rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ czynników geogenicznych na kopalne fauny wioślarek (Cladocera) zbadanych  w stanowiskach Jany i Klenica (Polska Zachodnia)

W artykule przedyskutowano zagadnienie wpływu rzeźby terenu i budowy geologicznej dużej doliny rzecznej na jakość materiału zawartego w dwóch rdzeniach z utworami organogenicznymi. Naświetlono położenie obu badanych stanowisk, scharakteryzowano rzeźbę mezoregionu fizycznogeograficznego, w którym prowadzono badania oraz geomorfologię najbliższego otoczenia badanych stanowisk, a także bliżej omówiono warunki geologiczne. Przedstawiono sekwencje zmian subfosylnych faun Cladocera w obu badanych stanowiskach i podano interpretacje uzyskanego zapisu ich przemian. Dodatkowo uwzględniono wyniki analiz pięciu wybranych parametrów fizykochemicznych badanych utworów organicznych, jak również zinterpretowano uzyskane dane. W podsumowaniu stwierdzono, że lokalizacja badanych rdzeni w dolinach dużych rzek może mieć istotny wpływ na jakość materiału poddawanego analizom, co finalnie rzutuje na wnioskowanie i wiarygodność czynionych rekonstrukcji zmian środowiskowych i narastającej antropopresji. 

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Identyfikacja przekształceń hydrologicznych i zdarzeń ekstremalnych oraz reakcji na nie drobnych zbiorników śródpolnych w świetle badań osadów Stawu Olęderskiego w dolinie środkowej Wisły

W pracy przedstawiono rekonstrukcję zmian ekologicznych zapisanych w osadach śródpolnego stawu olęderskiego położonego na płaskiej, lewobrzeżnej terasie zalewowej Wisły w jej widłach z lewobrzeżnym dopływem – Zagożdżonką (Dolina Środkowej Wisły, Polska Centralna). Na podstawie kartograficznych materiałów archiwalnych  rozpoznano warunki hydrologiczne i ich zmiany wywołane rozbudową infrastruktury hydrotechnicznej od początku XX wieku. Wysokorozdzielcze analizy osadów biogenicznych pobranych ze stawu dały podstawy do wyznaczenia reakcji badanego obiektu na najważniejsze zmiany hydrologiczne zachodzące w tej części Doliny Środkowej Wisły, czyli obwałowanie rzek oraz pojawiające się okresowo zdarzenia ekstremalne w postaci przerwania wałów i zalewu wodami powodziowymi. Na podstawie badań paleośrodowiskowych, obejmujących: analizę subfosylnych szczątków wioślarek oraz wybranych mikrofosyliów pozapyłkowych odtworzono zmiany ekologiczne w obrębie zbiornika. Następnie wyniki te korelowano z fazami rozbudowy obwałowań przeciwpowodziowych oraz epizodami zalewów. Uzyskane dane wskazują na wyraźny wpływ obwałowania Wisły na zmianę warunków ekologicznych badanego obiektu.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Zanik stawu przemysłowego w Furmanowie (Staropolski Okręg Przemysłowy)

Badany obszar leży w granicach, funkcjonującego w ostatnich stuleciach, Staropolskiego Okręgu Przemysłowego (SOP), w którym odpowiednie warunki środowiska, takie jak płytko występujące złoża rud żelaza, duża lesistość oraz dostępność energii wodnej dostarczonej przez rzeki, przyczyniły się do rozwoju górnictwa i hutnictwa. Działalność ta doprowadziła do transformacji den dolin i sieci rzecznej, która widoczna jest na historycznych oraz współczesnych materiałach kartograficznych, a także w morfologii terenu i osadach o różnej genezie. Praca jest studium przypadku dawnego zbiornika wodnego w Furmanowie na Czarnej Koneckiej (Wyżyna Małopolska), gdzie wstępna analiza materiałów kartograficznych pozwoliła wytypować obiekt do szczegółowych badań.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Budowa doliny Brzozówki w świetle wyników badań geofizycznych i geologicznych, Polska NE

Meandrująca Brzozówka, lewy dopływ Biebrzy, położona w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, płynie w szerokim obniżeniu polodowcowym o przebiegu N−S pomiędzy Wysoczyzną Goniądzką a Suchowolsko-Janowską. Dno doliny jest zatorfione. Badania georadarowe (GPR) miały na celu rozpoznanie budowy geologicznej dna obniżenia, określenie miąższości warstw torfu i wyznaczenie stropu jego podłoża mineralnego. Na przekrój GPR przecinający dolinę rzeki Brzozówki w kierunku wschodnio-zachodnim składa się 21 echogramów o łącznej długości 3525 m. Na echogramach zarejestrowano szereg anomalii na różnych poziomach. Stwierdzono nierówny strop podłoża mineralnego przykrytego warstwą osadów organicznych. W obrębie dna doliny można wyróżnić trzy segmenty o różnym wieku i odmiennej budowie: piaszczysto-żwirową terasę sandrową z okresu zlodowacenia wisły (vistulian), holoceńską równinę torfową (torfy zalegają na nierównym podłożu mineralnym, co może być pozostałością po starorzeczach plejstoceńskiego systemu roztokowego), piaszczyste aluwia holoceńskiego pasa meandrowego. Ten ostatni segment, fluwialny, zajmuje jedynie 10% szerokości dna, co pozwala uznać dolinę Brzozówki za dolinę rzeki niedożywionej.

Czasopismo: Acta Geographica Lodziensia
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Bibliodrama w głoszeniu słowa Bożego

Artykuł przypomina najpierw podstawowe informacje na temat bibliodramy oraz jej zastosowań, a następnie przedstawia możliwości zastosowania bibliodramy w kaznodziejstwie; w ramach kazania (homilii), podczas rekolekcji dla małych grup oraz w koncepcji homiletyki kinestetycznej. Na końcu podkreśla użyteczność bibliodramy dla współczesnej ewangelizacji.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zwiastowanie Słowa Bożego w świetle dokumentów Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, nawiązując do tradycji starożytnego Kościoła chrześcijańskiego oraz Reformacji, podkreśla znaczenie zwiastowania Słowa Bożego. Potwierdzenie tego znajdziemy w aktualnych dokumentach wypracowanych przez Synod Kościoła. Dokumenty Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP skupiły się przede wszystkim na: istocie zwiastowania, przygotowaniu kandydatów do zwiastowania, obowiązkach i zadaniach ewangelickich duchownych oraz treści zwiastowania. Wskazane tematy mogą stanowić merytoryczną podstawę dalszego rozwoju homiletyki ewangelickiej, ale również katolickiej homiletyki formalnej czy szczegółowej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Misterium Wcielenia w przepowiadaniu homilijnym. Studium na podstawie lekcjonarza Uroczystości Narodzenia Pańskiego

Uroczystość Narodzenia Pańskiego zawiera cztery formuły celebracji misterium Wcielenia. Poprzez swoiste teologiczne crescendo teksty Lekcjonarza prowadzą wspólnotę do wnętrza tego misterium, aby odkrywać jego znaczenie. Czytania Lekcjonarza uwzględniają kierunek interpretacji misterium Wcielenia właściwy zarówno dla chrystologii oddolnej, jak i odgórnej. W przepowiadaniu homilijnym dowartościować należy jednak bardziej ujęcie oddolne właściwe dla chrystologii dynamicznej, funkcjonalnej. Homilia tej celebracji winna prowadzić wiernych do kontemplacji Boga, który w Jezusie Chrystusie przybywa na spotkanie człowieka, wciela się w jego historię, solidaryzuje się z nim. W ten sposób przywraca ludzkiej egzystencji transcendentny wymiar. Poprzez aktualizację misterium Wcielenia w liturgii Ojciec, w mocy Ducha, umożliwia człowiekowi zjednoczenie z Jego Synem po to, aby mógł on odtworzyć w sobie pierwotne podobieństwo do Boga zniekształcone przez grzech pierworodny. Homilia ma także ukazać, jak misterium to znajduje swoje przedłużenie w życiu wierzących poprzez realizację stylu Jezusowej egzystencji objawionej w pokorze Wcielenia oraz w ubóstwie narodzin w betlejemskiej szopie.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Spójność tekstu jako warunek poprawnej homilii

Homilia, jako rodzaj tekstu, powinna spełniać określone wymogi formalne. Jednym z istotnych jest kwestia spójności struktury. Spójność homilii można rozpatrywać w wymiarze: koherencji (spójności semantycznej) oraz kohezji (spójności strukturalnej). Spójność semantyczna obecna jest przede wszystkim we właściwie skonstruowanym oraz rozwijanym temacie. Dotyczy również jedności nadawcy i odbiorcy tekstu. Spójność linearna odnosi się do m.in. właściwego powiązania zdań, zachowania proporcji struktury, jak również używania właściwych operatorów metajęzykowych, które pozwalają na właściwe powiązanie elementów tekstu. Zachowanie spójności homilii służyć ma bardziej efektywnemu komunikowaniu znaczeń w ramach homilijnego actio.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Odnowione misje ludowe narzędziem nowej ewangelizacji

Misje ludowe istnieją w działalności Kościoła od niemal 500 lat. Wprowadzone przez Sobór Trydencki są fenomenem dynamicznego odnowienia życia duszpasterskiego. Przez wieki, od samego początku jak się pojawiły, stały się na całym świecie jedną z cech odnowy wiary w Kościele katolickim. Również w obecnej dobie nowej ewangelizacji misje ludowe stanowią niezastąpiony środek okresowej odnowy życia chrześcijańskiego (CT 47). W artykule ukazane są kierunki odnowy misji ludowych w duchu nowej ewangelizacji. Odnowione misje, tak jak przed wiekami, tak i teraz służą duszpasterstwu zwyczajnemu. Są pomocą w realizacji inicjatyw duszpasterskich Kościoła powszechnego, zarówno na poziomie narodowym, jak i lokalnym.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Liturgiczno-sakralne źródła inspiracji dla homilii prawosławnej

W tradycji prawosławnej głoszenie słowa Bożego jest powiązane z czynnościami liturgicznymi, a w związku z tym z przestrzenią sakralną. Homilia, która jest głoszona podczas sprawowania Boskiej Liturgii, jest w pełni aktem sakramentalnym. Jego celem jest dokonanie przemiany w życiu człowieka dzięki doświadczeniu sacrum. W artykule zostało omówione zagadnienie symbiozy liturgii i homilii w tradycji prawosławnej. W zaprezentowanej refleksji teologicznopastoralnej wskazano ich wzajemne wpływy. Nadrzędnym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie: jak kontekst liturgiczno-sakralny może stać się dla kaznodziei źródłem odnowy treści głoszonego słowa.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Radość niedzieli „laetare”. W kierunku pogłębionej interpretacji antyfony „laetare Jerusalem”

Antyfona „Laetare Ierusalem” stała się znakiem rozpoznawczym IV Niedzieli Wielkiego Postu, niedzieli „Laetare”. Powszechnie mówi się, że tytuł „Laetare” wyraża radosny charakter dnia, dodatkowo podkreślony różowym kolorem szat liturgicznych. Tymczasem teksty liturgii nie ukazują tematu radości i nie sprawiają wrażenia, że jest on kluczowy. Rodzą się zatem pytania, czy nazwa „niedziela Laetare” nie jest jedynie reminiscencją starej liturgii, i czy antyfona „Laetare Ierusalem” nie straciła na ważności? Przedmiotem niniejszego studium jest próba pogłębionego odczytania antyfonalnego wezwania „Laetare Ierusalem” z wyodrębnieniem ciekawych wątków teologicznych, które mogą być przydatne także w nowym kontekście liturgicznym, w jakim antyfona się znalazła: wątek Miasta Świętego Jeruzalem, wątek królewski oraz dodatkowe wątki złota, złotej róży i koloru różowego.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Blaski i cienie współczesnej ewangelizacji na przykładzie Szkoły Ewangelizacji św. Andrzeja

W ostatnich dziesięcioleciach pojawiło się w Kościele wiele wspólnot, które wpisują się w szeroko rozumiany nurt nowej ewangelizacji. Jedną z nich jest Szkoła Ewangelizacji św. Andrzeja, której charyzmatem jest formacja nowych ewangelizatorów dla nowej ewangelizacji. W poniższym opracowaniu autor analizuje program formacyjny tej wspólnoty pod kątem zgodności ze współczesnym nauczaniem Kościoła o ewangelizacji. Wylicza najważniejsze atuty działalności SNE i pokazuje jak ta wspólnota w praktyczny sposób realizuje wytyczne Magisterium odnośnie do nowej ewangelizacji. Pokazuje również, że program formacyjny zawiera szereg braków i sprzeczności, co przekłada się na liczne błędy i nadużycia, zwłaszcza w dziedzinie liturgii.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Głoszenie kazań odpustowych

Refleksja na temat kazań i homilii odpustowych jest mało rozwinięta w polskiej homiletyce. Dostrzegając potrzebę w tej dziedzinie, autor wskazał najpierw na dotychczasową teorię tych kazań, a następnie uwydatnił ich doniosłość, treść i formę oraz podkreślił znaczenie starannego przygotowania każdej jednostki kaznodziejskiej. W głoszeniu kazań odpustowych pomocne będą także wskazania dotyczące przemówień kierowanych do licznie zgromadzonych słuchaczy, do rzesz lub tłumów. Kaznodzieje odpustowi powinni czerpać z homiletycznych wskazań na temat kazań o Bogu w Trójcy Jedynym, Chrystusie, Maryi, aniołach i świętych. Celowa jest także analiza drukowanych lub nagrywanych kazań odpustowych, aby można było poznawać kierunki przemian w tym rodzaju kościelnej posługi słowa.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wymiar katechetyczny fatimskich objawień

Przed stu laty portugalska Fatima zyskała niezwykły rozgłos dzięki objawieniom maryjnym. Wydarzenia te przełamały materialistyczną wizję rzeczywistości i kierowały w stronę rzeczywistości transcendentnej. Wielkie znaczenie w dynamice tego fenomenu posiadał kontekst historyczny, ponieważ były to trudne czasy, przepełnione terrorem i wojnami oraz głęboką negacją Boga. Z fatimskich objawień wyłoniło się bogactwo nowych treści, symboli, gestów i modlitw, które posiadały wielkie znaczenie katechetyczne. Kościół katolicki skupił się na odczytywaniu ukrytego sensu tych zdarzeń. Wartością maryjnych orędzi w Fatimie była ich całkowita zgodność z przekazem biblijnym, zaakcentowanie potrzeby nawrócenia i pokuty, podjęcia krucjaty modlitewnej za grzeszników oraz w intencji Ojca Świętego przez modlitwę różańcową. W Fatimie została wyeksponowana idea Bożego dziecięctwa, czyli podobieństwa człowieka do Stwórcy. Poprzez dzieci związane z objawieniami została przypomniana idea Opatrzności Bożej, doceniona rola Kościoła katolickiego oraz podkreślona centralna rola Jezusa Chrystusa w dziele zbawienia. Ponadto zostały dowartościowane pozawerbalne formy ewangelizacyjne, które posiadają wielką siłę oddziaływania na zlaicyzowanych chrześcijan początku XXI wieku. Fenomen objawień fatimskich polega na tym, że mimo upływu lat, nie tracą one na aktualności i posiadają znaczny potencjał katechetyczny do wykorzystania w obecnym czasie.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Katecheza polskich dzieci w Wielkiej Brytanii w opinii duszpasterzy polonijnych

Troska Kościoła o migrantów ma bardzo długą tradycję, a w dobie współczesnych, coraz bardziej dynamicznych procesów migracyjnych ulega intensyfikacji. Przejawem takiej troski są między innymi parafie personalne erygowane dla migrantów i powierzane duszpasterzom znającym ich język i obyczaje. Rolą takich wspólnot jest nie tylko sprawowanie liturgii, ale także katechizacja i posługa miłości. Problemem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie o kształt katechezy adresowanej do polskich dzieci w warunkach emigracji. Na podstawie badań empirycznych, przeprowadzonych wśród duszpasterzy polonijnych w ramach projektu naukowego zatytułowanego Edukacja religijna polskich emigrantów w Wielkiej Brytanii. Stan aktualny i perspektywy rozwoju, udzielono odpowiedzi na temat organizacji, treści, form i metod katechezy polskich dzieci w tym kraju. Przeprowadzono ich krytyczną analizę i sformułowano postulaty na przyszłość.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wychowanie w katechezie przez wolontariat

Wychowanie młodego człowieka jest złożonym procesem, który dokonuje się w wielu środowiskach, takich jak: rodzina, szkoła, katecheza oraz szkolne i parafialne grupy wolontariatu. Potrzebne są spotkania formacyjne uczniów, którzy chcą pogłębić wiarę w Boga, ale również poszukują sensu służenia innym ludziom, przez co nabierają zaufania. W grupach można rozwijać intelekt, pogłębiać wiarę, uczyć zachowań społecznych opartych na wartościach chrześcijańskich i ku takim wartościom prowadzić młodego człowieka. Współczesna katecheza ma za zadanie przygotować dzieci i młodzież do aktywnego uczestnictwa w życiu Kościoła oraz w strukturach społecznych. Czyni to poprzez organizowanie sytuacji wychowawczych, dzięki którym katechizowani przeniosą poznane doświadczenia w życie. W ten sposób uczniowie nabywają zdolności zawierzenia się Bogu oraz służby drugiemu człowiekowi. Podstawą wychowania przez wolontariat jest dawanie swoim życiem świadectwa o miłości chrześcijańskiej oraz pogłębianie życia duchowego i osobistej relacji z Bogiem.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Edukacja dla bezpieczeństwa w kontekście zmian programowych nauczania religii

Edukacja dla bezpieczeństwa zajmuje ważne miejsce w holistycznej koncepcji nauczania i wychowania. Jej zakres merytoryczny wiąże się z jedną z podstawowych potrzeb człowieka: potrzebą bezpieczeństwa. Dobrze zatem, że edukacja dla bezpieczeństwa znalazła właściwe miejsce w systemie reformowanej szkoły, o czym świadczą ramowe plany nauczania oraz dokumenty programowe kształcenia ogólnego w ośmioletniej szkole podstawowej, w branżowej szkole I stopnia, w czteroletnim liceum i w pięcioletnim technikum. Sytuacja ta stawia nowe wyzwania przed nauczaniem religii.
Podejmując wyżej zasygnalizowaną problematykę, w niniejszym opracowaniu zwrócono uwagę na potrzebę integrowania w nauczaniu religii wiedzy i umiejętności z zakresu edukacji dla bezpieczeństwa. Za istotne uznano uzupełnianie tej wiedzy o wymiar etyczny oraz udzielanie uczniom wsparcia w rozwijaniu umiejętności społecznych i kształtowaniu właściwych postaw, niezbędnych w przeciwdziałaniu różnym zagrożeniom w zakresie bezpieczeństwa. Wskazano na potrzebę zrewidowania tradycyjnego podejścia do korelacji w nauczaniu religii, wyrażającego się m.in. w kopiowaniu wszystkich treści z podstawy programowej kształcenia ogólnego. Postulowano zwrócenie większej uwagi na aksjologiczny wymiar edukacji dla bezpieczeństwa. Przedstawiono też innowacyjne sposoby realizacji korelacji nauczania religii z edukacją dla bezpieczeństwa.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Podmiotowe uwarunkowania polskojęzycznego duszpasterstwa i katechezy w Wielkiej Brytanii

Skuteczność duszpasterstwa w warunkach emigracji zależy od bardzo wielu czynników. Należy do nich przede wszystkim właściwe zdiagnozowanie potrzeb emigrantów. Z drugiej strony adekwatna odpowiedź na te potrzeby zależy przede wszystkim od duszpasterzy i możliwości istniejących w poszczególnych placówkach. W niniejszym artykule przeprowadzono analizę tożsamości polskich emigrantów w Wielkiej Brytanii oraz przedstawiono profil polskich duszpasterzy i polskich placówek funkcjonujących w tym kraju. W toku analiz udzielono odpowiedzi na pytania o wiek, wykształcenie, aktywność zawodową, miejsce zamieszkania Polaków na Wyspach Brytyjskich, przedstawiono dane statystyczne dotyczące liczebności polskich dzieci, a także − na podstawie własnych badań empirycznych − podjęto refleksję nad poziomem znajomości przez nie języka polskiego. W drugiej części artykułu udzielono odpowiedzi na pytania o wiek, staż pracy, pełnione funkcje przez polskich księży pracujących w Wielkiej Brytanii. Dokonano także wstępnej charakterystyki polskich parafii personalnych, koncentrując się na ich liczebności, lokalizacji czy infrastrukturze. Przeprowadzona refleksja stanie się punktem wyjścia do dalszych analiz duszpasterstwa i katechezy polonijnej w Wielkiej Brytanii.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Proegzystencja wyzwaniem dla człowieka czasów współczesnych

Artykuł na temat proegzystencji, która dla człowieka współczesnego jest prawdziwym wyzwaniem, podjęte zagadnienie prezentuje omawiając trzy kwestie. Rozpoczyna (1) od ukazania sytuacji człowieka czasów współczesnych. Sytuacji, która niesie ze sobą prawdziwe zagrożenia (niekorzystne zmiany w wartościach i normach moralnych, permisywizm, relatywizm, nihilizm moralny, nieprawidłowe pojęcie wolności, modernizm, postmodernizm, antypedagogika postmodernistyczna, pedagogika o tzw. neutralności światopoglądowej, kryzys kulturowy, głód i nędza w wielu krajach, analfabetyzm, militarna zagłada świata). Następnie, kwestia druga wskazuje na środek zaradczy na wspomniane zagrożenia, jakim jest szacunek do drugiego człowieka jako warunek przywrócenia powszechnego braterstwa w oparciu o Biblię (człowiek „obrazem Boga”) oraz refleksję teologiczną i filozoficzną. W ostatniej części (3) został podany przykład w jaki sposób ludzkość może ponownie wkroczyć na drogę miłości. Uosabia go Jezus Chrystus swoją proegzystencją – swoim życiem nie dla siebie, ale „dla drugich”, dla człowieka − dla jego zbawienia i szczęścia.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Godność osoby starszej w nowej rzeczywistości społecznej

W czasach dynamicznych przemian społeczno-kulturowych i obyczajowych problem godności ludzkiej staje się przedmiotem zainteresowań etyków i pedagogów. Konflikty, nieporozumienia i wzrost patologii społecznych prowadzą do dylematów aksjologicznych i podważania norm moralnych. W sytuacji zaniku autorytetów i deprecjacji zalet osobistych istnieje potrzeba uświadomienia społeczeństwu, że godność ludzka jest podstawą społecznego i moralnego funkcjonowania człowieka. Istnieją grupy społeczne szczególnie narażone na utratę godności, co zdeterminowane jest wieloma czynnikami biopsychospołecznymi. Zwłaszcza osoby starsze, niepełnosprawne doświadczają negatywnych sytuacji godzących w ich poczucie wartości i przynależności społecznej. Zanik autorytetu osób starszych szczególnie jest widoczny w najmniejszej komórce społecznej, jaką jest rodzina.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Miejsce ludzi starszych we wspólnocie Kościoła

Artykuł koncentruje się na ukazaniu pozycji osób starszych w Kościele jako wspólnoty ludzi. Zmieniająca się rzeczywistość nie sprzyja waloryzacji starości, wręcz przeciwnie, seniorzy narażeni są na marginalizację i wykluczenie. Kościół w swej nauce i posłudze może przyczyniać się do akceptacji i przeżywania starości z godnością.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teoretyczne i praktyczne podstawy kształcenia pedagogów społecznych do pracy z młodzieżowymi stowarzyszeniami na Ukrainie

Artykuł dotyczy zawodowego przygotowania przyszłych pedagogów społecznych oraz nauczycieli do pracy z członkami młodzieżowych organizacji społecznych. Autorka analizuje różne aspekty kształcenia pedagogów społecznych do działalności zawodowej. Wyróżnia zasady oraz czynniki zawodowego przygotowania specjalistów danego profilu do pracy z młodzieżowymi organizacjami społecznymi na Ukrainie. Opisuje kryteria gotowości pedagoga społecznego do pracy z młodzieżowymi organizacjami społecznymi, a także wskazuje na funkcje wychowawcze charakterystyczne dla młodzieżowych organizacji pożytku publicznego. Omawia podstawy konceptualnej metodyki przygotowania przyszłych pedagogów społecznych do pracy z młodzieżowymi organizacjami społecznymi, traktując je jako czynnik ich tożsamości zawodowej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika