rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Monaster stauropigialny w Kodeksie Kanonów Kościołów Wschodnich

Artykuł dotyczy statusu prawnokanonicznego monasteru stauropigialnego, czyli takiego domu zakonnego, który, będąc wyłączony spod władzy miejscowego biskupa eparchialnego, jest podporządkowany patriarsze lub arcybiskupowi większemu wschodniego Kościoła katolickiego. Autor prezentuje rys historyczny oraz analizuje istotne elementy instytucji stauropigii. Następnie prezentuje proces tworzenia monasteru stauropigialnego oraz jego usytuowanie kanoniczne względem patriarchy (arcybiskupa większego) i biskupa eparchialnego, jak również możliwość tworzenia federacji tego rodzaju monasterów.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uwagi wokół Instrumentum laboris XIV Generalnego Zebrania Zwyczajnego Synodu Biskupów dotyczące procesu małżeńskiego

W opracowaniu została zaprezentowana opinia dotycząca możliwości skrócenia procesu małżeńskiego zgodnie z zamysłem papieża Franciszka. Autor na podstawie przemyślenia J. Habermasa i T. Shaffera wskazuje, że najważniejszą rzeczą w procesie małżeńskim jest bezpośredni kontakt sędziego ze stronami oraz świadkami. Służy z pewnością temu proces ustny, w którym dochodzi do kooperacyjnego spotkania i uznania proceduralnych warunków wymiany argumentów i podejmowania decyzji, wykazując ich przewagę nad czysto logicznym wnioskowaniem opierającym się na zdaniach czy normach.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Duchowni celibatariusze i duchowni żonaci – dwa konteksty posługiwania w Kościele katolickim

Artykuł przedstawia aktualny stan prawny dotyczący możliwości udzielania w Kościele katolickim święceń diakonatu i prezbiteratu mężczyznom żonatym i celibatariuszom. W Kościele łacińskim zasadą pozostaje, że święcenia prezbiteratu kandydaci przyjmują w stanie bezżennym, natomiast diakonat jako stopień stały mogą przyjąć także mężczyźni żonaci. Wyjątkiem od wymogu celibatu w przypadku prezbiterów łacińskich jest status byłych żonatych duchownych anglikańskich, którzy po złożeniu katolickiego wyznania wiary przyjmują święcenia prezbiteratu w Kościele katolickim. Natomiast w katolickich Kościołach wschodnich decyzja odnośnie do żonatych kandydatów do święceń, na podstawie przepisów Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, należy do kompetencji władzy ustawodawczej Kościoła sui iuris lub do Stolicy Apostolskiej, w zależności od stopnia samodzielności Kościoła. W roku 2014 Kongregacja Kościołów Wschodnich opublikowała decyzję papieża Franciszka, na podstawie której dopuszczono możliwość udzielania święceń mężczyznom żonatym oraz pełnienia posługi przez żonatych prezbiterów na terytoriach, które nie są uważne za terytoria „tradycyjnie wschodnie”. Autor dołącza także analizę przepisów partykularnych Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego oraz Konferencji Episkopatu Polski.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Małoletni jako dawca i biorca przeszczepów – ex vivo i ex mortuo. Regulacje i dylematy prawne

Celem pracy jest omówienie rozwiązań prawnych dotyczących przeszczepów ex vivo i ex mortuo, których podmiotem jest małoletni jako dawca albo biorca, oraz rozważnie argumentów prawnych uzasadniających i negujących ich dokonywanie.


Regulacje prawne dotyczące transplantologii zawarte są w ustawie z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Natomiast status małoletniego warunkują przepisy prawne zawarte zarówno w Kodeksie cywilnym, jak i Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Chociaż przepisy ustawy transplantacyjnej czasem zawierają pewne sprzeczności, to jednak w przeważającej większości pozytywnie należy ocenić zwłaszcza te rozwiązania prawne, które traktują o możliwości wyrażenia przez sąd opiekuńczy zgody zastępczej, niejednokrotnie bardzo często ratującej zdrowie a nawet życie małoletniego. Również ciekawe są unormowania obowiązujące w Austrii, Niemczech czy Hiszpanii, które z dużym powodzeniem i korzyścią dla małoletnich zarówno dawców, jak i biorców mogłyby być implementowane do naszego systemu prawnego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pojęcie pracodawcy w razie przejścia zakładu pracy

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na znaczenie pojęcia pracodawcy w kontekście przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i możliwość zastosowania wykładni celowościowej i prounijnej. Za „pracodawcę”, zgodnie z art. 3 k.p., uważana jest każda jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Jednakże w obrocie gospodarczym dochodzi do transakcji, gdzie stronami są podmioty, które w dniu przejścia nie mają statusu pracodawcy, gdyż nie zatrudniają pracowników, a pracodawcą stają się dopiero w wyniku właśnie przejścia zakładu pracy lub tylko jego części. W takiej sytuacji występują wątpliwości, jak należy rozmieć znaczenie „innego pracodawcy”, o którym mowa w art. 231 § 1 k.p. W artykule zwrócono uwagę, że dokonanie tylko wykładni językowej tego przepisu, która to wykładnia w państwach demokratycznych zajmuje uprzywilejowaną pozycję wobec wykładni systemowej i funkcjonalnej, jest w tym wypadku nieuzasadnione. W wyniku takiej interpretacji podmioty przejmujące dany zakład pracy lub tylko jego część, a niezatrudniające w dniu przejścia żadnego pracownika, mogłyby dążyć celowo do utrzymania statusu nie-pracodawcy (tzn. nie zatrudniałyby pracowników), aby doprowadzić do wyłączenia stosowania regulacji art. 231 k.p. w ich przypadku. W tej sytuacji uzasadnione jest zastosowanie wykładni celowościowej i prounijnej przy interpretacji tego przepisu. Zastosowanie instytucji przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę obejmuje także sytuacje, kiedy nowy podmiot przejmujący zakład pracy lub tylko jego część stanie się pracodawcą dopiero w wyniku przejęcia pracowników od dotychczasowego pracodawcy.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rokowania w rozwiązywaniu sporów zbiorowych

Przedmiotem opracowania jest instytucja rokowań, będąca pierwszym i obligatoryjnym sposobem rozwiązywaniu zatargu zbiorowego. Po przedstawieniu definicji, przedmiotu i stron sporu zbiorowego, zostały omówione: istota i zasady rokowań, a następnie wszczęcie, przebieg i sposoby zakończenia rokowań w rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Związki nauki prawa administracyjnego z naukami o zarządzaniu

Szczególną cechą nauki prawa administracyjnego jest konieczność współpracy z innymi dziedzinami wiedzy; których przedmiotem zainteresowania są administracja publiczna i administrowanie. W związku z tym prawo administracyjne jest dyscypliną nauk prawnych; którego rozwój i koncepcje badawcze w istotnym stopniu zależą od współpracy i interakcji z innymi dziedzinami wiedzy. Związki prawa administracyjnego z naukami; które badają praktyczne aspekty struktury administracji publicznej i procesów administracji; polegają – z jednej strony – na budowaniu wskazanego zaplecza dla nauki prawa administracyjnego; z drugiej – wskazywania kierunków badań nad administracją publiczną i administrowaniem. Zagadnienia organizacji i funkcjonowania administracji publicznej ze swojej natury są wynikiem określonego porządku normatywnego – uregulowanego prawem administracyjnym. W sferze realizacji zadań; procesów; które są przedmiotem administracji publicznej; problematyka organizacji i funkcjonowania administracji publicznej ma istotne aspekty; podlegające analizie metodami wypracowanymi w ramach nauk o zarządzaniu; w szczególności ich subdyscypliny zarządzanie publiczne. Z tego względu współpraca w obrębie nauki prawa administracyjnego i zarządzania publicznego jest nieodzowna.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Gwarancja sprawiedliwości oraz reforma procesu małżeńskiego widziana przez pryzmat konieczności jego przyśpieszenia i ułatwienia wiernym kontaktu z trybunałem; przygotowanie pracowników i odpowiedzialność biskupa

Artykuł dotyczy zagadnienia odnoszącego się do konieczności uczynienia bardziej sprawnym, bardziej dostępnym i możliwie zupełnie bezpłatnym procesem prowadzącym do deklaracji nieważności małżeństwa, a także przygotowania pracowników wymiaru sprawiedliwości i o odpowiedzialności biskupa diecezjalnego.


Na wstępie zostały przedstawione propozycje Relatio Synodi (nn. 48 i 49) odnośnie do wspomnianej problematyki. Są one skonfrontowane z nowościami wprowadzonymi do procesu kanonicznego dla spraw o orzeczenie nieważności małżeństwa, wprowadzonymi przez papieża Franciszka w podpisanych 15 sierpnia i opublikowanych 8 września 2015 r. motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus i Mitis et misericors Iesus. W opracowaniu przeanalizowana została recepcja w przywołanych dokumentach reformy papieża Franciszka propozycji zawartych w dokumencie końcowym Relatio Synodi Nadzwyczajnego Zgromadzenia Synodu Biskupów z października 2014 r.


Z przeprowadzonej analizy wynika, że została podtrzymana jako zasadnicza zasada, która zakłada stwierdzenie prawdy obiektywnej dotyczącej ważności węzła. Z tej szczególnej racji miłosierdzie nie może nigdy nie pomijać prawdy. Kolejno są wskazywane różne możliwości (często niewykorzystane), które oferowały przepisy dotychczas obowiązujące, które czyniły procedury dotyczące badania nieważności małżeństwa bardziej dostępniejszymi i sprawnymi, oraz omawiana jest kwestia dotycząca kosztów sądowych i bezpłatnej pomocy. Ta sama problematyka jest następnie analizowana i przedstawiana w świetle nowych przepisów. Z kolei autor zatrzymuje się na zagadnieniu przygotowania pracowników, duchownych i świeckich ze wskazaniem na zadania i odpowiedzialność biskupa diecezjalnego. Na zakończenie autor próbuje dostarczyć odpowiedź na pytanie, w jaki sposób nowe przepisy gwarantują przestrzeganie sprawiedliwości w procesach małżeńskich.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Parafialna rada duszpasterska a parafialna rada ds. ekonomicznych

Parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych są nowymi instytucjami ustanowionymi przez KPK/83. Dają możliwość aktywnego zaangażowania się świeckich w działalność Kościoła na poziomie parafialnym. Celem artykułu była próba odpowiedzi na pytanie, czy parafialna rada duszpasterska i parafialna rada ds. ekonomicznych mogą być połączone w jedno gremium parafialne.


Przedstawiona analiza obydwóch rad parafialnych wskazuje, że są to odrębne gremia parafialne. Prawodawca w KPK/83 nie przewiduje żadnych wspólnych kompetencji pomiędzy parafialną radą duszpasterską a parafialną radą ds. ekonomicznych. Taki wniosek uznała również Papieska Komisja ds. Rewizji Kodeksu Prawa Kanonicznego. Na pytanie: czy możliwe jest połączenie dwóch rad parafialnych w jedną parafialną radę, autor stwierdza, że prawodawca kodeksowy nie przewiduje takiej możliwości prawnej. Dowodzi temu instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa o niektórych kwestiach dotyczących współpracy wiernych świeckich w ministerialnej posłudze kapłanów Ecclesia de mysterio (15 sierpnia 1997).

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rola rodziny w procesie rozwoju człowieczeństwa (wybrane zagadnienia)

CEL NAUKOWY: Celem opracowania jest analiza szczególnej roli rodziny w rozwoju dziecka, jego człowieczeństwa i potrzeb jego rozwoju, uwzględniając prawa człowieka w tym dziecka oraz teorie i filozofie prawa. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem badawczym jest swoista rola rodziny w procesie rozwoju człowieczeństwa. W zakresie przyjętej metodologii zastosowano założenia filozofii personalistycznej, filozofii dialogu, praw człowieka i filozofii odpowiedzialności, a także analizę i krytykę literatury. PROCES WYWODU: Opracowanie zwraca uwagę na trudności pojawiające się w prawidłowym wychowaniu dzieci w związku z rozwijającymi się mediami, brakiem odpowiedzialności i dojrzałości do pełnienia ról rodzicielskich. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Podjęte badania wskazują na konieczność podnoszenia wiedzy i umiejętności rodzicielskich zarówno u rodziców, jak i u osób zamierzających zostać rodzicami z poszanowaniem podmiotowości i godności osobowej dziecka. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Proponuje się edukowanie rodziców oraz przyszłych rodziców w zakresie prawidłowych postaw rodzicielskich, budowania relacji osobowej z dzieckiem w celu kształtowania w nim człowieczeństwa

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Pracownicy i absolwenci Wydziału Prawa Kanonicznego KUL w lubelskim sądownictwie kościelnym podczas okupacji niemieckiej

Sąd Biskupi w Lublinie funkcjonował nieprzerwanie nawet podczas okupacji niemieckiej, zapewniając tym samym wiernym prawo i możliwość uregulowania swojego życia sakramentalnego. Wśród pracowników Sądu w omawianym okresie (1939-1944) aż jedenastu było absolwentami lub pracownikami Wydziału Prawa Kanoniczego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wszyscy uzyskali stopień licencjata, a sześciu z nich tytuł doktora prawa kanonicznego. Dobrze wykształceni, posiadający odpowiednie kwalifikacje moralne, zajmowali różne urzędy – od notariuszy do wiceoficjałów. Okres II wojny światowej był szczególnie trudnym czasem dla pracowników Kurii i Sądu. Już pod koniec 1939 r. rozpoczęły się aresztowania. Część z pracowników Trybunału poniosła śmierć w obozach koncentracyjnych. Ci, którym udało się przeżyć wojnę, kontynuowali pracę w Sądzie, a także pracę dydaktyczną na KUL-u. Byli nie tylko gorliwymi kapłanami, ale także oddanymi pracy naukowej wychowawcami młodych pokoleń.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo dziecka do relacji osobistej z rodzicami w sytuacji ich rozstania

CEL NAUKOWY: Celem opracowania jest analiza sytuacji dziecka w relacji osobistej z rodzicem w czasie kryzysu w rodzinie, jakim jest rozstanie rodziców, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa polskiego. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem do rozwiązania stała się odpowiedź na pytanie, czy obowiązujące przepisy w sposób właściwy określają prawo do relacji osobistych dziecka z rodzicami żyjącymi w rozłączeniu. W zakresie przyjętej metodologii zastosowano założenia filozofii antropologicznej, filozofii personalistycznej, filozofii dialogu, praw człowieka i filozofii odpowiedzialności, a także metodę dogmatyczno-prawną oraz metodę analizy i krytyki piśmiennictwa. PROCES WYWODU: Opracowanie rozpoczyna zwrócenie uwagi na problem relacji osobistej dziecka z rodzicami po ich rozstaniu. Następnie dokonano analizy art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w kontekście prawidłowości ujmowania relacji z rodzicem jako obowiązku dziecka, a także prawidłowości ograniczenia regulacji sfery stosunków z rodzicami po ich rozstaniu do kontaktów. Wskazano także na sposób, w jaki regulacje międzynarodowe określają relacje dziecka z rodzicami żyjącymi w separacji. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Podjęte badania wskazują na konieczność dostosowania polskich regulacji do standardów międzynarodowych i pełniejsze uwzględnienie podmiotowości i godności osobowej dziecka. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Postuluje się zmianę regulacji art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez usunięcie kategorii obowiązku dziecka do kontaktu z rodzicem oraz zmianę pojęcia kontakt na szerszą definicję osobistych relacji.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Akty nadzwyczajnego zarządzania w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.

Przedmiotem artykułu są akty nadzwyczajnego zarządzania określone w kan. 1277 i 1281 § 1-2. Pojęcie „aktu nadzwyczajnego zarządzania” jest określeniem technicznym dla aktów, które przekraczają granicę i sposób zwyczajnego zarządzania. Konferencja biskupów danego kraju umocowana jest do ustalenia aktów nadzwyczajnego zarządzania dla diecezji, natomiast w przypadku osób prawnych podległych biskupowi diecezjalnemu, określają je statuty osoby prawnej, jeśli „statuty milczą” – biskup diecezjalny po wysłuchaniu opinii diecezjalnej rady do spraw ekonomicznych.
Prawodawca kodeksowy określa dwie procedury administracyjne w celu dokonania aktu nadzwyczajnego zarządzania. Dla dóbr diecezjalnych wymagane jest, aby biskup diecezjalny przed dokonaniem aktu uzyskał zgodę diecezjalnej rady do spraw ekonomicznych i kolegium konsultorów. Tę samą procedurę należy wykonać w przypadku aktów nadzwyczajnego zarządzania określonych w prawie powszechnym. W przypadku dóbr należących do osób prawnych podległych biskupowi diecezjalnemu, do ważności wymagane jest, aby zarządca przed dokonaniem aktu uzyskał pisemne upoważnienie od ordynariusza.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nieracjonalność argumentu równości wobec prawa w lobbingu na rzecz zawierania „małżeństw” przez osoby tej samej płci

Artykuł dotyczy kwestii związanych z propagowaniem kultury równości w służbie lobbingu na rzecz zawierania „małżeństw” przez osoby tej samej płci. Prawo do zawarcia małżeństwa wynika z obiektywnego charakteru praw człowieka, który jest warunkiem koniecznym ich uniwersalności. Małżeństwo jest z prawa naturalnego związkiem mężczyzny i kobiety, zakładanym w celu przyszłej rodziny i potomstwa. Wspólne życie partnerów tej samej płci nie daje podstaw do przyznania ich relacjom praw małżeńskich, z jakich korzystają mężczyźni i kobiety. Jednak nie można w tej sytuacji mówić o ich dyskryminacji. Sytuacja faktyczna osób tej samej płci jest inna aniżeli małżeństw. Uzasadniona zatem jest odmienna regulacja prawna, która uwzględnia ich odmienną sytuację faktyczną.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kryzys migracyjny i globalny system zarządzania migracją w sytuacji pandemii COVID-19

CEL NAUKOWY: Artykuł ma celu przedstawienie uwarunkowań i skutków światowego kryzysu migracyjnego, który pojawił się w związku z kryzysem zdrowotnym wywołanym przez pandemię COVID-19. Podejmuje on również wstępną analizę możliwości łagodzenia jego następstw w ramach globalnego systemu zarządzania migracją. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy koncentruje się wokół kwestii wpływu kryzysu zdrowotnego na procesy migracyjne, zwłaszcza w kontekście zaostrzenia krajowych reżimów imigracyjnych i zjawiska sekurytyzacji oraz na światowy system zarządzania migracją. Artykuł powstał na podstawie politologicznej analizy treści raportów organizacji międzynarodowych i przeglądu najnowszej literatury naukowej. PROCES WYWODU: Punktem wyjścia wywodu jest podkreślenie znaczenia faktu największego spadku ludzkiej mobilności w czasach nowożytnych dla wybuchu nowego typu kryzysu migracyjnego. Zwrócono uwagę, że długotrwałe zamknięcie granic mogło doprowadzić do ryzyka niewydolności całego systemu migracyjnego. Zapisy porozumienia „Global Compact for Migration” z 2018 roku wskazano jako instrument naprawczy w sytuacji nakładających się na siebie kryzysów zdrowotnego i migracyjnego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza prowadzi do konkluzji, że w większym stopniu niż być może jakikolwiek kryzys w przeszłości, COVID-19 wskazuje na potrzebę włączenia migrantów do zarządzania kryzysowego oraz znalezienia długoterminowych rozwiązań dla nowego typu problemów migracyjnych wraz z końcem ostrej fazy kryzysu. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Z uwagi na istotne miejsce migrantów w ekonomicznej, społecznej i kulturowej tkance zglobalizowanego świata, niezbędnym wydaje się pogłębienie wstępnych refleksji dotyczących systemu zarządzania migracją w sytuacji kryzysu zdrowotnego.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

W artykule podjęto zagadnienie jednego z obowiązków, zawartego w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jakim jest wzajemna pomoc małżonków. Celem artykułu jest analiza powstania, charakterystyka oraz wskazanie treści obowiązku wzajemnej pomocy między małżonkami. Przedmiotowy obowiązek powstaje wraz z chwilą zawarcia przez mężczyznę i kobietę związku małżeńskiego. Wynika on ze stosunku rodzinnoprawnego, jakim jest zawarcie małżeństwa; posiada złożoną konstrukcję prawną, jest więc obowiązkiem występującym po stronie jednego małżonka, a prawem po stronie współmałżonka; jest on normą o charakterze bezwzględnie obowiązującym, a jako prawo podmiotowe, wzajemna pomoc jest prawem względnym, posiadającym skuteczność inter partes; zasadniczo ustaje wraz z ustaniem i unieważnieniem małżeństwa, a może istnieć w określonych okolicznościach po orzeczeniu separacji; może być on powiązany z innymi prawami i obowiązkami małżonków.


Obowiązek wzajemnej pomocy obejmuje wszystkie czynności faktyczne małżonka wspierające współmałżonka w wykonywaniu przez niego praw i obowiązków wynikających z małżeństwa. Są one bardzo różnorodne i mogą mieć charakter majątkowy i niemajątkowy. Jednocześnie należy stwierdzić, iż nie istnieje katalog czynności, które stanowiłyby treść obowiązku wzajemnej pomocy, ze względu na różnorodność stosunków, jakie panują między małżonkami.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Porozwodowe porozumienia rodzicielskie – analiza prawnoporównawcza

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie analizy porównawczej unormowań prawnych wybranych krajów europejskich regulujących kwestie dotyczące możliwości zawierania przez rodziców porozumień dotyczących sposobu realizacji władzy rodzicielskiej po rozwodzie względem ich małoletnich dzieci. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Przedstawiony problem badawczy dotyczy odpowiedzi na pytania: Czy rozwodzący się rodzice mogą zawierać między sobą porozumienia dotyczące sposobu realizacji władzy rodzicielskiej po rozwodzie względem ich małoletnich dzieci? A jeśli tak, czy porozumienia te podlegają kontroli właściwego organu? Poszukując odpowiedzi na powyższe pytania, autor zastosował metodę analizy adekwatnych przepisów prawnych wybranych krajów europejskich. PROCES WYWODU: Analizując przepisy obowiązujące w ustawodawstwie wewnętrznym wybranych państw europejskich (Polska, Austria, Norwegia, Szwecja, Węgry) autor przedstawił przyjęte rozwiązania prawne regulujące kwestie związane z zakresem władzy rodzicielskiej rodziców po orzeczeniu rozwodu, w tym te odnoszące się do możliwości zawierania przez rodziców porozumień dotyczących sposobu realizacji władzy rodzicielskiej po rozwodzie. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Ustawodawstwo każdego z pięciu omówionych państw dopuszcza możliwość zawierania przez rodziców porozumień dotyczących sposobu realizacji władzy rodzicielskiej po rozwodzie. W Polsce, Austrii, Szwecji i na Węgrzech porozumienie rodzicielskie dla swojej ważności wymaga zatwierdzenia przez sąd. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ze względu na wymogi redakcyjne dotyczące objętości artykułu autor ograniczył analizę regulacji prawnych do ustawodawstw wybranych pięciu krajów europejskich. W dalszej perspektywie zasadna i interesująca wydaje się analiza rozwiązań prawnych obowiązujących w innych krajach tak europejskich, jak i tych spoza naszego kręgu kulturowego.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia