rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Igersi – projekt społeczny, który stał się globalny

W artykule zostało podjęte zagadnienie związane ze społecznością igersów – grupą fanów fotografii mobilnej i Instagrama, która działa na całym świecie od 2011 roku. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie, w jaki sposób powstał ten projekt i jak jest realizowany, a także to, jaki ma wpływ zarówno na grupę, działania społeczne oraz marketingowe. W szczególności podjęta została tematyka funkcjonowania tej grupy społecznej. Podstawowym pytaniem jest to, w jaki sposób powstają lokalne społeczności igersów, mimo braku warunków do tworzenia społeczności na Instagramie. W badaniach zastosowano analizę profili i blogów prowadzonych przez grupy lokalne, których rezultatem było opisanie ich działalności zarówno w aspekcie globalnym, jak i lokalnym, a także ukazanie, że pomimo oparcia społeczności na social mediach, kontakt rzeczywisty jest równie istotny.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
W cieniu orlich skrzydeł. Złożona symbolika orła na przykładzie wybranych godeł krakowskich kamienic

W artykule przedstawiono najbardziej istotne i oryginalne z punktu widzenia analizy symbolicznej możliwości interpretacji przedstawień białego i czarnego orła, obecnych w godłach trzech wybranych kamienic starego Krakowa. We wstępie wyjaśniono istotę symbolu, zróżnicowanie jego recepcji w różnych kręgach kulturowych oraz ambiwalentny charakter i wynikające z niego szerokie możliwości interpretacyjne. Główna część tekstu prezentuje liczne sposoby odczytania symboliki białego i czarnego orła w literaturze, historii, tradycji i sztuce pogańskiej oraz chrześcijańskiej, polskiej i międzynarodowej, skupiając się następnie na analizie lokalnych, krakowskich przedstawień orłów, do których proponowane treści mogą mieć zastosowanie.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Otwarte konkursy ofert w dziedzinie kultury z perspektywy organizatora festiwalu muzycznego. Studium porównawcze

Celem publikacji jest porównawcza analiza krytyczna otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych w obszarze kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego ogłaszanych przez podmioty publiczne, przeprowadzona na podstawie analizy dokumentów elektronicznych, takich jak treści ogłoszeń i regulaminy otwartych konkursów ofert oraz wyniki publikowane w postaci list rankingowych, wybranych konkursów ofert z lat 2011–2020, z perspektywy organizatora festiwalu muzyki poważnej z siedzibą w Krakowie.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Współczesny ruch Żydów mesjanistycznych: zarys historyczny i wierzenia

Praca ma na celu przedstawienie najważniejszych zagadnień związanych z rozwojem współczesnego ruchu mesjanistycznego ze szczególnym odniesieniem do jego genezy oraz wierzeń. Zaprezentowana została w niej historia i praktyki religijne Żydów mesjanistycznych, którzy stają się coraz bardziej widoczną częścią społeczności żydowskiej. W artykule wskazano także na niektóre z głównych wyzwań, przed jakimi stoi współczesny ruch mesjanistyczny, który w unikatowy sposób łączy świat chrześcijaństwa i judaizmu. Niniejsza praca stawia sobie za cel częściowe wypełnianie luki w polskim środowisku badawczym w odniesieniu do omawianego tematu, który dotychczas był prawie nieobecny.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Życie sakramentalne katolików w dekanacie radoszyckim 1918–1939. Sakramenty powtarzalne

W dekanacie radoszyckim wierni przystępowali do sakramentów stosunkowo regularnie. Miało to zapewne związek z typem religijności chłopskiej tamtego czasu, jak też było rezultatem troski duchownych o życie sakramentalne wiernych. Duchowni szczególnie zabiegali o przystępowanie parafian do sakramentu pokuty i Eucharystii. Od 1932 r. w centrum uwagi księży w dekanacie (Diecezjalny Kongres Eucharystyczny w Radomiu) było szerzenie kultu eucharystycznego, co nieodłącznie wiązało się też z korzystaniem ze spowiedzi. Duchowni zachęcali na kazaniach i katechezie do przystępowania do sakramentu pokuty, jednocześnie stwarzając możliwości poprzez codzienne dyżury w konfesjonale i przy okazji świąt kościelnych (Boże Narodzenie, Wielkanoc) i uroczystości parafialnych (misje, wizytacje, odpusty). Wierni w dekanacie gremialnie przystępowali do spowiedzi wielkanocnej (średnio 98% podlegających obowiązkowi) i w czasie świąt parafialnych. Następstwem powszechnego korzystania z sakramentu pokuty było częste przy tych okazjach przyjmowanie Komunii św. Wówczas, w zależności od wielkości parafii, liczba wiernych przyjmujących Eucharystię wynosiła od 2,5 do 19 tysięcy osób. Jednak poza okresami świątecznymi i uroczystościami, liczba przystępujących do komunii była mała, co było normą w okresie potrydenckim. Średnio katolik w dekanacie komunikował 4 razy do roku. Sakrament ostatniego namaszczenia był udzielany zgodnie z przyjętym rytuałem i obyczajem, brak jest jednak statystyk do zobrazowania skali zjawiska.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ekspresja IL-1 i TNF-α w mięśniakach macicy i tkance otaczającej u kobiet w różnym wieku

WSTĘP Mięśniaki macicy są najczęstszymi nowotworami o łagodnym charakterze żeńskiego narządu rodnego. W ich komórkach stwierdza się zaburzoną ekspresję niektórych cytokin i czynników wzrostu. CEL PRACY Celem badań była ocena ekspresji interleukiny-1 (IL-1) i czynnika martwicy nowotworu- (TNF-) w mięśniakach macicy kobiet w różnym wieku. MATERIAŁY I METODY W badaniach uczestniczyło 60 kobiet. Kontrolę czystą stanowiły pacjentki, u których nie stwierdzono zmian mięśniakowatych, zarówno w wieku reprodukcyjnym (10 kobiet), jak i okołomenopauzalnym (10 kobiet). Do badań zakwalifikowano 20 kobiet w wieku rozrodczym ze zmianami mięśniakowymi w macicy (poniżej 45 roku życia, FSH < 30 mIU/ml) oraz 20 kobiet z mięśniakami w wieku okołomenopauzalnym (45–56 rok życia, FSH > 30 mIU/ml). W badaniu immunohistochemicznym pobranych skrawków oceniono gęstość optyczną komórek z ekspresją IL-1 oraz TNF-α, która stanowi odzwierciedlenie stężenia produktu reakcji immunocytochemicznej. WYNIKI Ekspresja badanych cytokin w mięśniaku oraz otaczającym go miometrium w była wyższa niż w miometrium macicy kobiet zdrowych. WNIOSKI Zwiększona ekspresja cytokin na obrzeżu mięśniaków macicy może decydować o pojawieniu się nowych guzów, dlatego należy rozważyć wykorzystanie poziomu ekspresji IL-1 i TNF-α jako czynnika prognostycznego.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Niezwykłe losy ścinawskiego retabulum. Z dziejów sztuki sakralnej w powojennej Polsce

Artykuł ukazuje niezwykłe losy retabulum pochodzącego z miasta Steinau an der Oder – dzisiejszej Ścinawy. Ten wyjątkowy zabytek kilkakrotnie w swojej historii mógł ulec zniszczeniu, a jednak, jakby na przekór okolicznościom, przetrwał i cieszy oczy odwiedzających przepiękną bazylikę ojców cystersów w Mogile. Na przykładzie ścinawskiego retabulum można prześledzić działania powojennych rewindykatorów, którzy z jednej strony uratowali i zabezpieczyli przed grabieżą lub dewastacją wiele cennych zabytków, szczególnie z Dolnego Śląska, a z drugiej strony, wskutek zbyt szybkich i chaotycznych działań doprowadzali do tego, że poszczególne fragmenty rozdzielone podczas transportów na wiele lat traciły swoją proweniencję.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pochodzenie i zróżnicowanie genetyczne ludzkiego wirusa niedoboru odporności typu 1

Pandemia ludzkiego wirusa niedoboru odporności (human immunodeficiency virus – HIV) została zapoczątkowana przez wielokrotną transmisję małpiego wirusa upośledzenia odporności (simian immunodeficiency virus – SIV) do populacji ludzkiej. Niezwykła zmienność HIV-1 wynikająca z dużej częstości mutacji pojawiających się w genomie oraz możliwości rekombinacji między materiałem genetycznym różnych szczepów wirusa zaowocowała wykształceniem zróżnicowanych pod względem genetycznym wariantów. Genetyczne różnice między izolatami HIV-1 stanowią obecnie podstawę klasyfikacji wirusa, a śledzenie rozprzestrzeniania poszczególnych wariantów pozwala na monitorowanie rozwoju epidemii i dostarcza ważnych informacji na temat czasu i sposobu transmisji wirusa do różnych krajów, regionów geograficznych lub populacji. Z drugiej strony olbrzymia różnorodność form genetycznych wirusa utrudnia diagnostykę infekcji, może wpływać na wrażliwość HIV-1 na leki i stanowi poważną przeszkodę w badaniach zmierzających do stworzenia skutecznej szczepionki. W niniejszej pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat pochodzenia wirusa, genetycznego zróżnicowania HIV-1 i wpływu tego czynnika na przebieg zakażenia i rozwój epidemii.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
„Ćwicz oko i dłonie w Ojczyzny obronie”. Formy i rodzaje strojów bractw kurkowych w Polsce

Analiza historii bractw kurkowych poprzez pryzmat noszonych w bractwach strojów ukazuje przeszłość, przeobrażenia i specyfikę tych konfraterni. Wyraźnie podkreśla ich narodowy charakter, strzeleckie korzenie i elitarny charakter. Ma to miejsce niezależnie od formy stroju: kontuszowego, munduru czy klubowego. Bractwa kurkowe podtrzymując dawne tradycje, patriotyzm i działalność charytatywną, kultywują także zwyczaj noszenia określonych mundurów i strojów, propagując także w ten sposób owe ważne treści.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ocena wybranych populacji limfocytów oraz stężeń immunoglobulin u pracowników oddziałów kardiologii interwencyjnej wykorzystujących niskie dawki promieniowania jonizującego w procedurach kardiologicznych

WSTĘP Celem pracy była ocena oddziaływania niskich dawek promieniowania jonizującego na odsetek i liczbę limfocytów T (CD3+), limfocytów T pomocniczych (CD4+), limfocytów T cytotoksyczych (CD8+), limfocytów B (CD19+), aktywowanych limfocytów T (CD3+CD25+) i aktywowanych limfocytów T pomocniczych (CD4+CD25+) oraz stężeń immunoglobulin IgM, IgG i IgA u pracow-ników oddziału kardiologii interwencyjnej. MATERIAŁ I METODY Badanie przeprowadzono w grupie 40 zatrudnionych (28 kobiet i 12 mężczyzn) oraz w grupie kontrolnej 35 osób (25 kobiet i 10 mężczyzn). Badania limfocytów krwi obwodowej przeprowadzono z wykorzystaniem cytometrii przepływowej, a stężenia immunoglobulin w surowicy oznaczono metodą turbidymetryczną. WYNIKI W badanej grupie pracowników – w porównaniu z grupą kontrolną – wykazano znamienne obniżenie liczby i odsetka limfocytów CD3+CD25+ i CD4+CD25+ oraz stężeń immunoglobuliny IgG. Wykazano także istnienie negatywnej korelacji między okresem zatrudnienia badanych pracowników a odsetkiem limfocytów CD3+CD25+. WNIOSEK Badanie wskazuje na supresyjne oddziaływanie niskich dawek promieniowania jonizującego na aktywowane limfocyty T, aktywowane limfocyty T pomocnicze i produkcję IgG, co nie jest korzystne w odniesieniu do istniejącego ryzyka zakażeń drobnoustrojami.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Maurycego Mochnackiego rozważania o kulturze i cywilizacji

Pierwsze dziesięciolecia XIX wieku były istotnym okresem dla ówczesnej myśli europejskiej, przeżywającej ponowne zainteresowanie m.in. pracami Johanna Gottfrieda Herdera. W tym samym czasie refleksja dotycząca pojęć takich jak kultura czy cywilizacja coraz wyraźniej była obecna na ziemiach polskich. Pojawiały się np. propozycje Jędrzeja Śniadeckiego czy Joachima Lelewela. Warunki panujące w podzielonych zaborami ziemiach polskich skłaniały również do rozwijania refleksji na temat tego, czym jest naród. Zachęcały do pytania o jego charakter, ale także do szukania pewnych rozwiązań (zarówno teoretycznych, jak praktycznych) zmierzających do budzenia poczucia przynależności narodowej. Artykuł stanowi próbę odtworzenia pewnej części emicznego aparatu pojęciowego i terminologicznego, który wprowadził do swoich rozważań Maurycy Mochnacki, niezwykle aktywny publicysta i działacz społeczny, w wydanym w 1830 roku dziele O literaturze polskiey w wieku dziewiętnastym.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wysiłek fizyczny – lek bez recepty: znaczenie kinezyterapii w profilaktyce i leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet (w aneksie zestaw proponowanych ćwiczeń)

Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet stanowi poważny problem społeczny i ze względu na częstość występowania ma charakter choroby cywilizacyjnej. W artykule omówiono przyczyny zaburzeń statyki narządu rodnego, powodujące wysiłkowe nietrzymanie moczu. Przedstawiono zasady profilaktyki tego schorzenia, a w ilustrowanym aneksie zaproponowano zestaw ćwiczeń przydatnych w profilaktyce i kinezyterapii wysiłkowego nietrzymania moczu.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ortoreksja – nowe zaburzenie odżywiania

Sposób żywienia stanowi ważny czynnik wpływający na stan zdrowia. Coraz więcej osób stara się przestrzegać zasad zdrowego żywienia, jednak przesadne dbanie o dietę może doprowadzić do choroby. Ortoreksja to nowo poznane zaburzenie odżywiania, w którym chorzy stopniowo ograniczają kolejne produkty spożywcze, uznając, że mogą mieć niekorzystny wpływ na stan ich zdrowia. Ostatecznie prowadzi to do niezwykle rygorystycznych ograniczeń żywieniowych, powodujących niedobór składników odżywczych, spadek masy ciała, niedożywienie i inne niekorzystne skutki zdrowotne, ze śmiercią włącznie. Problemem jest brak świadomości dotyczącej tej jednostki chorobowej wśród dietetyków i lekarzy, brak odpowiednio skonstruowanych narzędzi diagnostycznych i programów leczenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Czy lektura czyni nas lepszymi ludźmi? Dyskusja o Weselu Wyspiańskiego i Na ustach grzechu Samozwaniec w krakowskim Dyskusyjnym Klubie Czytelniczym

Przedstawione studium dyskusji o Weselu Wyspiańskiego i Na ustach grzechu Samozwaniec jest przykładem analizy recepcji literatury we współczesnych grupach czytelniczych. Autorkę interesuje sposób oddziałania tekstu na czytelników i czytelniczki, co bada na drodze obserwacji uczestniczącej, poprzez analizę przebiegu dyskusji, sposobu interpretacji tekstu i negocjowania sensów w grupie, na podstawie wyrażonych werbalnie reakcji afektywnych (emocjonalnych) i stosowanych kryteriów estetycznej oceny tekstu. Autorka zadaje pytanie o metodologię badania grup czytelniczych.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Boże klauny (u)topione w tradycji romantycznej

Rdzeniem kulturowego mitu szaleństwa jest uprzywilejowanie poznawczej perspektywy szaleńca, który „krocząc przed poetą”, rozbija utrwalone konwencje myślowe, rozszerza granice poznania, odcina powiązania łączące słowa z rzeczami, jakie krępują literaturę. Dzięki dziełu Michela Foucaulta Autorka pokazuje zmiany w pojmowaniu szaleństwa i wykazuje pewne interpretacyjne przesunięcia między romantyzmem a nowoczesnością. Autorka stawia tezę, że tom Boże klauny Przemysława Dakowicza jest dewaluacją romantycznej postaci „szaleńca bożego” zastępowanego przez zdegenerowanego klauna. Dakowicz z upodobaniem sięga po biografie tych bohaterów nowoczesnego świata, którzy – angażując się bez reszty w sprawy sztuki, filozofii, religii – stanęli oko w oko z własnym szaleństwem: Wacława Niżyńskiego, żony Thomasa Stearnsa Eliota, Blaise’a Pascala, Friedricha Nietzschego, Gunthera Liebchena. Co istotne, współcześni szaleńcy nie transcendują w kierunku rzeczywistości duchowej, jak czynili to romantycy. Tom Dakowicza zostaje więc dociążony symbolicznym ciężarem nieobecności, pustki i milczenia. Celem artykułu jest ukazanie, że temat szaleństwa w Bożych klaunach rozbudowuje się na romantycznym fundamencie na zasadzie ogólnej, literackiej aluzyjności, odwołuje się w większym stopniu do modalności romantycznej niż konkretnych przykładów.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
O stylu autobiografii żołnierza‑inteligenta (przykład Jana Fudakowskiego)

Artykuł jest efektem badań nad prozą niefikcjonalną, wspomnieniową z czasów wojny 1920 roku. Na podstawie książki autobiograficznej Jana Fudakowskiego Ułańskie wspomnienia z roku 1920 autorka rozważa problem swoistości, indywidualności stylu autobiografii wojennej. Jest to autobiografia żołnierza‑inteligenta, gdyż Fudakowski konsekwentnie występuje w podwójnej roli, żołnierza i inteligenta, obydwu ważnych w jego widzeniu i sposobach zapisu rzeczywistości wojennej. W świetle narracji autor ujawnia się jako miłośnik prozy Henryka Sienkiewicza, baczny obserwator i uczestnik bitew kluczowych w kampanii wojennej, a także jako obywatel zaangażowany w sprawy niepodległej Rzeczpospolitej. Odsłaniając zrealizowany we wspomnieniach styl autobiografii, autorka podejmuje następujące zagadnienia: (1) styl inteligenckiej tożsamości; (2) styl przedstawiania pól bitewnych; (3) styl myślenia o powojennej przyszłości. Podstawą teoretycznoliteracką rozważań są prace Philippe’a Lejeune’a i Jeana Starobinskiego.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kłopotliwe dziedzictwo wieszczów – romantyzm i paradoksy propagandy niepodległościowej w publicystyce (około)literackiej z lat 1914–1918

W artykule przedstawiono problem „kłopotliwych” związków między polskim romantyzmem a polityką obozu niepodległościowego w latach I wojny światowej. Na przykładzie dwóch polemik literackich toczonych między publicystami i pracownikami aparatu propagandy niepodległościowej a przedstawicielami obozu pasywistów (Henryk Elzenberg i Ludwik Szczepański, Julia Kisielewska i Wiktor Gomulicki) omówiono paradoksy dyskursu propagandowego tego obozu oraz strategie, za pomocą których publicyści radzili sobie z atakami ideologicznych przeciwników. Romantyzm i powiązane z nim symbole oraz postawy okazują się w tych dyskusjach „kłopotliwym dziedzictwem”, które zostaje poddane rewizji w perspektywie przyszłości i nowego kształtu polskiego patriotyzmu oraz w odniesieniu do realiów współczesnej polityki. Polemiki te obrazują, że romantyzm jest wciąż w dyskursie narodowym słowem kluczem (ponieważ jest rodzajem metajęzyka tego dyskursu), jednak u progu niepodległości jego znaczenie staje się coraz bardziej rozmyte.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Stanisława Brzozowskiego wadzenie się z Polską: niepodległość poprzez nowoczesność

Artykuł poszukuje odpowiedzi na pytanie o psychologiczne konsekwencje i operacyjne korzyści afirmatywnej akceptacji nowoczesności przez Stanisława Brzozowskiego w kontekście jego sporu z tradycyjnie pojmowaną polskością. Brzozowskiego metoda odwołania się do pism polskiego romantyzmu (Filozofia romantyzmu polskiego) została zilustrowana na podstawie przykładów zaczerpniętych z publicystyki (Kultura i życie), filozofii (Idee), powieści (Płomienie, Sam wśród ludzi), a także wspomnień (Pamiętnik).

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Oddziaływanie nikotyny z melaniną

WSTĘP Dostępna literatura sugeruje, że nikotyna może kumulować się w ludzkich tkankach zawierających melaninę, co powoduje zwiększenie biosyntezy tego barwnika. Dotychczasowe badania nad oddziaływaniem nikotyny z melaniną nie wyjaśniają wpływu wiązania na metabolizm i dystrybucję nikotyny, poziom uzależnienia, zdolność do zaprzestania palenia czy zwiększenie ewentualnych działań niepożądanych nikotyny. Rola tych oddziaływań może mieć duże znaczenie w przypadku osób o wysokim stopniu pigmentacji skóry. Odpowiedzi wymagają pytania dotyczące charakteru wiązań między nikotyną a melaniną oraz zmian, jakie nikotyna może wywierać w komórkach, tkankach i narządach ludzkiego ciała, w których występuje melanina. Celem badań była ocena zdolności nikotyny do wiązania się z melaniną syntetyczną, a także ocena kinetyki wiązania i trwałości powstałych kompleksów. MATERIAŁ I METODY Kompleksy nikotyna–melanina oceniano metodą Scatcharda. Ilość nikotyny związanej z melaniną wyznaczono techniką spektrofotometrii UV-VIS. WYNIKI Wykazano, że nikotyna tworzy kompleksy z melaniną. Ilość nikotyny związanej z melaniną wzrasta wraz ze wzrostem stężenia początkowego oraz z wydłużaniem czasu inkubacji. Dla badanych kompleksów stwierdzono występowanie dwóch klas niezależnych miejsc wiążących o wartościach stałych trwałości K1 = 2,44 × 104 M-1 oraz K2 = 7,72 × 102 M-1. WNIOSKI Uzyskane wyniki wskazują na możliwą rolę melaniny w działaniach niepożądanych nikotyny oraz w problematyce zaprzestania palenia u osób o wysokim stopniu pigmentacji.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Poczucie optymizmu a kontrola emocji w wybranej grupie pielęgniarek i położnych, członkiń Beskidzkiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Bielsku-Białej

WSTĘP Specyfika zawodów pielęgniarki i położnej powoduje, że wymaga się od nich odporności psychicznej. Istotne są również odporność na stres i umiejętność radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Optymizm pozytywnie wpływa na stan fizyczny i dobre samopoczucie, a także na odnoszenie sukcesów życiowych oraz odporność na stresujące wydarzenia życiowe, jest też cechą ściśle związaną z funkcjonowaniem emocjonalnym. MATERIAŁ I METODY Badanie przeprowadzono wśród 50 osób – pielęgniarek i położnych, uczestniczek szkolenia na temat: „Etyka w pracy pielęgniarskiej”. Optymizm badano polską adaptacją Testu Orientacji Życiowej LOT-R, opracowaną przez Poprawę i Juczyńskiego. Emocje zostały zbadane za pomocą polskiej adaptacji Skali Kontroli Emocji CECS – według Juczyńskiego. Użyto również autorskiej ankiety danych demograficznych, w której pytano o poziom wykształcenia, stan cywilny oraz liczbę posiadanych dzieci. Weryfikacji hipotez dokonano testem dla współczynnika korelacji rang Spearmana, testu sumy rang Manna-Whitneya oraz testu Kruskala-Wallisa. WYNIKI Wykazano wpływ optymizmu na kontrolę emocji. Pokazano, jak zmienne, którymi są wykształcenie oraz posiadanie rodziny, wpływają na poziom optymizmu i kontrolę emocji. WNIOSKI Optymizm pełni funkcję ochronną i skutecznie wpływa na umiejętność wyrażania emocji. Optymistyczne nastawienie do życia jest większe u pielęgniarek i położnych z wykształceniem wyższym, a wyrażanie emocji nie jest uwarunkowane jego poziomem. Stan cywilny jak również liczba posiadanych dzieci nie wpływają na poziom optymizmu ani na umiejętność wyrażania emocji.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
O ciemnych zaułkach miasta, czyli o XIX-wiecznej powieści tajemnic Eugeniusza Sue

Artykuł podejmuje problematykę związaną z powieścią tajemnic – zapomnianym już dzisiaj gatunkiem, który zdominował rynek literacki w XIX wieku. Podstawą artykułu jest analiza archetypu gatunkowego, czyli Tajemnic Paryża Eugeniusza Sue. Autorka określa inspiracje tego typu powieściowego, jego cechy gatunkowe (nowi bohaterowie, nowe miejsca zdarzeń, nietypowy sposób prezentowania rzeczywistości, zjawisko inicjacji). Analizie poddane zostaje również nowoczesne miasto, które jest nową przestrzenią powieściowych zdarzeń. W tym artykule autorka zastanawia się również nad tym, jak powieści tajemnic, nazywane nawet powieściami rewolucyjnymi, oddziaływały na społeczeństwo XIX wieku.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii