rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Grzyby pleśniowe oraz drożdże i grzyby drożdżoidalne w powietrzu atmosferycznym na terenie oczyszczalni ścieków z systemem stawów napowietrzanych i stabilizacyjnych

Badania powietrza atmosferycznego pod kątem obecności pleśni (identyfikowanych do rodzaju) oraz drożdży i grzybów drożdżoidalnych (identyfikowanych za pomocą testów API 20 C AUX) przeprowadzono na terenie i w otoczeniu hydrofitowej (z systemem stawów napowietrzanych i stabilizacyjnych) oczyszczalni ścieków bytowo-gospodarczych o przepustowości ok. 170 m³ ·d-¹. Próbki powietrza pobierano w sezonach letnim, jesiennym, zimowym i wiosennym (równolegle metodą sedymentacyjną i zderzeniową) na 6 stanowiskach na terenie oczyszczalni oraz na 4 stanowiskach w jej otoczeniu. Stanowisko kontrolne (tło badań) wyznaczano zawsze po stronie nawietrznej oczyszczalni. Grzyby, stwierdzane w powietrzu jesienią, zimą i wiosną na terenie oczyszczalni ścieków, zgodnie z Polską Normą - PN-89 Z-04111/03 (poza próbkami powietrza pobranymi jesienią przy ogrodzeniu obiektu), występowały w ilościach niezagrażających środowisku naturalnemu człowieka. W okresie letnim natomiast liczebność badanych grzybów w próbkach powietrza przekraczała często 5,0· 10³ jtk·m-³ (mogły więc one negatywnie oddziaływać na środowisko). Dominującymi drobnoustrojami były pleśnie z rodzajów: Alternaria, Aspergillus, Cladosporium, Diplosporium, Mucor, Scopulariopsis. Na terenie oczyszczalni dodatkowo często stwierdzano pleśnie z rodzajów: Absidia, Actinomucor, Botrytis, Chrysosporium, Trichoderma; w otoczeniu obiektu natomiast: Botrytis, Penicillium, Trichoderma i Trichothecium. Drożdże i grzyby drożdżoidalne zazwyczaj stanowiły niewielki procent ogólnej liczby grzybów. W próbkach powietrza pobranych na terenie oczyszczalni drożdże należały do gatunków: Candida sp., Cryptococcus laurentii, Hansenula sp., Pichia sp. oraz Rhodotorula sp., Saccharomyces cerevisiae: w otoczeniu oczyszczalni zaś do: Candida sp., Cryptococcus laurentii, Cryptococcus neoformans, Cryptococcus sp., oraz Trichosporon mucoides.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenie środowiska wodnego pod wływem stosowania gnojowicy na glebie lekkiej i ciężkiej

W pracy przedstawiono wyniki badań zanieczyszczenia wód gruntowych na dwóch dużych obiektach praktycznego nawożenia gleb gnojowicą z ferm trzody chlewnej w Bieganowie (woj. Lubuskie) i Mąkoszycach (woj. Opolskie). Na obydwu obiektach jest prowadzona racjonalna gospodarka gnojowicą, a jej dawki są dostosowane do zapotrzebowania uprawianych roślin na azot. Warunki glebowe na tych obiektach są zdecydowanie różne. W Bieganowie występują słabo przepuszczalne mady ciężkie i średnie, a na polach w Tarnowcu, nawożonych gnojowicą z fermy w Mąkoszycach, zalegają piaski gliniaste. Sposób użytkowania obydwu obiektów jest podobny. Uprawiane tam są głównie zboża i kukurydza. Badania wykazały, że mimo podobnych dawek gnojowicy, zanieczyszczenie wód gruntowych na tych obiektach znacznie się różniło. Na obydwu obiektach wystąpiło zanieczyszczenie wód gruntowych przede wszystkim azotanami i chlorkami. Nawożenie gnojowicą gleb zwięzłych w Bieganowie nie powodowało dużego zanieczyszczenia wód gruntowych i znaczącej zmiany ich jakości. Na glebie lekkiej w Tarnowcu wpływ nawożenia gnojowicą na zanieczyszczenie wody gruntowej zaznaczył się wyraźnie oraz nastąpiła zmiana klasy jej jakości. Dotyczy to zwłaszcza zanieczyszczenia wody azotanami, pogarszającego jej jakość nawet o dwie klasy.  W okresie zimowym na obydwu obiektach wystąpiło znacznie większe zanieczyszczenie wód gruntowych azotanami niż w okresie wegetacyjnym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ rodzaju nawożenia na wartość gospodarczą łąki górskiej

Badania przeprowadzono na łące górskiej w latach 2003-2006. Celem badań była ocena wpływu nawożenia mineralnego, obornikiem i łącznego stosowania obornika z nawozami mineralnymi na kształtowanie się wartości gospodarczej runi łąkowej. Elementami badań były: skład botaniczny runi, jej plonowanie i zdolność retencyjna gleby w odniesieniu do wody. Każdy rodzaj nawożenia wpłynął istotnie na wartość runi łąkowej. Nawożenie mineralne przyczyniło się do ukształtowania runi dobrze plonującej, ale zbyt uproszczonej pod względem gatunków roślin ze znacznym udziałem niepożądanej trawy - perzu właściwego (Elymus repens (L.) Gould). Ruń ta w największym stopniu przyczyniała się do zwiększania zasobów wód podpowierzchniowych. Większą wartością produkcyjną cechowała się ruń ukształtowana pod wpływem nawożenia obornikiem. Dobrze wykorzystywała składniki nawozowe z obornika i była bardziej urozmaicona pod względem składu florystycznego, sprzyjała też zwiększaniu zasobów wód podpowierzchniowych. O ilości zatrzymywanej wody w profilu glebowym decydowała głównie roślinność i warstwa gleby 0-15 cm.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Udział dopływu gruntowego w bilansie wodnym nawadnianych podsiąkowo użytków zielonych w małej dolinie rzecznej

W pracy przedstawiono 4-letnie wyniki badań z lat 2002-2006 nad bilansem wodnym nawadnianego obiektu melioracyjnego. Badania prowadzono na obiekcie Wir, stanowiącym fragment doliny Wiązownicy, w gminie Potworów, w województwie mazowieckim.  Pomiary składników bilansu wodnego: dopływu i odpływu powierzchniowego, opadów, retencji glebowej i powierzchniowej oraz wyniki obliczeń ewapotranspiracji, uzyskane na podstawie danych meteorologicznych i pomiarów plonowania użytków zielonych na obiekcie, umożliwiają oszacowanie dopływu gruntowego do doliny. Wyniki badań świadczą, że w małej dolinie rzecznej jest on bardzo zróżnicowany w poszczególnych latach i występuje głównie w pierwszym odroście traw.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozpuszczalny węgiel organiczny w wodzie z siedlisk pobagiennych na tle temeperatury gleby

W pracy przedstawiono wpływ temperatury gleby oraz opadu atmosferycznego na uwalnianie i wymywanie organicznych związków węgla z gleb torfowo-murszowych do płytkich wód gruntowych. Badania prowadzono w latach 2001-2006 na Torfowisku Kuwasy w basenie środkowej Biebrzy. Stanowiska badawcze zlokalizowano na użytkach zielonych położonych na glebach o średnim stopniu zaawansowania procesów murszowych (MtII). Przedmiotem badań było stężenie rozpuszczalnego węgla organicznego (RWO) w roztworze glebowym pobieranym z głębokości 30 cm oraz wodzie gruntowej z głębokości 60 i 90 cm. Próbki wody z wymienionych warstw profilu glebowego pobierano za pomocą automatycznej stacji polowej, wykorzystującej ceramiczne kubki ssące. Na głębokościach tych mierzono także temperaturę gleby.  Próbki wody gruntowej pobierano również z 5 studzienek zainstalowanych w warstwie utworu organicznego, na głębokość ok. 100 cm. Jedną ze studzienek zlokalizowano na terenie automatycznej stacji, a cztery na innych kwaterach łąkowych torfowiska.  Próbki pobierane za pomocą aparatów ssących pozyskiwano w sposób ciągły przez trzy, cztery tygodnie. Próbki wody gruntowej ze studzienek pobierano co trzy, cztery tygodnie. Stężenie RWO w próbkach zależało od głębokości z jakiej je pobierano. Średnie stężenie RWO było największe w roztworze glebowym - 67 mg·dm-³. W wodzie gruntowej z głębokości 60 i 90 cm wynosiło ok. 40 mg·dm-³. W roztworze glebowym stężenie RWO zmieniało się w ciągu roku oraz było istotnie skorelowane z temperaturą gleby. Największe stężenie RWO występowało od czerwca do listopada, a najmniejsze - w lutym i marcu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stanu ekstensywnie użytkowanych łąk koszonych latem

Badania prowadzono w latach 2010–2013 na łąkach trwałych, położonych w trzech siedliskach: grądowym właściwym, pobagiennym właściwym i pobagiennym łęgowiejącym, uwzględniając następujące sposoby użytkowania: koszenie i usuwanie biomasy, koszenie i pozostawianie biomasy na pokosach, koszenie z rozdrabnianiem i pozostawieniem biomasy na łące oraz brak koszenia. Koszenie odbywało się w pierwszej dekadzie lipca w siedlisku grądowym oraz drugiej dekadzie lipca w siedliskach pobagiennych. We wszystkich badanych siedliskach skoszona i pozostawiona na łące biomasa pogorszyła stopień zadarnienia powierzchni w porównaniu z łąką, z której biomasę zbierano. Nie stwierdzono istotnego zróżnicowania wysokości głównej masy runi w zależności od sposobu użytkowania łąk, z wyjątkiem trzeciego i czwartego roku w siedliskach pobagiennych. W siedliskach grądowym oraz pobagiennym właściwym, w miarę upływu lat badań, zmniejszył się udział traw w runi na korzyść roślinności zielnej (zwiększenie zachwaszczenia). Odmienne zjawisko stwierdzono w siedlisku najbardziej mokrym (pobagiennym łęgowiejącym), w którym udział traw nieco zwiększył się w wyniku rozwoju mozgi trzcinowatej (Phalaris arundinacea L.). Stwierdzono, że pozostawienie skoszonej biomasy na łące w siedlisku grądowym oraz pobagiennym właściwym nie miało negatywnego wpływu na jej plonowanie, natomiast w siedlisku pobagiennym łęgowiejącym znacznie je ograniczało.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie florystyczne i fitosocjologiczne zbiorowisk szuwarowych dolin Ochoży i Bobrówki

W pracy przedstawiono wyniki badań fitosocjologicznych, przeprowadzonych w latach 2005-2007 na obiektach melioracyjnych Ochoża i Bobrówka. Celem badań było określenie zróżnicowania florystycznego zbiorowisk szuwarowych dwóch sąsiednich dolin rzecznych o odmiennych warunkach wilgotnościowych i troficznych. W ramach badań, w zbiorowiskach z klasy Phragmitetea wykonano 95 zdjęć fitosocjologicznych. Na ich podstawie na badanych obiektach zidentyfikowano 22 zespoły szuwarowe z klasy Phragmitetea, w tym 10 zespołów ze związku Phragmition i 12 ze związku Magnocaricion. Wyróżnione asocjacje wytworzyły się na skutek wtórnej sukcesji i charakteryzują się ubogim składem botanicznym. Do najczęściej występujących należą zespoły Phragmitetum australis i Phalaridetum arundinaceae.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka zasobności gleb w gminie Raba Wyżna

Celem pracy była ocena stanu jakościowego gleb zlewni górnej Raby, przeprowadzona na przykładzie gminy Raba Wyżna. Analizy zasobności gleb wykonano w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Krakowie (OSChR). Dotyczyły one fosforu, potasu i magnezu oraz stopnia zakwaszenia gleb wraz z określeniem potrzeb ich wapnowania. W pracy wykorzystano dane pochodzące z gminnego monitoringu gleb, który prowadzono w latach 2005–2008. Łącznie pobrano i przeanalizowano 576 próbek materiału glebowego, pochodzących z użytków rolnych. Stwierdzono, że w ponad 60% próbek występował odczyn bardzo kwaśny lub kwaśny, co wskazuje na potrzebę wapnowania analizowanych gleb. Natomiast próbki o odczynie obojętnym nie przekraczały 10% ogólnej liczby próbek poddanych analizie. Zawartość makroelementów (fosfor, potas, magnez) w badanych glebach były zróżnicowana: od bardzo niskiej do bardzo wysokiej. W ok. 55% przebadanych próbek gleb zawartość fosforu była bardzo niska, a w ponad 50% próbek – bardzo niska zawartość potasu. Natomiast zawartość magnezu w prawie połowie badanych próbkach gleb była wysoka i bardzo wysoka.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Siarka w glebach województwa małopolskiego – ocena zasobności i modelowanie zawartości pierwiastka w glebach

Celem badań było określenie zasobności gleb województwa małopolskiego w siarkę ogółem i siarkę siarczanową oraz zbadanie zależności między zawartością obu form siarki a wartością pH gleb, zawartością części spławialnych, węgla organicznego i azotu ogółem w glebach. Materiał badawczy (100 próbek gleb) pobrano w 2010 r. z terenu województwa małopolskiego. Próbki pochodziły z pól uprawnych, łąk i lasów, z warstwy gleby o głębokości 0–20 cm. Badane gleby zaklasyfikowano w większości do pyłów i glin. Utwory bardzo kwaśne, kwaśne i lekko kwaśne stanowiły 69%. Gleby województwa małopolskiego zawierały 3,1–9,1 g węgla organicznego, 0,31–7,16 g azotu ogółem, 74–1425 mg siarki ogółem i 5,0–172,5 mg siarki siarczanowej w 1 kg s.m. Większość gleb cechowała się niską i średnią zawartością siarki. Zawartość węgla organicznego, azotu ogółem, siarki ogółem i siarki siarczanowej w glebach była z reguły istotnie dodatnio skorelowana. Opracowane na podstawie analizowanych parametrów modele zawartości siarki siarczanowej w glebach wyjaśniały badane zależności w większym stopniu niż modele zawartości siarki ogółem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie ekstensywnego użytkowania łąkowo-pastwiskowego we wdrażaniu zasady cross-compliance na obszarach górskich 2013

Celem pracy była ocena zmian w charakterze i intensywności produkcji rolniczej, a także sposobie gospodarowania na trwałych użytkach zielonych, w kontekście możliwości wdrażania zasad „cross-compliance” – tzw. zasad wzajemnej zgodności – wśród rolników zamieszkujących tereny górskie i gospodarujących w nich. Analizę przeprowadzono dla dwóch zlewni górskich: górnego Dunajca po przekrój w Krościenku oraz górnej Raby po przekrój w Dobczycach. W ostatnich 10 latach, po wejściu naszego kraju do Unii Europejskiej, nastąpiło wyraźne zwiększenie powierzchni łąk. Powierzchnia pastwisk nie uległa większym zmianom, jedynie w wybranych fragmentach zlewni górnego Dunajca nieznacznie wzrosła. Zmniejszyło się pogłowie zwierząt gospodarskich, których obsadę zredukowano o kilkaset procent, co ograniczyło poziom nawożenia. Poprawiła się również jakość wód powierzchniowych w badanych zlewniach. Uwarunkowania te korzystnie wpływają na implementację zasady wzajemnej zgodności, która od 2009 roku jest wprowadzana w naszym kraju. Producenci rolni są zobligowani do przestrzegania jej wymogów w swoich gospodarstwach, a niskonakładowy charakter produkcji i duży udział trwałych użytków zielonych w strukturze użytków rolnych oraz dobra jakość wód powierzchniowych ułatwia im to zadanie, szczególnie w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ 20-letniego użytkowania łąk pobagiennych na zmianę niektórych właściwości fizyczno-wodnych gleb oraz kształtowanie się zbiorowisk roślinnych

W wyniku odwodnienia melioracyjnego siedlisk bagiennych następują zmiany właściwości gleb, warunków wodnych, a także zmiany w fitocenozach tych ekosystemów. W Polsce zmiany te występują na dużych obiektach łąk murszowiskowych, na których z wielu powodów zaniechano użytkowania. W celu określenia tych zmian w latach 1986-2006 zbadano warunki glebowe i skład gatunkowy fitocenoz na obiekcie pobagiennym Supraśl Górna, położonym w górnym odcinku rzeki Supraśl. Badania przeprowadzono w różnych warunkach siedliskowych - na glebach torfowo-murszowych: głębokich, średnio głębokich i płytkich. Zbadano zmiany gęstości objętościowej i popielności tych gleb. Największe zmiany nastąpiły w płytkich glebach torfowo-murszowych MtIIc60pl i polegały na zagęszczeniu masy torfowej. W zbiorowiskach roślinnych na tych glebach nastąpiło zmniejszenie liczebności gatunków. Na słabo zmurszałych głębokich i średnio głębokich glebach torfowo-murszowych zbiorowiska roślinne były dość stabilne i charakteryzowały się dużą różnorodnością gatunkową.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany rozmieszczenia gniazd tarłowych troci wędrownej (Salmo trutta m. trutta L.) pod wpływem działalności człowieka na przykładzie rzeki Gowienicy

W pracy przedstawiono wyniki ewidencji gniazd tarłowych troci wędrownej (Salmo trutta m. trutta L.) w sezonie badawczym 2016–2017 w rzece Gowienicy (woj. zachodniopomorskie). Odcinek objęty badaniami obejmował fragment cieku od jego ujścia do Zalewu Szczecińskiego aż do progu piętrzącego znajdującego się w pobliżu miejscowości Łoźnica, przez który ryby nie są w stanie przepłynąć w górę rzeki. Kopce tarłowe ryb szczegółowo opisano, podając ich rozmiary i lokalizację GPS. Wyniki porównano z uzyskanymi w badaniach przeprowadzonych w ubiegłych latach na tym odcinku oraz z obserwacjami przeprowadzonymi na innych ciekach. Wykazano postępujące zmiany jakościowe i ilościowe kopców tarłowych i terenów tarłowych w poszczególnych sezonach w Gowienicy oraz w porównaniu z innymi ciekami. Za najważniejszą przyczynę malejącej liczby tarlisk oraz terenów tarłowych uznano działalność człowieka.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przebieg zmian aktywności dehydrogenaz w glebie zanieczyszczonej benzyną poddanej biostymulacji selenem i siarczanem (VI) amonu w różnych proporcjach

Celem pracy było określenie zmian aktywności dehydrogenaz w glebie zanieczyszczonej benzyną (1% wagi gleby), poddanej biostymulacji dwoma czynnikami: siarczanem (VI) amonu w dawkach 0,15; 1,50 i 15,00 mmol·kg<sup>-1</sup>, który w założeniu był podstawowym źródłem siarki, a ponadto wzbogacał glebę w azot, oraz selenem na dwóch stopniach utlenienia (IV i VI), w ilości 0,05 mmol·kg<sup>-1</sup>. Jest to pierwiastek tworzący analogi związków siarki, jak również czynnik wpływający na aktywność niektórych enzymów oksydoredukcyjnych. Proporcje zostały dobrane tak, by stosunek S:Se wyniósł 3:1; 30:1 i 300:1. Analizowano zmianę aktywności dehydrogenaz glebowych oraz pH<sub>KCI</sub>. Pomiary wykonano w 1., 7., 14., 28. i 56. dniu doświadczenia. Analizy wykazały stymulujący wpływ benzyny na aktywność dehydrogenaz w 1. dniu doświadczenia. Efekt ten zwiększał się ze wzrostem ilości wprowadzonego siarczanu (VI) amonu. W kolejnych terminach pomiarów wprowadzenie dużych dawek (15 mmol·kg<sup>-1</sup>) siarczanu (VI) amonu wraz z selenem niekorzystnie wpływało na aktywność dehydrogenaz w glebie zawierającej benzynę, natomiast mniejsze dawki (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> miały głównie stymulujący wpływ. Ponadto zaobserwowano, że aktywność dehydrogenaz w większości terminów analiz stymulowała jednoczesna obecność w glebie (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> i Se na stopniu utlenienia (IV). Wynika z tego, że zastosowanie biostymulacji siarczanem (VI) amonu wraz z selenem (IV), w odpowiednich proporcjach może być wykorzystane do rekultywacji gleb zanieczyszczonych związkami ropopochodnymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ poziomu wody gruntowej i wilgotności gleby piaszczystej na roczne przyrosty biomasy wierzby wiciowej w świetle badań lizymetrycznych

Badano w latach 2009–2012 zależność między plonem wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) a głębokością zwierciadła wody gruntowej na stacji lizymetrycznej w Falentach na czarnej ziemi zdegradowanej. Zwierciadło wody w lizymetrach w sezonie wegetacyjnym IV–X utrzymywano na stałym poziomie 30, 100 i 170 cm poniżej powierzchni gruntu. Corocznie zastosowano takie same dawki nawożenia, jak w otoczeniu, tj. 50 kg&#183ha-&#185 N, 30 kg&#183ha-&#185 P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> i 70 kg&#183ha-&#185 K<sub>2</sub>O. W lizymetrach mierzono wilgotność gleby, przyrost biomasy oraz plon końcowy.
Badania wykazały istotny wpływ głębokości zwierciadła wody gruntowej oraz warunków pogodowych roku na plon wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) w pierwszych dwóch latach uprawy. W warunkach położenia zwierciadła wody gruntowej na głębokości 30 cm (wariant A), stwierdzono istotnie mniejszy plon w porównaniu z pozostałymi wariantami (B – 100 cm i C – 170 cm). Nie wykazano istotnej różnicy w rocznych przyrostach biomasy wierzby między wariantami B i C. Badania lizymetryczne wykazały również, że wraz z wiekiem rośliny następuje zmniejszenie zależności plonu wierzby od warunków wodnych oraz zmniejszenie plonu. W latach 2011 i 2012 nie stwierdzono istotnej różnicy między plonami we wszystkich wariantach poziomu wody gruntowej. W warunkach ustabilizowanego zwierciadła wody gruntowej i stałej pokrywy roślinnej osłaniającej glebę, wahania opadów w badanym okresie nie miały istotnego wpływu na zmienność uwilgotnienia gleby.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowoczesne formy turystyki szansą zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich Podkarpacia

Celem pracy było przedstawienie wybranych dobrych praktyk, prowadzonych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, oferowanych przez kwaterodawców oraz inne instytucje działające na Podkarpaciu, w celu zwiększenia atrakcyjności oferty turystycznej. Opisano wybrane przykłady turystyki zrównoważonej: bezpośrednio związanej z gospodarstwem rolnym (zagrody edukacyjne); aktywnej krajoznawczo-kulturowej, opartej na zasobach etnograficznych (skanseny, muzea w dworkach lub chałupach chłopskich) i sprzężonej z dziedzictwem przyrodniczym (ekomuzea); kulinarnej, promującej produkty oparte na lokalnych surowcach, często już zapomnianych (serwatka) lub mało popularnych (wołowina), oraz unikatowy produkt związany z astroturystyką. Z analizy asortymentu produktów turystycznych wynika, że w obliczu wzrastającej konkurencji sukcesywnie zwiększa się liczba ofert turystyki zrównoważonej, mająca nowatorski program, zgodny z oczekiwaniami świadomego klienta (np. zagrody edukacyjne, ekomuzea, astroturystyka, imprezy kulturalne promujące tradycyjne potrawy). W tworzenie zrównoważonego produktu turystycznego zaangażowanych jest wielu mieszkańców podkarpackich wsi, zrzeszonych w różnych organizacjach (np. Koła Gospodyń Wiejskich, Lokalne Grupy Działania) lub osoby indywidualne (np. właściciele gospodarstw agroturystycznych).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenie składników nawozowych w wodzie do nawodnień i do picia w Falentach

W latach 1991–2001 prowadzono systematyczne badania stężenia składników nawozowych w wodzie do nawodnień i do picia z ujęć w Falentach. Wodę do nawodnień ujmowano z Cieku Wschodniego spod Laszczek, którego część wody pochodzi z objętych ochroną źródlisk, a w dolnym biegu jest pod wpływem intensywnych upraw ogrodniczych oraz osiedli wiejskich. W latach objętych badaniami obserwowano około dwukrotne zwiększenie stężenia azotu azotanowego i fosforanów w tym cieku, co świadczy o jego postępującej eutrofizacji. Natomiast stężenie azotu amonowego zmniejszyło się w tym czasie. Nie obserwowano żadnego trendu zmian stężenia pozostałych oznaczanych składnikach – chlorków, sodu, potasu, magnezu i wapnia. W Zakładzie Chemii Gleby i Wody IMUZ próbkami odniesienia jest woda bieżąca z kranu z ujęcia wody do picia na głębokościach 20 i 36 m w Falentach. W czasie siedmiu lat wykonywania analiz stwierdzono, że stężenie azotu azotanowego w tej wodzie zmniejszyło się, zaś stężenie azotu amonowego, fosforanów i chlorków pozostawało bez większych zmian.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka