rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prognoza zużycia paliw płynnych w transporcie kolejowym do roku 2040

Artykuł jest poświęcony opracowaniu prognoz wartości energetycznej zużytego oleju napędowego wykonanego na potrzeby realizacji ustawowych zadań Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Prognozy zostały wykonane za pomocą opracowanego modelu wskaźnikowego, który uwzględniał zmienne, takie jak stan elektryfikacji poszczególnych odcinków sieci kolejowej, stopień wykorzystania taboru spalinowego na liniach zelektryfikowanych oraz wskaźnik zastępowalności taboru spalinowego taborem bezemisyjnym czy poprawa sprawności pojazdów spalinowych. Model bazował na ogólnodostępnych danych GUS oraz UTK, jak również specjalnie pozyskanych danych narodowego zarządcy infrastruktury kolejowej PKP PLK S.A. oraz przewoźników kolejowych. Opracowany model dla roku bazowego cechuje się błędem wynoszącym 2% obliczanego zużycia paliwa. Prognozy wykonano dla trzech scenariuszy: „zerowego”, scenariusza A „bez dodatkowych działań” (względem planowanych w momencie opracowywania prognozy) oraz scenariusza B „z dodatkowymi działaniami”, gdzie jako działania rozumie się inwestycje podejmowane w zakresie modernizacji infrastruktury i taboru kolejowego, jak również wprowadzanie zmian w organizacji przewozów kolejowych. Wyniki prognoz wskazują, że w najbardziej optymistycznym z punktu widzenia redukcji zużycia paliw płynnych w transporcie kolejowym scenariuszu B, do roku 2040 może nastąpić spadek zapotrzebowania na takie paliwa o około 31%. Według bardziej prawdopodobnego scenariusza A zużycie paliwa do 2040 nieznacznie wzrośnie. Elektryfikacja sieci kolejowej jest tylko jednym ze środków eliminowania pracy przewozowej realizowanej trakcją spalinową. Redukcja zużycia oleju napędowego wymaga znaczących zmian na rynku taboru kolejowego zmierzających w kierunku wdrażania pojazdów bezemisyjnych.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Modelowanie emisji z wykorzystaniem symulacji mikroskopowych

W artykule poruszono zagadnienia związane z modelowaniem emisji spalin z wykorzystaniem mikroskopowych symulacji ruchu drogowego. Celem pracy było opracowanie modelu ruchu, na podstawie którego możliwe jest obliczenie emisji z pojazdów z uwzględnieniem typu skrzyżowania oraz wartości natężeń ruchu. W artykule skupiono się na wartościach zużycia paliwa i emisji dwutlenku węgla. Przeanalizowano literaturę w zakresie czynników wpływających na emisję, które zależne są od człowieka, pojazdu i infrastruktury. Dokonano przeglądu matematycznych modeli pozwalających na obliczenie wartości chwilowych, często związanych ze zużyciem paliwa, które stanowią podstawę do oszacowania emisji. Wybrany model został zaimplementowany do modułu oprogramowania mikrosymulacyjnego w celu analizy wielkości emisji, w zależności od natężenia ruchu na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym i skrzyżowaniu z pierwszeństwem przejazdu. Przedstawiono wyniki badań z uwzględnieniem wariantów modeli sieci obejmujących jedynie dojazd i przejazd przez skrzyżowanie oraz niezależnie uwzględniających rozpędzanie pojazdów za skrzyżowaniem. W końcowym fragmencie artykułu objęto dyskusją wybrane założenia, możliwe do uwzględnienia w analizach i mające wpływ na osiągnięte wyniki, omówiono kwestie dokładności modelu oraz zaproponowano rozwiązania pozwalające na zwiększenie poziomu szczegółowości osiąganych wyników.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Metodyka pozyskiwania danych BIG DATA z telefonii komórkowej i możliwości ich wykorzystania w modelowaniu podróży

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie przykładowych możliwych źródeł danych o wielkim wolumenie (Big Data) ze szczególnym uwzględnieniem metody pozyskania danych z telefonii komórkowej – kart SIM oraz potencjału ich wykorzystania w modelowaniu podróży na poziomie makroskopowym. Na podstawie doświadczeń zdobytych podczas zakupu danych typu big data od kilku dostawców dla jednostek samorządowych w województwie pomorskim opisano najważniejsze zagadnienia metodyczne związane problematyką pozyskania i weryfikacji danych Big Data o rozmieszczeniu i przemieszczeniach ludności.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Krajowy model ciężarowego transportu drogowego na podstawie wyników badań TD-E

Modele symulacyjne systemów transportowych są kluczowym narzędziem do rozwiązywania wielu zagadnień z zakresu zarządzania tymi systemami. Metodologie tworzenia tych modeli wykorzystują zestawy danych zarówno o infrastrukturze transportowej, jak i o popycie na dostawę towarów lub przewozy pasażerów, jednak w tym zakresie wiele czynników uwzględniano na podstawie przypuszczeń z powodu złożoności modelowanych obiektów. W niniejszym artykule opisano podejście do modelowania systemu przewozów towarowych transportem drogowym w skali całej Polski, w oparciu o dane uzyskiwane przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie badania TD-E. Takie podejście pozwala uniknąć wielu przypuszczeń dotyczących popytu na przewozy towarowe, ponieważ parametry tego popytu są oszacowywane w oparciu o próbkę reprezentującą populację generalną – zbiór wszystkich podmiotów gospodarczych kraju generujących ruch towarowy. Podstawowe procedury w opracowanym podejściu do modelowania systemu transportu towarowego zaimplementowano w postaci skryptów w języku Python. W wyniku wykorzystania proponowanej metodologii uzyskano model ciężarowego transportu drogowego w skali całego kraju na podstawie danych badania TD-E z roku 2018. Ocenę adekwatności opracowanego modelu przeprowadzono w oparciu o wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu z roku 2015 na podstawie współczynnika determinacji jako miary jakości. Uzyskany model charakteryzuje się zadowalającą jakością (wartość współczynnika determinacji wyniosła 0.62), która może być poprawiona po kalibracji funkcji oporu przestrzeni oraz udoskonalenia procedury rozkładu ruchu na sieć drogową.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wartości dodane gałęzi gospodarki jako czynniki determinujące zmiany w przewozach poszczególnych grup ładunków

W artykule przedstawiono metodykę prognozowania przewozów towarowych kolejowych i drogowych w oparciu o wskaźniki makroekonomiczne, jakimi są wartości dodane poszczególnych gałęzi gospodarki. Wielkości wartości dodanych określają rolę danej gałęzi gospodarki w tworzeniu PKB. W przypadku gałęzi gospodarki uznanych za transportochłonne, mogą określać również zapotrzebowanie na przewozy poszczególnych grup ładunków. Istnieje możliwość prognozowania rocznych przewozów towarowych w rozpatrywanym horyzoncie czasowym w oparciu o szacunkowe wskaźniki zmian przewozów, w zależności od oszacowanych zmian wielkości wartości dodanej poszczególnych gałęzi transportu określonych jako transportochłonne, przy czym zmiany przewozów transportem lądowym są określane oddzielnie dla zdefiniowanych grup ładunków w zależności od przyporządkowanych im gałęzi gospodarki. Przewozy towarowe transportem kolejowym w danym roku, w poszczególnych grupach ładunków, zostały określane jako udział transportu kolejowego w przewozach towarowych transportem lądowym. Wskaźniki udziału transportu kolejowego są również funkcją zmian wielkości wartości dodanych poszczególnych gałęzi gospodarki. W artykule przedstawiono także metodykę określania funkcji elastyczności, zarówno dla zmian przewozów w poszczególnych grupach ładunków, jak również udziału transportu kolejowego w przewozach towarowych transportem lądowym. Metoda może być wykorzystana przy opracowaniu prognoz na cele dokumentacji studialnej dotyczącej infrastruktury transportowej.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Rozwiązania infrastrukturalno-ruchowe, poprawiające dostępność transportu zbiorowego w okresie realizacji najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych w Poznaniu

W artykule przedstawiono funkcjonowanie transportu zbiorowego w Poznaniu w okresie prowadzonych w ostatnich latach inwestycji infrastrukturalnych. Opisano rozwiązania infrastrukturalne i organizacyjne pozwalające na optymalne wykorzystanie posiadanego taboru oraz minimalizujące uciążliwości dla pasażerów. Szczegółowo przedstawiono modelowanie układu komunikacyjnego przy budowie trasy tramwajowej do Naramowic, przebudowie Ronda Rataje oraz realizacji Projektu Centrum. Opisane rozwiązania, często nietypowe lub dotychczas niewykorzystywane w miejskim transporcie zbiorowym, w dużej mierze pokazały, że przy dużej ilości ograniczeń w możliwości wykorzystania istniejącej infrastruktury należy szukać rozwiązań nieszablonowych. Organizator i operator miejskiego transportu zbiorowego wyszli w Poznaniu poza utarte schematy, co pozwoliło zachować atrakcyjność transportu zbiorowego działającego przy narzuconych przez prowadzone inwestycje ograniczeniach.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Koncepcja Związku Powiatowo – Gminnego „Sowiogórski Transport Publiczny”

Gmina Bielawa w 2023 roku planuje przekształcenie obecnej usługi międzygminnego transportu miejskiego w system powiatowo-gminny, który powinien doprowadzić do poprawy parametrów ekonomicznych funkcjonowania systemu i zmniejszenia finansowania ze strony jednostek samorządu terytorialnego. Możliwość utworzenia przedmiotowego związku reguluje art. 7 ust. 1 pkt 4a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, zgodnie z którym organizatorem publicznego transportu zbiorowego, przy uwzględnieniu właściwego obszaru działania, może być związek powiatowo-gminny. Celem utworzenia Związku Powiatowo – Gminnego jest wspólna organizacja publicznego transportu zbiorowego na obszarze powiatu i gmin tworzących związek powiatowo – gminny. Podejmowane w ramach związku działania będą obejmowały zarówno planowanie rozwoju transportu, jak i zarządzanie istniejącymi liniami komunikacyjnymi poprzez stworzenie spójnego systemu komunikacji publicznej.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza funkcjonowania wybranych węzłów przesiadkowych w Nowym Sączu na podstawie ocen pasażerów – część I

Celem artykułu jest dokonanie analizy funkcjonowania dwóch węzłów przesiadkowych na terenie miasta Nowy Sącz: Dworzec MDA S.A. oraz Dworzec MPK, na podstawie opinii pasażerów. W części I artykułu przedstawiono węzeł przesiadkowy w ujęciu teoretycznym, skupiając się na określeniu jego funkcji i celu budowy, a także dokonano ich klasyfikacji. Przybliżono również zasady budowy węzła przesiadkowego oraz wyszczególniono elementy jego wyposażenia. Następnie scharakteryzowano oba węzły ze względu na ich położenie, rodzaj transportu zbiorowego, układ infrastrukturalny i drogowy, sterowanie ruchem, lokalizację miejsc postojowych, dostępności informacji dla pasażera oraz określenie istniejących w nich problemów. W części II (TMiR nr 7/2022) przedstawiono wyniki badania marketingowego oceniającego oba węzły. Do przeprowadzenia badania wykorzystano formularz ankietowy, zawierający 16 pytań, w których ankietowani udzielali odpowiedzi o wybranym przez siebie węźle przesiadkowym, z którego najczęściej korzystają. Odpowiedzi udzieliło 516 osób, drogą elektroniczną lub wypełniając kwestionariusz osobiście na terenie węzła. Badanie wykazało, że plan rozmieszczenia elementów węzła jest jednym z brakujących ogniw w obu węzłach przesiadkowych, co wpływa na obniżenie zadowolenia pasażerów z aspektu przekazu informacji pasażerskiej. Analizując zebrane odpowiedzi stwierdzono również brak skomunikowania pomiędzy różnymi liniami komunikacyjnymi, a także problem dotyczący dostępności i przystosowania elementów węzła przesiadkowego na terenie Dworca MDA S.A. Na podstawie wysuniętych wniosków zaproponowano możliwości zmian jakie można byłoby zastosować w węzłach komunikacyjnych, aby zwiększyć dostępność i atrakcyjność transportu publicznego jaki i samych węzłów przesiadkowych na obszarze miasta.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Programy wspomagające zarządzanie pojazdami miejskiego transportu zbiorowego w Krakowie

W artykule przedstawiono zarys programów do nadzoru i lokalizacji pojazdów wykorzystywanych w Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym S. A. w Krakowie, jak również powiązane z nimi oprogramowanie do podglądu zdarzeń z kamer monitoringu zamontowanego w autobusach i tramwajach. Druga część artykułu zawiera genezę zapotrzebowania na udostępnienie lokalizacji pojazdów komunikacji miejskiej dla prowadzących oraz pasażerów. Przedstawiono w skrócie autorski program wykonany przez MPK S.A., który lokalizuje i udostępnia on-line współrzędne pojazdów dla pracowników spółki, celem optymalizacji pracy, zarówno prowadzących pojazdy, pracowników zaplecza, jak i służb nadzoru ruchu. Równorzędna funkcjonalność tego programu jest wykorzystywana celem udostępniania tych lokalizacji podróżującym. Dodatkowo, podczas tworzenia oprogramowania, przy niskim nakładzie pracy programistów uruchomiona została funkcjonalność: Historia lokalizacji pojazdów spółki na potrzeby Głównej Dyspozytorni Ruchu (GDR). Zostały również opisane inne programy używane w spółce, które optymalizują i ułatwiają prace na GDR.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Dystrybucja ładunków rowerami towarowymi w miastach

W artykule przedstawiono usystematyzowaną wiedzę z zakresu logistyki rowerowej. Zaprezentowano charakterystykę systemów rowerowych, opisano główne cechy systemów dystrybucji rowerami, opierając się zarówno na założeniach teoretycznych, jak i na analizie przykładów funkcjonujących wdrożeń. Omówiono też wybrane przykłady systemów dystrybucji ładunków rowerami towarowymi w Europie. W końcowej części artykułu zostały przedstawione krótkie sugestie dotyczące możliwości wykorzystania rowerów w procesie transportowym.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Instrumenty dekarbonizacji mobilności miejskiej

Dekarbonizacja jest jednym z nurtów równoważenia mobilności miejskiej. Polega na ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych. Dekarbonizacja wpływa korzystnie na ochronę klimatu, ale także poprawia jakość życia w miastach. Do podstawowych instrumentów dekarbonizacji mobilności miejskiej zalicza się: elektryfikację napędów w transporcie drogowym, rozwój miejskiego transportu zbiorowego, upowszechnianie zeroemisyjnych środków transportu osobistego – przede wszystkim rowerów oraz ograniczanie potrzeb mobilnościowych w drodze zastępowania mobilności fizycznej cybermobilnością pozwalającą na pracę i naukę zdalną. Wymienione narzędzia należy traktować jako składniki strategii budowanych indywidualnie na potrzeby poszczególnych miast i aglomeracji.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Możliwości zastosowania obliczeń kwantowych w modelowaniu systemów i procesów transportowych

W dzisiejszym świecie konieczność podjęcia właściwych decyzji w możliwie jak najkrótszym czasie wydaje się być ważniejsza niż kiedykolwiek. Dotyczy to wielu procesów transportowych w różnych systemach transportowych. Jednocześnie, w środowisku badaczy operacyjnych, trwają prace nad nowymi, bardziej wydajnymi algorytmami wsparcia podejmowania decyzji co wraz z rozwojem technologii obliczeniowych pozwala na sprawne rozwiązywanie coraz większych problemów. Jedną z nich jest kwantowe wyżarzanie, które możliwe jest z m.in. z wykorzystaniem komputera D-Wave. W artykule zaprezentowano zarys możliwości jego wykorzystania do wsparcia decyzji dyspozytorskich związanych z przywróceniem funkcjonowania ruchu pociągów na odcinku sieci kolejowej w sytuacji, gdy na tej linii występują znaczne opóźnienia w ruchu kolejowym.

Czasopismo: Transport Miejski i Regionalny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Choroby cywilizacyjne jako czynnik ryzyka w ubezpieczeniach na życie w Polsce

CEL: Celem artykułu jest zbadanie możliwości objęcia ochroną ubezpieczeniową osób z chorobami cywilizacyjnymi w oparciu o rozwiązania stosowane przez zakłady ubezpieczeń na życie w Polsce. Coraz więcej ludzi choruje przewlekle, a schorzenia te mają niewątpliwie wpływ na poziom ryzyka przyjmowanego do ubezpieczenia. Aby zapobiegać zupełnemu wykluczeniu osób chorujących na choroby cywilizacyjne z segmentu ubezpieczeń, rynek powinien stworzyć takie produkty ubezpieczeniowe, które przy jednoczesnym zachowaniu opłacalności umowy dla ubezpieczyciela spełnią również podstawowe wymagania zabezpieczenia życia osób ubezpieczonych. METODA: W artykule dokonano przeglądu literatury dotyczącej tendencji związanych z występowaniem chorób cywilizacyjnych w Polsce na tle tendencji europejskich. Na podstawie informacji zawartych w ogólnych warunkach ubezpieczenia wybranych produktów ubezpieczeniowych przeprowadzono analizę porównawczą tych ofert pod kątem uwzględnienia w nich schorzeń cywilizacyjnych. WYNIKI I WNIOSKI: Z przeprowadzonej analizy wynika, że dla osób dotkniętych chorobami cywilizacyjnymi 
istnieją znaczne trudności w uzyskaniu adekwatnej ochrony ubezpieczeniowej. W odniesieniu do najczęściej występujących chorób układu krążenia czy też nowotworów ubezpieczyciele uwzględniają te schorzenia w swojej ofercie, jednak wciąż istnieje luka w przypadku schorzeń takich, jak: cukrzyca, alergie czy zaburzenia psychiczne. ORYGINALNOŚĆ I WKŁAD: Wstępne wyniki badania przedstawione w artykule sygnalizują konieczność modyfikacji dotychczasowego podejścia do oceny ryzyka w ubezpieczeniach na życie poprzez uwzględnienie dynamicznego charakteru chorób cywilizacyjnych, co daje szanse na poszerzenie oferty produktowej. Proponuje się zastosowanie monitoringu stanu zdrowia ubezpieczonych, chociażby z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, co, choć jest w praktyce dyskusyjnym narzędziem, stwarza możliwość lepszego zarządzania ubezpieczonym ryzykiem oraz posiada walory profilaktyki zdrowotnej.

Czasopismo: Studies in Risk and Sustainable Development
Dziedziny: nauki społeczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zdrowiu
Ochrona żołnierza : natychmiastowa likwidacja skażeń

Artykuł dotyczy aktualnej problematyki, jaką jest ochrona żołnierza po skażeniach chemicznych oraz odtworzenie w SZ RP likwidacji skażeń, w szczególności tzw. natychmiastowej likwidacji skażeń. Likwidacja skażeń jest jedynym elementem systemu obrony przed bronią masowego rażenia (OPBMR), w którym następuje odtworzenie zdolności bojowej ludzi, wyposażenia i techniki po skażeniach. Najważniejsze jest to, by likwidacja ta była natychmiastowa, gdyż dotyczy zdrowia, a często życia skażonych. We wprowadzonym w 2020 roku doktrynalnym dokumencie DD/3.8(B) zawarto główne zasady prowadzenia natychmiastowej likwidacji skażeń, które są niespójne z innymi dokumentami. Należy zdawać sobie sprawę, że czekanie na rozkaz dowódcy czy odłożenie w czasie przeprowadzenia procesu likwidacji skażeń odkrytych powierzchni skóry lub umundurowania może być tragiczne w skutkach.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Synteza i badanie właściwości fizykochemicznych 1-propylo-2-nitroguanidyny

Wykonano syntezę 1-propylo-2-nitroguanidyny (PrNQ) wg oryginalnie zmodyfikowanej metody (podanej przez Davisa i Luce w 1927 r.), pozwalającej otrzymywać jednorazowo ok. 160 g produktu o czystości wystarczającej do dalszych badań. Strukturę cząsteczki PrNQ potwierdzono techniką magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR). Temperatura topnienia PrNQ wyznaczona techniką skaningowej kalorymetrii różnicowej (DSC) wynosiła 99°C przy szybkości ogrzewania 1°C/min. Rozkład egzotermiczny następuje w tych warunkach w temperaturze ok. 200°C. Wyniki badania wrażliwości na bodźce mechaniczne uzyskane dla PrNQ wskazują, że jest to materiał o odporności zbliżonej do jednego z najmniej wrażliwych materiałów wybuchowych, jakim jest 1,3,5-triamino-2,4,6-trinitrobenzen (TATB). Wykazano, że czysta PrNQ może być formowana metodą prasowania na zimno oraz techniką odlewania.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Historia badań ciekłych kryształów

Przedstawiono rys historyczny badań nad ciekłymi kryształami z uwzględnieniem zastosowań tych substancji. szczególną uwagę poświęcono badaniom prowadzonym w polskich ośrodkach naukowych od lat trzydziestych ubiegłego wieku do dziś.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Teorie średniego pola molekularnego dla stanu ciekłokrystalicznego

W artykule omówiono teorie średniego pola molekularnego opracowane dla nematycznych ciekłych kryształów, a także podkreślono ich zalety i ograniczenia. Przedstawiono rolę parametru uporządkowania w opisie fazy ciekłokrystalicznej. Zaznaczono rolę molekularnych momentów dipolowych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stan mezomorficzny i rodzaje mezofaz

W artykule omówiono podstawowe rodzaje faz ciekłokrystalicznych, biorąc pod uwagę sposób ich otrzymywania oraz uporządkowanie nadmolekularne wewnątrz fazy. Przedyskutowano charakterystyczne cechy budowy molekularnej substancji mogących występować w fazie ciekłokrystalicznej oraz ich wpływ na właściwości ciekłokrystaliczne. Podano przykłady wpływu oddziaływań międzymolekularnych na sytuację fazową ciekłego kryształu.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Elementy optyczne pracujące w widmowym zakresie obejmującym ultrafiolet próżniowy i miękkie promieniowanie rentgenowskie

W artykule zawarto podstawy fizyczne i przegląd elementów optycznych do pracy w zakresie obejmującym ultrafiolet próżniowy (eUV) oraz miękkie promieniowanie rentgenowskie (SXr). Pierwszy rozdział obejmuje wprowadzenie do analizowanej tematyki i podstawy fizyczne. W drugim rozdziale przedstawione zostały podstawy działania optyki związanej z zakresem eUV/SXr wraz z wyróżnieniem jej wad oraz zalet. W trzecim rozdziale szczegółowo omówiono elementy optyczne, takie jak: filtry optyczne, zwierciadła (m.in. wielowarstwowe), siatki dyfrakcyjne, płytki strefowe Fresnela oraz rozwiązania hybrydowe. rozdział czwarty przedstawia szeroki obszar zastosowań optyki eUV/SXr. W ostatnim rozdziale znajduje się podsumowanie przedstawionych wcześniej informacji.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna