rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pochwała samouctwa w kontekście rozważań nad osobnością i samotnością – na tle koncepcji samokształceniowej władysława m. Kozłowskiego

Autorka rozważa dzisiejszy sens i znaczenie samouctwa w powiązaniu z osobnością i samotnością – na tle jednej z historycznych koncepcji samokształceniowych w Polsce. Osobność jako sposób istnienia człowieka, istoty myślącej, jest filozoficznym punktem wyjścia dla analizy. Zakłada się, że edukacja ma do spełnienia ważną rolę w uczeniu myślenia, które jednak wymaga bycia osobno, ze sobą samym (u siebie). W związku z czym autorka proponuje przywołać jedną z koncepcji samouctwa, rozwijaną w czasach zaborów i w okresie międzywojnia w Polsce, jako przykład doświadczania siebie i uczenia się (szkoły) myślenia w samotności, nie poza edukacją ale w jej ramach. Analiza i interpretacja hermeneutyczna zagadnienia pozwala wykazać aktualność samouctwa jako potrzebnego humanizującego dopełnienia współczesnej szkoły w Polsce, balansującej między skrajnościami encyklopedyzmu i instrumentalizmu. A tym samym pozwala zebrać wiązkę argumentów na rzecz wykształcenia niesprowadzalnego do uzawodowienia a sprzyjającego kondycji ludzkiej jako vita activa.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kłopot z literaturą. Elzenbergowska interpretacja Juliusza Cezara Williama Shakespeare’a

Autorka zajmuje się trzema kwestiami: po pierwsze, tym, w jaki sposób Henryk
Elzenberg rozumiał pracę filozofa interpretującego dzieła literackie; po drugie,
jego interpretacją dramatu Williama Shakespeare’a Juliusz Cezar, zwłaszcza
w kontekście oceny przyczyn klęski Marka Brutusa; po trzecie, pytaniem,
czy interpretacja ta jest trafna (ujęcie Elzenberga zostaje porównane z innymi
interpretacjami, m.in. Wystana H. Audena i Marthy Nussbaum).

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
O przedmiocie poznania – wyobraźnia (muzyczna)

Celem artykułu jest przedstawienie refleksji nad wielowymiarowym zagadnieniem wyobraźni. Zaprezentowano definicję i pojęcie wyobraźni oraz wyobrażeń w wybranych kontekstach: wyobraźni twórczej vs odtwórczej, potencjału kreatywności i muzykoterapii. Przybliżono wyobraźnię muzyczną, występującą w modalności słuchowej, sygnalizując terapeutyczny aspekt wyobrażeń muzycznych i wyobraźni.     

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie religijne w biografiach młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym – prezentacja wyników badań

Poniższa praca jest prezentacją wyników badań zrealizowanych na potrzeby pracy magisterskiej. Przedmiotem badania było wychowanie religijne młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym, a proces badawczy poświęcony był diagnozie stanu wychowania religijnego oraz opisowi przebiegu tego wychowania. Badanie było przeprowadzone w oparciu o metodę biograficzną z wykorzystaniem techniki wywiadu swobodnego. Z przeprowadzonych badań wynika, że wychowanie religijne badanej młodzieży jest ograniczone w swoich przejawach oraz wystąpiło głównie w okresie edukacji początkowej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Aksjomat Elzenberga

System aksjologiczny Elzenberga od strony logiki budowany był świetnie,
ale załamał się, gdyż był źle posadowiony antropologicznie. Po pierwsze,
opierał się na aksjomacie Rousseau (melioryzm), głoszącym, że rozum zwraca
wolę stale ku lepszemu. Ponadto zawierał aksjomat drugi – ujmujący ogólniej
stosunek rozumu do woli. W postaci kanonicznej aksjomat ten brzmi: (AE)
„Jeżeli wiemy, że coś powinno być, to powinniśmy też chcieć, żeby było”.
Formalnie tę niby prostą i oczywistą formułę można wyrazić dwojako:
(AE1) O(wx(Op) ⇒ chx(p));
(AE2) wx(Op) ⇒ O(chx(p)).
(W obu wersjach poprzednik oznacza rozum, a następnik wolę.) Analiza logiczna
ujawnia jednak, że wszelka oczywistość z aksjomatu Elzenberga się ulatnia.
Elzenberg stawia się swoim aksjomatem w jednej z dwu wielkich tradycji
zachodniej myśli etycznej: na linii Sokrates – Tomasz – Kant. To etyczny
intelektualizm, któremu naprzeciw staje etyczny woluntaryzm (czy lepiej:
woluntatyzm), reprezentowany przez linię Augustyn – Anzelm – Duns Szkot
– Hume – Schopenhauer. Otóż intelektualizm etyczny jest poglądem fałszywym
– chimerą czy iluzją. Jedyną przyczyną ludzkich działań jest osobowa
wola; rozum jest bierny – na dobro i zło ślepy. Nie on dyktuje woli, co ma
chcieć, tylko ona dyktuje to sobie sama, autonomicznie. „My” i „nasza wola”
to jedno; a rozum stoi obok.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Marek Aureliusz, Lukrecjusz i Brutus - trzy autoportrety psychologiczne Henryka Elzenberga

Henryk Elzenberg w pracach: Marek Aureliusz. Z historii i psychologii etyki,
Lukrecjusz i materializm oraz Brutus, czyli przekleństwo cnoty dokonał analizy
psychologicznej tytułowych postaci. Wyeksponował te ich cechy, które
– jak pokazuje jego dziennik – sam posiadał. Celem tych analiz było – jak
się wydaje – nie tylko zrozumienie przeżyć i postępowania wspomnianych
postaci, ale także zrozumienie samego siebie.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Henryk Elzenberg: mistyka i mistagogia, czyli doświadczenie i refleksja

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, czego poszukuje Elzenberg poprzez
swoje zainteresowanie mistyką. Myśli Elzenberga nie można interpretować
jako mistyki teologicznej ani jako mistyki czystej. Poprzez doświadczenia,
które on sam określa jako mistyczne, i refleksje nad mistycyzmem Elzenberg
usiłuje dotrzeć do własnej podmiotowości, do własnego „ja” i konstytuować
je. Pozwala to na wpisanie jego rozważań do mistyki filozoficznej, nurtu
filozoficznego, który odwraca się od myślenia społecznego, a koncentruje na
rozbudzaniu świata wewnętrznego. W swoich rozważaniach autorka wykorzystuje
głównie pamiętnik Elzenberga Kłopot z istnieniem oraz jego pracę
doktorską Odczuwanie religii u Leconte de Lisle’a.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Na marginesie filozoficznej ewolucji Elzenberga: czy da się przezwyciężyć przepaść między filozofią analityczną a kontynentalną?

Henryk Elzenberg ewoluował od racjonalizmu i zachwytu logiką do radykalnej
opozycji wobec scjentyzmu i „biurokratów ścisłości” ze szkoły lwowsko-warszawskiej.
W obecnej filozofii akademickiej istnieje nieszczęśliwy ostry podział
na filozofię analityczną i tzw. kontynentalną. Czy tę filozofię nieanalityczną
da się określić w sposób pozytywny? Zasugerowanych jest kilka pomysłów,
ale żaden nie wydaje się dostatecznie dobry. Czy ten podział da się przezwyciężyć?
Niektórzy usiłują, np. Hilary Putnam i Alain Badiou, chociaż Putnam
nie próbuje syntezy, a Badiou próbuje, ale rezultat jego działań rozczarowuje
i nie jest wolny od błędów, gdy filozof powołuje się na zaawansowaną logikę
matematyczną. W każdym razie filozofia musi funkcjonować pomiędzy
dwoma biegunami: naukowym, logicznym i humanistycznym, literackim.
W naszych czasach nowym źródłem doświadczeń powinny być dla filozofii
komputery. Możliwość cyfrowej symulacji każe na nowo rozważyć pytanie
o specyfikę człowieka. W tej dziedzinie oba podejścia do filozofii stają się
niezbędne. Przykładem uwzględnienia zarówno logiki, jak i filozofii dialogu
jest zaproponowane wcześniej przez autora ostateczne wzmocnienie Testu
Turinga, czyli eksperyment myślowy, w którym dziecko jest od urodzenia
wychowywane przez roboty i ma się okazać, czy tak ukształtowany człowiek
okaże się w miarę „normalny”.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Ewolucja aksjologii Elzenberga w świetle jego tekstów. Analiza filologiczno-filozoficzna

Henryk Elzenberg zajmował się aksjologią merytoryczną i aksjologią formalną.
Można wyróżnić względnie wyraźne okresy tej działalności. Aksjologia
merytoryczna przypadła głównie na okres od około 1910 do 1931 r. Do roku
1930 Elzenberg opracowywał różne szczegółowe zagadnienia, potem w latach
1930–1931 analizy jego koncentrowały się m.in. na podsumowaniu szczegółowej
aksjologii merytorycznej. Aksjologię formalną Elzenberg rozwijał od 1930 r.
do maja 1940 r. W okresie późniejszym zaczął wątpić w swoje wcześniejsze
ustalenia. Ten okres wątpienia trwał od maja 1940 do około grudnia 1943 r.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Geografia człowieka. W poszukiwaniu pojęcia „miejsce”

Praca zawiera pogłębioną refleksję nad zakresem przedmiotowym geografii człowieka. Najważniejszym celem jest analiza zmian rozumienia zakresu treści jednej z podstawowych kategorii teoretycznych w geografii człowieka, którą jest pojęcie „miejsce”. W artykule rozwijana jest teza o historycznym rozwoju pojęcia miejsca. W różnych okresach przemian dyscypliny i w ramach odmiennych ujęć jej przedmiotu zainteresowania istniała określona koncepcja miejsca. Współczesne zróżnicowanie pojęcia miejsca w geografii człowieka wynika z ewolucji ujęć klasycznych, a często i wcześniejszych, oraz tych stymulowanych nowymi wzorcami teoretyczno-metodologicznymi w naukach społecznych. Kwestia miejsca jest jednym z kluczowych podejść do przedmiotu badań w geografii człowieka. Współczesne modele geograficzne badania miejsc mają przynajmniej dwie główne odmiany. Pierwsza, tradycyjna, związana przede wszystkim z geografią człowieka wywodzącą się z tradycji nauki chorologicznej i regionalnej, odnosi się do wyjaśniania porządków przestrzennych w kontekście globalnym. Druga wynika w szczególności z zainteresowania geografów człowieka współczesnymi ujęciami metodologicznymi nauk społecznych i humanistycznych (teorie rozwoju społecznego i kulturowe podejścia do przestrzeni).

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
To, co może nam przypomnieć Szkoła Chicagowska z lat 20. i 30. XX w. Dyskusja na temat uwspólniania założeń geografii społecznej i socjologii miasta

Artykuł jest głosem w dyskusji na temat wspólnej przestrzeni paradygmatycznej geografii społecznej oraz socjologii miasta w odwołaniu do „miejsca”. Tezy opracowania przeciwstawiają sobie dwa sposoby rozumienia relacji pomiędzy dyscyplinami: „uwspólniania” oraz „podzielania”, wskazując na znaczenie tego pierwszego w nawiązaniu do tradycji badawczej socjologicznej Szkoły Chicagowskiej z lat 20. i 30. XX w. Stanowiska i praktyki empiryczne, które wówczas wytworzono doskonale wpisują się w dyskusję, która towarzyszyła usamodzielnianiu się geografii społecznej, będąc jednocześnie jednym z niezwykle wpływowych nurtów socjologii miasta. Tekst eksploatuje analitycznie trzy opracowania poświęcone Szkole Chicagowskiej, które ukazywały się od drugiej połowy lat 90. XX w. Osobnym wątkiem jest pojmowanie paradygmatu empirycznego, a w jego ramach rozumienie mix methods, jako przykład „uwspólniania” praktyk badawczych na gruncie koncepcji paradygmatu empirycznego. Wnioski z opracowania zmierzają do zaproponowania konwencji mix methods dla studiów interdyscyplinarnych socjologii miasta i geografii społecznej.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Człowiek w przestrzeni publicznej miasta. Społeczne znaczenia i zjawiska zagrażające przestrzeni publicznej

Artykuł podejmuje problem funkcjonowania miejskiej przestrzeni publicznej. W części pierwszej wskazano sześć społecznych znaczeń przestrzeni publicznych: użytkowe,  interakcyjne,  obywatelskie,  aksjologiczne,  symboliczne  i  tożsamościowe. W ich przedstawieniu przyjmuje się perspektywę kulturalistyczną związaną z procesem doświadczania przestrzeni przez jej użytkowników. Empirycznym kontekstem do analizy są wnioski z badań nad miejskimi przestrzeniami publicznymi realizowane w miastach Polski w drugiej dekadzie XXI w. W drugiej części artykułu analizowane są zagrożenia dla funkcjonowania miejskich przestrzeni publicznych. W tym kontekście wskazuje się ryzyka modernizacyjne, poczucie zagrożenia, prywatyzację przestrzeni, turystyfikację, wzrost znaczenia technologii informatycznych w procesach relacji społecznych. Artykuł kończy się konkluzjami podkreślającymi wzrost znaczenia terenów zielonych dla mieszkańców miast, przywrócenie politycznego znaczenia przestrzeniom miejskim, wykorzystywanie rozwiązań ekologicznych w kreowanych przestrzeniach publicznych. Akcentuje się także fakt, że dobre przestrzenie publiczne przyciągają użytkowników przestrzeni miejskich, umożliwiając im realizowanie aktywności opcjonalnych.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miejskie otwarte przestrzenie publiczne w kryzysie – percepcja i zachowania przestrzenne użytkowników w trakcie pandemii COVID-19

Sytuacja kryzysowa wywołana pandemią koronawirusa SARS-CoV-2 doprowadziła do zmian w funkcjonowaniu miejskich otwartych przestrzeni publicznych, które z jednej strony stały się obiektem obostrzeń i ograniczeń rządowych, a z drugiej przedmiotem lęków i strachu ich użytkowników przed przebywaniem w dużych skupi- skach ludzi. Zdaniem autorów wpływ pandemii widoczny jest przede wszystkim w zmianie odczuć i emocji związanych z przebywaniem w przestrzeni publicznej, zachowań przestrzennych użytkowników oraz sposobów jej postrzegania. Głównym celem artykułu jest określenie wpływu pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 na postrzeganie oraz użytkowanie miejskich otwartych przestrzeni publicznych. Badanie zostało przeprowadzone metodą CAWI (n=317), uzupełnione o treści z indywidualnych wywiadów pogłębionych.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzeń kulturowa: poszukiwanie nowych epistemologii

Przedmiotem artykułu są zmiany zachodzące w badaniach nad przestrzeniami kulturowymi wywołane kryzysem teoriopoznawczym w obszarze badań nad kulturą i przebiegające równolegle z dyskusjami dotyczącymi nowych teorii miejskich. W artykule postawiono cztery tezy: 1) nauka poznaje i performuje przestrzenie; 2) studia kulturowe rozwijają zwrot przestrzenny, zwrot topograficzny i zwrot geograficzny; 3) zwrot przestrzenny uaktywnia pułapki w badaniach transdziedzinowych; 4) urbanizacja jest planetarną praktyką kulturalizacji przestrzeni. Wychodząc z założenia, że przestrzeń stanowi nie tylko przedmiot poznania, lecz także konstrukt badań naukowych (zwroty: przestrzenny, geograficzny, topograficzny i ekologiczny), poszukuje się odpowiedzi na pytanie, jakie miejsce zajmują czynniki i przestrzenie kulturowe w nowych epistemologiach miejskości.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Inicjatywa lokalna – niewykorzystany potencjał czy skuteczny instrument aktywizacji obywateli w rozwiązywaniu problemów lokalnych? Przykład Łodzi

Realizacja badań podjętych w ramach niniejszej pracy ma służyć celowi nadrzędnemu, jakim jest rozpoznanie potencjału inicjatywy lokalnej w kontekście aktywizacji społeczności lokalnych Łodzi. Główną metodą badawczą było studium przypadku oparte zarówno na analizie danych ilościowych dotyczących realizacji zadań w ramach inicjatyw lokalnych podejmowanych w Łodzi w latach 2013–2019, jak i analizie danych jakościowych (analizie treści) poszczególnych projektów, które zostały w tym czasie zrealizowane. Analiza ta umożliwia po pierwsze określenie skali wykorzystania wymienionego narzędzia w procesie współkształtowania przestrzeni miejskich przez społeczności lokalne, a po drugie, wskazanie podstawowych rodzajów działań podejmowanych przez mieszkańców, co pozwala na identyfikację ich podstawowych potrzeb i problemów, a przede wszystkim propozycji na ich zapewnienie lub rozwiązanie.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Siatka, schizma i lobotomia: centrum Almere jako Miasto Uwięzionego Globu Rema Koolhaasa

Rem Koolhaas wydał „Deliryczny Nowy Jork. Retroaktywny manifest dla Manhattanu” w 1978 roku. Książkę zamyka serią lapidarnych, spekulatywnych projektów będących jego ilustracją. Pierwszy z nich, Miasto Uwięzionego Globu, stanowi wieloznaczną i wciąż na nowo interpretowaną metaforę wielkomiejskości i związanego z nią stylu życia. Odczytany jako synteza „retroaktywnego manifestu”, Uwięziony Glob pozwala zrozumieć ideowe tło urbanistycznej myśli Koolhaasa i jego pracowni OMA. W latach 1995-2007 OMA realizowała projekt nowego centrum miasta Almere koło Amsterdamu. Poprzez trzy wymienione w tytule postulaty Miasta Uwięzionego Globu, autorzy podejmują próbę pogłębionego odczytania założenia w Almere, wychodzącą poza analizę jego cech formalnych.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Układy galeriowe we współczesnych budynkach mieszkalnych w intensywnej zabudowie śródmiejskiej na przykładzie Paryża

Intensyfikacja zabudowy jest jedną z kluczowych metod zapobiegania niekontrolowanemu rozlewaniu się miast. Równocześnie, szczególnie w przypadku zabudowy mieszkaniowej, wiąże się ona z szeregiem wyzwań funkcjonalno-przestrzennych, którym dotychczasowe typologie nie są w stanie w pełni sprostać. W konsekwencji przeobrażają się, mieszają, a często znajdują zupełnie nowe zastosowania, odmienne od modernistycznych pierwowzorów. Takim przypadkiem jest zastosowanie układów galeriowych we współczesnych budynkach mieszkalnych w intensywnej zabudowie śródmiejskiej. W badaniu, na przykładzie współczesnych realizacji francuskich, podjęto próbę scharakteryzowania tego rodzaju zabudowy na tle źródłowej typologii modernistycznej. Obszar badań objął centralne dzielnice Paryża z uwagi na występującą na ich terenie skrajnie wysoką intensywność zabudowy. Jako metodę badawczą, przyjęto analizę literatury fachowej oraz dostępnych publikacji. W wyniku przeprowadzonych badań, zaobserwowano szereg wspólnych cech analizowanych budynków, mogących świadczyć o znacznej odrębności typologicznej. Ponadto stwierdzono, że tego typu obiekty mogą stanowić wartościowe uzupełnienie dotychczasowej typologii budynków mieszkalnych, szczególnie w przypadku występowania w parterze budynku funkcji o znacznych wymaganiach przestrzennych oraz zagospodarowywania działek o niekorzystnym kształcie lub wymiarach.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Mieszkanie czy dom a natura (tereny biologicznie czynne)

W obecnej sytuacji panującej pandemii na świecie, coraz więcej osób zadaje sobie pytanie gdzie jest lepiej mieszkać. W domu czy w mieszkaniu? Oczywiście zdania się podzielone. Jednakże w obliczu zamknięcia w przestrzeni mieszkalnej coraz więcej osób zastanawiało się na możliwością zakupu choćby małej działki dającej możliwość skorzystania z otwartej przestrzeni i obcowania z zielenią. Zamknięcie spowodowało, iż wiele osób zmaga się obecnie z problemami wykluczenia oraz depresyjnymi. Możliwość wyjścia i obcowania z przyrodą może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie człowieka oraz percepcję obecnej sytuacji. Duże aglomeracje miejskie, pozbawione niejednokrotnie wystarczającej ilości terenów zieleni nie są w stanie zapewnić odpowiednich warunków do egzystencji. Architekci i urbaniści w ostatnich dziesięcioleciach starają się zapewniać jak najdogodniejsze rozwiązania, mające na celu poprawę jakości życia w dużych miastach. Na terenach miast czy osiedli spotykamy liczne tereny zieleni, połączone niejednokrotnie ze zbiornikami wodnymi zapewniającymi lepsze warunki mikroklimatyczne. W obiektach kubaturowych wprowadzane są ściany i dachy zielone, mające podnosić komfort zamieszkania. Wartym analiz jest sprawdzenie podejście współczesnego mieszkańca do wyboru lokum, co dla niego jest lepsze – dom czy mieszanie? Czy lepiej mieszkać do domu z przydomowym ogródkiem czy w mieszkaniu z dużym balkonem obrośniętym zielenią? Czy lepsze jest lokalizacja mieszkania w centrum czy na obrzeżach, gdzie znajdują się większe skupiska zieleni? Przedstawione w artykule zagadnienia odnoszą się do badań związanych z zadowoleniem z życia w domach czy mieszkaniach mieszkańców miast, jak też są uzupełnieniem badań związanych z obserwacją wpływu zieleni na niwelowanie Miejskiej Wyspy Ciepła. Zieleń jest jednym z czynników poprawiających warunki mikroklimatyczne, jest stabilizatorem temperatury i wilgotności. Mieszkańcy wybranych lokali mieszkalnych i domów zostali zapytani w jakim otoczeniu chcieliby mieszkać i co dla nich jest najważniejsze w odniesieniu do komfortu zamieszkania. W artykule będą przedstawione wyniki przeprowadzonych ankiet oraz badań nad MWC w odniesieniu do terenów zieleni i wprowadzania ich w zabudowę mieszkaniową. Celem niniejszego artykułu jest zobrazowanie bardzo istotnych relacji pomiędzy zadowoleniem mieszkańców z miejsca zamieszkania a znajdującymi się w ich pobliżu terenami biologicznie czynnymi.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Współczesne rozwiązania architektoniczno-urbanistyczne odpowiedzią na postępujące starzenie się społeczeństwa

Zjawisko starzenia się społeczeństw całego świata przybiera coraz większe rozmiary. Ten etap życia w mniejszym, bądź większym stopniu dotknie każdego z nas, dlatego tak ważnym jest, aby na szeroką skalę rozpocząć działania umożliwiające aktywne, spokojne, a przede wszystkim bezpieczne i godne przeżywanie starości. Inwestycja w starsze grupy społeczne stanowi w istocie działanie ponadpokoleniowe, skutkujące zapewnieniem młodszym pokoleniom godnych warunków życia i bezpiecznego środowiska w przyszłości. Niniejszy artykuł ma na celu analizę form mieszkalnictwa osób starszych na świecie z uwzględnieniem ich problemów i potrzeb. Na podstawie wyznaczonych kryteriów określone zostaną najważniejsze aspekty zagadnienia, którymi kierowano się podczas realizacji założeń. Aspekty te należy brać pod uwagę tworząc nowe senioralne założenia architektoniczno-urbanistyczne.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Piękno w przestrzeni środowiska mieszkaniowego

Artykuł dotyczy zagadnienia piękna w przestrzeni środowiska mieszkaniowego, określenia czynników jakie mają wpływ na poczucie piękna w kreacjach architektoniczno-urbanistycznych. Poczucie piękna jest cechą indywidualnej percepcji człowieka związaną z danym okresem czasu, a postrzeganie piękna i kreatywna działalność twórcza należy do najważniejszych cech człowieka. Wzajemne harmonijne relacje przestrzenne pomiędzy architekturą i naturą wpływają na percepcję człowieka i jego odczuwanie piękna w środowisku mieszkaniowym. Powyższe zagadnienia zostały przedstawione na dwóch przykładach wybranych założeń architektoniczno -urbanistycznych.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Husserl a podstawowe pytanie metafizyki

Artykuł omawia Husserlowską fenomenologię z punktu widzenia pytania
metafizycznego, rozumianego w nawiązaniu do pytania Leibniza: „dlaczego
istnieje raczej coś niż nic?”. W fenomenologii pytanie to ma swe źródło
w doświadczeniu możliwości unicestwienia świata. Świat istnieje, ale nie
można wykluczyć możliwości nieistnienia świata, ponieważ świat nie musi
istnieć i wymaga stałego potwierdzania w dalszym przebiegu doświadczenia.
W tym kontekście Husserl zaznacza, że istnienie świata okazuje się faktem
irracjonalnym i ten irracjonalny fakt jako kwestia zdziwienia jest przedmiotem
metafizyki. Według Husserla, to, że świat istnieje, oznacza, że świat
stale konstytuuje się w subiektywności. Konstytucja świata nie wynika jednak
z istoty subiektywności i jest przypadkowa. W konsekwencji, świat nie może
istnieć bez konstytuującej subiektywności, ale subiektywność nie jest racją
dostateczną istnienia świata. Pytanie: „dlaczego świat istnieje?” sprowadza się
zatem do pytania: „dlaczego świadomość konstytuuje świat?”, a irracjonalny
fakt istnienia świata odpowiada irracjonalnemu faktowi konstytucji świata.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia