rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Niechciana ciągłość/chciana nieciągłość. Literackie echa obecności dyskursu PRL-owskiego w rzeczywistości III RP z jej resentymentem opresjonowanej peryferii

Tekst omawia ślady obecności we współczesnej prozie polskiej PRL-owskiego dyskursu dominującego oraz PRL-owskiego kontr-dyskursu przechowującego polską wspólnotowąnarrację fundacyjną powstałą w zaborowych warunkach w XIX wieku. Jedne i drugie śladynadal występują dzisiaj w utworach autorów o różnych światopoglądach i podlegają odmiennymfunkcjonalizacjom.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Język milczenia? Niemieckie podróże do Polski po 1989 roku.

Czy podrzędny potrafi mówić? – pytała Gayatri Spivak. Kto zezwala mówić? Kto – i czy w ogóle – słucha? Badaczka wprowadza kategorie mówienia i słuchania, niezwykle przydatne do badania literatury. W artykule przeanalizowano pod tym kątem książki należące do niemieckiej literatury najnowszej, będące relacjami z podróży do Polski. Istotny jest tu problem braku znajomości języka polskiego wśród podróżujących i jego wpływu na charakter, zawartość oraz wiarogodność relacji. Obfitego materiału do badań na ten temat dostarczają najnowsze niemieckie podróże literackie, niewyeksplorowane badawczo: Petra Reski, Ein Land so weit, 2000; Tina Stroheker, Polnisches Journal. Aufzeichnungen von unterwegs, 1998.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jego Wehrmacht, czyli polsko-niemiecka akademia językowa Janusza Rudnickiego w "Książkach. Magazynie do czytania."

Nową i ciekawą odsłonę walki na wyeksploatowane, ale podlegające aktualizacjom znaczenia wojenne stanowią teksty publikowane przez Janusza Rudnickiego w kwartalniku Książki. Magazyn do czytania (Agora). W autorskich omówieniach niemieckiej literatury autor oddelegowany do polskoniemieckich poruczeń wciąż na nowo artykułuje – na przykład w postaci frazemów i frazesów – znane wojenne języki. Wykorzystuję je w artykule jako postkolonialny koncept uzupełniania przez Rudnickiego polsko-niemieckiej matrycy historycznej, ale też objaśniania uprzedzeń, stereotypów i napięć utrzymujących się w przestrzeni sąsiedzkiej komunikacji.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Reaktualizacja traumatycznej pamięci zbiorowej we współczesnej literaturze ukraińskiej.

Przedmiotem analizy są osobliwości aktualnego stanu kultury i literatury Ukraińców, jako ważnych aspektów w badaniu sytuacji posttotalitarnej. Autorka podkreśla krańcową odmienność w wyeksponowaniu pojęć antytotalitaryzmu i totalitaryzmu, dekolonizacji i postkolonializmu. Skupia się także na reprezentacji owych pojęć we współczesnej literaturze ukraińskiej. Znaczną uwagę zwraca na kwestię traumatycznej pamięci, która reprezentuje doświadczenie wojny w świadomości jednostki i zbiorowości. W interpretacji utworów literackich autorka stosuje metodę memory studies, omawiając jednocześnie specyfikę narodową badanych zjawisk. Dokonuje analizy na podstawie powieści Sergiya Germana Inge (Інґе), Volodymyra Lysa Solo dla Solomiyi (Соло для Соломії) oraz Juriya Vynnyčuka Tango smerti (Танґо смерті).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Narracje militarne w ukraińskiej powieści popularnej

Koncept wojny, walki, sprzeciwu, tak samo jak i refleksja na temat porażki i rezygnacji z niedawnej przeszłości, stanowi cechę charakterystyczną publikowanych ostatnio powieści ukraińskich pisarzy: Oksany Zabužko, Vasyla Šklara, Liny Kostenko, Sergiya Žadana. Retoryka wojny zostanie rozpatrzona na podstawie interpretacji dwóch głośnych książek, mianowicie Liny Kostenko Pamiętnik ukraińskiego szaleńca oraz Sergiya Pantiuka Wojna i my. Analiza tych utworów pozwala na ewentualny wniosek o zasadniczym znaczeniu retoryki militarnej w kulturze postkolonialnej, w tym także w obliczu globalizacji i totalnego wydziedziczenia. Nie można odmówić obydwojgu autorom pewnej prognozy profetycznej w kontekście ostatnich wydarzeń, to znaczy aktualnej wojny lokalnej toczącej się na Ukrainie.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
"Dzieci imperium..." - Postkolonialny wymiar ukraińskiego rynku książki i prasy dla dzieci i młodzieży

Literatura dla dzieci i młodzieży stanowiła jedno z najskuteczniejszych narzędzi w procesie kształtowania człowieka sowieckiego. Po roku 1991 na Ukrainie rozpoczął się (nota bene będący wciąż w toku) proces desowietyzacji kanonu literackiego – ukazało się sporo u przekładów światowych bestsellerów, ale pojawiły się także liczne ukraińskie powieści dla młodego czytelnika publikowane przez prywatne wydawnictwa. W literaturoznawstwie ukraińskim małą wagę poświęca się znaczeniu literatury dziecięcej i młodzieżowej, będącej jednym z kluczowych elementów w formowaniu się tożsamości postkolonialnej. Artykuł zawiera przegląd rynku ukraińskiej literatury i prasy dla dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Tożsamość w obrazach. Wokół "Leksykonu miast intymnych" Jurija Andruchowycza

Artykuł zawiera interpretację nietypowej książki Jurija Andruchowycza, wydanej w roku 2011, a zatytułowanej Leksykon miast intymnych. Autor postanowił ułożyć swoje wspomnienia w alfabetycznym porządku łącząc je z opisami miast, które odwiedzał w ciągu całego życia. Ten koncept umożliwił pisarzowi nie tylko stworzenie obrazów poznanych miast, ale także wizji historycznych i kulturowych przemian w Europie Środkowej i Wschodniej. Głównym celem Andruchowycza okazało się wykreowanie wizji własnej ojczyzny, przede wszystkim w czasach transformacji ustrojowej. Ukraińskie postawy narodowe i zmieniające się poczucie tożsamości w „młodym” państwie, narodzie i społeczności są najważniejszym tematem tego niezwykłego, prywatnego leksykonu. Wyrazista i pełna wizja została złożona z intymnych wspomnień oraz osobistych spostrzeżeń i rozpoznań.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Rosyjskojęzyczna literatura Białorusi: ekspansja czy tradycja wielokulturowości?

W ostatnim czasie pojawia się coraz więcej publikacji poświęconych fenomenowi „wielojęzyczności” literatury białoruskiej. Jest to związane z intensywnym rozwojem literatury rosyjskojęzycznej we współczesnej Białorusi i z problemem jej narodowej tożsamości, poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie: do jakiej kultury ona należy – rosyjskiej czy białoruskiej? Inne zasadnicze pytanie: czy współczesna rosyjskojęzyczna literatura Białorusi nie stanowi zagrożenia dla rozwoju narodowej literatury białoruskojęzycznej? Badanie powyższego problemu prowadzi do wniosku, że zagrożeniem dla rozwoju współczesnej literatury białoruskojęzycznej nie jest literatura rosyjskojęzyczna, ale te społeczno-polityczne i ekonomiczne warunki, w których istnieją obydwie literatury i które sprzyjają wzrostowi twórczości rosyjskojęzycznej na Białorusi: eliminacja języka białoruskiego ze sfery aktywnego wykorzystania do sfery kulturowej, utożsamienie przez władze niepaństwowych białoruskojęzycznych publikacji z opozycyjnymi, wpływ potężnego i pociągającego autorów rosyjskiego rynku wydawniczego itd.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Pamięć i zapomnienie a dziedzictwo Jugosławii. Przypadek chorwackiej i serbskiej literatury emigracyjnej - rozpoznania wstępne

Analiza losów pisarzy, którzy podczas ostatnich wojen w byłej Jugosławii opuścili swoje ojczyzny, posłuży do rozważań nad problemem zasadności istnienia współcześnie kategorii „emigracyjności”. Próba rozwiązania tego dylematu stanie się punktem wyjścia do refleksji nad strategiami pamiętania i zapominania dziedzictwa SFRJ.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
"Ormiańskie nagrobki." Poezja Sándora Kányádiego wobec transformacji

Artykuł został poświęcony potransformacyjnej poezji jednego znajważniejszych twórców węgierskich w Siedmiogrodzie, Sándorowi Kányádiemu. Autorka analizuje sytuację polityczną dyktatury komunistycznej w Rumunii wobec pisarzy węgierskich i odwilż kulturalną w latach 1989/90. Tekst został oparty na analizie wiersza Ormiańskie nagrobki z tomu Grzywai czaszka, w którym dotychczasowa poetyka idylliczna została zastąpiona poetyką gorzkiej świadomości zmieniającego się świata. W interpretacji wiersza skupiono się na wykazaniu znaczenia takich pojęć jak „krajobraz siedmiogrodzki”, zanikanie pamięci o mniejszościach narodowych, „ojcowizna” w poezji S. Kányádiego.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Nowy naród nad Bałtykiem? Kaszubskie powieści Artura Jabłońskiego

Artykuł zawiera opis treści ideowych oraz artystycznych dwóch powieści Artura JabłońskiegoNamerkôny (2012) oraz Smùgã (2014). Autor tej literatury – historyk, dziennikarz, samorządowiec, dawny prezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oraz współzałożyciel Stowarzyszenia Osób Narodowości Kaszubskiej „Kaszëbskô Jednota” napisał utwory, które dokonują specyficznej, narodowościowej interpretacji historii i współczesności kaszubskiej. W myśl pierwszej powieści, tytułowym naznaczonym lub też napiętnowanym jest człowiek niepokorny, dociekliwy i dążący do kaszubskiej tożsamości, która będzie wolna od polskich czy niemieckich racji politycznych. Druga powieść w częściowym tylko deklarowanym w tytule dystansie i z boku opisuje współczesną rzeczywistość pomorską, w której panuje materializm i konsumeryzm, zaś wyjątkowe jednostki muszą zmagać się nieprzychylnym światem. W obydwu powieściowych przypadkach główny bohater podlega przemianom osobowościowym doprowadzającym go do bycia uświadomionym narodowo Kaszubą. Różnica fabularna i stylistyczna pomiędzy utworami polega wszakże na tym, że ów rozwój dokonuje się w poetyce politycznej fikcji i socjalnej utopii (Namerkôny) albo w konwencji kryminalno-obyczajowej (Smùgã).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Hüzün – melancholia turecka w Stambule Orhana Pamuka

Prezentowany artykuł jest refleksją nad fabularyzowanym esejem Orhana Pamuka Stambuł. Wspomnienia i miasto, analizowanym w kontekście całokształtu twórczości tureckiego noblisty. Wszystkie powieści Pamuka konsekwentnie utrzymane są w nastroju nostalgii za przeszłością, poszukiwania tajemnicy, a ich równoważnym bohaterem jest przestrzeń Stambułu. W omawianym eseju sam autor definiuje melancholię, do której wciąż dyskursywnie powraca, jako hüzün – szczególny rodzaj smutku właściwy dla tureckiej kultury. Celem powyższego artykułu staje się więc próba opisu tego zjawiska z wykorzystaniem ujęcia komparatystycznego, refleksji nad doświadczaniem przeszłości we współczesnej kulturze historycznej, a także narzędzi geografii humanistycznej. Hüzün jawi się wówczas jako rodzaj melancholii miejsca, ale również szczególna forma pisma melancholijnego.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Efektywność i produktywność administracji szkolnictwa wyższego

Celem artykułu jest pomiar za pomocą metody DEA oraz indeksu Malmquista efektywności oraz produktywności administracji publicznego szkolnictwa wyższego. Do badania przyjęto 58 szkół wyższych podlegających Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego w latach 2014-2017. Uzyskane wyniki efektywności oscylują wokół 70%. Najbardziej efektywne okazały się uczelnie pedagogiczne, a najmniej rolnicze. Natomiast największy wzrost produktywności odnotowano w roku akademickim 2015/2016 w uczelniach technicznych.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wychowanie ekonomiczne – w drodze ku dorosłości dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną

W artykule ukazano problem nabywania elementarnych kompetencji ekonomicznych przez dzieci i młodzież z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Podejmowanie przez nie w okresie dorosłości ról uczestników społeczno-ekonomicznej rzeczywistości wymaga przygotowania w obszarze, który jest zaniedbywany w wychowaniu szkolnym i domowym. We współczesnym świecie przygotowanie świadomego konsumenta i uczestnika gospodarki już od najmłodszych lat staje się jednym z ważniejszych zadań wychowania. Dlatego wychowanie/socjalizację ekonomiczną dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną należy rozpoczynać wcześnie, od stopniowego wprowadzania w świat małej domowej ekonomii w rodzinie oraz działań edukacyjnych podejmowanych w szkole. W tekście odnaleźć można zarówno definicję, jak i krótką charakterystykę socjalizacji ekonomicznej dzieci; prezentację wyników badań dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w zakresie rozumienia przez nie systemu monetarnego i umiejętności dokonywania obliczeń pieniężnych w sytuacjach kupno – sprzedaż, a także ustalenia i wskazówki pedagogiczne dotyczące wychowania ekonomicznego dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, w tym roli rodziców we wdrażaniu dzieci do racjonalnego gospodarowania (zarządzania) swoimi pieniędzmi otrzymywanymi w formie kieszonkowego.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Monitoring wizyjny i jego wpływ na straty spowodowane przestępczością. Przykłady z wybranych polskich miast

W Polsce, podobnie jak w innych krajach, brakuje jednoznacznego i uzgodnionego wyjaśnienia przyczyn obniżenia poziomu przestępczości odnotowanego w ostatnich kilkunastu latach. W artykule analizowany jest wpływ systemów monitoringu wizyjnego na straty powodowane przez trzy kategorie przestępstw: (a) kradzież samochodu, kradzież z włamaniem do samochodu, kradzież z samochodu; (b) uszkodzenie samochodu; (c) rozbój. Aby odpowiedzieć na pytanie, czy instalowanie systemów monitoringu wizyjnego ma wpływ na bezpieczeństwo, badane są ekonomiczne skutki instalowania kamer w ośmiu polskich miastach, w których systemy monitoringu wizyjnego są dobrze rozwinięte (Gdańsk, Katowice, Kielce, Lublin, Łódź, Poznań, Warszawa, Wrocław). Określenie wpływu instalacji kamer na zmniejszenie strat spowodowanych przestępczością pozwala ocenić przydatność kamer dla poprawy bezpieczeństwa publicznego. Analiza danych przeprowadzona na potrzeby artykułu częściowo potwierdza skuteczność monitoringu miejskiego w zakresie zmniejszania liczby przestępstw w badanych kategoriach. Warto zaznaczyć, że również inne czynniki mogą mieć na to wpływ. Monitoring miejski ma natomiast mniejsze oddziaływanie na straty spowodowane przestępczością. W związku z tym przy ocenie skuteczności monitoringu wizyjnego w obniżaniu poziomu przestępczości poleganie wyłącznie na kryterium liczby przestępstw jest niewystarczające.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Wybrane świadczenia w polskim systemie pomocy społecznej - próba analizy

Celem artykułu jest przedstawienie struktury wybranych świadczeń - pieniężnych lub niepieniężnych - w systemie pomocy społecznej oraz zidentyfikowanie kluczowych w Polsce trendów w tym obszarze w latach 2012-2018. Przeprowadzone na potrzeby artykułu analizy sygnalizują, że zapowiedź odejścia od transferów pieniężnych na rzecz świadczeń pozapieniężnych, aktywizacji społecznej czy zawodowej ma jedynie charakter deklaratywny. W analizowanym okresie wystąpił negatywny trend polegający na zwiększeniu się liczby odbiorców świadczeń realizowanych w formie pieniężnej przy spadku liczby osób objętych wsparciem w formie pozapieniężnej. Rosła także liczba świadczeń przyznawanych z powodu dysfunkcji zdrowotnych i niepełnosprawności, malała zaś liczba świadczeń z powodu bezrobocia i ubóstwa. Ponadto nastąpiło zwiększenie zatrudnienia w sektorze pomocy społecznej, ale przy jednoczesnym spadku zatrudnienia pracowników socjalnych.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przedsiębiorstwa społeczne - źródła finansowania spółdzielni socjalnych

Spółdzielnie socjalne jako przedsiębiorstwa społeczne zaliczane są do pracodawców otwartego rynku pracy. Ze względu na specyfikę działania przygotowują i oferują miejsca zatrudnienia osobom najbardziej oddalonym od rynku pracy. W artykule podjęto próbę scharakteryzowania i oceny istniejących możliwości finansowania działalności przedsiębiorstw ekonomii społecznej w Polsce na przykładzie spółdzielni socjalnych osób prawnych, w kontekście rozwoju ekonomii społecznej, w przestrzeni polityki społecznej rozumianej jako jeden z komponentów polityki publicznej. Artykuł ma charakter przeglądowy. Dokonano analizy bieżącej literatury naukowej z zakresu przedsiębiorczości społecznej oraz aktualnych przepisów ustawodawstwa o spółdzielniach socjalnych. Zaprezentowane dane wskazują, że obecnie spółdzielnie socjalne mają do dyspozycji różne formy i źródła finansowania swojej działalności. Funkcjonują w sferze użyteczności publicznej, uzupełniając lukę w świadczeniu usług powszechnie dostępnych, której nie są w stanie wypełnić podmioty wolnego rynku czy instytucje państwowe. Ich aktywność jest finansowana głównie ze środków własnych, które mogą być uzupełniane wsparciem finansowym z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz kredytami bankowymi i środkami z funduszy Unii Europejskiej.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Koncentracja władzy jako sposób rządzenia obozu Zjednoczonej Prawicy w latach 2015–2019. Diagnoza i konsekwencje

Autor analizuje wzorzec rządzenia publicznego widoczny w obozie prawicy w latach 2015–2019. Stawia tezę, że nosi on wiele cech silnej koncentracji władzy jako metody uzyskania pożądanych celów w sferze rywalizacji politycznej i polityki publicznej wraz ze stosowaniem nieformalnych komponentów rządzenia. Przejawem koncentracji władzy jest centralizacja, czyli przenoszenie różnych funkcji państwa z niższych (w szczególności samorządowych) szczebli na wyższe, a także silne ingerowanie w wiele sfer życia publicznego, które wcześniej pozostawały apolityczne (Dziewulski, 1981; Mitchell, 1991).

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Edukacja moralna w oświacie – trendy i bariery

Artykuł ma charakter przeglądu kluczowych zagadnień występujących w obrębie dyscypliny wiedzy znanej jako edukacja moralna. Traktowana jest tu jako podsystem w polityce edukacji i szerzej w polityce publicznej. Omówione zostały główne zjawiska, trendy, trwające dyskusje i spory teoretyczne w dwóch krajach anglosaskich i w Polsce. Charakter artykułu wynika z faktu, iż w polskiej literaturze przedmiotu nie ma praktycznie tekstów poświęconych edukacji moralnej w szkołach. Problematyka jest tylko częściowo podejmowana w obrębie pedagogiki, ale jej ramy konceptualne są inne niż polityki publicznej. W tej ostatniej są one widziane z punktu widzenia tego, co działaniami zbiorowymi można osiągnąć w oddziaływaniu na zachowania oraz postawy dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Rzeczywistość w rysunkach osób niewidomych. Procedury i narzędzie badawcze

Badania zaprezentowane w artykule dotyczą konstruowania zjawisk rzeczywistości w rysunkach osób całkowicie niewidomych. Przedmiotem analizy jest sprawność rysunkowa i jej rozwój zaobserwowane na podstawie rysunków wykonanych przez osoby niewidome od urodzenia. Analizie poddane zostały wypukłe rysunki na folii mikrorowkowanej dla niewidomych. Analiza dotyczy: 
1. Możliwości poznawczych osób niewidomych – sposobu widzenia zjawisk przez te osoby.
2. Możliwości oraz sposobów ujmowania zjawisk w rysunkach.
3. Wyznaczenia etapów rozwoju sprawności rysunkowej dzieci niewidomych na tle rozwoju
tej sprawności u dzieci w normie.
Motywem badań była chęć odpowiedzi na pytania: Jakie są podobieństwa i różnice procesu rysowania i rysunku osób niewidomych? Jakimi cechami estetycznymi (treścią, formą, niepowtarzalnością ujęcia, sposobem przejawiania emocji) odznaczają się rysunki dzieci niewidomych? Jak wygląda obraz zjawisk rzeczywistości w rysunkach niewidomych? Na jakie trudności napotykają niewidomi w konstruowaniu rysunku na dwuwymiarowej płaszczyźnie? Czy rozwój plastyczny dzieci niewidomych przebiega podobnie jak u dzieci widzących? Czy dzieci niewidome są na podobnym etapie rozwoju rysunkowego jak ich widzący rówieśnicy? Narzędziem analizy stał się zaproponowany przeze mnie model wytworu plastycznego, który uwzględnia treść i formę rysunku oraz kreatywność i emocjonalność twórcy. Wszystkie aspekty analizy mają odniesienie do etapów rozwoju rysunkowego dziecka w normie, zaproponowanych przez Stefana Szumana, Viktora Lowenfelda, W. Lamberta Brittaina oraz Goergesa-Henri Luqueta.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dylematy współczesnej edukacji moralnej

Artykuł dotyczy sytuacji w polskiej oświacie, w której edukacja moralna nie jest prowadzona według jednolitego modelu, lecz realizowana dwutorowo, w postaci fakultatywnych zajęć programowych z religii oraz etyki. W takich uwarunkowaniach zajęcia realizowane w ramach tych przedmiotów stanowią względem siebie konkurencyjną ofertę, choć w swej istocie dotyczą tych samych treści programowych. Autor odróżnia wychowanie moralne od edukacji moralnej, wychodząc z założenia, że takie wychowanie jest realizowane w zasadzie wyłącznie w domu rodzinnym, a zadaniem szkoły jest tylko wzbogacenie umiejętności dokonywania wyborów moralnych przez młode pokolenie. Szkoła nie może zatem ponosić winy za kondycję moralną uczniów, którą kształtuje szeroko rozumiane środowisko domowe.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Edukacja moralna – koncepcje i badania

Artykuł ma charakter przeglądu dostępnych w literaturze przedmiotu sposobów myślenia i koncepcji, które są podstawą do tworzenia szkolnych programów moralnej edukacji. Opisuje, na jakich założeniach aksjologicznych i antropologicznych oraz teoriach psychologicznych są one oparte. Analizuje wybrane badania, które ewaluują programy i ich oddziaływanie na kształtowanie moralne młodzieży.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, nauki o polityce i administracji, psychologia, filozofia
Administracja lokalna w procesie partycypacji społecznej (na przykładzie miast grodzkich województwa podkarpackiego)

Celem artykułu jest ocena zaangażowania urzędu miasta w stwarzanie mieszkańcom odpowiednich warunków do współpracy przy wykorzystaniu różnych form i narzędzi partycypacji społecznej identyfikowanej jako element zarządzania publicznego. Wyniki badań pokazują, że miasta na prawach powiatu w województwie podkarpackim stosują partycypację społeczną, ponieważ są doskonale zorientowane w korzyściach, jakich ona dostarcza. Pozyskują opinie mieszkańców, a zarazem dostarczają im informacji o charakterze publicznym w sferze funkcjonowania samorządu. Przeprowadzane są konsultacje społeczne będące przejawem współpracy, a społeczność lokalna może współdecydować w pewnych kwestiach dotyczących życia publicznego. Podejmowana jest także współpraca z organizacjami pozarządowymi w wielu obszarach oraz wspierane są inicjatywy obywatelskie. Władze lokalne stosują dodatkowo budżety obywatelskie, aby zmobilizować obywateli do działania na rzecz rozwoju danej jednostki terytorialnej.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji