rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Publiczne notowanie akcji jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw

Najważniejszą barierą rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) jest ograniczony dostęp do źródeł finansowania. W fazie startu wykorzystują one zwykle środki własne, rodziny i przyjaciół. Następnie zaś sięgają one po kredyt bankowy, którego otrzymanie jest trudne ze względu na brak historii finansowej, gwarancji i ekonomiczną ich słabość. Nieliczne mogą korzystać z grantów rządowych i wsparcia międzynarodowych organizacji (np. Unii Europejskiej). Pomocnymi mogą być alternatywne źródła finansowania takie jak venture capital, mezzanine, crowdfunding, emisja obligacji oraz publiczna emisja akcji (Initial Public Offering: IPO). Ten ostatnio wymieniony sposób finansowania może przynieść znaczne korzyści dla MŚP; umocnić ich pozycję rynkową i umożliwić ekonomiczną ekspansję, ale związany jest z wieloma barierami. Do najważniejszych należą trudność spełnienia kryteriów notowania na giełdzie lub specjalnych platformach, nawet jeśli są one łagodniejsze niż dla dużych firm, wysokie koszty, brak wiedzy o rynku kapitałowym i niska płynność akcji MŚP. Dlatego niezbędne jest podjęcie przez rządy, organizacje międzynarodowe i krajowe oraz interesariuszy działań zmierzających do likwidacji lub ograniczenia tych barier.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Wpływ postulatów programowych na sukces wyborczy – na przykładzie partii: PiS, PO, ZL w wyborach parlamentarnych w Polsce w 2015 roku

Główna hipoteza badawcza postawiona w artykule brzmi: postulatyprogramowe (wyborcze) partii PiS, PO i ZL, miały decydujący wpływ na sukces wyborczy tych partii w wyborach parlamentarnych w Polsce w 2015 roku. Celem autora była charakterystyka programów wyborczych prawicowych i lewicowych partii oraz koalicji wyborczych przed wyborami parlamentarnymi w 2015 r. Scharakteryzowane zostały programy wyborcze poszczególnych komitetów wyborczych. W artykulepodjęto próbę charakterystyki partii politycznych posiadających największy potencjał wyborczy i reprezentujących główne nurty ideowe w Polsce: konserwatywny, liberalny oraz socjaldemokratyczny. Tekst ma charakter interdyscyplinarny, problem badawczy został przeanalizowany z perspektywy politologicznej, socjologicznej i filozoficznej. Weryfikując hipotezę postawioną w pracy, zauważono, iż występuje dużeprawdopodobieństwo, że to właśnie (socjalny) program wyborczy partii PiS, miał kluczowy wpływ na jej wynik wyborczy. Próba odpowiedzi na postawione pytanie badawcze może wnieść istotny wkład w dalsze badanie procesu rywalizacji wyborczej partii politycznych w Polsce.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Borys Jelcyn jako przywódca polityczny

Borys Jelcyn bardzo sprawnie doprowadził do rozwiązania ZSRRi zmonopolizowania władzy, nie był jednak mentalnie przygotowany do tego, by być przywódcą narodu w okresie transformacji lat 90. W jego działaniach nie widać było zamiaru umocnienia, konsolidacji państwa, a jedynie chęć umocnienia własnego przywództwa. Budowany przez niego system władzy stał się fundamentem, na którym powstał reżim autorytarny Władimira Putina. To właśnie Jelcyn nauczył rosyjskie elity, jak naginać, anawet omijać procedury demokratyczne jak lekceważyć i marginalizować opozycję, zawłaszczać środki masowej informacji ikorumpować dziennikarzy; jak ubezwłasnowolnić polityków iinteligencję; jak odsuwać społezeństwo od wpływu na życie polityczne; w jaki sposób życie to dezintegrować lekceważyć, wywołał społeczną tęsknotę za stabilizacją i rządami „silnej ręki”,zniechęcił Rosjan do demokracji i wolnego rynku, umożliwił powstanie rosyjskiego „oligarchizmu”, przywrócił Rosji stare sowieckie postrzeganie rzeczywistości międzynarodowej, na nowo zalegalizował przemoc państwową. Jelcyn zwalczał komunizm, ale tak naprawdę nie chodziło tu o ideologię, tylko o ludzi, którzy stali na jego drodze. Wiele elementów państwa sowieckiego zrozmysłem zresztą przejął.W ten sposób doszło do swoistej transpozycji komunizmu. Jego część imperialną,społeczną itę dotyczącą władzy politycznej zaadaptowano do idei nowej Rosji.Jelcyn miał niewątpliwe zasługi w tworzeniu się niepodległej Rosji, cała sfera wolności była już jednak tylko aktywnym rozwinięciem przemian zapoczątkowanych przez Michaiła Gorbaczowa.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Układy wielkościowe największych ośrodków miejskich w państwach położonych na pomoście bałtycko-czarnomorskim

Zamierzeniem badawczym opracowania było porównanie rozkładuwielkościowego ośrodków miejskich w dwunastu państwach: Białorusi, Bułgarii, Republice Czeskiej, Estonii, Litwie, Łotwie, Mołdawii, Polsce, Rumunii, Słowacji, naUkrainie i Węgrzech.W celu wyjaśnienia postawionego problemu poznawczego wykorzystano dwie metody badawcze: tzw. regułę kolejności i wielkości G. K. Zipfa oraz analizę stopnia koncentracji M.O. Lorentza. Przed podjęciem zasadniczego tematu przedstawionoproblematykę rozwoju demograficznego miast stołecznych w wybranych państwach w pięciu przekrojach czasowych (w latach: 1900, 1930, 1960, 2000 i około 2015 r.). Następnie na podstawie przyjętej metody przeprowadzono skwantyfikowaną ocenę roli największego miasta, jak i zależności wielkościowych, jakie występują między nim a pozostałymi analizowanymi jednostkami osadniczymi. Wydzielono kraje odznaczające się monocentryzmem i policentryzmem. Ostatecznie wyniki analizy statystycznej ujawniły przydatność zastosowanej metody do badań nad problematyką odniesioną do rozmieszczenia i wielkości różnych typów jednostek osadniczych na dowolnie wybranym terytorium.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Uwarunkowania konfliktów etnopolitycznych w państwach wielonarodowościowych

Znaczenie czynnika etnicznego w wielu sferach współczesnego życia politycznego i społecznego nie tylko nie maleje, ale wręcz wzrasta, stając się przy tym ważnym źródłem sytuacji konfliktogennych w polityce wewnętrznej państw i niekiedy prowadząc do wybuchu konfliktów zbrojnych. Celem niniejszego artykułu jest próba konceptualizacji uwarunkowań współczesnych konfliktów etnopolitycznych, w których główną osią podziału stron pozostają różnice na płaszczyźnie etnicznej i narodowościowej w wymiarze historycznym, etniczno-demograficznym, społeczno-ekonomicznym, społeczno-kulturowym i politycznym.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Rynek energii elektrycznej w Polsce. Prognozy zapotrzebowania na energię elektryczną i prognozy cen energii elektrycznej

Przedmiotem analizy w tekście jest charakterystyka funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce. Bardziej szczegółowej analizie poddano lata 2008–2015; położono w niej nacisk na trendy w produkcji i zapotrzebowaniu na energię elektryczną, przy uwzględnieniu rozwoju gospodarczego kraju. Ponadto w tekście uwzględniono prognozy w zakresie zapotrzebowania na energię elektryczną na 2030 r. i prognozy cen na energię elektryczną. W przypadku prognoz cen na energię elektryczną zaprezentowano zarówno prognozę jakościową, jak i ilościową. W ostatnim przypadku zaprezentowano wyniki z własnej prognozy, które uzyskano za pomocą zastosowanych wybranych metod analizy dynamiki zjawisk ekonomicznych (model wykładniczy i model liniowy trendu). W związku z koniecznością uszczegółowienia problemu badawczego w tekścieprzedstawiono następujące pytania badawcze: (1)Czy można wykazać specyficzne cechy, które charakteryzowałyby strukturę i funkcjonowanie rynku energii elektrycznej w Polsce? (2) Czy można wskazać charakterystyczny trend w zakresie zmian zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce? (3) Czy można wskazać charakterystyczny trend w zakresie zmian cen energii elektrycznej w Polsce?

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Odkrywanie fałszerstw wyborczych a „prawo” Benforda

Czy jest możliwa identyfikacja fałszerstw wyborczych za pomocą narzędzi statystycznych? W kilku artykułach opublikowanych w okresie kilku ostatnich lat, m.in. Roukema (2009), Perrichi i Torres (2011) oraz Mebane (2013) użyli metody badawczej, która ich zdaniem może pomagać w wykrywaniu oszustw, które miały miejsce podczas elekcji. W tym artykule, odpowiadam na pytanie, czy tzw. „prawo” Benforda, które zostało wykorzystane np. do weryfikacji nieprawidłowości podczas wyborów prezydenckich w Iranie (2009), jest wiarygodną metodą badawczą. Niestety, przykłady empiryczne wskazują, że użyteczność wskazanej metody jest dyskusyjna.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Rozwój Dalekiego Wschodu w polityce Federacji Rosyjskiej

Celem artykułu jest analiza przyczyn wzrostu zaangażowania władz Rosji w rozwój Dalekiego Wschodu, identyfikacja kierunków podejmowanych działań na rzecz rozwoju regionu i ich ocena z uwzględnieniem występujących barier. Mimo wielu przyjętych koncepcji, programów i strategii, władze Federacji Rosyjskiej nie potrafiły zdefiniować rzeczywistego, kompleksowego modelu rozwoju regionu i wygenerować skutecznych impulsów rozwojowych w regionie. Uwzględniając realne działania rosyjskich władz, za najbardziej perspektywiczne sektory w regionie należy uznać energetykę i transport. Bezpośrednią konsekwencją przyjętych priorytetów będzie pogłębianie zależności gospodarki rosyjskiej oraz regionalnej od sektora energetycznego. Główne bariery rozwoju rosyjskiego Dalekiego Wschodu są powiązane z problemami systemowymi występującymi w całej Rosji, wiele barier ma charakter specyficznie lokalny. Brak jest przesłanek pozwalających przyjąć, że gospodarka Dalekiego Wschodu mogłaby w perspektywie średnio- i długoterminowej stać się konkurencyjna w stosunku do coraz szybciej rozwijających się Chin. W obecnychuwarunkowaniach, wydaje się, że status zaplecza surowcowego państw azjatyckich to maksimum możliwości rozwojowych rosyjskiego Dalekiego Wschodu.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Kampania wyborcza do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku na łamach prasy ogólnopolskiej – studium przypadku „Gazety Wyborczej” i „Rzeczpospolitej”

W artykule podjęto próbę ukazania agendy dwóch dzienników ogólnopolskich „Gazety Wyborczej” i „Rzeczpospolitej”, związanej z nagłośnieniem kampanii wyborczej poprzedzającej wybory do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku. Przedmiotem badań empirycznych uczyniono zarówno obecność na łamach wspomnianej prasy problematyki dotyczącej poszczególnych ugrupowań politycznych, jak i sposób jej prezentacji opinii publicznej. Jednym z rezultatów przeprowadzonej analizy jest pozytywnie zweryfikowana hipoteza wskazująca na wysoki stopień współzależności rankingu tematów agendy medialnej i publicznej w badanym okresie (współczynnik Pearsona wyniósł 0,93).

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Poglądy gospodarcze Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego

Artykuł podejmuje problematykę poglądów ekonomicznych rozwijanych w ramach Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego, ruchu społecznego aktywnie działającego w Polsce w latach 80. i 90. XX wieku. Skupia się przede wszystkim na polemice RSA z liberalizmem oraz krytyce liberalnej transformacji ustrojowej roku 1989. Rekonstruowane tu poglądy stały się istotnym składnikiem dziedzictwa polskich, antysystemowych ruchów społecznych, jak również elementem odradzającej się sfery publicznej.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Sytuacja prawnomiędzynarodowa Wysp Alandzkich w Unii Europejskiej

Wyspy Alandzkie są szwedzkojęzycznym terytorium autonomicznym Finlandii. Szeroka autonomia, przyznana na mocy decyzji Ligi Narodów z 1921 r., umożliwiła samodzielne podjęcie decyzji dotyczącej integracji bałtyckiego archipelagu ze Wspólnotami Europejskimi na początku lat 90. ubiegłego wieku. Artykuł przedstawia proces dochodzenia do członkostwa Wysp Alandzkich, skupiając się na szczególnym statusie, jaki przyznano archipelagowi. Dzięki wspólnemu zaangażowaniu władz autonomicznych i władz centralnych Finlandii oraz przychylnej postawie WE udało się wypracować derogacje, które w swojej istocie dotykają podstawowych zasad tej organizacji. W ten sposób Alandczykom udało się zabezpieczyć nie tylko szwedzkojęzyczny charakter Wysp (utrzymanie prawa domicylu), ale także zapewnić ochronę własnej gospodarki (wyłączenie z ustaleń w zakresie unijnego prawa podatkowego).

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Syndrom reintegracji w stosunkach Polski z Unią Europejską po roku 2015

Artykuł prezentuje problem integracji Polskiej z Unią Europejską przez pryzmat dychotomii przełomu lat 2015–2016. Pierwszą kwestią, którą w nim poruszono to dążenie Polski do połączenia się z systemem euroatlantyckim po odzyskaniu suwerenności politycznej w roku 1989. Wydawać by się mogło, że uzyskano w tej kwestii wielki sukces, który miał być wyznacznikiem polskiej polityki zagranicznej na XXI wiek. Było to przyjęcie naszego kraju do NATO 12 marca 1999 roku, a następnie akcesja do Unii Europejskiej w 2004 roku po kilkunastu latach starań i przygotowań. Okres taki trwał 11 lat do momentu przejęcia władzy przez PiS w wyborach październikowych 2015 roku.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Determinanty rywalizacji wyborczej w lokalnych elekcjach samorządowych

Celem artykułu jest przedstawienie i wyjaśnienie czynników, które wpłynęły na strukturę rywalizacji wyborczej oraz wynik wyborów, a w konsekwencji lokalne sceny polityczne po wyborach samorządowych w 2014 roku. Wśród głównych analizowanych determinant są: 1) zmiany samorządowego prawa wyborczego; 2) sytuacja społeczno-polityczna w Polsce u progu wyborów samorządowych oraz 3) charakter lokalnych scen politycznych. Prowadzone badania uwidoczniły zjawisko wycofywania się partii politycznych z bezpośredniej rywalizacji wyborczej na szczeblu lokalnym. Przykłady badanych gmin wskazują, że wielu lokalnych działaczy samorządowych posiadło doskonałe umiejętności „politycznej adaptacji” do zmieniających się nastrojów społecznych. Natomiast konsekwencją zmian w prawie wyborczym, a zwłaszcza wprowadzenia formuły większościowej w wyborach do rad gmin, są m.in. 1) dodatkowe wzmocnienie pozycji burmistrza i jego bezpośredniego zaplecza politycznego w lokalnym systemie władzy; 2) dysproporcjonalność wyników wyborów; 3) niewielkie zainteresowanie bezpośrednim udziałem w rywalizacji wyborczej osób bez instytucjonalnego zaplecza politycznego oraz 4) koncentrowanie się radnych w swojej działalności na problemach własnego okręgu wyborczego. Czynnikiem w największym stopniu determinującym lokalne elekcje samorządowe, a w konsekwencji charakter i kształt lokalnego systemu władzy, jest osoba burmistrza (prezydenta miasta).

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Referendum ogólnokrajowe w Republice Kazachstanu

Kazachstan w Konstytucji z 1995 roku uznał, podobnie jak inne państwa Azji Centralnej, równorzędność dwóch postaci sprawowania władzy przez naród (bezpośredniej i przedstawicielskiej). Jednakże ograniczenia wprowadzone ustawą konstytucyjną znacząco zawęziły zakres przedmiotowy referendum. Prawo zarządzenia referendum ma tylko prezydent Kazachstanu, co powoduje, że obywatele mogą jedynie występować do głowy państwa o przeprowadzenie ogólnokazachstańskiego referendum. W praktyce ustrojowej Kazachstanu od 1995 roku (przyjęcie obecnej Konstytucji) obywatele nie mieli okazji wziąć udziału w referendum. Pojawiające się wnioski były odrzucane przez głowę państwa. Wobec tego w Kazachstanie potencjał instytucji referendum pozostaje w uśpieniu, niewykorzystywany w procesie postępującej demokratyzacji tego kraju.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Dyplomacja futbolowa jako próba normalizacji stosunków dwustronnych Armenia–Turcja w XXI wieku

Stosunki polityczne pomiędzy Armenią a Turcją należą do nieprzyjaznych. W XXI wieku, w związku z objęciem władzy w obu krajach przez bardziej skłonnych do porozumienia polityków, pojawiła się szansa na wzajemne otwarcie. Wykorzystano do tego dyplomację sportową, określaną w tym przypadku jako dyplomacja futbolowa. Prezydenci dwóch państw: Serzh Sarkisyan i Abdullah Gül wykorzystali bowiem mecze piłkarskie w ramach eliminacji mistrzostw świata, aby spotkać się. Szczególnie pierwsze z dwóch spotkań doprowadziło do intensyfikacji kontaktów dyplomatycznych, których efektem było podpisanie protokołów będących wstępem do otwarcia granicy i nawiązania stosunków dyplomatycznych. Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy, iż w przypadku nieprzychylnego nastawienia dwóch państw dyplomatyczne wykorzystanie sportu może stwarzać okoliczności dla politycznego zbliżenia, mimo że sama dyplomacja sportowa nie jest wystarczająca dla tego celu. Podjęte zostaną ponadto rozważania dotyczące piłki nożnej w kontekście jej adekwatności dla dyplomacji sportowej pomiędzy Turcją i Armenią.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Wpływ inwestycji infrastrukturalnych w sektorze gazowym na bezpieczeństwo energetyczne Europy Środkowo-Wschodniej

Infrastruktura energetyczna jest jednym z czynników warunkujących bezpieczeństwo energetyczne współczesnego państwa. Niniejszy artykuł dotyczy problematyki sektora gazu ziemnego i nowych inwestycji infrastrukturalnych w regionie Morza Bałtyckiego. W tekście skonfrontowano teorię procesu integracji europejskiej (zagadnienia solidarności i lojalności) z praktyką wynikającą z pragmatycznego podejścia państw członkowskich UE do problematyki bezpieczeństwa energetycznego. Zastosowanie perspektywy nauk politycznych umożliwiło kompleksową analizę konsekwencji politycznych wynikających z realizacji połączeń gazowych (Nord Stream I, Nord Stream II oraz Baltic Pipe) w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Artykuł prezentuje grę interesów wokół analizowanych projektów gazowych oraz wskazuje, iż są one warunkowane przede wszystkim partykularnymi interesami państw (i firm) uczestniczących w realizacji tych projektów.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Polityka informacyjna organizacji terrorystycznych – na przykładzie Daesh

Polityka informacyjna w aspekcie ekstremizmu islamskiego jest tematyką niezwykle obszerną oraz skomplikowaną. Dlatego należytym jest, by na samym początku określić, co zgodnie z przyjętym zamierzeniem prezentowanej treści, należy rozumieć pod pojęciem polityki informacyjnej oraz propagandy fundamentalistów. Przedstawiony artykuł obejmuje szerokie spectrum propagandy polityczno, kulturowo, społecznej, jak również techniki masowej perswazji, charakteryzujące społeczeństwo postindustrialne. W tym obszarze obejmuje umiejętne posługiwanie się obrazami, sloganami i symbolami, odwołującymi się do uprzedzeń oraz emocji odbiorców, przez organizacje terrorystyczne. Zidentyfikowane zostały obszary efektywnej komunikacji, oparte na wielorakich płaszczyznach, mające na celu skłonienie odbiorcy do „dobrowolnego” przyjęcia punktu widzenia organizacji terrorystycznych. Płaszczyzny komunikacji, są zależne od grupy docelowej odbiorców, których można podzielić wedle zajmowanego statusu społecznego, majętności, przekonań religijnych, postaw społecznych, konserwatyzmu czy też opcji politycznej. W badanym kontekście, wymiar informacyjny, ekstremizmu islamskiego będzie obejmował działania grup ekstremistów, powołujących się na stworzenie kalifatu muzułmańskiego oraz tworzenie Daesh (ang. Islamic State) Państwa Islamskiego. Z uwagi, iż sama historia oraz tematyka funkcjonowania, legalności oraz działań bezpośrednich ISIS, nie jest tematyką niniejszego artykułu, zostaną przedstawione jedynie metody działania polityki informacyjnej, sposoby wykorzystywania popularnych massmediów, w celach propagandowych, czy też werbunkowych, samej organizacji. Wymiar informacyjny będzie dlatego opierał się głównie na propagandzie politycznej, religijnej oraz metodach dezinformacji potencjalnego odbiorcy.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Mihály Vajdy teoria krytyczna faszyzmu. Przyczynek do historii węgierskiego rewizjonizmu marksistowskiego

Rewizjonizm marksistowski na Węgrzech zwykło utożsamiać się z osobą György Lukácsa oraz powołaną przez niego do życia pod koniec lat 60. XX wieku tzw. szkołą budapeszteńską, którą współtworzyli: Ágnes Heller, Ferenc Fehér, György Márkus oraz Mihály Vajda. Na tle bogatej twórczości szkoły z danego okresu, skoncentrowanej wokół problematyki stricte marksistowskiej, wyróżnia się kilka tekstów Vajdy poświęconych faszyzmowi europejskiemu. W niniejszym artykule pytam o to, czy (i w jakim sensie) wpisują się one w rewizjonistyczną twórczość szkoły budapeszteńskiej (szerzej: węgierskiego marksizmu-rewizjonizmu jako takiego)? Czy również w tym przypadku mamy do czynienia z teorią, która, pod warstwą analiz historiozoficznych, zawiera w sobie określone przesłanie polityczne? Artykuł składa się z czterech części. W części pierwszej prezentuję ogólną charakterystykę zjawiska wschodnioeuropejskiego rewizjonizmu marksistowskiego, a w części drugiej omawiam pokrótce rewizjonizm w wydaniu szkoły budapeszteńskiej. W części trzeciej rekonstrukcję główne wątki problemowe teorii faszyzmu Vajdy, zaś w części czwartej odnoszę się bezpośrednio do pytania o potencjalnie rewizjonistyczny wymiar tej teorii.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Rola aktorów niepaństwowych w kształtowaniu bezpieczeństwa

Artykuł przedstawia analizę roli, jaką pełnią różni aktorzy niepaństwowi w kształtowaniu bezpieczeństwa globalnego. Zwraca uwagę na funkcje, jakie obecnie pełnią w tym procesie państwa oraz wskazuje, że ich rola stopniowo maleje na rzecz aktorów pozapaństwowych. Artykuł jednocześnie dostarcza klasyfikację tychże aktorów (organizacje rządowe, pozarządowe, korporacje, grupy zbrojne, think-tanki, diaspory, partie polityczne czy Kościół katolicki), różnicując ich znaczenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji