rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Żaroodporne powłoki Al-Si wytworzone metodą zawiesinową

Podniesienie odporności elementów maszyn i urządzeń na korozję wysokotemperaturową uzyskuje się między innymi stosując powłoki żaroodporne na bazie aluminium. Wytworzenie powłoki dyfuzyjnej o budowie gradientowej sprzyja większej żywotności powłok i jednocześnie elementów zabezpieczanych. Detale bardzo często są odlewane i nie poddawane obróbce mechanicznej. Nałożenie powłoki powinno być możliwe na powierzchni surowego odlewu. W pracy przedstawiono wyniki badań nad wytwarzaniem ochronnych powłok aluminiowo-krzemowych nakładanych metodą zawiesinową na żarowytrzymałe staliwo GX30NiCrSi30-20, stop niklu Inconel 617 oraz stop tytanu TiAl6V4. Tą samą metodą wytworzono powłoki na różnych podłożach. W celu uzyskania powłok ochronnych zastosowano metodę zawiesinową. W skład zawiesiny wchodzą proszki metali, spoiwo organiczne oraz topnik. Elementy pokryte zawiesiną o tym samym składzie wygrzewano w piecu w atmosferze powietrza w odpowiednim czasie i temperaturze. Otrzymane powłoki posiadają budowę dwustrefową. Uzyskane powłoki poddano badaniom strukturalnym opisującym: budowę strefową i skład chemiczny. Określono również grubość i mikrotwardość powłok.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Odlewy bimetalowe z wysokochromową warstwą roboczą

W prac przedstawiono technologię bimetalicznych odlewów warstwowych opartą na odlewniczej metodzie nakładania warstw bezpośrednio w procesie odlewania tzw. metodę preparowania wnęki formy. Wykonane tą metodą bimetaliczne odlewy warstwowe złożone są z dwóch zasadniczych elementów tj. części nośnej oraz części (warstwy) roboczej. Część nośną odlewu warstwowego stanowiło typowe tworzywo odlewnicze tj. żeliwo szare z grafitem płatkowym, natomiast część roboczą stanowiła stal stopowa ferrytyczna gatunku X6Cr 13 lub martenzytyczna gatunku X39Cr 13. Weryfikację wykonanych bimetalicznych odlewów warstwowych przeprowadzono w oparciu o nieniszczące badania ultradźwiękowe, badania metalograficzne makro- i mikroskopowe.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Własności trybologiczne materiałów kompozytowych na bazie stopów EN AW-2024 i EN AW-7075

W pracy zostały przedstawione wyniki badań intensywności zużycia ściernego materiałów kompozytowych na bazie stopów EN AW-2024 i EN AW-7075 umacnianych cząstkami ceramicznymi Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. Materiały zawierające 10÷40%obj. cząstek umacniających wytworzone metodą squeeze casting poddano ścieraniu z zastosowaniem metody pin-on-disc. Pozytywny efekt wzrostu odporności na zużycie ścierne potwierdzono dla materiałów opartych na stopie 7075 umocnionych od 10 do 30%obj. Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. Umocnienie cząstkami stopu 2024, chociaż nieznacznie podniosło ich odporność na ścieranie przy zawartościach objętościowych cząstek ceramicznych 10 i 20% obj. to nie jest jednak satysfakcjonujące. Siła docisku próbki wpływa w zasadniczy sposób na intensywność zużycia materiałów kompozytowych. Pod mniejszym ciśnieniem 0,2 MPa pomiędzy próbką a tarczą materiały kompozytowe wykazały ok. 2-3 krotnie większą odporność na zużycie w porównaniu do stopu nieumocnionego. Zwiększenie ciśnienia do 1,0 MPa i 1,2 MPa spowodowało zwiększenie szybkości zużycia próbek, w szczególności dla materiałów zawierających 40% obj. cząstek Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>. Materiały kompozytowe na osnowie stopu AW-2024 generowały o ok 20÷25% większe opory tarcia od materiałów wytworzonych na osnowie stopu AW-7075. W wyniku analizy powierzchni ścierania stwierdzono, że wraz ze wzrostem zawartości objętości cząstek umacniających zmieniał się charakter zużycia z mieszanego, adhezyjno-ściernego występującego w kompozytach z 10% obj. cząstek Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>  w typowo ścierne występujące w materiałach zawierających 40% obj. udział umocnienia. Stopień zużycia przeciwpróbki silnie zależał od użytego materiału osnowy. Pomimo że stop nieumocniony AW-2024 wpływał na zużycie żeliwnej tarczy wolniej od stopu AW-7075, to jednak w materiałach zawierających umocnienie tendencja była odwrotna. Chropowatość Ra dna rowka przeciwpróbki potwierdza głębsze bruzdowanie przy ścieraniu kompozytów wytworzonych na osnowie stopu AW-2024. Największą chropowatość wykazały powierzchnie tarcz na których ścierano próbki z zawartością 10% obj. cząstek. Wraz ze wzrostem udziału cząstek w materiałach kompozytowych chropowatość przeciwpróbki maleje.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wykonywanie odlewów z żeliwa sferoidalnego w formach warstwowych z ekologicznych mas formierskich

Artykuł zawiera wyniki uzyskane podczas badań wykonywanych w ramach projektu celowego w odlewni Hardtop w Charsznicy. Celem badań było opracowanie technologii wykonania dobrej jakości odlewów z żeliwa sferoidalnego przy jednoczesnym zachowaniu skutecznych technik ochrony środowiska. Przedstawiono badania wykonywania odlewów o masie od 1 do 300 kg z żeliwa sferoidalnego gatunek 400-15, 500-7 z zastosowaniem form dwuwarstwowych, gdzie masę przymodelową i rdzeniową stanowi masa z alkalicznym spoiwem organicznym, a masę wypełniającą – masa ze spoiwem nieorganicznym - geopolimerowym. Zastosowano uproszczoną regenerację masy z możliwością wykorzystania odzyskanego regeneratu do masy wypełniającej. Przeprowadzono dobór metody sferoidyzacji i modyfikacji żeliwa odpowiednich dla warunków odlewni Hardtop. Wykonano serię próbną odlewów i przeprowadzono badania poprawności konstrukcji układów zalewania i zasilania z zastosowaniem otulin egzotermicznych na nadlewy. Badania potwierdziły słuszność przyjętej koncepcji wykonywania odlewów z żeliwa sferoidalnego w formach warstwowych przy zachowaniu maksymalnie 15% udziału mas ze spoiwem organicznym.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Programowanie sterowników PLC metodą nauczania

Do automatyzacji procesów odlewniczych powszechnie stosowane są programowalne sterowniki logiczne PLC. Języki oraz znane metody programowania sterowników PLC sprawiają duże trudności przy implementacji rozwiązań dotyczących sterowania procedurami sekwencyjnymi. Dlatego podjęto prace nad opracowaniem metody, która umożliwiłaby łatwe programowanie procedur sekwencyjnych przez użytkowników nie będących automatykami. Efektem tych prac jest aplikacja opracowana dla sterowników Simatic S7-300, która umożliwia ich programowanie metodą stosowaną w robotyce – programowaniem poprzez nauczanie. Przeprowadzone badania wykazały możliwość stosowania tej metody do programowania dowolnych procedur sekwencyjnych o dowolnej liczbie kroków. Jedynym ograniczeniem jest rozmiar pamięci operacyjnej sterownika. Aplikację można też implementować w dowolnym sterowniku PLC, którego języki programowania są zgodne z normą IEC61131. Dalsze badania będą dotyczyły opracowania aplikacji umożliwiającej programowanie procedur sekwencyjnych, w których przejście do następnego kroku jest uzależnione od upływu zadanego czasu.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Działania w zakresie kontroli zanieczyszczenia powietrza w odlewniach

Rozwiązania dotyczące kontroli zanieczyszczenia powietrza mogą być rozumiane nie tylko jako przestrzeganie wymaganych wartości poziomów emisji na wylocie z emitora. Efektywna ochrona środowiska zaczyna się obecnie już od zminimalizowania emisji zanieczyszczeń bezpośrednio u ich źródła, prowadząc w ten sposób do zminimalizowania objętości przepływu gazów dla konkretnych aplikacji. Ponadto system filtracyjny musi być skuteczny na poziomie wyższym niż 99%. Podczas wyboru konstrukcji filtra, należy przede wszystkich wziąć pod uwagę dużą jego niezawodność, przy zapewnieniu zachowania odpowiednich wartości poziomów emisji. Nawet tymczasowa produkcja wymaga sprawnie działającego filtra. Dodatkowe systemy odzysku ciepła, podczas projektowania instalacji odpylających, pomagają ograniczyć zużycie energii oraz przyczyniają się do bardziej skutecznej ochrony środowiska. Konsekwentne przestrzeganie wyżej wymienionych założeń stanowi również warunek, którego osiągnięcie umożliwia skuteczną ochronę środowiska w odlewniach. W artykule powyższe kwestie omawiane będą z punktu widzenia konstruktora instalacji.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wpływ dodatku regeneratu na właściwości mas z żywicą furanową stosowanych na formy do odlewów ze staliwa manganowego

W artykule omówiono wpływ dodatku regeneratu uzyskiwanego w procesie regeneracji mechanicznej do masy z żywicą furfurylową na osnowie piasku kwarcowego. Określono wpływ udziału regeneratu na takie parametry masy jak: wytrzymałość na rozciąganie, ścieralność, przepuszczalność i żywotność masy. Badania prowadzono przy udziale regeneratu w osnowie w ilości od 20 do 100%. Uzyskane wyniki wykazały, że optymalne właściwości, uzyskuje masa o składzie 60% regeneratu, 1 cz. mas. żywicy i 0,5 cz. mas. utwardzacza.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wytop staliwa dwufazowego sposobem odzyskowym

W pracy przedstawiono wyniki próbnych wytopów staliwa GX2CrNiMoCuN25-6-3-3 przeprowadzonych w otwartym laboratoryjnym piecu indukcyjnym sposobem odzyskowym. Wytopy polegały na przetopieniu złomu staliwa duplex, a zabiegi ograniczono tylko do końcowego odtlenienia. W ramach każdego wytopu wykonane zostały odlewy próbne schodkowe. Przedstawiono wyniki badań składu chemicznego i określono jego zmiany w różnym stadium wytopu. Na podstawie badań mikrostruktury i symulacji krzepnięcia odlewów próbnych określono wpływ szybkości stygnięcia na strukturę badanego staliwa.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w systemie kogeneracji

W artykule przedstawiono podstawowe informacje dotyczące skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej oraz ciepła w systemie CHP (Combined Heat and Power - CHP). Publikacja jest związana z realizacją przez przedsiębiorstwo Inproel-3 sp z o.o., przy udziale Wydziału Odlewnictwa AGH projektu celowego NOT pt. „Opracowanie i wdrożenie do produkcji innowacyjnego, wysokosprawnego urządzenia kogeneracyjnego zasilanego mieszankami zawierającymi poprodukcyjne tłuszcze stałe”. Kogeneracja jest uznawaną na całym świecie, sprawdzoną technologią, wytwarzania energii, która jest uważana za czystszą od tradycyjnych technologii wytwarzania oddzielnie ciepła i energii elektrycznej. Przyszłość kogeneracji na światowych rynkach energii leży w korzyściach eksploatacyjnych, finansowych, środowiskowych i prawnych, jakie przynosi w przeliczeniu na jednostkę paliwa.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wpływ wybranych parametrów zakłóceń na jakość klasycznego i rozmytego sterowania piecem oporowym

Regulatory klasyczne, takie jak na przykład PID, są stosowane od wielu lat w zróżnicowanych układach sterowania procesami technologicznymi oraz w sprzętach gospodarstwa domowego. Często jednak regulatory klasyczne są zastępowane przez regulatory rozmyte. Optymalnie nastrojone regulatory rozmyte są zazwyczaj lepsze niż regulatory klasyczne w sterowaniu procesami technologicznymi. W artykule przedstawiono wpływ wybranych parametrów zakłóceń na jakość sterowania automatycznego układu z regulatorami typu PID i rozmytym. Ocena jakości sterowania została dokonana dla przyjętych całkowych na podstawie przedstawionych wyników symulacji pracy odlewniczego pieca oporowego. Przeanalizowano nie tylko błąd sterowania, ale także znaczenie amplitudy i kształtu sygnału sterującego.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Zastosowanie PLA jako spoiwa w masach formierskich i rdzeniowych

Rosnąca popularność polimerów biodegradowalnych, możliwości ich wytwarzania, przetwarzania i wykorzystania, stwarzają szansę opracowania nowych materiałów wiążących, do zastosowania w przemyśle odlewniczym. Nowe spoiwa biopolimerowe, spełniające wymagania z zakresu ochrony środowiska, mogą stanowić alternatywę dla dotychczas stosowanych spoiw do mas formierskich i rdzeniowych, w przypadku uzyskania wymaganych właściwości wytrzymałościowych i technologicznych. Prezentowane rozwiązanie, alternatywne do dotychczas opisywanych w literaturze, obejmujące badania mas otrzymywanych z piasków otaczanych spoiwem biodegradowanlym PLA, dotyczy optymalizacji właściwości wytrzymałościowych, w odniesieniu do procentowej zawartości biopolimeru, temperatury i czasu wytwarzania form i rdzeni metodą HOT-BOX. Uzyskane wyniki pozwalają sądzić, że biopolimery mogą być skutecznym zamiennikiem dotychczas stosowanych spoiw mas formierskich i rdzeniowych, a metoda wytwarzania z użyciem piasków otaczanych, może być równie skuteczna jak metody alternatywne.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Aluminiowe kompozyty heterofazowe przeznaczone na tłoki do sprężarek powietrza

W artykule przedstawiono wyniki badań powierzchni odlewów kompozytowych kształtowanych w procesie odlewania kokilowego. W ramach realizacji projektu badawczo rozwojowego w Katedrze Technologii Materiałów Politechniki Śląskiej, zbudowano stanowisko umożliwiające wytworzenie w jednym cyklu produkcyjnym ponad 50 kg zawiesiny kompozytowej. Wykonane w warunkach przemysłowych odlewy do formy z rdzeniem wewnętrznym pięciodzielnym zamontowanej w kokilarce GM110 potwierdziły możliwość formowania metodami odlewniczymi tłoków kompozytowych. Odlewy wykonane z kompozytu AlSi7Mg/SiC i kompozytu heterofazowego AlSi7Mg/SiC+C<sub>g</sub> zgodnie z procedurą technologiczną zakwalifikowano jako, poprawne i przeznaczono do obróbki mechanicznej kształtującej właściwe powierzchnie robocze tłoka do sprężarki powietrza. Wykonano badania porównawcze dla odlewów z niezbrojonego stopu AlSi7Mg i odlewów kompozytowych. Do oceny zdolności do wypełnienia wnęki formy i dokładności odwzorowania kształtu wykorzystano profilograf FRT analizując odległości pomiędzy środkami rowków na powierzchni płaszcza tłoka. Badania te potwierdziły różnice w lejności niezbrojonego stopu osnowy i zawiesin kompozytowych. Różnica w dokładności odwzorowania wymiarów formy nie dyskwalifikuje materiałów kompozytowych, wszystkie odlewy zostały zakwalifikowane jako poprawne i przeznaczone do obróbki mechanicznej.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wybijalność mas ze szkłem wodnym modyfikowanym nanocząstkami MgO

Przedmiotem pracy była modyfikacja szkła wodnego 5% mas. koloidalnym roztworem nanocząstek MgO w propanolu i dokładnej homogenizacji spoiwa. Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu modyfikacji szkła wodnego na wytrzymałość końcową na ściskanie Rctk oraz wybijalność mas z tym spoiwem oznaczonymi w próbie technologicznej zalecanej przez polską normę PN-85/H-11005. Wykazano, że zastosowana modyfikacja korzystnie wpływa na przebieg krzywej Rctk, powodując przesunięcie występowania II maksimum wytrzymałości masy w kierunku wyższych wartości temperatury. Pozytywne oddziaływanie zastosowanej modyfikacji szkła wodnego potwierdzone zostało próbami technologicznymi, w których stwierdzono poprawę wybijalności tych mas o 50% w porównaniu z wybijalnością mas ze szkłem wodnym niemodyfikowanym.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Kształtowanie mikrostruktury i właściwości mechanicznych brązów cynowych

W artykule zaprezentowano wyniki badań nad wybraną grupą stopów z układu Cu-Sn. Przeanalizowano oddziaływanie udziału cyny w brązach cynowych w zakresie od 6 do 30 %. Kontynuując badania zmierzające do uzyskania odpornych na zużycie brązów spoza grup znormalizowanych stopów miedzi, oceniono oddziaływanie dodatku aluminium w stopach Cu-Sn. Przeprowadzono badania metalograficzne zmierzające do określenia mechanizmów oddziaływania zmiennych zawartości dodatków stopowych z uwagi na zmiany podstawowych właściwości mechanicznych. Uzyskane wyniki wskazują na wyraźne zmiany mikrostruktur badanych stopów, jak również wykazują silne utwardzenie stopów Cu-Sn. Zastosowane dodatki aluminium w zakresie do 3 % w wybranych stopach powodują również poprawę właściwości mechanicznych badanych brązów cynowych z dodatkiem aluminium.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Porównanie metod klasycznych i nowoczesnej mikrofalowej wytwarzania rdzeni z mas ze szkłem wodnym

W pracy przedstawiono wyniki porównania wybranych współczesnych metod produkcji rdzeni odlewniczych z mas formierskich ze szkłem wodnym sporządzonych na bazie osnowy kwarcowej i chromitowej. Masy formierskie z nieorganicznym spoiwem, jakim jest szkło wodne, są nieszkodliwe dla środowiska, neutralne dla ludzi i relatywnie tanie. Na tle tradycyjnych metod wykonywania rdzeni z mas ze szkłem wodnym: w procesie CO<sub>2</sub>, w technologii ciekłych estrów lub drogą tradycyjnego suszenia, innowacyjna metoda szybkiego utwardzania mikrofalami umożliwia ograniczenie ilości stosowanych materiałów, zmniejszenie wytrzymałości resztkowej masy, a tym samym poprawę jej wybijalności. W poniższej pracy zestawiono dostępne informacje na temat mikrofalowego procesu utwardzania mas zawierających szkło wodne, właściwości wytrzymałościowych zużytych mas kwarcowych i chromitowych, jak również porównanie kosztów praktycznego zastosowania tej technologii w warunkach pracującej rdzeniarni. Ponadto, wskazano korzyści wynikające z zastosowania tego innowacyjnego i przyjaznego dla środowiska rozwiązania, które może skutecznie zastąpić tradycyjne, często materiało- i energochłonne, procesy wytwarzania rdzeni z mas ze szkłem wodnym, sporządzanych z użyciem osnowy chromitowej lub kwarcowej.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Ekologiczne stanowisko do regeneracji termicznej zużytych mas formierskich

W publikacji przedstawiono podstawowe założenia właściwego realizowania procesu regeneracji termicznej zużytych mas formierskich i rdzeniowych, w aspekcie ochrony środowiska. Stosując zasady podobieństwa do procesu spalania odpadów zwrócono uwagę na istotne kryteria, które muszą być spełnione przy tworzeniu ekologicznych instalacji do regeneracji termicznej. W artykule przedstawiono zagadnienia związane z neutralizacją szkodliwych substancji. Omówiono przykładowe techniczne rozwiązania urządzeń służących do spalania odpadów i dopalania gazów odlotowych. Zwrócono uwagę na niezbędne zadania, które muszą być realizowane podczas zabiegu utylizacji odpadów, również istotne dla procesu regeneracji termicznej zużytych mas formierskich i rdzeniowych, w tym: właściwy zakres temperatur spalania w głównej komorze, na odpowiedni czas i temperaturę dopalania spalin w termoreaktorze, właściwe schładzanie spalin oraz dodatkowe ich oczyszczanie w kolumnach filtracyjnych. Na podstawie przeprowadzonej analizy parametryczno-konstrukcyjnej zaproponowano własną koncepcję stanowiska do regeneracji termicznej. Przedstawiono podstawowe założenia konstrukcyjne poszczególnych elementów instalacji i zadania przez nie realizowane. Tworzone stanowisko zostanie zastosowane do badań regeneracji termicznej różnych zużytych mas formierskich i rdzeniowych, w celu określenia optymalnych warunków realizacji procesu odzyskiwania osnowy kwarcowej.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Destrukcja mas z żywicą furanową wywoływana promieniowaniem cieplnym ciekłego metalu

W pracy przedstawiono wyniki badań procesu nagrzewania elementów form piaskowych wykonanych z masy z żywicą furanową wywoływane promieniowanie cieplnym ciekłego żeliwa. Próbki masy umieszczano w bliskiej odległości (10-15 mm) od powierzchni górnej żeliwa znajdującego się w tyglu. Zastosowano autorską metodę badań. Wyznaczono przebiegi nagrzewania powierzchniowej warstwy próbek w funkcji czasu nagrzewania. Badaniami objęto powierzchnie próbek bez powłok i z powłokami ochronnymi. Wyznaczono wpływ czasu oddziaływania promieniowania na wytrzymałość na zginanie próbek po ich wystudzeniu do temperatury otoczenia. Stwierdzono, iż przy temperaturze żeliwa 1400 <sup>o</sup>C i przybliżeniu powierzchni próbki na odległość 10÷15 mm już po około 15 sekundach wytrzymałość masy zmniejsza się o blisko 70%. Nanoszenie powłok ochronnych zwiększa wytrzymałość powierzchniowej warstwy niekiedy kilkakrotnie. Nie pozwala jednak zachować wytrzymałości masy po poddaniu jej działaniu promieniowania cieplnego ciekłego żeliwa.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Kryteria oceny właściwości wiążących bentonitów

W artykule zaproponowano kryteria jakimi należy się kierować przy ocenie właściwości wiążących bentonitów stosowanych do mas formierskich. Poza standardowym parametrem jakim jest zawartość aktywnego bentonitu należy uwzględnić wskaźnik swobodnego pęcznienia, który wydaje się być bardziej adekwatny w ocenie wytrzymałości masy na ściskanie. Przeprowadzone badania dla trzech rodzajów bentonitów stosowanych w polskich odlewniach, poddanych działaniu wysokiej temperatury wykazały, że przebieg zmian wskaźnika swobodnego pęcznienia jest bardzo zbliżony do przebiegu zmian wytrzymałości masy na ściskanie. Natomiast charakter zmian zawartości montmorillonitu w masie w zależności od temperatury jest odmienny. Pomimo tego, że masa wykazuje znaczną zawartość aktywnego bentonitu, jej wytrzymałość na ściskanie spada bardzo gwałtownie. Zawartość montmorillonitu w próbkach bentonitów oznaczono nowoczesną metodą kompleksu miedziowego – trietylenotetraaminy (Cu(II)-TET). Badania prowadzono dla bentonitów i mas z tymi bentonitami poddawanych działaniu wysokiej temperatury w zakresie 100-700ºC.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wpływ procesów odlewniczych na poziom stężenia pyłów respirabilnych na stanowiskach pracy w odlewni żeliwa

Jednym z głównych zagrożeń powstających w środowisku pracy w trakcie produkcji odlewów żeliwnych są pyły przemysłowe a w szczególności pyły frakcji respirabilnej (pęcherzykowej). Pył całkowity to zbiór wszystkich cząstek otoczonych powietrzem w określonej objętości. Za frakcję respirabilną pyłu uważa się zbiór cząstek przechodzących przez selektor wstępny (metoda filtracyjno-wagowa) o średniej wartości średnicy aerodynamicznej 3.5 0.3 m z odchyleniem standardowym 1.5 0.1 m. Pyły respirabilne przyczyniają się w znaczącym stopniu do chorób płucnych a w szczególności pylicy płuc. W warunkach procesów odlewniczych cząstki pyłu respirabilnego zawierają także inne szkodliwe substancje między innymi metale i ich związki. Pomiary narażenia zawodowego na pyły na stanowiskach pracy w zakładach odlewniczych żeliwa wskazują, że szczególnie wysokie stężenia pyłów respirabilnych występują na stanowiskach pracy wybijacza odlewów, formierza, wytapiacza i wykańczacza odlewów. [...]

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Analiza rozwoju systemów dozowania stopów aluminium w zimnokomorowych maszynach ciśnieniowych

W publikacji poddano analizie tradycyjne i automatyczne systemy dozowania stopów aluminium w zimnokomorowych maszynach ciśnieniowych dominujące w europejskim odlewnictwie. Omówiono ogólne cechy istniejących, automatycznych rozwiązań systemów dozowania oraz nowych rozwiązań, powiązanych z maszyną ciśnieniową. Przedstawiono także podejmowane przez producentów działania w zakresie dalszego rozwoju tych systemów.

Czasopismo: Archives of Foundry Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa