rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Proces rozwijania kompetencji glottodydaktycznej nauczycieli języków obcych

Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest proces rozwijania kompetencji glottodydaktycznej nauczycieli. Przyjęto, w ślad za F. Gruczą, że ma on charakter ciągły i z tego powodu nikt nie jest w stanie opanować kompetencji glottodydaktycznej w pełnym i absolutnym zakresie. Oznacza to, że można jedynie mówić o bardziej lub mniej kompetentnym nauczycielu, natomiast nigdy o nauczycielu, który rozwinął rzeczoną kompetencję w stopniu całkowitym bądź w ogóle jej nie rozwinął. W kontekście rozważań nad procesem rozwijania kompetencji zwrócono jednak uwagę na fakt, że należy ona do dyspozycji wyuczanych, które nauczyciel może nabyć w toku edukacji czy procesu samodoskonalenia.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywność edukacyjna osób dorosłych w obszarze edukacji nieformalnej

Celem niemniejszego artykułu jest wskazanie i opisanie form aktywności edukacyjnej w obszarze edukacji nieformalnej osób dorosłych na podstawie raportu z badań własnych w kontekście współczesnego dyskursu związanego z edukacją nieformalną.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Afryka i Afrykanie, Inuici i Indianie, czyli o inności etnicznej oraz kulturowej w podręcznikach do edukacji wczesnoszkolnej w latach 1997–2018

W artykule podejmuję temat sposobu przedstawiania, reprezentacji i wizerunku różnorodności etnicznej i kulturowej w podręcznikach do pierwszego etapu edukacji, zatwierdzonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat, z akcentem na te aktualnie obowiązujące. Przedstawiam w nim wstępne wyniki badań podjętych w tym obszarze w roku szkolnym 2017/18. Obejmują one w głównej mierze analizy podręczników i towarzyszących im ćwiczeń, dopełnione materiałem empirycznym pochodzącym z wywiadów o charakterze nieformalnym, prowadzonych z nauczycielami, bibliotekarzami, księgarzami, studentami i pracownikami wrocławskich hurtowni książek oraz z obserwacji etnograficznych. Taka strategia badawcza, uwzględniająca udzielenie głosu innym, umożliwiła mi spojrzenie na wytwór, jakim jest podręcznik w szerszym, niż wąskometodyczne, świetle. Podręcznik stanowi w takim podejściu kulturowy artefakt, a zarazem element towarzyszący czy wręcz wpisujący się w procesy enkulturacji uczniów, który można analizować i interpretować z pozycji antropologicznych.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Odzyskać edukację” – pozaformalne działania edukacyjne na rzecz zmiany w oświacie. Perspektywa edukacji antydyskryminacyjnej

W tekście ukazałem wybrane wątki związane z odzyskiwaniem edukacji (reclaim education) oraz działaniami z zakresy edukacji pozaformalnej, które mogą wspierać nauczycieli i nauczycielki oraz uczennice i uczniów w ich działaniach na rzecz zmiany szkoły i jej programów szkolnych. Przedstawianą krytyką oświaty zakorzeniam w nurtach pedagogiki krytycznej. Edukacja antydyskryminacyjna – którą prezentuję jako narzędzie odzyskiwania edukacji i wiedzy – stanowi egzemplifikację możliwości zmiany edukacyjnej, jakie są obecne na skrajach systemu oświatowego. Przedstawianej krytyce szkoły towarzyszy również krytyka neoliberalnych i neokonserwatywnych porządków.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Polityczno-ideologiczne decorum (w) edukacji

Polityczne uwikłanie edukacji powoduje, że staje się ona działalnością zaangażowaną. Rozstrzyga bowiem o zakresie problemów zarówno epistemicznych, ontologicznych, jak i cywilizacyjno-kulturowych. Znaczącą rolę w tym zakresie odgrywa język edukacji prowadzący w konsekwencji do „działania w roli”. Te dwie kategorie w konsekwencji mają redukować dysonans poznawczy i dyskomfort ontologiczny. Prowadzą także do „stopienia” jednostki z systemem społeczno-politycznym. Kategorie takie, jak język i „działanie w roli” stają się najważniejszymi elementami triady: władza – ideologia – edukacja.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ cech społeczno-ekonomicznych i demograficznych osób z niepełnosprawnością na ich aktywność turystyczną

Celem badania przeprowadzonego przez autorkę było określenie wpływu wybranych cech (demograficznych, społecznych, ekonomicznych) na aktywność turystyczną osób z niepełnosprawnością. W badaniu wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankiety rozdawanej i elektronicznej. Analiza treści kwestionariusza umożliwiła wytypowanie pytań wskazujących na aktywność turystyczną osób z niepełnosprawnością, dla których przeprowadzona została procedura badania związków między zmiennymi a wybranymi cechami charakteryzującymi respondentów.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Realizacja koncepcji sprawiedliwości dystrybutywnej na przykładzie ulgi dla młodych w podatku PIT w latach 2019-2022

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie badawcze: Czy i jak ulga dla młodych funkcjonująca na gruncie podatku PIT wprowadzona w sierpniu 2019 roku i modyfikowana w kolejnych latach realizuje koncepcję sprawiedliwości dystrybutywnej? oraz pytania pomocnicze: Jaki jest cel ulgi dla młodych i jakie korzyści generuje dla uprzywilejowanego młodego podatnika na przykładzie umowy o pracę? Czy cel ulgi w badanym okresie 2019-2022 został zrealizowany? Przeprowadzona analiza ulgi dla młodych potwierdziła, iż jej konstrukcja realizuje koncepcję sprawiedliwości dystrybutywnej. Ulga ma określone cele społeczno-gospodarcze, tj. zmniejszenie bezrobocia wśród ludzi młodych, szybsze wejście na rynek pracy oraz promowanie określonych form zatrudnienia. Cele te nie zostały w badanym okresie zrealizowane z powodu m.in. trwającej w tym czasie pandemii COVID-19, podczas której młodzi ludzie w pierwszej kolejności tracili pracę. Analiza korzyści podatkowych wykazuje, iż jej wartość spada, a zdecydowanie zmniejszyła się po wejściu w życie reformy podatkowej Polski Ład. Postuluje się objęcie ulgą wszystkich osób młodych do 26. roku życia, nawet kosztem obniżenia limitu ulgi. Pozwoli to w razie pogarszającej się sytuacji polskiej gospodarki stworzyć jednakowe warunki konkurencji na rynku pracy dla osób młodych rozpoczynających swoją aktywność zawodową.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Elastyczne formy zatrudnienia w dobie gospodarki 4.0

W ramach gospodarki 4.0 zmienia się nie tylko ilość pracy i zapotrzebowanie na różne umiejętności, ale także organizacja pracy i sposoby zatrudniania pracowników. Celem artykułu jest zidentyfikowanie zmian zachodzących na stanowiskach pracy w wyniku postępu technologicznego oraz ocena stopnia upowszechnienia nowych, elastycznych form zatrudnienia w zakładach pracy. Zmiany, które w największym stopniu dokonują się na stanowiskach pracy, obejmują wzrost wydajności pracy, możliwość podjęcia elastycznych form zatrudnienia, wzrost jakości pracy, konieczność nieustannego rozwoju zawodowego, łatwiejsze godzenie pracy zawodowej z życiem prywatnym. W Polsce najbardziej rozpowszechnioną formą elastycznego zatrudnienia jest praca zdalna, natomiast występowanie innych nowoczesnych form elastycznego zatrudnienia, takich jak: job rotation, work sharing czy job sharing, ma charakter incydentalny.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Koszt pracy w ujęciu jednostkowym - propozycja rozwiązania wybranych problemów

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych problemów definiowania kosztu pracy w ujęciu jednostkowym i zaproponowanie ich rozwiązania na przykładzie praktycznym. Wartością dodaną jest uzupełnienie luk poznawczych w rozwiązywaniu problemów określania jednostkowego kosztu pracy m.in. o następujące wnioski: a) koszt pracowników uczestniczących w produkcji, ale w przypadku których brak jest ewidencji czasu pracy na poszczególne asortymenty, można uwzględnić w koszcie roboczominuty, dzieląc sumę wszystkich wynagrodzeń danej komórki przez czas pracy tylko pracowników bezpośrednio produkcyjnych, b) czas pracy uwzględniony przy obliczaniu roboczominuty powinien zostać skorygowany o czas nieefektywny, nieznajdujący odzwierciedlenia w czasie wykonania wyrobu gotowego czy zlecenia, c) zmiany w koszcie jednostkowym wskutek zjawisk, takich jak np.: różna liczba dni roboczych w miesiącu lub czasowa absencja chorobowa załogi albo jej przebywanie na urlopie, nie powinny wpływać na końcową cenę produktu.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Młodzi konsumenci w społeczeństwie konsumpcyjnym - wnioski z badań

Głównym celem badania było rozpoznanie zachowań młodych konsumentów w kontekście współczesnych trendów w konsumpcji. Owe trendy zmierzają w dwóch przeciwstawnych kierunkach - konsumpcji nadmiernej i niezrównoważonej oraz świadomej i zrównoważonej. Wybór młodych konsumentów jako podmiotu badania wynikał z tego, że są oni bardziej wrażliwi na nowe trendy niż starsi konsumenci i szybciej przejmują zachowania konsumenckie od innych. Badanie miało charakter eksploracyjny i składało się z dwóch etapów. Pierwszy obejmował badanie wtórne, które posłużyło do przygotowania i przeprowadzenia badania bezpośredniego wśród wybranych studentów Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. W badaniu wykorzystano metodę ankiety online. Informacje zgromadzone w toku badania wtórnego i pierwotnego pozwoliły na sformułowanie wniosku, że zachowania młodych konsumentów świadczą o zyskiwaniu na popularności konsumpcji świadomiej i zrównoważonej, choć trudno mówić o jej dominacji nad konsumpcją nadmierną.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zmiany zachowań nabywców pakietów turystycznych w obliczu zagrożenia pandemią COVID-19

Głównym celem artykułu była identyfikacja zmian w procesie podejmowania decyzji zakupu przez nabywców pakietów wakacyjnych pod wpływem pandemii wirusa COVID-19. Do jego osiągnięcia przeprowadzono kwerendę literatury naukowej, a także badania nabywców usług turystycznych (N =1502) dotyczące problematyki realizowania podróży przed pandemią oraz w czasie jej trwania. Dane zostały zgromadzone techniką sondażu pośredniego, tj. Computer Assited Web Interview (CAWI), a do ich analizy posłużyły metody statystyki opisowej. Uzyskane wyniki pozwoliły na pozyskanie nowej wiedzy na temat wzorców zachowań nabywców spakietyzowanych podróży turystycznych oraz wyróżnienie czterech segmentów rynku imprez turystycznych. Najliczniej reprezentowane w badaniu kategorie zachowań nabywców (łącznie blisko 95% przed pandemią i nieco ponad 92% wskazań w jej trakcie) potwierdzają rolę Internetu w procesach dokonywania zakupów przez klientów biur podróży oraz tendencję postępującej wirtualizacji zachowań nabywców na rynku turystycznym. W trakcie trwania pandemii COVID-19 w przypadku zakupu zorganizowanych imprez turystycznych zaobserwowano, iż zdecydowanie rzadziej niż przed jej wystąpieniem nabywcy zorganizowanych pakietów przenoszą do sieci cały proces zakupowy, a więc zarówno poszukują informacji na temat ofert biur podróży, jak i dokonują zakupów w Internecie.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Cyfryzacja osób będących na emeryturze w krajach europejskich w okresie pandemii COVID-19

Zastosowanie technologii cyfrowych odgrywa coraz większą rolę w codziennym życiu wszystkich mieszkańców Europy niezależnie od ich wieku, miejsca zamieszkania, płci czy stanu zdrowia. Celem artykułu jest przedstawienie zmiany poziomu cyfryzacji emerytów w krajach europejskich w czasie pandemii COVID-19.W artykule wykorzystano dane dotyczące 14 788 respondentów z badania panelowego SHARE 50+ Corona Survey 2. Dokonano analizy zmian w zakresie poziomu cyfryzacji, wykorzystując drzewa klasyfikacyjne oraz zmienne dotyczące nabywania nowych umiejętności technologicznych, takich jak: wyszukiwanie informacji dotyczących usług publicznych, zarządzanie finansami oraz kupowanie lub sprzedaż przedmiotów lub usług online. Uzyskane wyniki wskazują, że poziom cyfryzacji emerytów w czasie pandemii COVID-19 podniósł się w grupach osób młodszych wiekowo, między 50. a 70. rokiem życia, a także wśród emerytów mieszkających w Grecji. Zmiana poziomu cyfryzacji w większym zakresie dotyczyła częstotliwości dokonywania zakupów przez Internet niż pozostałych zmiennych.

Czasopismo: Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Tonalność ludowych śpiewów pogrzebowych na Rzeszowszczyźnie

Ludowe śpiewy religijne już co najmniej od kilku dziesięcioleci stanowią przedmiot naukowych analiz. Problematyka cech morfologicznych repertuaru religijnego funkcjonującego w żywej tradycji obejmuje kilka podstawowych współczynników, takich jak: struktura tekstu poetyckiego (wersyfikacja, strofika), właściwości stylistyczno-formalne, metrorytmika muzyczna, melodyka oraz uwarunkowania tonalne (por. B. Bartkowski, Niektóre cechy muzycznej metrorytmiki polskich pieśni religijnych żyjących w tradycji ustnej, „Summarium. Sprawozdania Towarzystwa Naukowego KUL” 1978, nr 3 (23), s. 250). Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie i analizę zjawisk tonalnych zachodzących w repertuarze ludowych śpiewów religijnych wykonywanych w różnych momentach obrzędu pogrzebowego na Rzeszowszczyźnie (Rzeszowszczyzna – region południowo-wschodniej Polski zamieszkiwany przez grupy etnograficzne Rzeszowiaków i Lasowiaków, „obejmujący administracyjnie w przybliżeniu obszar dziesięciu obecnych powiatów (tarnobrzeskiego, stalowowolskiego, niżańskiego, kolbuszowskiego, leżajskiego, mieleckiego, ropczycko-sędziszowskiego, rzeszowskiego, przeworskiego i łańcuckiego)” – zob. Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie, red. K. Smyk, J. Dragan, Kolbuszowa – Kraków 2019, s. 8, oraz mapy zasięgów, s. 382–383.) – zwłaszcza podczas domowej modlitwy za zmarłego, procesji do kościoła, procesji na cmentarz oraz przy inhumacji zwłok na cmentarzu. Skale muzyczne, na których opierają się melodie poszczególnych śpiewów, mają szczególne znaczenie dla ich muzycznego kształtu. Tonalność, będąca rodzajem systemu dźwiękowego, wpływa bowiem na ustrukturowanie interwałów, wzajemne relacje poszczególnych dźwięków i melodykę, a także, pośrednio, na regionalne uwarunkowania wykonawcze śpiewów (Por. B. Bartkowski, Niektóre cechy…, s. 250). Kryterium prezentacji omawianego materiału będzie zakres skali, a poszczególne zjawiska tonalne zostaną przedstawione na wybranych, reprezentatywnych przykładach.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Wpływ opublikowanej rekomendacji na reakcję inwestorów

Celem artykułu jest analiza wpływu opublikowanych rekomendacji giełdowych na zachowanie się kursu akcji spółek notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych wchodzących w skład indeksu WIG20. Badaniu poddano 364 depesze o wydaniu rekomendacji w latach 2015–2016 opublikowane na stronie www.infostrefa.com. W badaniu posłużono się klasyczną analizą zdarzeń w celu określenia wpływu danego zdarzenia na zachowanie się kursów akcji.

Czasopismo: Studia i Materiały
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Implementacja międzynarodowych standardów badania sprawozdań finansowych do małych i średnich kancelarii biegłych rewidentów

Nowe normy zawodowe muszą być stosowane przez biegłych rewidentów przeprowadzających czynności badania sprawozdań finansowych w kancelariach audytorskich za rok 2016 lub w przypadku niebadania jednostek zainteresowania publicznego – do badań za rok 2017. Implementacja Międzynarodowych Standardów Badania w Polsce do czynności rewizji finansowej stanowi bardzo poważne wyzwanie i jest szeroko komentowana w środowisku audytorów. Artykuł stanowi analizę zmian uregulowań zawodu biegłego rewidenta na przestrzeni lat oraz próbę znalezienia przyczyn, dla których zastosowanie nowych norm wykonywania zawodu przysparza wielu trudności w środowisku biegłych rewidentów zatrudnionych w małych i średnich podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.

Czasopismo: Studia i Materiały
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Motywy fałszowania sprawozdań finansowych a zasady etyczne

Celem artykułu jest wskazanie motywów fałszowania sprawozdań finansowych oraz wpływu etyki zawodowej na wykrywanie i zapobieganie temu zjawisku w przedsiębiorstwach. Przedstawiono główne przesłanki manipulowania danymi przez kadrę zarządzającą. Opisano również znaczenie etyki zawodowej w detekcji oszustw finansowych wraz z zaprezentowaniem, które czynniki mają największe znaczenie w wykrywaniu zjawiska. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ demaskatorów na ujawnienia omawianego procederu oraz wskazano rolę wskaźników jakościowych wyniku finansowego w wykrywaniu oszustw finansowych.

Czasopismo: Studia i Materiały
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Uśmiech sędziowski – pomocne i niebezpieczne narzędzie

Niniejszy artykuł ma na celu otwarcie tematu uśmiechu sędziowskiego w polskiej nauce prawa. Uśmiech sędziowski traktowany jest jako element szerszych, psycho-społecznych procesów na sali sądowej, a w szczególności komunikacji niewerbalnej sędziego. Takie otwarcie zostanie dokonane przez wskazanie i omówienie kilku rzeczywistych przypadków uśmiechu sędziowskiego w Polsce, a dokładnej na salach sądowych krakowskich sądów rejonowych (wydziałów cywilnych i karnych). Materiał empiryczny został uzyskany poprzez bierną obserwacje rozpraw, wspartą zestandaryzowanym kwestionariuszem obserwacyjnym. Zgodnie z wynikami, (i) uśmiechów sędziowskich na salach sądowych jest więcej niż mogłoby się wydawać, (ii) sędziowski uśmiech przy słuchaniu świadków (co do zasady) jest generalnie mniej kontrowersyjny niż wyrażony względem stron, czy uczestników, (iii) wyróżniono pięć typów uśmiechów sędziowskich, (iv) dwa z nich zdają się naruszać ważne zasady procesowe, podczas gdy rola innych jest pozytywna, (v) można zastanawiać się nad rozwijaniem przez sędziów umiejętności sytuacyjnego posługiwania się uśmiechem, oczywiście w wąskim zakresie i przy spełnieniu wielu warunków.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wolność wypowiedzi sędziego w perspektywie pełnionych obowiązków

Celem prezentowanego artykułu jest przedstawienie sędziowskiej wolności wypowiedzi w perspektywie obowiązków, które wiążą się z pełnioną rolą. Realizacji tak postawionego zadania podyktowane jest w pierwszej kolejności przedstawienie epistemicznego i egalitarnego ujęcia sędziowskiej pokory. Na ich podstawie przyjmuję hipotezę o dwóch kierunkach myślenia o sędziowskiej wolności wypowiedzi. Wariant epistemiczny, koncentrując się na aspekcie związanym z rolą, przedstawia sędziego jako szczególną kategorię obywatela ze względu na zobowiązania zawodowe. Natomiast wariant egalitarny prezentuje obraz sędziego jako obywatela.
Całość opracowania dopełnia uzasadnienie wyboru tematu badawczego. Pośród przyczyn na szczególną uwagę zasługują zmiany technologiczne i wiążący się z nimi rozwój mediów społecznościowych. Realizacja wymienionych zadań pozwala na wyprowadzenie kilku wniosków. Jeden z nich dotyczy wspomnianej hipotezy, która jest podana korekcie. Inny z wniosków dotyczy z kolei zmiennych, ze względu na które można badać zakres sędziowskiej wolności wypowiedzi. Pierwszą z nich jest sfera, w której dochodzi do wypowiedzi sędziego, drugą – przedmiot tej wypowiedzi, a trzecią zmienną jest aspekt kulturowy.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Udzielanie pouczeń nieprofesjonalnym uczestnikom rozprawy sądowej. Problem komunikatywności

Celem artykułu jest omówienie problematyki komunikatywności pouczeń udzielanych przez sędziów nieprofesjonalnym uczestnikom rozpraw sądowych. Tło rozważań stanowią wyniki badań empirycznych komunikacji na sali rozpraw, które m.in. wskazują na wyraźną aktywność sędziów w udzielaniu pouczeń. Sięgając przede wszystkim do badań prowadzonych w ramach ruchu „prostego języka”, wskazano te elementy pouczeń, które podnoszą poziom ich komunikatywności oraz te, które poziom ten obniżają. W rezultacie sformułowano wskazówki dotyczące tego, jak podnieść poziom komunikatywności pouczeń udzielanych w ramach rozprawy sądowej.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Czy powrót ustawowego bezprawia?

Stan kryzysu konstytucyjnego sprzyja ujawnianiu się w praktyce prawniczej problemów o charakterze filozoficznoprawnym, które na co dzień wydawać mogą się abstrakcyjne i akademickie. Jednym z takich problemów jest kwestia materialnych (treściowych) kryteriów obowiązywania prawa i związanego z nim pytania, czy normy prawne rzeczywiście mogą mieć „dowolną” treść. Staje się ono bardzo aktualne w obliczu inicjatyw legislacyjnych mających uchylać odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za niektóre przestępstwa. Tego rodzaju regulacje zasługują na dyskusję uwzględniającą podnoszone w teorii prawa koncepcje roszczenia do normatywnej słuszności (sprawiedliwości, poprawności) jako koniecznej cechy każdego aktu stanowienia lub stosowania prawa. Można argumentować, że nawet słabsze rozumienie takiego roszczenia, odwołujące się do słuszności zrelatywizowanej do moralności publicznej odzwierciedlonej w wartościach i zasadach obecnych w samym prawie pozytywnym, wystarcza, aby skutecznie kwestionować ewentualne domniemanie obowiązywania tego rodzaju przepisów bezkarnościowych nawet w razie, gdyby zostały one formalnie prawidłowo ustanowione.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ciągłość i zmiana – nowy monarcha Zjednoczonego Królestwa: ustrojowe i polityczne implikacje przekształceń

Wrzesień 2022 r. w Zjednoczonym Królestwie przyniósł nie tylko – planowaną od miesięcy – zmianę szefa rządu, ale również – raczej nieoczekiwaną – zmianę osoby monarchy. Artykuł stanowi próbę opisu i oceny znaczenia drugiego z tych wydarzeń. Trwające ponad 70 lat panowanie Elżbiety II pozostawiło trwały ślad nie tylko w świadomości i życiu codziennym Brytyjczyków, ale także w sposobie funkcjonowania monarchii jako doniosłej instytucji ustrojowej. Przedstawione zostały uwarunkowania polityczno-prawne pozycji monarchy oraz kontekst międzynarodowy, w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Omówione zostały pokrótce również pewne szczególne wyzwania dla jedności i stabilności Zjednoczonego Królestwa związane z narastaniem tendencji odśrodkowych w postaci dążeń niepodległościowych w Szkocji oraz na tle napiętej sytuacji w Irlandii Północnej.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Publikacje w czasopismach naukowych – nowa odsłona nieuczciwości

Proces recenzyjny tekstów zgłaszanych do publikacji w czasopismach naukowych jest jednym z głównych sposobów oceny dorobku naukowego. Zakłócenie poprawności tego procesu może mieć poważne i dalekosiężne skutki, nie tylko związane z wiarygodnością samego autora, ale przede wszystkim zachwianiem zaufania do jego osiągnięć. Próby fałszowania procesu recenzyjnego do tej pory dotyczyły najczęściej nauk medycznych i ścisłych. Opisywany przypadek „Krytyki Prawa” pokazuje, że próby oszustwa naukowego dotyczą także nauk prawnych. Celem artykułu jest poinformowanie środowiska naukowego na świecie o kolejnych próbach nieetycznych działań w środowisku naukowym, przedstawienie nieuczciwych praktyk oraz wskazanie niektórych z możliwych sposobów zapobiegania opisanym oszustwom.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne