rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Efektywność oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych w oczyszczalniach gruntowo-roślinnych i glebowo-roślinnych

Celem badań prezentowanych w pracy było rozpoznanie zmian efektywności oczyszczania ścieków bytowych w oczyszczalniach gruntowo-roślinnych i glebowo-roślinnych w zależności od czasu i warunków ich eksploatacji. W pracy przedstawiono wyniki badań skuteczności oczyszczania ścieków w złożach gruntowo-trzcinowych, zbudowanych wg systemu Kickutha, oraz oczyszczalni glebowo-roślinnej w początkowym okresie eksploatacji (na 4 obiektach) i po 15 latach (na 2 obiektach). Zaskakujące były zdecydowanie różniące się wyniki, uzyskane w pierwszych latach eksploatacji, z dwóch podobnych złóż gruntowo-trzcinowych, których eksploatację rozpoczęto w tym samym roku. Na jednym skuteczność oczyszczania zwiększała się z upływem czasu, a na drugim wystąpiły objawy braku tlenu w złożu i słabej nitryfikacji azotu, co przejawiało się dużym stężeniem N-NH<sub>4</sub> w odpływach z oczyszczalni. Przyczyną tego była błędna lokalizacja oczyszczalni - w miejscu silnie zacienionym, co wpłynęło na bardzo słaby rozwój trzciny i jej systemu korzeniowego, a tym samym na słabe napowietrzanie złoża. Z upływem lat eksploatacji pogarszała się przepuszczalność złóż dwóch badanych oczyszczalni gruntowo-trzcinowych i wystąpiło ich zakolmatowanie, powodowane głównie niedostatecznym oczyszczaniem wstępnym doprowadzanych ścieków. Stwierdzono znacznie wyższy stopień oczyszczania ścieków w oczyszczalni glebowo-roślinnej, zarówno w początkowym okresie eksploatacji, jak i po 15 latach. Uzyskane zmniejszenie głównych wskaźników zanieczyszczenia po 15 latach eksploatacji gruntowo-trzcinowych było następujące (w %): N<sub>og</sub> - 47, P<sub>og</sub> - 63, BZT<sub>5</sub> - 93, ChZT<sub>Cr</sub> - 81, natomiast na oczyszczalni glebowo-roślinnej: N<sub>og</sub> - 84, P<sub>og</sub> - 99, BZT<sub>5</sub> - 95, ChZT<sub>Cr</sub> - 74.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ubytku masy organicznej w glebie murszowatej na podstawie pomiarów strumieni emisji dwutlenku węgla

Celem badań było określenie ubytku masy organicznej w glebie murszowatej. Ubytek ten obliczono na podstawie pomiarów strumieni emisji CO<sub>2</sub> oznaczanych metodą komór zamkniętych statycznych z wykorzystaniem mierników dyfuzyjnych. W okresie wegetacyjnym z ekosystemu łąkowego emitowane było 64,4 Mg CO<sub>2</sub>&#183ha-&#185&#183 (210 d)-&#185, natomiast rośliny pobierały 53,3 Mg&#183ha-&#185&#183(210 d)-&#185. Straty węgla związane ze zbiorem plonu wynosiły 5,9 Mg&#183ha-&#185. Łączne straty węgla, wyrażone ekwiwalentem CO<sub>2</sub>, wynosiły średnio w okresie badań 17,2 Mg&#183ha-&#185. Oznacza to ubytek 4,7 Mg&#183ha-&#185 węgla lub stratę 8,4 Mg&#183ha-&#185 masy organicznej o zawartości 56% węgla. Średni roczny ubytek masy organicznej zakumulowanej w glebie murszowatej wynosił 3,1%. Stwierdzono, że największe straty masy organicznej występowały w okresach posusznych, w których doszło do częściowego lub całkowitego zaschnięcia roślin, a najmniejsze – kiedy utrzymywały się korzystne warunki wilgotnościowe dla rozwoju roślin.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan gruntu we Wrocławiu-Swojcu w latach 1881-2010

W pracy analizowano zmienność i uwarunkowania meteorologiczne stanu gruntu (w znaczeniu klimatologicznym), zaobserwowanego w latach 1961-2010 we Wrocławiu-Swojcu. Wyprowadzone dla 50-lecia silne związki statystyczne pomiędzy stanem gruntu i podstawowymi elementami meteorologicznymi są podstawą utworzenia optymalnych równań regresji wielokrotnej, niezbędnych do rekonstrukcji stanu gruntu we Wrocławiu-Swojcu od 1881 do 1960 r. Poddano analizie poziom otrzymanych błędów estymacji oraz współczynników determinacji. Oprócz analizy standardowej ANOVA równania regresji zweryfikowano za pomocą procedury cross-validation. W tak zrekonstruowanych 130-letnich (1881-2010) przebiegach średnich miesięcznych wartości stanu gruntu, największe różnice występują pomiędzy istotnymi statystycznie ujemnymi trendami półrocza hydrologicznego chłodnego (XI-IV) i nieistotnymi tendencjami półrocza ciepłego (V-X). W porównaniu z tym wieloleciem w okresie 1961-2010 obserwuje się silne wzmocnienie tego kontrastu pomiędzy tendencjami obu półroczy. Oprócz zmian ujemnych trendów zimowych ważne znaczenie mają zmiany istotnych statystycznie ujemnych trendów wiosennych (III-V). Zimą decydujące znaczenie dla stanu gruntu ma frekwencja dni z pokrywą śnieżną, natomiast latem częstość dni z opadem, parowanie oraz klimatyczny bilans wodny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie testu 0,01 mol x dm-3 chlorku wapnia w ocenie zasobności gleby łąkowej i jakości wód gruntowych

Celem badań była ocena przydatności wyciągu 0,01 mol · dm<sup>-3</sup> CaCl<sub>2</sub> z gleby łąkowej do określenia współzależności między zawartością składników mineralnych w tej glebie a ich zawartością w roślinności łąkowej I pokosu oraz między zawartością składników mineralnych w wyciągu z gleby a ich stężeniem w płytkich wodach gruntowych. Badania prowadzono w celu wyznaczenia liczb granicznych zawartości w glebie dostępnych dla roślinności łąkowej form składników na podstawie zawartości tych składników w wyciągu 0,01 mol · dm<sup>-3</sup> CaCl<sub>2</sub>. Wspomniany roztwór ekstrakcyjny stosowano także do oceny ryzyka zanieczyszczenia płytkich wód gruntowych wymienionymi składnikami mineralnymi. Badania prowadzono na wieloletnich doświadczeniach łąkowych oraz na łąkach produkcyjnych. Na podstawie wyznaczonych korelacji liniowych Pearsona między zawartością wybranych składników, tj. P, K, Mg, Mn i Zn, z "diagnostycznej" warstwy gleby (0-15 cm) a ich zawartością w roślinności łąkowej I pokosu wyznaczono wstępnie zawartości graniczne dostępnych form składników w mineralnej glebie użytkowanej łąkowo. Stwierdzono statystycznie istotne współzależności Spearmana między zawartością fosforu i magnezu w wyciągu z gleby a ich stężeniem w płytkich wodach gruntowych w okresie od marca do grudnia. Ostateczne wyznaczenie zawartości granicznych w glebie dostępnych dla roślinności łąkowej form składników mineralnych na podstawie wyciągu 0,01 mol · dm<sub>-3</sup> CaCl<sub>2</sub>, a także oszacowanie ryzyka zanieczyszczenia płytkich wód gruntowych będzie możliwe po wykonaniu szerszych badań w skali kraju.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki zmian w gospodarowaniu na trwałych użytkach zielonych Lubelszczyzny w aspekcie zmian pogłowia zwierząt w latach 1980-2006

W opracowaniu przeprowadzono analizę aktualnych uwarunkowań gospodarowania na trwałych użytkach zielonych w województwie lubelskim w związku z wdrażaniem "Krajowego programu rolnośrodowiskowego", wspierającego rozwój obszarów wiejskich. Podjęto próbę oceny wykorzystania trwałych użytków zielonych (TUZ) w produkcji paszy i ochronie środowiska. Przedstawiono zmiany ogólnej powierzchni TUZ oraz ich udziału w powierzchni użytków rolnych (UR) w województwie lubelskim w okresie 1980-2006. Przeprowadzono analizę wpływu zmian w pogłowiu zwierząt (bydło, owce, konie), a także różnych systemów dopłat bezpośrednich dla rolników do użytkowania łąk i pastwisk, co zostało wprowadzone po przystąpieniu Polski do UE. Zwrócono uwagę na zainteresowanie rolników dopłatami do TUZ w ramach pakietów rolnośrodowiskowych P01 i P02. Wykazano, że procentowy udział TUZ w strukturze UR w północnej części województwa lubelskiego jest większy niż w południowej. Są one użytkowane głównie kośnie. Najwięcej pastwisk występuje w powiatach kraśnickim i lubelskim (odpowiednio 34,4 i 30,6% ogólnej powierzchni TUZ). W wyniku restrukturyzacji polskiego rolnictwa sukcesywnie zmniejszało się pogłowie zwierząt. W 2006 r. było ono mniejsze niż w 1980 r. - bydła ponad dwukrotnie, owiec prawie piętnastokrotnie, a koni sześćdziesięciokrotnie. Od 2003 r. zwiększa się powierzchnia łąk i pastwisk niewykorzystanych gospodarczo. Dotyczy to zwłaszcza trzeciego odrostu, który nie jest zbierany na ok. 50% powierzchni użytków zielonych. W latach 2004-2006 województwo lubelskie wyróżniało się korzystnie na tle Polski zarówno liczbą składanych wniosków, jak i udziałem użytków zielonych, objętych dotacjami rolnośrodowiskowymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Poziom świadomości rolników ze zlewni Utraty w zakresie zanieczyszczenia wód środkami ochrony roślin na tle wybranych zlewni w krajach UE

Na zanieczyszczenie wód środkami ochrony roślin istotny wpływ mają skażenia miejscowe, powstające podczas wykonywania czynności rolniczych, związanych z opryskiem. W ramach europejskiego projektu "Szkolenie operatorów w celu zapobiegania zanieczyszczeniom wód ze źródeł miejscowych", częściowo finansowanego w ramach programu LIFE - Środowisko, w zlewni Utraty w Polsce, a także w 5 zlewniach w innych krajach UE przeprowadzono ankietyzację na temat praktyk rolników i ich opinii w zakresie bezpiecznego wykonywania tych zabiegów. Większość rolników w zlewni Utraty stosuje odpowiednie praktyki lub przynajmniej ma świadomość, jak należy postępować. Napełnianie opryskiwaczy, ich czyszczenie oraz zagospodarowanie resztek są krytycznymi czynnościami ze względu na zanieczyszczenia. Rolnicy w zlewni Utraty, częściej niż w innych krajach, w trakcie napełniania i mycia opryskiwaczy zachowują większą odległość od wód otwartych, rozcieńczają nadwyżki cieczy i wypryskują na pole, zbierają wycieki do pojemnika i neutralizują je. Jednakże zdarzają się i złe praktyki, jak: wyrzucanie wycieków i skażonych materiałów do innych odpadów, spalanie lub wyrzucanie pustych opakowań do śmieci, niezachowywanie bezpiecznych odległości od wód otwartych podczas napełniania i mycia opryskiwaczy, niezbieranie popłuczyn po zewnętrznym myciu opryskiwaczy. Zdaniem rolników, potrzebne jest wsparcie finansowe w celu poprawy wyposażenia opryskiwaczy i infrastruktury. Zdecydowana większość ankietowanych deklaruje chęć częstszego uczestnictwa w szkoleniach i wyraża potrzebę łatwiejszego dostępu do informacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka sprzętu i organizacji użytkowania środków ochrony roślin w gospodarstwach na terenie zlewni Utraty

Na podstawie przeprowadzonej ankiety przedstawiono charakterystykę urządzeń technicznych i infrastruktury, związanej ze stosowaniem środków ochrony roślin w gospodarstwach na terenie zlewni Utraty, porównano je ze stanem w wybranych zlewniach w innych krajach oraz wskazano źródła skażeń miejscowych. Działania związane ze stosowaniem środków ochrony roślin oceniono na podstawie analizy kolejnych czynności: transport, magazynowanie, przygotowanie cieczy użytkowej, przegląd stanu technicznego i kalibracja, oprysk, płukanie i mycie opryskiwacza, zagospodarowanie pozostałości cieczy użytkowej oraz pustych opakowań po środkach ochrony roślin. Wskazano na niedostateczne wyposażenie opryskiwaczy i braki w infrastrukturze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sfery aktywności doradczej instytucji wspierających rozwój wsi i rolnictwa w Polsce północno-wschodniej

Celem badań było przedstawienie roli organizacji pozarządowych oraz służb doradztwa rolniczego w stymulowaniu procesów rozwojowych na obszarach wiejskich oraz porównanie funkcji sprawowanych przez te instytucje. Jak wynika z badań, organizacje pozarządowe skupiały swoją aktywność głównie wokół kwestii technicznej i merytorycznej pomocy mieszkańcom wsi w opracowywaniu i wdrażaniu różnych projektów, w tym głównie współfinansowanych ze środków UE, natomiast służby ośrodków doradztwa rolniczego (ODR) - głównie wokół działań o charakterze informacyjno-szkoleniowym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości oczyszczania środowisk wodnych metodą ryzofiltracji

We współczesnym świecie pestycydy, substancje powierzchniowo czynne, węglowodory ropopochodne, fenole, chlorowe pochodne bifenylu i metale ciężkie, takie jak ołów (Pb), miedź (Cu), chrom (Cr), kadm (Cd), rtęć (Hg) i cynk (Zn) są zaliczane do istotnych antropogenicznych zanieczyszczeń środowiska. Zanieczyszczenia wody można usunąć stosując metody mechaniczne, fizykochemiczne lub biologiczne. Ze znanych technologii fitoremediacji, ryzofiltracja jest najbardziej przydatna do usuwania zanieczyszczeń chemicznych z medium wodnego. Mechanizm fitofiltracji opiera się na zdolności wybranych roślin do adsorpcji bądź absorpcji zanieczyszczeń. Jedynie nieliczne gatunki roślin charakteryzują się szybkim tempem wzrostu systemu korzeniowego i są zdolne do wydajnej fitoremediacji. Odpowiedni dobór materiału roślinnego jest zasadniczym etapem procesu ryzofiltracji, zwłaszcza gdy jest wymagane oczyszczenie wody z mieszaniny związków toksycznych. W opracowaniu opisano zalety ryzofiltracji, zwłaszcza w odniesieniu do zbiorników wodnych zanieczyszczonych metalami ciężkimi, oraz dokonano przeglądu gatunków roślin naczyniowych stosowanych w tej technologii.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ terminu pobrania próbek gleby na współzależność między zawartością P, K i Mg w wyciągu 0,01 mol CaCl<sub>2</sub>·dm-³ z gleby i ich stężeniem w płytkich wodach gruntowych

Przedmiotem badań była ocena wpływu terminu pobrania próbek gleby na współzależność między zawartością fosforu, potasu i magnezu w wyciągu 0,01 mol CaCl<sub>2</sub>·dm-³ z gleby i ich stężeniem w płytkiej wodzie gruntowej. Próbki gleby z warstwy 0-10 i 10-20 cm oraz wody gruntowej ze studzienek kontrolnych zainstalowanych na pasach ochronnych wieloletnich doświadczeń łąkowych w miejscowościach: Janki, Laszczki, Falenty i Baniocha w województwie mazowieckim pobierano do badań w latach 2001-2003 co miesiąc. Współzależności rang Spearmana między zawartością fosforu i magnezu w wyciągu 0,01 mol CaCl<sub>2</sub>·dm-³ z gleby a ich stężeniem w płytkiej wodzie gruntowej były statystycznie istotne w próbkach gleby i wody gruntowej pobranych w ciągu całego sezonu badań od marca do grudnia, natomiast współzależności dotyczące potasu - jedynie w glebie pobranej w maju i we wrześniu oraz w wodzie gruntowej pobranej w okresie od lipca do listopada. Wykazano przesunięcie w czasie między zawartością fosforu i potasu w wyciągu 0,01 mol CaCl<sub>2</sub>·dm-³ z gleby a stężeniem tych składników w wodzie gruntowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena kierunku przemian strukturalnych w polskim rolnictwie

Celem pracy jest charakterystyka kierunków zmian dokonujących się w polskim rolnictwie, z wykorzystaniem wskaźników i cech opisujących przemiany strukturalne w latach 1996-2002. Wykorzystany do analizy zestaw cech obejmował grupy wskaźników charakteryzujących zmiany: aktywności ludności rolniczej w rolnictwie i poza nim, sylwetki użytkowników gospodarstw indywidualnych, powierzchni użytków rolnych w gospodarstwach indywidualnych oraz intensywności produkcji rolnej. Zaprezentowano możliwe trendy i kierunki rozwoju polskiego rolnictwa w perspektywie wdrażanych reform wspólnej polityki rolnej UE na tle przemian strukturalnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Siedliska antropogeniczne na Wyżynie Śląskiej jako miejsca występowania rzadkich i zagrożoych gatunków torfowiskowych klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae (Nordh. 1937) R. Tx 1937

Celem pracy jest opracowanie listy rzadkich i zagrożonych gatunków roślin naczyniowych klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae (Nordh. 1937) R. Tx 1937, występujących na siedliskach antropogenicznych Wyżyny Śląskiej oraz określenie spektrum siedlisk antropogenicznych, na których gatunki te mogą występować. Wykazano występowanie 21 gatunków roślin torfowiskowych, z czego 13 uznano za rzadkie i zagrożone w skali województwa śląskiego. Gatunki te najczęściej występują na mokrych wyrobiskach piasku, a także na terenach poprzemysłowych, w kamieniołomach, na obrzeżach zbiorników antropogenicznych oraz na terenach kolejowych. Na uwagę zasługuje liczna populacja lipiennika Loesela (Liparis loeselii (L.) Rich.) na wyrobisku piasku w Dąbrowie Górniczej oraz częste występowanie kruszczyka błotnego (Epipactis palustris (L.) Crantz) na różnych typach siedlisk antropogenicznych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Parametry zawiesin twardniejących stosowanych do wykonywania przegród przeciwfiltracyjnych w wałach przeciwpowodziowych

W artykule omówiono wyniki badań laboratoryjnych parametrów zawiesin twardniejących wykorzystanych do budowy przegród przeciwfiltracyjnych w wałach przeciwpowodziowych. Badaniom poddano zawiesiny sporządzone na podstawie sześciu receptur, które są stosowane w praktyce wykonawczej. Określono parametry samej zawiesiny w stanie płynnym (gęstość objętościową, lepkość, odstój dobowy, czas wiązania) i stałym (wytrzymałość na ściskanie, współczynnik filtracji). Podano również wyniki uzyskane w badaniach zawiesiny zmieszanej z gruntem pobranym z korpusu wału przeciwpowodziowego, w tym badań wytrzymałości na ściskanie po różnych okresach twardnienia mieszanki zawiesiny z gruntem (w zakresie 14-62 dni) i współczynnika filtracji po 14 i 28 dniach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka i zmiany jakościowe materii organicznej gleb w wyniku zalewu woda w doświadczeniu lizymetrycznym

W pracy przedstawiono wyniki badań jakości materii organicznej poziomów próchnicznych mady i hortisolu (pobranych z dolin rzecznych Muchawki i Liwca) oraz jej zmian pod wpływem zalewania gleb wodą w lizymetrach (na okres 10 i 25 dni). Frakcjonowanie materii organicznej przeprowadzono metodą Shnitzera. W pracy podano zawartość węgla i azotu we frakcjach kwasów huminowych i fulwowych (wyekstrahowane za pomocą roztworu NaOH) i w poekstrakcyjnej pozostałości oraz stosunek węgla kwasów huminowych do węgla kwasów fulwowych. Zmierzono absorbancję w zakresie światła widzialnego przez roztwór kwasów huminowych i obliczono stosunek absorbancji A<sub>465</sub> do A<sub>665</sub> (A<sub>4/6</sub>). W obydwu glebach zalanych wodą istotnie zwiększyła się ilość węgla i azotu należącego do frakcji kwasów huminowych i fulwowych oraz zmniejszyła się ilość tych pierwiastków w poekstrakcyjnej pozostałości; nieznacznie wzrosła wartość stosunku węgla kwasów huminowych do węgla kwasów fulwowych oraz iloraz wartości A<sub>4/6</sub> kwasów huminowych. Zmiany dotyczyły głównie 10-dniowego okresu zalania gleb wodą.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zagrożenia suszą uprawy buraka cukrowego w różnych regionach agroklimatycznych Polski na glebach o różnej retencji użytecznej

Oceny zagrożenia suszą uprawy buraka cukrowego dokonano na podstawie standaryzowanej ewapotranspiracji ET<sub>s</sub> i częstotliwości występowania suszy w poszczególnych klasach. W pracy przeanalizowano przebieg wartości ET, ET<sub>s</sub> oraz częstotliwości występowania na poszczególnych stacjach z uwzględnieniem gatunków gleb. Na podstawie ciągów ewapotranspiracji rzeczywistej ET w okresie wegetacji z lat 1970-2004, z 5 stacji pomiarowych leżących w różnych strefach agroklimatycznych Polski oraz 4 gleb o różnym zapasie wody użytecznej obliczono standaryzowaną ewapotranspirację ET<sub>s</sub>. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono różnice ET<sub>s</sub> na poszczególnych stacjach oraz niewielkie zróżnicowanie na poszczególnych glebach w obrębie jednej stacji. Można więc przyjąć, że wybrany region jest niemalże jednorodny pod względem wartości ET<sub>s</sub>. Częstotliwość występowania wszystkich rodzajów susz wynosiła 23-37%. Ekstremalne susze na większości stacji stanowiły 3% całego okresu wegetacji, jedynie w Bydgoszczy były dwukrotnie częstsze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość chlorofilu α i feofityny w glonach planktonowych Zalewu Szczecińskiego jako element monitoringu środowiska

W latach 2002-2004 badano zawartość chlorofilu α i feofityny w glonach planktonowych Zalewu Szczecińskiego. Zawartość chlorofilu była bardzo zmienna w ciągu roku. Współczynnik zmienności wynosił maksymalnie 66,0%. W sezonie wegetacji glonów planktonowych kontrolne pomiary zawartości chlorofilu α powinno się wykonywać, gdy temperatura wody osiągnie 8,5°C, ponieważ w tym okresie zawartość barwnika jest mało zmienna i zbliża się do zawartości średnich w ciągu roku. Stosunek zawartości feofityny do zawartości chlorofilu α, proponowany jako wskaźnik fizjologicznego stanu planktonu powierzchniowego, zmieniał się w przedziale od 0,30 do 1,62.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przemiany szaty roślinnej śródpolnych oczek wodnych w rejonie Czepina

W pracy przedstawiono wyniki, prowadzonych w latach 1995-2001, badań florystyczno-fitosocjologicznych oczek wodnych. Analizą objęto obszar 1 km², położony w okolicach Czepina w województwie zachodniopomorskim. Oceniono układ szaty roślinnej w sześciu śródpolnych oczkach wodnych. Przedstawiono wyniki badań florystycznych i fitosocjologicznych w kolejnych latach, w czterech ekochorach koncentrycznie ułożonych wokół tafli wodnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiana w czasie wybranych parametrów geotechnicznych odpadów powęglowych wbudowanych w nasypy

W artykule przedstawiono zakres zmienności wybranych parametrów geotechnicznych odpadów powęglowych, pochodzących z kopalni Węgla Kamiennego "Bogdanka" w Lubelskim Zagłębiu Węglowym, wbudowanych w stare nasypy. Wytypowano 4 nasypy w wieku od 4 do 22 lat w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni, wybudowane z wykorzystaniem odpadów powęglowych. W wybranych obiektach wytypowano po dwa przekroje badawcze, w których określono wskaźnik zagęszczenia odpadowego oraz pobrano próby do szczegółowego oznaczania parametrów geotechnicznych metodami laboratoryjnymi. W wyniku badań stwierdzono, że zakres składu granulometrycznego odpadów powęglowych wbudowanych w stare nasypy zmienia się wraz z głębokością ich zalegania. Wbudowane odpady powęglowe w stare nasypy zawierają najwięcej frakcji żwirowej (ok. 60%). Warstwy położone głębiej zawierają więcej ziaren grubych, a mniej należących do frakcji pyłowej i iłowej. Skład granulometryczny wbudowanego materiału w dużym stopniu zależy również od warunków hydrogeologicznych danego obiektu. Na podstawie przeprowadzonych badań odpadów powęglowych wbudowanych w stare nasypy stwierdzono, że odpady te mają stosunkowo dobre właściwości jako materiał do budowy nasypów ziemnych, w tym również stale lub okresowo piętrzących wodę. Cechuje je większa wrażliwość na zmiany klimatyczne w porównaniu z gruntami mineralnymi. Zastosowanie do budowy nasypów materiału zagęszczonego do wartości wskaźnika zagęszczenia Is, przekraczającej 0,92, oraz odpowiednich warstw zabezpieczających wbudowany materiał odpadowy powinno zmniejszyć niekorzystny wpływ czynników atmosferycznych, powodujących wietrzenie fizyczne, chemiczne i biologiczne odpadów powęglowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka