rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zróżnicowanie jakości życia seniorów krajów Unii Europejskiej w latach 2003–2016

Celem artykułu była ocena zróżnicowania jakości życia seniorów krajów Unii Europejskiej w latach 2003–2016. Do badania jakości życia zastosowano podejście subiektywne. Dokonano również analizy zróżnicowania trzech najważniejszych, w świetle subiektywnych opinii, aspektów jakości życia: zdrowia, życia rodzinnego oraz sytuacji finansowej gospodarstw domowych seniorów. Dane do analizy pochodziły z badania: European Quality of Life Surveys (EQLS) realizowanego przez European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions (Eurofound) w latach 2003, 2007, 2012 i 2016. Wykazano, że jakość życia seniorów krajów „starej 15” jest zdecydowanie lepsza od jakości życia osób starszych mieszkańców nowo przyjętych państw, w tym Polski. Największe dysproporcje pomiędzy europejskimi seniorami są widoczne w przypadku oceny sytuacji finansowej, ale dotyczą również zdrowia i życia rodzinnego, na niekorzyść seniorów nowo przyjętych państw.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Regiony peryferyjne i czynniki ich dynamiki w teoriach rozwoju regionalnego

Zróżnicowania międzyregionalne prowadzą do wyodrębnienia w strukturze przestrzennej regionów centralnych i peryferyjnych. Peryferyjność, rozumiana jako stan opóźnienia w stosunku do regionów bardziej rozwiniętych, od dawna była przedmiotem rozważań ekonomistów. Niniejsze opracowanie ma charakter teoretycznych rozważań opierających się na krytycznej analizie piśmiennictwa dotyczącego tej ważkiej problematyki. Spojrzenie na peryferia i czynniki wspierające ich rozwój zmieniało się na przestrzeni lat. Analiza zagadnienia peryferyjności wymaga prześledzenia koncepcji teoretycznych odwołujących się do tej tematyki, pod kątem rozumienia pojęcia regionu peryferyjnego, jak również możliwości wsparcia procesów rozwojowych tych regionów. Ocenie poddano koncepcje regionów peryferyjnych, poczynając od A. Smitha do współczesnych opracowań M. Proniewskiego czy P. Romera. Starając się stosować w niniejszym opracowaniu podejście normatywne, autorzy pragną porównać te zróżnicowane punkty widzenia na jakże ważną, i nadal istotną problematykę peryferyjności regionów w różnych teoriach ekonomicznych, co stanowi przedmiot rozważań badawczych prezentowanych w niniejszym opracowaniu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Ocena kompetencji ekspertów w zakresie identyfikacji inteligentnej specjalizacji regionu

Celem głównym artykułu jest wskazanie sposobu ilościowej oceny kompetencji wybranej grupy ekspertów względem problemu identyfikacji inteligentnej specjalizacji regionu. W efekcie zaprezentowano sposób obliczania miary kompetencji eksperta, uwzględniającej jego wiedzę i kwalifikacje z zakresu rozwiązywanego problemu oraz samoocenę. Określenie miar kompetencji ekspertów ma umożliwić nadanie wag formułowanym przez nich opiniom i tym samym zwiększyć precyzję budowanych na tej podstawie prognoz.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Wybrane charakterystyki kapitału ludzkiego największych miast Polski na tle pozostałych obszarów

W artykule przedstawiono wybrane charakterystyki kapitału ludzkiego związane z poziomem wykształcenia, rynkiem pracy, zasobami kompetencji kluczowych oraz uczestnictwem w kształceniu przez całe życie. Wykorzystano różne źródła danych: informacje ze statystyki publicznej oraz dane pochodzące z ogólnopolskich badań sondażowych – Diagnozy Społecznej i Bilansu Kapitału Ludzkiego. Zaprezentowano kształtowanie się wskaźników, stosując podejście porównawcze – duże miasta Polski w odniesieniu do pozostałych obszarów. Oceniono zachodzące zmiany, wykorzystując miary dynamiki. Przeprowadzona analiza pozwala wskazać zasadnicze prawidłowości. Po pierwsze, duże miasta odznaczają się wyższymi wartościami wszystkich rozpatrywanych charakterystyk, przy czym występuje wyraźna przewaga pięciu największych ośrodków. Po drugie, zachodzą pozytywne zmiany w zakresie wszystkich rozpatrywanych aspektów kapitału ludzkiego, ale nie według jednolitego wzorca.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kryptowaluty a kwestia porządku społecznego w cyfrowym społeczeństwie na przykładzie bitcoina

Celem artykułu jest charakterystyka istoty kryptowalut we współczesnych systemach społeczno-gospodarczych i ich oddziaływania na porządek społeczny w cyfrowym społeczeństwie na przykładzie elektronicznej waluty bitcoin. W tekście dokonano analizy zmiany sposobu definiowania walut i wskazano na praktyczne implikacje tegoż procesu. Klasyczne definicje pieniądza zostały zestawione z nowymi sposobami myślenia o walutach, których rozwój stał się możliwy dzięki rozwojowi technologii informacyjno-komunikacyjnych. Scharakteryzowano w nim także transformacje zapośredniczonego technologicznie porządku społecznego dokonujące się pod wpływem procesu cyfryzacji rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Proces społecznej konstrukcji bitcoina zdefiniowano jako kluczowy w kontekście charakterystyki transformacji społecznych. W tekście zaprezentowana została socjologiczna perspektywa analizy kryptowalut w kontekście rozważań nad kierunkowością rozwoju społeczeństwa przyszłości.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Laudacja w związku z wnioskiem Rady Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach o odnowienie stopnia doktora nauk humanistycznych prof. zw. dr. hab. Jana Malickiego

Laudacja w związku z odnowieniem stopnia doktora nauk humanistycznych prof. Jana Malickiego.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Park. Przestrzeń i metafora Sprawozdanie z trzeciej konferencji z cyklu „Światoobrazy – Miejsca i Przestrzenie” (Nakło Śląskie, 12–13 czerwca 2017)

Sprawozdanie z konferencji 'Park. Przestrzeń i metafora' (czerwiec 2017).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z sympozjum naukowego Ekshumacje – literatura dawna i współczesna (Koło Naukowe Doktorantów Wydziału Filologicznego i Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 15–16 m

Sprawozdanie z sympozjum 'Ekshumacje – literatura dawna i współczesna' (Uniwersytet Śląski w Katowicach, maj 2018).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z Dnia Polonistów (Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 23 marca 2018 roku)

Sprawozdanie z Dnia Polonistów (Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, marzec 2018).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Elementy kultury politycznej dla tego, co kobiece. Rozmowa Katarzyny Szopy z Luce Irigaray

Rozmowa Katarzyny Szopy z Luce Irigaray

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Panu Andrzejowi Śnioszkowi odpowiedź na pytanie o styczność z zapomnianym dziś pisarzem Donatem Kirschem – też tarnogórzaninem i moim niemal rówieśnikiem

Wypowiedź profesora Marka Piechoty na temat Donata Kirscha.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Doświadczenie archiwum: pismo, ciało, pamięć (Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 6 – 8 grudnia 2017)

Sprawozdanie z konferencji 'Doświadczenie archiwum: pismo, ciało, pamięć' (Uniwersytet Śląski w Katowicach, grudzień 2017).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
„Na z góry straconych pozycjach” Z Donatem Kirschem rozmawia Andrzej Śnioszek

Rozmowa z polskim prozaikiem Donatem Kirschem.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Płeć awangardy, zorganizowanej przez Instytut Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego Uniwersytetu Śląskiego w dniach 25–27 października 2017 roku w Katowicach

Sprawozdanie z konferencji 'Płeć awangardy' (Uniwersytet Śląski w Katowicach, październik 2017).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z interdyscyplinarnej konferencji naukowej Literatura staropolska. Czytanie tekstów, historia i kultura (Pobierowo, 19–21 października 2017 roku)

Sprawozdanie z konferencji 'Literatura staropolska. Czytanie tekstów, historia i kultura' (październik 2017).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Ochrona Znaku Polski Walczącej

Znak Polski Walczącej składający się z liter P i W tworzących kotwicę jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Powstania Warszawskiego. Znak ,,Polska Walcząca” został przyjęty w 1942 r. przez Armię Krajową. Znak ten jest obecnie chroniony przez prawo (ustawa o ochronie Znaku Polski Walczącej). Artykuł zmierza do objaśnienia dogmatycznych aspektów wykroczenia zawartego w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie Znaku Polski Walczącej. Artykuł 3 ust. 1 tej ustawy reguluje wykroczenie znieważenia Znaku Polski Walczącej: kto znieważa Znak Polski Walczącej podlega karze grzywny. W artykule objaśniono także znaczenia następujących pojęć: ,,Znak Polski Walczącej”, ,,zabytek”, ,,dobro kultury”. Autor przedstawia także proces legislacyjny.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Stary ogród – pomiędzy ogrodem zabytkowym a pomnikiem przyrody

Określenie „stary ogród” jest pojęciem relatywnym, odnoszącym się do wieku. Interpretacja łączącej się z nim problematyki powiązana jest z takimi definicjami jak „ogród zabytkowy” i „pomnik przyrody”. Do powstania form określanych mianem „stare ogrody” dochodzi w przypadku zaniechania systematycznej, ciągłej pielęgnacji. Istniejące regulacje prawne, akty międzynarodowe dotyczące ochrony zabytków, w szczególności Karta Florencka oraz wytyczne sformułowane przez organizacje zawodowe stworzyły liczne instrumenty służące definiowaniu wartości ogrodów, ich badaniom, restaurowaniu i pielęgnacji. Wynikające z nich przesłanki nie stanowią jednak jednoznacznych zasad postępowania. Ostateczna decyzja o kierunku postępowania konserwatorskiego jest zawsze kompromisem wynikającym z wielu uwarunkowań. Naczelnym przesłaniem musi być jednak pielęgnacja ogrodów w celu ich zachowania, a nie tworzenie „własnych zabytków” pod pozorem konserwacji.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Zasady konserwatorskie a zabytkowe parki

Artykuł podejmuje zagadnienia w ostatnim czasie bardzo żywo dyskutowane i ważne dla środowiska ludzi zajmujących się ochroną szeroko pojmowanego dziedzictwa. Po porządkującym przypomnieniu podstawowych pojęć oraz współczesnej teorii konserwacji-restauracji omawia kwestie wartościowania jako podstawy i warunku prawidłowego planowania prac. Autorka przedstawia doświadczenia z kartą zabytku jako narzędziem umożliwiającym porządkowanie procesu wartościowania, a zarazem prezentowanie jego wyników w formie syntezy czytelnej nie tylko dla specjalistów. Drugą część artykułu stanowią rozważania nad zagadnieniem przydatności dla pielęgnacji zabytkowych parków i ich konserwacji Siedmiu zasad konserwatorskich – „drogowskazów” wypracowanych na potrzeby konserwacji-restauracji dzieł sztuki.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Aktualne zagadnienia konserwacji parków publicznych w Wielkiej Brytanii: studium przypadku na podstawie projektu w Weston Park, Sheffield, finansowanego przez Heritage Lottery Fund

W 1995 r. w Wielkiej Brytanii pojawiła się możliwość ubiegania się o środki z narodowej loterii celem finansowania projektów restauracji parków publicznych prezentujących wartość zabytkową. Artykuł powstał, aby przyjrzeć się, w jakim stopniu rozwiązanie to przynosi dobre efekty w odniesieniu do prac konserwatorskich, na przykładzie konkretnego obiektu – Weston Park w Sheffield, jak również przeprowadzić krytyczną analizę podjętych działań: czy prace zostały poprzedzone badaniami wstępnymi, jak je zaplanowano i wykonano. Autor stara się prześledzić, na ile uwzględniano tzw. dobre praktyki, i jak odbiło się to na wartości historycznej miejsca. Przyjęta metodologia służy dokonaniu pierwszej niezależnej oceny praktyki konserwatorskiej stosowanej w parkach publicznych, wykazaniu negatywnych skutków obowiązujących procedur wprowadzanych politycznymi decyzjami. Autor zachęca do zmiany naszego myślenia na temat finansowania prac: zamiast wydawania ogromnych sum w krótkim czasie, co okazuje się zgubne dla zachowania substancji zabytkowej i tym samym stoi w sprzeczności z dobrą praktyką konserwatorską, większą korzyść przynosi asygnowanie mniejszych kwot rozłożonych na wiele lat. Pozyskane na potrzeby tego opracowania materiały to przede wszystkim dokumenty archiwalne, źródła w postaci raportów sporządzanych na etapie konsultacji projektu, informacje publikowane przez organizację udzielającą grantu, czyli Heritage Lottery Fund, a także pochodzące z wywiadów.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Działania konserwatorskie w parku zabytkowym w sytuacji silnej degradacji substancji zabytkowej na przykładzie Białaczowa

Białaczów jest cennym przykładem regularnie rozplanowanego miasteczka szlacheckiego ze wspaniałym zespołem rezydencjonalnym z okresu klasycyzmu. Duża część zabytkowej substancji obiektu znajduje się w złym stanie, głównie ze względu na zniszczenia parku spowodowane przez trąbę powietrzną, jaka przeszła nad Białaczowem w lipcu 2011 r. Założenie parkowe, kształtowane w różnych okresach przez wybitnych planistów, było do niedawna uznawane za jedno z najpiękniejszych w tej części Polski. Zniszczenia na skutek żywiołu bezpowrotnie odebrały założeniu piękną oprawę, jaką dawał dojrzały starodrzew, a cały park pozbawiły czytelności kompozycji przestrzennej. Autorka artykułu stara się ukazać główne problemy działań konserwatorskich oraz wnioskuje o opracowanie procedur szybkiego reagowania usprawniających działania ratownicze dla obiektów, które mogą w przyszłości znaleźć się w analogicznej do Białaczowa sytuacji.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Zabytki Lublina w odbudowie i konserwacji

zabytki Lublina
odbudowa zabytków Lublina
Brama Grodzka
kamienice Starego Miasta w Lublinie
ulica Grodzka w Lublinie
Brama Krakowska
rynek Starego Miasta w Lublinie
zamek lubelski
klasztor misjonarzy
fundamenty gotyckiej wieży
Pałac Czartoryskich
katedra lubelska
cerkiew ruska w Lublinie
freski Józefa Majera

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Zarys historii ochrony i konserwacji zabytków sztuki ogrodowej w Polsce

Artykuł ma na celu przybliżenie długiej tradycji zainteresowania dziełami sztuki ogrodowej w Polsce. Początkowo przejawiało się ono w sporządzaniu planów, szkiców i opisów ogrodów, zazwyczaj przy okazji dokumentowania ważnych obiektów architektonicznych, którym towarzyszyły. Z czasem właściciele ogrodów, kierując się szacunkiem dla dokonań swoich poprzedników, zaczęli chronić i konserwować spuściznę wcześniejszych pokoleń. Sztandarowym przykładem poszanowania dla historycznej kompozycji ogrodowej w wieku XVIII było zachowanie, pomimo zmieniającej się mody w sztuce ogrodowej, wilanowskiego kwaterowego ogrodu tarasowego, wiązanego z kultem pierwszego właściciela – Jana III Sobieskiego. W wieku XIX pojawiało się coraz więcej publikacji poświęconych tematyce ogrodowej a wyrosłe na fali romantyzmu zainteresowanie przeszłością spowodowało nasilenie badań naukowych. Artykuł prezentuje ważne etapy w rozwoju metodyki badań i konserwacji zabytków sztuki ogrodowej, przedstawia zasłużonych na tym polu działaczy oraz historię powojennych państwowych instytucji powołanych dla ich ochrony.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Konserwacja zabytków ogrodowych w przedsiębiorstwie Państwowe Pałace, Zamki i Ogrody Saksonii na przykładzie Lustgarten w Pillnitz

Zakończona w 2014 r. restauracja Lustgarten w kompleksie pałacowym w Pillnitz stała się pretekstem do poruszenia w artykule skomplikowanego zagadnienia utrzymania i konserwacji zabytkowych parków i ogrodów. Rozważania skupiają się zarówno na stronie praktycznej, jak i metodologii postępowania konserwatorskiego. Omawiany przykład pokazuje, że dogłębna analiza i ocena danych źródłowych jest podstawowym wymogiem podczas podejmowania działań w obiektach o wartości historycznej. Wszelkie prace powinny być poprzedzone nie tylko zbadaniem źródeł, ale też dokładnym sformułowaniem założeń w projekcie konserwatorskim. Przy planowaniu jakichkolwiek ingerencji w dzieła wykreowane przez poprzednie pokolenia nieustannie trwa proces poznawania. Na równi z praktykami ogrodniczymi i metodami kształtowania krajobrazu stosowanymi w przeszłości muszą być brane pod uwagę zagadnienia związane z historią kultury czy rozwojem społecznym. Przykład ogrodu w Pillnitz najlepiej obrazuje, jak wiele czasu potrzeba na odpowiednie przygotowanie projektu. Od momentu podjęcia pierwszej kwerendy archiwalnej do zakończenia procesu restauracji Lustgarten upłynęło 20 lat.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Zasady konserwacji i wytyczne dla historycznych parków i ogrodów w Anglii

Artykuł bazuje na wynikach mojej pracy nad sformułowaniem wytycznych dla English Heritage pn. Zasady konserwacji i wytyczne dla historycznych parków i ogrodów w Anglii. Przedstawiam w nim krótki zarys zmieniających się w ciągu ostatniego stulecia koncepcji; wyjaśniam tło filozoficzne i praktyczne jednego z istotnych okresów kształtowania się myśli konserwatorskiej – lat 80. XX w., a następnie przeciwstawiam je podejściu 1. dekady bieżącego stulecia. Podejście to różni się od poprzedniego w definiowaniu celów restauracji, formułowaniu urzędowych zaleceń, akceptowaniu zmian oraz postawach wobec nowych rozwiązań. Podczas gdy rozwój terminologii i technik następuje stale, kontekst czasów obecnych wymaga bardziej holistycznego podejścia, uwzględniającego całokształt procesu konserwatorskiego, czyli określenia celów działań, kryteriów dobrych praktyk i prawidłowej dokumentacji.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Problematyka prawna ochrony zabytków i rynku sztuki” Bydgoszcz, 24-25 października 2013 r.

Artykuł stanowi sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Problematyka prawna ochrony zabytków i rynku sztuki”, Bydgoszcz 24-25 października 2013 r., zorganizowanej przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, pod patronatem Generalnego Konserwatora Zabytków, Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów oraz Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Wydarzenie naukowe miało charakter interdyscyplinarny i przyczyniło się do wymiany myśli specjalistów z zakresu prawa, muzealnictwa i ochrony zbiorów, historii oraz rynku sztuki. Pierwszego dnia konferencji słuchacze mieli możliwość wysłuchania referatów inauguracyjnych, które stanowiły element wprowadzający w krąg omawianych zagadnień, zaś drugiego dnia obradom towarzyszył podział tematyczny paneli, kolejno na: prawne aspekty rynku sztuki, obszar prawnej ochrony dziedzictwa kulturowego i uwarunkowania prawne sektora kultury. Osobnym elementem była sesja posterowa, w ramach której goście mieli możliwość zapoznania się z treścią referatów oraz zadawania pytań ich autorom. Problematyka wystąpień referentów oraz ożywiona dyskusja, która następowała po każdej wypowiedzi, ukazały potrzebę współpracy i wymiany doświadczeń między prawnikami, historykami i osobami zajmującymi się sztuką.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Rola gmin w zagospodarowaniu zabytkowych nieruchomości na Dolnym Śląsku

Gminy są właścicielami około 20 proc. obiektów zabytkowych na Dolnym Śląsku, a ich zadaniem jest ten zasób chronić oraz wykorzystywać na potrzeby turystyczne, społeczne i edukacyjne. Ze względu na różnorodność i dużą liczbę zabytków jest to przedsięwzięcie trudne w realizacji. Głównymi barierami są: brak funduszy, zły stan techniczny budynków, wandalizm, ale też w wielu przypadkach niedostateczna wiedza i zaangażowanie osób odpowiedzialnych za zachowanie dziedzictwa kulturowego. Celem artykułu jest analiza działań podjętych przez wybrane gminy wiejskie, miejskie i miejsko-wiejskie Dolnego Śląska w zakresie wykorzystania zabytków nieruchomych zlokalizowanych na ich terenie, zabezpieczenia i zachowania, odnowy, adaptacji do nowych funkcji oraz udostępniania mieszkańcom i turystom. Ważnymi aspektami tych działań jest wdrażanie projektów z wykorzystaniem środków krajowych i unijnych oraz podejmowanie współpracy z innymi jednostkami, szczególnie ze stowarzyszeniami i administracją państwową.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce
Wykorzystanie archeologii w konserwacji zabytkowych parków i ogrodów

Badania archeologiczne, jako przejaw interdyscyplinarnego podejścia do tematu zabytkowych parków i ogrodów, pozwalają na poznanie ewolucji tych założeń oraz odkrycie ważnych dla ich historii obiektów. Możliwości są duże: od wstępnej kwerendy z użyciem zdjęć lotniczych, starych map i innych materiałów źródłowych, przez badania terenowe oraz nieinwazyjne badania geofizyczne, aż do dokładnych badań wykopaliskowych. Wyniki mogą posłużyć za podstawę w trakcie prac restauracyjnych, umożliwić wierną rekonstrukcję, wspomóc naukowymi dowodami wszelkie projekty i strategie konserwatorskie.

Czasopismo: Ochrona Zabytków
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, nauki o sztuce