rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rycerskie ideały codziennego życia według "Księgi o rycerstwie" Godfryda de Charny

"Księga o rycerstwie", napisana przez Godfryda de Charny, uważana za syntetyczny opis sztuki rycerskiej w XIV w., daje cenny wgląd w kulturę rycerskości. Podobnie jak wielu średniowiecznych pisarzy podejmujących temat rycerstwa, de Charny aktywnie uczestniczył w turniejach, walczył z powodzeniem w licznych kampaniach podczas wojny stuletniej, a także w bitwie pod Poitiers (1356), gdzie zginął w obronie Oriflamme. Jego "Księga", pierwotnie przeznaczona jako podręcznik dla członków Królewskiego Zakonu Gwiazdy, została włączona do szerszego programu reform króla Jana Dobrego. De Charny opisuje rycerski styl życia i niezbędne rycerskie cnoty, przeciwstawiające się licznym wyzwaniom prawdziwego życia zbrojnego. Główną rycerską cechą jest męstwo, rycerz jest również człowiekiem honoru, pełnym pobożności, który poddaje się nieustannym podróżom, szukając okazji do walki i podejmując trudy, wysiłek, by przynieść chwałę swojemu imieniu i zapewnić sobie zbawienie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sprawa irlandzkiego powstania wielkanocnego na forum brytyjskiej Izby Gmin

Artykuł analizuje zagadnienia omawiane podczas dyskusji na temat powstania wielkanocnego w Irlandii w roku 1916 na forum brytyjskiej Izby Gmin. Podczas debat szeroko omawiano kwestię odpowiedzialności administracji brytyjskiej za wybuch rebelii. Konkluzje na ten temat zawarto w raporcie Królewskiej Komisji do spraw Irlandzkiej Rebelii. Debatowano także na temat odpowiedzialności powstańców, sposobie ich sądzenia oraz podstaw prawnych, na mocy których mieliby zostać skazani. Pośród ważnych tematów poruszanych na forum parlamentu znalazł się problem zakresu władzy generała Johna Maxwella oraz zasadności wprowadzenia stanu wojennego na terenie Irlandii. Analizowano sposób traktowania cywilów przez brytyjskie wojsko oraz międzynarodowy wydźwięk wydarzeń. Gorąca dyskusja rozgorzała również w kwestii zmiany nastrojów społecznych po stłumieniu powstania oraz możliwych tego reperkusji. Wszystkie wymienione zagadnienia zostały przeanalizowane na podstawie stenogramów Izby Gmin parlamentu brytyjskiego oraz raportu Komisji do spraw Irlandzkiej Rebelii.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Stowarzyszenie Żydów-Chrześcijan w Polsce i dobroczynna działalność anglikanów w międzywojennej Polsce

Stowarzyszenie Żydów-Chrześcijan powstało w 1930 r. Celem tej inicjatywy było zawarcie porozumienia między dwoma misjami Kościoła anglikańskiego, które działały w międzywojennej Polsce, Londyńskiego Towarzystwa Szerzenia Chrześcijaństwa wśród Żydów oraz Misji Barbikańskiej. Pierwsza z nich działała w centralnej Polsce, druga w województwach wschodnich. Obydwie organizacje prowadziły działalność misyjną wśród wyznawców judaizmu. Celem stowarzyszenia było niesienie pomocy chrześcijanom pochodzenia żydowskiego (neofitom). Było spowodowane to tym, że takie osoby były usuwane ze wspólnot, w których dotychczas egzystowali. Wkrótce idea stowarzyszenia upadła, ponieważ obydwie organizacje konkurowały ze sobą. Po pewnym czasie członkowie Misji Barbikańskiej, by pomóc neofitom, powołali do życia Towarzystwo Opieki nad nawróconymi Izraelitami „Samarytanin”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Nowy Ład prezydenta Franklina Delano Roosevelta w oczach Wiktora Podoskiego

Nowy Ład Franklina Delano Roosevelta miał na celu powstrzymanie wielkiego kryzysu. Artykuł ma za zadanie pokazać wiedzę polskiej dyplomacji na temat programu. Jest on oparty na opracowaniu Wiktora Podoskiego Nowy ład Roosevelta. Autor był pracownikiem polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Opisuje on realizację Nowego Ładu od 1933 do 1936 r. W artykule odzwierciedlone zostało to, jak Podoski przedstawił program oraz poszczególne ustawy. Szczegółowo ukazuje on niektóre reformy, a także największe instytucje powołane w ramach Nowego Ładu: National Recovery Administration, Agricultural Adjustment Administration, Federal Emergency Relief Administration oraz Public Works Administration. Wielu ustaw autor pominął lub tylko o nich wspomniał. Przedstawione przez niego informacje nie zawsze były niedokładne. Niektóre z reform drugiej fazy programu zostały opisane wraz z opinią autora na temat ich przyszłości. W artykule zostały również ukazane, jako podsumowanie, reformy Nowego Ładu z okresu 1936–1939.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Charakterystyka problemów kultury w latach trzydziestych na podstawie publicystyki „Pionu” (1933–1939)

Celem tego artykułu jest scharakteryzowanie problemów kultury w latach trzydziestych na podstawie publicystyki „Pionu” – czołowego pisma piłsudczykowskiego z dziedziny kulturalno-społecznej. Tygodnik ten był jednym z elementów ofensywy państwa w dziedzinie kultury rozpoczętej w 1933 r. W polskiej historiografii brakuje opracowań przybliżających tematykę publikowanych na łamach tygodnika artykułów oraz ujmujących całościowo problematykę kulturalną. Obraz kultury, jaki wyłania się z tekstów zamieszczonych na łamach „Pionu”, wskazuje jasno na brak kompleksowości działań w tej dziedzinie życia społecznego i państwowego. Za głośnymi deklaracjami strony rządowej nie szła wola polityczna i chęć podjęcia dalszych reform.Artykuł przybliża burzliwe dzieje kultury w II Rzeczpospolitej w latach 1933–1939, w tym liczne próby powoływania nowych instytucji, dogonienia zapóźnień w stosunku do krajów Europy Zachodniej, poszukiwania roli i funkcji dla istniejących już instytucji kulturalnych odrodzonego państwa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Doktor Herta Oberheuser i jej działalność medyczna w KL Ravensbrück w świetle zeznań świadków i ofiar eksperymentów

Herta Oberheuser była jedyną kobietą-lekarzem skazaną podczas procesów lekarzy w Norymberdze. W czasie jej pracy w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück wraz z innymi lekarzami, np. Karlem Gebhardtem czy Fritzem Fischerem, dokonywała eksperymentów na kobietach – zabiegi polegały na transplantacjach kości, a także na wprowadzaniu do ran m.in. bakterii, drewna i szkła, co miało oddać warunki panujące na froncie. Niemieccy lekarze chcieli znaleźć sposób na zahamowanie powszechnego zjawiska i sposobu wyleczenia zakażenia w warunkach polowych. Przyczynkiem do nieludzkich badań był zamach na szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) – Reinharda Heydricha w roku 1942 i jego śmierć wskutek zgorzeli gazowej. W artykule przedstawione są wspomnienia operowanych kobiet oraz świadków w procesie norymberskim. W relacjach osób mających bezpośredni kontakt z lekarką jawi się ona jako osoba bezwzględna, okrutna, służąca wyższej idei, pozbawiona jakichkolwiek ludzkich odruchów i uczuć. Wzbudzała ona postrach, każda z więźniarek obawiała się spotkania z asystentką doktora Gebhardta.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Doświadczenie w narracjach nauczycieli – imperatyw w formowaniu tożsamości dojrzałej

Głównym założeniem moich badań dotyczących samodoskonalenia nauczycieli, na podstawie ich doświadczeń zawodowych oraz związanych z realizacją powołania, jest ukazanie złożoności i zarazem niejednoznaczności charakteru nauczyciela we współczesnym świecie. Wyzwaniem, jakie podejmuję, jest wypracowanie odpowiedniej metodologii, pozwalającej ująć i opisać wpływ życiowego doświadczenia na formowanie się dojrzałej tożsamości osobowej wśród nauczycieli. Prezentowana praca jest zalążkiem „wykuwania się” tych sposobów ujęcia szczególnego rodzaju doświadczeń, o których piszę; tak też jest w przypadku badania każdej szczególnej egzystencji w nadziei na wydobycie konkretnych treści. Okazuje się, że badane osoby: nauczycielka szkoły średniej, nauczyciel akademicki i nauczyciel duchowny są niezwykle oddane swojej misji służenia radą i pomocą, szczególnie zaś właściwym inspirowaniem swoim przykładem. Najważniejszym wnioskiem, jaki płynie z moich badań, jest stwierdzenie, że każdy prawdziwy nauczyciel jest przede wszystkim indywidualną jednostką ze swą osobistą historią i z doświadczeniami, których nie sposób generalizować.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Życie codzienne w oddziałach Ochotniczej Legii Kobiet (1918–1922)

Ochotnicza Legia Kobiet (OLK) została powołana w listopadzie 1918 r., w okresie walk o Lwów. Przyczyną zaangażowania kobiet w działania militarne była bardzo ciężka sytuacja wojskowa oraz poważne niedobory kadrowe w armii polskiej. W 1919 r., w trakcie wojny polsko-radzieckiej, powołano 2 OLK w Wilnie. Następnie, w wyniku wzrastającego zagrożenia ze strony zbliżającej się Armii Czerwonej, w połowie 1920 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych podjęło decyzję o utworzeniu nowych batalionów w Warszawie, w Krakowie i w Poznaniu. Działania militarne oraz związana z nimi sytuacja gospodarcza kraju miały negatywny wpływ na warunki życia codziennego legionistek – ich zakwaterowanie, umundurowanie i wyposażenie. Z powyższych powodów, legionistki często kwaterowały w zniszczonych i nie nadających się do zamieszkania koszarach, otrzymywały niedostateczne wyżywienie, nie zawsze posiadały pełne umundurowanie czy obuwie. Problemom zaopatrzeniowym w oddziałach OLK starano się zaradzić w różny sposób. Między innymi zakładano zakłady szewskie czy pracownie krawieckie na terenie koszar. Należy podkreślić, że nie wszystkie legionistki były w stanie dostosować się do ciężkich warunków bytowych, a także do panujących w wojsku zwyczajów. Duża część z nich dzielnie znosiła jednak trudne warunki życia w koszarach, w pełni poświęcając się pełnieniu służby wojskowej i wykonywaniu przydzielanych im zadań.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kwatermistrzowskie zabezpieczenie oraz materiałowo-techniczne zaopatrzenie oddziałów polskich na Syberii (1918–1920)

Latem 1918 r. w czasie walk toczonych na Powołżu i Syberii przez oddziały Korpusu Czechosłowackiego i „białych” Rosjan z bolszewikami zostały tam utworzone polskie formacje zbrojne. W październiku 1918 r. miejscem stałej dyslokacji wojsk polskich stał się Nowonikołajewsk nad rzeką Ob. Na przełomie 1918 i 1919 r. zdołano sformować oddział w sile dywizji. Pod koniec 1918 r. w początkowym okresie formowania oddziałów wojska polskiego, zaopatrzenie w prowiant, furaż i umundurowanie zgodnie z zawartym porozumieniem z Filią Czesko-Słowackiej Rady Narodowej (FCz-SRN) odbywało się za pośrednictwem komórki kwatermistrzowskiej Korpusu Czechosłowackiego. W celu usprawnienia rozdziału przekazywanych dla wojsk polskich materiałów zaopatrzeniowych zorganizowano przy Dowództwie Wojsk Polskich we wschodniej Rosji polską służbę kwatermistrzowską. Założono składy żywności i materiałowe, warsztaty krawieckie, szewskie, wydzierżawiono też piekarnię parową. Odrębnym problemem było stworzenie od podstaw służby zdrowia.
        W czerwcu 1919 r. polskie oddziały wzięły udział w walkach w obronie magistrali transsyberyjskiej. Wobec stale pogarszającej się sytuacji wojska sprzymierzonych rozpoczęły ewakuację na wschód, 5 Dywizja Strzelców Polskich (DSP) otrzymała rolę straży tylnej. Największą bitwę z regularnymi bolszewickimi oddziałami dywizja ta stoczyła 23 grudnia 1919 r. o węzłową stację Tajga. 10 stycznia 1920 r. dowództwo polskie wbrew opinii części oficerów zdecydowało o kapitulacji oddziałów polskich.
        Część oficerów i żołnierzy, która nie pogodziła się z kapitulacją, przebiła się do Harbinu. Z ocalałych żołnierzy sformowano tu batalion. Dzięki staraniom Polskiej Wojskowej Misji z gen. Antonim Baranowskim na czele, która w lutym 1920 r. przybyła z Polski na Daleki Wschód, zorganizowano powrót batalionu do kraju na statku „Yaroslavl”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Życie jeńców polskich we włoskim obozie Santa Maria Capue Vetere w czasie I wojny światowej

Przystąpienie w 1915 r. Włoch po stronie Ententy do wojny utworzyło nowy front działań militarnych. Podejmowane na nim boje spowodowały duży napływ jeńców narodowości słowiańskiej w tym Polaków, którzy służyli w armii austro-węgierskiej. Ciężkie warunki obozowe oraz rygor narzucony przez oficerów austriackich wobec szeregowych wzbudziły wśród działaczy polonijnych mieszkających we Włoszech chęć pomocy. Podejmowane wówczas zabiegi w kwestii poprawy warunków spowodowały zgodę władz włoskich na oddzielenie jeńców narodowości polskiej od innych. Niniejszy artykuł ma na celu ukazanie, jak wyglądało życie codzienne jeńców-Polaków, od przybycia do obozu, aż po ponowne wstąpienie w szeregi tworzonej we Francji armii polskiej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Poza linią frontu Łódź końca 1914 roku – wybrane refleksje

W artykule zostało ukazane życie mieszkańców Łodzi jesienią 1914 r. Najpierw, gdy wojna toczyła się daleko, a następnie, gdy front przesunął się wokół miasta. Kilkakrotne ucieczki i powroty rosyjskich władz prowadziły do chaosu, paniki i dezorientacji łodzian. Miasto było także świadkiem kilkakrotnego wkroczenia wojsk niemieckich w chwili, gdy, co prawda, toczyła się wojna, ale nie rozpoczęła się jeszcze jedna z najcięższych batalii, znana jako operacja łódzka. Rozporządzenia władz rosyjskich stawały się coraz bardziej rygorystyczne, wprowadzano kary i zapowiadano ich wykonywanie przez sądy wojskowe. Łodzianie próbowali uciekać w kierunku Warszawy, ale nie zawsze było to możliwe z uwagi na przejęcie pociągów na cele wojskowe. Nie działała poczta i telegraf, przez co Łódź była odcięta od świata. Brakowało również żywności, opału i pieniędzy. Rolę samorządu, gdy nie było rosyjskiej administracji, zaczął pełnić utworzony przez fabrykantów Główny Komitet Obywatelski. Walki wokół Łodzi zakończyły się 6 grudnia 1914 r. przegraną Rosjan i wycofaniem się wojsk rosyjskich. Niemcy przejęli miasto i region, wprowadzając swoją administrację i porządki, które trwały aż do 1918 r.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Obóz powstańczy podczas insurekcji styczniowej 1863 roku

Specyfika wojny partyzanckiej i ciągłe przemieszczanie się partii powstańczych podczas insurekcji styczniowej 1863 r. nie sprzyjały zakładaniu stałych obozów wojskowych. Jedynie w pierwszych miesiącach powstania zakładano obozy, które w jakimś stopniu zgodne były z instrukcjami władz centralnych powstania. Takim przykładem był obóz oddziału dowodzonego przez Apolinarego Kurowskiego założony w Ojcowie. W późniejszym okresie, kiedy wojska rosyjskie zaczęły kontrolować niemal wszystkie regiony Królestwa Polskiego, obozy powstańcze przewidziane były z reguły na zaledwie kilkudniowy postój. Można konkludować, iż faktycznie w okresie powstania styczniowego dominowały tzw. obozy marszowe. Przedstawiały one wszelkie formy przejściowe między stałymi, wykorzystywanymi przez wiele dni obozami, a prostym zatrzymaniem się na sen i krótki wypoczynek w czasie marszu.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Funkcje obozu armii jagiellońskiej w XV wieku

W artykule omówiono podstawowe funkcje obozu wojskowego armii jagiellońskiej w XV w. Zasadniczą rolą obozu było zapewnienie uczestnikom wyprawy możliwości odpoczynku. W związku z tym przywiązywano wagę do doboru miejsca postoju, które powinno obfitować w wodę, drewno na opał i paszę dla koni. Obóz powinien zapewnić wojsku bezpieczeństwo, w związku z czym stosowano różne sposoby obwarowania taboru. W artykule przytoczono przykłady walk o obozy, zarówno te należące do wojsk polskich, jak i te przez nie atakowane. Autor porusza również kwestie wykorzystania wozów nie tylko podczas postoju wojska, lecz także do osłony oddziałów będących w ruchu. Poruszony został również problem inkorporacji czeskich doświadczeń wykorzystania taboru w działaniach wojennych przez armię Królestwa Polskiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Namioty w średniowiecznym i nowożytnym obozie wojennym w świetle źródeł ikonograficznych

Namioty służyły wędrującemu człowiekowi od najdawniejszych czasów, stanowiąc zastępstwo budynku oraz miejsce do przechowywania swojej własności. Źródła ikonograficzne dostarczają wielu ciekawych informacji o wyglądzie obozów wojskowych, a także rozbitych na ich terenie namiotów. Jednym z podstawowych sprzętów mieszkalnych w obozach wojskowych były namioty z wieloma wygodami w środku, przeznaczone dla dostojników, rycerstwa oraz dowódców, a także proste konstrukcje i szałasy dla zwykłych żołnierzy, sług i pomocy obozowej. Na przestrzeni wieków namioty wojskowe przechodziły ewolucję konstrukcji oraz materiałów, z których były wykonywane. Także system ich stelażu, wraz z żerdziami konstrukcyjnymi, poddawano modyfikacjom. Wiele z tych przemian dostrzec można, korzystając ze źródeł ikonograficznych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Starania Wojciecha Korabity Ostrowskiego o legitymację szlachectwa w Heroldii Królestwa Polskiego – przyczynek do problemu

Celem pracy jest krótkie przedstawienie procedury uznawania szlachectwa przez Heroldię Królestwa Polskiego. Podstawowym materiałem źródłowym wykorzystanym w tekście jest niepełna dokumentacja Wojciecha Korabity Ostrowskiego przechowywana w zbiorach Archiwum Ostrowskich i Potockich z Maluszyna znajdującym się w Archiwum Państwowym w Łodzi. Wybrakowane archiwalia podworskie uzupełniono, o ile było to możliwe, o akta i wykazy II Rady Stanu oraz Heroldii znajdujące się w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. Artykuł ma charakter przyczynkarski, jednak wydaje się, że omówione w nim działania podjęte przez jednego z ziemian mogą dać wyobrażenie, z jakimi problemami borykał się stan szlachecki po wprowadzeniu przez Cesarstwo Rosyjskie obowiązku udowadniania swojego pochodzenia. Zebrana baza źródłowa ukazuje bowiem kłopoty formalno-administracyjne, które w przypadku drobnej szlachty mogły skutkować degradacją w hierarchii społecznej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Polki i kolonie w Afryce w świetle prasy kobiecej okresu międzywojennego

Okres międzywojenny to epoka kolonializmu. Największe mocarstwa czerpały zyski z kolonii, a nowo powstałe po I wojnie światowej państwa miały aspiracje do ich posiadania. W tej rzeczywistości Polki, czytając artykuły prasowe, poddawane były promocji idei polskich kolonii. Dostarczano im artykuły rzeczowe, a także przedruki tekstów polskich i zagranicznych odkrywców. Jednocześnie polskie podróżniczki, które odwiedzały kolonie w Afryce, jak Janina Olszewska, Romana Rezlerowa, Maria Olga Tchórznicka czy autorka pod pseudonimem N.Z., zdawały relacje podkreślające korzyści płynące dla lokalnej ludności wynikające z władzy europejskiego mocarstwa. Poza tym skupiały się na roli kobiety w afrykańskim społeczeństwie. W ten sposób artykuły były zarówno metodą kreowania społecznego poparcia dla idei polskich kolonii, jak i pokazywały jej działanie przez wpływ na postrzeganie afrykańskiej rzeczywistości wśród podróżujących Polek.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Angielska kolonizacja wschodniego wybrzeża Ameryki Północnej w latach 1585–1620

Autor koncentruje się na kwestii kolonizacji Ameryki Północnej przez Anglików w latach 1585–1620. Przyjęte cezury czasowe odnoszą się odpowiednio do daty założenia pierwszej kolonii na Roanoke oraz dobicia do brzegu statku Mayflower jako punktu zwrotnego w historii angielskiej kolonizacji Nowego Świata. Treść artykułu stanowi analiza anglojęzycznych źródeł na temat osadnictwa na terenach dzisiejszych Stanów Zjednoczonych dotycząca wspomnianej kolonii na wyspie Roanoke wraz z wypadkami, które stały się udziałem jej mieszkańców oraz początków miasta Jamestown. Oprócz głównego wątku autor porusza również zapomnianą historię mieszkańców szesnastowiecznej Rzeczypospolitej, którzy brali udział w kolonizatorskich próbach Anglików.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Rola Australii w polityce kryminalnej metropolii brytyjskiej na przełomie XVIII i XIX wieku

Artykuł opiera się na analizie kary zesłania. Autor porusza trzy główne kwestie. Po pierwsze, omówiono aktualny w tamtych czasach paradygmat kryminologii klasycznej. Następnie wzięto pod uwagę prawo karne materialne oraz procesowe, czyli obowiązujące przepisy i działalność wymiaru sprawiedliwości w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii. Po trzecie, w opracowaniu powyższej tematyki niezbędny był opis warunków bytowych w australijskich i tasmańskich koloniach karnych. Autor dochodzi do wniosku, że orzekana kara zesłania świadczyła o punitywnym i niehumanitarnym systemie prawa. Ponadto wątpliwa była jej skuteczność.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
W sprawie daty śmierci kasztelana brzezińskiego Piotra (III) Wspinka z Będkowa w 1521 roku

Piotr Wspinek pochodził z Będkowa, miejscowości położonej w ziemi łęczyckiej, powiecie brzezińskim. Jako pierwszy spośród przedstawicieli swojej rodziny sięgnął po urzędy ziemskie, zostając miecznikiem łęczyckim (1507–1508), chorążym większym łęczyckim (1508–1512), skończywszy na urzędzie kasztelana brzezińskiego (1512–1521). Ten ostatni gwarantował mu już miejsce w senacie. W historiografii datowano jego śmierć na 1527 r., ostatnio jednak przesunięto tę datę na 1524 r. W świetle najnowszych badań należy dokonać jeszcze jednej korekty, gdyż w 1523 r. został odnotowany w źródłach jako nieżyjący, co w konsekwencji stało się podstawą do wnikliwej analizy materiału źródłowego, która skutkowała przesunięciem daty zgonu Wspinka.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Lipiec trzech władców – walka o tron Anglii po śmierci Edwarda VI

Artykuł przedstawia wydarzenia, jakie nastąpiły po śmierci Edwarda VI (6 lipca 1553 r.). Do rywalizacji o koronę stanęły wówczas Maria Tudor, starsza siostra monarchy a córka Henryka VIII, oraz Jane Grey, prawnuczka Henryka VII. Prawa Jane do tronu opierały się na spisanym przez Edwarda VI dokumencie My device of succesion, którego wejście w życie forsował książę Northumberland. Początkowo wydawało się, że szanse Marii na zdobycie korony są niewielkie. Jednak dzięki determinacji i energicznym działaniom zgromadziła wokół siebie licznych sojuszników. Dzięki temu już 19 lipca członkowie Tajnej Rady zdecydowali się ogłosić królową Marię. Wówczas książę Northumberland, widząc liczne dezercje w swych szeregach, postanowił poddać się córce Henryka VIII, dzięki czemu objęła ona tron, nie przelewając krwi poddanych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo