rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Geneza i rozwój Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu w latach 1974-2011

Artykuł przedstawia rozwój jednego z najstarszych i najbardziej popularnych Muzeów Sportu
i Turystyki w Polsce. Omówiona została pokrótce historia muzeum, tematyka i układ ekspozycji
stałej, tematyka wystaw czasowych, które miały miejsce w latach 1974–2011, działalność wydawnicza
muzeum oraz działalność Karkonoskiego Klubu Olimpijczyka. Autor starał się wykazać
wpływ inicjatywy propagandowej muzeum na popularność kultury fizycznej i turystyki w Polsce
i regionie. Znaczenia nabiera fakt udziału, w imprezach organizowanych przez muzeum, znanych
ludzi ze świata sportu, literatury czy polityki oraz organizowanie zajęć lekcyjnych dla dzieci
i młodzieży szkół podstawowych i gimnazjalnych.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Metody oceny przygotowania fizycznego współczesnego piłkarza nożnego

Piłka nożna jest sportem i zjawiskiem społecznym, który uprawiany jest przez wiele milionów mężczyzn i kobiet, a środki masowego przekazu pokazują ją setkom milionów ludzi na całym świecie. Piłka nożna stała się sportem, w którym wydolność fizyczna i specjalny rodzaj treningu są krytycznym warunkiem do osiągnięcia sukcesu. Zatem w tej pracy próbowaliśmy scharakteryzować wydolność fizyczną piłkarzy nożnych, która w 80–90% oparta jest o metabolizm tlenowy, a tylko w 10–20% związana jest z metabolizmem beztlenowym. W dalszej części artykułu autorzy próbowali opisać obydwie składowe wydolności fizycznej. Wskazano na ważność oceny maksymalnego poboru tlenu metodą bezpośrednią i wskazano na niedoskonałości oceny tej zmiennej metodą pośrednią. Użyteczność progu tlenowo-beztlenowego, testu Konkoniego i maksymalnego długu tlenowego u piłkarzy nożnych również została przedstawiona. W krótki, tabelaryczny sposób przedstawiono również kilka testów oceny wydolności beztlenowej.
Pomimo istotnego znaczenia wydolności fizycznej u piłkarzy nożnych, ocena specjalnych możliwości polowych sportowców powinna być również uwzględniana. Celem kontroli tych możliwości piłkarzy nożnych, autorzy opisali: przerywany test wytrzymałości Yo-Yo, przerywany test odnowy Yo-Yo, wielostopniowy wahadłowy test biegowy, ciągły wielostopniowy test sprawności fizycznej, aerobowy test z piłką, tj. Hoff Test, piłkarski test sprinterski według Bangsbo, 10-metrowy wahadłowy test biegowy, test wyskoku pionowego i test pięciu kolejnych wyskoków. Ponadto do oceny specjalnych umiejętności piłkarskich opisano następujące testy: piłkarski test podań, piłkarski test strzałów i kilka lokalnie przygotowanych testów. Zaobserwowano, że dobre przygotowanie piłkarza nożnego usprawnia techniczne i taktyczne aspekty gry i jest dobrym czynnikiem protekcyjnym przeciw kontuzjom sportowym.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
30 lat Rzeszowskiego Ośrodka „Dojo Budokan” (1987-2017)

Problem. Podjęto opracowanie o charakterze monograficznym, w celu wyeksponowania specyfiki jednej szkoły sztuk walki i ośrodka badań sztuk walki. Autor stara się określić, jak ten badany ośrodek/szkoła pełni swoją funkcję w perspektywie 30 lat działalności. Metoda – monograficzna, w której sięgnięto do kilku kategorii źródeł i opracowań. Metodą jest stadium pojedynczego przypadku, zarówno opisowe i oceniające, z obserwacją uczestniczącą i dokumentacją fotograficzną. Wyniki. Rzeszowski Ośrodek „Dojo Budokan” (RODB) był pierwotnie głównym klubem lub grupą sekcji, a następnie głównym ośrodkiem jednego ze stowarzyszeń, i działał w strukturach sportowych. Następnie, od roku 2000, uczestniczy także w działalności naukowej i wydawniczej. Wnioski. RODB działa podobnie, jak inne szkoły sztuk walki, ale nie ogranicza się do nauczania samoobrony, szkolenia sportowego lub usług rekreacyjnych. Działaniom nadaje ton lider. Realizowany jest szeroki program edukacyjny.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Przyczyny i okoliczności powstawania urazowych obrażeń ciała mażoretek

Mażoretka to tancerka, która prezentuje dwa style – baton i pom-pom, tańcząc według określonych zasad. Wymaga to od tańczącej umiejętności manualnych, gracji i dobrego opanowania techniki tańca. Mażoretki występują na pokazach estradowych i paradach ulicznych, na których prezentują układy choreograficzne, taneczno-marszowe do muzyki orkiestr dętych, żonglując i podrzucając przy tym pałeczki mażoretkowe. Aktywność ruchowa, którą wykonują mażoretki, kwalifikuje się do dyscyplin sportowych o zwiększonym ryzyku wystąpienia obrażeń ciała. Badaniami, przeprowadzonymi w okresie od 2014 do połowy roku 2016, objęto 23 mażoretki Klubu Sportowego Azaria z terenu województwa śląskiego czynnie trenujące i startujące w zawodach. Posłużono się ankietą zawierającą 15 pytań o charakterze jednorazowego sondażu diagnostycznego na próbie ważonej. Na podstawie uzyskanych odpowiedzi dokonano oceny najczęstszych przyczyn urazowych obrażeń ciała, ich lokalizacji oraz okoliczności powstawania obrażeń w związku z podejmowaną aktywnością sportową i używaniem pałeczek mażoretkowych. Analiza otrzymanych wyników wykazała, że najczęstszymi przyczynami urazowych obrażeń ciała mażoretek była niedostateczna rozgrzewka (52,1%) oraz brak wyleczenia poprzednio doznanych urazów (21,7%). Najczęściej urazy dotyczyły kończyn dolnych (35,5%), głowy (34,2%) oraz kończyn górnych (30,2%). Najczęściej do urazów dochodziło podczas treningów (47,8%) oraz w czasie zawodów (30,4%).

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Działacze społeczni, organizacja, szkolenie i efekty sportowe w piłce nożnej w województwie olsztyńskim (1957-1989)

Artykuł  zwraca  uwagę  na  działalność  społeczną  w  zarządach  sekcji  i  klubów  sportowych w kontekście  poziomu  sportowego  drużyn  piłki  nożnej  w województwie  olsztyńskim  w  latach 1957–1989. Piłkarscy działacze społeczni mieli wówczas istotny wpływ na organizację, szkolenie i poziom sportowy piłki nożnej. Mimo że stanowili największą grupę w środowisku sportowym, nie potrafili wspólnie z wojewódzki władzami sportowymi skutecznie rozwiązać problemów szkoleniowych w tej dyscyplinie sportu, zaś brak pomysłów często zastępowano pozorowanymi działaniami. Swoją nieporadność przez lata najchętniej tłumaczono peryferyjnym położeniem i rolniczym charakterem regionu. Dużą winę za taki stan rzeczy ponosiły wojewódzkie władze sportowe.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wychowanie fizyczne i sport w działalności Związku Strzeleckiego w województwie wołyńskim w latach 1921-1939. Zarys dziejów

Związek Strzelecki (ZS) należał do najaktywniejszych polskich organizacji działających na polu wychowania fizycznego, sportu oraz przysposobienia wojskowego w województwie wołyńskim. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w sposób znaczący zwiększyła się liczba członków ZS, którzy rekrutowali się nie tylko z miast, ale głównie ze środowiska wiejskiego. W okresie funkcjonowania ZS w województwie wołyńskim poprawiły się uwarunkowania działalności, szczególnie w zakresie kadry szkoleniowej. Członkowie ZS uprawiali różne dziedziny sportu, głównie gry sportowe, lekkoatletykę, a także boks, kolarstwo, piłkę nożną, sporty wodne, strzelectwo i tenis stołowy. Członkowie ZS uczestniczyli we współzawodnictwie sportowym, najszerzej na szczeblu lokalnym i regionalnym. Ważnym elementem w działalności na polu aktywności fizycznej ZS było uczestnictwo członków w próbach na Państwową Odznakę Sportową.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Budowanie lojalności turystów wobec destynacji turystycznej poprzez event sportowy na przykładzie Poznań Półmaratonu

W artykule przedstawiono problem badawczy dotyczący budowania lojalności turystów wobec
eventów sportowych oraz destynacji turystycznych, którego korzenie znajdują się w marketingu
behawioralnym. Praca zawiera przegląd obcojęzycznej literatury przedmiotu dotyczącej badań nad
lojalnością turysty wobec eventów oraz destynacji, ponieważ w polskich opracowaniach ten problem
badawczy nie został jak dotąd poruszony. Przedstawione zostały modele i koncepcje teoretyczne
na temat budowania lojalności wśród turystów oraz wyniki badań empirycznych przeprowadzonych
podczas 6. Poznań Półmaratonu. Ich celem było sprawdzenie, czy impreza biegowa
może być wydarzeniem, które buduje wśród turystów lojalność wobec tej imprezy oraz wobec
miejsca, w którym się odbywa. W artykule określono również czynniki wywierające wpływ na lojalność
biegaczy turystów wobec analizowanego eventu sportowego i destynacji turystycznej. Wyniki
przeprowadzonych badań potwierdziły przyjęte na podstawie literatury założenia – dowiodły,
że na lojalność turysty wobec badanej imprezy biegowej (Poznań Półmaraton) wpływa m.in. motywacja
push i pull, czynniki socjodemoraficzne oraz poczucie satysfakcji z biegu.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Turystyka i krajoznawstwo w Związku Harcerstwa Polskiego w II Rzeczypospolitej

Turystyka i krajoznawstwo są jednymi z najstarszych tradycyjnych dziedzin
harcerskiego działania. Nierozerwalnie wiążą się z najdawniejszymi dziejami
harcerstwa, jako formy niezwykle atrakcyjne i różnorodne treściowo, pozwalające
na osiągnięcie celów wychowawczych. Ruch turystyczno-krajoznawczy
harcerskich drużyn szkolnych wspomagany był przez Koła Krajoznawcze, nauczycieli
i dyrektorów szkół. ZHP posiadał własne schroniska turystyczne oraz
stałe tereny pod obozy harcerskie jako punkty oparcia dla turystycznych i krajoznawczych
wędrówek. Obozownictwo harcerskie skupiało się najczęściej na terenie
Beskidu Śląskiego, Podhala, Leska i w okolicy Skolego. Rozwój w drugiej
połowie lat trzydziestych harcerskiej akcji obozowej i turystyczno-krajoznawczej
możliwy był dzięki pomocy materialnej państwa polskiego.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wybrane uwarunkowania rozwoju sportu w województwie piotrkowskim w latach 1975-1998 w świetle prasy regionalnej

Celem pracy jest ukazanie uwarunkowań rozwoju sportu w województwie
piotrkowskim w latach 1975–1998 w świetle prasy regionalnej. Opracowanie
zostało przygotowane na podstawie materiałów z 16 czasopism wydawanych
w największych ośrodkach kulturalno-społecznych województwa.
Podstawowe problemy badawcze, jakie zostały podjęte w niniejszym artykule,
odnoszą się do kształtowania struktur organizacyjno-prawnych sportu na
szczeblu wojewódzkim w okresie 23 lat na przykładzie województwa piotrkowskiego.
Szczegółowo w tym zakresie został przedstawiony rozwój Wojewódzkiej
Federacji Sportu w Piotrkowie Trybunalskim oraz okręgowych związków
sportowych. Przedmiotem analizy były także uwarunkowania finansowe sportu,
ze szczególnym uwzględnieniem sponsoringu sportowego oraz rozwój infrastruktury
i kadry trenerskiej na potrzeby sportu w województwie. Działalność
ruchu sportowego została przedstawiona na tle szerszych procesów zachodzących
w Polsce w II połowie XX w.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Amazonki - geneza i rozwój jazdy konnej kobiet w Polsce (od 1939 r.)

Zainteresowanie kobiet jazdą konną sięgało najdawniejszych czasów, kiedy spełniała ona wyłącznie funkcję utylitarną. Dość szybko jednak dostrzeżono i wykorzystano także jej walory hedonistyczne – w  starożytnych  Chinach  kobiety  grały w  konne  polo, w Grecji  były właścicielkami  zwycięskich rydwanów, w średniowieczu i kolejnych epokach uczestniczyły w polowaniach oraz zabawach konnych – karuzelach i kadrylach, a w czasach nowożytnych włączyły się do rywalizacji sportowej. W Polsce z zamiłowania do jazdy konnej słynęły królowe, żony i córki arystokratów. Prekursorką sportowej jazdy konnej na przełomie XIX i XX w. była Maria Wodzińska i jej córka Maria Zandbang. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w cywilnych klubach jeździeckich liczba młodych kobiet jeżdżących konno była zdecydowanie większa niż mężczyzn. Na wzrost zainteresowania jeździectwem  niewątpliwie wpływ miały  także osiągnięcia polskich  jeźdźców na arenie międzynarodowej. Mimo że do końca tego okresu amazonki nie mogły uczestniczyć w oficjalnych zawodach międzynarodowych (Puchar Narodów,  igrzyska olimpijskie),  jednak na stałe znalazły  swoje miejsce w rywalizacji krajowej. Ewolucji uległo także określenie amazonka.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Teoretycy i praktycy szermierki w Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół" w Galicji

Najwcześniej w Galicji powstała organizacja o charakterze paramilitarnym, towarzyskim, a przede wszystkim sportowym – Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Organizacja miała na celu wychowanie młodego pokolenia Polaków, zdolnego w przyszłości do walki o wolność narodu. Rozwój fizyczny i duchowy polskiego młodego pokolenia był środkiem do osiągnięcia wyższych celów narodowych, najwyższą wartością społeczną i swoistym posłannictwem. Program ćwiczeń zawarty w statucie tej organizacji opierał się na gimnastyce, która odgrywała dominującą rolę w zakresie ćwiczeń fizycznych. Propagowano również sporty o znaczeniu utylitarnym, wśród nich: jazdę konną, kolarstwo, pływanie, zapasy i szermierkę. Artykuł prezentuje biografie teorety-ków i praktyków fechtunku w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” w Galicji. Działalność teo-retyczna i praktyczna w zakresie szermierki przyczyniła się do wzbogacenia dorobku polskiej kul-tury fizycznej o uniwersalne wartości i swoisty paradygmat edukacyjny

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ 6-miesięcznego pobytu wysokogórskiego na skład ciała i wydolność fizyczną żołnierzy

Duża wysokość nad poziomem morza (n.p.m.) ze względu na odmienne warunki środowiska wpływa na zmianę funkcji organizmu człowieka. Celem pracy było zbadanie wpływu pobytu wysokogórskiego mężczyzn na masę ciała oraz sprawność układu krążenia. Badaniu poddano 34 żołnierzy, rejestrując u nich przed (I badanie) i po (II badanie) długotrwałym pobycie wysokogórskim wiek, wzrost, masę ciała, wartości ciśnienia tętniczego, wyliczano wskaźniki wagowo-wzrostowe, jak również wykonano próbę harwardzką. Następnie dokonano podziału żołnierzy w I i II badaniu na dwie grupy wiekowe, do 26 lat i powyżej 26 lat. Wyniki: Nie wykazano statystycznie istotnych różnic badanych zmiennych zarówno w porównaniu międzygrupowym, jak i między badaniami. Ponadto nie stwierdzono istotnego efektu interakcyjnego dwóch badanych czynników (grupy i badania). Wnioski: Stwierdza się brak wpływu 6-miesięcznego pobytu na wysokości 2223 m n.p.m. na masę ciała, spoczynkowe ciśnienie tętnicze krwi i sprawność układu krążenia żołnierzy. Brak omawianych zmian jest efektem pobytu badanych na zbyt niskiej średniej wysokości n.p.m.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Z dziejów Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” okręgu wołyńskiego (1922-1939)

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” okręgu wołyńskiego prowadziło działalność w latach 1922–1939. Początkowo wchodziło w skład Dzielnicy Mazowieckiej, natomiast od 1929 r. w skład Dzielnicy Małopolskiej. „Sokół” rozwijał się zarówno w środowisku miejskim, jak również w środowisku wiejskim. Gniazda TG „Sokół” prowadziły aktywną działalność na polu wychowania fizycznego, sportu, przysposobienia wojskowego, turystyki, działalności kulturalno-oświatowej i wychowawczej. Brały udział w zlotach sokolich o charakterze lokalnym i ogólnopolskim. Wniosły istotny wkład w rozwój polskiej kultury fizycznej na Wołyniu. Celem naczelnym w zakresie aktywności fizycznej był wszechstronny rozwój członków. W „Sokole” rozwijano m.in. gimnastykę, kolarstwo, lekkoatletykę, strzelectwo i sporty wodne.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Motywy uprawiania narciarstwa przez Polaków do 1914 r.

Celem pracy był opis kształtowania się myśli o wartościach przypisywanych uprawianiu narciarstwa oraz przegląd motywów, jakimi kierowali się polscy narciarze do 1914 roku. Z uprawianiem narciarstwa wiązano wtedy wartości zdrowotne i kondycyjne oraz wartości wolicjonalne (odwaga, silna wola, zdecydowanie). Te walory narciarstwa pozwalały podkreślać też jego walory wychowawcze. Wskazywano, że jazda na nartach może być źródłem przyjemności związanych z przebywaniem zimą w górach i czerpaniem wrażeń estetycznych. Przyjemność widziano również w emocjach związanych z szybkością jazdy i panowaniem nad nartami. Szybko dostrzeżono użytkowe walory nart, pozwalające taternikom na realizowanie celów taternickich. Następnie pojawiła się idea współzawodnictwa, kształtująca narciarstwo sportowe. Upowszechnienie narciarstwa przyniosło też ideowe konflikty. Przeciwstawiano wartości uprawiania turystyki i sportu narciarskiego. Pojawił się również konflikt pomiędzy zwolennikami narciarstwa a obrońcami górskiej przyrody. Motywy uprawiania narciarstwa, jakie pojawiły się do 1914 r. w polskim narciarstwie, ukształtowały tę formę aktywności fizycznej w sferze idei. Pozwoliły też na uświadomienie oddziaływania narciarstwa na szereg sfer aktywności fizycznej człowieka.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Kultura fizyczna w działalności Inspektorii Krakowskiej Salezjańskiej Organizacji Sportowej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1992-2005

Celem pracy było przedstawienie działalności katolickiego stowarzyszenia Salezjańskiej Organizacji Sportowej Rzeczypospolitej Polskiej (SALOS RP) Inspektorii Krakowskiej w latach 1992–2005. W badaniach były zastosowane następujące metody badawcze: analiza źródeł historycznych, metoda indukcyjna, dedukcyjna i porównawcza.
Organizację SALOS RP powołano w 1992 roku. Stowarzyszenie prowadzone było przez: Zgromadzenie Księży Salezjanów, Siostry Salezjanki oraz osoby świeckie. Patronem tego organizacji był św. Jan Bosko. Prezesem stowarzyszenia był Zbigniew Dziubiński a wiceprezesem salezjanin Edward Pleń – krajowy duszpasterz sportowców. Organizacja ta realizowała swój program w pięciu prowincjach: Krakowskiej, Pilskiej, Warszawskiej, Wrocławskiej oraz Warszawsko-Wrocławskiej Sióstr. Stowarzyszenie prowadziło działalność w zakresie sportu, rekreacji fizycznej i rehabilitacji. Wiodącymi grami w SALOS RP były: koszykówka, piłka nożna, tenis stołowy i siatkówka. W SALOS RP organizowano kursy instruktora rekreacji ruchowej z tychże dyscyplin sportowych.
Wydawane były także fachowe podręczniki z metodyki wychowania fizycznego. Nieodłączną częścią były akcje obozowe zimowe i letnie oraz imprezy sportowo-rekreacyjne. Organizowano także zawody w narciarstwie oraz snowboardzie. Igrzyska i turnieje organizowane przez Salezjańską Organizację Sportową miały charakter ogólnopolski i międzynarodowy. Działalność SALOS RP skupiała się na rozwoju fizyczno-duchowym dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Sport balonowy w Polsce w okresie międzywojennym

Twórcami sportu balonowego w Polsce byli oficerowie obserwatorzy balonowi wyszkoleni na
kursach w Oficerskiej Szkole Aeronautycznej w Poznaniu i Toruniu. Pierwsze loty na balonach
wolnych odbyły się w 1921 roku, a ożywienie działalności sportowej w kraju nastąpiło po 1925
roku. Ważną rolę w rozwoju i popularyzowaniu sportu balonowego w kraju odegrało organizowanie
Krajowych Zawodów Balonów Wolnych o Puchar im. płk. Aleksandra Wańkowicza. Polskie
załogi zaczęły odnosić sukcesy na zawodach krajowych i międzynarodowych. Mogło się to stać
dzięki wysokiej klasy balonom produkowanym w Polsce. Doświadczenie osiągnięte przez rozwój
własnych konstrukcji i wdrożenie do produkcji wyjątkowo cienkich tkanin pozwoliło stworzyć balony
wyczynowe klasy Gordon Bennett znacznie przewyższające ówczesne standardy światowe.
Sukcesy naszych załóg balonowych, w tym m.in. czterokrotne zdobycie Pucharu im. Gordona
Bennetta w latach 1933–1939, przyniosły krajowi największy międzynarodowy rozgłos i na trwałe
zapisały imię Polski w dziejach światowej aeronautyki.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Strategie radzenia sobie ze stresem u mężczyzn uprawiających narciarstwo ekstremalne

Ekstremalne narciarstwo staje się coraz popularniejsze. W porównaniu z tradycyjnym narciarstwem
jest specjalnie ukierunkowane na doświadczanie przez zawodników swoistego rodzaju emocji oraz poczucia
ryzyka. Również uprawianie tego rodzaju sportu daje więcej wrażeń niż tradycyjne rekreacyjne
narciarstwo. W założeniu teoretycznym sam sport ekstremalny oraz uczestnicy aktywności sportowej
określanej jako ekstremalna biorą pod uwagę ryzyko oraz gotowość na doświadczanie stresu.
W niniejszym artykule autorzy porównują radzenie sobie ze stresem wśród dwóch grup narciarzy
(„ekstremalnych” i „rekreacyjnych”). Badanych było 54 narciarzy płci męskiej w wieku 30–45
lat z minimum 15-letnim narciarskim doświadczeniem.
Zastosowane zostały wywiad z zawodnikami odnoszący się do preferowanego stylu życia oraz Kwestionariusz
COPE – Wielowymiarowego Inwentarza do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem (autorstwa
C.S. Carvera, M.F. Scheiera, J.K. Weintrauba) w celu ustalenia dominujących stylów radzenia sobie ze
stresem (skoncentrowane na celach, koncentracja na emocjach oraz zachowania unikowe).
Rezultaty badań wskazują, że wśród wszystkich narciarzy dominuje aktywny styl radzenia sobie
ze stresem skoncentrowany na celu, jednak w porównaniu do narciarzy rekreacyjnych wyższe
wyniki są wśród narciarzy ekstremalnych. Różnica jest istotna statycznie, na poziomie 0,05.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej