rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Świecka architektura ryglowa w Europie – skarbnica oryginalnych zewnętrznych form zdobniczych

Artykuł traktuje o malowniczości domów ryglowych, które mimo upływu czasu są nadal dowodem niezwykłego kunsztu nieznanych rzemieślników i fascynują nawet w otoczeniu architektury monumentalnej. Przedstawione formy dekoracyjne reprezentują różnorodne techniki zdobienia. Są wśród nich zarówno dekoracje płaszczyzn, takie jak Kratzputz czy Wandmalerei, jak i dekoracje ciesielskie. Synergia techniki, rzemiosła i sztuki przekształciła konstrukcję w oryginalny ornament, wzbogacany specyficzną rzeźbą. Wart uwagi jest kamuflaż z łupków, drewna, tynku. Przedstawione przykłady potwierdzają, że formy zdobnicze architektury ryglowej są wartościowym i ważnym dziedzictwem europejskiej kultury.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kapitele pilastrów kaplicy Hathor ze świątyni Dżeser achet Totmesa III w Deir el-Bahari

Artykuł poświęcony jest kapitelom hathoryckim pochodzącym z kaplicy Hathor świątyni Dżeser achet wzniesionej przez Totmesa III w Deir el-Bahari. Fragmenty kapiteli hathoryckich zostały odkryte przez E. Naville’a oraz H.R. Halla w obrębie świątyni Mentuhotepa II w latach 1903–1907 w trakcie amerykańskiej ekspedycji Egypt Exploration Fund. Właściwa interpretacja odnalezionych fragmentów kapiteli była możliwa dopiero po odkryciu świątyni Totmesa III przez prof. Kazimierza Michałowskiego w 1962 r. oraz po wykopaliskach w latach 1962–1967 pod częściowym kierownictwem prof. Jadwigi Lipińskiej. Trwająca obecnie misja Totmesa III pod kierownictwem dr Moniki Dolińskiej swoim zakresem obejmuje badania egiptologiczne, architektoniczne oraz prace konserwatorskie. Ponieważ zachowane fragmenty kapiteli hathoryckich nigdy nie zostały zinwentaryzowane, w trakcie prac podjęto decyzję o przeprowadzeniu ich szczegółowej dokumentacji. Do tego celu wykorzystano technikę fotoskanowania, która pozwala na tworzenie wirtualnych, trójwymiarowych kopii obiektów w oparciu o serię odpowiednio wykonanych fotografii. Pozwoliło to na stworzenie swoistej, wirtualnej anastylozy. W rekonstrukcji wykorzystano dotychczasowe ustalenia prof. Lipińskiej na temat proporcji kapitelu. Stworzona rekonstrukcja przedstawia bardzo prawdopodobne proporcje kapiteli hathoryckich z kaplicy. W trakcie przeprowadzonej dokumentacji potwierdzono i w niniejszym artykule zobrazowano pewne fakty na temat architektury kaplicy, które przez prof. Lipińską są jedynie opisane w publikacji na temat świątyni Totmesa III.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza wpływu wieżowca Sky Tower na krajobraz Wrocławia z zastosowaniem metody VIS

W artykule omówiono badania dotyczące analizy wpływu wieżowca Sky Tower na krajobraz Wrocławia. Zostały one przeprowadzone z zastosowaniem komputerowej metody Visual Impact Size (VIS), opracowanej pod kierunkiem pierwszego autora artykułu. Metoda ta umożliwia geometrycznie jednoznaczne rozpoznanie zakresu i siły oddziaływania wizualnego dominanty. Im obiekt jest wyższy, tym w oczywisty sposób większy jest jego wpływ na krajobraz. W ślad za tym rośnie jego znaczenie jako elementu kształtującego wizerunek miasta. Obszar analiz VIS objął znaczną część Wrocławia (89 km<sup>2</sup>), co pozwoliło na obserwacje zarówno bliskiego, jak i dalekiego pola ekspozycji. Sky Tower w wewnętrznych widokach (z ulic, placów) jest stosunkowo słabo eksponowany, nie został też odpowiednio silnie osadzony w strukturze miasta. Jak wykazały analizy VIS, obiekt jest najlepiej widoczny w odległych panoramach z zachodu i południa, w których Sky Tower stanowi główny wertykalny motyw przyciągający wzrok. To właśnie w dalekich widokach wieżowiec staje się nowym symbolem Wrocławia, wzmacniającym wizerunek miasta. Analizy VIS zostały wykonane z wykorzystaniem danych ze skaningu lotniczego LiDAR: cyfrowego modelu terenu (DTM/NMT) i cyfrowego modelu pokrycia terenu (DSM/NMPT) oraz z wykorzystaniem specjalistycznego oprogramowania opracowanego przez autorów.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ocena funkcjonowania budynku – rozumienie korzyści i ryzyka dla zaangażowanych stron. Lekcje dla Polski płynące z doświadczeń brytyjskich

Ocena funkcjonowania budynków (BPE) jest przedsięwzięciem zespołowym. Badania takie potencjalnie mogą dostarczyć wiedzę ułatwiającą doskonalenie środowiska zbudowanego, co jest ważne w czasie szybko rosnących oczekiwań względem budynków. Jednak ich potencjał może zostać uwolniony, tylko jeśli uda się zapewnić dobrowolne zaangażowanie kluczowych grup interesariuszy, a ich potrzeby i oczekiwania są odzwierciedlone w prowadzonych badaniach. Ten artykuł jest krytyczną reﬂeksją na procesem wprowadzania BPE do kręgu zainteresowania przemysłu budowlanego w Wielkiej Brytanii. Autorka jest przekonana, że wnioski wyciągnięte z tamtego kontekstu stanowią cenny wzorzec, który może być wykorzystany w Polsce, pomimo wszelkich różnic pomiędzy oboma krajami. Określiła więc podstawowe korzyści i ryzyko, jakie poszczególni interesariusze mogą łączyć z własnym udziałem w badaniach. Wymieniła odpowiednie elementy badań BPE zabezpieczające uzyskanie korzyści i ograniczające wystąpienie ryzyka. Ich nazwanie uzasadnia konieczność rozumienia badań jako procesu całościowego, którego wszystkie elementy mają ważną rolę do odegrania.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wspólny grunt: architektura – natura – człowiek

XIII Weneckie Biennale w 2012 r. pokazało nowy sposób postrzegania architektury jako elementu przestrzeni publicznej – „wspólnego gruntu”. Taki sposób myślenia o architekturze zapisać można we wzajemnej relacji współtworzenia zbudowanej z trzech elementów, jakimi są architektura, natura i człowiek. Projektowanie zrównoważone zapewnia harmonijne współkreowanie i użytkowanie przestrzeni. Konsekwencje rozwijania tej idei widoczne są już dziś w kompozycji architektonicznej i urbanistycznej przestrzeni publicznej miast. Elementy natury stanowią coraz częściej nie tylko budulec, ale także pretekst do tworzenia społeczności lokalnej, której celem staje się troska o przyrodę.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Strukturalna innowacyjność w pracach Stefana du Château: od metalowych kratownic do ram przestrzennych

Polski inżynier Stefan du Château, który rozpoczął swoje badania w Paryżu niedługo po II wojnie światowej, był jednym z pionierów rozwoju lekkich struktur w myśli architektonicznej XX w. W niniejszej pracy przedstawiono ewolucję struktur przestrzennych na przykładach jego projektów i pokazano, jak opracowane przez niego systemy wpłynęły na nową architekturę.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Od wsi do miasta. Sobótka jako przykład rozplanowania średniowiecznego założenia targowego na Śląsku

Artykuł poświęcony jest rozplanowaniu jednej z wcześniejszych lokacji wiejskiej na Śląsku. Była to jedna ze wsi będących w uposażeniu klasztoru kanoników reguły św. Augustyna. Na odtworzenie jej planu pozwoliło prześledzenie dotychczasowych wyników badań historycznych, architektonicznych i archeologicznych. Istotna była analiza lokalizacji najstarszych zabudowań, dostępnych map i materiałów ilustracyjnych. Przedstawiony w pracy plan Sobótki odzwierciedla założenie z 1. ćwierci XIII w. Na jej układ miało wpływ również ukształtowanie terenu. Do wyznaczenia pierwotnych działek autorka wykorzystała ówczesne jednostki miary. W średniowieczu wieś ta miała kształt trapezu. Zastosowano w niej szczególny model parcelacji. Działki siedliskowe miały szerokość 1 sznura (47,1 m) i przypuszczalną długość 2 sznurów. Uzyskany schemat wskazuje na jednorazową akcję lokacyjną i pomaga w zrozumieniu kompozycji wsi tamtego okresu. Miejscowość ta należy do grupy założeń starszego typu z wydłużonym placem targowym. Uzyskanie przez Sobótkę praw miejskich w 1399 r. nie wpłynęło znacząco na zmianę jej zarysu i kierunku rozwoju.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyścig desperatów. Optymalizacja drogi do przystanku autobusowego na przykładzie wybranego terenu peryferyjnego w Krakowie

W postępującym i często niekontrolowanym procesie rozlewania się miast bezpieczeństwo niechronionych uczestników ruchu drogowego schodzi na dalszy plan w imię maksymalizacji zysków inwestorów. Trudności, z jakimi spotykają się na co dzień piesi, rzadko kiedy przebijają się do świadomości władz lokalnych. Głównym celem przedstawionego w tym artykule projektu jest stworzenie koncepcji narzędzia identyfikującego problemy związane z przemieszczaniem się w przestrzeni rzeczywistej. Na obszar badawczy została wybrana jedna z peryferyjnych dzielnic Krakowa. W celu zebrania potrzebnych danych wykorzystano metodę wywiadu środowiskowego w połączeniu z sondażem wykonanym w formie badania ankietowego. W artykule opisano symulację wyboru optymalnej drogi prowadzącej na przystanek autobusowy przy jednoczesnej identyfikacji barier architektonicznych i infrastrukturalnych. Wyniki symulacji wykorzystano w tworzeniu koncepcji wspomnianego narzędzia, które uwzględniając dalszy rozwój projektu, mogłoby stać się pożytecznym elementem w eksploracji przestrzeni w rękach planistów. Istotnym założeniem projektu jest możliwość partycypacji lokalnej społeczności w kreacji prototypu badawczego.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Gra przestrzenna w kształtowaniu struktury mieszkaniowej

W artykule zaprezentowano grę przestrzenną o nazwie Parcelacja kubaturowa, która została opracowana na potrzeby projektu dyplomowego S’lowtecture: struktura mieszkaniowa. Gra jest algorytmem, który pozwala na generowanie wariantowych układów jednostek mieszkaniowych oraz ich osadzenie w bloku urbanistycznym. Jej zasady samoorganizują przestrzennie strukturę, gwarantują dostęp jednostek mieszkaniowych do niezbędnej infrastruktury, a mieszkańcom zapewniają możliwość indywidualizacji domostwa i jego elastycznego dopasowania do aktualnych potrzeb. Parcelacja kubaturowa jest próbą stworzenia algorytmu zarządzającego strukturą mieszkaniową, który ma na celu eliminację blokad, konfliktów i innych niekorzystnych zjawisk przestrzennych. Jednocześnie jego zadaniem jest pozostawienie mieszkańcom jak największej niezależności w tworzeniu jednostek mieszkaniowych. Artykuł stanowi szczegółowy opis zasad Parcelacji kubaturowej oraz symulacji przeprowadzonej na fragmencie struktury mieszkaniowej.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Aporie architektury, czyli spór między ideą a materią dzieła

Artykuł odnosi się do problematyki definiowania architektury. Za pomocą przedstawienia relacji pomiędzy ideą a materią dzieła wydaje się możliwe wskazanie pewnej wymiennej zależności mówiącej o pochodzeniu formy w sztuce architektonicznej. Celem artykułu nie jest wskazanie, co decyduje o powstaniu budowli, lecz dywagacja (poparta historycznymi przykładami), co jest ważniejsze dla architekta – idea czy materia dzieła. Wysnucie wniosków autor pozostawia czytającemu.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Edukacja przez naturę. Ekologiczne place zabaw dla dzieci – geneza

Ekologiczne place zabaw dla dzieci powstały jako kolejny etap rozwoju formy zorganizowanej rekreacji dzieci, dostępnych dla ogółu społeczeństwa. Ich geneza wiąże się z jednej strony z pojawieniem się i rozwojem pojęcia rozwoju zrównoważonego, rozpropagowania pojęcia ekologii i wszelkich idei, w tym związanych z edukacją, bazujących na nim. Stwierdzenie jednak, że ekologiczne place zabaw wywodzą się tylko i wyłącznie z nurtu architektury „eko”, projektowania świadomego społecznie, byłoby znacznym spłycaniem problemu. Na powstanie nowej formy placów ekologicznych miały wpływ doświadczenia znacznie wcześniejsze niż samo ogłoszenie konwencji w Rio de Janeiro. Należą do nich doświadczenia II wojny światowej i architektura czasów wojennych, lecz również rozwój psychologii poznawczej i świadomość procesu psychologicznego rozwoju człowieka w ciągu jego życia. W artykule przedstawiono analizę aktualnego stanu badań nad kształtowaniem formalnym i treściowym placów zabaw dla dzieci na świecie i w Polsce. Ich rozwój doprowadził współcześnie do wytworzenia formy ekologicznych placów zabaw. Praca ukazuje również wiele zjawisk, które przyczyniły się do stworzenia pewnych ogólnoświatowych tendencji w formalnym kształtowaniu przestrzeni dla dzieci powiązanych z nurtem projektowania proekologicznego.

Czasopismo: Architectus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przestrzenne zróżnicowanie wskaźników litologicznych i geochemicznych w obrębie reliktów domostwa na stanowisku archeologicznym kultury Vatya z epoki brązu w Kakucs-Turján (Węgry)

W artykule przedstawiono wyniki badań litologicznych i geochemicznych podłoża badanego wykopaliskowo fragmentu osady z epoki brązu ludności kultury Vatya, w Kakucs-Turján, Węgry. Wyniki badań dowodzą zróżnicowania przestrzennego cech litologicznych (wskaźników uziarnienia) i geochemicznych badanego obszaru. Jest ono efektem kierunków i intensywności użytkowania badanej strefy (zajmowanej przez obiekt mieszkalny) oraz oddziaływania procesów podepozycyjnych, szczególnie spłukiwania. W badaniach geochemicznych w niektórych częściach obiektu mieszkalnego potwierdzono ich intensywne użytkowanie gospodarcze. Największe nagromadzenie fosforu odnotowano na zewnątrz chaty, w pobliżu wejścia.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ewolucja środowiska w rynnie jeziora Jasień w obrazie palinologicznym i zmian fauny Cladocera

Na obszarze rynny jeziora Jasień zlokalizowano cztery stanowiska, dla których wykonano analizę palinologiczną
i analizę szczątków Cladocera. Celem badań było odtworzenie przemian środowiska przyrodniczego na tym terenie.
Rdzenie, z których pobrano próby do analiz, składały się głównie z osadów typu gytia i torf. Próbki do analiz wykonywano
według standardowych procedur. Do obróbki danych liczbowych wykorzystywano program POLPAL. Otrzymane wyniki palinologiczne
umożliwiły odtworzenie historii roślinności badanego terenu począwszy od okresu borealnego, a analiza
szczątków Cladocera dostarczyła informacji o fazach rozwoju części zbiornika jeziornego Obrowo Duże.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Morfologia i budowa geologiczna rynny jeziora Jasień

Rynna jeziora Jasień to największa rynna polodowcowa wschodniej części lobu bytowskiego fazy pomorskiej
ostatniego zlodowacenia. Geologiczne prace badawcze wykonywane na tym obszarze na potrzeby realizacji arkusza Pomysk
Wielki Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski w skali 1:50 000 doprowadziły do rozpoznania skomplikowanej budowy
podłoża osadów czwartorzędowych. Wmiejscu współczesnej rynny jeziora Jasień od zlodowacenia sanu poprzez kolejne zlodowacenia
istniała rynna lodowcowa. Krawędzie ograniczające to kopalne obniżenie były reprodukowane w morfologii terenu w
czasie zlodowaceń środkowopolskich i zlodowacenia wisły.Ważną rolę w historii geologicznej Pomorza odegrał obszar wyniesionego
do ponad 100mn.p.m. stropu utworów neogenu, znajdujący się obecnie pod obszarem bawernickiej wysoczyzny polodowcowej,
której powierzchnia przekracza rzędną 200 m n.p.m. Przebiegał tędy lododział pomiędzy lobem Odry i lobem
Wisły fazy pomorskiej ostatniego zlodowacenia.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena tendencji współczesnej ewolucji wybranego fragmentu koryta dolnego Bugu na podstawie materiałów kartograficznych i teledetekcyjnych

W artykule przedstawiono ocenę tendencji zmian morfologii strefy korytowej Bugu na odcinku między 12. a 22. km rzeki (Dolina Dolnego Bugu). Analizę wykonano w środowisku GIS na podstawie porównania materiałów kartograficznych i teledetekcyjnych z okresu od 1891 do 2013 r. Poprzez morfologię strefy korytowej rozumiano przebieg koryta (jego układ w planie) oraz układ wypełnionych wodą form – głównie zanikających koryt bocznych, rynien erozyjnych przepływów wezbraniowych oraz starorzeczy w proksymalnej części równi zalewowej.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie ArcNEO do oceny przejawów neotektoniki na przykładzie zlewni górnego Wieprza (Roztocze, środkowo-wschodnia Polska)

W opracowaniu zaprezentowano schemat działania narzędzia ArcNEO, zwiększającego funkcjonalność programu ArcGIS 10.1 i pozwalającego na typowanie obszarów względnie mobilnych tektonicznie. Narzędzie ArcNEO działa w oparciu o dane wektorowe (granice zlewni poszczególnych rzędów, wybrane profile poprzeczne zlewni, dla których wyznacza się wartości wskaźnika Vf, szerokość dna doliny) oraz cyfrowy model wysokościowy (CMW). Generuje ono parametry zlewni oraz trzy grupy wskaźników: dwie (wysokościowe i powierzchniowe) opisujące parametry zlewni oraz jedną (liniową) – opisującą cechy form rzeźby w zlewniach. Wielkości wskaźników są podstawą do oszacowania młodej mobilności tektonicznej. Działanie narzędzia ArcNEO przedstawiono na przykładzie zlewni górnego Wieprza, położonej na lubelskim obszarze wyżynnym. Opracowana aplikacja może być stosowana do wskazywania obszarów względnie aktywnych/nieaktywnych tektonicznie w innych regionach o stosunkowo jednorodnej budowie geologicznej, a także do określania charakterystyk fizjograficznych zlewni.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka środowisk depozycyjnych Jeziora Czechowskiego i jego otoczenia

W artykule przedstawiono przegląd badań nad morfogenezą misy jeziornej Jeziora Czechowskiego na Pojezierzu Starogardzkim. W dostępnych odsłonięciach, wkopach i wierceniach o nienaruszonej strukturze przeprowadzono analizę sedymentologiczną osadów glacjofluwialnych,
glacjolimnicznych, limnicznych i stokowych. Wyniki tej analizy uzupełniono rezultatami kartowania geologicznego i geomorfologicznego. W efekcie
przeprowadzonych prac stwierdzono, że misa jeziora założona jest w głębokiej rynnie subglacjalnej, która do początku allerødu zakonserwowana była
bryłami martwego lodu. Ich wytopienie doprowadziło do powstania zróżnicowanej morfologii dna rynny. W najgłębszych miejscach, dzięki ograniczonej miksji, były warunki do zachowania rocznej laminacji osadów dennych. Sedymentacja osadów glacjofluwialnych w otoczeniu rynny była bardzo
zróżnicowana i w wielu miejscach wskazuje na warunki przepływu nadkrytycznego. W przypowierzchniowej warstwie osadów sandrowych stwierdzono
ślady zapisu procesów mrozowych (gleby mrozowe) oraz wytrącenia węglanowe wskazujące na występowanie warunków peryglacjalnych po zaprzestaniu przepływu proglacjalnego. Osady limniczne są również zróżnicowane w zależności od cech morfometrycznych basenu sedymentacyjnego, a przede
wszystkim od głębokości ich depozycji. Osady stokowe pochodzą w większości z ostatnich dwustu lat, a ich depozycja nastąpiła wskutek działalności
gospodarczej człowieka.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Deformacje osadów kenozoicznych w zachodniej ścianie odkrywki Koźmin KWB „Adamów”

Deformacje osadów kenozoicznych w odsłonięciu w Koźminie znajdują się pomiędzy drugim poziomem nadkładu a poziomem eksploatacyjnym. Wśród zaburzeń wyróżniono mezostruktury o wielkości od kilkunastu do kilku metrów oraz drobne struktury deformacyjne o rozmiarach od kilku do kilkudziesięciu centymetrów. Pomiary strukturalne zostały zestawione w formie sferycznych diagramów wraz z rekonstrukcją kierunku lokalnego nacisku lądolodu. Analiza lokalnych pól naprężeń w oparciu o pomiary orientacji i wergencji struktur deformacyjnych pozwoliła wyznaczyć kierunki głównego nacisku (transportu glacitektonicznego) skierowanego z NNE–NE ku SSW–SW w przedziale azymutów 5–42°. Analizowane struktury deformacyjne związane są z nasunięciem lądolodu zlodowacenia Odry.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza sedymentologiczna osadów denudacyjnych w niszy niwalnej w krawędzi Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej

W artykule przedstawiono analizę litofacjalną osadów budujących niszę niwalną, wykształconą na południowym zboczu Pradoliny Toruńsko-Eberswaldziej i dokonano ich interpretacji genetycznej. Cechy morfometryczne formy (długość, szerokość, spadki zboczy) obok cech litofacjalnych stanowiły podstawę do zaklasyfikowania badanej niszy do grupy nisz niwalnych. Ponadto wykazano, że procesy soliflukcji i spłukiwania uznać można za dominujące w rozwoju analizowanej formy.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wybrane analizy geoinformacyjne w badaniach związków budowy geologicznej z rzeźbą terenu Obniżenia Chabówki-Jordanowa

W pracy przedstawiono wyniki badań związków budowy geologicznej z rzeźbą terenu na obszarze Obniżenia Chabówki-Jordanowa. W badaniach tych wykorzystano oprogramowanie GIS oraz narzędzia, jakie ono oferuje, a także metody teledetekcyjne. Zastosowano również metodę lineamentów na bazie interpretacji zapisu cyfrowego modelu wysokościowego. Badany teren mający pogórską morfologię jest wyraźnie obniżony w stosunku do otaczających go pasm Beskidów, czego dowodzą mniejsze wysokości wzniesień oraz wartości wysokości względnych. Jest to związane z tektoniką podłoża. Decyduje ona o tym, że w obrębie Obniżenia Chabówki-Jordanowa mamy do czynienia z zapadliskiem śródgórskim. Przeprowadzone analizy pozwoliły na stwierdzenie, że grzbiety na tym terenie uformowane są przede wszystkim w gruboławicowych piaskowcach formacji magurskiej, a obniżenia i doliny w utworach starszych reprezentowanych przez łupki i kompleksy piaskowcowo-łupkowe. Kierunek przebiegu głównych grzbietów oraz części dolin w większości dowiązuje do kierunków głównych struktur fałdowych. Wyznaczone lineamenty na ogół pokrywały się z uskokami w terenie. Metoda ta pozwoliła na stwierdzenie, że część dolin rzecznych wykorzystuje uskoki poprzeczne.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Glacitektonika krawędziowa w dolinie Wisły a dynamika wód podziemnych

Wypiętrzenia glacitektoniczne zbudowane z iłów plioceńskich spotykane w strefach krawędziowych dolin rzecznych tworzą często pionowe, praktycznie nieprzepuszczalne bariery, ograniczające kontakt hydrauliczny struktur wodonośnych wysoczyzny z aluwialnym poziomem wód podziemnych w dolinie. W artykule przedstawiono znaczenie wypiętrzenia strukturalnego Wólki Mlądzkiej w kształtowaniu warunków krążenia wód podziemnych piętra czwartorzędowego oraz jego roli jako naturalnej geologicznej bariery ograniczającej rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń. Rozwiązanie postawionego w pracy problemu badawczego wymagało zastosowania metody modelowania numerycznego. Do obliczeń numerycznych przepływu wody podziemnej użyto aplikacji Modflow 2005 wchodzącej w skład pakietu Visual Modflow 2009.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku