rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Podstawy metodyczne wskaźnikowej oceny siły rynkowej w sektorze elektroenergetycznym

Złozone zależności i interakcje wynikające z charakterystyki sektora elektroenergetycznego oraz mechanizmów wykorzystywania siły rynkowej w tym sektorze powodują konieczność jego monitorowania z zastosowaniem odpowiedniego aparatu badawczego. W praktyce wyróżnić można dwa podstawowe nurty badań, tzn. opierające sie na metodach wskaźnikowych oraz metodach modelowania matematycznego. Celem artykułu jest aktualizacja podejmowanych we wcześniejszych publikacjach analiz podstaw metodycznych badan siły rynkowej w sektorze elektroenergetycznym. Dwie podstawowe grupy mierników służących do oceny potencjału siły rynkowej w sektorze elektroenergetycznym to: (i) strukturalne oraz (ii) behawioralne. W zakresie metod strukturalnych analizowano: wskaYnik koncentracji najwiekszego oraz trzech lub czterech najwiekszych producentów energii elektrycznej, wskaźnik liczby przedsiębiorstw o co najmniej 5% udziale rynkowym, wskaźnik Herfindahla-Hirschmana (HHI) oraz wskaźnik entropii. Natomiast z grupy wskaźników behawioralnych analizowano stosowany najczeociej w tego typu badaniach wskaźnik Lernera. Ponieważ kazdy ze wskaźników wykorzystywanych do oceny potencjału siły rynkowej ma specyficzne cechy stanowiące o jego przydatności analitycznej, stąd w ocenie autora wszelkie analizy opierające sie na metodach wskaźnikowych nie powinny zawężać się do wyboru jednego z nich. Rzetelne wnioskowanie na podstawie analizy wskaźnikowej możliwe jest tylko wtedy, gdy zostanie ona przeprowadzona na podstawie grupy wskaźników uzupełniających sie pod wzgledem możliwooci merytorycznego wnioskowania.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sytuacja na giełdach handlu emisją a ceny energii elektrycznej

Mimo trwającego spowolnienia gospodarczego emisja CO2 cały czas rośnie. Od 1990 roku wzrosła o 38%. Ponad 50% emisji pochodzi z USA, Unii Europejskiej i Japonii. W Polsce w stosunku do roku 1990 emisja spadła o 16,4%, podczas gdy w panstwach OECD spadła o 6,2%. W tym czasie w Chinach nast1pi3 prawie trzykrotny wzrost emisji do poziomu 5,1 ton CO2 na osobe. Sektor energetyczny jest odpowiedzialny za 41,0% emisji (2009 rok). W Polsce w 2010 roku nast1pi3 wzrost emisji o 4,5%. Jednak krajowe emisje CO2 nie przekroczyły puli bezpłatnych pozwoleń. W roku 2011 Komisja Europejska ustaliła warunki przyznawania darmowych uprawnien do emisji CO2 europejskim przedsiębiorstwom. Natomiast w 2012 r. Komisja przyjeła scieżkę obniżania unijnych emisji CO2 o 80% do 2050 r. Handel uprawnieniami do emisji CO2 w Europie (EUA) obecnie funkcjonuje w tzw. drugim okresie rozliczeniowym. Najwiekszym rynkiem giełdowym jest Europejska Giełda Klimatyczna oraz giełda BlueNext. Około 70% transakcji w danym roku na giełdach odnosi sie do kontraktów na grudzien danego roku. Ceny uprawnień do emisji EUA (notowanych na giełdach) od I pierwszego okresu rozliczeniowego charakteryzowały sie dużą zmienność. Ceny w notowaniach dziennych wahały sie w szerokich granicach od 0,1 do 29,5 EUR/tone CO2. Głównymi czynnikami wpływającymi na kształtowanie sie cen (wzrost bądź  spadek) uprawnień są: brak decyzji o zwiekszeniu celów redukcyjnych, możliwością wycofania do 1,2 mld jednostek w latach 2012–2020, zmniejszenie ryzyka związanego z problemami strefy euro.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czy grozi nam ubóstwo? Analiza potencjalnych skutków unijnej polityki walki z globalnym ociepleniem dla gospodarstw domowych w Polsce

W nawiązaniu do historycznych idei zapewnienia krajom Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali taniej energii, przedstawiono negatywne skutki, jakie dla gospodarstw domowych niesie obecna polityka UE walki z „globalnym ociepleniem”. Omówiono definicje ubóstwa dochodowego, bazującą na wzglednym progu wynoszącym 60% mediany dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych i wskaźnik zagrożenia wykluczeniem społecznym przyjete przez Eurostat. Podano miejsce Polski w hierarchii ubóstwa na tle innych krajów UE. Zwrócono uwage na drastyczne różnice progów ubóstwa (wyznaczonych zarówno w euro jak i w jednostkach standardu siły nabywczej PPS) pomiedzy starymi i nowymi członkami UE. Przedstawiono skale rosnącego ubóstwa w Polsce i zwiekszającego sie rozwarstwienia dochodów (udokumentowane poziomem ilorazu V. i I. kwintyla dochodów gospodarstw domowych i wskaźnikiem Giniego) na tle danych UE, pomimo dodatniego wzrostu PKB. Porównano gospodarstwa domowe w Polsce i UE zwracając uwage na udział energii i paliw w ich wydatkach. Przedstawiono historie rosnących cen nośników energii w euro oraz zwrócono uwage na wyjątkowo wysoki poziom cen energii w Polsce mierzony w jednostkach PPS. Omówiono pojecie ubóstwa energetycznego oraz przedstawiono prognozy wzrostu udziału zakupów energii i paliw w budżetach gospodarstw w świetle dalszych wzrostów ich cen w związku z wdrażaniem pakietu energetyczno-klimatycznego. Skrytykowano posługiwanie sie względnymi progami ubóstwa dochodowego i energetycznego, proponując w zamian bezwzgledne wskaźniki oparte na minimalnym koszyku dóbr niezbednych do przeżycia i minimalnej ilooci energii niezbednej do zapewnienia akceptowalnego standardu ogrzania mieszkania i funkcjonowania gospodarstwa domowego.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Planowanie rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej w obecnych uwarunkowaniach administracyjno-prawnych

W nawiązaniu do historycznych idei zapewnienia krajom Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali taniej energii, przedstawiono negatywne skutki, jakie dla gospodarstw domowych niesie obecna polityka UE walki z „globalnym ociepleniem”. Omówiono definicje ubóstwa dochodowego, bazującą na wzglednym progu wynoszącym 60% mediany dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych i wskaźnik zagrożenia wykluczeniem społecznym przyjete przez Eurostat. Podano miejsce Polski w hierarchii ubóstwa na tle innych krajów UE. Zwrócono uwage na drastyczne różnice progów ubóstwa (wyznaczonych zarówno w euro jak i w jednostkach standardu siły nabywczej PPS) pomiedzy starymi i nowymi członkami UE. Przedstawiono skale rosnącego ubóstwa w Polsce i zwiekszającego sie rozwarstwienia dochodów (udokumentowane poziomem ilorazu V. i I. kwintyla dochodów gospodarstw domowych i wskaźnikiem Giniego) na tle danych UE, pomimo dodatniego wzrostu PKB. Porównano gospodarstwa domowe w Polsce i UE zwracając uwage na udział energii i paliw w ich wydatkach. Przedstawiono historie rosnących cen nośników energii w euro oraz zwrócono uwage na wyjątkowo wysoki poziom cen energii w Polsce mierzony w jednostkach PPS. Omówiono pojecie ubóstwa energetycznego oraz przedstawiono prognozy wzrostu udziału zakupów energii i paliw w budżetach gospodarstw w świetle dalszych wzrostów ich cen w związku z wdrażaniem pakietu energetyczno-klimatycznego. Skrytykowano posługiwanie sie względnymi progami ubóstwa dochodowego i energetycznego, proponując w zamian bezwzgledne wskaźniki oparte na minimalnym koszyku dóbr niezbednych do przeżycia i minimalnej ilooci energii niezbednej do zapewnienia akceptowalnego standardu ogrzania mieszkania i funkcjonowania gospodarstwa domowego.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza możliwości wykorzystania odpadu energetycznego z mokrego odsiarczania spalin (10 01 05) w mieszaninach zestalających w kopalniach węgla kamiennego

Od kilkunastu lat energetyka zawodowa coraz częściej wykorzystuje do odsiarczania spalin metody mokre, charakteryzujące się bardzo wysoką sprawnością, kształtującą się na poziomie oko?o 90-95%. Produktem ubocznym powstaj?cym podczas pracy instalacji jest tzw. reagips. Produkt ten w Polsce masowo wykorzystywany jest do produkcji różnych elementów gipsowych, z których najpopularniejszym są płyty gipsowo-kartonowe. Potencjalnym obszarem wykorzystania reagipsów może być także górnictwo podziemne, które masowo zagospodarowuje różne odpady drobnofrakcyjne pochodzące z energetyki zawodowej w technologii doszczelniania zrobów zawałowych. Jednakże z uwagi na brak właściwości wiążących reagipsu oraz wymagania dotyczące materiałów do technologii doszczelniania zawarte w normie PN-G 11011:1998, należy reagips wprowadzić do mieszaniny popiołowo--wodnej sporządzonej na bazie popiołu o właściwościach wiążących. W artykule przedstawiono wyniki badać właściwości fizykomechanicznych oraz wymywalności substancji chemicznych hydromieszanin popio?u o kodzie 100102 z dodatkiem reagipsu w zakresie 0-20% zarobionych wod? kopalnian?. Badane hydromieszaniny miały rozlewność 180, 220 i 260 mm (tab. 1). Na podstawie przedstawionych bada? podstawowych w?asno?ci fizykomechanicznych należ y stwierdzić, że :  gęstość zmieniała się od 1362 do 1515 g/dm3 (rys. 1); wskaźnik wodno-popiołowy wynosił od 0,40 do 0,64 (rys. 2); ilość wody nadosadowej przyjmowała wartości od 0,3 do 9,8% (rys. 3); wytrzymałość na ściskanie po 28 dniach wynosiła od 0,12 do 0,43 MPa(rys. 4); rozmakalność zmieniała się od 2 do 48% (rys. 5). Badania wymywalności siarczanów i chlorków na zgodność z wymaganiami normowymi wykonane w akredytowanych laboratoriach wykaza?y nieznaczne przekroczenie chlorków w jednej mieszaninie o rozlewności 180 mm i udziale 20% reagipsu. W przypadku siarczanów przekroczeń wartości normowych nie zanotowano (tab. 2). Jak wynika z analizy wyników wyżej wymienionych bada? w?a?ciwo?ci fizykomechanicznych oraz wymywalności substancji chemicznych hydromieszanin stwierdza się, że wymagania normowe dla technologii doszczelniania zrobów spe?niaj? nast?puj?ce mieszaniny wykonane na bazie popio?u 10 01 02 i wody kopalnianej: przy rozlewności 180 mm z udzia?em reagipsu do 15%, przy rozlewności 220 mm z udzia?em reagipsu do 20%, przy rozlewności 260 mm z udzia?em reagipsu do 20%

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki rozwoju palenisk cyklonowych

W artykule omówiono konstrukcje podstawowych typów palenisk cyklonowych z cyklonami
poziomymi, przednimi i pionowymi, obecnie branych pod uwagę jako jedna z dróg dla
ograniczenia tempa zużywania paliw kopalnych i przeciwdziałania zmianom klimatycznym,m.in.
poprzez implementację technologii oxy-spalania. Analiza zestawionych w pracy informacji pozwala
stwierdzić, że paleniska cyklonowe posiadają duży potencjal zastosowania w nowoczesnej
energetyce, m.in. dzięki możliwemu do realizacji spalaniu paliw cieklych, stałych i gazowych,
w tym paliw wysokozapopielonych i o niskiej temperaturze topienia popiołu. Dzięki silnemu
zawirowaniu w komorze spalania możliwe jest znaczące wydłużenie czasu pobytu ziaren paliwa
oraz istotne (nawet dochodzące do 90%) ograniczenie strumienia popiołu lotnego.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania wytrzymałości prób mieszanin zestalających wykonanych na bazie odpadów energetycznych stosowanych do likwidacji szybu Siedlec w Kopalni Soli Bochnia pobranych w warunkach in situ

Kopalnia Soli Bochnia obecnie prowadzi likwidacje szybu Siedlec mieszaniną zestalajacą sporządzaną na bazie spoiwa hydraulicznego, którego podstawowym składnikiem jest odpad energetyczny w postaci popiołu lotnego. Dodatkowymi składnikami mieszaniny sa materiały własne kopalni: rumosz solny oraz solanka pełnonasycona. Mieszanina sporządzana jest w instalacji znajdującej sie na szybie, a jej podstawowymi elementami są: mieszalnik, zbiornik spoiwa i solanki, przenoonik olimakowy. W artykule zaprezentowano wyniki badan wytrzymałościowych prób pobranych z dna szybu w czasie prowadzenia prac likwidacyjnych. Pobieranie prób realizowane było z wykorzystaniem metalowego kubła opuszczanego na dno szybu za pomocą stalowej liny. Metodyka pobierania prób z dna szybu składała sie z kilku czynności nastepujących kolejno po sobie. W pierwszej kolejnooci sporządzano na bazie spoiwa i solanki w mieszalniku bebnowym zaczyn spoiwowy o ustalonej konsystencji mierzonej wartością rozlewności wynoszącą oko3o 160–180 mm. Nastepnie na dno szybu opuszczano kubeł stalowy, po czym przystepowano do wprowadzenia do szybu, zgodnie z przyjętymi proporcjami technicznymi, rumoszu solnego równocześnie z wylewanym z mieszalnika zaczynem spoiwowym. Pobieranie prób mieszanin realizowano przy różnym udziale gruzu solnego. W badaniach przyjeto proporcje techniczne (liczba łyżek ładowarki na jeden bęben mieszalnika) na poziomie 1:1, 2:1, 3:1 i 4:1. Kolejnym krokiem było wyciagniecie z dna szybu kubła stalowego wypełnionego mieszaniną, a nastepnie przełożenie jej z kubła do walcowych form o orednicy wewnetrznej 100 mm i wysokooci 100 mm celem dalszego sezonowania w warunkach laboratoryjnych. Pobrane próby przechowywane były w komorze klimatycznej, a nastpnie poddawane badaniu wytrzymałośi na jednoosiowe ociskanie po 28 i 60 dniach zgodnie z wymaganiami normowymi (PN-G 11011:1998). Wytrzymałość ta w zależności od proporcji technicznych po 28 dniach zawierała sie w przedziale od 1,8 do 4,8 MPa, natomiast po 60 dniach w przedziale od 2,4 do 5,7 MPa. Na podstawie przeprowadzonej analizy uzyskanych wyników badan można stwierdzia również, że wytrzyma3ooa na jednoosiowe ociskanie mieszanin wyraźnie maleje wraz ze wzrostem w niej udziału rumoszu. Zaprezentowany w artykule przykład jednoznacznie pokazuje pełną przydatność materiałów odpadowych własnych kopalni oraz odpadów energetycznych stanowiących podstawowy składnik spoiwa do wytworzenia pelnowartościowego materiału wypełniajacego, spełniającego określone warunki wytrzymałościowe.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza popiołów lotnych pod kątem uzyskania z nich pierwiastków ziem rzadkich

W pracy przedstawiono wyniki badań popiołów lotnych otrzymywanych ze spalania
węgla kamiennego (Próbka 1) i brunatnego (Próbka 2) w aspekcie pozyskiwania z nich pierwiastków
ziem rzadkich (REE). Na wybranych próbkach przeprowadzono analizy XRD
i SEM-EDS celem określenia ich składu mineralnego oraz chemiczne, które pozwoliły określić
ilość pierwiastków głównych, śladowych oraz pierwiastków ziem rzadkich. Badane popioły
w składzie mineralnym posiadają głównie szkliwo glinokrzemianowe, kwarc oraz w przypadku
Próbki 1: mullit, magnetyt i hematyt, natomiast w Próbce 2 stwierdzono: wapno, kalcyt, anhydryt,
pla- gioklazy. Analizując ilość pierwiastków ziem rzadkich oba badane popioły zawierają w sobie
stosunkowo wysokie ich ilości (rzędu 450 ppm).Większe zawartości REE posiada popiół z węgla
brunatnego. Spośród badanych pierwiastków ziem rzadkich największe ilości zanotowano dla
ceru (110 ppm – Próbka 1, 142 ppm Próbka 2), lantanu (55 ppm – Próbka 1, 76 ppm – Próbka 2),
neodymu (49 ppm – Próbka 1, 69 ppm – Próbka 2) i itru (47 ppm Próbka 1, 63 ppm – Próbka 2).
Zawartości pierwiastków ziem rzadkich w badanych popiołach lotnych są zbliżone do wyników
uzyskanych przez innych autorów dla tego typu popiołów, dlatego też mogą one stanowić
potencjalne źródło pozyskiwania z nich REE.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Węgiel kamienny w polityce energetycznej Polski

Celem artykułu jest analiza kluczowej roli węgla kamiennego w polityce energetycznej
Polski, w szeroko rozumianym krajowym sektorze energii. W artykule przywołano rządowe
dokumenty programowe istotne z punktu widzenia roli węgla w krajowej polityce energetycznej.
Porównano zapotrzebowanie na to paliwo określone w obowiązującej polityce energetycznej
z 2009 r. z danymi rzeczywistymi. Następnie w celu określenia wyjątkowej roli tego surowca
energetycznego porównano m.in. jaki udział przypada na węgiel kamienny w strukturze pozyskania
nośników energii w Polsce oraz przeanalizowano zasoby węgla i jego rolę w produkcji
energii elektrycznej w ciągu ostatnich lat. Widoczne jest stopniowe zmniejszenie wykorzystania
tego paliwa, przy wzroście zużycia węgla brunatnego. Dla porównania przeanalizowano jak
przedstawia się zainteresowanie tym paliwem ze strony sektora energetycznego w takich państwach
jak Wielka Brytania i Niemcy. W przeciwieństwie do krajowych tendencji, tam rośnie
wykorzystanie węgla kamiennego.W dalszej części artykułu podkreślono, że gospodarka węglem
kamiennym ma istotny wpływ na poziom bezpieczeństwa energetycznego Polski. Następnie
przybliżono znaczenie węgla kamiennego w krajowym sektorze wytwarzania energii elektrycznej
w perspektywie do 2050 r., opierając się na prognozach eksperckich przygotowanych
w ciągu ostatniego roku (zespołu IGSMiE PAN-AGH w Krakowie i Instytutu Studiów Energetycznych
Sp. z o.o. w Warszawie – ISE oraz Krajowej Agencji Poszanowania Energii – KAPE
i Warszawskiego Instytutu Studiów Ekonomicznych – WISE).

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Globalne wyzwania energetyki – energia dla wszystkich (SE 4 All)

Głównymi wyzwaniami w procesie ewolucji ludzkości są dostep do energii, wody i żywnooci przy równoczesnej zdolnooci do utrzymania tego stanu bez szkodliwego wpływu na wrażliwość równowagę środowiska. Pierwszym i najpilniejszym wyzwaniem jest posiadanie wystarczających i osiągalnych zasobów energii dla mieszkanców całego globu dla zapewnienia im łatwiejszego i bardziej komfortowego życia. Dostepność energii dla wszystkich jest zatem wyzwaniem globalnym, zwłaszcza w warunkach silnych wzajemnych uzależnień, ale korzystanie z energii uznawane jest za główną przyczynę procesu ocieplenia klimatu, które zagraża wszelkim formom życia na skutek szybkiego zwiekszenia emisji gazów cieplarnianych, głównie spowodowanej wykorzystywaniem przez współczesną cywilizację procesów spalania paliw kopalnych. Tylko niektórym krajom udaje sie zapewnia dostepność zasilania w energię przy wykorzystaniu zasobów narodowych i dlatego problem uzależnienia energetycznego jest problemem wagi światowej. Dostarczanie i użytkowanie energii są podstawową przyczyną wielu problemów orodowiskowych, przed którymi staje ludzkość. Proces zmian klimatycznych może znacząco przeksztacać nasze systemy gospodarcze, biosfere i rozwój społeczny. Ludzkość musi podjąć pilne działania dla zwalczenia zmian klimatycznych, a zasadniczym zadaniem jest opracowanie polityki energetycznej przyjaznej orodowisku. Mając na wzgledzie wszystkie te obawy i wyzwania głównym tematem prestiżowego czasopisma IEEE Power&Energy Magazine (maj/czerwiec 2012) jest długoterminowa wizja rozwoju globalnego sektora energii, skupiona na problemie dostaw energii elektrycznej. W kilku artykułach przedstawiono analize scenariuszy i kosztów zróżnicowanych opcji technologicznych, a wspólnym elementem całości prac jest próba znalezienia rozwiązan problemów technicznych, ekonomicznych, środowiskowych i społecznych. „Okładkowy” artykuł, zaprezentowany przez przedstawicieli Banku Owiatowego, identyfikuje dwa wyzwania: jak uczynia energię dostepną po akceptowalnych cenach dla umożliwienia całej ludzkości korzystania z nowoczesnych form energii dla zaspokojenia jej podstawowych potrzeb i jak spowolnia globalny wzrost zużycia energii, głównie na drodze polepszenia efektywnooci energetycznej. Celem ostatecznym jest dostarczenie wszystkim wiekszej ilooci usług energetycznych, bardziej zielonych i bardziej efektywnych.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola Turcji w przesyle gazu ziemnego z regionu Morza Kaspijskiego, Azji Środkowej oraz Bliskiego Wschodu do państw Unii Europejskiej

Położenie geograficzne Turcji w ostatnim dziesięcioleciu zaczyna odgrywać coraz większą rolę. Znajdując się na skrzyżowaniu szlaków przesyłowych biegnących z Azji i Bliskiego Wschodu do Europy, Turcja przykuwa uwagę światowych potęg. W XXI wieku nasiliła się rywalizacja o dostęp do surowców w różnych regionach świata, co jednocześnie skomplikowało stosunki energetyczne Unii Europejskiej z Rosją - głównym dostawcą gazu ziemnego na rynki europejskie. Rosja, aby nie stracić tak ogromnego europejskiego rynku zbytu zaczęła budownictwo nowych rurociągów, omijających państwa tranzytowe, takie jak Ukraina czy Białoruś, czyli bezpośrednio od dostawcy do odbiorcy (np. Nord Stream). Natomiast Unia Europejska, zdając sobie sprawę z tego jak mocno jest zależna od jednego dostawcy, zaczęła szukać nowych tras transportu gazu ziemnego omijając terytorium Rosji i tym samym zmniejszając jej wpływ na politykę energetyczną Unii Europejskiej. W tej sytuacji Turcja stała się miejscem rywalizacji, ponieważ to na jej terytorium łączą się rurociągi z różnych regionów świata. Poza tym Turcja, korzystając z tak wygodnej pozycji geopolitycznej, też pragnie brać udział w polityce energetycznej, jako państwo tranzytowe. Pragnąc wywrzeć wpływ na przyszły rozkład tras gazociągów przez własne terytorium, Turcji już udało się nieco pokrzyżować europejskie i rosyjskie plany budownictwa gazociągów Nabucco i South Stream, poprzez podpisanie porozumienia z Azerbejdżanem o budownictwie gazociągu Transanatolijskiego (TANAP). Taka decyzja zmusiła Rosję do przyspieszenia budowy South Stream, a Unię Europejską do zmiany nazwy i trasy Nabucco na Nabucco-West i znacznego zminimalizowania kosztów budowy gazociągu. Poza tym Turcja liczy na współpracę w sektorze energetycznym z państwami bliskowschodnimi, jak Iran, Irak, w przyszłości również z Syrią. Mimo aktualnych wydarzeń na Bliskim Wschodzie (wojna w Syrii, konflikt pomiędzy Izraelem a Palestyną) Irak nie pozostawia planów na budowę i uruchomienie nowych ekonomicznie opłacalnych gazociągów biegnących z tego regionu przez Turcję do Unii Europejskiej.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modele biznesowo-finansowe i rozwiązania stosowane przy poszukiwaniach i wydobywaniu gazu ziemnego

Artykuł przedstawia klasyczne problemy biznesowo-finansowe związane z poszukiwaniem i wydobywaniem węglowodorów. Zostały opisane rozwiązania sektorowe najczęściej stosowane w praktyce. Ponieważ prace poszukiwawcze, a także rozwój wydobycia, wymagają z reguły znaczących nakładów finansowych związanych z realizacją prac sejsmicznych, wierceń poszukiwawczych, a na końcu także produkcyjnych oraz infrastrukturą pomocniczą, włściciel praw do eksploatacji, nawet jeśli posiada niezbędne środki finansowe, to - z uwagi na skalę ryzyka - może nie być skłonny do ich zainwestowania w całości w dany obszar koncesyjny. Przybliżono dlaczego w wielu projektach upstreamowych pojawiają się podmioty kontrybuujące do danego przedsięwzięcia środki finansowe i oczekujące w zamian określonego udziału w wydobyciu. Zwrócono uwagę na potrzebę dywersyfikacji i optymalizacji portfela aktywów oraz zachowanie przedsiębiorstw naftowych, które chętnie oddają część udziałów w swoich koncesjach (poprzez farming, umowy o wspólnym zarządzaniu czy wspólnej realizacji prac poszukiwawczych) nawet w najbardziej obiecujących obszarach geologicznych, by pozyskać udziały w innych, często potencjalnie mniej atrakcyjnych, ale np. bardziej przewidywalnych od strony ryzyka politycznego aktywach. Określono dlaczego koncerny naftowe starają się zachować lub pozyskać pozycję operatora i mieć jak największy wpływ na operacyjne zarządzanie przedsięwzięciami poszukiwawczymi. Skonstatowano, że dla firmy upstreamowej kluczowe są wyniki całego portfela aktywów upstream, a nie sukces czy porażka pojedynczego projektu.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka