rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza poziomu niezależności seniora po udarze niedokrwiennym mózgu

Wstęp. Udary mózgu są jednymi z najczęstszych przyczyn zgonu i niepełnosprawności dotyczącej osób w podeszłym wieku. Upośledzenie funkcjonowania wynikające z choroby zaburza wszystkie sfery funkcjonowania człowieka powodując uzależnienie od osób trzecich. Najważniejszym działaniem podejmowanym w stosunku do starszego niepełnosprawnego pacjenta jest zdiagnozowanie poziomu jego sprawności, a także podjęcie aktywnych działań służących odzyskaniu przez niego możliwej sprawności. Ograniczenie możliwości wykonywania prostych i złożonych czynności dnia codziennego może znacząco negatywnie wpływać na samopoczucie starszego podopiecznego, opóźniać jego powrót do zdrowia i być przyczyną instytucjonalizacji. 
Cel pracy. Analiza wpływu udaru niedokrwiennego mózgu na poziom niezależności osób powyżej 65. roku życia. 
Materiał i metody. Badania polegały na analizie dokumentacji medycznej 168 pacjentów przebywających na oddziałach neurologicznych. Wśród nich przeważały kobiety (55,95%), większość stanowiły osoby podeszłe w przedziale wiekowym 76–85 lat (36,30%), pochodzący z miasta (55,35%), będący wdowcami/wdowami (41,97%). W analizach wykorzystano międzynarodowe skale Norton i Tinetti. 
Wyniki. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na zachorowalność oraz przebieg udaru okazał się wiek seniora, a także obecność chorób współistniejących. Wśród nich przeważały: cukrzyca (81,82%) i nadciśnienie tętnicze (72,55%). U większości ankietowanych stwierdzono powikłania poudarowe pod postacią afazji (76,78%), niedowładu połowiczego (67,26%), dysfagii (63,69%) oraz zaburzeń czynności pęcherza moczowego (60,11%). Badani w większości (87,65%) zakwalifikowani zostali do III kategorii opieki. Dlatego 49,27% z nich przekazano do dalszej rehabilitacji w poszpitalnych oddziałach rehabilitacji, 19,79% przekazano do ZOL-ów, a 18,56% zmarło. Większość ankietowanych uzyskało w skali Norton poniżej 14 pkt. (76,85%), a w skali Tinetti poniżej 19 pkt. (35,42%). 
Wnioski. Przebycie udaru niedokrwiennego mózgu powoduje obniżenie, a nawet całkowite zniesienie możliwości samodzielnego funkcjonowania seniora. Wiek starszych pacjentów odgrywa największą rolę w poziomie niezależności chorego oraz jego funkcjonowaniu zaraz po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu.

Czasopismo: Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ procesów zarządczych na poziom zaangażowania pielęgniarek w pracę

Wstęp. W pracy poddano badaniu wpływ realizowanych procesów zarządczych na zaangażowanie pielęgniarek w pracę z uwzględnieniem: planowania, organizowania pracy, kierowania i kontrolowania przebiegu pracy. Zwrócono uwagę na znaczenie procesów zarządczych dla prawidłowych relacji międzyludzkich w zespole świadczącym usługi zdrowotne i ich wpływu na uzyskiwane efekty pracy. 
Cel pracy. Zbadanie wpływu procesów zarządczych na poziom zaangażowania pielęgniarek w pracę w wybranym podmiocie leczniczym. Materiał i metody. Badanie ankietowe przeprowadzono w grupie 120 pielęgniarek pracujących w piętnastu oddziałach Wojewódzkiego Centrum Szpitalnego Kotliny Jeleniogórskiej w Jeleniej Górze. Wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety składający się z 20 pytań. Analizy materiału badawczego dokonano za pomocą wybranych metod statystycznych: testu Alfa Cronbacha i korelacji rho-Spearmana. 
Wyniki. Badania własne pozwoliły na potwierdzenie głównych założeń tej pracy, że prawidłowo przebiegające procesy zarządcze w podmiotach leczniczych wpływają na większe zaangażowanie personelu pielęgniarskiego w pracę. 
Wnioski. Zarządzanie placówkami leczniczymi nieustannie wymaga poszukiwań coraz to nowszych rozwiązań i przystosowania procesów zarządczych do specyficznej funkcji świadczenia usług medycznych.

Czasopismo: Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Wpływ biologicznego leczenia młodzieńczego idiopatycznego zapalenie stawów na funkcjonowanie rodziny

Wstęp. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) definiowane jest jako heterogenna grupa zapaleń stawów, której etiologia jest wciąż nieznana, choroba występuje przed 16. rokiem życia, trwa nieprzerwanie przez 6 tygodni i wykluczone zostały wszystkie inne przyczyny występujących objawów. 
Cel pracy. Ocena wpływu MIZIS na funkcjonowanie rodziny oraz w jakim stopniu zmieniło się nasilenie dolegliwości bólowych u chorych na MIZS po zastosowaniu leczenia biologicznego. 
Materiał i metody. Badaniem objęto 50 opiekunów dzieci z MIZS. W badaniu posłużono się metodą sondażu diagnostycznego, realizowaną za pomocą techniki ankietowej. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety w opracowaniu własnym oraz wystandaryzowane kwestionariusze, PedsQL Family Impact Module, Skala VAS (z ang. Visual Analogue Scale). 
Wyniki. Poziom funkcjonowania rodziny w większości badanych sfer był ponadprzeciętny, wyjątek stanowiła sfera zmartwień, w której wynik był najniższy i wynosił M = 48,30 (SD = 21,06). Najwyższy wynik uzyskano w sferze poznawczej, gdzie wynosił M = 78,40 (SD = 19,39) oraz w sferze relacji rodzinnych M = 78,20 (SD = 24,72). Nie odnotowano istotnej zależności (p > 0,05) między wiekiem dziecka a oceną terapii biologicznej w badanej grupie. Dzieci istotnie (p < 0,001) rzadziej uskarżały się na dolegliwości bólowe po zastosowaniu leczenia biologicznego.

Czasopismo: Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny (OIPE) w zarysie

Systemy emerytalne w Unii Europejskiej (UE) podlegają obecnie wpływowi różnych istotnych czynników, zaś osoby fizyczne, które pragną uzupełnić swoje świadczenia emerytalne, oszczędzają na rozmaite sposoby. Jeden z nich stanowią indywidualne produkty emerytalne, których podstawą są inwestycje na rynkach kapitałowych. Rynki emerytur indywidualnych są jednak rozwinięte nierównomiernie, a produkty te nie są w takim samym stopniu przystępne cenowo w poszczególnych państwach członkowskich UE. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym (OIPE) ma zatem stworzyć ramy prawne na potrzeby osób, które pragną korzystać z takiej dodatkowej możliwości oszczędzania (opartej na odpowiednim informowaniu, ostrożnym inwestowaniu oraz możliwości przenoszenia uprawnień pomiędzy państwami członkowskimi UE, zmiany dostawcy OIPE czy wyboru formy wypłaty świadczeń). Akt ten nie zastąpi ani nie zharmonizuje już istniejących rozwiązań w zakresie emerytur indywidualnych, lecz ma zapewnić obywatelom UE, w tym Polski, nowy dobrowolny system oszczędzania na emeryturę.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Pomoc publiczna udzielana przedsiębiorcom przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Artykuł przedstawia formy pomocy stosowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przypadku wniosków przedsiębiorców o umorzenie należności z tytułu składek, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu ich płatności. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa powyższe wnioski, które są rozpatrywane przez ZUS lub dyrektora oddziału ZUS, działającego jako organ egzekucyjny, podlegają analizie pod względem stosowania przepisów z zakresu pomocy publicznej, w szczególności pomocy de minimis. Dane statystyczne oraz przepisy prawne dotyczące tej pomocy zostały przedstawione według stanu z 31 grudnia 2019 r. Przepisem regulującym zasady przyznawania pomocy publicznej w państwach członkowskich Unii Europejskiej jest art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który zawiera podstawową zasadę obowiązującą we wspólnotowym prawie konkurencji, tj. generalny zakaz udzielania pomocy ze środków publicznych w jakiejkolwiek formie, która grozi zakłóceniem konkurencji oraz jest niezgodna z regułami wspólnego rynku w zakresie, w jakim narusza wymianę handlową.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Umowa o dzieło a system ubezpieczeń społecznych

Artykuł prezentuje specyfikę stosunku umowy o dzieło w kontekście systemu ubezpieczeń społecznych. Celem tekstu jest rozróżnienie okoliczności, jakie towarzyszą zawarciu tej umowy, oraz konsekwencji niewłaściwego zakwalifikowania danego zobowiązania jako umowy o dzieło wobec jej stron (np. konieczności poniesienia dodatkowych kosztów w przypadku zakwalifikowania jej finalnie jako innej umowy cywilnoprawnej). Artykuł wyjaśnia, w jakich sytuacjach należy objąć zawierane umowy o dzieło obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, jak również przedstawia korzyści i zagrożenia wynikające z zawarcia takiej umowy. Osiągnięciu wyznaczonego celu podporządkowano układ niniejszego tekstu oraz wykorzystane metody badawcze: dogmatyczno-prawną oraz teoretyczno-prawną, obejmujące krytyczną analizę powszechnie obowiązujących przepisów, literatury przedmiotu, orzecznictwa. Analiza zgromadzonego materiału badawczego pozwoliła na potwierdzenie wielu wątpliwości co do wykładni i stosowania powszechnie obowiązujących przepisów we wskazanym zakresie, jak również konieczności indywidualnego interpretowania każdej umowy. Dodatkowo artykuł rozpatruje wpływ regulacji w sprawie COVID-19.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Wiek emerytalny na gruncie art. 184 ustawy emerytalnej

Opracowanie dotyczy prawnych i systemowych uwarunkowań ustalania niższego i obniżonego wieku emerytalnego w ramach obecnie obowiązujących norm prawnych z uwzględnieniem celów, jakie stały za reformą systemu emerytalnego, oraz rozwiązań mających za zadanie łagodzenie skutków reformy. Ustalenie właściwego wieku emerytalnego zgodnego z założeniami ustawodawcy daje wnioskodawcom gwarancję prawidłowego stosowania prawa. Liczne kolejne odesłania zawarte w podstawowym dla emerytur akcie prawnym wymagają usystematyzowania i wskazania tych problemów interpretacyjnych, które mają szczególne znaczenie w stosowaniu prawa zgodnie z jego przeznaczeniem i założeniem ustawodawcy.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przyczyny i proponowane rozwiązania problemu niekorzystnych zasad obliczania emerytury w czerwcu

Osoba przechodząca w czerwcu na emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) może otrzymać świadczenie w znacznie niższej wysokości, niż gdyby przyznano je w maju lub lipcu. Przyczynami są sposób ustalania wskaźnika kwartalnej waloryzacji składek, przez co ogłaszane są bardzo wysokie wskaźniki za I kwartał roku, oraz termin rocznej waloryzacji składek, który przypada w czerwcu (czyli w trakcie II kwartału) zamiast z początkiem kwartału (np. w lipcu). Kombinacja tych przyczyn powoduje pogorszenie sytuacji osób przechodzących na emeryturę w czerwcu. Poniższe opracowanie przedstawia analizę przyczyn tego zjawiska (oraz inne słabości obecnej regulacji), dotychczasowe środki zaradcze oraz proponowane rozwiązania.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Zmienność systemów zabezpieczenia emerytalnego: porównanie międzynarodowe

Współcześnie systemy zabezpieczenia emerytalnego w wielu krajach poddawane są radykalnej rekonstrukcji. Poszczególne elementy tych systemów są modyfikowane i dostosowywane do przeobrażeń zachodzących w otoczeniu demograficznym, społecznym i ekonomicznym. Skala przeprowadzanych reform emerytalnych różni się jednak w poszczególnych krajach. Im są te reformy liczniejsze i donioślejsze, tym bardziej zmienny jest wtedy system emerytalny.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie poziomu zmienności systemów zabezpieczenia emerytalnego w wybranych krajach Unii Europejskiej. Wzięto pod uwagę zarówno liczebność, jak i doniosłość przeprowadzonych reform. Badaniu poddano 21 krajów europejskich, a okres badania obejmował dekadę 2009–2019. W tym czasie najmniej zmienne były systemy emerytalne w Słowenii, Luksemburgu i Austrii, najbardziej zaś w Polsce, Francji i Grecji.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O możliwości przekazania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych do wyłącznego rozpoznania sądom administracyjnym – głos w dyskusji

Autorka analizuje możliwość przekazania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych do wyłącznego rozpoznania przez sądy administracyjne celem ujednolicenia właściwości sądów rozpoznających omawiane sprawy. Obecne regulacje są anachroniczne i nie uwzględniają specyfiki tych spraw, toczących się pomiędzy organem ZUS a ubezpieczonym. Liczba spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawanych przez sądy powszechne jest jednak tak duża, że przekazanie ich sądom administracyjnym wymaga odpowiedniego przygotowania i znacznego dofinansowania.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Praktyczne aspekty realizacji prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy

Niniejsze opracowanie stanowi analizę wybranych zagadnień instytucji jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Rozważono regulacje prawne dotyczące zagadnień, stosowany tryb postępowania o wypłatę przedmiotowego świadczenia, wymogi formalne umożliwiające procedowanie oraz bariery utrudniające uzyskanie świadczenia. W artykule wskazano potrzebę wdrożenia zmian legislacyjnych mających na celu wzrost jakości przepisów prawa i uproszczenie procedury uzyskiwania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Renta rodzinna a adekwatność świadczeń z zabezpieczenia społecznego kobiet i mężczyzn w ustawowym wieku emerytalnym w Polsce

Przedmiotem artykułu jest renta po zmarłym żywicielu w kontekście zabezpieczenia emerytalnego. Oznacza to, że zakres podmiotowy beneficjentów renty rodzinnej zostanie ograniczony do osób w wieku równym co najmniej minimalnemu wiekowi emerytalnemu, będących jedynymi beneficjentami tego świadczenia.
Rencie wdowiej przypisywane są dwa cele: (1) ochrona przed ubóstwem osób, które pozostawały na utrzymaniu zmarłego, (2) utrzymanie dotychczasowego poziomu życia osób, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny. Wydaje się, analogicznie do celów zabezpieczenia emerytalnego, że pierwszy z nich można by zaliczyć do poziomu makro, a drugi do poziomu mikro. Oba te dążenia konstytuują adekwatność świadczeń zabezpieczenia finansowego (tu bazowego) w odniesieniu do osób starszych. Zadaniem artykułu jest odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu renta rodzinna będzie przyczyniać się do realizacji celu adekwatności w przekroju płci w odniesieniu do emerytek i emerytów pobierających świadczenie z nowego systemu emerytalnego.
W artykule wykorzystano dwa źródła danych empirycznych: zastane, publikowane lub udostępnione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, oraz wyniki samodzielnie przeprowadzonej mikrosymulacji (20 tys. przypadków) w stosunku do świadczeń osób, których emerytura pochodzić będzie wyłącznie z tzw. nowego systemu emerytalnego.
Podstawowy wniosek dotyczy tego, że dla osób pobierających świadczenie z bazowego systemu emerytalnego w pierwszym roku po przejściu na emeryturę renta rodzinna w bardzo ograniczonym stopniu wpływa na adekwatność świadczeń. Zdecydowanie ważniejszym instrumentem, także dla kobiet, jest emerytura minimalna.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Dylemat wysokości stopy technicznej przy wypłacie emerytur z powszechnego systemu

Powszechny system emerytalny oparty na indywidualnych kontach typu NDC (non-financial defined contribution) funkcjonuje w sposób analogiczny do kont FDC (financial defined contribution). Choć oba typy kont są podobne do rozwiązań stosowanych w dodatkowych programach emerytalnych, to jednak różnią się od nich fundamentalnie. Przede wszystkim tak NDC, jak i FDC podporządkowane są celowi społecznemu, jakim jest umożliwienie wszystkim uczestnikom systemu przeniesienia na jednakowych zasadach części ich dochodu z okresu aktywności na okres starości. Niniejszy tekst dotyczy sposobu wyliczania wysokości wypłat z powszechnego systemu emerytalnego opartego na indywidualnych kontach. Dyskutowane są możliwe sposoby określenia w nim technicznej stopy procentowej. W takim przypadku niewystarczająca jest wyłącznie aktuarialna analiza i musi być uzupełniona o analizę z zakresu ekonomii emerytalnej. W szczególności teza o zasadności wykorzystania w polskim systemie emerytalnym ex-ante określonej wartości stopy procentowej większej od zera okazuje się nieprzekonująca w kontekście celu społecznego powszechnego systemu.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Recenzja książki Izabeli Kryśpiak pt. Koordynacja emerytur i rent w prawie Unii Europejskiej oraz umowach międzynarodowych Polski – różnice oraz wzajemne oddziaływanie

Od opublikowania książki Izabeli Kryśpiak Koordynacja emerytur i rent w prawie Unii Europejskiej oraz umowach międzynarodowych Polski – różnice oraz wzajemne oddziaływanie minęło już dość dużo czasu. Jednak wciąż warto ją przedstawić lub przypomnieć jako cenne źródło wiedzy i inspiracji w sprawach świadczeń socjalnych osób migrujących. Upływ czasu nie wpłynął znacząco na rozpatrywany stan prawny: weszły już w życie umowy z Mongolią i Izraelem, ale do momentu napisania tej recenzji wciąż nie weszły w życie nowe umowy i decyzje wykonawcze do umów stowarzyszeniowych zawartych przez Unię Europejską (UE) (zob. s. 377 i nast.). Natomiast opisane w publikacji mechanizmy mogą być bardzo przydatne przy analizie postanowień dotyczących brexitu. W tym kontekście należy obecnie odczytywać częste w tekście uwagi o wyjątkach dotyczących Wielkiej Brytanii. Jest to jeden z powodów, dla których akurat teraz warto powrócić do opracowania I. Kryśpiak.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Aktywne starzenie się jako wyzwanie dla rynku pracy w Polsce i w pozostałych krajach Europy

Starzenie się społeczeństwa jest wyzwaniem dla europejskiego rynku pracy i systemów zabezpieczenia społecznego. Proces ten jest obserwowany w Polsce od ponad 25 lat − wydłuża się przeciętne trwanie życia, a dzietność spada tak, że nie zapewnia zastępowalności pokoleń. W ciągu najbliższego ćwierćwiecza liczba Polaków zmniejszy się o blisko 2,8 mln obywateli*, a co drugi mieszkaniec kraju będzie miał powyżej 50 roku życia. Cele artykułu to przedstawienie sytuacji starszych pracowników na rynku pracy oraz analiza możliwości utrzymania ich potencjału i przywracania na ten rynek, gdy stają się bezrobotni. W artykule przyjęto tezę, że starzenie się społeczeństwa wpływa na zmiany w strukturze pracujących według wieku i spadek liczby ludności w wieku produkcyjnym, czego konsekwencją jest zmniejszanie się siły roboczej. Dlatego kluczową rolę w najbliższych latach będzie odgrywać aktywizacja osób dotąd wykorzystywanych w niedostatecznym stopniu, m.in. osób starszych. Pracodawcy muszą nauczyć się spożytkować umiejętności i doświadczenie starszych ludzi w sposób dostosowany do ich wieku i stanu zdrowia.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Potencjalny wpływ jednolitej daniny na aktywność zawodową

W artykule oceniamy potencjalny wpływ wprowadzenia jednolitej daniny zwiększającej progresywność klina podatkowego w Polsce na podaż pracy. Wykorzystując wnioski z literatury dotyczącej elastyczności podaży pracy oraz ekonometryczną analizę danych z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności, wskazujemy grupy osób, których podaż pracy mogłaby się zauważalnie zmienić w efekcie zmian opodatkowania. Taka reforma stanowiłaby istotny bodziec do zwiększenia aktywności zawodowej ok. 2,85 mln osób, których płace netto wzrosłyby. Spadku podaży pracy można się spodziewać w grupie ok. 220 tys. osób.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Pozorne samozatrudnienie – przyczyny fiskalne, skutki, środki zaradcze

W artykule przedstawiono problem unikania zatrudnienia poprzez zakładanie pozornej działalności gospodarczej w kontekście całości klina podatkowego (PIT, ubezpieczenia społeczne i pozostałe składki).
W pierwszej części, tj. analitycznej, przedstawione są rozważania na temat istoty działalności gospodarczej i zatrudnienia, które następnie zestawiono z legalnymi definicjami tych pojęć funkcjonującymi w polskim systemie. Wskazano negatywne skutki zastępowania zatrudnienia pozornym samozatrudnieniem, tj.: ograniczenie i pozbawienie prawa do zabezpieczenia społecznego, zaburzanie konkurencji na rynku, prekaryzacja rynku pracy oraz uszczuplanie środków przeznaczanych na cele publiczne. Następnie scharakteryzowano rozwiązania sprzyjające istnieniu wskazanego zjawiska, zaznaczając również zbyt szeroką dostępność takich rozwiązań, wynikającą z nieostrości stosowanych definicji, jak i długotrwałości procedur weryfikujących.
W drugiej części zaprezentowano autorskie rozwiązania pozwalające na minimalizację zjawiska zastępowania zatrudnienia pozornym samozatrudnieniem. Zmiany powinny szanować wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie pogarszać warunków działania przedsiębiorców rzeczywiście podejmujących ryzyko gospodarcze. Przy takim założeniu zaproponowano ograniczenie dostępności preferencji o jednoznaczne i łatwo weryfikowalne kryteria. Wskazano na konieczność zastąpienia ulg w składkach ulgami podatkowymi oraz wprowadzenie ulgi dla firm decydujących się na rozpoczęcie zatrudniania. Zaproponowano również nowy sposób ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorców oraz redukcję liczby komponentów klina podatkowego.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Rynek pracy w Polsce – przemiany i wyzwania

W artykule przedstawiamy strukturalne zmiany na polskim rynku pracy, które zaszły w latach 2006−2019. W pierwszej części opisujemy, jak na przestrzeni lat zmieniały się stopa bezrobocia i aktywność zawodowa w Polsce. Następnie przechodzimy do kwestii zmian technologicznych, by zastanowić się, czy umiejętności polskich pracowników wystarczą, żeby przeprowadzić transformację technologiczną polskich przedsiębiorstw. Poruszamy również kwestie transformacji demograficznych i malejącej podaży pracy. W drugiej części, poświęconej popytowej stronie rynku pracy, opisujemy przemiany w strukturze przedsiębiorstw oraz w strukturze wynagrodzeń, które zaszły na przestrzeni lat 2006−2019. Choć sytuacja na rynku pracy w Polsce na początku 2020 r. była jedną z lepszych w Unii Europejskiej, wskazujemy, że ostatnie lata dobrej koniunktury można uznać za niewystarczająco wykorzystane. Najważniejsze bariery, które napotka ta gospodarka w nadchodzących latach, to malejąca podaż pracy oraz brak pracowników o odpowiednich kompetencjach. Problemy demograficzne polskiego rynku pracy będą w przyszłości jeszcze bardziej dotkliwe, a zapobiec im może jedynie odpowiednia polityka migracyjna i edukacyjna, a długofalowo − także skuteczne plany zwiększania dzietności.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse