rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bezpieczeństwo w szkole w opinii uczniów i rodziców – komunikat z badań

Bezpieczeństwo jest ważnym aspektem ludzkiej egzystencji. Zabezpieczenie tej elementarnej potrzeby dziecka, jakim jest poczucie bezpieczeństwa, stało się w ostatnich latach jednym z najpoważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi placówkami oświatowymi. Kwestia bezpieczeństwa w szkole stanowi kluczowe i centralne zagadnienie systemu oświaty. W wyniku wielu reform, mających na celu ulepszenie systemu oświaty, nastąpiło obciążenie szkół wytycznymi z zakresu bezpieczeństwa szkolnego oraz profilaktyki w tym zakresie. Placówki oświatowe wdrażają je na podstawie uprzednio przeprowadzonych diagnoz bezpieczeństwa uczniów, nauczycieli a także rodziców. Wyniki służą sformułowaniu odpowiedzi na pytania odnośnie do rodzaju i skali zagrożeń środowiska szkolnego oraz sposobów ich rozwiązywania. Określanie poziomu bezpieczeństwa rozumianego jako wolność od zagrożeń młodzieży szkolnej przeprowadza się na podstawie subiektywnego odczucia ucznia. Ze względu na szczególną rolę doświadczeń ucznia na każdym etapie edukacji szkolnej, ich znaczenia dla rozwoju wewnętrznej motywacji do nauki oraz budowania zaufania do dorosłych, stworzony dzieciom klimat oraz bezpieczeństwo na terenie szkoły wydają nieocenione. Celem artykułu jest analiza problematyki poczucia bezpieczeństwa w szkole podstawowej i gimnazjum w opinii uczniów i rodziców. Zawarte w pracy spostrzeżenia opierają się na zaprezentowanej wiedzy teoretycznej, a także na wynikach przeprowadzonych przez autorki badań dotyczących omawianego tematu. Ważnym elementem artykułu są wnioski odnoszące się do działań wychowawczych na rzecz podniesienia poziomu bezpieczeństwa, a tym samym samopoczucia uczniów w wybranej, konkretnej szkole.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Nauczyciel w koncepcji edukacyjnej analizy transakcyjnej

Problematyka edukacyjna pojawiła się wcześnie w obszarze zainteresowań analizy transakcyjnej (AT). Jeden z pierwszych artykułów na ten temat dotyczył podobieństw i różnic między pracą psychoterapeuty i nauczyciela. Od tamtej pory nauczyciel oraz jego psychologiczne funkcjonowanie osobiste i zawodowe stało się też przedmiotem zarówno zagranicznych, jak i polskich interesujących prac badawczych, które bez przesady określić można wręcz wspólnym mianem pedeutologii AT. Przywołanie owych dokonań, z reguły mniej znanych w polskiej pedagogice, stało się głównym celem niniejszego artykułu. Zaprezentowano w nim dorobek Zespołu Badawczego Edukacyjnej Analizy Transakcyjnej w Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Walor edukacyjnej analizy transakcyjnej w przygotowaniu zawodowym nauczycieli oraz wychowawców dostrzegły dwie czołowe przedstawicielki tego nurtu na świecie: Sylvia Schachner i Susannah Temple, których poglądy zaprezentowano w tym artykule. Śledząc zakres i charakter polskich publikacji dotyczących nauczyciela na gruncie AT, można mieć nadzieję, że znajdą one swoje kontynuacje w dalszych poszukiwaniach badawczych, odnajdując w ten sposób swoje miejsce jako jeden z dostrzegalnych nurtów polskiej psychopedagogiki i pedeutologii.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Moralne korelaty nastawień wobec pracy kandydatów na nauczycieli-wychowawców

Celem artykułu jest empiryczna charakterystyka nastawień wobec pracy przyszłych nauczycieli-wychowawców oraz moralnych korelatów tych nastawień. Badania przeprowadzono w okresie od grudnia 2017 do lutego 2018 roku w grupie 227 studentów pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego. Sformułowano następujący problem badawczy: Czy istnieje związek pomiędzy nastawieniem wobec pracy a wartościami i uczuciami moralnymi studentów pedagogiki? Przyjęto hipotezę; że zachodzi istotny statystycznie związek pomiędzy nastawieniem wobec pracy a wartościami i uczuciami moralnymi badanych osób. Obliczenia statystyczne wykonane zostały w modelu korelacyjnym. Badani studenci cechowali się głównie nastawieniem do pracy jako sposobu na samorealizację; zaś w najmniejszym stopniu – jako oznaki prestiżu społecznego i konieczności. Charakteryzowali się raczej wysokim wartościowaniem wiedzy i poznania oraz pomocy innym ludziom; często też dążeniem do piękna; harmonii i tworzenia. Ponadto; przeciętnym wartościowaniem dóbr konsumpcyjnych i wygód życia oraz raczej obniżonym dążeniem do dominacji i posiadania władzy nad innymi ludźmi. W pomiarze uczuć moralnych dominowały pozytywne wartości związane z realizowaniem norm moralnych. Analiza korelacji wykazała szereg powiązań pomiędzy badanymi cechami. Najkorzystniejszymi wartościami i uczuciami moralnymi cechowały się osoby; które w większym stopniu postrzegały pracę jako narzędzie samorealizacji. Pozytywny obraz badanych zmiennych wykazywały też osoby nastawione do pracy jak do powinności społecznej; miejsca realizacji potrzeb tożsamości i identyfikacji oraz nawiązywania kontaktów społecznych. Natomiast traktowanie pracy jako ekonomicznej konieczności czy oznaki społecznego prestiżu powiązane było z mniej moralnym nastawieniem do realizacji i przekraczania norm oraz większym nasileniem niekonstruktywnych potrzeb doznawania uciech doczesnych i dominacji nad innymi ludźmi.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Źródła do działalności edukacyjnej konwiktu szlacheckiego w Tarnopolu

W tworzeniu monografii instytucji edukacyjnej należy odwołać się do źródeł rękopiśmiennych związanych z działalnością zakonu jezuitów i tych bezpośrednio odnoszących się do konwiktu w Tarnopolu. Kluczowym materiałem źródłowym będą dekrety określające program i metody nauczania, spisy profesorów i uczniów, instrukcje dla nauczycieli i wychowawców pracujących w konwikcie, reguły szkolne dla konwiktu w Tarnopolu, programy muzyczne i teatralne. Ważnym materiałem będą wydawnictwa źródłowe, należy tu uwzględnić przede wszystkim: ustawy, rozporządzenia i dekrety władz zaborczych dotyczące prowadzenia, funkcjonowania, organizacji szkół w cesarstwie austriackim. Cennym materiałem źródłowym będą również różnego typu wydawnictwa okolicznościowe czy wspomnienia uczniów. Znaczącą pomocą w określeniu działalności edukacyjnej konwiktu będą opracowania powstałe wcześniej, a dotyczące bezpośrednio szkoły, jak i działalności zakonu jezuitów tamtego okresu. Przywołane w artykule źródła rękopiśmienne, drukowane i wspomniane opracowania nie wyczerpują w pełni podjętego tematu. Należy zaznaczyć, że nie ma pełnych źródeł dotyczących konwiktu tarnopolskiego. Mam nadzieję, że przedstawiony materiał źródłowy pozwoli na odtworzenie działalności edukacyjnej tego konwiktu, niewątpliwie zasługującego na przypomnienie, chociażby ze względu na jego znaczenie w kształceniu polskiej młodzieży w dobie zaborów.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Pasja jako istotny wymiar doświadczania pracy

Praca w życiu człowieka pełni rolę osobistą i społeczną. Refleksja nad zrozumieniem jej istotnego znaczenia jest konieczna do tego, by właściwie włączyć pracę do życia. Właściwe włączenie polega na tym, że stanowi ona z życiem harmonijną całość i jest źródłem poczucia sensu i radości. W artykule wskazano różne sposoby doświadczania pracy: jako źródła środków materialnych, obowiązku społecznego, kształtowania tożsamości, przestrzeni samorealizacji, pozycji społecznej oraz nawiązywania kontaktów z innymi osobami. Zwrócono uwagę na związek jakości wykonywania pracy z tym jej wymiarem, który nazwano pasją. Wyjaśniono czym jest pasja oraz czym charakteryzuje się osoba wykonująca pracę z pasją. Pokazano znaczenie pasji na przykładzie badań amerykańskiego psychologa Mihály’a Csíkszentmihályiego. Autor przez ponad 25 lat prowadził badania, w których starał się wyjaśnić dlaczego jedne osoby doświadczają maksymalnego przeżywania wykonywanej czynności, a inne nie, chociaż wykonują tę samą czynność. Na ich podstawie opracował teorię przepływu (flow theory). Konsekwencją braku pasji jest przeciętność osiąganych rezultatów pracy. Negatywne konsekwencje pojawiają się również wtedy, gdy człowiek traktuje pasję instrumentalnie, czyli jako środek do osiągnięcia innych sukcesów. W artykule scharakteryzowano przykłady takiego nastawienia współczesnego człowieka do pasji. Prawdziwa pasja trwa dopóki jest przestrzenią wolności osoby i nie wynika z żadnej konieczności. Pedagogiczna interpretacja powinna więc być skoncentrowana na tworzeniu warunków sprzyjających kształtowaniu i rozwijaniu pasji, a nie wskazywaniu do czego może się ona przydać.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Profesor Marian Kucała jako naukowiec, mistrz i nauczyciel

Artykuł jest skrótowym opisem dokonań naukowych i dydaktycznych prof. dra hab. Mariana Kucały (1927–2014), wybitnego językoznawcy, mistrza i nauczyciela. Profesor Kucała jest autorem ponad 300 książek, artykułów i opracowań z zakresu dialektologii, historii języka polskiego, leksykografii historycznej i współczesnej, języka religijnego, onomastyki, poprawności językowej, współczesnego języka polskiego, a nawet glottodydaktyki. Był zasłużonym pracownikiem naukowym Instytutu Języka Polskiego PAN, nauczycielem akademickim, wychowawcą wielu roczników polonistów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, popularyzatorem wiedzy o języku ojczystym. Wniósł ogromny wkład naukowy i organizacyjny w rozwój „Języka Polskiego”, jednego z najbardziej cenionych polskich czasopism językoznawczych. Do najważniejszych prac Pana Profesora należą następujące publikacje zwarte: Porównawczy słownik trzech wsi małopolskich
 Rozwój iteratiwów dokonanych w języku polskim; Rodzaj gramatyczny w historii polszczyzny; Jakuba Parkosza traktat o ortografii polskiej; Twoja mowa cię zdradza. Regionalizmy i dialektyzmy języka polskiego; Mały słownik poprawnej polszczyzny. W roku 2000 Instytut Języka Polskiego PAN wydał zbiór jego najważniejszych artykułów naukowych – Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice. Profesor Marian Kucała był współredaktorem Słownika staropolskiego oraz twórcą koncepcji i redaktorem Słownika polszczyzny Jana Kochanowskiego. Jego prace naukowe z zakresu językoznawstwa diachronicznego i synchronicznego w najróżniejszych jego aspektach należą do głównego nurtu polskiego i słowiańskiego językoznawstwa. Profesor Marian Kucała prowadził wszechstronne badania językoznawcze, miał ogromną wiedzę na temat funkcjonowania języka polskiego w aspekcie diachronicznym i synchronicznym, cieszył się wielkim uznaniem w środowisku językoznawczym jako naukowiec i jako mistrz, promotor, nauczyciel, redaktor, który wywarł ogromny wpływ na rozwój naukowy wielu językoznawców w Polsce, udzielając im swojej wiedzy i patronując ich pracom naukowym.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Jan Konopnicki (1905–1980) – badacz szkolnictwa i organizator edukacji nauczycieli polskich na uchodźstwie

Jan Konopnicki spędził lata II wojny światowej na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii. Początkowo służył w wojsku polskim rozlokowanym na ternie Szkocji. Wkrótce jednak aktywnie włączył się w działalność oświatową Zrzeszenia Nauczycieli Polaków w Wielkiej Brytanii i nawiązał kontakt z nauczycielami brytyjskimi. Współpracował z Urzędem Oświaty i Spraw Szkolnych oraz Ministerstwem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego rządu RP w Wielkiej Brytanii. Był organizatorem i kierownikiem wielu kursów organizowanych dla nauczycieli polskich przebywających na Wyspach Brytyjskich. Kierował polskim Kursem Pedagogicznym na Uniwersytecie w Edynburgu, przygotowującym nauczycieli przedmiotów pedagogicznych dla przyszłych zakładów kształcenia nauczycieli w kraju, opracował program nauczania dwuletniego liceum pedagogicznego na uchodźstwie i sformułował koncepcję kształcenia nauczycieli w Polsce w okresie przejściowym po zakończeniu wojny. Wraz z grupą kilkudziesięciu nauczycieli wiele uwagi poświęcił badaniom nad dorobkiem szkolnictwa brytyjskiego. Pod jego kierownictwem rozwinięto także badania naukowe (z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety) nad dziećmi z niektórymi zaburzeniami rozwoju. Ich rezultatem były publikacje zwarte oraz artykuły zamieszczane na łamach „Wiadomości Nauczycielskich”. Po zakończeniu wojny wrócił do Polski.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Oddziaływanie autorytetu w procesie samowychowania

Samowychowanie to świadome i celowe kierowanie sobą, które wyraża się w aktywności własnej. Podejmowane wysiłki samowychowawcze wyrażają się w samodzielnym określaniu sobie celów, do których się dąży we własnym rozwoju, dobieraniu metod, ustalaniu wartości, stawianiu sobie zadań i wymagań oraz ocenianiu postępów. U podstaw samowychowania stoi przyswojenie sobie i zaakceptowanie ideału/wzorca „ja idealnego”, które będzie stanowić punkt wyjścia do reeksji i pod-jęcia pracy nad sobą, ale również będzie wyznaczać aktywność własną jednostki we wszystkich etapach samowychowania. Celem artykułu jest ukazanie roli jaką może odegrać uznany przez młodego człowieka autorytet w jego własnym rozwoju. Wskazane zostały elementy charakteryzujące istnienie autorytetu, takie jak: kształtowanie się autorytetu, sposób jego oddziaływania, funkcjonowanie w relacji osobowej oraz dobrowolność jego uznania. Mogą one pomóc młodym w procesie rozwoju, w dochodzeniu do osiągania własnego „ja”.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzice wobec wychowania seksualnego młodzieży. Raport z badań

W artykule przyjęto tezę, że rodzina stanowi istotne środowisko wychowania seksualnego. Jako takie, może stanowić cenne źródło wsparcia i wiedzy dla dojrzewającej młodzieży w kontekście jej seksualności. Pierwsza część tekstu poświęcona została omówieniu tezy mówiącej o rodzinie jako istotnym środowisku wychowania seksualnego. W dalszej kolejności przedstawione zostały metodologiczne założenia przeprowadzonych badań. Przynoszą one odpowiedź na pytanie: Jaki jest stosunek rodziców wobec wychowania seksualnego ich dzieci? Przyjęto następujące szczegółowe problemy badawcze: Jaka jest aktywność wychowawcza rodziców w kontekście seksualności ich dzieci? Jakie trudności związane z wychowaniem seksualnym dzieci dostrzegają rodzice? Jakie potrzeby związane z wychowaniem seksualnym dzieci odczuwają rodzice? Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego. Wzięło w nich udział 77 rodziców dzieci w wieku 15–18 lat, uczących się w ostatnich klasach szkół podstawowych oraz szkołach ponadgimnazjalnych z obszaru Gminy i Miasta Szczecin. Wśród ankietowanych rodziców było 66 kobiet i 11 mężczyzn w wieku od 33 do 58 lat. W środkowej części tekstu prezentowane są uzyskane wyniki badań, opatrzone w podsumowaniu płynącymi z nich wnioskami pedagogicznymi. W odniesieniu do poznania aktywności wychowawczej badanych rodziców, zdecydowana większość z nich realizuje wychowanie seksualne swoich dzieci. Odnotowano również, że badani szeroko rozumieją proces wychowania seksualnego dostrzegając, że wiele sytuacji codziennego życia, takich jak sposób odnoszenia się do siebie rodziców czy wartości pielęgnowane w rodzinie, pozostaje nieobojętne dla wychowania seksualnego ich dzieci. Niemniej jednak tematyka rozmów rodziców z dziećmi ma charakter bardziej instrumentalny niż relacyjny. Całość artykułu stanowi pedagogiczną refleksję dotyczącą problematyki wychowania seksualnego podejmowanego przez rodziców adolescentów.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Między wiedzą naukową a mądrością w pedagogice – w obszarze filozofii wychowania

Artykuł podejmuje problem tożsamości filozofii wychowania i jej specyfiki jako subdyscypliny pedagogicznej, postulując zarazem pewien model jej uprawiania, który może pozwalać na realizowanie jej w dawnych kategoriach nie tylko dyscypliny naukowej, ale także zawierającej i reprezentującej mądrość pedagogiczną. Cała zresztą filozofia, dążąc do spełniania wymagań wiedzy naukowej, zawsze dążyła do bycia źródłem mądrości w życiu indywidualnym i społecznym (idąc za dawną tradycją postrzegania roli filozofa jako mędrca) i nie zadawalała się jedynie wytwarzaniem wiedzy naukowej. Stwierdzenie Th. Kampmanna o filozofii znajdującej się między odwieczną mądrością a czasowo uwarunkowaną wiedzą posłużyło autorowi za podstawę do zaproponowania podejść w badaniach rzeczywistości wychowania (konkretnie metody fenomenologicznej, hermeneutycznej, dialektycznej i systemowej), które – podejmując wyzwania życia i opierając się na życiu (Lebenswelt) – pozwoliłyby na osiąganie mądrości pedagogicznej. Propozycja ta, nie wykluczając obecności także religii – „filozofowania w wierze” – jak postulował Gilson, zachęca do przechodzenia od danych naukowych (także nauk szczegółowych) do ujęć „bliskich życiu”, aspirujących do odkrywania „odwiecznych racji rzeczy” (aeternae rationes rerum), poprzez które możliwe byłoby dochodzenie do pedagogicznej mądrości.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
O problemie duchowości w pedagogice resocjalizacyjnej

Artykuł podejmuje próbę ukazania możliwości zwiększenia poziomu efektywności readaptacji społecznej skazanych, jaki może wynikać z połącznia założeń tradycyjnej resocjalizacji i resocjalizacji twórczej z założeniami pedagogiki towarzyszenia. Innymi słowy, chodzi o zwrócenie uwagi na potencjał transcendencji w szeroko pojmowanych procesach resocjalizacji. Tę próbę poszerzenia refleksji resocjalizacyjnej o aspekt transcendentalny rozpoczynają zasygnalizowane badania, które ukazują stosunkowo niski poziom życia duchowego skazanych w porównaniu z grupą kontrolną, czyli osobami niekaranymi (studentami warszawskich uczelni). Uzasadniając potrzebę zmiany tej sytuacji, odwołano się do pedagogiki transcendentalnej po to, by na tej podstawie zaproponować obszar dalszych badań i oddziaływań pozostających dotychczas na marginesie refleksji i praktyki kryminologicznej, penitencjarnej czy penologicznej. Przedstawione analizy oparte na promowanej przez Zbigniewa Marka postawie towarzyszenia pozwalają upatrywać pożądanej zmiany w warstwie teoretycznej pedagogiki resocjalizacyjnej, którą przez pryzmat zasygnalizowanych zależności wyraża triada: towarzyszenie – wspomaganie – transgresja.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wprowadzanie w świat wartości w czasach chaosu aksjonormatywnego

Ważne pytania dotyczące wychowania moralnego; pytania o wartości; którymi mamy kierować się w codziennych wyborach; dzisiaj nabierają specjalnej ostrości i szukanie na nie odpowiedzi jest pilnie potrzebne. Upadek autorytetów; negatywne wzorce; relatywizm; ciągłe zmiany – wszystko to utrudnia proces wychowawczy. Konieczność podejmowania działań wprowadzających dzieci i młodzież w świat wartości jest oczywista i bezdyskusyjna. Pojawia się jednak pytanie; jak to zrobić? Analizując badania prowadzone przez studentów w ramach prac dyplomowych; poświęcone wartościom oraz ich wdrażaniu w codzienne życie; pojawiały się liczne wątpliwości i refleksje. Poniższy tekst powstawał w wyniku licznych dyskusji prowadzonych ze studentami w trakcie opracowywania materiału badawczego i jest poszukiwaniem drogowskazów; które mogłyby pomóc w takim przekazywaniu wartości; by dziecko czy młody człowiek chciał uczynić je swoimi. Fundamentem wychowania moralnego jest dorosły; świadomy własnej hierarchii wartości; który ma wewnętrzne przekonanie o ich istocie i ważności. Kolejnym bezspornym elementem jest czas; który pozwoli budować relację autentyczną; pełną zaufania; opartą na dialogu. Tylko w takiej autentycznej relacji; tworzącej przestrzeń wolności; szacunku i otwartości na inność; jest szansa na poznanie; przyjęcie i uznanie za swoje określonej hierarchii wartości.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Możliwości budowania spersonalizowanej przestrzeni edukacyjnej dla wspierania rozwoju dzieci w wieku wczesnoszkolnym

Współczesne środowisko edukacyjne, na skutek dynamicznego rozwoju nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych, posiada w coraz większym stopniu charakter spersonalizowany. Przyczynia się do tego z jednej strony specyfika nowych mediów cyfrowych i możliwość tworzenia wirtualnej przestrzeni, w której ma miejsce proces uczenia się i nauczania, a z drugiej – obecne tendencje w podejściu do procesu kształcenia. Wskazują one na konieczność dostosowania procesu nauczania, w znacznie większym niż dotychczas zakresie, do konkretnych potrzeb ucznia. Kładzie się również nacisk na podmiotowość ucznia i jego samodzielność w podejmowaniu aktywności edukacyjnych. W kontekście tych zjawisk ważnym elementem procesu dydaktycznego wydaje się być projektowanie środowiska dydaktycznego uwzględniającego działania indywidualizacyjne. Przedmiotem niniejszego opracowania uczyniono refleksję nad spersonalizowaną i dostosowaną do możliwości rozwojowych dziecka przestrzenią edukacyjną. Natomiast celem jest opisanie możliwości budowania takiej spersonalizowanej przestrzeni edukacyjnej dla wspierania rozwoju ucznia, zarówno w kontekście teoretycznym, jak i w wymiarze praktycznym. W prowadzonych rozważaniach skoncentrowano się przede wszystkim na potrzebach dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Zwrócono uwagę, że nauczanie dostosowane do indywidualnych preferencji każdego ucznia jest możliwe w grupie dzieci o zróżnicowanych możliwościach intelektualnych. Jest to zadanie, któremu powinien sprostać każdy nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, rozpatrując je nie w kategorii trudności, ale wyzwania. Ponadto wskazano na pewne typy zasobów i narzędzi internetowych, które mogą być użyteczne dla działań edukacyjnych, z punktu widzenia indywidualizacji kształcenia.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Polskie tradycje edukacji domowej

Nauczanie domowe, nazywane także prywatnym, odgrywało ważną rolę w życiu dużej części społeczeństwa polskiego od XVIII do początków XX wieku. Szczególnie szybki wzrost zainteresowania tą formą nauczania miał miejsce w II połowie XIX wieku. Ujawniało się to zarówno w płaszczyźnie praktyki edukacyjnej, jak i refleksji nad programem i metodyką nauczania. W tym ostatnim zakresie ważną rolę odegrali m.in. Adolf Dygasiński i Aniela Szycówna. Swoim teoretycznym dorobkiem wyznaczyli bowiem kierunek rozwoju nowoczesnej polskiej teorii edukacji domowej, stanowiącej wówczas zaplecze praktyki dydaktyczno-wychowawczej. Edukację domową dla swoich dzieci organizowały nie tylko rodziny arystokratyczne i szlacheckie (ziemiańskie), ale również zamożniejsze mieszczańskie, a w niektórych regionach i chłopskie. Spowodowane to było tylko częściowo zwiększającym się uciskiem politycznym (zabór pruski i rosyjski). W głównej mierze wpływ na wzrost zainteresowania tą formą edukacji dzieci miały zachodzące wówczas w społeczeństwie polskim procesy modernizacyjne oraz pogłębiająca się świadomość narodową Polaków.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika