rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pocałunek pokoju w liturgii eucharystycznej i jego symbolika

Pisma wczesnochrześcijańskich Ojców Kościoła mówią o przekazywaniu pocałunku pokoju, który stanowił element liturgii eucharystycznej. Taka praktyka była w Rzymie za czasów św. Justyna w połowie II wieku. Na początku III wieku pocałunek następował bezpo-średnio po modlitwie kończącej liturgię słowa. Na Wschodzie i Zachodzie kobiety na zgro-madzeniach były oddzielone od mężczyzn i pocałunek pokoju przekazywali mężczyźni męż-czyznom a kobiety kobietom. Papież Innocenty I nalegał w 416 r., aby pocałunek pokoju był przekazywany po Modlitwie eucharystycznej. Święty Augustyn powiada, że po Modlitwie Pańskiej chrześcijanie obejmują się i przekazują sobie święty pocałunek. Nazywa go znakiem pokoju, który polegał na całowaniu w usta. Taki pocałunek w usta był przekazywany podczas liturgii jeszcze przez wiele następnych wieków. Za czasów Grzegorza Wielkiego uchodził on za naturalne przygotowanie się do przyjęcia Komunii. W X wieku znak ten stał się gestem podkreślającym hierarchiczność zgromadzonych wiernych. Biskup przekazywał go najpierw duchownym wedle godności, a następnie ludowi. Był to symbol jedności, pojednania, pokoju, miłości, jak również hierarchicznej władzy i precedencji. Około XIII wieku zaczęto stopniowo wprowadzać przyrządy pokoju, tzw. osculatoria. Były to małe zdobione tabliczki z metalu, kamienia, kości słoniowej lub z drewna, które przynosił do ołtarza celebrans, by je ucałować i przekazać do ucałowania zgromadzonym na liturgii. W Mszale potrydenckim znak pokoju był przewidziany w Mszach uroczystych i był wymieniany między duchownymi. Celebrans kładł ręce na ramiona diakona i przybliżał lewy policzek do lewego policzka diakona. W tym czasie wypowiadał formułę: Pax tecum, a dia-kon odpowiadał: Et cum spiritu tuo. Diakon przekazywał pokój subdiakonowi, a ten duchow-nym obecnym w prezbiterium. Według Mszału rzymskiego z1970 roku znak pokoju można przekazywać podczas każ-dej Mszy. Jest przekazywany między wszystkimi obecnymi na liturgii, ale jego gest nie był określony. W trzecim wydaniu tego Mszału z 2002 r. na słowa celebransa: Pokój Pański niech zawsze będzie z tobą odpowiada się: Amen. Przez ten gest wierni wyrażają sobie nawzajem eklezjalną komunię i wzajemną miłość.

Czasopismo: Teologiczne Studia Siedleckie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Biblijna koncepcja świętości

Pojęcie świętości jest rzeczywistością niezwykle złożoną dotykającą przede wszystkim tajemnicy Boga, ale też swoim zakresem obejmującą obszar kultu, moralności, przedmiotów i przestrzeni. W niniejszym artykule autor przeanalizował teksty Starego i Nowego Testamentu, poszerzając biblijny obraz świętości o wypowiedzi zawarte w pismach z Qumran i teologii rabinicznej.

Czasopismo: Teologiczne Studia Siedleckie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wokół teologicznego sensu liturgii: przełamywanie stereotypów

Przywołany wkład pionierów ruchu liturgicznego, w tym Piusa XII i Odona Casela, wniesiony we właściwe rozumienie liturgii chrześcijańskiej oraz w przezwyciężenie trudności w przyjęciu nowej teologicznej perspektywy liturgii, to jeden z przykładów, choć nie jedyny, ewolucyjnego przełamywania stereotypowego pojmowania istoty świętej liturgii Kościoła. Ta odnowiona świadomość liturgiczna winna na stałe zadomowić się zarówno u duchownych, jak i wiernych świeckich Chrystusowego Kościoła. Wychodzi ona poza pojmowanie i umieszczanie liturgii wyłącznie w ramach duchowo-psychologicznych, ceremonialno-estetycznych, czy kultyczno-laudatywnych. Dotyka najgłębszego sensu liturgii, którym od kilku dziesięcioleci z niemałym powodzeniem, także w ośrodkach teologicznych w Polsce, zajmują się teologia liturgii i teologia liturgiczna. Wskazana w opracowaniu, choć tylko fragmentarycznie, teologia misteryjna Casela spowodowała zdecydowany przełom w pojmowaniu sakramentów, ale i w pojmowaniu całej liturgii chrześcijańskiej. Casel na trwałe przełamał pewien liturgiczno-teologiczny stereotyp, zrozumiały w kontekście historycznym, na pewnym etapie rozwoju myśli teologicznej Ko-ścioła, prowokując ożywioną dyskusję, która wycisnęła trwałe znamię na teologii katolickiej już przed Soborem Watykańskim II. Znalazła swoje implikacje w soborowym i posoborowym nauczaniu Kościoła. Teoria zaproponowana przez Casela stała się centralnym problemem teologii liturgii . Zwrot ku misteriom był udanym poszukiwaniem odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące nie tylko istoty liturgii z całym jej dynamizmem zbawczym, lecz także pytania dotyczące chrześcijaństwa w kontekście historiozbawczym. Teologia Casela to poszukiwanie istoty chrześcijaństwa; to próba odnalezienia samego centrum egzystencji chrześcijańskiej. Osoba Chrystusa jako Boga-Człowieka oraz Jego zbawcze dzieło zajmują w tych poszukiwaniach czołowe miejsce . Dlatego już w roku 1966 przyszły papież Benedykt XVI określił Mysterientheologie jako najbardziej owocną w myśli teologicznej całego ubiegłego stulecia, a może nawet i od czasów patrystycznych .

Czasopismo: Teologiczne Studia Siedleckie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Charakter prawny zatrudnienia w ramach stosunku służbowego na przykładzie wybranej kategorii podmiotów zatrudnionych

W niniejszym artykule badaniu poddano podstawę zatrudnienia następującej kategorii podmiotów: strażnik gminny, sędzia, asesor sądowy, prokurator oraz asesor prokuratury. Przeprowadzone badania stanowią również próbę rozgraniczenia podmiotów zatrudnionych w ramach pracowniczego stosunku służbowego i podmiotów zatrudnionych w ramach administracyjnoprawnego stosunku służbowego

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zadania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej w aspekcie prawnym i praktycznym na przykładzie miasta Bielsko-biała i Powiatu Bielskiego – wybrane zagadnienia

W artykule przedstawiono zadania ciążące na mieście Bielsko-Biała z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegające na ponoszeniu przez gminę kosztów wyposażenia i utrzymania jednostek ochrony przeciwpożarowej w zakresie ochotniczych straży pożarnych. Kwoty środków finansowych wydatkowanych na wskazany wyżej cel podano na podstawie raportu o stanie miasta Bielsko-Biała za 2018 i 2019 r. Omówiono również zadania powiatu w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a na podstawie raportu o stanie powiatu bielskiego za 2018 i 2019 r. podano dane o pomocy finansowej udzielonej przez powiat bielski dla powiatowych struktur Państwowej Straży Pożarnej oraz jednostek ochotniczych straży pożarnych. Część zagadnień poświęcono na wskazanie podstaw prawnych działania oraz zadań realizowanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej wykonujące zadania z zakresu ochrony przeciwpożarowej w mieście Bielsko-Biała i powiecie bielskim, tj. Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Bielsku-Białej oraz jednostki ochotniczych straży pożarnych. W zakresie Komendy Miejskiej PSP przedstawiono jej strukturę organizacyjną ze zwróceniem szczególnej uwagi na jednostki ratowniczo-gaśnicze rozlokowane w mieście Bielsko-Biała i posterunek PSP zlokalizowany w Czechowicach-Dziedzicach. Zadania zrealizowane przez KM PSP w 2019 r i za okres styczeń – listopad 2020 r. na rzecz miasta Bielsko-Biała i powiatu bielskiego przedstawiono na podstawie danych statystycznych KM PSP w Bielsku-Białej dostępnych na stronie internetowej komendy. Omówiono zadania jednostek OSP, zasady kwalifikowania jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego oraz zasady ich wyjazdu do zdarzeń w mieście Bielsko-Biała i powiecie bielskim. Zadania zrealizowane przez jednostki OSP w 2019 r. na rzecz miasta Bielsko-Biała i powiatu bielskiego przedstawiono na podstawie danych statystycznych KM PSP w Bielsku-Białej dostępnych na stronie internetowej komendy

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Centra usług społecznych – nowe jednostki organizacyjne gminy

Usługi społeczne związane z czynnościami mającymi na celu zaspokajanie podstawowych potrzeb społeczeństwa są istotnym czynnikiem aktywizującym społeczności lokalne. Samorządy gminne podejmowały takie przedsięwzięcia na podstawie ogólnych przepisów ustawy o finansach publicznych i samorządzie gminnym. Z dniem 1 stycznia 2020 r. weszła w życie uchwalona w dniu 19 lipca 2019 r. ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centra usług społecznych, określająca zakres usług społecznych, sposób tworzenia centrów usług społecznych i ich strukturę organizacyjną. W opracowaniu przedstawione zostały podstawowe zagadnienia dotyczące określenia usług społecznych w doktrynie oraz w wyżej wspomnianej ustawie, a ponadto zwrócona została uwaga na przewidziany prawem sposób tworzenia centrów: bądź jako nowych jednostek organizacyjnych gminy, bądź przekształcanie dotychczasowych ośrodków pomocy społecznej. Zadania w zakresie usług społecznych określono jako zadania własne o charakterze nieobowiązkowym, stąd gminom pozostawiono ocenę potrzeby tworzenia takich centrów. Przedstawiona została też krótko struktura organizacyjna centrum, ze zwróceniem uwagi na pozycję prawną dyrektora centrum usług społecznych.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop policjanta. Problemy orzecznictwa organów policji związane z konstytucyjnością art. 115a Ustawy o Policji

Przedmiotem opracowania są zagadnienia związane z prawem funkcjonariusza Policji do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy. Artykuł relacjonuje poszczególne fazy, przez jakie przechodziły unormowania z zakresu tego prawa służbowego oraz wskazuje na prawne następstwa wyroku Trybunału Konstytucyjnego co do stawki ekwiwalentu, która okazała się niezgodna z Konstytucją. W artykule zaprezentowano trudności, jakie w stosowaniu stwarza aktualnie, tak dla organów administracji publicznej, jak i dla sądów administracyjnych, art. 115a ustawy o Policji. W konkluzjach stwierdzono, że jednym ze źródeł nieporozumień na tle tego unormowania jest dwoistość prawnej formy działania, jaką posługują się organy Policji konkretyzujące prawo do ekwiwalentu policyjnego, tzn. forma czynności materialno-technicznej, gdy prawo jest przyznawane, oraz forma decyzji administracyjnej, gdy dochodzi do odmowy uwzględnienia żądania funkcjonariusza.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawnoteleologiczne aspekty funkcji ochronnej norm proceduralnych ubezpieczeń społecznych

Wyznaczenie funkcji ochronnej norm procedury przedsądowej w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe w oparciu o cel i zakres norm jest nie tylko możliwe, ale i konieczne dla szerszego rozumienia ubezpieczeń społecznych. Kontekst prawnoteleologiczny odgrywa tu rolę wyznacznika pożądanego przez ustawodawcę celu normy prawnej i pozwala na wskazanie przykładowych instytucji, które, powołane przez ustawodawcę, realizują funkcję ochronną. Dokonując badania norm przez pryzmat psychologicznej teorii prawa, wyraźnie widać, że prawo ubezpieczeń społecznych jest zjawiskiem psychicznym i należy je poddać wielopłaszczyznowemu badaniu, które uwidoczni zamierzony cel ustawodawcy. Funkcja ochronna realizowana jest także przez określony model procedury z precyzyjnie wyznaczonymi granicami funkcji. Z socjologicznej perspektywy istotny jest także cel niepożądany, niezamierzony przez ustawodawcę, jaki wywołują normy realizujące funkcję ochronną, a jaki uwidacznia się z przeprowadzonej analizy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Covid–19 a świadczenia z ubezpieczenia chorobowego (wybrane zagadnienia)

W ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzono preferencyjną wysokość zasiłku chorobowego w odniesieniu do niektórych ubezpieczonych (ubezpieczeni zatrudnieni w podmiotach leczniczych; ubezpieczeni zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej świadczących usługi całodobowo, noclegowniach oraz innych placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku; ubezpieczeni wykonujący zadania członka ochotniczej straży pożarnej). Artykuł analizuje wprowadzone zmiany w regulacji prawnej, wskazuje na różnice pomiędzy nimi (np. prawo do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego lub prawo tylko do zasiłku chorobowego). Zwraca także uwagę na pewne nieprawidłowości w praktyce stosowania tych przepisów.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zasada (nie)kumulacji, czyli o zbiegu prawa do świadczenia emerytalnego z systemu powszechnego i wojskowego

Żołnierze zawodowi posiadają własny, odrębny od powszechnych ubezpieczeń społecznych system zabezpieczenia społecznego, przewidujący ochronę socjalną z tytułu wysługi lat, całkowitej niezdolności do służby i śmierci żywiciela (zaopatrzenie emerytalne). Nie jest przy tym wykluczona możliwość skumulowania i pobierania przez żołnierza zawodowego dwóch świadczeń emerytalnych przysługujących z różnych systemów, tj. powszechnego i zaopatrzeniowego. Zasada kumulacji świadczeń na gruncie obowiązujących przepisów dedykowana jest jednak wąskiej grupie uprawnionych. Za podstawową i dominującą uznaje się bowiem zasadę niekumulacji, która stanowi wyraz obowiązującej w prawie ubezpieczeń społecznych zasady solidarności ryzyka i nie pozostaje sprzeczna z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Tak więc w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń określonych w ustawie, organ rentowy ma obowiązek do wypłaty tylko jednego (wyższego) świadczenia (art. 95 ust.1 u.e.r. oraz art. 7 u.z.e.ż), nawet jeśli prawo to wynika z różnych ustaw, a możliwość ewentualnego łączenia świadczeń musi być wyraźnie wskazana w przepisach. Rozdzielenie systemów ubezpieczeniowego i zaopatrzeniowego pozwala na to, aby każdy z tych systemów realizował osobno zobowiązania wobec żołnierzy zawodowych bez związku z systemem powszechnym. Zachowując zasadę, że za ten sam okres ubezpieczenia emerytalnego nie mogą jednocześnie przysługiwać dwa świadczenia emerytalne (art. 5 ust. 2a u.e.r.). Wskazując na zbieg świadczeń (emerytalnych), należy wyodrębnić element zbieżny (wspólny), łączący oba świadczenia, i ów element winien odnosić się do przedmiotu, jakim jest świadczenie, nie zaś do podmiotu (uprawnionego), któremu świadczenia przysługują. O wyjątku od zasady niekumulacji (czyli zasady pobierania jednego świadczenia) w sytuacji żołnierza zawodowego pozostającego w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 roku nie decyduje data przyjęcia do służby, lecz brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu „cywilnego” stażu emerytalnego. Obejmowanie instytucją zbiegu prawa do świadczeń (z emerytury powszechnej i wojskowej) przy równoległości tych zdarzeń zaprzecza konstytucyjnej zasadzie sprawiedliwości społecznej. Nie jest sprawiedliwe społecznie pozbawianie ubezpieczonego, który spełnił ustawowe wymogi, prawa do świadczenia tylko przez wzgląd na solidaryzm społeczny. W takich sytuacjach znaczna część życia zawodowego emeryta nie ma żadnego odzwierciedlenia w wysokości otrzymywanych przez niego świadczeń emerytalnych.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O rencie rodzinnej, uposażeniu rodzinnym i o proporcjonalności świadczenia – słów kilka

Uprawnienie do renty rodzinnej przysługuje dla dzieci do 25. roku życia. Jeżeli podmiot osiągnął ten wiek na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłuża się do zakończenia studiów. Problem stanowi interpretacja zwrotu „na ostatnim roku studiów w szkole wyższej”. Nie wiadomo bowiem, czy jego znaczenie ogranicza się jedynie do studiów wyższych, czy też obejmuje wszystkie formy studiów, jakie prowadzi szkoła wyższa. Rozszerzenie zakresu znaczeniowego zwrotu spowoduje, że kategoria „dzieci” uprawnionych do renty znacznie się powiększy. Uprawnione będą bowiem dzieci, które są studentami, jak również i te, które podjęły naukę na studiach podyplomowych i doktoranckich. Taka interpretacja wydaje się zbyt daleko posunięta. Doprecyzowania wymagają również warunki nabycia prawa do uposażenia rodzinnego po zmarłym wykonującym zawód sędziego.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
W poszukiwaniu modelu zabezpieczenia finansowego na wypadek starości

Dyskusje odnoszące się do braków systemu emerytalnego i jego kształtu prowokują do postawienia pytania o to, w jaki sposób można zapewnić godne życie po zakończeniu aktywności zawodowej. Według aktualnie przyjętego modelu zabezpieczenia starości zasadniczo odpowiedzialnością obciąża się państwo i jego struktury. Pojawia się w tym kontekście wiele pytań, a w szczególności: czy jest to podejście racjonalne z punktu widzenia jego optymalności, albo też czy odpowiedzialności tej nie należałoby rozdzielić pomiędzy różne podmioty: władze publiczne, pracodawców, pracowników lub kogoś jeszcze.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Jednorazowe odszkodowanie przysługujące członkom rodziny z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej

Jednorazowe odszkodowanie przysługujące członkom rodziny w razie śmierci ubezpieczonego w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej ma charakter ubezpieczeniowy. Przysługuje ono w razie śmierci ubezpieczonego, który był objęty ubezpieczeniem wypadkowym. Świadczenie jest wypłacane przez ZUS na podstawie decyzji. Jego wypłata następuje z funduszu wypadkowego, w którym gromadzone są składki płacone na ubezpieczenie wypadkowe. Ponadto wysokość składki jest uzależniona od stopnia ryzyka wypadkowości. Przesłanki jednorazowego odszkodowania oraz jego wysokość zostały ukształtowane w sposób schematyczny, gdyż bez konieczności ustalania rodzaju oraz rozmiaru szkody. Takie reguły ustalania jednorazowego odszkodowania prowadzą do uproszczenia oraz schematyzmu w zakresie wyrównania szkody. Wymienione cechy odszkodowania powodują, że szkoda może zostać naprawiona w sposób ograniczony. Odszkodowanie wypadkowe w niewielkim stopniu spełnia cechy charakteryzujące odszkodowanie cywilnoprawne. Zakres realizacji funkcji kompensacyjnej polegającej na wyrównaniu szkody będzie uzależniony od rodzaju szkody oraz jej rozmiaru, a także od tego, czy członkom rodziny będą przysługiwały inne świadczenia wypadkowe.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O ustalaniu ustawodawstwa właściwego w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Przedmiotem opracowania jest problematyka ustalania ustawodawstwa właściwego w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Kwestia ta jest przedmiotem zainteresowania w orzecznictwie sądowym, w tym zwłaszcza Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przedstawione zagadnienie ma fundamentalne znaczenie praktyczne. Uwzględniając bowiem odmienne przesłanki stosowania ustawodawstwa właściwego, które są bardziej liberalne w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy na terytorium przynajmniej dwóch państw członkowskich, aniżeli w sytuacji delegowania pracowników, przesądzenie, iż w przypadku wykonywania pracy w ramach tej samej umowy o pracę z jednym pracodawcą w następujących po sobie okresach mamy do czynienia z możliwością zastosowania ustawodawstwa właściwego według reguły obowiązującej dla ustalania ustawodawstwa właściwego w przypadku jednoczesnego wykonywania pracy na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego, powoduje, że przedsiębiorcy zyskują nieograniczoną pod względem czasowym możliwość stosowania ustawodawstwa z zakresu zabezpieczenia społecznego właściwego dla siedziby zatrudniającego pracodawcy. To z kolei bezpośrednio wpływa na prawne uwarunkowania swobody świadczenia usług i związanej z nią mobilności pracowników.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag o powoływaniu Prezesa ZUS

Przedmiotem artykułu jest omówienie ewolucji regulacji prawnej dotyczącej powoływania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartej w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i ocena, czy na podstawie powołania nawiązany zostaje stosunek pracy pomiędzy ZUS a jego Prezesem.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako tytuł ubezpieczeń społecznych – wybrane zagadnienia

Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi szczególny tytuł ubezpieczeń społecznych. Wynika to z faktu, że w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym wyłącznie przedsiębiorcy (spośród wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność) posiadają uprawnienia do okresowego wyłączenia obowiązku ubezpieczeń społecznych oraz zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, nie tylko z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Z kolei w sferze opłacania składek na ubezpieczenia społeczne istnieją trzy sposoby ustalania podstawy wymiaru składek z tego tytułu (podstawa zwykła, preferencyjna i uzależniona od dochodu). Ogólnie należy stwierdzić, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jako tytuł ubezpieczeń społecznych posiada charakter: zarobkowy, obowiązkowy, ogólny (w sytuacji zbiegu tytułów ubezpieczeń społecznych), autonomiczny, ściśle odpłatny oraz uprzywilejowany (względem innych form pozarolniczej działalności).

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Sądownictwo polubowne – nowa jakość rozstrzygania sporów

Sądownictwo polubowne, często określane mianem arbitrażu, przedstawiane jest powszechnie w poglądach piśmiennictwa jako jedna z alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Zastrzeżenia względem nieprawidłowości sądowego wymiaru sprawiedliwości oraz uzasadnione oczekiwania w zakresie redukcji czasu i kosztów postępowania gwarantują stronom realny dostęp do sądu i ochronę praw przez sporządzenie zapisu na sąd polubowny. W ramach wzajemnych relacji sądownictwa polubownego względem alternatywnych metod rozwiązywania sporów należy podkreślić, że arbitraż stanowi realną alternatywę dla wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądownictwo państwowe. Warto również wskazać na możliwości i potrzebę rozstrzygania sporów w ramach sądownictwa polubownego stanowiącego istotne uzupełnienie sądowego wymiaru sprawiedliwości. Odzwierciedlony w umowie arbitrażowej zgodny zamiar rozstrzygnięcia konfliktu oraz wyjątkowe możliwości partycypacji stron w prowadzonym postępowaniu arbitrażowym stanowią o nowej treści kultury i świadomości prawnej obywateli oraz kreowaniu nowoczesnych wzajemnych relacji stron szeroko rozumianych stosunków cywilnoprawnych. Zapis na sąd polubowny, realizacja postępowania arbitrażowego i rozstrzygnięcie sporu w ramach sądownictwa polubownego mogą i powinny stanowić nową jakość w zakresie wymierzania sprawiedliwości.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Roszczenie funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanej o dopuszczenie do służby

Zatrudnienie w służbach zmilitaryzowanych powinno pozostawać w kręgu zainteresowania nie tylko przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego, ale również prawa pracy. Jednostronne ujmowanie tych zagadnień (tylko z perspektywy jednaj dziedziny prawa) daje obraz niepełny i zmusza do stosowania pewnych uproszczeń. Artykuł podejmuje problematykę możliwości wystąpienia przez funkcjonariusza służby zmilitaryzowanej z roszczeniem o dopuszczenie do służby. Analizowane zagadnienie zostało przedstawione w aspekcie prawnoporównawczym. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy w sytuacji niedopuszczenia funkcjonariusza do służby posiada on roszczenie zbliżone do pracowniczego roszczenia o dopuszczenie do pracy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne