rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Innowacyjna metoda dostarczania wody do spożycia w sytuacjach kryzysowych

Cel: Doniesienie wstępne dotyczące udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. „Tymczasowe mobilne stanowisko do uzdatniania wody do spożycia”
szczególnie przydatne w sytuacjach kryzysowych, głównie powodzi, kiedy następuje skażenie wody w ujęciach powierzchniowych i głębinowych.
Jest ono końcowym efektem badań statutowych autora w Szkole Głównej Służby Pożarniczej. Właścicielem wzoru użytkowego jest Szkoła Główna
Służby Pożarniczej, natomiast twórcą wzoru użytkowego jest prof. dr hab. inż. Sławczo Denczew. Obecnie w ramach badań podjęto próbę wykonania
prototypu, następnie realizowane będą prace badawcze dotyczące zastosowania wzoru użytkowego w warunkach rzeczywistych.
Metody: W artykule zaprezentowano aktualny wykaz sposobów dostarczania wody dla ludności w sytuacjach kryzysowych. Uwzględniając obecny stan
wiedzy na ten temat w Europie i na świecie, zaproponowano innowacyjne mobilne stanowisko uzdatniania wody, mające na celu remedium na problem
dostaw wody dla ludności w sytuacjach kryzysowych. Stanowić ma ono alternatywne rozwiązanie przydatne szczególnie w przypadkach powodzi, kiedy
poprzez zalewanie terenów objętych stanem powodziowym następuje zanieczyszczenie oraz skażenie źródeł wody w systemach zaopatrzenia w wodę.
Wyniki: Na podstawie przeglądu literatury, patentów i wzorów użytkowych w bazach urzędów patentowych w Europie i na świecie opracowano wzór
użytkowy pt. „Tymczasowe mobilne stanowisko do uzdatniania wody do spożycia”, który posiada prawo ochronne wydane przez Urząd Patentowy do
2023 roku. Brak takich rozwiązań na świecie potwierdza jego innowacyjny i oryginalny charakter.
Wnioski: Opracowanie dokumentacji wzoru użytkowego pt. „Tymczasowe mobilne stanowisko do uzdatniania wody do spożycia” oraz udzielenie prawa
ochronnego stwarzają możliwości wykonania prototypu i zrealizowania badań dotyczących dostawy wody dla ludności w sytuacjach kryzysowych. Może
ono być zastosowane zarówno na terenach miejskich, jaki na niezurbanizowanych, gdzie istnieje rozproszona zabudowa oraz przeważają duże odległości
pomiędzy zagrodami i –co za tym idzie – mobilność jest jednym z warunków szybkiego dotarcia do zabudowań i dostarczenie wody niezbędnej do życia.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Badania doświadczalne i analiza cyfrowa ziarnistości pyłów palnych

Cel: W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań doświadczalnych oraz analizy cyfrowej ziarnistości pyłów palnych poddawanych testom parametrów wybuchowości w Zespole Laboratoriów Procesów Spalania i Wybuchowości CNBOP-PIB. W artykule opisano wyniki analizy sitowej pyłów, takich jak aluminium, kakao, likopodium, czy bułka tarta oraz problemy występujące podczas przesiewania pyłów w celu zbadania ich ziarnistości.
Metodyka: Ze względu na przedmiot artykułu, oprócz badań doświadczalnych, wykorzystano mikroskop, aparat fotograficzny z adapterem do mikroskopu oraz komputer w celu opracowania alternatywnej metody badania ziarnistości pyłów. Wobec dużej różnorodności właściwości napotykanych materiałów nie jest możliwe wytypowanie jednej tylko metody analizy sitowej, którą można by zastosować do wszystkich badanych pyłów palnych. Pyły te różnią się właściwościami zarówno fizycznymi, jak i chemicznymi, takimi jak gęstość, kruchość, kształt ziarna, właściwości kohezyjne czy magnetyczne. Podstawowym problemem wynikającym z tych właściwości jest odpowiedni dobór parametrów oraz techniki ich przesiewania. Dla każdego materiału indywidualnie określić należy optymalny czas przesiewania, amplitudę wstrząsania, czy częstotliwość ręcznego ostukiwania, które niekiedy okazuje się konieczne. Wyboru parametrów dokonuje się empirycznie, co niekiedy bywa bardzo czasochłonne. Następnie dokonano analizy cyfrowej fotografii cząstek pyłu. Metoda ta opiera się na analizie fotografii cyfrowej z wykorzystaniem darmowego programu Image-J. W metodzie tej zdjęcie poddawane jest obróbce i analizie cyfrowej w celu uzyskania obrazu binarnego o określonym progu.
Wyniki: Próby badania ziarnistości z wykorzystaniem jedynie metody cyfrowej okazały się znacznie bardziej czasochłonne. Główną przyczyną były duże niedokładności, skomplikowany proces przygotowania próbki, wykonania zdjęć ułatwiających późniejszą obróbkę oraz sam proces obróbki graficznej. Przetworzenie każdej z fotografii wymaga rozdzielenia złączonych ze sobą cząstek pyłu lub usunięcia fragmentów problematycznych, co w przypadku kilkudziesięciu zdjęć zajmuje wiele roboczogodzin.
Wnioski: Na podstawie uzyskanych wyników metody nie można uznać za skuteczną alternatywę dla analizy sitowej. Przyczyną takiego stanu rzeczy są rozbieżności w wartościach średnicy sitowej oraz średnicy pozornej – dwu różnych sposobów określania ziarnistości pyłu w wymienionych wyżej metodach badawczych. Metoda pozwala jednak w pewnym stopniu usprawnić metodę analizy sitowej, pozwalając wstępnie oszacować ziarnistość danego pyłu, wybrać odpowiedni zestaw sit, a także wartości nasypowe pyłu.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Metoda oceny bezpieczeństwa i prognozy żywotności kratownicowych konstrukcji wsporczych linii elektroenergetycznej

Cel: Opracowanie metody oceny aktualnego bezpieczeństwa eksploatowanych przez kilkadziesiąt lat kratownicowych słupów linii
elektroenergetycznych i szacowanie dalszego czasokresu bezpiecznej pracy tych konstrukcji.
Metoda: Analizowano stopień korozyjnego zużycia elementów konstrukcyjnych słupów na podstawie próbek pobranych do badań
laboratoryjnych z prętów wytypowanych konstrukcji. Metodą trawienia usuwano produkty korozji i wyznaczano rzeczywiste wymiary
przekrojów prętów. Wykonano badania metalograficzne, składu chemicznego i wytrzymałościowe materiału próbek. Badaniom metalograficznym
i ocenie wytrzymałości poddano także materiał śrub. Słupy z prętami osłabionymi korozją poddano analizie wytrzymałościowej
za pomocą specjalistycznego, autorskiego programu komputerowego bazującego na metodzie elementów skończonych. We wszystkich
normowo wymaganych wariantach obciążeń analizowano warunki nośności prętów słupów poddanych działaniu obciążeń własnych,
wiatru, szadzi i naciągu przewodów (w przypadku słupów odporowych).
Wyniki: Wżery korozyjne na powierzchniach półek kątowników słupów sięgają na głębokość średnio 0,29 mm. Nie stwierdzono procesów
korozyjnych wewnątrz lub na granicach ziaren stali. Analiza składu chemicznego wskazuje, że jako materiał konstrukcyjny słupów
zastosowano stal spawalną o podwyższonej odporności korozyjnej i podwyższonej wytrzymałości w gatunku 10H. Badania wytrzymałościowe
wykazały, że materiał spełnia wymagania określone dla stali 10H. Badania śrub nie wykazały obecności wad wewnętrznych
typu mikropęknięcie lub korozji wewnętrznej, a ich klasa wytrzymałości jest w zakresie 5.6–5.8. W niektórych wariantach obciążeń pręty
osłabione korozją nie spełniają warunków bezpieczeństwa wytrzymałościowego. Wynik prognozy wskazuje na możliwość bezpiecznej
pracy słupów w okresie kolejnych 20 lat pod warunkiem wzmocnienia nielicznych prętów zidentyfikowanych jako niebezpieczne.
Wnioski: Przedstawiona metoda określania korozyjnego zużycia elementów słupów i analizy wytrzymałościowej osłabionych konstrukcji
za pomocą specjalistycznego programu autorskiego umożliwia ocenę bezpieczeństwa wytrzymałościowego eksploatowanych linii elektroenergetycznych.
Możliwe jest również prognozowanie dalszego czasu bezpiecznej pracy konstrukcji wsporczych. Okresowej ocenie
żywotności powinny być poddawane zwłaszcza słupy odporowo-narożne, bowiem ich awarie na ogół skutkują zniszczeniem całej sekcji linii.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zintegrowany mobilny system wspomagający działania antyterrorystyczne i antykryzysowe - PROTEUS

W artykule przedstawiono opis realizacji pierwszego etapu projektu badawczego "Zintegrowany mobilny system wspomagający działania antyterrorystyczne i antykryzysowe" oraz jego znaczenie w ochronie przeciwpożarowej i zarządzaniu kryzysowym.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Ocena stanu bezpieczeństwa pracy w oparciu o analizę wypadkowości bezwzględnej i rodzajowej w zakładzie tworzyw sztucznych i materiałów wybuchowych

Cel: Ocena stanu bezpieczeństwa pracy w zakładzie zajmującym się produkcją tworzyw sztucznych i materiałów wybuchowych.
Wprowadzenie: Wypadki przy pracy, jako nagłe wydarzenie związane z pracą, wywołane przyczyną zewnętrzną i prowadzące do urazów lub utraty życia stanowią z globalnego punktu widzenia poważny problem zdrowotny oraz ekonomiczny. Na całym świecie w wypadkach przy pracy ginie rocznie kilkaset tysięcy osób, a wiele milionów ludzi staje się w ich następstwie niepełnosprawnymi. W Polsce rocznie zdarza się kilkadziesiąt tysięcy wypadków przy pracy, w których ginie około tysiąca osób (dane GUS – 2014). Jedną z najniebezpieczniejszych gałęzi przemysłu, związanych z nieodłącznym ryzykiem, niosącą ze sobą wiele zagrożeń jest produkcja materiałów wybuchowych. Produkcja, magazynowanie i transport materiałów wybuchowych zawsze były zajęciem niebezpiecznym. W wypadkach, które wydarzyły się podczas tej działalności człowieka zginęły tysiące ludzi, a straty materialne są wręcz niemożliwe do oszacowania. Nieszczęścia, które wydarzyły się podczas produkcji i stosowania materiałów wybuchowych doprowadziły z biegiem czasu do powstania licznych aktów prawnych i innych przepisów mających na celu zminimalizowanie zagrożenia związanego z tymi materiałami zawierających szereg wymagań, które muszą być spełnione podczas produkcji, dystrybucji i stosowania materiałów wybuchowych.
Metodologia: Analiza wypadkowości rodzajowej i bezwzględnej oraz analiza wskaźników wypadków przy pracy. Wnioski i znaczenie dla praktyki: Badanie i rejestrowanie wypadków przy pracy, analiza ich przyczyn i okoliczności, a także analiza wypadkowości w zakładzie, branży, regionie czy też w skali kraju jest ważnym elementem monitorowania środowiska pracy i ma istotne znaczenie dla prewencji wypadkowej. W celu poprawy stanu bhp w przedsiębiorstwach, należy wprowadzić usprawnienia organizacyjne takie jak poprawa jakości szkoleń, informowanie pracowników o zagrożeniach i o konieczności stosowania środków ochronnych, rozszerzenie palety stosowanych środków ochronnych, wprowadzenie na terenie zakładu plakatów o tematyce bhp docierających do pracowników i uświadamiających im o konieczności przestrzegania przepisów bhp oraz środków ochrony indywidualnej.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Społeczno-ekonomiczne koszty pożarów

Cel: Opracowanie ma na celu szacunkowe wyznaczenie społeczno-ekonomicznych kosztów pożarów w Polsce.
Wprowadzenie: W Polsce nie były do tej pory prowadzone programy badawcze oraz statystyczne związane z tematyką opracowania. Niewątpliwie jest to obszar wymagający głębszych studiów, niemniej jednak wyniki analizy przedstawione w opracowaniu mogą stanowić podstawę do wykorzystania przy prowadzonych w Polsce projektach i programach badawczych oraz być punktem wyjścia do prowadzenia dalszych badań w przedmiotowym obszarze. Pokazane w opracowaniu koszty mają charakter szacunkowy, opracowanie zawiera analizę przeprowadzoną według przyjętych założeń charakteryzujących się pewnymi uproszczeniami i uogólnieniami.
Metodologia: W trakcie przeprowadzania analizy kosztów pożarów przeprowadzono autorską analizę dostępnych danych statystycznych i prognoz oraz wykorzystano dopracowaną i szczegółową metodę PANDORA’2013 służącą do oceny kosztów wypadków i kolizji drogowych. W celu ustalenia kosztów ofiar śmiertelnych pożarów zostały oszacowane przyszłe straty budżetu państwa poprzez określenie utraty jednostkowego produktu krajowego brutto (na jedną osobę aktywną zawodowo). Analizie został poddany wskaźnik dotyczący liczby pracowników, czyli liczba wszystkich obywateli pomniejszona o odsetek ludzi poza wiekiem produkcyjnym i dodatkowo pomniejszona o stopę bezrobocia. Dodatkowo uwzględniono, iż ofiara pożaru może być kobietą lub mężczyzną (uśrednienie wieku emerytalnego) i przeanalizowano utracony dochód budżetu państwa w przyszłości związany z utratą osoby (kobiety lub mężczyzny) aktywnej zawodowo.
Wnioski: Z przeprowadzonej analizy wynika, iż szacowanie kosztów pożarów jest procesem bardzo złożonym i długotrwałym. Wymaga dostępu do pełnych i solidnych danych statystycznych oraz ciągłej aktualizacji przyjętej metodologii. Jednocześnie uzyskane wyniki potwierdzają znaczny wpływ kosztów pożarów na koszt funkcjonowania państwa i utratę przyszłych dochodów gospodarki krajowej. Działania związane ze zmniejszaniem liczby ofiar pożarów mogą mieć wpływ na ograniczanie przyszłych utraconych dochodów budżetu państwa, co powoduje możliwości poszukiwania dodatkowych źródeł finansowania (w budżecie centralnym) tego typu działań. Każde działanie powodujące ograniczenie liczby pożarów oraz liczby ofiar i liczby osób rannych jest niewątpliwie efektywne ekonomicznie, chociaż nie jest to ani jedyny, ani najważniejszy argument za prowadzeniem tego typu przedsięwzięć.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zapewnienie bezpieczeństwa w systemach odprowadzania spalin w budownictwie mieszkaniowym

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie zagrożeń dla zdrowia i życia użytkowników obiektów mieszkaniowych, wynikających z nieprawidłowej eksploatacji i wad konstrukcyjnych systemów kominowych, pracujących grawitacyjnie w podciśnieniu. Przedstawiono i dokonano analizy statystyk wypadków spowodowanych nieszczelnościami kominów oraz zaprezentowano przykłady nieprawidłowości konstrukcji kominów, mogących powodować zagrożenia.
Wprowadzenie: Kominy to elementy konstrukcyjne występujące powszechnie w budownictwie mieszkaniowym, które służą do odprowadzania produktów spalania z urządzeń grzewczych (kominy spalinowe i dymowe) i wentylacji pomieszczeń (kominy wentylacyjne). Prawidłowość eksploatacji przewodów kominowych ma bezpośredni wpływ na zdrowie, bezpieczeństwo, a niejednokrotnie życie mieszkańców. W artykule przedstawiono najczęściej występujące zagrożenia związane z eksploatacją przewodów kominowych w budynkach mieszkalnych. Dużo miejsca poświęcono przyczynom powstawania wypadków i możliwościom ich zapobiegania. Dodatkowo podano i omówiono statystyki zdarzeń, będących wynikiem nieprawidłowej eksploatacji kominów i systemów kominowych, w których poszkodowani zostali ludzie. Należy zwrócić uwagę na to, że w życiu codziennym większość eksploatowanych mieszkań w naszych warunkach klimatycznych posiada kominy pracujące grawitacyjnie. Artykułem powinny być zainteresowane wszystkie osoby, które odpowiadają za bezpieczeństwo budynków, a także ich użytkownicy.
Metodologia: Analizę występujących nieprawidłowości przy eksploatacji kominów i systemów kominowych wykonano metodą badania indywidualnych przypadków, jakie wystąpiły w budownictwie w latach 2005-2014 na terenie naszego kraju. Dotyczyły one nieprawidłowo zaprojektowanych, wykonanych lub eksploatowanych kominów i systemów kominowych.
Wnioski: Systemy kominowe są elementami konstrukcyjnymi budynków, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo eksploatacji obiektów. Przykłady przedstawione w pracy ilustrują, jak nieprawidłowe działanie elementów systemów kominowych bezpośrednio zagraża zdrowiu i życiu ich użytkowników. W związku z wymienionymi niebezpieczeństwami kominy powinny być odpowiednio wykonane i należycie utrzymywane. Do prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania przewodów kominowych ‒ oprócz dobrze wykonanej konstrukcji ‒ konieczne jest zapewnienie sprawności urządzeń grzewczych i infiltracja odpowiedniej ilości powietrza z zewnątrz.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zagrożenia wybuchowe w oczyszczalni ścieków: powstawanie i zapobieganie

Cel: Artykuł podejmuje temat rozpoznania źródeł zagrożeń wybuchem związanych z eksploatacją oczyszczalni ścieków oraz środków i rozwiązań stosowanych w celu ich minimalizacji.
Wprowadzenie: Postępowi urbanizacji towarzyszy wzrost zapotrzebowania na wodę o odpowiedniej jakości, zużywaną do celów bytowych. Rośnie również ilość odprowadzanych ścieków komunalnych. Zapewnienie dostaw wody o wymaganej ilości i jakości wiąże się z koniecznością uzdatniania wody pobieranej z rzeki czy jeziora. Swego rodzaju wstępem do procesów uzdatniania wody dla kolejnego odbiorcy jest oczyszczanie ścieków zrzucanych przez poprzedniego odbiorcę z nurtem rzeki. Oczyszczanie ścieków prowadzi się metodami mechanicznymi, fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi. Ścieki komunalne, z uwagi na swój skład, stanowią (przy wszystkich tych metodach oczyszczania) znakomite środowisko do rozwoju procesów mikrobiologicznych, których efektem jest powstawanie gazów mogących tworzyć mieszaniny wybuchowe metanu i siarkowodoru.
Metodologia: W opracowaniu tematu wykorzystano analizę dostępnych informacji na temat procesów oczyszczania ścieków komunalnych, funkcjonowania oczyszczalni ścieków zagrożeń związanych z prowadzeniem procesów oczyszczania ścieków. Wykorzystano również informacje na temat wskaźników wybuchowości substancji powstających podczas oczyszczania ścieków komunalnych. Przypomniano regułę Le Chateliera umożliwiającą szacowanie dolnej granicy wybuchowości dla mieszanin wielu gazów palnych z powietrzem. Przedstawiono materiały źródłowe pomocne w ustalaniu przestrzeni zagrożonych wybuchem oraz efektywnych źródeł zapłonu w tych przestrzeniach.
Wnioski: Statystyki krajowe wskazują, że w związku z gospodarowaniem ściekami i dostawą wody każdego roku mają miejsce wybuchy z poszkodowanymi. W związku z powyższym oprócz typowych zagrożeń związanych z toksycznością gazów powstających w procesach oczyszczania ścieków komunalnych, należy również zwrócić uwagę na problem zagrożenia wybuchem. Szczególnie jest to istotne przy projektowaniu i eksploatacji oczyszczalni ścieków – aby funkcjonowała w sposób skuteczny i bezpieczny (zarówno dla otoczenia, jak i obsługujących ją pracowników). Kluczowe w tym zakresie jest wskazanie źródeł zagrożeń, określenie przestrzeni zagrożonych oraz wskazanie i egzekwowanie zasad prawidłowego postępowania (wykonywania pracy) w tych miejscach.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Ocena stopnia bezpieczeństwa w aspekcie statystyk zdarzeń zalata 2007-2012. Pożary

W ramach niniejszej publikacji przeprowadzono analizę rozkładu wybranych cech pożarowych zarejestrowanych w Informacjach ze zdarzeń Państwowej Straży Pożarnej za lata 2007-2012, zagregowanych do poziomu kraju. Cechy zdarzeń poddawane analizie to ogólna liczba pożarów, poszkodowanych (rannych, ofiar śmiertelnych) w ujęciu ogólnym oraz zagregowanych do klas obiektów użyteczności publicznej, mieszkalnych, produkcyjnych, magazynowych, środków transportu, lasów, upraw, rolnictwa i innych. Na podstawie wyników opracowano roczne wskaźniki rannych i ofiar śmiertelnych. Obliczono roczne oraz sześcioletnie wskaźniki częstości występowania pożarów, rannych i ofiar śmiertelnych, w rozbiciu na poszczególne kategorie obiektów. W podsumowaniu dokonano ogólnej oceny poziomu bezpieczeństwa polegającej na wskazaniu obszarów, w których wartości wskaźników są największe. Wyniki badań wskazują, że wraz z rosnącą w ostatnich latach liczbą pożarów wskaźnik ofiar śmiertelnych i rannych w odniesieniu do liczby pożarów maleje. Zauważa się, że częstość występowania pożarów obiektów mieszkalnych plasuje się dopiero na trzecim miejscu, podczas gdy współczynniki rannych i ofiar śmiertelnych są dla nich kilkunasto, a nawet kilkudziesięciokrotnie wyższe niż dla pozostałych obiektów.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zasady postępowania ze środkami ochrony roślin podczas prowadzenia działań ratowniczych. Część III - Akty prawne wprowadzające uregulowania w zakresie środków ochrony roślin

W niniejszym artykule omówiono wymagania stawiane środkom ochrony roślin w zakresie wprowadzenia do stosowania i obrotu na terenie RP na podstawie obowiązujących przepisów.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Taktyczne aspekty ratownictwa medycznego w zdarzeniach na drogach

Artykuł omawia założenia taktyczne dla ratownictwa medycznego w wypadkach drogowych. Uwzględnia także różnice w przypadku zdarzeń masowych

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza wybranych dokumentów planistycznych pod względem zagrożenia awariami przemysłowymi na przykładzie Poznania

Cel: Ocena dokumentów planistycznych z obszaru Poznania pod względem zapisów dotyczących zagrożenia poważnymi awariami przemysłowymi.
Wprowadzenie: Zakłady przemysłowe, w szczególności te zaliczane do zakładów o dużym ryzyku (ZDR) lub zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej (ZZR), w przypadku wystąpienia awarii mogą stanowić zagrożenie dla środowiska oraz mieszkańców i ich mienia. Planowanie przestrzenne jest jednym z narzędzi pozwalających na zmniejszanie tego zagrożenia poprzez odpowiednie zagospodarowanie terenów wokół takich zakładów, co powinno być odzwierciedlone w zapisach dokumentów planistycznych. Na terenie Poznania występuje 5 zakładów ZZR. Zakładów ZDR nie ma. Studium dla Poznania uchwalono w 1999 r. i uaktualniano je w latach 2008 i 2014. Tylko trzy spośród pięciu zakładów ZZR z Poznania objęte są miejscowymi planami.
Metodologia: Wykonywanie pracy przebiegało w następujących etapach: określenie lokalizacji zakładów ZZR na terenie Poznania, przyporządkowanie poszczególnym zakładom miejscowych planów, przeprowadzenie analizy zapisów dostępnych dokumentów planistycznych. W analizach wykorzystano metodę opisową.
Wnioski: Informacja o lokalizacji zakładu ZZR i zagrożeniu poważną awarią znajduje się tylko w jednym na trzy analizowane zestawy dokumentów planistycznych. Można to próbować wyjaśnić tym, że wszystkie analizowane miejscowe plany zostały uchwalone przed wprowadzeniem obowiązku ich opiniowania pod względem zagrożenia poważnymi awariami przemysłowymi i tylko jeden z rozważanych zakładów został zgłoszony jako ZZR przed uchwaleniem planu. Optymizmem nastrajają wyraźne zapisy – wprowadzone do aktualizacji studium z 2014 r. – o istniejących na terenie Poznania zakładach ZZR, strefach zagrożeń wokół nich i możliwościach wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Nie zaobserwowano, aby pojęcie odległości bezpiecznej było używane w praktyce planistycznej. W artykule przedstawiono regulacje prawne obowiązujące na dzień 15 września 2015 r. oraz propozycje zmian związanych z koniecznością dostosowania przepisów obowiązujących w Polsce do wymagań nowej Dyrektywy Seveso III, która weszła w życie 1 czerwca 2015 r. Zdaniem autorki warto zastanowić nad rozszerzeniem projektu Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ustalania bezpiecznej odległości przy lokalizacji zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii o referencyjny model matematyczny do wyznaczania stref zagrożenia.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport