rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Od rytuału przejścia do pułapek izonomii. Sposoby rozumienia rodzicielstwa przez rodziców uczniów szkoły podstawowej

Rodzicielstwo jest naturalnym etapem życia kobiet i mężczyzn, konsekwencją wypełniania funkcji prokreacyjnej. Rozpoczyna się w momencie urodzenia dziecka i wiąże się z podjęciem określonych ról oraz wynikających z nich zadań opiekuńczych i wychowawczych wobec potomstwa. Obrazuje stopień zainteresowania i zaangażowania rodziców w wychowanie, opiekę i edukację własnych dzieci. Współczesne rodzicielstwo oparte na równouprawnieniu kobiet i mężczyzn dla wielu rodziców jest swoistym wyzwaniem związanym z jednej strony z koniecznością podejmowania nowych zadań i realizowania kolejnych funkcji, zaś z drugiej z nastawieniem na indywidualne potrzeby i własny rozwój. Kierując się takimi przesłankami, podjęto badania jakościowe, których celem było poznanie sposobów rozumienia rodzicielstwa przez badanych rodziców mających dzieci w wieku szkolnym. W badaniach wykorzystano wywiad swobodny. Zebrany materiał badawczy poddano kategoryzacji, co pozwoliło wyodrębnić następujące sposoby rozumienia rodzicielstwa: rodzicielstwo jako moment przejścia, rodzicielstwo – poczucie osobistej odpowiedzialności za dziecko, rodzicielstwo w pułapce izonomii.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie do wartości w społeczeństwie informacyjnym

Współczesne czasy charakteryzuje szybki postęp techniczny, szczególnie w obszarze nowo-czesnych urządzeń informacyjnych. Rozwój technologii komunikacyjnej zmienił obraz społeczeń-stwa, które stało się formacją uzależnioną od wiedzy i wiadomości, prześcigającą się w dostępie do coraz nowocześniejszych komunikatorów. Głównym źródłem wiedzy jest internet, który ze względu na swoją specyfikę – łatwość dostępu oraz szerokie możliwości publikacji różnych treści – stanowi ważny element kształtowania osobowości jego najmłodszych użytkowników. Można nawet stwierdzić, że współcześnie stanowi on swego rodzaju specyficzne środowisko wychowawcze.
W artykule omówiono główne cechy społeczeństwa informacyjnego oraz przedstawiono pod-stawowe problemy związane z wychowaniem do wartości współczesnych dzieci i młodzieży – cyfrowych tubylców. Podkreślono wychowawcze oddziaływanie internetu, szczególnie koncentru-jąc się na czynnikach istotnie wpływających na rozwój aksjologiczny młodego pokolenia.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczanie prac ręcznych dziecka w myśli pedagogicznej i metodycznej pierwszej połowy XX wieku

Problematykę nauczania prac ręcznych dziecka traktuje się dzisiaj jako zamknięty rozdział pedagogicznej refleksji funkcjonującej poza obszarem codziennej praktyki edukacyjnej. Jakby zapomniano o tym, że działanie jest pierwotną formą myślenia i że umysł dziecka rozwija się na podstawie jego działalności i z niej wyrasta. Zagadnienie nauczania prac ręcznych dziecka w pierwszej połowie XX w. podjęli m.in. Key (1928), Przyłuski (1906), Andruchowicz (1924) i Maćkowiakowie (1938). Ich poglądy łączy wspólna idea nauczania prac ręcznych dziecka.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

W artykule opisano wykorzystanie środowiska programowego DasyLab do
projektowania i symulacji systemu pomiarowego. Na przykładzie wybranej aplikacji
pokazano poszczególne etapy projektowania systemu do pomiaru temperatury
w obiekcie przemysłowym, który wykonano w ramach zajęć dydaktycznych
z projektowania systemów pomiarowych.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zastosowanie multimedialnej aplikacji z elementami symulacji komputerowej w kształceniu inżynierskim

W artykule omówiono zastosowanie multimedialnej aplikacji z elementami symulacji komputerowej w nauczaniu przedmiotu mechanika techniczna z wytrzymałością materiałów. Przedstawiono wady i zalety, jakie daje wykorzystanie tej formy przekazywania wiedzy w nauczaniu przedmiotów technicznych.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gotowość do zmian życiowych – propozycja warsztatu metodologicznego

Zmiana jest „tak oczywistą właściwością rzeczywistości społecznej, że każda teoria z obszaru nauk społecznych, jakikolwiek byłby jej punkt wyjścia, musi się prędzej czy później do niej odnieść” (Haferkamp, Smelser, 1992, za: Sztompka, 2005, s. 13). W konstruowaniu tych teorii pomocne mogą okazać się badania gotowości do zmian, sposobów radzenia sobie z nimi i ich wpływu na funkcjonowanie jednostki. Jak się okazuje, są to jedne z podstawowych wymiarów coraz częściej zauważane przez badaczy jakości życia. Stanowią one zmienną łączącą w sobie wiele komponentów, wśród których można wyróżnić m.in. Takie, jak: właściwości jednostki (zarówno jej słabe, jak i mocne strony), stresory ujmowane jako zmiany życiowe wymagające nowej adaptacji życiowej, skutki zdarzeń krytycznych czy też orientacja na przyszłość. Dotychczasowe badania koncentrowały się zwłaszcza na analizie skal mierzących osobno każdy z tych komponentów. Artykuł stanowi propozycję nieco innego spojrzenia na zmiany życiowe obejmującego aspekty intrapersonalne zamykające się w odpowiedziach badanego na takie pytania, jak: jaki jestem w kontekście doświadczanych zmian, jak na nie reaguję, jaka charakteryzuje mnie orientacja życiowa oraz interpersonalne – jak dzięki zasobom tkwiącym w otoczeniu mogę rozwijać własną gotowość do zmian. W artykule podjęto zatem próbę syntetycznego zarysowania wybranych technik i narzędzi badawczych aktualnie wykorzystywanych do badania zmian życiowych w naukach społecznych i humanistycznych.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola edukacji dla bezpieczeństwa w kontekście zagrożeń cyberprzestępczością

W niniejszym artykule zaprezentowano wyzwania stojące przed edukacją dla bezpieczeństwa w dobie społeczeństwa informacyjnego i zagrożeń związanych z cyberprzestępczością. W związku ze zmianami technologicznymi, które zachodzą w szybko i gwałtownie zmieniającym się współczesnym społeczeństwie, pojawiają się nowe kategorie zagrożeń dla bezpieczeństwa współczesnego człowieka. W rezultacie skuteczna i efektywna edukacja dla bezpieczeństwa musi reagować na zmiany, które przejawiają się w postaci nowych zagrożeń.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnozowanie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z wykorzystaniem testu MOXO

Niniejszy tekst stanowi próbę zebrania informacji na temat zespołu hiperkinetycznego, zna-nego szerzej jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD. Ujęto w nim podstawowe informacje dotyczące zaburzenia w kontekście wyjaśnień terminologicznych, objawów, a także etiologii występowania. Zaprezentowano możliwość wykorzystania w procesie diagnozy nowoczesnego narzędzia – testu MOXO, który w precyzyjny sposób określa funkcjonowanie badanej osoby z uwzględnieniem wskaźników takich, jak: uwaga, czas reakcji, impulsywność oraz nadruchliwość.

Czasopismo: Edukacja-Technika-Informatyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
12 Pułk Piechoty Ziemi Wadowickiej w obronie Śląska Cieszyńskiego

Artykuł poświęcony jest udziałowi 12. Pułku Piechoty Ziemi Wadowickiej w obronie Śląska Cieszyńskiego podczas inwazji czeskiej w dniach 23-30 stycznia 1919 r. Ten konflikt był częścią procesu odzyskiwania niepodległości przez Polskę i walki o kształt jej granice. Autor przedstawił przyczyny sporu, jego historię i argumenty antagonistów. Podkreślił działania podstępne i dezinformacyjne ze strony Czech oraz scharakteryzował siły obu walczących stron. Szczegółowo opisany został przebieg wydarzeń - bitwa pod Stonawą, Kończycami Małymi i Zebrzydowicami z udziałem żołnierzy z 12 pułku piechoty. Jednym z oficerów, który zginął 26 stycznia niedaleko Stonawy był por. Henryk Karol Taub. Decyzją prezydenta RP z 22 października 2018 r. został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Bruno Zając (1887 – 1954) – nauczyciel, socjalista i działacz niepodległościowy

Biogram Brunona Zająca (1887-1954), socjalisty, nauczyciela szkół ludowych (w Stryszowie i Tomicach), działacza Związku Strzeleckiego, po I wojnie światowej kierownika szkoły w Częstochowie (Raków), gdzie w czasie okupacji prowadził tajne nauczanie.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Obchody 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę w Wadowicach

Relacja z wadowickich obchodów stulecia niepodległości w 2018 roku.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Sztandar dla 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty „ludowego” Wojska Polskiego. Mało znane wydarzenie w powojennym Andrychowie

W artykule została przedstawiona sytuacja w Andrychowie bezpośrednio po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną. Autor opisał organizację lokalnej władzy i odbudowę infrastruktury przemysłowej w pierwszych miesiącach po zakończeniu wojny. Przedstawił historię sztandaru 6. Pomorskiej Dywizji Piechoty, uroczystość jego nadania oraz podjął próbę identyfikacji fundatorów sztandaru i uczestników uroczystości jego nadania. Opisana została także krótko historia samej Dywizji i jej obecności w Wadowicach.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Ku Niepodległej

Wydarzenia października i listopada 1918 r., w wyniku których Polska odzyskała
niepodległość, nie zaskoczyły wadowiczan i Wadowic. W tej kulminacji dążeń
wolnościowych synowie Ziemi Wadowickiej rozsiani po kraju i Europie wzięli czynny udział,
a nierzadko odegrali rolę wiodącą.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Prawdziwa data urodzenia i miejsce pochówku mjr. Adama Zygmunta Prylińskiego (1881-1939)

Adam Zygmunt Pryliński, syn architekta Tomasza Bartłomieja Prylińskiego i Heleny Marii Cecylii z Krzywda Kieszkowskich, mąż Marii Ludmiły z Zapałowiczów, major 7 Pułku Strzelców Konnych, urodził się 7 lutego 1881 r. w Krakowie przy ul. Basztowej 5/6. Spędził w tym miejscu dzieciństwo i młodość; zamieszkał tu wraz żoną po przejściu na emeryturę i powrocie z Poznania. Zmarł w miejscu swojego zamieszkania 14 czerwca 1939 r., a 16 czerwca został pochowany w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Inskrypcja nagrobna umieszczona na grobie Zapałowiczów na wadowickim cmentarzu ma charakter wyłącznie symboliczny.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Integracja księstwa oświęcimskiego z Królestwem Polskim (1454-1564) i późniejsze losy ziemi oświęcimskiej w kontekście Wadowic

Zhołdowanie księstwa oświęcimskiego Koronie Polskiej w 1454 r., a następnie jego wykup przez Polskę w 1457 r., stanowiły konsekwencje polityki dynastii Jagiellonów, a w szczególności króla Kazimierza Jagiellończyka, do stopniowego pozyskania
na rzecz Polski terytoriów, które niegdyś należały do państwa polskiego, a następnie odpadły od niego w różnych okolicznościach, zwłaszcza związanych z podziałem
dzielnicowym, a także wskutek niekorzystnych cesji terytorialnych. Zbliżenie Oświęcimia do Polski zostało następnie potwierdzone w świetle ówczesnego prawa narodów polsko-czeskim traktatem, zawartym w Głogowie w 1462 r.
Od wykupu księstwa oświęcimskiego przez króla Polski do ostatecznej inkorporacji ziemi oświęcimskiej do Polski w sensie formalnoprawnym minęło 107 lat, gdyż akt wcielenia został przypieczętowany dopiero w 1564 r. za życia ostatniego z Jagiellonów, króla Zygmunta II Augusta, w dobie tzw. egzekucji praw, oznaczającej również pełne zjednoczenie z Polską innych terytoriów, w tym Mazowsza i Prus Królewskich.
Przez cały okres względnej niezależności Oświęcimia od Korony Polskiej przetrwała jednak więź kościelna ziemi oświęcimskiej z biskupstwem krakowskim, co niewątpliwie ułatwiło procesy integracyjne w XV i XVI stuleciu.
W latach 1564-1772 Oświęcim był zjednoczony z Rzecząpospolitą jako udzielny powiat śląski w województwie krakowskim, zachowując jednak pewne odrębności prawnoustrojowe. Wprawdzie na przełomie XVII-XVIII dały znać o sobie tendencje separatystyczne, to jednak w procesie historycznym przeważały dążenia do utożsamiania się oświęcimian z państwem polskim.
Tereny oświęcimskie będące niegdyś lennem Czech, posłużyły Marii Teresie jako jeden z pretekstów do pierwszego rozbioru południowej Polski w 1772 r. W latach 1820-1850 Oświęcim jako dawne księstwo zaliczono do Związku Niemieckiego, a do 1918 r. monarchowie z domu Habsburgów tytułowali siebie władcami Oświęcimia. Podczas ożywienia narodowego
w 1848 r. oraz w 1917 r. mieszkańcy Wadowic zabiegali o to, aby całe historyczne terytorium księstwa oświęcimskiego wraz z ich miastem znalazły się w macierzy.
Nawet po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. losy posiadłości oświęcimskich układały się w różny sposób. Oświęcim raz tracił status miasta powiatowego, to znowu go zyskał. Ziemia oświęcimska, podobnie jak ziemia wadowicka
w okresie PRL na okres blisko 25 lat zostały arbitralnie odłączone od Małopolski, chociaż etnicznie i kulturowo, a także emocjonalnie zawsze należały do tej prowincji.
Księstwo oświęcimskie, położone na południowo-zachodnich krańcach dawnej Rzeczypospolitej, mimo niewielkiego obszaru, miało złożoną i bardzo urozmaiconą historię, wzbogacającą swymi odrębnościami i położeniem dzieje dawnej Polski.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Wielka Wojna w kronikach szkół w Tomicach i Zygodowicach

Fragmenty kronik szkolnych z Tomic i Zygodowic dotyczące okresu Wielkiej Wojny. Autorzy (nauczyciele tamtejszych placówek oświatowych) przedstawili zarówno sytuację szkoły i miejscowości w latach 1914 – 1918, jak i opis bieżących wydarzeń rozgrywających się na frontach wojny.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Ponad 30 lat posługi duszpasterskiej w Ameryce. Śp. o. Symplicjusz Bałys, karmelita bosy z Woźnik – w piętnastolecie śmierci

Wspomnienie o o. Symplicjuszu od św. Teresy od Dzieciątka Jezus (Ireneuszu) Bałysie (1933-2004).

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Stanisław Filipek. Dyskryminacja wsi wadowickiej przez okupanta hitlerowskiego w latach 1939-1945

Edycja źródłowa zachowanego w zasobach Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie maszynopisu Stanisława Filipka zatytułowanego: „Dyskryminacja wsi wadowickiej przez okupanta hitlerowskiego w latach 1939-1945”, powstałego w Wadowicach we wrześniu 1969 r.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Zarys dziejów kolei w Wadowicach (1888 - 1945)

Doprowadzenie "drogi żelaznej", czyli kolei do Wadowic w latach 1888-1899 było w ówczesnych czasach dla Wadowic, miasta będącego siedzibą powiatu, miarą awansu cywilizacyjnego. Kolej była czynnikiem umacniającym więzi międzyludzkie oraz gospodarcze. Wybudowanie kolei umożliwiło wielu młodym ludziom z okolicznych miejscowości pobieranie nauki w wadowickim gimnazjum a z czasem również w innych zakładach oświatowych. Dzięki kolei wadowiczanie, w tym również młodzież szkolna, mogli zaspokoić swe aspiracje w zwiedzaniu otaczającego ich świata. Natomiast wadowiccy kolejarze przez dziesięciolecia dawali przykłady ofiarności, poświęcenia i zdyscyplinowania w służbie dla kraju, będąc nośnikiem wartościowych i pożądanych cech pracownika i obywatela.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Polski żołnierz na ołtarze. Droga życia Karola Wojtyły seniora i opinie przełożonych o nim w świetle dokumentów wojskowych

Artykuł omawia karierę wojskową Karola Wojtyły seniora – ojca papieża a dziś Świętego Jana Pawła II – w oparciu o zachowane dokumenty archiwalne. Posługując się przede wszystkim zapisami z kart i list kwalifikacyjnych oraz innych dokumentów zachowanych w kopii teczki akt Karola Wojtyły w Wojskowym Biurze Historycznym Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie, opisano przebieg jego służby jako podoficera i urzędnika wojskowego w armii austrowęgierskiej (18 lat) a od 1918 służby w Wojsku Polskim jako urzędnika wojskowego i oficera administracji wojskowej (9 lat). Informacje zostały uzupełnione danymi opublikowanymi przed laty przez austriackiego dziennikarza Ernsta Trosta na podstawie dokumentów Wojtyły seniora zachowanych w wiedeńskim Kriegsarchiv. K. Wojtyła zakończył służbę wojskową w stopniu porucznika w 1927 r. przechodząc w stan spoczynku. Zaprezentowano także opinie przełożonych o Karolu Wojtyle, pozwalające zarysować jego cechy charakterologiczne i postawę, wskazując, że wiele z tych cech i zachowań miało niewątpliwy wpływ na ukształtowanie i rozwój osobowości Karola Wojtyły juniora w jego młodzieńczych latach. Dzięki szczegółowemu przedstawieniu przebiegu kariery wojskowej K. Wojtyły udało się sprostować niektóre błędne informacje o nim, m.in. dotyczące jego rzekomego udziału w bitwie pod Gorlicami czy służby Wojtyły w Legionach Polskich. Osobnym wątkiem jest historia wspomnianych dokumentów z CAW, których oryginały w 1979 r. Edward Gierek przekazał Janowi Pawłowi II podczas jego pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Z dziejów wadowickich bibliotek publicznych. Recenzja książki: Zarys czytelnictwa i historii bibliotek publicznych w Wadowicach, red. Konrad Meus i Bożena Płonka. Wydawca: Wadowicka Biblioteka Publiczna, Wadowice 2016, ss. 80, ISBN 978-83-932181-0-3.

Recenzja książki: Zarys czytelnictwa i historii bibliotek publicznych
w Wadowicach, red. Konrad Meus i Bożena Płonka. Wydawca: Wadowicka
Biblioteka Publiczna, Wadowice 2016.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Katastrofa kolejowa w Świnnej Porębie. Ostatnie dni pokoju na ziemi wadowickiej w 1939 r.

W trzeciej dekadzie sierpnia roku 1939 mnożyły się wypadki dywersji i sabotażu ze strony „piątej kolumny” niemieckiej na obiekty kolejowe w południowej Polsce. Te wypadki miały na celu sianie zamętu i paniki, a także dezorganizację ruchu kolejowego, przygotowując grunt pod agresje Niemiec na Polskę. 23 sierpnia 1939 roku w godzinach rannych nieznany sabotażysta wykoleił pociąg relacji Warszawa-Zakopane we wsi Świnna
Poręba w powiecie wadowickim. Dwie osoby odniosły ciężkie obrażenia, a jedna z nich następnie zmarła. Natomiast niektórzy pasażerowie pociągu doznali szoku, bądź odnieśli lżejsze obrażenia. Normalny ruch kolejowy został przywrócony po dwóch dniach od katastrofy, a pociągi na tym odcinku kursowały do drugiego dnia wojny.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Sytuacja społecznogospodarcza w powiecie wadowickim w latach 1914-1919

Artykuł prezentuje sytuację społeczno-gospodarczą powiatu wadowickiego w latach Wielkiej Wojny i pierwszych miesięcy Polski niepodległej. Autor podkreśla, że powiat nie został objęty działaniami wojennymi i uniknął bezpośrednich szkód wojennych (zniszczenia domów i budynków gospodarczych, infrastruktury komunikacyjnej, rolnictwa). Dowodzi natomiast, że ludność powiatu odczuła pośrednie skutki wojny: zamknięte zakłady przemysłowe i rzemieślnicze, rekwizycje zboża, ziemniaków i bydła. Sytuacja społeczno-gospodarcza powiatu wadowickiego nie odbiegała jednak od większości powiatów w zachodniej
części Galicji.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Mój udział w wojnie obronnej (fragment niepublikowanych pamiętników)

Fragment niepublikowanych pamiętników Kazimierz Dryji, uczestnika kampanii wrześniowej 1939 roku służącego w 6 Pułku Artylerii Lekkiej.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Oświęcim w nowej perspektywie. Recenzja książki: Oświęcim – miasto pogranicza, red. Bożena Czwojdrak, Kazimierz Miroszewski, Piotr Węcowski, t. 1 i 2, Warszawa 2018, ss. 458, 24 nlb. i 510, 22 nlb. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego

Recenzja książki: Oświęcim – miasto pogranicza, red. Bożena Czwojdrak, Kazimierz Miroszewski, Piotr Węcowski, t. 1 i 2, Warszawa 2018.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Wolności siew. Absolwenci i uczniowie c. i k. Gimnazjum Wyższego w Wadowicach do 1918 r. jako kadra przyszłych sił zbrojnych Odrodzonej Rzeczypospolitej

W działalności niepodległościowej przed wybuchem I wojny światowej oraz w walce o niepodległość Polski wzięło udział co najmniej 200 wychowanków Gimnazjum Wyższego w Wadowicach, a zatem prawie 6 % tych, których odnotowały dokumenty szkolne z lat 1866-1918. W szeregach Legionów Polskich poległo 25 spośród nich. Za walki o niepodległość oraz w obronie odrodzonej Rzeczypospolitej wadowiccy nauczyciele, uczniowie i absolwenci uzyskali łącznie 154 odznaczenia bojowe, w tym 51 orderów VM i 103 KW, oraz 199 odznaczeń niepodległościowych, w tym KNzM – 4., KN – 144 i MN – 51. Co najmniej 393 spośród wychowanków, czyli ponad 10 %, można zaliczyć do kadry sił zbrojnych odrodzonej Polski, (382. oficerów oraz 11. podoficerów i urzędników wojskowych), przy czym 85. spośród nich pełniło zawodową służbę wojskową w stopniach oficerów przez cały okres międzywojenny. Należy przy tym pamiętać, że lista byłaby większa o prawie 80. nazwisk poległych i zmarłych w okresie wojen 1914-1921. Pokazuje to, jak wielki wkład wniosła wadowicka szkoła w budowanie zrębów militarnego bezpieczeństwa odrodzonego państwa polskiego.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Andrychów w czasach Wielkiej Wojny. Stulecie odzyskania niepodległości 1918–2018

Podczas I wojny światowej Andrychów znajdował w pobliży strefy przyfrontowej i nie prowadzono tu żadnych operacji wojskowych. Niemniej jednak mieszkańcy cierpieli z powodu wielu niedogodności: brakowało żywności, rąk do pracy (m.in. w fabryce braci Czeczowiczka), nie funkcjonowały szkoły (w okresie od września 1914 r. do sierpnia 195 r. w budynku szkoły istniał szpital zakaźny). Trudna sytuacja w czasie wojny nie wpłynęła na patriotyczne postawy mieszkańców Andrychowa - wielu z nich służyło w Legionach Polskich. 29 października 1918 r. czterech legionistów: Józef Herzog, Adam Myjak, Władysław Pająk i Tomasz Płonka rozbroili posterunek żandarmerii austriackiej.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Wadowice w latach 1945-1990 – okiem recenzenta. Recenzja książki: Andrzej Nowakowski, Wadowice w latach 1945-1990. Przyczynek do najnowszej historii miasta, Rzeszów 2018

Recenzja książki: Andrzej Nowakowski, Wadowice w latach 1945-1990. Przyczynek do najnowszej historii miasta, Rzeszów 2018.

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii