rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Polska Rada Ekumeniczna i Kościoły będące jej członkami wobec Kościoła rzymskokatolickiego w latach 1945-1989

Pochylając się nad tytułowym zagadnieniem, nie sposób nie zauważyć wielu okoliczności utrudniających jego rzetelne opisanie. Jedną z nich jest bardzo słabe rozeznanie badawcze stosunku szeregowych wiernych Kościołów mniejszościowych - czyli tak naprawdę przytłaczającej większości ich członków - do rzymskokatolików (dodatkowo można by wprowadzić rozróżnienie pomiędzy ich stosunkiem tychże do swoich sąsiadów-katolików i do rzymskokatolickiej struktury jako takiej). Ten stan rzeczy wynika w dużym stopniu z koncentrowania się badaczy relacji międzywyznaniowych przede wszystkim (bądź wyłącznie) na interakcjach, w jakie wchodzili zwierzchnicy poszczególnych Kościołów z hierarchami Kościoła rzymskokatolickiego. Kolejną trudność w prowadzeniu badań stanowi skromna baza źródłowa relacji zebranych od parafian. O ile bowiem oficjalne stanowisko zarówno Polskiej Rady Ekumenicznej (PRE), jak i należących do niej podmiotów wobec Kościoła rzymskokatolickiego można w miarę dokładnie zrekonstruować na podstawie zachowanych dokumentów i różnorakich publikacji z epoki, o tyle próba ustalenia rzeczywistego nastawienia szeregowych polskich chrześcijan - nierzymskokatolików do dominującego w naszym kraju wyznania * Formalnie organizacja nosząca dokładnie taką nazwę powstała dopiero w 1958  r. (w tym roku władze zatwierdziły też jej statut), niemniej zarówno Kościoły członkowskie, jak i zdecydowana większość badaczy uznaje PRE za kontynuację wcześniejszych podmiotów prowadzących działalność ekumeniczną w obrębie chrześcijańskich Kościołów mniejszościowych w Polsce, tj. powstałej w 1942 r. Tymczasowej Rady Ekumenicznej oraz działającej od 1946 r. Chrześcijańskiej Rady Ekumenicznej. O kulisach formowania się i działania obu zob. R. Michalak, Kościoły protestanckie i władze partyjno-państwowe w Polsce (1945-1956), Warszawa 2002, s. 225-232; K. Karski, Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych, Warszawa 2007, s. 267-268.

Czasopismo: Pamięć i Sprawiedliwość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kościół w Polsce po zakończeniu II wojny światowej

Polska w 1944 r. znalazła się w strefie wpływów sowieckich. Jej granice w istotny sposób odbiegały od przedwojennych. Konkordat z 1925 r. w praktyce obowiązywał wybiórczo. Część polskich ziem wschodnich została anektowana przez ZSRS, a organizacja kościelna na nich zburzona. Największym problemem było kościelne zagospodarowanie tzw. Ziem Odzyskanych. Kardynał August Hlond działał z zaskoczenia i dokonał tymczasowej cyrkumskrypcji, tym samym stwarzając zalążki polskiej organizacji kościelnej na tych ziemiach. Władze komunistyczne podjęły kroki, żeby przejąć tamtejsze sprawy kościelne. Z kolei Watykan, nie dezawuując dokonań Hlonda, uznał je jednak za niekanoniczne i nieusprawiedliwione pełnomocnictwami otrzymanymi z Rzymu. Prymas Stefan Wyszyński, chcąc nie dopuścić do schizmy na ziemiach poniemieckich, mianował osadzonych przez rząd administratorów swoimi wikariuszami generalnymi.

Czasopismo: Pamięć i Sprawiedliwość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Biskup Pavol Hnilica w oczach Państwowej Służby Bezpieczeństwa (Štátnej bezpečnosti)

Działalność wyświęconego potajemnie bp. Pawła Hnilicy w słowackiej wspólnocie emigracyjnej w wolnym świecie na rzecz Kościoła prześladowanego za żelazną kurtyną, jego znaczącą pozycję w stosunku do Stolicy Apostolskiej za pontyfikatów Pawła VI i Jana Pawła II oraz jego liczne kontakty ze Słowacją za żelazną kurtyną stały się przedmiotem inwigilacji czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa Państwowego (ŠtB) przez cały czas rządów komunistycznego reżimu totalitarnego. Zainteresowanie bezpieczeństwa państwa działalnością bp. Hnilicy było największe w latach sześćdziesiątych, zwłaszcza w odniesieniu do Soboru Watykańskiego II i nadzwyczajnych relacji biskupa z papieżem Pawłem VI. W latach 1964–1974 ŠtB szczegółowo monitorowała jego działalność; zachowała się sprawa o krypt. „Metody”, którą można znaleźć w Instytucie Studiów Archiwum Służb Bezpieczeństwa w Pradze. Niniejsze opracowanie ma na celu przeanalizowanie, na podstawie dostępnych akt ŠtB, zainteresowania reżimu komunistycznego bp. Hnilicą, który przebywał na wygnaniu nieprzerwanie od 1951 do 1989 r. i nie mógł podróżować do Czechosłowacji; rozpoznanie informacji zebranych przez tę służbę; a także analizę – na tym przykładzie – udokumentowania radykalnie wrogiego stosunku reżimu do bp. Hnilicy, słowackich wygnańców katolickich w ogóle, a wreszcie do Kościoła rzymskokatolickiego.

Czasopismo: Pamięć i Sprawiedliwość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kannabinoidy w sporcie zawodowym i amatorskim, w aspekcie wpływu na organizm i wyniki sportowców

Za sprawą popkultury i środków masowego przekazu, obserwuje się postępujący wzrost akceptacji społeczeństwa dla kannabinoidów. Legalizacja kanabisu w niektórych państwach oraz wprowadzenie konopi medycznych m.in.: w Australii, Kanadzie, Polsce, Holandii oraz w poszczególnych stanach USA, jak również liberalne stosunek władz w Czech, Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii, umożliwiają względnie swobodny dostęp do popularnych przetworów z konopi - marihuany i haszyszu. W większości państw przetwory z konopi zawierające THC figurują na liście środków odurzających, ich posiadanie lub dystrybucja podlega sankcjom karnym. Dodatkowy aspekt to konopie medyczne, będące zarejestrowane jako środki lecznicze - angażują w farmakoterapie, kwestię dopingu w sporcie zawodowym. Kanabis z łatwością wkroczył do świata sportu zawodowego i amatorskiego. Ergolityczny i miorelaksacyjny efekt THC, który może obniżać zdolności wysiłkowe, przez wielu sportowców jest uznawany za środek łagodzący dolegliwości psychosomatyczne - lęk, stres, bezsenność, ból, stany spastyczne mięśni. THC może wspierać szeroko pojętą regenerację organizmu po treningu lub zawodach. Oprócz przetworów z konopi zawierających THC, odnotowuje się duży wzrost zainteresowania konopiami włóknistymi dostarczającymi kannabidiolu - CBD, który nie wykazuje działania euforyzującego. Z tej niechlubnej strony należy wspomnieć, że kontrole antydopingowe i dane kryminalistyczne odnotowują wzrost użycia syntetycznych kannabinomimetyków, których efekty oddziaływania na organizm człowieka są znacznie groźniejsze dla zdrowia i życia, niż naturalne przetwory z konopi. W prezentowanej pracy przeglądowej skupiono się na problemie kannabinoidów w sporcie zawodowym i amatorskim oraz ich wpływie na organizm sportowca, zarówno przed-, w trakcie- i po wysiłku fizycznym. Zwrócono uwagę na formę aplikacji przetworów z konopi tj. palenie lub nowe metody przyjmowania kanabisu. W artykule przywołano nie tylko powszechnie znane przetwory z konopi tj. marihuanę i haszysz, także nowe, syntetyczne, projektowane kannabinomimetyki, często trudne do detekcji analitycznej. Obok zagadnienia kannabinoidów jako dopingu, w poniższym artykule przybliżono tematykę konopi włóknistych i CBD, będących obecnie trendem na rynku suplementów diety w UE i USA. CBD wśród sportowców zdaje się być legalną i nie uznaną za doping, alternatywą dla THC w obszarze aktywności analgetycznej, kontroli stresu, regulacji napięcia nerwowego i lęku.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Dotychczasowe kontuzje i pasja jako predyktory postrzeganej podatności na urazy sportowe u rekreacyjnych rowerzystów

Wstęp: Celem prezentowanych badań jest ocena wartości predykcyjnej liczby doznanych urazów, pasji harmonijnej (HP) i obsesyjnej (OP) w kształtowaniu postrzegania podatności na urazy sportowe u kolarzy rekreacyjnych oraz sprawdzanie czy u pasjonatów harmonijnych i obsesyjnych średnie wyników tych zmiennych i zależności (ich siła i kierunek) pomiędzy nimi różnią się. Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 394 kolarzy rekreacyjnych. Respondenci wypełnili Skalę Pasji, wskazali liczbę kontuzji doznanych w ostatnim sezonie oraz określili ryzyko przebytych kontuzji w trakcie roku aktywności Wyniki: Analiza wykazała istotne pozytywne zależności pomiędzy liczbą przebytych urazów i OP a postrzeganym ryzykiem przebycia urazu oraz brak zależności pomiędzy HP a tą zmienną w ogólnej populacji pasjonatów – rowerzystów. Po wyodrębnieniu grup pasjonatów harmonijnych i obsesyjnych wykazano, że pasjonaci obsesyjni osiągnęli istotnie wyższy wynik OP, istotnie wyżej ocenili ryzyko wystąpienia kontuzji oraz osiągnęli istotnie niższy wynik HP niż pasjonaci harmonijni. Wykazano istotne pozytywne zależności pomiędzy liczbą urazów i OP a postrzeganym ryzykiem kontuzji w grupie pasjonatów harmonijnych oraz istotne negatywne zależności pomiędzy HP i OP a tą samą zmienną w grupie pasjonatów obsesyjnych. Wnioski: Wyniki prezentowanego badania sugerują, że interwencje mające na celu promowanie zachowań profilaktycznych powinny także dotyczyć sportowców rekreacyjnych i uwzględniać wcześniejsze doświadczenia po przebyciu urazów i motywację do angażowania w aktywność.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wybrane zasoby osobiste a zachowania żywieniowe grupy piłkarzy nożnych

Wstęp. Analiza zachowań żywieniowych grupy piłkarzy nożnych w zależności od wybranych zasobów osobistych (poziomu dyspozycyjnego optymizmu i satysfakcji z życia). Materiał i metody. Badania przeprowadzono w grupie 203 zawodników w wieku 18-37 lat wyczynowo trenujących piłkę nożną. Zastosowano autorski kwestionariusz zachowań żywieniowych uwzględniający rekomendacje szwajcarskiej piramidy żywienia sportowców oraz Test Orientacji Życiowej (LOT-R) i Skalę Satysfakcji z Życia (SWLS). Analizę wyników przeprowadzono z zastosowaniem testu zależności Chi^2. Za istotne przyjęto prawdopodobieństwo testowe na poziomie p<0,05, a za wysoce istotne na poziomie p<0,01 i p<0,001. Wyniki: Zawodnicy o wysokim poziomie dyspozycyjnego optymizmu istotnie częściej deklarowali regularność posiłków (94,12% vs 76,30%, p=0,001), spożywanie produktów zbożowych pełnoziarnistych przynajmniej 2 razy dziennie (86,67% vs 69,12%, p<0,01), prawidłowe nawadnianie się w czasie wysiłku fizycznego (97,06% vs 83,70%; p<0,01) oraz unikanie spożywania napojów energetyzujących (82,35% vs 68,89%; p<0,05) i gazowanych słodkich (85,29% vs 68,15%; p<0,01). Zawodnicy o wysokiej satysfakcji z życia istotnie częściej spożywali pełnoziarniste produkty zbożowe (87,95% vs 75,83%; p<0,05), mleko i/lub produkty mleczne (85,54% vs 67,59%; p<0,01) oraz ograniczali tłuszcze zwierzęce (73,49% vs 51,67%; p=0,001) i stosowali urozmaiconą dietę (90,36% vs 80,00%; p<0,05). Wnioski: Wykazano zróżnicowanie niektórych zachowań żywieniowych piłkarzy nożnych w zależności od analizowanych zasobów osobistych, ze wskazaniem na większą skalę racjonalnych wyborów żywieniowych wśród zawodników o wyższym nasileniu dyspozycyjnego optymizmu i satysfakcji z życia.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Zróżnicowanie poziomu sprawności fizycznej kobiet i mężczyzn niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym w zależności od budowy somatycznej

Wstęp. Nadmierna masa ciała wpływa niekorzystnie zarówno na zdrowie, jak i inne aspekty naszego funkcjonowania, również na sprawność fizyczną. Grupą szczególnie podatną na występowanie otyłości są osoby o obniżonym potencjale intelektualnym. Ich niska sprawność fizyczna może dodatkowo utrudniać i ograniczać sprawne działanie w środowisku. Celem pracy jest ocena budowy somatycznej i sprawności fizycznej osób z niepełnosprawnością intelektualą w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz analiza zależności między budową somatyczną a poziomem sprawności badanych. Materiał i metody. Badaniami objęto 47 osób, w przedziale wiekowym 19 - 31 lat, z niepełnosprawnością intelektualną umiarkowaną oraz znaczną. U osób tych dokonano pomiaru masy ciała, obliczono wskaźnik BMI oraz dokonano oceny sprawności motorycznej za pomocą testu "Eurofit Special". Zebrane informacje zostały poddane analizie statystycznej. Wyniki. W badanej populacji nadmierną masę ciała zaobserwowano u 19 (40%) osób. Zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie miała istotny wpływ na wynik skoku w dal z miejsca, czas przebiegnięcia 25 metrów i przejścia po ławeczce szwedzkiej. Zaobserwowano również znaczącą korelację pomiędzy poziomem wskaźnika BMI i wynikiem biegu na 25 metrów oraz próbą równoważną. Wnioski. Problem nadmiernej masy ciała wśród niepełnosprawnych intelektualnie jest powszechny. Nadwaga oraz otyłość w sposób istotny wpływają na sprawność fizyczną w tej grupie. Konieczne jest podjęcie działań profilaktycznych i edukacyjnych, motywujących do większej dbałości o masę ciała oraz sprawność fizyczną.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zdrowiu
Ocena jakości napojów izotonicznych przygotowanych samodzielnie na bazie naturalnych składników

Wstęp. Celem niniejszej pracy była ocena jakości oraz akceptowalności konsumenckiej napojów izotonicznych uzyskanych w warunkach domowych. Materiał i metody. Napoje (n=6) przygotowano wg przepisów dostępnych w Internecie na bazie naturalnych składników: świeże soki owocowe, napary ziołowe oraz herbaciane, woda mineralna, miód wielokwiatowy oraz sól himalajska. Próbę kontrolną stanowiły komercyjne napoje izotoniczne (K1 i K2) w postaci płynnej. Dla produktów wyznaczono osmolalność, zawartość cukrów redukujących, całkowitą zawartość związków fenolowych oraz aktywność antyoksydacyjną. Badane napoje poddano również ocenie organoleptycznej metodą skalowania liczbowego. Wyniki. Spośród przygotowanych napojów, jedynie dwa charakteryzowały się osmolalnością mieszczącą się w wymaganym przedziale (270 i 272 mOsm/kg H2O), pozostałe otrzymane napoje wykazywały zawyżoną (379 - 533 mOsm/kg H2O), zaś komercyjne zaniżoną (222 i 231 mOsm/kg H2O) osmolalność. Zawartość cukrów redukujących we wszystkich badanych napojach mieściła się w zalecanym przedziale. Zarówno całkowita zawartość związków fenolowych jak również aktywność antyoksydacyjna były istotnie wyższe (p<0,05) w napojach przygotowanych domowym sposobem (średnio) w porównaniu do komercyjnych (średnio). Wnioski. Wykazano, że otrzymywanie napojów izotonicznych w warunkach domowych z wykorzystaniem wyłącznie z naturalnych składników charakteryzujących się wymaganą osmolalnością jest możliwe, jednak nie wszystkie przepisy dostępne w Internecie są odpowiednio dopracowane. Napoje własnoręcznie przygotowane wg właściwej receptury to produkty funkcjonalne, wolne od syntetycznych dodatków, które oprócz działania nawadniającego, chronią organizm przed stresem oksydacyjnym.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ wybranych modulatorów mikrobioty jelitowej na jej skład

Przewód pokarmowy to drugi co do wielkości układ organizmu ludzkiego. Jego długość wynosi 8-9 metrów, a jednym z kluczowych elementów strukturalnych, które decydują o jego funkcji, jest nabłonek pokrywający błonę śluzową. Zasadniczą rolę we właściwym funkcjonowaniu jelit, a w efekcie – całego organizmu człowieka, odgrywają mikroorganizmy jelitowe. Mikrobiom liczy około 1014 komórek i jest jednym z najbogatszych ekosystemów występujących na Ziemi. Wśród czynników, które wpływają na skład mikroflory jelit, wyróżnić można: wiek, skład diety, stosowanie antybiotyków, wysiłek fizyczny oraz niektóre substancje hormonalne wspomagające wysiłek fizyczny. Kolonizacja przewodu pokarmowego mikroorganizmami rozpoczyna się w chwili urodzenia dziecka. Rozwój mikroflory i tworzenie ochronnej bariery jelitowej jest jednak procesem stopniowym, a jej skład uwarunkowany jest głównie czynnikami zewnętrznymi. Jedną z głównych przyczyn prowadzących do dysbiozy jest długotrwała antybiotykoterapia, bez wspomagania organizmu preparatami probiotycznymi podczas jej trwania. Występuje wtedy zmniejszona odporność na zakażenia bakteriami patogennymi, spowodowana najprawdopodobniej zaburzoną interakcją z mikroflorą gospodarza. Ma to bezpośredni wpływ na upośledzenie funkcji układu odpornościowego. Z drugiej strony, korzystny wpływ na zróżnicowanie składu mikrobioty ma umiarkowany wysiłek fizyczny, który pozytywnie oddziałuje na przepuszczalność jelit, wchłanianie i przyswajanie substancji odżywczych i elektrolitów. Obecnie do oceny mikrobioty jelit stosuje się tradycyjny posiew mikrobiologiczny, analizę genetyczną oraz testy oceniające szczelność i funkcjonalność bariery jelitowej. Ze względu na względnie niskie koszty, najczęściej wykonywany jest tradycyjny posiew, a także oznaczanie w kale stężenia zonuliny i kalprotektyny.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Osłabienie siły mięśni stawu biodrowego, a konflikt rzepkowo-udowy. Przegląd systematyczny

Wstęp: Ból kolana okazuje się częstym objawem u osób uprawiających zarówno zawodowo, jak i amatorsko różne dyscypliny sportowe. Do grupy schorzeń manifestujących się bólem przedniej części kolana zalicza się konflikt rzepkowo–udowy. Z uwagi na fakt, iż w złej kontroli stawu biodrowego, wielu autorów znajduje czynniki predysponujące do wystąpienia konfliktu rzepkowo-udowego celem pracy był przegląd systematyczny prac traktujących o kondycji mięśni stawu biodrowego u osób z tym zespołem. Materiał i metody: Przeprowadzono wyszukiwanie artykułów naukowych w 3 bazach: Science Direct, PubMed, Google Scholar. Wyniki: Analiza uzyskanych wyników wykazała, że siła mięśni stawu biodrowego była statystycznie częściej mniejsza u kobiet z PFPS. W przypadku mężczyzn nie zaobserwowano znaczących różnic. Zarejestrowane dysproporcje siły mięśni występują w grupach odwodzicieli, prostowników i rotatorów zewnętrznych stawu biodrowego. Wnioski: Dane uzyskane w tym badaniu można wykorzystać zarówno w profilaktyce, jak i terapii PFPS. Dane są szczególnie przydatne w połączeniu z oceną kliniczną pacjentów, którzy chcieliby powrócić do sportu. Pomimo faktu, że u mężczyzn nie było różnic we wspomnianych wyżej pomiarach, uważa się, iż ćwiczenia prawidłowej kontroli stawu biodrowego powinny być stałym elementem treningu.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Nawyki i świadomość żywieniowa wybranej grupy sportowców na temat antyoksydantów

Wstęp. Sportowcy to grupa o szczególnych potrzebach żywieniowych. Wysoki poziom aktywności fizycznej skutkuje zaburzeniem równowagi oksydacyjno-redukcyjnej. Nasilony pobór tlenu podczas wysiłku fizycznego powoduje zwiększoną produkcję reaktywnych form tlenu. Celem głównym pracy była ocena nawyków żywieniowych i świadomości żywieniowej sportowców uprawiających wybrane dyscypliny sportowe, dotycząca antyoksydantów. Materiał i metody. Badanie przeprowadzono wśród 119 sportowców, którzy byli piłkarzami nożnymi, ręcznymi, kulturystami oraz osobami uprawiającymi crossfit. Zastosowano autorski kwestionariusz dotyczący nawyków i świadomości żywieniowej. Uzyskane wyniki opracowano przy użyciu programu Microsoft Excel 2010 oraz programu STATISTICA v.10 firmy StatSoft. Nawyki żywieniowe określono poprzez ocenę częstości spożycia wybranych produktów. Stan wiedzy badanej grupy oceniano stosując autorską skale hedoniczną. Ankietowani mogli uzyskać maksymalnie 9-10 punktów, co odpowiadało bardzo dobremu poziomowi świadomości żywieniowej. Wyniki. Średnia liczba punktów zdobytych przez sportowców wynosiła 4,86. Żaden z zawodników nie miał bardzo dobrej świadomości żywieniowej. 17% respondentów miało dobry poziom, 39% respondentów - wystarczający, 44% respondentów miało niewystarczający poziom świadomości żywieniowej. Do produktów, które badana grupa uwzględniała najczęściej w swoich dziennych racjach pokarmowych należały surowe warzywa i owoce, zioła, przyprawy oraz herbata. Wnioski. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że świadomość żywieniowa badanej grupy kształtowała się na poziomie dostatecznym. Wykazano zależność pomiędzy wiekiem, stażem uprawianej dyscypliny sportowej a poziomem wiedzy żywieniowej. Wykształcenie nie miało wpływu na poziom wiedzy.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zdrowiu
Urazy zawodników drużyn młodzieżowych wybranych dyscyplin sportu

Wstęp. Celem badań było określenie częstości urazów czterech dyscyplin sportowych – gier zespołowych oraz określenia powiązań między poszczególnymi dyscyplinami, a rodzajem i miejscem występowania najczęstszych urazów, a także ich podobieństw pod tym, w ujęciu wielowymiarowym. Materiał i metody. Badania przeprowadzono w 2017 roku, w klubach sportowych funkcjonujących na terenie województwa dolnośląskiego. Grupę badawczą stanowiło 125 zawodników płci męskiej w wieku między 15 a 18 rokiem życia (kadet-junior) ze średnią 16,27 lat. Reprezentowali oni 4 dyscypliny sportowe. 22 zawodników uprawiających football amerykański, 30 zawodników uprawiających piłkę nożną, 49 zawodników piłkę ręczną oraz 24 zawodników uprawiających piłkę siatkową. Do analizy wykorzystano dane ankietowe dotyczące urazów związanych z uprawianą dyscypliną sportu. Wyniki. Zdecydowana większość badanych 81,60% odniosła uraz w wyniku uprawiania wybranej dyscypliny sportu. Najczęściej urazy odnosili piłkarze nożni, 96,66%, najrzadziej siatkarze 54,55%. Najczęściej urazom ulegają kończyny, szczególnie kończyna dolna - 70,40% wszystkich stwierdzonych urazów. Najczęstszym rodzajem urazu jest stłuczenie 54,40%. Ogółem, niewiele mniej urazów dotyczy uszkodzenia mięśni - 52%. Wnioski. Uprawianie przedstawionych sportowych gier zespołowych wiąże się z ryzykiem wystąpienia urazu. Najbardziej na uraz narażeni są piłkarze nożni, a najmniej siatkarze. Urazy najczęściej dotyczą kończyn dolnych, z czego większość to stłuczenia i urazy mięśniowe. Postuluje się poszukiwanie rozwiązań prewencyjnych chroniących zawodników przed urazami.

Czasopismo: Polish Journal of Sports Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej