rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Cyfrowe modele analizy krajobrazu bazujące na cyfrowych modelach terenu systemów informacji przestrzennej

Stosowana przez nasz zespół metoda cyfrowej analizy widoczności polega na obiektywnych kryteriach oceny oddziaływania na krajobraz jego elementów. Znalazła uznanie w środowisku zawodowym i kilkukrotnie była wykorzystywana jako narzędzie służące generacji danych wyjściowych dla ekspertyz krajobrazowych. Pozwala ona na wybór optymalnej lokalizacji obiektu, określenie jego maksymalnych wymiarów, wyznaczenie biernej i czynnej ekspozycji danego terenu czy obiektu, ocenę chłonności widokowej określonego obszaru i obliczenie bryły dopuszczalnej kubatury wprowadzanych tam inwestycji. Atrakcje krajobrazowe znajdujące się w terenie determinują parametry modelu analizy widoczności i wymagania dla jakości i szczegółowości modelu terenu. W artykule omówione są stosowane algorytmy, parametry ekspozycji czynnych i biernych stosowane w modelu analizy i wstępne wytyczne dla jakości cyfrowego modelu terenu, w którym możliwe jest przeprowadzanie cyfrowych analiz widokowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Bioróżnorodność szansą rozwoju obszarów wiejskich

W dobie, gdy wieś traci swoje wypracowane przez stulecia funkcje producenta żywności, należy określić dla niej funkcje nowe można stwierdzić, że ochrona bioróżnorodności jest szansą na zmianę mentalności i spojrzenia na dany obszar nie tylko pod kątem produkcji rolnej, ale również pod kątem wprowadzania nowych możliwości. Jedyną z przyczyn niechęci wśród rolników dla działań służących ochronie bioróżnorodności jest brak edukacji i rzetelnej informacji ze strony urzędów i agencji rządowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Cisza i dźwięk w poezji Jana Pocka

Celem artykułu jest rekonstrukcja – z zastosowaniem metodologii kognitywnej1 – fragmentu Pockowego obrazu świata przez analizę funkcji dźwięku w jego poezji. Podstawę materiałową tej rekonstrukcji stanowi około 270 kontekstów interpretacyjnych, ekscerpowanych z ponad 400 wierszy poety (Pocek, 1980, podano skrót P i numer strony). Wobec tak bogatego materiału proponuję sproblematyzować rozważania i skupić się na wybranych funkcjach, fundamentalnych dla analizowanej poezji i myślenia tradycyjnego. Zasadniczą kwestią staje się opozycja binarna cisza – hałas, organizująca wiele wymiarów kultury (Leach, Greimas, 1989: 69-70; Stomma, 2002: 204-206; Kowalski, 2007: 67-73).

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazowe i botaniczne walory nieczynnego kamieniołomu Lipówka w Rudnikach koło Częstochowy

Celem niniejszej pracy była krajobrazowa i botaniczna charakterystyka nieczynnego kamieniołomu wapienia Lipówka. Badania miały charakter inwentaryzacyjny. Po zaprzestaniu wydobycia w 1989 r., na terenie kamieniołomu wapienia Lipówka wykształciła się mozaika zróżnicowanych siedlisk lądowych i wodnych; jego obszar zajmowany jest przez roślinność pojawiającą się naturalnie jak i nasadzoną w ramach zabiegów rekultywacyjnych. Na terenie kamieniołomu obserwujemy urozmaicony krajobraz – występują płaskie, wklęsłe i wypukłe formy przekształcenia terenu. Większa część kamieniołomu porośnięta jest przez roślinność średnich stadiów sukcesyjnych natomiast ściany skalne pokryte są roślinnością w początkowych fazach sukcesji. Na terenie kamieniołomu występuje 1 gatunek rośliny naczyniowej objęty ochroną całkowitą i 6 gatunków objętych ochroną częściową. Stwierdzono także szereg gatunków z krajowych i lokalnych czerwonych list. Wszystkie te fakty wskazują na duże walory przyrodnicze badanego obiektu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Walory krajobrazowe determinantą rozwoju geoturystyki na przykładzie Stanu Utah (Ameryka Północna)

Stan Utah leży na środkowym zachodzie USA. Zajmuje on 219 887 km<sup>2</sup> powierzchni, którą zamieszkuje 2,800 tys. mieszkańców (2009 r.). Gęstość zaludnienia jest stosunkowo niewielka i wynosi ponad 12os/km<sup>2</sup>. Wpływ na tę sytuację mają przede wszystkim stosunkowo niekorzystne warunki naturalne z których najważniejszy wpływ ma ukształtowanie terenu i warunki klimatyczne. Różnorodność krajobrazu będąca efektem ogromnego zróżnicowania form rzeźby, wpłynęła na fakt iż na terenie Utah powstało 5 parków narodowych (Zion, Bryce, Capitol Reef, Arches i Canyonlands), utworzono pomniki narodowe oraz obszary o niższej randze ochrony. Każdy z tych obszarów przyciąga rzesze turystów z USA i z całego świata, gdyż znajdują się tu niepowtarzalne formy krajobrazu, jak np. w Arches NP znajduje się ponad 1700 naturalnych łuków skalnych. Obszary te mają ogromne znaczenie dla rozwoju turystyki (geoturystyki) w USA, a tym samym dla gospodarki. Rocznie parki narodowe w Utah odwiedza ok. 6 mln osób.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Aspekty krajobrazowe cmentarzy w różnych kręgach kulturowo-religijnych

Obecność i wygląd cmentarzy w krajobrazie są związane z interpretacją zjawiska śmierci. W różnych kulturach i cywilizacjach, interpretacje te są krańcowo różne, a nawet szokujące w stosunku do tych, do których przywykliśmy w cywilizacji zachodniej. Miejsce lokalizacji cmentarzy, wygląd grobowców, kurhanów świadczy o znaczeniu, jakie przypisuje się w danej kulturze śmierci, oddawaniu kultu zmarłym i wierze w życie pozagrobowe. Lokalizacja cmentarzy, sposób ich rozplanowania i urządzenia, zależy od doktryny religijnej, lokalnych warunków środowiska przyrodniczego a także czynników prawnych, historyczno-politycznych, społecznych i finansowych. Artykuł prezentuje, z geograficznego punktu widzenia krajobrazową rolę cmentarzy; analizuje nekropolie pod kątem lokalizacji przestrzennej i zróżnicowania materiałów, z których budowane są nagrobki. Artykuł prezentuje formy i obrzędy pochówku i ich związek z warunkami środowiska geograficznego i z rozmieszczeniem kręgów kulturowo-religijnych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz jako nośnik danych przestrzennych. Próba zastosowania Dyrektywy INSPIRE do zapisów polityki krajobrazowej Polski

Celem artykułu jest omówienie zasad współczesnej polityki krajobrazowej, jako podsystemu polityki przestrzennej Polski i Unii Europejskiej. Informatyzacja przestrzeni przez powszechność stosowania narzędzi GIS staje się faktem. Zapis zjawisk i procesów zachodzących w krajobrazie przełożonych na sformalizowany język matematyczno-informatyczny budzi obawy, co do kompletności i spójności treści i procesów krajobrazowych w modelu. Artykuł prezentuje zasady konstruowania i modelowania danych krajobrazowych w nawiązaniu do Dyrektywy INSPIRE. Autorzy podjęli próbę identyfikacji metod zapisu elementów przestrzeni ujmowanych w metodyce analizy i oceny krajobrazu. Wykorzystano do tego zapisy zmieniających się polskich aktów prawnych i standardów technicznych, będących wynikiem wdrażania dyrektyw unijnych. Wykonano próbę zapisu wybranych elementów krajobrazu za pomocą notacji UML, pokazującą znaczną rozpiętość tematyczną poruszanych zagadnień i sposobów ich interpretacji.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Błędy i niepewność w procesie tworzenia map numerycznych

W pierwszej części artykułu omówiono błędy charakterystyczne dla etapów pozyskiwania danych pierwotnych (pomiary i badania terenowe) i przetwarzania ich do postaci wtórnej (prace kameralne), a następnie porównano wybrane kryteria oceny jakości materiałów źródłowych w ujęciu klasycznym (mapy i zbiory map „papierowych”) z cechami i standardami dokładności danych w GIS (dane numeryczne). W drugiej części artykułu przedstawiono kolejne etapy tworzenia mapy numerycznej (wprowadzania danych), skupiając się przede wszystkim na zaletach i wadach poszczególnych metod, procedur czy modeli, ich przydatności w rożnego typu badaniach oraz potencjalnych błędach i sposobach ich weryfikacji. W tym zakresie omówiono m.in.: skanowanie, kalibrację materiałów rastrowych, schematy pojęciowe (sposoby reprezentacji środowiska), wybór obiektów do badań porównawczych, wektoryzację i weryfikację topologii połączeń, generalizację graficzną i pojęciową oraz fazy normalizacji baz danych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Cmentarze – miejsca pamięci, tradycji i religii

Cmentarze stanowią świadectwo o nas – o przeszłości i ludziach zamieszkujących najbliższe im tereny. Odzwierciedlają poziom kultury ludzi danych epok i nas, żyjących obecnie. Cmentarz, jako przestrzeń społeczna, silnie związany jest nie tylko z religią, historią, społeczeństwem, ale przede wszystkim regionem i danym miejscem. Celowe połączenie zróżnicowanych form zagospodarowania z nagrobkami, krzyżami i kapliczkami oraz ich symboliki może powodować wrażenie nie tylko duchowe, ale też artystyczne. Dlatego też celem pracy jest próba przedstawienia miejsc pamięci w kontekście odmiennych kulturowo od przykładów europejskich cmentarzy gwatemalskich, gdzie wierzenia mieszają się z tradycjami Majów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Genius loci jako duchowy wymiar misji Cyryla i Metodego na przykładzie słowiańskiej aglomeracji Mikulčice-Kopčany

Genius loci jako wartość krajobrazowa powstająca dzięki akumulacji ludzkich doświadczeń pokoleniowych ma wiele twarzy. Zawsze jednak chodzi o wieloletnie powiązanie ludzkich istot z zamieszkaną czy w inny sposób wykorzystywaną krainą. Sacrum krajobrazu jest postrzegane przez ludzi w dwóch aspektach; w węższym sensie w stosunku do świętych artefaktów, zaś w szerszym znaczeniu w stosunku do szerokiego zakresu działalności społecznej i gospodarczej. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na europejski wymiar duchowy genius loci wielkomorawskiej aglomeracji Mikulčice-Kopčany na granicy Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej. Misja Cyryla i Metodego przeprowadzona ponad tysiąc lat temu, biorąc pod uwagę aktualną potrzebę znalezienia rozwiązania obecnego globalnego kryzysu, jest coraz bardziej postrzegana w szerszym kontekście europejskim, ponieważ była próbą zniwelowania istniejących różnic kulturowych i duchowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy sakralne i religijne – próba umiejscowienia w typologii krajobrazów kulturowych

Artykuł ma charakter teoretyczny. Przedstawiono propozycję wyodrębnienia krajobrazów przyrodniczych, kulturowych i antropogenicznych oraz ich dodatkowy podział na typy. Omówiono główne nurty badań krajobrazów kulturowych, wzmiankując dodatkowo podejścia badawcze. Na tym tle podjęto próbę zdefiniowania krajobrazu sakralnego i religijnego oraz odniesiono się do możliwości badań krajobrazów sakralnych i religijnych wg wyróżnionych nurtów. Wskazano na miejsca krajobrazu sakralnego i religijnego w systemie typologii krajobrazów kulturowych, a także poświęcono uwagę głównym cechom i różnicom obu typów krajobrazów. Tym samym odniesiono się krytycznie do panujących w polskiej literaturze geografii religii definicji i synonimicznego pojmowania znaczenia krajobrazu religijnego i sakralnego. W pracy przyjęto ewolucyjny rozwój krajobrazów kulturowych i wskazano na ich wczesną genezę. Krajobrazy sakralne są pierwotne wobec religijnych i mogą ulegać przekształceniu w krajobrazy religijne.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Badanie opinii publicznej w studiach krajobrazowych

Wszelkie decyzje podejmowane w stosunku do krajobrazu, winny mieć swe źródło w dokładnym jego poznaniu – zatem w badaniach krajobrazowych. Krajobraz stanowi źródło olbrzymiej ilości informacji związanych nie tylko z jego formą i substancją, ale również z treścią a niejednokrotnie z funkcją, oddziałując na nasz intelekt, wywołując takie a nie inne skojarzenia i stany emocjonalne. Odbiór tych wrażeń jest, jak wiemy, zróżnicowany, zależny od cech osobniczych, na które składają się cechy wrodzone, warunki, w jakich człowiek został wychowany, rodzaj wykształcenia, przeżyte doświadczenia, system wartości i tak zwana świadomość społeczna. Do tego dochodzi jeszcze sytuacja percepcyjna. Aby zatem krajobraz – jako wspólne dobro – był satysfakcjonujący dla wszystkich, czy bodaj dla większości, niezbędne jest stworzenie pewnych ram dla udziału społeczności zarówno w procesie badania krajobrazu, jak i decydowania o jego postaci.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz antropogeniczny, przestrzenie kreatywne a turystyka

Ekspansja działalności gospodarczej człowieka powoduje, że coraz większe obszary na kuli ziemskiej reprezentują typ krajobrazu antropogenicznego. Rodzi się pytanie, w jakim stopniu krajobrazy te stanowić mogą walor turystyczny lub środowisko rozwoju turystyki. W niniejszym artykule przedmiotem zainteresowania jest jeden ze składników krajobrazu antropogenicznego – tzw. przestrzenie kreatywne, związane najczęściej z unikatowymi obiektami i niestandardowymi działalnościami kulturalnymi. Przestrzenie kreatywne kształtują się poprzez zespolenie trzech elementów: obiektów, wydarzeń i ludzi twórczych. Wszystkie one wpływają na specyfikę krajobrazu antropogenicznego, tworzą niepowtarzalną atmosferę miejsc (genius loci), co w konsekwencji generuje ruch turystyczny. Artykuł prezentuje - na wybranych przykładach – związek między przeobrażeniami krajobrazów antropogenicznych a introdukcją działalności kreatywnych w odniesieniu do trzech typów krajobrazu: miejskiego, wiejskiego i przemysłowego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ocena walorów widokowych drogi S1 [E75] na odcinku Częstochowa-Sosnowiec

Artykuł powstał jako reakcja na trwający w Polsce intensywny proces budowy nowych autostrad oraz remontu i modernizacji dotychczasowych połączeń drogowych. Wielkie inwestycje drogowe są poprzedzone analizą ekonomiczną, środowiskową i przestrzenną. W Polsce dotychczas pomijany był kontekst krajobrazowy tych inwestycji. Tymczasem doświadczenia europejskie i amerykańskie pokazują jak wielką rolę dla podróżujących mogą spełniać walory widokowe. Autorzy postulują projektowanie przebiegu nowych połączeń drogowych w sposób zharmonizowany z otoczeniem, tak aby szlaki te mogły eksponować a nie niszczyć i izolować walory krajobrazowe. Na poparcie tego postulatu przeprowadzono szczegółową ocenę walorów widokowych wybranego fragmentu Drogowego Paneuropejskiego Korytarza Transportowego, biegnącego przez Polskę z południa na północ – drogę S1 [E 75] w województwie śląskim na odcinku Sosnowiec-Częstochowa (67 km). Podstawą do przeprowadzenia analizy były mapy topograficzne (1:10 000) i ortofotomapa oraz numeryczny model terenu (NMT). Do analizy danych zastosowano metody GIS, kartograficzne, teledetekcyjne, geoinformatyki, w tym algebry mapy.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Południowo-Zachodni Szlak Cysterski jako efektywny model zagospodarowania i komercjalizacji szlaku turystycznego

W artykule przedstawiono koncepcję oraz autorską ocenę zastosowanego modelu zagospodarowania turystycznego i elementów komercjalizacji szlaku turystycznego, łączącego obiekty dziedzictwa cystersów i pocysterskich, aktualnie tworzonego na obszarze 4 województw Polski południowej. Wskazano także na istniejące korelacje między nowotworzonym szlakiem turystycznym, a problemami sieci komunikacji turystycznej w regionie i przemian krajobrazu kulturowo-turystycznego, dla różnych form i typów turystyki wykorzystujących dziedzictwo kulturowe Dolnego Śląska, a także zwrócono uwagę na nowe, interesujące podejście do procesu badania potrzeb (motywów) w ruchu turystycznym, mających znaczenie dla budowy, a następnie oceny efektywności tworzonego turystycznego szlaku tematycznego. Zaproponowano także autorski model kształtowania regionalnej polityki turystycznej w zakresie rozwoju systemów i sieci szlaków tematycznych, a także strategiczne wytyczne do procesu projektowania szlaków.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przekształcenia krajobrazu oraz wybrane aspekty jego ochrony na przykładzie Olszówki Górnej i Dolnej w Bielsku-Białej

Niniejsze rozważania dotyczą kwestii rozwoju i ochrony obszaru o wysokich walorach krajobrazowych. Przedmiot badań stanowią dzielnice Olszówka Górna i Dolna, zlokalizowane w południowej części miasta Bielska-Białej. Celem badawczym jest zidentyfikowanie przeobrażeń krajobrazu obu dzielnic i wskazanie pozytywnych działań na rzecz ochrony wartości przyrodniczo-kulturowych. Metody badawcze, do których należały zarówno analizy źródeł pośrednich, jak i danych źródłowych, pozwoliły na wskazanie pozytywnych przykładów rozwiązań w zakresie kształtowania i ochrony wartości kulturowych i przyrodniczych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Majowe obrzędy religijne na Nizinie Południowopodlaskiej

Krajobraz kulturowy Niziny Południowopodlaskiej wzbogacają liczne obiekty sakralne wśród nich kapliczki i krzyże przydrożne. Usytuowane są na skrzyżowaniach dróg, w pobliżu dużych kompleksów leśnych, przy niebezpiecznych zakrętach, mostach, grobach powstańców, na początku i końcu wsi i miast oraz wielu innych miejscach. Przydrożne kapliczki stawiano w wielu intencjach np.: aby otrzymać błogosławieństwo w pracach polowych, z okazji urodzin, powrotu do zdrowia, czy na przebłaganie Boga za winy. Na Nizinie Południowopodlaskiej znajdują się również kapliczki związane z kultem Matki Boskiej, które w majowe wieczory gromadzą wiernych na nabożeństwa. Celem pracy jest wskazanie znaczenia miejsca kapliczek w codziennym życiu mieszkańców Podlasia oraz sfery sacrum, która towarzyszy tym miejscom.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Związek krajobrazu z rozwojem turystyki w rejonie Staszowa

W północno-wschodniej części Niecki Połanieckiej, w rejonie miasta Staszowa rozwijają się zjawiska krasowe, których występowanie warunkuje tam rozwijanie się bardzo specyficznego i urozmaiconego krajobrazu. W licznie występujących lejkowatych obniżeniach terenu utworzyły się niewielkie jeziora i torfowiska. Przez miejscową ludność obszar ten jest określany jako „Pojezierze Staszowskie” lub „Mazury Staszowskie”. Teren nad Dużym Stawem został zagospodarowany turystycznie i funkcjonuje tam cztery ośrodki wypoczynkowo-wczasowe, które w sumie jednocześnie mogą udzielić ponad 600 noclegów. Krajobraz kameralnych śródleśnych jezior, walory zwartego kompleksu leśnego, rozległa dolina rzeki Czarnej Staszowskiej, a także urozmaicona rzeźba Pogórza Szydłowskiego sprawiają, że rejon Staszowa zaczyna być chętnie odwiedzany przez co raz większą liczbę turystów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Sacrum w krajobrazie otwartym i miejskim – funkcje i zagrożenia

Obecnie spotykane w krajobrazie obiekty kultu religijnego w większości powstały w przeszłości. Być może wynika to z utraty funkcji, którą odgrywało kiedyś sacrum. W jaki sposób dzisiaj ludzie odnoszą się do miejsc uświęconych można zauważyć śledząc np. losy cmentarzy poniemieckich w Polsce. Także funkcje cmentarzy katolickich oraz ich wygląd ulegają przemianom. Na ich przykładzie można zaobserwować różnice między stosunkiem do sacrum w Polsce, a w miastach niemieckich, gdzie granica między tym, co uświęcone a świeckie jest bardzo niewielka. Wpływa na to m.in. postępująca laicyzacja społeczeństw zachodnich. Czy wielkopowierzchniowe miejskie cmentarze komunalne mogą stać się w Polsce parkami? Miejscami chętnie odwiedzanymi nie tylko przez osoby wizytujące groby bliskich, ale ludzi chcących po prostu spędzić czas wśród zieleni. Zmiany dotyczące dzisiejszego stosunku społeczeństwa do sacrum związane są z przemianami historycznymi, kulturowymi i obyczajowymi. Ale czy są to zmiany na lepsze?

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Doświadczenia w identyfikacji tła krajobrazowego dla krajobrazów o charakterze rolniczym na obszarze podmiejskim Wrocławia

Artykuł porusza problem wyznaczania jednostek krajobrazowych o charakterze rolniczym. Obszar badawczy obejmuje 10 gmin podmiejskich Wrocławia silnie zagrożonych procesem suburbanizacji. Celem badań jest sprawdzenie przydatności narzędzi GIS do wyznaczenia tła krajobrazowego na obszarach o charakterze rolniczym. Korzystając z oprogramowania ArcGIS autorzy sprawdzają przydatność bazy danych Corine Land Cover (CLC) 2012 do określenia tła krajobrazowego na poziomie typu krajobrazu. Dalsza analiza jest prowadzona dla krajobrazu o charakterze rolniczym. Tło krajobrazowe charakterystyczne dla czterech zidentyfikowanych podtypów krajobrazu rolniczego jest wyznaczone przy pomocy modelu i wykorzystaniu narzędzia Model Builder programu ArcMap. Dla wyznaczenia tła krajobrazowego przyjęto kryterium kształtu i wielkości działek. Wyniki badań pokazują, że zarówno baza danych Corine Land Cover jak i wykorzystanie modelu mogą być przydatne do identyfikacji tła krajobrazowego typów i podtypów krajobrazu rolniczego. Artykuł rozpoczyna dyskusję o metodach wyznaczania jednostek krajobrazowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Europejskie przykłady typologii krajobrazów kulturowych

W artykule przedstawiono wybrane europejskie typologie krajobrazów kulturowych oraz bazujące na nich próby utworzenia map krajobrazu kulturowego. Scharakteryzowano cztery typologie krajobrazowe opracowane na potrzeby kartograficznego ujęcia zróżnicowania krajobrazów w skali państw i kontynentu europejskiego, uwzględniające ich historyczno-kulturowe atrybuty. Szczegółowo opisano cechy kulturowo-historyczne krajobrazów zastosowane do wyodrębniania typów krajobrazu oraz wykorzystane materiały tematyczne. Mimo zróżnicowania prezentowanych ujęć typologicznych we wszystkich przykładach ważną rolę odgrywają dane dotyczące użytkowania ziemi.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rozmieszczenie świątyń chrześcijańskich na pograniczu polsko-słowacko-ukraińskim (1850-2011)

Krajobraz sakralny Bieszczadów w XIX i XX w. charakteryzował się dużą mozaiką wyznaniową oraz przemianami, będącymi odbiciem stosunków międzywyznaniowych i procesów politycznych w poszczególnych okresach dziejowych. Przełomowymi wydarzeniami w dziejach mieszkańców tego terenu była II wojna światowa oraz powojenne akcje wysiedleńcze, o czym świadczy liczba zniszczonych obiektów sakralnych oraz nowa struktura wyznaniowa. Przeanalizowano rozmieszczenie przestrzenne świątyń w nawiązaniu do uwarunkowań społeczno-ekonomicznych oraz do poszczególnych elementów środowiska. Do najważniejszych czynników wpływających na lokalizację świątyń zaliczono formy terenu i bliskość do cieku oraz warunki społeczno-ekonomiczne. Stwierdzono, że skuteczna ochrona zabytkowych świątyń jest możliwa dzięki zachowaniu funkcji religijnej. Podkreślono znaczenie ochrony walorów estetycznych krajobrazu, dziedzictwa religijnego i przyrodniczego w rozwoju turystycznym regionu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka