rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przywódcy, partnerzy, przeciwnicy – wizerunek polityków w multimodalnych metaforach publicystycznych

Przedmiotem analizy są wizualno-werbalne przenośnie publicystyczne, które widnieją na okładkach polskich tygodników opinii. Dzięki walorowi naoczności to właśnie figury wizualno-werbalne pozwalają najłatwiej (i najszybciej) uchwycić powtarzalne sposoby ujmowania świata polityki oraz charakterystyczne cechy przenośni publicystycznych. Analizując wybrane metafory multimodalne, które odnoszą się do politycznych przywódców, partnerów i przeciwników, ukazujemy świat polityki jako pewną strukturę (na którą składa się wymiar wertykalny, czyli relacja nadrzędności i podrzędności oraz wymiar horyzontalny, czyli podział sceny politycznej na różne strony i ugrupowania). W analizowanych przenośniach polityka jest też ukazywana jako przestrzeń akcji (rywalizacji i widowiska), której głównymi uczestnikami – w warunkach demokracji parlamentarnej – są czołowi przedstawiciele najważniejszych partii. W omawianych metaforach uwidaczniają się także główne cechy przekazów prasowych, które mają przykuwać uwagę odbiorcy słowem i obrazem oraz pomysłowym ujęciem podejmowanych tematów. Zebrany materiał potwierdza i dopełnia wnioski formułowane przy analizie językowych przenośni publicystycznych (jako sposobu ujmowania tego, co mniej konkretne, środka pozyskiwania uwagi odbiorcy i kształtowania społecznych przekonań oraz wykładnika utrwalanego obrazu świata).

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Andrzej Radzimiński: Kontakty duchowieństwa ze Stolicą Apostolską. Obraz życia średniowiecznego kleru w dokumentach Penitencjarii Apostolskiej. Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Toruńskiego, 2020, ss. 244

Andrzej Radzimiński: Kontakty duchowieństwa ze Stolicą Apostolską. Obraz życia średniowiecznego kleru w dokumentach Penitencjarii Apostolskiej. Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Toruńskiego, 2020, ss. 244

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„Proceres et primates Regni Poloniae”. W związku z książką Dariusza Wróbla: Na pierwszym planie. Możni i szlachta polska wobec bezkrólewia po śmierci Ludwika Andegaweńskiego. Lublin, Wydawnictwo UMCS, 2020, ss. 586

Wróbel Dariusz: Na pierwszym planie. Możni i szlachta polska wobec bezkrólewia po śmierci Ludwika Andegaweńskiego. Lublin, Wydawnictwo UMCS, 2020, ss. 586

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Synergia epistemologiczna na przykładzie wybranych zagadnień semiotyki znaku językowego w retrospektywie

Przedmiotem artykułu jest studium synergii epistemologicznej w domenie semiotyki znaku językowego na przykładzie niektórych aspektów semiotycznego wymiaru dzieła językoznawców, często przesłanianego przez ich bardziej spektakularne teorie językoznawstwa formalnego. Badanie wpisuje się w kanon semiotyki językoznawczej, rozwijany od wielu lat w pracach Zdzisława Wąsika (np. 1996, 2017). Do bazy analitycznej wybrałam omówienia dwojakiego rodzaju: zarówno przykłady dzieł językoznawców mniej popularnych wśród polskojęzycznej akademii (na przykład Yishai Tobin, Julia Kristeva), jak i przykłady myśli naukowców bardzo znanych, ale rozważanych z nietypowej perspektywy ich mniej cytowanych dzieł (Ferdynand de Saussure (1878-79), Charles Morris czy Roman Jakobson (1973). Główną tezę artykułu ‒ synergię epistemologiczną ‒ rozumiem jako uwypuklenie sposobu, w jaki badania prowadzone w jednej dziedzinie wspierały rozwój pokrewnych paradygmatów.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Proles illegitima? Postępowanie wobec dzieci w praktyce sądu poznańskiego oficjała biskupiego w średniowieczu

Artykuł porusza kwestie związane z sytuacją potomstwa nieślubnie narodzonego w okresie średniowiecza. Autorka we wstępnej części tekstu przeprowadziła podsumowanie dotychczasowego stanu badań, wykazując, iż „bękart” traktowany był w tym okresie zdecydowanie gorzej niż legalnie narodzone potomstwo. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że dziecko z nieprawego łoża było nie tylko społecznie upośledzone, ale przede wszystkim pozbawione wszelkich przywilejów, na czele z możliwością dziedziczenia po ojcu i zajmowania wyższych stanowisk – czy to świeckich, czy kościelnych – w państwie. W opracowaniu zwrócono też uwagę na fakt, że w Polsce późnego średniowiecza jako monarchii stanowej odmienne prawo stosowano względem różnych warstw społecznych, co jednak w kontekście omawianego zagadnienia nie znalazło wyraźnego oddźwięku w historiografii. W dalszej części artykułu autorka przedstawiła wyniki analizy mało do tej pory rozpoznanego w historiografii źródła, jakim były księgi prowadzone przez sądy konsystorskie. Badaczka przeanalizowała szczególnie wnikliwie grupę akt tworzonych przez oficjała poznańskiego w pierwszej połowie XV wieku. W grupie spraw wskazała na te, w których skonfliktowane pary przybywały do sądu, by rozwiązać swoje problemy, i powoływały się na narodzone z tych relacji potomstwo. Analiza decyzji oficjała oraz wyroków względem wymienionych dzieci wskazuje, że zazwyczaj były one traktowane z troską, a ich rodzice zobowiązani byli do opieki nad nimi – nawet w sytuacji, gdy podstawy prawne ich związku były niejasne. Podsumowując materiał źródłowy, ukazano, że inaczej średniowieczny „bękart” traktowany był w rodzinie rycerskiej, zupełnie inaczej zaś wśród niższych warstw społecznych.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zaniedbanie, brak czasu czy powszechna praktyka średniowiecznych kancelarii, czyli o brakujących inicjałach w dokumentach śląskich

Pomimo powszechności w praktyce średniowiecznych kancelarii wprowadzania w obieg prawny dokumentów z brakującymi inicjałami zjawisko to wciąż jest mało zbadane. Niniejszy artykuł ma na celu częściowe wypełnienie tej luki badawczej. Rozważaniom poddano w nim zbiór średniowiecznych dokumentów wystawców śląskich. O wyborze takiego właśnie materiału zadecydowała specyfika samego Śląska, z wieloma podlegającymi w czasie zmianom terytorialnym władztwami, ich różnorodnością pod względem ekonomicznym, etnicznym i kulturowym oraz z bogatym materiałem dyplomatycznym. Przeprowadzone badania wskazują, że dokumenty bez inicjałów występowały na terenie całego Śląska w okresie całego średniowiecza. Pojawiały się one u różnych grup wystawców, zarówno świeckich, jak i duchownych, w dokumentach pochodzących z kręgu tak wystawcy, jak i odbiorcy. Można uznać zatem, że mamy tu do czynienia z powszechną praktyką średniowiecznych kancelarii, nie zaś z jednostkowym niedopatrzeniem czy zaniedbaniem urzędnika kancelaryjnego. Na podstawie przeprowadzonych analiz wnioskować można również, że o pozostawieniu pustej przestrzeni w miejscu inicjału decydował nie wystawca dokumentu czy personel kancelaryjny, a sam jego odbiorca, który ponosząc koszty sporządzenia dyplomu, posiadał prawo decyzji w zakresie jego mniej lub bardziej bogatej formy graficznej. Mógł też zadecydować o pozostawieniu pustego miejsca, by w przyszłości wypełnić lukę stosownym do rangi dokumentu inicjałem.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Jeszcze raz w sprawie działalności Piotra i Mikołaja Komorowskich na Górnych Węgrzech w XV wieku

Autor artykułu podejmuje temat aktywności Piotra i Mikołaja Komorowskich herbu Korczak na obszarze północnej części Królestwa Węgierskiego w XV wieku. Działalność ta jest ściśle związana z tematem Górnych Węgier w tym okresie, tematem, który był już od początku nowoczesnej historiografii wielokrotnie opracowywany, szczególnie w historiografii słowackiej i polskiej. W artykule podjęto próbę weryfikacji tego dorobku. Autor skupia się na działalności Piotra i Mikołaja Komorowskich na terenach węgierskich w latach od około 1440 do około 1480 roku. Opisując aktywności Mikołaja Komorowskiego, wskazuje między innymi na jego czynny udział jako dowódcy wojskowego w wojnie domowej na Węgrzech po stronie Władysława III Jagiellończyka czy też konflikt tego możnego z biskupem krakowskim Zbigniewem Oleśnickim o starostwo spiskie. Wśród działań Piotra Komorowskiego opisane zostały: stopniowe budowanie pozycji na obszarze Górnych Węgier za życia Władysława III Jagiellończyka i w okresie po jego śmierci, rywalizacji i współpraca z innymi możnymi działającymi w tym regionie, włączenie się przez Komorowskiego w wydarzenia związane z aktywnością tzw. bratrzyków oraz udział w konfliktach między Kazimierzem Jagiellończykiem a Maciejem Korwinem.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Swój czy obcy? Obraz etniczny społeczności Rusi Kijowskiej w przekazach Pateryku kijowsko-pieczerskiego

Artykuł został poświęcony jednemu z aspektów kształtowania się tożsamości wspólnotowej mieszkańców średniowiecznej Rusi, a mianowicie roli, jaką w tym względzie odgrywały utwory hagiograficzne. Na przykładzie analizy tekstów wchodzących w skład Pateryku Kijowsko-Pieczerskiego podjęto próbę określenia stosunku autorów cerkiewnych do grup etnicznych zamieszkujących władztwo Rurykowiczów. Autor artykułu porusza również kwestię roli tego rodzaju tekstów w kształtowaniu się poczucia jedności wśród mieszkańców ziem ruskich.Przyjrzenie się społeczności kijowskiej XII–XIII w. przez pryzmat wątków etnicznych obecnych w Pateryku pokazuje, że jeszcze w połowie XII w. społeczność kijowska była wielobarwną mozaiką etnosów. Liczne odwołania w tekstach opowiadań do wątków etnicznych pozwalają sądzić, że pamięć o pochodzeniu przodków była ważnym elementem określenia tożsamości na poziomie osobistym oraz społecznym. Głównym filarem, na którym budowano poczucie tożsamości w wymiarze wspólnotowym, była dynastia panująca oraz wspólna wiara, która regulowała sferę obyczajowości i relacji społecznych.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„[…] von unß gewischen an das neuere Nunnin Klostir”. Księcia Bolka II Małego nieudana próba fundacji klasztoru sióstr klarysek w Świdnicy

Tematem niniejszego artykułu jest problem niezrealizowanej fundacji klasztoru sióstr klarysek w Świdnicy w latach 1358–1360. W zachowanych czterech dokumentach z tego okresu, przechowywanych we wrocławskich Archiwum Państwowym oraz Archiwum Archidiecezjalnym, wydanych przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego oraz biskupa Przecława z Pogorzeli, można znaleźć informacje o tej fundacji. Autor artykułu przypuszcza, że Bolko II mógł ufundować klasztor z myślą o swej siostrze Konstancji, księżnej głogowskiej, która była klaryską w Starym Sączu. Do fundacji nie doszło jednak z powodu śmierci Konstancji w 1360 roku, jak również na skutek panującej w tym roku w Świdnicy epidemii oraz wybuchu konfliktu księcia Bolka II z kapitułą wrocławską związanego z najazdem na miasto Grodków.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Nieznany dyplom Przemysława I Noszaka, księcia cieszyńskiego, z 1380 roku. Przyczynek do pochodzenia Mazańcowskich z Mazańcowic vel Lhotskich z Lhoty (Ligocki z Ligoty)

Kwerenda archiwalna w źródłach nowożytnych nierzadko przynosi odkrycia odpisów znanych i nieznanych średniowiecznych dokumentów. W trakcie prowadzenia kwerendy w Archiwum Państwowym w Bielsku-Białej odnaleziono oblatę dyplomu z 1380 roku. Właściciel dokumentu w 1603 roku otrzymał jego widymat, a ten tegoż roku przedłożył w kancelarii bielskiego pana stanowego w celu jego oblatowania w księdze protokołów bielskiego państwa stanowego. Wystawcą dokumentu był Przemysław I Noszak, książę cieszyński i Wielkiego Głogowa. Z dyplomu wynika, że książę potwierdził wszystkie wcześniej ustanowione przywileje dla właścicieli wioski Mazańcowice leżącej w pobliżu Bielska – rycerzom Lenartowi, Paszkowi i Miczkowi, synom Wilhelma zwanego Swidoniczer. Oryginał spisano w języku niemieckim na pergaminie w dniu 8 maja 1380 roku w Skoczowie. W artykule postawiono hipotezę, że rycerze z Mazańcowic z końca XIV wieku mogli być przodkami szlacheckiej rodziny Lhotskich z Lhoty, którzy w XVI i w początkach następnego stulecia byli właścicielami Mazańcowic.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Regesty zaginionych dokumentów Bolka IV i Bolka V, książąt opolskich

W artykule przedstawiono regesty siedemnastu zaginionych dyplomów książąt opolskich: Bolka IV i jego syna Bolka V. Informacje o tych źródłach pochodzą z urbarzy, kopiarzy, ksiąg ziemskich oraz inwentarzy. Szczególnie ważne są te pochodzące z inwentarza  z prywatnego archiwum hrabiego Wilhelma Augusta Pücklera w Szydłowie Śląskim, gdyż nie były one wcześniej wykorzystywane przez badaczy. Edycję źródeł przygotowano według zasad przyjętych przez autorów Regestów dokumentów przechowywanych na Górnym Śląsku, starając się szerzej omówić, skąd znany jest dany dyplom oraz gdzie był przechowywany.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Księgi korporacji rzemieślniczych Proszowic z XV wieku. Przyczynek do badań nad piśmiennictwem miejskim w średniowieczu

 Artykuł dotyczy dokumentacji własnej cechów rzemieślniczych z miasta Proszowice w ziemi krakowskiej (Małopolska). Omówiono dwa rękopisy – kowali i krawców. Obie księgi zostały założone prawdopodobnie w latach 80. XV wieku i były dalej prowadzone w XVI–XVIII wieku. Dla datacji ksiąg kluczowe znaczenie ma identyfikacja papieru, na którym je spisano. Sporządzono opisy kodykologiczne oraz dokonano charakterystyki zawartości obu rękopisów. Podjęta została próba ustalenia statusu tych korporacji. W wypadku rękopisu kowali prawdopodobnie była to jednocześnie księga cechowa i bracka. Akta krawców początkowo zawierały wykaz członków bractwa religijnego, a od XVI wieku zaczęto w nich umieszczać sprawy cechowe. Zachowane rękopisy stanowią przykład dość nielicznie zachowanych z terenu Polski zabytków średniowiecznego piśmiennictwa korporacji zawodowych.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Boloński doktorat z prawa Wawrzyńca ze Słupcy (1517)

W artykule zaprezentowano karierę Wawrzyńca ze Słupcy, ze szczególnym uwzględnieniem uzyskania przez niego doktoratu z prawa kanonicznego w Bolonii w 1517 roku. Boloński doktorat otworzył Wawrzyńcowi drogę do uniwersyteckiej kariery, wcześniej był on bowiem notariuszem publicznym, przyjął też niższe święcenia (akolitat). W 1521 roku wszedł w skład kolegium prawniczego Uniwersytetu Krakowskiego. Uzyskał też beneficja kościelne w postaci scholasterii kieleckiej i kanonii sandomierskiej. Ze względu na rychłą śmierć w 1528 roku kariera uniwersytecka Wawrzyńca ze Słupcy była krótka. Podczas egzaminu doktorskiego towarzyszyli mu w Bolonii jego koledzy ze studiów lub też inni Polacy, którzy byli tam wówczas przejazdem i chcieli zobaczyć na własne oczy przebieg egzaminu doktorskiego. Byli to: Jan Rybieński, prepozyt kruszwicki i kanonik gnieźnieński oraz poznański, Jan Łącki, kanonik poznański, a także Jan Międzyrzecki, Jan Łaski, Maciej Śliwnicki i Stanisław Szczawiński. W uniwersyteckich źródłach bolońskich zostali oni określeni mianem studentów bolońskich oraz kleryków diecezji gnieźnieńskiej, poznańskiej i ołomunieckiej. W artykule omówiono ich intelektualną drogę, często w historiografii mniej znaną, jak również pokazano, ale już bardziej skrótowo, ich późniejsze kariery.

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dopuszczalność otwarcia nowego kierunku studiów przez uczelnię niepubliczną znajdującą się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego

Niniejsze opracowanie odnosi się do zagadnienia pozostającego na styku prawi wolności konstytucyjnych w Rzeczypospolitej Polskiej, prawa administracyjnego i prawao niewypłacalności. Powstaje pytanie, czy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi podstawę dla Ministra Edukacji i Nauki do odmowy udzielenia pozwolenia na utworzenienowych studiów przez uczelnię w restrukturyzacji, z uwagi na nieregulowanie przez uczelnięw restrukturyzacji zobowiązań układowych, objętych ustawowym moratorium na ichspłatę? Powyższy dylemat może być przedmiotem interesującej dysputy prawniczej. Z jednejstrony należy brać pod uwagę prawo do nauki. Z drugiej strony od uczelni tworzącejnowy kierunek studiów wymaga się stabilności finansowej. Opracowanie prezentuje pogląd,w którym dopuszcza się utworzenie nowego kierunku studiów przez uczelnię w restrukturyzacji.Jest to zarazem przyczynek do badań nad pozycją prawną „nietypowego” dłużnikaw restrukturyzacji.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przygotowanie PSP do działań w sytuacji zagrożenia niebezpiecznym czynnikiem biologicznym w kontekście pandemii COVID-19

Celem badań jest określenie założeń organizacyjnych i prawnych przygotowania Państwowej Straży Pożarnej do działań w sytuacji zagrożenia niebezpiecznym czynnikiem biologicznym w kontekście pandemii COVID-19. Przeprowadzono badania literaturowe obejmujące najważniejsze akty prawne i dokumenty branżowe, które regulują zasady reagowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na zagrożenia biologiczne. Uwidoczniono tym samym, że przygotowanie Państwowej Straży Pożarnej odbywa się na zasadach strategii adaptacyjnej, a wyraża się poprzez dostosowywanie się do wyzwań, jakie niosą ze sobą współczesne uwarunkowania bezpieczeństwa epidemicznego w Polsce i na świecie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wpływ pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 (COVID-19) na bezpieczeństwo ekologiczne i rozwój międzynarodowej polityki środowiskowej

Pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 (COVID-19) w dużym stopniu wpłynęła na globalną gospodarkę. W 2020 r. z powodu pandemii w wielu krajach wystąpiła recesja gospodarki, wzrost bezrobocia, spadek aktywności gospodarczej wielu firm i przedsiębiorstw i w konsekwencji kryzys gospodarczy. W związku ze spadkiem aktywności gospodarczej podczas pandemii koronawirusa (COVID-19) w 2020 r. nastąpił spadek poziomu zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Spadek ten był jednak krótkookresowy i relatywnie mały. W związku z tym pandemia nie spowodowała spowolnienia procesu globalnego ocieplenia. Z badań naukowych dotyczących zmian klimatu wynika, że proces globalnego ocieplenia wkroczył w silny trend wzrostowy. Celem spowolnienia postępującego coraz szybciej procesu globalnego ocieplenia niezbędnym jest w możliwie najkrótszym czasie zredukować całość lub większość emisji gazów cieplarnianych, m.in. poprzez rozwój odnawialnych źródeł energii. Globalny kryzys społeczno-gospodarczy wywołany rozwojem pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 (COVID-19) w znaczącym stopniu powinien zmienić proekologiczną świadomość ludzi i potrzebę implementacji zrównoważonego rozwoju do procesów gospodarczych oraz codziennego funkcjonowania ludzi. W pierwszej połowie listopada 2021 r. odbył się szczyt klimatyczny ONZ – Konferencja Klimatyczna COP26 w Glasgow w Szkocji. Dla uratowania klimatu i biosfery planety kluczowe jest to, co zrobimy w okresie rozpoczynającej się dekady lat 20 XXI w. Kwestie te były poruszane podczas debat i dyskusji prowadzonych podczas wspomnianego szczytu klimatycznego ONZ COP26. Jednak składane przez poszczególne kraje świata deklaracje dotyczące kalendarza dochodzenia do zeroemisyjności wskazują niezbyt poważne traktowanie tego tematu przez rządy w wielu krajach. Niezbędny jest wzrost współpracy międzynarodowej w zakresie realizacji globalnej polityki prośrodowiskowej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Diagnoza potrzeb w zakresie usprawnienia technologii i sprzętu służącego reagowaniu na incydenty o charakterze CBRN. Zarys problemu z perspektywy europejskich straży pożarnych

Zagadnienie ochrony przed czynnikami CBRN wpisuje się bezpośrednio w przedmiot badań realizowanych w naukach o bezpieczeństwie. Skrót CBRN oznacza Chemiczne, Biologiczne, Radiologiczne i Nuklearne zagrożenia zarówno w kontekście wypadków przemysłowych, jak i broni [1]. W kwestii sytuacji kryzysowych system bezpieczeństwa narodowego RP i właściwe mu systemy operacyjne nie ma zadań ważniejszych niż ochrona ludności przed wydarzeniami stanowiącymi zagrożenie dla zdrowia i życia oraz środowiska i eliminowanie ich następstw. Poprzez pryzmat unikalnych badań prowadzonych w praktyce autora, a także realizacje badań na zlecenie Komisji Europejskiej autor zebrał wystarczającą ilość materiału badawczego. Artykuł ten uwzględnia przegląd obecnego rynku CBRN i propozycje rozwijania technologii potrzebnych do usprawnienia pracy służb pożarniczych. Doświadczenie to uwzględnia współpracę z uczelniami w kraju i obszarze Unii Europejskiej, jednocześnie obejmując spotkania z użytkownikami technologii, dziesiątki rozmów, konferencji, wywiadów i warsztatów [2]. Przedmiotem zainteresowania autora jest także przekazanie unikalnej wiedzy zebranej jako koordynator projektu na potrzeby rozwoju dorobku nauk o bezpieczeństwie. Badania czynników prowadzących do sytuacji kryzysowych przekłada się bezpośrednio na wyznaczanie standardów rozwijanych technologii i w efekcie zwiększanie skuteczności i bezpieczeństwa prowadzonych działań, zarówno prewencyjnych, jak i reagowania [3]. W obliczu rosnących obaw związanych nie tylko z wypadkami przemysłowymi, ale również tak priorytetowych kwestii jak ochrona ludności przed bronią masowego rażenia należy bardziej niż kiedykolwiek pamiętać o udziale pracy teoretycznej w dogłębnym zrozumieniu omawianych zagadnień i tego, w jaki sposób przekładają się one na praktykę.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wybrane aspekty edukacji formalnej i pozaformalnej w zakresie ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych i przeciwdziałania zagrożeniom

Edukacja w zakresie ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych i przeciwdziałania zagrożeniom jest procesem trudnym i złożonym. Polega na rozwijaniu świadomości całego społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa oraz wykształceniu nawyków je wzmacniających. Od poziomu edukacji zależą postawy, wartości, wiadomości, czyli świadomość ludzi oraz umiejętności niezbędne w zapobieganiu i radzeniu sobie w sytuacji zagrożeń. Celem artykułu jest ukazanie istoty, roli i zależności między edukacją formalną i nieformalną w procesie kształtowania bezpieczeństwa człowieka. W artykule przedstawiono koncepcję edukacji formalnej i nieformalnej jako wzajemnie uzupełniającego się nowoczesnego i kompleksowego modelu budowania odporności społecznej na zagrożenia. Wskazano, iż tylko systematyczne i systemowe podejście w kształceniu w bezpieczeństwie pozwoli na osiągnięcie wysokich kompetencji, umiejętności i wiedzy.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie