rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Struktura ekologiczna krajobrazu gminy Ciężkowice

Celem pracy było określenie struktury ekologicznej krajobrazu gminy Ciężkowice. Wykonano inwentaryzację zbiorowisk roślinnych i wyodrębniono jednostki przestrzenno-krajobrazowe. Przeprowadzono analizę struktury ekologicznej krajobrazu i określono model ekologiczno-przestrzenny dla obszaru gminy Ciężkowice. Przedstawiono strategię kształtowania krajobrazu zgodnie z koncepcją kratownicy ekologicznej. Wyróżniono trzy główne korytarze ekologiczne (I rzędu): o charakterze dolinowym (1) i leśnym (2). Pozostałe korytarze ekologiczne wymagają kształtowania zgodnie z koncepcją kratownicy ekologicznej w gminie Ciężkowice.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowa koncepcja wykorzystania synergii usprawniającej współdziałanie gospodarki wodnej z rolnictwem

Rozwój produkcji w rolnictwie jest uzależniony od dostępności wody i substancji organicznych zawartych w glebie. Odpowiednie powiązanie tych dwóch istotnych uwarunkowań wymaga synergicznej długofalowej strategii działania z uwzględnieniem formalnych możliwości finansowania ze środków pomocowych Unii Europejskiej. Obecnie warunki dostępności tych środków są szczególnie korzystne i stąd powstała koncepcja wykorzystania cennych pod względem nawozowym osadów dennych zmniejszających pojemność retencyjną zbiorników wodnych (nawet do 80%), a jednocześnie powiększające wodną retencję gleby i jej zasoby w substancje organiczne. Realizacja ww. koncepcji wymaga wdrożenia opracowanej obecnie w wersji modelowej technologii wydobywania osadów ze zbiorników wodnych, a następnie ich przetwarzania na nawozy organiczne o właściwościach zbliżonych do obornika. Zastosowanie tej technologii zmniejsza zagrożenie eutrofizacją wody w ekosystemach wodnych. Ten niekorzystny proces będzie bardziej intensywny wraz ze zmianami klimatu w Polsce.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Separacja fazy stałej separatorem z efektem Coandy

Praca dotyczy zagadnień separacji fazy stałej separatorem z efektem Coandy. Badania laboratoryjne separatora fazy stałej prowadzono na przełomie lat 2006/2007, w skali półtechnicznej na pełnowymiarowym separatorze Aquatron 90. Opisano budowę stanowiska badawczego oraz podano skład materiału organicznego (substytutu kału). Po zastosowaniu spadku przewodu dopływowego i = 1,0% uzyskano skuteczność separacji 97,30%. Wyniki testów laboratoryjnych analizowano uwzględniając wielkość separatu. Przedstawiono prosty wzór na obliczenie objętości separatu Sw. Potwierdzono znaczenie grawitacyjnego przemieszczania się strugi w torusie separatora oraz oceniono przyczynę wykraplania się fazy ciekłej do separatu. Dokonano interpretacji matematycznej zachodzących zjawisk podczas rozdziału fazowego, z uwzględnieniem zjawiska wykraplania się ze strugi części cieczy do separatu. Przedstawiono praktyczne zastosowanie wyników badań separatora fazy stałej z efektem Coandy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarcze korzystanie z wód w rejonie Falent

Wodne potrzeby komunalne Falent są zaspokajane przez pobór wód podziemnych ze studni głębinowych. Cztery studnie pracujące przemiennie parami eksploatują obecnie około 230 m&#179 wody na dobę. Woda ta ma bardzo dobre parametry jakościowe i w lokalnej stacji
uzdatniania usuwany jest tylko nadmiar żelaza i manganu. Na potrzeby gospodarki stawowej oraz do nawodnień użytków zielonych wykorzystuje się wody powierzchniowe. Woda ta pobierana jest przede wszystkim z cieków płynących od źródlisk Laszczki, a jej okresowe niedobory są uzupełniane z Raszynki. Do tego cieku odprowadzana jest też woda w okresie osuszania stawów. Pobór wód powierzchniowych i podziemnych ma tu formę „szczególnego
korzystania z zasobów wodnych”, co jest regulowane prawnie przez pozwolenia wodnoprawne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wybranych wskaźników fizykochemicznych w wodach rzeki Raszynki

Celem pracy była ocena jakości wody fizykochemicznych w rzece Raszynce na podstawie wybranych wskaźników fizykochemicznych Badania prowadzono na terenie rolniczej zlewni Raszynki (17,14 km<sup>2</sup>). Rzeka płynie przez powiaty piaseczyński i pruszkowski (woj. mazowieckie) i jest prawym dopływem rzeki Utraty. Próbki wody pobierano raz w miesiącu od lutego do końca listopada w latach 2014–2015 ze stałych punktów badawczych zlokalizowanych wzdłuż rzeki (R_1–R_10). W próbkach zmierzono pH i przewodność elektryczną właściwą (EC) oraz oznaczono stężenie wybranych składników, tj. N-NO<sub>3</sub>, N-NH<sub>4</sub>, P-PO<sub>4</sub>, Na, K, Mg, Ca i Cl<sub>-</sub>. Przeważająca liczba próbek wód z rzeki (78,0%) była złej jakości z powodu nadmiernego stężenia składników biogennych, tj. N-NO<sub>3</sub>, N-NH<sub>4</sub> i P-PO<sub>4</sub>. Stężenie Mg, Ca oraz Cl<sub>-</sub> w wodzie rzeki było bardzo małe, pozwalające zaliczyć ją do I klasy jakości dla wód powierzchniowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wielkości sekwestracji węgla w torfowisku przejściowym na podstawie pomiarów strumieni ditlenku węgla

Badania wymiany CO<sub>2</sub> na torfowisku przejściowym prowadzono w latach 2011–2013. Strumienie CO<sub>2</sub> oznaczano metodą komorową. Na torfowisku przejściowym, w warunkach dopływu energii świetlnej, dominował proces akumulacji ditlenku węgla. Średnia wartość wymiany ekosystemu netto (NEE) wynosiła –533 mg∙m<sup>-2</sup>∙h<sup>-1</sup>, wartość TER 693 mg∙m<sup>-2</sup>∙h<sup>-1</sup>, natomiast wartość fotosyntezy brutto – 1180 mg∙m<sup>-2</sup>∙h<sup>-1</sup>. W torfowisku przejściowym zachodził proces akumulacji CO<sub>2</sub>. W okresie badań z torfowiska było emitowane średnio 31,2 Mg∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>–1 CO<sub>2</sub>, natomiast średnia wartość fotosyntezy brutto wynosiła 32,2 Mg∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>. W okresie badań akumulacja CO<sub>2</sub> wynosiła średnio 0,9 Mg∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>. Metoda bilansowania węgla z wykorzystaniem pomiarów strumieni CO<sub>2</sub> umożliwia określenie wpływu różnych czynników środowiskowych na wartości wymiany węgla i porównanie natężenia tego procesu w krótkich odcinkach czasu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany jakości wody w Strudze Dormowskiej w ciągu kilkudziesięciu lat na podstawie analizy wskaźników i indeksów biologicznych

Celem przedstawionych badań było określenie stanu ekologicznego Strugi Dormowskiej na podstawie struktury jakościowej i ilościowej bentosu oraz ichtiofauny, a także porównanie wyników otrzymanych na bazie wskaźników i indeksów biologicznych w ciągu kilkudziesięciu lat. Warunki środowiskowe cieku na odcinkach wytypowanych do badań różniły się między sobą pod względem morfometrii koryta, substratu dennego, temperatury i zawartości tlenu, a także wartości wskaźników i indeksów biologicznych. Na podstawie przeprowadzonych badań należy przyjąć, że wody Strugi Dormowskiej kwalifikują się do trzeciej klasy jakości wód. Niewątpliwy wpływ na stan ekologiczny rozpatrywanego cieku ma położenie zlewni, która obejmuje głównie obszary o charakterze rolniczym. Rzeka przepływa także przez tereny o wysokim potencjale turystyczno-rekreacyjnym, co może oddziaływać na strukturę jakościową i ilościową organizmów wskaźnikowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sieć ekologiczna Natura 2000 a rozwój gospodarczy obszarów wiejskich

Sieć ekologiczna Natura 2000 obejmuje już około 19% powierzchni Polski, co w warunkach nowych, bardziej restrykcyjnych zasad ochrony różnorodności biologicznej będzie miało niewątpliwy wpływ na tempo i kierunki rozwoju obszarów o cennych walorach przyrodniczych. O ile powołanie sieci ekologicznej Natura 2000 spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem ze strony ekologów, to lokalne społeczności widzą w niej bardzo często hamulec rozwoju gospodarczego. Sytuacja ta wymaga kompleksowego podejścia do zrównoważonego rozwoju obszarów objętych siecią Natura 2000, zarówno ze strony instytucji zarządzającej siecią Natura 2000, jak i lokalnych władz, co powinno się przejawiać w podejmowaniu wspólnie uzgodnionych rozstrzygnięć. Powinno się unikać arbitralnego podejścia o charakterze misyjnym i przy każdym pojawiającym się problemie brać pod uwagę racje oponentów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Potas w glebie, roślinności i płytkich wodach gruntowych na tle zróżnicowanego użytkowania

Celem pracy była ocena wpływu zróżnicowanego użytkowania łąki na glebie mineralnej na zawartość potasu w glebie, roślinności łąkowej oraz w płytkich wodach gruntowych. Badania prowadzono na długoletnim doświadczeniu łąkowym założonym w 1981 r. na czarnej ziemi zdegradowanej w Laszczkach, w województwie mazowieckim. W latach 2001-2010 pobierano próbki gleby i płytkich wód gruntowych. Natomiast próbki roślinności łąkowej pobierano w czasie I pokosu w latach 2009-2010. W wyciągu glebowym 0,01 mol CaCl<sub>2</sub>·dm-³ w wodach gruntowych oraz w roztworach mineralizowanych próbek roślinności łąkowej oznaczono zawartość K metodą płomieniowej spektrometrii atomowej (FAAS). Długotrwałe nawożenie saletrą wapniową stabilizowało odczyn gleby oraz przeciwdziałało stratom łatwo rozpuszczalnego K z gleby łąkowej. Koszenie i usuwanie roślinności z powierzchni poletek przyczyniło się do zmniejszenia zawartości K w glebie, szczególnie w warunkach odczynu umiarkowanie kwaśnego. Stężenie potasu w płytkich wodach gruntowych było uzależnione od sposobu użytkowania łąki. Zaniechanie produkcyjnego użytkowania łąki przyczyniło się do znacznych sezonowych wahań stężenia K w płytkich wodach gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wielkość erozji wodnej obliczona metodą USLE

W pracy określono ilość erodowanej gleby metodą standardową, opracowaną przez Wischmeiera i Smitha, zmodyfikowaną przez Barriosa i zmodyfikowaną przez Jianguo Ma, na długości cieku głównego. Na podstawie wyników ze zlewni Bystrzycy Dusznickiej stwierdzono, że maksymalne natężenie erozji wodnej gleb występuje na terenach użytkowanych rolniczo. Wyniki uzyskane za pomocą omawianego modelu USLE (ang. "Universal soil loss equation") wg Barriosa różnią się o ok. 17% od uzyskanych z zastosowaniem pozostałych metod, co wynika ze sposobu obliczania współczynników L i S. Przeprowadzono również obliczenia, dotyczące wpływu zmian sposobu uprawy, z których wynika, że korzystniejsze jest wykonywanie zabiegów uprawnych (orki i innych) wzdłuż warstwic. Zmniejszyło to masę erodowanej gleby o 33% dla standardowej wersji modelu, a dla pozostałych metod o ok. 71%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena możliwości identyfikacji łąk produkcyjnych i ekologicznych z wykorzystaniem pojedynczego zdjęcia satelity Landsat

W artykule przedstawiono możliwości identyfikacji produkcyjnych i ekologicznych siedlisk łąkowych na pojedynczym zdjęciu Landsat ETM+. Analizowano niezależnie dwa zdjęcia, pozyskane 10 września 1999 i 1 maja 2001 r. Podjęto próbę rozróżnienia siedlisk na podstawie par charakterystyk: kanałów spektralnych (ETM 3, 4, 5), kanału panchromatycznego (ETM8) i wskaźników różnicowych (NDVI - wskaźnik różnicowy obliczony z kanałów ETM4 i ETM3; ND(3,5) - wskaźnik różnicowy obliczony z kanałów ETM5 i ETM3), uzyskanych niezależnie z dwóch zdjęć. Z kategorią siedliskową związane są trzy pary charakterystyk obliczonych dla początku maja: ETM3 i NDVI, ETM4 i ETM5, jak również NDVI i ND(3,5). Jednak błędy klasyfikacji okazały się zbyt duże. Na zdjęciu wrześniowym nie stwierdzono różnic pomiędzy siedliskami w żadnej z par charakterystyk. Nie wyklucza to możliwości klasyfikacji siedlisk w trybie analizy wieloczynnikowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odczyn i zasobność gleb łąkowych w Polsce

W pracy przeprowadzono ocenę odczynu gleb łąkowych w Polsce oraz zawartości w nich przyswajalnych dla roślin form fosforu, potasu i magnezu. Ocenę dokonano na podstawie uzyskanych w 2008 r. wyników monitoringu jakości gleby na obszarach zajmowanych przez użytki zielone (UZ). Monitoring ten łącznie z monitoringiem wody jest realizowany przez Krajową Stację Chemiczno- Rolniczą w Warszawie i podlegające jej okręgowe stacje z udziałem ITP Falenty. Stwierdzono, że: duży odsetek gleb użytków zielonych jest silne zakwaszonych - 42% z nich ma odczyn bardzo kwaśny lub kwaśny; w glebach łąkowych występują znaczne niedobory przyswajalnych form fosforu i potasu - mała zawartość fosforu występuje w siedliskach użytków zielonych obejmujących 59% gleb mineralnych i prawie 50% gleb organicznych, a potasu - 73% gleb mineralnych i prawie 98% gleb organicznych; gleby mineralne UZ charakteryzują się względnie dobrym zaopatrzeniem w magnez, natomiast gleby organiczne stosunkowo słabym - w pierwszym przypadku zasobnych w ten składnik jest ok. 66% gleb, w drugim jedynie ok. 30%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza stosunków powietrzno-wodnych gleby torfowo-murszowej w zasięgu działania systemu nawodnień podsiąkowych

W pracy przedstawiono rozkład stosunków powietrzno-wodnych w profilu gleby torfowomurszowej znajdującej się w zasięgu oddziaływania systemu nawodnień podsiąkowych, na podstawie badań przeprowadzonych w okresie wegetacji w 2006 r. (kwatera Biebrza 29, torfowisko Kuwasy - środkowy basen Biebrzy). Zapasy wody zarówno w strefie korzeniowej (0-30 cm), jak i w całym analizowanym profilu (0-100 cm) wykazywały podobną dynamikę zmian i różniły się między sobą o około 600 mm. Stwierdzono skuteczne działanie systemu melioracyjnego, niemniej w przypadku bardzo niskich (lipiec 2006) lub ekstremalnie wysokich opadów atmosferycznych (sierpień 2006) pojawiły się okresowe przekroczenia stanów granicznych zwierciadeł wody gruntowej, natomiast wartości ciśnień ssących w strefie korzeniowej były jedynie nieco większe od przyjętych norm na początku i końcu rozpatrywanego okresu wegetacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane zagadnienia z zakresu stosowania izotopów promieniotwórczych w badaniach chemiczno-rolniczych. Jubileusz 100-lecia przyznania Nagrody Nobla z dziedziny chemii Marii Skłodowskiej-Curie

Celem opracowania było przypomnienie i przybliżenie w 2011r. - Międzynarodowym Roku Chemii oraz Jubileuszowym Roku Marii Skłodowskiej-Curie (1867-1934) - Jej wkładu w naukę światową i wiedzę o promieniotwórczości oraz w dziedzinę chemii, dzięki któremu był możliwy również dynamiczny rozwój nauk rolniczych oraz nauki o środowisku. W pracy przedstawiono niektóre metody radiochemiczne wykorzystywane w badaniach chemiczno-rolniczych. Na wybranych przykładach omówiono stosowanie izotopów promieniotwórczych - atomów znaczonych jako metodę badawczą zdarzeń i procesów, również ich przebiegu, w czasie historycznym Ziemi i człowieka oraz obecnie. Wskaźniki promieniotwórcze wykorzystano w badaniach przyczyn, dróg oraz dynamiki procesów przebiegających w glebach i roślinach (np. <sup>40</sup>K, <sup>32</sup>P, <sup>59</sup>Fe, <sup>15</sup>O) również do wyznaczenia wieku skał, minerałów, osadów oraz gleby (np. <sup>14</sup>C, <sup>238</sup>U, <sup>235</sup>U, <sup>232</sup>Th), a także w badaniach obiegu pierwiastków i ich promieniotwórczych izotopów w łańcuchu pokarmowym człowieka (np. <sup>40</sup>K, <sup>137</sup>Cs, <sup>90</sup>Sr, <sup>131</sup>I, <sup>45</sup>Ca, <sup>32</sup>P). Dalszy dynamiczny rozwój wiedzy oraz technik radiochemicznych umożliwił badania i monitoring rozproszonych w środowisku przyrodniczym radioizotopów naturalnych (np.<sup>40</sup>K, <sup>238</sup>U, <sup>210</sup>Pb, <sup>210</sup>Po, <sup>226</sup>Ra) i sztucznych (np. <sup>32</sup>P, <sup>59</sup>Fe, <sup>60</sup>Co, <sup>131</sup>I, <sup>137</sup>Cs, <sup>90</sup>Sr, <sup>99</sup>Te), wprowadzonych do niego wskutek eksplozji nuklearnych, awarii reaktorów w elektrowniach jądrowych, a także pochodzących z różnego rodzaju odpadów promieniotwórczych. Stosowanie radioizotopów w laboratoryjnych badaniach procesów, odbywających się w warunkach kontrolowanych, umożliwia opis i ocenę ich przebiegu w środowisku przyrodniczym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych przez odpływ ścieków opadowych z ferm chowu bydła

Prowadzono badania ścieków opadowych z dwóch gospodarstw prowadzących chów bydła. Celem badań było określenie rzeczywistych stężeń zanieczyszczeń odprowadzanych z terenów gospodarstw. Wybudowano badawczy system kanalizacji deszczowej w gospodarstwie w Falentach, a także wykorzystano udrożniony system kanalizacji deszczowej w Biebrzy. W latach 2009-2010 pobierano próby ścieków opadowych, wód powierzchniowych z odbiorników spływu oraz wód podziemnych z piezometrów zainstalowanych na terenach gospodarstw. Oznaczano stężenie azotu amonowego, azotanowego, fosforanów oraz wartości chemicznego zapotrzebowania na tlen. Stwierdzono zwiększone wartości chemicznego zapotrzebowania na tlen oraz zwiększone stężenie fosforanów w ściekach opadowych. Większość wskaźników przyjmowała mniejsze wartości w wodach powierzchniowych w stosunku do ścieków opadowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenie eutrofizacją wód powierzchniowych wyżyn lessowych Małopolski

W pracy określono na podstawie stężenia fosforu ogólnego (P), azotu ogólnego (N) oraz N-NO<sup>3</sup>, zagrożenie eutrofizacją wód rzeki Szreniawa, płynącej przez obszary Wyżyny Miechowskiej, Wyżyny Olkuskiej i Wysoczyzny Proszowickiej. Lessowe gleby zlewni Szreniawy charakteryzują się dużą wartością użytkową i są silnie narażone na erozję wodną, ze względu na intensywną uprawę roślin okopowych, warzyw przemysłowych oraz zbóż. Oceniano możliwości wystąpienia eutrofizacji w wodzie rzeki Szreniawa w latach 1999-2006, porównując stężenia wyżej wymienionych składników chemicznych z wartością graniczną dla eutrofizacji, określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2002 r. Średnie roczne stężenie N-NO<sup>3</sup> było niemal dwa razy większe od wartości ustalonej jako graniczna dla procesu eutrofizacji i wynosiło 4,10; P kształtowało się na poziomie 0,29, a N - 6,11 mg·dm-³. Stężenia te należą do największych w stosunku do innych rzek Małopolski. W warunkach tak dużych wartości omawianych wskaźników oraz korzystnego stosunku N:P istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia eutrofizacji w wodzie rzeki Szreniawa.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zaprzestania koszenia na roślinność łąki trześlicowej (Molinietum caerulae)

Badania przeprowadzono w 2010 r. w Środkowym Basenie Biebrzy w Biebrzańskim Parku Narodowym. W celu określenia wpływu zaprzestania koszenia na roślinność, na obiekcie łąkowym Grzędy wytyczono dwa transekty - jeden w części niekoszonej od 7 lat, drugi - w części sporadycznie koszonej (raz na 2-4 lata). W ramach transektów wykonano łącznie 23 zdjęcia fitosocjologiczne metodą Brauna-Blanqueta. Obliczono wskaźniki Elleneberga: F - uwilgotnienia, N - zawartości azotu w glebie i R - odczynu gleby. Oceniono różnorodność gatunkową zbiorowisk na podstawie: łącznej liczby gatunków w transekcie, średniej liczby gatunków przypadającej na zdjęcie fitosocjologiczne oraz obliczając wskaźnik różnorodności gatunkowej Shannona-Wienera dla transektów. Wartość użytkową zbiorowisk oceniono na podstawie LWU Filipka i zadarnienia. Stwierdzono, że skład gatunkowy zbiorowisk w obu transektach jest podobny, jednak wyraźnie różni się proporcjami. Na całym obiekcie dominują fitocenozy zespołu Molinietum caerulae W. Koch 1926 (klasa Molinio-Arrhenatheretea R. Tx. 1937). W części, na której przed 7 laty zaprzestano koszenia, w płatach zaznacza się wyraźny podrost drzew: Salix cinerea L., Salix repens subsp. rosmarinifolia (L.) Hartm. i Betula pubescens Ehrh., co świadczy o postępującej sukcesji wtórnej. W porównaniu z obszarem sporadycznie koszonym większa jest średnia wysokość roślin, natomiast mniejsze - zadarnienie. Na obszarze koszonym udział gatunków drzewiastych jest znikomy. Z większą ilościowością występuje tu Carex panicea L. i Carex buxbaumii Wahlenb. Zaprzestanie użytkowania spowodowało wzrost łącznej liczby gatunków w transekcie i średniej liczby gatunków w zdjęciu, ale zmniejszenie wartości wskaźnika Shannona-Wienera. Wartość użytkową roślinności obu badanych transektów oceniono jako bardzo słabą.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie promieniowców celulolitycznych i ksylanolitycznych w wybranych glebach łąkowych Polski

Promieniowce to istotna grupa mikroorganizmów zasiedlających naturalne ekosystemy glebowe. Mineralizacja i utylizacja materii organicznej przez promieniowce celulolityczne i ksylanolityczne w przyrodzie to na ogół procesy korzystne, zapewniające obieg pierwiastków oraz przyczyniające się do ochrony środowiska, dzięki oczyszczaniu go z uciążliwych odpadów. Celem badań było określenie liczebności promieniowców celulolitycznych i ksylanolitycznych w wybranych glebach łąkowych. Do badań wytypowano gleby z siedlisk łąkowych zlokalizowanych w pobliżu Gdańska, Gorzowa Wielkopolskiego, Krakowa i Poznania. Próbki pobrano z trzech głębokości: 1–30, 31–60 oraz 61–90 cm. W materiale oznaczono zawartość węgla organicznego i odczyn oraz liczebność promieniowców celulolitycznych i ksylanolitycznych metodą płytkową. Wykazano, że siedliska łąkowe o większej zawartości węgla organicznego oraz o wyższym pH odznaczają się liczniejszym występowaniem bakterii z rzędu Actinomycetales. Badania wykazały, że liczebność promieniowców w badanych próbach była skorelowana z głębokością poboru prób.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka