rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ze zbioru kazań skrzatuskich – Kazanie na VI niedzielę po Wielkanocy

Opracowanie jest kontynuacją badania tekstów niemieckojęzycznych rękopisów kaznodziejskich z XIX w. odnalezionych w archiwum sanktuarium skrzatuskiego. Analizowane kazanie na szóstą niedzielę po Wielkanocy (VI. Sontag nach Ostern), a właściwie ze względu na zwięzłość – szkic kaznodziejski, jest napisane w formie homilii do perykopy Ewangelii św. Jana (15,26–16,4), zasadniczo do jej pierwszych dwóch wersetów o obietnicy Jezusa zesłania Pocieszyciela – Ducha Świętego. Treść homilii o bardzo prostej i przejrzystej strukturze (dwie części z trzema elementami każda) jest adresowana do katolika w parafii. Wiara w działanie Ducha Świętego w Kościele przez wieki zachęca do dawania świadectwa wierze dziś. Powinno się to dokonywać przez nauczanie chrześcijanina w środowisku domowym („apostoł w swoim środowisku”), a nawet w gospodzie wobec prowadzących spory religijne, przez zgodność wyznawanej wiary z czynem („wiara bez uczynków jest martwa, a uczynki bez wiary są jak drzewo bez korzenia”), walkę z wadami (zazdrość, pijaństwo, cudzołóstwo, skąpstwo, lichwiarstwo, mściwość, niecierpliwość) i świętość życia w miłości Boga, bliźniego i nieprzyjaciół oraz na końcu życia przez „świętą śmierć”.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrześcijańscy kapelani w więzieniach II Rzeczypospolitej w świetle dokumentów archiwalnych (na przykładzie więzienia w Równem)

Artykuł ma charakter źródłowy i jest poświęcony prawnym podstawom pracy duszpasterskiej kapelanów w II Rzeczypospolitej na przykładzie karno-śledczego więzienia w Równem. W tekście zostały opublikowane dwie umowy w sprawie stosunku służbowego zawarte w drugiej połowie lat 30. między naczelnikiem więzienia a kapelanami: rzymskokatolickim – księdzem kanonikiem Ludwikiem Syrewiczem oraz prawosławnym – księdzem mitratem Michałem Jakowlewem (Mychajło Jakowlew). Obaj duszpasterze mieli charakter pracowników kontraktowych pracujących na podstawie odrębnych umów, które faktycznie mało się różniły między sobą (za wyjątkiem wysokości wynagrodzenia). Ustalono, że zgodnie z opublikowanymi umowami kapelani byli zobowiązani odprawiać w więzieniu nabożeństwa, wygłaszać nauki w niedziele i święta, odwiedzać więźniów w celach, wykładać naukę religii w szkole więziennej itd. Wszystko to niewątpliwie miało pozytywny wychowawczy, duchowy oraz kulturalno-oświatowy wpływ na więźniów.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Księgi metrykalne parafii w Skrzatuszu przechowywane w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej

Artykuł jest poświęcony księgom metrykalnym pochodzącym z parafii rzymskokatolickiej w Skrzatuszu. Omówione są w nim wszystkie zachowane księgi metrykalne, które znajdują się w depozycie Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, ich sposób prowadzenia, język zapisu, zawarte informacje dotyczące osób udzielających i przyjmujących sakramenty, a także stan fizyczny zachowanych dokumentów. Podjęto się tu analizy zachowanych ksiąg, zwrócono uwagę na ich przydatność nie tylko przy poszukiwaniach genealogicznych, ale przede wszystkim skupiono się na tym, że dzięki tym dokumentom można prześledzić zmiany, jakie na przestrzeni trzech wieków zachodziły w funkcjonowaniu parafii i ludzi z nią związanych.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Początki i fundacja Klasztoru pw. Maryi Matki Pojednania Mniszek Bosych Zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel w Bornem Sulinowie

Od III w. rozwinął się w Kościele ruch eremicki, który dał początek stanowi zakonnemu, a jego rozkwit przypadł na schyłek XI w. i objął XII w. Historia Zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel rozpoczyna się w XII w. w Palestynie. Drugi Zakon Karmelitański, czyli żeńską jego gałąź, powołał do życia papież Mikołaj V bullą Cum nulla fidelium z 7 października 1452 r. W 1605 r. zapadła decyzja o założeniu klasztoru karmelitów bosych w Polsce. Pod koniec tego samego roku przybyli do Krakowa pierwsi zakonnicy (Włosi i Hiszpanie). Karmelitanki bose przybyły do Polski w 1612 r. z inicjatywy współbraci zakonnych. Artykuł opisuje początki i fundację Klasztoru pw. Maryi Matki Pojednania Mniszek Bosych Zakonu NMP z Góry Karmel w Bornem Sulinowie. Przez kilkanaście lat trwały prace budowlane, mniszki musiały zmagać się z wieloma trudnościami i niedogodnościami, by móc ostatecznie sfinalizować swoje zamierzenia. Karmelitanki wspierają diecezję koszalińsko-kołobrzeską modlitwą i pracą. Inną formą posługi jest stworzenie i otwarcie przestrzeni modlitwy dla wszystkich poszukujących odnowienia czy pogłębienia kontaktu z Bogiem.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Owoce życia we Wspólnocie Sióstr Uczennic Krzyża

Myśląc o życiu we wspólnocie osób konsekrowanych, nie można pominąć kwestii, że każde życie we wspólnocie powinno rodzić dobre owoce. Odnosi się to także do Wspólnoty Sióstr Uczennic Krzyża. Nawiązując do Konstytucji CSDC, można wymienić najważniejsze z owoców: wzrost w miłości do Boga, do bliźniego i przygotowanie do spotkania z Bogiem w wieczności. Siostry są zaproszone do wydawania owoców zarówno dla siebie samych, dla całej wspólnoty oraz bliźnich świeckich.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wpływ wiedzy o orędziu fatimskim na nauczanie prymasa Augusta Hlonda

„Zwycięstwo przyjdzie przez Maryję” – to duchowy testament pozostawiony przez prymasa Polski kard. Augusta Hlonda. W niniejszym artykule zostało poddane analizie jego nauczanie w odniesieniu do objawień w Fatmie w 1917 r. Ukazano wspólne elementy treści objawień i wypowiedzi A. Hlonda. Porównano Akt poświęcenia świata Niepokalanemu Sercu Maryi dokonany przez papieża Piusa XII z tym dokonanym przez Augusta Hlonda na Jasnej Górze. Przedstawiono także tezę mówiącą o tożsamych z fatimskimi orędziami wizjach św. Jana Bosko.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Stan wojenny na terenie diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej

Stan wojenny to jeden ze stanów nadzwyczajnych polegających na przejęciu władzy przez wojsko. Został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. Zniesiono go 22 lipca 1983 r. Polska Rzeczpospolita Ludowa była w tym czasie zarządzana przez Wojskową Radę Ocalenia Narodowego. Celem wprowadzenia takiego stanu rzeczy było stłumienie antykomunistycznej opozycji. Artykuł jest poświęcony sytuacji panującej w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej w tamtym czasie. Są w nim przedstawione postawy osób duchownych i świeckich wobec władzy, która podniosła rękę na własny naród. Ludzie ukazani w artykule wykazali się odwagą i patriotyzmem. Mieli ufność w Bogu i rozumieli, że wolności nie mogą oddać bez walki. Stanęli w tym trudnym czasie na wysokości zadania.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sobór Watykański II na łamach Głosu Koszalińskiego

Jak wielkim wydarzeniem był Sobór Watykański II świadczy fakt, że środki społecznego przekazu: telewizja, radio i prasa z niemal całego świata rozpisywały się i relacjonowały na bieżąco przebieg sesji soborowych. Pokazywano i opisywano nie tylko posiedzenia plenarne, ale również wypowiedzi ojców soborowych w kuluarach. Opinia publiczna na bieżąco była informowana o pracach i postępie poszczególnych komisji. Artykuł pokazuje, na podstawie publikacji ukazujących się na łamach Głosu Koszalińskiego w latach 1962–1966, jak przebieg Soboru Watykańskiego II był postrzegany przez prasę koszalińską (w województwie koszalińskim była w tamtym czasie tylko jedna gazeta – Głos Koszaliński, organ KW PZPR). Słowa kluczowe: Sobór Watykański II, Głos Koszaliński, prasa na ziemi koszalińskiej

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Cud w Piśmie Świętym

Z perspektywy biblijnej należy postrzegać cuda jako znaki zbawczego działania Boga. Dlatego autorzy Starego i Nowego Testamentu nie skupiali się na opisywaniu nadzwyczajności samego zjawiska cudu. Przywoływane przez nich cudowne wydarzenia mają prowadzić przede wszystkim do poznania Boga i wiary w Niego, a w konsekwencji – do przyjęcia Jego woli, którą jest zbawienie człowieka.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Matka Jezusa – Matką Bożego miłosierdzia

Maryję – Matkę Jezusa nazywamy Matką Bożego miłosierdzia przynajmniej z dwóch, narzucających się w związku z jej miejscem w historii zbawienia, powodów. To po pierwsze sposób, w jaki Bóg stwarza ją, obdarowuje ze względu na przewidziane przyjście na świat Jego Syna – Jezusa Chrystusa, którego jest Matką. Oddalający człowieka od Boga grzech, na który – niezmiennie kochający człowieka Bóg – odpowiada miłosierdziem, zostaje, z woli samego Boga,
całkowicie usunięty z życia Maryi. Należy to uznać za szczególny rodzaj miłosierdzia przygotowującego Matkę Jezusa do wypełnienia właściwego jej powołania, które realizuje się w jej Bożym macierzyństwie. Innym wyrazem Bożego miłosierdzia wobec Maryi jest jej Wniebowzięcie, w którym jako pierwsza z ludzi cieszy się bliskością Boga w jedności duszy i ciała, nie tylko zapowiadając, ale uczestnicząc już w tym, co będzie udziałem otwierających się na to
miłosierdzie i współpracujących z nim. Wreszcie jako Matka Zbawiciela świata Maryja jednoczy się z Nim w Jego drodze i misterium paschalnym. Przez ten związek współpracuje z pełnią udzielonej jej przez Boga łaski, okazując miłosierdzie najbardziej potrzebującym, zadanym również założonemu przez Jezusa Kościołowi, którego jest Matką miłosierną.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Herby biskupów pomocniczych Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w perspektywie heraldyki kościelnej

Biskup pomocniczy to wyświęcony na biskupa duchowny katolicki, którego zadaniem jest pomoc biskupowi diecezjalnemu w zarządzaniu diecezją, zazwyczaj jako wikariusz generalny lub wikariusz biskupi. Podczas sediswakancji, w przypadku niemożności wypełniania obowiązków przez biskupa diecezjalnego (choroba, śmierć), najstarszy nominacją biskup pomocniczy przejmuje władzę w diecezji do czasu wyboru administratora diecezjalnego. Bez przeszkód wypełnia również władzę, którą posiadał wcześniej, jako wikariusz generalny lub biskupi. Biskupów pomocniczych określa się też mianem sufraganów. Biskupi przez swą konsekrację biskupią wraz z zadaniem uświęcania otrzymują także zadanie nauczania i rządzenia, które z natury swej mogą być wykonywane tylko w hierarchicznej wspólnocie z głową Kolegium i jego członkami. W herbie i zawołaniu duchownego zawarta jest jego tożsamość, odbiór świata i sprawy dla niego najważniejsze. Herby hierarchów Kościoła Rzymskokatolickiego to kościelne oznaki godności, a symbole umieszczane w herbach dostojników kościelnych informują o ich miejscu w hierarchii Kościoła. W niniejszym artykule dokonano opisu graficznej postaci herbów biskupów pomocniczych diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej i analizy symboli w nich umieszczonych.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ewangelia J 19,25–27 w liturgii Mszy o Najświętszej Maryi Pannie Bolesnej, Pani Skrzatuskiej

Perykopa J 19,25−27, nazywana często testamentem z krzyża, nie zawiera jedynie ostatniej dyspozycji Syna dotyczącej dalszych losów Jego Matki. W godzinie śmierci Jezusa Maryja zostaje ogłoszona Matką Kościoła, czyli Matką wszystkich wierzących, których pod krzyżem uobecnia umiłowany uczeń Jezusa. Taka interpretacja nie pozbawia tej sceny elementów cierpienia i boleści Maryi, lecz zwraca uwagę na jej jeszcze głębszy sens mesjański i eklezjalny.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Skrzatusz w mojej pamięci – lata 1940–1944. Relacja Haliny Mikołajczuk

Relacja ówczesnej dziewczynki Haliny Martenki (1932–2019), wywiezionej z rodziną z Kaczor do Skrzatusza wiosną 1940 r. W latach 1940–1944 Martenkowie pracowali jako robotnicy przy¬musowi w majątku Gustawa Brüscha.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Witraże kościoła parafialnego pw. św. Antoniego Padewskiego w Osiekach

W kościele osieckim pośród zabytkowego wyposażenia świątyni znajdują się również ciekawe dzieła sztuki witrażowej. Pochodzą z różnych, wzajemnie odległych w czasie okresów historycznych, zaświadczając o ówczesnych lokalnych społecznościach, kontekście kulturowym,
zleceniodawcach, wreszcie artystycznych i warsztatowych umiejętnościach wykonawców. W oknie nawy południowej kościoła przetrwał do dziś jeden z dwóch tu niegdyś istniejących nowożytnych witrażyków pochodzących z około 1600 roku. Pomimo zaistniałych zniszczeń nadal czytelny jest fragment malowanej emaliami kompozycji, której autentyczność potwierdzają zachowane bezcenne źródła, a przede wszystkim inwentarz Rudolfa Hardowa wykonany w latach 30. XX wieku na zlecenie ówczesnego Landesmuseum w Szczecinie. Katalog ów obejmował około 800 pomorskich witraży z XVI i XVII wieku w formie opisowej oraz – dzisiaj istniejącej już tylko szczątkowo – formie rysunkowej. Dodatkowych informacji o nieznanych innych kościelnych renesansowych barwnych szybkach dostarczają nam przeprowadzone w 2015 roku badania archeologiczne oraz pozyskany w ich wyniku bezcenny materiał badawczy. Potwierdził on nie tylko istnienie w oknach prezbiterium kościoła nowożytnych szkieł gabinetowych, ale również witraży późniejszych, pochodzących z końca XIX wieku. Dzisiejsze prezbiterialne witraże związane są z ostatnią przedwojenną fundacją rodziny Hildebrand, ówczesnych właścicieli majątku w Osiekach.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ksiądz Michał Winiarz SDB (1911–1988), proboszcz parafii w Skrzatuszu i kustosz sanktuarium w latach 1965–1972. Życie i twórczość

Ksiądz Michał Winiarz należał do grona wyróżniających się muzyków salezjańskich. W ciągu swojego twórczego życia komponował pieśni i piosenki religijne, był autorem scenariuszy krótkich form teatralnych, dyrygentem chórów i orkiestr dętych. Swoje muzyczne pasje wykorzy¬stywał także w pracy duszpasterskiej. Posługiwał na wielu salezjańskich parafiach, a w latach 1965–1972 był proboszczem parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Skrzatuszu oraz kustoszem tamtejszego sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. Był bardzo dobrym administratorem powierzonej swojej pieczy wspólnoty, który dbał o jej rozwój duchowy i materialny. Po skończonej kadencji proboszcza ks. Winiarz pracował jeszcze w Pile i Gdańsku, gdzie zmarł w 1988 r.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Objawienia maryjne w Gietrzwałdzie na łamach kilku wybranych czasopism polskojęzycznych w 1877 r.

Objawienia Matki Bożej w Gietrzwałdzie w 1877 r. przez pierwsze tygodnie mariofanii były przemilczane przez prasę. Pierwsza  krótka  informacja o objawieniach w Gietrzwałdzie pojawiła się 7 lipca 1877 r. w Orędowniku poznańskim, przedrukowana trzy dni później przez Pielgrzyma pelplińskiego. Obszerniejsze opisy wydarzeń gietrzwałdzkich  na łamach prasy pojawiły się dopiero od połowy sierpnia 1877 r. Prezentowano w nich opisy wizjonerek, uzdrowień czy ruchu pątniczego. Pątnicy przybywali z Galicji, Wielkopolski, Mazowsza, Litwy, Rusi, Małopolski, Prus Zachodnich, Pomorza, Warmii i z wieli innych krajów europejskich. Wiele miejsca na swych łamach poświęcił Orędownik, Pielgrzym i Goniec Wielkopolski.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nowotestamentalne miłosierdzie na język polski tłumaczone

Obecna w Nowym Testamencie terminologia związana z tematem miłosierdzia jest bardzo bogata. Można ją podzielić na cztery grupy. Tłumaczenie tych greckich terminów na język polski nie stanowi łatwego zadania. Świadczą o tym przeanalizowane pod tym kątem cztery najbardziej popularne polskie przekłady Pisma Świętego. Okazuje się, że najczęściej pojawiającym się na tym polu terminem nie jest wcale miłosierdzie, lecz litość.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nauczanie i wychowanie w Biblii

Wśród wielu tematów poruszanych na kartach Biblii znajdują się również te związane z nauczaniem i wychowaniem. Oba te procesy dotyczyły wszystkich warstw w społeczeństwie izraelskim i związane były głównie z rodziną. Pierwszym nauczycielem i wychowawcą narodu wybranego był jednak sam Bóg. Jego słowa przekazywali ludowi przede wszystkim prorocy i mędrcy. Posługę nauczania pełnili także kapłani i lewici. Od samego początku przekazywane prawdy wiary powiązane były z wymaganiami o charakterze moralnym. Szczytem Bożej pedagogii stało się objawienie Jezusa Chrystusa i Jego głoszenie Ewangelii.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pracoholizm a posługa księży

Pracoholizm należy do nowych uzależnień. Dotyka on szczególnie osób, które pracują w tzw. wolnych zawodach. Do tej grupy należą także księża. W artykule tym przedstawiono ważniejsze przyczyny i istotniejsze skutki uzależnienia od pracy wśród duchowieństwa. Zaproponowano również sposoby pomocy poprzez wybrane szkoły psychoterapii, ze szczególnym uwzględnieniem terapii integratywnej w podejściu chrześcijańskim.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Herby biskupów diecezjalnych Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w perspektywie heraldyki kościelnej

Heraldyka kościelna rozwijała się zgodnie z heraldyką ogólną i zajmowała się herbami duchownych wszystkich stopni kościelnych, zakonów, jak i innych organizacji w łonie kościołów chrześcijańskich. Tworzenie herbu osobistego i wybór zawołania jest przywilejem, a nie obowiązkiem hierarchów kościelnych. W herbie i zawołaniu duchownego zawarta jest jego tożsamość, odbiór świata i sprawy dla niego najważniejsze. Najbardziej charakterystyczne dla herbów kościelnych są symbole religijne. Przedstawiane są one w postaci dewiz, trzymaczy i podpór oraz innych insygniów heraldycznych. Zarówno herb, jak i dewiza (zawołanie) jest osobistym wyborem hierarchy i wynika z jego posługi i bliskich mu treści religijnych. Opis herbu składa się z dwóch części, a mianowicie z opisu symboli umieszczonych na obrazie herbu oraz z przedstawienia jego intencji. W niniejszym artykule dokonano opisu graficznej postaci herbów biskupów diecezjalnych, analizując symbole w nich umieszczone.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Biblioteka Parafialna w Trzciance w latach 1983–2018

20 kwietnia 1983 r. została otwarta i poświęcona przez ks. bpa Wilhelma Plutę Biblioteka Parafialna w Trzciance. Ta społecznie działająca instytucja prowadzona jest przez grupę kilkunastu osób i obejmuje swoim działaniem teren obydwu trzcianeckich parafii. Dostępna jest dla czytelników przez 6 dni w tygodniu. Przez 35 lat rozwinęła swoje zbiory do ponad 14 tys. woluminów i ponad 1,6 tys. środków audio. Jest organizatorem wielu programów kulturalno-religijnych w mieście. Zorganizowała 35 Tygodni Kultury Chrześcijańskiej i tyleż Konkursów Twórczości Artystycznej o Motywach Religijnych, w których wzięło udział około 6 tys. uczestników. Biblioteka zorganizowała setki różnych programów: prelekcji, spotkań dyskusyjnych, spotkań autorskich, projekcji filmowych, koncertów, występów, spektakli teatralnych, wystaw i konkursów. Prowadzi także działalność wydawniczą i organizuje pielgrzymki krajowe i zagraniczne. Utworzyła archiwum dotyczące historii parafii, przeprowadza renowację eksponatów historycznych, prowadzi prace zmierzające do utworzenia Muzeum Parafialnego. Biblioteka Parafialna od czasu zmiany systemu politycznego w Polsce wiele programów organizuje we współpracy z istniejącymi w Trzciance instytucjami kulturalno-oświatowymi: Centrum Kultury im. Kazimiery Iłłakowiczówny, Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka, z trzema szkołami średnimi, a także ze szkołami podstawowymi. Współpracuje również z bibliotekami zrzeszonymi w Federacji Bibliotek Kościelnych „Fides”, której jest członkiem–założycielem. Z terenu diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej Biblioteka Parafialna w Trzciance współpracuje ściśle z dyrektorem Archiwum i Biblioteki Inspektoratu Salezjańskiego w Pile, ks. dr. Jarosławem Wąsowiczem SDB oraz z dyrektorem Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Koszalinie ks. dr. Tadeuszem Ceynową. 3 marca 2018 r. w dowód uznania za całokształt działalności Biblioteka Parafialna w Trzciance wyróżniona została przez Burmistrza Trzcianki Krzysztofa Czarneckiego prestiżową nagrodą w dziedzinie kultury „Trzcianecką Sarenką”.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pierwsze czytanie (Hbr 5,7–9) w liturgii mszy o Najświętszej Maryi Pannie Bolesnej

Pierwsze czytanie w liturgii Mszy o Najświętszej Maryi Pannie Bolesnej (Hbr 5,7–9) ukazuje, że Chrystus jako wiarygodny i miłosierny Arcykapłan nie tylko przyjął naturę człowieka, ale potrafił też skutecznie zaradzić ludzkiemu cierpieniu i śmierci. Dokonało się to dzięki złożonej przez Chrystusa ofierze, którą stanowiły Jego błagania i prośby zanoszone do Boga. Uległość i posłuszeństwo Syna Bożego sprawiły, że został On wysłuchany, a Ojciec przyjął Jego krzyżową ofiarę. W ten sposób Chrystus stał się sprawcą wiecznego zbawienia dla wszystkich, którzy Go słuchają.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Cudowne uzdrowienia fizyczne w Skrzatuszu? Ocena teologiczno-fundamentalna świadectw i wnioski pastoralne

Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu od początków swego istnienia słynie z łask udzielanych przez wstawiennictwo Maryi. Od początków jego istnienia, tj. od XVI wieku, gromadzone są liczne świadectwa uzdrowień. Władze kościelne już w XVII wieku powołały komisję teologiczną, której prace doprowadziły do uznania ich cudownego charakteru. Czy również współcześnie, korzystając z kryteriów wypracowanych przez teologię fundamentalną, możemy mówić o cudach uzdrowienia dokonujących się w Skrzatuszu? Historia i współczesność tego miejsca przekonują, że można w tym wypadku mówić o fama signorum (sława znaków), tj. o powszechnym przekonaniu, że w sposób wyjątkowy Bóg udziela tutaj swoich łask. Do uznania przez władze Kościoła współcześnie odnotowanych uzdrowień potrzebna byłaby jednak lepiej gromadzona dokumentacja i weryfikacja medyczna oraz utworzenie komisji teologicznej.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zakon jezuitów w Wałczu i jego związki z parafią w Skrzatuszu na podstawie kroniki jezuitów wałeckich

Zakon jezuitów (właściwie Towarzystwo Jezusowe, po łacinie Societas Iesu) został założony przez Hiszpana Ignacego Loyolę (1491–1556) w 1539 r., zatwierdzony przez papieża Pawła III w 1540 r. Do Polski jezuici zostali sprowadzeni w roku 1564 przez kardynała Hozjusza (1504–1579). Pierwsza siedziba zakonu jezuitów w Polsce lokowana była w Lidzbarku Warmińskim w 1564 r., a rok później w Braniewie. Do Wałcza jezuici zostali sprowadzeni z Poznania przez Jana Gostomskiego, starostę wałeckiego w 1618 r. w celu podjęcia działań kontrreformacyjnych. Od początku pobytu w Wałczu jezuici prowadzili kronikę, w której zapisywali ważniejsze wydarzenia z życia rezydencji, miasta Wałcza i okolicznych parafii. Kronika była prowadzona przez jezuitów do czasu rozwiązania zakonu w 1773 r.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne