rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przestrzenne rozmieszczenie i sezonowe zmiany liczebności bakterii wiążących azot atmosferyczny (wolnożyjących) i oligonitrofilnych w wodzie glebowo-gruntowej zlewni jeziora eutroficznego

Badano liczebność bakterii wiążących azot atmosferyczny w warunkach tlenowych (Azotobacter sp. i in.) i beztlenowych (Clostridium pasteurianum) oraz bakterii oligonitrofilnych w wodzie glebowo-gruntowej zlewni eutroficznego jeziora Bartąg w rejonie Olsztyna. Badania przeprowadzono w latach 1974-1980 w wodzie pobieranej ze studzienek odwierconych w zagłębieniach terenu i na wierzchowinach. Studzienki były rozmieszczone na różnie użytkowanych glebach (orne, łąkowe), z różnym poziomem wód glebowo-gruntowych. W wodzie tych studzienek przeważały bakterie tlenowe i oligonitrofilne. Liczba bakterii wiążących azot atmosferyczny w warunkach beztlenowych była co najmniej 10-krotnie mniejsza. Bakterie wiążące azot atmosferyczny w warunkach tlenowych i bakterie oligonitrofilne występowały z reguły w większych ilościach w wodzie glebowo-gruntowej pobieranej ze studzienek na wierzchowinach, a bakterie wiążące azot atmosferyczny w warunkach beztlenowych - w wodzie ze studzienek w zagłębieniach terenu. Więcej tych drobnoustrojów występowało nierzadko po opadach deszczu o charakterze burzowym. Wyniki obliczeń statystycznych wykazały wysoce istotną (p < 0,0l) dodatnią współzależność jedynie między liczbą bakterii wiążących azot atmosferyczny w warunkach tlenowych i bakterii oligonitrofilnych w wodzie glebowo-gruntowej zlewni jeziora Bartąg a ich liczebnością w wodzie pelagialu tego zbiornika W przypadku bakterii oligonitrofilnych współzależność taką stwierdzono również w wodzie cieku powierzchniowego drenującego tę zlewnię.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ naturalnych i antropogenicznych czynników na podstawowe charakterystyki fizykochemiczne wody w małej zlewni strefy podmiejskiej Łodzi

Na obszarze zlewni Dzierżąznej (dorzecze Moszczenicy) Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej UŁ prowadzi monitoring zasobów wody. W ramach badań dokonano oceny jakości wody i stopnia jej antropogenizacji. Na podstawie pomiarów temperatury wody, jej przewodności elektrolitycznej właściwej, odczynu i zawartości tlenu rozpuszczonego stwierdzono, że wody powierzchniowe i podziemne są znacznie zdegradowane. Już w źródłowym odcinku Dzierżąznej woda ma II klasę jakości ze względu na stosunkowo dużą przewodność (ponad  S·cm-¹). W dalszym biegu, na niektórych odcinkach, wody kwalifikują się nawet do IV lub V klasy, głównie ze względu na zbyt małą zawartość tlenu. Przyczyną takiego stanu jest występowanie blisko 2 tys. ognisk zanieczyszczeń (szamb, dołów chłonnych) oraz zrzutu ścieków. Wynika to z braku kanalizacji sanitarnej na obszarach większych skupisk ludności. Sieć osadnicza jest skupiona głównie w górnej części zlewni, co niekorzystnie wpływa na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń. Szczególne zagrożenie dla wód podziemnych istnieje na obszarach o wysokiej podatności na zanieczyszczenia (dobra przepuszczalność utworów, niewielka głębokość do zwierciadła wody). Na jakość wód powierzchniowych ujemnie wpływa również intensywny chów ryb w licznych zbiornikach przepływowych. Odczyn wypływającej z nich wody zmienia się na bardziej zasadowy. Należy się spodziewać, że w przypadku zaniechania działań zmierzających do poprawy stanu środowiska wodnego zlewni Dzierżąznej jego degradacja będzie postępowała nadal. System odwodnienia budowanej autostrady A2, przecinającej obszar zlewni z zachodu na wschód, będzie powiązany z istniejącą siecią rzeczną. Przyjęte rozwiązania techniczne umożliwią infiltrację wód odprowadzanych z nawierzchni autostrady, co może negatywnie wpłynąć na jakość zasobów zbiorników wód podziemnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obliczanie wielkości erozji wodnej gleb na obszarach górskich

W pracy przedstawiono sposób obliczenia masy erodowanej gleby na przykładzie zlewni Bystrzycy Dusznickiej z wykorzystaniem danych dostarczanych przez System Informacji Geograficznej (GIS). Posłużono się do tego celu opracowanym przez Wischeiera i Smitha równaniem strat glebowych - USLE. Obliczeń dokonano ze szczególnym uwzględnieniem pól uprawnych, które stanowią ok. 36% powierzchni rozpatrywanej zlewni. W obliczeniach ujęto następujące warianty użytkowania płużnego - uprawa w poprzek stoku oraz uprawa warstwicowa. Do obliczeń z zastosowaniem uniwersalnego równania strat glebowych wykorzystano program PARUSLE. Program ten wymaga przygotowania cyfrowych warstw tematycznych, między innymi wysokościowego modelu terenu, spadków terenu, rozmieszczenia rodzaju gleb i innych. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że maksymalne natężenie erozji wodnej gleb występuje na terenach użytkowanych rolniczo. Przeprowadzono też symulację, polegającą na zmianie sposobu wykorzystania upraw polowych, w wyniku której za najkorzystniejszą uznano uprawę pól wzdłuż warstwic. Wprowadzenie tego sposobu uprawy może być bardzo trudne z uwagi na rozdrobnienie pól uprawnych. Aby zmniejszyć erozję wodną gleb, należy właściwie rozmieszczać elementy liniowe: granice dzielące różnie wykorzystywane grunty, miedze, polne drogi wszystkich klas itp. Rozmieszczenie ich bez uwzględnienia urzeźbienia terenu oraz kierunku spływu - to jedna z istotnych przyczyn erozji wodnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane zagadnienia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych w Niemczech

Podstawową i najstarszą formą ochrony terenów zagrożonych powodzią są obwałowania rzek. Najważniejszym uregulowaniem prawnym w Niemczech, dotyczącym budowy, rewitalizacji, eksploatacji oraz dodatkowych doraźnych zabezpieczeń wału, jest norma DIN 19712. Dodatkowo istnieje wiele innych przepisów oraz wytycznych z zakresu stanu bezpieczeństwa obwałowań, m.in.: rozporządzenie Państwowego Instytutu Budownictwa Wodnego w Niemczech (BAW), zbiory wytycznych Związku Inżynierów Gospodarki Wodnej, Gospodarki Odpadami oraz Budownictwa (BWK) i Niemieckiego Związku do Spraw Gospodarki Wodnej oraz Odpadów (DVWK). W artykule przedstawiono podstawowe uwarunkowania prawne, dotyczące budowy, eksploatacji oraz kontroli obwałowań przeciwpowodziowych w Niemczech, w tym klasyfikację obwałowań oraz metody określania stanu bezpieczeństwa budowli. Szczegółowo omówiono sposoby kontroli stanu technicznego obwałowań. Omówiono również wytyczne dotyczące doraźnej ochrony wałów, wykonywanej bezpośrednio przed akcją przeciwpowodziową lub w trakcie jej trwania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przepisy i wymogi oraz aktualny stan obwałowań przeciwpowodziowych w Polsce

Szczegółowe wymogi dotyczących wałów przeciwpowodziowych omówiono w pierwszej części niniejszego artykułu Są one zawarte w aktach prawnych ustawach "Prawo wodne" i "Prawo budowlane", Rozporządzenie Ministra Środowiska oraz wytycznych i publikacjach.  Wały przeciwpowodziowe, powinny być - zgodnie z prawem budowlanym - poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowym kontrolom stanu technicznego. W praktyce ten obowiązek nie jest spełniany. Stan wykonywania takich kontroli pod względem ilości i jakości scharakteryzowano w drugiej części artykułu.  W artykule podano także szczegółowe informacje dotyczące aktualnego stanu ilościowego i technicznego obwałowań przeciwpowodziowych w Polsce. Przedstawione dane odnoszą się do ich długości, wieku i położenia odcinków mogących zagrażać bezpieczeństwu, potrzeb w zakresie napraw, modernizacji i utrzymania obwałowań przeciwpowodziowych w ujęciu ogólnokrajowym i wojewódzkim. Łączna długość wałów przeciwpowodziowych w Polsce wynosi ok. 8,5 tys. km. Wały te chronią łącznie blisko 1,1 mln ha terenów w dolinach rzecznych i na obszarach polderowych. W Polsce są one eksploatowane od bardzo wielu lat, tylko ok. 20% jest eksploatowanych krócej niż 20 lat, natomiast ok. 60% ponad 40 lat. Długi okres eksploatacji oraz brak dostatecznej konserwacji, a także powodzie, które wystąpiły w ostatnich latach, przyczyniły się bardzo istotnie do pogorszenia się stanu technicznego obwałowań i zwiększenia potrzeb w zakresie ich modernizacji. Szacuje się, że ok. 38% łącznej ich długości wymaga modernizacji i potrzeby w tym zakresie rosną systematycznie o kilkaset kilometrów w skali każdego roku.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola teledetekcji w rozpoznaniu i ocenie stanu zasobów odnawialnych w Polsce

Rozwój cywilizacji i wzrost liczby ludności są przyczyną systematycznego uszczuplania zasobów naturalnych, z których tylko część ulega restytucji. Wywołuje to również ujemne skutki środowiskowe i powinno podlegać ścisłemu monitorowaniu. Istotną rolę w tym zakresie spełnia teledetekcja satelitarna, od wielu lat wykorzystywana do tego celu. W pracy omówiono kierunki i zakres stosowania w Polsce metod teledetekcyjnych do rozpoznawania i oceny stanu zasobów odnawialnych, zwłaszcza powierzchniowej struktury użytkowania ziemi, stanu roślin uprawnych oraz warunków meteorologicznych, tworzących warunki ich plonowania, stanu zdrowotnego i struktury drzewostanów leśnych oraz skutków pożarów lasów, jakości i chwilowych stanów wód z uchwyceniem zjawisk ekstremalnych (powodzie), rozpoznania rozmiarów zanieczyszczenia powietrza pyłami przemysłowymi. Wskazano także konkretne przykłady praktycznych efektów, które przyniosła współpraca sektora badawczego w dziedzinie teledetekcji ze służbami odpowiedzialnymi za stan środowiska w Polsce i racjonalne gospodarowanie zasobami odnawialnymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Różnice w plonowaniu łąk i pastwisk na glebach torfowych w doświadczeniach łąkarskich w skali produkcyjnej

Celem pracy jest, między innymi, opracowanie modelu funkcji produkcji pasz (dokładniej - parametrów tej funkcji) dla dolinowych obszarów torfowych. Postawiono hipotezę roboczą, że wyniki produkcyjne - plony pasz z trwałych użytków zielonych - nie różnią się istotnie od wyników w skali doświadczalnej, jeśli związki istniejące między określonymi czynnikami produkcji (pratotechnicznymi i klimatycznymi) są podobne. Badania prowadzono na poszczególnych kwaterach trwałych użytków zielonych w Zakładzie Doświadczalnym Melioracji i Użytków Zielonych w Biebrzy przez 26 lat. Wszystkie te prace umożliwiły zgromadzenie unikalnych w skali kraju, udokumentowanych danych liczbowych dotyczących nakładów rzeczowych i efektów produkcyjnych pasz z łąk i pastwisk w określonych warunkach przyrodniczych w skali produkcyjnej. Dzięki temu można je było porównać z wynikami badań uzyskanymi w tych samych warunkach w skali doświadczalnej. W wyniku przeprowadzonych badań nie potwierdziła się hipoteza robocza. Z porównania plonów uzyskanych w skali doświadczalnej i produkcyjnej wynika, że plony paszy pastwiskowej w skali produkcyjnej są mniejsze od plonów w skali doświadczalnej o ok. 14%, siana łąkowego o ok. 25%, a zielonek na susz, kiszonkę i zielonkę do alkierza średnio o ok. 16%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Realizacja programu rolnośrodowiskowego w województwie warmińsko-mazurskim

W pracy podjęto próbę oceny efektów działania programu rolnośrodowiskowego w województwie warmińsko-mazurskim. Materiał badawczy stanowiły dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Regionalnego w Olsztynie, Głównego Urzędu Statystycznego oraz Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. W latach 2004-2006 rolnicy z woj. warmińsko-mazurskiego najczęściej realizowali pakiety ochrona wód i gleb (41 552,6 ha, 4,6% GO) oraz rolnictwo ekologiczne (153 336 ha, 1,2% UR). Wyniki analizy materiału badawczego świadczą, że zmiany w programie rolnośrodowiskowym na lata 2007-2013 mogą przyczynić się do lepszego wykorzystania środków. Konieczna jest jednak bieżąca analiza nie tylko pakietów, ale również grup roślin w ramach poszczególnych pakietów, wsparcie w zakresie kampanii promocyjnej produktów ekologicznych oraz przetwórstwa i dystrybucji produktów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ rolniczego użytkowania zlewni podgórskiej i opadów atmosferycznych na jakość wód odpływających z jej obszaru

W pracy omówiono wyniki trzyletnich badań wpływu rolniczego użytkowania zlewni podgórskiej oraz opadów atmosferycznych na jakość wód odpływających z jej obszaru. W próbkach wody opadowej i powierzchniowej, pobieranych średnio dwa razy w miesiącu, oznaczano: zawiesinę ogólną, pH, amoniak, azotany, fosforany, przewodność elektryczną właściwą, substancje rozpuszczone, siarczany, chlorki, wapń, magnez, mangan i żelazo. Na podstawie analizy wyników stwierdzono, że - z wyjątkiem amoniaku - średnie wartości pozostałych wskaźników były statystycznie istotnie większe w wodach odpływających niż w opadowych. Średnie stężenie amoniaku okazało się natomiast istotnie większe w wodzie opadowej. Ocena jakości wody odpływającej z obszaru zlewni podgórskiej użytkowanej rolniczo wykazała, że wodę tę należy zakwalifikować do IV klasy czystości. O takiej ocenie przesądziły stężenie azotanów i zawartość zawiesiny ogólnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Okresy posuszne w rejonie Bydgoszczy

Do oceny okresów posusznych w rejonie Bydgoszczy w okresie wegetacyjnym wykorzystano: metodę ciągów dni bezopadowych, klasyfikację opadów Kaczorowskiej na podstawie wskaźnika względnego opadu i klasyfikację Marcilonka na podstawie rozkładu prawdopodobieństwa opadu. W rejonie Bydgoszczy opady atmosferyczne są małe i często występują okresy posuszne. W latach 1972-2001 w ciągu okresu wegetacyjnego notowano średnio dwa okresy posuszne trwające 11-15 dni i jeden trwający 15-20 dni. Co drugi rok występował okres posuszny trwający ponad 20 dni. Najdłuższy okres bezopadowy trwał 38 dni, a średnio w badanym wieloleciu 21-22 dni. Co roku można spodziewać się około 50-60 dni z posuchą atmosferyczną. W każdym miesiącu istnieje możliwość wystąpienia posuchy. Na podstawie klasyfikacji według Kaczorowskiej i Marcilonka kwiecień, maj, czerwiec oraz wrzesień najczęściej były miesiącami suchymi. Były one bardziej suche niż przeciętne w ponad 40% przypadków. 
Ze względu na to, że w klasyfikacji Kaczorowskiej i Marcilonka najkrótszym okresem oceny warunków opadowych jest miesiąc, nie są one przydatne do operacyjnego monitorowania suszy. Do tego celu przydatna może być metoda ciągów bezopadowych, pod warunkiem ustalenia miarodajnego opadu przerywającego okres posuszny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena składu granulometrycznego zawiesiny w mokrym opadzie atmosferycznym na tle jego właściwości fizykochemicznych

W pracy przedstawiono wyniki badań składu granulometrycznego i właściwości fizykochemicznych opadów atmosferycznych w próbkach pobranych w okresie od stycznia do maja 2004 r., z terenów charakteryzujących się zróżnicowanym stopniem antropopresji. Przestrzenny rozkład punktów pomiarowych oraz okres prowadzenia badań umożliwił porównanie składu chemicznego i zawartości zanieczyszczeń pyłowych w opadach śniegu i deszczu. Wyniki badań granulometrycznych świadczą o dużym znaczeniu opadów atmosferycznych jako źródła zanieczyszczeń obszarowych, a znajomość zawartości tych zanieczyszczeń jest pomocna w projektowaniu i rozwiązywaniu problemów związanych z eksploatacją kanalizacji deszczowych oraz urządzeń infiltrujących wody opadowe do gruntu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość związków azotu w wodzie na Wzgórzach Sokólskich

W pracy przedstawiono ocenę stężenia związków azotu w wodzie gminy Szudziałowo położonej w północno-wschodniej Polsce, na Wzgórzach Sokólskich. Spośród badanych typów wody (powierzchniowe i podziemne) największe stężenie azotu azotanowego zanotowano w wodzie podziemnej pierwszego poziomu wodonośnego. W wodzie ze środkowej i północnej części gminy Szudziałowo stężenie to nie przekraczało wartości dopuszczalnych dla wody przeznaczonej do spożycia oraz zaproponowanych jako graniczne w dyrektywie azotanowej. W wodzie z zalesionej części gminy stężenie azotanów było niewielkie. Woda pierwszego poziomu wodonośnego na omawianym obszarze jest powszechnie wykorzystywana do zaopatrzenia ludności w wodę do picia, dlatego szczegółowe monitorowanie jej jakości jest bardzo ważne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Frakcje azotu w glebach torfowo-murszowych w dolinie górnego Liwca

Celem pracy było zbadanie właściwości trzech płytkich gleb torfowo-murszowych, zlokalizowanych w dolinie górnego biegu rzeki Liwiec, a także określenie zmian zawartości i udziału azotu glebowego w sekwencyjnie wydzielonych frakcjach tego pierwiastka. W poziomach murszowych, w stosunku do torfowych, stwierdzono większą zawartość popiołu surowego oraz ogólnego azotu i fosforu, a mniejszą - węgla związków organicznych, a także mniejsze wartości C<sub>org</sub>/N<sub>og</sub>  oraz C<sub>org</sub>/P<sub>og</sub>. Proces murszenia spowodowany odwodnieniem badanych gleb przyczynił się do zwiększenia ilości mineralnych form azotu, organicznego azotu rozpuszczalnego oraz azotu łatwo i trudno hydrolizującego. W warstwach murszu, w stosunku do torfu, stwierdzono zwiększenie udziału organicznych związków azotu łatwo i trudno hydrolizujących, a zmniejszenie udziału związków niehydrolizujących.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasilanie środowiska makropierwiastkami zawartymi w mokrym i suchym opadzie w rejonie Bukowiny Tatrzańskiej

Pracę poświęcono deponowaniu podstawowych makropierwiastków zawartych w opadzie atmosferycznym na powierzchni zlewni. Badania składu chemicznego dotyczyły opadu mokrego i suchego i prowadzone były w latach 2000-2001 na terenie Pogórza Spisko-Gubałowskiego w gminie Bukowina Tatrzańska w miejscowości Czarna Góra. W omawianym rejonie w okresie badawczym stwierdzono znaczną przewagę opadów letnich (67,2% sumy rocznej) nad opadami okresu zimowego. W okresie badań suma stężeń badanych jonów w opadzie mokrym wyniosła średnio 10,09 mg&#183dm-&#179, natomiast w opadzie suchym - 9,15 mg&#183dm-&#179. Średni roczny ładunek składników chemicznych dostarczanych na powierzchnię 1 ha z opadem mokrym wyniósł 97,13 kg, a z opadem suchym 57,67 kg, co daje łączny ładunek 154,80 kg.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości i bariery w produkcji biogazu z biomasy trwałych użytków zielonych w Polsce

W Polsce powierzchnia trwałych użytków zielonych (TUZ) stanowi niewiele ponad 20% użytków rolnych. W ostatnich latach średnio około 20% powierzchni TUZ jest nieużytkowane, co prowadzi do procesu ich degradacji. Ewentualne nadwyżki biomasy z TUZ mogą być wykorzystywane na cele energetyczne, jako substrat do produkcji biogazu. Szacuje się, że w Polsce rocznie na cele energetyczne z TUZ można pozyskać około 2,3-3,4 mln Mg biomasy, z której można wyprodukować około 1,1-1,7 mld m³ ·rok<sup>-1</sup>  biogazu. Wydajność produkcji zarówno biogazu, jak i metanu z biomasy użytków zielonych zmienia się w szerokim zakresie i zależy od wielu czynników, takich jak intensywność użytkowania, skład gatunkowy oraz sposób konserwacji runi łąkowej. W rozwoju biogazowni rolniczych w Polsce istnieją wciąż pewne ograniczenia i trudności, z których najistotniejsze to bariery ekonomiczne, organizacyjne i prawne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwagi do propozycji uznania całego obszaru Polski jako wrażliwego na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych

Przeprowadziliśmy krytyczną ocenę dokumentu "Ocena wyznaczonych w Polsce stref wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu" [2007], opracowanego przez konsorcjum koordynowane przez Alterra z Holandii. W dokumencie tym wykorzystano polskie materiały obrazujące stan jakości wody w Polsce oraz dane statystyczne o rolnictwie, wszystko z wyraźnym celem wykazania konieczności uznania całego obszaru rolnictwa w Polsce jako wrażliwego na związki azotu. Nie udowodniono wprawdzie, by zanieczyszczenie wody azotanami i eutrofizacja zasobów wody obejmowała istotnie większe obszary, niż wyznaczyło je Ministerstwo Środowiska w 2006 r. Uważamy, że zalecenie objęcia obszaru całego kraju jako wrażliwego na związki azotu jest merytorycznie nieuzasadnione, co udowodniliśmy, komentując poszczególne argumenty zawarte w dokumencie. Ponadto przyjęcie tego zalecenia spowodowałoby poważne konsekwencje dla społeczności rolników, a na pewno zniechęciłoby ją do jakichkolwiek spontanicznych działań na rzecz ochrony środowiska. Równocześnie uważamy, że wdrożenie dyrektywy azotanowej we wszystkich gospodarstwach polskich (lub ich większości) nie daje żadnej gwarancji poprawienia jakości wody w Polsce.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan obecny i kierunki gospodarowania na użytkach zielonych zgodne z wymogami wspólnej polityki rolnej

Celem pracy jest ocena stanu istniejącego oraz nakreślenie kierunków (strategii) gospodarowania na użytkach zielonych zgodnego z reformowaną Wspólną Polityką Rolną po 2013 r.. W ramach tej polityki wyszczególniono cztery kierunki gospodarowania, wpisujące się w określone modele rolnictwa - dotychczasowego (zerowego), środowiskowego, produkcyjnego i zintegrowanego. W ostatnich dziewięciu latach (2000-2008) trzy pokosy zbiera się średnio z 24,2% łąk, dwa - z 34,2%, a jeden - z 24,2%. Z danych tych wynika, że łąki dostarczające paszę stanowią tylko nieco ponad 58% ich powierzchni ogólnej, ponieważłąki jednokośne można utożsamiać z powierzchniami koszonymi tylko w celu uzyskania dopłat. Średnie z ostatnich lat plony łąk wynoszą 4,2 t·ha<sup>-1</sup> siana, a pastwisk ok. 15-16 t·ha<sup>-1</sup> zielonki, co pozwala utrzymywać na nich zaledwie 1-1,5 DJP·ha<sup>-1</sup>. Mając na uwadze kierunki gospodarowania wyszczególnione wcześniej w ramach WPR, wyróżniono następujące, przyszłościowe kierunki (strategie) gospodarowania na trwałych użytkach zielonych - zintegrowany (zrównoważony), produkcyjny (intensywny), zerowy (dotychczasowy) i środowiskowy. Omawiając poszczególne kierunki podano argumenty za ich realizacją oraz jej uwarunkowania. W konkluzji podano następujący "ranking" analizowanych kierunków: zrównoważony - intensywny  - zerowy - środowiskowy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka