rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gniew człowieka w Księdze Przysłów

Artykuł jest poświęcony analizom wypowiedzi Księgi Przysłów na temat gniewu człowieka. Po wstępnym przedstawieniu postawy gniewu człowieka autor ukazał zasadnicze słownictwo w postaci rzeczowników i czasowników, którymi posłużyli się mędrcy Izraela dla oddania tej trudnej rzeczywistości. Następnie w drugiej części artykułu zostały omówione poszczególne sentencje, w których wzmiankowana jest reakcja gniewu. Cechą charakterystyczną Księgi Przysłów jest ukazanie postaw ludzkich paralelnie, stąd każda z sentencji zawiera także sugerowaną postawę, jaką trzeba podjąć, aby nie ulec negatywnej skłonności gniewu i zapalczywości. Częstotliwość podejmowanego zagadnienia, rozmaitość kontekstów społecznych, w jakich się pojawia, oraz wielka troska o pozytywną zmianę gniewnej skłonności w człowieku świadczą o wadze i aktualności tematu.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kielich YHWH jako metafora gniewu Bożego w księgach prorockich Starego Testamentu

Jedną z metafor używaną przez proroków na ukazanie kary jest kielich YHWH (kôs YHWH). Trzynaście prorockich wyroczni – bezpośrednio lub pośrednio – przywołuje tę metaforę. Skutkiem picia z kielicha YHWH jest upicie się, chwianie się, zataczanie się, hańba i zawstydzenie z powodu nagości i nieobrzezania, wymioty, samookaleczenie i zniszczenie. Ten, kto musiał wypić z boskiego kielicha, upokarzał się w oczach swoich sąsiadów i wrogów. Skazani na tę karę byli Jerozolima i obce narody. Ta kara stanowiła ostateczny cios dla nich i dlatego prowadziła ku śmierci, tak jak alkohol wypity w nadmiarze. Jednak Bóg, kierując się swoim miłosierdziem, oddalał ten kielich i okazywał zbawienie, ale dotyczyło to tylko Jerozolimy.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Terminologia gniewu w Septuagincie

Niniejszy artykuł omawia wybrane aspekty terminologii dotyczącej gniewu w Biblii Greckiej. Septuaginta używa zasadniczo dwóch terminów określających gniew: θυμός i ὀργή (bardzo rzadko innych). Oba używane są w LXX zamiennie i, jak się wydaje, bez żadnego klucza zarówno na określenie gniewu Boga, jak i ludzi oraz zwierząt. Artykuł omawia oba terminy wraz z ich etymologią i występowaniem w klasycznej literaturze greckiej, ukazując, że słownictwo LXX nawiązuje zarówno do klasycznej filozofii i literatury (gdzie temat gniewu jest podejmowany niejednokrotnie, już w najstarszych pismach), jak i do tradycji żydowskiej (używając w przekładzie hebraizmów i charakterystycznych dla Biblii Hebrajskiej zwrotów). Artykuł ukazuje zarazem, że na poziomie terminologicznym i pojęciowym terminologia LXX dotycząca gniewu wywarła wpływ także na Nowy Testament.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Eliza Grzelak, O „prawdach” w czasach postprawdy. Perspektywa komunikologiczna, Wydawnictwo Rys, Poznań 2019, ss. 325

Recenzja.Eliza Grzelak, O „prawdach” w czasach postprawdy. Perspektywa komunikologiczna, Wydawnictwo Rys, Poznań 2019, ss. 325.

Czasopismo: Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Gniew bogów świata umarłych w wierzeniach starożytnego Bliskiego Wschodu

Semici starożytnego Bliskiego Wschodu w sposób dość podobny wyobrażali sobie gniew bóstw świata podziemnego. Przede wszystkim ów gniew miał być śmiercionośny zarówno dla ludzi, jak i dla bogów. W takim kontekście często używanym obrazem jest przedstawienie czy to samych bóstw, czy to ich demonicznych pomocników, czy wreszcie pozostających pod ich rozkazami zmarłych jako pożerających swe ofiary (bogów albo ludzi). Gniew boskich władców podziemia nie jest przedstawiany jako nieodwołalny i można go ułagodzić poprzez składanie ofiar, modlitwę czy też wysławianie konkretnych bogów. Pewne elementy tego obrazu, choć zmodyfikowane ze względu na monoteistyczne tło, można znaleźć także w Biblii.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezus zdjęty litością czy ogarnięty gniewem? Analiza Mk 1,41 w świetle argumentów z krytyki tekstu

Perykopa Mk 1,40-45 mówi o uzdrowieniu trędowatego. W 1,41 w większości manuskryptów pojawia się imiesłów σπλαγχνισθείς charakteryzujący Jezusa jako „zdjętego litością”. Niektóre rękopisy, w tym Codex Bezae, zawierają jednak odmienną lekturę – ὀργισθείς, mówiącą o Jezusie „ogarniętym gniewem”. Która wersja od strony krytyki tekstu wydaje się bardziej prawdopodobna? Próby odpowiedzi na to pytanie podejmuje niniejszy artykuł. Zewnętrzna krytyka tekstu, wykluczenie ewentualnej zmiany transkrypcyjnej, a szczególnie argumenty płynące z wewnętrznej krytyki tekstu wskazują, iż lektura ὀργισθείς (o „ogarniętym gniewem” Jezusie) wydaje się wielce prawdopodobna.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Morderczy gniew. Intertekstualna lektura Mt 5,21-22

Głównym celem artykułu jest ukazanie oryginalności nauczania Jezusa na temat gniewu prowadzącego do śmierci, zdefiniowanego w Mt 5,21-22. Artykuł otwiera dyskusja na temat autentyczności obecności przysłówka εἰκῇ („bez przyczyny”) w Mt 5,22, rzutująca na odpowiedź na pytanie czy Jezus potępia każdy rodzaj gniewu czy tylko gniew nieusprawiedliwiony. W celu odkrycia oryginalności oraz znaczenia Jezusowego nauczania na temat gniewu w Mt 5,21-22 zaprezentowano wiele tekstów starotestamentowych oraz tekstów zaczerpniętych ze starożytnej żydowskiej literatury pozabiblijnej. Idea gniewu prowadzącego do śmierci obecna jest już w ST, zwłaszcza w literaturze mądrościowej. Wskazać można również wiele paralel w literaturze peritestamentalnej oraz rabinackiej. Niemniej jednak kategoryczno-legalistyczna forma wypowiedzi Jezusa nosi znamiona oryginalności. Targumincza lektura Rdz 9,6 pomaga także zdefiniować pole semantyczne terminu κρίσις w Mt 5,22 jako Bożego sądu dotykającego wszystkich unoszących się gniewem.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Anatomia gniewu według Bazylego Wielkiego

Artykuł otwiera przedstawienie mowy Przeciwko gniewliwym Bazylego Wielkiego w kontekście jego nauczania praktyczno-moralnego. Następnie zostają ukazane przyczyny i objawy gniewu. Poprzez przybliżenie kwestii niebezpiecznego uczucia Kapadocejczyk wyczula swoich słuchaczy na to, by unikać tego zgubnego grzechu, który czyni człowieka szalonym i powoduje jego zezwierzęcenie. Porównuje człowieka ogarniętego złością do niebezpiecznych i jadowitych zwierząt, osób dotkniętych chorobą psychiczną lub opętanych przez demona. Za pomocą sugestywnych metafor kaznodzieja ukazuje destrukcyjną siłę gniewu i jego zgubne konsekwencje. Uznaje jednak pozytywne jego skutki, gdyż to uczucie, odpowiednio ukierunkowane i odmienione, może służyć wielu dobrym aktom. Chrześcijanie mogą posłużyć się tym impulsem w walce ze złem. Środkami zaradczymi przeciwko gniewowi są: spokój, posłuszeństwo Słowu Bożemu, naśladowanie przykładu Chrystusa i postaci biblijnych.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Trzy twarze gniewu. Jak Jan Kasjan pisał na nowo o starym temacie

W niniejszym krótkim studium śledzimy wybrane aspekty problemu gniewu w pismach Jana Kasjana w kontekście wcześniejszych rozważań filozoficznych i tradycji monastycznej. Pisząc na ten gniewu, Kasjan musiał poruszyć kwestie teologiczne (jaki jest Bóg sam w sobie), egzegetyczne, antropologiczne, etyczne i to, co wynika z teorii ascezy monastycznej. Tak daleko idąca złożoność zagadnienia wynika z jednej strony z bogatego filozoficznego i egzegetycznego tła rozważań, a z drugiej – z głębokich intuicji Kasjana, który aż nazbyt dobrze sobie zdawał sprawę, że gniew nie jest czymś prostym w ocenie, zawsze złym (skoro gniewa się Bóg lub człowiek może wybuchnąć gniewem na widok grzechu). Owa równowaga pism monastycznych jest czymś, co także po wiekach, nawet współczesnego czytelnika, powinno zastanowić.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gniew czlowieka i wezwanie do życia bez gniewu według świętego Franciszka Salezego

Artykuł podejmuje zagadnienie gniewu człowieka z trojakiego punktu widzenia: psychologicznego, moralnego i duchowego. Najpierw omawia uczucie gniewu sferze uczuciowej i objaśnia jego miejsce w jej strukturze, uwzględniając podziały uczuć św. Augustyna i św. Tomasza. W ramach moralnego aspektu rozpatruje uczcie gniewu w sobie samym w powiązaniu z nauką stoicką, a następnie to samo uczucie ze względu na jego uległość władzom duchowym człowieka, uwzględniając jego naturę skażoną grzechem. Rozpatruje także moralną kwestię zasadności posługiwania się gniewem, wskazując na jej szkodliwość i użyteczność. W ostatniej części artykuł objaśnia naukę moralną i duchową wykluczającą gniew, podaje jej racje i pokrótce ukazuje sposób opanowania gniewu poprzez duchowość ześrodkowaną na miłości Boga i bliźniego oraz przez „małe cnoty” doskonalące relację z bliźnimi i służące opanowaniu gniewu.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Piekło jako wyraz gniewu Bożego w doświadczeniu mistycznym Świętej Faustyny Kowalskiej

Siostra Faustyna Kowalska jest jedną z najbardziej znanych świętych Kościoła katolickiego. Jej doświadczenia mistyczne spisane w Dzienniczku stały się znane na całym świecie, przyczyniając się do głoszenia orędzia Bożego miłosierdzia i propagowania jego kultu. Orędzie to jednak nie pomija także tematu Bożego gniewu oraz wiążących się z nim tzw. kar Bożych. Dotyczą one zarówno sfery doczesnej (utrapienia mające na celu wezwanie do nawrócenia), jak również sfery wiecznej (wieczne potępienie w piekle). Niniejszy artykuł poświęcony jest zagadnieniu piekła jako wyrazu boskiego gniewu w doświadczeniach wspomnianej świętej. Zauważamy, że przeżycia te są trojakiego rodzaju: przeżycia „nocy ciemnej”, towarzyszenie umierającym, którzy znajdują się w niebezpieczeństwie potępienia, jak również mistyczna wizja piekła. Analiza wspomnianych doświadczeń pozwala zauważyć, że celem orędzia o piekle nie jest zaspokojenie ludzkiej ciekawości na temat osób potępionych, ale intensywne zaangażowanie w troskę o zbawienie własne i innych grzeszników. Nie musi też być ono sprzeczne z nadzieją zbawienia dla każdego.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ukrzyżowanie Syna Bożego uśmierzające gniew Boga Ojca. Szkic z historii myśli teologicznej

Zbawcze znaczenie śmierci Chrystusa oraz gniew jako nienawiść Boga względem grzechu przeplatały się w dziejach teologii. W pewnych ujęciach próbowano nawet powiązać krzyżową śmierć Chrystusa z gniewem Bożym w taki sposób, jak gdyby Jego śmierć miałaby ten gniew uśmierzać. Artykuł zarysowuje główne fazy takiej syntezy teologicznej, dążąc do prześledzenia zależności między wiarą w zbawczą wartość śmierci Chrystusa a interpretacjami gniewu Bożego. Najpierw przedstawiany jest rozwój interpretacji śmierci Jezusa w teologii patrystycznej i scholastycznej. Na drugim etapie omawiany jest moment kulminacyjny związku teologii krzyża z teorią gniewu Bożego wyrażający się w reformacyjnej koncepcji zastępstwa karnego i w przejawach jej kontestacji. Z kolei trzeci etap prezentuje współczesne próby ukazania relacji pomiędzy zbawczą wartością krzyża a ideą Bożego gniewu.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Interpretacje gniewu we współczesnej refleksji o duchowości

Artykuł zwraca uwagę na wybrane aspekty gniewu we współczesnej refleksji nad życiem duchowym. Poruszone są kwestie terminologiczne, problem natury gniewu oraz znaczenie gniewu dla chrześcijańskiego życia duchowego. Gniew jako siła destrukcyjna budzi pytanie o sposoby mądrej, zgodnej z duchowością chrześcijańską strategii lub wypracowania środków zaradczych mających na celu obniżenie jego destrukcyjnej siły. Z kolei w interpretacji pozytywnej („gniew słuszny/święty”) ważne są warunki pozwalające doprecyzować, kiedy rzeczywiście można mówić o pozytywnej roli gniewu w duchowości chrześcijańskiej.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy Izrael jest odrzucony przez Boga i potępiony? Anders Runesson o Bożym gniewie i zbawieniu u Mateusza

Niniejszy tekst został przygotowany jako artykuł recenzyjny książki Andersa Runessona zatytułowanej Divine Wrath and Salvation in Matthew. The Narrative World of the First Gospel (‘Boży gniew i zbawienie u Mateusza. Świat narracji pierwszej Ewangelii’). We wprowadzeniu przedstawiono kontekst, w którym powstała ta publikacja, oraz jej główne założenia. Następnie zaprezentowano literaturę dotyczącą sądu i zbawienia w Ewangelii według św. Mateusza. Trzon pracy stanowi przedstawienie treści książki Runessona, która podzielona jest na dwie części. Pierwsza, bardzo obszerna część ma odpowiedzieć na pytanie, czy naród wybrany jest w całości odrzucony przez Boga i potępiony. Autor przekonuje w niej czytelnika, że jedynie przywódcy Izraela zostaną surowo osądzeni, podczas gdy żydowskie tłumy są adresatami Bożego zbawienia. Druga część dotyczy tematu sądu i zbawienia pogan. Pod koniec artykułu zaprezentowano rekonstrukcję etapów Bożego sądu u Mateusza oraz uwagi krytyczne.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gniew Boga a hermeneutyka krzyżokształtna. Gregora A. Boyda apologetyczna lektura starotestamentalnych tekstów o przemocy nakazanej przez Boga

Problem przemocy nakazanej przez Boga w Starym Testamencie został już podjęty przez liczne publikacje. Spośród nich opracowanie G.A. Boyda jest nowatorskie, ponieważ wyodrębnia doświadczenie Chrystusowego krzyża jako punkt odniesienia, w świetle którego należy odczytać wszystkie nawiązania do Bożego nakazu przemocy w Starym Testamencie. Boyd dostrzega w Chrystusowym przyzwoleniu na ukrzyżowanie dowód na Bożą uległość, która w podobny sposób staje się przyzwoleniem na zniekształcony obraz Boga przedstawiony przez natchnionych autorów Starego Testamentu. Boyd zwraca uwagę, że każdy starotestamentowy opis relacjonujący nakaz przemocy przez Boga należy ocenić pod względem zgodności z uległością Syna Bożego na krzyżu. Jeżeli dany starotestamentowy opis odzwierciedla tę samą uległość, to znaczy – według Boyda – że jest właściwym obrazem Boga. Jeżeli nie, to znaczy, że obraz został wypaczony w wyniku grzeszności natchnionego autora i wpływu kultury, w której był osadzony. Teza Boyda jest jednak dyskusyjna, bo prowadzi do pytania, czy krzyż powinien być jedynym kryterium hermeneutycznym dla uwiarygodnienia starotestamentowego obrazu Boga nakazującego przemoc. Ponadto problematycznym założeniem Boyda jest przekonanie, że zamysł objawiającego się Stworzyciela może być sprzeczny ze zrozumieniem tego zamysłu przez natchnionego autora. Boyd patrzy na starotestamentowe zapisy działania Boga przez pryzmat myślenia człowieka XXI wieku, nie biorąc pod uwagę ludzkiej odpowiedzialności za grzech oraz wiecznych konsekwencji grzesznego czynu. Gdy do tego dochodzą niektóre spekulacje Boyda, które nie zawsze mają swoje potwierdzenie w tekście biblijnym, jego teza znacznie się osłabia.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Marcin Majewski, Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu (Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 2018)

Recenzja książki: 
Marcin Majewski, Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu (Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 2018). Ss. 393. PLN 99. ISBN 978-83-7438-651-7

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Joanna Nowińska, Co słyszysz poza słowem? «Sound design» Apokalipsy św. Jana (Rozprawy i Studia Biblijne 47; Warszawa: Vocatio 2016)

Recenzja książki: 
Joanna Nowińska, Co słyszysz poza słowem? «Sound design» Apokalipsy św. Jana (Rozprawy i Studia Biblijne 47; Warszawa: Vocatio 2016). Ss. 214. 65 PLN. ISBN: 978-83-7829-217-3

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czym Mojżesz rozgniewał Boga? Problem przyczyny gniewu Bożego w narracji Wj 4,24-26

Celem niniejszej pracy jest ocena najważniejszych propozycji egzegetów usiłujących wytłumaczyć przyczynę gniewu Bożego w narracji Wj 4,24-26. Autor przywołał i omówił cztery rozwiązania proponowane przez badaczy, które odniósł do omówionych we wcześniejszej części opracowania trudności generowanych przez kontrowersyjną perykopę. W świetle przeprowadzonych w pracy analiz należy stwierdzić, że żadne z przywołanych rozwiązań nie udziela zadowalających odpowiedzi na postawiony problem. W przypadku każdej propozycji bowiem pewne trudności pozostają nierozwiązane. Nie zmienia to jednak tego, że najlepszym wyjaśnieniem przyczyny gniewu Bożego wydaje się być odwołanie do nieobrzezania któregoś z bohaterów narracji. Chociaż ta propozycja słabo wpisuje się w kontekst perykopy, to jednak najlepiej radzi sobie z wewnętrznymi napięciami opowiadania.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Motyw gniewu Bożego w teologii Kronikarza

Kronikarz przedstawia dzieje dynastii Dawida jako pasmo niewierności królów judzkich względem przymierza z Jahwe. Ostatni etap tych dziejów wiąże się z licznymi napomnieniami prorockimi, które zapowiadają nadchodzący gniew Boży. Jednak zakończenie księgi przytacza słowa dekretu Cyrusa, zezwalającego na powrót deportowanych z wygnania. Autor pokazuje w ten sposób, że miłosierdzie Boże jest większe od Jego gniewu.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gniew Boży a gniew ludzki w świetle terminologii Pierwszej i Drugiej Księgi Machabejskiej

Księgi Machabejskie, chociaż przynależą do ksiąg historycznych ST, zawierają wiele wątków teologicznych, a także antropologicznych. Pośród nich pojawia się zagadnienie gniewu Bożego i gniewu ludzkiego. Autorzy Ksiąg Machabejskich gniew opisują za pomocą dwóch terminów: orgḗ i thymós. Jak wynika ze statystyki omawianych terminów oraz ich odniesień, z osobą Boga zasadniczo został powiązany termin orgḗ, natomiast z człowiekiem zarówno orgḗ, jak i thymós. Analiza poszczególnych terminów w konkretnych kontekstach pozwala zauważyć specyfikę użycia obu terminów. Na kanwie tych analiz można określić natomiast, czy autorzy Ksiąg Machabejskich stosowali je z konkretną konsekwencją.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gniew człowieka w Księdze Mądrości Syracha

Artykuł poświęcony jest analizie wypowiedzi Księgi Mądrości Syracha na temat gniewu człowieka. Na początku w sposób syntetyczny autor przedstawił nauczanie ksiąg mądrościowych na temat gniewu ludzkiego. Następnie omówił pole semantyczne gniewu w Syr (słowa pochodzące od rdzeni ὀργ, θυμ i μηνι) koncentrując się na etymologii poszczególnych słów wyrażających gniew (rzeczowników, czasowników oraz przymiotników). W dalszej części artykułu ukazał przyczyny gniewu, o których mówi Syrach oraz wskazał, kto według mędrca podlega gniewowi. Następnie przedstawił skutki gniewu według Syr, środki zaradcze, które pozwolą ustrzec się przed wybuchem gniewu, a na końcu wskazał, co należy czynić, aby ustrzec się gniewu ze strony innych ludzi.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ugarycka idea boskiego gniewu

Idea gniewu bożego, a w ugaryckiej tradycji religijnej gniewu bóstw, jest w miarę szeroko poświadczona i zobrazowana w tekstach o charakterze narracyjnym. Z perspektywy przestrzeni ideowej można wskazać na dwie odmienne sfery, w których idea ta została usytuowana. Jedną jest „teosfera”, czyli świat bóstw, a drugą „antroposfera”, czyli zespół idei wyrażających świat ludzi. W niniejszym opracowaniu zostały przedstawione i przeanalizowane wybrane teksty z Cyklu Baala oraz z poematów Kirta i Aqhat. Ich podział oraz kolejność są oparte na wzmiankowanym rozróżnieniu sfery boskiej i ludzkiej. Przywołane i przeanalizowane zostały sceny, w których pojawia się motyw boskiego gniewu. Na ich podstawie zostały wydobyte różne elementy tego gniewu, poczynając od jego przyczyn, poprzez etapy jego realizacji, aż po konsekwencje. Została również podjęta próba usytuowania tych motywów we właściwym mu kontekście teologicznym lub mitologicznym. W „teosferze” gniew przyjmuje konotacje przede wszystkim związane z walką bóstw, czyli teomachijne, z pewnym nawiązaniem do aspektów kosmogonicznych. Tymczasem w świecie ludzi gniew sytuuje się w kontekście, do pewnego stopnia, teofanicznym w przypadku Anat oraz rytualnym w przypadku Aszirat. Gniew bóstw wyraża jeden z aspektów relacji pomiędzy nimi i stanowi ponadto ważny atrybut wybranych bóstw.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gniew Jezusa pod Cezareą Filipową. Studium egzegetyczne Mk 8,31-33

Perykopa Mk 8,31-33 bez wątpienia należy do najtrudniejszych fragmentów Ewangelii. Do Apostoła Piotra, który wcześniej wyznał swoją wiarę w Jezusa jako Mesjasza (w. 29), odnoszą się słowa: „Zejdź mi z oczu szatanie” (w. 33). Niniejszy artykuł próbuje pokazać, iż Jezus w swojej naganie nie zamierza odrzucać Piotra, nawet jeśli czasownik ἐπιτιμάω bywa zazwyczaj używany w kontekście wyrzucania złych duchów. Celem wydarzenia w Cezarei Filipowej jest ponowne wezwanie Apostoła, tym razem do bezwarunkowego pójścia za Jezusem. Jezusowe słowa: ὕπαγε ὀπίσω μου (w. 33) stanowią kolejny etap powołania Piotra, opisanego już na początku (1,16-18) i na końcu (16,7) Ewangelii według św. Marka.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rozdarcie szat arcykapłana a rozdarcie zasłony świątyni jako wyraz gniewu człowieka i Boga w Ewangelii Mateusza (Mt 26,65; 27,51)

W Ewangelii Mateusza znajdujemy dwa teksty, w których wspominany jest akt rozdarcia. Pierwszym z nich jest rozdarcie szat arcykapłana na usłyszane z ust Jezusa bluźnierstwo (26,65). Drugim rozdarcie zasłony świątyni przez Boga (27,51). W artykule zostaje postawiona hipoteza, że rozdarcie zasłony świątyni było symbolicznym aktem Boga w odpowiedzi na rozdarcie szat przez arcykapłana. Świadectwa starotestamentowe poświadczają, że rozdarcie szat było wyrazem gniewu na usłyszane bluźnierstwo. Chociaż rozdzieranie szat było kapłanom zabronione (Kpł 10,6; 21,10), to jednak Miszna dopuszczała taką możliwość w czasie procesu przed Sanhedrynem. Możliwe, że Mateusz widział w rozdarciu zasłony świątyni symboliczne rozdarcie szaty Boga jako wyraz Jego gniewu na bluźnierstwo, którym było zabicie Jego Syna. Tym bardziej, że Mateusz akcentuje rozdarcie zasłony od góry do dołu, tymczasem właśnie szaty arcykapłana miały być tak rozrywane według przepisów Miszny. Trudnością wysuniętej hipotezy są dwa fakty. Po pierwsze, redakcja Miszny jest późniejsza od redakcji Ewangelii Mateusza. Po drugie, Mateusza używa dwóch różnych czasowników na opisanie aktu rozdarcia. 

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Apokaliptyczny gniew Boga  i jego miejsce w Ewangelii Pawła (Rz 1,18-32)

Artykuł analizuje motyw gniewu Bożego w Rz 1,18-32. Autor wychodzi od przeglądu publikacji biblistów prezentujących „apokaliptycznego Pawła” (Albert Schweitzer, Ernst Käsemann, J. Christiaan Beker, Douglas Campbell, N.T. Wright). Następnie prześwietlone zostają podstawowe elementy apokaliptycznego języka w Rz 1,18-32: idea objawienia (ἀποκαλύπτ-), władzy Boga nad światem (παραδίδωμι) oraz Jego zbawczego gniewu (ὀργή). Dalej autor ukazuje miejsce i dynamikę tekstu Rz 1,18-32 w kontekście argumentacji Pawła w Rz 1–4. Artykuł kończy zwięzła prezentacja idei gniewu Bożego w Starym Testamencie, literaturze żydowskiej i grecko-rzymskiej, co pozwala na odkrycie nowości oraz apokaliptycznego wymiaru Bożego gniewu u Pawła.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne