rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Współksiążęta czy konprincepsi? Kilka uwag o statusie prezydenta Francji i biskupa Urgell jako głowy państwa andorańskiego w kontekście formy ustrojowej Andory

Problematyka ustrojowa Andory nie stanowi wiodącego przedmiotu badawczego ani zagranicznej, ani tym bardziej polskiej doktryny konstytucyjnej. Opracowania na ten temat w polskiej literaturze naukowej, powstałe pod rządami obecnie obowiązującej konstytucji państwa andorskiego z 1993 r., tworzą skromną liczebnie listę kilku artykułów lub fragmentów rozleglejszych opracowań na ogólniejsze tematy. W rezultacie zdecydowana większość wymienionych opracowań dotyczących małych państw posiada głównie sprawozdawczy charakter. Pozwala to na pominięcie kwestii podstawowych i ogólnych dotyczących ustroju Andory i poruszenie wybranych zagadnień szczegółowych, które w dotychczasowych opracowaniach wspominano jedynie na marginesie czy w przypisach. Wśród nich: kwestia statusu ustrojowego specyficznej głowy państwa i w związku z tym właściwe określenie formy państwa andorańskiego. Andorscy copríncipes funkcjonują w języku polskim jako „współksiążęta”. W konsekwencji automatycznie Andorę określa się jako „księstwo”, a więc uchodzi ono powszechnie za państwo o ustroju monarchicznym, a wręcz monarchię konstytucyjną.Tę praktykę należy uznać co najmniej za dyskusyjną. Autor formułuje dwie hipotezy i poddaje je weryfikacji: po pierwsze – Andora jest pryncypatem, a nie księstwem, a więc mieszaną formą ustrojową łączącą elementy monarchiczne i republikańskie, w których przeważają te drugie, obok reliktowych śladów tych pierwszych. Głowa państwa w pryncypacie powinna być określana mianem „princepsa”, a w przypadku Andory dokładniej: koprincepsów, aby uniknąć mylącego porównania z księciem, jako monarchiczną, dziedziczną głową państwa. Po drugie – pomimo przyjęcia nowoczesnej konstytucji w ustroju Andory pozostały relikty feudalne wynikające z jej dawnego statusu kondominium. Widać to szczególnie w kształcie ustrojowym instytucji głowy państwa oraz pozostawieniu częściowej możliwości wpływania państw macierzystych koprincepsów na ich decyzje.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne uregulowania problematyki zastępstwa prezydenta w Rzeczypospolitej Polskiej i państwach z nią sąsiadujących

Zastępstwo Prezydenta ma miejsce w razie opróżnienia urzędu lub przejściowej niemożności jego sprawowania. Przesłankami opróżnienia urzędu są śmierć Prezydenta, zrzeczenie się przez niego urzędu, stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta lub innych przyczyn nieobjęcia urzędu po wyborze, uznanie przez Zgromadzenie Narodowe trwałej niezdolności Prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia oraz złożenie Prezydenta z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu. Przesłanki te zostały analogicznie unormowane w konstytucjach Litwy, Ukrainy, Białorusi i Rosji. Ustrojodawcy Niemiec, Czech i Słowacji wybrali bardziej otwartą formułę regulacji. Wszystkie te unormowania rodzą pytanie o ich kompletność

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Źródła trwałości gabinetów rządow ych w państwach Europy Środkowej i Wschodniej

Artykuł poświęcony jest analizie źródeł trwałości gabinetów w wybranych państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Autor skoncentrował się na tych czynnikach, które w transformujących się państwach regionu powodują utrzymywanie się gabinetu i sta-bilne rządzenie. Wybrano także kilka interesujących aspektów ilustrujących problem ist-nienia rządu mniejszościowego w tych państwach. Główną tezą jest to, że gabinety rzą-dowe w transformującej się Europie Środkowej i Wschodniej mające poparcie większości parlamentarnej trwają dłużej niż gabinety mniejszościowe, a wpływ na to ma głównie koncentracja władzy politycznej a nie rozproszenie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instrumenty ochrony interesu prawnego jednostki w ramach dostępu do informacji publicznej w świetle regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Skłonność do poszukiwania i chęć zdobycia wiedzy stanowią rezultat podstawowej potrzeby egzystencjalnej jednostki. Chodzi w tym wypadku o zaspokojenie tzw. potrzeby poznania w drodze umożliwienia dostępu do tych informacji, które są jednostce potrzebne w danym miejscu i w danym czasie. Współcześnie dostęp do informacji publicznej jako pewnego rodzaju instytucja prawna stanowi nie tylko warunek istnienia demokratycznego państwa prawa, ale przede wszystkim jest sprawnym narzędziem realizacji licznych uprawnień obywatelskich. Zatem dokładne określenie, jakie instrumenty zawierają się w pojęciu powszechnego prawa do informacji na gruncie uregulowań ogólnych obowiązujących w niniejszym zakresie, jak również w zakresie uregulowań odnoszących się do konkretnej dziedziny życia jednostki, odgrywa istotne znaczenie dla funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego. Określenie tego rodzaju środków, z jakich może skorzystać jednostka, bądź też które zostały stworzone z myślą o jednostce w ramach instytucji dostępu do informacji, w szczególności zaś w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, stanowi trzon rozważań prowadzonych w niniejszym opracowaniu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna zasada równości wobec prawa w świetle ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych

Artykuł zawiera omówienie konstytucyjnej zasady równości praw i równości wobec prawa na tle regulacji prawnych przyjętych w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Przedstawione są rozwiązania normatywne problemu dochodzenia i ewidencjonowania roszczeń w odniesieniu do osób fizycznych i prawnych, wskazuje się na nierówność uregulowania sytuacji prawnej w obrębie tej samej kategorii podmiotów jaką stanowią wierzyciele. Na przykładzie regulacji sposobu prowadzenia rejestru dłużników, autorka wykazuje bezzasadne prawne uprzywilejowanie osób prawnych i osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą względem osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej. Ustawodawca uprzywilejował wierzycieli funkcjonujących swobodnie w obrocie gospodarczym, którzy do zarejestrowania wierzytelności nie muszą uzyskiwać tytułu wykonawczego potwierdzającego fakt istnienia i wymagalność długu. Tymczasem osoby fizyczne w uregulowaniu ich prawa do wykazania w tym samym rejestrze swojej wierzytelności zostały potraktowane odmiennie. Powyższa regulacja stanowi niekonstytucyjne rozwiązanie, niezgodne jest ono bowiem z konstytucyjną zasadą równości praw.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja recall na Łotwie

Mechanizm recall, podobnie jak inne formy demokracji bezpośredniej, cieszy się coraz większym zainteresowaniem legislatorów jak i przedstawicieli nauki. W ciągu ostatniego stulecia pojawił się w szeregu państw, tak na poziomie centralnym jak i w szczególności na poziomie regionalnym oraz lokalnym. Do grona tych państw w 2008 r. dołączyła Łotwa wprowadzając do swojego porządku prawnego wyjątkową w skali świata formę recall. Autor w artykule definiuje mechanizm recall, przedstawia państwa w których występuje oraz klasyfikuje rodzaje recall. Następnie prezentuje proces konstytucjonalizacji recall na Łotwie oraz aktualną regulację konstytucyjną oraz ustawową dotyczącą tej instytucji. Podjęto także próbę oceny potencjału ustrojowego mechanizmu recall na Łotwie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Uwagi na temat referendum lokalnego jako formy konsultacji przy zmianie granic gminy (na przykładzie Gminy Supraśl)

Artykuł poświęcony przedstawieniu uwag na temat relacji pomiędzy obowiązkiem uprzed-niej konsultacji z mieszkańcami wydania rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia, połączenia, podziału i zniesienia gminy a ewentualnym referendum lokal-nym w przedmiotowej sprawie. Artykuł koncentruje się na wybranych aspektach tej re-lacji, które pozwolą na udzielenie odpowiedzi na kilka pytań i problemów badawczych, takich jak: jakie wnioski można wyciągnąć z drogi legislacyjnej tej konkretnej regulacji ustawowej?; jaka jest różnica w zasięgu terytorialnym konsultacji z mieszkańcami a re-ferendum lokalnym, a co za tym idzie kto faktycznie udziela opinii Radzie Ministrów przed wydaniem rozporządzenia?; czy możliwe są statutowe regulacje na ten temat oraz czy uchwała rady gminy ma jednokrotne czy wielokrotne zastosowanie?; wreszcie czy wyrażona opinia jest wiążąca dla Rady Ministrów?

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Szkocja po referendum. Analiza wyników i konsekwencje

Artykuł skupia się na przyczynach oraz analizie referendum przeprowadzonego w Szko-cji 18 września 2014 r. Opisane zostały również wcześniejsze dążenia Szkotów do uzyska-nia niepodległości oraz reforma dewolucyjna przeprowadzona w 1998 r. Analizie poddane zostały nie tylko wyniki referendum (z podziałem na wiek oraz regiony Szkocji), ale tak-że reakcje Wielkiej Brytanii, jak i pozostałych państw. Ponadto opisane zostały referen-da na świecie po zakończeniu II wojny światowej, a także plany co do przyszłości Szkocji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Bezpieczeństwo ekologiczne a gospodarowanie odpadami w świetle prawa konstytucyjnego

Niniejszy artykuł stanowi próbę prezentacji relacji pomiędzy prawem konstytucyjnym, bezpieczeństwem ekologicznym a gospodarowaniem odpadami. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej traktuje obowiązek ochrony środowiska naturalnego jako bardzo ważną część polityki państwa. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne, jednak Konstytucja nie wyjaśnia, jak ten obowiązek powinien być realizowany. Ten problem na gruncie prawa konstytucyjnego jest bardzo złożony, ponieważ regulacje konstytucyjne są bardzo ogólne i dotyczą z jednej strony obowiązków władz publicznych, z drugiej – praw człowieka. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, na czym polega obowiązek władz publicznych zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i w jaki sposób władze publiczne go realizują, w szczególności w dziedzinie gospodarki odpadami. Drugim problemem jest istota prawa do bezpieczeństwa ekologicznego. Jest to prawo zaklasyfikowane jako prawo socjalne. Ta forma klasyfikacji wpływa na sposób jego realizacji i poziom ochrony. Ostatni problem stanowi wpływ prawa Unii Europejskiej na prawo krajowe oraz zmiany prawa polskiego w tej dziedzinie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjnoprawne aspekty deglomeracji

Artykuł przedstawia deglomerację, rozumianą jako przenoszenie siedzib centralnych organów państwa ze stolicy do innych ośrodków, a także przeanalizowanie konsty-tucyjnoprawnych możliwości jej uskuteczniania. Jako wprowadzenie i naświetlenie ukazuje problemy definicyjne, realizowanie jej założeń we współczesnych państwach, w tym i stan zaawansowania w RP, jak również wady i zalety tego procesu. Deglomera-cja to wciąż jeszcze w Polsce instytucja mało znana, i w stopniu niewielkim doczekała się poruszenia przez doktrynę. Z tego względu artykuł wprowadza w temat konstytu-cyjnoprawnych jej aspektów, w szczególności relacji do takich norm ustawy zasadni-czej jak zasady: unitarności i decentralizacji władzy publicznej, a także ustanowiającej stolicę państwa. Odpowiada też na pytanie, czy niezbędna jest zmiana stanu konsty-tucyjnoprawnego aby deglomeracja mogła wejść na dalszy poziom, jakim jest przeno-szenie siedziby najistotniejszych z punktu widzenia funkcjonowania państwa orga-nów poza stolicę. Wnioskiem jest, iż obecne uregulowania konstytucyjnoprawne nie zabraniają postępów deglomeracji, jednakże konieczne są zmiany prawne w zakresie wymogów stawianych poszczególnym miastom, do których miano by przenosić sie-dziby organów centralnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Badanie konstytucyjności stanu wojennego. Uwagi na tle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r.

Artykuł jest poświęcony kompetencji Trybunału Konstytucyjnego RP do badania konstytucyjności już nie obowiązującego prawa. Przyjęto , że podstawowe znaczenie ma tu wyrok TK z 16 marca 2011 r. stwierdzający niekonstytucyjność dekretów Rady Państwa z 12 grudnia 1981 r. wprowadzający stan wojenny. Historyczna problematyka stanu wojennego wywołuje ciągle zrozumiałe emocje polityczne i ideologiczne, od których jednak musza abstrahować rozważania prawnicze. Autor rekonstruuje założenia, na których oparł się TK, a potem analizuje je pod katem obowiązywania standardów konstytucyjnych. Zajmuje się też skutkami, do których prowadzi uznanie już nieobowiązującego prawa za niekonstytucyjne. Tekst jest skonstruowany tak by prezentowane w nim poglądy inspirowały do dalszej dyskusji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Partycypacja społeczna w sprawach budżetowych. Model porto Alegre jako pierwowzór rozwiązań europejskich

Demokracja partycypacyjna, która umożliwia obywatelom możliwość wpływania w sposób bezpośredni na procesy decyzyjne, stanowi ważny element życia publicznego zarówno na poziomie ogólnopaństwowym, jak i lokalnym. Jedną z form demokracji partycypacypacyjnej, która zyskuje coraz większą popularność na poziomie lokalnym jest „budżet partycypacyjny” („orçamento participativo”). W skrócie, instytucję tę można opisać jako demokratyczną procedurę, która daje obywatelom możliwość decydowania w kwestii budżetu lokalnego, angażując ich na wszystkich etapach procedury budżetowej – przy projektowaniu, alokacji środków oraz kontroli nad wykonaniem budżetu. Instytucja ta jednak nie jest jednorodna, a jej konkretny kształt zawsze zależy od czynników społecznych, politycznych i ekonomicznych występujących w środowisku, w którym ona funkcjonuje. Po raz pierwszy budżet partycypacyjny z sukcesem wprowadzony został w brazylijskim mieście Porto Alegre w 1989 roku, a następnie rozwiązanie to przejęte zostało przez wiele społeczności lokalnych na całym świecie, w tym w wielu miastach Europy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne uprawnienie do wnoszenia skarg, jako forma kontroli społecznej

Przedmiotem niniejszego opracowania, jest przedstawienie roli, jaką odgrywa instytucja skargi, o której mowa w z art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jednym z istotniejszych przedmiotów skargi może być naruszenie praworządności. Zgodnie z art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Analogiczny przepis jest zawarty również w art. 6 k.p.a., a także w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać wyłącznie na podstawie prawnej, a przepisy prawne określają ich zadania i kompetencje, tryb postępowania, wytyczając tym samym granice ich aktywności. Obowiązkiem organów władzy publicznej jest zatem, przestrzeganie prawa, co oznacza możność podejmowania jakiegokolwiek działania wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującej normy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne formy aktywności narodu w procesie sprawowania władzy publicznej

Celem opracowania jest dokonanie pełnej i spójnej klasyfikacji wskazanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. form aktywności zbiorowego podmiotu władzy suwerennej – narodu w procesie sprawowania władzy publicznej. Zaproponowana typologia tych form opiera się na jednolitym kryterium – mocy prawnej formułowanej woli społecznej. Zastosowanie tego kryterium prowadzi do wyodrębnienia dwóch głównych płaszczyzn wspomnianej aktywności narodu. W pierwszej z nich występuje w roli rzeczywistego suwerena i – co się z tym łączy – jego akty woli mają absolutnie władczy charakter. Ma to miejsce wówczas, gdy w myśl art. 4 ust. 2 konstytucji naród „sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli”, a więc w ramach tzw. demokracji przedstawicielskiej (a konkretnie rzecz biorąc: wybierając przedstawicieli i rozliczając w wyborach dotychczasowych mandatariuszy z dokonań w czasie trwania upływającej kadencji, a w przypadku organów samorządu terytorialnego – również instytucji odwołalności) lub „bezpośrednio” (referendum stanowiące). Wszystkie pozostałe przejawy aktywności społecznej przewidziane w Konstytucji RP i poza nią mają postać współdziałania obywateli i ich grup w sprawowaniu władzy przez organy władzy publicznej, zarówno przedstawicielskie, jak i nieposiadające tego statusu. Ze względu na swą opiniodawczą moc lub jedynie inspirujący charakter można je objąć wspólną nazwą – jako „wyrażanie opinii i inspirowanie w przedmiocie sprawowania władzy publicznej”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Swoboda decyzyjna organów państwowych na przykładzie klauzul generalnych w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

W niniejszym artykule autor zajmuje się zagadnieniem relacji jaka zachodzi pomiędzy konstytucyjną dyrektywą wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, na podstawie którego organy władzy publicznej w Polsce działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a zasadą swobody decyzyjnej w prawie administracyjnym umożliwiającej niejednokrotnie bardzo szeroką interpretację ogólnych z natury rzeczy przepisów prawa.Rozważania czynione są na podstawie jednej ustawy, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, i w oparciu o ocenę zawartych w tym akcie normatywnym klauzul generalnych. W pierwszej części artykułu autor przedstawia rozważania z zakresu teorii zagadnienia klauzul generalnych, w kolejnej - zestawia te rozważania z konkretnymi przykładami klauzul generalnych w przepisach prawnych omawianej ustawy, dokonując przykładowej interpretacji ich zakresu pojęciowego, podkreślając jednocześnie, jak olbrzymią swobodę decyzyjną ustawodawca zakreślił organom stosującym omawianą ustawę. Mając na uwadze opisane przykłady klauzul generalnych i możliwe szerokie konsekwencje ich stosowania, na zakończenie artykułu autor przedstawia sposoby, mechanizm wypełniania klauzul generalnych treścią poprzez przedstawienie stosowania klauzul generalnych w praktyce na przykładzie orzecznictwa sądowego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Sądownictwo konstytucyjne w częściach składowych państw federalnych (na wybranych przykładach)

W artykule przedstawiono (w syntetycznej formie) sądownictwo konstytucyjne w częściach składowych (podmiotach) wybranych państw federalnych, a konkretnie w: Stanach Zjednoczonych Ameryki, Republice Federalnej Niemiec, Federacji Rosyjskiej oraz Konfederacji Szwajcarskiej. Rozważania dotyczą w szczególności jego genezy i rozwoju, omówiona jest także krótko organizacja i kompetencje trybunałów (sądów) konstytucyjnych, jak również wskazanie najważniejszych obszarów ich działalności oraz kierunków orzecznictwa. Podsumowaniem jest stwierdzenie, że istnienie sądownictwa konstytucyjnego na poziomie części składowych państw federalnych jest ważnym potwierdzeniem ich niezależność i istotną gwarancją normatywnego charakteru ich konstytucji. Podkreślono też, że jest to instytucja będąca w stadium rozwoju, a sądy konstytucyjne części składowych działają również w wielu innych niż omówione w artykule państwach federalnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ślōnskŏ godka – przaśny folklor czy język regionalny?

W świetle spisów powszechnych, sporządzonych w Polsce w latach 2002 i 2011, Ślązacy jawią się jako najliczniejsza mniejszość występująca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z przeprowadzonych badań jest to także najliczniejsza grupa, która na co dzień posługuje się własnym etnolektem. W 2002 roku przynależność do owej mniejszości zadeklarowało 173 153 osoby, a posługiwanie się śląskim etnolektem w relacjach domowych: 56 643 osoby. W 2011 roku przynależność do tej grupy deklarowało już ponad 800 000 osób, a posługiwanie się regionalną mową ponad 500 000. Problem polega jednak na tym, że państwo polskie nie uznaje istnienia owej mniejszości pod względem prawnym. To z kolei powoduje wyraźny wzrost napięcia na linii centrum-peryferie. Celem niniejszego artykułu jest zatem pokazanie starań przedstawicieli mniejszości śląskiej o ustawowe upodmiotowienie tej grupy, a w szczególności ukazanie najdalej zaawansowanych działań na rzecz ustawowego uznania śląskiego etnolektu za język regionalny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prace Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej Sejmu V III kadencji (2015–2019)

Parlament i samorząd są fundamentem i stanowią jednocześnie niezbędną przesłankę współczesnego państwa demokratycznego. Aby problemy szeroko pojętego samorządu znalazły właściwą rangę w pracach parlamentu niezbędne są odpowiednie gwarancje instytucjonalne w jego organizacji i funkcjonowaniu. Jedną z podstawowych gwarancji reprezentowania i artykułowania interesów samorządu w organizacji i funkcjonowaniu Sejmu jest Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Dlatego koniecz-ne jest zbadanie praktyki i działalności Komisji. Analiza wyznaczonych regulaminem Izby i zrealizowanych funkcji oraz zadań, stanowi podstawę do oceny działalności Ko-misji w okresie VIII kadencji Sejmu w latach 2015–2019.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Status i rola opozycji parlamentarnej niemieckiego Bundestagu – zagadnienia wybrane

Artykuł dotyczy wybranych zagadnień instytucji opozycji parlamentarnej w niemieckim parlamentaryzmie. Opozycja parlamentarna w niemieckim systemie rządów jest zjawiskiem powszechnie akceptowanym. Na jej status i pozycję wpływa wiele czynników, od struktury organów wewnętrznych i sposobu ich kreowania, po konkretne instytucje prawa parlamentarnego pozwalające na czynne uczestniczenie w realizacji podstawowych funkcji Bundestagu. Organami wewnętrznymi niemieckiego Bundestagu są Prezydent Bundestagu, Prezydium, Rada Seniorów oraz komisje. Sposób obsady poszczególnych organów, ich zadania i sposób procedowania (zwłaszcza Rady Seniorów) umożliwiają ugrupowaniom opozycyjnym w sposób rzeczywisty wpływać na funkcjonowanie Izby. Tym samym, mimo braku prawnej instytucjonalizacji zjawiska opozycji na szczeblu federalnym, można mówić o politycznym uznaniu praw opozycji parlamentarnej w Niemczech.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne