rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Recenzja - Filip Schmidt, Para, mieszkanie, małżeństwo. Dynamika związków intymnych na tle przemian historycznych i współczesnych dyskusji o indywidualizacji, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2015. Jak się kochają w klasie średniej?

Filip Schmidt w swojej pracy zatytułowanej Para, mieszkanie, małżeństwo.
Dynamika związków intymnych na tle przemian historycznych i współczesnych
dyskusji o procesach indywidualizacji podejmuje temat niezwykle ważny
z punktu widzenia takich dziedzin socjologii jak socjologia rodziny czy socjologia
intymności, ale również socjologia klas społecznych. Niniejszy esej
recenzyjny ma na celu wskazanie istotnych pominięć analitycznych w książce
Schmidta. Autorka recenzji stawia tezę, że Filip Schmidt w swojej pracy
odnosi się de facto do doświadczeń przedstawicieli klasy średniej, jednak nie
problematyzuje tego aspektu tożsamości badanych, nie uwzględniając takich
aspektów przynależności do danej klasy społecznej, jak określony przebieg
cyklów życia, struktura kapitałów (społecznego, kulturowego, ekonomicznego),
zestawy dyspozycji charakterystyczne dla danej klasy czy struktura
aspiracji. Tymczasem, zdaniem autorki, przynależność klasowa partnerów
w związkach intymnych w istotny sposób wpływa na funkcjonowanie związków,
a pominięcie jej

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Beyond social class and status. The network embeddedness of music consumption

Związek między stratyfikacją a konsumpcją muzyki stał się dynamicznym polem badań w ostatnich latach nie tylko w socjologii muzyki, lecz w socjologii tout court. Przyjmuje się powszechnie, że konsumpcja muzyki przechodzi głęboką zmianę od ścisłej korespondencji między pozycjami społecznymi a gustem (teza o homologii) do modelu „wszystkożerności-jednożerności”, cechującego się większą różnorodnością preferencji wśród osób z wyższych warstw społecznych. Tym, co jest słabiej opisane w obu ujęciach, jest powiązanie konsumpcji muzyki z indywidualnymi sieciami społecznymi, niezależnie od innych zmiennych strukturalnych (np. klasy czy statusu). Bazując na oryginalnych danych ilościowych, autor próbuje ustalić, po pierwsze – czy zróżnicowanie osobistych sieci sprzyja większej różnorodności preferencji muzycznych i większej wiedzy, a po drugie, jaką role odgrywają „słabe” i „silne” więzi. Potwierdzono, że ludzie, których sieci są bogatsze w słabsze połączenia, mają większe szanse bycia „wszystkożercami”, lecz ta zależność nie jest prawdziwa w odniesieniu do więzi silnych. Autor zarysowuje możliwe wyjaśnienia rezultatów oraz wskazuje kierunki przyszłych badań.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nowe zjawiska w relacji lekarz – pacjent w kontekście rozwoju internetu

W artykule prezentowane są zmiany, jakie dokonują się w relacjach lekarz
– pacjent pod wpływem rozwoju nowych technologii komunikowania,
a zwłaszcza Internetu. Autor przedstawia wybrane modele, których tendencją
jest odchodzenie od paternalizmu tradycji Hipokratesowej i rezygnacja
z władzy lekarza na rzecz poszerzenia autonomii, podmiotowości i odpowiedzialności
pacjenta. W realnych sytuacjach na kształt relacji lekarz – pacjent
mają wpływ uwarunkowania polityczne, gospodarcze, społeczne. Powstanie
telemedycyny i wykorzystanie Internetu w opiece zdrowotnej zmienia tradycyjny
układ zależności oparty na władzy-wiedzy. Pojawiają się pojęcia
charakteryzujące nowe sytuacje komunikacyjne, np. e-pacjent, e-zdrowie,
e-lekarz, które zmieniają kontekst relacji lekarz – pacjent. Internet popularyzuje
wiedzę medyczną, pozbawiając ją „aury tajemniczości”, staje się przestrzenią
nowych relacji i form komunikacji o zdrowiu, chorobie i medycynie

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Modernizacja kulturowa i psychologiczna jako ideologia inteligenckiej hegemonii

Tekst jest próbą krytycznego spojrzenia na szerokie spektrum współczesnych dyskursów medialnych
i akademickich w Polsce, których wspólnym mianownikiem są wizje „barier kulturowych”,
„mentalnych”, „historycznych” czy też „psychologicznych” przedstawianych jako główne
przeszkody na drodze przyspieszenia procesu modernizacji kraju. Alternatywnie można mówić
tu o wizjach, które łączy przekonanie, iż sfery kultury i psychiki są głównymi płaszczyznami,
na których możliwe jest radykalne zdynamizowanie rozwoju Polski. Wizje te odnoszone są do
szerszych tendencji, charakterystycznych dla dużej części polskich nauk społecznych, które określać
można mianem „kulturalizacji” oraz „psychologizacji” obrazów procesów społecznych. Tendencje
te łączą się z marginalizacją w wyjaśnianiu przemian społecznych czynników politycznych oraz
ekonomicznych. Narastanie popularności wspomnianych wizji, które nierzadko odwołują się nawet
do wyjaśnień z zakresu psychoanalizy, wiązać można w wymiarze globalnym z przemianami
mechanizmów legitymizacji we współczesnym świecie zachodnim, w szczególności z rosnącym
znaczeniem dyskursów indywidualizujących obrazy świata społecznego, naturalizujących relacje
władzy poprzez etykę prywatnego wyboru i interesu itp. Aktywna adaptacja tych wizji w Polsce
interpretowana będzie jako aspekty procesu dostosowania szeroko rozumianej inteligencji, a więc
elity peryferyjnej, którą rozpatrywać można jako specyficzny substytut burżuazji bazujący na
szczególnej roli kapitału kulturowego, do aktualnych struktur i natury relacji władzy w skali
globalnej. Wspomniane wizje kulturowych i mentalnych barier rozwoju kraju wydają się więc
wpisywać dobrze zarówno w mechanizmy naturalizacji i legitymizacji zależności Polski od
zachodniego rdzenia, oraz jednocześnie dominacji elit inteligenckich i utrzymania przez nie wpływu
na najbardziej dla niej newralgiczne wymiary organizacji życia społecznego.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Zmiana społeczna i jednostka we współczesności

Z wielu powodów zmiana społeczna jest jednym z najważniejszych lecz także wewnętrznie zróżnicowanych
obszarów badań w socjologii współczesnej. Uzasadnione wydaje się w związku z tym
przyjęcie założenia, że na tę szeroką dziedzinę badań składają się trzy nurty poszukiwań. Pierwszy
z nich dotyczy strukturalnych determinant zmiany społecznej. Drugi koncentruje się wokół mechanizmów
samej zmiany. Natomiast trzeci zajmuje się rezultatami lub efektami zmiany społecznej.
Analiza prezentowana w artykule koncentruje się wokół rezultatów zmiany społecznej, które
traktowane są jako istotne czynniki kształtujące status i egzystencjalną sytuację jednostki w ciągu
ostatnich dekad.
Teoretyczne i metodologiczne zróżnicowanie studiów nad rezultatami zmian społecznych
powoduje, że w analizie uwzględnione zostają wnioski płynące z trzech perspektyw badawczych.
Pierwsza z nich, związana ze studiami R. Ingleharta i zespołu World Values Survey, wskazuje
na zasadniczą zmianę systemu wartości młodszych generacji.
Druga z perspektyw rozwijana głównie przez A. Giddensa i U. Becka bada konsekwencje
procesów tzw. „radykalizacji nowoczesności”.
W centrum trzeciej perspektywy znajduje się teza, stwierdzająca iż społeczeństwa Zachodu
wkroczyły w okres głębokich i gwałtownych społecznych oraz ekonomicznych transformacji.
Transformacje te – utrzymują rzecznicy tej orientacji badawczej- doprowadzą w nieodległej
przyszłości do „końca świata, który znamy” jak wyraził to I. Wallerstein w tytule swojej książki.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Krajowe Ramy Kwalifikacji dla szkolnictwa wyższego: rewolucja czy face-lifting programów studiów?!

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie zawarte w tytule. Jest
przykładem krytycznego podejścia, zarówno w odniesieniu do samej idei
„europejskich”, jak i „krajowych” ram kwalifikacji, jak i sposobu ich opracowania
w Polsce.
Główne wątpliwości dotyczą z jednej strony możliwości dokonania właściwego
zróżnicowania konkretnych kwalifikacji na poszczególnych poziomach
studiów. Z drugiej zaś możliwości właściwego zoperacjonalizowania
określonych efektów kształcenia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Modernizacja szkolnictwa wyższego w Polsce. Perspektywa teorii refleksywnej modernizacji

W artykule podejmuje się próbę spojrzenia na modernizację sektora
szkolnictwa wyższego z perspektywy refleksywnej modernizacji. Źródłem
radykalnych przeobrażeń szkolnictwa wyższego w Polsce stały się neoliberalne
rozwiązania instytucjonalne, otwierające szkolnictwo wyższe na prywatyzację,
konkurencję oraz urynkowienie i uwalniające je od zbiurokratyzowanych struktur
heteronomicznych, legitymizowanych przez warunki poprzedniego systemu. Dla
wyjaśnienia charakteru przeobrażeń w szkolnictwie wyższym wykorzystano trzy
kategorie analityczne refleksywnej modernizacji; indywidualizację, ryzyko oraz
refleksywność, jako heurystyczne narzędzia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Czy wpisy na wniosek do rejestru stałego wyborców w gminach wpływają na wyniki wyborów organu wykonawczego gmin?

Artykuł stanowi przykład analizy eksploracyjnej, której podjęcie uzasadniają wypowiedzi pozyskane od aktorów lokalnych w wybranych gminach na terenie kraju, sugerujące wykorzystywanie przez piastunów organów wykonawczych gmin wpisów na wniosek do rejestru wyborców w celu zwiększenia szans swojej reelekcji. W związku z tym sformułowano pytanie badawcze: czy wpisy na wniosek do rejestru wyborców w gminach wpływają na wyniki wyborów bezpośrednich organu wykonawczego gmin? Poszukując odpowiedzi na to pytanie, eksplorowano bazy danych ilościowych uwzględniające wielozakresowe cechy kandydatów i gmin. Weryfikacji dokonano, stosując: regresję liniową, logistyczną, przestrzenną oraz regresję nieciągłą (regression discontinuity design – RDD). Taka wielowątkowa analiza umożliwia udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na postawione pytanie. Wpisy nie zwiększają szans ubiegających się o reelekcję na wygranie wyborów, nie zwiększają też ich poparcia wyborczego. Na wpisach zyskują nieznacznie pretendenci, ale zysk ten jest pochodną uwarunkowań strukturalnych, a nie intencjonalnych wpisów do rejestru w celu oddania głosu na określoną stronę rozgrywki. Nie można wykluczyć, że w niektórych gminach i wyborach wpisy mogły przechylić szalę rozgrywki wyborczej, ale są to przypadki na tyle skrajne i rzadkie, że niewykrywalne przez testy walidacyjne zmiennych w ramach schematu RDD. RDD wykazuje co prawda manipulacje wyników wyborczych, jednak ich źródłem nie są wpisy na wniosek do rejestru.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Mixed Mode Survey Design: problem efektu techniki

W sytuacji pogarszających się warunków realizacji badań surveyowych
poszukuje się sposobów ograniczenia błędu pomiaru (Total Survey Error),
związanego z nieuczestniczeniem wylosowanych jednostek w wywiadzie
(Non Response Error). Jedno z rozwiązań stanowi procedura Mixed Mode
Survey Design, która polega na uzyskiwaniu tych samych informacji od różnych
osób, przy wykorzystaniu odmiennych technik badawczych, np. wywiad
PAPI (Paper and Pencil Interviewing), CATI (Computer Assisted Telephone
Interviewing), CAWI (Computer Assisted Web Interviewing). Jednakże
wykorzystanie tej procedury może powodować wystąpienie efektu techniki
(tzw. Mode Effects). W artykule analizujemy efekt techniki na płaszczyźnie:
(i) sformułowania pytania; (ii) sposobu kontaktowania oraz (iii) sposobu
komunikowania się z respondentem, poddając ocenie wskaźnik realizacji
(tzw. Response Rate) oraz porównując odpowiedzi respondentów na te same
pytania, uzyskane przy zastosowaniu różnych technik.
W analizach wykorzystano materiały zebrane w projektach realizowanych
techniką PAPI (badanie European Social Survey, round 3) oraz CATI (badanie
w ramach metodologicznego grantu ESS Infrastructure: i3.). Wyniki przeprowadzonych
analiz potwierdzają istnienie poważnych różnic związanych
z efektem techniki (w przypadku wywiadu PAPI i CATI). Stawia to pod znakiem
zapytania ideę ich łączenia celem ograniczenia błędu braku odpowiedzi.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Ekonomia uwagi – gospodarczy fundament społeczeństwa informacyjnego widziany oczami sceptyka

Celem artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi głównych tez ekonomii uwagi. Ujęcie to
zostało zaprezentowane jako – niesatysfakcjonująca naszym zdaniem – próba wypracowania nowego
paradygmatu ekonomicznego na potrzeby społeczeństwa informacyjnego. Oprócz sprawozdania
z głównych tez omawianej teorii autor podejmuje próbę sformułowania krytyki zewnętrznej
ekonomii uwagi. Uwaga traktowana przez postulatorów i zwolenników referowanego ujęcia ma
stanowić substytut pieniądza (lub bogactwa) w społeczeństwie informacyjnym. W interpretacji
autora propozycja tego rodzaju razi swobodnym traktowaniem dorobku teoretycznego ekonomii,
socjologii i innych nauk społecznych a tezy przez nią wysuwane są zdecydowanie zbyt śmiałe.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Medykalizacja a genetyzacja: ciągłość czy zmiana?

Choć koncepcja medykalizacji należy do kanonów socjologii medycyny, to wraz z rozwojem
wiedzy i technologii genetycznych została ona wzbogacona o koncepcję genetyzacji. Wielu
badaczy akcentuje bowiem, że w dwudziestym pierwszym wieku genetyka przestała być tylko
nauką, a stała się szczególną ideą, sposobem postrzegania świata i ideologią. Pojęcia genetyczne
służą wszak wyjaśnianiu zdrowia i choroby, definiowaniu normy, patologii i tożsamości, zaś
myślenie w kategoriach genetycznego redukcjonizmu, determinizmu, fatalizmu i esencjalizmu
zastępuje inne formy interpretacji zjawisk biologicznych, społecznych i kulturowych. Celem
tekstu jest rekonstrukcja koncepcji genetyzacji sformułowanej w latach dziewięćdziesiątych
minionego wieku przez kanadyjską badaczkę Abby Lippman. Wychodząc od tezy o medykalizacji,
ukazuję jej intelektualne korzenie i główne kierunki badań. Dokonuję także jej krytycznej
ewaluacji i podejmuję próbę odpowiedzi na pytanie, czy koncepcja genetyzacji wprowadza
istotne novum, czy też powinna być rozumiana jako element szerszego procesu medykalizacji.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kapitał społeczny polskich studentów na tle międzynarodowym z wykorzystaniem wyników badań eksperymentalnych

Artykuł prezentuje wyniki badań eksperymentalnych nad wybranymi aspektami kapitału społecznego w Polsce na tle innych państw. W odróżnieniu od wcześniejszych badań zastosowano inną metodę pomiaru poziomu kapitału społecznego, która umożliwia obiektywizację oceny zasobów tego kapitału. Zastosowana metoda badawcza bazuje na obserwacjach, nie zaś na deklaracjach respondentów, co pozwala na uchwycenie luki intencjonalno-behawioralnej. Analizowane są w nim następujące aspekty: zaufanie, wiarygodność i współpraca. W artykule porównano wyniki typowych gier eksperymentalnych – gry „zaufanie” oraz gry „dobro publiczne” – przeprowadzanych na całym świecie, w tym polskie badania autorów przeprowadzone na grupie 1540 studentów w 16 miastach – stolicach regionów Polski. Wyniki analizy porównawczej wskazują na niski poziom zaufania obserwowanego, co potwierdza wyniki przeprowadzanych cyklicznie badań sondażowych, niski poziom wiarygodności, jednak towarzyszy im zaskakująco wysoki poziom współpracy obserwowany w grze „dobro publiczne”.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Społeczeństwo wiedzy – kwestia bliskiej czy odległej przyszłości?

Przedłożony tekst zakłada, że kluczowym warunkiem zaistnienia społeczeństwa
wiedzy nie są strukturalne uwarunkowania jego funkcjonowania, infrastruktura
technologiczna, odpowiednio zagospodarowana przestrzeń informacyjna
itp., ale jakość odpowiadająca samej wiedzy, którą dysponuje człowieka. A ta,
w znacznej mierze, kształtowana jest przez szkołę. Prześledzenie parametrów
aktualnie realizowanej wiedzy edukacyjnej każe stwierdzić, że absolwenci placówek
oświatowych kształtowani są na miarę zupełnie innej epoki niż epoka
wiedzy. Pozwala to wnosić, że nie stoimy na progu społeczeństwa wiedzy (nie
utożsamianego ze społeczeństwem, w którym gospodarka oparta jest na wiedzy),
ale że jest ono sprawą odległej jeszcze przyszłości. Przybliżenie się do niego
wymagałoby podjęcia radykalnych kroków reformujących instytucje odpowiedzialne
za stan świadomości jednostek, szczególnie szkół.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Sfera publiczna trwale warunkowana. Studium przypadku powiatowej debaty publicznej w ujęciu morfogentycznym

W artykule zanalizowano uwarunkowania morfogenetyczne funkcjonowania lokalnej sfery
publicznej. Wskazano bariery jej rozwoju w kontekście istniejących w Polsce emergentnych
struktur społecznych (interesy) oraz kulturowych (idee, wartości). Kontekst
ten cechuje się dominacją kulturową, społeczną i ekonomiczną jednej warstwy – inteligencji.
Na podstawie założeń ontologicznych i epistemologicznych teorii morfogenezy
przedstawiono studium przypadku debaty publicznej w T arnowskich Górach. Analizie jakościowej
poddano dane terenowe (obserwacja uczestnicząca), wykorzystując elementy krytycznej
analizy dyskursu oraz założenia idealnej sytuacji komunikacyjnej Jürgena Habermasa.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Popękane polskie społeczeństwo jako pole badawcze – dane, fakty, mity

W artykule analizowana jest problematyka popękania społeczeństwa polskiego. Pojęcie to odnoszone
jest do tradycyjnych pojęć socjologicznych opisujących zróżnicowania społeczne: podziałów
klasowych, podziałów społeczno-politycznych, zróżnicowania stylów życia czy wzorów
konsumpcji, nieciągłości dyskursu społecznego. Krótki przegląd stanowisk teoretycznych,
od Marksa i Webera aż po Bourdieu, dopełnia bardziej wnikliwa prezentacja dokonań polskich
autorów – klasycznych i współczesnych. Jako pole analiz popękania społeczeństwa polskiego
wskazuje się: po pierwsze, „klasyczne” podziały wynikłe z różnic w położeniu w strukturze
społecznej; po drugie, „nowe” podziały związane z konsumpcją i stylami życia; po trzecie, podziały
społeczno-polityczne (rozumiane zgodnie z koncepcją Lipseta i Rokkana); po czwarte,
obszar języka, komunikacji, dyskursu. Dalej następuje dyskusja uwzględniająca zarówno koncepcje
teoretyczne, jak i – w miarę możliwości – dane empiryczne z czterech wskazanych pól
popękania społeczeństwa polskiego. Sformułowane wnioski mają charakter nieostateczny. Obecnie
podziały o charakterze klasowo-warstwowym nie zanikają, konsumpcja wykazuje zarówno
klasowo-warstwowe zróżnicowanie, jak i jednorodność przekraczającą granice grup społecznych,
elektoraty się krystalizują, zaś podziały w sferze języka wydają się wyraziste. Ponadto
istnieją pewne zależności struktury klasowej, sfery konsumpcji i zachowań politycznych, z którymi
łączą się podziały w sferze języka i dyskursu. Sytuacja wydaje się jednak dynamiczna.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Przedwojnie i powojnie – podzielony świat w wizji modernizacji powojennej prasy codziennej (Łódź 1945–1948)

Pierwsze lata powojenne to moment konstruowania świata na nowo. Moment umożliwiający redefinicję – nadanie znaczenia starym słowom. Przyglądając  się wydawanej w Łodzi powojennej prasie codziennej, można stwierdzić, że jedną z zauważalnych cech dyskursu jest jego organizacja wokół dwóch przeciwstawnych kategorii: tego, co było przed wojną – czyli „Polski przedwrześniowej”, oraz chwili obecnej i projektowanej przyszłości, czyli tego, co nastąpiło po II wojnie światowej. Na przykładzie czterech dzienników publikowanych w latach 1945–1949 śledzę binaryzującą logikę kształtującego się dyskursu socjalistycznego. Rekonstruuję, jak definiowany był powojenny świat, w tym rola robotniczego miasta w odradzającej się Polsce. Jaki punkt odniesienia dla modernizacyjnych wizji przywoływała prasa? Jakie były  płaszczyzny nadchodzącej zmiany? Czy warto było wrócić do poprzedniej rzeczywistości społecznej II Rzeczpospolitej lub odtworzyć jej elementy? W poniższej analizie proponuję także spojrzeć na powojenną prasę w nieco innym niż zazwyczaj świetle. Po pierwsze, dystansuję się wobec ujmowania powojennego języka prasy jako nowomowy. Po drugie, podkreślam nie tyle znaczenie politycznej mobilizacji przypisywanej powojennej prasie, ile politycznego wyciszenia i budowy jak najszerszej koalicji dla rekonstrukcji kraju pod przewodnictwem nowego rządu. Z tej perspektywy binaryzująca logika dyskursu staje się uniwersalną charakterystyką języka próbującego narzucić swoją hegemoniczną wizję świata, a jej celem jest nie tyle aktywizacja, ile inkluzja.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Efekty kształcenia jako centralna idea Krajowych Ram Kwalifikacji

Proces Boloński stawia przed nami nie lada wyzwanie: jak zapewnić jednocześnie
porównywalność efektów kształcenia i zachowanie różnorodności
form kształcenia w ramach zintegrowanej Europy? Narzędziem umożliwiającym
realizację tego zadania mają być Krajowe Ramy Kwalifikacji (KRK).
Kwalifikacje definiuje się jako tytuł, stopień itp., utożsamiany z odpowiadającym
mu dyplomem, świadectwem, certyfikatem lub innym dokumentem,
wydawanym po zakończeniu pewnego etapu kształcenia, poświadczający
uzyskanie zakładanych efektów kształcenia. Właśnie określenie efektów
kształcenia powinno być punktem wyjścia organizacji procesu edukacji.
Przechodzenie europejskiego szkolnictwa wyższego na system kształcenia
opartego na efektach (outcome-based approach – OBA) jest już faktem, idea
OBA nie jest jednak wolna od wątpliwości. Na przykład, czy skupianie się
na uzyskiwaniu wyników nie zabije „akademickości” kształcenia, służącego
poszerzaniu horyzontów? Czy nie uczyni z uczelni czegoś na kształt wyższej
szkoły zawodowej?

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne