rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badanie zmian sprężystości i mikrotwardości powłok nikasilowych w aspekcie zużycia tulei silników spalinowych

Jedną z powłok ochronnych często używaną szczególnie w tulejach silników
motocyklowych jest powłoka wykonana ze stopu Nikasilu. Charakteryzuje się
ona dobrymi własnościami tribologicznymi, a w szczególności wysoką odpornością na zużycie cierne. Poszukiwania optymalnych rozwiązań konstrukcyjnych
i materiałowych we współpracy tulei i tłoka ukierunkowane są również na
zachowanie sprężystości warstw wierzchnich skojarzonych materiałów. Zmiany
modułu Young’a powłok powierzchniowych w czasie eksploatacji silnika pozwalają
na ocenę stanu zużycia powierzchni trących.
W pracy przedstawiono badania zmian sprężystości powłoki w aspekcie
utraty własności tribologicznych, w tym odporności na zacieranie. Zachowanie
własności sprężystych warstw wierzchnich par trących pozwala w procesie
eksploatacji na zwiększoną odporność na przenoszenie zmiennych obciążeń
dynamicznych oraz występujących w silniku wysokotemperaturowych zmian
cieplnych.
W artykule zamieszczono wyniki przeprowadzonych badań zmian modułu
sprężystości oraz mikrotwardości powłoki Nikasil dla stanu początkowego
i powierzchni zużytej przez zatarcie. W artykule zawarto przebiegi zmian modułu
Younga i mikrotwardości oraz opracowano wnioski.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ warstw hybrydowych na powierzchniową trwałość zmęczeniową stali

W artykule zaprezentowano wyniki badań powierzchniowej trwałości zmęczeniowej
próbek wykonanych ze stali 17HMN, które poddano technologii nawęglania niskociśnieniowego wspomaganego azotowaniem PreNitLPC® oraz próbek
nawęglonych z naniesionymi technologią PVD powłokami niskotarciowymi
typu: a-C:H:W (WC/C) a-C:H (DLC Comp) oraz Si-DLC (DLC SiliComp).
Temperatura procesu nanoszenia powłok we wszystkich przypadkach nie przekraczała
200°C. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że cienkie
powłoki PVD, nanoszone na wysokoobciążone stalowe elementy węzłów
tarcia, w zróżnicowany sposób wpływają na powierzchniową trwałość zmęczeniową
pokrytej nimi stali. Aby wyjaśnić przyczyny tego zróżnicowania, konieczne
są dogłębne badania analityczne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne laserowo stopowanych molibdenem warstw powierzchniowych stopów żelaza o różnej zawartości węgla

W artykule przedstawiono wpływ zawartości węgla na proces laserowego stopowania molibdenem. Analizowano mikrostrukturę, chropowatość powierzchni, mikrotwardość oraz odporność na zużycie przez tarcie. W wyniku laserowego molibdenowania stali C45 i CT90 otrzymano mikrostrukturę złożoną z trzech obszarów: strefy przetopionej, strefy wpływu ciepła i podłoża. Przeprowadzono badania odporności na zużycie przez tarcie, w którym stwierdzono, że stal narzędziowa po laserowym stopowaniu molibdenem charakteryzuje się mniejszym wskaźnikiem intensywności zużycia niż stal konstrukcyjna po laserowym stopowaniu molibdenem.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ eksploatacji na wybrane właściwości warstwy wierzchniej szyn oraz obręczy kół tramwajowych

W pracy przedstawiono wyniki badań twardości oraz struktury geometrycznej powierzchni wykonanych na wybranych powierzchniach obręczy kół i szyn tramwajowych. Pojazdy, których obręcze badano, należały do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu Spółka z o.o. Badania wykazały między innymi wpływ procesu eksploatacji na umocnienie warstwy wierzchniej obręczy i badanych szyn oraz zmiany chropowatości powierzchni tocznej w stosunku do wierzchołka obrzeża obręczy w wyniku eksploatacji.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Moda w nauce

W artykule przedstawiono zagadnienie mody w nauce. Dokonano omówienia systemu pojęciowego oraz przedstawiono modę w nauce w ujęciu strukturalnym i działaniowym. Porównano wpływ mody w nauce na popularność strukturalnych elementów nauki ze zmianami tej popularności w naturalnym rozwoju nauki. Omówiono zmienność mody na dziedziny naukowe w ujęciu historycznym. W podsumowaniu zaznaczono, że moda jako skutek potrzeby społecznej jest potrzebna również w nauce.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ właściwości mechanicznych powłok AlCrTiN osadzanych metodą niskociśnieniowego odparowania łukowego na ich odporność na zużycie ścierne w podwyższonej temperaturze

W artykule zaprezentowano wyniki badań wpływu wybranych właściwości (tj.
stopnia zdefektowania, twardości, modułu Younga, adhezji) wieloskładnikowych
powłok AlCrTiN osadzonych metodą łukowo-próżniową na azotowanych
podłożach stalowych na ich odporność na zużycie ścierne w podwyższonych
temperaturach. Wyniki badań wykazały, że w celu zapewnienia wysokiej odporności
na wysokotemperaturowe zużycie ścierne powłoki AlCrTiN powinny
charakteryzować się nie tylko odpowiednio wysoką twardością i dobrą przyczepnością
do podłoży, ale również podwyższoną odpornością na rozprzestrzenianie
się pęknięć poprzez ograniczenie stopnia ich zdefektowania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania wysokotemperaturowej odporności na zużycie ścierne wielowarstwowych powłok AlCrTiN osadzanych metodą łukowo-próżniową

W pracy zaprezentowano wyniki badań właściwości wielowarstwowych powłok AlCrTiN osadzonych metodą łukowo-próżniową na podłożach ze stali narzędziowej do pracy na gorąco W320. Na podstawie wykonanych prac badawczych określono wpływ budowy strukturalnej wielowarstwowych powłok: Cr/CrN/AlCrN/AlCrTiN i Ti/TiN/AlTiN/AlCrTiN na właściwości mechaniczne i wysokotemperaturową odporność na zużycie ścierne. Wyniki przeprowadzonych testów tribologicznych w warunkach tarcia suchego wykazały podwyższoną odporność na zużycie ścierne w temperaturze 500°C powłoki Cr/CrN/AlCrN/AlCrTiN w porównaniu powłoką Ti/TiN/AlTiN/AlCrTiN. W wyniku wykonanej analizy stwierdzono, iż dobre właściwości przeciwzużyciowe tej powłoki spowodowane są obniżonym poziomem naprężeń oraz podwyższoną opornością na kruche pękanie jej warstw składowych CrN I (Al,Cr)N, użytych do wytworzenia wewnętrznej strefy przejściowej pomiędzy warstwą adhezyjną Cr, a zewnętrzną warstwą funkcjonalną AlCrTiN.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modele prognostyczne właściwości tribologicznych środków smarowych

W artykule przedstawiono możliwość wykorzystania do celów prognostycznych modeli regresyjnych wpływu zawartości kompozycji komercyjnych pakietów dodatków AW i EP na właściwości tribologiczne środków smarowych. Właściwości tribologiczne badanych środków smarowych oceniano za pomocą wielkości: Goz - granicznego obciążenia zużycia oraz Poz - granicznego nacisku zatarcia wyznaczanych za pomocą aparatu czterokulowego T-02. Badano środki smarowe utworzone na bazie oleju: mineralnego, estrowego i węglowodorowego. Na podstawie wyników badań opracowano modele regresyjne i oceniono ich możliwości prognostyczne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie współpracy powierzchni rzeczywistych po toczeniu w warunkach tarcia suchego

W artykule przedstawiono rzeczywistą strukturę geometryczną powierzchni uzyskaną po toczeniu (w ujęciu 3D), która została przekonwertowana w model CAD. Tak zamodelowane powierzchnie węzła tribologicznego zostały poddane badaniom numerycznym, które obejmowały wzajemną współpracę obu warstw wierzchnich. W wyniku przeprowadzonych obliczeń uzyskano szczegółowy rozkład naprężeń w warstwie wierzchniej oraz obszary, w których mogą wystąpić deformacje w nierównościach.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza zmian właściwości tribologicznych środka smarowego w zależności od proporcji zawartości dodatków AW oraz EP

W artykule przedstawiono wpływ dodatków przeciwzużyciowych (AW) i przeciwzatarciowych (EP) na zmiany odporności na zużywanie testowego węzła tarcia zmodyfikowanego aparatu czterokulowego. Badane były kompozycje smarowe na bazie oleju mineralnego. Analizowano wpływ różnej zawartości jednego w tej grupie dodatków, jak również ich sumaryczne oddziaływanie na znormalizowany wskaźnik tzw. granicznego obciążenia zużycia. Przeprowadzone badania i analizy ich wyników potwierdziły to, że dodatek przeciwzatarciowy EP pogarszał pozytywne działanie przeciwzużyciowego dodatku AW na zwiększenie odporności testowych elementów na zużycie. Autorzy artykułu przedstawili zależność stopnia pogorszenia dodatkiem EP właściwości przeciwzużyciowych kompozycji smarowej poprawianych dodatkiem AW.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ dodatków CHO na zmianę składu warstwy wierzchniej śladu tarcia

Przedstawiono wyniki badania wpływu dodatków CHO, rozpuszczonych w oleju PAO4 i oleju Priolube, na zmianę składu warstwy wierzchniej śladu zużycia po testach tribologicznych w warunkach stałego obciążenia węzła tarcia. W tym celu wykonano analizy z zastosowaniem skaningowej mikroskopii elektronowej sprzężonej z mikroanalizą rentgenowską (SEM/EDS), spektroskopii FTIR i Ramana. W śladach tarcia stwierdzono większą niż to wynika ze składu stali zawartość węgla i tlenu, co może świadczyć o powstawaniu podczas tarcia związków organicznych zabezpieczających węzeł tarcia przed zużyciem.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Tribologia powłok węglowych w podwyższonej temperaturze

W pracy przedstawiono wyniki badań mechanicznych i tribologicznych powłok
węglowych a-C, a-C:H i a-C:N. Właściwości tribologiczne takich powłok wciąż
nie są dostatecznie rozpoznane, zwłaszcza w przypadku analiz prowadzonych
w podwyższonych temperaturach. W ramach pracy analizowano właściwości
mechaniczne – twardość i moduł sprężystości oraz właściwości tribologiczne –
wskaźnik zużycia i współczynnik tarcia w temperaturze 20ºC i 300ºC. Najtwardszą z powłok okazała się powłoka a-C – 17 GPa, a najmiększą a-C:H –
7GPa. Testy tribologiczne w temperaturze pokojowej wykazały, że współczynnik
tarcia jest najmniejszy dla powłoki a-C, a najwyższy dla a-C:N – odpowiednio
m = 0,05 i 0,24. Najniższe wartość wskaźnika zużycia zmierzono także
dla powłoki a-C. Natomiast w temperaturze 300ºC najlepszą okazała się powłoka
uwodorniona a-C:H, dla której zużycie było tylko nieznacznie wyższe niż
w temperaturze pokojowej, a współczynnik tarcia wynosił 0,04. Zużycie powłoki
a-C:N jest 20-krotnie większe niż powłoki a-C:H, chociaż współczynnik
tarcia w całym zakresie 20 000 cykli testu tribologicznego wynosił tylko 0,05.
Natomiast powłoka a-C w warunkach przeprowadzanego testu została całkowicie
zniszczona już po 7000 cykli.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania polimerowych obrotowych łożysk ślizgowych w środowisku wodnym

W artykule przedstawiono wyniki badań łożysk ślizgowych obrotowych w środowisku wodnym. Cylindryczne łożyska polimerowe, będące próbkami, wykonano z PE-UHMW i kompozytu PTFE+CrO. Elementem obrotowym, czyli przeciwpróbką , była tuleja o średnicy zewnętrznej 35 mm, wykonana ze stali w gatunku 316. Chropowatość powierzchni przeciwpróbki wynosiła Ra = 0,35–0,4 µm, a szerokość styku z próbką 10 mm. Łożyska obciążano siłą poprzeczną wynoszącą 230 N; badania prowadzono przy prędkości liniowej 0,16 m/s. Załączono zdjęcia powierzchni roboczych przed i po badaniu. Opisano rodzaje zużycia. Do pomiaru wielkości zużycia zastosowano metodę wagową. Stwierdzono kilkunastokrotnie większą odporność na zużycie ścierne PE-UHMW w porównaniu z PTFE+CrO.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza powierzchni śladów tarcia po testach w obecności kompozycji smarowych z dodatkiem adhezyjnym

Przedstawiono wyniki badania wpływu ekologicznego dodatku adhezyjnego
rozpuszczonego w oleju mineralnym, roślinnym i oleju syntetycznym na zmianę
składu warstwy wierzchniej śladu zużycia po testach tribologicznych prowadzonych w warunkach stałego obciążenia węzła tarcia w temperaturze 20°C
i 100°C. Badanie struktury chemicznej warstw odłożonych na elementach węzła
tarcia prowadzono za pomocą mikrospektrofotometru FTIR w oparciu o analizę
struktury powstających związków. W śladach tarcia po testach prowadzonych
w temperaturze 100°C dla kompozycji na bazie oleju naturalnego i syntetycznego
stwierdzono występowanie silnych sygnałów charakterystycznych dla
związków organicznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ nierówności powierzchni na właściwości tribologiczne elementów ślizgowych w skojarzeniu materiałowym SiC–42CrMo4

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych węzłów ślizgowych w skojarzeniu materiałowym ceramika SiC–stal 42CrMo4. Powierzchnia stali została przygotowana w trzech wariantach wykończenia charakteryzowanych parametrem Ra. Analizie poddano także wpływ twardości materiału stalowych próbek w zakresie 22–42 HRC na wartość współczynnika tarcia. Badania realizowano z wykorzystaniem testera T-11 z węzłem ślizgowym typu kulka–tarcza w styku skoncentrowanym. W pracy porównano otrzymane wartości współczynnika tarcia w odniesieniu do współpracujących ślizgowo elementów. Statystyczną analizę wyników badań przeprowadzono z wykorzystaniem planu statycznego zdeterminowanego kompletnego z dwoma czynnikami wejściowymi na trzech poziomach zmienności. Wykazano, że chropowatość powierzchni oraz twardość materiału w sposób istotny wpływają na charakterystyki tribologiczne pracy węzłów ślizgowych SiC-42CrMo4.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie właściwości przeciwzużyciowych kompozycji smarowych zawierających surowce roślinne

W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości przeciwzużyciowych kompozycji smarowych, w których jako dodatki zostały zastosowane produkty pochodzenia roślinnego. Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych przy użyciu aparatu czterokulowego. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że efekty działania produktów roślinnych zależą od ich struktury chemicznej i stężenia oraz rodzaju bazy olejowej. Dodatek do oleju mineralnego i oleju poli(α)olefinowego odpowiedniej ilości tych produktów może wpływać na zmniejszenie intensywności zużywania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kształtowanie odporności na zacieranie adhezyjne z wykorzystaniem wybranych modeli

Zacieranie należy do tribologicznych procesów niszczących, które są niedopuszczalne.
W pracy przeanalizowano wybrane modele zacierania adhezyjnego
(Kosteckiego, Bloka i kinetyczny) w aspekcie sformułowania na ich podstawie
przesłanek dotyczących kształtowania odporności na ten rodzaj uszkodzenia.
Stwierdzono, że na podstawie modelu Kosteckiego można zdefiniować odporność
na zacieranie (zimne i gorące). Model Bloka dotyczy zacierania gorącego
i stwarza takie przesłanki projektowania skojarzeń, aby bilansowało się w nich  ciepło generowane z ciepłem dyssypowanym. Zacieranie traktowane jest najczęściej
jako zachodzące nagle, co utrudnia określenie postulatów dotyczących
przeciwdziałania. W modelu kinetycznym założono, że do zacierania nie dochodzi
nagle, ale w kilku etapach, co umożliwia sformułowanie takich postulatów.
Wychodząc z tego założenia, przeanalizowano efektywność przeciwzatarciową
obróbek: zwiększających pojemność olejową powierzchni i spełniających
postulat przerywania styku tarciowego, wytwarzających warstwę wierzchnią
o dodatnim gradiencie wytrzymałości na ścinanie oraz kształtujących twardość
warstwy wierzchniej (bez zmiany składu chemicznego).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ temperatury na skład chemiczny warstw granicznych powstających z udziałem dodatku smarnego pochodzenia roślinnego

Zbadano wpływ temperatury na skład chemiczny warstw granicznych powstających na powierzchni stali podczas tarcia z udziałem oleju poli-α-olefinowego zawierającego dodatek przeciwzużyciowy pochodzenia roślinnego. Strukturę powstających warstw badano za pomocą rentgenowskiej spektroskopii fotoelektronowej (XPS). Stwierdzono, że wzrostowi temperatury podczas tarcia towarzyszy zwiększenie intensywności przemian tribochemicznych, przejawiające się wzrostem grubości warstwy produktów, odłożonych na roboczej powierzchni tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rozważania o podstawach tribologii. Cz. 15, Metodologiczne podstawy badań porównawczych w tribologii

W opracowaniu przedstawiono ogólne zasady i tok postępowania w badaniach porównawczych oraz warunki porównywalności obiektów, zjawisk, procesów, metod badawczych i zdań ogólnych. Zagadnienia te odniesiono do elementów składowych wiedzy o tarciu, zużyciu i smarowaniu. W zakończeniu omówiono warunki porównywalności wyników badań tribologicznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Metoda oceny synergizmu wybranych parametrów obróbki cieplnej na kształtowanie się własności stali przeznaczonych do azotowania

Jednym ze sposobów poprawiających właściwości konstrukcyjne różnych gatunków stali jest azotowanie. Azotowanie jest zabiegiem cieplnym polegającym na dyfuzyjnym nasyceniu azotem warstwy powierzchniowej stalowego elementu. Proces ten polega na wprowadzeniu do warstwy wierzchniej przedmiotu stalowego azotu, który wiąże się z żelazem oraz dodatkami stopowymi, zwłaszcza aluminium, tworząc powierzchniową warstwę azotków. W przeciwieństwie do nawęglania przy azotowaniu strefa powierzchniowa utwardza się bez dodatkowej obróbki cieplnej. Azotowaniu poddaje się stale uprzednio ulepszone cieplnie.
 W tribologii w celu poprawy odporności na ścieranie badanych stali można wykorzystać proces azotowania, który zwiększa odporność na zużycie i podnosi własności mechaniczne.
 W pracy wykorzystano statystyczne metody planowania eksperymentów, na podstawie których opracowano układ eksperymentów – plan czynnikowy kompletny 2(3-0) umożliwiający identyfikację wpływu trzech parametrów obróbki cieplnej na kształtowanie się własności mechanicznych badanych stali. Na podstawie wyników zaplanowanych i przeprowadzonych eksperymentów polegających na azotowaniu badanych stali zgodnie z zaplanowanym zestawem wartości parametrów obróbki cieplnej opracowano modele regresyjne odwzorowujące wpływ wartości parametrów obróbki cieplnej na własności mechanicznych wybranych gatunków stali.
 Opracowane modele regresyjne wykorzystano do doboru takich parametrów obróbki cieplnej, których synergizm jest największy. Za pomocą zaplanowanych doświadczeń można pokazać, jak wpływa temperatura hartowania, odpuszczania oraz azotowania na kształtowanie się własności mechanicznych wybranych gatunków stali.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Łożyskowanie wałów przekładni turbin wiatrowych – problemy eksploatacyjne

W praktyce eksploatacyjnej turbin wiatrowych o tradycyjnej konstrukcji (przekładniowych) obserwowana jest duża awaryjność przekładni, a zwłaszcza łożysk tocznych szybkoobrotowych wałów przekładni. W Polsce na zlecenie właściciela dużej farmy wiatrowej, firmy Energa Wytwarzanie S.A., Politechnika Gdańska we współpracy z Politechniką Poznańską i Akademią Górniczo-Hutniczą podjęły badania mające na celu diagnozowanie przyczyn uszkodzeń oraz sformułowanie zaleceń obniżających koszty eksploatacji. W pracy przedstawione są pierwsze ustalenia wynikające z analizy istniejących danych z eksploatacji turbin wiatrowych o mocy 1,5 MW.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Dobór materiału na noże do cięcia papryki. Badania tribokorozyjne

W artykule przedstawiono wyniki badań w zakresie doboru materiału na elementy do cięcia papryki. Jako kryterium doboru przyjęto minimalizację zużycia w warunkach jednoczesnych oddziaływań tarciowych i korozyjnych (tribokorozja). Badania wykonano na specjalistycznym stanowisku z węzłem modelowym typu pin-on-plate. Analizowano wpływ twardości stali martenzytycznej na intensywność ubytku materiału. Wyniki badań wykorzystano przy konstrukcji urządzenia do wydrążania papryki.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zużywanie elementów roboczych młyna udarowego i sposoby minimalizowania skutków tego procesu

W artykule przedstawiono analizę czynników mających wpływ na intensywność
procesu zużywania udarowego młyna tarczowo-kołkowego, głównie jego elementów roboczych – kołków. Zidentyfikowano czynniki konstrukcyjne, którymi
były: powierzchnia kołków i stan ich warstwy wierzchniej, przede wszystkim
jej powierzchni. Na tej podstawie zaproponowano zmiany konstrukcyjne:
na powierzchni bocznej kołków nacięto gwint, zwiększając w ten sposób ich
powierzchnie czynne o ok. 80%. Kołki poddano ponadto obróbce cieplno-
-chemicznej – azotowaniu. Wprowadzenie zaproponowanych zmian zwiększyło
trwałość kołków prawie dwukrotnie.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Trwałość użytkowa i stabilność oksydacyjna modyfikowanych smarów plastycznych

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań stabilności oksydacyjnej
oraz trwałości użytkowej opracowanych smarów plastycznych bez i z dodatkiem
modyfikatorów jakości. Skuteczność działania zastosowanych dodatków
w smarze plastycznym oceniono na podstawie stabilności oksydacyjnej wyznaczonej
metodami analizy termicznej. W celu zbadania zdolności smarów do
zabezpieczenia właściwego smarowania w dłuższym czasie przeprowadzono standardowy testy łożyskowy przy zadanym obciążeniu wzdłużnym, wysokich
obrotach oraz w danej temperaturze, co umożliwiło wyznaczenie trwałości
użytkowej smarów w warunkach zbliżonych do rzeczywistych warunków pracy.
Stwierdzono pozytywny wpływ zastosowanych dodatków zarówno na stabilność
oksydacyjną, jak i na trwałość użytkową smarów plastycznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zastosowanie liniowego wskaźnika zużycia do oceny odporności ściernej lemieszy płużnych

Celem pracy jest zaprezentowanie metody oceny odporności na zużywanie
ścierne lemieszy płużnych z zastosowaniem liniowego wskaźnika zużycia, który nazwano miejscową jednostkową zmianą obrysu. Wskaźnik ten opracowano
na bazie bezwzględnej zmiany obrysu elementów i uprawionego przez nie areału
lub wykonanej drogi tarcia. Wykorzystując powyższy wskaźnik, ocenie poddano
części dziobowe i części trapezowe dzielonych lemieszy, wykonane
z trzech gatunków stali z dodatkiem boru, tj. stali borowej do obróbki cieplnej
B27, stali Hardox 500 i stali stosowanej przez przedsiębiorstwo Lemken. Elementy
użytkowano w warunkach gleb piaszczystych. Intensywność ścierania
dziobów wynosiła 9,92÷12,09 mm·ha-1 (0,47÷0,57 mm·km-1), a części trapezowych
2,09÷2,48 mm·ha-1 (0,10÷0,12 mm·km-1). Największą intensywnością
ścierania cechowały się lemiesze wykonane z hartowanej objętościowo stali
B27, a najmniejszą – elementy wykonane ze stali stosowanej przez firmę
Lemken.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna