Analiza trendów wydobycia węgla energetycznego u czołowych producentów na świecie oraz w Polsce

W artykule przedstawiono produkcję węgla energetycznego u czołowych producentów
tego surowca, czyli w Chinach, USA i Indiach, oraz porównano z produkcją w Polsce
w latach 2008–2011. Zwrócono uwagę na ścieranie się dwóch przeciwstawnych poglądów
dotyczących dalszego wykorzystywania węgla kamiennego w energetyce. Jednym z nich jest
utrwalanie dominującej roli węgla w wytwarzaniu energii elektrycznej, z taką sytuacją mamy
do czynienia w Chinach oraz Indiach, i tendencją do zmniejszania zużycia węgla w produkcji
energii elektrycznej, co można zaobserwować na przykładzie USA i Polski. Skrajnym przypadkiem
są kraje tzw. „starej” Unii Europejskiej, zwłaszcza kraje skandynawskie oraz Francja,
dążące do niemal całkowitej dekarbonizacji gospodarki do końca obecnego stulecia.
Przyjmowane kolejne dyrektywy zaostrzające normy emisji szkodliwych substancji do atmosfery
wymuszają ograniczanie zużywania węgla w gospodarce. Produkcja energii elektrycznej
z węgla staje się coraz droższa, przez co inwestorzy wstrzymują się z podejmowaniem
decyzji o budowie nowych bloków energetycznych wykorzystujących węgiel
kamienny. Niepewność co do przyszłych cen uprawnień do emisji CO2 w pespektywie 2020
roku, spowodowało sytuację wyczekiwania, co wpływa niekorzystnie na proces budowy
nowych mocy wytwórczych, a także wymusza dużą ostrożność przy planowaniu nowych
inwestycji w kopalniach węgla kamiennego. Właśnie problem produkcji węgla kamiennego
energetycznego jest głównym tematem artykułu. Do analizy wybrano lata 2008–2011, czyli
lata kryzysu gospodarczego w świecie. Na wykresach przedstawiono jak kształtowała się
produkcja węgla energetycznego w tym okresie u czołowych producentów oraz w Polsce.
Z analizy wykresów oraz przewidywań ekspertów można wyciągnąć wnioski, że w Chinach
i w Indiach węgiel nadal będzie stanowił podstawowy surowiec do wytwarzania energii elektrycznej, a jego wydobycie, ewentualnie import, będzie wzrastać. Odmienna sytuacja
przedstawia się w USA oraz w Polsce. Spadające ceny gazu z formacji łupkowych w USA
spowodowały zmniejszenie zapotrzebowania na węgiel kamienny do produkcji energii elektrycznej.
To z kolei wpłynęło na obniżenie cen. Obecnie duża część amerykańskiego węgla
eksportowana jest między innymi do Europy. Jeśli jednak niskie ceny węgla będą się nadal
utrzymywały, to amerykańskie firmy podejmą działania zmierzające do ograniczenia wydobycia.
Niska podaż powinna skutkować wzrostem cen, co znowu zwiększy opłacalność
produkcji. Takie trendy mają charakter cykliczny i wynikają z dążenia do ustalenia się ceny
równowagi przy zmieniającym się popycie i podaży. Gdyby jednak ceny węgla nie zapewniały rentowności produkcji tego surowca przez dłuższy czas z pewnością właściciele
firm wydobywczych podejmą decyzję o ich likwidacji. Również w Polsce wydobycie węgla
energetycznego z roku na rok się zmniejsza. Wyjątek stanowił rok 2012, o który rozszerzono
analizę dla Polski, opierając się na najnowszych danych statystycznych. Zdaniem autora jest
to tylko chwilowy wzrost produkcji, który – ze względu na około 8-milionowe zapasy węgla
na składowiskach kopalnianych oraz niskie ceny u producentów zagranicznych – nie powtórzy
się w 2013 roku. Wzrostu zapotrzebowania na węgiel można spodziewać się po
ustąpieniu kryzysu gospodarczego.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka