rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zagospodarowanie sołectwa Spycimierz – próba oceny i wskazania kierunków zmian

Celem artykułu jest wskazanie mocnych i słabych stron w zagospodarowaniu sołectwa Spycimierz oraz zaproponowanie kierunków zmian w tym zakresie. W publikacji zwrócono uwagę na podstawowe uwarunkowania zagospodarowania obszaru badań, w tym głównie położenie, charakterystykę społeczno-gospodarczą oraz dokumenty planistyczne. Do realizacji przyjętego celu wykorzystano metody badań kameralnych oraz terenowych. Podstawowe narzędzie stanowiła inwentaryzacja urbanistyczna przeprowadzona w 2020 r. Wszelkie proponowane zmiany w zagospodarowaniu na tym terenie powinny dążyć do zachowania wyjątkowego dziedzictwa niematerialnego Spycimierza.

Czasopismo: Biuletyn Uniejowski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Możliwości wykorzystania potencjału kulturowego Spycimierza dla rozwoju turystyki w miejscowości

Artykuł ma na celu przybliżenie potencjału kulturowego Spycimierza oraz wskazanie możliwości jego wykorzystania dla rozwoju turystyki. Biorąc pod uwagę zasoby miejscowości związane z dziedzictwem przyrodniczym, historycznym, zachowanymi i kultywowanymi tradycjami oraz zaangażowaniem wspólnoty mieszkańców, autorzy podejmują próbę stworzenia produktu turystycznego „Spycimierz ‒ kwiatowa wieś”, uzupełniającego i uatrakcyjniającego dotychczasową ofertę Uniejowa i okolic. Przygotowanie produktu turystycznego, będącego częścią tej oferty, nie tylko powinno przynieść lokalnej społeczności określone korzyści ekonomiczne, ale także dodatkowo zintegrować wspólnotę wokół innych działań niż wspólne przygotowywanie uroczystości religijnych.

Czasopismo: Biuletyn Uniejowski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Solne dziedzictwo regionu w działalności Klubu Przyjaciół Wieliczki

Mieszkańcy niewielkiego miasta, jakim jest Wieliczka, od wieków tworzyli kulturę, której źródeł należy szukać w miejscu pracy – kopalni soli. Jednak dzisiejsza Wieliczka jest znacznie bardziej zróżnicowana niż dawniej. Jest to przede wszystkim popularny cel turystyczny, przyciągający co roku miliony turystów. W swojej pracy postaram się odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest uchwycenie elementów dziedzictwa solnego w miejscu turystycznym, jakim jest Wieliczka? W artykule przedstawię przykłady tego, jak dziedzictwo jest kształtowane przez lokalnych miłośników górnictwa soli w Wieliczce i okolicach. Uwaga zostanie skupiona na wybranych działaniach jednego z funkcjonujących stowarzyszeń – Klubu Przyjaciół Wieliczki.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Malowane woskiem – tradycyjna i współczesna pisanka krzczonowska

Tradycja tworzenia pisanek krzczonowskich jest unikatową częścią niematerialnego dziedzictwa kulturowego, zaś zachowane pisanki to część materialnego dziedzictwa. Od niepamiętnych czasów były wykonywane techniką batiku. Mimo wielu zmian kulturowych i społecznych, do dzisiaj są wykonywane na terenie Krzczonowa i okolic, i nie tylko. W artykule mówione zostają najważniejsze elementy sztuki pisankarskiej, technika, ornamentyka oraz problematyka twórców. Przedstawione są także pewne zwyczaje związane z pisankami i ich pochodzenie, a także ich dawna i obecna rola w kulturze Krzczonowa, jak i całej Polski. Całość zostaje uzupełniona rysunkami oraz zdjęciami zachowanych pisanek.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Tańce i melodie flisackie w zbiorach Oskara Kolberga

W artykule przeanalizowano zapisy melodii flisackich ze zbiorów Oskara Kolberga: ich opisy, noty lokalizacyjne i własności rytmiczne. Obserwacje skonfrontowano z opisywanymi w literaturze etnograficznej potencjalnymi uwarunkowaniami obiegu i różnicowania się folkloru muzycznego flisaków w XIX w.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Stan kultury na wsi dolnośląskiej w latach 1945–1974

Tzw. „rewolucja kulturalna” lub też „walka o kulturę” była jednym z najważniejszych haseł Polski Ludowej dotyczących zrównywania poziomu wsi i miasta. Oznaczało to wspieranie i propagowanie artystycznych zespołów ludowych, powszechne powstawanie bibliotek i punktów czytelniczych, domów kultury i kin. Oficjalnymi założeniami prowadzonych działań była m.in. walka z analfabetyzmem czy zachęcanie do czytelnictwa. Jednakże, tworzone jednostki kultury oraz związane z nimi wydarzenia kulturalne miały przede wszystkim cele propagandowe, a treść występów, filmów czy zbiory bibliotek poddawane były cenzurze.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Nazwy miejscowe w strukturze inskrypcji nagrobnych na wiejskich nekropoliach historycznego Podola

Przedmiotem niniejszego artykułu są nazwy miejscowe w inskrypcjach nagrobnych, które zachowały się na wiejskich cmentarzach katolickich historycznego Podola. Celem jest ich analiza przez pryzmat klasyfikacji zaproponowanej przez Kazimierza Długosza. Inskrypcje nagrobne, traktowane jako „teksty kultury”, ukazują relacje społeczne dawnego Podola jako terenu pogranicza, kwestie tożsamościowe, a także przemiany kulturowe i gospodarcze.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Bułgarskie przepowiednie meteorologiczne związane z dniem św. Tryfona

Autorka analizuje ludowe przepowiednie pogody wyekscerpowane z wydanego w roku 1900 tomu Народна метеорология (Ludowa meteorologia). Na podstawie ich analizy stwierdza, że chociaż w języku bułgarskim brakuje przysłów kalendarzowych, to w tradycji ludowej funkcjonowały przepowiednie pogody i przyszłych plonów związane z określonymi ważnymi datami kalendarza liturgicznego. Najważniejszą z tych dat jest 1 lutego – dzień św. Tryfona, patrona winnic i winiarzy. Artykuł zawiera omówienie tych właśnie prognoz.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Przemoc, peryferie i dzikość natury. Obraz wsi w Malowanym ptaku Jerzego Kosińskiego

Tekst porusza tematykę obrazów polskiej wsi, obecnych w Malowanym ptaku Jerzego Kosińskiego. Analizy dokonano z punktu widzenia antropologii kulturowej, między innymi poprzez kategorie: swój – obcy, orbis interior – orbis exterior, centrum – peryferie, wędrówka, dziecko. Przy antropologicznym dekodowaniu tekstu literackiego o charakterze autofikcji autor artykułu posługuje się pomocnymi w tym działaniu terminami antropologii pamięci: autobiografią, pamięcią autobiograficzną, traumą. Polska wieś czasów Holocaustu, ukazana w pozie J. Kosińskiego, okazuje się przestrzenią wędrówki głównego bohatera, bliską naturze, położoną w obszarze dalekich peryferii kultury i cywilizacji. Tragiczna w wielu wymiarach podróż, choć bliska inicjacyjnej wędrówce, jednak nie jest nią. Powodem jest brak ostatniego, trzeciego elementu charakterystycznego dla klasycznego schematu obrzędów przejścia według Arnolda van Gennepa. Mieszkańcy wsi, ich życie i wierzenia ukazane zostały jako zgodne z etnograficznymi i socjologicznymi opracowaniami tematu. Powieść należy do nurtu krytycznie traktującego tematykę wiejską we współczesnej literaturze.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O społecznej koncepcji i jej artystycznym wcieleniu w Ostapie Bondarczuku Józefa Ignacego Kraszewskiego

Autor artykuł rozpatruje powieść J.I. Kraszewskiego Ostap Bondarczuk w scenerii wirowych prądów nowoczesności i nowych możliwości epoki napoleońskiej oraz pewnego ukrytego programu metafizycznego, który w tym ujęciu byłby postrzegany przez pozytywistów jako „naturalny”. Zwraca uwagę, że pisarz swoją powieść zinterpretował raczej w duchu romantycznej chrześcijańskiej mądrości ludowej. Ostatecznie sam Kraszewski wyszedł poza granice swojej klasy i uwarunkowanej przez nią mentalności. „Wyzwolenie samego siebie” jest utrudnione przez przypisanie człowieka do jego oryginalnego programu. Program ten oparty jest na biblijno-folklorystycznym archetypie pierwotnej fizyczno-społecznej nierówności ludzi. Mimo całej szczerości pragnienia hrabiego, aby przekształcić Ostapa w „swojego”, czyli w „Eustachego”, przy wielkich wysiłkach tego ostatniego, aby spełnić nadzieje „nowych rodziców”, główna postać nie wykazuje odwagi, zdolności do zdecydowanego wyjścia poza szablon określony z góry przez narodziny i pierwsze lata życia. Fakt, że Ostap wbrew swojej woli „odmienił swój los”, nie uczynił go naprawdę wolnym i szczęśliwym. Prawdziwa zmiana roli społecznej dokonuje się nie przez „wspaniałe” miłosierdzie z zewnątrz, ale osobistą ciężką pracą i bezinteresowne poświęcenie – takie spojrzenie byłoby interesujące i zgodne z nurtem pozytywizmu. Wciąż jednak mamy do czynienia z romantyczną konstrukcją bohatera. Z drugiej strony J.I. Kraszewski tylko częściowo i bardzo płynnie wykorzystywał pozytywistyczne indywidualne metody przedstawiania osoby w dynamicznym środowisku jako materiale dodatkowym, co wzbogacało styl autora, ale nie zmieniało jego metody artystycznej.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ruch ludowy w Drugiej Rzeczypospolitej na kartach wybranych szkolnych podręczników do nauczania historii. Casus opracowań dla klas pierwszych szkół ponadgimnazjalnych

Celem artykułu jest przedstawienie ruchu chłopskiego w II Rzeczypospolitej w wybranych szkolnych podręcznikach do nauczania historii w klasach pierwszych szkół ponadgimnazjalnych. Na podstawie podręczników uczniowie mogą dowiedzieć się, że ruch ludowy powstał w Galicji pod koniec XIX wieku. W II Rzeczypospolitej istniało kilka partii nazywanych Polskim Stronnictwem Ludowym. Przez wiele lat główną partią było Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. działacze tego ugrupowania weszli w skład kilku rządów. Tworzyli między innymi koalicyjny rząd Chjeno-Piasta w 1923. Jej głównymi politykami byli Wincenty Witos i Maciej Rataj. Drugą co do wielkości partią, o której w analizowanych podręcznikach jest dużo informacji, było Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, które powstało w 1915 r. W porównaniu z Polskim Stronnictwem Ludowym „Piast” było partią lewicową. PSL ,,Wyzwolenie” poparło przewrót majowy w 1926 r., do którego autorów szybko się jednak zdystansowało i przyłączyło do opozycji. W 1931 r. centroprawicowy „Piast”, centrolewicowe „Wyzwolenie” oraz lewicowe Stronnictwo Chłopskie połączyły się tworząc Stronnictwo Ludowe. Obraz ruchu ludowego na kartach podręczników szkolnych jest wielowymiarowy i pozwala uczniom poznać jego głównych przedstawicieli oraz program polityczny.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rolnictwo w powiecie gubińskim w latach 1945–1949

Artykuł omawia trudne początki rozwoju gospodarczego wsi gubińskich w pierwszych powojennych latach. Nowi mieszkańcy tych terenów, zajmując poniemieckie gospodarstwa, musieli nawiązać sieć powiązań gospodarczych w powiecie. Rolnictwo, które w 1939 r. stanowiło niewielką część zajęć mieszkańców wsi, po wojnie było dominującym zajęciem. Stan zaludnienia wsi powiatu, akcja uwłaszczeniowa, stan inwentarza żywego i martwego oraz zagospodarowanie majątków junkierskich, tworzenie PGR-ów i ośrodków maszynowych powodowały stagnację. W latach 1945–1949 powiat gubiński był wyludniony, a wśród osiedleńców panowała bieda.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zmiany struktury agrarnej na polskiej wsi w latach 1918–2018

W opracowaniu dokonano analizy zmian w strukturze agrarnej polskiej wsi w latach 1918–2018. Znajomość kierunków i uwarunkowań tych zmian jest niezbędna do prawidłowego sformułowania celów polityki rolnej. Ze względu na uwarunkowania historyczne w analizie wyodrębniono cztery okresy: okres międzywojenny, czas wojny i gospodarki socjalistycznej, okres od transformacji ustrojowej do integracji z UE oraz okres po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Z analiz wynika, że w ostatnim stuleciu w rolnictwie polskim zaszły istotne przemiany w strukturze agrarnej polskiego rolnictwa. W poszczególnych okresach historycznych były determinowane różnymi czynnikami o charakterze politycznym, gospodarczym i społecznym. W związku z tym ich charakter i kierunek zmieniał się w czasie. W całym analizowanym okresie dominowała własność prywatna gospodarstw rolnych. Mimo różnych działań nie zdołano zlikwidować rozdrobnienia polskiego rolnictwa. W 2018 r. ponad połowa gospodarstw rolnych posiadała mniej niż 5 ha UR. Z kolei odsetek gospodarstw dużych o powierzchni 50 ha i więcej stanowił tylko 2,4%. Taki stan struktury agrarnej z perspektywy przyrodniczo-krajobrazowej korzystnie wpływa na środowisko ale pod względem ekonomiczno-produkcyjnym wymaga poprawy.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rolnictwo jako podstawa uprzemysłowienia i rozwoju gospodarczego. Wnioski wynikające z doświadczeń historycznych krajów rozwijających się w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku

Specyficzną cechą większości krajów słabo rozwiniętych, określanych po II wojnie światowej jako Kraje Trzeciego Świata, była historycznie ich duża zależność od rolnictwa oraz wysoki odsetek ludności zatrudnionej w produkcji rolnej i hodowlanej. W krajach rozwiniętych natomiast (kraje Europy Zachodniej oraz kraje anglosaskie) udział rolnictwa w PNB był niewielki, a odsetek ludności zatrudnionej w rolnictwie kształtował się na stosunkowo niskim poziomie i wykazywał tendencję malejącą. Wyciągnięto z tego błędny wniosek, że wysiłek rozwojowy powinien zmierzać w kierunku uprzemysłowienia, niekiedy połączony z zaniedbywaniem rolnictwa. Wzrost efektywnego popytu na produkty przemysłowe ze strony rolnictwa stanowił jego istotny wkład do procesu uprzemysłowienia. We wczesnych fazach rozwoju gospodarczego przy przewadze ludności rolniczej brak było poza rolnictwem masowego rynku. Oznaczało to, iż powstający sektor przemysłowy musiał znajdować oparcie w popycie pochodzącym i kreowanym w rolnictwie. Im szybciej zatem rosła wydajność i dochody w tym dziale gospodarki oraz im szybciej rolnictwo przestawiło się na formy wymiany pieniężnej, tym były korzystniejsze warunki dla rozwoju rzemiosła, a później uprzemysłowienia. Ponadto wysoka stopa urodzeń i postęp techniczny w rolnictwie sprawiały, że pewna część siły roboczej na wsi stawała się z technologicznego punktu widzenia zbędna. Pomyślny rozwój rolnictwa połączony ze wzrostem dochodów rolników był możliwy tylko wówczas, gdy siła robocza została z niego odprowadzona i znalazła produkcyjne zatrudnienie w innych działach gospodarki. Na przełomie lat 50. i 60. XX w. również wzrost dochodów z eksportu produktów rolnych był powolny, co oznaczało, że kraje rozwijające się stanęły przed problemem ciasnoty rynków eksportowych i spadku cen w eksporcie. Niepokojącą cechą tych zmian był fakt, iż zastój w zakresie popytu i spadek cen wielu artykułów rolnych występował jednocześnie ze wzrostem dochodów realnych w krajach rozwiniętych, co pociągało za sobą zasadnicze zmiany w strukturze popytu.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Płeć społeczno-kulturowa jako kategoria różnicująca proces projektowy specjalistów User Experience

Niniejszy artykuł jest próbą osadzenia koncepcji płci społeczno-kulturowej w branży nowych technologii, a dokładniej jednym z ich działów - User Experience (UX). Problemem badawczym jest odpowiedź na pytanie o to jak płeć społeczno-kulturowa różnicuje treści procesu projektowego UX? W celu pogłębienia tego tematu oraz poznania doświadczeń i wyobrażeń o kobiecości i męskości w projektach UX zastosowana została metoda badań jakościowych - wywiady pogłębione ze specjalistami User Experience. Z przeprowadzonych rozmów zostały wyodrębnione elementy, które różnicują projektowane (budowane) doświadczenia użytkowników pod względem ich płci (kolorystyka, układ treści, kształtów, zdjęć, grafik). W badaniach brały udział osoby, które zajmują się budowaniem User Experience w projektach aplikacji webowych i mobilnych.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
I tak w koło Macieju, czyli jak powstaje szum medialny

Szum medialny został zdefiniowany przez Petera Vastermana jako generowana przez media, wszechogarniająca fala wiadomości, wywołaną przez jedno określone wydarzenie i wzmocnioną przez samonapędzający się proces w ramach produkcji wiadomości przez media. Badacze zajmujący się tym zjawiskiem określają je różnymi nazwami, wskazują jego typowe cechy wraz z przedstawianiem jego przebiegu pod postacią graficznie zwizualizowanych modeli oraz zastanawiają się nad jego genezą. Celem opisanej w tekście analizy było usystematyzowanie wiedzy badaczy na temat przyczyn powstawania szumu medialnego na bazie analizy anglojęzycznej literatury przedmiotu. Jest to pierwsza tego typu analiza, zarówno na gruncie polskim (gdzie szum medialny jako samoistne zjawisko nie był do tej pory opisywany), jak i zagranicznym (gdzie jak dotąd nie dokonano systematyzacji zjawiska).

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Narzędzia cyfrowe do badania obrazów

Głównym przedmiotem artykułu są narzędzia cyfrowe, za pomocą których można badać zdjęcia, filmy i multimedia. Autor twierdzi, że dotychczasowe metody nie nadają się do badania cyfrowej kultury ( przede wszystkim wizualnej, a zwłaszcza do badania dużych kolekcji danych – zwanych big data. Jest to związane z tym, że zostały one opracowane w celu badania tzw. tekstualnego świata. W artykule zostały zaprezentowane różne programy oraz uczenie maszynowe, za pomocą których można badać: a) cechy samych obrazów, jak i to co znajduje się na poszczególnych obrazach. Autor, na przykładzie, cyfrowej analizy dwóch filmów pokazuje możliwości poznawcze współczesnych technologii informatycznych – w tym również sztucznej inteligencji. Tego typu nowe badania obrazów zalicza do humanistyki cyfrowej.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Motyw Ahaswera w twórczości Aleksandra Wata. Od figury zbiorowości do znaku jednostkowości

Artykuł stanowi analizę motywu Żyda Wiecznego Tułacza w twórczości Aleksandra Wata. Autorka sięga po teksty, które w dotychczasowych badaniach dotyczących tego tematu były pomijane. Ważną częścią refleksji na temat motywu Ahaswera stanowią listy do żony oraz notatnikowe zapisy poety. Postać Żyda Wiecznego Tułacza w twórczości Aleksandra Wata przechodzi drogę od figury zbiorowości do znaku losu jednostki. Ahaswer staje się jedną z figur kultury, które Wat czyta przez pryzmat swojego życia. Z czasem w twórczości Wata Ahaswer zostaje obdarzony poczuciem winy i koniecznością odpokutowania swoich grzechów. Chronologicznie ostatnie teksty podejmujące tę problematykę pozwalają na podjęcie próby interpretowania postaci Ahaswera jako figury nowoczesnej.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Pojęcie opresji społecznej w ujęciu Ann E. Cudd

Celem artykułu jest analiza i dyskusja definicji opresji społecznej zaproponowanej przez Ann E. Cudd. Na początku zostaną krótko scharakteryzowane wybrane sposoby rozumienia tego zjawiska w filozofii współczesnej. Następnie przedmiotem zainteresowania będą kluczowe elementy definicji opresji przedstawionej przez amerykańską autorkę. W dalszej kolejności scharakteryzowany zostanie społeczny i normatywny wymiar opresji oraz materialne i psychologiczne siły opresji. Do tych ostatnich zaliczają się takie czynniki jak przemoc i wiarygodna groźba przemocy, nierówności ekonomiczne, racjonalne wybory ofiar opresji, bezpośrednie psychologiczne szkody opresji oraz pośrednie siły opresji psychologicznej, jak np. fałszywa świadomość, czy zniekształcone pragnienia. Następnie zarysowane zostaną także najważniejsze interakcje między poszczególnymi rodzajami sił opresji. Na koniec wskazane zostaną zalety i ograniczenia omawianego ujęcia opresji.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Problemy dostępności Uniwersytetów Trzeciego Wieku dla niepełnosprawnych seniorów

Polska od lat działa na rzecz realizacji idei lifelong learning, m.in. poprzez uchwalenie dokumentu „Perspektywa uczenia się przez całe życie”. Jedną z kwestii, którą w nim odnotowano, jest znaczenie uczenia się dla utrzymania aktywności seniorów oraz rozwój Uniwersytetów Trzeciego Wieku, jako instytucji edukujących osoby starsze. Wiadomo, że od 32 do 52 procent tej populacji stanowią osoby z ograniczoną sprawnością. Dla tych osób korzystanie z oferty UTW zależy w dużej mierze od uwzględniania ich szczególnych potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Artykuł przybliża m.in. wymagania ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz standardy dostępności dla polityki spójności 2014-2020. Autorka dokonuje analizy stron internetowych UTW, szukając odpowiedzi na pytanie: jakie oferty kierowane są do osób z niepełnosprawnościami? Z przeprowadzonej analizy wynika, że niepełnosprawni seniorzy są wciąż grupą marginalizowaną. Jednak dokładną odpowiedź na pytanie o dostęp osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności do Uniwersytetów Trzeciego Wieku mogłyby dać jedynie badania przeprowadzone na szerszą skalę.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Google Trends jako narzędzie użyteczne dla badaczy niepełnosprawności

Codziennie wyszukiwarka Google jest wykorzystywana miliony razy przez użytkowników Internetu na całym świecie do poszukiwania potrzebnych im informacji. Mniej znana jest darmowa usługa firmy Google pod nazwą Google Trends, która pozwala na zbadanie popularności słów kluczowych (haseł, fraz), a ściślej – pokazuje trendy w określonym czasie oraz na określonym obszarze. W artykule zostały przedstawione różne sposoby wykorzystania Google Trends przez naukowców badających zjawisko niepełnosprawności, m.in. socjologów, psychologów, pedagogów specjalnych czy polityków społecznych. Sposoby te związane są nie tylko z obserwacją trendów, ale też badaniem cykliczności zjawisk, kontekstów, w jakich pojawiają się określone pojęcia oraz zmian w języku, którym opisuje się niepełnosprawność.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Praca zawodowa w życiu osób z chorobą nowotworową

Nowotwory złośliwe stanowią poważny problem zdrowotny, społeczny i ekonomiczny. Ze względu na postęp medycyny wzrasta liczba osób wyleczonych z choroby, które muszą się zmierzyć z podjęciem pracy zawodowej lub powrotem do niej. Celem artykułu jest wskazanie miejsca i roli tej pracy w życiu osób z rakiem, problemów, z jakimi się one zmagają po powrocie do pracy oraz zasygnalizowanie możliwych dróg ich rozwiązania. Tekst został wzbogacony o fragmenty wywiadów asynchronicznych online z kobietami z chorobą nowotworową (n=10) będącymi w wieku aktywności zawodowej oraz komentarze interpretacyjne. Badania uwidaczniają, że praca zawodowa niesie ze sobą wiele korzyści dla chorujących, ale jednocześnie jest przyczyną doświadczania licznych trudności. Pacjentom i pracodawcom brakuje wiedzy na temat możliwości wsparcia osób chorych przewlekłe w procesie pracy, działania interwencyjnie są rzadko podejmowane, a pomoc ze strony państwa jest niewystarczająca. W związku z tym istnieje pilna potrzeba wdrożenia działań mających na celu wspierać pacjentów i ich pracodawców w procesie pracy.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne