rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Możliwość Objawienia Bożego według Petera Knauera

Według niemieckiego teologa Petera Knauera szczególne Boże objawienie i wspólnota człowieka z Bogiem są możliwe, lecz nie oczywiste. Objawienie Boże przekazywane jest w orędziu chrześcijańskim, które chce być rozumiane jako Słowo Boże, skierowane przez Boga do człowieka. Objawienie Boże w najgłębszym sensie polega na przyjęciu człowieka do wewnątrz Boskiej miłości i jako takie możliwe jest jedynie w trynitarno-inkarnacyjno-pneumatologicznym rozumieniu Boga. Miłość Boża nie ma miary w niczym stworzonym i nie może zostać odczytana ze świata samym tylko rozumem. Objawienie Boże wymaga wiary jako rodzącej się ze słuchania Słowa postawy zaufania działającemu Bogu.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologiczna krytyka homoseksualizmu w nauczaniu Szenudy III

Chrystus ustanowił Kościół dla dobra ludzkości. Wszedł on na światło dzienne poprzez Paschę Jezusa. Jako Mistyczne Ciało Chrystusa Kościół, będąc żywym organizmem, powinien podejmować problemy, które zagrażają przyszłości całej ludzkiej społeczności. Jednym z takich problemów jest homoseksualizm. Zagadnienie to od wielu już lat jest podejmowane w wielu dyskusjach publicznych. Panująca swoboda obyczajowa, promowanie źle rozumianej tolerancji wpływa na coraz bardziej burzliwe dyskusje. Niniejszy artykuł jest próbą ukazania teologicznej krytyki homoseksualizmu w nauczaniu Szenudy III. Koptyjski papież naucza, że homoseksualizm narusza świętość Kościoła, niszczy obraz Boga w człowieku, jest sprzeczny z naturą ludzką, stanowi zagrożenie dla zdrowia, zaprzecza męskości, niszczy duchowość człowieka, jest sprzeczny z tajemnicą sakramentalną Kościoła, burzy prawdziwą miłość i prawdę. Dlatego Szenuda III wzywa czynnych homoseksualistów do nawrócenia i trzymania się prawdziwej nauki.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
"Niewysłowione zjednoczenie" czasu i wieczności

Wzajemne przenikanie się czasu i wieczności winno być brane pod uwagę w każdej refleksji teologicznej. W artykule zwrócono uwagę na pewne ogólne ramy, które warto uwzględnić w rozpracowywaniu poszczególnych kwestii teologicznych. „Niewysłowione zjednoczenie” czasu i wieczności to jedna z odsłon tej samej tajemnicy Chrystusa, którą teolog winien dostrzegać w każdym z misteriów wiary. We wszystkich zagadnieniach teologicznych daje o sobie znać współistnienie czasu i wieczności przy supremacji bieguna wiecznego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tożsamość człowieka - między stwórczym aktem a autokreacją

Potoczne doświadczenie człowieka świadczy o jego zdolności do autokreacji (kształtowania własnej tożsamości) w obrębie wyznaczonym przez naturę. Badania z zakresu neuroscience potwierdzają tę tezę, starając się opisać ów proces na różnych poziomach ludzkiej egzystencji (psychologicznej, cielesnej – zwłaszcza neurobiologicznej). Z niektórymi obszarami tak rozumianej autokreacji stoją w sprzeczności pewne tezy teologiczne podkreślające Boski akt stwórczy, który określa nie tylko ogólnie pojętą naturę ludzką, ale i konkretny kształt ludzkiej egzystencji, realizujący się np. w powołaniu lub wybraniu przez Boga do konkretnego życia. Artykuł poddaje analizie potencjalne przestrzenie konfliktu, pytając zarówno o zakres, jak i o charakter interakcji między autokreacją człowieka i stwórczym aktem Boga. Ponadto w artykule zostaje podjęta próba przeformułowania przestrzeni interpretacji owej zależności, osadzając w centrum analizy nie cząstkowe perspektywy osobowe (perspektywa Boska lub ludzka), lecz perspektywę relacji rozumianej jako istotowo pierwotna w stosunku do perspektywy osobowej.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
UCZNIÓW CUDZOZIEMCÓW METODĄ SŁUCHANIA   (POZIOM ŚREDNIOZAAWANSOWANY)

W artykule omówiono podstawowe zasady rozwoju umiejętności komunikacyjnych studentów zagranicznych z wykorzystaniem słuchu. Ten rodzaj pracy jest dziś niezwykle istotny, ponieważ współcześni studenci często używają różnych środków technicznych do nauki. Mogą to być elementy zarówno monologu, jak i mowy dialogicznej. Celem pracy jest określenie warunków kształtowania się umiejętności komunikacyjnych metodą słuchania oraz określenie podstawowych zasad pracy z obcokrajowcami podczas słuchania różnych tekstów. Ostatecznym celem opanowania języka ukraińskiego przez zagranicznych studentów jest wykształcenie podstawowych umiejętności komunikacyjnych. To umiejętność mówienia jest zautomatyzowanym składnikiem świadomej działalności człowieka. Takie zdolności kształtują się w wyniku wykonywania ćwiczeń przed odsłuchaniem materiału audio i po tej czynności. Po wysłuchaniu zapraszamy studentów zagranicznych do wykonania określonych zadań w celu sprawdzenia kompletności, dokładności i dogłębności zrozumienia materiału. Cała ta praca ma jeden cel – komunikację. Głównym zadaniem nauczyciela językaukraińskiego jako obcego jest nauczenie uczniów swobodnego, jasnego wyrażania swoich myśli.

Czasopismo: Studia Ukrainica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Niepokalana - ikona prymatu łaski w ujęciu papieża Franciszka

Z miłości Boga Maryja stała się nowym stworzeniem, pierwszą wśród odkupionych. Jej piękno pochodzi „z łaski”, „z daru Boga”. Posiada ono charakter znaku. Odnosi się nie tylko do Niej, ale niesie w sobie o wiele szersze przesłanie historiozbawcze: jest ikoną prymatu łaski w życiu chrześcijańskim, a zatem tego, że Bóg zawsze działa jako pierwszy, przemienia nas swoją łaską. Myśl ta występuje dobitnie w nauczaniu papieża Franciszka. Niniejszy artykuł próbuje ją odczytać w dwóch odsłonach. Pierwsza omawia istotę łaski początkowej świętości (pełni łaski), która została udzielona Maryi, aby była Ona godną Matką i Współpracownicą Chrystusa. Druga koncentruje się na pociągającym pięknie Niepokalanej. Mówienie o Niej wskazuje jednocześnie na prymat i darmowość zbawczego działania Trójjedynego Boga oraz współpracę człowieka, który przyjmuje wezwanie do wspólnoty życia z Bogiem.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologio polska! Jaka byłaś? Jaka jesteś? Wybrane aspekty współczesnej teologii w Polsce

Nie tylko człowiek, ale także teologia potrzebuje autoprezentacji. Na pozór wydaje się, że ją znamy, kiedy jednak próbujemy ją scharakteryzować i wskazać jej cechy, okazuje się, że nie jest to łatwe, a przecież potrzebne. Tekst ten stanowi taką próbę.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nauka o Ojcu i Synu w starożytnych formułach wiary z Sirmium

Artykuł składa się z dwóch części. Pierwszą stanowi teologiczna analiza formuł wiary z uwzględnieniem nauki o Ojcu i Synu. Ojcostwo odnosi się w nich nie tylko do Osoby Ojca, ale także do całej Trójcy. Zrodzenie Syna z Ojca pozostaje tajemnicą, ale także jest podstawą boskości Syna. Formuły wiary nie przyjmują jednak pojęcia współistotności, odrzucając filozoficzny termin grecki ούσία. Syn jest posłany przez Ojca i poddany Ojcu. Przede wszystkim jest On jednak podobny do Ojca. Druga część artykułu jest pogłębioną refleksją nad nauką synodalną w celu ukazania jej aktualności. Przez osobę i zbawcze dzieło wcielonego Syna ojcostwo Boga odnosi się w nowy sposób do uczniów Pana. Poddanie Syna jest drogowskazem dla każdego człowieka, który powinien być poddany Ojcu jak Syn. Z kolei pojęcie podobieństwa Syna do Ojca może być sposobem wyrażenia tajemnicy trynitarnej, jeśli oznacza Boską równość Ojca i Syna (tożsamość natury Boskiej), ale zarazem określa odrębność Osób Boskich (nietożsamość Osób).

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Duch Święty a miłosierdzie Ojca zrealizowane w Synu

Teologii Bożego miłosierdzia nie wolno rezygnować z perspektywy trynitarnej, nawet jeśli wiąże się to z trudnościami. Okazuje się bowiem, że refleksja wiary, która w kwestii miłosierdzia Bożego nie traktuje objawionej prawdy o Trójcy Świętej jako podstawowej, generuje jeszcze większe problemy. Miłosierdzie Ojca, zrealizowane w Synu, nie tylko wyjaśnia się, ale wprost dotyka człowieka w Duchu Świętym, którego nie wolno ograniczać tylko do kontynuacji dzieła Jezusa. Duch Boży – według najbardziej ugruntowanej w teologii chrześcijańskiej interpretacji – najlepiej tłumaczy objawioną tajemnicę wewnętrznego życia Bożego, które określamy jako Miłość. Najlepiej także – na tej podstawie – tłumaczy istotę Bożego miłosierdzia, pokonując wszelkie trudności, związane zwłaszcza z zawężaniem tej prawdy i jej jednostronnym rozumieniem.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
ARTYSTYCZNE UCIELEŚNIENIE CECH ‘NOWEJ SZCZEROŚCI’   W POWIEŚCI SOFII ANDRUCHOWYCZ AMADOKA

W artykule poddano analizie powieść Sofii Andruchowycz Amadoka jako artystyczną eksplikację istotnego we współczesnych badaniach socjohumanitarnych pojęcia postpamięci, zaproponowanego przez Marianne Hirsch, czyli „struktury inter- i transpokoleniowego przekazu traumatycznej wiedzy i doświadczenia”. Sofia Andruchowycz proponuje czytelnikowi rodzaj eksperymentu – zaszczepienia sztucznych wspomnień, transmitowania traumatycznych przeżyć poprzednich pokoleń człowiekowi, który stracił pamięć z powodu rany odniesionej na wojnie w Donbasie. Celem pracy jest analiza zmysłowości powieści Amadoka w kontekście kojarzonego ze światopoglądem metamodernu etycznego i estetycznego ruchu ‘nowej szczerości’. W szczególności przedmiotem uwagi jest realizacja w powieści ukraińskiej pisarki takich cech artystycznego ruchu ‘nowej szczerości’, jak poważny, nieironiczny ton narracji; odwoływanie się do emocji, uczuć na kartkach książki (lub zauważanie ich nieobecności tam, gdzie powinny być); świadomość sprzeczności i ambiwalencji ludzkich uczuć; wątpliwości podmiotu co do jego własnej zdolności do bycia szczerym; manipulacja wiarą i zaufaniem czytelnika; waga tego, co zostało „poza stroną”.

Czasopismo: Studia Ukrainica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kapłańska królewskość Jezusa Chrystusa. Podstawy biblijne i zasadnicze przesłanie eklezjalne

Jubileuszowy „Akt przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana” z 19–20 listopada 2016 roku stawia przed teologami zadanie pogłębienia jego natury i jego treści. W proponowanym wykładzie zajmujemy się przede wszystkim jego podstawową treścią, którą jest królewskość Jezusa Chrystusa. Ponad wszelką wątpliwość wynika z Nowego Testamentu, że Jezus Chrystus jest królem, chociaż w całkowicie szczególnym i najbardziej wzniosłym znaczeniu. Jego królewskość ma przede wszystkim głęboki rys kapłański oraz eschatologiczny. Nie zmienia to jednak faktu, że ma ona konkretny wyraz eklezjalny, którego manifestacją są męczennicy, a następnie wszyscy świeci i dążący do świętości.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Janusz Bujak, Dialog katolicko-prawosławny w latach 2005–2015, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2016, ss. 227

Recenzja książki: Janusz Bujak, Dialog katolicko-prawosławny w latach 2005–2015, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2016, ss. 227

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
PERFORMANS I PERFORMANS POETYCKI   W ARTYKUŁACH UKRAIŃSKICH BADACZY

Artykuł przedstawia proces wytyczenia pola badań naukowych performansu w Ukrainie od drugiej połowy XX wieku z wykorzystaniem metod analityczno-syntetycznych (na podstawie artykułów A. Bakanurskiego, D. Honczarenki, T. Gridiajewej, L. Komarnickiej, T. Korniejewej, O. Koczubejnyk, O. Laczko, N. Marenycz, I. Neczytaliuk, M. Paszkewycz, J. Poczynok, N. Homy, J. Szumskiej i I. Jacyk). Artykuł jest częścią szerszego opracowania na temat kluczowych pojęć teorii performansu poetyckiego, w ramach którego ukazał się tekst Wprowadzenie do teorii performansu poetyckiego na Ukrainie. Historia teorii performansu. Uważa się, że w dużej mierze wielu ukraińskich badaczy zapożyczało poglądy północnoamerykańskie i zachodnioeuropejskie dotyczące nie tylko teorii, ale także historii sztuki performansu.

Czasopismo: Studia Ukrainica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Zbigniew Kubacki, Kościół, religie i zbawienie. O jedyności i powszechności zbawczej Kościoła oraz zbawczej roli religii niechrześcijańskich, Myśl Teologiczna [WAM], Kraków 2016, ss. 681

Recenzja książki: Zbigniew Kubacki, Kościół, religie i zbawienie. O jedyności i powszechności zbawczej Kościoła oraz zbawczej roli religii niechrześcijańskich, Myśl Teologiczna [WAM], Kraków 2016, ss. 681

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
STYLISTYCZNA POLIFONICZNOŚĆ NOWELISTYKI  WOŁODYMYRA NAZARENKI

Artykuł analizuje nowele ze zbioru Mechaniczne jajko W. Nazarenki w celu zdefiniowania specyfiki stylistycznej maniery pisarza. Brak jednolitego stanowiska badaczy w tej kwestii i toczące się na ten temat dyskusje potwierdzają zasadność podjęcia wskazanej w temacie problematyki. W wyniku badań przeprowadzonych na tle współczesnej ukraińskiej nowelistyki oraz za pomocą metod – filologicznej, porównawczej, opisowej, analizy komponentowej i semantycznej stwierdzono, iż w nowelach prozaika współwystępują elementy różnych stylów: gotyku, hermetyzmu, medytacji, surrealizmu. Artystyczny świat nowel W. Nazarenki charakteryzuje atmosfera tajemniczości spotęgowana odpowiednią symboliką, splotem świata realnego i nierzeczywistego, wyobcowaniem bohaterów, zdystansowaniem się od tła społeczno-kulturowego, refleksją nad problemami egzystencjalnymi. Kontaminacja wskazanych wyżej cech pozwala mówić o stylistycznej polifoniczności nowel W. Nazarenki.

Czasopismo: Studia Ukrainica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Lubelska dysputa o osobie ludzkiej - doroczny zjazd TTD

Sprawozdanie z dorocznego zjazdu Towarzystwa Teologów Dogmatyków, który w 2017 roku odbył się w Lublinie.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Polityczne i gospodarcze aspekty relacji polsko-szwedzkich w latach 1945-1989

Uznanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej oraz podpisanie umowy gospodarczej pomiędzy Szwecją i Polską w lipcu 1945 r. otworzyło nowy rozdział w historii stosunków pomiędzy tymi państwami. Celem artykułu jest zaprezentowanie zróżnicowanych form kontaktów dwustronnych w sferze gospodarczej i politycznej w latach 1945–1989 oraz próba odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki wewnętrzne i międzynarodowe miały wpływ na kierunki rozwoju stosunków pomiędzy dwoma nadbałtyckimi sąsiadami. W tym długim okresie wyróżnić można kilka etapów współpracy, kiedy wyraźnie zmieniały się zarówno ekonomiczne, jak i polityczne uwarunkowania relacji dwustronnych. W pierwszym okresie (1945–1951) miał miejsce szybki wzrost wymiany handlowej przy równoczesnym pogarszaniu się stosunków politycznych, które w dużym stopniu wynikały z atmosfery napięcia zimnowojennego. W kolejnych etapach (1952–1960, 1961–1969, 1970–1979, 1980–1989) sytuacja ulegała znacznym zmianom, na co wpływ miało wiele czynników gospodarczych i politycznych, zarówno wewnętrznych, jak i międzynarodowych, które mimo woli i zaangażowania obu partnerów nie doprowadziły do wyjścia z impasu w ostatniej dekadzie. Mimo polskich planów dotyczących szybkiej modernizacji gospodarki, które wymagały pożyczek zagranicznych oraz możliwości sprowadzenia zarówno niezbędnych surowców (ruda żelaza), wysokiej klasy maszyn i urządzeń, a także niewielkiej odległości obu państw, gwarantującej stosunkowo niskie koszty transportu, spadało szwedzkie zaufanie do terminowości dostaw i jakości oferowanych towarów. Polityczny wstrząs związany ze stanem wojennym oraz wsparcie środowisk szwedzkich dla opozycji w Polsce nie ułatwiały odrodzenia dobrych kontaktów, które istniały w okresie powojennym oraz w latach 70. XX w. Podstawę źródłową rozważań stanowią polskie i szwedzkie materiały archiwalne, dane statystyczne oraz komentarze prasowe.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Główne tezy teologii muzyki Josepha Ratzingera/Benedykta XVI

Joseph Ratzinger w swojej myśli teologiczno-liturgicznej podejmuje próbę poszukiwania równowagi między wyrażoną w sprawowanej liturgii wiarą a sztuką, do której zalicza się muzyka. Pragnie tak zintegrować tę rzeczywistość, aby przede wszystkim zwrócić uwagę na prymat Boga, któremu człowiek – uczestnik sprawowanego kultu – winien jest cześć i chwałę. Sztuka, w tym muzyka, jak twierdzi bawarski teolog, stanowią wewnętrzny wymóg samego chrześcijaństwa (są z chrześcijaństwem organicznie, nierozerwalnie złączone). Wszelka twórczość muzyczna, która pragnie służyć sprawie kultu, powinna czerpać swoją inspirację właśnie z liturgii. W tak rozumianej teologii muzyki zawiera się także jej egzystencjalne zakorzenienie wyrażone w starożytnej maksymie: lex orandi – lex credendi – lex vivendi. Owo lex vivendi (czyli życie chrześcijanina zgodne z wiarą wyrażającą się w modlitwie) jest w myśli J. Ratzingera niczym innym jak prawem naśladowania Jezusa Chrystusa. W niniejszym artykule przedstawiono główne tezy teologii muzyki Josepha Ratzingera/ papieża Benedykta XVI: jej biblijne i patrystyczne źródła oraz teologiczno-systematyczne (chrystologiczne, pneumatologiczne, eschatologiczne) podstawy. W ostatniej części opisano wypływające z podjętej refleksji konsekwencje i wskazówki natury teologiczno-estetycznej, liturgicznej i pastoralnej.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
LITERACKA RECEPCJA WOJEN POSTTOTALITARNYCH: KONTEKSTY UKRAIŃSKI I BAŁKAŃSKI

Przedmiotem przedstawionego artykułu jest analiza tekstu literackiego jako instrumentarium przezwyciężenia traumatycznego doświadczenia wojny. Współczesne wydarzenia w Donbasie dowodzą, że manipulacja historyczną świadomością mieszkańców wskazanego regionu i nieprzepracowane ważne wydarzenia z przeszłości stały się przyczyną nowej militarnej implozji między skolonizowanym a kolonizatorem. Publikowane w ostatnich latach teksty literackie nie tylko odzwierciedlają realia wojny rosyjsko-ukraińskiej na wschodzie Ukrainy, ale także naświetlają konsekwencje sowieckiej kolonizacji, które odegrały główną rolę w procesie mentalnej separacji tego regionu. W kontekście postkomunistycznych przemian społecznych wojna w Donbasie przypomina konflikty zbrojne w Naddniestrzu, Gruzji, a przede wszystkim wojnę w byłej Jugosławii. Z punktu widzenia traumatycznego doświadczenia kultury współczesne teksty literackie są tego znakomitym przykładem.

Czasopismo: Studia Ukrainica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O Duchu Świętym w "Dzienniczku" św. Faustyny

Dzienniczek św. Faustyny jest interesującym źródłem dla tych, którzy próbują ukazać Ducha Świętego w perspektywie miłosierdzia. Czy jednak można w Dzienniczku znaleźć wystarczające uzasadnienie teologiczne, aby Ducha nazwać miłosiernym, podobnie jak Ojca i Syna?

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Romano Guardiniego podstawy teo-logii

W artykule przedstawiono podstawy teo-logii Guardiniego. Chodzi tu o wąski zakres teo-logii wywodzący się wprost z etymologii. Podstawy „słowa o Bogu” profesora z Monachium zawierają się w twórczym napięciu wyrażonym w słowach „Bóg daleki – Bóg bliski”. Bóg, nie przestając być Bogiem nieznanym, całkowicie Innym, poza „granicą”, jest jednocześnie Bogiem bliskim – w objawionej tajemnicy stworzenia na obraz i podobieństwo Boże, w relacji „ja – Ty”, do której zaprasza oraz w tajemnicy opatrzności. Kulminacją bliskości Boga jest wcielenie, dzięki któremu możemy mówić o „ludzkim” Bogu i możemy Go „zobaczyć”. Podsumowaniem jest prezentacja Bożych paradoksów oscylujących między biegunami bliskości i oddalenia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Problem zła w teologii współczesnej

W artykule została podjęta próba przeanalizowania wypowiedzi niektórych współczesnych teologów na temat zła. Istnienie zła przez stulecia było najpoważniejszym argumentem ateistów za nieistnieniem Boga, stąd wypowiedzi teologów na ten temat są niesłychanie istotne w kontekście troski o racjonalność wiary. Wnioskiem z analiz jest wskazanie, że najczęściej spotykanym dziś stanowiskiem teologii jest teizm sceptyczny (agnostycyzm). Autor argumentuje, że jest to punkt widzenia obcy tradycji teologicznej (szczególnie nauce ojców Kościoła), i wskazuje na jego słabe punkty. Ponadto sygnalizuje, że zastosowanie rozróżnienia na zło globalne i lokalne mogłoby pomóc teologii wyjść z obecnego impasu.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Problem obecności i teologii języka łacińskiego w liturgii rzymskiej pięćdziesiąt lat po II Soborze Watykańskim

W świadomości wielu wiernych łacina jako język liturgiczny należy już do przeszłości. Jednakże ostatni sobór podtrzymał używanie tego języka w celebracji katolickiej Mszy św. Nie tylko liturgika, lecz także dogmatyka powinna podjąć problematykę związaną z używaniem łaciny w czasie sprawowania Eucharystii. Jednym z powodów podjęcia tego tematu jest niedawna pięćdziesiąta rocznica zakończenia II Soboru Watykańskiego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Handel morski miast pomorskich w XVI i pierwszej połowie XVII wieku

Rozwój portów pomorskich w XVI i pierwszej połowie XVII w. był ograniczony przez trzy podstawowe bariery. Pierwszą z nich były trudne warunki naturalne na płaskich, piaszczystych i pozbawionych głębszych naturalnych zatok wybrzeżach pomorskich. Druga bariera wynikała ze skromnej asortymentowo i ilościowo oferty Pomorza, posiadającego niezbyt żyzne ziemie i ograniczone zasoby lasów. Trzecią barierą było odcięcie ziem pomorskich od szerszego, wielkopolsko-śląskiego zaplecza brandenburską polityką gospodarczą. Dodatkowo dość skromna masa towarowa posiadana przez Pomorzan była typowa dla innych ośrodków portowych południowego Bałtyku: Meklemburgii, Prus Królewskich, Prus Książęcych czy Inflant. Porty pomorskie, wśród których największymi były Stralsund, Szczecin i Greifswald, koncentrowały się na wymianie z basenem Morza Północnego (Holandia, Anglia, Szkocja, Norwegia, już rzadziej Francja czy Hiszpania) oraz Skandynawią (Dania, Szwecja). Wywożono głównie zboże, mąkę i żywność (chleb, słoninę, masło, ser, mięso, miód), słód, piwo, drewno w całości, deski i klepki, a także produkty leśne (popiół, potaż, dziegieć, smoła). Do tego eksportowano płótno, skóry zwierząt hodowlanych, wełnę oraz niewielkie ilości lnu i konopi. Z wymienionych obszarów głównie na potrzeby Pomorzan, a w mniejszym stopniu Brandenburczyków, Wielkopolan czy Ślązaków sprowadzano sól luneburską i morską, ryby morskie, zwłaszcza śledzie, wino, sukno angielskie i holenderskie, metale (żelazo, miedź, cynę), wyroby rzemiosła zachodnioeuropejskiego oraz towary kolonialne (korzenie, cukier, owoce południowe). Samą wymianę utrudniały warunki pogodowe na Bałtyku, stąd nadal przestrzegano zimowej przerwy w żegludze, oraz dodatkowo konflikty zbrojne. W omawianym okresie największe zaburzenia w handlu morskim pomorskich portów spowodowała I wojna północna (1563–1570).

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia