rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ stopnia zmurszenia gleb torfowych na wzbogacanie wody gruntowej w związki azotu, fosforu i RWO

W pracy opisano aspekty ilościowej i czasowej zmienności uwalniania do wody gruntowej związków azotu, fosforu i RWO z gleb torfowo-murszowych o różnym stopniu odwodnienia, warunkującego odmienną intensywność napowietrzenia górnych partii gleby i przemian ich materiału organicznego. Prace prowadzono na zmeliorowanych torfowiskach w północno-zachodniej części środkowego basenu Biebrzy, charakteryzujących się glebami powstałymi z torfów niskich. Badania zlokalizowano na glebach torfowo-murszowych o różnym stopniu zmurszenia (MtI, MtII i MtIII), zagospodarowanych jako ekstensywne łąki kośne, nienawożone.
Zauważono, że im większym stopniem zmurszenia charakteryzowała się gleba torfowa, tym większe było średnie z całego okresu badawczego stężenie NO<sub>3</sub><sup>–</sup> i RWO w wodzie gruntowej. Stężenie NO<sub>3</sub><sup>–</sup> w wodzie gruntowej wzrastało w okresie zimowym. Najsilniej zjawisko to zaznaczało się w profilu gleby MtIII. Zanotowano brak zróżnicowania średniego stężenia NH<sub>4</sub><sup>+</sup> w zależności od stopnia zmurszenia gleby. We wszystkich glebach obserwowano jednak, że największe stężenie tego
składnika występowało w okresach największego obniżenia lustra wody gruntowej. Najsilniejsze wzbogacanie wody gruntowej w PO<sub>4</sub><sup>–3</sup> stwierdzono w glebie o drugim stopniu zmurszenia, co mogło wynikać z tworzenia się łatwo rozpuszczalnych fosforanów amonu. Niezależnie od stopnia zmurszenia gleby torfowej, stężenie RWO w wodzie gruntowej było największe od czerwca do września, pokrywając się z występowaniem najniższego poziomu wody gruntowej i najwyższą temperaturą wody. W roku, w którym obserwowano wyższy od przeciętnego średni poziom wody gruntowej, stężenie RWO w wodzie gruntowej z gleby MtII i MtIII było znacząco większe w porównaniu z latami suchymi, podczas gdy w przypadku gleby MtI stwierdzono sytuację odwrotną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skład florystyczny i walory przyrodnicze zbiorowisk roślinnych w strefie przybrzeżnej jeziora Resko

W pracy przedstawiono wyniki badań (2004-2005) nad występowaniem i strukturą zbiorowisk roślinnych przybrzeżnej strefy jeziora Resko w województwie zachodniopomorskim. Warunki siedliskowe sprzyjały występowaniu gatunków hydrofilnych, które tworzyły zbiorowiska trawiaste i szuwarowe o bardzo uproszczonym składzie gatunkowym. Ogólnie wyróżniono 13 zbiorowisk roślinnych (sześć jednogatunkowych i siedem wielogatunkowych), różniących się składem botanicznym. Najczęściej występowały: skrzyp bagienny (Equisetum fluviatile L.), pałka szerokolistna (Typha latifolia L.) i trzcina pospolita (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud). Największym zróżnicowaniem florystycznym charakteryzowało się zbiorowisko pałki szerokolistnej (Typha latifolia L.) z grążelem żółtym (Nuphar lutea (L.) Sibth. et Sm.) oraz z dużym udziałem roślin dwuliściennych - rdestnicy pływającej (Potamogeton natans L.) i szaleju jadowitego (Cicuta virosa L.). Rośliny dwuliścienne występowały tylko w trzech zbiorowiskach, a ich udział w badanych fitocenozach wynosił od 8,0 do 39,0%. Przeważały grzybienie białe (Nymphaea alba L.) i grążel żółty (Nuphar lutea (L.) Sibth. et Sm.). Z roślin turzycowatych na uwagę zasługuje turzyca dzióbkowata (Carex rostrata Stokes), a z innych - tatarak zwyczajny (Acorus calamus L.) i jeżogłówka gałęzista (Sparganium erectum em. Rchb. s.s.), które tworzyły zbiorowiska jednogatunkowe. Analizowane zbiorowiska miały bardzo duże walory przyrodnicze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Optymalna głębokość wody gruntowej w glebach murszowatych zapewniająca duże uwilgotnienie warstwy korzeniowej łąki

Na podstawie przeprowadzonych w latach 1976-1981 na Polesiu Lubelskim badań krzywych pF, pomiarów lizymetrycznych ewapotranspiracji maksymalnej łąki na glebie MtIIbb w Sosnowicy oraz poziomów wody gruntowej i wilgotności w profilach gleb murszowatych właściwych Me11 i Me33 na obiekcie Żarnica określono optymalne głębokości wody gruntowej, zapewniające wilgotność warstwy korzeniowej odpowiadającą pF = 1,9; 1,7; 2,1 w kolejnych pokosach. Wilgotności takie ograniczają mineralizację substancji organicznej i umożliwiają uzyskanie maksymalnych plonów w warunkach oszczędnego zużycia wody. Podane w pracy optymalne głębokości wody gruntowej, zapewniające wysoką wilgotność gleby, odpowiadającą wartości pF od 1,7 do 2,1, różnicują się w zależności od rodzaju gleby i wielkości ewapotranspiracji. Głębokości te mogą być wykorzystane do sterowania nawadnianiem użytków zielonych na glebach murszowatych właściwych w celu uzyskania maksymalnych plonów i jednoczesnej ochrony tych gleb przed degradacją.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sezonowość jakości wody małych zbiorników retencyjnych w krajobrazie rolniczym Podlasia

Do badań w latach 2001-2003 wytypowano dwa małe, okresowo bezodpływowe zbiorniki retencyjne w województwie podlaskim, utworzone w 2000 r. w wyniku spiętrzenia wód systemów melioracyjnych. Zbiornik Zarzeczany w gminie Gródek (powierzchnia - 11 ha, pojemność - 77 tys. m³, pow. zlewni - 10,1 km², lesistość zlewni - 43%) jest zlokalizowany w rozległej, podmokłej i płaskiej dolinie. Wody opuszczające zbiornik stanowią bezpośredni dopływ rzeki Supraśl (dopływ Narwi). Zbiornik Jasionówka (powierzchnia - 4,5 ha, pojemność - 67 tys. m³, pow. zlewni - 6,8 km², lesistość zlewni - 21%) leży w dorzeczu Brzozówki (dopływ Biebrzy). W zbiornikach zanotowano wyraźny wpływ spływu powierzchniowego na jakość wody. Stężenie większości form azotu w wodach zbiorników w tym okresie jest wyraźnie zwiększone. W wiosennym dopływie związków fosforu dużą rolę odgrywają jego labilne formy, sprzyjające rozwojowi fitoplanktonu. Małe zbiorniki śródpolne mogą przyczyniać się do retencji fosforu w zlewni. W zbiorniku Zarzeczany około 57% fosforu cząstkowego ulega sedymentacji z toni wodnej do osadów dennych. Największym zagrożeniem eutrofizacyjnym dla rzek opuszczających zbiorniki są zwiększone wiosenne przepływy, kiedy oprócz zasilania ze zlewni dochodzi do wynoszenia fosforu deponowanego w osadach dennych zbiorników. W takiej sytuacji dochodzi do kumulowania negatywnego oddziaływania małych zlewni rolniczych na jakość wód ekosystemów znajdujących się poniżej zbiorników.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dynamika stężenia składników biogennych w wodach gruntowych na terenach z różnymi uprawami

W ramach programu wieloletniego realizowanego w Instytucie Technologiczno-Przyrodniczym (PW działanie 1.3) prowadzono monitoring jakości wód gruntowych pod różnymi uprawami polowymi na obszarach lessowych Małopolski, począwszy od 04.2012 r. Analizowano wody gruntowe na terenach objętych intensywną uprawą warzyw, umiarkowanie nawożonymi zbożami oraz słabo nawożonymi i nienawożonymi łąkami trwałymi. Celem pracy było określenie dynamiki stężenia składników biogennych (N-NO<sub>3 </sub>, N-NH<sub>4</sub> i P-PO<sub>4</sub>) w poszczególnych porach roku w latach 2012–2014. Uwzględniono również potas jako składnik podstawowego nawożenia mineralnego. W uprawie warzyw stosowano wysoki poziom nawożenia NPK (4 obiekty): 110–160 kg N; 70– 90 kg P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> oraz 80–100 kg K<sub>2</sub>O∙ha<sup>-1 </sup>. Uprawy zbożowe nawożono mniejszą ilością składników, odpowiednio: 60–80; 30–40 i 60–80 kg∙ha<sup>-1 </sup>. Z dwóch obiektów łąkowych na jednym stosowano tylko obornik w dawce 10 Mg∙ha<sup>-1 </sup> co trzy lata. Na podstawie wyników analiz chemicznych stwierdzono, że w wodach gruntowych pod uprawami warzyw stężenie N-NO<sub>3</sub> było największe. Zwiększone stężenie tej formy azotu obserwowano najczęściej w okresie wiosennym, a najmniejsze w letnim. Wody te odpowiadały najczęściej V klasie jakości i były zagrożone lub zanieczyszczone azotanami ze źródeł rolniczych. Pod uprawami zbożowymi i łąkami jakość wód gruntowych była zdecydowanie lepsza i stężenie N-NO<sub>3</sub> odpowiadało I–III klasie. Jedną z przyczyn dużego zróżnicowania stężenia tego składnika w wodach na terenach pod uprawą warzyw może być brak okrywy roślinnej w okresie jesiennozimowym, co sprzyja wymywaniu go z gleby. Stężenie pozostałych składników w wodzie z poszczególnych punktów pobierania odpowiadało I–III klasie jakości wód wgłębnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenia i ładunki niektórych składników mineralnych w wodach opadowych rejonu Podhala w latach 2002-2004

W pracy przedstawiono wyniki badań z lat 2002-2004, dotyczące stężeń i ładunków składników mineralnych zawartych w wodach opadowych na obszarze Podhala. Punkt poboru próbek do analiz chemicznych zlokalizowano w miejscowości Czarna Góra (gmina Bukowina Tatrzańska) na wysokości około 720 m n.p.m. W wodach opadowych oznaczano zawartość 9 składników: N-NH<sub>4</sub>, N-NO<sub>3</sub>, PO<sub>4</sub>, K, Cl, Mg, Na, Ca, SO<sub>4</sub>, a także określano pH. Wyniki analiz chemicznych oraz pomiary wielkości opadów atmosferycznych umożliwiły obliczenie ładunków badanych składników deponowanych na tym obszarze. Przeprowadzone badania wykazały, że stężenie większości składników, a zwłaszcza SO<sub>4</sub> w wodach opadowych było większe w okresach zimowych niż letnich. Łączny ładunek analizowanych składników wnoszony na powierzchnię terenu wynosił 136,1 kg· ha-¹. W okresie letnim był on niemal dwukrotnie większy niż w zimowym, co świadczy o jego zależności od sumy opadów. Największy udział w łącznym ładunku składników stanowiły SO<sub>4</sub>, Cl i Ca (21,5-22,6%), a najmniejszy - PO<sub>4</sub> (ok. 0,6%).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Renaturyzacja dolin jako metoda ochrony przeciwpowodziowej - efekty przyrodnicze wybranych projektów europejskich

W artykule zestawiono i przedyskutowano efekty przyrodnicze 15 europejskich projektów prowadzonych w dolinach rzek, w czasie realizacji których wykorzystano zabiegi charakterystyczne dla ekologicznych metod ochrony przeciwpowodziowej. We wszystkich tych projektach uzyskano (łub zakłada się uzyskanie) pozytywnego efektu ekologicznego netto podejmowanych działań. Powszechnie wymienianym pozytywnym efektem realizacji projektów jest poprawa warunków bytowania ornitofauny w dolinach rzecznych, a w samych rzekach - polepszenie warunków siedliskowych reofilnych gatunków ryb. Najważniejszą, ze względów przyrodniczych, przeszkodą w łączeniu funkcji ochrony przyrody i ochrony przeciwpowodziowej wydaje się eutrofizacja siedlisk. Istnieje również niebezpieczeństwo degradacji przyrodniczej wyłączanych z produkcji cennych przyrodniczo łąk i pastwisk półnaturalnych, jak również dalszej degradacji obszarów silnie przekształconych. W kontekście tego ważne staje się zachowanie tradycyjnych form gospodarowania rolniczego na części obszarów poddawanych zalewom. W literaturze dotyczącej tych projektów stosunkowo często opisywane są krótkotrwałe efekty negatywne związane z fazą realizacji działań inżynieryjnych. Długotrwałe negatywne efekty ekologiczne zdarzają się rzadko i dotyczą przede wszystkim zmniejszenia pojemności ekosystemu w stosunku do niektórych grup organizmów w następstwie zmiany struktury siedlisk. Szersze zastosowanie ekologicznych metod ochrony przeciwpowodziowej może być trudne, wymaga wypracowania kompleksowego modelu gospodarki wodnej w skali całej zlewni i akceptacji społecznej. Wydaje się jednak, że dla wielu obszarów jest to najkorzystniejsze rozwiązanie, mogące uwzględniać interesy ochrony przyrody i gospodarki człowieka.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania substancji organicznej i fosforu ze ścieków w oczyszczalniach hydrofitowych

Układ technologiczny analizowanej oczyszczalni to stanowiące część biologiczną złoże gruntowo-trzcinowe z podpowierzchniowym poziomym przepływem ścieków oraz staw, poprzedzone osadnikiem. W latach 2004-2005, czyli w szóstym i siódmym roku eksploatacji oczyszczalni, pobierano próby ścieków z poszczególnych elementów systemu oraz próby ścieków odpływających z obiektu, w których określano zawartość substancji organicznej (wyrażonej wskaźnikiem BZT<sub>5</sub> ) oraz fosforu. Oceny skuteczności usuwania zanieczyszczeń dokonano w odniesieniu do złoża i całego systemu oczyszczania ścieków. W pracy wykorzystano również wyniki analiz z wcześniejszych lat (od drugiego do piątego roku eksploatacji obiektu), udostępnione przez administratora oczyszczalni. W wyniku obserwacji stwierdzono, że skuteczność usuwania substancji organicznej w złożu w 2004 r. wynosiła od 77,5 do 85,5%, a w pierwszej połowie 2005 r. - od 52,9 do 90,3%, zaś w przypadku fosforu obserwowano zarówno zmniejszanie, jak i zwiększanie się stężenia w ściekach. Skuteczność usuwania substancji organicznej w całym systemie w 2004 r. wynosiła od 85,7 do 97,7% (BZT<sub>5</sub> = 10-40 mg O<sub>2</sub>·dm-³-³ w ściekach oczyszczonych), a w pierwszej połowie 2005 r. od 77,4 do 91,4% (BZT<sub>5</sub> = 20-70 mg O2·dm-³ w ściekach oczyszczonych). Stężenie fosforu w ściekach oczyszczonych w całym systemie w 2004 r. wynosiło 0,03-0,7 mg·dm-³ , a w pierwszej połowie 2005 r. 0,1-9,8 mg·dm-³ . Na podstawie uzyskanych wyników podjęto również próbę oszacowania tendencji zmian skuteczności usuwania zanieczyszczeń w złożu gruntowo-trzcinowym i całym systemie na podstawie wybranych wskaźników.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kształtowanie się składu chemicznego wód cieku spod Laszczek w następstwie jego przepływu przez obszary różnie zagospodarowane przestrzennie

Przeprowadzono badania składu chemicznego wód powierzchniowych w odpływie ze zlewni cząstkowych, obejmujących: rolniczo użytkowany obszar zasilania podziemnego źródeł i leśny obszar ich bezpośredniego otoczenia, obszar wiejski oraz obszar rezerwatu. W latach 2000–2001 badano zmiany odczynu, ChZT oraz stężenia azotu azotanowego, amonowego, fosforanów, chlorków i wapnia w trzech przekrojach hydrometrycznych Cieku Wschodniego spod Laszczek. W okresach wezbrań zwiększało się stężenie badanych zanieczyszczeń
w wodach cieku. W próbach pobranych za obszarem wiejskim ich wartości przekraczały normy dopuszczalne dla trzeciej klasy czystości wód powierzchniowych. Jakość wód cieku ulegała poprawie po przepłynięciu przez obszar rezerwatu, nadal jednak występowało znaczne stężenie fosforanów pochodzących ze źródeł obszarowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka występowania wezbrań i niżówek w małej zlewni i Nziny Mazowieckiej

Celem pracy jest charakterystyka występowania wezbrań i niżówek w użytkowanej rolniczo zlewni rzeki Zagożdżonki w profilu Płachty Stare i Czarna, na podstawie hydrogramu przepływów dobowych. Badana zlewnia monitorowana jest przez Katedrę Inżynierii Wodnej SGGW w zakresie wybranych wielkości hydrometeorologicznych od 1962 r. i należy do nielicznej grupy małych zlewni badawczych w Polsce, posiadających kilkudziesięcioletnie dane pomiarowe. W pracy wezbrania i niżówki zdefiniowano za pomocą przepływów granicznych, odcinających poszukiwane zjawiska na hydrogramach przepływów dobowych. Okres badawczy obejmował 50 lat (1963–2012) dla profilu Płachty Stare i 22 lata (1991–2012) dla profilu Czarna. Dla obu profili określono i porównano częstość i okres występowania zjawisk oraz ich parametry ilościowe. W badanych kilku dziesięcioleciach w zlewni rzeki Zagożdżonki przepływy wezbraniowe i niżówkowe stanowiły do 10% wszystkich zaobserwowanych dobowych przepływów. W zlewni stwierdzono dominację wezbrań w półroczu zimowym, a niżówek w półroczu letnim. Wraz z przyrostem powierzchni zlewni zauważono wzrost częstości występowania niżówek, wydłużenie czasu ich trwania i zwiększenie objętość deficytu, natomiast w przypadku wezbrań spadek ich liczby, mimo wzrostu czasu ich trwania i objętości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polowe bilanse azotu, fosforu i potasu w gospodarstwie na przykładzie Zakładu Doświadczalnego w Falentach

W Zakładzie Doświadczalnym Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach gospodarowano na areale 80,0 ha gruntów ornych i 100,0 ha użytków zielonych, produkując pasze na potrzeby chowu bydła. Na wybranych polach, reprezentatywnych dla całego gospodarstwa, obliczono polowe bilanse azotu, fosforu i potasu za trzy lata (1998-2000).  Wśród wybranych pięciu pól trzy były użytkowane ornie, a dwa były zajęte przez użytki zielone (łąka i pastwisko). Znając zasobność gleb oraz ich pH, zwapnowano grunty orne, uruchamiając w ten sposób fosfor glebowy, w związku z czym ograniczono nawożenie tym składnikiem. Omawiane pola nawożono mineralnie oraz organicznie. Polowe bilanse azotu, fosforu i potasu z kolejnych lat wykazały znaczne różnice pobrania składników z tych samych pól przez poszczególne uprawy. Różnice te wynikały głównie z potrzeb roślin oraz poziomu i rodzaju nawożenia. Pobieranie składników znacz-nie przekraczające nawożenie mineralne świadczyło o ich wykorzystaniu z wcześniej zastosowanego obornika. Łączny nadmiar niektórych składników z trzech lat świadczy o możliwym ograniczeniu ich nawożenia, co poprawiłoby efektywność produkcji z korzyścią dla środowiska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obieg składników nawozowych w gospodarstwie rolnym - rys historyczny i współczesne podejście

Straty składników nawozowych z produkcji rolnej, zwłaszcza azotu i fosforu, pogarszają wyniki ekonomiczne gospodarstw rolnych oraz wpływają na powstawanie niekorzystnych zmian w środowisku naturalnym. Potrzeba przeciwdziałania temu spowodowała, że w ciągu ostatnich dziesięcioleci (zwłaszcza w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej) znacznie rozpowszechniły się i rozwinęły badania dotyczące obiegu składników nawozowych w rolnictwie. Problematykę tę, w wieloaspektowym ujęciu, zaprezentowano w niniejszej pracy na podstawie przeglądu literatury. Omówiono zmiany zachodzące w przepływie składników nawozowych w kolejnych fazach rozwoju rolnictwa i ich konsekwencje, znaczenie i możliwości wykorzystania modeli obiegu składników nawozowych, współczesne podejście do zarządzania składnikami nawozowymi. Uznano, że badania nad obiegiem składników nawozowych w gospodarstwie rolnym i jego kształtowaniem mają bardzo duże znaczenie dla upowszechnienia metod produkcji rolnej opartych na harmonizacji celów ekonomicznych i ekologicznych i istnieje uzasadniona potrzeba ich rozwijania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ opadu atmosferycznego i temperatury oraz uwilgotnienia gleby łąkowej na uwalnianie i dynamikę mineralnych form azotu

Na przykładzie długoletnich doświadczeń łąkowych na glebie mineralnej, oceniono wpływ warunków meteorologicznych (opadu i temperatury) oraz uwilgotnienia gleby łąkowej na zawartość mineralnych form azotu uwalnianych w procesie mineralizacji jego organicznych związków w latach 1995-2003. Stwierdzono, że przede wszystkim temperatura oraz wielkość opadu decydują o wydajności mineralizacji związków azotu, zwłaszcza w przypadku gleby łąkowej o mniej korzystnych warunkach uwilgotnienia. Obliczona różnicowa wydajność mineralizacji, wyrażona zawartością N-min, wynosząca ok. 70-150 kg N·ha-¹ stanowi nadwyżkę azotu mineralnego uwolnionego w glebie w procesie mineralizacji jego organicznych związków. Wykazany w ostatnich latach wzrost intensywności mineralizacji w glebach łąkowych może świadczyć o wpływie globalnych zmian klimatycznychna ten proces.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ładunek składników nawozowych wnoszonych z opadem atmosferycznym na powierzchnię ziemi na przykładzie pól doświadczalnych w Falentach

W pracy przedstawiono stężenia składników nawozowych w próbkach wody opadu atmosferycznego, pobieranych w Falentach w latach 1988-2003. Mierzono pH oraz stężenie azotu azotanowego, azotu amonowego, fosforanów, siarczanów, chlorków, sodu, potasu, magnezu i wapnia. Obliczono ładunki składników nawozowych wnoszonych na powierzchnię ziemi w ciągu roku. Przeciętnie rocznie na powierzchnię gleby opadało na hektar około 17 kg N, 0,36 kg P i 18 kg Ca. Ładunek wapnia tylko w 45% zobojętniał zakwaszenie gleby powodowane opadem azotanów i amonu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka warunków meteorologicznych w rejonie doświadczeń łąkowych w Falentach

Celem pracy jest charakterystyka warunków meteorologicznych w Falentach w latach 1981-2001 na tle wielolecia. W okresie wegetacyjnym o prawidłowym rozwoju roślin decydują optymalne temperatury oraz opady zapewniające odpowiednią wilgotność gleby. Na rozwój roślin ma również wpływ przebieg warunków meteorologicznych w okresach poza wegetacją. W okresie badań występowały lata, a także kilkuletnie okresy z opadami znacznie odbiegającymi od średnich z wielolecia. Najmniejsze opady odnotowano w latach 1986-1993, a najbardziej niekorzystny dla rozwoju roślin był rok 1992, z sumą opadów 439,4 mm, z czego na okres wegetacyjny przypadło tylko 213,9 mm. Średnie temperatury powietrza do 1987 r. nie odbiegały znacznie od średniej z wielolecia, a ich wyraźny wzrost odnotowano w latach 1988-1994 (okres ten pokrywa się więc częściowo z okresem niskich opadów). Okres wegetacyjny o najwyższej średniej temperaturze wystąpił w 1992 r. Wyniosła ona 16,8°C, a więc aż o ponad 2°C więcej niż średnia temperatura okresu wegetacyjnego z wielolecia; w roku tym odnotowano też najwyższą w wieloleciu temperaturę powietrza 36,5°C.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Chronione gatunki roślin i siedliska użytków zielonych w dolinie rzeki górskiej - Bystrzycy Dusznickiej

W pracy przedstawiono występowanie gatunków roślin chronionych i rzadkich oraz innych form ochrony przyrody w dolinie rzeki górskiej - Bystrzycy Dusznickiej. Szczególny nacisk położono na fitocenozy półnaturalne (użytki zielone). Przynależność fitosocjologiczną zbiorowisk określono na podstawie wykonanych w terenie, metodą Brauna-Blanqueta, zdjęć fitosocjologicznych. W dolinie badanej rzeki zinwentaryzowano 4 gatunki będące pod całkowitą ochroną, jeden gatunek pod ochroną częściową oraz 8 gatunków rzadkich, o różnych kryteriach zagrożenia. Ponadto występuje tam typ siedliskowy o znaczeniu europejskim. Z innych prawnych form ochrony przyrody w dolinie Bystrzycy Dusznickiej występują: rezerwat przyrody, obszar chronionego krajobrazu, otulina parku narodowego oraz obszar Natura 2000. We wnioskach zasugerowano kontynuację i rozszerzenie badań.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka