rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola przemocy doświadczonej w dzieciństwie w podejmowaniu samouszkodzeń

Wśród wielu różnych wskazywanych w piśmiennictwie uwarunkowań samouszkodzeń bez intencji samobójczej (non-suicidal self-injury) za ważne uznaje się doświadczaną w dzieciństwie przemoc fizyczną, emocjonalną i wykorzystanie seksualne. Istnieją jednak również dane wskazujące na niewielki związek wskazanych wyżej form przemocy z dokonywaniem samouszkodzeń. Celem artykułu jest przegląd wybranych modeli wiążących przemoc z samouszkodzeniami, a także analiza aktualnych badań empirycznych na temat związków różnych form przemocy z samouszkodzeniami z uwzględnieniem takich zmiennych, jak dysocjacja i wczesnodziecięca separacja, a także swoiste cechy środowiska rodzinnego.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rewiktymizacja w życiu polskich kobiet z doświadczeniem wykorzystania seksualnego w dzieciństwie

W artykule przedstawiono badania poświęcone problemowi istnienia oraz charakteru związku między doświadczeniem wykorzystania seksualnego w dzieciństwie a doświadczeniem przemocy seksualnej w dorosłości. Badania przeprowadzono w grupie 1363 dorosłych Polek. Do pomiaru doświadczeń wiktymizacji seksualnej zastosowano Kwestionariusz doświadczeń dziecka wykorzystanego seksualnie (KDDWS) oraz Kwestionariusz niechcianych doświadczeń seksualnych w dorosłości (KNDSD). Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły, że wystąpienie wykorzystania seksualnego w dzieciństwie wiąże się z większą szansą wystąpienia przemocy seksualnej w dorosłości oraz że większe natężenie surowości wykorzystania seksualnego w dzieciństwie wiąże się z większym natężeniem surowości rewiktymizacji. Zrealizowane badania nie wykazały natomiast, by większe natężenie surowości wykorzystania seksualnego w dzieciństwie zwiększało szansę wystąpienia rewiktymizacji w dorosłości.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dzieci w rodzinie

Rodzina jest podstawowym środowiskiem socjalizacji dziecka. Zajmuje też najwyższe miejsce w systemie wartości Polaków. Obraz rodzin w Polsce od wielu lat ulega intensywnym przeobrażeniom. Artykuł stanowi przegląd dostępnych, aktualnych danych nt. zmieniającej się i zróżnicowanej sytuacji rodzin w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem rodzin z dziećmi. Analizie poddano takie aspekty jak m.in. struktura i stabilność rodziny, dzietność, podział obowiązków w rodzinie, godzenie pracy zawodowej z życiem rodzinnym. Omówiono też swoiste problemy wybranych typów rodzin, w tym rodzin niepełnych, rozłączonych emigracją, rodzin tworzonych przez pary nieheteroseksualne wychowujące dzieci, rodzin uchodźczych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Penologiczne Kopciuszki – sytuacja dziecka w rodzinie naznaczonej piętnem uwięzienia z perspektywy rodziców odbywających kary długoterminowe

W artykule zaprezentowano wyniki projektów zrealizowanych w jednostkach penitencjarnych Republiki Czech i Polski. Analizie poddano funkcjonowanie w warunkach izolacji więziennej rodziców dzieci do 15 r.ż., mających pełne prawa rodzicielskie i odbywających długoterminową karę pozbawienia wolności, oraz odczuwane przez nich dolegliwości uwięzienia. W szczególności skupiono się na sytuacji dziecka, którego rodzic odbywa karę pozbawienia wolności. Dokonano przeglądu rozwiązań oraz zaleceń prawnych dotyczących osadzonych rodziców i ich dzieci. Ponadto na podstawie zebranego materiału badawczego opracowano rekomendacje oraz zalecenia dla optymalnego i jak najbardziej konstruktywnego modelu postępowania penitencjarnego z osadzonymi odbywającymi długoterminową karę pozbawienia wolności, który będzie uwzględniał sytuację nie tylko osadzonych, ale i ich rodziny, w szczególności dzieci.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Il Melograno, Accogliere la Nascita (Przyjmowanie Narodzin), Rzym, Włochy

Projekt jest skierowany do matek z dziećmi do 1. roku życia zamieszkałych w Rzymie i zagrożonych problemami społecznymi lub psychologicznymi. Celem jest możliwie wczesne wyodrębnienie rodzin z grup ryzyka. Projekt zakłada prowadzenie oddziaływań w środowisku domowym promujących bezpieczne przywiązanie pomiędzy matką a dzieckiem. Chodzi też o włączenie rodziny w system świadczeń i zasobów pomocowych dostępnych w okolicy. Program ruszył w 1999 roku, początkowo poddawany był testom w sześciu z dziewiętnastu dzielnic Rzymu, teraz obejmuje całe miasto. Po przerwie w 2009 roku, projekt reaktywowano w roku 2011.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dysfunkcje rodziny a piecza zastępcza

W artykule poruszono zagadnienia dobra dziecka, dysfunkcji rodziny i pieczy zastępczej w polskim systemie prawnym. Opisano znaczenie rodziny, jej funkcji i roli w życiu każdego dziecka. Przybliżono problem dysfunkcji rodziny oraz niewłaściwych postaw i zachowań rodzicielskich. Przedstawiono także instytucję pieczy zastępczej jako formę pomocy rodzinie stosowaną w przypadku braku należytej pieczy rodzicielskiej oraz naruszenia zasady dobra dziecka.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rozpoznawanie przemocy wobec dzieci i reagowanie na nią w nauczaniu przyszłych lekarzy

Rozpoznawanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec dzieci oraz odpowiednie na nią reagowanie są niezwykle ważnymi umiejętnościami dla pracowników ochrony zdrowia. Celem artykułu było opisanie zarówno związanych z przemocą wobec dzieci treści kształcenia na kierunkach medycznych, jak i przekonań studentów o ich przygotowaniu w zakresie wiedzy i umiejętności reagowania w sytuacji podejrzenia przemocy wobec dzieci. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że studenci znają zasady rozpoznawania przemocy stosowanej wobec dzieci, jednak nie wiedzą, w jaki sposób postępować w sytuacji podejrzenia przemocy i konieczności zgłoszenia jej odpowiednim organom.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wpływ zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży online na ryzyko wiktymizacji zjawiskiem groomingu

Artykuł dotyczy problematyki zależności między zachowaniami ryzykownymi podejmowanymi przez dzieci i młodzież online a ryzykiem wiktymizacji zjawiskiem groomingu. W części wstępnej dokonano przeglądu nielicznych dostępnych badań w tym obszarze. Następnie poddano analizie wyniki badań własnych, poświęconych wiktymizacji zjawiskiem groomingu, przeprowadzonych metodą sondażu diagnostycznego w grupie 423 dzieci w wieku 13–16 lat. Wyniki zrealizowanych badań potwierdziły, że wśród młodych ludzi podejmujących określone zachowania ryzykowne online odsetek wiktymizacji zjawiskiem groomingu jest wyższy niż w przypadku tych, które tych zachowań nie podejmują. Ponadto stwierdzono, że odsetek badanych doświadczających wiktymizacji rośnie wraz z liczbą podejmowanych typów zachowań ryzykownych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Przeniesiony zespół Münchausena – sposoby indukowania objawów chorobowych u dzieci

Przeniesiony zespół Münchausena został opisany w 1977 roku przez brytyjskiego pediatrę Roya Meadowa w artykule Munchausen syndrome by proxy. The hinterland of child abuse. Autor opisał dwa przypadki intencjonalnego manipulowania wywiadem chorobowym, a także fabrykowania wyników badań diagnostycznych przez opiekuna w celu wzbudzenia u personelu medycznego podejrzenia choroby somatycznej dziecka. W artykule Meadow podkreślał, że poszukiwanie przez lekarzy źródła przyczyn objawów chorobowych występujących u dzieci wiązało się z wieloma potencjalnie szkodliwymi procedurami diagnostyczno-terapeutycznymi, w tym zabiegami przeprowadzonymi w trzech różnych ośrodkach klinicznych. Jedno dziecko, przewlekle zatruwane solą kuchenną przez matkę, zmarło. W niniejszym artykule przeanalizowano wykorzystywane przez opiekunów metody
intencjonalnie pogorszające stan zdrowia dziecka w celu poddania go procedurom diagnostycznym i leczniczym. Do analizy włączono 68 artykułów, zarówno polskich, jak i zagranicznych, zawierających opisy 100 przypadków przeniesionego zespołu Münchausena. W analizie wykazano, że opiekunowie mogą stosować różnorodne, często wymyślne i bardzo złożone sposoby indukowania objawów chorobowych, a jedynymi ograniczeniami wydają się być są motywacja, fantazja, wiedza i doświadczenie sprawcy.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Moc empatii – program wspierania rodziny po doświadczeniach przemocy

W artykule opisano program „Ośrodek empatii” realizowany dla rodzin – ofiar przemocy domowej w oparciu na nowatorskiej metodzie pracy z dziećmi B.A.S.E.®-Babywatching.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wykorzystywanie seksualne dzieci. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci

W artykule analizowane są ustalenia badawcze Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci dotyczące doświadczeń wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie. Retrospektywne deklaracje nastolatków w wieku 11–17 lat ujawniły, iż 12,4% z nich padło ofiarą przynajmniej jednej formy wykorzystywania seksualnego. Zdecydowanie częściej wykorzystywanie było doświadczeniem dziewczyn (15,7%) niż chłopców (9,2%). Wykorzystywania seksualnego z kontaktem fizycznym doświadczyło 6,4% młodych ludzi, zaś bez kontaktu fizycznego — 8,9%. Wyniki Diagnozy opisujące doświadczenia polskiej młodzieży w wielu wymiarach zbliżone są do badań bazujących na podobnej metodologii przeprowadzonych w ostatnich latach w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Projekt „Nie przegraj” jako przykład zintegrowanych działań profilaktyczno-pomocowych w sytuacjach wykorzystania seksualnego i przemocy wobec dzieci

W artykule podsumowano projekt „Nie przegraj” realizowany przez Fundację Dzieci Niczyje w partnerstwie z węgierską organizacją Kek Vonal, Komendą Główną Policji oraz Mazowieckim Kuratorium Oświaty. Przybliżono motywacje dzieci do podejmowania zachowań ryzykownych i niebezpiecznych kontaktów online, które prowadziły do doświadczenia przemocy i wykorzystania, a także przedstawiono ich negatywne
konsekwencje zgłaszane przez młode osoby.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wiktymizacja dzieci na Litwie

Artykuł prezentuje ustalenia jakościowego badania wiktyzmizacji dzieci na Litwie. Celem przeprowadzonego metodą zogniskowanych wywiadów grupowych badania była ocena poziomu świadomości, opinii i przekonań dotyczących problemu wiktymizacji dzieci na Litwie w różnych grupach społecznych. Obszarem szczególnego zainteresowania i pogłębionej analizy był problem wykorzystywania seksualnego dzieci.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Adopcja ze wskazaniem i zagrożenia z nią związane. O granicy między handlem dziećmi a stosowną korzyścią majątkową należną rodzinie biologicznej oddającej dziecko do adopcji

Zarzut handlu dziećmi bardzo często pojawia się wokół tematu adopcji ze wskazaniem i macierzyństwa zastępczego. Mimo wielu zalet, adopcja ze wskazaniem, zwłaszcza gdy dochodzi do niej między całkowicie obcymi osobami, budzi kontrowersje. Autorka artykułu omawia zagrożenia, jakie się pojawiają się przy tej formie adopcji.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ile pedofilii w „pedofilach”? Wybrane problemy wykorzystywania seksualnego małoletnich w Polsce – perspektywa kryminologiczna

W dyskursie na temat przestępczości seksualnej wobec dzieci nader często używana są określenia pedofilia i pedofile. Czy słusznie? Czy obraz zjawiska oraz cechy (w tym w szczególności stan zdrowia psychicznego) sprawców pozwalają zasadnie twierdzić, że istotnie z pedofilią mamy do czynienia? W artykule zaprezentowano różnice terminologiczne między definicjami pedofilii zaczerpniętymi z medycznych klasyfikacji diagnostycznych a wysoce swoistą definicją, którą statuuje art. 200 kk. Następnie przedstawiono wyniki badań empirycznych – badań aktowych o przestępstwo z art. 200 kk, w tym w szczególności opracowaną typologię czynów oraz dane dotyczące stanu zdrowia psychicznego sprawców. Badania prowadzono w ramach projektu badawczego nr 2013/09/N/HS5/04247, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki. Wyniki badań wskazują, że znaczny odsetek tych przestępstw to de facto dobrowolnie podejmowana aktywność seksualna młodych ludzi. Podobnie wyniki badań dowodzą, że znikomy odsetek sprawców to osoby dotknięte zaburzeniami preferencji seksualnych. W zasadniczej większości przypadków nie mamy zatem do
czynienia z pedofilią w medycznym rozumieniu tego terminu, a jego używanie zniekształca obraz zjawiska i kieruje większość dyskusji w tym przedmiocie na zupełnie niewłaściwe tory.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Przemoc rówieśnicza. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci

W artykule przedstawione zostały wyniki Ogólnopolskiej diagnozy problemu przemocy wobec dzieci dotyczące przemocy rówieśniczej. Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej próbie 1 005 nastolatków w wieku 11–17 lat. Z badania wynika, że 59% nastolatków doświadczyło przemocy rówieśniczej, 41% badanych doświadczyło jej w formie przemocy fizycznej, 28% zaś w formie przemocy psychicznej. Niemal co piąty badany (18%) był ofiarą napaści zbiorowej, a co dziesiąty (11%) — znęcania się, które w zasadzie nie występuje w oderwaniu od przemocy fizycznej i psychicznej. 10% nastolatków doświadczyło przemocy w związku. Napaści zbiorowej oraz przemocy fizycznej najczęściej doświadczają chłopcy, natomiast przemocy psychicznej i znęcania się młodsze nastolatki (11–14 lat).

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Prawo dziecka do obojga rodziców

W artykule autorzy dokonują analizy międzynarodowych aktów prawnych, a zwłaszcza postanowień Konwencji o prawach dziecka pod kątem relacji dziecka z rodzicami. Wskazując na podmiotowość dziecka i przedstawiając katalogi praw dziecka przeprowadzają dowód na konieczność zaakceptowania prawa dziecka do rodziców rozumianego jako prawo dziecka do odpowiedzialności rodzicielskiej. Analizie towarzyszy przegląd historycznych koncepcji dotyczących funkcjonowania dziecka w społeczeństwie i rodzinie. Autorzy odwołują się do pojęcia odpowiedzialność rodzicielska spotykanego w ramach powszechnego systemu ochrony praw człowieka oraz systemu Rady Europy. Omawiają reguły wypracowane przez Komisję Europejskiego Prawa Rodzinnego (CEFL), które komisja ta przedstawiła w dokumencie „Odpowiedzialność rodzicielska w świetle europejskiego prawa rodzinnego”, chcąc przyczynić się do umocnienia wspólnych wartości europejskich dotyczących praw i dobra dziecka oraz dążąc do harmonizacji prawa rodzinnego w Europie. Treść tego pojęcia jest konfrontowana z terminem władza rodzicielska, którym posługuje się polski prawodawca opisując relacje dziecka z rodzicami. W artykule przedstawiane są różnice między tymi pojęciami oraz ich teoretyczne i praktyczne konsekwencje. W ostatniej części artykułu autorzy na podstawie przykładów ilustrują problematykę właściwie rozumianego prawa dziecka do rodziców i niedoskonałości prawa polskiego zarówno w aspekcie jurydycznym, jak i legislacyjnym. W tej części przedstawiają wnioski de lege ferenda związane ze zmianami w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz w przepisach proceduralnych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Profilaktyka wykorzystywania seksualnego dzieci – rodzicielstwo, programy i zmniejszanie ryzyka

Do tej pory profilaktyka wykorzystywania seksualnego dzieci (WSD) opierała się w dużej mierze na edukacji skoncentrowanej na dzieciach, tzn. uczeniu ich, jak rozpoznawać wykorzystywanie, jak go unikać i w jaki sposób je ujawniać. Niniejszy artykuł ma na celu zbadanie, jak za pomocą innowacyjnych sposobów w działania profilaktyczne można włączyć rodziców. Naszym zdaniem rodzice mogą odgrywać istotną rolę w ochronie swoich dzieci na dwa sposoby: 1) bezpośrednio, poprzez mocne bariery zewnętrzne w postaci nadzoru rodzicielskiego, monitorowania i zaangażowania, 2) pośrednio, poprzez rozwijanie u dzieci poczucia samoskuteczności, kompetencji, dobrostanu i pozytywnej samooceny, które – jak sugerują wyniki badań – zmniejszają prawdopodobieństwo tego, że dzieci staną się celem sprawców wykorzystywania, i zwiększają zdolność dzieci do właściwego zareagowania na wykorzystywanie i ujawnienia go, jeśli się wydarzy. W artykule najpierw wyjaśnimy, dlaczego edukowanie dzieci na temat zachowań chroniących przez WSD może nie być wystarczającą metodą profilaktyki. Następnie opowiemy o dotychczasowych badaniach dotyczących roli rodziców w profilaktyce, a także okoliczności wychowawczych/rodzicielskich i rodzinnych, które mogą zwiększać ryzyko tego, że dziecko doświadczy wykorzystywania
seksualnego. Na zakończenie przedstawimy kilka rekomendacji dotyczących przyszłych podejść do profilaktyki – takich, które mogłyby lepiej edukować i angażować w zapobieganie WSD rodziców oraz inne osoby dorosłe, które powinny zapewniać dzieciom ochronę.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Porzucenie jako forma zaniedbania – wybrane zagadnienia karnomaterialne i karnoprocesowe

Zaniedbanie jest współcześnie występującą formą przemocy wobec dziecka. Przybiera różne postaci i może dochodzić do niego już w okresie prenatalnym. Jedną z najskrajniejszych form zaniedbania jest porzucenie dziecka, co stanowi przestępstwo według polskiego prawa. Polega ono na zostawieniu dziecka w miejscu, w którym istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że zostanie znalezione i otrzyma odpowiednią pomoc. Skutkiem porzucenia może być śmierć dziecka. Sprawcami tego czynu są osoby, na których ciąży obowiązek zapewnienia opieki małoletniemu. Dziecko powinno być otoczone miłością i bezpieczeństwem już od momentu poczęcia, dlatego bardzo ciężko zrozumieć motywację sprawców, którzy niejednokrotnie porzucają swoje dzieci na pewną śmierć. Porzucenie jest czynem okrutnym i zasługuje na potępienie społeczne, a sprawca na odpowiednio wysoką karę.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Korzystanie z internetu przez polską młodzież – studium metodą teorii ugruntowanej. Wyniki badania EU NET ADB

Artykuł przedstawia wyniki polskiej części badania jakościowego przeprowadzonego w ramach projektu EU NET ADB. Celem badania było poznanie kontekstu korzystania z internetu przez młodych ludzi będących intensywnymi użytkownikami sieci, i odkrycie, w jaki sposób może rozwinąć się u nich patologiczny wzór nadużywania internetu. Analiza metodą teorii ugruntowanej wyłoniła kluczową kategorię „bycia zawsze online” jako centralny temat badania. Opisano kontekst, przyczyny i możliwe konsekwencje tego zjawiska. Artykuł przedstawia także strategie adaptacyjne i dezadaptacyjne, jakie stosują młodzi ludzie, żeby pogodzić swoje funkcjonowanie online i offline. Na koniec stworzono typologię czterech wzorców bycia intensywnym użytkownikiem internetu, która wychodzi poza prosty model dychotomicznego podziału na „nadużywających” i "funkcjonalnych” internautów oraz podkreśla konieczność uwzględnienia różnych wymiarów przy ocenie sytuacji młodych ludzi, w szczególności tego, jak godzą oni zaangażowanie w internecie i w świecie pozainternetowym.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Być tatą. Wyniki badania polskich ojców

W artykule przedstawiono wyniki badania ojców w Polsce. Główne obszary badania to: rola ojca, podział obowiązków związanych z opieką nad dzieckiem, czas spędzany z dzieckiem, korzystanie z urlopu ojcowskiego, sposoby przygotowania się do ojcostwa, doświadczane trudności oraz stosowane metody wychowawcze. Artykuł prezentuje tezę o odejściu od tradycyjnego modelu ojcostwa w stronę upodabniania się roli ojca do roli matki.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zaniedbanie psychospołeczne młodzieży w środowisku rodzinnym funkcjonującym w warunkach zróżnicowania kulturowego

W tekście zwrócono uwagę na to, że zróżnicowanie kulturowe jest rozpatrywane nie tylko w odniesieniu do mniejszości/większości narodowych, lecz też do grup różnych pod względem cech biologicznych, psychologicznych, społecznych i ekonomicznych. W przestrzeni zróżnicowanej kulturowo ważna jest nie tylko reakcja na odmienność (charakterystyczna dla wielokulturowości), ale także interakcja (zamierzone poznawanie, współdziałanie, negocjacja, dialog), czyli kreowanie międzykulturowości. Wobec tego młode pokolenie powinno w rodzinie kształtować umiejętności potrzebne do zrozumienia sytuacji kontaktu z przedstawicielem innej kultury i rozwijać umiejętności odpowiedniego zachowania się podczas tego typu spotkań. Wskazano, że te umiejętności wchodzą w zakres tzw. kompetencji interkulturowej. Obejmuje ona cząstkowe kompetencje: personalną, społeczną i strategiczną. Na proces nabywania i utrwalania przez młodzież tych kompetencji mogą oddziaływać negatywnie przejawiane przez rodziców zachowania z zakresu zaniedbania psychospołecznego. W tekście przedstawiono więc sytuacje zaniedbania psychospołecznego, których doświadcza w rodzinie młodzież (N = 384) żyjąca w powiecie cieszyńskim (w regionie, który cechuje przygraniczne położenie, transgraniczna współpraca i zróżnicowanie wyznaniowe). Powyżej 20% badanych spotykało się z nadmierną krytyką ze strony obojga rodziców, a także rodziców cechowały obojętność i niska jakość opieki. Badani wskazywali, że ich ojcowie odznaczają się emocjonalną niedostępnością i mają problem z reakcją na sygnały docierające do nich ze strony dzieci. Młodzi chłopcy podkreślali, że rodzice rzadko dążą do kontaktu werbalnego ze swym dzieckiem oraz mają trudności w okazywaniu mu pomocy i wsparcia. W dalszej części tekstu podjęto próbę określenia konsekwencji zachowań rodzicielskich z kategorii zaniedbania psychospołecznego i wskazano, jak mogą one rzutować na zainicjowanie spotkania oraz podtrzymywanie kontaktu z odmiennymi.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia