rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Architektura informacji w ofercie dydaktycznej Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UMCS w Lublinie – od koncepcji do realizacji

Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa w roku akademickim 2016/2017 poszerzył ofertę dydaktyczną o nowy kierunek studiów pierwszego stopnia Architektura informacji, jak również studiów podyplomowych Architektura książki – projektowanie i edycja. Przeprowadzona aktualizacja koncepcji kształcenia wynikała z tendencji rozwojowych dyscypliny oraz potrzeb rynku pracy sygnalizowanych przez studentów i potencjalnych pracodawców.W artykule przedstawiono doświadczenia Instytutu związane z opracowaniem i wdrożeniem programu nowego kierunku studiów, m.in. zakładane efekty kształcenia, uwzględnione treści, przewidziane specjalności, organizacja praktyk zawodowych, sylwetka i miejsce absolwenta na rynku pracy. Wskazano trudności, które wystąpiły na etapie projektowania koncepcji (m.in. nierozumienie idei, terminologii i specyfiki dyscypliny przez pracowników Uniwersytetu) oraz wdrażania studiów (m.in. konieczność zapewnienia odpowiedniej infrastruktury, poszerzania zakresu prowadzonych badań i doskonalenia kompetencji kadry naukowo-dydaktycznej, poszukiwania nowych form promocji kierunku, wypracowania procedur współpracy z nową kategorią interesariuszy zewnętrznych), jak również wypracowane w tym zakresie rozwiązania praktyczne.  

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Od produktu do usługi. Przemiany na rynku książki w epoce nowych mediów

Rynek wydawniczy w epoce nowych mediów to przestrzeń równie wielu szans co zagrożeń dla popularyzacji książki. Nie wszystkie są oczywiste, a ich konsekwencje proste do przewidzenia. Podobnie jak sama książka, która wraz ze zmianą, czy raczej zróżnicowaniem swojej postaci, może być rozumiana jako: przedmiot, produkt, dobro, obiekt, medium, treść, tekst, relacja, usługa. Niniejszy artykuł ukazuje współczesny rynek książki w Polsce w świetle globalnych zmian w zakresie produkcji i dystrybucji wydawniczej. Kluczowe dla ich zrozumienia jest rozważenie roli książki i sposobu jej istnienia. W tekście podjęto próbę odpowiedzi na pytania, co zyskuje, a co traci książka za sprawą nowych, cyfrowych mediów, a wraz z nią autor i czytelnik w zmiennych rolach podmiotów tworzących i poznających.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Biblioteka w czasie – czas w bibliotece” (Lublin, 25–26 września 2014 roku)

Artykuł nie posiada streszczenia w języku polskim.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Badanie użyteczności internetowych serwisów bibliotek wyższych uczelni. Propozycja modyfikacji

Celem artykułu jest zaproponowanie nowego podejścia do jednego z parametrów badania użyteczności internetowego serwisu biblioteki wyższej uczelni – kompletności i aktualności udostępnianych informacji o przydatnych do pracy naukowej i dydaktycznej składnikach cyfrowej infrastruktury informacyjnej oraz ocena dotychczas stosowanych metod badania użyteczności tychże serwisów z punktu widzenia roli wspomnianej grupy bibliotek w dobie Internetu. Zaproponowano rozszerzenie znaczenia pojęcia „użyteczny” o atrybut rozwiązujący problem niewiedzy użytkownika, który nie zna określonych narzędzi i zasobów, nie wie o ich istnieniu, ale dzięki bibliotecznemu serwisowi powinien do nich dotrzeć ze względu na swoje potrzeby. Dotychczas stosowane metody badania użyteczności serwisów WWW bibliotek nie pozwalają skutecznie rozwiązać problemu, który sprowadza się do tego, że badany użytkownik nie jest w stanie wypowiadać się o tym, czego serwis nie zawiera, a co powinien mu dostarczyć. Także oceny ekspertów podatne są na problem nieznajomości części cyfrowej infrastruktury informacyjnej przez nich samych. W odpowiedzi na stwierdzone ułomności wykorzystywanych metod badania użyteczności serwisów bibliotek autor zaproponował nowe podejście. Zmiana polega na opracowaniu precyzyjnego i szczegółowego modelu cyfrowej infrastruktury informacyjnej, który byłby jednocześnie zbiorem wytycznych dla twórców serwisów bibliotek uczelnianych, jak i zbiorem kryteriów badawczych, do których odnosiliby się zarówno badani użytkownicy, jak i eksperci.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wielka Księga Miasta. Fotografie lubelskiej dzielnicy żydowskiej w zbiorach Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”

Artykuł przedstawia historię, sposób tworzenia oraz zasób repozytorium cyfrowego Biblioteki Multimedialnej Teatru NN. Analizie poddano zawartość zbiorów ikonograficznych tworzonych przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, w szczególności źródła dotyczące historii lubelskiej społeczności żydowskiej. Bogata dokumentacja fotograficzna dzielnicy żydowskiej powstała w okresie dwudziestolecia międzywojennego za sprawą fotoamatorów i zawodowych fotografów: Jana Bułhaka, Józefa Czechowicza, Edwarda Hartwiga, Altera Kacyzne, Stefana Kiełszni, Stanisława Magierskiego, Henryka Poddębskiego i Wiktora Ziółkowskiego. Rozważania ukazują znaczenie fotografii w dokumentowaniu historii oraz zachowaniu pamięci o ludziach i miejscach.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Dzieło otwarte w wersji 2.0 czyli transformacja czytelnika

Autor artykułu przedstawia to, w jaki sposób forma istnienia dzieła literackiego wpływa na jego interpretację. Koncepcja dzieła otwartego scharakteryzowana przez Umberto Eco zestawiona z nowymi formami literatury ukazuje przekształcenia, jakie zachodzą w percepcji, lekturze i interpretacji tekstu. Wykorzystując metodę porównawczą do analizy poszczególnych elementów teorii dzieła otwartego w odniesieniu do cyfrowej rzeczywistości, wskazano istotne zmiany zachowań czytelniczych, jakie pojawiają się w konfrontacji koncepcji Eco z nową formą czytelnictwa 2.0. Ma to na celu zobrazowanie, jak zmienia się oblicze samego czytelnika.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zwyczaje dworskie w wybranych miniaturach "Bardzo bogatych godzinek księcia de Berry

Celem artykułu jest przedstawienie zwyczajów dworskich, odzwierciedlonych na
miniaturach styczniowej i kwietniowej w Bardzo bogatych godzinkach księcia de Berry.
Zagadnienia te omówiono, sięgając do szerokiego kontekstu historycznego. Ważnym
celem podjętych badań było ponadto zidentyfikowanie postaci znajdujących się na
iluminacjach. Zwyczaje dworskie, na których skupiono uwagę, to uczta i zaręczyny
w okresie późnego średniowiecza na terenie Francji. Zaprezentowane rozrywki
i elementy obyczajów dworskich znajdują odzwierciedlenie na miniaturach Bardzo
bogatych godzinek.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Frazes czy faktyczna treść? Relewancja pojęcia ‘społeczeństwo informacyjne’ i jego synonimów w tytułach artykułów z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej

Artykuł nie posiada streszczenia w języku polskim.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zarządzanie danymi badawczymi i ich archiwizacja w działalności biblioteki

W epoce technologii informacyjnych dane badawcze nabrały większego znaczenia niż zwykłe publikacje naukowe bez zbiorów danych. Zbiory danych traktowane są jako teksty, mogą posiadać DOI i mogą być cytowane zgodnie ze standardem opisu bibliograficznego. Zarządzanie danymi badawczymi stanowi wieloetapowy i zawiły proces, który może być realizowany we współpracy z biblioteką lub jednostkami zajmującymi się zachowaniem zasobów cyfrowych w laboratoriach instytucji badawczych. Dla zaawansowanych analityków ważną sprawą jest praca nad tworzeniem sieci umożliwiającej szeroką eksplorację rezultatów badań i włączenie w ten proces także bibliotek i ekspertów danych.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
O książce w prasie polskiej. Diachronia i synchronia pola badawczego

Związki książki i prasy są znane badaczom od dawna. Jednak nie od początku w takim samym stopniu wykorzystywano te same formy, nie zawsze sięgano po te same gatunki dziennikarskie. Postać, rola, zadania i funkcje przekazu związanego z literaturą były zależne od wielu czynników. Pewne formy (jak na przykład recenzja) na przestrzeni wieków ulegały wyraźnym przeobrażeniom pod względem merytorycznym, wewnętrzny charakter innych (jak choćby reklam wydawniczych) zmieniał się stosunkowo niewiele, co było efektem rozmaitych czynników. Celem artykułu będzie próba odpowiedzi na pytanie, czy o formach promocji książki na łamach prasy można mówić w ujęciu diachronicznym (czy można wyodrębnić wyraźne fazy ich rozwoju w poszczególnych okresach rozwoju prasy)? Czy może jest to zjawisko przede wszystkim synchroniczne? Mamy do czynienia z pewnym równoczesnym porządkiem, tym, co się dzieje tu i teraz, czy może z przeszłością oraz zapowiedzią przyszłych stanów? A może tę problematykę należy analizować z obydwu punktów widzenia? W pierwszej części artykułu omówiono zmieniającą się funkcję i zadania prasy na przestrzeni dziejów, w drugiej prześledzono rozwój recenzji jako reprezentatywnej dla podjętego tematu formy informacji o książce, zamieszczanej na łamach gazet i czasopism.

Czasopismo: Folia Bibliologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Seria drinowski zbornik – cenny wkład w badaniu diaspory bułgarskiej na Ukrainie

Artykuł omawia serię naukową pod nazwą Drinowski zbornik, redagowaną i wydawaną przez bułgarskie i ukraińskie instytucje społeczne i naukowe. W okresie 2007–2014 roku ukazało się siedem tomów serii, które, według autora, stanowią cenny wkład w badania mniejszości bułgarskiej na Ukrainie.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
PIERWSZE CHORWACKIE PRZEKŁADY ŁACIŃSKICH HYMNÓW DO MATKI BOŻEJ (ANALIZA JĘZYKOWA)

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Co pisano o pisaniu? (na materiale średniowiecznych glos i marginaliów w bułgarskich zabytkach piśmiennictwa)

W artykule poddano analizie glosy i marginalia zamieszczane w średniowiecznych rękopisach bułgarskich z X–XVI wieku, zawierające informacje o procesie pisania. Autorka tekstu omawia nie tylko warunki, w których powstawały średniowieczne kodeksy, ale skupia swą uwagę również na fizycznym akcie tworzenia tekstów. W omówionych w artykule glosach występują takie materiały piśmiennicze jak: pergamin, papier, pióra, atramenty. Wyekscerpowany przez autorkę materiał został przez niego zestawiony ze współczesną wiedzą o średniowiecznych metodach pisania.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Nazwy miejscowe dawnego powiatu nurskiego na Mazowszu

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie niektórych aspektów rozwoju systemu nazw miejscowych na obszarze dawnego powiatu nurskiego w ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. Analiza zgromadzonego materiału nazewniczego wykazała, że w zachodniej części badanego terenu występują niemal wyłącznie nazwy jednoczłonowe, we wschodniej zaś dominują liczebnie nazwy zestawione. Podział ten uwarunkowany jest czynnikami pozajęzykowymi. Wynika on z dawnej struktury własności ziemskiej na tym obszarze. Obie części analizowanego terytorium wykazywały też różną dynamikę procesu kształtowania się nazw miejscowych. Część drobnoszlachecką charakteryzowała znaczna płynność zachodzących tam procesów nazewniczych. Przejawia się to m. in. w tym, że wiele toponimów odnotowanych w źródłach historycznych, obecnie nie funkcjonuje. W tej części badanego obszaru odnotowano zdecydowaną przewagę nazw rodowych, będących członami odróżniającymi nazw zestawionych. Nazwy patronimiczne występując w tej samej funkcji (jako człony odróżniające zestawień) wykazywały tam niską produktywność.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Tłumacząc Pod Jarzmem Iwana Wazowa…

Autor artykułu, a jednocześnie nowego przekładu powieści Iwana Wazowa Pod jarzmem, dzieli się swoimi spostrzeżeniami, nagromadzonymi podczas pracy nad przekładem. Dokonana przez niego analiza tekstologiczna utworu, podporządkowana jest zarówno interpretacji głównego przesłania dzieła, wyrażonego w tytule, jak i wielu aspektom szczegółowym. Spośród nich wymienić można: funkcję dramatu Genowefa i teatru w ogóle w konstruowaniu świata przedstawionego, wojnę kulturową dwóch światów – chrześcijaństwa i islamu, romantyczną konstrukcję głównego bohatera, postrzeganego w analogii do mickiewiczowskiego Gustawa-Konrada, gry słowne i metafory użyte jako narzędzia metaforyzacji, wykorzystanie zabiegów składniowych dla budowania nastroju i wyrażania emocji, a także rola imion mówiących. Wymienione wyżej spostrzeżenia i obserwacje mają służyć ukazaniu mistrzostwa kreacji artystycznej Wazowa.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
W kwestii autoidentyfikacji antroponimicznej o charakterze nieoficjalnym wśród drobnej szlachty mazowieckiej (na przykładzie "Testamentu Sebastiana Roguskiego Wróblika" z 1641 roku)

Brak streszczenia w  jęz. polskim.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z PROBLEMATYKI KALK JĘZYKOWYCH W TERMINOLOGII ANATOMICZNEJ (NA MATERIALE CHORWACKIM)

Brak abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
NAZWISKA MOTYWOWANE IMIONAMI CHRZEŚCIJAŃSKIMI W INSKRYPCJACH NAGROBNYCH NA CMENTARZU W CHEŁMIE

W artykule przeanalizowano nazwiska, motywowane imionami chrześcijańskimi w inskrypcjach nagrobnych na cmentarzu w Chełmie. Badane inskrypcje datowane są na trzy stulecia: od XIX do XXI wieku (daty graniczne to 1865–2006). Zgromadzono 466 nazwisk motywowanych imionami chrześcijańskimi zapisanymi po polsku (łacinką) i po ukraińsku lub rosyjsku (w różnych odmianach cyrylicy). Analizowane nazwiska motywowane są 87 imionami chrześcijańskimi, w tym 85 imionami męskimi i 2 kobiecymi.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
MIĘDZYNARODOWY PROJEKT BADAWCZY DWIE ARCHAICZNE SŁOWIAŃSKIE WYSPY JĘZYKOWE I KULTUROWE: POLESIE I RODOPY

Artukuł nie zawiera streszczenia w jezyku polskim.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
ANALITYZMY WERBO-NOMINALNE NA PRZEŁOMIE XIX I XX WIEKU – JĘZYK BUŁGARSKI

Artykuł nie zawiera polskiego abstraktu

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
O kamieniach Atanasa Dałczewa i Zbigniewa Herberta – czyli o pewnym niezrealizowanym poetyckim dialogu

W artykule dokonano porównania wierszy Kamyk (1961) Zbigniewa Herberta i Kamień (1926) Atanasa Dałczewa, które, jak się okazuje, zawierają podobne treści, ale nigdy nie były przedmiotem głębszej analizy porównawczej. Tymczasem, napisany w 1993 roku komentarz Josifa Brodskiego do wiersza Kamyk (Wilson Quarterly, vol. 17), zawiera streszczenie ogólnej historii Polski i polskiego ducha narodowego, podczas gdy liczne analizy wiersza Kamień nigdy nie wywoływały refleksji nad bułgarską tożsamością narodową. Artykuł stanowi próbę obrony tezy, że stwierdzenie Brodskiego może mieć zastosowanie również do wiersza Atanasa Dałczewa i realiów bułgarskich, pod warunkiem istnienia odpowiedniego kontekstu interpretacji literatury bułgarskiej XX wieku, czyli poszukiwania specyfiki narodowej i doświadczenia historycznego, które jednoznacznie można uznać za indywidualistyczne. Jednak taki kontekst nie ma na razie zbyt wielu zwolenników w bułgarystycznych badaniach literaturoznawczych i krytycznych.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Współczesne wizualizacje dziedzictwa Cyryla i Metodego w przestrzeni słowiańskiej

Artykuł poświęcony jest omówieniu dziedzictwa Cyryla i Metodego w Słowiańszczyźnie. Uwaga autorki koncentruje się na współczesnym odzwierciedleniu obrazów obu braci i ich dziedzictwa w krajach, które kultywują pamięć o nich. Przedstawianie Apostołów Słowiańskich ma swoją tradycję w malarstwie, ikonach i pomnikach. Odniesienia do sztuki ukazane zostały w kontekście historycznym niektórych krajów słowiańskich należących do Kościoła zachodniego i do Kościoła prawosławnego. W opracowaniu wskazuje się na szczególną rolę w rozprzestrzenianiu tradycji cyrylometodejskiej w sztuce Bułgarii. Kraj ten, poprzez kult Braci Sołuńskich w średniowieczu, przyjął ich do swej tradycji pod deskrypcją terytorialną Apostołowie Bułgarscy, a dziś znajduje się w pozycji depozytariusza ich spuścizny. Współcześnie Bułgarzy wyrażają pamięć o Cyrylu i Metodym poprzez wznoszenie pomników alfabetu cyrylickiego, które odsłaniane są także poza światem słowiańskim, co w efekcie służy podkreślaniu znaczenia pisma słowiańskiego.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Bułgarystyczna działalność dr. Tsanko Tsaneva na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

W artykule przedstawiono biografię dra Tsanko Tsaneva (1955–2007), członka Naukowego Centrum „Presławska Szkoła Piśmiennicza” w Szumen (Bułgaria) i pracownika Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Autor omówił jego główne osiągnięcia naukowe i tezy badawcze z zakresu starobułgarskiej i średniowiecznej literatury słowiańskiej, jak oraz wszechstronną i aktywną działalność jako wykładowcy języka, literatury i kultury bułgarskiej w Lublinie. W opracowaniu podkreślono również jego wkład w rozwój uniwersyteckich studiów bułgarystycznych we wschodniej Polsce. Artykuł zawiera również wybraną bibliografię ważniejszych prac naukowych dra Tsaneva.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
KROATYZMY W GŁAGOLICKICH PRZEKŁADACH HYMNÓW ŚW. TOMASZA Z AKWINU

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Historyczne nazewnictwo osobowe podlaskiego rodu Kiersnowskich w XVI–XVII stuleciu

Tematem niniejszego opracowania jest charakterystyka historycznego nazewnictwa osobowego podlaskiego rodu Kiersnowskich. Na jego potrzeby poddano analizie antroponimicznej nazwisko Kiersnowski, imiona, przezwiska, przydomki oraz formacje patronimiczne uzywane przez członków tej rodziny. Zakres chronologiczny rozważań obejmuje okres od początku XVI do końca XVII wieku, czyli dwa stulecia. Wybór ten jest podyktowany stosunkowo dobrze zachowaną bazą materiałową z tego czasu. Ponadto, miały wtedy miejsce procesy, które spowodowały istotne zmiany w lokalnym mikrosystemie antroponimicznym.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wpływ języka polskiego na leksykę rosyjską drugiej połowy XVII wieku (na materiale vesti-kur antów z lat 1656–1670)

Artykuł poświęcony jest procesowi adaptacji polskiej leksyki w języku rosyjskim na podstawie vesti-kurantów z drugiej połowy XVII wieku. Celem artykułu jest zbadanie procesu adaptacji zapożyczeń na poziomie  fonetycznym i morfologicznym, jak również zarejestrowanie zmiany rodzajów gramatycznych w leksyce o bezpośrednim polskim pochodzeniu lub zapożyczonej za pośrednictwem języka polskiego.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Pejoratywne nazwy subiektów nazywające człowieka ze względu na czynności związane z działalnością aparatu artykulacyjnego w peryferyjnych gwarach białoruskich okolic Lewkowa Starego na Białostocczyźnie

W niniejszym opracowaniu przedmiotem opisu były dewerbalne pejoratywne nazwy subiektów z formantem sufiksalnym oznaczające człowieka ze względu na czynności związane z działaniem aparatu artykulacyjnego. Są one używane w peryferyjnych gwarach białoruskich okolic Lewkowa Starego na określenie głównie męskich wykonawców czynności. Mogą być także ambiwalentne co do rodzaju gramatycznego. W artykule poddano analizie około 270 derywatów utworzonych za pomocą 33 sufiksalnych formantów słowotwórczych. Analiza zgromadzonego materiału słowotwórczego pozwoliła na wyodrębnienie nie tylko odpowiednich typów słowotwórczych w obrębie badanej kategorii nazw, ale także licznych, często bardzo rozbudowanych szeregów synonimicznych w opisanych strukturach słowotwórczych.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Znaczenie poczajowskich druków o charakterze religijnym dla poznania żywego języka ruskojęzycznej społeczności unickiej dawnej Rzeczypospolitej

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli tekstów o charakterze religijnym w poznaniu żywego języka ludności dawnej Rzeczypospolitej. Przedmiotem analizy są druki poczajowskie wydane w drukarni bazyliańskiej w ciągu XVIII stulecia. Odwzorowane na piśmie cechy żywego języka ukraińskiego (rozwój dawnego jać w [i], ikanie, zbliżenie artykulacji [i] i [y], zbliżenie artykulacji [u] i [y], stwardnienie [t] i [d]) mają charakter upowszechniających się tendencji, co przemawia za tezą, iż jest to świadectwo stanu języka ukraińskiego w XVIII wieku. Druki te, wydane w tzw. prostej mowie stanowią zarazem dowód na ewolucyjność rozwoju literackiego języka ukraińskiego od czasów najdawniejszych do współczesności.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
SERBSKIE KOLOKWIALIZMY CZASOWNIKOWE Z PREFIKSEM NA

Czasowniki stanowią najliczniejszą grupę kolokwializmów. Tworzone są niemal bez ograniczeń. Mogą oznaczać różnorakie czynności. Na podstawie bogatego materiału językowego autor udowadnia wysoką produktywność prefiksu na- we współczesnym języku serbskim oraz jego bogate możliwości łączenia się zarówno z tematami serbskimi, jak i zapożyczonymi.język serbski, kolokwializm, czasownik, prefiks na-

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
MISJA ŚW. ŚW. CYRYLA I METODEGO I JEJ ODDZIAŁYWANIE NA WSPÓŁCZESNE TERENY POLSKI

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Sufiksalne rzeczownikowe derywaty augmentatywne w serbskiej leksyce potocznej

Artykuł dotyczy serbskich augmentatywów rzeczownikowych. W opracowaniu poddano analizie typowe dla serbskiej leksyki potocznej sufiksy tworzące zgrubienia. Artykuł zawiera także współczesne przykłady ich użycia w zdaniu. Przeprowadzona analiza wykazała, że współczesne serbskie słownictwo potoczne cechuje mnogość występowania sufiksów służących do tworzenia augmentatywów.

Czasopismo: Zeszyty Cyrylo-Metodiańskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii