rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie promieniowania mikrofalowego do wspomagania procesu fermentacji alkoholowej biomasy

Przeprowadzenie obróbki wstępnej jest kluczowe szczególnie w przypadku wykorzystywania biomasy trudno-rozkładalnej, której podatność na biochemiczny rozkład na przykład w procesie fermentacji alkoholowej jest ograniczona. Procesy dezintegracji biomasy prowadzą do zniszczenia zwartych struktur i uwolnienia substancji organicznej do fazy rozpuszczonej w wyniku czego następuje wzrost stężenia rozpuszczonych, łatwo rozkładalnych substancji organicznych. Efektywna obróbka wstępna powinna spełniać kilka kryteriów, w tym zapewnić rozdział ligniny od celulozy, zwiększać udział celulozy amorficznej, zapewnić większą porowatość substratów, eliminować straty cukrów, ograniczać powstawanie inhibitorów, minimalizować koszty energii. Celem niniejszej pracy jest ukazanie możliwości wykorzystania elektromagnetycznego promieniowania mikrofalowego do wstępnego przygotowania biomasy roślinnej przed procesem fermentacji alkoholowej i porównanie efektywności opisywanej metody z innymi powszechnie wykorzystywanymi technikami obróbki wstępnej. Substrat poddany obróbce mikrofalowej wykazuje się szybkim tempem hydrolizy i wysoką zawartością glukozy w hydrolizacie, co powoduje zwiększenie wydajności procesu produkcji bioetanolu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Usuwanie związków węgla, azotu i fosforu w przydomowej oczyszczalni ścieków ze złożem hydrofitowym

W artykule przedstawiono wyniki badań efektywności działania przydomowej oczyszczalni ścieków ze złożem hydrofitowym. W celu określenia efektywności pracy oczyszczalni ścieków, pobierano do analizy próbki z poszczególnych jej elementów w latach 2015–2018. Każdorazowo pobierano próbki ścieków z osadnika gnilnego, po złożu hydrofitowym oraz ze stawu tlenowego. Przeanalizowano efektywność usuwania związków organicznych oraz biogennych. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono dużą skuteczność usuwania związków organicznych określanych jako BZT5, dochodzącą do aż 94,45% oraz oraz ChZT – aż 75,8%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wody aktywnej biologicznie na dżdżownice (dendrobaena veneta rosa 1893) w obecności ksenobiotyku dar 25gr

Kompostowano odpady kuchenne w skrzynkach ekologicznych z udziałem dżdżownic Dendrobaena veneta Rosa 1893. Celem pracy było zbadanie wpływu insektycydu DAR 2,5 GR (zastosowanego w celu eliminowania obecności muchówek) na dżdżownice. W doświadczeniu zastosowano wodę z kranu i wodę aktywną biologicznie. Wykazano pozytywny wpływ wody aktywnej biologicznie na liczebność i sumę biomasy składanych przez dżdżownice kokonów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarowanie odpadami organicznymi pochodzącymi z produkcji zwierzęcej w wybranych wsiach województwa podkarpackiego

Rolnik oraz prowadzone przez niego gospodarstwo obok funkcji gospodarczych i przyrodniczych w coraz większym zakresie pełni funkcję związaną z procesem zagospodarowania odpadów na obszarach wiejskich. Do odpadów organicznych z produkcji zwierzęcej zaliczamy: obornik, gnojówkę, gnojowicę, pomiot ptasi oraz padłe zwierzęta. Intensyfikacja i koncentracja chowu zwierząt oraz niedostosowanie obsady do areału upraw rolnych spowodowało, że odchody zwierzęce stały się również odpadami. Pochodną stanu pogłowia zwierząt gospodarskich jest depozycja obchodów do środowiska. W przeprowadzonych badaniach wykazano, iż pogłowie zwierząt gospodarskich na terenie województwa podkarpackiego na przestrzeni lat 2000-2008 uległo zmniejszeniu, co ograniczyło także produkcję odchodów zwierzęcych. Stwierdzono także ograniczenie emisji amoniaku z odchodów zwierzęcych w przypadku bydła, trzody chlewnej i koni oraz niewielki wzrost w przypadku owiec i kóz. Z kolei wyniki badań ankietowych wskazują, iż zagospodarowanie odpadów pochodzących z chowu zwierząt gospodarskich zgodnie z zasadami ochrony środowiska, uzależnione jest od wykształcenia rolników, jak również od wielkości posiadanego gospodarstwa.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój gospodarstw ekologicznych i agroturystycznych w województwie podkarpackim

Przedstawione w artykule wyniki pozwalają stwierdzić, że działania na rzecz rozwoju gospodarstw ekologicznych i agroturystycznych w Polsce przyniosły wymierne efekty. Przykładem tego jest województwo podkarpackie. W 2008 r. na jego terenie funkcjonowało 1892 gospodarstwa ekologiczne (z certyfikatem i w okresie przestawiania) oraz w 2009 r. 995 gospodarstw agroturystycznych. Za szczególnie korzystne należy uznać powstawanie takich formy działalności jak ekoagroturystyka (agroekoturystyka). Ze względu na skalę zjawiska i możliwość prowadzenia dalszej sprawozdawczości ważne jest ujęcie gospodarstw agroturystycznych w pełne statystyki. Konieczne jest również szerokie wspieranie i promowanie opisywanych działalności. Pozwoli to na urzeczywistnienie koncepcji zrównoważonego i wielofunkcyjnego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jak inżynieria ekologiczna przyczyniła się do kontynuowania budowy i rozwoju Elektrowni Opole

Zasady inżynierii ekologicznej zastosowano w modernizacji budowanej Elektrowni Opole, wraz z nowoczesnymi instalacjami ochrony środowiska. Zmodernizowany projekt poddano „Kompleksowej ocenie oddziaływania Elektrowni Opole na środowisko” opracowanej w 1981 r. przez Instytut Ochrony Środowiska. Główne treści oceny zreferowano i przedyskutowano na krajowym sympozjum naukowym z udziałem społeczności opolskiej, zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Inżynierii Ekologicznej 5 i 6 czerwca 1992 r. Głównym celem sympozjum było wyspecyfikowanie i w miarę wszechstronne przeanalizowanie ekologicznych uwarunkowań projektowania, budowę i eksploatowania elektrowni węglowych. Celem wtórnym, ale pierwszoplanowym dla aglomeracji opolskiej było przeanalizowanie wieloczynnikowego wpływu budowy i eksploatacji Elektrowni na przyrodnicze i społeczne środowisko. Przyznanie Elektrowni „Opole” S.A certyfikatu zgodności systemu zarządzania środowiskowego z normą ISO 14001 nadanego przez British Standards Institution, dowiodło zasadności kontynuowania budowy zakładu energetycznego spełniającego wymogi 21 wieku. Zaawansowana budowa dwóch kolejnych bloków o łącznej mocy 1800 MW w Elektrowni Opole S.A. dowodzi merytorycznej zasadności i skuteczności seminarium z roku 1992.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zieleń Warszawy źródłem surowca do produkcji kompostu Część I. Charakterystyka zieleni warszawskiej oraz zasoby surowca kompostowego

W artykule oceniono potencjalne zasoby surowca roślinnego z pielęgnacji zieleni warszawskiej do produkcji kompostu na ekologiczne potrzeby miasta Warszawy. Przedstawiono strukturę przestrzenną i stan zieleni warszawskiej z uwzględnieniem przemysłowych i komunalnych czynników degradacji i środowiska. Pozyskiwanie odpadów z pielęgnacji i zieleni warszawskiej oraz przetwarzanie ich na kompost, wraz z analizami chemicznymi odpadów i kompostów zapoczątkowano w roku 1994. Urządzono i uruchomiono wówczas dwie kompostownie pryzmowe, które przestały istnieć po kilku latach funkcjonowania. Wyniki tych badań przedstawiono w artykule. Pozyskiwane odpady i produkowany z nich kompost spełniły wymogi jakościowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania odpadów z energetyki do budowy dróg

W publikacji przedstawiono potencjalne sposoby wykorzystania odpadów z energetyki typu popioły lotne i żużle. Dotychczasowe wyniki wielu badań wskazują na możliwości wykorzystania tych popiołów do budowy dróg. Przedstawiono właściwości fizyczno-chemiczne popiołów oraz opisano sposoby ich przetwarzania do postaci kawałkowej. Wskazano na korzyści technologii scalania oraz konieczność doboru odpowiednich parametrów procesu, podczas którego można uzyskać sztuczne kruszywo o znacznej wytrzymałości mechanicznej. W szczególności do scalania popiołów zaleca się brykietowanie. Brykiety z odpadów mogą być zamiennikiem kruszyw budowlanych stosowane jako materiał do podbudowy dróg.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność wapnowania użytku zielonego w wieloletnim doświadczeniu (Czarny Potok)

Przeanalizowano zmiany w zakwaszeniu gleby długotrwałego (41 lat) doświadczenia nawozowego w Czarnym Potoku koło Krynicy. Wartości pH gleby serii bez wapnowania były modyfikowane przez rodzaj i poziom nawożenia mineralnego. Największe zmiany pH gleby miały miejsce w pierwszych kilku latach trwania doświadczenia, po czym w kolejnych latach nie stwierdzano wpływu nawożenia na zwiększanie zakwaszenia. Pomiędzy obiektami nawozowymi dawki nawozów wapniowych nie różnicowały znacząco dynamiki zmian zakwaszenia. Stwierdzono istotne zależności plonu runi i pH gleby poziomu 0-10 cm tylko w przypadku obiektu 90 kg N+PK.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Edukacyjne znaczenie pojęcia świadczenie ekosystemów dla ochrony awifauny miast

W pracy opisano wprowadzane od niedawna przez przyrodników i adaptowane przez ekonomistów zrównoważonego rozwoju pojęcie: świadczenia (usługi) ekosystemu. Podkreślono społeczne znaczenie edukacji na temat pozamaterialnej i ekonomicznej wartości różnorodności biologicznej, pokazując jak istotne jest to dla adekwatnego systemu zarządzania wykorzystaniem i ochroną ekosystemów w tym urbicenoz. Zbadano świadomość znaczenia ptaków w urbicenozie i sympatię dla nich (na przykładzie jerzyków i jaskółek) oraz rozważono znaczenie obywatelskiej kultury przyrodniczej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona i użytkowanie powierzchni ziemi w prawie i praktyce od roku 1945

Ochronę powierzchni ziemi ustanowiono pierwszy raz w ustawie o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 r. Napisano w niej, że "Powierzchnia ziemi łącznie z glebą i rzeźbą terenu podlega ochronie, polegającej na zapobieganiu i przeciwdziałaniu ich niekorzystnym zmianom, a w razie uszkodzeń lub zniszczeń - na przywracaniu do właściwego stanu". W ustawie wskazano też przepisy ustawy o ochronie przyrody, ochronie gruntów rolnych i leśnych, prawo geologiczne i górnicze, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ustawie Prawo ochrony środowiska z 2001 r. wydzielono rozdział "Ochrona powierzchni ziemi", ale wadliwie zdefiniowano powierzchnię ziemi oraz niektóre przepisy. Nastąpił więc merytoryczny regres ustawodawstwa w tym zakresie. Przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów z roku 1971 zawężono w kolejnych edycjach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, do zniesienia ochrony gruntów rolnych w granicach administracyjnych miast włącznie. Oceniając negatywnie postępujące zmiany odnośnych przepisów stwierdza się, że wyraźnie zantropogenizowane powierzchnie ziemi, które są najbardziej podatne na degradujące działania czynników gospodarczych, atmosferycznych i hydrologicznych nie podlegają zintegrowanej ochronie, mimo że oprócz funkcji produkcyjnych pełnią bardzo ważne funkcje ekologiczne i krajobrazowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zawartości Pb, Zn, Cr, Fe w bulwach ziem oraz w glebie na terenie gminy Trzebinia

W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości ołowiu, cynku, chromu i żelaza w bulwach ziemniaka oraz w glebie na terenie gminy Trzebinia. Dokonano analizy przydatności do spożycia ziemniaków uprawianych na badanym terenie. Analizowano skórkę i miąższ ziemniaka. Próby roślin pobrano w stanie dojrzałym zbiorczej (sierpień 2008 r.). Stwierdzono przekroczenie normy KWE dla ołowiu. Skórka bulw ziemniaków według zaleceń JUNG nie nadaje się do celów konsumpcyjnych ze względu na wysoką zawartość cynku i ołowiu. Zawartość cynku nie pozwalała także na cele przemysłowe i paszowe. Miąższ ziemniaków nadaje się do celów konsumpcyjnych, paszowych i przemysłowych. Nie stwierdzono zależności pomiędzy zawartością metali ciężkich w glebie i w bulwach ziemniaków. Zawartość żelaza w badanym miąższu wskazuje na jej fizjologiczną zwartość.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ogniwo paliwowe zasilane emulsją oleju rzepakowego

W pracy przedstawiono badania nad możliwością wykorzystania oleju rzepakowego jako substancji czynnej do zasilania ogniwa paliwowego. W tym celu zbudowano testowe ogniwo paliwowe. Ogniwo zasilano emulsją oleju rzepakowego. Jako detergent zastosowano Syntanol DS-10. Wykorzystano anodę z katalizatorem platynowym oraz katodę z katalizatorem Ni-Co. Pomiary przeprowadzono w temperaturze 293–333K. Maksymalna uzyskana gęstość prądu wynosiła 2 mA/cm<sup>2</sup>, natomiast maksymalna moc ogniwa 21 mW (dla temp. 333K). Wykazano, więc możliwość bezpośredniego dostarczania oleju rzepakowego (w formie emulsji) na anodę. Uzyskana moc ogniwa była stosunkowo niska, jednak istnieje możliwość zbudowania ogniwa paliwowego zasilanego olejem rzepakowym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekologiczne rozwiązanie gospodarki ściekowej i grzewczej w monasterze w Zwierkach

Przedstawione w pracy badania dotyczą oceny efektywności działania przydomowej oczyszczalni ścieków ze złożem hydrofitowym w Zwierkach. W ściekach pobranych z poszczególnych etapów oczyszczania wykonano analizy BZT5, ChZT, form azotu i fosforu. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono dużą skuteczność usuwania BZT5, ChZT, azotu amonowego i fosforanów. W pracy zaproponowano także zastosowanie ekologicznego rozwiązania systemu grzewczego oraz redukcję kosztów poprzez modernizację systemu przygotowania ciepłej wody użytkowej w klasztorze w Zwierkach. Założenie przewiduje wspomaganie procesu przygotowania ciepłej wody użytkowej od kwietnia do września za pomocą systemu solarnego w układzie pośrednim, a tym samym częściowe zastąpienie energii pozyskiwanej ze źródeł konwencjonalnych – w tym przypadku z paliwa jakim jest ekogroszek – energią słoneczną pozyskiwaną przez system solarny.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie transportu rumowiska w zbiorniku Jezioro Kowalskie na rzece Głównej

Celem pracy była analiza zmian geometrii czaszy zbiornika wywołanych akumulacją rumowiska. Zbiornik Jezioro Kowalskie jest zbiornikiem dwustopniowym, górna część jest oddzielona od głównego zbiornika zaporą w Jerzykowie. Podjęto próbę określenia wpływu dwustopniowej budowy zbiornika na kształtowanie się układu dna przy różnych warunkach przepływu. Symulacje przeprowadzono za pomocą programu HEC-RAS 5.0.0 Beta. Natężenie transportu rumowiska obliczono dwoma formułami: England-Hansena oraz Meyer Peter i Mullera. Wyniki obliczeń wykazały, że zmiany położenia dna wywołane procesami erozji i akumulacji występują w wydzielonej części wstępnej. Przyjęte wartości przepływów nie mają istotnego wpływu na geometrię zbiornika głównego, jego układ jest podobny zarówno w zakresie przepływów od NNQ do WWQ. Wyniki wykazały, iż budowa zbiorników z wydzieloną częścią wstępną jest skutecznym rozwiązaniem zapobiegającym zamulaniu zbiorników retencyjnych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w pokryciu terenu a zdolności retencyjne zlewni cieku Bogdanka

W pracy przedstawiono wpływ zmian w pokryciu terenu na stosunki wodne w zlewni cieku Bogdanki o powierzchni 51,9 km<sup>2</sup>. Przeprowadzone badania i analizy dostępnych materiałów kartograficznych wykazały, że w latach 1940–2012 na wskutek procesów urbanizacyjnych nastąpił znaczny wzrost terenów przekształconych antropogenicznie (z prawie 8% w roku 1940 do ponad 42% w 2012). Obszary zurbanizowane (zabudowa i szlaki komunikacyjne) przyczyniły się do uszczelnienia terenu a co za tym idzie do obniżenia zdolności retencyjnych zlewni o 0,25 mln m<sup>3</sup>. Zmniejszenie zdolności retencyjnych zlewni przyczyniło się do wzrostu wielkości opadu efektywnego P10% o 0,4 mm i P1% o 0,8 mm, co skutkowało wzrostem przepływów maksymalnych o prawdopodobieństwie przewyższenia 10% i 1% w cieku o ponad 20%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oddziaływanie naturalnych olejków eterycznych na wzrost Phytophthora spp. – patogenów wyizolowanych z sadzonek pelargonii

Rośliny ozdobne odgrywają ważną rolę w życiu człowieka, pozytywnie wpływają na psychikę i poprawiają samopoczucie przebywających w ich otoczeniu ludzi. Rośliny produkują tlen, stanowią barierę dla kurzu i hałasu, obniżają temperaturę i zwiększają wilgotność powietrza, przez co pozytywnie oddziałują na mikroklimat. Niezmienna atrakcyjność pelargonii, łatwość w uprawie i pielęgnacji, obfitość kwitnienia od wiosny aż do późnej jesieni i jej walory dekoracyjne sprawiają, że znajduje ona wszechstronne zastosowanie. Celem badań było określenie składu gatunkowego zasiedlającego chore sadzonki pelargonii, identyfikacja wyosobnionych izolatów grzybowych i organizmów grzybopodobnych, zbadanie chorobotwórczości wybranych izolatów oraz ocena w warunkach in vitro wpływu wybranych olejków (kminkowy, cytrynowy, mandarynkowy i z drzewa herbacianego) na wzrost liniowy grzybni: Phytophthora cryptogea i Ph. nicotianae var. nicotianae. Jako standardowy preparat chemiczny zastosowano Previcur Energy 840 SL. Spośród wyizolowanych mikroorganizmów zasiedlających chore rośliny pelargonii najczęściej występowały gatunki rodzajów: Phytophthora, Fusarium, Botrytis, Cylindrocladium, Alternaria i Cylindrocarpon. Najwyższą skutecznością w stosunku do Ph. cryptogea Ph. nicotianae var. nicotianae charakteryzował się olejek cytrynowy (stężenie 0,1%, 1%) oraz olejek kminkowy zastosowany w stężenie 1%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Małe elektrownie wodne w systemie planowania przestrzennego w Polsce

Małe elektrownie wodne są obecne w systemie planowania przestrzennego w Polsce. Na szczeblu krajowym podkreślono dużą rolę planowania przestrzennego w rozwoju energetyki odnawialnej, w tym MEW. Wydaje się jednak, że na szczeblu regionalnym (wojewódzkim) postulat ten nie został zrealizowany. Podkreślano konieczność rozwoju małej energetyki wodnej jako OZE, ale nie wskazano negatywnych oddziaływania MEW na środowisko. Na szczeblu lokalnym wskazano instrumenty prawne lokalizacji MEW.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metodyka opróbowania wód podziemnych i sposoby eliminacji najczęściej popełnianych błędów podczas badań terenowych

Nieodpowiedni pobór próbek wody i ich transport do laboratorium bywa czasem przyczyną otrzymywania błędnych wyników, bez względu na wysokiej klasy aparaturę pomiarową użytą do późniejszych badań laboratoryjnych. Badania terenowe są podstawą każdego opróbowania mającego na celu określenie chemizmu wód podziemnych. Pomimo powszechności wykonywania tych pomiarów, często popełniane są błędy utrudniające interpretację pozostałych wyników badań. Celem artykułu jest wskazanie poprawnego sposobu wykonywania podstawowych badań terenowych (związanych z poborem reprezentatywnej próbki wody podziemnej i jej wstępnymi pomiarami) i zasugerowanie sposobu uniknięcia najczęściej popełnianych błędów. W artykule przeanalizowano: sposób poboru reprezentatywnej próbki, pomiary parametrów ulegających szybkim zmianom, zakres badań koniecznych do wykonania w terenie oraz badań możliwych do wykonania w laboratorium.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wzrostu rzepaku ozimego w okresie zawiązywania i wypełniania łuszczyn

W doświadczeniu polowym przeprowadzonym w sprzyjających warunkach pogodowych w indywidualnym gospodarstwie rolnym autora pracy analizowano dynamikę wzrostu rzepaku ozimego w okresie zawiązywania i wypełniania łuszczyn u dwóch odmian (populacyjnej Brendy i mieszańcowej Primus F1) rzepaku ozimego. Zastosowano wariant wskaźnikowej analizy wzrostu dla pojedynczej rośliny. Stwierdzono, że odmiana mieszańcowa charakteryzuje się wyższą tolerancją na występujące w trakcie zawiązywania i wypełniania łuszczyn stresy biotyczne (choroby i szkodniki) i okresową suszę (większa zdolność gromadzenia wody), ale tworzy mniejszą suchą masę oraz wcześniej traci liście. Odmiana populacyjna wytwarza więcej suchej masy, wcześnie ustalają się u niej stałe proporcje poszczególnych organów, ale jest narażona na osypanie nasion. W efekcie różnica w plonie nasion wynosi 0,4 t ha<sup>-1</sup>. Mieszańcowa hodowla rzepaku powinna zatem dążyć do wczesnego ustalenia się stałych proporcji udziału poszczególnych organów w suchej masie całej rośliny.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja zanieczyszczeń do atmosfery a nowoczesne technologie, na przykładzie elektrowni Jaworzno III w Jaworznie

W artykule przedstawiono przykładowe działania zmierzające do ograniczenia emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych ze spalania paliw w Elektrowni Jaworzno III w Jaworznie. Produkcja energii oparta jest tu na bazie spalania mieszanki węgla kamiennego i biomasy w stosunku 9:1, co zmniejsza zawartość siarki w gazach odlotowych. Zmniejszenie emisji pyłów, SO<sub>2</sub> i NO<sub>x</sub> uzyskano dzięki modernizacjom technologicznym, a mianowicie uruchomieniu instalacji odsiarczania spalin, instalacji mokrego odżużlania, technologii redukcji tlenków azotu oraz instalacji podawania biomasy.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Walory krajobrazowe i wartość przyrodnicza zbiorowisk łąkowych obszaru natura 2000 "Ostoja Nietoperzy Gór Sowich"

W pracy przedstawiono walory krajobrazowe i wartość przyrodniczą zbiorowisk łąkowych położonych w granicach obszaru objętego programem ochrony Natura 2000 „Ostoja Nietoperzy Gór Sowich”. Na podstawie przeprowadzonych badań wyróżniono 6 zbiorowisk roślinnych, które charakteryzowały się dużym bogactwem gatunkowym (od 64 do 109 gatunków w zbiorowisku) i średnimi wartościami wskaźnika różnorodności florystycznej (H’= 2,1-2,4). Największą wartością przyrodniczą charakteryzowało się zbiorowisko łąkowe ze związku Polygono-Trtisetion, wyróżniające się w krajobrazie badanego terenu bogactwem kolorów, dzięki obecności w runi 109 gatunków roślin, w tym wielu barwnie kwitnących. Jego wartość przyrodniczą i krajobrazową podnosi obecność gatunków objętych ochroną ścisłą, wśród nich należących do zagrożonych wymarciem i rzadkich. Wszystkie badane zbiorowiska użytków zielonych, położone wśród ciemnozielonych, dominujących w krajobrazie tego obszaru lasów, są jednym z ważniejszych elementów decydujących o jego walorach krajobrazowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka