rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ sposobu homogenizacji na wybrane właściwości fizyczne otrzymanych metodą suszenia rozpyłowego mikrokapsułek aromatu cytrynowego

W procesie mikrokapsułkowania aromatów metodą suszenia rozpyłowego, poza dobraniem odpowiedniego materiału osłonki i parametrów procesu, istotny wpływ na efektywność zamykania mają właściwości uzyskanych proszków, które zależą również od właściwości fizycznych emulsji poddawanej suszeniu. Dlatego celem pracy było zbadanie zależności pomiędzy rodzajem zastosowanej metody homogenizacji emulsji aromatu cytrynowego, a wybranymi właściwościami fizycznymi proszków. Jako nośnik do mikrokapsułkowania aromatu cytrynowego wykorzystano gumę arabską. Do badań przygotowano roztwory o stężeniu 30%, dodatek aromatu wynosił 6% całkowitej masy roztworu. Roztwory homogenizowano, stosując homogenizację ciśnieniową jednostopniową przy ciśnieniu 30 MPa, homogenizację ciśnieniowa dwustopniową przy ciśnieniach 30 i 10 MPa oraz mieszadło szybkoobrotowe przez 30 minut przy 24000 obrotów na minutę. Suszenie emulsji prowadzono w suszarce rozpyłowej, przy prędkości dysku rozpyłowego 39000 obr·min-1 i strumieniu surowca 0,5·10-6 m3·s-1 w temperaturze powietrza wlotowego 160oC. Emulsja otrzymana przy użyciu mieszadła szybkoobrotowego wykazywała najwyższą lepkość. Zaobserwowano nieznacznie większą gęstość emulsji otrzymanych metodą homogenizacji dwustopniowej. Odparowanie zachodziło najmniej intensywnie w przypadku proszków otrzymanych z emulsji homogenizowanej dwustopniowo, w których zawartość wody była największa. Proszki otrzymane na bazie emulsji homogenizowanej przy zastosowaniu mieszadła charakteryzowały się najniższą porowatością, gęstością pozorną i luźną. Najwyższe wartości badanych parametrów uzyskano dla proszków z emulsji otrzymanej przy użyciu dwustopniowej homogenizacji.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ grzybów mikoryzowych na wybrane wskaźniki żyzności gleby lekkiej użytkowanej ogrodniczo w rejonie Niziny Szczecińskiej

W latach 2014-2015 w Stacji Doświadczalnej ZUT w Szczecinie, w Lipniku
(53°20′35″N 14°58′10″E) przeprowadzono badania mające na celu ocenę wpływu grzybów mikoryzowych
na wybrane właściwości gleby oraz zawartość makro-i mikroelementów w glebie lekkiej
użytkowanej ogrodniczo. Mikoryzacja wykonana została grzybnią ektomikoryzową, symbiotyczną
dla roślin z rodziny oliwkowatych. Izolat pochodził z naturalnych siedlisk w Chorwacji. Zawierał
symbiotyczne grzyby mikoryzowe (Glomus spp, Gigaspora spp, Pochonia spp, Lecanicillum spp),
oraz bakterie korzeniowe (Bacillus spp). Gleba, na której przeprowadzono doświadczenie należy do
gleb rdzawych typowych (Systematyka Gleb Polski 2011), według IUSS Working Group WRB
(2015) klasyfikowana jest jako gleba brunatna wyługowana (Haplic Cambisol). Eksperyment został
założony w układzie bloków losowych w 5 powtórzeniach (jeden krzak – jedno powtórzenie)
z czterema odmianami krzewów rokitnika (Hippophaë rhamnoides L.). Doświadczenie obejmowało
dwa czynniki: I – mikoryza: O – obiekty kontrolne, bez mikoryzy; M – obiekty z mikoryzą, II –
cztery odmiany rokitnika: ‘Ascola’, ‘Habego’, ‘Hergo’ i ‘Leikora’. W pobranych z każdego poletka
doświadczalnego (poletka mikoryzowane i nie mikoryzowane) próbkach gleby badano: pH, zawartość
Corg., materii organicznej, makro- i mikroelementów. Gleba mikoryzowana charakteryzowała
się większą zawartością Corg., materii organicznej oraz N, P, Mg, Ca i Zn. Odmiany w mniejszym
stopniu niż mikoryza różnicowały wartości badanych cech. Na podstawie przeprowadzonych badań
nie można jednoznacznie określić czy zmiany zachodzące w glebie pod wpływem mikoryzy mają
charakter stały, dlatego konieczna jest kontynuacja badań.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja ozimych odmian lnianki siewnej (Camelina sativa (L.) Crantz) na zróżnicowane nawożenie azotem

Ścisłe dwuczynnikowe doświadczenie polowe przeprowadzono w latach
2012/2013-2014/2015 w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Przecławiu w układzie losowanych
podbloków. Obiektami pierwszego czynnika były dawki azotu (50, 100 i 150 kg·haˉ¹),
a drugiego ozime odmiany lnianki siewnej (Maczuga, Luna, Przybrodzka). Doświadczenie założono
na madzie wytworzonej z pyłu ilastego. Gleba ta jest zaliczona do kompleksu pszennego dobrego,
klasy bonitacyjnej IIIa. Najwyższa dawka azotu (150 kg·haˉ¹) wpłynęła istotnie na zwiększenie
wysokości roślin oraz stopień ich wylegania, ponadto przyczyniła się do zwiększenia zawartość
białka ogólnego w nasionach i zmniejszenia zawartości tłuszczu surowego w porównaniu do obiektu
z dawką 50 N kg·haˉ¹. Zastosowanie azotu w dawkach 100 lub 150 kg·haˉ¹ skutkowało istotnym
zwiększeniem liczby łuszczynek na roślinie, nasion w łuszczynce, wskaźnika zieloności liścia
(SPAD) oraz plonu nasion i tłuszczu. Odmiana Luna odznaczyła się większą obsadą roślin przed
zbiorem w porównaniu do odmiany Przybrodzka oraz wyższymi roślinami w odniesieniu do odmiany
Maczuga. Odmiana Luna charakteryzowała się najwyższym wskaźnikiem powierzchni liści
(LAI) oraz stopniem wylegania. Odmiana Maczuga w porównaniu do Luna miała istotnie większe
wartości cech, takich jak: liczba rozgałęzień pierwszego rzędu, liczba łuszczynek na roślinie, liczba
nasion w łuszczynce, wskaźnik SPAD, plon tłuszczu oraz zawartość białka ogólnego w nasionach.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zawartości magnezu w czasie kompostowania materiałów roślinnych z dodatkiem folii otrzymanych z polietylenu i skrobi kukurydzianej

Celem pracy była ocena zmian zawartości ogólnych i mobilnych form magnezu
w czasie kompostowania materiałów roślinnych z dodatkiem folii. Obiekt badań stanowiła biomasa
przygotowana na bazie słomy pszennej, słomy rzepakowej, świeżo zrębkowanej kukurydzy oraz odpadu
powstającego podczas oczyszczania nasion grochu, do której wprowadzono 8% dodatek rozdrobnionych
folii różniących się zawartością skrobi i polietylenu. Zawartość magnezu ogółem w materiałach
wyjściowych i przekompostowanych oznaczono po wyprażeniu próbki w piecu komorowym
w temperaturze 450°C przez 12 godzin i mineralizacji pozostałości w mieszaninie stężonych kwasów
azotowego i nadchlorowego (3:2). Formy wodnorozpuszczalne magnezu wyodrębniono po dwugodzinnej
ekstrakcji materiału wodą redestylowaną na mieszadle rotacyjnym. Zawartość magnezu
w roztworach i ekstraktach oznaczono metodą ICP-OES za pomocą aparatu firmy Perkin Elmer Optima
7300DV. Na postawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że dynamika zmian zawartości
wodnorozpuszczalnej frakcji magnezu w czasie kompostowania była niewielka. Zawartość form magnezu
wyekstrahowanych wodą zmniejszała się w miarę upływu czasu kompostowania. Największą
zawartość ogólnych form magnezu oznaczono w kompoście kontrolnym bez dodatku folii, natomiast
najmniejszą w kompoście z dodatkiem folii zawierającej 65% polietylenu i 30% skrobi kukurydzianej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Modelowanie numeryczne surowców rolno-spożywczych na przykładzie owoców orzecha włoskiego (Juglans regia L.), orzechy podziemnej (Arachis hypogaea L.) i leszczyny pospolitej (Corylus avellana L.)

Celem pracy było zbudowanie za pomocą skanera 3D modeli numerycznych
owoców orzecha włoskiego bez okrywy zewnętrznej, orzechy podziemnej i leszczyny pospolitej,
określenie cech geometrycznych owoców na podstawie tych modeli i porównanie z wynikami uzyskanymi
za pomocą cyfrowej analizy obrazu, pomiarów suwmiarką oraz piknometrem cieczowym.
Średnia masa owocu orzecha włoskiego jest większa od średniej masy owocu orzechy podziemnej
o około 84% i od średniej masy owocu leszczyny pospolitej o około 83%. Na podstawie wyników
uzyskanych po skanowaniu skanerem 3D wynika, że średnie pole powierzchni owocu orzecha
włoskiego jest o 61% większe od średniego pola powierzchni owocu orzechy podziemnej i o 72%
większe od średniego pola powierzchni owocu leszczyny pospolitej. Średnia objętość owocu orzecha
włoskiego jest o 78% większa od średniej objętości owocu orzechy podziemnej i o 84% większa od
średniej objętości owocu leszczyny pospolitej. Modele 3D owoców badanych gatunków uzyskane
za pomocą skanera mogą służyć do analizy ich właściwości geometrycznych. Wykonane pomiary
ukazują, że mierzenie długości, szerokości i grubości suwmiarką i skanerem 3D daje podobne wyniki,
które nie różnią się istotnie od siebie przy założonym do obliczeń poziomie istotności α = 0,05.
Wyniki pomiarów i obliczeń cech geometrycznych uzyskane na podstawie zdjęć badanych owoców
orzechów różnią się istotnie w większości przypadków od wyników uzyskanych za pomocą suwmiarki
oraz skanera 3D. Zbudowane modele numeryczne mogą zostać zarchiwizowane i w dowolnym
momencie wykorzystane do dalszej analizy kształtu za pomocą odpowiedniego oprogramowania
komputerowego.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ sposobu mineralizacji substancji organicznej na zawartość makro- i mikroelementów w makuchu rzepakowym

Celem pracy było porównanie dwóch sposobów mineralizacji makuchu rzepakowego,
do uzyskania roztworów, w których oznaczono makro- i mikroelementy. Próbki poddano
mineralizacji „na sucho” w piecu muflowym, w temperaturze 450ºC oraz mineralizacji „na mokro”
mieszaniną HNO3:H2O2 o stosunku 2:1 (v/v), w temperaturze 60ºC. Oznaczono w nich zawartość
13 pierwiastków metodą ICP–AES. Przeprowadzone badania wykazały istotne różnice w zawartości
oznaczonych pierwiastków w zależności od sposobu przygotowywania próbek materiału biologicznego.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie przedsiewnej stymulacji elektrycznej nasion życicy trwałej (Lolium perenne L.) dla pozyskiwania hodowlanego materiału wyjściowego

Przeprowadzono przedsiewną stymulację nasion życicy trwałej w polu elektrycznych
wyładowań koronowych (EPWK). Określono jej wpływ na wydajność paszową i produktywność
nasion stymulowanego materiału. Ustalono, że taka obróbka może służyć jako fizyczny
mutagen w procesie hodowli traw wieloletnich. Przeprowadzono badanie zmutowanych form dwóch
odmian życicy trwałej w drugim pokoleniu. Otrzymane rezultaty dają podstawę, by twierdzić, że
przedsiewna obróbka nasion życicy trwałej w polu elektrycznych wyładowań koronowych jest
efektywna w nasiennictwie jako środek podwyższania wartości siewnych nasion już w drugim
pokoleniu. Może także służyć jako perspektywiczna metoda hodowlana przy pozyskiwaniu materiału
wyjściowego w celu wyprodukowania nowych intensywnych odmian danego gatunku. Udowodniono,
że optymalnym reżimem stymulacji elektrycznej nasion dla materiału selekcyjnego życicy
trwałej jest natężenie pola elektrycznego Е = 3,3 kW.cm-1, ekspozycja te = 30 s i czas leżakowania
tl = 5 dni. To umożliwia rozszerzenie spektrów i częstotliwości indukowanej zmienności mutacyjnej
w następnych pokoleniach według cech użytkowych w sensie gospodarczym i podwyższanie efektywności
doboru form cennych w sensie hodowlanym. Na podstawie rezultatów badań ustalono, że
natężenie pola elektrycznego, ekspozycja i czas leżakowania nasion we wszystkich wariantach
przyczyni się do wzrostu heterogenności populacji polowych w następnych pokoleniach.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Żywność - po pierwsze nie szkodzić (artykuł przeglądowy)

Artykuł dotyczy zagadnień wpływu żywności na zdrowie człowieka. W pracy
omówiono skład chemiczny, proporcje aminokwasów, kwasów tłuszczowych, sacharydów zawartych
w produktach, które spożywamy i ich wpływ na jakość i bezpieczeństwo żywności. Przedstawiono
także funkcje i kryteria, jakie powinna spełniać żywność oraz, w jakich warunkach powinna być
wyprodukowana, aby jej spożywanie było jak najmniej szkodliwe dla organizmu. W pracy dokonano
także podziału żywności wg obowiązujących definicji żywności funkcjonalnej i nutraceutyku.
Na podstawie przeglądu literatury wykazano, jaki skład chemiczny żywności jest szczególnie niebezpieczny
dla chorób układu krążenia oraz chorób nowotworowych. W artykule omówiono rolę
kwasów tłuszczowych i ich wpływ na rozwój różnego rodzaju chorób. Przedstawiono także badania
oleju „Kropla Zdrowia” przeprowadzonych w Instytucie Agrofizyki w aspekcie medycznym.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ emulsji tłuszczowej na właściwości optyczne filmów serwatkowych

Barwa oraz nieprzezroczystość to dwa parametry bardzo istotne opisujące właściwości optyczne filmów jadalnych. Celem pracy było zbadanie wpływu emulsji tłuszczowej na właściwości optyczne filmów serwatkowych wytworzonych z 10% roztworów wodnych izolatu białek serwatkowych i 50% glicerolu jako plastyfikatora względem masy białka. Roztwory ogrzewano w łaźni wodnej z wytrząsaniem 50 obr∙min-1 w temperaturze 80ºC przez 30 min. 10% emulsję oleju rzepakowego w wodzie dodawano do mieszanin powłokotwórczych w ilościach 10, 20, 30 i 40%. W pracy zmierzono barwę w systemie L*a*b* z zastosowaniem wyróżników barwy (bez-względna różnica barwy, nasycenie barwy, indeks nasycenia) oraz nieprzezroczystość przy długości fali 600 nm. Modyfikacja składu surowcowego filmów serwatkowych dodatkiem emulsji tłuszczowej spowodowała ich matowość i brak transparentności. Zaobserwowano zmianę barwy oraz zwiększanie nieprzezroczystości filmów modyfikowanych dodatkiem emulsji tłuszczowej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Względna wartość pokarmowa mieszanek Festulolium braunii (K. Richt.) A. Camus z Medicago media Pers. w zależności od zróżnicowanego udziału lucerny w zasiewie

W eksperymencie oceniano wpływ zróżnicowanego udziału Medicago media
Pers. w mieszance z Festulolium braunii (K. Richt) na plonowanie oraz względną wartość pokarmową
uzyskanej paszy. Oceny jakościowej paszy dokonano na podstawie zawartości włókna ADF
(neutralne włókno detergentowe) i NDF (kwaśne włókno detergentowe), obliczając wskaźnik
względnej wartości pokarmowej (RFV), który łączy strawność i pobranie paszy w jeden parametr,
umożliwiający efektywną ocenę pasz objętościowych. Badania przeprowadzono w latach 2011-
2012. Ścisłe doświadczenie polowe zlokalizowano w Stacji Dydaktyczno-Badawczej, Uniwersytetu
Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, na glebie mineralnej, klasy bonitacyjnej IVa, kompleksu
żytniego bardzo dobrego. Udział nasion lucerny w mieszance z festulolium wynosił 30, 50 i 70%
w stosunku do masy nasion gatunku wysiewanego w czystym siewie. Na obiektach kontrolnych
wysiano w siewie jednogatunkowym: lucernę (100%) oraz festulolium (100%). Badania wykazały
dużą konkurencyjność lucerny w stosunku do festulolium, w drugim roku wegetacji jej udział
w runi mieszanek był znacznie większy od udziału wysianych nasion. Mieszanki lucerny z festulolium
plonowały istotnie wyżej niż festulolium w czystym siewie i na podobnym poziomie jak jednogatunkowy
siew lucerny. Wprowadzenie lucerny jako komponentu mieszanki z festulolium korzystnie
wpłynęło na jakość uzyskanej paszy poprzez obniżenie w biomasie zawartości NDF. Zróżnicowany
udział lucerny w zasiewie nie wpłynął istotnie na badane parametry jakościowe paszy.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie łubinu żółtego (odm. Juno) w zależności od elementów pogodowych w północnej Polsce

Oddziaływanie warunków pogodowych na plonowanie łubinu żółtego odmiany
Juno badano dla wielolecia 1986-2008. Materiał źródłowy pochodził z pięciu stacji doświadczalnych
i meteorologicznych zlokalizowanych w północnej Polsce. W badaniach zastosowano metodę
regresji wielokrotnej 1 i 2 stopnia, z krokowym wyborem zmiennych, a utworzone równania oceniono
za pomocą współczynnika determinacji R², poprawionego współczynnika R² 
adj i procedury Cross Validation (R² pred) oraz testu F-Snedecora. W badanych stacjach obserwowano wyraźne zróżnicowanie
czynników pogodowych w poszczególnych latach, co miało znaczący wpływ na terminy
rozpoczęcia i długość okresów rozwojowych oraz wysokość plonowania. Na podstawie utworzonych
modeli pogoda-plon łubinu zweryfikowanych testem CV stwierdzono, że plonowanie odmiany
Juno zależało głównie od temperatury maksymalnej okresu kwitnienia i minimalnej w początkowych
etapach wzrostu rośliny.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ temperatury wstępnego suszenia korzeni żyta na powierzchnię właściwą wyznaczaną z metod adsorpcyjnych

W badaniach wykorzystano korzenie żyta ozimego odmiany Rostockie. Wzrost i rozwój roślin odbywał się w kulturach wodnych o pH = 7, przy ściśle kontrolowanym składzie pożywki Hoaglanda, w cyklu dobowym 16 h nocy / 8 h dnia, w temperaturze 296 K (dzień) i 289 K (noc). Izotermy adsorpcji-desorpcji wyznaczano dwoma adsorbatami: parą wodną i azotem. Wielkość powierzchni właściwej korzeni wyznaczano w oparciu o teorię adsorpcji BET. Wielkość powierzchni właściwych badanych korzeni wyznaczane niepolarnym adsorbatem – azotem były mniejsze od wielkości powierzchni właściwych oznaczanych parą wodną – polarnym adsorbatem. Nie odnotowano istotnego wpływu stopnia rozdrobnienia materiału korzeniowego na wielkości powierzchni właściwej. Wielkości powierzchni właściwej korzeni wstępnie suszonych w 378 K były mniejsze niż wielkości powierzchni właściwej korzeni suszonych w 303 K.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ dodatku mąki i płatków z szarłatu na jakość chleba pszennego

Celem pracy była ocena jakości pieczywa z dodatkiem produktów z szarłatu.
Materiał badawczy stanowiła mąka pszenna typu 750 z młyna w Szymanowie, należącego do „Polskich
Młynów”, mąka i płatki z szarłatu wyprodukowane przez PPHU „Szarłat” w Łomży oraz
uzyskane chleby. Określono właściwości fizyczno-chemiczne mąki oznaczając: wilgotność, wydajność
i jakość glutenu, wskaźnik sedymentacyjny Zeleny’ego, liczbę opadania, a także przeprowadzono
analizę farinograficzną i amylograficzną. Produkty z szarłatu dodawano w ilości 5, 10, 15
i 20% w stosunku do mąki. Ciasto chlebowe prowadzono metodą bezpośrednią. Uzyskane z laboratoryjnego
wypieku chleby poddano ocenie organoleptycznej i określono cechy, takie jak: strata
piecowa, wydajność, objętość, masa właściwa oraz twardość miękiszu. Dodatek płatków z szarłatu
nie miał istotnego wpływu na stratę piecową i wydajność uzyskanego chleba, w przeciwieństwie do
stosowanego dodatku mąki z szarłatu. Objętość chleba wzrosła przy stosowanych dodatkach mąki
z szarłatu, natomiast nie zmieniała się istotnie przy dodatku płatków w ilości 5, 10 i 15%. Twardość miękiszu chleba była większa z dodatkiem płatków niż mąki z szarłatu.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przemiał pszenicy i wpływ twardości ziarna na ten proces

W pracy przedstawiono ogólną charakterystykę przemiału ziarna pszenicy. Omówiono poszczególne etapy tego procesu ze szczególnym uwzględnieniem etapów śrutowania, wymielania oraz sortowania mlewa. Przeanalizowano także wpływ twardości ziarna na ten proces i opisano metody pomiaru twardości mające największe zastosowanie praktyczne. Przedstawiono również przykładowe histogramy rozkładu twardości pszenicy wyznaczone przy wykorzystaniu analizatora pojedynczych ziarniaków.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Oddziaływanie Bałtyku na kształtowanie się temperatury i wilgotności powietrza oraz prędkości wiatry w strefie polskiego wybrzeża

W pracy przeprowadzono analizę wpływu wód Bałtyku na kształtowanie się temperatury i wilgotności powietrza oraz prędkości wiatru w strefie polskiego wybrzeża w układzie miesięcznym. Wykorzystano dane z 8 par stacji meteorologicznych IMGW usytuowanych w większości południkowo, za dwa dostępne okresy: 1961-1990 i 1986-2010. Określono wielkości dodatnich i ujemnych odchyleń analizowanych elementów między stacjami położonymi nad brzegiem i w głębi lądu, a także daty okresów z ocieplającym i ochładzającym oddziaływaniem morza na warunki termiczne w strefie wybrzeża. Stwierdzono, że długość okresu z ocieplającym oddziaływaniem wód Bałtyku na termikę powietrza w strefie wybrzeża wynosi średnio ponad 215 dni, a ochładzający wpływ występuje przeważnie od trzeciej dekady marca do pierwszej dekady sierpnia, powodując najwyższe różnice w maju i czerwcu. W miarę oddalania się od Bałtyku w głąb lądu zmniejsza się gradient średniej miesięcznej temperatury powietrza, który wynosi od około 0,3oC w zachodniej do około 0,4oC/10 km w północnej części wybrzeża. Gradient miesięcznej wartości wilgotności względnej powietrza w strefie wybrzeża jest największy w maju oraz kwietniu i wynosi, w zależności od położenia stacji i pory roku, średnio od 1,5 do 2,3%/10 km, a w wąskim pasie wybrzeża około 5,0 %/10 km (np. wzdłuż profilu Ustka – Słupsk). Największe różnice w miesięcznych wartościach prędkości wiatru między stacjami usytuowanymi na wybrzeżu i w głębi lądu występują w okresie zimy, szczególnie w styczniu (od 1,2 do 2,3 m·s-1). Obliczony dla stycznia gradient prędkości wiatru wynosi od 0,35 do 0,80 m·s-1/10 km, a w maju, kiedy występują najmniejsze różnice, od 0,14 do 0,50 m·s-1/10 km. W analizowanych latach zaznacza się tendencja wcześniejszego występowania (przyspieszenia) wiosną początku ochładzającego wpływu Bałtyku na termikę powietrza na wybrzeżu. Natomiast w drugiej połowie lata na większości stacji występuje istotny i wysoce istotny trend przyspieszenia początku ocieplającego wpływu wód Bałtyku na warunki termiczne powietrza na wybrzeżu.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ zróżnicowanego nawożenia przedplonu potasem na aktywność enzymatyczną gleby w uprawie jęczmienia jarego

Celem badań było określenie zmian aktywności enzymatycznej gleby w czasie
wegetacji jęczmienia jarego pod wpływem zróżnicowanego nawożenia przedplonu potasem.
Doświadczenie polowe przeprowadzono w latach 2011 i 2013 w układzie całkowicie losowym w czterech
powtórzeniach na poletkach doświadczalnych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego
w Siedlcach. Przedplonem był groch siewny (Pisum sativum L.), pod który stosowano nawożenie:
NK0, NK1, NK2, NK3, NK4, NK5 (N-20; K1-41,5; K2-83; K3-124; K4-166; K5-207,5 kg.ha–1). W uprawie
jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) uwzględniono nawożenie: N1,K0 N1K1, N1K1, N1K1, N1K1,
N1K1 (N1-50, K1-41,5 kg·ha–1). Aktywność enzymów glebowych oznaczano czterokrotnie w czasie
wegetacji, w próbkach pobranych z poziomu Ap (0-30 cm). Analizowana gleba charakteryzowała się
bardzo wysoką aktywnością ureazy (średnio 365,5 mg N-NH4 h–1·kg–1 gleby). Największą aktywność
dehydrogenaz oznaczono w glebie pobranej w czerwcu z obiektu nawozowego N1K1 (NK3 przedplon).
Aktywność fosfatazy alkalicznej była dwukrotnie większa w porównaniu z aktywnością fosfatazy
kwaśnej. Istotnie największą aktywnością fosfatazy alkalicznej (0,46-0,64 mmola PNP·h–1·kg–1 gleby)
i kwaśnej (0,26-0,31 mmola PNP·h–1·kg–1 gleby) charakteryzowała się gleba pobrana z obiektu
nawozowego N1K1 (jęczmień jary) NK1 (przedplon-groch siewny).

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo