rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Typologia i deskrypcja endemii o długotrwale największych i najmniejszych współczynnikach częstości zachorowań na raka jelita grubego w populacjach województwa śląskiego

Wstęp: Nowotwory jelita grubego (C18-C21, wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych, X rewizja, tu: rak jelita grubego = RJG), to duży problem społeczno-kliniczny. Na ogół częstość zachorowań na RJG charakteryzuje się – w zależności od poszczególnych krajów lub w ich obrębie wielu regionów (dla przykładu: woj. śląskie) – dużym zróżnicowaniem. Stąd próba poszukiwania endemii z długotrwale występującymi największymi i najmniejszymi współczynnikami zachorowalności na RJG w mniejszej skali populacyjnej, co ułatwi walkę z tymi nowotworami. Materiał i metody: W latach 1999–2009 na RJG zachorowały ogółem 20 682 osoby. W oparciu o te dane oraz dane demograficzne obliczono wielorakie rodzaje współczynników. Wszystkie procedury statystyczne zostały szczegółowo opisane gdzie indziej [4–6]. Wyniki: W latach 1999–2009 na terenie woj. śląskiego rozpoznano ogółem u obu płci 20682 przypadki RJG, tj. 53,5% wśród mężczyzn i 46,5% u kobiet. Standaryzowany współczynnik zachorowalności na te nowotwory wyniósł dla mężczyzn w woj. śląskim 31,4/100 tys., a dla kobiet 19,5/100 tys. W porównaniu 2 okresów skrajnych (1999–2002 : 2006–2009) zachorowalność wśród mężczyzn wzrosła o 2,9%, a u kobiet obniżyła się o 6,5%. Rozkład standaryzowanych współczynników zachorowalności na RJG w obrębie woj. śląskiego w latach 1999–2009 – biorąc pod uwagę 36 powiatów – był bardzo nierównomierny, tak wśród mężczyzn jak i kobiet. Ale najważniejszy problem epidemiologiczny stanowią endemie z istotnie największymi współczynnikami zachorowalności wśród mężczyzn: miasta na prawach powiatu: Częstochowa, Katowice, Bielsko-Biała oraz powiaty: mikołowski i wodzisławski; wśród kobiet endemię takiego typu stanowiło miasto Bielsko-Biała oraz powiat bielsko-bialski. Wnioski: 1) Na terenie województwa śląskiego istnieją endemie o statystycznie istotnie wysokich i niskich (długotrwałych) współczynnikach zachorowalności na raka jelita grubego, tak wśród mężczyzn jak i kobiet. 2) Endemie z największymi współczynnikami zachorowalności na raka jelita grubego (ryc. 1D i 2D), to wskazania do priorytetowych działań skryningowych.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Analiza przydatności wybranych prób biologicznych dla ocen narażenia na rtęć w aspekcie interakcji z innymi pierwiastkami

Wstęp. Celem pracy było określenie zawartości rtęci
w wybranych próbkach biologicznych: migdałków gardłowych,
głowach kości udowej oraz złogach pęcherzyka
żółciowego. Przeanalizowano również współwystępowanie
rtęci z innymi wybranymi pierwiastkami. Metody.
Zawartość Hg w migdałkach gardłowych (n=474), złogach
pęcherzyka żółciowego (n=180), w tkankach głowy
kości udowej (n=319) oznaczono metodą ICP-AES, za
pomocą spektrometru plazmowego Optima 5300DV. Próby
biologiczne roztwarzano za pomocą kwasu azotowego
(V) w ciśnieniowym mineralizatorze w układzie zamkniętym
PDS-6. Wyniki. Sposób współwystępowania rtęci
z innymi pierwiastkami oceniano na podstawie wyników
korelacyjnej analizy dwuczynnikowej. Analizę sposobu
współwystępowania rtęci z innymi pierwiastkami w przykładowych
próbach biologicznych przeprowadzono dla
prób, w których zawartość rtęci zawierała się: w tkance
kostnej kości udowej w przedziale 0,02–0,97 μg/g;
w hydroksyapatytach złogów pęcherzyka żółciowego
w przedziale 0,02–0,99 μg/g, a w migdałkach gardłowych
dzieci w przedziale 0,05–5,85 μg/g. Zauważono, że największy
stopień bezpośredniego oddziaływania mający
miejsce w migdałkach gardłowych, położonych w głównym
wdychanym strumieniu powietrza, równocześnie
skutkuje największym uporządkowaniem w sposobie
kumulacji Hg z innymi śladowymi pierwiastkami. Ilość
istotnych kumulacji jest w tych przypadkach największa,
a duże znaczenie w ocenach narażenia posiadają wyniki
dwuczynnikowej analizy korelacyjnej, dotyczące tkanki
kostnej głowy kości udowej. W złogach pęcherzyka żółciowego
zmiany zawartości rtęci istotnie korelowały
wprost proporcjonalnie (r>0,80, p>0,005) z Ag, Sr, Ba,
Se, Cu, Al u kobiet, a u mężczyzn z Cu (r>0,80
p<0,001). Wniosek. Biodostępność niektórych pierwiastków,
takich jak: As, Se, Be, Sb miała duży wpływ na
zawartość Hg w poszczególnych badanych tkankach. Przydatność
danej próby biologicznej do oceny narażenia na
rtęć powinien uwzględnić wyniki pilotowych badań nad
sposobem współwystępowania jej z innymi metalami.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wpływ przewlekłego zatrucia ołowiem na zmiany patofizjologiczne w układzie pokarmowym oraz interakcje ołowiu z wybranymi mikroelementami

Związki ołowiu są nadal jedną z najgroźniejszych trucizn.
Zjawisko zatrucia tym metalem występuje głównie
wskutek narażenia środowiskowego – kontakt z farbami
ołowiowymi, zanieczyszczoną glebą, wodą pitną czy
pyłem. Patofizjologia zatrucia ołowiem jest ciągle jeszcze
niedostatecznie zbadana, zwłaszcza jej aspekty z zakresu
gastroenterologii i hepatologii. Dlatego też celem pracy
jest przedstawienie najważniejszych danych z zakresu
wpływu przewlekłego narażenia na związki ołowiu na
układ pokarmowy oraz interakcji ołowiu z wybranymi
mikroelementami.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Rola związków arsenu w stresie oksydacyjnym oraz w rozwoju cukrzycy

Arsen od wieków był wykorzystywany w medycynie,
między innymi w leczeniu chorób skóry, malarii, cukrzycy,
wrzodów żołądka i białaczki, a w XVIII i XIX wieku stanowił
podstawę ówczesnej farmakologii. Obecnie, ze
względu na jego toksyczne i kancerogenne działanie,
większość związków tego pierwiastka została wycofana
z użycia. Największym zagrożeniem dla człowieka nadal
jest zanieczyszczona arsenem woda pitna oraz przemysł
hutniczy.
Ekspozycja na związki arsenu skutkuje podrażnieniem
żołądkowo-jelitowym, krwiomoczem, wymiotami i biegunką,
a także zmianami skórnymi. W skrajnych przypadkach
może prowadzić do śmierci. Długotrwałe narażenie
najczęściej powoduje choroby naczyń (np. choroba
czarnej stopy) i rozwój nowotworów płuc, skóry, wątroby,
nerek czy pęcherza moczowego.
Arsen jest metalem prozapalnym. Indukuje stres oksydacyjny,
apoptozę, wpływa na proliferację komórek oraz
na przebieg cyklu komórkowego. Pierwiastek ten indukuje
również aterogenezę i prowadzi do różnych chorób układu
sercowo-naczyniowego. Ekspozycja na arsen może powodować
uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego,
a także obwodowe neuropatie i zmiany behawioralne.
Generowanie przez arsen wolnych rodników ma związek
z jego genotoksycznością i przyczynia się do rozwoju
zmian nowotworowych. Według ostatnich badań, arsen
stymuluje też rozwój cukrzycy typu 2. Najbardziej kancerogenne
są związki arsenu na +3 stopniu utlenienia.
Arsen występuje w środowisku zwykle w obecności
innych metali ciężkich, co zwiększa ryzyko pojawienia
się interakcji pomiędzy nimi. Nasila nefrotoksyczność
kadmu i działa antagonistycznie w stosunku do selenu.
Badania dotyczące mechanizmu toksycznego oddziaływania
arsenu na organizm człowieka są bardzo istotne
i zwracają uwagę na problem dostępu do czystej wody
pitnej w niektórych rejonach świata. Ludzie powinni być
świadomi zagrożeń jakie wiążą się z ekspozycją na arsen,
ponieważ jest on wszechobecny zarówno w środowisku
naturalnym, jak i w przemyśle.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wpływ środowiskowego narażenia na rtęć na funkcjonowanie organizmu człowieka

Rtęć jest metalem ciężkim o wysokiej toksyczności
wchodzący w skład tzw. grupy metali śmierci. W środowisku
występuje zarówno w postaci metalicznej jak i w
połączeniu z innymi związkami. Spośród źródeł narażenia
na rtęć, do najważniejszych źródeł środowiskowych zalicza
się amalgamat wykorzystywany w stomatologii, natomiast
najważniejszym źródłem narażenia zawodowego są
pary rtęci powstałe przy produkcji chloru. Rtęć łatwo
rozpuszcza się w tłuszczach, przez co z przenika przez
błony biologiczne. Zarówno ostre jak i przewlekłe zatrucie
rtęcią wywołuje charakterystyczne objawy kliniczne.
Wykazano szereg zależności pomiędzy ekspozycją na ten
metal a toksycznym działaniem na układ nerwowy, sercowo-
naczyniowy, endokrynny oraz nerki. Skutkiem tego
działania jest uszkodzenie struktury narządów oraz upośledzenie
ich funkcji.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Problematyka lotnych związków organicznych w farmacji

Brak stabilności chemicznej substancji leczniczych
może skutkować powstawaniem i emisją substancji o charakterze
lotnym oraz wpływać nie tylko na stabilność
produktu leczniczego, lecz również prowadzić do zmian
jego właściwości fizykochemicznych, wywoływać negatywne
efekty farmakologiczne, a czasami również toksyczne.
Z tego względu istotne jest rutynowe prowadzenie testów
stabilności, jak również oznaczanie gazowych
produktów degradacji nowoczesnymi metodami, często
niekonwencjonalnymi. Wiedza z zakresu chemii medycznej,
chemii fizycznej, technologii postaci leku i toksykologii
jest potrzebna, by zapewnić stabilną postać leku
i optymalny efekt terapeutyczny. Scharakteryzowano
wytyczne dotyczące oznaczanych lotnych związków organicznych
(LZO) obecnych w próbkach substancji leczniczych,
wyszczególniono rodzaje LZO i ich klasyfikację.
Dokonano przeglądu bieżącej literatury opisującej wyniki
oznaczeń LZO w substancjach i produktach leczniczych
oraz omówiono różne możliwości ich detekcji i identyfikacji.
Obecnie najczęściej wykorzystuje się metody oparte
o chromatografię gazową, GC oraz spektroskopię mobilności
jonowej, IMS.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Znaczenie formacji modlitewnej we wspólnotach „Wiara i Światło”

Głównym celem prezentowanej poniżej pracy jest znalezienie odpowiedzi na pytanie: Jakie znaczenie nadawane jest formacji modlitewnej we Wspólnotach „Wiara i Światło” przez opiekunów osób z niepełnosprawnością intelektualną? Ustaleniu odpowiedzi na pierwszą część tego problemu służyło studium literatury przedmiotu. W celu  pozyskania odpowiedzi na drugą część przedstawionego zagadnienia, przeprowadzono badania ankietowe wśród opiekunów osób z niepełnosprawnością intelektualną we wspólnotach „Wiara i Światło”. W wyniku przeprowadzonych badań ankietowych został poznany pośrednio (poprzez pryzmat opinii opiekunów) obraz formacji modlitewnej i jej uwarunkowań we wspólnotach „Wiara i Światło”, a na tym tle zostało odczytane nadawane jej znaczenie. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono, że realizowana we Wspólnotach formacja modlitewna sprzyja rozwojowi moralnemu i duchowemu oraz kształtuje odpowiedni system wartości i postaw. Formacja modlitewna pomaga w realizacji pod-stawowej misji Wspólnoty, jaką jest  akceptacja przez jej członków własnego życia, wzrastanie w wewnętrznej wolności oraz dzielenie się Dobrą Nowiną.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Endotoksyny jako źródło środowiskowego oraz zawodowego zagrożenia dla zdrowia człowieka

Endotoksyny bakteryjne stanowią lipopolisachardowe
(LPS) kompleksy makrocząsteczkowe, znajdujące się w błonie
zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych. Zbudowane są
z trzech części: lipidu A, oligosacharydowego rdzenia oraz
antygenu 0, z których każda pełni odpowiednie funkcje.
Endotoksyny są jednym z podstawowych składników bioaerozoli.
Chociaż powszechnie występują w środowisku naturalnym,
to głównym ich źródłem są zakłady pracy emitujące
pył organiczny. Najwyższe stężenia endotoksyn notowane
są m.in. na stanowiskach pracy związanych z: rolnictwem,
hodowlą zwierząt, przemysłem włókienniczym, w kompostowniach
oraz oczyszczalniach ścieków. Endotoksyny charakteryzują
się dużą aktywnością biologiczną i mogą inicjować
reakcje zapalne organizmu. Pracownicy narażeni na ich
oddziaływanie najczęściej zgłaszają dolegliwości ze strony
układu oddechowego, pokarmowego oraz rozwijającego się
procesu zapalnego (np. gorączka, złe samopoczucie).

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena ryzyka nowotworowego związanego z narażeniem inhalacyjnym na benzo(a)piren w wybranych miastach Polski

Wstęp: W pracy dokonano oceny ryzyka nowotworowego
mieszkańców wybranych miast Polski wynikającego
z narażenia inhalacyjnego na benzo(a)piren obecny w powietrzu
atmosferycznym. Uwagę skoncentrowano na ocenie
całożyciowego narażenia osoby dorosłej oraz dziecka. Materiał
i metody: Analizowano narażenie mieszkańców dużych
aglomeracji i wybranych miast średniej wielkości. Zastosowano
metodologię zalecaną przez amerykańską Agencję
Ochrony Środowiska (US EPA). Wyniki: Wyznaczone wartości
ryzyka nowotworowego dla przyjętego scenariusza
narażenia mieszkańca na B(a)P drogą inhalacyjną są od kilku
do kilkudziesięciu razy wyższe od wartości wyznaczonych
dla tła środowiskowego. Wnioski: Spośród badanych populacji
najbardziej narażone są dzieci, dla których wyznaczone
ryzyko nowotworowe przyjmuje wartości największe.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena świadomości chorych palących papierosy na temat wpływu palenia tytoniu na występowanie chorób cywilizacyjnych

Wstęp: Palenie tytoniu wpływa negatywnie na stan zdrowia
organizmu i ma znaczący udział w rozwoju wielu chorób.
Konieczne jest prowadzenie edukacji, kształtowanie
postaw prozdrowotnych i motywowanie osób palących do
podejmowania walki z nałogiem. Celem pracy jest ocena
świadomości chorych w zakresie niekorzystnego wpływu
nikotynizmu na stan zdrowia. Podjęto próbę oceny wiedzy
pacjentów na temat wpływu palenia tytoniu na występowanie
chorób cywilizacyjnych. Autorzy analizują zachowania
zdrowotne i nawyki chorych uzależnionych od nikotyny,
hospitalizowanych w oddziale rehabilitacji i oddziale chorób
wewnętrznych. Materiał i metody: Badanie przeprowadzono
metodą ankietową w grupie osób hospitalizowanych w Uniwersyteckim
Szpitalu Klinicznym w Olsztynie oraz w Zespole
Opieki Zdrowotnej w Nidzicy. W badaniu uczestniczyło
50 osób palących papierosy w wieku od 21 do 80 lat. Do
opracowania danych posłużono się metodami statystycznymi:
analizą korelacji rho-Spearmana do zbadania współzależności
pomiędzy zmiennymi, testem nieparametrycznym
U-Manna Whitneya do wykrycia istotnych różnic między
porównywanymi grupami oraz jednoczynnikową analizą
wariancji do sprawdzenia różnic międzygrupowych. Wyniki:
Występowanie symptomów choroby u pacjentów nie jest
powiązane ze zwiększoną świadomością zagrożeń wynikających
z palenia tytoniu. Wiedza na temat tych zagrożeń
wśród badanych respondentów jest niezależna od wieku
i wykształcenia. Działania edukacyjne prowadzone przez
terapeutów są istotnie ważne z punktu widzenia prozdrowotnych
zachowań pacjentów. Wnioski: Świadomość zagrożeń
wynikających z palenia papierosów jest stała i nie determinuje
jej wiek palacza, wykształcenie ani fakt zachorowania
na określoną chorobę. Istotne znaczenie dla rezygnacji
z palenia papierosów ma jednostka chorobowa. Terapeuci,
którzy mają częsty kontakt z pacjentami, są w stanie wpływać
na ich zachowania prozdrowotne. W związku z przejawianą
tolerancją nałogowych palaczy wobec zjawiska nikotynizmu,
osoby z ich otoczenia są bardziej narażone na
wejście w nałóg. Wciąż brakuje skutecznych metod motywowania
palaczy do rezygnacji z nałogu.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ks. Tomasz Zaklukiewicz, Nieśmiertelność sprawiedliwych. Idea nieśmiertelności sprawiedliwych w Księdze Mądrości (Bibliotheca Biblica; Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej „Tum” 2017)

Book review: Ks. Tomasz Zaklukiewicz, Nieśmiertelność sprawiedliwych. Idea nieśmiertelności sprawiedliwych w Księdze Mądrości (Bibliotheca Biblica; Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej „Tum” 2017). 320 s. PLN 59.90 (opr. tw.). ISBN 978-83-7454-400-9DOI: https://doi.org/10.31743/ba.2018.8.3.11

Czasopismo: The Biblical Annals
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Endemie o długotrwale największych i najmniejszych częstościach zgonów na raka płuca na terenie województwa śląskiego

Wstęp: Rejestracja zgonów wg przyczyn (tutaj: nowotworów
złośliwych płuca, C33–C34, wg MSKChiPZ, X
rewizja) w woj. śląskim (i w ogóle w Polsce) charakteryzuje
się wysokim stopniem kompletności dając miarodajne i
obiektywne oceny w zakresie umieralności. Wszędzie jednak
rozkład współczynników umieralności jest bardzo nierównomierny
(wg grup populacyjnych, jednostek administracyjnych
itd.), co prowadzi dalej do poszukiwań rejonów
ryzyka (endemii) o długotrwałym występowaniu największych
i/lub najmniejszych współczynników umieralności.
To podstawa bardziej racjonalnej walki z nowotworami.
Materiały i metody: Informacje o zgonach na nowotwory
złośliwe płuca dla woj. śląskiego uzyskano w GUS. Specjalna
„karta zgonu” daje rękojmię wykreowania obiektywnego
obrazu makro-, czy mikropopulacyjnego umieralności na
nowotwory. W oparciu o dane o nowotworach i dane demograficzne
obliczono następujące rodzaje współczynników
umieralności dla 11-letniego okresu (1999–2009) i dwóch
okresów skrajnych: 1999–2002:2006–2009 – a) współczynniki
cząstkowe (dla 5-letnich grup wieku, tj. 0–4, 5–9 aż do
85+), b) współczynniki surowe i c) współczynniki standaryzowane
metodą bezpośrednią wg M. Spiegelmana, przy
użyciu struktury wieku „populacji świata” (zmodyfikowanej
wg R. Dolla). Do oceny istotności statystycznej pomiędzy
współczynnikami standaryzowanymi (powiaty : całego
województwa) użyto procedur O.S. Miettinena i P. Katza.
Wyniki:W okresie 1999–2009 (tj. w ciągu 11 lat) z powodu
raka płuca zmarło na terenie woj. śląskiego 21826 (tj.
77,3%) mężczyzn oraz 6397 (tj. 22,7%) kobiet; łącznie dla
obu płci zarejestrowano 28223 zgony. Standaryzowany
współczynnik umieralności dla mężczyzn wyniósł 61,9/100
tys. i był wyraźnie większy niż współczynnik dla kobiet –
13,7/100 tys. Jednakże w porównaniu 2 skrajnych okresów
(tj. 1999–2002:2006–2009) standaryzowany współczynnik
umieralności na raka płuca u mężczyzn obniżył się o 11,7%,
a u kobiet wzrósł o 16,7%. Największa częstość zgonów
z powodu raka płuca u mężczyzn koncentruje się w centralnej
i wschodniej części woj. śląskiego, zurbanizowanej
i uprzemysłowionej (ryc. 1). Podobnie jest u kobiet (ryc. 2).
Na obrzeżach (głównie na wsiach) województwa zgony na
raka płuca występują rzadziej. Wnioski: 1. Istnieje częściowa
korelacja chorologiczna pomiędzy endemiami o długotrwale
największych i najmniejszych współczynnikach umieralności
na raka płuca wg płci w obrębie woj. śląskiego. 2. Do endemii
o największym ryzyku zgonów na raka płuca należy
wprowadzić bardziej „agresywne” działania zwłaszcza
w zakresie profilaktyki pierwotnej (np. w zwalczaniu nikotynizmu).

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ks. Tomasz Siemieniec, Teologiczna rola „ludzi” (hoi anthrōpoi) w Apokalipsie Janowej (Kielce: Wydawnictwo Jedność 2018)

Book review: Ks. Tomasz Siemieniec, Teologiczna rola „ludzi” (hoi anthrōpoi) w Apokalipsie Janowej (Kielce: Wydawnictwo Jedność 2018). 682 s. (opr. m.). ISBN 978-83-7971-928-0DOI: https://doi.org/10.31743/ba.2018.8.3.10

Czasopismo: The Biblical Annals
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ks. Antoni Paciorek, Drugi List do Koryntian. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Nowy Komentarz Biblijny. Nowy Testament VIII; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2017)

Book review:  Ks. Antoni Paciorek, Drugi List do Koryntian. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Nowy Komentarz Biblijny. Nowy Testament VIII; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2017). Ss. 624. PLN 74.95. ISBN 978-83-779-78-054DOI: https://doi.org/10.31743/ba.2018.8.3.09 

Czasopismo: The Biblical Annals
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Stan oświetlenia w czytelniach bibliotek miejskich i szkolnych w województwie śląskim

Wstęp: Czytelnia to miejsce, które wymaga specjalnych
warunków oświetleniowych w celu zapewnienia czytelnikowi
komfortu oraz dobrego samopoczucia. Wymagania
oświetleniowe zawarte w Polskiej Normie PN-EN 12464-
1:2004 wskazują, iż natężenie oświetlenia w czytelni powinno
wynosić 500 lx. Celem pracy był pomiar natężenia
oświetlenia w czytelniach różnego typu i porównanie go
z wartościami normatywnymi. Materiał i metody: Pomiary
natężenia oświetlenia wykonano w 22 czytelniach na terenie
województwa śląskiego. Połowę z nich stanowiły czytelnie
znajdujące się w bibliotekach publicznych, zaś drugą połowę
czytelnie umieszczone w szkołach gimnazjalnych. Za pomocą
luksomierza cyfrowego typu Lx-105 firmy Lutron, zmierzono
natężenie oświetlenia w 5 punktach czytelni. Ponadto
w grupie 100 czytelników bibliotek szkolnych i 89 czytelników
bibliotek miejskich przeprowadzono autorską ankietę
na temat stanu oświetlenia w bibliotekach. Wyniki: Tylko
5 z 22 badanych czytelni spełniało wymagania dotyczące
natężenia oświetlenia zawarte w Polskiej Normie, w tym
zaledwie 1 czytelnia szkolna. Kolejne 2 czytelnie osiągnęły
wymagany poziom natężenia oświetlenia stosując dodatkowe
oświetlenie w postaci lampki nabiurkowej. Mimo takich
wyników 76,4% ankietowanych czytelników bibliotek miejskich
i odpowiednio 60% uczniów uważa, iż oświetlenie
w czytelniach jest prawidłowe, a prawie 63% czytelników
i 53% uczniów nie odczuwa potrzeby dodatkowego oświetlenia.
Wnioski: Większość badanych czytelni nie spełnia
wymagań dotyczących natężenia oświetlenia zawartych
w Polskiej Normie. Stan oświetlenia w bibliotekach szkolnych
jest gorszy niż w czytelniach miejskich. Według ankietowanych
oświetlenie w czytelniach jest zadowalające i nie
wymaga poprawy.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Marcin Majewski, Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu (Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2018)

Book review: Marcin Majewski, Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu (Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe, 2018). Ss. 393. PLN 99,00. ISBN 978-83-7438-651-7 (druk); 978-83-7438-652-4 (online).DOI: https://doi.org/10.31743/ba.2018.8.3.08

Czasopismo: The Biblical Annals
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii