rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Potencjał małych elektrowni wodnych na świecie oraz istniejące systemy wspierania ich budowy

Małe elektrownie wodne (MEW) to obiekty wykorzystujące energię wód śródlądowych, która jest przez nie pozyskiwana, a następnie przetwarzana na energię mechaniczną i elektryczną przy użyciu hydrogeneratorów i turbin wodnych (Kalda, Kliś 2012). Budowa obiektów małej energetyki wodnej może przynieść znaczące korzyści środowiskowe oraz gospodarcze. W artykule zestawiono wartości potencjałów małych elektrowni wodnych na świecie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na kraje Europy Wschodniej, do których należy Polska. Ponadto przedstawiono istniejące systemy wsparcia odnawialnych źródeł energii (OZE) , do których należą małe elektrownie wodne.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka stanu chemicznego wód rzeki Sztoły

W artykule przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych na rzece Sztole zlokalizowanej w południowej Polsce, w rejonie olkuskim. Pobliska kopalnia Olkusz-Pomorzany eksploatująca złoża cynku i ołowiu ma znaczący wpływ na chemizm tych wód. Próbki wód do badań pobrano w górnym i środkowym biegu rzeki. W górnym biegu wody charakteryzują się typem hydrogeochemicznym HCO3–Ca–Mg, natomiast w dolnym są to wody typu HCO3–SO4–Ca–Mg. Na podstawie uzyskanych wyników analiz fizykochemicznych dokonano uproszczonej oceny stanu ekologicznego i stanu chemicznego wód rzeki Sztoły zgodnie z wytycznymi podanymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U. 2016, poz. 1187). Wyniki badań wskazują, że ogólny stan wód w rzece jest zły, a stan chemiczny na całym badanym odcinku Sztoły jest poniżej dobrego, co jest spowodowane zrzutem poprzez Kanał Baba wód kopalnianych pochodzących z odwodnienia olkuskich kopalń rud Zn-Pb, które zawierają znaczące ilości jonów siarczanowych, cynku oraz ołowiu.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zaawansowane technologie przetwarzania danych wypracowane przez przemysł naftowy w służbie geotermii

Dzięki dynamicznemu rozwojowi przemysł naftowy przez ostatnich kilka dekad wypracował bardzo złożone technologie rozpoznawania warstw skorupy ziemskiej. Centra badawczo-rozwojowe inwestują w rozwój zaawansowanych platform programistyczno-algorytmicznych służących rozpoznawaniu geologicznemu na podstawie danych sejsmicznych. Jedną z takich platform jest Omega, rozwijana przez firmę Schlumberger. Ta bardzo rozbudowana platforma, pod względem informatycznym i geofizycznym, jest stosowana głównie przez duże firmy w celu uzyskania wiarygodnej informacji geologicznej. Umożliwia także tworzenie rozbudowanych drzew algorytmicznych, mogących zawierać zarówno proste, jak i bardzo skomplikowane technologie i procesy. Doświadczony geofizyk-programista poprzez dedykowane programowanie i przetwarzanie danych sejsmicznych obrazuje struktury, mapy spękań skał oraz tworzy zbiory do dalszych analiz i interpretacji geologiczno-petrograficznych. Artykuł przedstawia zarys rozwoju i działania wspomnianej technologii oraz przykładowe wyniki.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza poprawy efektywności działania ciepłowni geotermalnej w Pyrzycach w wyniku zastosowania modyfikacji odczynu pH zatłaczanej wody termalne

W pracy przedstawiono główne problemy związane z zatłaczaniem do warstwy wodonośnej schłodzonej na wymiennikach ciepła wody termalnej. Przedstawiono również analizę metod czyszczenia otworów chłonnych. W wyniku przeprowadzonych analiz fizykochemicznych, badań laboratoryjnych i obserwacji pracy instalacji geotermalnej, opracowano nową metodę zapobiegania wytrącania się osadów ze schłodzonej wody termalnej. Zapobieganie wtórnemu wytrącaniu się osadów ze schłodzonej wody termalnej może być realizowane za pomocą modyfikacji jej odczynu pH. Metoda będąca modyfikacją miękkiego kwasowania roboczo została nazwana “metodą super miękkiego kwasowania”.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza cyklu życia w energetyce geotermalnej – przegląd doświadczeń na świecie i możliwości ich implementacji w Polsce

Ocena cyklu życia (LCA) nie jest powszechnie wykonywana w energetyce geotermalnej, można wręcz stwierdzić, że jest ona rzadkością. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż przełożenie wyników z jednej lokalizacji na inną jest niemożliwe do zrealizowania wprost. Złożoność procesu inwestycyjnego, jakim jest realizacja ciepłowni, elektrociepłowni czy elektrowni geotermalnej powoduje, że realny wpływ na środowisko dla każdego projektu będzie inny, co wynika przede wszystkim ze zmiennych warunków geologicznych, topograficznych oraz środowiskowych. Artykuł stanowi przegląd doświadczeń na świecie, które mogą stanowić dobrą praktykę dla implementacji LCA w warunkach polskich.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Potencjał geotermalny zbiorników mezozoicznych Niżu Polskiego do produkcji energii elektrycznej

Produkcja energii elektrycznej przy wykorzystaniu niskotemperaturowych zasobów geotermalnych jest technicznie możliwa dzięki zastosowaniu technologii binarnych. W rejonie Niżu Polskiego niskotemperaturowe zasoby geotermalne związane są przede wszystkim z mezozoicznymi zbiornikami geotermalnymi. Największy potencjał hydrogeotermalny związany jest z piaskowcowymi utworami jury dolnej, występującymi w rejonie niecki mogileńsko-łódzkiej oraz niecki szczecińskiej, gdzie temperatury w obrębie zbiornika przekraczają 90°C, a potencjalna wydajność otworów wiertniczych jest odpowiednio wysoka (powyżej 50 m<sup>3</sup>/h). Znaczny potencjał geotermalny związany jest ze zbiornikiem dolnotriasowym centralnej części Niżu Polskiego, jednak ze względu na niskie parametry petrofizyczne skał zbiornikowych perspektywy produkcji energii elektrycznej należy wiązać w przyszłości przede wszystkim z potencjałem gorących suchych skał dolnego triasu, a nie z zasobami hydrogeotermalnymi.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Cena całkowita energii cieplnej z geotermii i siła nabywcza średniego wynagrodzenia w przeliczeniu na możliwości zakupu nośników energii dla wybranych krajów UE

W artykule dokonano porównania kosztów pozyskiwania energii w celach grzewczych dla sektora komunalnego ujmując instalacje wykorzystujące energię geotermalną i konwencjonalną. Porównania dokonano na podstawie obowiązujących taryf rozliczeniowych. Koszty pokrycia potrzeb energetycznych zostały skorelowane ze średnimi rocznymi dochodami dla wybranych krajów UE. Uzyskane wyniki pozwalają porównać siłę nabywczą średniego wynagrodzenia rocznego w kontekście zaspokojenia potrzeb energetycznych w sektorze komunalnym. Wyniki potwierdzają zależność siły nabywczej wynagrodzenia od jego wysokości, ale ilościowa proporcja pomiędzy różnicami w poziomie wynagrodzenia a siłą nabywczą nie jest zachowana. Przykładowo we Włoszech przeciętne roczne wynagrodzenie jest około trzy razy wyższe niż w Polsce ale, ze względu na różnice w cenach nośników energii, realna siła nabywcza średniego wynagrodzenia jest dwukrotnie wyższa. Dodatkowo w pierwszej części artykułu porównano koszty nabycia energii cieplnej pochodzącej z polskich instalacji geotermalnych oraz instalacji wykorzystujących konwencjonalne nośniki energii. Z danych tych wynika, że energia pochodząca z instalacji geotermalnych jest w cenie porównywalnej do energii pochodz¹cej z węgla kamiennego i gazu ziemnego.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Geotermia Mazowiecka - historia, teraźniejszość i przyszłość

Podsumowanie dwudziestu lat funkcjonowania firmy, która rozpoczęła działalność 16 czerwca 1994 r. w dniu spisania umowy przez  akcjonariuszy spółki. Sztandarową instalacją cieplną eksploatowaną przez Geotermię Mazowiecką S.A. jest instalacja geotermalna w Mszczonowie.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki geotermiczne rejonu Lądka-Zdroju

Pod względem stopnia rozpoznania warunków geotermicznych, jak i samych złóż wód termalnych, region sudecki można zaliczyć do złóż słabo rozpoznanych. Z jednej strony wynika to ze złożoności warunków geologicznych całej jednostki, z drugiej zaś z nielicznych dotychczas wykonanych, głębokich odwiertów rozpoznających takie złoża w obrębie Sudetów. Rozpoznając warunki geotermiczne danego rejonu istotnym jest zlokalizowanie obszarów cechujących się podwyższonymi parametrami przewodności termicznej ośrodka skalnego, powierzchniowego strumienia cieplnego czy gradientu temperatury. Niejednokrotnie rejonom takim towarzyszą wystąpienia wód geotermalnych potwierdzające anomalne, w skali lokalnej, perspektywiczne warunki geotermiczne. Najczęściej wody te przemieszczając się systemem głębokiego krążenia, wykorzystują strefy głębokich dyslokacji o charakterze rozłamów tektonicznych. Z rejonem krzyżowania się rozłamów karkonoskiego i morawsko-śląskiego związane są wypływy wód geotermalnych Lądka-Zdroju.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obszar zastosowań jednoobiegowej podkrytycznej siłowni ORC w elektrowni zasilanej wodą geotermalną z jednego i dwóch źródeł ciepła

W pracy przedstawiono rozwiązania elektrowni organicznej, w której zastosowano podkrytyczną jednoobiegową siłownię z zastosowaniem suchego czynnika roboczego. Siłownia ta zasilana jest wodą geotermalną. Powyższa siłownia może być stosowana nie tylko w elektrowni, ale także w elektrociepłowni. Aby ustalić zasadność jej stosowania w jednym z dwóch wymienionych przypadków wprowadzono współczynnik φ. Współczynnik ten zdefiniowano jako stosunek strumienia masowego wody m<sub>s1</sub> przepływającego przez przeciwprądowy wymiennik ciepła, w którym podgrzewana jest ciecz czynnika roboczego w granicach temperatur skraplania i parowania, do strumienia masowego wody m<sub>s</sub> opuszczającego parowacz zgodnie z zależnością φ = m<sub>s1</sub>/m<sub>s</sub>. Przyjęto, że znany jest strumień masowy wody m<sub>s</sub> o znanej temperaturze T<sub>s1</sub>, który podgrzewany jest w wymienniku ciepła, stanowiącym górne źródło ciepła. Wykonano obliczenia siłowni z zastosowaniem czterech czynników roboczych (R227ea, RC318, R1234yf i R1234ze) dla różnych temperatur parowania z uwzględnieniem temperatur bliskopodkrytycznych dla wybranych temperatur wody zasilającej. Na tej podstawie sporządzono wykresy φ = f(Tpar) ilustrujące zakresy zastosowań jednoobiegowej siłowni w elektrowni/elektrociepłowni.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja konfliktowości i wrażliwości środowiskowych związana z wykorzystaniem ciepła ziemi na przykładzie Krakowa i regionu Wałbrzycha: międzynarodowy projekt GeoPLASMA-CE (INTERREG-CE)

Artykuł przedstawia częściowe wyniki prac przeprowadzonych w ramach projektu Opracowanie zasad planowania, strategii wykorzystania oraz metod oceny i wykonywania map potencjału płytkiej geotermii w Europie Środkowej (oryg. Shallow Geothermal Energy Planning, Assessment and Mapping Strategies in Central Europe – GeoPLASMA-CE), który realizowany jest w latach 2016–2019, przez 11 partnerów z 6 krajów, w ramach programu współpracy międzynarodowej INTERREG Central Europe 2014–2020. Projekt dotyczy różnych aspektów zastosowania płytkiej geotermii do ogrzewania i chłodzenia budynków na obszarach zurbanizowanych i pozamiejskich w sześciu wybranych obszarach pilotażowych: region Vogtland-Zachodnie Czechy (pogranicze D-CZ), region Wałbrzych–Broumov (pogranicze PL-CZ), oraz miasta: Kraków, Wiedeń, Bratysława i Lublana. Dzięki współpracy służb geologicznych, uniwersytetów, organizacji non-profit, jednostek administracji samorządowej oraz firm prywatnych opracowane zostaną mapy potencjału energetycznego podłoża skalnego oraz nowe strategie zarządzania i zrównoważonego zagospodarowania zasobów płytkiej geotermii. Jednym z elementów działań pilotażowych jest ocena ryzyka związanego z wykorzystaniem geotermalnych/gruntowych pomp ciepła, zarówno dla systemów obiegu otwartego, jak i zamkniętego, uwzględniającego specyficzne uwarunkowania środowiskowe, w tym: geogeniczne, hydrogeologiczne i antropogeniczne. Uwarunkowania te mają zróżnicowany charakter, występują z jednej strony w gęsto zabudowanych obszarach miejskich, takich jak Kraków, gdzie związane są w dużym stopniu z istniejącą infrastrukturą podziemną, a z drugiej na obszarach pozamiejskich, gdzie ograniczenia środowiskowe związane są np. z rozległymi terenami górniczymi, zdegradowanymi wskutek dawnej eksploatacji węgla kamiennego, jak ma to miejsce w przypadku wałbrzyskiego obszaru pilotażowego. Identyfikacja powyższych zagrożeń, wstępna ocena ich istotności oraz wizualizacja w formie „mapy świateł drogowych” pozwoli uzyskać informacje o możliwości wykonania w danej lokalizacji instalacji pompy geotermalnej (wg kategorii: montaż dozwolony, z ograniczeniami, niedozwolony) dla wybranego systemu wykorzystania ciepła Ziemi (otwartego i/lub zamkniętego). Dodatkowo sporządzone warstwy tematyczne wskażą na istnienie i pozwolą na uszczegółowienie innych zagrożeń/konfliktów związanych np. ze specyfiką zagospodarowania gruntów (wynikającym z MPZP), lokalizacją obszarów chronionych (np. w zakresie wód gruntowych), infrastrukturą podziemną, osuwiskami itp. Identyfikacja powyższych elementów oraz zebranie informacji w jednym miejscu (na platformie internetowej) ułatwi, zarówno odbiorcy indywidualnemu, jak i ekspertowi, przyszłe planowanie inwestycji w zakresie instalacji geotermalnych pomp ciepła.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rekultywacja i zagospodarowanie wyrobisk poeksploatacyjnych – problemy środowiskowe, ekonomiczne i społeczne

Rekultywacja i zagospodarowanie wyrobisk po eksploatacji kopalin są bardzo istotne ze względu na potencjalne zagrożenie, jakie mogą one stwarzać dla środowiska. Rekultywacja w świetle obowiązującej Ustawy Prawo geologiczne i górnicze z 6 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr. 163, poz. 981) jest obowiązkowa. Jej kierunek w nawiązaniu do zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego powinien zostać ustalony w Projekcie zagospodarowania złoża przed przystąpieniem do eksploatacji złoża. W związku z restrukturyzacją działalności przemysłowej i zamknięciem wielu zakładów wydobywczych (stan upadłości) czasami problemy ich zagospodarowania pozostają w gestii samorządów lokalnych. Złożoność problemów technicznych i środowiskowych, a także brak odpowiednich środków na ich rekultywację nie ułatwia szybkiego jej przeprowadzenia. Autorki na przykładzie wyrobiska Górka przedstawiły całość zagadnień, wskazując blaski i cienie działań związanych z przywróceniem terenom pogórnicznym wartości przyrodniczych i użytkowych.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmian cen energii cieplnej pochodzącej z instalacji geotermalnych i wybranych źródeł konwencjonalnych na podstawie taryf rozliczeniowych w latach 2007–2016

W pracy zaprezentowano przegląd działających w Polsce instalacji wykorzystujących energię geotermalną. Dotychczasowe dane publikowane w literaturze uzupełniono o nowe instalacje. Całkowitą moc cieplną zainstalowaną w geotermii w skali kraju oszacowano na 390 MW, a produkcję roczną energii na 3,37 PJ (z czego większość, zarówno mocy zainstalowanej jak i produkowanej energii, przypada na pompy ciepła). W dalszej części artykułu, na podstawie obowiązujących taryf rozliczeniowych, oszacowano cenę całkowitą energii cieplnej pochodzącej z instalacji geotermalnych przy uwzględnieniu wszystkich kosztów stałych i zmiennych związanych z wytwarzaniem i dystrybucją energii. Ceny te porównano z cenami energii pochodzącej z nośników konwencjonalnych. Zakres zmienności ceny całkowitej energii dla odbiorcy końcowego, a pochodzącej z konwencjonalnych nośników energii, oszacowano na poziom od 42 do 93 zł/GJ. Tak samo określona cena dla energii pochodzącej ze źródeł geotermalnych wynosiła od 47 do 87 zł/GJ. Energia geotermalna – wbrew powszechnym osądom – nie jest droższa od konwencjonalnych nośników energii. Artykuł stanowi kontynuację cyklicznie prowadzonych przez autorów od roku 2007 analiz porównujących cenę energii z geotermii i konwencjonalnych nośników. W omawianym przedziale czasu relacja cen energii geotermalnej do cen energii ze źródeł konwencjonalnych nie ulega znaczącym zmianom.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka wybranych parametrów złożowych termalnych wód leczniczych Lądka-Zdroju

W pracy scharakteryzowano najważniejsze parametry złożowe termalnych wód leczniczych Lądka-Zdroju, takich jak: temperatura wody, wydajność ujęć oraz analizę pochodzenia jonów F– wraz z analizą ich pochodzenia. Lądeckie termalne wody lecznicze są zasilane z jednego złoża szczelinowego głębokiego krążenia. Sumaryczna ilość wody obecnie naturalnie wypływającej ze złoża jest prawie stała. Wartość tę można przyjąć jako sumaryczne zasoby eksploatacyjne. Eksploatowane wody termalne wykorzystywane są tylko do celów balneologicznych, aż 43% poboru nie jest w ogóle wykorzystywana. Ciepło z wód pozabiegowych też nie jest pozyskiwane. Aktualnie złoże eksploatowane jest w warunkach ustabilizowanych. Stan ten może być zaburzony w przypadku nadmiernej eksploatacji otworu L-2 i/lub innego głębokiego ujęcia takiego jak np. planowane nowe ujęcie wód termalnych.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Laboratorium Geoenergetyki – 10 lat działalności na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie

Dynamiczny rozwój systemów pozyskiwania energii odnawialnej, a także racjonalizacja gospodarki cieplnej, przyczyniły się 10 lat temu do budowy Laboratorium Geoenergetyki na Wydziale Wiertnictwa, Nafty i Gazu AGH w Krakowie. Jednym z ważnych czynników decydujących o budowie są wcześniejsze prace nad wykorzystaniem wyeksploatowanych i negatywnych otworów do celów geotermalnych. Prowadzone aktualnie w Laboratorium badania dzisiaj i jego funkcje zostały opisane w niniejszym artykule. Laboratorium bazuje na różnych typach otworowych wymienników ciepła. Zostały one zbadane pod kątem ich efektywnej przewodności cieplnej λ<sub>ef</sub> i odporności termicznej R<sub>b</sub>. Przeprowadzone w nich testy reakcji termicznej wykorzystano do opracowania metodyki i weryfikacji testów przewodnictwa cieplnego wymienników otworowych. Wyniki takiego testu mogą być stosowane do optymalizacji struktury i technologii eksploatacji dużych podziemnych magazynów ciepła bazujących na otworowych wymiennikach ciepła. System wymienników otworowych może współpracować z różnymi typami kolektorów słonecznych, które w odpowiedniej strefie klimatycznej mogą być idealnym źródłem do regeneracji zasobów podziemnego magazynu ciepła.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie badań geofizycznych do rozpoznawania warunków geologicznych otoczenia złoża hydrogeotermalnego w masywie krystalicznym w rejonie Lądka-Zdroju

Rejon Lądka Zdroju jest od kilkuset lat znany z występowania i wykorzystywania ciepłych źródeł. Złoże wód geotermalnych występuje tutaj w specyficznych warunkach geologicznych charakterystycznych dla obszaru sudeckiego. Ma ono charakter szczelinowy i występuje w warunkach naporowych. Rozwój Uzdrowiska spowodował potrzebę lepszego rozpoznania złoża hydrogeotermalnego i jego geologicznego otoczenia. W ramach zrealizowanego programu badań wykonane zostały również badania geofizyczne zorientowane na rozpoznanie ogólnych warunków geologicznych złoża i jego otoczenia. Zastosowane zostały metody: magnetyczna, grawimetryczna i geotermiczna, profilowania VLF, sondowania i profilowania elektrooporowe oraz ciągłe profilowania magnetotelluryczne. W ramach prezentowanej pracy wykonany został przegląd wcześniejszych badań geofizycznych oraz wykonano reinterpretację danych magnetotellurycznych z włączeniem interpretacji danych grawimetrycznych. Reinterpretacja obejmowała przegląd prac pomiarowych, weryfikację procedur i wyników przetwarzania danych pomiarowych oraz została zweryfikowana i rozszerzona interpretacja krzywych sondowań w tym inwersyjne modelowania dwuwymiarowe. Badania te pozwoliły na wyinterpretowanie stref uskokowych, wykrycie anomalii temperaturowych i w bardzo ograniczonym stopniu rozpoznanie przestrzenne szczelinowych poziomów wodonośnych.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Utylizacja schłodzonych wód termalnych. Problemy i propozycje rozwiązań alternatywnych

W pracy przedstawiono propozycję efektywnego zagospodarowania schłodzonych wód termalnych, zwłaszcza wód eksploatowanych w układzie otwartym lub mieszanym. Zastosowanie technologii odsalania schłodzonych wód pozwala na ich demineralizację i wykorzystanie do zaspokojenia lokalnych potrzeb na cele bytowe (woda pitna, rekreacja). Pozostały po procesie koncentrat zawiera cenne składniki możliwe do wykorzystania w celach przemysłowych, gospodarczych, balneologii i/lub rekreacji. Omawiana technologia odsalania wykorzystanych, zmineralizowanych wód termalnych pozwala zatem na racjonalizację gospodarki wodnej w lokalnej skali oraz zminimalizowanie zagrożeń środowiskowych wynikających z konieczności odprowadzania tych wód do cieków lub zbiorników wód powierzchniowych i/lub górotworu.

Czasopismo: Technika Poszukiwań Geologicznych
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Atlas Polski Continental dla automobilistów – pierwszy atlas samochodowy odrodzonej Polski

W artykule, po przypomnieniu
wcześniejszych, pochodzących z XIX i początku
XX wieku map drogowych, głównie z terenu Królestwa
Polskiego, omówiono Atlas Polski Continental
dla automobilistów, wydany przez Continental Caoutchouc
Compagnie Sp. z o.o. Warszawa. Był on
pierwszą publikacją tego typu po odzyskaniu przez
Polskę niepodległości w 1918 roku. W atlasie nie podano
daty wydania, dlatego w artykule przeprowadzono
próbę jej ustalenia na podstawie treści: linii
kolejowych, sieci osadniczej i granic administracyjnych.
Można szacunkowo przyjąć, że atlas wydano
na początku roku 1926, jednak na jednoznaczne
określenie daty nie pozwalają niedociągnięcia dotyczące
aktualności treści map.
Atlas, wydany w nakładzie 10 000 egzemplarzy,
składa się z 20 jednostronnie drukowanych arkuszy
mapy w skali 1:1 000 000 pokrywających całą Polskę
i fragmenty państw ościennych oraz mapy ogólnej
pokazującej podział na arkusze. Zasadniczą treść
map stanowi pięć kategorii dróg. Tłem dla obrazu
dróg są linie kolejowe, miasta i wsie, sieć wodna
oraz nieliczne szczyty i przełęcze. Objaśnienie znaków
w legendzie dano w pięciu językach: polskim,
rosyjskim, niemieckim, francuskimi i angielskim.
W atlas wyraźnie widać zróżnicowanie gęstości i jakości
dróg między obszarami dawnych zaborów pruskiego
i austriackiego, a zaniedbanym pod względem
infrastruktury drogowej zaborem rosyjskim.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku