rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ rozwoju eksploatacji w jednej z kopalń JSW na wartości parametrów teorii wpływów Budryka - Knothego

W artykule przedstawiono sposób wyznaczenia wartości parametrów teorii wpływów W. Budryka - S. Knothego z rozszerzeniem wzorów zaproponowanych przez prof. Jana Białka (współczynnika osiadania skał stropowych a, tangensa kąta β określającego zasięg wpływów głównych tgβ oraz parametru obrzeża eksploatacyjnego Aobr) oraz zmianę ich wartości w zależności od zwiększania zakresu eksploatacji. Wartości parametrów charakterystyczne dla danego górotworu określono na podstawie wyników obserwacji geodezyjnych przeprowadzonych na linii pomiarowej i reprezentujących obniżenia terenu górniczego spowodowane łączną eksploatacją pokładów 338/2 i 358/1 oraz 338/2, 358/1 i 341. Parametry teorii wpływów dla górotworu naruszonego tylko i wyłącznie eksploatacjąjednego pokładu (p.341) wyznaczono na podstawie różnicy wartości obniżeń wywołanych eksploatacją kolejno dwóch i trzech pokładów.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gwałtowne wypływy metanu w wyniku zjawisk gazogeodynamicznych w KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Zofiówka”

Drążenie wyrobisk na coraz większych głębokościach oraz w nowo udostępnianych partiach złoża często jest prowadzone
w warunkach wysokiego stanu zagrożenia metanowego i wyrzutowego. Duża część pokładów węgla kamiennego, szczególnie
eksploatowanych w Ruchu „Zofiówka”, posiada skłonności do występowania zjawisk gazogeodynamicznych, w których występuje
niebezpieczeństwo wystąpienia gwałtownego wypływu lub wyrzutu gazów i skał. Praktyka pokazuje, że przyjęta w kopalni
profilaktyka podczas drążenia wyrobisk w pokładach zagrożonych wyrzutami gazów (metanu) i skał chociaż zwiększa bezpieczeństwo
prowadzenia robót, to jednak nie eliminuje całkowicie występowania zagrożeń gazogeodynamicznych. Potwierdzeniem
tej tezy były zaistniałe w ostatnich latach w Ruchu „Zofiówka” gwałtowne wypływy metanu, które stanowiły zagrożenie dla
załóg zatrudnionych w wyrobiskach kopalni podczas prowadzenia robót przygotowawczych. W artykule przedstawiono skutki
pięciu zdarzeń wypływu lub wyrzutu gazów (metanu) i skał, które wystąpiły ostatnio w czasie drążenia wyrobisk korytarzowych
i prowadzenia robót przygotowawczych w KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Zofiówka”.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ awaryjności maszyn urabiających na efekty ekonomiczne, na przykładzie ściany wydobywczej

W artykule przedstawiono wyniki analizy ekonomicznej ściany wydobywczej w aspekcie awaryjności maszyny urabiającej.
Efektywność wyrobiska ścianowego zależy bezpośrednio od prawidłowo dobranych maszyn i urządzeń kompleksu ścianowego.
Aby zapewnić większą efektywność oraz wydajność, należy znaleźć przyczyny najczęściej występujących w tym procesie
awarii i skutecznie im przeciwdziałać. Celem tych działań będzie zwiększenie dyspozycyjności produkcyjnej maszyn i urządzeń
biorących udział w procesie wydobywczym. Analizie poddano ścianę wydobywczą w całym okresie jej żywotności w jednej
z kopalń Polskiej Grupy Górniczej (PGG). Do eksploatacji analizowanej ściany wykorzystano dwa kombajny, z których jeden
był kombajnem nowym, natomiast drugi był kombajnem który wcześniej wyeksploatował trzy ściany. Przedstawione zostało
rzeczywiście uzyskane wydobycie oraz tzw. „utracone możliwości” wynikłe z wystąpienia przestojów, które były spowodowane
awariami.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kryteria dopuszczania eksploatacji górniczej pod terenami zabudowanymi

Artykuł dotyczy kryteriów dopuszczania eksploatacji górniczej z uwagi na ochronę obiektów zabudowy powierzchni, a w szczególności budynków, przed skutkami oddziaływania deformacji ciągłych podłoża. W artykule przedstawiono uwarunkowania prawne, stosowane w praktyce kryteria oceny możliwości i warunków eksploatacji pod obiektami zabudowy mieszkalnej, oraz propozycje zmian w tym zakresie. Artykuł ma na celu podjęcie dyskusji w sprawie optymalizacji działań podejmowanych przez zakłady górnicze w zakresie ochrony zabudowy powierzchni przed podjęciem eksploatacji górniczej, a także w trakcie jej prowadzenia.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obecny stan i kierunki rozwoju technologii podziemnego zgazowania węgla w świecie

Podziemne zgazowanie węgla (PZW) jest to technologia zgazowania pokładów węgla in-situ, czyli bezpośrednio w miejscu ich zalegania. Koncepcja PZW jest bardzo podobna do technologii zgazowania węgla na powierzchni, gdzie gaz syntezowy, będący produktem zgazowania, jest wytwarzany w skutek tych samych reakcji chemicznych. Prowadzone w świecie i w kraju badania nad PZW wykazały jednak, że pełna kontrola przebiegu procesu zgazowania jest trudna w realizacji. W artykule przedstawione zostały informacje dotyczące obecnego stanu, realizacji projektów i kierunki rozwoju technologii PZW w ujęciu światowym. Opisane zostały również wyzwania dla komercyjnego stosowania technologii PZW na podstawie dotychczasowych osiągnięć.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Działania podnoszące stan bezpieczeństwa podziemnych tras turystycznych w MGW w Zabrzu

Bezpieczeństwo to stan dający poczucie pewności i gwarancje jego zachowania oraz szansę na doskonalenie (Słownik ...
2008). Na stan bezpieczeństwa ma wpływ wiele czynników technicznych i ludzkich. W przypadku czynników technicznych,
w odniesieniu do podziemnych tras turystycznych, można do nich zaliczyć między innymi: stan wyrobisk, wentylację, zasilanie,
zagrożenia naturalne i techniczne. Celem działań podjętych w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu było podniesienie stanu
bezpieczeństwa podziemnych tras turystycznych. Dla realizacji tego celu przeprowadzono audyt bezpieczeństwa, obejmujący
między innymi przegląd dokumentacji, szczegółową analizę tras turystycznych pod względem bezpieczeństwa zwiedzających
oraz funkcjonowanie prowadzonej działalności turystycznej w aspekcie Prawa Geologicznego i Górniczego (Ustawa ... 2011).
W wyniku przeprowadzonych audytów i wykonanych analiz stwierdzono, że poziom bezpieczeństwa jest stosunkowo wysoki,
występują jednak pewne usterki i niedociągnięcia. Standardy bezpieczeństwa określone w zarządzeniach i regulaminach w
wielu przypadkach wykraczają poza minima określone w przepisach (np. Prawie Geologicznym i Górniczym), a wypełnienie
zaleceń wynikających z przeprowadzonego audytu może zapewnić jeszcze wyższy poziom bezpieczeństwa. Należy zaznaczyć,
że przepisy PGG są napisane dla kopalń czynnych i prowadzących wydobycie. W zabytkowych kopalniach przepisy mają być
stosowane analogicznie, ale w praktyce przedsiębiorca prowadzący taki obiekt wiele rozwiązań musi wprowadzić w formie
wariantowych przepisów dostosowanych do uwarunkowań danego obiektu.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie danych SAR do obserwacji deformacji terenu spowodowanych działalnością górniczą w rejonie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego : wyniki projektu DORIS (EC-FP7)

W artykule zaprezentowano wykorzystanie metod interferometrii satelitarnej (PSInSAR i DInSAR) dla obserwacji deformacji powierzchni terenu na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW). Prezentowane wyniki zostały pozyskane w trakcie realizacji projektu DORIS (ECFP 7, Grant Agreement n. 242212, www.doris-project.eu). Większość satelitarnych danych 
interferometrycznych przetworzono w wyspecjalizowanej firmie Tele – Rilevamento Europa – T. R. E, we Włoszech. Dane te pochodziły z różnych satelitów, takich jak: ERS 1 i 2, ENVISAT, ALOS- PALSAR oraz TerraSAR-X i objęły trzy pasma zakresu widma mikrofal (SAR): L, C oraz X. Archiwalne dane pasma C z satelitów Europejskiej Agencji Kosmicznej objęły obserwację przemieszczeń powierzchni terenu w okresie od 1992 do 2010, w dwóch oddzielnych pakietach danych z przedziałów czasowych 1992÷2000 oraz 2003÷2010. Jako obszary testowe dla obserwacji przemieszczeń na terenach zamkniętych kopalń wybrano Kopalnie Węgla Kamiennego „Sosnowiec” i „Saturn”, które zakończyły działalność w 1995 i 1997 r. Pomimo bieżącego wypompowywania wód z zamkniętych kopalni ich poziom podniósł się o kilkadziesiąt metrów. W związku z powyższym, wskutek zmian ciśnienia piezometrycznego i jego oddziaływania na górotwór zaobserwowano podnoszenie powierzchni terenu. Analiza danych z pasm L i X pozwoliła z kolei na śledzenie w ciągu kilku miesięcy przebiegu zmian podziemnego frontu robót, który odzwierciedlał się na powierzchni terenu, na przetworzonych zobrazowaniach radarowych. Analizę taką przeprowadzono w rejonie KWK „Halemba-Wirek”. Najbardziej efektywne w tym zakresie okazały się wysoko rozdzielcze dane TerraSAR-X, przetwarzane przy pomocy algorytmu SqueeSAR. Serie czasowe PS pasma X pomogły zidentyfikować bardzo niewielkie przemieszczenia, natomiast uzupełniające dane na temat większych przemieszczeń (w zakresie kilkudziesięciu centymetrów) można było uzyskać dzięki analizie prążków interferometrycznych. Uzyskane rezultaty dowiodły, że przemieszczenia powierzchni terenu w rejonie zamkniętych kopalń zachodzą bardzo długo i znacznie przekraczają okres 5 lat, który oficjalnie uznawany jest za granicę bezpieczeństwa i dopuszczają dowolne zagospodarowanie tych obszarów.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ właściwości mechanicznych skał otaczających wyrobisko korytarzowe na zjawisko wypiętrzania spągu

Zjawisko wypiętrzania spągu jest jedną z głównych przyczyn utraty stateczności oraz funkcjonalności wyrobisk korytarzowych. Jest ono szczególnie uciążliwe przy odstawie urobku przenośnikami zgrzebłowymi i taśmowymi stawianymi na spągu oraz transporcie materiałów kolejkami spągowymi. Dodatkowo zmniejszenie przekroju wyrobiska przez wyciskany spąg jest również ważne z punktu widzenia wentylacji wyrobisk górniczych, m.in. poprzez zwiększenie oporów ruchu na drodze przepływającego powietrza. Badania prowadzone bezpośrednio w chodnikach pokazują, że deformacja spągu może stanowić nawet 80÷90% całkowitej konwergencji pionowej. Przyczynę zjawiska upatruje się, przede wszystkim, w słabych skałach spągowych przy jednoczesnym występowaniu dużych koncentracji naprężeń wokół wyrobiska.Ponieważ prognozowanie zaciskania wyrobisk jest zależne od wielu czynników i nie zawsze daje zadowalające rezultaty, autorzy artykułu przedstawili rozważania dotyczące wielkości wypiętrzania spągu w wyrobiskach korytarzowych w zależności od wytrzymałości i odkształcalności otaczających je skał, w układzie strop – pokład – spąg. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń dla wyrobisk drążonych na dwóch głębokościach 700 i 1200 metrów, a więc przy różnych naprężeniach pierwotnych występujących dookoła wyrobiska. Obliczenia wykonano w oparciu o metody numeryczne z wykorzystaniem programu Phase.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyznaczanie wskaźnika przepływu kruszyw drobnych

W artykule przedstawiony został sposób przeprowadzenia badania wyznaczania wskaźnika przepływu kruszyw drobnych, tj.
współczynnika kanciastości kruszywa dla wybranej kopalni skalnych surowców drogowych. Im wyższa wartość tego wskaźnika,
tym większa kanciastość kruszywa. W analizowanej kopalni zawartość wskaźnika wyniosła średnio 37s. Wynik ten oznacza
zgodność z deklaracją zgodności jaką analizowana kopalnia deklaruje dla odbiorców.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza możliwości powstania zapadliska według wybranych metod prognozowania

Praca dotyczyła analiz możliwości wystąpienia zapadliska nad płytkim wyrobiskiem korytarzowym przy wykorzystaniu
wybranych metod. Dokonano obliczeń przy zastosowaniu metod: M. Chudka – W. Olaszowskiego, W. Janusza –
A. Jarosza, opartej na teorii sklepienia ciśnień oraz MES. Wyniki obliczeń wskazały na pewność wystąpienia zapadliska
w przypadku stosowania metod M. Chudka – W. Olaszowskiego i opartej na teorii sklepienia ciśnień. Z uwagi na fakt, że zapadlisko
istotnie powstało, uznać można, że metody te najlepiej sprawdziły się w rozpatrywanych warunkach.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Opowieść o Kazimierzu Srokowskim – drugim redaktorze naczelnym „Przeglądu Górniczo-Hutniczego”

Przedstawiono najważniejsze fakty z życia Kazimierza Srokowskiego, osoby zasłużonej dla górnictwa w Zagłębiu Dąbrowskim
i dla miasta Dąbrowa Górnicza. Jako osoba wykształcona, o wielkich zdolnościach organizacyjnych i nieprzeciętnej pracowitości
działał w wielu różnych obszarach. Należy podkreślić jego wieloletnią działalność jako nauczyciela oraz w górniczym ruchu
stowarzyszeniowym. Brał udział w pracach Komitetu Redakcyjnego powstałego w 1903 roku czasopisma „Przegląd Górniczo-
Hutniczy”, a w latach 1910-1924 był jego redaktorem naczelnym. Ponadto udzielał się w patriotycznym Związku Towarzystw
Gimnastycznych „Sokół”, pełnił także funkcję przewodniczącego Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aspekty energetyczne zastosowania gazu z podziemnego zgazowania węgla

Scharakteryzowano wpływ metod zgazowania węgla na właściwości palne gazu z podziemnego zgazowania węgla – GPZW. Przedstawiono parametry energetyczne odpadowych gazów niskokalorycznych otrzymywanych z procesów technologicznych w odniesieniu do składu gazów z procesów zgazowania węgla i biomasy. Przeanalizowano dotychczasowe konstrukcje palników do spalania niskokalorycznych gazów palnych w aspekcie możliwości ich zastosowania w konwersji paliw z podziemnego zgazowania węgla. Zaproponowano wariantowe wykorzystanie gazu z podziemnego zgazowania węgla do opalania kotłów dwupaliwowych typu OPG lub z zastosowaniem autonomicznego podgrzewacza.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wskaźnik utrzymania funkcjonalności wyrobisk korytarzowych - przykłady zastosowania

Ze względu na dużą liczbę oraz zmienność czynników geologicznych, geomechanicznych, górniczych i technicznych na wybiegu wykonywanych wyrobisk, proces projektowania i utrzymania wyrobisk korytarzowych w kopalniach podziemnych jest zagadnieniem niezwykle złożonym. W artykule przedstawiono metodę, która pozwoliła na sformułowanie i określenie wskaźnika utrzymania funkcjonalności wyrobiska korytarzowego Nuf. Przedmiotowy wskaźnik uwzględnia czynniki geologiczno-górnicze i techniczne związane z rodzajem obudowy, jej nośnością, wielkością wyrobiska oraz planowanym czasem jego utrzymania. Wpływ poszczególnych czynników na możliwość utrzymania wyrobiska oparto na badaniach za pomocą AHP (Analiza Hierarchiczna Problemu). Z kolei na podstawie badań dołowych prowadzonych w kilkunastu wyrobiskach różnych kopalń węgla kamiennego, przedstawiono porównanie zaproponowanego wskaźnika z wynikami pomiarów. Analiza wskazuje, że zaproponowany wskaźnik może być przydatny do projektowania obudowy oraz prognozowania stopnia trudności w utrzymaniu wyrobisk w określonym czasie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ budowy geologicznej złoża na równanie propagacji na przykładzie kopalni Gliniany – Grupy Ożarów S.A.

Wykonywanie robót strzałowych w kopalni odkrywkowej związane jest zawsze z generowaniem do ośrodka skalnego drgań parasejesmicznych. Ich intensywność zależy od wielu czynników, które w większym lub mniejszym stopniu winny być brane pod uwagę podczas wyznaczania równań propagacji. W artykule, na przykładzie kopalni wapienia Gliniany, należącej do Grupy Ożarów S.A., przedstawiono procedurę wyznaczania równań propagacji dla zmiennych warunków geologicznych. Zróżnicowana budowa geologiczna, bliska zabudowa w otoczeniu kopalni niekiedy powoduje konieczność wyznaczania dwóch, lub więcej równań propagacji drgań parasejsmicznych, a tym samym różnych ładunków MW, w zależności od miejsca wykonywania robót strzałowych. Jest to zagadnienie istotne z punktu widzenia przedsiębiorcy, któremu zależy na jak najmniejszej liczbie odpalanych serii, przy jednocześnie zmaksymalizowanym jednorazowym ładunku MW odpalanym w serii.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ przestrzennego położenia zapalnika w ładunku materiału wybuchowego emulsyjnego luzem na skuteczność detonacji

Materiały wybuchowe emulsyjne należą do grupy materiałów stosunkowo bezpiecznych, co związane jest z ich niewielką
wrażliwością na działanie czynników zewnętrznych. Aby zapewnić optymalne warunki inicjacji ładunków MW, konieczne
jest doprowadzenie odpowiednio silnego impulsu energetycznego. W celu zwiększenia energii początkowej wybuchu, ładunki
inicjuje się przy pomocy zapalnika i pobudzacza. Jednak w przypadku urabiania skał miękkich, takich jak piaskowce, materiał
wybuchowy inicjowany jest najczęściej przy użyciu zapalników. Biorąc pod uwagę wymiary zapalników, prawdopodobnym
jest, że w trakcie łączenia obwodu strzałowego może dochodzić do zmiany ich lokalizacji w otworze strzałowym. Taka sytuacja
może negatywnie wpływać na efekt końcowy robót strzałowych. W ramach niniejszego opracowania przeanalizowano wpływ
przestrzennego położenia zapalnika w ładunku MWE luzem na skuteczność detonacji.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ gęstości pentrytu w rdzeniu lontu detonującego metanowego na zapalność mieszaniny metanowo-powietrznej w sztolni doświadczalnej

W artykule przedstawiono wpływ parametru technologicznego procesu produkcji lontu detonującego metanowego pentrytowego
na zapalność metanu w warunkach badania w sztolni doświadczalnej. Badaniom poddano próbki badawcze lontu detonującego
różniące się gęstością materiału wybuchowego, tj. pentrytu krystalicznego stanowiącego rdzeń lontu detonującego. Zrealizowano
badania związane z detonacją lontu detonującego w sztolni doświadczalnej w atmosferze metanu z powietrzem, badanie przenoszenia
detonacji z lontu na lont oraz jego prędkości detonacji. Badania mają na celu poprawę bezpieczeństwa i konstrukcji
ww. lontu.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ rodzaju gruntu na stan naprężenia w konstrukcji budynku w obliczu eksploatacji górniczej

W celu sprawdzenia oddziaływania podłoża na stan naprężenia powstający w konstrukcji, a tym samym sprawdzenia możliwości bezpiecznego przejęcia prognozowanych wpływów eksploatacji górniczej przez konstrukcję budynku przeprowadzona została numeryczna analiza obliczeniowa. W pracy rozważono 4 różne rodzaje gruntów powszechnie występujące na terenie Górnego Śląska, dla których otrzymano różne wartości sił generowanych przez wpływy górnicze na fundamenty i ściany pionowe zagłębione w podłożu górniczym wybranego budynku. Przeprowadzona w ujęciu inżynierskim analiza wskazuje na wpływ rodzaju gruntu na rozkład naprężenia w konstrukcji, wykonanej w technologii tradycyjnej, który może świadczyć o możliwości powstania uszkodzeń w określonych miejscach.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Hydrogeologiczne uwarunkowania eksploatacji złóż surowców skalnych w Regionie Opolskim

Region Opolski dzięki specyficznemu położeniu posiada znaczące zasoby surowców węglanowych dla przemysłu cementowego i wapienniczego bądź dla potrzeb produkcji kruszyw łamanych. Do podstawowych surowców skalnych należą również kruszywa naturalne reprezentowane przez pospolicie występujące piaski i żwiry. Dla porównania, dużo mniejszą skalą eksploatacji objęte są skały magmowe i metamorficzne, rozpoznane niewielkimi złożami o ograniczonym zagospodarowaniu i wydobyciu. Eksploatacja surowców węglanowych koncentruje się głównie w rejonie wychodni. Obszar ten stanowi strefę zasilania zasobnego GZWP nr 333 Opole – Zawadzkie. Pomimo nasilającej się antropopresji, wzmożonej funkcjonowaniem licznych dużych ujęć wód podziemnych, prowadzone odwodnienie wywołuje lokalne zmiany pola hydrodynamicznego. Modyfikacje pierwotnych kierunków przepływu zaznaczają się najwyraźniej w okolicach: Górażdży, Opola, Strzelec Opolskich, czy Tarnowa Opolskiego. Eksploatacja kruszyw naturalnych koncentruje się w rejonach kopalnych bądź współczesnych dolin rzecznych. Funkcjonujące zakłady górnicze eksploatujące kruszywa naturalne prowadzą wydobycie głównie do poziomu zwierciadła wód podziemnych. Schodząc poniżej, zazwyczaj stosują eksploatację spod lustra wody, ingerując w ograniczonym stopniu w warunki krążenia wód poprzez utworzenie powierzchniowych zbiorników wodnych. Zmiany wywołują lokalną modyfikację warunków bilansu wodnego i systemu krążenia wód.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie skaningu laserowego 2D w ocenie stanu technicznego podziemnych obiektów geoinżynieryjnych

W Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach opracowano mobilny system skanujący dla inwentaryzacji wyrobisk górniczych
oraz oceny stanu technicznego podziemnych obiektów geoinżynierskich. Składa się on z urządzenia skanującego na
bazie skanera 2D LMS511 SICK, laserowego systemu kontroli położenia, szynowego układu jezdnego lub obrotowego systemu
mocowania, systemu rejestracji i analizy danych. Jest on o rząd wielkości tańszy od skanerów 3D. Urządzenie wykonane jest
w wersji przeciwwybuchowej i spełnia wymagania dyrektywy ATEX, co poświadczają stosowne certyfikaty. W artykule przedstawiono
przykłady zastosowania skaningu 2D w ocenie stanu technicznego obudowy zbiornika retencyjnego oraz deformacji
dwóch typów obudowy skrzyżowania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie elektronicznych pomiarów odkształceń górotworu na przykładzie wyrobiska KS Bochnia

Badania deformacji górotworu w rejonie zabytkowej Kaplicy św. Kingi Kopalni Soli „Bochnia” z zastosowaniem elektromagnetycznej
sondy ekstensometrycznej dają nową jakość w analizie charakterystyki tego procesu. Pomiary przemieszczeń reperów
stanowiących punkty osnowy kopalnianej z zastosowaniem klasycznych przyrządów i instrumentów geodezyjnych pozwalają
jedynie na określenie geometrycznych zmian konturu wyrobisk, często wysoko dokładnych. Na bazie wyników klasycznych
pomiarów mierniczych niemożliwe jest określanie sposobu propagacji deformacji wewnątrz górotworu. Wykonane badania
z zastosowaniem sond ekstensometrycznych umożliwiły opracowanie charakterystyki odkształceń calizny górotworu solnego
w KS Bochnia oraz powiązanie tych wyników z wieloletnimi pomiarami geodezyjnymi. Jak dotąd nie ma opracowań, które w
wiarygodny sposób przedstawiają sposób rozchodzenia się deformacji w caliźnie górotworu otaczającej wyrobiska. Jak się podejrzewa,
jest on poddany dodatkowo naciskom wciąż aktywnych tektonicznie Karpat sąsiadujących ze złożem. Poza aspektem
naukowym przybliżenia opisu zjawisk zachodzących wokół wyrobisk podziemnych w KS Bochnia, istotny jest również aspekt
praktyczny, który dotyczy sposobu prowadzenia ewentualnych zabezpieczeń zabytkowych wyrobisk.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka