rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rozliczenie z Brasławszczyzną

Material from the Braslav in BelarusThis article has two aims: 1. To thank the reviewers of the two-volume publication Brasławszczyzna, memory and the present for their careful study of the texts and glossaries included in it, for eliciting and emphasizing methodological, theoretical and material merits, and revealing some of its shortcomings. 2. To open the opportunity for me, as the author and the editor of the project, to engage in polemics with some of the outlooks of the reviewers and to show, from time perspective, what could have been done better. Rozliczenie z BrasławszczyznąArtykuł ma do spełnienia dwa cele. 1. Ma podziękować Recenzentom dwutomowej publikacji Brasławszczyzna pamięć i współczesność za uważne zapoznanie się z zawartymi w niej tekstami i słownikiem, za wydobycie i podkreślenie zalet metodologicznych, teoretycznych i materiałowych pracy oraz ukazanie pewnych jej braków. 2. Stwarza mi możliwość, jako współautorce i redaktorce projektu, przeprowadzenia polemiki z niektórymi poglądami Recenzentów oraz ukazania z perspektywy czasowej, co można było zrobić lepiej.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Biografia nieobecna. Wokół życia i twórczości Ireneusza Plater-Zyberka

Ireneusz Plater-Zyberk (1896 lub 1897–1946) był literatem i twórcą filmowym, nieco awanturnikiem i bawidamkiem. Jego postać to niezwykły przykład niepełnosprawnego, który osiągnął w dwudziestoleciu międzywojennym znaczącą karierę. Ireneusz Plater-Zyberk pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, zamieszkałej w majątku Wabol na Łotwie. Urodził się bez rąk i w ówczesnej rzeczywistości miał pozostać na marginesie społeczeństwa. Dzięki wytrwałości matki udało mu się ukończyć jako ekstern gimnazjum w Warszawie. W swoim dorobku ma wspomnienia Życie bez rąk oraz dwie powieści. Ważną rolę odegrał Plater jako scenarzysta i reżyser, był m.in. współtwórcą pierwszego polskiego filmu z efektami kaskaderskimi „Martwy węzeł” (1927). Miał on również ogromne zasługi jako twórca filmów dokumentalnych i jednocześnie inspirator zmian w prawodawstwie dotyczącym produkcji filmowej. Tłem jego twórczości pisarskiej jest burzliwe i pełne przygód życie osobiste, romanse i popełniony mezalians, które z racji kalectwa były traktowane przez społeczność ziemiańską pobłażliwie i z dużą wyrozumiałością.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Feliks Czyżewski, Antroponimia pogranicza polsko‑wschodniosłowiańskiego w świetle inskrypcji nagrobnych, część 1: Słownik nazwisk, Lublin: Polihymnia, 2013, LXX + 150 ss.

Recenzja prezentuje książkę Feliksa Czyżewskiego Antroponimia pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego w świetle inskrypcji nagrobnych. Autor, znany badacz pogranicza polsko-ukraińskiego, zebrał, sklasyfikował i opracował oraz przedstawił w formie słownika ok. 3 tysięcy antroponimów z czynnych i zamkniętych cmentarzy Lubelszczyzny wschodniej. Całość poprzedził opisem historycznym regionu, przedstawił stan współczesny i historyczny cmentarzy wyznaniowych (prawosławnych, katolickich i mieszanych). Cennymi fragmentami książki są: kolorowe fotografie ilustrujące różne rodzaje inskrypcji, mapy przedstawiające ważniejsze zjawiska fonetyczne w gwarach polskich i ukraińskich, mapy z rozmieszczeniem miejscowości i cmentarzy, na których zebrano napisy, oraz bibliografia dotycząca inskrypcji nagrobnych na pograniczu polsko-wschodniosłowiańskim.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Irena Maryniakowa, Dorota K. Rembiszewska, Janusz Siatkowski, Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza, Warszawa: Instytut Slawistyki PAN, 2014, 476 ss.

Review The monograph Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza is a result of an innovative, holistic approach in lexicography. The authors are not interested in separate languages, but in a specified linguistic area as a whole. The contact of Polish, Lithuanian and Eastern-Slavonic dialects in North East Poland lasts several centuries and it is impossible to set the borders between these codes. Thus, the holistic approach is the best theoretical solution in question. Recenzja Opracowanie Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza jest efektem nowatorskiego, kompleksowego podejścia badawczego w leksykografii. Przedmiotem badań nie są poszczególne systemy językowe, lecz pewien obszar językowy jako całość. Wielowiekowy kontakt gwar polskich, wschodniosłowiańskich i litewskich na terenach północno-wschodniej Polski uniemożliwia jednoznaczne określenie ich granic, w związku z czym ujęcie holistyczne jest ze wszech miar uzasadnione.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Michał Głuszkowski, Socjologia w badaniach dwujęzyczności, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2013, 272 ss.

Review The basic aim of the book of Michał Głuszkowski Socjologia w badaniach dwujęzyczności (Eng. Sociology in Bilingualism Research), is to describe theoretical reasons for the use of sociology in bilingualism research. The author proposes several of sociological theories which are adequate for language contact research. RecenzjaKsiążka Michała Głuszkowskiego Socjologia w badaniach dwujęzyczności, wydana przez Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w roku 2013 jest pierwszą w Polsce teoretyczną rozprawą omawiającą kierunki i rozwój badań nad dwujęzycznością w językoznawstwie światowym. Autor skoncentrował się na aspektach socjologicznych, dokonując przeglądu literatury światowej pod kątem uwzględniania wpływu czynników pozajęzykowych na strukturę języków funkcjonujących w kontakcie. Książka składa się z trzech głównych rozdziałów (rozdział I: „Teoretyczne podstawy dla wykorzystania teorii socjologicznych w badaniach dwujęzyczności”, rozdział II: „Socjologiczne uzupełnienie teorii kontaktów językowych”, rozdział III: „Teoria a praktyka. Przykłady zastosowania teorii socjologicznych w badaniach nad dwujęzycznością”), wstępu, zakończenia, streszczeń w językach rosyjskim i angielskim oraz bibliografii.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Baltu valodu atlants. Leksika 1: Flora, red. D. Mikulėnienė, A. Stafecka, Vilnius: Lietuvių kalbos institutas, Latvijas universitātes Latviešu valodas institūts, 2013, 568 ss.

ReviewThis text is a review of the work entitled Baltu valodu atlants. Leksika 1: Flora (Eng. Atlas of the Baltic Languages. Lexis 1: Flora), published in Vilnius in 2013.The publication was prepared by linguists from the Institute of Latvian Language and the Institute of Lithuanian Language. The Atlas presents vocabulary from the second part of the 20th century on the territory of Latvia and Lithuania and partly of Belarus and Poland. The authors prepared 46 maps and descriptions of 26 words (connected with flora), which showed different phonetic variants of derivatives, linguistic parallels between the Latvian and Lithuanian dialects (lexical, semantic, geographical) and common Slavic-Baltic zone of interference. RecenzjaTekst jest recenzją pracy Baltu valodu atlants. Leksika 1: Flora, ktora została wydana w Wilnie w 2013 r. Publikację opracowali litewscy i łotewscy lingwiści z Instytutu Języka Litewskiego Akademii Nauk Litwy i Instytutu Języka Łotewskiego Uniwersytetu Łotewskiego w Rydze. W Atlasie zaprezentowano słownictwo z drugiej połowy XX w., funkcjonujące na obszarze Litwy, Łotwy a także częściowo Białorusi i Polski. Autorzy przedstawili 46 map i zaprezentowali opisy 26 nazw związanych z florą, ukazujących ich różne warianty fonetyczne oraz językowe paralele pomiędzy dialektami litewskimi i łotewskimi (leksykalne, semantyczne, geograficzne) oraz wspólną słowiańsko-bałtycką strefę kontaktów językowych.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Prasa radziecka wydawana w latach 30. XX w. w Republice Niemców Powołża. Wprowadzenie do zagadnienia i uwagi o języku

Autorka przedstawiła pokrótce najważniejsze fakty z historii Niemców rosyjskich (od Manifestu Katarzyny II po powołanie Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej Niemców Powołża), zarysowując na tym tle dzieje prasy niemieckojęzycznej w Rosji i wczesnym ZSRR. Skupiła się głównie na tzw. nowej leninowskiej polityce narodowościowej i jej konsekwencjach dla mniejszości niemieckiej.

W latach 20. i 30. XX w. w ASRR NP zaczęto masowo drukować po niemiecku książki, podręczniki, broszury, dokumenty, sprawozdania, zwłaszcza zaś materiały propagandowe i prasę. Nowa polityka narodowościowa władz radzieckich sprowadzała się oczywiście do szybkiego i sprawnego indoktrynowania mniejszości narodowych, „wychowywania” ich w duchu ideologii komunistycznej. Dla partii bolszewickiej gazety były zbiorowym propagandystą i agitatorem. Do połowy lat 20. XX w. drukowano w całym ZSRR ponad 70 periodyków niemieckojęzycznych. W Republice Niemców Powołża wydawano 21 gazet w języku niemieckim, m.in. specjalistyczne „Wolgadeutsches Schulblatt”, „Sei bereit”, „Rote Jugend”, głównie jednak prasę kantonową, kołchozową, sowchozową, a nawet gazety ośrodków maszynowych („Lenins Weg”, „Tempo. Bolschewistisches Alltägl. Bulletin”). Często wydawano gazety w języku rosyjskim i ich wersje niemieckojęzyczne, np. „Трудовая правда” i „Arbeiterwahrheit”. Wychodziła też prasa w języku rosyjskim, m.in. „Вперед к победе”. Kwalifikacje dziennikarzy były niskie. Gazety nagminnie zamieszczały relacje tzw. „rabkorów” (korespondentów robotniczych) i „sielkorów” (korespondentów wiejskich), ludzi do niedawna bardzo dalekich od przelewania myśli na papier. Na łamach prasy odzwierciedliła się degradacja języka niemieckiego w ZSRR, jego zaśmiecenie rusycyzmami, zwłaszcza sowietyzmami, w tym osobliwymi skrótowcami (np. Ambar, Arbuse, Batrake, Otlitschnik, Partorg, Smytschka, Rote Tafel, Schwarze Tafel, KK der AP(B)SU, KVA der ASSR der WD, MTS).

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Specyficzne warianty języków narodowych: polski północnokresowy i niemiecki nadwołżański. Perspektywy badań porównawczych

Autorka zajmuje się szczególnymi kodami językowymi: polszczyzną północnokresową i niemczyzną nadwołżańską. Są to odmiany języków narodowych, które rozwijały się w niezwykłych warunkach. Oba znajdowały się poza terytorium etnicznym i występowały głównie w postaci rozległych wysp językowych.

Polszczyzna północnokresowa ukształtowała się na ziemiach dzisiejszej Litwy, Białorusi, Łotwy w dwóch odmianach. Polacy dobrowolnie przenoszący się do miast i miasteczek Wielkiego Księstwa Litewskiego przenieśli na te tereny język polski, który z czasem przejmowały miejscowe warstwy wyższe, polonizując się i wytwarzając specyficzny miejscowy dialekt kulturalny. W II połowie XIX w. dialekt ten zaczęli przejmować chłopi litewscy i białoruscy. W ten sposób powstały zwarte obszary języka polskiego za północno-wschodnią granicą etniczną, czyli gwary północnokresowe. Obie odmiany polszczyzny rozwijały się w Imperium Rosyjskim, gdzie poddawane były rusyfikacji. Ponownie trafiły w orbitę silnego oddziaływania języka rosyjskiego po II wojnie światowej. W Litewskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej na ich podstawie ukształtował się nowy północnokresowy dialekt kulturalny.

Dialekty niemieckie Powołża należą do gwar przeniesionych, trafiły nad Wołgę w XVIII w. wraz z przybyszami z różnych stron Niemiec, na nowym miejscu uległy modyfikacji, polegającej głównie na wymieszaniu poszczególnych gwar. Długo rozwijały się w izolacji zarówno od rosyjskiego otoczenia, jak i od innych odmian języka niemieckiego, używanych w wielu punktach Rosji, a także od niemczyzny literackiej. Pod koniec XIX w. drogą administracyjną poddano je rusyfikacji. Ponownie rusyfikowano je (sowietyzowano) w latach 20. i 30. XX w. W okresie radzieckim na bazie dialektów niemiecko-nadwołżańskich ukształtował się swoisty dialekt kulturalny.

Autorka omawia punkty styczne i rozbieżne w historii niemczyzny nadwołżańskiej i polszczyzny północnokresowej, wskazując możliwe kierunki badań porównawczych.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Białoruskie elementy językowe w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców mieszkających w regionie suwalsko-augustowskim

Artykuł poświęcony jest problematyce białoruskich elementów językowych w rosyjskiej gwarze staroobrzędowców mieszkających w Polsce. Staroobrzędowcy pojawili się na terytorium Polski w drugiej połowie XVIII w. Obecnie mieszkają w regionie suwalsko-augustowskim w północno-wschodniej Polsce. Największe skupisko staroobrzędowców znajduje się w dwóch sąsiadujących ze sobą wsiach powiatu augustowskiego – Gabowych Grądach i Borze, oraz w miastach Augustów i Suwałki. Gwara polskich staroobrzędowców należy do narzecza zachodniego środkowowielkoruskich gwar akających, tzw. grupy pskowskiej i charakteryzuje się typowymi cechami pskowskimi. Na gwarę wpływały także północno-wschodnie gwary białoruskie, czyli gwary znajdujące się najbliżej terenów macierzystych staroobrzędowców. Migracja staroobrzędowców była etapowa i po każdym etapie ich gwara odzwierciedlała nowe wpływy językowe. W gwarze widoczna jest duża ilość leksemów zapożyczonych bezpośrednio z języka polskiego lub za pośrednictwem języka białoruskiego. Badana gwara charakteryzuje się cechami wspólnymi z gwarami białoruskimi lub językiem białoruskim, np. protetycznym j-, protetycznym v-, występowaniem końcówek –im, –ym w miejscowniku liczby pojedynczej w przymiotnikach rodzaju męskiego, upowszechnieniem końcówek –i, –y w mianowniku liczby mnogiej rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego, występowaniem leksemów zapożyczonych z języka białoruskiego.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Uwagi o polszczyźnie inskrypcji nagrobnych na Grodzieńszczyźnie

Artykuł jest próbą analizy specyfiki regionalnej polszczyzny, zawartej w inskrypcjach nagrobnych z wybranych cmentarzy katolickich na Grodzieńszczyźnie: Kwasówka, Indura, Wierejki, Repla, Łunna, Wołpa, Roś. Autorka przedstawia skrótową informację o miejscowościach, w których odbywały się badania, daje ogólną charakterystykę cmentarzy, a także analizuje polszczyznę inskrypcji nagrobnych, zwracając uwagę na jej cechy regionalne.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dr Zita Virginija Šimėnaitė (1950–2016)

Dr. Zita Virginija Šimėnaitė (1950–2016)Dr. Zita Šimėnaitė passed away on the 1st of August, 2016. She was a researcher who made a great contribution to the still developing field of Lithuanian lexicography. Between 2005 and 2014, she conducted work of the Lexicographical Centre in the Institute of the Lithuanian Language in Vilnius. Her academic and intellectual life was devoted to her two great passions: collaborating with other linguists in creation of new scientific dictionaries of the Lithuanian language, and artistic photography. She made a valuable contribution to the great dictionary of the Lithuanian language (Lietuvių kalbos žodynas; LKŽ) via enriching files, editing and developing numerous entries, as well as preparing an electronic version of the dictionary (www.lkz.lt). She co-authored the phraseological dictionary of the Lithuanian language (2002) and the dictionary for learners of the Lithuanian language (2000, second edition 2010). She conducted many projects in the field of monolingual and translational lexicography. She also popularized ideas and work of Lithuanian lexicographers during symposia and conferences in her home country and abroad. She actively participated in the scientific exchange and cooperation between the Institute of the Lithuanian Language and the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences in Warsaw. Dr Zita Virginija Šimėnaitė (1950–2016)Dnia 1 sierpnia 2016 r. zmarła dr Zita Šimėnaitė, badaczka mająca wielkie zasługi dla pomnażania dorobku leksykografii litewskiej. Od 2005 do 2014 r. kierowała pracami Centrum Leksykograficznego Instytutu Języka Litewskiego w Wilnie. Swoje życie poświęciła realizacji dwóch wielkich pasji: tworzeniu we współpracy z innymi lingwistami naukowych słowników języka litewskiego oraz fotografii artystycznej. Wniosła cenny wkład w uzupełnianie kartoteki, opracowanie licznych haseł i redagowanie wielkiego słownika języka litewskiego (Lietuvių kalbos žodynas; LKŽ) oraz przygotowanie jego wersji elektronicznej (www.lkz.lt). Współtworzyła słownik frazeologiczny języka litewskiego (2002) oraz słownik do nauki języka litewskiego (2000, drugie wydanie 2010). Zrealizowała wiele projektów z zakresu leksykografii jednojęzycznej i przekładowej; przybliżała koncepcje i dzieła litewskich leksykografów na sympozjach w kraju i za granicą, uczestniczyła w wymianie naukowej między Instytutem Języka Litewskiego a Instytutem Slawistyki PAN.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Napisy nagrobne w Rzeżycy i Krasławiu (Łotwa) jako przykład koegzystencji kultur i języków w Łatgalii

W artykule dokonano analizy strukturalnej i językowej napisów nagrobnych na dwóch cmentarzach na Łotwie w Łatgalii – w Rzeżycy (Rēzekne) i Krasławiu (Krāslava). Przedstawiono 5 typów inskrypcji: nominatywno-identyfikacyjne, lokatywno-identyfikacyjne, inskrypcje ze zwrotami eschatologicznymi, inskrypcje z inwokacją do osoby zmarłej oraz inskrypcje na grobach symbolicznych. Polskie nagrobki nie różnią się od łotewskich. Czasami wręcz trudno stwierdzić, jakiej narodowości były osoby pochowane w danym grobie, np. gdy nazwisko posiada polski sufiks -ski (np. Lipowski ), a napis jest po łotewsku. Nieliczne są ślady wpływu kultury prawosławnej w postaci wysokich metalowych ogrodzeń.

Analiza językowa wykazała podobieństwo napisów z Łotwy do inskrypcji z Litwy i Białorusi. Potwierdza to obecność takich cech północnokresowych, jak: akanie, ukanie, redukcja e > i/y, miękka realizacja spółgłosek l’, č’, d’, t’, r’. Zauważalny jest także wpływ języków sąsiadujących – rosyjskiego i łotewskiego na polszczyznę polegający głównie na mieszaniu liter i ich funkcji.

Podobieństwo obejmuje także formę nagrobków – groby są ziemne z płytą u wezgłowia, na której wygrawerowane są dane identyfikacyjne, symbole religijne oraz portrety zmarłych.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Radosław Kaleta, Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 2014, 167 ss.

W recenzji przedstawiono wydaną w 2014 r. w Slawistycznym Ośrodku Wydawniczym Instytutu Slawistyki PAN książkę R. Kalety Białorusko-polska homonimia międzyjęzykowa. Monografia zawiera między innymi opis literatury przedmiotu oraz rozważania teoretyczne, dotyczące zjawiska tzw. hominimii międzyjęzykowej. Znaleźć w niej można również słowniczek wybranych białorusko-polskich hominimów międzyjęzykowych.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O polskim dziedzictwie językowym i kulturowym we wsi Biełostok na Syberii

On the Polish language and cultural heritage in the village of Belostok in SiberiaThe village of Belostok is known as one of originally Polish villages in Siberia. As it is today, only one woman in the village (from the oldest generation) still speaks dialectal Polish, and another one remembers Polish prayers. This article attempts to reconstruct the original sociolinguistic situation in the village, including the use of Polish at home, at church and at school. It is based on published documents and interviews with the two villagers recorded in 2016–2017. O polskim dziedzictwie językowym i kulturowym we wsi Biełostok na SyberiiWieś Biełostok (Białystok) na Syberii Zachodniej uważana jest za miejscowość pierwotnie polską. Obecnie tylko jedna osoba należąca do najstarszego pokolenia zachowuje znajomość języka polskiego w ustnej postaci gwarowej; druga, jej rówieśniczka, pamięta polskie teksty modlitw. Artykuł stanowi próbę rekonstrukcji dawnej sytuacji socjolingwistycznej w tej wsi, włączając w to używanie języka polskiego w domu, w Kościele i w szkole, na podstawie opublikowanych dokumentów oraz rozmów z mieszkankami Biełostoku nagranymi w latach 2016–2017.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Mnie po rusku było ciężko gadać”. Rozmowy z mieszkanką wsi Biełostok na Syberii

“It was hard for me to speak Russian”: Interviews with a resident of the village of Belostok in SiberiaThe fieldwork in the formerly Polish village of Belostok in the Tomsk Region (Western Siberia) undertaken in 2017 is a continuation of the previous study of the idiolect of its sole Polish-speaking resident initiated by Natal’ia Anan’eva fourteen years ago. This article presents a record and commentary of two interviews with this speaker, Ms Maria Markish (Markisz) (born in 1928). The first of them was conducted in April 2017 by Agnieszka Kaniewska from the University of Wrocław (Rev. Krzysztof Korolczuk SJ also took part), and the second one – by the author of this paper in May the same year, with the assistance of A. Kaniewska. It remains to be hoped that the two collectively conducted interviews come as a sign of wider international cooperation in future studies on Polish dialects in Russia. „Mnie po rusku było ciężko gadać”. Rozmowy z mieszkanką wsi Biełostok na SyberiiBadania terenowe w ongiś polskiej wsi Biełostok w obwodzie tomskim na Syberii Zachodniej, przeprowadzone w 2017 roku, kontynuują wcześniejsze badania idiolektu jedynej użytkowniczki miejscowej gwary polskiej, pani Marii Markisz (ur. w 1928), zapoczątkowane 14 lat temu przez Natalię Ananjewą. W powyższych tekstach przedstawione są nagrania dwóch rozmów z tą mieszkanką Biełostoku wraz z  odnośnym komentarzem. Pierwsza rozmowa została nagrana przez Agnieszkę Kaniewską z Uniwersytetu Wrocławskiego (w rozmowie uczestniczył także o. Krzysztof Korolczuk SJ) w kwietniu, druga zaś przez autora niniejszego tekstu w maju 2017 roku, również z udziałem A. Kaniewskiej. Chciałoby się wierzyć, że te wspólnie przeprowadzone wywiady są zapowiedzią przyszłej, szerokiej współpracy międzynarodowej w zakresie badania gwar polskich na terenie Rosji.

Czasopismo: Acta Baltico-Slavica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne