rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Audyt religijny w perspektywie islamu – wybrane zagadnienia

Celem artykułu jest rozpoznanie specyficznych cech audytu religijnego, sprawowanego w muzułmańskich instytucjach finansowych. Tezą opracowania staje się twierdzenie, wskazujące, że tożsamość kulturowa (religijna) opisująca przestrzeń realizacji funkcji przypisanych procesom audytu decyduje o ich treści i zakresie. Osiągnięciu wyznaczonego celu oraz weryfikacji postawionej tezy podporządkowano układ artykułu oraz wykorzystane metody badawcze obejmujące studia literatury tematu oraz analizę opisową i porównawczą. W treści artykułu, poza wstępem i zakończeniem, wyodrębniono trzy jego elementy, poświęcone zagadnieniom: a) istoty audytu religijnego muzułmańskich instytucji finansowych, b) sylwetki audytora realizującego zadania omawianego audytu oraz c) wyzwań jakie przed audytem religijnym stawiają współczesne uwarunkowania i dynamika rozwoju finansów muzułmańskich. W wyniku przeprowadzonych badań potwierdzono postawioną tezę, stwierdzając, że islam, rozpatrywany jako czynnik kształtujący instytucjonalną, kulturową i społeczno-ekonomiczną przestrzeń działania muzułmańskich instytucji finansowych, decyduje o istocie, funkcjach i zakresie sprawowanego w nich audytu. Walorem publikacji jest skupienie jej treści na rzadko podejmowanej w krajowej literaturze przedmiotu problematyce audytu religijnego sprawowanego w środowisku islamu.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rzetelny i jasny obraz w sprawozdaniach finansowych – badanie sondażowe w eksperymencie badawczym

Celem artykułu jest ocena rozumienia i praktycznego wymiaru koncepcji rzetelnego i jasnego obrazu, stanowiącej w Polsce fundamentalną zasadę sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych jednostki  sprawozdawczej, na tle analizy jej istoty i znaczenia, z punktu widzenia celów sprawozdawczości finansowej. W artykule, w drodze analizy piśmiennictwa, przedstawiono zagraniczne źródła tej koncepcji oraz jej wykorzystanie w regulacjach brytyjskich i Unii Europejskiej. Ponadto przedstawiono założenia i wyniki badania sondażowego w eksperymencie badawczym, przeprowadzonym w grupie eksperckiej, w kontekście zrozumienia wymogu stosowania odstępstw od regulacji rachunkowości na rzecz realizacji przedmiotowej koncepcji.
Dla realizacji postawionego celu w artykule zostały zastosowane metody badawcze o charakterze jakościowym: analizy krytycznej właściwej literatury oraz dedukcji i syntezy w procesie wnioskowania. Ponadto, wykorzystano metodę eksperymentu badawczego w formie badania sondażowego, przeprowadzonego na celowej grupie eksperckiej.
Wnioski, jakie płyną z przeprowadzonego badania wskazują na niejednorodność w interpretacji istoty i znaczenia koncepcji rzetelnego i jasnego obrazu oraz na występujące znaczące rozbieżności w praktycznej jej implementacji, które uwypukliła, wprowadzona do przepisów ustawy o rachunkowości w 2015 roku, zasada odstępstwa od stosowania przepisów o rachunkowości, jeśli te miałyby nie przyczynić się do realizacji zasady rzetelnego i jasnego obrazu.
Walorem publikacji jest jej wyjątkowość, wyrażająca się pierwszym w Polsce badaniem praktycznego wymiaru zastosowania odstępstw od regulacji rachunkowości na rzecz realizacji koncepcji rzetelnego i jasnego obrazu.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Oczekiwany wpływ implementacji zintegrowanego systemu informatycznego na jakość informacji – studium przypadku

Celem artykułu jest określenie oczekiwań pracowników  badanego przedsiębiorstwa w odniesieniu do wpływu  implementacji zintegrowanego systemu informatycznego na  jakość informacji (i w ten sposób na funkcjonowanie  organizacji), w szczególności zaś na jakość informacji  generowanych przez system rachunkowości zarządczej. Dla  realizacji tak określonego celu badawczego przeprowadzone  zostało studium przypadku z wykorzystaniem kwestionariusza  standaryzowanego ankiety w przedsiębiorstwie wdrażającym  system ERP. Uzyskane wyniki pozwalają na stwierdzenie, że  pracownicy badanej organizacji wykazywali pozytywne postawy w stosunku do procesu wdrożenia, a główną przesłanką implementacji tego systemu było dążenie do poprawy kontroli. Oczekiwania w stosunku do wprowadzanego systemu były wysokie i znacząco różne od starego systemu. W opinii respondentów zintegrowany system informatyczny miał przede wszystkim podnieść jakość ich pracy, umożliwić szybsze wykonywanie obowiązków oraz usprawnić proces decyzyjny. Największe nadzieje pokładano w poprawie szybkości pozyskania informacji oraz ich dostępności. Spodziewane zmiany odnośnie do pozostałych cech jakościowych (dokładności, wiarygodności i zrozumiałości) także były znaczące. Najważniejszymi problemami, których obawiano się w związku z implementacją, były wysokie koszty oraz pracochłonność wdrożenia i późniejszego utrzymania systemu.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Użyteczność i korzyści ujawniania informacji niefinansowych – wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Poruszona problematyka ujawniania informacji niefinansowych dotyczy kwestii wskazanych w dyrekty-wie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE. Celem artykułu jest zaprezentowanie opinii przed-stawicieli spółek notowanych na głównym rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, w zakresie użyteczności informacji niefinansowych, wymaganych przez znowelizowaną ustawę o ra-chunkowości, a także motywów ujawniania tych informacji. Zastosowane metody badawcze obejmują studia literaturowe, analizę aktów prawnych oraz badania ankietowe przeprowadzone wśród spółek publicznych. W badaniu wzięło udział 37 podmiotów, z czego 32 prawidłowo wypełniło kwestionariusz. Postawiono dwie hipotezy badawcze: 1. Ujawniane informacje niefinansowe są użyteczne dla przedsię-biorstwa w procesach decyzyjnych; 2. Mimo istnienia korzyści ujawniania informacji niefinansowych przedsiębiorstwa publikują je głównie ze względu na wymogi prawne. Respondenci w większości przy-padków nie wykorzystują informacji niefinansowych do oceny innych podmiotów. Ponadto nie uwzględ-niają ich w strategii, procesie decyzyjnym i zarządzaniu operacyjnym. Prawie 60% respondentów zgodzi-ło się ze stwierdzeniem, że ujawnianie informacji niefinansowych wpływa pozytywnie na budowanie reputacji, wartości rynkowej jednostki oraz relacji spółki z otoczeniem, natomiast 78% badanych, rapor-tujących spółek uważa, że wywiera skutki finansowe. Głównym motywem sporządzania raportów z informacjami niefinansowymi nie są jednak osiągane korzyści, ale wypełnienie obowiązków spra-wozdawczych nałożonych przez ustawodawcę. Badanie przeprowadzono po wprowadzeniu nowych regulacji dotyczących sprawozdawczości niefinansowej, wśród podmiotów, które mogą z tego tytułu podlegać nowym obowiązkom sprawozdawczym – w tym zakresie artykuł uzupełnia istniejący doro-bek naukowy.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Raportowanie społecznej odpowiedzialności w Państwowym Gospodarstwie Leśnym „Lasy Państwowe”

W dzisiejszych czasach przedsiębiorstwa, oprócz realizacji postawionych przed nimi celów gospodarczych, powinny zaangażować się we wdrażanie koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” (dalej Lasy Państwowe) nie stanowi pod tym względem wyjątku, przeciwnie, z samej definicji jego istnienia wynika wpisana w misję, wizję i strategię odpowiedzialność przed społeczeństwem, przed obecnym i przyszłymi pokoleniami. Do tej pory w Lasach Państwowych nie zostały opracowane jednolite ramy raportowania działań społecznie odpowiedzialnych. Mimo wielu rozproszonych dokumentów wskazujących na ich wkład w tym zakresie, Lasy Państwowe nie mają w swoim raporcie zbioru informacji poświęconych zagadnieniom społecznej odpowiedzialności. Celem artykułu jest wskazanie, że społeczna odpowiedzialność w takim podmiocie, jakim są Lasy Państwowe, jest obszarem niezwykle istotnym i w konsekwencji działań brzemiennym w skutki długofalowe dla współczesnego i przyszłych pokoleń. W artykule uzasadniono potrzebę i przedstawiono propozycję ogólnej struktury raportu o odpowiedzialności społecznej Lasów Państwowych wobec obecnych i przyszłych interesariuszy. Jako podstawową metodę badawczą, oprócz studiów literaturowych, zastosowano metodę dedukcyjną, wspomaganą wnioskowaniem przez analogię.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sprawozdanie finansowe jako źródło informacji dla interesariuszy zewnętrznych przedsiębiorstwa w procesie upadłości

Akta sądowe procesów upadłościowych zawierają sprawozdania finansowe, jednak dostęp do nich jest ograniczony przepisami Prawa upadłościowego. Celem niniejszego artykułu było zbadanie, czy w ocenie specjalistów z dziedziny upadłości wskazane jest zapewnienie dostępu do sprawozdania finansowego oraz czy możliwe jest wykorzystanie informacji w nim zawartych przez interesariuszy zewnętrznych, którzy nie posiadają pełnego dostępu do informacji księgowej przedsiębiorstwa przechodzącego analizowany proces sądowy. W wyniku przeprowadzonych badań ankietowych stwierdzono, iż w ocenie specjalistów z dziedziny upadłości zarówno dostęp do sprawozdania finansowego w aktach sądowych procesów upadłościowych, jak i w tworzonym rejestrze jest istotny. Równocześnie jednak tylko 18% respondentów wskazało, że często lub bardzo często spotyka się w swojej praktyce z wierzycielami posiadającymi wystarczającą wiedzę, aby wykorzystać informacje pochodzące ze sprawozdania finansowego. Natomiast zdecydowana większość respondentów (72%) stwierdziła, iż w swojej praktyce zawodowej miała co najmniej często kontakty z sędziami komisarzami i sędziami orzekającymi w sprawach upadłościowych, którzy posiadali wystarczającą wiedzę pozwalającą na wykorzystanie informacji pochodzących ze sprawozdań finansowych w prowadzonych postępowaniach. Opinia środowiska specjalistów z dziedziny upadłości wskazująca na to, iż dostęp do sprawozdania finansowego w aktach spraw sądowych oraz internetowym rejestrze upadłości jest istotny wpisuje się w koncepcję roli instytucji upadłości w redukcji asymetrii informacyjnej pomiędzy zainteresowanymi i zaangażowanymi stronami procesu.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Model biznesowy w raportowaniu informacji niefinansowych. Wyniki badania wybranych polskich spółek giełdowych

Celem artykułu jest ustalenie zakresu i formy informacji ujawnianych przez podmioty w ramach pojęcia model biznesowy na podstawie ujawnień informacji niefinansowych w raportach rocznych 14 spółek należących do indeksu WIG20. Badanie, któremu poddano 28 raportów rocznych za 2017 i 2018, polegało na przeanalizowaniu ujawnień informacji o modelu biznesowym oraz analizie zawartości raportów rocz-nych spółek i sprawdzeniu zakresu i treści ujawnianych informacji w segmencie raportu dotyczącym modelu biznesowego. Do jego przeprowadzenia wykorzystano metody analizy opisowej, analizy porów-nawczej oraz dedukcji. Wyszczególniono 22 rodzaje informacji niefinansowych systematycznie ujawniane, dotyczące modelu biznesowego. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że informacje o modelu biznesu ujawniane w raportach rocznych mogą być porównywalne między podmiotami oraz mogą i często już są porównywalne w czasie – w przypadku gdy ten sam podmiot raportuje dane informacje na prze-strzeni dwóch różnych lat. Ponadto stwierdzono, że w zbiorze raportowanych informacji o modelu bizne-sowym pojawiła się wyraźna część wspólna występująca u wszystkich przebadanych spółek, a którą były informacje o łańcuchu tworzenia wartości. Artykuł jest rezultatem oryginalnego badania empirycznego, jednego z pierwszych dotyczących analizy informacji niefinansowych ujawnianych obligatoryjnie przez polskie spółki po roku 2018, i uzupełnia lukę w badaniach naukowych nad obligatoryjnym ujawnianiem informacji o modelu biznesu w raportach rocznych.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Wielkość przedsiębiorstwa jako determinanta praktyki rachunkowości zarządczej

Celem artykułu jest wskazanie różnic w zastosowaniu metod rachunkowości zarządczej i rodzaju zadań jej specjalistów oraz określenie typu i znaczenia czynników determinujących stosowanie tych metod w małych, średnich i dużych przedsiębiorstwach w Polsce, objętych badaniem empirycznym. W artykule odpowiedziano na kilka pytań badawczych na podstawie danych pozyskanych z przedsiębiorstw w badaniu ankietowym przeprowadzonym w 2016 roku. Z badania wynika m.in., że w trzeciej dekadzie rozwoju gospodarki rynkowej po transformacji systemu politycznego w Polsce przedsiębiorstwa stosują nadal, niezależnie od ich wielkości, głównie tradycyjne systemy rachunku kosztów, a wraz ze wzrostem wielkości przedsiębiorstw rośnie udział podmiotów wdrażających metody operacyjnej rachunkowości zarządczej. Z kolei metody strategicznej rachunkowości są stosunkowo rzadko wdrażane nawet w średnich i dużych podmiotach. Wyjątek stanowi planowanie długookresowe mające zastosowanie w około 83% dużych przedsiębiorstw, które wzięły udział w badaniu. Na praktykę rachunkowości zarządczej w Polsce w większym stopniu wpływają obecnie czynniki ekonomiczne niż instytucjonalne. Spośród dziesięciu zadań specjalistów ds. rachunkowości zarządczej wskazanych w badaniu za najważniejsze uznano w każdej grupie przedsiębiorstw obniżanie kosztów i wydatków oraz pomiar i ocenę wyników przedsiębiorstwa.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Metody prognozowania upadłości wykorzystywane w praktyce przez polskie przedsiębiorstwa – wyniki badań ankietowych

Każde przedsiębiorstwo prowadzące działalność w warunkach gospodarki rynkowej jest narażone na ryzyko upadłości, dlatego bardzo ważne jest jej prognozowanie. Opracowano wiele metod pozwalających menedżerom przewidywać bankructwo, ale niewiele z nich jest wykorzystywanych w praktyce życia
gospodarczego. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja wyników badania empirycznego dotyczącego zidentyfikowania metod prognozowania upadłości wykorzystywanych w praktyce przez polskie przedsiębiorstwa oraz ustalenie częstotliwości dokonywania takiej oceny. Badanie przeprowadzono za pomocą kwestionariusza ankietowego wysłanego do 703 spółek notowanych na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) oraz na rynku NewConnect. Ze względu na niewielką liczbę odebranych ankiet, przeprowadzono analogiczne badanie na innej grupie przedsiębiorstw. W artykule zaprezentowano i porównano ze sobą wyniki obu tych badań. Okazało się, że polskie firmy bardzo rzadko wykorzystują nowoczesne narzędzia prognozowania upadłości, takie jak modele jedno- i wielowymiarowe. Dlatego też należy przedsięwziąć działania mające na celu ich popularyzację oraz edukować menedżerów, jak je stosować.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Osobowość zawodowa, środowisko zawodowe i zadowolenie z pracy na przykładzie centrum usług księgowych

Celem artykułu jest prezentacja wyników badania związku osobowości zawodowej z zadowoleniem z pracy w centrach usług księgowych. Zgodnie z teorią J.L. Hollanda niedopasowanie osobowości zawodowej do środowiska pracy powoduje niezadowolenie z pracy. Środowisko pracy w centrum usług księgowych ma charakter konwencjonalny. W celu odpowiedzi na pytanie badawcze, czy osobowość zawodowa ma związek z zadowoleniem z pracy w centrum usług księgowych najpierw zbadano osobowość zawodową 23 pracowników takiego centrum z Łodzi. Następnie spośród badanych wybrano cztery osoby (dwie o konwencjonalnym typie osobowości zawodowej i dwie niekonwencjonalne) i przeprowadzono z nimi wywiady, w których pytano o satysfakcję z wykonywanej pracy. W przypadku trzech spośród tych czterech osób okazało się, że dopasowanie osobowości zawodowej i środowiska pracy ma związek z zadowoleniem z pracy. Badanie zaprezentowane w artykule ma charakter nowatorski.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Przyczynek do postrzegania struktury współczesnego systemu rachunkowości

Głównym celem artykułu jest objaśnienie procesu ewoluowania elementów systemu rachunkowości organizacji gospodarczej pod wpływem zmian zachodzących w różnicach informacji oczekiwanych przez odbiorców wewnętrznych i zewnętrznych. Dla zrealizowania tego celu przedstawiono zamęt regulacyjny w obszarze rachunkowości i jego skutki dla rozwoju systemów rachunkowości w praktyce w Polsce oraz przeanalizowano zmiany w potrzebach informacyjnych interesariuszy w kontekście wprowadzanych zmian w sprawozdaniach finansowych, zintegrowanych raportach biznesowych i zmian w stosowanych metodach rachunkowości zarządczej w organizacjach społecznie odpowiedzialnych. Następnie przedstawiona została autorska propozycja nowej struktury systemu rachunkowości odpowiadająca jego współczesnej funkcjonalności w warunkach obecnego poziomu rozwoju globalizacji, zmierzającego w kierunku zrównoważonej gospodarki oraz szereg wniosków ogólnych wynikających z przedstawionych rozważań. W propozycji nowej struktury przyjęto, że system rachunkowości organizacji społecznie odpowiedzialnej powinien być zbudowany z podsystemu rachunkowości biznesowej, emitującego zintegrowany raport biznesowy (sprawozdanie finansowe + raporty niefinansowe) i wewnętrzne raporty dla zarządu oraz podsystemu rachunkowości podatkowej, emitującego informacje dla agend podatkowych. W opracowaniu artykułu zastosowano analizę treści i opinii autorów wybranych publikacji, metodę analizy dokumentów oraz wiedzę uzyskaną metodą obserwacji bezpośredniej i wyniki badań empirycznych innych autorów.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Konstrukcja słownika do zautomatyzowanego rozpoznawania typu opinii biegłego rewidenta

Artykuł przedstawia uproszczoną procedurę konstrukcji słownika tonu służącego do zautomatyzowanego rozpoznawania typu opinii biegłego rewidenta, opracowanego na podstawie opinii sporządzonych w języku polskim. Opierając się na próbie 362 opinii załączonych do sprawozdań finansowych zestawionych w okresie od   2013 roku do 2016 roku stworzono korpus językowy. Wykorzystując metody analizy tekstu i analizy korelacji oszacowano ładunki informacyjne słów na podstawie korelacji z typem opinii biegłego rewidenta. Wyniki wskazują na istotny związek opinii zmodyfikowanej (negatywnej lub z zastrzeżeniem) i tonu oraz braku takich zależności w przypadku opinii bez zastrzeżeń. Procedura tworzenia słownika oraz sam słownik mogą być zastosowane do konstruowania automatycznych algorytmów handlu akcjami.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rola Kodeksu etyki zawodowych księgowych IFAC w opinii praktyków i studentów – wyniki wstępnych badań

Celem artykułu jest ocena postrzegania Kodeksu etyki zawodowych księgowych IFAC przez osoby związane z rachunkowością oraz jego roli, a także zmian w tym zakresie wraz z przyrostem doświadczenia zawodowego. Autorzy formułują hipotezę, że Kodeks postrzegany jest jako użyteczne narzędzie, które w pozytywny sposób wpływa na pełnienie obowiązków przez zawodowych księgowych. Autorzy oczekują, że wraz ze wzrostem doświadczenia zawodowego, a zatem rangi zajmowanych stanowisk, zwiększa się także znaczenie Kodeksu. W badaniu uczestniczyło łącznie 301 respondentów: 74 członków oddziału krakowskiego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce (SKwP) oraz 227 studentów, realizujących studia wyższe z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Stwierdzono istotny wpływ doświadczenia zawodowego respondentów na postrzeganie Kodeksu oraz jego użyteczności. Stu-denci traktują Kodeks jako ważny, choć biorąc pod uwagę deklarowaną znikomą styczność z nim, wynika to raczej z intuicji niż ze znajomości zapisów. Brak doświadczenia zawodowego powoduje niemożność oceny jego użyteczności. Korzystanie z Kodeksu potwierdzają praktycy, toteż wyrażane przez nich opinie można uznać za oparte na merytorycznych przesłankach. Równocześnie dominuje wśród nich przekonanie o niedostatecznej znajomości tego dokumentu w środowisku zawodowym. Opinie na temat przydatności Kodeksu w procesie sprawozdawczości finansowej wśród praktyków są podzielone, przeczące dominują u osób o średnim i wyższym poziomie doświadczenia zawodowego.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Modele finansowego benchmarkingu konkurencyjnego w polskich przedsiębiorstwach

Celem artykułu jest identyfikacja modeli finansowego benchmarkingu konkurencyjnego stosowanych przez jednostki gospodarcze w Polsce. Jako metody badawcze zastosowano przegląd treści artykułów naukowych i własne badania ankietowe przeprowadzone wśród 469 przedsiębiorstw. Wykorzystanie benchmarkingu badano w odniesieniu do bliższego i dalszego otoczenia konkurencyjnego. Badanie wykazało, że pomimo dostępności danych ze sprawozdań finansowych tylko 21–25% badanych przedsiębiorstw wykorzystuje je w benchmarkingu konkurencyjnym. Są to głównie przedsiębiorstwa duże, produkcyjne, działające na rynkach wysoce konkurencyjnych. W artykule zaprezentowano częstotliwość i zakres prowadzonych porównań. Opisano praktyki charakterystyczne dla przedsiębiorstw różnej wielkości i profilu działalności identyfikując luki w kluczowych etapach benchamarkingu finansowego i ich konsekwencje. Kwestie te nie były dotychczas przedmiotem szczegółowych badań. Z analizy wynika, że jednostki różnią się istotnie w podejściu do procesu benchmarkingu. Około jedna czwarta z nich uwzględnia w swoim modelu tylko pomiar i porównanie wyników z otoczeniem. Przedsiębiorstwa małe stosują raczej model benchmarkingu finansowego oparty na pasywnym podejściu, pozostałe przedsiębiorstwa stosują głównie modele oparte na podejściu interaktywnym.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rachunkowość zarządcza jako proces wspierający przedsiębiorczość na wczesnych etapach funkcjonowania mikro i małych przedsiębiorstw

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie roli rachunkowości zarządczej w przedsiębiorstwach na wczesnym etapie rozwoju oraz zidentyfikowanie jak systemy rachunkowości zarządczej są zaprojektowane i wykorzystywane w tych jednostkach. Wnioski zostały opracowane na podstawie przeprowadzonego jakościowego studium przypadku piętnastu firm na wczesnym etapie rozwoju. Badanie pokazało, że podmioty gospodarcze sklasyfikowane jako przedsiębiorcze wskazywały na szersze spektrum wykorzystywanych narzędzi rachunkowości zarządczej niż firmy potencjalnie przedsiębiorcze. Największą popularnością cieszyły się w badanych przedsiębiorstwach narzędzia sklasyfikowane jako służące ocenie działalności oraz podejmowaniu decyzji i jednocześnie były one też wysoko ocenione przez wszystkich właścicieli. Zgodnie z wynikami badania narzędzia te okazały się być bardziej popularne niż te z obszaru budżetowania (z wyjątkiem budżetowania tradycyjnego). Przedsiębiorcy zdecydowanie częściej wykorzystywali tradycyjne metody budżetowania i bardzo sporadycznie wskazywali na przydatność bardziej zaawansowanych form budżetowania jak np. budżetowanie elastyczne. Zdecydowanie najmniejszą popularnością cieszyły się narzędzia należące do kategorii analiz strategicznych.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości