rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ preparatów zawierających efektywne mikroorganizmy na zdolność kiełkowania nasion z upraw ekologicznych

Celem pracy była ocena zdolności kiełkowania nasion po traktowaniu trzema preparatami zawierającymi efektywne mikroorganizmy: EM-Farming, Ema Plus, ISD. Materiałem do badań były nasiona pszenicy jarej, jęczmienia jarego, czterech odmian owsa, facelii błękitnej, seradeli, łubinu żółtego i łubinu wąskolistnego pochodzące z uprawy ekologicznej. Ocenę zdolności kiełkowania nasion przeprowadzono zgodnie z metodyką ISTA (2010). Zaprawianie nasion preparatami z efektywnymi mikroorganizmami nie miało wpływu na kiełkowanie pszenicy i jęczmienia. U owsa wpłynęło pozytywnie na kiełkowanie tylko jednej odmiany Polar, spośród czterech badanych, ale różnica nie była istotna statystycznie. Nasiona łubinu wąskolistnego po zastosowaniu preparatów kiełkowały nieco lepiej niż nasiona kontrolne. Zdolność kiełkowania nasion seradeli wzrosła po moczeniu w roztworze Ema Plus i ISD, jednak nieistotnie statystycznie. Nasiona facelii błękitnej wykazywały wyższe kiełkowanie po zastosowaniu roztworu ISD. Użyte preparaty nie spowodowały istotnego statystycznie zwiększenia zdolności kiełkowania nasion, ale stwierdzono mniej siewek nienormalnych oraz nasion martwych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Odporność na fuzariozę kłosów powodowaną przez Fusarium culmorum i zawartość mikotoksyn fuzaryjnych w ziarnie gatunków zbóż jarych przeznaczonych do upraw ekologicznych

Celem pracy było określenie odporności na fuzariozę kłosów odmian/genotypów zbóż jarych należących do rodzajów Avena, Hordeum i Triticum oraz oznaczenie zawartości mikotoksyn fuzaryjnych (deoksyniwalenolu i jego pochodnych) w ziarnie. Porażenie kłosów oraz ziarniaków odmian jęczmienia było niskie i wyniosło 7,3% oraz 8,3%, jednakże akumulacja DON w ziarnie wyniosła średnio 1,23 ppm. W przypadku owsa porażeniu ulegało 26,5% wiech. Uszkodzenie ziarniaków było niskie i wyniosło 6,0%. Owies akumulował niewielkie ilości DON w ziarnie (0,44ppm). Stwierdzono znaczne zróżnicowanie reakcji genotypów z rodzaju Triticum pod względem porażenia kłosa (1,0–34,7%), uszkodzenia ziarniaków (0,7–30,1%) oraz akumulacji deoksyniwa¬lenolu w ziarnie (0,26–6,61 ppm). Najbardziej podatne były odmiany pszenicy zwyczajnej. Obserwowano również znaczne zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe odporności pszenicy zwyczajnej, orkiszu i płaskurki. Zidentyfikowano formy odporne i średnio odporne na fuzariozę kłosów.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Fitosanitarna rola szaty roślinnej na zrekultywowanej hałdzie popiołów w Sowlanach k. Białegostoku

W 1999 roku, na części składowiska odpadów paleniskowych w Sowlanach o powierzchni 5,5 ha, wykonano rekultywację, której celem było ograniczenie erozji wietrznej. Rekultywacja biologiczna była poprzedzona pracami technicznymi — formowaniem skarp i tarasów oraz nawiezieniem komunalnych osadów ściekowych w ilości 1500 t·ha-1. W czerwcu 1999 r. powierzchnię hałdy obsiano mieszanką traw pastewnych, motylkowatych i gorczycy, założono doświadczenie z 29 gatunkami traw z kolekcji Ogrodu Botanicznego KCRZG w Bydgoszczy oraz obsadzono krzewami i drzewami tarasy. W następnych latach prowadzono obserwacje rozwoju zastosowanych roślin oraz badania składu chemicznego podłoża i materiału roślinnego. Po 12 latach, które minęły od rekultywacji hałdy można stwierdzić, że główny cel — zahamowanie erozji wietrznej pyłów — został osiągnięty. Na skarpie głównej składowiska popiołów ukształtowała się zwarta szata roślinna, złożona z kilku wieloletnich gatunków traw oraz taksonów sukcesji spontanicznej. W części doświadczalnej największą trwałością odznaczyły się: Bromus inermis, Elymus elongatus, Festuca arundinacea, Miscanthus sacchariflorus i Spartina pectinata. Gęsty pas zieleni utworzyły wysadzone na półkach drzewa i krzewy — Amorpha fruticosa, Elaeagnus angustifolia, Hippophaë rhamnoides. Zastosowane osady ściekowe były źródłem metali ciężkich, zwłaszcza cynku, który w największych ilościach był kumulowany przez gatunki drzew oraz trawy Elymus elongatus i Spartina pectinata, w ilościach od 227–562 mg·kg-1 s.m.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ nawadniania w uprawie ziemniaka na porażenie bulw potomnych przez Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus

W pracy przedstawiono wyniki doświadczenia przeprowadzonego w 2008 roku na mikropoletkach na terenie IHAR — PIB Oddział w Jadwisinie. Celem badania była ocena wpływu nawadniania ziemniaka na porażenie bakteriozą pierścieniową bulw potomnych w postaci objawowej i latentnej w warunkach sztucznej inokulacji sadzeniaków zawiesiną komórek Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus (Cms) o zróżnicowanej gęstości (106 jtk/ml i 108 jtk/ml). Nawadnianie prowadzono systemem kroplującym. Najwięcej bulw potomnych (1,96%) z objawami bakteriozy pierścieniowej stwierdzono w kombinacji nienawadnianej. Udział prób z wykrytą za pomocą testu IF obecnością komórek Cms dla obiektów nienawadnianych wynosił 76,5%, zaś dla obiektów nawadnianych 89,2%. Obserwowano zmienne nasilenie porażenia bezobjawowego bulw w poszczególnych kombinacjach. Najsilniej uległy mu bulwy na obiekcie nawadnianym, pochodzące od sadzeniaków zakażonych zawiesiną bakteryjną o stężeniu 108 jtk/ml. Zastosowane w doświadczeniu nawadnianie nie miało istotnego wpływu na stopień porażenia bulw przez bakterie Cms. Stwierdzono natomiast istotnie wyższy stopień porażenia bulw potomnych pochodzących od sadzeniaków zakażanych zawiesiną bakteryjną o stężeniu 108 jtk/ml.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Struktura wielocechowej zmienności fenotypowej rodów ziemniaka uzyskanych z krzyżowań tetraploid × diploid

W IHAR, Oddział Młochów w latach 2008–2009, dla osiemdziesięciu rodów ziemniaka z czterech krzyżowań tetraploid × diploid przeprowadzono oceny pod kątem 12 cech użytkowych i jakościowych. Celem badań była ocena struktury wielocechowej zmienności. Eksploracyjna analiza czynnikowa (EFA) pozwoliła na wyodrębnienie 5 czynników odpowiedzialnych za 68% obserwowanej łącznej zmienności rodów. Wartości własne analizowanej macierzy korelacji dla tych czynników były większe od 1. Pierwszy czynnik (21,7% zmienności) był utworzony przez cechy odpowiedzialne za ogólny wygląd bulw (regularność kształtu, głębokość oczek, frekwencja bulw z wtórnym wzrostem). Drugi czynnik (15,5% zmienności), zwany czynnikiem plonotwórczym był skorelowany z plonem bulw, średnim ciężarem bulwy i stopniem spłaszczenia bulw. Trzeci czynnik (12,2% zmienności) określał przydatność do przetwórstwa i był skorelowany z dwoma wiodącymi cechami technologicznymi — zawartością skrobi i barwą chipsów. Czwarty czynnik (9,9% zmienności) został zinterpretowany jako wydłużenie bulw (korelacja z typem kształtu, frekwencją bulw spiczastych). Piąty czynnik (8,5% zmienności) był utworzony przez cechę wyglądu bulw. Wielowymiarowa struktura tej zmienności daje szansę na wyselekcjonowanie wartościowych tetraploidalnych rodów ziemniaka do użytkowania jadalnego, przetwórstwa spożywczego (chipsy, susze) oraz przetwórstwa na skrobię.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wielowymiarowa analiza zmienności genotypowej cech rolniczych w kolekcji zasobów genowych kupkówki pospolitej (Dactylis glomerata L.)

W pracy przedstawiono analizę jedno- i wielocechowej zmienności 1971 obiektów, pocho¬dzących z polskiej kolekcji zasobów genowych kupkówki pospolitej, pod względem 8 cech ilościowych. W pierwszym kroku analizy wykonano wstępną ocenę zmienności obiektów, oddzielnie dla każdej cechy, z wykorzystaniem metod statystyki opisowej. Dalsze kroki polegały na przepro¬wadzeniu analizy składowych głównych oraz analizy skupień za pomocą metody UPGMA na standaryzowanych danych dla badanych cech. Zastosowano także analizę zmiennych kanonicznych dla wydzielonych grup (skupień). Stwierdzono, że wysokość roślin i plon zielonej masy są cechami o największej zmienności genotypowej spośród wszystkich badanych cech w kolekcji. Pierwsze trzy składowe główne wyjaśniały ponad 69% ogólnej zmienności 8 cech ilościowych w badanej kolekcji. Wyniki analizy zmiennych kanonicznych wskazują, że wysokość roślin oraz liczba dni do kłoszenia i kwitnienia odznaczały się relatywnie najsilniejszą zdolnością dyskryminacyjną pomiędzy dziesięcio¬ma grupami, wydzielonymi za pomocą analizy skupień.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metodyka statystyczna pobierania próby do tworzenia kolekcji podstawowej roślinnych zasobów genowych: przegląd dorobku

Kolekcje podstawowe są podzbiorem obiektów wybranych z aktualnie zgromadzonej kolekcji (kolekcji wyjściowej) zasobów genowych, tak aby reprezentowały, z minimalna liczbą duplikatów, one różnorodność genetyczną w kolekcji wyjściowej. Tworzenie tego typu kolekcji ma na celu redukcje kolekcji wyjściowej do rozsądnej liczby obiektów co ułatwi systematyczną i pełną ocenę zmienności genetycznej w kolekcji dla wielu cech genotypowych oraz markerów molekularnych. Kolekcje podstawowe odgrywają ważną rolę w zarządzaniu i wykorzystaniu kolekcji zasobów genowych w badaniach i programach hodowli roślin. Opracowano wiele metod służących do tworzenia kolekcji podstawowych z już istniejących kolekcji roślinnych zasobów genowych. Ważnym aspektem w trakcie tworzenia kolekcji podstawowej jest dobór odpowiedniej metody pobierania próby. Metody pobierania próby są powszechnie stosowane do wyboru próby, która tworzą reprezentatywne kolekcje podstawowe z kolekcji wyjściowej.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Właściwości chipsów ziemniaczanych smażonych klasycznie i ciśnieniowo

Celem pracy było określenie wpływu temperatury smażenia na właściwości chipsów smażonych w smażalnikach ciśnieniowym i klasycznym. Stwierdzono, że chipsy smażone w smażalniku ciśnieniowym charakteryzowały się mniejszym stopniem odwodnienia w porównaniu z chipsami smażonymi w tych samych temperaturach w warunkach atmosferycznych. Chipsy smażone w smażalniku ciśnieniowym charakteryzowały się średnio o 30% niższą zawartością tłuszczu w porównaniu z chipsami smażonymi klasycznie. Konsystencja chipsów smażonych w smażalniku ciśnieniowym była twardsza. Chipsy smażone w najwyższej temperaturze, niezależnie od metody smażenia, charakteryzowały się najmniejszą twardością. Smażenie w smażalniku ciśnieniowym wpłynęło na zwiększenie intensywności barwy uzyskanych chipsów. W ocenie organoleptycznej wyżej oceniono jakość ogólną chipsów smażonych klasycznie. Zastosowanie smażenia ciśnieniowego pozwala na uzyskanie chipsów o mniejszej zawartości tłuszczu i bardziej intensywnej barwie, jednakże twardszej i mniej chrupkiej konsystencji.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zastosowania modelu AMMI do analizy reakcji odmian na środowiska

W doświadczalnictwie rolniczym kluczową kwestią są serie doświadczeń odmianowych, stanowiące szczególny przypadek doświadczeń dwuczynnikowych, w których jednym czynnikiem są odmiany, a drugim miejscowości. Do opisu charakteru interakcji dwóch czynników, a więc w powyżej opisanym przypadku, mogą być stosowane wielowymiarowe modele statystyczne takie jak model AMMI, GGE czy JREG. Praca ta ma przybliżyć możliwości zastosowania wybranych modeli statystycznych ze szczególnym uwzględnieniem modelu AMMI. Oprócz analizy AMMI przedstawiono uzupełniającą analizę skupień. Opisane metody statystyczne są celowe w analizie reakcji odmian roślin rolniczych na warunki środowiskowe, czyli agroekosystemy, na podstawie danych z serii doświadczeń.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania zmienności genetycznej i wpływu środowiska na cechy determinujące wartość browarną ziarna rodów jęczmienia jarego włączonych do badań przedrejestrowych w 2011 roku

Materiałem badawczym było ziarno 19 rodów jęczmienia browarnego oraz 3 odmian wzorcowych Blasku, Conchity i Suwerena pochodzące z doświadczeń wstępnych rozlokowanych w Bąkowie, Nagradowicach i Radzikowie. Ocenę wartości technologicznej ziarna, słodu oraz brzeczki dokonano na podstawie następujących parametrów jakości: masa 1000 ziaren, celność, zawartość białka ogółem i białka rozpuszczalnego słodu, liczba Kolbacha, kruchość, ekstraktywność, lepkość brzeczki, siła diastatyczna, zawartość β-glukanu, stopień ostatecznego odfermentowania. Dla tych parametrów obliczono współczynnik zmienności (CV%), a także współczynniki korelacji (r). Ponadto dla zawartości białka w słodzie, ekstraktywności, lepkości brzeczki i zawartości β-glukanu przeprowadzono dwuczynnikową analizę wariancji, jak również wyznaczono grupy jednorodne na podstawie procedury porównań wielokrotnych Tukey’a. Cechą najbardziej różnicującą badany materiał była zawartość β-glukanu wysokocząsteczkowego, dla którego stwierdzono wysoki współczynnik zmienności genotypowej oraz interakcję genotypowo-środowiskową. Wykazano, iż genotyp oraz środowisko wpływały istotnie na wartość browarną nowych rodów jęczmienia jarego.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane właściwości fizyczne niskoacetylowanej skrobi estryfikowanej kwasem oleinowym

W niniejszej pracy przeprowadzono enzymatyczną estryfikację skrobi niskoacetylowanej kwasem tłuszczowym z użyciem enzymów w środowisku rozpuszczalnika organicznego. Analizom zostały poddane zarówno substancje wyjściowe jak i produkty powstałe w reakcji estryfikacji. W wyniku reakcji estryfikacji przy zastosowaniu lipazy z drożdży Candida antarctica oraz dwóch wyodrębnionych na drodze przemysłowej frakcji tego enzymu (A i B) powstały 3 estry skrobi acetylowanej i kwasu oleinowego Ich stopień podstawienia oznaczony za pomocą analizy spektrum 1HNMR wynosił od 0,07 do 0,12 i był zależny od frakcji zastosowanego enzymu. Analiza termiczna przy użyciu różnicowego kalorymetru skaningowego wykazała, że ciepło właściwe przemiany fazowej produktów estryfikacji było wyższe niż ciepło właściwe przemiany fazowej skrobi acetylowanych. Istotny wpływ na zbadane właściwości fizyczne otrzymanych związków miał stopień acetylacji skrobi.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie odmian pszenicy ozimej w różnych środowiskach — jednoroczna seria PDOiR

Celem pracy jest odpowiednie przygotowanie i przedstawienie statystycznej metodyki wnioskowania o adaptacyjnej reakcji odmian na zróżnicowane warunki środowiskowe w miejsco-wościach, na podstawie danych kompletnych z jednorocznej, wielokrotnej serii dwuczynnikowych doświadczeń PDOiR oraz empiryczna ilustracja zastosowania i ocena przydatności tej metodyki dla plonu ziarna pszenicy ozimej. Rozpatrywane dane doświadczalne stanowią trójkierunkową kompletną klasyfikację o postaci Odmiana × Agrotechnika × Miejscowość. Stosowana metodyka statystyczna obejmuje łączną trójkierunkową analizę wariancji opartą na modelu stałym dla danych z wymienionej serii doświadczeń, analizę AMMI dla interakcji odmiany x miejscowości (interakcji GL) oraz analizę skupień dla odmian, w której zmiennymi opisującymi odmiany były średnie poprawione przez model AMMI dla plonu w badanych miejscowościach. Te średnie poprawione były obliczane poprzez dwie badane intensywności agrotechniki, A1 i A2, z wykorzystaniem istotnych multiplikatywnych składników efektów interakcyjnych GL otrzymanych w analizie AMMI. Proponowana metodyka okazała się skutecznym narzędziem do rozróżniania rodzajów adaptacyjnej reakcji 28 odmian pszenicy ozimej na warunki środowiskowe, czyli agroekosystemy. Umożliwia ona efektywne poszukiwanie odmian o szerokiej i wąskiej adaptacji. Stwierdzono, że w sezonie wegetacyjnym 2008/2009 szeroką adaptację wykazały dwie odmiany, tj. polska odmiana Bogatka (wyhodowana przez DANKO Hodowla Roślin sp. z o.o.) oraz niemiecka odmiana Jenga (wyhodowana przez Nordsaat Saatzuchtgesellschaft mbH). Pozostałe odmiany były wąsko zaadaptowane do niektórych badanych środowisk lub były relatywnie nie zaadaptowane do żadnych spośród testowanych środowisk, ponieważ plonowały zawsze znacząco poniżej średnich środowiskowych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Propozycja metody oceny postępu biologicznego i technologicznego w uprawie roślin na przykładzie pszenicy ozimej

W pracy, na podstawie danych produkcyjnych, zidentyfikowane cztery główne czynniki odpowiedzialne za kształtowanie się efektywności uprawy pszenicy ozimej. Przeprowadzono szczegółową analizę struktury tych czynników oraz analizę trendów zmian wartości tych czynników w latach badań. Dodatkowo przeanalizowano zmiany w czynnikach nakładowych jakie miały miejsce w badanym okresie. Przeprowadzono również analizę zmian w efektywności technologii produkcji pszenicy ozimej oraz w efektywności doboru odmian do uprawy tego gatunku.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zróżnicowanie zdolności do przywracania płodności wśród linii męskosterylnych żyta z cytoplazmą Pampa

Celem badań było poznanie zróżnicowania nowo wyprowadzonych linii męskosterylnych żyta pod względem wpływu na poziom przywrócenia płodności ich mieszańców z restorerami. Na polach przestrzennie izolowanych wykonano krzyżowanie 12 linii męskosterylnych (linie P) z czterema restorerami oraz 57 linii męskosterylnych z restorerem 18R. Następnie oceniono poziom przywrócenia męskiej płodności 105 mieszańców (P×R) w doświadczeniach założonych metodą całkowicie losową w 3 powtórzeniach. Męską płodność pojedynczych roślin mieszańców określono poprzez wizualną bonitację pylników w skali 1–9 oraz obliczono indeksy przywrócenia męskiej płodności. Badania wykazały, że największy wpływ na poziom męskiej płodności mieszańców wywarł genotyp linii męskosterylnych. Stwierdzono także istotny wpływ genotypu restorera oraz niewielki wpływ interakcji linii P z restorerem. Wykazano duże zróżnicowanie linii męskosterylnych pod względem ich wpływu na poziom płodności mieszańców. Indeks przywrócenia męskiej płodności mieszańców testowych pochodzących z krzyżowania 57 linii P z restorerem 18R mieścił się w granicach od 7,4 do 85,9%. Omówiono sposób wykorzystania linii męskosterylnych zróżnicowanych pod względem zdolności do przywrócenia płodności w programie hodowli odmian mieszańcowych żyta.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wielocechowa ocena zróżnicowania form lokalnych żyta o różnym pochodzeniu geograficznym pod względem cech morfologicznych i użytkowych

W latach 2007–2009 oceniano 250 form lokalnych żyta ozimego (Secale cereale L), pochodzących z Portugalii, Brazylii, Macedonii i Serbii pod względem 16 cech morfologicznych i użytkowych w porównaniu do odmiany Dańkowskie Złote. Największe zróżnicowanie form lokalnych dotyczyło następujących cech: długość źdźbła i kłosa, masy 1000 ziaren i liczby ziaren z kłosa. Na podstawie analizy składowych głównych stwierdzono najwyższe współczynniki korelacji dla długości źdźbła i kłosa z pierwszą składową (PC1), zatem można stwierdzić, że te cechy w największym stopniu dyskryminowały badaną grupę form lokalnych. Na podstawie analizy skupień metodą Warda wydzielono 5 grup genotypów form lokalnych żyta podobnych wielocechowo. Najliczniej reprezentowana grupa (104 genotypy) składała się głównie z form lokalnych pochodzących z Portugalii (85 form), oraz polskiej odmiany Dańkowskie Złote. Grupa ta charakteryzowała się na tle innych grup przeciętną długością źdźbła i kłosa, względnie niewielką długością liścia podflagowego i dość dużą masą tysiąca ziaren. Najmniejsza grupa liczyła 3 genotypy, do której zaliczono tylko trzy formy lokalne, po jednej z Macedonii, Portugalii i Serbii. Grupa ta charakteryzowała się najmniejszą długością źdźbła, dość długimi kłosami oraz najdłuższymi liśćmi podflagowymi oraz największą masą tysiąca ziaren.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ sposobu zapylenia żyta na mapowanie QTL dla porastania przedżniwnego

Mapa genetyczna populacji rekombinacyjnych linii wsobnych (RIL) wyprowadzonych z pokolenia F2 mieszańca żyta S120×S76 posłużyła do identyfikacji loci cech ilościowych (QTL) związanych z porastaniem przedżniwnym (PHS). Mapa siedmiu chromosomów żyta o łącznej długości 962cM składała się z 1285 markerów DArT (markery molekularne wykorzystujące enzymy restrykcyjne i metodę hybrydyzacji na mikropłytkach) oraz 62 loci uzyskanych z użyciem metody PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy). Materiałem badawczym były linie RIL pochodzące z doświadczeń polowych prowadzonych w Szczecinie, na terenie hali wegetacyjnej ZUT w latach 2007–2010. Część kłosów poszczególnych RIL izolowano, podczas gdy pozostałe pozostawiano do swobodnego przepylenia. PHS oceniano po kilkudniowym zraszaniu dojrzałych, ściętych kłosów wodą i oznaczano jako procent ziaren skiełkowanych. Oceny fenotypowej dokonano na kłosach poddawanych samozapyleniu (I) w czterech latach, a w dwóch latach (2008, 2010) także na kłosach nieizolowanych (N). Celem pracy było porównanie lokalizacji QTL porastania wskazanej w wyniku oceny kłosów izolowanych i nieizolowanych. Na mapie wykryto łącznie 33 QTL przedżniwnego porastania, rozlokowane na wszystkich chromosomach. Na podstawie wyników z 2008 roku zmapowano po sześć różnych i jeden wspólny QTL dla wariantów oceny z kłosami samo- i obcozapylonymi. W 2010 roku stwierdzono obecność jednego QTL dla kłosów izolowanych, pokrywającego się z jednym z sześciu wykrytych w tym roku dla kłosów nieizolowanych. Nie stwierdzono żadnego pokrywającego się przedziału QTL w dwóch sezonach (2008 i 2010), niezależnie od typu zapłodnienia badanych roślin. Lokalizacja niektórych QTL z obu wariantów została potwierdzona na podstawie analiz z innych lat. Stwierdzono, że materiał roślinny do analizy QTL porastania przedżniwnego żyta mogą stanowić kłosy poddane obcozapyleniu, w uzupełnieniu lub zamiennie z kłosami samozapylonymi.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena stabilności wybranych cech plonotwórczych polskich odmian pszenżyta ozimego

Celem przeprowadzonych badań była ocena stabilności na warunki pogodowe 36 polskich odmian pszenżyta ozimego pod względem masy ziaren z kłosa oraz masy tysiąca ziaren. Jedno-powtórzeniowe doświadczenia polowe przeprowadzono w latach 2001 – 2004 w Gospodarstwie Doświadczalnym Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, w Czesławicach k/Nałęczowa. Zastosowano metodę graficzną biplot typu GGE, współczynnik regresji Eberharta – Russella, miarę ekowalencji Wricke’a, i złożony miernik stabilności Hansona. Odmianami stabilnymi na warunki pogodowe osiągającymi wysokie wartości masy ziaren z kłosa były: Piano, Vero i Tornado. Niestabilne, pod względem masy ziaren z kłosa, odmiany Mundo i Fidelio osiągały większe wartości tej cechy w niekorzystnych warunkach pogodowych. Pod względem masy 1000 ziaren, odmianami stabilnymi i osiągającymi duże wartości badanej cechy były Ugo, Typo, Debo i Piano. Natomiast odmiana Lasko o najwyższych wartościach masy 1000 ziaren była odmianą niestabilną. Odmiany Piano, Ego i Tornado były stabilne i przyjmowały duże wartości obu badanych cech plonotwórczych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo