rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Teologiczne rozumienie małżeństwa osób ochrzczonych a niewierzących

Małżeństwo jest z ustanowienia Bożego, gdyż wywodzi się z Bożego zamysłu stworzenia i wyraża się w dwóch podstawowych motywach stworzenia: dawania życia i miłości (por. Rdz 2,7; 1,27; 2,18), by w ten sposób tworzyli communio personarum – nierozerwalne „jedno ciało”, które przyjmuje na ziemi udział w Bożym akcie continua creatio. Bóg zatem stworzył człowieka na swój obraz i podobieństwo jako „jedno ciało” dwuosobowe, realizujące Jego miłość i twórczość (stworzenie; potomstwo). I choć załamało się pierwsze małżeństwo edeniczne, to jednak w ich potomstwie wątek stwórczy związania stworzenia i miłości Bożej nie zaginął. Tak więc najgłębszą podstawą małżeństwa jest naturalny akt stwórczy Boga, a jego sakramentalność jest aktem zbawczym, dokonanym przez Chrystusa. Tak Chrystus podniósł małżeństwo naturalne do godności sakramentu.
Dziś chrześcijanie zawierają związki małżeńskie, w których coraz częściej pojawiają się przypadki, że brak im wiary w to, co czyni Kościół (intencja), albo wprost odrzucają wiarę. Określamy ich jako osoby ochrzczone a niewierzące. Przez swoją niewiarę nie tracą jednak wątku stwórczego i miłości Bożej. Zachowują więc sakramentalność zawartego związku małżeńskiego na mocy ich chrztu i udzielania łaski ex opere operato. Osobista wiara zawierających małżeństwo nie konstytuuje bowiem sakramentalności małżeństwa, a jedynie wpływa na jego owocność. Także wymagana intencja nupturientów – intencja czynienia tego, co czyni Kościół – która jest minimalnym koniecznym warunkiem do zawarcia związku sakramentalnego, rodzi się z wiary, a brak osobistej wiary może wpłynąć na ważność sakramentu. Toteż ochrzczeni niewierzący, którzy zawierają związek małżeński bez osobistej wiary i intencji czynienia tego, co czyni Kościół, nie zawierają małżeństwa czysto naturalnego. „Dla Kościoła bowiem, między dwojgiem ochrzczonych, nie istnieje małżeństwo naturalne oddzielone od sakramentu, lecz jedynie małżeństwo naturalne podniesione do godności sakramentu” (Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Doktryna katolicka o sakramencie małżeństwa, s. 98). Tak Kościół warunkuje życie duchowe tych wszystkich jego członków, wiąże w jedną organiczną całość, spełnia ich i jak najdoskonalej personalizuje tak, że wszyscy chrześcijanie są kimś jednym w Chrystusie Jezusie (por. Ga 3,28).
A zatem ochrzczeni, ale już niewierzący, mogą mieć małżeństwo sakramentalne i nierozerwalne w Kościele katolickim, który też zaradza niedostatkom ich wiary (Ecclesia suplet). Brak żywej i osobistej wiary pozbawia małżeństwo wprawdzie owoców sakramentalnych, ale nie wyklucza – z racji chrztu – z Kościoła, jak też nie wyklucza i z tej racji, że małżeństwo w ogóle jest z woli Bożej (por. Rdz 1,27; 2,24).

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Metodyści w Lublinie (1953-2018). 65 lat pracy duszpasterskiej i dialogu ekumenicznego

Początki metodyzmu w Lublinie związane są z osobą Michała Ruda (1907-1998), który przez wiele lat był miejscowym kaznodzieją Kościoła metodystycznego w Lublinie. Na początku organizował on metodystyczne nabożeństwa w swoim prywatnym mieszkaniu przy ul. Kresowej 12, a w 1993 r. doprowadził do otwarcia kaplicy Kościoła metodystycznego przy ul. Borelowskiego 5. Po śmierci Michała Ruda w 1998 r. aktywność Kościoła metodystycznego w Lublinie straciła swój pierwotny impet i nabrała rozmachu dopiero od 2010 r. w związku z działalnością ks. Dariusza Zubera. Po objęciu przez ks. Dariusza Zubera parafii w Olsztynku w 2011 r. rozwój metodyzmu w Lublinie ponownie stracił swoją dynamikę.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Romuald Traugutt – przykład patriotycznej postawy w kazaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki z Mszy św. za Ojczyznę 29 stycznia 1984 roku

Kazania, które głosił bł. ks. Jerzy Popiełuszko w trakcie słynnych Mszy św. za Ojczyznę (1982-1984), poświęcał wielu tematom. Dotyczyły one głównie ponadczasowych wartości człowieka i społeczeństwa (prawda, wolność, sprawiedliwość, solidarność, męstwo, miłość). Wśród prezentowanych tematów obecna była również tematyka narodowo-historyczna i patriotyczna. Wyjątkową okazją do tego były rocznice. W żoliborskim kościele p.w. św. Stanisława Kostki, gdzie posługiwał Błogosławiony, w wyjątkowy sposób celebrowano rocznice powstania styczniowego. Znalazło to swój oddźwięk w nabożeństwach patriotycznych. W Mszy św. za Ojczyznę, 29 stycznia 1984 roku, warszawski kaznodzieja wskazał na postać dyktatora powstania Romualda Traugutta. Jego postawę miłości Ojczyzny oraz jej cechy prezentował sobie współczesnym jako wzór patriotyzmu i poświęcenia się Polsce. Bohaterska postawa przywódcy powstania styczniowego posłużyła Błogosławionemu jako ukazanie drogi do wolności człowieka i Ojczyzny oraz realizacji powołania chrześcijańskiego.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kronika Kościoła parafialnego pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie jako źródło do badań nad dziejami miasta

Celem artykułu jest omówienie problematyki dotyczącej wydarzeń, jakie miały miejsce w mieście Zabłudów w latach 1927-1938. W szczególności analizie poddana została kronika kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Ap. Piotra i Pawła w Zabłudowie napisana przez ówczesnych proboszczów ks. Witolda Kuźmickiego i ks. Jerzego Sienkiewicza. Autorzy w omawianej kronice skupili się nie tylko na sprawach stricte religijnych, lecz także na opisaniu wydarzeń dotyczących wielu uroczystości patriotycznych obchodzonych w omawianym okresie przez mieszkańców miasta i okolicznych miejscowości. W artykule podjęto również próbę przypomnienia wartości dokumentu w postaci kroniki jako ważnego historycznego źródła informacji. Artykuł przeznaczony jest nie tylko dla historyków, ale także dla wszystkich zainteresowanych historią regionalną z okresu międzywojennego.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wkład ks. Stanisława Bednarskiego SJ (1896-1942) do Polskiego Słownika Biograficznego

Ks. Stanisław Bednarski SJ (1896-1942), jezuita z Prowincji Małopolskiej Towarzystwa Jezusowego, z entuzjazmem i energią przystąpił do realizacji podjętej przez prof. W. Konopczyńskiego wiekopomnej narodowej biografii – Polskiego Słownika Biograficznego (PSB). Bardzo szybko stał się jednym z jego najbardziej aktywnych współpracowników. 2 października 1937 r. został członkiem Komitetu Redakcyjnego PSB. Miał świadomość, że uczestniczy w tworzeniu trwałego pomnika kultury narodowej w postaci zbioru życiorysów ludzi różnych grup i zawodów, którzy na przestrzeni wieków przyczynili się do powstania gmachu kultury narodowej. Wybitnymi budowniczymi tego gmachu było także wielu jego współbraci zakonnych z Towarzystwa Jezusowego. W sześciu tomach PSB zamieścił 58 biogramów polskich jezuitów, którzy działali na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVII i XVIII wieku. W sposób rzeczowy, bezstronny i obiektywny przedstawił ich wkład do kultury narodowej. W biogramach wykorzystał bogaty materiał archiwalny zebrany przede wszystkim w centralnym Archiwum Towarzystwa Jezusowego w Valkenburgu (Holandia), Rzymie oraz Archiwum Prowincji Małopolskiej Towarzystwa Jezusowego w Krakowie. Niektóre z opracowanych przez niego biogramów zostały opublikowane w powojennych zeszytach PSB. Jego współpracę z PSB gwałtownie przerwał wybuch II wojny światowej. Ks. S. Bednarski zmarł na skutek szykan i wyczerpania, głodu i ciężkiej pracy 16 lipca 1942 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau k. Monachium.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Oddział kosynierów z Bieździedzy – powstanie i działalność

Powstanie kościuszkowskie z 1794 r. było niezwykle ważnym wydarzeniem w historii Polski. Pamięć o nim, jak i o samym Tadeuszu Kościuszce wlewała w serca Polaków nadzieję na odzyskanie niepodległości. Wzrost świadomości narodowej wśród warstwy chłopskiej w Galicji, połączony z pracą społeczną (w tym także patriotyczną) księży pośród nich, owocował tworzeniem wielu formacji mających na celu podtrzymywanie ducha patriotyzmu.
Oddział Kosynierów w Bieździedzy doskonale wpisuje się w ten nurt łączący w sobie idee Młodej Polski z zachętami płynącymi m.in. od bpa Józefa Sebastiana Pelczara. Wiele trudności sprawia dokładne zrekonstruowanie dziejów omawianego oddziału, czego przyczyną są nieliczne źródła pisane. Nieoceniona w takim przypadku pozostaje pamięć ludzi jak i przekazywana tradycja.
Niniejszy artykuł przybliża historię powstania bieździedzkiego oddziału Kosynierów i  jego losy; omawia umundurowanie i uzbrojenie oraz zaznacza, jaką dziś pełnią funkcję ci, którzy do niego należą.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rubrycele i schematyzmy łacińskiej diecezji chełmskiej

Łacińska diecezja chełmska powstała w 1375 r. W dobie rozbiorów, na przełomie XVIII i XIX stulecia podjęto próbę przekształcenia jej w diecezję chełmsko-lubelską. W 1805 r. została zlikwidowana, a na jej miejsce utworzono diecezję lubelską. Te skomplikowane dzieje nie sprzyjały zachowaniu dorobku diecezji chełmskiej, zwłaszcza materialnego i kulturalnego. W konsekwencji zachowało się niewiele rubrycel i schematyzmów chełmskich. Tym cenniejsze są ich odnalezione wydania, zachowane w instytucjach archiwalnych i bibliotecznych Lublina, Warszawy i Zamościa.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Chrześcijańskie zagadnienia protologiczno-eschatologiczne wyrażone za pomocą pogańskich liter. Na podstawie centonu De Verbi Incarnatione

Artykuł prezentuje kwestie protologiczno-eschatologiczne w chrześcijańskim centonie De Verbi Incarnatione. Głównym jego celem jest ukazanie w jaki sposób centonista wykorzystał słowa Wergiliusza, ażeby stworzyć chrześcijańską teologię w swoim utworze. Czy użył tylko liter? Czy wykorzystał również kontekst z Eneidy, Bukolik i Georgik? W poszukiwaniu podobieństw i różnic pomiędzy De Verbi Incarnatione i poematami Wergiliusza przeanalizowane zostały kwestie z zakresu nauki o początku i czasach ostatecznych: stworzenie i rządy nad światem, istnienie szatana, zaistnienie grzechu, jego skutki oraz eschatologia w ogólności.
Centonista w swojej pracy wykorzystuje głównie warstwę leksykalną utworów Wergiliusza, w większości przypadków nie przejmując ich kontekstu. W centonie dostrzec można pewne podobieństwa między postaciami utworu chrześcijańskiego a tymi, które występują w twórczości najważniejszego poety epoki augustowskiej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Z dziejów parafii Niepokalanego Serca Maryi w Lublinie. Powstanie i terytorium

Kapucyni przybyli do Lublina w XVIII w. Zaangażowanie patriotyczne zakonników w powstanie styczniowe spowodowało, że podczas wielkiej kasaty klasztorów w Królestwie Polskim, przeprowadzonej nocą z 27 na 28.11.1864 roku, klasztor lubelski zamknięto. W 1930 roku częściowo nabyto, częściowo otrzymano jako odszkodowanie za dawny ogród klasztoru lubelskiego, ziemię w Konstantynowie pod Lublinem, na terenie potocznie nazywanym Poczekajka. Na tym terenie wybudowano kaplicę, którą 30.05.1948 roku poświęcił ówczesny ordynariusz lubelski, biskup Stefan Wyszyński, nadając jej tytuł Niepokalanego Serca Maryi. Następca biskupa Stefana Wyszyńskiego, biskup Piotr Kałwa, dekretem z dnia 28.02.1950 roku ustanowił przy kaplicy parafię, pod wezwaniem Niepokalanego Serca Maryi, powierzając ją Zakonowi Braci Mniejszych Kapucynów. Artykuł przedstawia przyczyny powstania parafii, tereny pierwotne, które swym zasięgiem obejmowała parafia Niepokalanego Serca Maryi w Lublinie. Jest to próba ukazania przeszłości historycznej terenów zajmowanych przez parafię, ponieważ dotychczas nie zostały całościowo opracowane żadne publikacje na ten temat. Dalej zostały omówione sprawy terytorialne, a więc rozwój osiedli mieszkaniowych na terenach należących do parafii, przynależność dekanalna, powstawanie nowych ośrodków duszpasterskich, a co za tym idzie – zmiana granic parafii.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Grzegorz Moczygęba OFM (1888-1951) – duszpasterz i publicysta franciszkański

Kiedy w okresie oświecenia zaczęła pojawiać się prasa nie tylko podająca informacje, ale propagująca określone treści, również Kościół katolicki, a w nim liczne organizacje, wykorzystywały słowo pisane do ewangelizacji i duszpasterstwa.
Artykuł przedstawia sylwetkę i działalność pisarską Grzegorza Moczygęby, franciszkanina, gorliwego duszpasterza Trzeciego Zakonu św. Franciszka. Przez 17 lat był członkiem prowincji św. Jadwigi z główną siedzibą we Wrocławiu, a po odrodzeniu w 1923 roku reformackiej prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP zdecydował się do niej przejść. Poświęcał się pracy duszpasterskiej przede wszystkim na rzecz tercjarzy franciszkańskich, co miało wyraz także w jego licznych publikacjach. Przez kilka lat był także redaktorem czasopism wydawanych przez jego prowincję.
Krótka charakterystyka pism Grzegorza Moczygęby pokazuje jego dobrą znajomość teologii, kultury, polityki oraz orientację w dokonujących się przemianach społecznych. Rozmaite tematy, które poruszał w swoich pismach sprawiały, że z jego publikacji korzystali nie tylko tercjarze franciszkańscy, ale także wiele innych osób bardziej zainteresowanych życiem Kościoła i własnym rozwojem duchowym.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Duchowe iunctim. Powierzenie przez biskupa siedleckiego Henryka Przeździeckiego parafii i sanktuarium w Kodniu Misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej w 1927 r.

Terytorium diecezji siedleckiej było w drugiej połowie XIX w. świadkiem surowych prześladowań religijnych. Rząd carski konfiskował katolickie kościoły i zmuszał unitów do wyrzekania się unii z biskupem Rzymu i przechodzenia na prawosławie. Siedemnastowieczny wizerunek Matki Bożej Kodeńskiej został wywieziony z Kodnia do sanktuarium jasnogórskiego. Dopiero odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. pozwoliło rozpocząć proces przywracania tradycyjnych kościelnych struktur. W artykule ukazane jest zaangażowanie bpa sieleckiego Henryka Przeździeckiego w sprowadzenie obrazu Matki Bożej Kodeńskiej z powrotem do Kodnia oraz powierzenie parafii i sanktuarium w Kodniu Misjonarzom Oblatom Maryi Niepokalanej. Początki duszpasterstwa oblatów nie wykluczały zaangażowania w odtwarzanie struktur Kościoła unickiego.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Mieszkania wspomagane dla osób z niepełnosprawnością w procesie deinstytucjonalizacji

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie roli mieszkań wspomaganych w procesie deinstytucjonalizacji. W analizie odwołano się do dokumentów międzynarodowych oraz krajowych, a także przykładów dobrych praktyk w tworzeniu i prowadzeniu mieszkań wspomaganych dla osób z niepełnosprawnością. Autor w zakończeniu przedstawił rekomendacje i wnioski dotyczące mieszkań wspomaganych.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wybrane determinanty aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnością

O aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych decyduje tak wiele czynników, iż trudno byłoby je wymienić. W niniejszym artykule zostaną wskazane dwa uwarunkowania, a mianowicie zasoby wewnętrzne osób niepełnosprawnych oraz postawy otoczenia. Zasoby, w które mogłyby i nawet powinny zostać wyposażone osoby niepełnosprawne na etapie dzieciństwa i młodości, mają kluczowe znaczenie w późniejszej ich aktywności społecznej i zawodowej. Nie mniejsze znaczenie mają zasoby czerpane z otoczenia, w którym osoby niepełnosprawne żyją, a które motywują lub zniechęcają do podejmowania trudu poszukiwania pracy.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Poczucie samotności a preferencje wartości osób bezrobotnych z różnym poziomem samooceny

Przebadano 339 osób bezrobotnych, w tym 236 kobiet (69,62%) i 113 mężczyzn (33,33%). Zdecydowana większość osób badanych, gdyż 283 (83,48%), nie posiadała prawa do zasiłku, pozostałych 56 osób (16,52%) miało uprawnienia do różnych form wsparcia. Wiek badanych mieścił się w przedziale od 19 do 60 lat, ze średnią na poziomie 33,67 lat. Przeważały osoby z wykształceniem wyższym i zasadniczym zawodowym zamieszkałe na wsi. Materiał badawczy zebrano za pomocą metody sondażu diagnostycznego, w skład którego wchodziły następujące narzędzia badawcze: Skala Społecznej i Emocjonalnej Samotności dla Dorosłych (SELSA – E. DiTommaso, B. Spinner), Kwestionariusz Wartości (PVQ-R2 – S. Schwartz), Skala Samooceny (SES – M. Rosenberg) i kwestionariusz ankiety. Uzyskano specyficzną strukturę związków wybranych zmiennych: zależnej poczucia samotności, niezależnej preferencji wartości i moderującej samooceny. Uwypuklano te, które mają znaczne oparcie w empirii. Zastosowana regresja wieloraka umożliwiła przyjęcie w miarę precyzyjnych charakterystyk otrzymanych związków pretendujących do miana autonomicznych wniosków.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Problemy etyczno-zawodowe pracownika socjalnego w pracy z osobami bezdomnymi

W niniejszym artykule na początku została poddana naukowej refleksji problematyka bezdomności w aspekcie jej definicji, przyczyn oraz typologii. W dalszej kolejności przedmiotem naukowej analizy stały się etyczne i moralne problemy pracownika socjalnego w relacjach interpersonalnych z bezdomnymi. Zasady i normy etyczne zwarte są przede wszystkim w Kodeksie Etycznym Pracowników Socjalnych i Pracowników Pomocy Społecznej Polskiej Federacji oraz w Kodeksie Etycznym Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych. Do tego pracownik socjalny musi zrealizować wiele celów. Jednym z takich celów jest ustawiczne doskonalenie etyczne i moralne oraz doskonalenie osobowościowe. Drugim obszarem formacji pracownika socjalnego są kwalifikacje zawodowe, które zakładają realizację następujących zasad: a) zasada działania dla dobra i uszanowania podopiecznych; b) zasada wierności i odpowiedzialności; c) zasada uczciwości i prawości; d) zasada sprawiedliwości; e) zasada szacunku dla ludzkich praw i ludzkiej godności.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Znaczenie pracy zawodowej w życiu pielęgniarek – badania porównawcze

Zawód pielęgniarki należy do tych profesji, które zajmują wysokie pozycje w hierarchii prestiżu, gdyż jest uznawany za zawód o dużej użyteczności społecznej. Chociaż badania społeczne na to wskazują, w subiektywnej ocenie pielęgniarki czują się niedoceniane i niedowartościowane. Niniejszy artykuł ma charakter empiryczny. Celem jego jest ustalenie różnic w ocenie pielęgniarek i kobiet wykonujących inne zawody w czterech obszarach funkcjonowania zawodowego: 1) satysfakcja z pracy; 2) możliwości samorealizacji w pracy; 3) jakość atmosfery w miejscu pracy oraz 4) godzenie pracy zawodowej z życiem rodzinnym. Przebadano 100 pielęgniarek i 100 osób z grupy kontrolnej. Kontrolowano zmienne demograficzne dobierając osoby badane „metodą doboru parami” pod względem dwóch zmiennych: miejsca zamieszkania oraz wieku respondentek. W badaniach posłużono się zbudowanym dla niniejszych celów badawczych kwestionariuszem ankiety, składającym się z 28 pytań. Badania ujawniły, że pielęgniarki mają większe możliwości samorealizacji, jednak dzieje się to kosztem zaniedbywania rodziny i przyjaciół. Ich satysfakcję z pracy zakłóca poczucie niedoceniania i niezadowolenie z wynagrodzenia za pracę.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zasada pomocniczości w promocji społecznych hospicjów w Polsce na podstawie badań własnych

Działalność ośrodków paliatywno-hospicyjnych w Polsce i w większości krajów wysoko rozwiniętych już od dekady ewoluuje w stronę wyspecjalizowanych placówek świadczących pomoc osobom w terminalnej fazie choroby nowotworowej. Stanowią one część systemu opieki zdrowotnej danego kraju, spełniając wszystkie kryteria zakładów opieki leczniczej. Zasada pomocniczości stanowi podstawę do promocji społecznych hospicjów, w znacznym stopniu korzystając z naturalnego kapitału inicjatyw obywatelskich i postaw prospołecznych. Wpływa ona również na usuwanie barier między zdrowymi i chorymi, a szczególnie umierającymi. Artykuł przedstawia wyniki badań własnych wśród osób stanowiących najbliższe otoczenie podopiecznych hospicjum. Respondenci wskazują na istniejące sposoby oddziaływania na środowisko społeczne, które mogą przyczynić się do dojrzałych postaw wobec cierpienia i śmierci – współpraca z różnorodnymi instytucjami, działalność naukowa i wydawnicza, edukacja w środkach masowego przekazu, wychowanie młodzieży szkolnej, a także promocja opieki paliatywnej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Opieka nad osobą z chorobą Parkinsona w percepcji opiekuna rodzinnego

Z uwagi na proces starzenia się społeczeństw, częstość występowania zespołów otępiennych stale wzrasta. Choroba Parkinsona jest jedną z najczęstszych chorób neurozwyrodnieniowych i dotyczy przede wszystkim pacjentów po 50. roku życia. Głównymi objawami choroby Parkinsona są zaburzenia w postaci spowolnienia ruchowego, drżenia spoczynkowego i wzmożenia napięcia mięśni typu plastycznego. Opieka nad osobą z chorobą Parkinsona jest nie tylko wyczerpująca fizycznie i psychicznie, ale także kosztowna. W pracy podjęto próbę ukazania trudności, z którymi spotykają się rodzinni opiekunowie osób z chorobą Parkinsona. Sprawowanie opieki nad osobą z chorobą Parkinsona stwarza wysokie ryzyko obniżenia jakości życia przede wszystkim opiekunów rodzinnych silnie związanych emocjonalnie z chorym.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Feminizacja ubóstwa i strategie radzenia sobie z biedą na przykładzie mieszkanek Lublina

Feminizacja ubóstwa to nadal temat aktualny i wymagający pogłębionych badań naukowych. Niższy poziom wynagrodzeń kobiet w stosunku do mężczyzn, nieodpłatna i niedoceniana praca w gospodarstwie domowym, wychowywanie dzieci, w konsekwencji niski poziom lub całkowity brak świadczeń emerytalnych, to wszystko powoduje, że kobiety częściej niż mężczyźni są narażone na ubóstwo. Prowadzone przez autorów artykułu badania ukazują dużą aktywność kobiet będących w sytuacji biedy. Większość respondentek wykorzystuje wszystkie dostępne możliwości, zmierzające do minimalizowania wydatków, maksymalizowania przychodów i poprawy sytuacji ekonomicznej rodziny. Z prezentowanych wyników badań wyłania się obraz kobiet aktywnych, zaradnych, które wkładają wiele wysiłku, aby zaspokoić podstawowe potrzeby rodziny. Stoi to w sprzeczności ze stereotypowym postrzeganiem osób biednych jako leniwych, niezaangażowanych we własne sprawy, czekających jedynie na instytucjonalną pomoc.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Aksjologiczne podstawy lokalnej polityki społecznej

Celem artykułu jest ukazanie fundamentalnych zasad regulujących politykę społeczną i ich wpływu na wyznawane wartości, motywacje i wzorce działań wspólnotowych członków zbiorowości. Na podstawie badań empirycznych autorka wskazuje aksjologiczne zakorzenienie, motywacje i wzorce działania badanych mieszkańców, upatrując w anomijnym ich charakterze słabości lokalnej polityki społecznej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji