rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc (TRALI) po punkcji jajników do zabiegu zapłodnienia in vitro (IVF) – opis przypadku

Ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc (TRALI – transfusion related acute lung injury) jest poważnym powikłaniem poprzetoczeniowym, charakteryzującym się ostrym niekardiogennym obrzękiem płuc. W patogenezie TRALI wymienia się obecność w osoczu dawcy przeciwciał przeciw antygenom zgodności tkankowej (HLA – human leukocyte antigen) lub przeciw swoistym ludzkim antygenom neutrofilowym (HNA – human neutrophil antigens). Przypadki TRALI są często nierozpoznane lub źle zdiagnozowane. W piśmiennictwie polskim opisano tylko kilka przypadków. W pracy przedstawiono opis przypadku 22-letniej kobiety bez istotnej przeszłości chorobowej, której przetoczono dużą ilość preparatów krwi z powodu wstrząsu w przebiegu krwawienia po punkcji jajników. Punkcja była wykonywana w celu pobrania komórek jajowych do zapłodnienia in vitro po hormonalnej stymulacji. Na oddziale ginekologicznym wykonano 2 laparotomie z powodu masywnego krwawienia. Pacjentce usunięto oba jajniki. W okresie okołooperacyjnym przetoczono: 6 j. KKCZ (koncentrat krwinek czerwonych), 1 KKP (koncentrat krwinek płytkowych) i 5 j. FFP (osocze świeżo mrożone). Z powodu narastającej niewydolności oddechowej pacjentka została przekazana na oddział intensywnej terapii, gdzie dodatkowo przetoczono: 6 j. KKCz, 3 j. KKP i 4 j. FFP. W trakcie hospitalizacji wystąpił zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC – disseminated intravascular coagulation). Zdecydowano się podać aktywowany ludzki rekombinowany czynnik VII – eptakog alfa (NovoSeven, Novo Nordisk, Dania). W badaniu radiologicznym klatki piersiowej wykazano cechy obrzęku płuc. Badania gazometryczne wykazały również niski wskaźnik oksygenacji z koniecznością terapii 100% tlenem oraz PEEP > > 10 cm H2O (dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe). Ze względu na obraz kliniczny i związek czasowy obrzęku płuc z transfuzją rozpoznano TRALI. Dalszy przebieg leczenia był niepowikłany i chora została przekazana na oddział ginekologii w 11 dobie pobytu, w stanie ogólnym dobrym.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Problemy stomatologiczne u pacjentów z otyłością

Ze względu na fakt, że czynniki etiologiczne nadwagi/otyłości i chorób jamy ustnej częściowo są takie same, budzą zainteresowanie w środowisku medycznym. Prowadzone są badania związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy tymi chorobami. Większość wyników badań dostępnych w piśmiennictwie dotyczącym zależności pomiędzy otyłością a próchnicą zębów nie potwierdza bezpośredniej dodatniej korelacji pomiędzy tymi schorzeniami. Natomiast nadwaga i otyłość są uznawane za czynniki rozwoju chorób przyzębia. Wydzielane przez komórki tłuszczowe mediatory prozapalne u osób otyłych mogą, poprzez zaburzanie funkcji układu immunologicznego, modyfikować odpowiedź gospodarza na antygeny płytki nazębnej i przyczyniać się do blokowania funkcji obronnych w chorobach przyzębia. Obserwowane u osób z nadwagą i otyłością zapalenie dziąseł to rezultat wpływu zaburzeń metabolicznych, czynników zapalnych i nieprawidłowych nawyków higienicznych dotyczących jamy ustnej. Te ostatnie są związane z częstym spożywaniem słodzonych, papkowatych i wysoko przetworzonych pokarmów oraz słodzonych napojów gazowanych, co stanowi czynnik warunkujący rozwój nadwagi, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Niewątpliwy jest wpływ nadwagi i otyłości na wydzielanie i właściwości śliny, włącznie ze zmianą jej składu mikrobiologicznego. Pacjenci z otyłością są bardziej narażeni na zdarzenia niepożądane podczas leczenia stomatologicznego, zwłaszcza z zakresu chirurgii stomatologicznej. Osoby z nadwagą i otyłością powinny pozostawać pod stałą stomatologiczną opieką profilaktyczno-leczniczą, w ramach której należy regularnie przeprowadzać periodontologiczne zabiegi profilaktyczno-lecznicze. Stomatolodzy powinni aktywnie uczestniczyć w profilaktyce nadwagi i otyłości, w szczególności u dzieci i młodzieży, wykorzystując częsty kontakt z tą grupą pacjentów. Otyłe osoby dorosłe mogą uczestniczyć w zintegrowanym postępowaniu leczniczym poprzez leczenie stomatologiczne ograniczające pobieranie pokarmów.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Opis przypadków chorych ze znacznie podwyższonym stężeniem markera CA 19-9 bez potwierdzenia rozpoznania choroby nowotworowej

Antygen CA 19-9 to marker, którego stężenie jest najczęściej podwyższone w przypadku nowotworów przewodu pokarmowego. Uważa się, że jest charakterystyczny dla raka trzustki i dróg żółciowych, ale jego podwyższone stężenie może także wskazywać na nowotwór o innym punkcie wyjścia, takim jak jelito grube czy żołądek. CA 19-9 ma ograniczone zastosowania w diagnostyce, ale jego kontrola pozwala monitorować postęp leczenia i jest pomocna w wykrywaniu rozsiewu nowotworu. CA 19-9 jest glikoproteiną o masie cząsteczkowej 210 kD, produkowaną nie tylko przez komórki nowotworowe, ale również przez komórki przewodu pokarmowego i wątroby w życiu płodowym, gruczoły ślinowe, dojrzałe komórki trzustki i dróg żółciowych oraz oskrzela. Niniejsza praca przedstawia opis chorych, u których stwierdzono istotnie podwyższone stężenia CA 19-9, a w toku dalszej obserwacji klinicznej wykluczono rozpoznanie nowotworu. Autorzy wskazują, że bardzo wysokie stężenie CA 19-9 może być spowodowane zmianą inną niż rak – w opisanych przypadkach była to głównie cholestaza spowodowana łagodnymi chorobami dróg żółciowych.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Rumień guzowaty – jeden objaw, wiele przyczyn?

Rumień guzowaty jest zmianą skórną występującą głównie na przedniej powierzchni podudzi w postaci małych guzków o barwie początkowo czerwonofioletowej. Jego pojawienie się jest często objawem predykcyjnym w kierunku rozpoznania wielu różnych chorób, najczęściej o podłożu infekcyjnym lub autoimmunologicznym. Do najczęstszych przyczyn występowania rumienia guzowatego należą infekcja paciorkowcowa typu A, infekcje wirusowe (cytomegalowirus i wirus Epsteina–Barr) oraz sarkoidoza. Wystąpienie rumienia guzowatego niejednokrotnie wiąże się także z przyjmowaniem różnych leków. Jednak w praktyce klinicznej występowanie rumienia guzowatego o nieustalonej etiologii nie należy do rzadkości. Zmiana ta zdecydowanie częściej występuje u kobiet. U dzieci pojawia się z równą częstością u obu płci, lecz znacznie rzadziej niż u dorosłych. W przypadku pojawienia się rumienia guzowatego obowiązkowo należy przeprowadzić podstawową diagnostykę, obejmującą badania laboratoryjne (morfologia z rozmazem ręcznym, pomiar stężenia białka ostrej fazy, czynnika reumatoidalnego, stężenia enzymów wątrobowych) oraz obrazowe (radiologiczne klatki piersiowej, ultrasonograficzne jamy brzusznej oraz gruczołu tarczowego). W zależności od podejrzewanego czynnika etiologicznego diagnostykę należy poszerzyć o badania dodatkowe. Rumień guzowaty powstaje w wyniku reakcji nadwrażliwości typu IV wg Coombsa, tj. komórkowej odpowiedzi na szeroki wachlarz antygenów. Dochodzi także do aktywacji układu dopełniacza przez krążące we krwi kompleksy immunologiczne. Badanie histopatologiczne zmian skórnych charakteryzuje się odczynem zapalnym przegród łącznotkankowych zrazików tłuszczowych w tkance podskórnej z występowaniem w ich centralnej części skupisk histiocytów, tzw. ziarniniaków Mieschera. W terapii najważniejsze jest leczenie choroby podstawowej. Jeżeli nie uda się znaleźć przyczyny pojawienia się rumienia guzowatego, stosuje się leczenie miejscowe przy użyciu glikokortykosteroidów o słabej sile działania oraz maści z heparynoidów.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Dobór wózków dla niepełnosprawnych w polskich i zagranicznych badaniach naukowych

Artykuł koncentruje się na badaniach nad doborem wózków dla niepełnosprawnych, w tym wózków aktywnych, rozwijanych od początku lat 80. XX wieku. Badanie obejmuje skróconą historię wózków dla niepełnosprawnych i wózków aktywnych, determinanty postępu w tej dziedzinie, efekty ich użytkowania oraz kierunki rozwoju. Autorka przedstawia własne rozwiązanie problemu doboru wózków dla niepełnosprawnych, w tym wózków aktywnych.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Postawy rodziców wobec szczepień ochronnych dzieci na Górnym Śląsku

Najlepszą ochroną przeciwko chorobom zakaźnym są szczepienia ochronne. Poznanie poglądów i przekonań rodziców na temat szczepień pozwala na podjęcie działań zmierzających do zwiększenia ich zaufania wobec szczepień i utrzymania wyszczepialności dzieci na akceptowanym poziomie. Cel pracy: Celem pracy była analiza postaw rodziców wobec szczepień ochronnych dzieci na terenie Górnego Śląska poprzez zbadanie świadomości na temat bezpieczeństwa, skuteczności i konieczności ich stosowania oraz ustalenie potrzeb w zakresie edukowania rodziców w tej dziedzinie. Materiał i metody: Badaniem została objęta 600-osobowa grupa rodziców mających dzieci w wieku do 6. roku życia. Analizę przeprowadzono w losowo wybranych przedszkolach na terenie Bielska-Białej, w Szpitalu Pediatrycznym w Bielsku-Białej oraz w Klinice Pediatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z użyciem kwestionariusza ankiety konstrukcji własnej. Wyniki: Realizacja szczepień obowiązkowych dzieci w badanej grupie rodziców jest na wysokim poziomie. Mniej niż połowa badanych otrzymała informacje o możliwych niepożądanych działaniach szczepionek od lekarza czy pielęgniarki. Po szczepieniu wystąpiły u dzieci niepożądane odczyny, mające jednak łagodny charakter. W badanej grupie przeważali rodzice wyrażający negatywną opinię o bezpieczeństwie i skuteczności szczepień oraz nieposiadający zdania na ten temat. Badani najczęściej czerpali informacje o szczepieniach od lekarza i z internetu. Rodzice uważali, że szczepienia są potrzebne, ale niepozbawione ryzyka. Wniosek: Zobligowanie pracowników ochrony zdrowia do większego zaangażowania w edukację rodziców na temat bezpieczeństwa i skuteczności szczepień ochronnych oraz informowania o możliwości wystąpienia objawów niepożądanych po szczepieniu.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Nowe trendy w farmakoterapii jaskry

Pomimo licznych metod leczenia jaskry nadal nie potrafimy wpływać na wszystkie przyczyny jej powstawania. Dlatego badane są liczne substancje o różnych mechanizmach działania. W ostatnim czasie zostały wprowadzone do lecznictwa 3 leki: cytykolina, netarsudil i latanoprost bunod, które zostaną omówione w tym artykule.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Alergia w stomatologii

W artykule zostały opisane reakcje alergiczne na materiały stosowane w stomatologii i protetyce. Autorzy przedstawili możliwości diagnostyczne tych alergii oraz sposoby ich leczenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wypalenie zawodowe w wybranych zespołach ratownictwa medycznego w województwie śląskim

W S T Ę P
Celem pracy była identyfikacja wypalenia zawodowego w zespołach ratownictwa medycznego zatrudnionych w stacjach pogotowia ratunkowego oraz określenie jego związku ze zmiennymi socjodemograficznymi, takimi jak: wiek, płeć,
wykształcenie, sytuacja osobista, wykonywany zawód oraz staż pracy.
M A T E R I A Ł I M E T O D Y
W badaniach ankietowych brało udział 109 osób, w tym: lekarze, pielęgniarki
oraz ratownicy medyczni w wieku od 23 do 64 lat (średnia 36,6 roku). W ocenie
wypalenia zawodowego zastosowano Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego,
skonstruowany przez Christine Maslach.
W Y N I K I
Średnie wartości poziomu wypalenia zawodowego całej grupy badawczej według skali Kwestionariusza Wypalenia Zawodowego Ch. Maslach wynosiły 21,7
dla emocjonalnego wyczerpania oraz odpowiednio 12,2 dla depersonalizacji
i 38,9 dla poczucia własnych dokonań. Średnie wartości wymiarów wypalenia
lekarzy, pielęgniarek i ratowników porównywane z poziomami referencyjnymi
klasyfikują emocjonalne wyczerpanie i poczucie własnych dokonań jako średnie,
a depersonalizację na poziomie wysokim. Wartości poszczególnych wymiarów
wypalenia były podobne zarówno u ratowników medycznych, jak i lekarzy oraz
pielęgniarek.
W N I O S K I
Otrzymane wyniki wskazywały na występowanie wypalenia zawodowego we
wszystkich wymiarach tego zjawiska (emocjonalne wyczerpanie, depersonalizacja oraz poczucie własnych dokonań). Wykazano, iż na wypalenie zawodowe
wpływają płeć, wiek, sytuacja osobista oraz staż pracy. Jednocześnie stwierdzono brak zależności między zawodem i wykształceniem a procesem wypalenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Potencjalne znaczenie diagnostyczne lipokaliny neutrofilowej związanej z żelatynazą

Rola lipokaliny neutrofilowej związanej z żelatynazą (neutrophil gelatinase-associated lipocalin – NGAL) stanowi przedmiot badań w wielu dziedzinach medycyny. Jest to białko zewnątrzkomórkowe wydzielane przez komórki przewodu pokarmowego, układu oddechowego, komórki cewek nerkowych oraz układu immunologicznego. Bierze udział w ostrych i przewlekłych procesach zapalnych oraz onkogenezie. Zyskało w nefrologii pozycję kandydata na „nowy” marker uszkodzenia nerek. Na podstawie doniesień naukowych z innych dziedzin, jak: chirurgia, onkologia czy diabetologia można stwierdzić, że przydatność diagnostyczna, a także rokownicza tego białka może potencjalnie obejmować wiele jednostek chorobowych.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Minimalnie inwazyjna chirurgia jaskry (MIGS): implant XEN

Pomimo nieustannego rozwoju medycyny jedyną możliwością leczenia jaskry jest obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Spośród dostępnych możliwości terapeutycznych chirurgia filtracyjna charakteryzuje się wysoką skutecznością stosowanych procedur, ale też niskim profilem bezpieczeństwa. Zastosowanie coraz bardziej popularnych technik minimalnie inwazyjnych stwarza nadzieję na uzyskanie ciśnienia docelowego przy mniejszej liczbie powikłań. Implant XEN® jest stentem, który naśladując zasadę trabekulektomii, tj. wytwarzając filtrację podspojówkową, pozwala osiągnąć skuteczną redukcję ciśnienia wewnątrzgałkowego przy zachowaniu wysokiego profilu bezpieczeństwa.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Diagnostyka i leczenie zatorowości płucnej w okresie ciąży w aspekcie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Zatorowość płucna (ZP) jest częstą przyczyna zgonów kobiet w okresie ciąży i połogu. W związku z fizjologicznymi zmianami u kobiet ciężarnych wzrasta ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Diagnostyka ZP w tym okresie jest trudna ze względu na niespecyficzne objawy i fizjologiczny wzrost stężenia D-dimerów. W diagnostyce stosuje się badanie ultrasonograficzne układu żylnego oraz badania wykorzystujące promieniowanie jonizujące, jak tomografia komputerowa i scyntygrafia. Obrazowanie jest bezpieczne dla płodu i powinno być stosowane u pacjentek z niespecyficznymi objawami, mogącymi sugerować ZP. Podstawowe miejsce w leczeniu ZP mają heparyny drobnocząsteczkowe (low molecular weight heparins – LMWH).

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Modyfikacje epigenetyczne jako potencjalne cele terapii antynowotworowych

Epigenetyka zajmuje się badaniem cech dziedzicznych, które nie zależą bezpośrednio od sekwencji nukleotydowej w DNA, ale są rezultatem modyfikacji biochemicznych na ekspresję wybranych genów. Początkowo uważano, że ekspresja genów zależy tylko od informacji zapisanej zawartej w sekwencji DNA, z czasem okazało się, że liczne modyfikacje będące rezultatem działania różnych grup enzymów, w tym metylaz, demetylaz, acetylaz czy deacetylaz, wpływają na regulację tego procesu, a zaburzenia regulacji aktywności tych enzymów mogą prowadzić do wystąpienia i rozwoju m.in. nowotworów. Epigenetyczny aspekt rozwoju transformacji nowotworowej wskazuje na obniżenie globalnego poziomu metylacji DNA oraz podwyższenie poziomu metylacji w obrębie promotorów genów supresorowych, co znacząco upośledza represję nowotworzenia. Dodatkowo, modyfikacje białek histonowych, opierające się na dysregulacji procesów acetylacji–deacetylacji i metylacji – demetylacji, prowadzą do nadekspresji genów zaangażowanych w rozwój kancerogenezy. Opisane zostały liczne przykłady zależności wystąpienia nowotworów, m.in. raka sutka, stercza czy okrężnicy od wystąpienia danej modyfikacji reszt aminokwasowych białek histonowych, w tym głównie histonu H3. Z takich też przyczyn podejmowane są próby zastosowania terapii odwracających negatywny skutek wybranych modyfikacji, np. poprzez demetylację DNA (leki demetylujące DNA) czy reacetylację reszt lizynowych histonów (inhibitory decetylaz histonów). W niedalekiej przyszłości epigenetyka najprawdopodobniej u możliwi skuteczne leczenie części chorób nowotworowych, aczkolwiek konieczne są dalsze badania wpływu modyfikacji enzymatycznych na mechanizm rozwoju kancerogenezy.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wstępne wyniki zastosowania techniki interferencji RNA do wyciszania ekspresji genów MMP-2 i MMP-9 kodujących metaloproteinazy macierzy pozakomórkowej w komórkach raka płuca linii A549

W S T Ę P Wzrost guzów nowotworowych, inwazja otaczających tkanek oraz powstawanie przerzutów wymagają degradacji białkowych składników macierzy pozakomórkowej oraz błon podstawnych. Metaloproteinazy macierzy pozakomórkowej odgrywają podstawową rolę w trawieniu składników macierzy i nasilają wiele niekorzystnych zmian w otoczeniu rozwijającego się nowotworu. W przebiegu licznych nowotworów szczególnie podkreśla się negatywną rolę metaloproteinaz należących do grupy żelatynaz. Celem pracy było zaprojektowanie i zastosowanie metody wykorzystującej zjawisko interferencji RNA, pozwalającej obniżyć ekspresję genów MMP-2 i MMP-9. MATERIAŁ I METODY Materiał do badań stanowiły ludzkie komórki nowotworowe niedrobnokomórkowego raka płuca linii A549. Wyciszające konstrukcje genetyczne zaprojektowano opierając się na sekwencjach mRNA dla MMP-2 i MMP-9, pochodzących z bazy danych GenBank, za pomocą programu komputerowego sirna, a następnie wklonowano do plazmidu pSUPER.neo. Po zweryfikowaniu prawidłowości otrzymanych konstrukcji, plazmidowy DNA wykorzystano do transfekcji komórek eukariotycznych A549. Do oceny zmian poziomu ekspresji mRNA MMP-2 i MMP-9 zastosowano metodę Real Time TM RT – PCR. WYNIKI W komórkach A549, do których wprowadzono zaprojektowane konstrukcje shRNA/MMP-2, po 24 godzinach nie zaobserwowano zmian poziomu mRNA MMP-2, natomiast po 10 dniach odnotowano 33,1% spadek ekspresji tego genu. Wydajniejszy był proces wyciszania ekspresji genu MMP-9 , gdyż w komórkach transfekowanych plazmidami niosącymi konstrukcje shRNA/MMP-9 zaobserwowano 95,6% spadek liczby kopii mRNA MMP- 9 już po 24 godzinach. Po 10 dniach poziom ekspresji genu MMP-9 wynosił 26,2% w stosunku do poziomu ustalonego dla komórek kontrolnych. WNIOSKI Technika interferencji RNA może być wykorzystywana do wyciszania ekspresji genów żelatynaz związanych z procesem metastazy nowotworów. Wstępne wyniki potwierdziły zdolność zaprojektowanych konstrukcj i genetycznych do potranskrypcyjnego wyciszania ekspresji tychże genów w komórkach niedrobnokomórkowego raka płuca linii A549

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Hirsutyzm

Hirsutyzm polega na występowaniu nadmiernego owłosienia w okolicach androgenozależnych i dotyczy około 5–10% populacji kobiet. Za większość jego przypadków odpowiadają zespół policystycznych jajników oraz hirsutyzm idiopatyczny. Do pozostałych przyczyn należą: choroby nadnerczy, przede wszystkim wrodzony przerost nadnerczy, a także guzy nadnerczy i jajników oraz niektóre leki. Do rozpoznawania hirsutyzmu wykorzystuje się skalę Ferrimana–Gallweya. Trzeba jednak pamiętać, że ocena nasilenia hirsutyzmu przy wykorzystaniu tej skali ma charakter subiektywny. Istotną rolę w procesie diagnostycznym odgrywają dokładnie zebrany wywiad i dokładnie przeprowadzone badanie przedmiotowe, uzupełnione diagnostyką laboratoryjną i obrazową. Ważne jest różnicowanie hirsutyzmu z hipertrichozą, w przebiegu której nie obserwuje się hiperandrogenemii. Podwyższone stężenie androgenów może prowadzić także do innych powikłań u kobiet, takich jak: maskulinizacja zewnętrznych narządów płciowych, łysienie typu męskiego, obniżenie tembru głosu. W leczeniu wykorzystuje się farmakoterapię oraz mechaniczne metody usuwania nadmiernego owłosienia. Występowanie nadmiernego owłosienia u kobiet może mieć również konsekwencje psychospołeczne.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Późne rozpoznanie mózgowego porażenia dziecięcego u 16-letniej dziewczynki – opis przypadku

W krajach wysokorozwiniętych mózgowe porażenie dziecięce stanowi najczęstszą przyczynę niepełnosprawności ruchowej występującej w dzieciństwie. Jest to stałe, choć zmieniające się w czasie zaburzenie ruchu i postawy, wynikające z trwałego i niepostępującego uszkodzenia mózgu w stadium jego niezakończonego rozwoju. Choroba dotyczy około 17 milionów ludzi na całym świecie, a zapadalność wynosi 1,5–3 na 1000 żywych urodzeń. Obserwuje się niewielką przewagę zachorowań wśród chłopców. Etiologia choroby jest zróżnicowana, jednak najważniejszy czynnik ryzyka stanowi wcześniactwo. Wyróżnia się cztery postaci mózgowego porażenia dziecięcego: spastyczną (70%), dystoniczną (10%), ataktyczną (5%) i mieszaną (15%). Towarzyszą mu również inne zaburzenia, w tym upośledzenie umysłowe, padaczka oraz zaburzenia wzroku, słuchu i połykania. Podstawą diagnozy są szczegółowy wywiad lekarski, uwzględniający przebieg ciąży i porodu, oraz regularna ocena rozwoju dziecka od pierwszych miesięcy życia. W przypadku wątpliwości klinicznych diagnostykę uzupełnia się o badanie rezonansu magnetycznego głowy, elektroencefalografię, testy metaboliczne i genetyczne. Dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym wymagają kompleksowej, wielodyscyplinarnej opieki. Najczęściej są rehabilitowane według metody Bobath lub Vojty. Wczesna i systematyczna rehabilitacja jest niezbędna do tego, by zmniejszyć trwałe następstwa choroby i poprawić jakość życia pacjenta. W pracy przedstawiono opis przypadku 16-letniej dziewczynki z obciążonym wywiadem okołoporodowym, konsultowanej przez licznych specjalistów z powodu długotrwałego bólu kończyn dolnych, kręgosłupa i stawów skroniowo-żuchwowych. Objawom towarzyszyły ból w klatce piersiowej oraz drętwienie i osłabienie lewej kończyny górnej.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne