rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zmiana wizerunku miasta w świetle likwidacji hałd pohutniczych

W artykule przedstawiono zmiany w krajobrazie miasta Ozimek (woj. opolskie) dotyczące terenów przemysłowych, powstałe w wyniku likwidacji hałd przyzakładowych. Podjęcie tematu przez autora jest wynikiem wieloletniej współpracy z opisanym zakładem przemysłowym, w ramach której badano wpływ odpadów zgromadzonych na hałdach na środowisko naturalne oraz fakt, że autor artykułu jest mieszkańcem opisywanego miasta. Głównym celem opracowania było przybliżenie przykładu zmian w krajobrazie miejskim terenów postindustrialnych wynikające z likwidacji hałd przemysłowych. Jest to przykład racjonalnego zarządzania obszarem miejskim i dobrej współpracy jednostek samorządowych z przemysłem. Likwidacja hałd oraz rewitalizacja terenów poprzemysłowych wpłynęła nie tylko na poprawę krajobrazu, ale także na środowisko naturalne. Dzięki ponownemu wykorzystaniu odpadów zgromadzonych na hałdach ograniczone zostało zużycie surowców naturalnych i jednocześnie zmniejszono ich wpływ na środowisko. Dwie hałdy należące do „Huty Małapanew” zlokalizowane były w poprzek drogi krajowej nr 46 Opole–Warszawa (DK46), wzdłuż przepływającej tam rzeki Mała Panew. Przez wiele lat hałdy stanowiły integralną część miasta, tworząc industrialny krajobraz. Obecnie tylko niewielka część składowiska należy do zakładu, gdzie gromadzi się odpady z bieżącej produkcji. Pozostałą część składowisk sprzedano firmie zajmującej się odzyskiem odpadów hutniczych i produkcją kruszyw drogowych. Dzięki stopniowej likwidacji hałd, krajobraz miasta ulega ciągłej poprawie. Gmina odzyskała część terenu składowiska, którą przeznaczyła pod inwestycje. W pracy opisano genezę powstania składowisk i ich rozbudowę na tle historii zakładu. Dodatkowo zilustrowano zmiany krajobrazu miejskiego w trakcie likwidacji hałd.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Badanie systemu do redukcji zmian temperatury nawierzchni mostu (wiaduktu) w cyklach sezonowych i dziennych przez akumulację energii słonecznej z jego powierzchni w gruncie

Artykuł zawiera opis i wyniki prac badawczych prowadzonych między innymi w ramach Projektu Badawczego Nr. N5120163/1761. Celem badań było znalezienie rozwiązania dla stosowanie instalacji do podwyższania temperatury nawierzchni drogowych i mostowych w zimie i jej obniżania w lecie w warunkach Polski. Efektem końcowym są rozwiązania obejmujące instalację do redukcji zmian temperatury nawierzchni w cyklach długo i krótko terminowych, w tym usuwania śniegu i zmarzliny z powierzchni jezdnej mostów i wiaduktów, dostosowanej do Polskich warunków klimatycznych. W artykule omówiono konstrukcje mostowe. Przedstawiono wyniki symulacji numerycznej dla mostu skrzynkowego, który posiada korzystną konstrukcję z punktu widzenia instalacji układu do odbioru ciepła oraz dobre własności wytrzymałościowe. Dokonano przeglądu istniejących instalacji na świecie. Przedstawiono wyniki analizy pracy wymiennika w nawierzchni przy zastosowaniu programu Fluent. Podczas wykonywania obliczeń dotyczących nawierzchni mostu i wymiennika rozważano złożoną wymianę ciepła. Obliczenia wykazały iż zastosowany wymiennik ciepła przyczynia się do obniżenia latem temperatury nawierzchni SMA, w najbardziej nasłonecznionych godzinach o 19oC dla skrajnych miejsc między rurkami wymiennika i o 23oC dla miejsc nad wymiennikiem. Artykuł stanowi pierwszą część, gdyż druga część będzie opisywała magazyn gruntowy.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Element szczególny w otoczeniu – znaki czasu. „Drzwi płockie” na Wzgórzu Tumskim w Płocku i Złote Ogrody Texcoco w Meksyku

W referacie przedstawiono dwa zdarzenia kulturowe, zaistniałe w różnym czasie i różnych miejscach. Pozornie sobie obce, lecz o wspólnej przyczynowości, którą jest rajski ogród, stanowiący wywoławczy element wiary.
Jest to analiza, z zasady dyskusyjna w swoich sformułowaniach, wypełniona przez wydarzenia, które zostały już spełnione. Pierwsze z nich – to „Drzwi Płockie” – zabytek sztuki plastycznej, umieszczony niegdyś w głównym wejściu do katedry płockiej, drugie – to rabaty roślinne z kutego szlachetnego kruszcu, srebra i złota, w ogrodach Texcoco, w okresie klasycznym Meksyku. Obydwa, rozważane w pewnej wspólnej perspektywie, są obciążone również wspólnym podtekstem – znakami czasu.
W opracowaniu opisano nie narrację ilustracyjną grup figuratywnych, ale istotowość plastyki florystycznej, zawartej w spiżowych odlewach katedralnych podwoi oraz złotych ogrodach meksykańskich. W całości zaś, zarówno przepych złotych kwiatów w tropikalnym ogrodzie, jak i bogata plastyka płaszczyzny „Drzwi Płockich”, stanowiące istotę elementów szczególnych w otoczeniu, tworzą kanwę dla widzenia w pewnej wybranej części niejako fragmentu przyrody, przetworzonego w formy właściwe sztuce plastycznej, widziane jako wizja rajskiego ogrodu – miejsca transcendentnego bytu.
Wspaniałość flory w przestrzeni rajskiego ogrodu, tożsama tylko z tym miejscem, jest niejednokrotnie umieszczana dedukcyjnie w obrazie ideologicznym, pochodzącym z różnych źródeł doktrynalnych, i nie jest poddawana analizie indukcyjnej samych wydarzeń związanych z jej przetwarzaniem w formy plastyczne. Natomiast zawsze owo przetwarzanie ofiarowane było współczesnej myśli jako zaproszenie do odczytania w rzeczywistości historycznej tych znaków czy też wskazań, mającym głębsze znaczenie niż to, którego dopatrywał się w nich bierny widz. Takie też zostało spełnione w spiżowych „Drzwiach Płockich” biskupa Aleksandra z Malone i złotych kwiatach ogrodów króla Netzahualcoyotla i ich usytuowaniu w konkretnym miejscu.
W swoim czasie owe działania składały się na zjawiska kulturowe, zawierające wielość elementów szczególnych, o wyjątkowych cechach. Jednym z nich była – pokutność. Były one zawsze właściwe i tożsame miejscu, nosząc znamię znaków czasu. 
Dlatego uznałem, że omówienie obydwu zjawisk kulturowych w ich niegdysiejszej, niecodziennej formule, może być określane jako element szczególny w otoczeniu, niosący na sobie per saecula saeculorum znaki czasu.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Postawy liderów lokalnych wobec współpracy w Obszarze Metropolitalnym Warszawy

Celem artykułu jest identyfikacja i omówienie czynników kształtujących postawy liderów lokalnych wobec współpracy w Obszarze Metropolitalnym Warszawy. W centrum zainteresowania stawiamy relacje w ramach przestrzeni politycznej (pomiędzy przedstawicielami jednostek samorządu terytorial-nego, tzn. Warszawy i pozostałych samorządów, jak i pozostałych samorządów między sobą) oraz pomiędzy organizacjami przestrzeni politycznej a organizacjami przestrzeni ekonomicznej i kultury (organizacjami otoczenia biznesu, samorządu gospodarczego oraz uczelniami wyższymi).
Artykuł powstał na podstawie badań przeprowadzonych w ramach projektu Programowanie Rozwoju Obszaru Metropolitalnego Warszawy – PROM, realizowanego na zlecenie Mazowieckiego Biura Pla-nowania Regionalnego w Warszawie. Efektem badań była Diagnoza Obszaru Metropolitalnego War-szawy, która ma służyć przygotowaniu dokumentów strategicznych dla obszaru ZIT (Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych) i OMW. Na potrzeby tego artykułu wykorzystano wywiady pogłębione typu IDI przeprowadzone z przedstawicielami władz lokalnych oraz urzędnikami gmin należących do OMW, przedstawicielami wybranych instytucji otoczenia biznesu oraz samorządu gospodarczego, a także przedstawicielami uczelni wyższych zlokalizowanych na terenie Obszaru Metropolitalnego Warszawy. Na podstawie analizy jakościowej wyróżniono czynniki, które odpowiedzialne są za postawy liderów lokalnych.
Do elementów, które w najsilniejszy sposób oddziałują na relacje między organizacjami OMW, należą: powszechne posługiwanie się negatywnymi stereotypami (które zastępują rzetelną ocenę partnerów w sytuacji braku większych doświadczeń we współpracy), duży wpływ finansowania zewnętrznego na współpracę administracyjno-polityczną (potencjalnie skutkujący niższą trwałością współpracy, a tym samym efektywności wydatkowania środków i trafności realizowanych projektów), brak zaufania oraz wzajemna konkurencja. Przełamanie bariery współpracy instytucjonalnej wydaje się wyzwaniem niezbędnym do stworzenia systemu zarządzania metropolią oraz do budowy potencjału obszaru metropolitalnego jako obszaru konkurencyjnego wobec innych obszarów metropolitalnych, w skali krajowej i międzynarodowej.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kreowanie marek regionów za granicą przez różne grupy interesariuszy na przykładzie wybranych polskich województw

Celem artykułu jest ukazane działań oraz sposobów i zakresu zaangażowania różnego rodzaju interesariuszy w proces kształtowania marki regionu za granicą. W tym celu przeprowadzono pół ustrukturyzowane wywiady indywidualne z jednym pracownikiem każdego z wybranych pięciu biur regionalnych w Brukseli. Analizie poddano istotę i motywy kształtowania marki regionu, postrzeganie roli biur regionalnych oraz sposób zaangażowania grup interesariuszy w proces. Wyniki wykazały, że wszystkie analizowane województwa widzą potrzebę posiadania silnej międzynarodowej marki. Jest to możliwe po uprzednim zidentyfikowaniu i zbudowaniu tożsamość regionu. W procesie budowania marki zaangażowane powinny być wszystkie grupy interesariuszy. Ze względu na ograniczony czas badania i brak zgody niektórych regionów na udział w badaniu, rekomenduje się uwzględnienie w dalszych badaniach pozostałych polskich województw, a także uwzględnienie pomiarów i skuteczności prowadzonych działań z zakresu brandingu.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Szlak Książąt Mazowieckich sposobem na utrwalenie spuścizny książąt mazowieckich

W 2012 roku mija 550 rocznica inkorporacji pierwszych ziem Księstwa Mazowieckiego (ziemi rawskiej i gostynińskiej) do Polski.Tegoroczna rocznica każe zadać pytanie o spuściznę księstwa mazowieckiego. Księstwo Mazowieckie i rządzący nim piastowie mazowieccy, choć wydają się dziś trochę niedoceniani, trochę zapomniani, trochę tratowani jak postacie na poły legendarne położyli kamienie milowe pod rozwój dzisiejszego Mazowsza. Założyli prawie 100 miast, wybudowali zamki, fundowali kościoły, a podziały Mazowsza, które rozpoczęli wywierają wpływ na dzisiejszy terytorialny zasięg województwa mazowieckiego jak i województw sąsiednich. Postrzeganie książąt, ich roli w ukształtowaniu współczesnego Mazowsza jest jednak niewspółmierne do roli jaką pełnili w historii. Powołany w 2008 roku Szlak Książąt Mazowieckich ma na celu podkreślić wspólne korzenie, wspólną historię, wspólną tradycję i wspólne dziedzictwo Mazowsza i przywrócić książętom mazowieckim należne im miejsce w świadomości jego mieszkańców, a także utrwalić historyczny zasięg Mazowsza. Mazowsze historyczne nie jest bowiem tożsame obszarowo z województwem mazowieckim. Jest krainą, która sięga na północny wschód po Rajgród, dzisiejszy Kanał Augustowski i Tykocin, na zachodzie zaś prawie po przedmieścia Łodzi. Odcisnęło też swój wpływ na dzisiejszym Podlasiu, którego ziemie były przez mieszkańców Mazowsza zasiedlone, a okresowo władzę na nich sprawowali książęta mazowieccy.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miasto z różnorodnością. O badaniach warszawsko-praskich

Różnorodność społeczna jest dziś coraz bardziej istotnym zagadnieniem w globalnym dyskursie na temat miast i regionów – modnym hasłem odnoszącym się do specyfiki miejskich struktur społeczno-ekonomicznych. Heterogeniczność, która tworzy ‘miasta z innością’ towarzyszy takim zjawiskom jak międzynarodowe migracje, mobilność przestrzenna, postkolonializm, starzenie się społeczeństwa, znaczenie zjawiska merytokracji, występowanie i uznawanie różnicowania się indywidualnych i grupowych tożsamości, indywidualizacja jako cecha tzw. ‘płynnej nowoczesności’ opisywanej przez Z. Baumana. Różnorodność społeczna w mieście to złożone i wielowymiarowe zjawisko, przypisywane tradycyjnie podziałom klasowym i etnicznym, współcześnie obejmuje także wzrastającą kompleksowość indywidualnego i grupowego zachowania, stylów życia oraz wyznawanych wartości. W niniejszym artykule studium przykładowe to Warszawa, a w szczególności Praga-Północ – dzielnica charakteryzująca się degradacją oraz specyficzną różnorodnością społeczną towarzyszącą procesowi rewitalizacji. W analizie przyjęto, że różnorodność to zjawisko nieobojętne w procesie rozwoju dzielnicy, oddziaływające na spójność i mobilność społeczną oraz rozwój lokalnej przedsiębiorczości. Celem artykułu jest odpowiedź na pytania, czy Praga-Północ może stać się alternatywnym sercem dzielnicy – warszawskim Trastevere i jaką rolę odgrywa w tym procesie różnorodność społeczna obszaru.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rzecz o edukacji dzieci dla przyszłości społeczeństwa.Kilka refleksji wokół „sześciolatków w szkole”

Rozważania wokół szkolnej edukacji dzieci sześcioletnich prowadzę na tle pytań o bariery blokujące rozwiązanie trudnego, jak się okazuje, problemu związanego z przyszłością człowieka i społeczeństwa. Wiele jest powodów, dla których ciągle nie znajdujemy rozwiązania na miarę potrzeb człowieka XXI wieku. W opracowaniu próbuję analizować różne postacie lęku dorosłych o dzieci: przed nierównością, niedoskonałością, przed rożnymi trudnościami egzystencjalnymi, przed zagrożeniem utraty dzieciństwa, Lęki tego rodzaju ujawniają się implicite w rozmowach, argumentacjach prowadzonej na scenie gry o przyszłość edukacji, w kulisach i przenoszone są bezkrytycznie, nierefleksyjnie do rzeczywistości jako jej mistyfikacje, tworzące pozory poważnej debaty.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rozwój i jego wychowawcza wartość w pedagogice rozwoju według Jana Pawła II

W artykule, wychodząc od kategorii „pracy” i „edukacji”, wyprowadza się kategorię rozwoju, który chociaż postrzegany w aspekcie przyrodniczym i procesualnym jest nade wszystko kategorią aksjologiczną, ważną dla pedagogiki i wychowania człowieka. W obliczu swoistego „wygaszania”, czy „zwijania” dzieł i wytworów ludzkich, z jakim spotykamy się we współczesnej Europie, tym bardziej aktualna staje się aksjologia rozwoju i jej implikacje edukacyjne. Problematykę rozwoju (aksjologicznie) ujmuje społeczne nauczanie Kościoła katolickiego, zwłaszcza papieża Jana Pawła II, kierujące nasze myślenie wyraźnie ku wychowaniu do rozwoju przez miejsca w encyklice Sollicitudo rei socialis wyraźnie mówiące o wychowaniu. Według Jana Pawła II „rozwój domaga się nade wszystko ducha inicjatywy” od jednostek i społeczności, którego przejawem, jak to dobitnie wyraził Benedykt XVI, jest wzrastanie duchowe, umożliwiające pozostawanie otwartym na faktyczny stan rzeczy, na konkretne doświadczenie i całość tego, co nazywamy przemianą, a co się dokonuje zarówno na zewnątrz, jak i w samej osobie. Element duchowy przenikający podjęcie pełnej odpowiedzialności przez człowieka, prowadziłby do stania się wychowawcą samego siebie, co może być postrzegane jako ukoronowanie procesu rozwoju jednostkowego i społecznego, czemu miałoby służyć wychowanie do rozwoju.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Duchowość i religijność a wybór zawodu przez młodych ludzi

Niniejszy artykuł przedstawia wycinek podjętego przez autora przedsięwzięcia badawczego, ukazujący zarówno wybrane zagadnienia teoretyczne (dokumentujące źródła wyłonionych zagadnień badawczych), jak i rezultaty badań, w kontekście czynników determinujących wybór zawodu przez osoby młode, ze szczególnym uwzględnieniem duchowości i religijności.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Romowie na rynku pracy

W popularnym rozumieniu różnice pomiędzy zachowaniami Romów i innych członków społeczeństwa są uwarunkowane kulturowo. Zachowania Romów są zazwyczaj opisywane jako suboptymalne i uzasadnione innym dziedzictwem kulturowym, inercja którego nie pozwala im przystosować się do nowych warunków. Z kolei ekonomiści oraz nauczyciele zakładają, iż ludzie jako jednostki zachowują się w sposób optymalny i szybko dostosowują się do okoliczności. Celem niniejszej pracy jest określenie okoliczności, w których optymalizacja jednostek przynosi społecznie suboptymalne rezultaty, oraz zaproponowanie środków zaradczych. Ramy te posłużą do przeanalizowania problemów Romów na rynku pracy. Problem stanowi wyjątkowo wysoki poziom bezrobocia w grupie etnicznej Romów. Ponadto Romowie wykonują prace niewymagające kwalifikacji i zarabiają mniej niż większa część społeczeństwa. U podstaw niższego statusu Romów na rynku pracy leży wiele wzajemnie na siebie oddziaływujących przyczyn i czynników. Analiza dotyczy zatem różnych przyczyn tego niezadowalającego stanu i jego interakcji. Główny nacisk położony jest na sferę wychowania, edukacji i ogólnej sytuacji społecznej w odniesieniu do romskiej grupy etnicznej.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dopuszczalność zawierania umów cywilnoprawnych jako prawnych podstaw prowadzenia zajęć dydaktycznych w szkole wyższej

W opracowaniu zostało podjęte zagadnienie prawnej dopuszczalności zatrudniania nauczycieli akademickich na podstawie umów prawa cywilnego w celu prowadzenia zajęć dydaktycznych. Problem ten dotyczy przede wszystkim uczelni niepublicznych, które z uwagi na sytuację specyfikę finansową, próbują ograniczać koszty zatrudnienia nauczycieli w ten sposób, że zastępują zatrudnienie pracownicze zatrudnieniem cywilnoprawnym. Tym co przesądza o atrakcyjności umów prawa cywilnego dla zatrudniających jest przede wszystkim inny, w porównaniu do umów o pracę, skutek jaki wywierają one w sferze ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca przyznał zatrudniającym i poszukującym pracy swobodę w sferze wyboru podstaw prawnych zatrudnienia, co nie jest jednak równoznaczne z pełną autonomią w tym zakresie. W artykule wskazano, jakie warunki muszą być spełnione aby zgodnie z prawem można było zatrudnić nauczyciela akademickiego na podstawie umowy prawa cywilnego oraz rodzaje umów, jakie mogą być stosowane.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praca jako proces transformacji ku integralnemu rozwojowi człowieka w świecie prawa i praktyki probacyjnej

Prawo obejmuje 3 typowe obszary regulacji własności stanowiące o jej zakresie. Należą do nich fakty społeczne, wartości moralne oraz kluczowe pojęcia. Fakty społeczne odpowiadają za warstwę społeczną i uznają prawo lub określają jego istnienie. Wartości moralne, stanowiące obszar aksjologiczny prawa, decydują o jego treści i poszanowaniu dla prawa w oparciu o wiarę lub dumę. Polepszeniu polityki karnej służą sankcje pośrednie, oparte na ograniczeniu wolności, jak również opracowanie katalogu środków probacyjnych – sankcji karnych w oparciu o nadzór w zakresie ograniczenia wolności, związany z podejmowaniem zadań w środowisku życia społecznego i zawodowego.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podmiotowość człowieka uwikłana w przeobrażenia pracy

Zmiany następujące w procesie pracy człowieka rzutują na jego podejście do tej formy aktywności i traktowanie jej jako wartości; a także prowokują do stawiania pytań o podmiotowość człowieka żyjącego w warunkach tych zmian. Znajdują one odzwierciedlenie w funkcjonowaniu człowieka jako podmiotu. Znaczenie podmiotowości rozpatrywane być może na gruncie filozofii, socjologii, psychologii i pedagogiki, ale także nauk o zarządzaniu zasobami ludzkimi. To właśnie w dwóch ostatnich zakresach rozważana jest w niniejszym opracowaniu podmiotowość pracownika. Podkreślono w nim konieczność podmiotowego podejścia do zasobów ludzkich. Zarządzanie zasobami ludzkimi opierać się powinno na podmiotowości konkretnych pracowników. Kształtowanie poczucia podmiotowości pracownika jest bowiem niezbędne w czasach ogromnych i niezwykle szybkich zmian cywilizacyjnych.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Język, mowa i komunikacja – ważną przestrzenią geragogiki specjalnej

Przedmiotem tego artykułu jest mowa, język i komunikacja z osobami starszymi, którzy są niekiedy naznaczeni chorobą i/lub niepełnosprawnością. Europejskie społeczeństwo gwałtownie się starzeje. Trzydzieści lat temu Europę nazwano „podstarzałą Europą”, a dzisiaj powiada się, że Europa jest „starcem świata”… Dziś ludność Polski to „najszybciej starzejące się społeczeństwo w Europie…”. W artykule przedstawiono aktualne demograficzne, medyczne i społeczne problemy związane z starzejącym się społeczeństwem. Ostatnie dziesięciolecia przyniosły nową kategorię gerontologiczną i lingwistyczną zarazem, jaką jest elderspeak, czyli mowa starcza. W schorzeniach neurodegeneracyjnych i naczyniowych występują cztery „A” się: Amnezja, Agnozja, Apraksja i Afazja. Afazja powoduje trudności w konwersacji i komunikacji interpersonalnej. Paul Grice sformułował wiele lat temu klasyczne zasady kooperacyjnej konwersacji oraz maksymy komunikacyjne i/lub konwersacyjne, które obejmują: a) ilość przekazywanych informacji, b) jakość informacji, czyli ważność bądź znaczenie komunikatu, oraz c) odniesienie, czyli stosunek do osoby chorej. Artykuł zamyka konkluzja, że konieczne staje się tworzenie w najbliższych latach – w obrębie geragogiki specjalnej – nowej dziedziny logopedii, jaką będzie gerontologopedia, a przede wszystkim istnieje potrzeba stworzenia na polskich uczelniach nowego kierunku studiów podyplomowych z zakresu gerontologopedii.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kulturowa transmisja stereotypu płci. Co sprawia, że mężczyźni studiują na kierunkach ścisłych lub technicznych, a kobiety na kierunkach humanistycznych lub społecznych?

W artykule przedstawiono model „kulturowej transmisji stereotypu płci”, za którego pomocą można skutecznie tłumaczyć olbrzymią dysproporcję kobiet w stosunku do mężczyzn studiujących na kierunkach humanistycznych i społecznych oraz mężczyzn wobec kobiet – na kierunkach technicznych i ścisłych. Model testowano na podstawie danych zgromadzonych od 1373 studentów (681 kobiet) I roku studiów technicznych/ścisłych (n = 637) i humanistycznych/społecznych (n = 700). Wybór kierunku studiów objaśniano, wiążąc za pomocą funkcji logitowej zmienną objaśnianą z następującymi predyktorami: (1) wpływ rodziców; (2) wpływ nauczycieli; (3) egalitarne vs szowinistyczne poglądy uczestników badania; (4) oczekiwania rodziców; (5) oczekiwania nauczycieli; (6) autooczekiwania studentów; (7) czas nauki języka ojczystego; (8) czas nauki matematyki; (9) wynik testu maturalnego z języka ojczystego i (10) wynik testu maturalnego z matematyki, oddzielnie w grupie kobiet i mężczyzn. Uzyskane wyniki przedyskutowano w ramach teorii stereotypizacji, stygmatyzacji i efektów oczekiwań interpersonalnych występujących w różnych grupach społecznych i demograficznych.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Problematyka języka pedagogiki (pracy)

Współczesność cechują: dynamiczny rozwój nauk, przepływ wyników badań i metodologii dyscyplin naukowych. Owocuje to przemianami w języku poszczególnych dyscyplin. Konieczne są badania tych przemian. Potrzeba wyjaśniania ich sensu. W edukacji problem narasta z uwagi na nowe wyniki badań nad człowiekiem i jego działalnością. Praca człowieka generuje nowe systemy pojęć.

Czasopismo: Labor et Educatio
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika