rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sacrum i profanum na przykładzie luterańskich kościołów jubileuszowych w Prusach Wschodnich

Dwusetna rocznica koronacji króla pruskiego Fryderyka I w 1701 r. w Królewcu była doskonałą okazją wzniesienia trwałego pomnika tego wydarzenia. Na tę okazje podjęto wzniesienie czternastu świątyń jubileuszowych w Prusach Wschodnich. Środki finansowe na wzniesienie trwałego jubileuszowego pomnika pochodziły z Konsystorza Kościoła ewangelicko-unijnego z dobrowolnych ofiar i od dobroczyńców. Akcję ukończono w 1912 r. Miejsca lokowania nowych świątyń były bardzo różne. Po siedemdziesięciu latach od zakończenia II wojny światowej, w 2015 r., na terenie Polski pozostało 7 świątyń, ocalały tylko 4, na terenie Rosji pozostały 4 kościoły, nie ocalał ani jeden, zaś na Litwie pozostały 3, ocalał tylko jeden, po dwóch nie ma śladu. Świątynie z natury mają charakter sakralny, zaś na wielu z nich dokonano swoistej profanacji.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Osoba i dzieło sługi Bożego Stanisława Kardynała Hozjusza. Zarys problematyki

Stanisław Hozjusz – 1504–1579 – humanista, prawnik i teolog, biskup warmiński i kardynał, legat papieski na Soborze Trydenckim, czołowy przedstawiciel odnowy katolickiej XVI wieku. Życie, posługa pasterska i działalność kontrreformacyjna Stanisława Hozjusza coraz częściej wzbudza zainteresowanie wśród współczesnych teologów. Piśmiennictwo Hozjusza nadal jest inspiracją do rozwoju myśli humanistycznej, a przede wszystkim teologicznej.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
„Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną”, czyli prawdziwy humanizm. Jan Paweł II o pierwszym przykazaniu w homilii koszalińskiej (1.06.1991)

Jan Paweł II oparł swe nauczanie podczas IV pielgrzymki do Polski w 1991 roku na Dekalogu, „dziesięciu prostych słowach”. W Koszalinie podjął pierwsze przykazanie, które stanowi podstawę interpretacyjną dla pozostałych przykazań. Bóg, który daje Dekalog, jest tym samym Bogiem, który wyzwolił swój lud z Egiptu. Dekalog zatem nie ogranicza ludzkiej wolności, ale pomaga jej dojrzeć i umocnić się. Ten, który przemawia do Mojżesza na Górze Synaj, to Bóg Ojciec, który – jak to zostaje objawione w Nowym Testamencie – rodzi odwiecznie Syna i posyła nam Ducha. Wymiar trynitarny nie tylko nie osłabia wezwania: „Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną”, ale je tłumaczy i wzmania. Dekalog pociąga swoim dobrem, prawdą, ale także pięknem. Pierwsze przykazanie stanowi podstawowe pole konfrontacji ze światem, który w imię fałszywego humanizmu stawia człowieka w miejscu Boga. Ten fałszywy humanizm przejawia się w różnego rodzaju ideologiach. W XX wieku był to nazizm, a przede wszystkim komunizm, nato¬miast dzisiaj są to różne wersje neomarksizmu, które atakują szczególnie biblijną antropologię, ściśle związaną z pierwszym przykazaniem.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Reinterpretacja teologii imago Dei według modelu nupcjalnego

Artykuł podejmuje temat reinterpretacji teologii imago Dei według modelu nupcjalnego. Rozważania te zostały wpisane we współczesny kontekst rozwoju teologii obrazu Bożego. Wychodząc od myśli Soboru Watykańskiego II, ukazana została możliwość uznania, że podstawowym wymiarem bycia obrazem Bożym jest strukturalne otwarcie człowieka na relacje. Uwzględniając postulat chrystologicznej reorientacji teologii, wraz z twierdzeniem o komunijnym charakterze bycia obrazem Bożym, pokazano zalety i konsekwencje takiej reinterpretacji. Główne wnioski dotyczą wieloaspektowego podkreślenia znaczenia relacji, zwłaszcza tych kościelnych, w realizacji bycia imago Dei. Szczególny walor tej reinterpretacji został ukazany na przykładzie teologii małżeństwa.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Życie codzienne wojska Rzeczpospolitej Obojga Narodów podczas kampanii moskiewskich w latach 1579 – 1582

W artykule przedstawione zostało życie codzienne żołnierzy podczas toczącej się przez trzy lata wojny z Wielkim Księstwem Moskiewskim. Dla uregulowania spraw karnych i wojskowych podczas każdej kampanii wojennej wydawano akty prawne nazywane artykułami wojskowymi. Główne dowództwo wojskowe składało się z hetmanów koronnych i litewskich. W każdej wyprawie brała udział duża ilość wojska mieszcząca się w granicach 40–50 tysięcy żołnierzy, a ich wartość bojowa znajdowała się na zadowalającym poziomie. Morale armii zależały od wielu czynników, wśród których możemy wymienić: kwestie finansowe, stan pogody, jakość dróg, choroby czy też sprawy duchowe. Duże koszty wojenne powodowały, że dla sfinansowania wypraw oprócz poboru podatku potrzebne były również środki pochodzące z pożyczek. Żołnierzy zaciężnych pozyskiwano głównie z krajów niemieckich oraz Węgier. Wojsko podczas przemarszu dzielono na dwie grupy, starano się przez to zmniejszyć między innymi problem wyżywienia. Główną niedogodnością na trasie przemarszu był gęsty las, który został celowo zasadzony na rozkaz Iwana IV. Żołnierze podczas wszystkich trzech kampanii byli źle zaprowiantowani co szczególnie uwidoczniło się podczas kampanii Pskowskiej.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ikonografia nastawy ołtarza głównego [1693 – 1694] w poprotestanckim kościele pw. św. Piotra w Młynarach

Gmina luterańska żyjąca u schyłku XVII w. w Młynarach, sugerując się filarami duchowości protestanckiej zamówiła nowy ołtarz, zbudowany w latach 1693–1694. Niniejszy artykuł ma za cel opisanie nastawy ołtarza jako dzieła sztuki, umiejscowienie w duchu epoki, w której powstał, oraz odczytanie zawartych w nim treści. „Delectare et movere” – „radować i poruszać” – oto czego oczekiwano zarówno od udanej przemowy, jak i od udanego dzieła sztuki. Ich treściowym wyjaśnianiem zajęta była cała epoka baroku; zapewniło ono concetto najbardziej poruszającym dziełom sztuki. W bazie ołtarza zaznaczone jest miejsce sprawowania pamiątki wieczerzy Pańskiej. Pojawia się jednocześnie wątek drogi, ścieżki, ze śmierci do życia, W ołtarzu zaznaczono dwa wątki drogi – wertykalny ku górze jak pionowe ramię Krzyża – ku Bogu Ojcu przez śmierć Chrystusa do Dobrego Pasterza i wątek horyzontalny jak pionowa belka narzędzia męki – ten wątek podkreślają wiarę w ziemskim życiu przez słowo Boże i chrzest. Artykuł stara się przybliżyć retorykę obu dróg, opisaną językiem sztuki. Droga wertykalna, jak pionowa belka krzyża, wiedzie przez paschalne dni wielkiego tygodnia, a w retoryce barokowej przekłada się na symboliczne znaczenie wnęki bramy ze sceną śmierci na krzyżu. Przechodzi wyżej ku następnym kondygnacjom ołtarza. Zarysowany motyw przejścia przez ciasną bramę a jednocześnie artystyczny zapis Wielkiego Piątku w pierwszej kondygnacji, presentatio Christi w drugiej kondygnacji, tryumf Baranka Paschalnego w tympanonie i Chrystus jako Dobry Pasterz u szczytu. Droga pozioma zaś, horyzontalna, wyznaczona poziomym ramieniem Krzyża w retoryce czasu baroku nawiązuje do filarów wiary gminy luterańskiej – słowa Bożego i chrztu poprzez postaci Ewangelistów w pierwszej kondygnacji, wskazujących chrzcielnicę i ambonę, oraz Mojżesza i Jana Chrzciciela. Postać Mojżesza uzupełnia i kieruje drogę człowieka przez Boże przykazania, zaś Jan Chrzciciel przypomina, że Chrystus – Baranek Boży przyszedł na świat dla zbawienia. Autor odczytuje concetto ołtarza i retoryczny wykład nauczania wspólnoty luteran sprzed trzystu lat.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki teologiczne
Działalność warsztatu organmistrza Andreasa Hildebrandta w Elblągu i jego okolicach w latach 1711 – 1725

Ważnym i stosunkowo mało obecnym w dotychczasowej literaturze przedmiotu okresem działalności warsztatu gdańskiego organmistrza Andreasa Hildebrandta były spędzone przede wszystkim w okolicach Elbląga lata 1711–1725. Powstałe w tej fazie działalności Hildebrandta instrumenty były dla organmistrza nie tylko okazją do wypróbowania nowych koncepcji brzmieniowych i technicznych, ale także stanowiły ważną referencję, która – jak się może wydawać – przyczyniła się do ugruntowania renomy warsztatu i otworzyła drogę do późniejszych wielkich zleceń na terenie Gdańska. Artykuł zawiera informacje o instrumentach w kościołach św. Mikołaja, NMP oraz Bożego Ciała w Elblągu, w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Przezmarku, kościele św. Bartłomieja w Pasłęku, kościele Wniebowzięcia NMP w Skowronach oraz kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jelonkach, zbudowanych lub przebudowanych przez Hildebrandta, względnie też jemu przypisywanych.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Jak skleić podzieloną Polskę? Dwie wskazówki czwartej pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny

Podczas swojej czwartej pielgrzymki do ojczyzny Jan Paweł II, wobec głębokich rozłamów, jakie podzieliły społeczeństwo polskie, nauczał o konieczności głębszego rozumienia wolności. Wolność daje człowiekowi możliwość podejmowania decyzji. Przyszłość nie podlega prostym determinizmom, to ludzkie odpowiedzialne wybory nadają jej kierunek. W pogłębionej refleksji nad ludzką wolnością Jan Paweł II wskazywał również na konieczność właściwego rozumienia wolności słowa. Mowy można używać na wiele sposobów, także po to, by oczerniać i wzbudzać podziały. Swobodne wypowiedzi, które mają na celu jedynie zwycięstwo w dyskusji, niewiele mają wspólnego z wolnością. Dlatego konieczne staje się odkłamanie rzeczywistości, by mowa stała się narzędziem prawdy, a nie nienawiści. Pomimo głosów krytycznych wobec pierwszej pielgrzymki Ojca świętego do wolnej Polski, dziś – po ponad 30 latach, jakie upłynęły od tego czasu – lepiej można zrozumieć jej przesłanie. Konieczność etycznych fundamentów ludzkiej wolności i pracy nad mową są wciąż aktualnymi wskazówkami, jakie papież daje polskiemu narodowi także w obliczu obecnych podziałów dotykających Ojczyznę.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Głosy organowe w świetle traktatu „Spiegel der Orgelmacher und Organisten” [1511]

Z postulatów przedstawionych w Spiegel der Orgelmacher und Organisten [1511] można wnioskować, że registry w organach Schlicka, zgodnie z panującą już od końca XIV w. tendencją, były głosami solowymi naśladującymi barwę brzmienia jakiegoś instrumentu aerofonicznego [np. Gemshorn, Rauschpfeife, Zink]. Stanowiły one przeciwwagę dla głosów miksturowych, zawierających współbrzmienie kwint, a nawet tercji, zacierających polifoniczność utworu. Autor traktatu jest przeciwnikiem budowy bardzo wielu registrów w organach. Jego zdaniem, odbiorcom muzyki można dostarczyć przeżyć estetycznych za pomocą ośmiu lub dziewięciu głosów, rozróżnianych ze względu na inną barwę. Według sugestii heidelberskiego organisty registry miały być także samodzielne oraz odpowiednio ze sobą łączone. Manubria [klucze] powinny być przy tym zamontowane tak, aby nie przeszkadzały grającemu. Dla literatury organologicznej ważna wydaje się wzorcowa dyspozycja organów, którą autor Spiegel podaje. Schlick wyróżnia w niej i obsadza głosami: Hauptwerk, Rückpositiv oraz Pedal.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Sprawy małżeńskie prowadzone przez Sąd Diecezjalny w Elblągu w latach 1992 – 2012

Przedłożony artykuł dotyczy okresu: od 11 maja 1992 do 31 grudnia 2012 roku, gdy do Sądu Diecezjalnego w Elblągu wpłynęło 345 skarg, w których podważono ważność zawartego związku małżeńskiego. W 315 przypadkach doczekano się rozwiązania, 30 spraw przeszło na kolejny rok (tj. 2013). Orzeczono w 173 procesach nieważność małżeństwa (55%), a w 87 stwierdzono ważność ślubu (27,5%). Umorzono 41 procesów (13%). Oddalono 10 spraw (3%). Odbyły się 4 procesy dokumentalne (1,5%). Omówione procesy przeprowadzono w oparciu o 11 tytułów. Z tej grupy, trzy tytuły to przeszkody zrywające: dotyczące niemocy płciowej; węzła małżeńskiego i różnej religii. Siedem tytułów, to przeszkody związane z wadą zgody małżeńskiej.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne, prawo kanoniczne, nauki teologiczne
Uwagi na temat statusu medycyny komplementarnej i alternatywnej w prawie polskim

Medycyna komplementarna i alternatywna to metody terapeutyczne niezaliczane do medycyny akademickiej (konwencjonalnej). W ostatnich latach jest zauważalny wzrost popytu na usługi paramedyczne. W Polsce nie mają one odrębnej regulacji prawnej, dlatego nie jest jasne, czy powinny być traktowane jak „zwykła” usługa, czy usługa medyczna. Celem artykułu jest wskazanie podstaw prawnych funkcjonowania w obrocie działalności paramedycznej, przedmiotu tej działalności, tego, jak kształtuje się pozycja prawna jej odbiorcy oraz wskazanie kierunku ewentualnych zmian. Artykuł przybliża genezę działalności paramedycznej, podejmowane próby regulacji niektórych jej działów, tendencje organizacji międzynarodowych do ujednolicania jej statusu, postawę, jaką przyjmuje wobec paramedycyny samorząd lekarski oraz farmaceutyczny w aktach wewnętrznych (regulujących zasady wykonywania zawodu przez jego członków). Celem badawczym jest analiza obecnej sytuacji prawnej, której efektem ma być przedstawienie propozycji zawartości legalnej definicji paramedycyny oraz innych postulatów de lege ferenda, wynikających z zastosowania dogmatyki prawa w ujęciu cywilistycznym jako metody badawczej.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zarządzanie miastem z perspektywy planowania i zagospodarowania terenów – wybrane zagadnienia

Powstanie miast i ich rozrastanie było następstwem rozwoju społeczeństwa, który prowadził do zwiększenia się potrzeb i oczekiwań mieszkańców. Oczywiście były one zróżnicowane na przestrzeni wieków, niemniej jednak mieszkańcy miast oczekiwali podnoszenia poziomu życia. Skutkowało to koniecznością odpowiedniego zarządzania miastem. Zarządzanie, a tym samym zarządzanie miastem jest różnie definiowane. Niezależnie jednak od definicji zarządzania miastem jest to proces prowadzony przez organy miasta, w szczególności przez organ wykonawczy. Ma on prowadzić do zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, co oznacza kształtowanie warunków życia zgodnych z oczekiwaniami mieszkańców i podnoszenie ich na wyższy poziom tam, gdzie one tych oczekiwań nie spełniają. Proces zarządzania miastem nie jest jednak zadaniem łatwym ze względu na bardzo złożoną strukturę społeczną. Jednym z instrumentów go ułatwiających jest planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Celem niniejszego artykułu jest analiza tego, jak kształtowane przez organy miasta były przestrzeń oraz instrumenty, dzięki którym mogły i mogą one obecnie kształtować przestrzeń i warunki życia mieszkańców.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Krótki opis kwestii reprywatyzacji znacjonalizowanych nieruchomości kościelnych w Rumunii, ze szczególnym uwzględnieniem przypadku Kolegium im. Mikó Székelya

Mienie kościelne w Rumunii zostało znacjonalizowane przez reżim komunistyczny. Kościoły mniejszości narodowych (węgierskich i niemieckich), które tradycyjnie były szeroko zaangażowane w utrzymanie i prowadzenie szkół, zostały szczególnie dotknięte przez proces nacjonalizacji. W okresie międzywojennym szkoły te prowadziły nauczanie w językach
mniejszości narodowych. Nacjonalizacja objęła cały majątek szkół wyznaniowych, często niszcząc wielowiekową tradycję. Majątek podlegający upaństwowieniu obejmował zarówno
budynki szkolne, jak i mieszkania nauczycieli oraz aktywa gospodarcze, które służyły do finansowania działalności szkoły. Po transformacji ustrojowej państwo rumuńskie stopniowo
tworzyło ramy prawne restytucji. Po obiecujących początkach tendencja uległa zmianie, a zwrot znacjonalizowanego majątku kościołom zaczęto utrudniać w praktyce orzeczniczej sądów i organów administracji. Zmianie praktyki nie towarzyszyły jednak zmiany legislacyjne. Niniejszy artykuł ilustruje na konkretnym przykładzie sprzeczności w orzecznictwie, przeszkody o charakterze ideologicznym utrudniające reprywatyzację, a także złożone tło historyczne i pojawiające się problemy cywilnoprawne.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rozwój systemów motywacyjnych w spółkach kapitałowych

Opracowanie modelu przyznawania udziałów może być sposobem na zatrzymanie w spółce doświadczonej kadry menedżerskiej oraz zasłużonych pracowników. Wzmocnienie więzi kluczowego pracownika ze spółką poprzez zastosowanie różnych rozwiązań przeważnie stanowi bodziec motywujący i zachęcający go do większego zaangażowania w sprawy spółki. Celem pracy jest – na tle przedstawionych systemów motywacyjnych – rozważenie słuszności wprowadzania opcji menedżerskich do umowy spółki oraz nakreślenie postulatów de lege ferenda w zakresie standardów wprowadzania systemów motywacyjnych do systemów osób prawnych.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
JHWH i Jego maṣṣēbâ? Tel Arad i graniczny wyznacznik terytorium pod protektoratem Boga Izraela

W artykule podjęta jest kwestia interpretacji odkrytej w Tel Arad judzkiej świątyni (przełom VIII/VII wieku przed Chr.). Znaleziona w niej stela (maṣṣēbâ) pozwala sądzić, że w oficjalnym kulcie z okresu monarchii taki obiekt kultowy symbolizował JHWH. W interpretacji tego znaleziska pomóc mogą teksty biblijne. Oprócz oficjalnego potępienia, zakazu budowania i nakazu niszczenia już istniejących tego rodzaju kultowych instalacji (głównie pogańskich), można znaleźć w tekstach biblijnych także pozytywne wzmianki zarówno w sferze kultu (głównie w tradycji o Jakubie: stela poświęcona JHWH z Betel; Oz 3,4: królestwo Izraela), jak i czysto świeckich zastosowań (pomniki, nagrobne stele). Położenie Tel Arad na południowym pograniczu Judy sugeruje jednak, że znaleziona tam stela mogła stanowić symboliczny wyznacznik granicy tego państwa i znak protekcji jego terytorium ze strony JHWH (por. Rdz 31,45.51–53; Iz 19,19).

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wyłączna legitymacja syndyka do wniesienia skargi pauliańskiej – Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2021 r. V CSK 276/21

Niniejsza glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2021 r. V CSK 276/21 dotyczy problemu prawnego, jakim jest legitymacja do wytoczenia powództwa pauliańskiego po ogłoszeniu upadłości dłużnika. W treści glosy poddano krytyce pogląd Sądu Najwyższego, że po ogłoszeniu upadłości dłużnika taką legitymację zachowuje wierzyciel. Jednocześnie z uwagi na argumenty, jakie zostały podniesione przez Sąd Najwyższy, w niniejszym artykule sformułowano propozycje de lege ferenda w celu poprawienia stanu regulacji prawnej.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Czy kurtoza mierzy spiczastość rozkładu?

Celem artykułu jest przedstawienie i uzasadnienie interpretacji klasycznego współczynnika kurtozy jako miary grubości ogonów oraz zaproponowanie modyfikacji treści dydaktycznych w tym zakresie. W wielu polskich podręcznikach akademickich podaje się, że współczynnik kurtozy (lub ekscesu) mierzy „wysmukłość”, „spiczastość” lub „spłaszczenie” rozkładu. Taka interpretacja jest nieprawidłowa. Kurtoza mierzy bowiem w istocie stopień rozproszenia wartości cechy w ogonach rozkładu lub – innymi słowy – intensywność wartości skrajnych. W artykule wskazano, dlaczego starsze interpretacje, mówiące o kształcie wierzchołka krzywej gęstości, są niewłaściwe. Zaprezentowano przykładowe leptokurtyczne rozkłady spłaszczone i platykurtyczne rozkłady wysmukłe. Na podstawie danych z Diagnozy Społecznej z lat 2000–2015 wykazano, że w badaniach empirycznych wartość kurtozy wynika ze stopnia natężenia wartości odstających. Zaproponowano nowe sformułowania, które można wykorzystać w dydaktyce statystyki zamiast nieprawidłowych, stosowanych dotychczas.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki socjologiczne, matematyka
Zawartość makroelementów w ziarnie pszenżyta ozimego w zależności od wybranych elementów agrotechniki

Pszenżyto jest powszechnie znane jako cenne zboże paszowe o wysokiej wartości żywieniowej. Może również zyskać na znaczeniu jako wartościowe zboże konsumpcyjne, dostarczające cennych frakcji białka i składników mineralnych. Celem badań było określenie wpływu intensywności produkcji na zawartość makroelementów w ziarnie trzech odmian pszenżyta ozimego w warunkach 75% udziału zbóż w strukturze zasiewów oraz monokultury zbożowej. Przeprowadzone badania dowodzą,że skład chemiczny ziarna jest cechą silnie uwarunkowaną genetycznie,ale zależy również od udziału zbóż w zmianowaniu,technologii produkcji oraz warunków pogodowych. Najwięcej azotu i sodu zawierało ziarno odmiany Alekto, wapnia Fredro,a fosforu na tym samym poziomie ? Alekto i Cerber. Przy 75%udziale zbóż w strukturze zasiewów stwierdzono wyższą zawartość azotu, fosforu, potasu i wapnia, zaś w warunkach technologii intensywnej ? azotu i wapnia. Najwyższą zawartość fosforu i magnezu stwierdzono w 2013 roku, o największych opadach w okresie wegetacyjnym. W 2015 roku, z najmniejszą sumą opadów,odnotowano największą zawartość azotu i sodu. Wybór odpowiedniej odmiany, zastosowanie technologii intensywnej czy ograniczenie udziału zbóż w zmianowaniu pozwalają na poprawę składu chemicznego ziarna pszenżyta, a tym samym jego wartości paszowej i konsumpcyjnej.

Czasopismo: Polish Journal of Agronomy
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dobry Pasterz, pojmany w Ogrójcu, daje życie swoim uczniom (J 10,1 – 18; 18,1 – 14)

Perykopa J 18,1–14, mówiąca o „Pojmaniu Jezusa w Ogrójcu” – nawet jeśli położona jest w Czwartej Ewangelii w dość dużej odległości w stosunku do J 10,1–18 i nie występują w niej takie terminy, jak „pasterz”, „owce”, „brama”, owczarnia”, itp. – stanowi relekturę „Przypowieści o Dobrym Pasterzu”. Niniejszy artykuł prezentuje siedem elementów (motywów, idei, słów) wspólnych obu tekstom, co stanowi mocny link łączący je ze sobą. Paralelna lektura obu perykop przekonuje, że to, co Jezus zapowiedział w J 10,1–18, doskonale zrealizowało się na początku Jego Męki (J 18,1–14). Dlatego uzasadnionym jest stwierdzenie, że „Dobry Pasterz, pojmany w Ogrójcu, daje życie swoim uczniom”.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Radość z upadku Babilonu w Ap 19,1–10

Przedłożony artykuł stanowi próbę opisu głównej linii teologicznej dobrze znanego tekstu Apokalipsy św. Jana [19, 1–10]. Według badaczy Pisma Świętego, w upadku Babilonu można symbolicznie widzieć upadek Rzymu, który jest najpotężniejszym światowym imperium na początku II wieku. W perspektywie eschatologicznej, analizowany tekst wskazywać też może na upadek Babilonów [imperiów] wszystkich czasów. Wobec tego upadku, Kościół zachowuje jednak spokój i uczestniczy w radości Chrystusa Baranka.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne