rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Postawy rodzicielskie a skłonność do impulsywnej agresji. Mediacyjna rola aleksytymii

Cel: Celem badania była analiza związku między postawami rodzicielskimi a skłonnością do impulsywnej agresji z uwzględnieniem mediacyjnej roli aleksytymii. Metoda: W badaniu użyto następujących narzędzi: Kwestionariusz Retrospekcyjnej Postawy wobec Rodziców (Parental Bonding Instrument); Kwestionariusz do pomiaru aleksytymii (Toronto Alexithymia Scale); Kwestionariusz Agresji Buss-Perry (The Aggression Questionnaire, BPAQ). Badanie przeprowadzono na losowo wybranej grupie osób z populacji ogólnej. W sumie 197 osób w wieku od 22 do 43 lat (M = 34,42; SD = 5,47). W próbie nieznacznie większy odsetek stanowiły kobiety (53,8%). Pod względem poziomu wykształcenia dominowały osoby posiadające wyższe wykształcenie (74,1%); pozostały procent stanowiły osoby z wykształceniem średnim (14,2%) oraz licencjackim (11,7%). Rezultaty: W wyniku przeprowadzonych analiz, korelacji, regresji oraz mediacji wykazano umiarkowany związek między kontrolą matki a trudnościami w identyfikacji emocji oraz kontrolą ze strony ojca a aleksytymią, jako całością, oraz osobno z operacyjnym stylem myślenia. Kontrola ze strony matki wiąże się z rozwojem skłonności do wrogości. Z kolei kontrola ze strony ojca zwiększa skłonność do agresji fizycznej, wrogości i gniewu. Aleksytymia silnie wiąże się z agresją fizyczną, wrogością oraz gniewem i jest istotnym mediatorem w relacji między kontrolą matki i ojca a różnymi aspektami agresji, zwiększając jej natężenie. Wiek koreluje pozytywnie z natężeniem aleksytymii. Konkluzje: Przeprowadzone badanie wskazuje na istnienie silnych związków między postawami rodziców, głównie kontrolą, a tendencją do rozwoju aleksytymii oraz skłonnością do różnych przejawów agresji. Aleksytymia, blokując procesy identyfikacji i werbalizacji emocji powoduje, że język nie służy do regulacji i kontroli pobudzenia, zwiększając tym samym ryzyko wystąpienia zachowań agresywnych. Przeprowadzone badanie wskazuje, że w kolejnych badaniach należy uwzględnić także inne wymiary dotyczące regulacji emocji, badając związki między postawami rodzicielskimi, aleksytymią a agresją.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Indywidualne właściwości a tendencja do prokrastynacji u studentów

Systematyczne badania psychologiczne zjawiska pojawiają się w literaturze anglojęzycznej dopiero od końca lat 80. XX w. Badacze wskazują, że prokrastynacja dotyczy wielu osób, najczęściej jednak pojawia się u studentów. Odsetek dotkniętych zjawiskiem sięga od 70 do 95%. Mimo to doniesień z badań prokrastynacji wśród polskiej młodzieży akademickiej jest, jak dotąd, niewiele. Celem prezentowanych badań była analiza związku pomiędzy wybranymi właściwościami indywidualnymi, czyli cechami osobowości, samooceną i poczuciem własnej skuteczności, a prokrastynacją u studentów. W badaniach wykorzystano: Kwestionariusz Zwlekania (KZ), Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Skalę Samooceny SES oraz Skalę Uogólnionej Własnej Skuteczności GSES. Zbadano 140 osób: 75 kobiet i 65 mężczyzn. Stwierdzono brak różnic w zakresie prokrastynacji w zależności od płci. Największe znaczenie predykcyjne dla wszystkich wymiarów zwlekania należy przypisać sumienności. Silnie objaśnia: organizację czasu i systematyczność, siłę woli, świadomość prokrastynacji, prokrastynację jako cechę, niepunktualność. Słabymi predyktorami, i to tylko dla niektórych skal opisujących zwlekanie, okazały się natomiast: ekstrawersja, neurotyczność, otwartość, samoocena i poczucie własnej skuteczności. Badania jednak wymagają kontynuacji. Zwlekanie z wykonywaniem na czas różnych czynności może bowiem wywoływać poważne problemy.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zasoby osobiste a satysfakcja z małżeństwa wśród kobiet

Procesy wychowania dzieci w rodzinie są związane m.in. z jakością małżeństwa ich rodziców, na którą wpływ mają różnorodne czynniki. W szczególności wiele uwagi poświęcono analizie związków między indywidualnymi cechami małżonków (np.: cechami osobowości, postawami, wartościami) a satysfakcją małżeńską. Jednocześnie w niewielu pracach odnoszono się do zasobów osobistych partnerów. W prezentowanych badaniach testowano znaczenie poczucia własnej skuteczności oraz prężności dla satysfakcji z małżeństwa wśród kobiet. Badaniami objęto 239 zamężnych kobiet. Wykorzystano trzy narzędzia: Kwestionariusz dobranego małżeństwa (KDM-2; Plopa, 2008), Skalę pomiaru prężności (SPP-25; Ogińska-Bulik, Juczyński, 2008) oraz Skalę uogólnionej własnej skuteczności (GSES; polska adaptacja Juczyński, 2001). Została przeprowadzona analiza korelacji i regresji. Zarówno uogólnione poczucie własnej skuteczności, jak i prężność okazały się pozytywnie związane z satysfakcją z małżeństwa w ogólnym wymiarze. Poczucie własnej skuteczności korelowało pozytywnie również z intymnością i podobieństwem, podczas gdy prężność pozytywnie korelowała z wszystkimi pożądanymi wymiarami małżeńskiej relacji oraz negatywnie z rozczarowaniem. Analiza regresji wykazała, że jeden z aspektów prężności – otwartość na doświadczenia i poczucie humoru – był istotnym pozytywnym predyktorem satysfakcji z małżeństwa.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wsparcie dziadków i prężność a relacje z rówieśnikami u adolescentów z rodzin samotnych matek

Celem badań było sprawdzenie występowania różnic oraz związków między wsparciem dziadków i prężnością adolescentów a komunikowaniem się z rówieśnikami u badanych z rodzin samotnych matek, a także oszacowanie w tym związku roli płci badanych. Badania za pomocą Berlińskich Skal Wsparcia Społecznego (BSSS), autorskiej Skali Komunikowania się Adolescentów z Rówieśnikami (SKAR); Skali do Pomiaru Prężności – SPP-18 oraz ankiety osobowej przeprowadzono wśród 145 dorastających dziewcząt i 137 chłopców. Wyniki pokazały, że pod względem komunikowania się z rówieśnikami badani istotnie nie różnią się między sobą. Chłopcy mają istotnie wyższą prężność, dziewczęta znacząco bardziej poszukują i więcej otrzymują wsparcia od dziadków. Ponadto dla obydwu grup stwierdzono istotną statystycznie dodatnią korelację pomiędzy prężnością, wsparciem dziadków a otwartością w komunikowaniu się badanych z rówieśnikami. Przeciwnie niż do związku z komunikacją trudną. Wnioskując, płeć adolescentów odgrywa znaczącą rolę w korzystaniu z zasobów w kształtowaniu komunikowania się z rówieśnikami.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Samowychowanie – stary problem, nowe wyzwania

Włączając się w społeczną dyskusję o samowychowaniu, autorka zwraca uwagę na ciągłość refleksji zainicjowanej przez starożytnych i podejmowanej współcześnie przez przedstawicieli różnych dziedzin humanistyki. Podkreśla, że punkt wyjścia w procesie samowychowania stanowi poznawanie siebie, wymagające zaangażowania uwagi wewnętrznej, myślenia i dialogów prowadzonych z otoczeniem oraz samym sobą. Stawia tezę, że zmiany kulturowe z przełomu XX i XXI w. – związane z ekspansją technologii informacyjnej – sprzyjają samowychowaniu o tyle, o ile towarzyszy im pogłębiona refleksyjność.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, psychologia
Pozytywne zachowania ryzykowne a postrzeganie czasu wśród osób chodzących po górach

Artykuł dotyczy grupy osób chodzących po górach jako przedstawicieli osób podejmujących zachowania ryzykowne pozytywne (ZRP), czyli akceptowane w społeczeństwie. Celem badania jest sprawdzenie, czy osoby chodzące po górach przejawiają więcej zachowań ryzykownych o charakterze pozytywnym, czy negatywnym (ZRN) oraz czy inaczej postrzegają czas. Badanie przeprowadzono przez Internet za pomocą kwestionariuszy. Analizy potwierdziły hipotezę o wyższej skłonności do ryzyka wśród osób chodzących po górach oraz większej liczbie ZRP, ale nie ZRN. Zaskakujący okazał się brak różnicy w natężeniu perspektywy przyszłej. Co więcej, turyści górscy przejawiają silniejszą perspektywę hedonistyczną oraz niższą przeszłą negatywną. Średni wskaźnik DBTP jest wśród nich niższy, co świadczy o bardziej zrównoważonej orientacji temporalnej. Najsilniej z optymalnym postrzeganiem czasu jest powiązana negatywnie perspektywa przeszła negatywna. Wykazano silne pozytywne korelacje pomiędzy skłonnością do ryzyka a ZRP. Negatywna korelacja występuje pomiędzy perspektywą przyszłą a zachowaniami ZRN, ale nie pozytywnymi. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że korelacja pomiędzy perspektywą teraźniejszą hedonistyczną a częstotliwością podejmowania ZRP wystąpiła jedynie wśród turystów górskich. Kierunkiem dalszych badań może być analiza innych specyficznych grup, a także dalsza eksploracja środowiska osób chodzących po górach pod względem czynników osobowościowych, stylów poznawczych, korzyści czerpanych z przynależności do grupy i angażowania się w aktywność sportową oraz struktury tożsamości.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Filozoficzne pytania o czas

W artykule następuje próba ukazania istotnej roli zagadnienia czasu w rozważaniach prowadzonych na terenie filozofii. Jednocześnie wskazuje się na trudności, jakie pojawiają się w dyskursie filozoficznym, gdy próbuje się opisać i zrozumieć „fenomen czasu”. W filozoficznych badaniach nad czasem można wyróżnić specyficzne pytania, jakie stawia się w odniesieniu do czasu. Prowadzi to do wyróżnienia trzech płaszczyzn (ontologicznej, psychologicznej i epistemologicznej) w badaniach nad czasem. Owe płaszczyzny są najbardziej podstawowymi aspektami, w jakich można rozpatrywać „fenomen czasu”. Uszczegółowienie badań w ramach ontologicznego aspektu czasu daje możliwość utworzenia typologii sposobów jego ujmowania. Pomocne w tym okazują się kategorie ontologiczne rzeczy (substancji), zdarzeń, procesów, jak i nowa „kategoria ontologiczna” – w której podstawą ontyczną świata staje się człowiek. Ostatecznie typologia sposobów ujmowania czasu ze względu na jego status ontyczny przyjmuje postać kontinuum z trzema charakterystycznymi punktami: 1) realizmem, 2) arealizmem oraz 3) szerokim pograniczem pomiędzy realizmem i arealizmem.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, psychologia
Internet: zły czy dobry wychowawca? Z perspektywy procesów poznawczych

W artykule zawarto rozważania dotyczące wpływu nowoczesnych technologii, a przede wszystkim internetu, na funkcjonowanie młodych ludzi. Postawiono tezę, że korzystanie z tych technologii przyczynia się zarówno w negatywny, jak i pozytywny sposób do rozwoju procesów poznawczych. Internet zaczyna przejmować funkcje wychowawcze, dotąd rezerwowane dla rodziny i szkoły. Stawia to poważne wyzwania społeczeństwu i refleksji naukowej. Aby wpływ wychowawczy internetu okazał się pozytywny, konieczne jest uwzględnienie w nauczaniu i wychowaniu rozwijania wiedzy i umiejętności metapoznawczych.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, psychologia
Tranzycja rodziców transpłciowych. Konteksty psychospołeczne i wychowawcze

W artykule dokonano przeglądu badań nad tranzycją rodziców transpłciowych. Analizie poddano te badania, które uwzględniały perspektywę dziecka doświadczającego tranzycji rodzica. Przedstawione wyniki ukazują znaczenie zaspokojenia potrzeb emocjonalnych dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby utrzymania bezpiecznej i stabilnej więzi z obojgiem rodziców w sytuacji doświadczania przez dziecko tranzycji rodzica i rozstania rodziców (rozwód, separacja). Wyniki przedstawiono i zinterpretowano w świetle teorii przywiązania Johna Bowlby’ego i koncepcji pięciu potrzeb emocjonalnych wywodzących się z podstaw teoretycznych terapii schematu.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wielokulturowość nowym wyzwaniem etycznym w pracy polskich psychologów szkolnych i akademickich

Artykuł umożliwia zapoznanie się ze szczegółowymi wytycznymi, dotyczącymi etyki w dwóch zmieniających się obszarach pracy psychologa w edukacji: badaniach naukowych i praktyce szkolnej. Obszary te podlegają cyklicznym przemianom, nie tylko ze względu na rozwój nauk humanistycznych oraz liczne reformy systemu edukacji, lecz także na wrastającą wielokulturowość polskiego społeczeństwa. Można powiedzieć, że zmiany w systemie szkolnictwa odzwierciedlają najbardziej aktualne problemy społeczne, zatem zasługują na szczególne wyróżnienie na tle innych obszarów praktyki psychologicznej. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne Komisji Europejskiej, dotyczące etyki badań psychologicznych oraz poddajemy dyskusji wybrane dylematy etyczne, które może napotkać szkolny psycholog w dobie wzrastającej wielokulturowości.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Dziecko wobec śmierci. Jak dzieci opisują doświadczanie utraty bliskiej osoby?

Celem badania było sprawdzenie, jak dzieci opisują doświadczenie nieodwracalnej straty bliskiej osoby. Analizowano, w jaki sposób dzieci nadają sens i strukturalizują przeżycia oraz czy na podstawie analizy ich opisów można wyodrębnić czynniki zarówno utrudniające, jak i pomagające dziecku poradzić sobie z trudnym doświadczeniem zderzenia się ze śmiercią bliskiej osoby. Badanie miało charakter eksploracyjny oraz opisowy, stąd pytania badawcze przyjęły następującą postać: (1) Jak dzieci opisują swoje przeżycia dotyczące śmierci bliskiej osoby? oraz (2) Czy występują istotne jakościowe różnice w sposobie opisywania traumy związanej ze stratą bliskiej osoby? Badanie oparto na założeniach psychologicznych teorii dotyczących przeżywania straty i podziału żałoby na następujące po sobie fazy oraz na nadawaniu znaczenia i kształtowaniu samopoczucia poprzez narrację. Formułowanie własnych potrzeb może być czynnikiem leczącym, a przeżywanie emocji zarówno pozytywnych, jak i negatywnych pomaga przejść przez proces żałoby. Zgodnie z etapami przeżywania żałoby przyjęto, że możliwość pożegnania, choćby symbolicznego, z osobą zmarłą ma wpływ na proces adaptacji po stracie i tym samym na dobrostan psychiczny. Założono również, że ważnym czynnikiem pomagającym w budowaniu spójnej historii dotyczącej straty bliskich jest otrzymywane wsparcie bliskich dorosłych z otoczenia dziecka. Przeprowadzone badanie ukazało szereg związków i zależności między analizowanymi zmiennymi. Uzyskane rezultaty mogą stanowić implikację dla dalszych analiz i wskazywać kierunek kolejnych badań.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Style przywiązania młodych dorosłych - w poszukiwaniu korelatów zdrowia psychicznego

Style przywiązania od dziesięcioleci analizowane są w kontekście rozwoju i funkcjonowania dzieci i młodzieży. Interesująca wydaje się analiza znaczenia stylów przywiązania także w życiu dorosłym, m.in. w kontekście zdrowia psychicznego. W artykule przedstawiono wybrane wyniki badań własnych dotyczących związku między stylami przywiązania a zdrowiem psychicznym u młodych dorosłych. Przeprowadzono badania z udziałem 96 osób, w tym 60 kobiet i 36 mężczyzn. Użyto Kwestionariusza Stylów Przywiązania (KSP), Kwestionariusza Ogólnego Stanu Zdrowia GHQ-28 oraz ankiety własnej. Analizy statystyczne wykazały dodatni związek stylu lękowo-ambiwalentnego z symptomami somatycznymi, niepokojem, symptomami depresji oraz stylu unikowego z niepokojem i symptomami depresji. Bezpieczny styl przywiązania okazał się ujemnie skorelowany z symptomami depresji.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Motywacja osób dorosłych do realizowania zachowań zdrowotnych

Coraz częstsze występowanie chorób cywilizacyjnych sprawia, że istotnym zadaniem staje się konieczność kształtowania zdrowego stylu życia oraz zachęcanie ludzi do podejmowania zachowań zdrowotnych. Badania pokazują, że sama świadomość korzyści wynikających z takiego stylu życia nie gwarantuje odpowiedniego poziomu motywacji do jego realizowania. Według koncepcji planowanego działania Isaaca Ajzena decydują o tym również normy subiektywne, postawa wobec zachowania i spostrzegany przez daną osobę poziom kontroli behawioralnej. Celem podjętych przez nas badań była weryfikacja modelu Ajzena w odniesieniu do zachowań zdrowotnych podejmowanych przez osoby dorosłe oraz odpowiedź na pytanie, czy wiek (m.in. w związku ze spadkiem wydolności organizmu, ale także specyfiką zadań rozwojowych) jest czynnikiem różnicującym poziom motywacji do zachowań zdrowotnych. W badaniu uczestniczyło 60 osób podzielonych na dwie grupy według kryterium wieku – wczesną i późniejszą dorosłość. Zastosowaliśmy standardowe i oryginalne narzędzia badawcze: Inwentarz Zachowań Zdrowotnych, Wielowymiarową Skalę Umiejscowienia Kontroli, Kwestionariusz Postaw wobec Zachowań Zdrowotnych i Test Norm Subiektywnych Zachowań Zdrowotnych – dwa ostatnie narzędzia w opracowaniu własnym. Wśród najistotniejszych wyników przeprowadzonych badań znajdują się dane wskazujące m.in. na to, że w grupie osób w okresie wczesnej dorosłości istotnym predyktorem podejmowania zachowań zdrowotnych są postawy wobec takich zachowań (wyjaśniają 55% wariancji wyników), natomiast w grupie starszej – postawy i wewnętrzne umiejscowienia kontroli, które wyjaśniają 35% zmienności wyników. Posiadanie takich informacji może okazać się pomocne przy tworzeniu programów zmiany nawyków zdrowotnych dla różnych grup wiekowych.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wybrane aspekty etyczne w pracy psychoterapeuty na podstawie analizy przepisów, zbiorów zasad etycznych oraz opracowań odnoszących się do prowadzenia psychoterapii w Polsce

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów etycznych psychoterapii. W chwili obecnej w Polsce nie istnieją ustawowe regulacje wykonywania zawodu psychoterapeuty, a zasady obowiązujące w psychoterapii wynikają z innych ustaw oraz kodeksów etycznych poszczególnych towarzystw psychoterapeutycznych. Mimo pewnych różnic wynikających z założeń konkretnych szkół terapeutycznych wśród psychoterapeutów panuje zgoda co do podstawowych założeń etycznych psychoterapii. Obejmują one troskę terapeuty o dobro klienta, poszanowanie jego podmiotowości i autonomii, obowiązek stałego doskonalenia zawodowego psychoterapeuty oraz przestrzeganie zasady poufności. Artykuł poświęcono wymienionym zagadnieniom, należy jednak podkreślić, że nie wyczerpuje on poruszanego tematu, a jedynie sygnalizuje pewne jego aspekty, na podstawie aktualnych przepisów regulujących pracę psychologów oraz wybrane opracowania.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Agresja pomiędzy rodzeństwem – ciemna strona socjalizacji w rodzinie?

Agresja pomiędzy rodzeństwem to jedna z najbardziej rozpowszechnionych i najczęściej bagatelizowanych form agresji w rodzinie. Jest traktowana jako zjawisko naturalne i nieszkodliwe. Tymczasem, jak pokazują badania, pozostawia trwały ślad w psychice dziecka i wpływa na jego funkcjonowanie w dorosłym życiu. Cel: W badaniu poszukiwano związków pomiędzy spostrzeganą jakością środowiska rodzinnego, doświadczaniem agresji w rodzinie i w rodzeństwie oraz poziomem agresji w dorosłości. Metoda: Przebadano 201 osób, 167 kobiet i 34 mężczyzn, w wieku 19–36 lat. Do pomiaru badanych zmiennych wykorzystano autorską ankietę zawierającą pytania dotyczące: agresji i przemocy między rodzicami, agresji rodziców wobec dzieci, dyscyplinowania w procesie oddziaływania wychowawczego, Skalę Oceny Rodziny (FACES-IV) Dawida H. Olsona w adaptacji Margasińskiego (2009, 2015) oraz Kwestionariusz Agresji Bussa i Perry’ego (1992) w adaptacji Aranowskiej, Rytel, Szmar, (2005). Wyniki: Wykazano istnienie związków pomiędzy doświadczaniem przemocy w rodzinie i oceną jej funkcjonalności na czterech wymiarach: spójności, elastyczności, komunikacji i zadowolenia. Przeprowadzone analizy pokazały także, że rozwijaniu agresji sprzyja modelowanie agresji, czyli obserwowanie przemocy pomiędzy rodzicami oraz doświadczanie przemoc ze strony rodziców, a w szczególności ojca. Nieoczekiwanie skorelowane istotnie ze wszystkimi wymiarami oceny rodziny okazały się kary – związane dodatnio z każdym z analizowanych przejawów agresji. Ujawniono także, że o ile określone rodzaje kar wiążą się z konkretnymi przejawami agresji u dzieci (np. kary fizyczne z agresją fizyczną, nagany słowne z agresją werbalną etc.), o tyle jeden rodzaj kar – krzyk/straszenie/wyzwiska – wykazuje znaczące związki z każdym z analizowanych wymiarów agresji i jako jedyny powiązany jest ze skłonnością do reagowania agresją w relacjach z rodzeństwem.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Specyfika religijności a perspektywy czasowe w ujęciu Philipa Zimbardo i Johna Boyda

Religijność, stanowiąc immanentną część osobowości jednostki, oddziałuje na wiele aspektów funkcjonowania psychicznego. Jednym z nich jest temporalny wymiar ludzkiej egzystencji. Natomiast przynależność do wspólnot i ruchów religijnych w czasach pogłębiającej się laicyzacji zachęca do refleksji nad motywacją oraz specyfiką religijności osób zaangażowanych religijnie. Celem niniejszej pracy jest weryfikacja związków między religijnością a perspektywami czasowymi oraz charakterystyka religijności młodych katolików należących do trzech najpopularniejszych w Polsce wspólnot i ruchów religijnych. W badaniu wzięło udział 172 osoby. Uczestnicy badania wypełniali jedno z dwóch narzędzi służących do pomiaru religijności – kwestionariusz „Twoja Religijność”, mierzący orientacje religijne lub skalę Centralności Religijności, opisującą religijność na pięciu wymiarach – oraz Kwestionariusz Postrzegania Czasu. Przeprowadzone analizy wykazują, między innymi, ujemny związek między Przeszłą Negatywną perspektywą czasową a zaangażowaniem religijnym. Nieoczekiwanym wynikiem jest dodatni związek między społecznym aspektem Zewnętrznej Orientacji Religijnej a Przyszłością Transcendentalną. Dodatkowo, Centralność Religijności wykazuje ujemny związek z dewiacyjnym wskaźnikiem Zrównoważenia Perspektyw Czasowych. Na podstawie uzyskanych rezultatów można przypuszczać, że spośród wszystkich perspektyw czasowych to jakościowa interpretacja własnej przeszłości ma największe znaczenie dla zaangażowania religijnego. Uzasadniony jest także wniosek, że ważnym aspektem aktywności religijnej jest możliwość zaspokojenia potrzeby afiliacji. Przeprowadzone analizy dostarczają także danych na temat specyfiki religijności młodych katolików.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, psychologia
Tożsamość i agresja wśród adolescentów

Współcześnie prowadzi się wiele badań nad dwoma problemami, z których jeden dotyczy kształtowania się tożsamości w okresie adolescencji, a drugi – agresji wśród młodych ludzi. Badacze poszukują uwarunkowań obu fenomenów wśród cech temperamentu, osobowości, specyfiki środowiska rodzinnego, szkolnego bądź rówieśniczego. W badaniach własnych uwagę skoncentrowano na związku pomiędzy procesami tożsamościowymi i wchodzeniem w rolę sprawcy i ofiary agresji. W grupie badanej było 167 adolescentów w wieku 16–17 lat. W badaniach wykorzystano dwa narzędzia: Mini-DIA (The Mini Direct Indirect Aggression Inventory, Österman, Björkqvist, 2008) oraz Skalę Rozwoju Wymiarów Tożsamości DIDS (The Dimensions of Identity Development Scale, Luyckx i in., 2008). Rezultaty badań wskazują na podobieństwo w przebiegu procesów tożsamościowych u dziewcząt i chłopców oraz na różnicującą rolę czynnika płci w podejmowaniu roli sprawcy i ofiary. Ponadto rozpoznano istotne związki między nasileniem procesów tożsamościowych a doświadczeniami sprawcy i ofiary agresji.

Czasopismo: Psychologia Wychowawcza
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia