rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Działania pozorne. Problem upolitycznienia procesu obsady wyższych stanowisk w służbie cywilnej w Polsce

Służba cywilna jest jednym z najważniejszych elementów administracji
rządowej i ma ogromny wpływ na to, jak państwo wykonuje swoje zadania.
W latach 90. kraje Europy Środowo-Wschodniej nie poświęciły wystarczającej
uwagi reformie sektora administracji publicznej oraz zadaniu utworzenia służby
cywilnej. Skutkiem tego jest pojawienie się problemu upolitycznienia administracji
publicznej. W Polsce pierwsza ustawa dotycząca służby cywilnej została
uchwalona dopiero w 1996 r. Od tego czasu zasady organizacyjne służby cywilnej
zmieniane były trzykrotnie. Obecnie obowiązująca ustawa „o służbie cywilnej”
z 2008 r. jest czwartą z kolei.
Utworzenie służby cywilnej służyć miało zwiększeniu szans na to, że zadania
administracji publicznej wykonywane będą w sposób profesjonalny, bezstronny służby cywilnej winni być neutralni politycznie. Ich pozycja zawodowa powinna
być stabilna, niezależnie od zmian koalicji rządzących. Jednakże, w Polsce partie
polityczne mają tendencje do ograniczania autonomii administracji publicznej
i podporządkowywania jej swym własnym interesom.
Celem niniejszego artykułu jest analiza polityki kadrowej dotyczącej wyższych
stanowisk w służbie cywilnej, w tym określenie, na ile faktyczne zasady
nią rządzące były i są zbieżne z formalnie zdefiniowanymi. Przedstawię sytuację
w tym obszarze od 1989 roku (czyli od czasów pierwszych rządów postsolidarnościowych)
do chwili obecnej (tj. drugiego roku rządów gabinetu Donalda
Tuska). Pokażę, zmiany prawne dotyczące służby cywilnej, jakie zostały wprowadzone
na mocy ustaw z 1996, 1998, 2006 i 2008 roku oraz ich rzeczywiste
konsekwencje.
Uważam, iż na przestrzeni lat sposób realizacji przepisów kolejnych ustaw
„o służbie cywilnej” w zakresie zasad obsady wyższych stanowisk stanowi klasyczny
przykład działań pozornych w rozumieniu Profesora Jana Lutyńskiego.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Dziedzictwo Floriana Znanieckiego w kontekście dyskursu rosyjskiego

Artykuł poświęcony jest problemowi eksportu-importu wiedzy naukowej w kontekście globalizacji paradygmatu jakościowego. Dotyczy on nie tylko barier językowych, ale także kontekstów politycznych i naukowych, w których osadzone są badania [Flick 2014]. W artykule, starając się poruszyć niektóre aspekty tego procesu, koncentrujemy się na specyfice rosyjskiej w przyjmowaniu oraz interpretowaniu idei i koncepcji F. Znanieckiego. 1) W jaki sposób dominujący normatywny model społeczeństwa wpłynął na postawy zawodowe i zachowanie wobec „nowego” sposobu myślenia socjologicznego? 2) Jak kształtowały się wzajemne oddziaływania między „nowym” i „starym” systemem wiedzy i metodologicznymi orientacjami środowiska naukowego? 3) Jak wewnętrzne zróżnicowanie środowiska naukowego (w szczególności typ „uczonego”) wpłynęło na postrzeganie nowych idei? W artykule próbujemy śledzić ten proces w sposób chronologiczny w ramach zmieniającego się kontekstu społecznego i zawodowego kraju. Pierwsza część poświęcona jest późnemu okresowi sowieckiemu; druga – pierwszemu okresowi postradzieckiej demokratyzacji i humanizacji w dziedzinie wiedzy społecznej, a ostatnia - obecnej sytuacji rozwoju specyfiki narodowej opartej na początkowym imporcie metodologicznego pojęcia „współczynnika humanistycznego” (F. Znaniecki) wraz z szerokim przepływem europejskiej i amerykańskiej tradycji jakościowo-interpretacyjnej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nie tylko „Chłop polski”. Poznańska szkoła socjologii Znanieckiego jako problem socjologiczny i badawczy

Podobnie jak Émile Durkheim w B ordeaux, tak Florian Znaniecki w Poznaniu stworzył własną szkołę socjologiczną. Pojęcie to odnosi się w tym przypadku do dydaktycznej, badawczej, naukowej i organizacyjnej działalności F. Znanieckiego i jego współpracowników w latach 1920–1939 podejmowanej przez nich przede wszystkim w ramach dwóch niezależnych instytucji: Uniwersytetu Poznańskiego i założonego w Poznaniu Polskiego Instytutu Socjologicznego. Poznań stanowił centrum działalności szkoły, jednak jej oddziaływanie było dalece szersze. Przejawiało się w inicjatywach integrujących różne środowiska socjologiczne w Polsce, utrzymywaniu kontaktu z innymi ośrodkami akademickimi w Europie i w Stanach Zjednoczonych, a także w podejmowaniu pracy naukowej lub zakładaniu własnych instytutów badawczych w nowych miejscach w Polsce i poza jej granicami przez wychowanków F. Znanieckiego. Artykuł wskazuje na wybrane najważniejsze cechy poznańskiej szkoły socjologicznej, do których zaliczyć można przyjęcie reprezentowanego przez F. Znanieckiego poglądu na przedmiot socjologii oraz wytworzenie się bliskiej więzi między nim („Mistrzem”) a jego uczniami i współpracownikami. W końcowej części artykuł przedstawia niektóre szczegółowe kwestie, których wyjaśnienie pozwoliłoby lepiej zrozumieć charakter rozwoju szkoły Znanieckiego, a w szerszym ujęciu – socjologii polskiej i jej związków z socjologią europejską i amerykańską.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Odkrywanie postaw dydaktyków zawartych w komentarzach studenckich. Analiza treści z zastosowaniem słownika klasyfikacyjnego

Wykorzystanie wiedzy o semantyce, pragmatyce wypowiedzi i logice powiązań pomiędzy
elementami wypowiedzi pisemnych w połączeniu z technikami z obszaru Text Mining to nowe
podejście w analizie danych jakościowych. Wymaga ono integracji wiedzy z różnych obszarów
nauki, m.in. socjologii, językoznawstwa, NLP (Natural Language Processing), logiki, statystyki.
W efekcie tej fuzji możliwe jest budowanie słowników klasyfikacyjnych wspomagających proces
analizy i odkrywania wiedzy w dużych zbiorach tekstów, komentarzy. Ta perspektywa wywodzi się
z tradycyjnej metody służącej opracowaniu treści, jest jednak mniej czasochłonna, a jej rozwiązania
służyć mogą w analizie treści jeszcze nie eksplorowanych. Celem artykułu jest przedstawienie
trzech różnych podejść metodologicznych w analizie danych tekstowych opartych na wykorzystaniu
słownika klasyfikacyjnego w odkrywaniu typów postaw dydaktyków scharakteryzowanych
w studenckich komentarzach zawartych w ocenach zajęć dydaktycznych za lata 2008–2013 na
Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W artykule pokazujemy przykłady klasyfikacji i ich
wyniki, podkreślając wady i korzyści zastosowanych podejść. Zaprezentowane zostały także
podstawowe miary opisujące trafność klasyfikacji. Analiza wielowymiarowa wykonana została
z zastosowaniem takich technik, jak: miara podobieństwa wypowiedzi tekstowych, analiza dendrogramowa,
analiza korespondencji.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kongres Kobiet, demokracja parytetowa i ruch kobiecy w Polsce

Tekst jest próbą analizy roli Kongresu Kobiet Polskich, który odbył się w 2009
i 2010 roku, zwłaszcza jako ważnego wydarzenia na drodze budowy ruchu kobiecego
w Polsce. Próbuje się w nim podsumować 20 lat aktywności kobiecej
i feministycznej z perspektywy socjologicznej koncepcji ruchu społecznego.
Opierając się na podejściu Ewy Malinowskiej, wykorzystuje się w nim teoretyczną
koncepcję Alaina Touraina, a wyniki badań Malinowskiej , porównujące
ruchy kobiece w Polsce i Europie, stanowią punkt wyjścia. Porównanie miedzy
latami 2009/2010 a poprzednią dekadą, która była przedmiotem badań Malinowskiej,
z jednej strony wskazuje na pojawienie się nowych zjawisk społecznych,
z drugiej – uzupełnia obraz przedstawiony przez tę autorkę. To, co różniło Polskę
od zachodniej Europy 10 lat temu była obecność tam i nieobecność tu demokracji
parytetowej. Idea parytetu, choć obecna w teoretycznych dyskursie feministycznym,
została nagłośniona, spopularyzowana i wprowadzona w życie dopiero przez
Kongres Kobiet, który to jest przedmiotem niniejszej analizy. Kongres może być
postrzegany jako przekraczający ograniczenia dotychczasowego ruchu kobiecego,
dodając mu trzeci niezbędny zdaniem Touraina element, nieobecnego od ponad
dziesięciolecia adwersarza. Kongres Kobiet i jego oddziaływanie społeczne
można też analizować z innych od Tourainowskiej perspektyw teoretycznych, na
przykład jako przykład sieciowych relacji społeczeństwa sieci w ujęciu Manuela
Castellsa.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Miasto z otwartym kodem. W poszukiwaniu sposobów na uspołecznienie przestrzeni publicznych

Przedmiotem artykułu jest analiza nowych form i obszarów uczestnictwa w życiu miejskim
pod kątem potencjału dla rozwoju miasta. Ich wartość leży przede wszystkim w uspołecznianiu
przestrzeni publicznej, która jest warunkiem żywotności miasta zachodniego a jednocześnie jest
dzisiaj zagrożonym zasobem. Różnym tendencjom do otwierania miasta na mieszkańców, towarzyszą
jednak zjawiska, które próbują tę aktywność ograniczać lub instrumentalizować, powracać
do modelu miasta jako zamkniętego systemu. W rezultacie, bilans uczestnictwa jest niepewny
a samo uspołecznienie pozostaje bardziej projektem, niż wyrokiem -jego urzeczywistnienie wymaga
publicznego wsparcia na różnych poziomach. W Polsce, przede wszystkim takiego, które
wyjdzie naprzeciw obecnym barierom niechęci, sprawiającym, że zwykli mieszkańcy rzadko
mają ochotę wziąć na siebie więcej zobowiązań, zmienić charakter swojej obecności w mieście.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Polska prasa o transformacji gospodarki. Próba zastosowania analizy ramowania (framing analysis)

Niniejszy artykuł ma na celu odtworzenie głównych schematów interpretacyjnych obecnych
w polskim dyskursie prasowym na temat kapitalizmu po 1989 roku. Analiza obejmuje teksty
publikowane w wybranych dziennikach i tygodnikach we wczesnych latach dziewięćdziesiątych,
a następnie, w trybie porównawczym, sięga do lat 2005, 2007 i 2014. Używając wybranych
narzędzi analizy ramowania (framing analysis), udało się wyodrębnić siedem ram (schematów
interpretacyjnych). Cztery z nich – probalcerowiczowska, pochwała przedsiębiorczości, radykalnego
neoliberalizmu oraz innowacyjności – mają charakter prokapitalistyczny i wspierają transformację.
Pozostałe trzy – solidarności społecznej, patologii przemian oraz katastroficzna – mają charakter
alternatywny i postulują zmiany w programie reform gospodarczych bądź je całkowicie negują.
Powyższe ramy można traktować jako punkt wyjścia do głębszej analizy ramowania dyskursu na
temat kapitalizmu w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Chłop polski w Europie i Ameryce” a brak kwestii przywództwa etnicznego

Thomas i Znaniecki zainteresowali się badawczo problematyką migracji międzynarodowych mniej więcej w tym samym czasie, to znaczy na początku XX wieku. Od rozpoczęcia współpracy, skupiali się, przez całą dekadę, na emigracji z ziem polskich do Europy Zachodniej, a później do USA, jednej klasy społecznej – chłopów. Zainteresowania Znanieckiego kwestiami etnicznymi (w tym narodowymi) trwały również i po I wojnie światowej. Thomas skoncentrował się natomiast na innych, ogromnie ważnych z punktu widzenia socjologii i psychologii społecznej zagadnieniach, co przyczyniło się do wzmocnienia jego prestiżu jako teoretyka społecznego, i tylko w ograniczonym zakresie kontynuował swe wcześniejsze teoretyczne zainteresowania „typami imigrantów”. Publikował pod innymi nazwiskami. Stąd niniejszy artykuł skupia się na dorobku Znanieckiego. Wydaje się absurdem pytanie o to, dlaczego Thomas i Znaniecki nie badali czegoś innego niż to, co interesowało ich przede wszystkim – czemu nie studiowali losów innych niż chłopi polskich grup klasowych, aktywnie uczestniczących w migracjach międzynarodowych. Jednakże istnieją dobre powody aby spytać o to, dlaczego sposób zorganizowania zbiorowości polskich imigrantów do Ameryki nie został głębiej przebadany pod względem teoretycznym w klasycznym Dziele. W opinii autora niniejszego artykułu, gdyby Znaniecki był bardziej socjologicznie zainteresowany niektórymi tematami (jak na przykład przywództwo), które później stały się dla niego bardzo ważne, trafniej przebadałby procesy społecznej organizacji zbiorowości migracyjnych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Emigracja Władka Wiśniewskiego jako ucieczka – reinterpretacja trzeciego tomu „Chłopa polskiego w Europie i Ameryce” w świetle metody autobiograficznego wywiadu narracyjnego

Czytając życiorys Władka Wiśniewskiego zawarty w trzecim tomie „Chłopa polskiego w Europie i A meryce” Thomasa i Znanieckiego i nie pomijając w pełni czynnika ekonomicznego, warto zwrócić uwagę na bardzo ciekawy i nierzadki powód wyjazdu z kraju ojczystego, to znaczy na „ucieczkę”. Jej współczesne warianty można umieścić na kontinuum rozciągającym się między „ucieczką od” a „ucieczką do”. Korzystając z narzędzi analitycznych opracowanych przez Fritza Schützego, które zostały stworzone znacznie później, ale w dużej mierze zainspirowane były osiągnięciami Szkoły Chicago – w tym jej czołowych przedstawicieli jakim byli Thomas i Znaniecki – można wykazać, że głównym powodem opuszczenia kraju przez Władka było uwolnienie się z napiętych relacji rodzinnych. Były one nie tylko oparte na wyzysku i nieufności, ale też pełne hipokryzji i niesprawiedliwości. Tym samym chęć wyjazdu z domu wynikała w jego przypadku przede wszystkim z potrzeby zerwania z wizerunkiem własnej tożsamości w oczach znaczących Innych jako osoby niegodnej szacunku, pijaka i nieudacznika. Główna hipoteza tego artykułu (wyłaniająca się z analizy konstelacji wydarzeń w jego życiu) brzmi zatem: podstawową przyczyną, dla której Władek Wiśniewski opuścił swój kraj rodzinny i wyjechał do Ameryki nie były w pierwszym rzędzie motywy ekonomiczne, lecz splot okoliczności rozciągających się między „ucieczką od” a „ucieczka do”, choć przeważają te drugie.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Chłop polski w Europie i Ameryce” jako (nadal) źródło inspiracji dla badan biograficznych i społecznego doświadczenia migracji

Thomas i Znaniecki pokazali nam, jak za pomocą dokumentów osobistych badać relacje między jednostkami i „ich” społeczeństwem. To inspirujące podejście pozwoliło na podmiotowe traktowanie migrantów, co oznaczało zmianę perspektywy badawczej. Pracując od wielu lat nad rodzinami migrantów, którzy przybyli z krajów Maghrebu (Maroko, Algieria i T unezja) do Francji, badałam, w jaki sposób rodzice starają się uczyć swoje dzieci stawiania czoła trudnościom związanym z niestabilnością ekonomiczną, bezrobociem, chronicznym niedoborem pieniędzy oraz dyskryminacją społeczną i etniczną. Zbieranie historii życiowych od rodziców i dzieci umożliwia pogłębioną analizę strategii edukacyjnych i dynamiki przekazów międzypokoleniowych. Historie życia ukazują praktyki edukacyjne rodziców i sposób, w jaki organizują się oni, aby przekazać swoim dzieciom zasoby, wartości i zasady postępowania. Z kolei w dyskursach dzieci można uchwycić, co zachowują one z edukacji zapewnianej przez rodziców i, szerzej, z opowiadanej historii rodziny. Metoda ta nie tylko dostarcza informacji o poczuciu przynależności – z jego fluktuacjami – ale także pozwala poznać interakcje między członkami rodziny oraz porównać, w jaki sposób ich przynależność jest wyjaśniana lub uzasadniana przez różnych członków rodziny. W ten sposób możemy badać zarówno wagę czynników zewnętrznych, jak i osobiste doświadczenia, które kształtują owe deklarowane przynależności, oraz to, jak są one konstruowane indywidualnie dla każdego członka rodziny, w oparciu o dziedzictwo rodzinne oraz przebieg życia i doświadczenia każdej osoby.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Badania biograficzne w ruchu: teoretyzowanie, doświadczanie, wyobrażenie (szkoła chicagowska – reinterpretacja)

W artykule zbadano znaczenie spacerowania w metodach biograficznych i krytycznie rozważono jego teoretyczne, doświadczalne i wyobrażeniowe zastosowanie 100 lat po publikacji Chłopa polskiego w Europie i Ameryce. Tym samym stawiam pytanie, w jaki sposób chodzenie jako „artystycznie ugruntowane” podejście do prowadzenia badań biograficznych może przyczynić się do stworzenia warunków sprzyjających dobrostanowi ludzi, ponownej etyzacji badań społecznych i krytycznego podejścia do patologii społecznych? Odpowiadając na to pytanie, skupiam się na znaczeniu teorii krytycznej i socjologii biograficznej w rozumieniu biografii i historii oraz proponuję, aby doświadczenie chodzenia z innym, prowadzenia WIBM (Walking Interview Biographical Method – metoda wywiadu biograficznego podczas spaceru), otwierało możliwość dialogu, słuchania jako rozumienia, „rezonansu”, a także budziło zaufanie i potencjał solidarności, jako część etyki słuchania. Czyniąc to, musimy jednak pamiętać o etycznych implikacjach WIBM. Przykłady z wywiadów biograficznych podczas spaceru ilustrują tę kwestie.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Emocje w „Chłopie polskim…” . Reminiscencje badaczy na podstawie autobiografii Władka

Artykuł stawia sobie za cel próbę odpowiedzi na pytanie o specyfikę obecności emocji w klasycznej autobiografii Władka, opublikowanej w ramach pięcioksiągu „Chłop polski w Europie i A meryce”, autorstwa Williama Thomasa i Floriana Znanieckiego. Praca ta w 2018 roku liczyła sobie sto lat od momentu wydania, co zainspirowało badawcze zajęcie się nią w kontekście współczesnym. Autorzy przedstawili tytułową problematykę w trzech ujęciach: (a) konkretnym kompleksie założeń teoretycznych socjologii Znanieckiego i T homasa; (b) orientacji poznawczej zakorzenionej w pytaniach badawczych i obrazie świata początku XX wieku oraz (c) zagadnieniach analizy autobiograficznej interpretowanych w powiązaniu ze współczesnymi założeniami analizy sformułowanymi przez Fritza Schütze. Analiza zawiera obok kwestii stricte dotyczących pracy Thomasa i Znanieckiego również elementy interpretacji współczesnej ewolucji socjologii emocji, prowadząc do sformułowania uproszczonego opisu ewolucji analizy biograficznej. Wnioski zmierzają do konstatacji instrumentalnego potraktowania emocji zarówno w tradycyjnym tekście Thomasa i Znanieckiego, jak i we współczesnym przykładzie. Sugeruje to poza innymi wnioskami pewien poziom nieprzystawalności studiów na temat emocji do klasycznych i wybranych współczesnych opracowań badawczych, ale również pozwala wnioskować o statusie „Chłopa polskiego…”, nie tyle, jako dzieła kanonicznego, ale raczej przełomowego dla obu problematyk. Z tym, że w tym drugim przypadku zwrócenie uwagi na emocje wiązało się bezpośrednio z ewolucją refleksji socjologicznej w kierunku indywidualizacji (w zakresie podejścia) i w kierunku interakcjonizmu symbolicznego.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Medykalizacja w kulturze strachu: przykład medialnej ekspozycji grypy A/H1N1

Media masowe wspomagają środowisko medyczne w procesach społecznych skutkujących medykalizacją.
Tematy zdrowia i choroby przedstawiane są często w kategoriach społeczeństwa ryzyka
i kultury strachu. Artykuł analizuje ekspozycję „świńskiej grypy” w mediach polskich w czasie
trwania, ogłoszonej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w latach 2009–2010, pandemii
grypy wywołanej wirusem A/H1N1. Media masowe uczyniły informacje o grypie tematem dnia
(agenda-setting), budując przekonanie odbiorców o ważności problemu i wywierając wpływ na
opinie, postawy i zachowanie ludzi. Poprzez określony sposób produkowania informacji o grypie
przyczyniły się, w początkowym etapie ekspozycji, do budowania atmosfery zagrożenia i lęku
społecznego. W kolejnych etapach dodatkowym przesłaniem tekstów było propagowanie profilaktyki
i rozliczania winnych za groźną dla zdrowia publicznego sytuację epidemiologiczną.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
W poszukiwaniu socjologicznej „genetyki” religii

Neodarwinowska genetyka populacyjna, interpretująca ewolucję w kategoriach
dziedziczności, modyfikacji i selekcji informacji zainspirowała
szereg prób selekcjonistycznego ujęcia zmiany socjokulturowej. Autor artykułu
argumentuje, iż źródłem ich niepowodzeń są uproszczenia tkwiące już
w ujęciu przez genetykę populacyjną genu w wysoce abstrakcyjny, oderwany
od kontekstu sposób. Kluczem do przezwyciężenia tej słabości jest uwzględnienie
drugiego poziomu izomorfizmów zachodzących właśnie na poziomie
kontekstu (genotypu, organizmu i gatunku). Pozwala to precyzyjnie określić
ewolucyjną rolę kulturowej mutacji, rekombinacji i dryfu, co autor demonstruje
na przykładzie religii. Z tej perspektywy organizacje eklezjastyczne
stanowią izomorficzny z gatunkiem instrument ochrony zharmonizowanych
systemów idei religijnych. Posiadają też jednak izomorficzne z organizmami
właściwości umożliwiające znaczną redukcję wpływu mutacji, transdukcji
i dryfu na system religijny.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Miejskie przestrzenie publiczne i ich społeczne znaczenia – próba systematyzacji

W artykule zaproponowano i zaprezentowano koncepcję sześciu znaczeń miejskiej przestrzeni
publicznej: użytkowego, interakcyjnego, obywatelskiego i politycznego, aksjologicznego,
symbolicznego oraz tożsamościowego. Zostały one wyróżnione w oparciu o dane
uzyskane w trakcie kilku autorskich i współautorskich projektów badawczych dotyczących
społecznego funkcjonowania i doświadczania przestrzeni publicznych prowadzonych
w różnych miastach Polski w latach 2010–2017. Podstawę teoretyczną artykułu stanowią
założenia kulturalistycznego i socjoprzestrzennego nurtu w socjologii miasta podkreślające
relacyjność człowieka i społeczności w stosunku do użytkowanej przez nich przestrzeni.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Tam, gdzie kiedyś był Komitet Wojewódzki”. Czy istnieje wspólna pamięć o mieście?

Autor stawia w tekście pytania o to, czy możliwe są wspólne narracje na
temat przeszłości miasta, czy możliwa jest wspólna pamięć o mieście? Laboratoryjnym
przykładem odtwarzania pamięci o mieście jest sytuacja wywiadu
jakościowego, podczas którego przedstawiane są wydarzenia z historii miasta.
Celem przyjętym przez autora jest zbadanie, czy tym co „skleja” rozproszoną
pamięć o mieście jest m.in. zdroworozsądkowa geografia, traktowana jako
część samo narzucającej się refleksji o rzeczywistości. Odwoływanie się
do przeszłości miasta, wskazywanie na istotne punkty orientacyjne pełni
być może taką samą rolę, jak opisywane przez etnometodologów rytuały
potwierdzania wspólnych sensów i inne praktyki podtrzymywania interakcji
[Garfinkel, 1967, Sacks, 1972, Cicourel, 1984]. Problemy te zostały omówione
w odniesieniu do projektu badawczego zrealizowanego w metodologii oral
history pt. „Relacje świadków Grudnia 1970 w Szczecinie”.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne