rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ekspozycja chusty islamskiej przedmiotem rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Celem artykułu jest analiza wybranego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w przedmiocie manifestacji własnej religii lub przekonań poprzez noszenie chusty islamskiej. Autorka – w porządku chronologicznym – charakteryzuje następujące wyroki/decyzje Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: decyzję Dahlab przeciwko Szwajcarii, wyrok Leyla Sahin przeciwko Turcji i wyrok Dogru przeciwko Francji. Prezentowany artykuł zawiera charakterystykę okoliczności sprawy, właściwe prawo krajowe, postępowanie i rozstrzygnięcie Trybunału, a w konsekwencji – interpretację orzeczenia.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Determinanty dialogu z interesariuszami w dużych jednostkach zainteresowania publicznego działających w Polsce

Cel: Celem przedstawionych w artykule badań jest identyfikacja czynników, które wpływa-ją na zaangażowanie dużych jednostek zainteresowania publicznego działających w Polsce w prowadzenie dialogu z interesariuszami i tym samym sprzyjają rozwojowi rachunkowo-ści opartej na dialogu. Metodyka/podejście badawcze: Przegląd literatury pozwolił na wskazanie potencjalnych czynników zwiększających szanse na rozwój rachunkowości opartej na dialogu. W celu wery-fikacji postawionych hipotez wykorzystano próbę 159 dużych jednostek zainteresowania publicznego. Dane do analiz zaczerpnięto ze sprawozdań (oświadczeń) na temat informacji niefinansowych opublikowanych za 2020 rok, informacji zamieszczonych na stronach interne-towych oraz firmowych kontach w serwisach społecznościowych. W celu weryfikacji posta-wionych hipotez wykorzystano metodę regresji logistycznej. Wyniki: Zgodnie z wynikami badań stosowany standard raportowania niefinansowego oraz zorientowanie spółki na pracowników wpływają pozytywnie na proces dialogu z interesa-riuszami podejmowany przez badane jednostki, zwiększając szanse na rozwój rachunkowo-ści opartej na dialogu. Ograniczenia: Próba badawcza jest ograniczona do jednego kraju, a dane dotyczą ujawnień dokonywanych w jednym roku. Oryginalność/wartość: Artykuł poszerza wiedzę z zakresu rachunkowości, w szczególno-ści dotyczącej czynników na wpływających na skłonność jednostek zainteresowania publicz-nego do prowadzenia dialogu z interesariuszami.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wdrożenie technologii raportowania InlineXBRL w polskich spółkach giełdowych – badanie pilotażowe

Cel: Celem artykułu jest prezentacja wyników badania dotyczącego pierwszych doświadczeń krajowych spółek publicznych notowanych na Rynku Głównym GPW w Warszawie w za-kresie wdrożenia formatu InlineXBRL zgodnie z unijną regulacją ESEF. Metodyka/podejście badawcze: Zastosowaną metodą badawczą były szczegółowe wy-wiady o częściowo ustrukturyzowanym formacie. Udział w nich wzięli przedstawiciele 10 spółek publicznych. Wyniki: Analiza rozmów z emitentami wskazuje, że wdrożenie InlineXBRL jest znaczącym wyzwaniem w zakresie sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstw. Badani emitenci podjęli decyzję o sposobie wdrożenia głównie w celu realizacji ustawowego obowiązku i nie rozważali innych korzyści, jakie niesie ze sobą implementacja XBRL. 90% z nich zdecydo-wało się na rozwiązanie typu bolt-on, które pozwala na szybkie wypełnienie nowych wymogów regulacyjnych, jednak nie zapewnia wartości dodanej w zakresie raportowania wewnętrznego czy skrócenia procesu raportowania. Pod tym względem wyniki badań dla polskich spółek są zbieżne z rezultatami dla pierwszych podmiotów amerykańskich raportujących w XBRL (tzw. early-adopters). Badanie potwierdziło również tezę na temat kluczowego znaczenia presji ze strony regulatorów w rozprzestrzenianiu się XBRL. Ograniczenia: stosunkowo nieliczna grupa badawcza (10 spółek). Oryginalność/wartość: Niniejsze badanie jest pierwszym tego typu przeprowadzonym w warunkach polskich, a artykuł stanowi pierwsze polskojęzyczne opracowanie definiujące, strukturyzujące i omawiające poszczególne podejścia do wdrożenia InlineXBRL

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ujmowanie i pomiar przychodów ze sprzedaży w świetle MSSF 15 i regulacji polskich – analiza porównawcza

Cel: Celem artykułu jest ocena skali rozbieżności między Międzynarodowym Standardem Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) 15 a polskimi rozwiązaniami, które obowiązują (lub wkrótce będą obowiązywać) w obszarze ujmowania i pomiaru przychodów ze sprzedaży. Metodyka/podejście badawcze: W artykule zastosowano metody analizy literatury przed-miotu oraz aktów prawnych, w tym głównie ustawy o rachunkowości, Krajowych Standar-dów Rachunkowości (KSR), a także właściwych MSR i MSSF. Wyniki: Przeprowadzone badania dowodzą, że przepisy polskie dotyczące przychodów, oceniane na tle międzynarodowym, tworzą dwa segmenty. Pierwszy z nich to KSR nr 15 – w relacji do MSSF 15 zawiera regulacje generalnie zbieżne, zwłaszcza w kwestiach ogólnych zasad rozpoznawania przychodów oraz metodyki pomiaru przychodów ujmowanych w okre-ślonym momencie. Na drugi segment składają się: ustawa o rachunkowości oraz KSR nr 3, tworzone na podstawie nieaktualnych już MSR 18 i MSR 11, a dotyczące rozpoznawania przychodów w miarę upływu czasu. Praktyczne implikacje: Artykuł wskazuje na rozbieżności między regulacjami polskimi i międzynarodowymi w zakresie ujmowania i pomiaru przychodów, co może być ważne dla przedsiębiorstw zmieniających podstawę przygotowania sprawozdania finansowego z ustawy o rachunkowości na MSSF. Oryginalność: Artykuł jest pierwszym opracowaniem, w którym dokonano oceny stopnia zgodności polskich i międzynarodowych przepisów w obszarze ujmowania i pomiaru przy-chodów ze sprzedaży.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kontynuacja działalności w raportach finansowych spółek giełdowych w okresie pandemii COVID-19 – wyniki badania empirycznego

Cel: Celem artykułu jest ocena, ile spółek zmaga się z problemami związanymi z kontynuacją działalności oraz identyfikacja, z jakimi niepewnościami, mogącymi wpłynąć na kontynuację, mierzą się spółki, szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Metodyka/podejście badawcze: Przedmiotem badań były raporty finansowe spółek noto-wanych na rynku głównym GPW w Warszawie, w sektorach: odzież i kosmetyki, rekreacja i wypoczynek, transport i logistyka. Zbadano 33 (spośród 37) raporty za pierwsze półrocze 2020 roku. Wykorzystano metodę analizy treści pełnych wersji części opisowych sprawozdań finansowych, raportów z przeglądu biegłego rewidenta oraz sprawozdań zarządu z działalności. Wyniki: Blisko połowa jednostek deklarujących kontynuację stwierdziła istnienie niepew-ności będących jej zagrożeniem. Pandemia wpłynęła na zakres prezentowanych ujawnień. Różnorodność prezentacji oraz selektywność miejsca ujawnień może utrudniać wyciąganie wniosków przez interesariuszy. Ograniczenia/implikacje badawcze: Badaniem objęto trzy sektory, a analizę przepro-wadzono w spółkach giełdowych, z kompletnymi i dostępnymi raportami. Badano raporty półroczne, podlegające przeglądowi biegłego rewidenta. Analizowano raporty na wczesnym etapie pandemii. Artykuł może być inspiracją do dalszych badań, w tym porównawczych, w tych samych i pozostałych sektorach. Problematyka jest ważna, a wpływ pandemii może zmieniać się w czasie. Oryginalność/wartość: Artykuł stanowi praktyczne studium ujawnień w zakresie konty-nuacji działalności w czasie pandemii oraz pozwala uzmysłowić wieloaspektowość i złożo-ność kwestii związanych z oceną kontynuacji.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Badania empiryczne nad etyką w rachunkowości – systematyczny przegląd literatury

Cel: Artykuł ma na celu: podsumowanie i ocenę dotychczasowej aktywności badawczej pol-skich autorów w dziedzinie etyki rachunkowości; wskazanie głównych nurtów badań empi-rycznych i uporządkowanie ustaleń badawczych; ustalenie i ocenę zakresu raportowania poszczególnych elementów procesu badawczego; wyłonienie luk poznawczych, stanowią-cych inspirację do podjęcia dalszych badań. Metodyka/podejście badawcze: Wykorzystano metodę systematycznego przeglądu lite-ratury, w tym analizy bibliometrycznej oraz analizy treści 35 publikacji. Wyniki: Etyka w rachunkowości jako obszar badawczy znajduje się obecnie dopiero na etapie rozwoju. Zauważa się przy tym rozproszenie zainteresowań badawczych. Najczęściej podej-mowanym wątkiem badawczym było zidentyfikowanie motywów i przyczyn nieetycznych zachowań. Wszystkie badania, z wyjątkiem jednego, opierały się na nielosowym doborze próby. Zdecydowana większość badań miała charakter ankietowy, gdzie w połowie przy-padków grupę badawczą stanowili studenci. Sformułowano zalecenia odnośnie do rygoru metodologicznego dalszych badań, ponieważ zauważone braki w tym zakresie uniemożli-wiają replikację tych dotychczasowych. Ponadto dzięki zidentyfikowaniu luk badawczych określono kierunki dalszych dociekań naukowych. Ograniczenia/implikacje badawcze: Ograniczenie przeglądu wyłącznie do czasopism naukowych wynikało z konieczności ujednolicenia źródeł publikacji wyników badań. Oryginalność/wartość: Wnioski z dokonanego przeglądu mogą stanowić inspirację do podejmowania badań w nieeksplorowanych dotąd obszarach, a także być wskazówką do zapewnienia jak najlepszej ich jakości.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wyzwania dla systemu rachunkowości w uniwersytetach w Polsce po wejściu w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym

Cel: Celem artykułu jest objaśnienie znaczenia systemu rachunkowości w polskich uniwer-sytetach oraz stojących przed nim nowych wyzwań po wejściu w życie w 2019 roku nowej ustawy o szkolnictwie, biorąc pod uwagę uwarunkowania historyczne i tradycję działalności uniwersytetów w Polsce. Metodyka/podejście badawcze: W artykule zastosowano metody badawcze: analizę litera-tury przedmiotu, obserwację bezpośrednią oraz analizę dokumentów źródłowych: statutów oraz strategii wybranych uczelni. Wyniki: Na podstawie przeprowadzonych badań uzyskano obraz zmian zachodzących w polskich uczelniach w systemie rachunkowości od momentu wejścia w życie nowych regulacji dotyczących szkolnictwa wyższego, czyli od 01.10.2019 roku. Stan zaawansowania w tym obszarze oceniono jako początkowy, formułując szereg wniosków, mogących mieć praktyczną implikację przy ich uwzględnieniu w przyszłości. Praktyczne implikacje: Zaprezentowane treści pozwalają na ich wykorzystanie w prak-tyce przy tworzeniu systemów rachunkowości w uczelniach, uwzględniając nowe wyzwania sformułowane w strategiach tych jednostek, jak również wyzwania o charakterze global-nym, m.in. cyfryzację procesów biznesowych czy zmianę świadomości zarządczej społeczności akademickiej. Ponadto mogą być one podstawą do stworzenia zbioru dobrych praktyk w zakresie kompleksowego systemu rachunkowości dla uczelni. Oryginalność/wartość: Artykuł, o charakterze ogólnego przeglądu problematyki systemu rachunkowości w uniwersytetach, wypełnia lukę badawczą, która występuje w literaturze w tym obszarze. Może być on oryginalnym wkładem w proces reformowania uczelni w Polsce wskazującym, na tle historii uniwersytetów, na potencjalne zagrożenia przy jednoczesnym wyznaczaniu nowych wyzwań.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ skutków ekonomicznych pandemii COVID-19 na raportowanie utraty wartości aktywów na przykładzie spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Cel: Głównym celem artykułu jest weryfikacja częstotliwości przekazywania przez emiten-tów zgrupowanych w indeksie WIG raportów bieżących informujących o dokonaniu odpisu z tytułu utraty wartości aktywów w roku 2020 i porównaniu jej do lat poprzednich. Autor przyjął w nim, że wraz z nastaniem pandemii COVID-19 zaczęła występować jedna z ze-wnętrznych przesłanek rewizji majątku, za jaką uważa się zmiany o charakterze rynkowym, gospodarczym lub prawnym. Metodyka/podejście badawcze: Zastosowaną metodą badawczą była analiza treści publiko-wanych raportów bieżących. Okres analizy podzielono na lata 2013–2018 oraz rok 2020, kiedy to przyjęto możliwość wzrostu przekazywania ich przez spółki. Uzyskane wyniki poddano weryfikacji przy użyciu testu ANOVA. Wyniki: Analizując raporty bieżące emitentów w roku 2020 odnotowano 77 przypadków poinformowania inwestorów o dokonaniu odpisu. Statystyka X2 pozwoliła na wskazanie istotności statystycznej różnicy przypadków odnotowanych w roku 2020 od wartości śred-nich z lat poprzednich. Liczba przypadków informacji o odpisie jest zdecydowanie wyższa niż w badanych latach 2013–2018 (163 przypadki). Oryginalność/wartość: Artykuł może być podstawą do podjęcia dyskusji nad zagadnie-niami utraty wartości aktywów w warunkach spowolnienia gospodarczego spowodowanego pandemią COVID-19. Zwiększona częstotliwość raportowania odpisów pozwala wnioskować, że podmioty obawiają się długofalowych skutków pandemii. Dlatego też decydują się na rewi-zję wartości odzyskiwalnej aktywów, zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Rekolekcje szkolne jako pozalekcyjna forma katechezy

Rekolekcje szkolne znacznie różnią się od lekcji religii. Stanowią one 
swoistą formę nauczania. Zastosowanie tej pozalekcyjnej formy organizacji katechezy 
szkolnej wpisuje się w dążenie nauczycieli religii do poprawy skuteczności edukacji 
religijnej dzieci i młodzieży. Forma ta, związana z rokiem liturgicznym, jest ważnym 
elementem wychowawczym z punktu widzenia dydaktyki katechetycznej. Wiąże się 
ona bowiem z poszukiwaniem optymalnych rozwiązań podnoszących efektywność 
katechezy szkolnej, związanych między innymi z przekazem treści wiary i kształtowaniem postaw chrześcijańskich wśród dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
W poszukiwaniu Vera et Sincera de Jesu. Dei Verbum § 19 i historyczność Ewangelii

Niniejsze studium przedstawia propozycję interpretacji nauczania 
zawartego w paragrafie 19 Konstytucji Dei Verbum o historyczności Ewangelii jako 
typowego przykładu soborowego ressourcement, a nie całkowicie „nowego schematu” 
(José Caba), wypracowanego przez formgeschichte i specjalnie dostosowanego do krytycznego poszukiwania Jezusa historycznego. Sobór Watykański II przywraca tu 
nowe spojrzenie na ostateczny paradygmat Pisma Świętego, zaś nauczanie Kościoła na 
temat historyczności Ewangelii najlepiej rozumieć jako zarys schematu Łukaszowego. 
W istocie tekst soborowy stanowi swego rodzaju egzegezę wstępu do Ewangelii Łukasza. Chociaż to odwołanie do natchnionego Pisma pozostaje otwarte na profesjonalne 
badania historyczne, a nawet do nich zachęca, asphaleia Ewangelii jest częścią samego 
głoszonego orędzia. Studium jest skonstruowane wokół kilku przeplatających się tematów. Po pierwsze, kontekstualizuje nauczanie paragrafu 19 Dei Verbum historycznie 
i hermeneutycznie, wskazując na nieprawdopodobieństwo istnienia jakiegokolwiek 
zasadniczego „nowego schematu”. Następnie przedstawiony jest opis dwóch głównych 
poglądów na kwestię historyczności: perspektywy „wielkiego obrazu” i perspektywy 
„plenarnej”. Wreszcie omówione zostały ostatnie tendencje w nauczaniu o Ewangelii, 
zwłaszcza studia nad pamięcią w relacji do doktryny soborowej.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Urząd wikariusza parafialnego. Współpraca i autonomia w posługiwaniu duszpasterskim

Urząd wikariusza parafialnego, który przeszedł długą ewolucję w Kościele, nie może być postrzegany jako wykonywanie doraźnych zadań zleconych przez proboszcza. Posługa wikariusza parafialnego nie jest też określana, jak w Kodeksie z 1917 roku, za pomocą pięciu różnych kategorii: wikariusz aktualny, zarządca, zastępca, pomocnik, współpracownik. Obecne prawo – inspirowane Soborem Watykańskim II – uznaje natomiast wikariusza za autentycznego współpracownika proboszcza i uczestnika jego troski, który jest ustanowiony do tej posługi przez biskupa diecezjalnego, aby – na zasadzie braterskiego współdziałania – sprawował pod władzą proboszcza dzieło nie tylko o charakterze duszpasterskim, ale i pasterskim (por. kan. 545 § 1 KPK/83). Obowiązki i uprawnienia wikariusza parafialnego, oprócz tych kodeksowych przyznających mu w określonych sytuacjach nawet uprawnienia do zastępowania proboszcza, zostały bardziej szczegółowo określone przez prawo partykularne. Dla lepszego zrozumienia zależności pomiędzy współpracą i autonomią wikariusza parafialnego w posługiwaniu duszpasterskim należy posłużyć się postanowieniami synodów diecezjalnych, które uwzględniając specyfikę konkretnych parafii i diecezji, określiły właściwe miejsce wikariusza parafialnego. Sprawuje on swoje posługiwanie z mandatu biskupa diecezjalnego, ale pod władzą proboszcza, z którym winien uzgadniać wszystkie plany i zamierzenia. Jako współbrat proboszcza w trosce o parafię, otrzymał on stosowną autonomię, która nie tylko pozwoli uczynić jego posługę bardziej owocną, ale i przygotowuje go do podjęcia w przyszłości samodzielnych zadań pasterskich.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Stowarzyszenie publiczne wiernych dążące do uzyskania statusu instytutu zakonnego według obowiązującego prawa kanonicznego

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. dopuszcza możliwość erygowania nowych instytutów zakonnych przez biskupa diecezjalnego. W rzeczywistości powstanie nowego instytutu zakonnego jest wieloetapowym procesem regulowanym przez prawo kościelne. Jednym z etapów tego procesu jest stowarzyszenie publiczne wiernych dążące do uzyskania statusu instytutu zakonnego. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie specyfiki tej struktury prawnej.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Troska biskupa diecezjalnego o godziwe utrzymanie duchownych

Prawo do godziwego wynagrodzenia bez wątpienia uznać należy za jedno z najbardziej podstawowych praw przysługujących człowiekowi. Prawo to przynależy zatem także duchownym, czego potwierdzeniem są dyspozycje ustawodawcy kodeksowego zawarte w: kan. 384 (godziwe utrzymanie) i kan. 281 § 1 (odpowiednie wynagrodzenie). Godziwe utrzymanie powinno pozwolić duchownym zaspokoić potrzeby własnego życia, bronić koniecznej wolności apostolskiej oraz dawać możliwość wspomagania potrzebujących. Podmiotami zobligowanymi do troski o godziwe utrzymanie duchownych są biskupi diecezjalni. Podmiotami uprawnionymi zaś są wszyscy duchowni, nie wykluczając także diakonów stałych, którzy całkowicie oddali się kościelnej posłudze, a nie posiadają stałego wynagrodzenia z racji świeckiego zawodu. Biskup diecezjalny jest głównym zarządcą majątku kościelnego w Kościele partykularnym. Wyposażony przez ustawodawcę kodeksowego w szerokie kompetencje dla dobrego i sprawnego zarządu tym majątkiem, posiada odpowiednie i wystarczające narzędzia pozwalające sprostać obowiązkowi troski o godziwe utrzymanie duchownych. Zobowiązanie to wypełnia przypominając wiernym o obowiązku zaradzenia potrzebom Kościoła i w odpowiedni sposób domagając się jego wykonania (kan. 1261 § 2). Pomoc w realizacji analizowanego zobowiązania stanowi także specjalna instytucja gromadząca dobra i ofiary przeznaczone na utrzymanie duchownych, którzy pełnią służbę dla dobra Kościoła partykularnego, chyba że inaczej temu zaradzono (kan. 1274 § 1).

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Konkordat między Stolicą Apostolską i Republiką Słowacką

Wzajemne stosunki między Kościołem a państwem są na ogół bardziej precyzyjnie określone przez dwustronne umowy międzynarodowe, nazywane zazwyczaj „konkordatem”. Są to akty normatywne, których celem jest ustabilizowanie relacji między Kościołem a państwem. Niezależność i autonomia Kościoła i państwa, potwierdzone poszczególnymi punktami konkordatu, są koniecznym warunkiem prawdziwego dobra człowieka, na które umowa taka jest ukierunkowana. Wyzwania, które stawiają przed nami dzisiejsze czasy, wymagają współpracy Kościoła i państwa, a konkordat właśnie ma jak najlepiej służyć i wspierać taką współpracę. W artykule zaprezentowany jest konkordat zawarty między Stolicą Apostolską i Republiką Słowacką, jego geneza i treść na tle innych konkordatów oraz umowy parcjalne zawarte przez Republikę Słowacką ze Stolicą Apostolską.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Prowizja kanoniczna na urząd proboszcza

Prowizja kanoniczna na urząd proboszcza jest aktem prawnym. W KPK/83 zawarto dwie jej formy: niezależną oraz zależną. Ta druga dotyczy przede wszystkim kleryckich instytutów życia konsekrowanego oraz kleryckich stowarzyszeń życia apostolskiego (kan. 523; 682 § 1). Ustawodawca kodeksowy postawił prowizji kanonicznej konkretne wymogi. Kompetentnym podmiotem do jej dokonania z zasady jest biskup diecezjalny (kan. 523; 525). Kandydat na urząd musi trwać we wspólnocie z Kościołem (kan. 149 § 1), posiadać święcenia prezbiteratu oraz inne przymioty, o których w kan. 521. Do ważności prowizji konieczny jest wakans powierzanego urzędu (kan. 153). Prowizja obejmuje trzy akty: wyznaczenie osoby, nadanie tytułu i objęcie urzędu. Wyznaczenie osoby dokonuje się w sposób nieskrępowany (przy prowizji niezależnej) albo poprzez prezentację lub wybór (przy prowizji zależnej). Nadanie tytułu może być swobodne lub konieczne, w zależności od rodzaju prowizji. Rzeczywiste nabycie kompetencji właściwych proboszczowi następuje wraz z objęciem urzędu. Powierzenia urzędu duszpasterskiego nie należy odkładać bez ważnej przyczyny (kan. 151). Ponadto, powierzenie powinno być dokonane na piśmie w celach dowodowych (kan. 156).

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Proces formułowania i doprecyzowania społecznej nauki w oficjalnych dokumentach Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego

Społeczne nauczanie Kościoła to bardzo ważna dziedzina jego działalności. Kościół jest wezwany, by na bieżąco
udzielać odpowiedzi wiernym na wszystkie ważne i nurtujące pytania dotyczące ich życia w świecie. Artykuł przedstawia proces formułowania społecznej nauki Rosyjskiego Kościoła prawosławnego. Opisuje oficjalne dokumenty tego Kościoła, przedstawiając krótko ich treść.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Podmiot sakramentu namaszczenia chorych

W opracowaniu podjęto próbę analizy i interpretacji przepisów, w oparciu o które Kościół określa kryteria dopuszczania podmiotu do sakramentu namaszczenia chorych. Uwzględniono w nim dyspozycje kan. 1004-1007 KPK/83, a także stosowne przepisy liturgiczne i – w miarę potrzeby – inne kanony korespondujące. W oparciu o komentarz współczesnej doktryny prawnej oraz w nawiązaniu – tam, gdzie było to konieczne – do wątków historycznych, wyodrębniono najpierw ogólne kryteria podmiotowe, którymi są: fakt przyjęcia chrztu, osiągnięcie stanu używania rozumu oraz wejście w stan niebezpieczeństwa na skutek choroby lub starości. Następnie dokonano analizy zasady powtarzalności tego sakramentu. W dalszej kolejności scharakteryzowano wskazane przez prawodawcę przypadki szczególne, kiedy to może zachodzić wątpliwość, co do możliwości traktowania kogoś jako podmiotu sakramentu chorych. Dalej poczyniono uwagi na temat rozumienia prośby o sakrament, która powinna występować po stronie przyjmującego. Na koniec odniesiono się do zakazu udzielania tego sakramentu chorym, którzy uparcie trwają w jawnym grzechu ciężkim.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne