rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Literacko-teologiczno-retoryczny kontekst solowych kompozycji wokalnych w wymiarze edukacyjnym

Autor, jako muzykolog, w swoim badaniach zajmuje się teologiczno-retoryczną analizą barokowych kompozycji wokalnych, pisanych na niski bas, oraz literackim kontekstem pieśni, które wykonuje. Jako wykonawca (bas, basso-profondo) w swoim repertuarze ma pieśni religijne i świeckie, arie operowe oraz dzieła oratoryjno-kantatowe obejmujące okres od wczesnego baroku do współczesności. Jako ksiądz katolicki często sam organizuje swoje recitale wokalne, przygotowuje słowo wprowadzające, nawiązując przy okazji do prowadzonej pracy badawczej. Koncerty te ze względu na ściśle określone grupy odbiorców (dzieci szkolne, młodzież akademicka, osoby dorosłe, w tym słuchacze uniwersytetu Trzeciego Wieku), formę prowadzenia oraz określony repertuar, przybierają formę edukacyjną. Materiał badawczy do niniejszego artykułu stanowią programy wybranych koncertów autora, zapis nutowy wykonywanych utworów wraz z tekstami, wyniki badań własnych (publikacje) nad twórczością wybranych kompozytorów (Nowowiejskiego i Moniuszki), teologiczno-retoryczne rozprawy autora na temat niektórych wykonywanych przez niego kompozycji barokowych na niski bas. Metodę badawczą artykułu określić można jako eksplorację własnej działalności koncertowej, programów koncertów oraz sposobów ich prowadzenia, a także analizę literacką i historyczną wybranych kompozycji w szeroko pojętym wymiarze edukacyjnym uwzględniającym różne grupy wiekowe słuchaczy. Muzyka, w szczególności muzyka wokalna, ma uczyć, wychowywać, uwrażliwiać, zarówno poprzez wartości, które posiada sama w sobie, jak też poprzez kontekst religijny, literacki, historyczny czy patriotyczny. Tego chce dowieść autor, wskazując na formy edukacji w zakresie innych dziedzin (teologia, literatura, historia, wychowanie patriotyczne) poprzez własną działalność koncertową.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkoła jako wspólnota twórczego myślenia i działania – realność czy utopia?

Rozważania podjęte w artykule osadzone zostały w kontekście współczesnych paradygmatów edukacyjnych, zwłaszcza koncepcji socjokulturowej, zgodnie z którą uczenie się największą skuteczność osiąga wtedy, gdy jest partycypacyjne, nastawione na wspólne poszukiwanie rozwiązań problemów i odkrywanie znaczeń w procesie uczenia się. W kontekście dynamicznych zmian rzeczywistości społeczno-kulturowej i rozwoju technologicznego jedną z kluczowych kompetencji człowieka jest kreatywność. W opracowaniu podjęto próbę poszukiwania modelu edukacji kreatywnej opartej na animowaniu i organizowaniu sytuacji edukacyjnych, które wymagają obecności i udziału w nich innych osób, a tym samym tworzeniu wspólnoty w procesie rozwijania twórczego myślenia i działania. Poddano analizie czynniki sprzyjające budowaniu takiej wspólnoty oraz wcielaniu w życie idei i założeń pedagogiki współbycia w praktyce szkolnej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Młode kobiety w „szponach opętania ” szczupłych i zgrabnych sylwetek

Celem badań było ukazanie sposobów i skutków działań młodych kobiet zmierzających do poprawy własnego wizerunku, prowadzącego do osiągnięcia idealnych kształtów. Badaniem za pomocą Kwestionariusza Ankiety poddano 180 młodych kobiet. Uzyskane dane wskazały na trudności w obiektywnej ocenie obrazu własnego ciała. Podejmowane działania o charakterze korekcyjnym najczęściej były nieskuteczne, stąd badane kobiety zaplątały się we własne wypracowane przez siebie „szpony niemalże opętania”, zmierzające do modyfikacji ciała.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pojęcie resilience w ujęciu tradycyjnym i współczesnym

W niniejszym artykule zarysowano koncepcję resilience, która w szerokim ujęciu dotyczy możliwości adaptacyjnych jednostek, rodzin czy całych społeczności w obliczu doświadczanych przeciwności losu lub traumatycznych zdarzeń. Wyjaśniono genezę koncepcji, a także wskazano na etymologię tego pojęcia. Wskazano Normana Garmezy’ego, Emmy Werner i Michaela Ruttera jako prekursorów badań nad resilience, dokonano także syntetycznego opisu prowadzonych przez nich badań. Podjęte w artykule rozważania mają na celu ukazanie złożoności samego konstruktu resilience, oraz związanych z nim pojęć – pozytywnej adaptacji, czynników ryzyka i czynników chroniących. Przeanalizowano także możliwości poznawcze i ograniczenia w wykorzystywaniu koncepcji resilience, akcentując konieczność ustalenia jednolitych ram teoretyczno-empirycznych.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Cyfrowy świat dzieci i młodzieży

W artykule poruszono problematykę wykorzystywania nowoczesnych technologii przez dzieci i młodzież. Wiek, w którym dzieci rozpoczynają aktywne uczestnictwo w przestrzeni wirtualnej, obniżył się już do 7. roku życia. Sukcesywnie wzrasta również ilość czasu poświęcanego przez dzieci i młodzież na aktywność w sieci. Interesujące jest to, do jakiego rodzaju aktywności wykorzystywana jest przez młodych ludzi przestrzeń wirtualna, i czy te tendencje mogą, a może czy powinny zostać uwzględnione w edukacji szkolnej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wkład Elizy Orzeszkowej w propagowanie kwestii kobiecej oraz kształtowanie dążeń edukacyjnych młodych Polek w II połowie XIX wieku

W II połowie XIX wieku na ziemiach polskich kwestia kobieca stała się ważnym tematem społecznym. Dotyczyła kobiet ze średnich warstw społecznych. Obejmowała zagadnienia kształcenia dziewcząt, przygotowania ich do działalności zarobkowej oraz znalezienia takich miejsc pracy, które będą odpowiednie dla kobiet i nie będą stanowiły konkurencji dla mężczyzn. Kwestie te poruszała również Eliza Orzeszkowa, znana pisarka i publicystka. Opowiadała się za gruntownym wykształceniem kobiet w kierunku odpowiadającym ich zdolnościom i zainteresowaniom. Domagała się reformy wychowania dziewcząt w rodzinie, a zwłaszcza zadbania o ich harmonijny rozwój fizyczny, umysłowy i moralny. Zwracała uwagę na popełniane przez rodziców błędy i wskazywała sposoby ich naprawienia. Przedstawiając w swoich powieściach i opowiadaniach losy kobiet, które zostały zmuszone przez warunki życiowe do podjęcia działalności zarobkowej, a nie posiadały do niej wymaganego przygotowania, podkreślała potrzebę zapewnienia każdej dziewczynie fachowego wykształcenia w wybranym przez nią kierunku. W tekstach publicystycznych wskazała cel oraz sposoby właściwego wychowania i kształcenia młodzieży żeńskiej. Wkład Elizy Orzeszkowej w propagowanie kwestii kobiecej oraz kształtowanie dążeń edukacyjnych młodych Polek w II połowie XIX wieku jest nie do przecenienia i dlatego stał się przedmiotem niniejszych rozważań.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dialog i monolog wewnętrzny u osób z zespołem Aspergera

Dialogi wewnętrzne jeszcze do niedawna kojarzone były przede wszystkim z patologią. W publikacjach dotyczących koncepcji dialogowego „Ja” temat ten jest systematycznie rozwijany oraz pogłębiany. Celem badań było przeprowadzenie dokładnej analizy dialogów oraz monologów wewnętrznych u osób z zespołem Aspergera (ZA) oraz określenie, czy w grupie tej istnieje preferencja używania formy dialogu lub monologu. Badanie miało na celu również rozstrzygnięcie, czy monologi oraz dialogi wewnętrzne są kierowane przez osoby z ZA częściej do pozycji „Ja” czy do reprezentacji innych osób. Badania objęły 23 osoby w wieku od 12 do 19 lat ze zdiagnozowanym ZA. Zastosowano zmodyfikowaną wersję ankiety eksperymentalnej Puchalskiej-Wasyl, którą dostosowano do możliwości osób z ZA. Okazało się, że osoby z ZA częściej prowadziły dialog  jak i monolog w odniesieniu do zewnętrznych niż do wewnętrznych pozycji „Ja”. W odniesieniu do wewnętrznych pozycji „Ja” wystąpiła przewaga monologu wewnętrznego nad dialogiem. Autobiografie osób z ZA mogą stanowić cenne źródło uzupełniające analizy narracyjne.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Budowanie świadomości zdrowotnej w orientacji na przyszłość wyzwaniem edukacji zdrowotnej

Odwołując się do programów i strategii związanych z działaniami na rzecz zdrowia, można zauważyć, iż gros zabiegów ma koncentrować się na działaniach profilak-tycznych, wyprzedzających pojawienie się problemów zdrowotnych oraz epidemiologicznych.Zdecydowanie należy podkreślić, że świadomość zdrowotna Polaków jest mała, stąd często choroby, np. cywilizacyjne, wykrywane są w późnych stadiach rozwoju. Z tego względu istotna staje się edukacja zdrowotna.Przygotowano krótki kwestionariusz Świadomość zdrowotna w orientacji przyszłościowej, który może spełnić rolę narzędzia przesiewowego, umożliwiającego wyłonienie osób o małej świadomości zdrowotnej. Ma on szansę podnieść skuteczność działań edukacyjnych. Kwestionariusz zawiera 18 itemów skupionych w trzech wymiarach: (1) poszukiwanie i wykorzystanie informacji dotyczących zdrowia, a także orientacja na zdrowy styl życia oraz czujność zdrowotną, (2) odpowiedzialność za dbanie o zdrowie obecnie i w przyszłości, (3) motywacja zdrowotna jako indywidualna orientacja zdrowotna w kierunku zapobiegania ewentualnym problemom zdrowotnym i zwiększenia dobrostanu zdrowotnego. Rzetelność skali określono za pomocą wskaźnika alfa Cronbacha, który wynosi 0,874, a poszczególne skale miały wskaźniki rzędu: I – 0,836, II – 0,838, III – 0,601.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wizerunek dziecka z zaburzeniami rozwoju w poglądach nauczycieli szkół masowych

W niniejszym opracowaniu zaprezentowano wyniki badań dotyczących ustosunkowań nauczycieli szkół masowych do dzieci z zaburzeniami w rozwoju. Poznano deklaracje i istniejąca poza ich sferą poglądy. Ustalono, że występuje rozbieżność między deklaracjami a postawą nauczycieli. W ocenach badani ujawniają chęć działania na rzecz dzieci z zaburzeniami w rozwoju. W nieoficjalnych sądach wyrażają dystans. Sugerują, aby dzieci z interesującej nas grupy kształciły się w szkołach „półspecjalnych”. Przypisują uczniom z zaburzeniami właściwości waloryzowane negatywnie. Uważają ich za zdeterminowanych biologicznością, zależnych od otoczenia i przez nieaprobowanych (zwłaszcza przez rówieśników), a przez rodziców otoczonych konwencjonalną opiekuńczością. Elementarne znaczenie w wyposażaniu dzieci z deficytami rozwojowymi we wzmiankowane cechy ma wysokie wartościowanie zdrowia. Istotne jest też utrzymywanie się negatywnych stereotypów i niedostateczne wsparcie udzielane uczniom z zaburzeniami w rozwoju oraz ich nauczycielom w szkołach masowych.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Znajomość prawidłowości rozwojowych dziecka sześcioletniego przez nauczycieli klas I–III

Artykuł jest próbą omówienia badań o charakterze ewaluacyjnym, przeprowadzonych na potrzeby projektu „Sześciolatek w szkole”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Wobec obniżenia wieku szkolnego bardzo ważna wydaje się znajomość prawidłowości rozwojowych dziecka sześcioletniego przez nauczycieli klas I–III. Posiadanie tej wiedzy pozwala na dostosowanie wymagań programowych do indywidualnych możliwości dziecka, jego potrzeb, zdolności, zainteresowań. Istotne wydają się zarówno sposoby pozyskiwania informacji na temat prawidłowości rozwojowych dziecka sześcioletniego, dostrzeżenie i zrozumienie ich znaczenia w prawidłowym funkcjonowaniu dziecka na terenie szkoły, jak i umiejętność rozwiązywania zaistniałych problemów w praktyce edukacyjnej. Tworzenie optymalnych warunków do realizacji założeń podstawy programowej, konstruowania wiedzy, nabywania umiejętności i kształtowania postaw nie jest możliwe bez wnikliwego poznania dziecka, obserwacji i analizy jego zachowań.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola nauk pedagogicznych w reformowaniu rzeczywistości i ulepszaniu ludzkiego życia (Na przykładzie funkcjonowania szkolnictwa wyższego)

Artykuł skupia się na działaniu instytucji szkolnictwa wyższego w kontekście celów i funkcji przypisanych im w obszarze edukacji i badań. W pierwszej części autor omawia podstawowe cele i funkcje współczesnej edukacji, przyjęte przez Unię Europejską, które są opisane przez J. Delorsa w powszechnie znanym raporcie. Cele te podkreślają humanistyczne wartości edukacji. Następnie autor skupia się na źródłach i objawach kryzysu, który ma wpływ na szkolnictwo wyższe w Polsce. Omawia również dysfunkcje edukacji i badań naukowych przeprowadzanych w instytucjach szkolnictwa wyższego. Jego zdaniem dysfunkcje te manifestują się na wiele sposobów, np. utratą autorytetu przez nauczycieli, narzucaniem praw gospodarki rynkowej przedsięwzięciom edukacyjnym i naukowym, dominacją encyklopedycznego przekazu wiedzy i uczenia się jej w tej formie, rosnącą biurokracją, utratą autonomii, promowaniem ustępstw i modelem „wyścigu szczurów”, itd. Autor twierdzi, że badania naukowe stają się coraz bardziej kontrolowane przez państwo, czego efektem jest dostosowywanie wyników badań do narzuconych przez państwo kryteriów oraz ich diagnostyczny i abstrakcyjny charakter. Podsumowanie zawiera nawołanie do radykalnej reformy szkolnictwa wyższego oraz promowania reformatorskich i przełomowych badań w działaniu.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartości osobiste preferowane przez młodzież gimnazjalną a wybrane wskaźniki socjodemograficzne

Jednym z podstawowych zadań rozwojowych na etapie adolescencji jest formowanie indywidualnej hierarchii wartości, która pełni na dalszych etapach życia funkcję regulacyjną w codziennej życiowej aktywności i dokonywaniu wyborów. Liczne badania wykazują, że młodzież deklaruje preferowanie wartości uniwersalnych, a w małym stopniu uznaje wartości typowo hedonistyczne. W celu zdiagnozowania, z jakimi symbolami młodzież utożsamia szczęście i jakie wartości w jej życiu są nadrzędne, a także czy i w jakim stopniu wybrane czynniki socjodemograficzne różnicują w omawianym zakresie uczniów, przeprowadzono badanie, z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego. Jako narzędzie posłużyła Lista Wartości Osobistych autorstwa Zygfryda Juczyńskiego. Łącznie przebadano 375 uczniów szkół gimnazjalnych z terenu województwa lubelskiego. Deklarowane przez młodzież wartości osobiste najczęściej odnosiły się do rodziny, przyjaciół, dobrego zdrowia. Wartości hedonistyczne były przez badanych wybierane rzadko, przypisywano im także niskie rangi. Czynniki socjodemograficzne, jak miejsce zamieszkania, wykształcenie rodziców oraz subiektywna ocena sytuacji materialnej rodziny, różnicowały uczniów jedynie w wyborach pojedynczych symboli szczęścia i wartości osobistych. Płeć nie stanowiła czynnika różnicującego badanych w omawianym zakresie. Sfera aksjologiczna podlega stałym przemianom społecznym, kulturowym, edukacyjnym. Ważne wydają się więc działania dążące do wychowania w zgodzie z wartościami uniwersalnymi.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Animacja kultury lokalnej jako inicjatywa instytucjonalna

Artykuł podejmuje zagadnienie przekształceń we współczesnej kulturze, która odchodzi od tradycyjnych wartości. globalizm i dominacja kultury popularnej mają konsekwencje w preferencjach i zachowaniu mieszkańców społeczności lokalnych. Negatywne aspekty indywidualizmu w kulturze mogą być równoważone poprzez działalność placówek kultury w najbliższym miejscu zamieszkania. W tekście ukazana jest działalność kulturalna i animacyjna w odbiorze społecznym w niedużej gminie miejsko-wiejskiej. na uwagę zasługuje animowanie i formowanie przez lokalne placówki w pracy kulturalno-oświatowej kapitału społecznego mieszkańców.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kompetencja interkulturowa w perspektywie teoretycznej i badawczej

Kompetencja interkulturowa to zespół zinternalizowanych umiejętności funkcjonowania w sytuacjach komunikacyjnych przebiegających w kontekście wielokulturowości. Kompetencja ta może być rozwijana w trzech obszarach: kognitywnym, afektywnym oraz pragmatyczno-komunikatywnym. Artykuł przedstawia propozycję sposobu diagnozy poziomu kompetencji interkulturowej we wszystkich wspomnianych zakresach.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samokreacja poprzez sztukę. Autoresocjalizacja kobiet osadzonych w Areszcie Śl edczym w Białymstoku

Zamierzeniem autorek tekstu jest przekonanie czytelnika do tezy, że możliwa jest resocjalizacja kobiet przez sztukę. Działania teatralne ułatwiają kobietom z wyrokami sądowymi samokreację. Sztuka umożliwia zdobywanie pewnej wiedzy i umiejętności, a także zmianę nawyków charakterologicznych. Dlatego też na resocjalizację penitencjarną należy spoglądać jako na proces osobowościowych przeobrażeń. Świadczą o tym zamieszczone w tekście wypowiedzi kobiet osadzonych w Areszcie Śledczym w Białymstoku. Należą one do grupy teatralnej WARTO , działającej na terenie tegoż aresztu. Ich świadectwa przekonują, że teatr resocjalizacyjny pełni rolę swoistego katharsis, ale też wychowuje, edukuje, ma terapeutyczną moc. Możliwość odegrania różnych ról, umożliwia osadzonym kobietom autodiagnozę, autorefleksję.Dzięki teatralnym przedsięwzięciom wypełniają swoje deficyty w obszarze komunikacjispołecznej, kształtują wartościowe nawyki. Przygotowują się ponadto do życia zgodnegoz prawem w warunkach wolnościowych. Budują siebie od nowa na solidnym fundamencieteatru resocjalizacyjnego. Zaangażowanie osadzonych w sztukę pozwala także widowniuwierzyć w przemiany kobiet, które nie rokowały najlepiej, które być może zostały już spisane przez społeczeństwo na straty. Sztuka pozwala osadzonym kobietom ponownie uwierzyć w siebie i nawiązać kontakt ze społeczeństwem.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Innowacyjność – immanentna cecha nauczycielskiego profesjonalizmu

Innowacyjność nauczyciela to zagadnienie ważne dla rozważań dydaktycznych i pedeutologicznych. Można o niej myśleć jako o właściwości nauczycielskiego profesjonalizmu dostępnej tylko niewielu. Można też myśleć jako o cesze immanentnie związanej z tym zawodem. Ten drugi sposób rozumowania uzasadniają konstytutywne właściwości procesu kształcenia, do jakich należą interakcyjność oraz kontekstowość. Te, wraz z założeniem stopniowalności nowatorstwa, tworzą podstawę do sformułowania tezy, że innowacyjność to w równej mierze obszar uprawnień i powinności zawodowych nauczyciela. 

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tożsamościowe skutki wielokulturowości. Wielość kultur w jednym człowieku czy ekstremizm i separatyzm kulturowy?

Autor analizuje wielokulturowość jako ustawiczny, dynamiczny proces, który winien ukierunkowywać współczesnego człowieka na społeczeństwo obywatelskie. Zaczyna od zwrócenia uwagi na współwystępowanie kultur, które w trakcie rozwoju przechodzą do różnych form współistnienia, przyjmując określone aksjologie, teleologie, ideologie. Uważa, że edukacja w szybko i dynamicznie rozbudowującej się przestrzeni wielokulturowości nie jest w stanie kształtować świadomości młodych ludzi, co powoduje zwracanie się ku separatyzmom kulturowym, terroryzmowi i ekstremizmowi. Utrzymuje, że obecnie stajemy przed poważnym problemem formowania się tożsamości transkulturowej i międzykulturowej, równoległego funkcjonowania człowieka w kilku kulturach.W artykule autor wskazuje na liczne błędy w ideologii wielokulturowości oraz analizuje wielokulturowość w kontekście polityki społecznej i działalności edukacyjnej uwzględniającej zasady wielokulturowości ukierunkowane na otwartość kulturową, na zauważanie i propagowanie wielości kultur w jednym człowieku.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wdrożenie polskiego modelu Warsztatów Terapii Zajęciowej w ośrodkach w Albanii

Artykuł traktuje o kolejnym projekcie realizowanym w Albanii przez UMCS w Lublinie, Ambasadę RP w Tiranie i salezjański Ośrodek Don Bosko w Tiranie. Celem projektu było przede wszystkim propagowanie idei integracji europejskiej i kształcenia włączającego w albańskich placówkach edukacyjnych i opiekuńczych oraz wyznaczenie zadań możliwych do realizacji – wprowadzenie w Albanii polskiego modelu Warsztatów Terapii Zajęciowej. Artykuł zawiera opis poszczególnych etapów projektu oraz przesłanki do podjęcia działań organizacyjno-edukacyjnych w Albanii.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poczucie własnej skuteczności a stanowienie o sobie uczniów z dysleksją

Celem analizy badawczej było znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy i w jaki sposób dysleksja wpływa na uogólnione poczucie własnej skuteczności oraz stanowienie o so-bie. Badaniami objęto 80 uczniów klas V–VIII szkół podstawowych województwa lubelskiego. Grupę podstawową stanowili uczniowie ze zdiagnozowaną dysleksją, zaś porównawczą – ich rówieśnicy niemający specyficznych trudności w uczeniu się. Badania własne dowiodły, iż uczniów z dysleksją w porównaniu z rówieśnikami cechują: niższy poziom uogólnionego poczucia własnej skuteczności, słabsza siła angażowania się w działania, mniejsza wytrwałość w dążeniu do sukcesu, niższy poziom samostanowienia, samoregulacji, samorealizacji i empowermentu, a także mniejsza autonomia. Wykazano, że istnieje dodatnia, ale niska korelacja między poczuciem własnej skuteczności uczniów dyslektycznych a ich stanowieniem o sobie.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartościowanie wybranych rozwiązań ilustratorskich w książkach dla dzieci przez studentów wczesnej edukacji

Kontakt ze sztuką plastyczną i pierwsze doświadczenia w komunikacji wizualnej zapewniają dziecku książki obrazkowe i ilustrowane. Dlatego istotne jest, by miały one określone miejsce w codzienności dziecka i by zapewniały wartościowe pod względem poznawczym i estetycznym bodźce. Miejscem, gdzie małe dziecko może ich doświadczać – obok przestrzeni domu rodzinnego – jest przedszkole, dlatego nauczyciele powinni posiadać kompetencje związane z wprowadzaniem wychowanka w świat dobrej ilustracji książkowej, a przede wszystkim wyrażać osobiste zaangażowanie w wartościowanie tego rodzaju tekstów kultury. W opracowaniu przedstawiono, jakie wartości ilustracji książkowych postrzegają i preferują osoby przygotowujące się do zawodu nauczyciela wczesnej edukacji. Badani wartościowali ilustracje wykonane w różnych konwencjach i stylistyce (realistycznej i fantastycznej, klasyczne i awangardowe) oraz wykonane różnymi technikami (malarskimi i graficznymi). Zgromadzony korpus leksykalny, dotyczący odczuć związanych z percepcją ilustracji książkowej, analizowano z perspektywy kategorii ocen dzieł malarskich oraz kategorii wartościowania leksykalnego, wyrażającego osobisty stosunek do percypowanych obrazów.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Problematyka jakości życia niepełnosprawnych w wybranych krajach europejskich (Niemczech, Norwegii i Polsce) w kontekście uregulowań prawnych

Jakość życia to ocena odczuwanego dobrostanu, poczuciu szczęścia i zadowolenia z życia. Osoby z niepełnosprawnością, ze względu na stan swojego zdrowia i kondycji fizycznej, odróżniają się niższą jakością życia od osób pełnosprawnych. Na poziom jakości życia wpływa szereg czynników, w tym społeczno-ekonomiczne oraz uregulowania prawne. Niniejszy artykuł przedstawia sytuację osób niepełnosprawnych w wybranych krajach Europy, ze szczególnym uwzględnieniem uregulowań prawnych odnoszących się do osób niepełnosprawnych. Na podstawie przeprowadzonej analizy można stwierdzić, że ustawodawstwo niemieckie i norweskie jest bardziej przychylne niepełnosprawnym niż polskie.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika