rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Utrzymywanie abstynencji przez osoby uzależnione od alkoholu a funkcjonowanie ich systemu rodzinnego. Perspektywa kliniczna

Uzależnienie od alkoholu jest poważnym problemem społecznym w Polsce. Dotyczy około 10% społeczeństwa (bezpośrednio i pośrednio). Rozbudowany system leczenia ukierunkowany jest przede wszystkim na osiągnięcie i utrzymywanie abstynencji przez osoby uzależnione a także na indywidualną pomoc członkom rodziny osoby pijącej (głównie dotyczy to terapii współuzależnionego małżonka/ partnera). Proponowane interwencje mają w przeważającej większości charakter indywidualny.
Niniejszy artykuł przedstawia inną perspektywę. Choroba alkoholowa bardzo wyraźnie wpływa na rzeczywistość rodzinną, determinując kształt i reguły relacji pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny. Zgodnie z założeniami teorii systemowych zarówno proces wpadania w uzależnienie, jak i proces zdrowienia wpływać będzie na otoczenie osoby uzależnionej, stawiając przed wszystkimi wyzwania związane z adaptacją do zachodzących zmian. Wydaje się, że terapeutyczne wsparcie rodzin mierzących się z problemem alkoholizmu może być czynnikiem silnie facylitującym proces zdrowienia, utrzymywania abstynencji a także wspomagać tworzenie nowych sposobów funkcjonowania rodziny. W artykule przedstawiono wyniki badań empirycznych potwierdzających te założenia, jak również hipotetyczny przypadek kliniczny.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uzależnienia behawioralne w perspektywie teologii moralnej. Prezentacja i ocena

W wysoce rozwiniętych społeczeństwach podkreśla się wolność wyboru. Problemem staje się jak rozumieć zdolność podejmowania decyzji: czy mój wybór może kierować się w stronę zła. Przejawem konsumpcyjnego życia są uzależnienia nie tylko od substancji psychoaktywnych, ale także od zachowań. Można się uzależnić od wszystkiego. Dlatego ważne jest rozumienie wolności, która się kieruje wartością – prawdą. Artykuł przedstawia wolność jako wartość dynamiczną, którą trzeba zdobywać i umacniać przez cnoty moralne. Jeśli nie ma rozwoju wewnętrznego, to pojawia się podatność na wszelkiego rodzaju uzależnienia. W dalszej części prezentuje się przykłady uzależnień od zachowań, ich genezę, fazy i skutki. Następnie autor przedstawia oceny zachowań od strony materii czynu oraz od strony podmiotu. W uzależnieniu może zachodzić pomniejszenie odpowiedzialności moralnej. Jednakże podkreśla się powinność walki z uzależnieniem. Przywrócona wolność w Chrystusie uwypukla wartość dobrego moralnie życia.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Obraz Boga jako Siły Wyższej wspomagającej terapię zaburzeń odżywania. Studium socjologiczne

Celem tekstu jest ukazanie obrazu Boga – Siły Większej odkrywanego w ramach terapii zaburzeń odżywania. Powstał on na bazie materiału empirycznego uzyskanego w ramach stadium przypadku osoby przeżywającej zaburzenia odżywania, która podjęła terapię w grupie Anonimowych Jedzenioholików. Zaburzenia odżywania miały u niech charakter anoreksji, uzależnienia od diety oraz bulimii. W ramach grupy badana osoba przechodzi etapy 12 kroków anonimowych jedzenioholików, które zakładają uznanie swojej bezradności wobec zaburzeń odżywania, odkrycia Siły Większej, która może przywrócić zdrowie, oddanie Bogu – Sile Większej własnego życia, budowanie poprzez modlitwę więzi z Bogiem, jakkolwiek jest On pojmowany. Studium przypadku przeprowadzono w oparciu o szereg wywiadów z młodą kobietę, deklarującą się jako katoliczka, silnie zdystansowana do instytucji Kościoła katolickiego, wierząca, wypełniająca odpowiadające jej praktyki religijne, mająca wysoki wskaźnik tolerancji religijnej, dla której Bóg jest istotą relacyjną – wyobrażeniem idealnego, kochającego w sposób bezwarunkowy Ojca.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sytuacja psychospołeczna rodzin z problemem uzależnienia

Uzależnienie nie jest wyłącznie problemem chorego, przeciwnie – rodzina, będąc najbliższym środowiskiem osoby uzależnionej bardzo mocno narażona jest na jej destrukcyjny wpływ. Nałóg jednego z członków najczęściej zaburza bowiem funkcje i strukturę całego systemu rodzinnego. Celem artykułu jest dokonanie empirycznej ilustracji sytuacji psychospołecznej rodzin z problemem uzależnienia – ustalenie jak sami pacjenci poradni odwykowych oceniają swoje relacje rodzinne. Do udziału w badaniu zaproszono zarówno osoby uzależnione od substancji psychoaktywnych (alkoholu i narkotyków), jak i różnego rodzaju zachowań (głównie seksu i hazardu). Narzędziem gromadzenia danych był autorski kwestionariusz ankiety.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pustelnia Złotego Lasu w Rytwianach – jako Pomnik Historii

Uznanie w 2018 r. klasztoru Kongregacji Kamedułów Pustelników Monte Corona w Rytwianach za Pomnik Historii, było w pełni uzasadnione. Erem budowany z fundacji Tęczyńskich (1617-1637), kończony przez Opalińskich, wyróżnia się włoskim programem, kompozycją, architekturą oraz barokowym wystrojem i wyposażeniem kościoła. Od 1819 r. pogarszał się stan zabudowy klasztoru, mimo prac konserwatorskich. Proces zatrzymała rewaloryzacja, adaptacja eremu do współczesnej funkcji i prace konserwatorskie, od 2001 r. organizowane przez dyr. ks. Rektora W. Kowalewskiego. W 2008 r. otworzono Relaksacyjno -Kontemplacyjne Centrum Terapeutyczne SpeS, zachowując sacrum kościoła i kamedulską tradycję. Pustelnia pełni dziś funkcję religijną, kulturotwórczą i społeczną. Zachowano autentyczne wartości zabytku. Organizuje się - zwiedzanie kościoła, Muzeum i Galerii Kamedulskiej, dla pielgrzymów - uroczystości kościelne, a dla gości - imprezy plenerowe, sympozja i pobyt (ogrody, wysoki standard hotelu i restauracji, sauna). Zabytek i współczesne atrakcje promowane są w Internecie, we własnych wydawnictwach i folderach.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Praca socjalna z rodziną zastępczą

Rodzina stanowi podstawową przestrzeń dla kształtowania młodego człowieka. Jest dzisiaj najważniejszą z alternatywnych form opieki nad dzieckiem – podmiotem. Wymaga szczególnej uwagi i zainteresowania, zwłaszcza tych, których celem jest niesienie wsparcia oraz pomoc. Istotnego charakteru nabiera zatem praca socjalna, jako forma wsparcia i pomocy realizowanych na rzecz rodzin zastępczych. W artykule przedstawiono perspektywę Empowermentu będącą fundamentem solidnej pracy socjalnej oraz pożądanych aktywności pracownika socjalnego. Pomijanie ich jako wskazówek do współpracy z rodziną zastępczą jest zamknięciem pracy socjalnej w standardowych formach pomagania, skoncentrowanych na problemach, nie zaś zasobach rodziny. Tworzą się wówczas blokady utrudniające szersze postrzeganie rzeczywistości, jaką stanowi rodzina zastępcza. Tymczasem relacyjność w pracy socjalnej silnie oddziałuje na ten najważniejszy podmiot, czyli na rodzinę, i stanowi gwarancję dobrej współpracy.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola konserwatora wojewódzkiego w ochronie i zarządzaniu Pomnikiem Historii na przykładzie Warszawy i Mazowsza

W tekście omówiono rolę Konserwatora Wojewódzkiego w ochronie i zarządzaniu Pomnikiem Historii na przykładzie działań w Warszawie i na Mazowszu. Najważniejszą rolą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest pełnienie nadzoru konserwatorskiego nad zabytkami znajdującymi się na terenie Pomnika Historii. W ten sposób WKZ może upowszechniać wysokie standardy w prowadzonych pracach konserwatorskich i tworzyć wzorce ochrony i konserwacji na tym obszarze, a także prowadzić działania promocyjne. Omówiono wszystkie obiekty będące Pomnikami Historii z terenu Mazowsza, a także złożone wnioski i wymieniono te zabytki, które zasługują na rangę Pomnika Historii. Mimo narzuconych prawnie ograniczeń Wojewódzki Konserwator Zabytków może być aktywnym uczestnikiem systemu ochrony zrównoważonego rozwoju Pomników Historii i wszystkich zabytków oraz wykonawcą polityki państwa dotyczącym narodowego dziedzictwa. Może też bardzo sprawnie łączyć zrównoważony rozwój obszarów Pomników Historii z ochroną konserwatorską i z rozwojem oraz z przystosowaniem ich do zmieniających się potrzeb życia.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pomnik Historii w Gdyni - problemy ochrony głównej osi reprezentacyjnej miasta

Pomnik Historii w Gdyni obejmuje ukształtowaną w okresie międzywojennym część Śródmieścia, której ważny fragment stanowi założenie Mola Południowego wraz z Basenem Jachtowym i aleją Jana Pawła II. Idea przestrzenna tego zespołu przedstawiona została w 1938 roku, w projekcie tzw. Dzielnicy Reprezentacyjnej, będącym bardzo oryginalną realizacją widokowego otwarcia miasta na port i morze. Ponieważ założenie to nie zostało w okresie międzywojennym dokończone, jest obecnie poddane silnej presji inwestycyjnej – zwłaszcza w rejonie ośrodka żeglarskiego. Obowiązujący plan miejscowy (2009, skorygowany w 2015) niestety dopuszcza tu zwarty sposób zabudowy, sprzeczny z historyczną koncepcją układu luźnego i otwartego na morze. Mimo że założenie Mola Południowego jest od 2007 roku objęte wpisem do rejestru zabytków, to procedury jego ochrony zawiodły, czego dowodem były wyniki przeprowadzonego w 2014 roku konkursu architektonicznego. Rozwiązaniem, które mogłoby ustrzec nas przed błędami planistycznymi powinien być „konserwatorski plan zarządzania Pomnikiem Historii”, wzorowany analogicznych planach zarządzania obiektami znajdującymi się na Liście Światowego Dziedzictwa.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Twierdza Kłodzko Pomnikiem Historii? Rola ochrony zabytków w kontekście i wobec polityki

Twierdza Kłodzko – niekwestionowany świadek burzliwych wojen śląskich między dwoma mocarstwami: cesarską Austrią i rosnącymi w silę Prusami, których przebieg zmienił mapę XVIIIwiecznej Europy, ale przede wszystkim obiekt stanowiący wyjątkowy w skali Europy przykład nowożytnej architectura militaris, gdzie krzyżują się rozwiązania architektoniczne kilku szkół fortyfikacyjnych, zachowane do dziś i czyniące z kłodzkiej twierdzy swoistą encyklopedię fortyfikacji – pozostaje poza listą zabytków uznanych za Pomniki Historii. Podjęte w 2009 r. starania o wpisanie twierdzy na tę listę prestiżowych zabytków nie przyniosły spodziewanego rezultatu, a miniona dekada dostarcza wielu cennych wniosków na temat roli i zakresu ochrony zabytków wobec zarówno lokalnej, jak i centralnej polityki. Niniejszy artykuł stanowi próbę syntetycznej prezentacji przypadku Twierdzy Kłodzko w związku z ponownie podjętą próbą uzyskania tytułu Pomnika Historii. Jest również echem głosów koncentrujących się na dziedzictwie stricte polskim, wybrzmiałych podczas konferencji Pomniki Historii – ochrona, zarządzanie, promocja.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pomniki Historii – forma ochrony, forma promocji, forma zarządzania?

Pomniki Historii to zbiór ponad 100 najcenniejszych zabytków w Polsce. Jednocześnie Pomniki Historii to jedna z 5 form ochrony zabytków, określonych w polskim prawodawstwie. Te okoliczności sprawiają, że konieczna jest ocena funkcjonowania tej formy ochrony zabytków. Wiele elementów w koncepcji Pomników Historii, procedurze ich nominowania, oraz merytorycznej ocenie jest przejętych z systemu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dlatego też ten system możne być punktem odniesienia do oceny funkcjonowania Pomników Historii. Jednocześnie w oparciu o to porównanie można wskazać kierunki doskonalenia funkcjonowania Pomników Historii. W artykule omówiono zasadnicze aspekty funkcjonowania Pomników Historii – m.in. miejsce i rolę Pomników Historii w polskim systemie ochrony zabytków, procedury nominowania, procedurę oceny, relację Pomników Historii z dobrami Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Emocjonalny charakter więzi rodzinnych – perspektywa rodziców dorosłych dzieci uzależnionych od alkoholu

Pomimo, że w polskiej literaturze naukowej jak i specjalistycznej problem współuzależnienia oraz psychologicznego systemu wsparcia członków rodzin osób uzależnionych od alkoholu jest szeroko opisany, to pomijanym aspektem wciąż pozostaje emocjonalne funkcjonowanie rodziny z problemem alkoholowym z perspektywy rodziców dorosłych uzależnionych dzieci. W dostępnym piśmiennictwie naukowym trudno wyodrębnić i wskazać specyficzne problemy będące udziałem jedynie rodziców dorosłych dzieci uzależnionych od alkoholu. Zazwyczaj wnioski z tychże badań dotyczą ogółu krewnych osób uzależnionych. W niniejszym artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytania jakich emocji wynikających z uzależnienia od alkoholu dorosłego dziecka doświadczają ich rodzice, jakie znaczenie nadają tym emocjom, oraz w jaki sposób doświadczane przez rodziców emocje oddziaływają na ich więzi z uzależnionymi od alkoholu dziećmi. Pierwszą część artykułu stanowi podbudowa teoretyczna. Omówiono w niej problematykę więzi psychicznej, ze szczególnym uwzględnieniem więzi emocjonalnych w rodzinie z problemem alkoholowym. Druga część artykułu to analiza fragmentu badań prowadzonych w ramach projektu pn. „Rodzina w systemie wsparcia społecznego i pomocy osobom z problemem alkoholowym. Badania biograficzne z udziałem rodziców (dorosłych) dzieci uzależnionych od alkoholu”. Zadanie „Wspieranie badań naukowych w obszarze problemów wynikających z używania alkoholu”. Projekt ten realizowany jest ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020. Artykuł kończą konkluzje dotyczące emocji doświadczanych i odczuwanych przez rodziców dorosłych dzieci uzależnionych od alkoholu.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pomniki historii - spojrzenie krytyczne

Pomnik historii jako pojęcie pojawiło się w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach. W obecnym akcie prawnym: ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pomnik historii jest formą ochrony zabytków. Od 1962 r. nie wprowadzono żadnych zasad obejmujących kryteria wyboru zabytków oraz sposoby przygotowywania i procedowania wniosków o uznanie za pomnik historii. Powoduje to, że uznawanie zabytków nieruchomych za pomniki historii jest obarczone dużą uznaniowością. Lista obejmująca 105 pomników historii nie jest reprezentatywna ani ilościowo, ani jakościowo w stosunku do całego zasobu zabytków wpisanych do rejestru zabytków. Konieczne jest wprowadzenie przepisów regulujących ten stan, a także jasne zasady finansowania prac konserwatorskich zabytków uznanych za pomniki historii.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zarządzanie pomnikami historii

System ochrony zabytków w Polsce, w tym pomników historii nie jest w pełni dostosowany do zmian ustrojowych po 1989 roku. Niedocenianym, istotnym elementem tego systemu determinującym skuteczną ochronę jest profesjonalne zarządzanie architektonicznym dziedzictwem łączące konserwację ze współczesnym użytkowaniem historycznych obiektów. Współzależności konserwatorskich i pozakonserwatorskich uwarunkowań wymuszają dziś postrzeganie ochrony zabytków jako złożonego i interdyscyplinarnego procesu – skorelowanych ze sobą oddziaływań na zabytkowy obiekt, w którym zabiegi konserwatorskie są kluczową, ale nie jedyną działalnością. Całością organizacyjną tych działań jest zarządzanie. Pomniki historii jako najcenniejsze dziedzictwo powinny być wzorem zarządzania dla krajowego, zabytkowego zasobu. Piętnastoletnie doświadczenia pomnika Twierdza Srebrna Góra pozwalają przybliżyć cele i złożone uwarunkowania powiązanych ze sobą działań zarządczych oraz wnioski adresowane do władz krajowych odpowiedzialnych za ochronę kulturowego dziedzictwa.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Mediacje i ich wykorzystanie w pracy socjalnej z rodziną

Mediacje są procesem, w trakcie którego skonfliktowane strony, przy pomocy bezstronnego i neutralnego mediatora wypracowują wzajemnie je satysfakcjonujące porozumienie. Mediacje wykorzystywane są w różnych obszarach spraw rodzinnych, gospodarczych, cywilnych, karnych. Mogą być także prowadzone w obszarze pomocy społecznej i wykorzystywane w pracy socjalnej jako sposób rozwiązywania konfliktów klientów pomocy społecznej. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wymienia mediacje jako jedną z form wsparcia rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych. Szczególnie przydatne wydaje się stosowanie mediacji w sytuacji konfliktów rodzinnych klientów, gdzie przy wsparciu pracownika socjalnego w roli mediatora strony mogą nie tylko wypracować obopólnie korzystne porozumienie, ale także podtrzymać lub odbudować relacje rodzinne. W artykule omówiono pojęcie mediacji, jej rodzaje a także możliwości ich wykorzystania w kontekście pracy socjalnej. Zaprezentowano procedurę postępowania mediacyjnego w pracy socjalnej oraz korzyści i trudności związane z mediacją jako metodą pracy z klientami pomocy społecznej.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przemyśl. Miasto Twierdza oraz Twierdza Przemyśl. Razem czy osobno na drodze do pomnika historii

W artykule poruszone zostały zagadnienia dotyczące wyboru i trudnej selekcji obiektów zabytkowych z terenu miasta Przemyśla, jakie zostały wybrane do wpisu na listę Pomników Historii RP. Z uwagi na czynniki geograficzno-historyczne zdecydowano się główny akcent położyć na wartość militarną miasta. We wniosku na listę pomników historii RPoprócz starego miasta w obrębie pozostałości murów miejskich listę obiektów poszerzono o inkastelowane klasztory karmelitów, reformatów i benedyktynek na Zasaniu, których umocnienia wspierały obronność miasta. Wybrano również znajdujące się na terenie miasta obiekty zaplecza koszarowego Twierdzy. Wszystkie te elementy złożyły się na bardzo rozległy, rozlokowany „wyspowo” na terenie miasta i gmin sąsiednich obszar o zróżnicowanym stopniu zachowania substancji zabytkowej. W referacie poruszono problem rozległości wpisu na listę Pomników Historii RP, wartości krajobrazowe i historyczno-artystyczne miasta, problem ochrony i podniesienia wartości turystycznej, a także postawiono pytanie o dalsze perspektywy rozwoju miasta i Twierdzy.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju inicjatorem seryjnej nominacji na listę UNESCO najcenniejszych europejskich młynów papierniczych

Młyn papierniczy w Dusznikach-Zdroju powstał przed 1562 r. Dzięki opłacalności produkcji przez wieki był rozbudowywany i zdobiony na wzór dworu szlacheckiego. Od 1968 r. jest siedzibą Muzeum Papiernictwa. W ostatnich latach wzrosła świadomości na temat wartości historycznej młyna. Staraniem muzeum w 2011 r. młyn uzyskał status Pomnika Historii, a w kolejnych latach podjęto zabiegi o wpisanie go na listę UNESCO. Zwiększeniu szans na wpis służy koncepcja seryjnej nominacji obejmującej najcenniejsze młyny papiernicze Europy. Polskie muzeum jest koordynatorem tego projektu. Dotąd podpisano porozumienia dotyczące starań o wspólną nominację z papierniami w Velkich Losinach z Czech i Homburga (dzielnica Triefenstein) w Niemczech, a rozmowy prowadzone są z papiernią w Ambert we Francji. Obecnie we współpracy z prof. Bogusławem Szmyginem muzeum opracowuje analizę porównawczą wszystkich zachowanych młynów papierniczych, która pozwoli wybrać 2-3 kolejnych partnerów.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pomnik historii po japońsku, czyli synergia poznawcza miejsc, krajobrazów, kunsztów, tradycji i zwyczajów Podróż do najbardziej wewnętrznego sedna Japonii

Japońska Agencja ds. Kultury realizuje projekt JAPAN HERITAGE, wynikiem którego będzie sto tematycznych narracji zabytkoznawczych. Wnioskodawcą i beneficjentem jest gmina wiejska lub miejska, ale procedura nominacyjna obejmuje także urząd prefektury. Podkreśla się, iż ta inicjatywa nie konkuruje z Listą Światowego Dziedzictwa UNESCO, ani nie wprowadza nowej kategorii zabytku, wobec czego nie istnieje potrzeba kolejnej zmiany Ustawy z dnia 30 maja 1950 r. o ochronie dóbr kultury. Strategicznie projekt ten służy rewitalizacji społecznej poprzez wzmocnienie poczucia tożsamości oraz intensyfikację krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego. Każda narracja JAPAN HERITAGE jest markowym produktem turystycznym, a ilustrujące ją materialne i niematerialne dobra kultury objęte prawną ochroną znajdują się na terenie jednej gminy w kategorii lokalnej, lub też w wielu gminach danej prefektury, a nawet kilku prefektur – w kategorii zbiorowej. Istotę tego projektu omówiono na przykładzie narracji nr 019 „Kultura Date zainicjowana przez Masamune”.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Monitoring Pomników Historii – procedura, wyzwania, zagrożenia

Istotny wzrost liczby pomników historii w ostatnich latach rodzi nowe wyzwania, związane z potrzebą stworzenia sprawnego mechanizmu monitoringu stanu zachowania, jak i zarządzania pomnikami historii. Niniejszy artykuł stanowi omówienie system monitoringu pomników historii, który został wprowadzony na podstawie wytycznych Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia 19 listopada 2018 r. Jego wdrożenie ma umożliwić stałą, regularną obserwację stanu zachowania, jak i procesów zachodzących w zabytkach uznanych za pomnik historii oraz ich otoczeniu. które mogą mieć wpływ na jego stan zachowania.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Poznań – współczesne przekształcenia w historycznej przestrzeni miasta. Stan obecny, dokonania i perspektywy

W artykule, na podstawie analizy sytuacji miasta Poznania, wykazano, że status pomnika historii nie musi prowadzić do zahamowania rozwoju miasta w obszarze historycznym, ale pozwala także na jego wielokierunkowy i dynamiczny rozwój. Miasto w naturalny sposób podlega żywotnym przekształceniom i zabiegi ochronne nie stają w kontrze do tego zjawiska. Poznań, szczególnie w obszarze, które było areną wydarzeń historycznych od najdawniejszych jego dziejów, miał szansę wykształcenia specyficznego ducha miejsca, którego zachowanie stało się celem służb konserwatorskich już od lat 70-tych XX wieku. Rozwijane od tamtego momentu instrumenty planistyczne umożliwiają rzeczywistą ochronę dziedzictwa, jednak nie stają na drodze modernizacji przestrzeni publicznej. W artykule omówione zostały istniejące narzędzia konserwatorskie, ze szczególnym uwzględnieniem roli miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, i podkreślona została rola zarządzania i finansowania na poziomie zarówno samorządowym jak i prywatnym.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii