradycji ukraińskiej rodzinnej edukacji jako duchowo-moralnego
źródła kształtowania się osobowości, skutecznego środka kształtowania narodowej
świadomości, utwierdzenia norm i wartości ukraińskiej mentalności. Rodzinna edukacja
jest rdzeniem procesu wychowawczego. W Ukrainie ma ono dostateczny potencjał,
ponieważ jego doświadczenie gromadziło się od dawnych czasów i dlatego jest głęboko
historycznie zakorzenione. Tradycyjna ukraińska rodzinna edukacja – to historycznie
uformowany, oszlifowany przez bezustanne stosowanie w ciągu wielu wieków w środowisku
Ukraińców pedagogiczny system poglądów, ideałów i środków ojcowego-
-matczynego wpływu na dzieci i młodzież, skierowanych na kształtowanie energicznej
osobowości, zapewnienia rozwoju duchowej jedności, ciągłości, dziedziczności pokoleń.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Żony XIX-wiecznych zesłańców jako organizatorki życia rodzinnego na Syberii

XIX-wieczne zesłania na Syberię należały do jednych z bardziej bolesnych doświadczeń
Polaków tamtej epoki i wpisały się na stałe w polską historię. Za sprawą
przede wszystkim literatury romantycznej, a potem także malarstwa, życie zauralskich
wygnańców przez długi czas ukazywano jedynie w kontekście martyrologicznym. Dopiero
polscy sybiracy, powracający po wielu latach do kraju, sami zaczęli zmieniać ten
obraz. W publikowanych jeszcze w XIX wieku ich świadectwach (pamiętnikach,
wspomnieniach, dziennikach, listach), znaleźć można interesujące opisy nie tylko codziennych
zmagań z trudną rzeczywistością zsyłki, ale również funkcjonowania w wymiarze
wspólnoty zesłańczej oraz rodzinnej. Ponieważ prawo rosyjskie zezwalało, aby
skazanym na Syberię towarzyszyły żony, niektóre z nich dobrowolnie podążały na katorgę
lub osiedlenie wraz z mężem. Większość z nich decydowała się na zabranie ze
sobą dzieci. Z chwilą znalezienia się za Uralem podlegały one takim samym rygorom,
jak skazani – mogły powrócić do kraju jedynie po odbyciu przez małżonka kary zesłania
lub kiedy on zmarł. Troszczyły się, aby życie rodzinne na wygnaniu niewiele odbiegało
od tego na wolności: prowadziły gospodarstwo, wychowywały dzieci, zajmowały
się ich kształceniem osobiście lub organizowały tzw. komplety. Przygotowywały
w swoich domach święta kościelne i obchody świąt narodowych, koncerty i teatrzyki
dziecięce. Ich rezygnacja z wygodnego życia w kraju i decyzja o syberyjskiej tułaczce
u boku męża wpisywały się w romantyczny wizerunek polskiej kobiety–patriotki, ale
jednocześnie były wyrazem miłości i poświęcenia na rzecz rodziny.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Hospicyjne wsparcie zdrowego rodzeństwa terminalnie chorego dziecka

Chore dziecko skupia uwagę najbliższych mu osób. Jego rodzina pragnie zminimalizować
jego cierpienie. Wsparcia udzielają mu również organizacje pomocowe. Skoncentrowanie
uwagi na chorym może jednak spowodować, iż zaniedbane zostaną potrzeby
zdrowego rodzeństwa dziecka. Wszechogarniający charakter cierpienia, które
pojawia się w życiu dziecka, swym zasięgiem obejmuje również jego bliskich, dlatego
wsparcie zdrowego rodzeństwa chorych dzieci stanowi jeden z podstawowych celów
działalności hospicjów dziecięcych. Ich pomoc opiera się na systemowym modelu rodziny,
dzięki czemu zakres działań hospicyjnych jest bardzo szeroki. Chociaż pomoc
choremu dziecku jest priorytetem, nie brakuje działań, które mają chronić również jego
rodzinę przed destrukcyjnym wpływem choroby. Jedną z form realizacji wsparcia
zdrowego rodzeństwa jest oddziaływanie psychopedagogiczne. Ma ono na celu nie tylko
zminimalizowanie negatywnego wpływu choroby dziecka, ale również przygotowanie
rodzeństwa do funkcjonowania po śmierci siostry czy brata. Interdyscyplinarny charakter
pomocy hospicyjnej stanowi szansę na pomyślną realizację tych założeń.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wychowawcze obowiązki matek w rodzinie katolickiej na przełomie XIX i XX wieku w przekazie śląskiego periodyku „Rodzina”

Czasopismo „Rodzina” było dodatkiem do wydawanego w Bytomiu periodyku
„Katolik”, adresowanym do polskich mieszkańców Górnego Śląska. Analiza ponad
trzydziestu roczników tego wydawnictwa z lat 1885–1916 wykazała, że głównym zamiarem
jego redaktorów było uświadomienie matkom misji, jaką mają do spełnienia
wobec własnego potomstwa. Stąd często używanemu w stosunku do kobiet potocznemu
określeniu, że ich powołaniem jest „zajmowanie się” dziećmi nadano jednoznaczne
i głębsze znaczenie. Nie chodziło tu bowiem o zapewnienie najmłodszym członkom rodzin
jedynie podstawowej egzystencji, ale przede wszystkim o intencjonalne oddziaływania,
mające na celu ukształtowanie tzw. dobrego człowieka, kierującego się w życiu
moralnością chrześcijańską. Powinności matek wobec dzieci odnosiły się w pierwszej
kolejności do stworzenia odpowiedniego klimatu wychowawczego w środowisku rodzinnym,
charakteryzującego się wewnętrznym ładem i spokojem. Zapewnienie korzystnych
warunków życia domowego miało sprzyjać realizacji konkretnych zadań,
które zalecano rozpoczynać w stosunku do małego dziecka od czynności opiekuńczych,
z uwzględnieniem przestrzegania reguł higieny i zdrowotności. Kolejnymi etapami pracy
wychowawczej miało być między innymi sprawowanie pieczy nad wprowadzaniem
w religijność, wpajanie norm moralnych, uczenie kultury bycia codziennego, dbałość o edukację szkolną, wprowadzanie w świat książki. Wymagano, aby szczególną troską
otaczano potomstwo płci żeńskiej.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzina z bajki. O modelu współczesnej rodziny na przykładzie tetralogii Epoka Lodowcowa

Przeobrażający się model współczesnej rodziny w niniejszym artykule przyjęto za
klucz do odczytania pojawiających się w Epoce Lodowcowej postaci oraz wytwarzanych
między nimi relacji. W charakterystyce postaci odniesiono się również do wytypowanych
w badaniach Deborah S. David i Roberta Brannona czterech imperatywów
konstruujących tradycyjny paradygmat męskości oraz charakterystyki zestawionych
z nimi bohaterów współczesnych animacji zaproponowanej przez Arkadiusza Lewickiego.
Podjęto próbę rekonstrukcji modelu rodziny zaproponowanego przez twórców
omawianych animacji w zestawieniu z modelami tradycyjnym i współczesnym, obecnymi
w literaturze przedmiotu. W analizie zagadnienia odniesiono się również do szerszego
tła funkcjonowania współczesnej rodziny, ale i tekstów kultury.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wychowanie w rodzinie według Janusza Korczaka

Artykuł jest próbą odkrycia tajemnicy wychowania w rodzinie w oparciu
o wciąż aktualne myśli Janusza Korczaka zawarte w jego błykotliwym i ponadczasowym
eseju Jak kochać dziecko. W książce, podzielonej na 116 samodzielnych
części, Stary Doktor próbuje „nauczyć się, zrozumieć i pokochać dziecko”, dotknąć
istoty rodzicielstwa. Bada sytuację dziecka w rodzinie na podstawie trzech
aspektów: w odniesieniu do dziecka, do jego rodziców i do wzajemnych związków
między nimi. W rezultacie pojawiają się trzy oddzielne obszary badań. Pierwszym
jest dziecko, drugim – dorosły, w tym przypadku – rodzic, a ostatnim obszarem są
relacje między dzieckiem a rodzicami.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzinne opowieści z morałem: polskie telewizyjne seriale paradokumentalne

Seriale paradokumentalne to specyficzny rodzaj telewizyjnych produkcji – są to realizowane
niskim kosztem udające dokumenty seriale, w których najczęściej grają statyści–
amatorzy, wcielający się w role rzekomo prawdziwych osób, a same wydarzenia
przedstawiane w tych produkcjach są „z życia wzięte”. Zdobywają one coraz większą
popularność, zwłaszcza wśród producentów telewizyjnych, ze względu na niskie koszty
produkcji. Najczęstszym tematem ich fabuły są problemy związane z życiem rodzinnym.
Przesłanie tych historii pełne jest wewnętrznych sprzeczności i w rzeczywistości
stanowi hołd dla ludzkiej witalności oraz jej usprawiedliwienie.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rola rodziny i szkoły w kształtowaniu kultury myślenia, tożsamości kulturowej i tolerancji u młodej osoby

W warunkach intensywnych procesów globalizacji we współczesnym świecie, problem
kształtowania kultury myślenia młodego człowieka, jego tożsamości kulturowej
i tolerancji staje się szczególnie aktualny. W artykule wyjaśniono istotę kultury, która
jest jedną z podstawowych kategorii współczesnego dyskursu humanistycznego. Analizie
poddano stanowisko poszczególnych badaczy do tematyki „kultury myślenia”, „tożsamości
kulturowej osoby” i „tolerancji” w pedagogice, psychologii oraz socjologii.
Zostały określone warunki pedagogiczne oraz zaproponowano zintegrowany model
kształtowania się kultury myślenia młodego człowieka, jego tożsamości kulturowej
i tolerancji. Z punktu widzenia podejścia kulturowego ujawniono rolę rodziny i szkoły
w kształtowaniu tych cech. Wykazano, że w rozwoju młodego pokolenia odgrywa
ważną rolę potencjał rodziny i kulturowo-edukacyjny środowiska instytucji edukacyjnych.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Instytucja pochodzenia dziecka w polskim prawie rodzinnym w latach 1946–19651

Artykuł stanowi opis ewolucji systemu domniemań dotyczących instytucji pochodzenia
dziecka w polskim prawie w latach 1946–1964. Analizie poddano trzy
następujące po sobie regulacje prawne: Prawo rodzinne z 1946 roku – stanowiące
pierwszą próbę unifikacji tej materii od czasu uzyskania przez Polskę niepodległości
w 1918 roku, Kodeks rodzinny z 1950 roku – znoszący podział na
dzieci małżeńskie i pozamałżeńskie oraz Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 –
którego przepisy nadal posiadają moc obowiązującą (z uwzględnieniem późniejszych
nowelizacji). Ujęta w sposób nowatorski analiza obejmuje takie zagadnienia,
jak: podział na dzieci małżeńskie i pozamałżeńskie i jego konsekwencje, domniemanie
ojcostwa, sądowe ustalenie ojcostwa, a także uprawnienie, uznanie i zrów-
nanie dziecka. W artykule zwrócono również uwagę na zmieniającą się sytuację
prawną podmiotów, związanych z instytucją pochodzenia dziecka, czyli: dziecka,
matki, ojca oraz męża matki.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzina jako międzypokoleniowa płaszczyzna transmisji wartości

Rodzina, która stanowi w życiu dziecka pierwsze i naturalne środowisko wychowawcze,
uczy je określonych zachowań, norm postępowania, wartości. Rodzice, jako
pierwsi wychowawcy, mają ogromny wpływ na kształtowanie się ocen, przekonań i postaw
moralnych i nastawień społecznych dzieci oraz przygotowują je do pełnienia różnorodnych
ról społecznych i podejmowaniu coraz bardziej odpowiedzialnych zadań.
Mechanizmem, który pozwala na ciągłość pokoleniową jest międzypokoleniowa transmisja
wartości, czyli proces polegający na przekazywaniu wartości, ważnych dla rodziców,
poprzez specyficzny kontakt ze swoimi dziećmi.
Czym jest rodzina? Jak rozumieć można wartości? Czy jest możliwa i na ile transmisja
wartości w rodzinie? Te pytania od zawsze budzą zainteresowanie poznawcze socjologów,
psychologów i pedagogów, a także „zwykłych” uczestników życia społecznego.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Contemporary Parenthood. The Meaning of Mother and Father in the Child’s Life

Współcześnie coraz częściej wskazuje się, iż rola obojga rodziców w prawidłowym
rozwoju osobowości dziecka jest istotna i ważna. Bliskość, serdeczność, bezpośredniość
i intymność wzajemnych relacji rodzice – dziecko, pozwala na ukształtowanie
prawidłowej osobowości jednostki, zdolnej kochać i nawiązywać serdeczne oraz trwałe
kontakty z innymi ludźmi. Rodzina jest jakby „kolebką” rozwoju osobowości każdego
przychodzącego na świat dziecka. To na jej gruncie kształtuje ono mowę, język, uczucia
i postawy wobec najbliższych i otaczającego świata. Na tej też drodze rodzina
wprowadza dziecko w świat kultury i przygotowuje do udziału w życiu społecznym.
Rodzicielstwo dzisiaj ma charakter coraz bardziej świadomy. Dzieci coraz rzadziej
traktuje się jako „dar od Boga”, a raczej są postrzegane jako „dzieci chciane”, „zaplanowane”.
Ponowoczesność stawia przed współczesnymi matkami i ojcami wiele wyzwań
i zadań na drodze do urzeczywistnienia swojego rodzicielstwa. W artykule autorka
podejmuje refleksję nad niektórymi z nich, stara się wskazać zarówno szanse, jak
i zagrożenia wpisane we współczesne bycie rodzicem.
Odpowiedzialne rodzicielstwo oznacza nabycie przez rodziców umiejętności poważnego
przeorientowania swojego życia; chodzi też o zdobycie się na wysiłek samokontroli
i czuwania nad tym, by towarzyszyć dziecku w jego dorastaniu. Aktywna obecność rodziców
na każdym etapie rozwojowym dziecka, pozwala mu na sprostanie stawianym wymaganiom/
zadaniom oraz osiąganie coraz wyższego poziomu dojrzałości.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzina w egzystencjalnym paradygmacie Dziennika Pisarza Fiodora M. Dostojewskiego

Artykuł dotyczy problemu rodziny jako imperatywu duchowego w tekście egzystencjalnym
Fiodora M. Dostojewskiego (na podstawie Dziennika pisarza).

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Sprawy tajemne i nieczyste. Rola rodziny w wychowaniu seksualnym dzieci w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku w świetle poradników. Zarys problematyki

Celem ninejszej analizy jest próba odtworzenia wskazań, które autorzy poradników
kierowali do rodziców i innych członków rodziny w odniesieniu do edukacji
seksualnej dzieci oraz ukazanie ewolucji, która miała miejsce w odniesieniu do
wskazanego problemu w tamtym okresie. Przewodniki w obszarze edukacji,
zdrowia oraz higieny dzieci stanową materiał źródłowy wykorzystany w badaniach.
Wyniki badań pokazują, że zmiana i działanie w obszarze seksualności
dziecka pozostają pod wpływem licznych czynników i dlatego wskazania, których
rodzina powinna przestrzegać, obejmowały wiele aspektów życia – sen, jedzenie,
ubiór, rozrywki (gry i zabawki, czytanki, odpowiednie towarzystwo) itd. Poradnictwo
skupiało się w głównej mierze na aspektach seksualnej świadomości
dziecka i przeciwdziałaniu masturbacji.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Współpraca rodziny i szkoły na przykładzie szkół w Lublinie w okresie II Rzeczypospolitej

Zmiany, których doświadczyły szkoły po odzyskaniu niepodległości, spowodowały
potrzebę poszukiwania nowych sposobów pracy z rodzicami. Podkreślano,
że praca powinna być wspólna, mieć charakter społeczny i włączać całe grupy
ludzi związanych z siecią organizacyjną. Wspieranie stałej współpracy rodziców
uczniów ze szkołą przyczyniło się do stworzenia trwałych organizacji rodzicielskich,
takich jak: koła rodzicielskie, patronaty klasowe i szkolne oraz grupy rodziców
czy koła rodzicielskie.
Regulacje dotyczące kół rodzicielskich zostały przyjęte w 1920, a ogólnonarodowa
rada Stowarzyszeń Rodzicielskich została utworzona w Warszawie 27 listopada
1924. Główną część Stowarzyszenia stanowiły koła szkolne, zbliżające
rodziców uczniów tej samej szkoły, którzy tworzyli koła na danym obszarze. Koła
rodzicielskie, znane również jako patronaty opieki szkolnej albo koła opieki rodzicielskiej,
działały w prawie wszystkich szkołach średnich. Skupiały patronaty
klasowe reprezentujące podstawowe jednostki bezpośredniej współpracy szkoły
i rodziny. Były tworzone przez rodziców uczniów jednej klasy, którzy współpracowali
z wychowawcą i innymi nauczycielami.
Tego typu organizacje działały w szkołach w Lublinie. Jedno z kół rodzicielskich
zostało założone w 1921 w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim i Liceum Wacławy Arciszowej.
Działały również koła rodzicielskie w Prywatnym Gimnazjum Męskim Ste218
Marzena OKRASA
fana Batorego (Szkoła Lubelska), a także Gimnazjum Jana Zamoyskiego, Gimanzjum
Staszica, Gimanzjum Unii Lubelskiej, Szkole H. Czarneckiej.
Jednym z podstawowych założeń zawartych w statucie było zbieranie materiałów
oraz środków finansowych dla organizacji. Podstawowym dochodem były
składki członkowskie, ale, wobec skali potrzeb i wydatków, były one stosunkowo
małe. Zatem akcje okolicznościowe oraz zmienne sekcje finansowe, zaprojektowane,
aby wzmocnić fundusze kół, funkcjonowały w niektórych spośród nich.
Podczas swojej działalności koła opieki rodzicielskiej realizowały liczne projekty.
Podstawowym zadaniem było zapewnienie pożywienia młodzieży. Inne organizowały
obozy letnie, specjalne akcje dla uczniów, odnawiały klasy, kupowały
materiały dydaktyczne, a także wspierały finansowo uczniów żyjących w internatach.
Współpracując ze szkołą, rodzice mogli wywierać na nią nacisk, aby wyposażyła
dzieci w niezbędną wiedzę, brała pod uwagę zasady wychowania
wyznawane w domu rodzinnym i zapewniali, że dzieci czuły się w szkole dobrze.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika