rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pierwiastki ziem rzadkich – surowiec w Polsce niepożądany? : uwagi na temat stanowienia Prawa geologicznego i górniczego

Potrzeba zabezpieczenia zapotrzebowania na pierwiastki ziem rzadkich stała się podstawą do zaliczenia ich w ustawie o nowelizacji Prawa geologicznego i górniczego w 2018 r. do kopalin, które są objęte własnością górniczą przysługującą Skarbowi Państwa. Wprowadzona została opłata za ich wydobywanie (opłata eksploatacyjna) w wysokości 500 zł/kg. Oba rozwiązania zamiast sprzyjać wykorzystaniu ziem rzadkich ze źródeł krajowych stanowić będą dla niego barierę. Termin „pierwiastki ziem rzadkich” jest nieprecyzyjny i może rodzić nieporozumienia. Ich kopaliny mieszczą się w zakresie pojęcia „rudy metali”, które są objęte własnością górniczą. Pierwiastki ziem rzadkich występują też jako składniki towarzyszące w innych kopalinach i ich odzysk jest możliwy dopiero w trakcie przetwarzania tych kopalin poza zakładem górniczym. Wówczas obciążanie ich wydobycia opłatą eksploatacyjną staje się wątpliwe. Ustalona opłata eksploatacyjna jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do kosztów pozyskania kopalin ziem rzadkich i korzyści finansowych z ich wydobycia. Ocena skutków nowelizacji Pgg skłania do: - postulowania wymieniania w nim kopalin, których użytkowanie przysługuje właścicielowi nieruchomości gruntowej, a nie wymienionych jako przysługujących Skarbowi Państwa, - głębszej refleksji przy stanowieniu przepisów Pgg, wstępne ich formułowanie przez osoby kompetentne w dziedzinie geologii i górnictwa i dopiero następnie ich kształtowanie zgodnie z zasadami doktryny i praktyki prawniczej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Długoterminowa ocena bezpieczeństwa składowisk nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych

Składowanie nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych wymaga opracowania długoletniej koncepcji zapewniającej bezpieczeństwo środowiska. Narzędziem pozwalającym uwiarygodnić przyjęte koncepcje składowania jest kompleksowa ocena bezpieczeństwa opracowywana zarówno indywidualnie przez organizacje zajmujące się gospodarką odpadami promieniotwórczymi w poszczególnych krajach, jak również w ramach międzynarodowej współpracy np. pod auspicjami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu (MAEA). Prace prowadzone w ramach międzynarodowych projektów finansowanych przez MAEA pozwoliły na opracowanie założeń metodycznych w zakresie oceny bezpieczeństwa dla składowisk odpadów promieniotwórczych. W niniejszym artykule zostaną przedstawione zagadnienie związane z oceną bezpieczeństwa obejmującą: charakterystykę systemu składowania oraz analizy bezpieczeństwa związane z oceną możliwości uwalniania i migracji izotopów promieniotwórczych do środowiska i pozwalającą na określenie poziomu narażenia na promieniowanie jonizujące.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognozowanie przedziału czasowego z maksymalnym w ciągu doby z użyciem gazu przez kotłownię

Działania  mające  na  celu  poprawę  efektywności  energetycznej  systemów  zaopatrzenia  w ciepło  wymagają korzystania  z coraz  bardziej  złożonych  metod.  Podstawowe  sposoby  zmniejszenia  zużycia  ciepła  poprzez stosowanie lepszej izolacji cieplnej mają coraz bardziej ograniczone możliwości iwymagają stosunkowo dużych nakładów  finansowych.  Dobre  efekty  mogą  być  osiągane  przez  coraz  lepsze  dopasowanie  rozwiązań technicznych,  sposobów  regulacji  czy  zasad  eksploatacji  źródła  ciepła  do  warunków  konkretnego  obiektu zasilanego  wciepło.  Wymaga  to  jednak  zarówno  badań  identyfikujących  skuteczność  takich  metod,  jak inarzędzi służących do opisu  wybranych elementów systemu czy  jego całości. Artykuł przedstawia wyniki badań przeprowadzonych dla kotłowni gazowej zasilającej w ciepło grupę budynków mieszkalnych. Celem było zbudowanie  modelu,  który  prognozowałby  dla  konkretnego  dnia  przedział  czasowy,  w którym  występuje maksymalne zużycie gazu. Dysponując pomiarami zużycia gazu wkolejnych godzinach doby, zdecydowano się zbudować  model  prognostyczny  wyznaczający  tę  część  doby,  w której  takie  maksimum  wystąpi. W opracowanym  modelu  zdecydowano  się  zastosować  procedurę  lasów  losowych  (random   forest).   Do utworzenia  modelu   zastosowano   pakiet   mlr   (Kassambara),   w którym  przeprowadzono  również  strojenie hiperparametrów modelu na bazie danych historycznych. W oparciu o odrębne dane dla innego okresu działania kotłowni  przedstawiono  wyniki  oceny  jego  jakości.  Uzyskano  skuteczność  niemal  44%.  Strojenie  modelu wpłynęło na poprawę jego zdolności predykcyjnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka stref bezzłożowych w centralnej części złoża rud miedzi na monoklinie przedsudeckiej

W artykule opisano wykształcenie litologiczno-facjalne skał złożowych w strefach elewacji stropu białego spągowca oraz relacje między litologią a intensywnością okruszcowania Cu-Ag. Szczególny nacisk położono na charakter enklaw pozbawionych mineralizacji bilansowej (stref bezzłożowych) wewnątrz bryły złożowej. Za strefy bezzłożowe uznaje się przestrzenie, w których mineralizacja siarczkami Cu zazwyczaj występuje, jednak jej ilość nie spełnia kryterium brzeżnego dotyczącego zawartości Cu w kopalinie. Dla zilustrowania zmienności parametrów złożowych ściśle związanych z uwarunkowaniami facjalno-litologicznymi skał goszczących, na podstawie obserwacji terenowych i wyników opróbowania złoża wykonano metodami geostatystycznymi trójwymiarowe modele litologiczne i geochemiczne dla dwóch obszarów badań. Obszary badań obejmują fragmenty Północnej Elewacji Rudnej wraz z otaczającymi elewację depresjami w granicach złóż Sieroszowice i Rudna. Dzięki przekrojom przez modele 3D scharakteryzowano wykształcenie złoża w obszarach elewacji stropu utworów piaskowcowych, gdzie profil litologiczny określany jest jako „nietypowy” z powodu braku serii łupków miedzionośnych, czyli warstwy najbardziej charakterystycznej dla złóż rud miedzi na monoklinie przedsudeckiej. Potwierdzono dużą zmienność kształtu bryły złożowej oraz nieregularność granic stref mineralizacji bilansowej i enklaw skały płonnej w złożu. Stwierdzono obecność wielkoobszarowych enklaw skały płonnej w całym profilu skał dolnego cechsztynu (obszary pozbawione bilansowego okruszcowania miedziowego) i niewielkich stref płonnych piaskowców wzbogaconych w spoiwa anhydrytowe w sąsiedztwie bloków złoża bilansowego ulokowanego w piaskowcach ilastych. Wskazano na możliwość występowania w obrębie złoża bilansowego płatów skał płonnych w stropowej warstwie białego spągowca, bezpośrednio przy granicy z dolomitem wapnistym i nieregularnych przerostów skał płonnych wewnątrz utworów piaskowcowych. Ponadto zaobserwowano niewielkie strefy silnego wzbogacenia w siarczki Cu w strefach kontaktu spoiw siarczanowych i ilastych w serii piaskowcowej białego spągowca.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza konkurencyjności wybranych krajów wysoko rozwiniętych w zakresie podaży surowców mineralnych według projektu INTRAW

W perspektywie zmian zachodzących w ciągu ostatnich lat na międzynarodowych rynkach surowców mineralnych, coraz większego znaczenia nabiera konieczność zapewnienia ich trwałych i bezpiecznych dostaw, zarówno w obrębie Unii Europejskiej, jak i w innych krajach wysoko rozwiniętych. W odpowiedzi na to globalne wyzwanie, w lutym 2015 roku, w ramach programu Horyzont 2020, zainaugurowany został projekt INTRAW, mający na celu promowanie międzynarodowej współpracy w zakresie surowców mineralnych pomiędzy UE a krajami zawansowanymi technologicznie. Pierwszym etapem projektu jest przegląd uwarunkowań sprzyjających stabilnej podaży surowców mineralnych ze źródeł pierwotnych i wtórnych w wybranych krajach świata: USA, Kanadzie, Australii, RPA i Japonii. Wynikiem prac są dwie grupy kompleksowych raportów. Pierwsze z nich to szeroka analiza kontekstowa, której przedmiotem były czynniki geologiczno-środowiskowe, polityczne, techniczno-ekonomiczne i społeczne sprzyjające efektywnemu gospodarowaniu surowcami mineralnymi. Druga grupa to tzw. raporty operacyjne, zrealizowane w trzech blokach tematycznych: przemysł i handel, badania i innowacje, edukacja. Jednoznacznie wynika z nich, że podstawą efektywnych działań w omawianym zakresie jest stabilne środowisko polityczne, gospodarcze i instytucjonalne, przyjazne górnictwu i nowym podmiotom chcącym inwestować w nowoczesne technologie, poszukiwanie i eksploatację złóż. Zachętą dla inwestorów są zasady opodatkowania, niekiedy również bezpośrednie wsparcie finansowe rządu i sprawne procedury uzyskiwania pozwoleń. Nie bez znaczenia jest również właściwie zdefiniowana ochrona praw własności, a praw własności złóż w szczególności. Wybrane aspekty szerokiej analizy czynników decydujących o konkurencyjności tych państw w zakresie gospodarki surowcami mineralnymi przedstawione zostały w niniejszym artykule.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
LUMINEOS – nowoczesna sieć sejsmologiczna do monitorowania sejsmiczności i poziomu drgań gruntu na obszarze eksploatacji złóż miedzi w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym

Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy od lat siedemdzisiątych XX wieku jest obszarem intensywnej eksploatacji złóż miedzi. Prowadzone prace górnicze spowodowały pojawienie się sejsmiczności indukowanej, a to z kolei pociągnęło za sobą konieczność prowadzenia obserwacji za pomocą podziemnych sieci sejsmologicznych. W połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku, z uwagi na duże szkody obiektów znajdujących się na powierzchni wywołane drganiami gruntu pochodzenia sejsmicznego, pojawiły się naziemne stacje sejsmometryczne (akcelerometryczne). Monitorują one poziom drgań zarówno gruntu, jak i samych obiektów (Mirek 2002). Przyczyniło się to do poszerzenia wiedzy w zakresie charakteru drgań gruntu, jak i odporności obiektów budowlanych. W ostatnich latach zagrożenia antropogeniczne, do których zalicza się sejsmiczność indukowaną działalnością górniczą, wzbudzają coraz większe zainteresowanie. Żeby móc rozwijać metody badania fizyki źródła sejsmicznego, analizy wpływu drgań na powierzchnię czy hazardu sejsmicznego, należy także rozwijać i modernizować sieci pomiarowe. W ramach projektu IS-EPOS „Cyfrowa przestrzeń badawcza sejsmiczności indukowanej dla celów EPOS”, w latach 2014–2015, rozbudowano nowoczesną sieć sejsmologiczną LUMINEOS składającą się obecnie z 15 sejsmometrów i 10 akcelerometrów z możliwością dalszej rozbudowy. Sieć ukierunkowana jest zarówno na obserwacje zjawisk sejsmicznych, jak i obserwacje poziomu drgań gruntu. Dane uzyskiwane z sieci LUMINEOS dopełniają istniejące kopalniane sieci podziemne (Koziarz i Szłapka 2010) oraz powierzchniowe sieci akcelerometryczne (Mirek i in. 2006; Mirek 2005), a także pozwalają na prowadzenie zaawansowanych analiz sejsmologicznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Światowy rynek geologicznych projektów eksploracyjnych metali nieżelaznych po kryzysie 2008 r.

W artykule omówiono sytuację na rynku metali nieżelaznych, zdominowanym przez metale podstawowe i złoto, po zapaści ekonomicznej światowej gospodarki w 2008 r. Zwrócono uwagę na cykliczny charakter wielkości budżetów eksploracyjnych analizowanych surowców, koncentrując się na cyklach koniunkturalnych w latach 1997-2008 i 2008-2012. Pokazano silną korelację cyklu zmian budżetów na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż metali nieżelaznych z ich ceną, reprezentowaną przez miedź. Miedź stanowi około 65% wartości rynku metali podstawowych, posiada też tzw. cenę światową, ustaloną w obrocie rynkowym na giełdach o zasięgu międzynarodowym, dzięki czemu jest dobrym wskaźnikiem kondycji rynku metali nieżelaznych. W opracowaniu szczegółowo przeanalizowano geograficzne kierunki inwestycji przedsiębiorstw górniczych w poszukiwanie i rozpoznawanie złóż rud metali w 2013 r., a także omówiono prognozowany trend rynku na najbliższe lata. Wskazano na dominującą rolę dużych rozwijających się państw z grupy BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA), ze szczególnym naciskiem położonym na Chiny, w kształtowaniu światowej polityki cen metali.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania rozwoju polskiej energetyki w kierunku mniej emisyjnej

W artykule przedstawiono główne dylematy rozwoju energetyki polskiej w dwudziestą rocznicę wprowadzenia pierwszej dyrektywy liberalizacyjnej rynku energii elektrycznej w Unii Europejskiej. Sytuacja w energetyce polskiej, opartej na paliwach kopalnych, a także proces jej transformacji w kierunku mniej emisyjnej, związana jest niewątpliwie z restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego, a także jego dalszym rozwojem. Z drugiej strony intensywnie rozwija się energetyka odnawialna, instalowane są domowe układy generujące energię elektryczną, wraz z magazynami, rozpoczęła się elektryfikacja transportu publicznego. Inwestycje w nowe, wielkie źródła węglowe są bardzo kosztowne i przy niskich cenach energii stają się nieekonomiczne. Opcja wydłużenia eksploatacji istniejących elektrowni węglowych do czasu zdefiniowania nowych kierunków inwestowania w energetyce wydaje się być dobrą propozycją. Na podstawie dokumentu – Mapa drogowa działań rządu w zakresie wytwarzania energii (TGPE 2016) postawiono tezę: Bezpieczeństwo energetyczne Polski winno być oparte w całości na krajowych zasobach surowców energetycznych, zdolnościach wytwórczych i dostarczaniu energii do odbiorców. Aby zapewnić konkurencyjne ceny energii dla gospodarki i odbiorców indywidualnych należy jednak w pełni otworzyć rynek energii dla producentów i użytkowników, w tym na wykorzystanie taniej energii z tworzącego się jednolitego rynku europejskiego, może być podstawą polskiej polityki energetycznej?

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki zarządzania zasobami kopalin mineralnych z punktu widzenia Skarbu Państwa jako właściciela złóż kopalin objętych własnością górniczą

Gospodarka zasobami kopalin mineralnych nie stanowi w Polsce jednego kompleksowego zadania publicznego, przypisanego jednemu organowi władzy publicznej lub instytucji centralnej. Aktualnie sprawy zarządu tymi zasobami są rozrzucone pomiędzy kompetencje pięciu ministrów. Spójne uregulowanie zarządzania zasobami kopalin, w szczególności w odniesieniu do złóż objętych własnością górniczą Skarbu Państwa, powinno być jednym z niezbędnych elementów polityki surowcowej kraju. W przypadku złóż kopalin będących przedmiotem własności Skarbu Państwa jako własność górnicza Skarb Państwa może rozporządzać tym przedmiotem przez ustanowienie użytkowania górniczego, uzyskując związane z tym wynagrodzenie. Czerpanie przez Skarb Państwa pożytków ze złoża objętego własnością górniczą jest jednak aktualnie realizowane przede wszystkim w sposób pośredni, poprzez wprowadzony w 2012 r. podatek od wydobycia niektórych kopalin (rudy Cu-Ag, węglowodory), a od 2016 r. także specjalny podatek węglowodorowy. Coraz częściej powstaje konkurencja pomiędzy wykorzystaniem górotworu wraz z zasobami złóż stanowiących własność górniczą Skarbu Państwa a wykorzystaniem nadległych nieruchomości gruntowych, jak również konkurencja w obrębie górotworu - czy to w przypadku tej samej kopaliny, czy pomiędzy różnymi rodzajami kopalin. Wyraźnie zaznacza się przy tym brak wypracowanych tzw. norm kolizyjnych w regulacjach prawa geologicznego i górniczego, zagospodarowania przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, w tym także w zakresie ochrony zasobów złóż kopalin.
Najważniejsze postulaty działań krótko- i średnioterminowych dla poprawy zarządzania zasobami kopalin mineralnych w Polsce to: opracowanie spójnej strategii gospodarowania zasobami kopalin, wprowadzenie instytucjonalnej ochrony zasobów złóż kopalin, wydzielenie listy złóż strategicznych i zabezpieczenie ich obszarów przed konkurencyjnym zagospodarowaniem, podjęcie działań dla zapewnienia jednego organu państwa odpowiedzialnego w całości za zarząd zasobami złóż kopalin objętych własnością górniczą.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie parametrów częstotliwościowo-amplitudowych sejsmicznych źródeł mechanicznych

Pomiary sejsmiczne w zastosowaniach do celów inżynierskich można prowadzić z wykorzystaniem różnych źródeł sejsmicznych. Wybór odpowiedniego źródła jest jednym z czynników przy projektowaniu pomiarów, który decyduje o zasięgu głębokościowym badań i rozdzielczości wynikowego obrazu sejsmicznego. Efektywność danego źródła sejsmicznego zależy nie tylko od parametrów technicznych samego źródła, ale także właściwości badanego ośrodka geologicznego, parametrów rejestracji oraz sposobu przetwarzania i interpretacji danych sejsmicznych.
W pracy przedstawiono wyniki badań sejsmicznych, mające na celu porównanie parametrów różnych źródeł sejsmicznych w identycznych warunkach pomiarowych na terenie Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG w Katowicach. Porównano dwa sejsmiczne źródła mechaniczne: młot o masie 4 kg oraz kafar zasilany elektrycznie o masie uderzającej 100 kg. Rejestracje wykonano z użyciem 3-składowych geofonów o częstotliwości własnej 4,5 Hz. W wyniku pomiarów uzyskano rejestracje składowych Z, Xi Y prędkości drgań dla 1, 3 oraz sześciokrotnego składania udaru młotem i kafarem. Wykonano obliczenia parametrów amplitudowo-częstotliwościowych zastosowanych źródeł sejsmicznych takich jak: maksymalna amplituda składowych i wypadkowa maksymalnej amplitudy prędkości drgań, tłumienie amplitudy, energia sygnału, zakres częstotliwościowy głównej energii sejsmicznej, częstotliwości dominujące.
Obliczone parametry amplitudowo-częstotliwościowe wskazały na kafar jako źródło sejsmiczne pozwalające uzyskać korzystniejsze wyniki w związku z większym zasięgiem głębokościowym, łatwiejszym przetwarzaniem
interpretacją danych sejsmicznych oraz korzystniejszej rozdzielczości obrazów wynikowych. Natomiast podkreślono, że użycie młota w zadaniach niewymagających większego zasięgu głębokościowego jest jak najbardziej korzystne, gdyż efekt uzyskany przy kilkunastokrotnym składaniu sygnału jest zbliżony do użycia kafaru.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wiedza fachowa, prawo geologiczne i górnicze i racjonalna gospodarka złożem

Prawo geologiczne i górnicze jest szczególnym rodzajem prawa, gdyż reguluje zasady postępowania w realizacji prac geologicznych i działalności górniczej, które są również domeną wiedzy fachowej. Ma to istotne znaczenie dla właściwego formułowania przepisów prawa, ich rozumienia, interpretacji i wykładni. Pomijanie wiedzy fachowej prowadzić może do sformułowań niektórych przepisów i ich interpretacji, biurokratyzujących w sposób bezcelowy stosowanie prawa i niekiedy szkodliwych z punktu widzenia racjonalnej gospodarki złożami kopalin. Przedmiotem prawa geologicznego i górniczego jest prowadzenie działalności w górotworze ("wnętrzu Ziemi") w warunkach niepełnej wiedzy o złożu opartej na punktowych informacjach pochodzących z rozpoznawczych otworów wiertniczych. Niezbędna jest stała aktualizacja i modyfikacja danych o złożu w miarę zdobywania nowych informacji na jego temat w czasie prowadzenia eksploatacji złoża. Podstawowym postulatem racjonalnej gospodarki złożem jest maksymalnie możliwy sposób jego wyeksploatowania z zachowaniem wymagań odnośnie bezpieczeństwa pracy i wymagań ochrony środowiska. Wybranie złoża w jego rzeczywistych, naturalnych granicach, bez pozostawiania nieuzasadnionych strat, jest podstawowym warunkiem racjonalności jego eksploatacji. Przepisy prawa geologicznego i górniczego powinny być tak sformułowane, by zapewniały racjonalną gospodarkę złożem i nie stwarzały podstaw do interpretacji utrudniającej taką gospodarkę. W szczególności powinny: 1) zezwalać na prowadzenie uszczegóławiających prac rozpoznawczych w granicach obszaru górniczego w ramach udzielonej koncesji na wydobywanie kopaliny (bez dodatkowej koncesji na rozpoznanie złoża w tym obszarze), 2) zezwalać na zmiany interpretacji granic złoża w obrębie obszaru górniczego na podstawie uzyskanych danych w wyniku prowadzonej eksploatacji lub uszczegóławiających prac rozpoznawczych (w granicach obszaru górniczego), 3) uznać formalne nie budzące wątpliwości uznanie, że operat ewidencyjny zasobów jest dokumentem aktualizującym dokumentację geologiczną złoża, 4) umożliwić wariantowe przedstawiane zasobów przemysłowych w zależności od przewidywanych zmian uwarunkowań ekonomicznych eksploatacji, 5) nie ograniczać możliwości przekwalifikowania zasobów złoża w przypadku stwierdzenia odmiennych jego parametrów niż zakładane.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawowe trendy zmian w gospodarowaniu surowcami mineralnymi w Polsce na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat

W artykule zaprezentowano ocenę procesów, które zaszły w krajowej gospodarce surowcami mineralnymi w wyniku przemian systemowo-rynkowych w ostatnich dwudziestu latach. Przedstawiono podstawowe fakty i trendy w zakresie zmian bazy zasobowej kopalin oraz krajowej podaży surowców mineralnych z uwzględnieniem uwarunkowań prawnych oraz wpływu procesów prywatyzacyjnych. Omówiono rolę wymiany handlowej z zagranicą w zakresie surowców, a także podstawowe zjawiska i zmiany w krajowym zapotrzebowaniu na surowce. W podsumowaniu wskazano na kierunki dalszych przemian kształtu i struktury przemysłu surowcowego w Polsce.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka