rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Biurokracja jako dylemat

Celem artykułu jest opisanie funkcjonowania administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym poprzez analizę jej politycznej natury oraz wynikających z tego implikacji. Przedmiotem artykułu jest zagadnienie granic władzy uznaniowej i form jej sprawowania przez urzędników publicznych w demokratycznym systemie opartym na władzy publicznej.
Umacnianie się „państwa administracyjnego” prowadzi do potrzeby redeﬁnicji jego relacji z „państwem demokratycznym”. Jej przesłanką jest postępujący proces przejmowania przez „państwo administracyjne” politycznych prerogatyw „państwa demokratycznego” bez towarzyszących mu mechanizmów odpowiedzialności politycznej. 
Artykuł składa się z pięciu części. Pierwsza z nich poświęcona jest przybliżeniu pojęć kluczowych dla omawianego zagadnienia, jakimi są władza dyskrecjonalna i demokratyczny system rządzenia. W części drugiej przywołano podstawowe argumenty zwolenników i oponentów uznaniowości urzędniczej. Następnie opisano przesłanki prowadzące do asymetrii w relacjach „państwo demokratyczne” – „państwo administracyjne”. Kolejny element wywodu dotyczy poszukiwania „kompromisu” pomiędzy pryncypiami demokratycznego rządzenia a administracyjną racjonalnością. W części końcowej artykułu zamieszczono spostrzeżenia wynikające z analizy zjawiska władzy dyskrecjonalnej administracji oraz zarysowano jego implikacje, zarówno teoretyczne, jak i praktyczne.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Forma oraz identyfikacja klastrów w fazie embrionalnej. Przykład klastra technologii podwodnych w regionie północno-wschodniej Anglii

Upadek przemysłu ciężkiego najczęściej jest kojarzony z negatywnymi skutkami społeczno-gospodarczymi. Jednakże upadek tradycyjnych gałęzi gospodarki może wyzwolić szereg pozytywnych procesów związanych z innowacyjnością oraz prowadzących do powstania nowych, zaawansowanych technologicznie, klastrów.
Niniejszy artykuł przedstawia narodziny oraz ewolucję nowego, technologicznie zaawansowanego, klastra technologii podwodnych (subsea technologies) związanych z upadkiem przemysłu ciężkiego w regionie północno-wschodniej Anglii. Przykład ten ilustruje kilka ważnych kwestii. Po pierwsze, „pozytywną” rolę upadku przemysłu ciężkiego w procesie formowania nowego sektora, po drugie zróżnicowaną dynamikę rozwoju klastra oraz po trzecie, problemy związane z identyﬁkacją i rozwojem klastrów embrionalnych, podkreślając zwłaszcza rolę polityki publicznej w procesie wspierania ich rozwoju. Przykład klastra technologii podwodnych przeanalizowany został z perspektywy teorii kompleksowości oraz koewolucji, z naciskiem na procesy egzaptacji oraz rekombinacji.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Sfera publiczna w przemówieniach programowych premierów III RP w latach 1989-2012

Autor artykułu prezentuje wyniki analizy sfery aksjologicznej dyskursu o Polsce, obecnego w przemówieniach programowych (exposé) premierów III RP w latach 1989-2012. Materiał badawczy zebrany na potrzeby projektu stanowią stenogramy wystąpień programowych premierów III RP z lat 1989-2012, które uporządkowano w zbiór tekstowy. Pierwszym poziomem badań, których wyniki omówiono w tym artykule, jest analiza ilościowa korpusu tekstowego. Na tym etapie jednostkę pomiaru stanowi wyraz, a intensywność analizowanych cech tekstu określono za pomocą liczby wystąpień poszczególnych wyrazów i ich zasięgu procentowego. W drugiej fazie badań wykonano analizę zawartości. W tej fazie badań jednostką analizy jest wypowiedzenie reprezentowane w tekście przez zdanie. Wyniki pomiarów statystycznych ujęto w listy frekwencyjne, które posłużyły badaniom dystrybucji (konkordancji) określonych wyrazów wraz z ich kontekstami. Następnie sprawdzono wybrane kolokacje najistotniejszych wyrazów, czyli ich łączliwość, co posłużyło rekonstrukcji wzorów współwystępowania badanych słów, a tym samym było podstawą rekonstrukcji wzajemnych związków i wzorów współwystępowania określeń odnoszących się do osób, przedmiotów, cech, czynności, stanów itd. W końcowym etapie badań wykonano analizę czynnikową. W rezultacie naszkicowano mapę aksjologiczną badanych exposé, których podstawowymi elementami są miranda (to, co należy podziwiać) oraz kondemnanda (to, co należy potępiać), oraz wyodrębniono główne nurty dyskursu o sferze publicznej w Polsce w latach 1989-2012.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Europeizacja - ramy koncepcyjne dla badań samorządów?

Wobec zauważonego w literaturze polskiej dotyczącej samorządu terytorialnego rzadko pojawiającego się nawiązywania do koncepcji europeizacji, w artykule przedyskutowane zostały jej podstawy teoretyczne. Rozważania rozpoczyna przegląd definicji, który zwraca uwagę na brak jednoznaczności i mnogość stosowanych ujęć. Ich ewolucja przedstawiona jest na szerszym tle koncepcji dotyczących integracji europejskiej. Dużo miejsca poświęcono krytycznemu spojrzeniu na europeizację, wskazując najczęściej kwestionowane elementy oraz postulaty dotyczące jej dalszego rozwoju. Rozważania zmierzają do wypracowania nowego, dotąd rzadko podejmowanego obszaru aplikacyjnego dla badań nad europeizacją, mianowicie stosowania europeizacji do badań dotyczących polityki jednostek samorządu terytorialnego, szczególnie szczebla lokalnego.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Od administracji publicznej do public governance

Przedmiotem studium jest ewolucja myśli administracyjnej od prawniczego ujęcia właściwego Rechsstaat oraz  od  kolejnych  ujęć  związanych  z  teorią  organizacji  (choć  pierwsze  z  nich,  Study  of  Administration Woodrowa Wilsona, programowo należało do sfery nauk politycznych) do obecnych koncepcji public governance, mających za punkt odniesienia społeczeństwo obywatelskie i interesariuszy administracji publicznej. Kolejne podejścia do problematyki administracji publicznej nie zrywały całkowicie z wcześniejszymi koncepcjami i realizacjami, lecz tworzyły nakładające się na siebie „warstwy”, składające się na współczesną wizję administracji publicznej.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Gospodarowanie przestrzenią. Poszukiwanie modelu decyzyjnego

Artykuł poświęcono ocenie gospodarowania przestrzenią i krajobrazem przy zastosowaniu bilansu kosztów i korzyści. Uznając przestrzeń za kluczowy czynnik rozwoju (zasób), który umożliwia uzyskiwanie korzyści (zaspokajanie potrzeb), ale i generuje koszty, o sukcesie lub porażce podejmowanych działań w wymiarach gospodarczym, społecznym i środowiskowym decyduje ich bilans, w tym możliwość efektywnego wykorzystania przestrzeni przy zachowaniu wybranych jej cech.

W celu obliczenia bilansu kosztów i korzyści niezbędne jest odpowiednie sformułowanie problemu – od definicji gospodarki, przestrzeni i krajobrazu do modelu analitycznego i decyzyjnego. W konkluzji zwrócono uwagę na rolę planowania przestrzennego w zarządzaniu zarówno gospodarką, jak i ładem przestrzennym, w tym krajobrazem.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Innowacje w szkolnictwie wyższym jako podstawa modernizacji sektora

Innowacje w szkolnictwie wyższym oznaczają wszelkie zmiany, które mogą być ocenione pozytywnie z punktu widzenia konkretnego kryterium: wyrównywania szans edukacyjnych, oddziaływania szkolnictwa na innowacje w gospodarce, poprawy przygotowania absolwentów do aktywności zawodowej czy ich uczestnictwa w życiu publicznym. Do innowacji zgodnie z dalszymi rozważaniami można zaliczyć utworzenie uczelni niepublicznych i uczelni zawodowych, zmiany w programach studiów, usprawnienie realizacji procesu dydaktycznego, wprowadzanie nowych metod badań naukowych i wiele innych.

Szkolnictwo wyższe w Polsce wymaga rekonstrukcji. Procesy prywatyzacji przyjęły w tym sektorze niewielką skalę. Liczba miejsc dla studiujących na uczelniach państwowych wzrosła w okresie transformacji trzyipółkrotnie. Studenci uczelni niepublicznych, w których studia są odpłatne, praktycznie nie otrzymują pomocy ze strony państwa. Ranga polskich uniwersytetów w rankingach jest niska, a innowacyjność gospodarki polskiej należy do najniższych w Unii Europejskiej. Innowacyjność tej gospodarki zależy od wielu czynników, ale nie bez znaczenia jest dla niej przepływ wyników badań naukowych do praktyki gospodarczej oraz sposób przygotowania absolwentów szkół wyższych.

Opracowanie przygotowano na podstawie wybranej literatury, analizy materiałów statystycznych, własnych badań i doświadczeń, zdobytych m.in. w czasie pełnienia przez autora w latach 2000-2005 funkcji Przewodniczącego Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Niesprawność rynku, niesprawność rządu, przywództwo i polityka publiczna

Ekonomiczne uzasadnienie interwencji rządu w gospodarkę rynkową wynikało zwykle z teorii niesprawności rynku. Przedmiotem tego artykułu jest przedstawienie paradygmatu niesprawności rynku w sposób ujmowany w najnowszej literaturze poświęconej temu zagadnieniu. W teorii tej zakłada się, że kontraktualistyczne (contractualist) podejście do reformy służby publicznej to najlepsza metoda na poprawę produktywności sektora publicznego. Jednak my w niniejszym tekście postaramy się dowieść, że metoda ta nie pozwala dostrzec kluczowej, w naszym odczuciu, roli przywództwa w instytucjach publicznych i sposobów, dzięki którym zmiana charakteru przywództwa może wpływać na ich produktywność. Dowodzimy, że wspólnotowe koncepcje przywództwa mają także zastosowanie w ramach konwencjonalnego podejścia do gospodarki i mogą oddziaływać na kształtowanie polityki publicznej.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Współzarządzanie jako koprodukcja usług publicznych

Idea koprodukcji odzwierciedla postulaty koncepcji współzarządzania w dziedzinie organizacji systemu usług publicznych. Niniejszy artykuł przedstawia genezę koncepcji koprodukcji usług publicznych oraz na podstawie przeglądu międzynarodowej literatury ilustruje aktualny stan debaty na temat korzyści wynikających z zastosowania tego modelu usług publicznych, czynników stymulujących jego rozwój oraz ograniczeń, wyzwań i potencjalnych zagrożeń związanych z jego upowszechnianiem. W podsumowaniu autor podejmuje próbę skonstruowania kompleksowej definicji koprodukcji, zwracając szczególną uwagę na elementy odróżniające ją od dwóch głównych modeli zarządzania usługami publicznymi – etatystycznego i rynkowego.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Słabość państwa w jego relacji do gospodarki i słabość ekonomicznej teorii państwa

Państwo i rynek są głównymi regulatorami gospodarki i społeczeństwa. Wiedza teoretyczna dotycząca państwa jest jednak zaniedbaną częścią współczesnej ekonomii. Ma to wpływ na niedostatki działania państwa w praktyce. Postęp w reformowaniu funkcjonowania sfery publicznej, w tym państwa, w Polsce jest znacznie mniejszy niż w reformowaniu sektora prywatno-rynkowego. Nowe argumenty do dyskusji o roli państwa wniosła globalizacja i integracja europejska. Oba te procesy nie podważyły znaczenia państwa mimo wcześniejszych oczekiwań w tej sprawie. Poprawa jakości działania państwa jest nieustającym wyzwaniem, zarówno pod adresem nauki, jak i społeczeństwa. Problematyka państwa okazała się dla ekonomii poważniejszym wyzwaniem niż problematyka rynku.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Kulturowe bariery reformowania administracji publicznej - wyniki badania empirycznego

W tekście zaprezentowano wyniki badania ankietowego przeprowadzonego z udziałem 1 217 pracowników administracji publicznej w Polsce. Jego celem było określenie kulturowych determinant wprowadzania reform zgodnych z zaleceniami Nowego Zarządzania Publicznego (NZP) i New Public Governance (NPG) w polskiej administracji. Wyniki świadczą m.in. o tym, że polscy urzędnicy niechętnie akceptują wdrażanie mechanizmów konkurencji w urzędzie oraz że preferują rozwiązania typowe dla logiki hierarchicznej. Wśród czynników sprzyjających wprowadzaniu reform zidentyfikowano wyższy niż w całej populacji poziom deklarowanego zaufania oraz świadomość, że obecny stan administracji publicznej w Polsce jest niezadowalający. Przeanalizowano również, w jaki sposób przekonania urzędników zmieniają się w zależności od miejsca zajmowanego w hierarchii administracyjnej, oraz porównano ich przekonania z deklarowanymi przez ogół populacji Polaków.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Teoria państwa kapitalistycznego a problem formowania polityki publicznej

Przedmiotem artykułu jest zagadnienie podejmowania przez państwo kapitalistyczne działań o charakterze alokacyjnym i produkcyjnym. W artykule państwo kapitalistyczne zostało zdefiniowane ze względu na jego funkcjonalny związek i zależność od procesu akumulacji. Omówiono w nim cechy alokacyjnego i produkcyjnego trybu działania państwa, jak również wyszczególniono rodzaje aktywności właściwe dla tych dwóch trybów działania. Artykuł analizuje również trzy główne strategie ustanawiania równowagi pomiędzy strukturami podejmowania decyzji a funkcjami państwa na rzecz procesu akumulacji.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Lekcja współpracy przez granice. Wybrane problemy zarządzania miejskimi obszarami funkcjonalnymi na podstawie doświadczeń współpracy przygranicznej

W artykule przyjęto założenie o przydatności wniosków z analizy współpracy przygranicznej dla projektowania nowych inicjatyw współpracy i sformułowano wnioski w odniesieniu do miejskich obszarów funkcjonalnych. Analiza prowadzi do stwierdzenia, że zewnętrzna interwencja finansowa może zagrozić istniejącym oddolnym strukturom współpracy oraz że wymuszanie tworzenia nowych organizacji może zmniejszać trwałość wytworzonych schematów współpracy. W artykule przedstawiono argumenty za wykorzystaniem do stymulowania dobrowolnej współpracy w obszarach funkcjonalnych narzędzi planowania strategicznego.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Tworzenie i rodzaje wiedzy społecznej - ciąg dalszy

Tekst jest podsumowaniem dyskusji toczącej się na seminariach Koła Krakowskiego, wywołanej inicjującym tę dyskusję tekstem, który otwiera niniejszy tom. Autor prowadzi dialog z innymi autorami artykułów zamieszczonych w tym tomie i rozwija swoje wyjściowe argumenty. Zarazem wskazuje, w jakim kierunku - jego zdaniem - powinny zmierzać seminaria Koła Krakowskiego w kolejnym okresie.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ procesu europeizacji na współpracę między instytucjami lokalnymi w miastach europejskich. Analiza porównawcza Krakowa i Glasgow

W artykule przedstawiono analizę współpracy pomiędzy lokalnymi instytucjami w miastach europejskich, które wyłaniają się pod wpływem rozporządzeń wspólnotowych ustanawiających przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, zwłaszcza w okresie programowania 2000-2006. W szczególności artykuł analizuje istniejące formy współpracy w dwóch europejskich miastach: w Krakowie, mieście z nowego kraju członkowskiego Unii Europejskiej, i w Glasgow, ze starego kraju członkowskiego UE.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Głęboka Kompleksowość a ujęcie krytyczności w wyjaśnianiu kompleksowości przez Morina i Le Moigne'a

W artykule podjęto próbę oceny, czy perspektywa pojmowania kompleksowości, którą przyjęli Edgar Morin i Jean-Louis Le Moigne, ujmuje krytyczność stanowiącą centralną cechę Głębokiej Kompleksowości. Na początku artykułu analizie poddano poglądy Morina na temat kompleksowości i symplifikacji. W dalszej kolejności opisano intelektualne powinowactwo między autorem artykułu i jego paradygmatem Głębokiej Kompleksowości a twórczością Morina. i Następnie dokonano wielowymiarowego, krytycznego porównania założeń konstytutywnych dla jego Metody z pod-I stawami paradygmatów kompleksowości oraz Głębokiej Kompleksowości. W kolejnej części artykułu opisano dorobek Le Moigne'a w zakresie modelowania systemów kompleksowych i jego wpływ na badania nad kompleksowością. W uwagach końcowych przedstawiono ocenę wkładu badań prowadzonych przez Morina i Le Moigne'a do rozważań nad kompleksowością.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Polityka a polityka publiczna

Artykuł jest analizą zależności między czterema płaszczyznami polityki: dyskursywną (polis), strukturalną (system polityczny), behawioralną (działania polityczne), funkcjonalno-techniczną (polityki publiczne). Autor zaproponował cztery znaczenia pojęcia „polityka” i konwencję językową, która pozwala uchwycić te rozróżnienia.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
O tzw. końcu podmiotu – współczesne rewizjonistyczne konteksty filozoficzne

Przedmiotem moich rozważań jest pytanie, czy wielokrotnie ogłaszana śmierć człowieka (podmiotu) przypieczętowała jego rzeczywisty kres, czy wręcz przeciwnie, zmusiła do gruntownego przemyślenia i zreorganizowania strategii obronnych w obrębie trwającego sporu. W tym celu analizie poddaję dwa główne paradygmaty pojmowania podmiotowości: monadyczny oraz relacyjny (dialogiczny). Następnie staram się wyjaśnić, na przykładzie koncepcji podmiotu dialektycznego Paula Ricoeura oraz filozofii Innego Emmanuela Lévinasa, powody, dla których należy zrezygnować z części prerogatyw, jakie przypisała podmiotowi nowożytność, jeśli chcemy, by dyskusja o subiektywności mogła w przyszłości się rozwijać. W artykule bronię tezy, że powrót do idei podmiotu nie oznacza powrotu podmiotu, lecz odejście od starych form myślenia na rzecz nowych ujęć. Waga konsekwencji usunięcia idei podmiotu znacznie przewyższa doniosłość satysfakcji płynącej z ostatecznego zamknięcia sporu.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
O pomostach między prawem a współczesnymi nurtami zarządzania publicznego

Postbiurokratyczne modele zarządzania publicznego, takie jak nowe zarządzanie publiczne czy governance, prze−budowały nie tylko teoretyczny, lecz także praktyczny krajobraz administracji publicznej, i to w skali globalnej. Oba główne nurty reform wywodzą się spoza prawniczego spojrzenia na administrację, które dominowało w świecie Weberowskiej biurokracji. Nauka prawa, wyraźnie przytłumiona ekspansją ekonomicznego, menedżerskiego czy socjologicznego spojrzenia na administrację publiczną, staje przed koniecznością wypracowania spójnej odpowiedzi na postulaty pozaprawniczych nurtów zarządzania publicznego. W artykule zarysowano teoretyczną koncepcję włączenia nauki prawa w główny nurt debaty na temat reformy administracji publicznej. Opiera się ona na założeniu, że nauka prawa, a także prawo i proces jego stosowania mają spełniać dwie zasadnicze funkcje: 1) ochronną − chronić wartości i prawa konstytucyjne w procesie reformowania administracji; oraz 2) instrumentalną − zapewnić niezbędne oprzyrządowanie prawne dla skutecznej realizacji postulatów współczesnych nurtów zarządzania publicznego.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Stabilność zatrudnienia w polskiej służbie cywilnej a plany ograniczenia liczebności administracji rządowej

Artykuł omawia problematykę stabilności zatrudnienia w polskiej służbie cywilnej, wobec postulatów zmniejszania kosztów funkcjonowania i liczebności administracji rządowej. W opracowaniu przedstawione zostały wybrane, teoretyczne założenia wyższej niż w przypadku innych grup zawodowych stabilności zatrudnienia w służbie cywilnej. Omówiono ponadto formalne podstawy stabilności zatrudnienia w polskiej służbie cywilnej oraz praktyczne problemy związane z rozwiązywaniem stosunku pracy z jej pracownikami i urzędnikami. Przedstawiono wyniki badań dotyczących wpływu stabilności zatrudnienia na postawy członków korpusu służby cywilnej. Poświęcono też uwagę podjętej w 2010 r. próbie redukcji (racjonalizacji) zatrudnienia w administracji rządowej. W artykule zostały wykorzystane fragmenty rozprawy doktorskiej "Motywacja i motywowanie w polskiej służbie cywilnej" opracowanej pod kierunkiem prof. dr hab. Jolanty Szaban.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Dylematy ogólnej teorii planowania

Poszukiwanie teoretycznych podstaw problemów współczesnej polityki społecznej skazane jest na porażkę z powodu ich natury. Są to problemy „złośliwe” (wicked problems), a nauka odnosi się do problemów „udomowionych” (tame problems). Problemy społeczne nie mogą być opisane w sposób wyczerpujący. W społeczeństwie pluralistycznym nie istnieje ponadto coś takiego, jak niekwestionowane dobro publiczne; nie ma obiektywnej definicji sprawiedliwości; polityka ukierunkowana na rozwiązywanie problemów społecznych nie jest nazywana prawdziwą lub fałszywą; nie mają też sensu rozważania o „optymalnych rozwiązaniach” problemów społecznych, jeśli najpierw nie narzucimy sobie surowych kryteriów ich kategoryzacji. Co gorzej, nie istnieją „rozwiązania” w postaci definitywnych i obiektywnych odpowiedzi.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Rola funduszu leśnego w wyrównywaniu niedoborów finansowych w nadleśnictwach

Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów (ustawa o lasach, rozdz. 8, art. 50); celem nadleśnictw nie jest maksymalizacja zysku, lecz realizacja funkcji gospodarczych, produkcyjnych, pozaprodukcyjnych przyrodniczych i funkcji społecznych. Aby taka gospodarka mogła być prowadzona na terenie całego kraju, nawet w tych nadleśnictwach, których koszty są wyższe od osiąganych przychodów, wyodrębniony został fundusz leśny, którego zadaniem jest wyrównywanie niedoborów finansowych w nadleśnictwach deficytowych. Fundusz leśny to instrument finansowy, którego środki przeznaczone są na wykonywanie zadań określonych w ustawie o lasach, w szczególności na: wyrównywanie niedoborów powstających przy realizacji zadań gospodarki leśnej; wspólne przedsięwzięcia jednostek organizacyjnych lasów państwowych; tworzenie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia gospodarki leśnej oraz prace związane z oceną i prognozowaniem stanu lasów i zasobów leśnych. Zasady redystrybucji funduszu leśnego nie są jasno określone, co powoduje że każda Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych (RDLP) przyjmuje różne kryteria związane z redystrybucją funduszu leśnego. Celem artykułu jest określenie znaczenia funduszu leśnego na wyrównywanie niedoborów finansowych nadleśnictw na podstawie otrzymanych z Dyrekcji Generalnej lasów Państwowych (DGLP) danych za 2014 r. Wielkość odpisu w 2014 r. wynosiła 14,50% wartości sprzedaży drewna dla poszczególnych RDLP. Każda RDLP różnicuje wielkość odpisu i dopłaty z funduszu leśnego przeznaczone na poszczególne nadleśnictwa i tym samym wpływa na płynność finansową oraz rentowność nadzorowanych nadleśnictw. Artykuł przygotowano na podstawie wybranej literatury, analizy materiałów otrzymanych z Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, własnych analiz i doświadczenia zdobytego w pracy zawodowej w Lasach Państwowych.

Czasopismo: Zarządzanie Publiczne / Public Governance
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości