rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Częstość występowania i rozmieszczenie stwardnienia rozsianego w Polsce i na świecie

Stwardnienie rozsiane (sr) jest przewlekłą chorobą demielinizacyjną układu nerwowego dotyczącą najczęściej młodych
dorosłych z przewagą występowania wśród kobiet. Dokładna
przyczyna sr nie jest znana. Przyjmuje się, że jest to choroba
wieloczynnikowa. Rozpowszechnienie występowania sr na kuli
ziemskiej jest nieregularne, uzależnione od szerokości geografiznej. Częstsze zachorowania odnotowuje się w szerokościach
geografiznych o klimacie chłodnym i umiarkowanym aniżeli
w strefi zwrotnikowej i podzwrotnikowej. Liczba osób z sr
na całym świecie przekracza 2,5 mln, z czego około 630 000
zachorowań odnotowano w Europie. Polska znajduje się wśród
krajów o wysokiej częstości występowania sr. Przyjmuje się, że
zapadalność na sr w Polsce wynosi od 45 do 92 osób na 100 000
mieszkańców. Choroba rozpoczyna się zazwyczaj pomiędzy
20 a 40 rokiem życia, czyli w latach największej aktywności
zawodowej, w związku z tym sr, będąc jedną z najczęstszych
przyczyn długotrwałej niezdolności do pracy, stanowi znaczny
problem nie tylko zdrowotny, ale również społeczny.
Cel pracy: Celem pracy jest ocena częstości występowania
i rozmieszczenia stwardnienia rozsianego w Polsce i na
świecie.
Metoda: Dokonano przeglądu piśmiennictwa krajowego
i zagranicznego z lat 2008–2014. Przeszukano następujące bazy danych: PubMed, Science Direct, Termedia, Polska
Bibliografi Lekarska.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Toksyczne uszkodzenie wątroby u pacjenta zatrutego paracetamolem i nadużywającego alkohol etylowy – opis przypadku

Paracetamol jest lekiem powszechnie stosowanym w terapii
bólu i gorączki, wchodzącym w skład zarówno preparatów
jednoskładnikowych, jak i złożonych. Przyjmowany w dawkach
terapeutycznych jest lekiem stosunkowo bezpiecznym.
Jednak powszechna dostępność tego preparatu oraz niska
świadomość społeczna dotycząca ryzyka przedawkowania
stwarza możliwość niekontrolowanego przyjmowania tego
leku i prowadzi do występowania zatruć powikłanych ciężkim
uszkodzeniem wątroby. Paracetamol przekształcany jest
w wątrobie w około 4% przez CYP2E1 do toksycznego metabolitu,
jakim jest N-acetylo-p-benzochinonoimina (NAPQI).
U osób zdrowych metabolit ten jest wychwytywany przez
grupy sulfhydrylowe glutationu i wydalany z organizmu.
Alkohol etylowy jest również metabolizowany przy udziale
CYP2E1, indukuje jego aktywność. Regularne spożywanie
alkoholu zwiększa ilość aktywnego enzymu. Kiedy podaż
alkoholu zostanie zakończona, poziom CYP2E1 jest znacznie
podwyższony. Podanie wówczas paracetamolu powodujewzrost stężenia NAPQI ponad poziom, który może być usunięty
przez glutation wątrobowy. NAPQI łączy się wówczas
kowalencyjnie z makrocząsteczkami hepatocytów, co prowadzi
do martwicy tych komórek [1]. Stosując paracetamol, nie
należy spożywać alkoholu ze względu na zwiększone ryzyko
wystąpienia toksycznego uszkodzenia wątroby. Dotyczy to
przede wszystkim osób regularnie pijących alkohol. Alkoholizm
w krajach Europy Środkowej i Wschodniej opiera się
na tradycji picia dużych ilości mocnych trunków. Ból głowy
spowodowany nadużyciem alkoholu staje się przyczyną
przedawkowania środków przeciwbólowych. Coraz częściej
jednak zdarzają się przypadki zatruć paracetamolem w celach
samobójczych u osób uzależnionych od alkoholu.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Zaawansowana dna moczanowa – opis przypadku

Dna moczanowa wywołana jest odkładaniem się w tkankach
kryształów moczanu sodu. Najczęściej zajmuje stawy,
co zazwyczaj objawia się atakami bardzo silnego bólu,
obrzękiem zajętego stawu. Odkładanie kryształów moczanu
sodu wynika ze zwiększonego stężenia kwasu moczowego
w surowicy (hyperurikemii) powyżej 6,5 mg/dl będącego
skutkiem jego nadmiernej produkcji lub zmniejszonego
wydalania z organizmu. Dna moczanowa występuje u 1–2%
ludzi, głównie mężczyzn w średnim i starszym wieku (7%
mężczyzn powyżej 65 roku życia cierpi na to schorzenie).
Rzadziej chorują kobiety, u których choroba rozwija się prawie
wyłącznie po menopauzie [1]. Częstość występowania dny
moczanowej wyraźnie rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa
oraz zmianą trybu życia i nawyków żywieniowych.
Nadmierną produkcję kwasu moczowego może wywołać
także przyjmowanie diuretyków (szczególnie tiazydowych)
i kwasu acetylosalicylowego w małych dawkach, jak również:
duża konsumpcja mięsa, owoców morza i alkoholu
(zwłaszcza piwa). W pracy przedstawiono przypadek 55-letniego
mężczyzny chorującego na dnę moczanową w okresie
przewlekłym (zaawansowanym) ze znacznym uszkodzeniem
układu ruchu. Pierwsze objawy chorobowe sugerowały
rozpoznanie wczesnego okresu reumatoidalnego zapalenia
stawów. Dopiero po pewnym czasie trwania choroby zaczęły dominować objawy dny moczanowej. Pacjent od początku
choroby leczony był lekami hamującymi produkcję kwasu
moczowego, stosował dietę ubogopurynową, rehabilitację,
a mimo to utrzymywał się wysoki poziom kwasu moczowego
w surowicy krwi i postępowała destrukcja stawów. Szansą
na poprawę funkcji układu ruchu u tego chorego wydają
się być jedynie zabiegi chirurgicznego usunięcia guzków
dnawych z okolic stawów bądź leki nowej generacji, takie
jak np.: febuksostat.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Fizjoterapia jako alternatywa w postępującej dystrofi mięśniowej

Medycyna współczesna, pomimo intensywnych badań
i poszukiwań w obszarze genetyki, doświadczeń z użyciem
komórek macierzystych, mających na celu poprawę funkcji
wadliwego fragmentu DNA, nie jest w stanie zatrzymać procesu chorobowego w jednej z najcięższych postaci miopatii,
jaką jest postępująca dystrofi mięśniowa Duchennea. Wobec
tych trudności fijoterapia wydaje się jedyną alternatywą
w procesie opóźniania rozwoju choroby, jej następstw, jak też
poprawy jakości życia. Proces rehabilitacji chorych z dystrofi
Duchennea, powinien być interdyscyplinarny, bowiem skala
problemów jest szeroka. W zespole terapeutycznym powinni
się znaleźć: neurolog, anestezjolog, psycholog, logopeda,
masażysta, fijoterapeuta, specjalista od zaopatrzenia ortopedycznego, dietetyk. Terapia prowadzona musi być przy ścisłej
współpracy z rodziną chorego, jak też organizacji i stowarzyszeń społecznych. Wśród działań fijoterapeutycznych zwraca
się uwagę na przeciwdziałanie deformacjom, przykurczom
stawowym, deformacjom kręgosłupa, infekcjom układu
oddechowego, zmniejszaniu się wydolności wysiłkowej
i oddechowej. Ważną kwestią jest nieinwazyjna wentylacja
mechaniczna, która wspiera chorych w ostatnim stadium
choroby, kiedy nasilają się problemy krążeniowo-oddechowe.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Płeć a poziom kinezjofobii w populacji osób dorosłych z południowej Polski

Wstęp: Hipokinezja – będąc jedną z głównych przyczyn chorób cywilizacyjnych, stanowi duży problem współczesnych
społeczeństw rozwiniętych. Rozwiązanie tego problemu
możliwe będzie po zdiagnozowaniu głównych przyczyn
pasywności ruchowej. Założono, że przyczyną bierności jest
kinezjofobia, rozumiana jako dyspozycja osobowościowa.
cel: Celem badań było określenie poziomu i ewentualnych
różnic dymorfiznych barier aktywności fiycznej.
Materiał i metody: Zbadano 996 osób (708 kobiet i 288
mężczyzn) technikami psychometrycznymi. Była to polska
wersja kwestionariusza Kinesiophobia Causes Scale (KCS)
uzupełniona o autorską metryczkę. Analiza statystyczna
obejmowała wykonanie statystyk opisowych i porównanie
badanych – ze względu na płeć (test U Manna-Whitneya),
wiek i miejsce zamieszkania (ANOVA). Zbadano również
zależności między wskaźnikiem BMI a domenami i ogólnym
wskaźnikiem kinezjofobii.
Wyniki: Płeć jest czynnikiem różnicującym poziom kinezjofobii. Dotyczy to zarówno ogólnego wskaźnika kinezjofobii,
jak i obydwu domen: biologicznej i psychologicznej.
Wniosek: Tworząc programy profiaktyczne, jak i terapeutyczne zależy uwzględniać zarówno czynniki kinezjofobii,
jak i ich zróżnicowanie ze względu na płeć.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Ochrona administracyjna praw pacjenta

Wstęp. W dniu 1 stycznia 2012 r. weszła w życie zmiana przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
W przepisach powyższej ustawy określono nowy tryb dochodzenia roszczeń od szpitali za tzw. zdarzenia medyczne.
Pacjent poszkodowany lub spadkobiercy zmarłego pacjenta
mogą alternatywnie dochodzić swoich roszczeń na drodze
sądowej lub w trybie administracyjnym.
Cel. Celem pracy jest przedstawienie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących ochrony administracyjnej praw
pacjenta.
Materiał i metody. W pracy posłużono się analizą aktów prawnych oraz źródeł literatury. Korzystano również z zasobów
internetowych związanych z tematyką artykułu.
Wyniki i wnioski. Obowiązujące regulacje prawne dotyczące
ochrony administracyjnej praw pacjenta są niejasne i nieprecyzyjne. Konieczna jest nowelizacja przepisów w celu faktycznej ochrony administracyjnej praw pacjenta.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Problemy związane z nadużyciem substancji odurzających wśród młodzieży. Opis przypadku zatrucia benzydaminą

Obrót substancjami psychotropowymi w Polsce reguluje
ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2005 Nr 179
poz. 1485) wraz z jej nowelizacjami. Mimo tego że do listy substancji
zakazanych w 2010 r. dołączyło 17 nowych związków,
wchodzących w skład tzw. „dopalaczy”, oraz wprowadzono
pojęcie środka zastępczego, co dało Państwowej Inspekcji
Sanitarnej narzędzie ułatwiające i przyśpieszające proces
usuwania z rynku nowych substancji psychoaktywnych,
podaż tego typu produktów na rynek polski nie spadła.
Wzrasta także zainteresowanie młodzieży możliwością wykorzystania
w celach odurzania się substancji występujących
w popularnych preparatach, dostępnych w aptekach bez
recepty, a które przyjmowane w dawkach znacznie przekraczających
terapeutyczne, wykazują działanie psychoaktywne.
Rekreacyjne stosowanie benzydaminy – występującej w preparatach
ginekologicznych, i dekstrometorfanu – składnika
preparatów stosowanych w leczeniu suchego kaszlu, staje się
zjawiskiem niepokojącym ze względu na jego skalę. Działanie
dysocjacyjne, pobudzenie, silne halucynacje wywoływane przez te leki, a także łączenie ich z alkoholem, kanabinoidami
może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia osób je nadużywających.
W pracy przedstawiono przypadek ostrego
zatrucia benzydaminą u 17-letniego chłopca hospitalizowanego
w Ośrodku Toksykologii Szpitala Wojewódzkiego
nr 2 w Rzeszowie.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Możliwość przepisywania recept przez pielęgniarki i położne – stan prawny w Polsce i ogólny przegląd sytuacji na świecie

Przedmiotem niniejszego opracowania jest przedstawienie obecnie obowiązującego stanu prawnego w Polsce dotyczącego rozszerzenia uprawnień pielęgniarek
i położnych o możliwość wypisywania recept. Zgodnie
z nowymi przepisami pielęgniarki i położne będą mogły
wystawiać recepty od 1 stycznia 2016 roku na podstawie
uchwalonego projektu ustawy, wniesionego przez rząd.
Ponadto przedstawiono kr ótką charakterystykę doświadczeń innych kraj ów. Funkcjonowanie systemu wypisywania
recept przez pielęgniarki zostało om ówione na przykładzie
10 państw: Irlandii, Wielkiej Brytanii, Holandii, Szwecji,
Stan ów Zjednoczonych, Botswany, Australii, Nowej Zelandii, Kanadzie i Republiki Południowej Afryki. Pozytywne
doświadczenia innych państw w przedmiotowej kwestii
mogą służyć jako przykład utworzenia i doskonalenia rozwiązań w Polsce.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Metaboliczna otyłość z prawidłową masą ciała i otyłość z prawidłowymi wskaźnikami metabolicznymi a ryzyko metaboliczno-naczyniowe

Otyłość jest czynnikiem ryzyka śmiertelności ogólnej, zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych i nowotworowych .
Jest uznanym, niezależnym czynnikiem rozwoju miażdżycy
naczyń. Ryzyko wystąpienia chorób somatycznych zwią-
zanych z otyłością zależy nie tylko od stopnia otyłości, ale
głównie od rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Kluczową rolę
w rozwoju insulinooporności, nietolerancji glukozy, cukrzycy
typu 2, nadciśnienia tętniczego oraz chorób układu sercowo
naczyniowego odgrywa trzewna tkanka tłuszczowa. Przeprowadzone badania wskazały, że osoby otyłe nie są grupą
jednorodną pod względem profiu metabolicznego, a BMI
nie jest uniwersalnym wskaźnikiem otyłości. W latach 80. XX
wieku Ruderman wyróżnił tzw. metaboliczną otyłość z prawidłową masą ciała, w której zwiększona ilość tkanki tłuszczowej trzewnej i podskórnej brzucha związana jest ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń metabolicznych. Insulinooporność
i hiperinsulinemia uznawane są za kluczowe zaburzenia w tej
grupie osób. Wraz ze współistniejącymi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, lipidowej i podwyższonym ciśnieniem tętniczym wskazują na podwyższone ryzyko schorzeń
układu sercowo-naczyniowego. Z kolei w populacji osób otyłych wyróżniono podgrupę osób
metabolicznie zdrowych, u których akumulacja tkanki tłuszczowej nie prowadzi do rozwoju insulinooporności, zaburzeń
gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz nadciśnienia
tętniczego. Kilka z przeprowadzonych badań wskazało, że
u osób otyłych prawidłowe wskaźniki metaboliczne mogą
istotnie zmniejszać ryzyko chorobowe. Jednak w świetle
obecnego stanu wiedzy otyłość z prawidłowymi wskaźnikami metabolicznymi nie jest w pełni bezpieczna.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Hepatosplenomegalia w przebiegu pierwotnego włóknienia szpiku u 49-letniej pacjentki – opis przypadku

Pierwotne włóknienie szpiku (primary myelofirosis – PMF)
należy do grupy rzadkich, Filadelfi-ujemnych nowotworów
mieloproliferacyjnych. Istotą choroby jest włóknienie szpiku
kostnego, któremu towarzyszy pojawienie się pozaszpikowych ognisk hemopoezy. Ogniska krwiotworzenia mogą
lokalizować się w obrębie każdego narządu, jednak zdecydowanie najczęściej zajmują wątrobę i śledzionę. Tworzenie
alternatywnych centrów hemopoezy w tych narządach
prowadzi do powiększenia ich rozmiarów wraz z rozwojem
nadciśnienia wrotnego i jego powikłań. W pracy przedstawiamy rzadki przypadek hepatosplenomegalii w przebiegu
pierwotnego włóknienia szpiku u 49-letniej pacjentki.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Znaczenie metaloproteinaz i ich inhibitorów tkankowych w procesie nowotworowym

Metaloproteinazy (MMPs) są enzymami proteolitycznymi
mającymi zdolność degradacji macierzy zewnątrzkomórkowej.
Uczestniczą w licznych procesach fizjologicznych,
jednak najważniejsze ich funkcje związane są z patogenezą
nowotworów. W badaniach potwierdzono, że na rozwój
komórek nowotworowych znaczący wpływ ma zachwianie
równowagi między MMPs i TIMPs (tkankowe inhibitory metaloproteinaz).
MMPs i TIMPs wpływają na wzrost, migrację
i inwazję komórek nowotworowych. Odpowiadają również
za powstawanie odległych przerzutów. Informacje te potwierdzono,
dokonując oceny analizy stężenia MMPs i TIMPs
w osoczu chorych na glejaki mózgu, nowotwory płuc, piersi,
raka szyjki macicy i nowotwory przewodu pokarmowego
(żołądka, trzustki i jelita grubego). Poznanie mechanizmów
działania metaloproteinaz macierzy zewnątrzkomórkowej
i ich inhibitorów może mieć istotne znaczenie w opracowaniu
nowych metod leczenia. Badania nad MMPs i TIMPs stwarzają
szansę poznania skutecznej drogi walki z nowotworem.
W pracy omówiono funkcję i podstawowe właściwości MMPs
i TIMPs w rozwoju nowotworów raka jelita grubego, żołądka,
trzustki, płuc oraz glejaka.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Wpływ chronicznego stresu u kobiet w ciąży na kształtowanie się zachowań żywieniowych u ich potomstwa w życiu postnatalnym

Współcześnie stres stał się integralną częścią życia ludzkiego
i towarzyszy mu od momentu poczęcia aż do chwili śmierci.
Efekty jego działania na organizm ludzki w bardzo dużym
stopniu zależą od zaprogramowanych już w okresie prenatalnym
wzorców reakcji. Negatywne bodźce prowadzą do
aktywacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, a także
znacznego pobudzenia autonomicznego układu nerwowego.
Przewlekłe napięcie skutkuje istotnym podwyższeniem
poziomu hormonów „stresu”, które przełamując naturalną,
enzymatyczną barierę płodowo-łożyskową wnikają do
krwiobiegu płodu, przyczyniając się do powstania istotnych
zaburzeń w kształtowaniu zachowań żywieniowych. Konsekwencją
tego stanu jest znaczne ryzyko rozwoju nadwagi
oraz otyłości w życiu postnatalnym u dzieci matek, które poddawane
były chronicznemu stresowi w okresie ciąży. Ekspozycja
ciężarnej kobiety na bodźce stresowe wywiera także
istotne implikacje na kształtujący się ośrodkowy układ nerwowy. Zaburzenia w rozwoju szlaków przekaźnictwa w obrębie
mózgu, a zwłaszcza podwzgórza jako narządu sprawującego
wiodącą rolę w centralnej regulacji przyjmowania
pokarmu, mogą w istotny sposób wpływać na ilość oraz kaloryczność
wybieranych produktów żywnościowych. Podjęcie
próby wyjaśnienia złożonych mechanizmów między chronicznym
stresem w życiu prenatalnym oraz nadwagą i otyłością
w okresie postnatalnym stanowi nadrzędną kwestię z uwagi
na narastający w zatrważającym tempie odsetek osób z tymi
schorzeniami, głównie wśród dzieci i młodzieży, a także mnogość
powikłań obejmujących niemal wszystkie układy organizmu
ludzkiego.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Analiza występowania zatruć u pacjentów leczonych w oddziale toksykologii w Rzeszowie w latach 2011–2013

Wstęp. Wraz z rozwojem cywilizacji lawinowo wzrasta liczba
zagrożeń i nieprzewidzianych wypadków, a wśród nich zatruć.
Zarówno przypadkowe jak i celowe narażenie na substancje
szkodliwe są problemem nie tylko oddziałów toksykologii,
ale także pracowników systemu ratownictwa medycznego.
Cel pracy. Celem pracy była analiza zatruć pod względem
rodzaju i ciężkości wśród pacjentów leczonych w Klinicznym
Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii z Ośrodkiem
Ostrych Zatruć Szpitala Wojewódzkiego nr 2 im. św. Jadwigi
Królowej w Rzeszowie w latach 2011–2013 oraz czynników
mających wpływ na częstość występowania zatruć.
Materiał i metodyka. Badania przeprowadzono na podstawie oddziałowych zestawień zbiorczych pacjentów leczonych
z powodu zatrucia. Na podstawie udostępnionych danych
wyodrębniono płeć, wiek, rodzaje ciężkości zatruć, rodzaj
zatrucia, efekt terapii, tryb przyjęcia oraz wypisu. Wszystkie wykresy i tabele wykorzystane w pracy wykonano za pomocą
programu statystycznego IBM SPSS Statistic.
Wyniki. Liczba pacjentów leczonych z powodu zatruć w
oddziale wzrastała w poszczególnych latach z 332 do 491.
Częściej hospitalizowani byli mężczyźni a najczęstszą przyczyna pobytu było zatrucie alkoholem etylowym lub inne
stany związane z nadużyciem tego alkoholu. Zaobserwowano wzrost liczby ciężkich zatruć w poszczególnych latach
z 5,12% w 2011 do 11% w 2013. Zaobserwowano również
wzrost liczby pacjentów kierowanych z niniejszego oddziału
do dalszego leczenia w innym szpitalu.
Wnioski. Stwierdzono sukcesywny wzrost liczby hospitalizowanych pacjentów oraz ciężkości zatruć. Częściej zatruciom
ulegali mężczyźni, a najczęstszą przyczyną zatrucia jest alkohol etylowy. Bardzo mały odsetek zatruć zakończył się zgonem. Ponad połowa zatrutych leczyła się na choroby współistniejące. Do SOR i do oddziału toksykologii pacjenci najczęściej
przywożeni byli przez zespoły ratownictwa medycznego.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Niepożądane efekty stosowania środków psychoaktywnych przez studentów fizjoterapii

Stany wzmożonej aktywności umysłowej i fizycznej są powodem
do poszukiwania i przyjmowania przez studentów
środków wspomagających funkcje poznawcze, zwłaszcza
w okresie zbliżających się zaliczeń oraz sesji egzaminacyjnych.
Celem pracy była ocena skali zjawiska stosowania przez
studentów środków wspomagających funkcje poznawcze.
Dokonano oceny: rodzaju środków stosowanych przez
studentów, ilości zażywanych substancji psychoaktywnych,
efektu stosowania tych substancji, poziomu świadomości
następstw spożywania „psychoaktywantów”.
Badaniem ankietowym objęto 254 studentów obojga płci,
w wieku 19-25 lat, z czterech ośrodków akademickich
w kraju.
Na podstawie analizy uzyskanych wyników stwierdzono,
że najczęstszym środkiem psychoaktywnym, przyjmowanym
przez badanych studentów są napoje energetyzujące
(21% ankietowanych), 19% badanych stosuje suplementy
witaminowe, 10% regularnie pije kawę, 8% stosuje preparat
„plusssz active”, po 5% ankietowanych wskazało na przyjmowanie
lecytyny oraz karnityny. Okazało się, że efedrynę
w połączeniu z napojami energetyzującymi stosuje 4%
badanych, również 4% stosuje kreatynę. Wśród ubocznych
skutków przyjmowania, na pierwszym miejscu znajdują
się zaburzenia wegetatywne (33%), zaburzenia snu (19%),
uzależnienie (11%), problemy metaboliczne (8%), zaburzenia
krążenia (8%), kłopoty z koncentracją (6%), spowolniony
refleks (6%) oraz uczucie osłabienia (3%). Najczęściej środki
psychoaktywne aplikowane są w okresie zaliczeń i sesji
egzaminacyjnych (60%), podczas treningu (28%), w celu usunięcia objawów zmęczenia (6%), pozostałe 6% badanych
zażywa je codziennie.
Wnioski: 1. Nie zaobserwowano różnic w stosowaniu środków
psychoaktywnych między kobietami a mężczyznami.
2. Najczęściej spożywanym środkiem psychoaktywnym są
napoje energetyzujące. 3. Głównym powodem zażywania
substancji psychoaktywnych przez studentów jest chęć
poprawy koncentracji przed sesją.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Wybrane zachowania zdrowotne młodzieży akademickiej a umiejscowienie kontroli zdrowia

Wstęp: Zachowania zdrowotne są efektem ukształtowanej
postawy wobec zdrowia, a szczególnie poczucia odpowiedzialności za swoje zdrowie i współodpowiedzialności za
zdrowie innych. Istotną rolę w wyborze zachowań zdrowotnych pełni umiejscowienie kontroli zdrowia. Charakteryzuje
się ono przekonaniem o możliwości wpływania na stan
własnego zdrowia i jego poprawę. Młodzież akademicka jest
grupą szczególnie narażoną na występowanie niekorzystnych
zachowań zdrowotnych.
cel badań: Celem badań była ocena związku pomiędzy wybranymi zachowaniami zdrowotnymi młodzieży akademickiej
a umiejscowieniem kontroli zdrowia.
Materiał i metoda: Badaniem objęto grupę 194 studentów
Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sanoku. Zastosowano autorski kwestionariusz ankiety oraz Wielowymiarową
Skalę Umiejscowienia Kontroli Zdrowia MHLC–B. Do opracowania statystycznego wykorzystano test niezależności
chi- kwadrat.
Wyniki i wnioski: Analiza wybranych zachowań zdrowotnych
pozwala stwierdzić, że zdecydowana większość młodzieży
akademickiej nie pali papierosów, natomiast prawie ¾ studentów deklaruje picie alkoholu. Nie wykazano zależności
pomiędzy zachowaniami ryzykownymi, tj. paleniem papierosów i piciem alkoholu a umiejscowieniem kontroli zdrowia.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej