rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Charakter polityki agrarnej rządów polskich we wschodnich oraz południowo-wschodnich województwach II Rzeczypospolitej

Autorzy formułują i argumentują tezę, że polityka agrarna odrodzonego państwa
polskiego na terenach „ukrainnych” (galicyjskich oraz wołyńsko-poleskich) stała się
w rzeczywistości elementem jego polityki narodowościowej. Korzenie owej polityki
agrarnej sięgały czasów sprzed I wojny światowej. Polscy politycy galicyjscy wprowadzili
wówczas regulację stanowiącą, że z parcelacji wielkich majątków ziemskich na
terenach mieszanych pod względem narodowościowym powinni korzystać przede
wszystkim drobni właściciele polscy, a nie Rusini. Z upływem czasu podejście takie stało
się kamieniem węgielnym polityki agrarnej II Rzeczypospolitej. Przyjęte w latach 20.
XX w. ustawy wyznaczające zasady reformy rolnej były dyskryminujące dla ukraińskich
chłopów mieszkających na kresach południowo-wschodnich II RP. Przede wszystkim ze
względu na tzw. rację stanu przewidywały one dalsze istnienie wielkiej własności ziemskiej
na tych terenach. Ponadto nawet wyznaczona aktami prawnymi górna granica
„normy” – od 300 do 700 ha – niejednokrotnie była znacznie przekraczana. Dyskryminacja
miejscowych chłopów w procesie parcelacji dodatkowo była pogłębiana przez państwową
politykę osadnictwa wojskowego i kolonizacji cywilnej terenów z przewagą
ludności „niepolskiej”. Zakładano, że tylko polski chłop może „uspokoić kresy”. Pojawienie
się w zamkniętych społeczeństwach wiejskich stosunkowo dużej liczby „obcychobcych”
zaostrzało problem braku ziemi uprawnej, dawało podstawy do pogłębiania się
konfliktów społecznych oraz tworzyło korzystne warunki do prowadzenia propagandy zarówno nacjonalistycznej, jak i komunistycznej. Tak więc „narodowy” charakter agrarnej
polityki polskich rządów w latach międzywojnia wywarł negatywny wpływ na stosunki
polsko-ukraińskie zarówno w tym okresie, jak i w czasie II wojny światowej.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Klauzule o ochronie mniejszości narodowych w Polsce w traktatach dobrosąsiedzkich po 1989 roku

W podpisanych przez Polskę w pierwszej połowie lat 90. XX w. umowach
o przyjaznej współpracy ze wszystkim jej sąsiadami zamieszczono klauzule dotyczące
praw mniejszości. Zapisy tych układów gwarantują prawa Pola ków w tych krajach
i przedstawicieli tych narodowości (odpowiednich mniejszości narodowych) w Polsce
oraz dają prawo do swobodnego kontaktu z rodakami w kraju zamieszkania i za granicą.
Zasadą podstawową w analizowanych traktatach jest uznanie, że przynależność do
mniejszości jest sprawą indywidualnego wyboru osoby i nie mogą z dokonania takiego
wyboru wynikać żadne niekorzystne dla niej następstwa. Klauzule te zawierają przede
wszystkim prawa takich osób do uczenia się języka ojczystego i w języku ojczystym
oraz posługiwania się tym językiem w życiu prywatnym i publicznie. Zawierają także
gwarancje swobody tworzenia własnych organizacji oraz wolność wyznawania i praktykowania
swojej religii.
Mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa, w traktatach szczególnie akce ntowano
sprawę lojalności osób należących do mniejszości narodowych wobec państwa
zamieszkania oraz gwarancje ze strony t ego państwa zapewnienia takim osobom
ochrony ich praw na równi z pozostałymi obywatelami. Podstawą dla wszys tkich
analizowanych klauzul była ich zgodność ze standardami międzynarodowymi
dotyczącymi mniejszości. Polska, przyjmując nowy status prawny mniejszości zawarty
w analizowanych umowach, podkreślała zerwanie z polityką dyskryminacji
i przyjęcie polityki otwartości i akceptacji mniejszości. Prawa mniejszości zawarte
w analizowanych w niniejszym artykule traktatach wyznaczały również kierunek
zmian w polskim prawie wewnętrznym dostosowujących je do standardów międzynarodowych
w tym zakresie.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ostatni krzyżowcy – brytyjskie działania militarne w sandżaku Jerozolimy w 1917 r. i ich wybrane aspekty propagandowe

Wielka Wojna lat 1914–1918 postrzegana jest dziś głównie jako traumatyczne doświadczenie
polityczne i militarne w skali uniwersalnej, dające początek wielkim przemianom
w XX w. Powstające wówczas narracje były także wielokrotnie preparowane –
w większym lub mniejszym stopniu – przez dziennikarzy, cenzorów, polityków i wojskowych.
Sprzyjało to prowadzeniu skutecznej propagandy politycznej, jakże koniecznej
w obliczu rozpoczętej latem 1914 r. wojny. Forsowana wówczas propaganda przybierała
najrozmaitsze formy, często sięgające po jednoznacznie odbieraną symbolikę z pogranicza
wojskowości i religii. Szczególnie widoczne stało się to w trakcie kampanii palestyńskiej
gen. Edmunda Allenby'ego i w kontekście roli Świętego Miasta – Jerozolimy.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Niektóre sprzeczności neoliberalnej polityki mieszkaniowej – mechanizmy globalne i Polska

Neoliberalna polityka mieszkaniowa daje nadwyżki mieszkań w stosunku do efektywnego
popytu, pozwala traktować puste mieszkania jako środek tezauryzacji itp. Polityka ta nie
likwiduje przy tym niechcianego niesamodzielnego zamieszkiwania części gospodarstw
domowych, eksmisji, bezdomności itp. Powoduje natomiast ekonomicznie wymierne oraz
niewymierne lub mało wymierne koszty społeczne i przyrodniczo-ekologiczne. Celem artykułu
jest uwydatnienie niektórych sprzeczności i kontrowersji neoliberalnej polityki mieszkaniowej.
Rozpatrywane sprzeczności i kontrowersje dotyczą generalnej fikcji rynku mieszkaniowego
polegającej na pozornej obfitości zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, która jest
szkodliwa w długim okresie dla gospodarowania społecznego, a tym samym dla zrównoważonego
rozwoju zamieszkiwania człowieka. Pochodną tego kwestią jest tendencja do pogarszania
się wiarygodności statystyki mieszkaniowej i ludnościowej, co gmatwa ocenę społecznych
efektów polityki mieszkaniowej i ukrywa jej mankamenty.
Na tym tle rozpatrywane są również konkretne kontrowersje i paradoksy polityki
mieszkaniowej w Polsce po 1989 r., korespondujące ze sprzecznościami neoliberalnej
polityki mieszkaniowej o zasięgu globalnym, właściwej cywilizacji zachodniej. Niektóre
kontrowersje i paradoksy przejawiające się w Polsce wpisują się przy tym w ogólny
mechanizm kryzysowych zmian w tym zakresie. Taki przekaz artykułu ma także uzasadnić
konieczność poszukiwań sposobów naprawy i przekształceń rozwoju cywilizacji
zachodniej jako szansy rzeczywistego gospodarowania społecznego w powszechnym
wymiarze – szansy, której wykorzystanie zależy od skoncentrowania się na równoważeniu
rozwoju przestrzeni zamieszkanej oraz całej przestrzeni zamieszkiwania człowieka
poprzez przekształcenia w kierunku większego urzeczywistniania trwałego rozwoju.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Tworzenie lokalnych struktur wojskowych jako brytyjski mechanizm kontroli nad państwami regionu Zatoki Perskiej w latach 60. XX w.

Wieloletnie relacje państw leżących na wschodnim wybrzeżu Półwyspu Arabskiego
z Wielką Brytanią są jednym z najbardziej pouczających przykładów nieoczywistej
penetracji politycznej w funkcjonującym na Bliskim Wschodzie archaicznym układzie
państwowym. Umiejętnie prowadzona kontrola szejkanatów wchodzących w skład
Omanu Traktatowego oraz sułtanatu Omanu i Muskatu wykraczała całkowicie poza
formalne imperialne formy obecności Zjednoczonego Królestwa w układzie międzynarodowych
potęg na Bliskim Wschodzie. Wielka Brytania wykorzystywała przy tym
implikacje lokalnych antagonizmów, z uwzględnieniem m.in. ambicji lokalnych władców,
w efekcie wiążąc ich specyficznym układem, z wykorzystaniem wspólnej jednostki
wojskowej Trucial Oman Scouts jako sposobu wywierania nacisku.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Główne kierunki polityki państwa wobec funduszy ubezpieczeń społecznych w II Rzeczypospolitej

W II Rzeczypospolitej dość wyraźnie objawiła się dążność do wykorzystania funduszy
ubezpieczeń społecznych w polityce gospodarczej. Zasady finansowania systemów
ubezpieczeń o charakterze długoterminowym sprzyjały prowadzeniu takiej polityki.
Z biegiem lat władze skonstruowały instrumentarium, za pomocą którego wpływały na
sposoby i kierunki alokacji funduszy ubezpieczeń społecznych, dążąc do przejęcia kontroli
nad tymi funduszami i przekształcenia ich w jeden z istotniejszych rezerwuarów
kapitału inwestycyjnego w polityce gospodarczej. Wykorzystywano do tego banki państwowe,
poprzez które uwalniano kapitały zapasowe niejako zamrożone w ubezpieczeniach
społecznych.
Środki te z roku na rok nabierały coraz większego znaczenia w polityce inwestycyjnej
kolejnych rządów II Rzeczypospolitej. Fundusze były znaczące, zwłaszcza
po wprowadzeniu ubezpieczenia pracowników umysłowyc h, a następnie emerytalnego
robotników.
Po pozytywnej ocenie realizacji pierwszych programów inwestycyjnych z funduszy
ubezpieczeń społecznych na przełomie lat 20. i 30. XX w. w następnych l atach
zdecydowano o większym ich zaangażowaniu. Kwestia ta miała niebagatelne
znaczenie podczas wprowadzania reformy ubezpieczeń społecznych w 1933 r. Wyraźnie
bowiem wskazano, że część funduszy ubezpieczeń społecznych o charakterze
długoterminowym zostanie włączona do zasobów kapitału wykorzystywanego przez
państwo.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Potencjalne zagrożenia z przyjęcia wspólnej waluty w Polsce w świetle doświadczeń Hiszpanii i wyników gospodarczych wybranych krajów strefy euro

Przedmiotem artykułu jest analiza empiryczna mająca na celu weryfikację korzyści i zagrożeń rezygnacji z waluty narodowej na rzecz euro, a studium przypadku jest Hiszpania. Gospodarka tego kraju ze względu na potencjał, stadium rozwoju oraz cechy strukturalne, mimo swojej specyfiki może być porównywana z gospodarką Polski. Analiza czynników długookresowego wzrostu gospodarczego Hiszpanii i narastających nierównowag makroekonomicznych wydaje się być dla Polski przydatna w ocenie stanu gospodarki oraz możliwości jej rozwoju w warunkach unii walutowej.
Ważną częścią analizy jest ocena wyników gospodarczych Polski w latach 2000–2014 na tle strefy euro, a także Niemiec, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Portugalii i Słowacji z wykorzystaniem jedenastu wskaźników makroekonomicznych. Ocena wyników gospodarczych została przeprowadzona z wyodrębnieniem dwóch okresów czasowych 2000–2007 i 2008–2014 w celu zbadania potencjału rozwojowego krajów strefy euro i Polski w warunkach stabilnej koniunktury gospodarczej i zdolności wychodzenia z kryzysu w latach 2008–2014.
Celem artykułu jest ocena zagrożeń dla Polski po przystąpieniu do unii walutowej z punktu widzenia osiągniętej konwergencji gospodarczej i efektów procesów dostosowawczych oraz doświadczeń Hiszpanii. Autorki wychodzą z założenia, że poziom boomu kredytowego wyznacza granicę bezpieczeństwa między korzyściami i kosztami przystąpienia do unii walutowej, na co narażone są przede wszystkim kraje o niższej wydajności pracy i słabsze technologicznie. Kon-frontując wyniki gospodarcze Polski z wybranymi krajami strefy euro Autorki poszukują odpowiedzi na trzy pytania: Czy Polska znajduje się już na takim etapie rozwoju, który zapewnia realizację korzyści z unii walutowej? W jakim stopniu dziesięć lat członkostwa w Unii Europejskiej wpłynęło na dostosowanie gospodarki do warunków funkcjonowania w jednolitym rynku wewnętrznym? Czy nie ma zagrożeń utrzymania równowagi makroekonomicznej?

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Przyczynek do poznania środkowej epoki kamienia w Polsce środkowo-wschodniej. Mezolityczne stanowisko Pulki 1 w dolinie Wisły pod Puławami

Rejon Puław jest słabo rozpoznany pod kątem osadnictwa przedneolitycznego.
Znane są stąd nieliczne stanowiska, które można łączyć z paleolitem lub mezolitem.
Należy do nich nowe stanowisko Pulki 1 położone na łagodnym stoku wydmy opadającym
ku dopływowi rzeki Kurówki.
Materiały z czasów poprzedzających początek neolitu stanowią jedynie niewielką
część znalezisk. Pozyskano w sumie 411 zabytków krzemiennych. W skład inwentarza
wchodzi 17 rdzeni, łuszczeń, 50 narzędzi, oraz debitaż i odpadki. Artefakty wykonano
z kilku rodzajów surowców kamiennych, głównie z lokalnego krzemienia narzutowego.
Mniej licznie reprezentowany jest krzemień czekoladowy, świeciechowski i wołyński.
Niemal 40% inwentarza jest przepalona.
W grupie rdzeni dominują drobne albo nawet mikrolityczne rdzenie do wiórków,
niekiedy połączonych z otrzymywaniem odłupków lub wiórów. Niemal wszystkie to
formy szczątkowe, jednopiętowe lub ze zmianą orientacji. Ponad połowę debitażu stanowią
wióry i wiórki. Odłupki to głównie odpadki z zapraw bądź napraw rdzeni.
W grupie narzędzi dominują zbrojniki (wiórki tylcowe, trójkąty i trapezy, półtylczaki)
i drapacze, które łącznie stanowią 60% wszystkich narzędzi. Wśród pozostałych występują
dwa liściaki trzpieniowate oraz ciosak.
Z analizy inwentarza wynika, że jest to niemal w całości pozostałość osadnictwa
mezolitycznego – najpewniej młodszej fazy kultury komornickiej. Tylko pojedyncze
zabytki są na pewno starsze (liściaki) bądź młodsze (grocik z wklęsłą podstawą).Stanowisko w Pulkach jest kolejnym śladem osadnictwa z początków holocenu odnotowanym
na obszarach położonych po wschodniej stronie Wisły. Jest to też jedno
z nielicznych stanowisk, które przebadano wykopaliskowo.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
System kontroli informacji w Hiszpanii w latach 1939–1945

Zakończenie wojny domowej w Hiszpanii oznaczało wprowadzenie na terytorium
państwa nowego ładu informacyjnego, cechującego się całkowitym podporządkowaniem
mediów władzy politycznej. Główną funkcją prasy stało się przekazywanie narodowi
woli rządzących, a jej działalność podlegała kontroli i ścisłej reglamentacji. W tym celu
konieczne okazało się stworzenie sprawnego aparatu administracyjnego, którego budowę
rozpoczęto jeszcze w czasie wojny domowej. System instytucjonalny cenzury podlegał
licznym przeobrażeniom do roku 1951, w którym kompetencje w tym zakresie powierzono
Ministerstwu Informacji i Turystyki.
Obok cenzury uprzedniej szczególnym narzędziem kontroli prasy były tzw. consignas,
czyli nakazy dotyczące zarówno treści, jak i formy publikacji. Stosowanie ich zapewniało
zachowanie jedności ideowej reżimu i prowadziło jednocześnie do uniformizacji
publikacji prasowych. Analiza treści nakazów wskazuje, w jak wysokim stopniu były
one podporządkowane bieżącym interesom państwa zarówno w zakresie polityki zagranicznej,
jak i wewnętrznej. Tendencja ta najdobitniej ujawniła się w czasach II wojny
światowej, podczas której nominalnie neutralna Hiszpania wspierała za pośrednictwem
prasy najpierw państwa Osi, a po 1942 r. próbowała zbliżyć się do aliantów.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rozkłady dochodów przedsiębiorców i ich użyteczność na tle innych grup społeczno-ekonomicznych

Przedmiotem artykułu jest rozkład oraz użyteczność dochodów uzyskiwanych przez gospodarstwa domowe przedsiębiorców w porównaniu do gospodarstw domowych pozostałych grup społeczno-ekonomicznych. Artykuł prezentuje wyniki badania w oparciu o dane nieidentyfikowane pochodzące z badań budżetów gospodarstw domowych GUS. Celem artykułu jest wykazanie zależności między faktem prowadzenia działalności gospodarczej a wyższą oceną użyteczności osiąganych dochodów przez gospodarstwa domowe w porównaniu do gospodarstw z innych grup społeczno-ekonomicznych. Wyniki badań zostały poddane analizie statystycznej obejmującej prezentację parametrów rozkładu uzyskiwanych dochodów w badanych grupach oraz estymację parametrów funkcji użyteczności dochodu w oparciu o model B.M.S. van Praaga z wykorzysta-niem dopasowania do rozkładu lognormalnego. Uzyskane wyniki potwierdziły prawidłowość zakładanej hipotezy o wpływie prowadzenia działalności gospodarczej na wskazywanie wyższych poziomów dochodów jako tak samo użytecznych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Kształtowanie się związków funkcjonalnych pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a częścią gospodarczą wilanowskiej nieruchomości ziemskiej

Wilanowska nieruchomość ziemska  objęta jedną księgą hipoteczną  pod nazwą „Dobra Ziemskie Wilanów” stanowiła nierozerwalną całość organizacyjną i gospodarczą, w której jednak wyróżnić można kilka części funkcjonalnych. Do pierwszej należał pałac w Wilanowie, muzeum i park wilanowski, drugą figurującą 
w bilansach dóbr i interesów Adama hr. Branickiego pod nazwą gospodarstwo rolne tworzyły: gospodarstwa rolne i mleczne z terenu wilanowskiej nieruchomości ziemskiej oraz dział dzierżawy. Kolejne części stanowiły lasy wilanowskie i ogrody oraz  sady wilanowskie - od 1936/37 r. określane mianem ogrodów wilanowskich. Związki funkcjonalne, głównie gospodarcze, pomiędzy poszczególnymi częściami wilanowskiej nieruchomości ziemskiej zacieśniały się tworząc kompleks ekonomicznie uzależnionych od siebie elementów stanowiący zorganizowaną jednostkę gospodarczą. Z przeprowadzonych badań naukowych dotyczących związków funkcjonalnych pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a częścią gospodarczą wilanowskiej nieruchomości ziemskiej wynika, iż związki funkcjonalne pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym wilanowskiej nieruchomości ziemskiej, a częścią gospodarczą należy rozumieć jako wzajemną zależność niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania całego majątku ziemskiego. Niemożliwym byłoby prowadzenie działalności rolniczej (produkcyjnej) bez dobrej organizacji pracy (planowania, nadzoru, zbytu). Funkcjonowanie zaplecza administracyjno-księgowego, które było zlokalizowane w najbliższym otoczeniu pałacu nie miałoby racji bytu bez tej części nieruchomości, która służyła produkcji rolnej.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Autorytet władz gminnych jako element kapitału społecznego a nierówności w rozwoju na poziomie lokalnym

W artykule przedstawiono zagadnienie oddziaływania autorytetu gminnych władz samorządowych na rozwój społeczno-ekonomiczny społeczności lokalnych. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o kierunek i zakres wpływu autorytetu władz gminnych na kształtowanie nierówności rozwojowych lokalnych układów społeczno-terytorialnych. Podstawą zawartych w artykule analiz i charakterystyk są wyniki badań własnych przeprowadzonych w 2012 roku w gminach województwa podkarpackiego, zajmujących skrajne pozycje na skali poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego.
Badania zorientowane na rozpoznanie relacji między poziomem autorytetu władz gminnych a poziomem rozwoju społeczności lokalnych ukazały m.in. znaczenie roli przedstawicieli władz samorządowych jako lokalnych liderów, których pożądaną cechą jest umiejętność sieciowej współpracy, tworzenia koalicji, mobilizowania głównie wewnętrznych zasobów dla przyspieszenia rozwoju i przez to ograniczania nierówności i dysproporcji na poziomie lokalnym. Analiza uzyskanych wyników potwierdziła tezę, że autorytet jako ważny społeczny zasób i źródło uprawomocnienia działań gminnych władz samorządowych sprzyja prorozwojowej aktywności społeczności lokalnych.
W szerszej perspektywie rozpoznanie roli autorytetu gminnych władz samorządowych w rozwoju wiejskich społeczności lokalnych może przyczynić się do utrwalania nowej perspekty-wy postrzegania samorządu lokalnego, w której najważniejsze jest, oparte na autorytecie i wysokich kompetencjach, skuteczne przywództwo niezbędne dla efektywnego i dynamicznego rozwoju społeczności lokalnych.
W kontekście przemian systemowych, jakim podlega od ponad dwóch dekad polska wieś, zasadnicze znaczenie ma istnienie i rozwijanie zasobów społecznych, które zwiększałyby zdolność absorbcji nowych rozwiązań i impulsów rozwojowych oraz mogły stanowić podstawę społecznej integracji, kooperacji i partycypacji. Obdarzone autorytetem, szacunkiem i zaufaniem, sprawne i kompetentne gminne władze samorządowe oraz aktywna społeczność lokalna w najznaczniej-szym stopniu przyczyniają się do zwiększania potencjału rozwojowego wsi.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Uwarunkowania wydatków na łączność w wiejskich gospodarstwach domowych

Celem opracowania było przedstawienie poziomu, struktury i determinantów wydatków na łączność w polskich gospodarstwach domowych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na gospodar-stwa wiejskie. Celem było także ukazanie zmian w zakresie dostępu do Internetu i wykorzystania jego funkcji w gospodarstwach domowych w latach 2005–2014. Materiał badawczy stanowiły dane GUS: indywidualne dane z badania budżetów gospodarstw domowych oraz dane z opracowań nt. „Wykorzystanie technologii informacyjno-(tele)komunikacyjnych w przedsiębiorstwach i gospodarstwach domowych” za lata 2005–2014. Dane z badań budżetów gospodarstw domowych poddano analizie korelacji kanonicznej. Stwierdzono m.in., że w miastach odnotowuje się większe wydatki na łączność w porównaniu do wsi. W strukturze wydatków na łączność zdecydowanie przeważają opłaty za usługi telekomunikacyjne. Najważniejszymi determinantami wydatków na usługi telekomunikacyjne w wiejskich gospodarstwach domowych są wielkość gospodarstwa domowego oraz dochody rozporządzalne na osobę. W gospodarstwach domowych z dziećmi na utrzymaniu można się spodziewać większych wydatków na usługi telekomunikacyjne niż w gospodarstwach domowych osób starszych. Najsilniejszym czynnikiem mającymi związek z wydatkami na usługi pocztowe w wiejskich gospodarstwach domowych okazał się wyższy poziom wykształcenia głowy rodziny. Dostęp i wykorzystanie Internetu w gospodarstwach domowych staje się coraz bardziej powszechne, a udział wiejskich gospodarstw domowych wyposażonych w dostęp do Internetu wzrasta w szybszym tempie niż w gospodarstwach miejskich. Zainteresowanie e-zakupami z roku na rok też wzrasta w szybszym tempie w wiejskich gospodarstwach niż w miejskich.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne