rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uniwersytet (dla) dzieci. Wokół teorii i praktyki

Artykuł stanowi próbę rozpoznania i eksplikacji zjawiska uniwersytetów dziecięcych w Polsce, traktowanych nie jako moda edukacyjna czy prestiżowy sposób zaznaczania niezwykłości dziecka-słuchacza kursu organizowanego przez szkołę wyższą, ale jako nowoczesna forma tworzenia kapitału naukowego i społecznego. Wywód jest zorganizowany wokół trzech części: pierwsza stanowi analizę wybranych aspektów, składających się na kognitywno-kulturowe tło rozwoju uniwersytetów dziecięcych w Polsce, druga – prezentuje wyniki kwerendy badawczej odnośnie do ich liczebności, struktury i sposobów funkcjonowania, zaś trzecia przybliża założenia ministerialnego programu społecznego, obejmującego wsparcie dla opisywanej działalności.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Historia muzyki oczyma metodologa

Są co najmniej dwa powody, dla których historia muzyki jest dyscypliną szczególną: pierwszy natury ontologicznej, drugi – aksjologicznej. Po pierwsze, historia muzyki jest, w najistotniejszym sensie tego słowa, historią utworów muzycznych, a więc pewnych ustrukturyzowanych przedmiotów intencjonalnych. Historia muzyki, która skupia się wyłącznie na tych strukturach – to autonomiczna historia muzyki. Jednakże historycy mogą także skupiać się na pewnych innych przedmiotach, które należą do „sfery muzycznej” – na wydarzeniach muzycznych, życiu kompozytorów, zjawiskach społecznych, recepcji muzyki czy też muzycznych gatunkach. Historia muzyki wygląda różnie z tych różnych punktów widzenia. Po drugie, historia muzyki jest de facto historią muzycznego kanonu, tj. utworów wybranych ze względu na pewne wartości. Zazwyczaj kanon składa się z utworów muzycznych o szczególnej wartości estetycznej i artystycznej. Jednakże jeśli odmówimy pierwszeństwa tym wartościom – obraz historii muzyki zmieni się radykalnie.

Czasopismo: Zagadnienia Naukoznawstwa
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Swietłana M. Czerwonnaja, Selim Chazbijewicz, Tatarzy krymscy – – Tatarzy polsko-litewscy

A review of Swietłana M. Czerwonnaja and Selim Chazbijewicz's book "Tatarzy krymscy – Tatarzy polsko-litewscy" (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 2015).

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wawrzyniec Popiel-Machnicki, Adam Pleskaczyński, Konstancja Pleskaczyńska, Podróże nieodkryte. Dziennik ekspedycji Bronisława Grąbczewskiego 1889–1890 jako świadectwo historii i element dziedzictwa kulturowego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2017 (recenzja)

Recenzja książki "Podróże nieodkryte. Dziennik ekspedycji Bronisława Grąbczewskiego,1889-1890" autorstwa Warzyńca Popiel-Machnickiego, Adama Pleskaczyńskiego i Konstancji Pleskaczyńskiej.

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kilka uwag po lekturze najnowszej książki Wiesława Batora o religii starożytnego Egiptu

A review of Wiesław Bator's book "Religia starożytnego
Egiptu. Perspektywa religioznawcza" (Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012).

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kinga Paraskiewicz, Irańskie nomina agentis z sufiksem -tar (recenzja)

Review of the book: Kinga Paraskiewicz, Irańskie nomina agentis z sufiksem -tar, Księgarnia Akademicka, Kraków 2014.

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kinga Paraskiewicz, Historyczna wizyta Amanullaha Chana, króla Afganistanu w Europie (1927-1928)398- (recenzja)

Review of the book: Kinga Paraskiewicz, Historyczna wizyta Amanullaha Chana, króla Afganistanu w Europie (1927-1928), Księgarnia Akademicka, Kraków 2015.

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Natsume Sōseki, Wrota (recenzja)

Review of the book: Natsume Sōseki, Wrota, przeł. Paulina Wojnarowska, Wydawnictwo Psychoskok, Konin 2016, str. 235.

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jakub Sławek, Arabskie i polskie słownictwo dyplomatyczne i polityczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2016 (recenzja)

A review of a book by Jakub Sławek "Arabskie i polskie słownictwo dyplomatyczne i polityczne".

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Gregory A. Lipton "Rethinking Ibn ʻArabi", Oxford Universiy Press, New York 2018, wydanie I, 285 stron (recenzja)

Recenzja książki Gregory A. Liptona "Rethinking Ibn ʻArabi".

Czasopismo: Przegląd Orientalistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wpływ środowiska przyrodniczego na rozmieszczenie osadnictwa kultury pucharów lejkowatych w dorzeczu środkowej Tążyny

Przedstawione zostały cechy środowiska przyrodniczego fragmentu dorzecza Tążyny, przede wszystkim budowa geologiczna, cechy geomorfologiczne, a także wody powierzchniowe oraz pokrywa glebowa. Dokonano analizy związku wymienionych elementów środowiska z intensywnością zasiedlenia obszaru w trakcie funkcjonowania społeczności kultury pucharów lejkowatych. Stwierdzono, że dobre rozpoznanie warunków środowiskowych wpłynęło na wybór do zasiedlenia przede wszystkim siedlisk położonych na obszarach piaszczystych, o niewielkim zróżnicowaniu rzeźby terenu, gdzie wykształciły się gleby bielicoziemne i czarne ziemie, położonych w dolinach, w odległości kilkuset metrów od cieków.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Uwagi o poligenezie rzeźby gór (na przykładzie Karpat)

Rzeźba Karpat ma cechy rzeźby poligenicznej i polichronicznej. O poligenezie mówimy w dwojakim sensie.
Młode formy modelowane są obecnie przy współdziałaniu różnych procesów (najczęściej erozji wody płynącej, sufozji
i ruchów masowych). Zasadnicze formy obecnej rzeźby zostały przeważnie ukształtowane w odległej przeszłości w zmieniających
się warunkach klimatycznych i tektonicznych. Oddziedziczona rzeźba dotąd zachowana była także w zależności od
odporności skał podłoża stale adaptowana do nowych warunków. Szczególnie wyraźny zapis tej adaptacji dotyczy w analizowanym
regionie ostatniego cyklu glacjalno-interglacjalnego czwartorzędu.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Próba rekonstrukcji rozwoju zbiornika akumulacji biogenicznej w Bydlinie (Wyżyna Śląsko- -Krakowska)

Osady torfowiska we wsi Bydlin na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej poddano analizie geochemicznej, paleobotanicznej
oraz malakologicznej. Torfowisko znajduje się, w obrębie rozległej depresji morfologicznej na obszarze krasu węgl anowego.
Sekwencja osadów została udokumentowana na podstawie wierceń o maksymalnej głębokości 4,20 m. W złożu
torfowiska osady są bardzo zróżnicowane, występują zarówno torfy mszyste, turzycowo-mszyste i turzycowiskowe, jak i
osady powstające w jeziorach, głównie w postaci gytii wapiennej, gytii ilasto-wapiennej oraz kredy jeziornej. Typ osadu
świadczy o limnicznej przeszłości zagłębień w zachodniej i południowej części torfowiska. Na podstawie zawartości głównych
składników litogeochemicznych budujących osady jeziorne i torfowe, składu i struktury malakofauny, przebiegu krzywych
pyłkowych oraz składu botanicznego osadów torfowych dokonano charakterystyki cech paleośrodowiska, zrekonstruowano
etapy rozwoju torfowiska oraz określono pozycję stratygraficzną osadów.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Cechy uziarnienia deluwiów na tle osadów źródłowych na przykładzie zagłębień bezodpływowych w rejonie Łupawska (Pojezierze Zachodniopomorskie)

W artykule przedstawione zostały cechy uziarnienia osadów stokowych – deluwiów na tle osadów źródłowych
– serii fluwioglacjalnych. Pozwoliło to wykazać różnice granulometryczne pomiędzy wymienionymi osadami. Badano materiał
z dwóch zagłębień bezodpływowych usytuowanych na sandrze w pobliżu wsi Łupawsko (Pojezierze Zachodniopomorskie).
Przeanalizowano takie parametry uziarnienia jak średnia średnica ziaren, wysortowanie, skośność, zawartość frakcji powyżej
4 phi oraz krzywe kumulacyjne uziarnienia i krzywe częstości. Deluwia na tle fluwioglacjalnego podłoża okazały się osadem
drobniejszym i gorzej wysortowanym. Krzywe kumulacyjne uziarnienia serii deluwialnych na tle krzywych osadów źródłowych,
odznaczają się słabszym zróżnicowaniem na poszczególne odcinki oraz niższym położeniem na siatce prawdopodobieństwa.
Krzywe częstości deluwiów mają mody o bardzo szerokiej i płaskiej kumulacji, co odróżnia je od wąskich i wyraźnie
zaakcentowanych wartości modalnych osadów sandrowych. W porównaniu z osadami źródłowymi przebadane deluwia charakteryzują
się znacznie większą zawartością materiału o frakcji powyżej 4 phi. Zastosowane parametry i metody analizy
uziarnienia mogą być przydatne przy genetycznym klasyfikowaniu rozpatrywanych typów osadów.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Przemiany wybranych form rzeźby terenu województwa łódzkiego w ostatnim stuleciu

W pracy zajęto się zagadnieniem zmian ukształtowania terenu województwa łódzkiego w okresie minionych 100 lat. Wobec szczupłości materiałów zaprezentowano jedynie szereg przykładów zmian eolicznych form rzeźby oraz wybranych form występujących na stokach – parowów i innych młodych rozcięć erozyjnych. Przekształcanie rzeźby eolicznej w ostatnim 100-leciu wiązało się zarówno z powstawaniem małych, inicjalnych pagórków eolicznych, jak i przeobrażaniem przez wiatr starszych wydm późnoglacjalnych. Zmiany parowów polegały na szybkiej transformacji kształtów ich zboczy pod wpływem uprawy ziemi i objęły od 2,18 do 51,4% stoków parowów. Podobnie jak w przypadku wydm następowała zarówno transformacja rzeźby wcześniej powstałych parowów neoholoceńskich, jak i tworzyły się na stokach młode i niewielkie, lecz już trwałe formy erozyjne. Analizę zmian rzeźby form eolicznych i form występujących na stokach poprzedzono rozpatrzeniem podatności obszaru województwa łódzkiego na działanie procesów eolicznych i stokowych.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Cechy uziarnienia vistuliańskich aluwiów w dolinie Warty, Kotlina Kolska

Badania osadów vistuliańskich wypełniających dolinę Warty wykonano w odkrywkach Koźmin Północ
(Kwiatków) oraz Koźmin (Południe) PAK KWB „Adamów”. Uzasadnieniem podjęcia badań była możliwość poznania cech
uziarnienia osadów dużej rzeki nizinnej w pobliżu osi doliny, w profilach sięgających podłoża przedvistuliańskiego, a celem
rozpoznanie etapów depozycji osadów oraz warunków hydrodynamicznych panujących podczas ich akumulacji. W badanych
profilach wyodrębniono siedem jednostek depozycyjnych. Najbardziej rozbudowaną jednostkę podzielono na kilka subjednostek.
Wyniki analizy uziarnienia posłużyły do wyliczenia wskaźników Folka i Warda, które stały się podstawą wnioskowania
na temat zróżnicowania dynamiki procesów sedymentacyjnych. Wykazano, że depozycja badanych aluwiów zachodząca od
schyłku środkowego plenivistulianu do późnego vistulianu następowała w cyklicznie, choć nie radykalnie, zmieniających się
warunkach przepływu od względnie wysokoenergetycznych po niskoenergetyczne. W późnym vistulianie i holocenie akumulowane
były osady w dwóch wyraźnie wyodrębniających się facjach: korytowej i pozakorytowej, przy znacznym udziale
materii organicznej w aluwiach.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Wykorzystanie metody litologicznej do weryfikacji rezultatów nieinwazyjnych badań kurhanów z epoki brązu na pograniczu śląsko-wielkopolskim (Las Krotoszyn, Wielkopolska)

Upowszechnienie się w archeologii metod nieinwazyjnych umożliwiło w znacznie większej skali badania obszarów leśnych. W badaniach cmentarzysk kurhanowych położonych na Wale Krotoszyńskim (Las Krotoszyn), w celu rozpoznania morfometrycznego cmentarzyska kurhanowego i identyfikacji kopców, które weryfikowano dodatkowo w terenie, zastosowano metody lotniczego skaningu laserowego do wykonania numerycznego modelu terenu. Wykonanie prospekcji magnetometrycznej, na podstawie oceny zróżnicowania anomalii magnetycznych, dało możliwość uchwycenia złożonej struktury wewnętrznej badanych kurhanów. Wyniki magnetometrii weryfikowane były poprzez odwierty geologiczne w miejscach występowania anomalii magnetycznych w obrębie kurhanu, a pobrany z nich materiał poddano badaniom litologicznym oraz analizie podatności magnetycznej.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Badania klimatu miejskiego Gdańska i Gdyni

W pracy przedstawiono krótką historię oraz rezultaty badań klimatu Gdańska i Gdyni. Początek badań klimatu Gdańska wiąże się z rozpoczęciem pomiarów i obserwacji meteorologicznych w 1739 roku. W ostatnich dekadach XIX wieku bardzo wzrosło znaczenie badań klimatu miasta na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i pracy portu. W dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowały w Gdańsku i Gdyni duże obserwatoria meteorologiczne. Prowadzono wówczas prace na rzecz rozpoznania lokalnych warunków klimatycznych, w tym zjawiska bryzy morskiej. W okresie powojennym podjęto zaawansowane badania terenowe pozwalające na określenie charakterystycznych cech przestrzennej zmienności elementów me-teorologicznych w Gdyni i Gdańsku. Ostatnie dekady XX wieku oraz obecne czasy to prace z zakresu klimatologii stosowanej obszarów zurbanizowanych.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Znaczenie metod litologicznych w rekonstrukcjach procesów glacigenicznych na przykładach z obszaru staroglacjalnego na przykładach z Polski Środkowej

W artykule przedstawiono ewolucję stosowanych metod litologicznych w rekonstrukcjach paleogeograficznych
procesów glacigenicznych w Polsce Środkowej. Zaproponowano szersze stosowanie metody litofacjalnej i litogenetycznej
w powiązaniu z określeniem zapisu poziomu energii w środowisku sedymentacji. Stwierdzono, że wyróżniane na podstawie
poziomu energii litotypy wykazują powiązania zarówno z określonymi rodzajami środowisk sedymentacyjnych, jak i grupami
genetycznymi form rzeźby. Stosując metodę zapisu litologicznego z uwzględnieniem ustalenia poziomu energii środowiska,
autorzy przyjęli wydzielenie czterech głównych litotypów: 1) bardzo wysokiej, 2) wysokiej, 3) średniej, i 4) niskiej energii.
Autorzy przedstawili wnioski z zastosowania tej typologii w różnych odsłonięciach, dostrzegając przede wszystkim jej przydatność
w zakresie wnioskowania paleogeograficznego.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Historia i współczesność badań nad klimatem Wrocławia – pomiary i badania modelowe

W artykule przedstawiono rozwój i zakres badań dotyczących klimatu miasta i atmosfery miejskiej we Wrocła-wiu, prowadzonych przez pracowników Uniwersytetu Wrocławskiego, głównie Zakładu Klimatologii i Ochrony Atmosfery (ZKiOA). Opisano główne wątki badawcze realizowane w ośrodku, tj. badania cech mezoklimatu i bioklimatu, miejskiej war-stwy granicznej oraz warunków aerosanitarnych Wrocławia. Szczególną uwagę zwrócono na dwie fazy rozwoju badań nad klimatem i atmosferą miasta w ośrodku: na przełomie XX/XXI w. i w drugiej dekadzie XXI w. Obie związane były z wpro-wadzeniem nowoczesnych technologii pomiarowych i unikalnej metodologii badawczej. W pierwszej fazie było to wprowa-dzenie automatycznych stacji meteorologicznych i platform mobilnych do pomiarów meteorologicznych i sondażu akustycz-nego atmosfery oraz zastosowanie technik GIS w modelowaniu i analizie struktury czasowo-przestrzennej elementów mezo- i bioklimatu Wrocławia. W drugiej fazie więcej uwagi poświęcono warunkom aerosanitarnym miasta, wprowadzono nowo-czesne urządzenia do pomiarów zanieczyszczeń powietrza oraz rozwijano metody modelowania numerycznego (WRF, WRF-Chem). Dużo większy nacisk poświęcono także aplikacjom wyników badań (projekt LIFE-APIS/PL).

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Zróżnicowanie wysokich dobowych sum opadów w Łodzi i okolicach na tle cyrkulacji atmosferycznej

Głównym celem pracy było poznanie zróżnicowania wysokich dobowych sum opadów pomiędzy zurbanizowanym
obszarem Łodzi a terenem otaczającym (zamiejskim). W opracowaniu wykorzystano dane z trzech posterunków
opadowych zlokalizowanych na obszarach: miejskim, podmiejskim i zamiejskim. Analiza wartości wskaźników wysokich
sum opadów, zaproponowanych przez Expert Team on Climate Change Detection and Indices (ETCCDI), pozwoliła wyróżnić
posterunek zamiejski cechujący się intensywniejszymi i bardziej obfitymi dobowymi opadami atmosferycznymi. Wysokie
opady atmosferyczne towarzyszyły masom powietrza przepływającym przez obszar Europy Zachodniej i Południowo-
Zachodniej. Obszar ten został wyznaczony na podstawie analizy trajektorii wstecznych z wykorzystaniem modelu HYSPLIT.
Najwyższe dobowe sumy opadów występowały podczas cyrkulacji cyklonalnej, przy adwekcji z zachodu i południowego
zachodu na stacji zamiejskiej, oraz równie wysokie, przy adwekcji z sektora wschodniego na stacjach położonych na obsza -
rze miasta.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Wybrane charakterystyki turbulencji na obszarach miejskich, rolniczych i naturalnych

W opracowaniu przedstawiono podstawowe wielkości charakteryzujące turbulencyjny ruch powietrza nad
różnymi typami podłoża. Warunki miejskie reprezentowała stacja pomiarowa położona przy ul. Lipowej 81 w Łodzi, tereny
rolnicze – stacja w Annosławiu, a tereny naturalne – stacja zlokalizowana na bagnach Biebrzańskiego Parku Narodowego,
w okolicy wsi Kopytkowo. Bazę doświadczalną opracowania stanowiły wieloletnie, szybkozmienne (10 Hz) pomiary parametrów
meteorologicznych wykonywane metodą kowariancji wirów. Analizie poddano zmienność roczną i dobową energii
kinetycznej ruchu turbulencyjnego oraz parametrów reprezentujących termiczne i dynamiczne cechy turbulencji: parametru
stabilności, długości Obuchowa, prędkości tarciowej oraz zintegrowanego współczynnika oporu. Wykazano wyraźną odmienność
terenów zurbanizowanych przejawiającą się większą częstością chwiejnej równowagi atmosfery oraz bardziej
intensywną turbulencją o charakterze dynamicznym. Fakt ten należy tłumaczyć istnieniem powierzchniowej miejskiej wyspy
ciepła oraz zwiększoną szorstkością terenów zurbanizowanych.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Budowa geologiczna i ewolucja torfowiska węglanowego Bagno Staw w Poleskim Parku Narodowym

Torfowisko Bagno Staw i Bagno Bubnów tworzą jeden z największych zwartych kompleksów torfowisk węglanowych
we wschodniej Polsce. Głównym celem podjętych w tym rejonie badań było określenie warunków rozwoju torfowiska,
odtworzenie paleomorfologii podłoża oraz kierunków sukcesji litofacjalnej. Na podstawie szczegółowego studium
paleośrodowiskowego, bazującego na wielowskaźnikowej analizie osadów biogenicznych, obejmującej analizy sedymentologiczne,
fizykochemiczne, makroszczątków roślinnych oraz datowania radiowęglowe, uzyskano nowy jakościowo materiał
badawczy, dający podstawę do rozważań nad morfogenezą i ewolucją alkalicznych obiektów mokradłowych Polesia Lubelskiego.
Wyniki analiz wskazują na: (1) bardzo urozmaiconą paleorzeźbę z licznymi odrębnymi basenami sedymentacyjnymi
wypreparowanymi w węglanowym podłożu, (2) późnoglacjalny wiek najstarszych osadów biogenicznych, (3) duże zróżnicowanie
litofacjalne osadów w profilu głębokościowym przy niewielkim zróżnicowaniu lateralnym, dokumentujące dwie
fazy limniczne przedzielone fazami sedentacji torfowej. Sukcesja torfowiskowa postępowała od fazy mechowiskowej do fazy
turzycowiskowej i turzycowiskowo-mechowiskowej.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Zarastanie jezior Obniżenia Uściwierskiego i jeziora Brzeziczno (Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie)

Jeziora podlegają naturalnemu procesowi zarastania, lecz jego mechanizmy nie są jeszcze dostatecznie znane.
Rozpoznanie geologiczne osadów kopalnych jezior jest istotnym źródłem danych do analizy tego zagadnienia. W pracy
przedstawiono przekrój geologiczny przez osady biogeniczne wypełniające misy jezior Obniżenia Uściwierskiego i jeziora
Brzeziczno na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim. W większości wypełnionej osadami misie jeziora Brzeziczno stwierdzono
liczne przewarstwienia mszyste. Na gytii drobnodetrytusowej zalega gytia grubodetrytusowa, na której rozwinęły się
torfowiska zbudowane głównie z torfów mechowiskowo-turzycowych. Na jezioro wkracza pło. W misach jezior Obniżenia
Uściwierskiego dominują gytie wapienno-detrytusowe, wypełniające większość zagłębień. Powyżej, od strony zachodniej
zalegają gytie grubodetrytusowe, przykryte przede wszystkim torfem mechowiskowo-turzycowym. Na brzegach wschodnich
brak jest osadów limnicznych z powodu długookresowych wahań poziomu wody w jeziorach i działalności wiatru. Modele
zarastania jeziora są dyskutowane. Obok modeli klasycznych, ujmujących zarastanie statycznie, sugerujemy model dyna -
miczny, uwzględniający wahania poziomu wody i lepiej wyjaśniający zarastanie jezior.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Wyniki rocznego monitoringu stężenia radonu w powietrzu budynku mieszkalnego w Łodzi na tle warunków meteorologicznych

W pracy dokonano analizy zmienności stężenia aktywności radonu (Rn-222) w powietrzu, rejestrowanego
w trybie ciągłym, w domu jednorodzinnym w Łodzi, w okresie 356 dni, w latach 2014–2015. Tło meteorologiczne pomiarów
Rn-222 stanowiły wartości temperatury powietrza w budynku i w warunkach zewnętrznych, sum godzinnych opadu atmosferycznego,
ciśnienia atmosferycznego oraz typy cyrkulacji. Stwierdzono zmienność sezonową oraz dobową poziomu stężenia
badanego radionuklidu w powietrzu uwarunkowaną sposobem użytkowania domu oraz czynnikami meteorologicznymi.
Zamknięcie (nieużytkowanie) domu w lipcu 2014 roku spowodowało 5-krotny wzrost stężenia aktywności Rn-222 w stosunku
do wartości średniej. Spadek temperatury powietrza w otoczeniu budynku wykazał słabą korel ację dodatnią, ze wzrostem
stężenia aktywności Rn-222 w domu. Zmniejszenie poziomu stężenia aktywności Rn-222 w budynku obserwowano po intensywnych
opadach. Ciśnienie atmosferyczne i typ cyrkulacji nie wykazywały wpływu na poziom rejestrowanego stężenia
aktywności Rn-222.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia