rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obłęd we dwoje. Opis przypadku

Indukowane zaburzenia urojeniowe to rzadko opisywany zespół objawów, definiowany jako występowanie przekonań urojeniowych podzielanych przez dwie osoby (lub więcej osób) będące w bliskim związku emocjonalnym. Jedna z tych osób wykazuje objawy pierwotnego zaburzenia psychotycznego, u drugiej natomiast objawy są wzbudzane i przemijają na skutek oddzielenia od osoby indukującej. Celem pracy jest przedstawienie przypadku zaburzeń psychotycznych określanych jako indukowane zaburzenia urojeniowe. Opis dotyczy pacjenta (kapitana jednostki wojskowej), u którego, w trakcie trwającego kilka lat związku z partnerką poznaną przez Internet, doszło do wyindukowania urojeń prześladowczych prawdopodobnie występujących u partnerki. Poznana kobieta twierdziła, iż obydwoje zostali wplątani w „aferę szpiegowską” z udziałem służb specjalnych. Wprowadzała duże poczucie zagrożenia, twierdziła, że poddawani są inwigilacji. Manipulowała informacjami i sytuacjami, doprowadzając do zerwania kontaktów pacjenta z rodziną. Na skutek trwającego kilka lat silnego związku emocjonalnego pacjent całkowicie stracił kontakt z rodziną, także pracę na dotychczasowym stanowisku oraz poniósł konsekwencje finansowe i zdrowotne. Wykreowany przez partnerkę fałszywy obraz rzeczywistości pacjent uznał za realny i podporządkował mu całkowicie swoje postępowanie. W trakcie badania sądowo- psychiatrycznego biegli postawili diagnozę zaburzeń adaptacyjnych, a następnie skierowali badanego na komisję lekarską. W celu dalszej diagnostyki pacjent był hospitalizowany w Klinice Zaburzeń Afektywnych i psychotycznych UM w Łodzi, gdzie ostatecznie ustalono rozpoznanie indukowanych zaburzeń urojeniowych.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Elektrochemia a działanie leku na organizm

Każda substancja chemiczna ma swoje właściwości fizjologiczne, a więc może
działać leczniczo lub toksycznie. Działanie to zależy między innymi od układu
przestrzennego atomów w cząsteczce, a także drogi wprowadzenia do organizmu.
Jednak działanie leku lub trucizny odbywa się często na zasadzie przekazywania
impulsów przez neurony do mózgu i z powrotem, czyli „instrukcję” z mózgu
przez obwodowy układ nerwowy do narządów, gruczołów, mięśni lub tkanek.
Jest to mechanizm elektrochemiczny.
Prace nad kanałami jonowymi błon komórkowych (E. Neher i B. Sakmann,
Nobel 1991) wskazują, że układy transportujące tworzą gradienty stężeń Na⁺, K⁺, Ca²⁺ i innych jonów w poprzek błon komórkowych. Kanały jonowe reagują
na zmiany środowiska i na sygnały innych komórek z ustroju. Leki zwalczające
arytmię serca, nadciśnienie i niedokrwienność serca poddawane są mechanizmowi
elektrochemicznemu. Jest budujące, że sformułowane prawa elektrochemiczne
znajdują coraz szersze zastosowanie w nauce.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Elektrochemia - integralna część chemii ogólnej

Elektrochemia pełni w dydaktyce na ogół rolę nauki o ogniwach galwanicznych,
elektrolizie i korozji. Może ona jednak i powinna pełnić rolę jednego z fundamentów
chemii ogólnej i częściowo termodynamiki chemicznej. Siła elektromotoryczna
(SEM) ogniwa jest miarą wielkości swobodnej entalpii zawartej w układzie
reagującym. Zapoznanie się z szeregiem napięciowym elektrod metalicznych,
a szerzej elektrod redoks, pozwala na porównywanie rożnych układów redoks
i ich zdolności do wzajemnego utleniania czy redukcji. Tablica potencjałów
standardowych różnych układów redoks stanowić może więc źródło informacji
o wzajemnej reaktywności tych układów i możliwości przewidywania kierunku
zachodzących reakcji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Program autorski dla klasy biologiczno-chemicznej z elementami ekologii

Opracowany przez nas program, oprócz obowiązującego zakresu minimum
programowego z przedmiotów ogólnokształcących, zawiera bardzo szeroko rozbudowany
o elementy dotyczące zagadnień ekologicznych materiał naucznia
chemii, biologii i geografii. Jego głównym celem jest rozbudzenie świadomości
ekologicznej uczniów liceum ogólnokształcącego. Co za tym idzie wnosi on oprócz
zagadnień związanych ze skutkami zanieczyszczenia środowiska naturalnego i jego
degradacji, również elementy praktyczne, dotyczące analizy stopnia zanieczyszczenia
oraz metod ich zapobiegania. Celem opracowanego programu jest również
nauczenie praktycznego posługiwania się podstawową aparaturą chemiczną oraz
wykonywania rutynowych analiz wody i powietrza. Program badawczy będzie
realizowany podczas corocznych obozów naukowych i zajęć laboratoryjnych
w Katedrze Dydaktyki Chemii. Program został opracowany przy współpracy
z Kierownikiem Katedry Dydaktyki Chemii UL, Panem Profesorem Zygmuntem
Kozłowskim.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Fritz Haber i Zygmunt Klemensiewicz - twórcy elektrody szklanej

Fritz Haber i Zygmunt Klemensiewicz wynaleźli w roku 1909 elektrodę szklaną,
za pomocą której można w sposób prosty i szybki przeprowadzić potencjometryczne
miareczkowanie. Walther Nemst w roku 1889, za pomocą swojej teorii, dał
podstawy dotyczące potencjałów elektrodowych. Wilhelm Böttger jako pierwszy,
za pomocą o phi kiwanej wodorem elektrody platynowej, przeprowadził potencjometryczne
miareczkowanie. W roku 1908 z propozycji Nemsta określony został
potencjał elektrody wodorowej w 1 molowym roztworze kwasu jako równy zero.
W ten sposób stworzone zostały podstawy do rozwinięcia metody potencjometrycznej,
która doprowadziła do odkrycia elektrody szklanej. W oparciu o oryginalne prace
Habera i Klemensiewicza pokazaliśmy, jak ze zwykłej probówki zbudować można
elektrodę szklaną i za pomocą elektrody chlorosrebrowej, jako elektrody odniesienia,
przeprowadzić potencjometryczne miareczkowanie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Problemy związane z nauczaniem równowag jonowych w roztworach

Kluczowe znaczenie dla zrozumienia przez uczniów istoty przemian przebiegających
w roztworach wodnych elektrolitów ma właściwe opanowanie przez nich
pojęcia „dysocjacja elektrolityczna (jonowa)”. Obserwowane w tym przypadku
trudności mogą być w znacznej części spowodowane dotychczasowymi koncepcjami
metodycznymi związanymi z nauczaniem tego pojęcia. Odrębny, ważny problem
w nauczaniu omawianych zagadnień stanowi umiejętność wykorzystania przez
uczniów, w przeprowadzonym przez nich rozumowaniu, pojęcia „równowaga” .
Dotychczasowe badania w zakresie zrozumienia i posługiwania się tym pojęciem
wykazują, że nie jest ono opanowywane przez uczniów w stopniu zadowalającym.
Trudności występujące podczas zapoznawania uczniów z takimi pojęciami
jak „hydroliza soli” czy „roztwory buforowe” mogą wynikać z konieczności
równoczesnego wprowadzenia stosunkowo dużej liczby informacji, co prowadzi do
przekroczenia pojemności pamięci krótkotrwałej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Reakcje utleniania i redukcji w organizmach jako drogi wiązania i pozyskiwania energii

Trudności dla ucznia stanowi utożsamianie reakcji redoks przedstawionych
w programie chemii i biologii.
Przedmiotem referatu jest więc analiza głównych szlaków biochemicznych
wiązania i uwalniania energii w organizmach, wykazanie zależności między
potencjałem układów redoks uszeregowanych w łańcuchu oddechowym oksydoreduktaz
i wydzielaną energią w procesie oddychania biologicznego.
Zrozumienie tych zagadnień jest możliwe poprzez wprowadzenie przez chemika
pojęcia potencjału redoks jako siły motorycznej wszelkich procesów utleniania
i redukcji.
Przedstawione zostaną tu również propozycje rozwiązań metodycznych wprowadzenia
tych zagadnień w procesie kształcenia chemicznego na poziomie szkoły
średniej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Cele operacyjne w nauczaniu zagadnień z elektrochemii

Obecnie programy nauczania chemii pozostawiają nauczycielowi dużą swobodę
w doborze treści i metod nauczania. Dlatego też coraz większe znaczenie
w kształtowaniu i wychowaniu odgrywa świadomość celów dydaktycznych.
Współczesna dydaktyka zaleca formułowanie celów operacyjnych, to znaczy
takich, które opisują zmiany, jakie powinny zajść w wiadomościach, umiejętnościach,
działaniach i postawach uczącego się. Tak rozumiane cele określają w sposób
ścisły oczekiwane wyniki kształcenia i ukierunkowują proces nauczania na ich
osiągnięcie. Przedstawiono cele operacyjne, które opisują końcowe wyniki kształcenia
z elektrochemii na poziomie szkoły średniej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Czy środki dydaktyczne pomagają w percepcji elektrochemii?

Kluczowe znaczenie dla zrozumienia przez uczniów istoty przemian przebiegających
w roztworach wodnych elektrolitów ma właściwe opanowanie przez nich
pojęcia „dysocjacja elektrolityczna (jonowa)”. Obserwowane w tym przypadku
trudności mogą być w znacznej części spowodowane dotychczasowymi koncepcjami
metodycznymi związanymi z nauczaniem tego pojęcia. Odrębny, ważny problem
w nauczaniu omawianych zagadnień stanowi umiejętność wykorzystania przez
uczniów, w przeprowadzonym przez nich rozumowaniu, pojęcia „równowaga”.
Dotychczasowe badania w zakresie zrozumienia i posługiwania się tym pojęciem
wykazują, że nie jest ono opanowywane przez uczniów w stopniu zadowalającym.
Trudności występujące podczas zapoznawania uczniów z takimi pojęciami
jak „hydroliza soli” czy „roztwory buforowe” mogą wynikać z konieczności
równoczesnego wprowadzenia stosunkowo dużej liczby informacji, co prowadzi do
przekroczenia pojemności pamięci krótkotrwałej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Propozycja wprowadzenia pojęcia dysocjacji jonowej na lekcjach chemii w szkole podstawowej

Absolwenci szkół podstawowych twierdzą, że przyczyną dysocjacji jonowej
elektrolitów jest przepływ prądu elektrycznego, a nie polarne cząsteczki wody.
Naszym zdaniem powodem takiego twierdzenia jest to, że lekcję dotyczącą
dysocjacji jonowej rozpoczyna się od doświadczenia obrazującego przepływ prądu
elektrycznego przez roztwory kwasów, zasad i soli. W związku z tym zaproponowano
tok takiego postępowania nauczyciela, dzięki któremu młodzież nie będzie myliła
pojęć i będzie potrafiła prawidłowo rozpoznać przyczynę dysocjacji. Należałoby
naszym zdaniem m. in. wprowadzić i posługiwać się określeniem „dysocjacja
jonowa” zamiast „dysocjacja elektrolityczna” Podstawą zaś określenia „dysocjacja
jonowa” winno być doświadczalne wyznaczanie stężenia nasyconego roztworu
soli metodą ebulioskopową (podwyższenie temperatury wrzenia roztworu) a badanie
przepływu prądu przez te roztwory może służyć do powtórzenia i utrwalenia
materiału. Przedstawiono także zestaw doświadczeń ilustrujących proces dysocjacji
jonowej oraz umożliwiających uczniom dokonanie podziału elektrolitów na słabe
i mocne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Badanie efektów modernizacji nauczania elektrochemii

Nauczanie elektrochemii pełni obecnie funkcję oderwanego działu programowego,
obejmującego problemy przewodnictwa elektrycznego roztworów elektrolitów,
procesów zachodzących w ogniwach galwanicznych oraz wyjaśniania procesów
korozji. Wykazano, że elektrochemia na wszystkich poziomach kształcenia może
stanowić integralną część chemii ogólnej, w sensie określania kierunku reakcji
redoks przy wykorzystaniu wartości standardowych potencjałów redoks. Dotychczasowe
badania potwierdzają, że opracowany przez nas program wykształca
w młodzieży umiejętność korzystania z wartości potencjałów elektrodowych do
oceny zdolności różnych substancji do wzajemnego reagowania.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Chimica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Ivo FRENZEL, Willy HOCHKEPPEL, Rozmowa z Herbertem Marcusem

Tekst jest zapisem rozmowy z Herbertem Marcusem (1898–1979), przeprowadzonej w 1976 roku przez Ivona Frenzela
i Willy’ego Hochkeppela. Marcuse odpowiada między innymi
na pytania dotyczące znaczenia ruchu studenckiego w latach
sześćdziesiątych, pojęcia Nowej Lewicy i Lebensqualität
, współczesnej postawy wschodnioeuropejskich partii komunistycznych wobec filarów marksizmu, a także walki klasowej i dyktatury proletariatu, przemocy (Gewalt), postawy
wobec egzystencjalizmu, neutralności technologii. Mówi też o swoim stosunku do Heideggera, swoim rozumieniu filozofii i kwestii odpowiedzialności współczesnych mu filozofów marksistowskich.
Rozmowa, trwająca 47 minut, zamieszczona jest na stronie:
http://www.youtube.com/watch?v=C5PU0EASi_Q&noredirect=1
(5.11.2011). W niżej proponowanym tłumaczeniu zachowany jest
„rytm” jezyka mówionego. Dlatego też można w niektórych miejscach tekstu znaleźć pewne chropowatości i zawahania, które nie pojawiają się w starannie zredagowanych tekstach pisanych

Czasopismo: ARGUMENT: Biannual Philosophical Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
„Prawopółkulowa” komunikacja językowa a funkcjonowanie intelektualne u dzieci z ADHD

Celem przeprowadzonych badań było określenie poziomu funkcjonowania dzieci z ADHD w zakresie komunikacji językowej realizowanej z istotną aktywnością prawej półkuli mózgu. W kontekście badanych procesów językowych interesujące wydają się zagadnienie funkcjonowania intelektualnego dzieci z ADHD i jego współzależność z umiejętnościami „prawopółkulowej” komunikacji językowej. W badaniach wzięło udział 30 chłopców z objawami ADHD i 30 chłopców zdrowych, których podzielono na 2 grupy wiekowe: 8-11 i 12-14 lat. Zastosowano WISC-R w celu oceny funkcjonowania poznawczego osób badanych oraz Baterię Testów do Badania Funkcji Językowych i Komunikacyjnych Prawej Półkuli Mózgu – RHLB-PL oraz dostosowaną do dzieci młodszych zmodyfikowaną wersję RHLB-PL (w opracowaniu własnym) wraz z próbami eksperymentalnymi. Grupy kryterialna i kontrolna nie różniły się istotnie w wartościach ilorazu inteligencji w skali pełnej, słownej i bezsłownej WISC-R, czyli w głównych wskaźnikach poziomu zdolności poznawczych. Jednakże trzy podtesty Skali Inteligencji różnicują grupę dzieci z ADHD i grupę dzieci bez ADHD. Dzieci z ADHD gorzej radzą sobie z wykonywaniem zadań wchodzących w skład podtestu Arytmetyka i podtestu Labirynty, natomiast lepiej z wykonaniem zadań podtestu Układanki. Nie stwierdzono różnic pomiędzy badanymi z ADHD i bez zaburzenia w miarach „prawopółkulowego” funkcjonowania językowego w obu grupach wiekowych. Wykazano istnienie umiarkowanych korelacji dodatnich pomiędzy IQ w skali pełnej i słownej oraz podtestami skali słownej WISC-R a wynikami RHLB-PL.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Przejawy autodestruktywności pośredniej u osób po próbach samobójczych

Cel: Zbadanie syndromu autodestruktywności pośredniej i jej przejawów u osób, które dokonały próby samobójczej. Materiał i metoda: Populacja badana składała się ze 147 osób (114 kobiet i 33 mężczyzn) w wieku 14-33 lat. Grupę porównawczą utworzono spośród osób, które nie podejmowały prób samobójczych; była ona dopasowana pod względem statusu socjodemograficznego. Do badania autodestruktywności pośredniej i jej przejawów zastosowano polską wersję Chronic Self-Destructiveness Scale (CS-DS) K. Kelley w adaptacji Suchańskiej. Wyniki: Osoby po próbach samobójczych uzyskały wyniki istotnie wyższe niż osoby, które nie podejmowały prób samobójczych, we wszystkich wskaźnikach CS-DS: globalny wskaźnik autodestruktywności pośredniej, A1: Transgresja i Ryzyko, A2: Zaniedbania Zdrowotne, A3: Zaniedbania Osobiste i Społeczne, A4: Nieuważność i Brak Planowania, A5: Bezradność i Bierność. Osoby po próbach samobójczych uzyskały wyniki istotnie wyższe w formie aktywnej, jak również w formie biernej autodestruktywności pośredniej. Wnioski: Wskaźnik syndromu autodestruktywności pośredniej u osób po próbach samobójczych mieści się w górnej granicy wyników średnich. Dominującymi klasami zachowań pośrednio autodestruktywnych są u nich (w kolejności natężenia): Bezradność i Bierność (A5), Transgresja i Ryzyko (A1), Zaniedbania Zdrowotne (A2). Nasilenie autodestruktywności pośredniej jako tendencji uogólnionej jest większe niż u osób bez prób samobójczych. Nasilenie poszczególnych kategorii (klas, przejawów) autodestruktywności pośredniej również jest u nich większe. Nasilenie formy aktywnej i biernej u tych osób jest prawie identyczne, natomiast u osób bez prób samobójczych nasilenie formy aktywnej jest o wiele niższe niż biernej. Wyniki badań nad autodestruktywnością pośrednią mogą być użyteczne w profilaktyce suicydalnej, a także w pracy terapeutycznej z osobami po próbach samobójczych.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zastosowanie psychoterapii poznawczo-behawioralnej zespołu obsesyjno-kompulsyjnego u dzieci i młodzieży. Prowadzenie psychoterapii poza gabinetem

Badania epidemiologiczne wskazują, że najprawdopodobniej 0,5% dzieci i młodzieży cierpi z powodu zespołu obsesyjno- kompulsyjnego (OCD), z kolei wśród dorosłych około połowy pacjentów podaje, że objawy OCD towarzyszą im od dzieciństwa. W przypadku leczenia OCD terapia poznawczo-behawioralna jest uważana za leczenie z wyboru, którego skuteczność potwierdziło wiele badań. Jedną z podstawowych behawioralnych procedur leczenia OCD jest ekspozycja na bodziec wywołujący myśl natrętną wraz z powstrzymaniem reakcji (E/PR). W leczeniu OCD u dzieci i młodzieży stosowanie wyłącznie tej metody często okazuje się niewystarczające, aby praca terapeutyczna zakończyła się sukcesem. Doświadczenie kliniczne pokazuje, że z jednej strony przymus wykonywania kompulsji jest dla dzieci czy nastolatków niezwykle uciążliwy i stresujący, z drugiej zaś objawy OCD często wpisują się w ich społeczne, szkolne i rodzinne funkcjonowanie, stając się ważnym elementem funkcjonowania całej rodziny, a niektóre czynniki rodzinne mogą wiązać się z ujawnieniem lub podtrzymywaniem objawów OCD. W niniejszym artykule przedstawiamy, jak wpisywanie się objawów OCD w system rodzinny może w różny sposób wpływać na obraz kliniczny zaburzenia i zmuszać do modyfikacji standardowej terapii behawioralnej OCD. W opisywanych w artykule przypadkach taki sposób prowadzenia terapii okazywał się nieskuteczny i wymagał zaangażowania się psychoterapeutów w sesje w naturalnym środowisku pacjenta. W wyniku sesji w domu pacjentów mogliśmy zauważyć i zmodyfikować te działania (zarówno rodziców, jak i dzieci), które podtrzymywały objawy. Przykładowe działania to: wyręczanie pacjenta w wykonywaniu czynności, przy których mogą pojawić się objawy; pomoc w unikaniu sytuacji, w których mogą pojawiać się objawy; wspierający utrzymywanie się objawów stosunek rodziców do choroby. Często stosowane przez rodziców wyręczanie w wykonywaniu czynności, przy których mogą pojawić się natręctwa, przynosiło pacjentowi wtórne korzyści z choroby. Sesje in vivo pozwalały odpowiedzieć na pytanie, co jest powodem utrzymywania się objawów (np. trudna sytuacja rodzinna pacjenta, choroba jako ucieczka). W artykule opisujemy szczegółowo kilka przypadków zastosowania terapii behawioralnej poza gabinetem, w których dzięki zaobserwowanym wnioskom i wprowadzonym modyfikacjom terapia mogła zakończyć się sukcesem.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Memantyna w leczeniu zaburzeń afektywnych

Celem pracy było przedstawienie właściwości przeciwdepresyjnych i normotymicznych memantyny, leku obecnie zarejestrowanego w leczeniu cięższych postaci otępienia typu alzheimerowskiego. W pracy, oprócz przybliżenia podstawowych informacji na temat tej substancji, skupiliśmy się na przedstawieniu dotychczas opublikowanych wyników jej stosowania w zaburzeniach afektywnych. Dostępne piśmiennictwo klinicznych zastosowań memantyny jest w tym zakresie bardzo ubogie, obejmuje pojedyncze badania w niewielkich grupach pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi, w manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, jak również kilka opisów kazuistycznych, w tym w epizodzie depresyjnym w przebiegu zaburzenia dwubiegunowego. Wstępne wyniki są dość optymistyczne, jakkolwiek nie upoważniają na obecnym etapie do jednoznacznych konkluzji. Podkreślane jest duże bezpieczeństwo stosowania memantyny oraz, co oczywiste, potrzeba przeprowadzenia kolejnych, dobrze zaplanowanych metodologicznie badań, które objęłyby większe grupy pacjentów, a także oceniałyby działanie memantyny u chorych z depresją dwubiegunową czy epizodem mieszanym ChAD. Ze względu na szybkie działanie kliniczne antagonistów glutaminianergicznego receptora NMDA memantyna byłaby interesującą i wygodną alternatywą terapeutyczną, z perspektywy zastosowania w codziennej pracy klinicznej znacznie korzystniejszą, dużo bezpieczniejszą i łatwiejszą w zastosowaniu od ketaminy, innego antagonisty NMDA. Co wydaje się szczególnie ważne, memantyna daje potencjalnie szansę na poprawę funkcjonowania poznawczego, co jest wykorzystywane w terapii otępień, zaś w zaburzeniach afektywnych dotychczas praktycznie nie było badane.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Koncepcja pomiaru i taksonomii zaburzeń behawioralnych i emocjonalnych Thomasa Achenbacha oraz ważne dla niej dane fenotypowe i genetyczne

W artykule omówiona została koncepcja Thomasa Achenbacha dotycząca pomiaru i taksonomii zaburzeń behawioralnych oraz emocjonalnych. Nosi ona nazwę Systemu Pomiaru Opartego na Empirii. Inaczej podejście to nazywane jest też „z dołu do góry”. Zgodnie z nim kryteria diagnostyczne poszczególnych kategorii chorób i zaburzeń psychicznych wyprowadza się w oparciu o badanie dużych prób reprezentatywnych dla danej populacji. Powstałe w ten sposób nozologie służą do identyfikacji nowych przypadków. Podejście to jest inne niż paradygmat DSM, który określany jest „z góry do dołu”. Mierzone zgodnie z paradygmatem „z dołu do góry” zachowania problemowe można przedstawić na następujących poziomach: poziom pierwszy to specyficzne rodzaje problemów reprezentowane przez poszczególne itemy, poziom drugi – wyodrębnionych 8 skal zachowań problemowych (Lęk/Depresja, Wycofywanie się, Skargi Somatyczne, Zaburzenia Myślenia, Zaburzenia Uwagi, Zachowania Agresywne, Łamanie Norm, Natręctwa), poziom trzeci – 2 grupy zachowań problemowych: Zachowania Internalizacyjne i Zachowania Eksternalizacyjne, poziom czwarty – ogólny poziom zachowań problemowych, będący sumą wszystkich przeżywanych problemów. W artykule zostały przedstawione również wyniki badań, które potwierdzają koncepcję Achenbacha, to znaczy omówiono fenotypowe i genetyczne dane ważne dla tej koncepcji. Dane fenotypowe wskazują na to, że wyróżnione skale zachowań problemowych stanowią rzeczywiście odrębne syndromy, z kolei dane drugiego rodzaju – że syndromy te w dużym stopniu są uwarunkowane genetycznie. Mniejszy wpływ na ich rozwój ma środowisko wspólne bądź specyficzne.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia