rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ekonomiczne aspekty odzyskiwania kwasów i soli metali ze ścieków przemysłowych

W pracy scharakteryzowano dialityczne procesy membranowe - dializę dyfuzyjną, elektrodializę monopolarną i elektrodializę bipolarną oraz przedstawiono możliwości zastosowania tych procesów do odzyskiwania wartościowych składników ze ścieków przemysłowych. Przeprowadzono analizę ekonomiczną odzyskiwania kwasów nieorganicznych (siarkowego oraz azotowego i fluorowodorowego) ze ścieków po trawieniu metali oraz soli niklu z wody z płukania po galwanizacji. Określono koszty związane z wprowadzeniem technologii membranowej do układu technologicznego oczyszczania ścieków w trawialni i galwanizerni i porównano je z kosztami klasycznej technologii oczyszczania opartej na neutralizacji ścieków. Stwierdzono, że w każdym z analizowanych przypadków koszt wprowadzenia nowej technologii (tj. technologii membranowej) jest niższy od kosztu technologii klasycznej. W procesie odzyskiwania kwasu ze zużytej kąpieli trawiącej metodą dializy dyfuzyjnej osiąga się czas zwrotu inwestycji (3-5 lat) nawet przy niskiej wartości rynkowej kwasu. Elektrodializa bipolarna, jako metoda odzyskiwania kwasu ze stężonych ścieków potrawiennych, jest korzystna ekonomicznie w przypadku kosztownych kwasów. Procesem szczególnie atrakcyjnym ekonomicznie jest odzyskiwanie metodą elektrodializy monopolarnej soli niklu z wody z płukania po galwanizacji. Z powodu wysokiej wartości rynkowej soli niklu, poniesione nakłady zostają zwrócone już po jednym roku eksploatacji instalacji do elektrodializy. Ponadto w procesie tym otrzymuje się wodę o obniżonym stężeniu soli niklu, która jest ponownie wykorzystywana w procesie płukania po galwanizacji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania wpływu jakości wody na powstawanie adsorbowalnych chlorowcopochodnych związków organicznych (AOX)

Powstawanie w wodzie adsorbowalnych halogenów organicznych (AOX), jako ubocznych produktów dezynfekcji, związane jest z dawką chloru, która zależy od zawartości związków organicznych oraz azotu amonowego i organicznego w wodzie. Proces powstawania AOX badano na przykładzie wody modelowej wzbogaconej w substancje humusowe i związki azotu. Zanieczyszczenia wody poddano utlenianiu chlorem oraz dwutlenkiem chloru i chlorem warunkach laboratoryjnych. Określono ilość powstających adsorbowanych chlorowanych związków organicznych w zależności od zawartości ogólnego węgla organicznego oraz azotu amonowego i organicznego w wodzie poddanej działaniu chloru oraz chloru i dwutlenku chloru. Wykazano, że zastosowanie w układzie oczyszczania wody procesu utleniania dwutlenkiem chloru 30 min przed chlorowaniem dezynfekcyjnym przyczynia się do obniżenia dawki chloru, a także zmniejszenia ilości powstałych AOX.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza geostatystyczna zmienności parametrów technologicznych popiołożużli zdeponowanych na składowisku odpadów przemysłowych

Przedmiot badań geostatystycznych stanowiła część składowiska popiołożużli (zbiornik A), związanego z działalnością przemysłu energetycznego, znajdującego się w rejonie Świecia w województwie kujawsko-pomorskim. Przeanalizowano przestrzenne zróżnicowanie dwóch parametrów technologicznych, tj. zawartości popiołu i wilgotności popiołożużli, zdeponowanych na składowisku. Przeprowadzono analizę strukturalną zmienności tych parametrów, z zastosowaniem funkcji wariogramu kierunkowego, a następnie estymację wartości średnich (Z*) z użyciem krigingu zwyczajnego (blokowego) (3D). Przed-stawiono model geostatystyczny (3D) zmienności tych parametrów technologicznych składowiska, co pozwoliło na rozpoznanie przestrzennego zróżnicowania ich wartości w poziomym i pionowym rozprzestrzenieniu warstw popiołożużli. Wykazano, że zastosowanie metod geostatystycznych do opisu parametrów technologicznych popiołożużli, traktowanych jako złoże antropogeniczne, pozwoliło uzyskać ważną bazę danych, stanowiących komplet informacji do ewentualnego podjęcia prac nad gospodarczym wykorzystaniem materiału zdeponowanego na składowisku.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość zawiesin i metali ciężkich w wybranych falach ścieków deszczowych w zlewni miejskiej

Przedstawiono wyniki badań zawartości jonów wybranych metali ciężkich (Ni, Cu, Cr, Zn, Pb, Cd), zawiesin ogólnych oraz chlorków w pięciu falach (3 deszczowych, 2 roztopowych) odprowadzanych z obszaru zlewni silnie zurbanizowanej (Kielce, województwo świętokrzyskie). Badania przeprowadzono na kolektorze deszczowym (Si9) odbierającym wody deszczowe i roztopowe z części miasta o powierzchni 62 ha, położonej w lewostronnej części zlewni rzeki Silnicy. W zlewni wydzielono 6 rodzajów powierzchni: dachy (14,3%), chodniki (8,4%), jezdnie (17,7%), parkingi (11,2%), zieleń (47,2%) i boiska szkolne (1,3%). Zaobserwowane w czasie od maja 2009 r. do czerwca 2010 r. wezbrania charakteryzowały dużą różnorodnością. Wartości strumienia objętości ścieków deszczowych podczas wezbrań wahały się od 45 dm3/s do 380 dm3/s, a czas trwania wezbrania zawierał się w przedziale od 100 min do 500 min. Z przeprowadzonych badań wynika, że największe średnie zawartości ołowiu i cynku wynosiły odpowiednio 0,304÷0,992 gPb/m3 i 0,158÷0,473 gZn/m3. Średnia zawartość jonów pozostałych metali była znacznie mniejsza i nie przekraczała 0,195 g/m3. Zawartość zawiesin ogólnych i chlorków w spływach roztopowych była kilkakrotnie większa niż w spływach deszczowych. W ściekach deszczowych odprowadzanych z terenu badanej zlewni miejskiej stwierdzono silną zależność między parami jonów metali Cu-Cr, Cu-Zn, Cd-Pb oraz Cd-Zn. Nie stwierdzono natomiast statystycznie istotnej zależności korelacyjnej między zawiesinami ogólnymi a jonami badanych metali.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola zawiesin w transporcie metali ciężkich w wodach powierzchniowych na przykładzie Kłodnicy

Przedstawiono wyniki badań zawartości jonów wybranych metali ciężkich (Zn, Pb, Cd, Cr, Cu, Ni, Mn i Fe) w zawiesinach zawartych w wodzie powierzchniowej, na przykładzie Kłodnicy (Górny Śląsk). Próbki wody z zawiesinami pobrano w 8 punktach zlokalizowanych wzdłuż całej długości rzeki. Uzyskane wyniki badań interpretowano zgodnie z niemiecką klasyfikacją LAWA. Stwierdzono korelację pomiędzy zawartością jonów badanych metali ciężkich a zawartością żelaza w zawiesinach. Stwierdzono również, że zawartość metali w zawiesinach obecnych w wodzie z Kłodnicy była mniejsza niż w zawiesinach w Odrze i jej dopływach. Wykazano trównież, że zawartość jonów metali ciężkich w zawiesinach była kilkakrotnie większa niż w osadach dennych, co świadczyło o istotnej roli zawiesin w procesie przemieszczania się zanieczyszczeń wraz z biegiem rzeki. Duże zmiany zawartości jonów metali ciężkich w zawiesinach, obserwowane zarówno w trakcie prowadzenia badań, jak i wynikające z danych literaturowych, wskazują na celowość prowadzenia badań nad dynamiką tych zmian.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Regeneracja żywic jonowymiennych stosowanych do separacji anionowych substancji powierzchniowo czynnych z roztworów wodnych

Określono skuteczność regeneracji makroporowatych i żelowych żywic jonowymiennych (MIEXŽ, A100, A200, A400 i SBW) wysyconych w układzie przepływowym anionową substancją powierzchniowo czynną. W badaniach zastosowano modelowy roztwór dodecylobenzenosulfonianu sodu (SDBS) o stężeniu 400 g/m3. Regenerację żywic w układach przepływowym i porcjowym przeprowadzono 12% roztworem NaCl (MIEXŽ) i 4% roztworem NaOH (A100, A200, A400 i SBW). Wykazano, że skuteczność regeneracji żywic jonowymiennych zależała od rodzaju polimeru, przy czym odmycie SDBS malało wraz ze zmniejszaniem się wielkości ziaren jonitu oraz stopnia usieciowania polimeru w szeregu MIEXŽ>A100>SBW>A200>A400. Regeneracja żywic przeprowadzona w układach przepływowym i porcjowym charakteryzowała się podobną skutecznością odmywania SDBS, przy ok. 50% większym zużyciu roztworów regeneracyjnych w układzie porcjowym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian stabilności biologicznej w układzie technologicznym oczyszczania wody infiltracyjnej

Badania zmian stabilności biologicznej wody przeprowadzono w rzeczywistym układzie oczyszczania wody infiltracyjnej składającym się z napowietrzania, filtracji pospiesznej przez złoża piaskowe, ozonowania, adsorpcji na biologicznie aktywnych filtrach węglowych oraz alkalizacji i dezynfekcji. Wykazano, że skuteczność poszczególnych procesów technologicznych w usuwaniu organicznych i nieorganicznych substratów pokarmowych z wody była różna i zależała od wielu czynników. Biodegradowalne substancje organiczne były najskuteczniej usuwane z wody podczas filtracji przez biologicznie aktywne złoża węglowe, natomiast jony fosforanowe podczas sedymentacji (po napowietrzaniu) i filtracji przez złoża piaskowe. Analizowany układ technologiczny oczyszczania wody infiltracyjnej nie zapewnił jednak stabilności biologicznej wody, z uwagi na niewystarczające usunięcie substancji biogennych, a głównie azotu nieorganicznego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Regulacja ciśnienia jako element zarządzania ryzykiem eksploatacji sieci wodociągowej

Przeprowadzone badania ryzyka wraz z analizą techniczno-niezawodnościową sieci wodociągowej dostarczającej wodę mieszkańcom Będzina i Czeladzi wykazały, że wysokość ciśnienia wody w sieci miała bardzo istotny wpływ na uszkadzalność przewodów oraz koszty usuwania awarii. Wykazano, że stabilizacja ciśnienia wody w analizowanych obszarach sieci wodociągowej spowodowała zwiększenie niezawodności i bezpieczeństwa dostawy wody, co przełożyło się na klasyfikację ryzyka w tych obszarach do kategorii ryzyka tolerowanego. Wymiernym skutkiem stabilizacji ciśnienia w sieci wodociągowej było nie tylko zwiększenie niezawodności działania systemu dystrybucji i ograniczenie ryzyka działalności przedsiębiorstwa wodociągowego, ale także zmniejszenie kosztów naprawy oraz obciążeń finansowych z tytułu odszkodowań za wyrządzone szkody. Ponadto wymierne było również zmniejszenie strat wody i wzrost komfortu życia mieszkańców. Wyniki badań niezawodności pozwalają w racjonalny sposób zarządzać infrastrukturą techniczną systemu wodociągowego, a także mogą być niezbędnym narzędziem decyzyjnym zarówno przy planowaniu inwestycji modernizacyjnych, jak i strategii rozwoju współczesnych przedsiębiorstw wodociągowych. Badania te dają możliwość wytypowania tych obszarów systemu dystrybucji wody, w których występuje potencjalne zagrożenie wtórnym zanieczyszczeniem wody, wynikającym z braku stabilności ciśnienia wody w systemie, czy też jego zwiększonej awaryjności.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości bakteriologicznej i fizyczno-chemicznej wody basenowej w wybranym krytym obiekcie rekreacyjnym

Jakość wody w krytych obiektach rekreacyjnych (pływalnie, SPA, parki wodne) ma bardzo istotne znaczenie zdrowotne. Niewłaściwie prowadzony proces dezynfekcji wody basenowej może powodować zakażenia bakteriologiczne, przy czym stosowanie środków dezynfekcyjnych w nadmiernych ilościach może również powodować schorzenia u ludzi. W pracy dokonano oceny jakości wody w wybranej pływalni na podstawie rutynowej oraz rozszerzonej analizy mikrobiologicznej i fizyczno-chemicznej. Wykazano, że rutynowa analiza mikrobiologiczna wody basenowej nie pozwala na prawidłową ocenę jej stanu sanitarnego. Rutynowe wskaźniki mikrobiologiczne osiągnęły bowiem poziom potwierdzający zadowalającą jakość wody w odniesieniu do prawie wszystkich punktów pomiarowych badanego obiektu. Wyjątek stanowiły wanny SPA oraz brodzik dla dzieci, gdzie odnotowano jedynie ponadnormatywną liczbę bakterii mezofilnych (115÷1000 jtk/cm3). Jednak dopiero rozszerzona analiza mikrobiologiczna wody pozwoliła na wykrycie obecności bakterii z rodzaju Pseudomonas, w tym Pseudomonas aeruginosa. Badane próbki wody charakteryzowały się także niższą wartością potencjału redoks (507÷582 mV) oraz mniejszą zawartością chloru wolnego (0÷0,1 gCl2/m3). Jedną z przyczyn okresowego pojawiania się bakterii Pseudomonas był zastój wody w elementach instalacji, w których następował rozwój tych bakterii w ilościach przekraczających 100 jtk/cm3, a także gronkowców koagulazododatnich. Bakterie z rodzaju Pseudomonas obecne były również w próbkach wody pochodzących z urządzeń do jej rozdeszczania. Otrzymane wyniki wykazały możliwość zasiedlania urządzeń basenowych - w przypadku niewłaściwie prowadzonego procesu dezynfekcji - przez mikroorganizmy stanowiące zagrożenie dla zdrowia użytkowników obiektów rekreacyjnych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie sieci pajęczych do oceny zawartości wybranych metali ciężkich w powietrzu na przykładzie Wrocławia

We Wrocławiu przeprowadzono po raz pierwszy w Polsce badania nad wykorzystaniem sieci pajęczych do indykacji skażeń powietrza metalami ciężkimi emitowanymi z silników samochodowych. Na dziewięciu stanowiskach (po 3 i 4 miesiącach od ich konstrukcji) zebrano gęste i osiągające spore rozmiary sieci pajęcze reprezentantów rodziny Agelenidae należących do gatunków Malthonica sylvestris, Malthonica ferruginea i Tegenaria atrica oraz nieregularne sieci rodziny Pholcidae należące do gatunku Pholcus phalangoides. W zebranych sieciach pajęczych oznaczono stopień kumulacji wybranych metali ciężkich (Pb, Zn, Pt). Porównanie oznaczonych zawartości tych metali na poszczególnych stanowiskach wykazało, że istnieje statystycznie istotny związek pomiędzy ich zawartością a odległością od drogi jako źródła emisji. Określono także wpływ wieku pajęczyny na poziom kumulacji metali, stwierdzając istotnie statystycznie różnice na wszystkich stanowiskach badawczych między zawartością metali na sieciach zebranych po 3 i 4 miesiącach ekspozycji. Otrzymane wyniki potwierdziły możliwość skonstruowania praktycznego narzędzia do indykacji zanieczyszczeń powietrza w oparciu o sieci pajęcze, przy czym szczególnie przydatne do tego celu mogą być sieci pająków z rodziny Agelenidae.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie analizy specjacyjnej w monitoringu metali ciężkich w osadach dennych na przykładzie rzeki Utraty

Określono ruchliwość wybranych metali ciężkich w osadach dennych pobranych z rzeki Utraty. Do procesu ekstrakcji sekwencyjnej wg Tessiera wykorzystano powietrznie suchy osad o średnicy ziaren >90 žm. W poszczególnych ekstraktach oznaczano zawartość Cu, Pb, Zn, Cd wykorzystując technikę FAAS. Spośród badanych metali w osadach dennych największą biodostępnością charakteryzował się metal o największej toksyczności - kadm. Również cynk i ołów głównie wiązane były z frakcjami ruchliwymi, co wskazuje na możliwość ich uruchamiania do toni wodnej. Najmniejszą ruchliwością charakteryzowała się miedź, występująca w znacznych ilościach w połączeniach z frakcją organiczną. Na podstawie analizy udziału w ogólnej zawartości dwóch najbardziej ruchliwych form, biodostępność badanych metali uszeregowano w kolejności Cd>Zn>Pb>Cu. Uzyskane dane zostaną wykorzystane w dalszych badaniach dotyczących migracji zdeponowanych metali w układzie toń wodna-osady denne.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odzyskiwanie barwników i soli mineralnych z wód poprocesowych w układzie elektrodializy porcjowej z membranami monoanionoselektywnymi

Określono skuteczności odsalania roztworów anionowych barwników organicznych metodą elektrodializy porcjowej z wykorzystaniem membran monoanionoselektywnych (zamiast standardowych membran anionowymiennych). W badaniach zastosowano zasolone (NaCl) roztwory barwników organicznych różniących się masą cząsteczkową (327÷1060 Da). Gęstość prądu podczas elektrodializy zmieniano w zakresie 0,78÷3,91 mA/cm2. Wykazano, że skuteczność rozdziału anionowych barwników organicznych od soli mineralnych zależała od zastosowanej wartości gęstości prądu, natomiast wpływ masy cząsteczkowej barwników był niewielki. Mając na uwadze odzyskanie jak największej ilości barwników i zakładając 95% stopień odsolenia roztworu, proces elektrodializy należy prowadzić przy gęstości prądu w zakresie 1÷1,4ilim. Przy mniejszych wartościach gęstości prądu dochodziło do zjawiska sorpcji membranowej barwników, zaś przy wartościach większych barwniki przenikały przez membrany do komór koncentratu. Prowadzenie procesu elektrodializy mieszanin barwników z solami mineralnymi przy dużych wartościach gęstości prądu (>2ilim) zdecydowanie prowadziło do skrócenia czasu trwania procesu, jednakże przyczyniło się do znacznego pogorszenia jakości diluatu i zwiększenia zużycia energii.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zagospodarowania zlewni na jakość osadów dennych w wybranych zbiornikach zaporowych

Z przeprowadzonej analizy zagospodarowania zlewni zbiorników zaporowych w Nieliszu (zlewnia rolnicza) i Rybniku (zlewnia zurbanizowana) wynika, że warunki środowiskowe i antropogeniczne w zlewniach obydwu zbiorników są istotnie różne, co ma odzwierciedlenie w zanieczyszczeniu osadów dennych. Osady denne skumulowane w analizowanych zbiornikach różniły się pod względem wartości podstawowych wskaźników (substancje organiczne, biogeny, makroelementy), a także zawartości metali ciężkich oraz trwałych związków organicznych. Największe wartości większości analizowanych wskaźników zanieczyszczenia osadów dennych oznaczono w przypadku zbiornika w Rybniku. Wyjątek stanowiły azot ogólny, substancje organiczne, wapń, magnez, rtęć, lindan i DDE. Zanieczyszczenia mające charakter antropogeniczny, takie jak WWA i PCB, występowały w osadach ze zbiornika w Rybniku w ilościach dwukrotnie większych niż w osadach ze zbiornika w Nieliszu. Znaczna kumulacja cynku, kadmu i ołowiu może być wynikiem przemysłowego zagospodarowania zlewni zbiornika rybnickiego. Arsen, miedź i rtęć, których średnie geometryczne stężenia były większe w osadach dennych ze zbiornika w Nieliszu traktowane są jako zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmienności poboru wody w systemie wodociągowym Wrocławia

Przeanalizowano zmiany poboru wody we Wrocławiu w latach 1990-2011 oraz w cyklu rocznym i tygodniowym w 2011 r. Od początku lat 90. XX w., podobnie jak w innych miastach w Polsce, we Wrocławiu nastąpił spadek ilości wody pobieranej do celów komunalnych. Obecnie pobór wody jest dwukrotnie mniejszy niż w 1990 r. Wykazano, że największy spadek poboru wody wystąpił w początkowych latach gospodarki wolnorynkowej, natomiast od 2005 r. jednostkowy pobór wody utrzymuje się na prawie stałym i realnym poziomie i wynosi 113÷118 dm3/Mkźd w gospodarstwach domowych oraz 40÷42 dm3/Mkźd do celów produkcyjno-usługowych i innych. Analiza zmian ilości wody wtłoczonej do Wrocławia w 2011 r. wykazała i potwierdziła zmienność poboru wody w miastach w cyklach rocznym, tygodniowym i dobowym, przy czym im krótszy był analizowany przedział czasu, tym zmienność poboru wody była większa. Maksymalne zmiany miesięcznego, tygodniowego i dobowego poboru wody wynosiły odpowiednio 1,16, 1,23 i 1,57. Pobór wody w cyklu tygodniowym charakteryzował się niewielkimi zmianami w dniach roboczych i spadkiem w niedziele.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka spektralna mezoporowatych węgli z nanocząstkami Ag, Au, TiO2 i Fe3O4

Określono możliwość zastosowania technik spektroskopowych do charakterystyki właściwości strukturalnych mezoporowatego węgla otrzymanego metodą miękkiego odwzorowania oraz zmodyfikowanego za pomocą nanocząstek Ag, Au, TiO2 i Fe3O4. Charakterystykę spektralną próbek otrzymanych węgli przeprowadzono techniką spektroskopii IR, FTIR oraz Ramana. Podczas syntezy materiałów węglowych w środowisku kwasowym zastosowano rezorcynol i formaldehyd jako prekursory węglowe w obecności kopolimeru trójblokowego Lutrol F127. Wyniki badań spektralnych wykazały, że zastosowane metody syntezy mezoporowatych węgli pozwoliły na uzyskanie materiałów węglowych o odtwarzalnej budowie. Modyfikacja powierzchni węgla badanymi nanocząstkami spowodowała wyraźne zmiany w widmach Ramana, FTIR i IR kompozytów węglowych, przy czym na zmianę ich właściwości najsilniej wpłynęły tlenki metali. Widma te pokazały również, że w strukturze otrzymanych materiałów węglowych pojawiły się uporządkowane fragmenty grafenowe podobne do tych, jakie występują w nanorurkach węglowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wpływu podczyszczonych ścieków deszczowych na liczebność sinic w śródmiejskim jeziorze Jeziorak Mały przy zróżnicowanej wysokości opadów atmosferycznych

Badania przeprowadzono po uruchomieniu separatorów lamelowych oczyszczających ścieki deszczowe odprowadzane do jeziora Jeziorak Mały w Iławie. Analizie poddano różnice między liczebnością sinic i wartościami wskaźników fizyczno-chemicznych wody w jeziorze w miejscu odpływu z separatorów oraz w toni wodnej, w zależności od wysokości opadów atmosferycznych. Badania wykazały istotne statystycznie różnice pomiędzy liczbą sinic a wartościami wskaźników fizyczno-chemicznych wody w jeziorze, co wskazuje na znaczny wpływ ścieków deszczowych na warunki rozwoju sinic, zwłaszcza w strefie brzegowej jeziora. Czynnikami ograniczającymi ich rozwój była obniżona temperatura wody i podwyższona zawartość chlorków, o czym świadczyła ponad dwukrotnie mniejsza średnia liczba sinic przy separatorach niż w toni wodnej jeziora. Stwierdzono ponadto, że zwiększenie liczebności sinic następowało wraz ze wzrostem wysokości opadów atmosferycznych do wartości około 90 mm, co mogło być związane z dopływem biogenów ze zlewni. Warunkami ekstremalnymi rozwoju sinic były opady o wysokości powyżej 100 mm, podczas których nastąpił gwałtowny spadek ich liczebności.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adwekcyjny transport zanieczyszczeń w rzece z uwzględnieniem dyfuzji dwukierunkowej w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku przepływu

Zaprezentowano metodę analitycznego rozwiązywania równania różniczkowego opisującego adwekcyjny transport masy z dwukierunkową dyfuzją w płaszczyźnie normalnej do przepływu w stanach nieustalonych. Rozwiązanie to umożliwia określenie rozkładu zawartości zanieczyszczeń w przekroju rzeki oraz wyznaczenie współczynnika zmienności zawartości zanieczyszczeń. Na podstawie znajomości tego współczynnika można wyznaczyć czas wymieszania zanieczyszczeń (w odpowiednim stopniu) z wodą w rzece. W celu zobrazowania opracowanej metody przedstawiono przykładową ewolucję mapy zawartości zanieczyszczeń wraz z upływem czasu oraz sposób tworzenia takich map w przypadku kilku źródeł zanieczyszczeń.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka