rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Glauben schenken wollen … czyli akredytować po niemiecku

Niniejsza recenzja jest omówieniem i próbą oceny książki autorstwa Krzysztofa Szewiora, Akredytacja w niemieckim szkolnictwie wyższym. Zarys zagadnienia.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
„Uczyć się od błędów” – analiza uchybień w pisemnych pracach uczniów szkół polonijnych w USA

Tematem artykułu jest analiza błędów popełnionych przez uczniów polonijnych szkół amerykańskich podczas warsztatów przygotowujących do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego jako obcego. Zestawienie powtarzających się uchybień pozwala ukazać specyfikę języka przedstawicieli młodej Polonii amerykańskiej i może też posłużyć jako pomoc w procesie glottodydaktycznym, gdyż błędy pokazują, na co warto położyć nacisk podczas przygotowań do takiego egzaminu.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Helminty - mało znani mieszkańcy Antarktyki

Polscy badacze prowadzą systematyczne badania parazytologiczne w Antarktyce od 1977 r., tj. od czasu, gdy powstała Stacja Naukowa PAN im. H. Arctowskiego na wyspie King George w archipelagu Szetlandów Południowych. Badaniami objęto przywry mono- i digeniczne, tasiemce, nicienie i kolcogłowy zebrane z antarktycznych ryb, ptaków i ssaków. W tym czasie opisano 55 nowych dla nauki gatunków pasożytniczych robaków: 27 gatunków przywr digenicznych z ryb kostnoszkieletowych; 16 gatunków tasiemców (w tym 12 gatunków z ryb, 3 gatunki z ptaków i jeden ze ssaków); 3 gatunki nicieni (2 z ryb kostnoszkieletowych i jeden z ptaków) oraz 9 gatunków kolcogłowów (2 z ryb kostnoszkieletowych, 3 z ptaków i 4 gatunki ze ssaków). Opisano także dwa gatunki przywr monogenicznych. U ryb kostnoszkieletowych, oprócz form dorosłych stwierdzono postacie larwalne robaków pasożytujących w stadium dorosłym u innych antarktycznych kręgowców.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Rodzaje kapitalizmu akademickiego i uniwersytetów przedsiębiorczych. O przeszłych badaniach i trzech eksperymentach myślowych

Artykuł rozpoczyna się krótkim sprawozdaniem ze stanu badań nad rozwojem koncepcji gospodarki opartej na wiedzy (tutaj analizowanej jako „ekonomiczne imaginaria”) i wpływie tych koncepcji na to, jak siły społeczne, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz akademii, usiłowały przeorganizować szkolnictwo wyższe i badania w odpowiedzi na realne i dostrzegalne wyzwania i kryzysy porządku kapitalistycznego, począwszy od połowy lat 70. XX wieku. Sprawozdanie to dostarcza historycznego kontekstu trzem „eksperymentom myślowym”, które skupiają się na różnych aspektach wyłaniania się kapitalizmu akademickiego. Pierwszy opiera się na argumencie reductio ad absurdum i rozważa kolejne, możliwe etapy ekonomizacji, urynkowienia i finansjalizacji kształcenia i badań. Argument ten jest ilustrowany ostatnimi zmianami w szkolnictwie wyższym. Drugi określa rzeczywiste strategie uniwersytetu przedsiębiorczego i ich rolę w kształtowaniu kapitalizmu akademickiego. Trzeci ma charakter spekulacyjny i dotyczy możliwych form „politycznego” kapitalizmu akademickiego, jak również zmieniającej się pozycji tych form względem innych trendów przywoływanych w eksperymentach myślowych. Artykuł zamykają propozycje programu badawczego, który przekracza eksperymenty myślowe i zmierza w stronę konkretnych badań empirycznych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Tłumaczenie teatralne w polskim języku migowym

W artykule bliżej przedstawiono temat tłumaczenia teatralnego, które w ostatnich latach podlega dynamicznemu rozwojowi. Tłumaczenie teatralne to rodzaj tłumaczenia artystycznego, które umożliwia społeczności Głuchych uczestniczenie w otaczającej ich kulturze słyszących. Artykuł szczegółowo omawia kilka rodzajów tłumaczenia teatralnego: pozycyjne, strefowe, cieniowe oraz eksperymentalne. Główna uwaga poświęcona jest tłumaczeniu cieniowemu – specjalnemu rodzajowi symultanicznego tłumaczenia języka fonicznego na język migowy, wykonywanemu w taki sposób, że każdemu aktorowi na scenie towarzyszy jeden tłumacz. Podczas tłumaczenia cieniowego tłumacze są w pełni włączeni w występ, poruszają się razem z aktorami – są ich cieniami. Tłumaczenie cieniowe jest dla osób Głuchych bardzo komfortowe, widzowie mogą się skupić na grze aktorów bez konieczności odrywania wzroku od artystów. W Polsce pierwsze próby zastosowania tej formy tłumaczenia podjęto dopiero w 2015 roku. Artykuł porusza również temat przygotowania do tłumaczenia, trudności związanych z każdym z opisanych rodzajów tłumaczenia oraz specyficzną rolą tłumacza.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Zmiany w populacjach ptaków i ssaków płetwonogich Antarktyki Zachodniej

Zasoby morskiego ekosystemu Południowego Oceanu są eksploatowane komercyjnie już od ponad dwóch stuleci. Selektywna ingerencja człowieka w poszczególne elementy sieci troficznej ekosystemu, doprowadziła do znacznych zmian w jego strukturze. Obecnie zmiany te pogłębia wzmożony ruch turystyczny oraz rozbudowująca się infrastruktura stacji antarktycznych. Obserwowane ostatnio gwałtone ocieplenie klimatu, odnoszące się do podstawowych zmiennych środowiskowych, takich jak: temperatura, wiatr i opady atmosferyczne, może doprowadzić do poważnych perturbacji we wrażliwym ekosystemie Antarktyki. Jednym z ważniejszych skutków ocieplenia są obserwowane zmiany zasięgu morskiej pokrywy lodowej, co w konsekwencji wpływa na wielkość zasobów kryla, głównej bazy pokarmowej drapieżców oraz na dostępność terenów lęgowych i rozrodu. Wszystkie te z miany stanowią nowe wyzwanie dla fauny Antarktyki. Objęcie obserwacją zależności pomiędzy cyklami życiowymi zwierząt, obfitością pożywienia, oraz zagęszczeniem drapieżników, ptaków i ssaków płetwonogich, rzuciło nowe światło na dynamikę niektórych gatunków. Zmiany w wielkości populacji, lokalizacji terenów lęgowych i rozrodu oraz zmiany w terminach lęgów i pojawianie się gatunków obcych są istotnymi bioindykatorami kondycji całego ekosystemu Antarktyki Zachodniej.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Rady powiernicze w szkolnictwie wyższym

Przedmiotem niniejszego artykułu są rady powiernicze w europejskim szkolnictwie wyższym. Analiza obejmuje proces kształtowania się idei rad w różnych tradycjach szkolnictwa wyższego, zwracając szczególną uwagę na rolę, jaką im przypisywano w budowaniu relacji między uczelniami a otoczeniem zewnętrznym. Praca nie ma wyłącznie charakteru historycznego, choć jej duża część poświęcona jest analizie dyskursu dotyczącego procesu powoływania i organizacji rad powierniczych w europejskich uczelniach. Jej centralnym elementem jest analiza modeli rad powierniczych w uczelniach pod względem posiadanej władzy oraz odpowiedzialności, sposobu mianowania/odwoływania ich członków, rozliczania rady powierniczej, a nade wszystko ich składu,w tym zwłaszcza udziału reprezentantów zewnętrznych interesariuszy. W ostatniej części – nawiązując do doświadczeń innych krajów – poruszona zostaje kwestia potencjalnych wyzwań, jakiewynikają dla polskiego szkolnictwa wyższego w związku z publicznie dyskutowaną możliwościąpowołania rad powierniczych w polskich uczelniach

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zoobentos Zatoki Admiralicji

Zatoka Admiralicji to wzorcowy dla rejonu Zachodniej Antarktyki przykład ekosystemu. Różnorodność siedlisk morskiego dna Zatoki sprzyja kształtowaniu się różnorodnych zgrupowań fauny. Do chwili obecnej w Zatoce Admiralicji stwierdzono 920 gatunków bezkręgowców dennych. Liczba ta, to około 16% całej fauny Oceanu Południowego. Dokonano przeglądu siedlisk dna tego antarktycznego fiordu, od charakterystyki obszarów twardego dna, w tym między innymi kamienistego dna strefy pływów, podwodnych skał, aż do specyficznego mikrosiedliska jakim są aparaty czepne dużych brunatnic. Analizie poddano także siedliska dna miękkiego, od płytkich, zaburzonych przez lodowce obszarów przybrzeżnych, aż po charakteryzujące się stabilnymi warunkami najgłębsze obszary szelfu, sięgające 500 m głębokości. Wskazano najbardziej charakterystyczne dla poszczególnych zespołów fauny gatunki i zaprezentowano informacje o biomasie i zagęszczeniu zoobentosu poszczególnych siedlisk.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Kultura Lean Management w polskich szkołach wyższych (wyniki badań pilotażowych)

Brak powiązania wdrażania Lean Management ze zmianą kultury organizacyjnej obniża trwałość efektów restrukturyzacji oraz nie przyczynia się do doskonalenia procesów w szkole wyższej w długiej perspektywie. W artykule przestawiono wyniki badań, których celem była identyfikacja cech kultury organizacyjnej szkół wyższych w kontekście wdrażania koncepcji LM oraz określenie zakresu niezbędnych zmian. W badaniach zastosowano metody analizy literatury przedmiotu, badań ankietowych (przeprowadzonych w szkołach wyższych z wykorzystaniem wymiarów Kultury Lean opisanych w książce The Toyota Way Likerta), wywiadów z pracownikami oraz doświadczenia własne autorki. Wyniki badań ankietowych potwierdzają postawioną hipotezę, że kultura organizacyjna badanych szkół stanowi barierę we wdrażaniu Lean Management. W wyniku przeprowadzonej analizy regresji można stwierdzić, że zmiennymi, które w istotny sposób różnicują wyniki ankiety są: rodzaj szkoły, funkcja oraz staż pracy. Wywiady wskazują, że zmiana techniczno-organizacyjna przebiega równolegle i jest zintegrowana ze zmianą społeczną, tylko wtedy kiedy projekty są wdrażane z przyjęciem podejścia oddolnego. Wyniki badania jednoznacznie wskazują, że zastosowanie paradygmatu funkcjonalistycznego w badaniu kultury organizacyjnej uczelni jest niewystarczające, gdyż nie pozwala, dostrzec w pełni innych składników i obszarów Kultury Lean. Dlatego postuluje się rozszerzenie perspektywy badawczej o podejście humanistyczne oparte na paradygmacie interpretatywnym.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Współczesna czeska duchowość (refleksja teolingwistyczna obrazu Boga w wybranych publikacjach Halíka, Czendlika i Fleka)

Artykuł przedstawi najbardziej typowe cechy religijności (oraz sekularyzacji) czeskiego społeczeństwa, wskaże na historyczno-polityczne źródła tej odmienności oraz tendencje jej rozwoju. Na podstawie odpowiedniej literatury fachowej, popularnonaukowej i zdecydowanie popularyzującej (a nawet rozrywkowej) opublikowanej w ciągu ostatnich 20–30 lat przez czeskich autorów (socjologów, teologów, psychologów, księży, katechetów, dziennikarzy itp.) artykuł przybliży (polskiemu) odbiorcy typ narracji używanej podczas omawiania tematów związanych z Bogiem, Biblią, Kościołem, wiarą, duchowością… W artykule zostaną przytoczone konkretne przykłady takiej narracji. Do przygotowania artykułu posłużyły prace takich badaczy, jak np. D. Červenková, P. Fiala, H. Hamplová, P. Hošek, Z. R. Nešpor, P. Říčan, O. I. Štampach, D. Václavík, R. Vido. Szczególna uwaga zostanie poświęcona publikacjom Tomáša Halíka (Ptal jsem se cest), Zbigniewa Czendlika (Postel, hospoda, kostel) oraz Alexandra Fleka (Parabible). Przedmiotem analizy jest sposób wyrażania się o Bogu (świętości), wierze, wierzących, księżach, Kościele.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Edukacyjna bańka? Zadłużenie amerykańskich studentów a wyzwania polityki wobec szkolnictwa wyższego

Od roku 2004 łączne zadłużenie Amerykanów z tytułu zaciągniętych kredytów studenckich wzrosło o ponad bilion dolarów. „Edukacyjna bańka”, jak bywa określane to zjawisko, stało się dla uczelnianej administracji i dla polityków problemem, który wymaga interwencji władz publicznych. Przedstawiana w artykule problematyka jest warta zainteresowania, bo stanowi bardzo dobrą ilustrację czterech głównych problemów: definiowania polityki wobec szkolnictwa wyższego jako części szerszej polityki publicznej; wykorzystania kredytów studenckich jako metody wspierania dostępności do wyższej edukacji; obecności i znaczenia dyskursu (i analizy dyskursu) w tworzeniu i badaniu polityki wobec szkolnictwa wyższego; oraz znaczenia badań innych systemów szkolnictwa wyższego dla przygotowania skutecznych polskich rozwiązań. Budowanie polityki opartej na dowodach (evidence-based policy) oznacza także konieczność krytycznej oceny rozwiązań przyjętych za granicą, by móc zrozumieć przyczyny tamtejszych sukcesów i niepowodzeń. Także i po to, by przekonać się o tym, czego należy unikać.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Słownictwo tiuremno-łagrowe dotyczące denuncjacji (w kontekście rozważań o faktograficznej wartości historyzmów okresu sowieckiego)

W artykule odniesiono się do zagadnienia polszczyzny tiuremno-łagrowej. Autor skupił się na prezentacji słownictwa należącego do kategorii tematycznej „denuncjacja”. Materiał wyekscerpowano z polskojęzycznych relacji i wspomnień Polaków przebywających w więzieniach i obozach sowieckich. Na jego podstawie zaprezentowano faktograficzny charakter leksyki – dosadnego dowodu zbrodniczego systemu totalitarnego, mechanizmów nim rządzących. W tekście omówiono źródła poszczególnych historyzmów (z reguły będących pożyczkami z ruszczyzny), ich sensy zilustrowano cytatami ze wspomnień więźniarskich. Wywodowi językoznawczemu towarzyszą komentarze odnoszące się do społeczno-politycznych uwarunkowań zachowań językowych w okresie stalinowskim i związanych z donosicielstwem. Autor zwrócił uwagę na fakt, że postawy więźniów są wiernym odzwierciedleniem działań i ich motywacji spotykanych w świecie pozawięziennym i pozaobozowym.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Framing w badaniach szkolnictwa wyższego – przegląd międzynarodowych periodyków naukowych

Wobec rosnącego zainteresowania tematyką szkolnictwa wyższego w publicznych debatach wzrasta także potrzeba badań nastawionych na analizy publicznego dyskursu. Jedną z interesujących perspektyw dla badań zajmujących się dyskursem jest koncepcja ramowania (framing), która jest związana z procesami przypisywania znaczeń, selekcjonowania i uwypuklania określonych kwestii w publicznych przekazach. Celem artykułu jest analiza anglojęzycznej literatury naukowej z zakresu szkolnictwa wyższego i rozpoznanie, w jaki sposób koncepcja ramowania jest wykorzystywana w zagranicznych badaniach prowadzonych w tym obszarze. Przeglądem objęto dziewięć międzynarodowych periodyków naukowych podejmujących zagadnienia związane z obszarem szkolnictwa wyższego. Wybrane doniesienia z badań wykorzystujące koncepcję framingu zostały przeanalizowane m.in. pod kątem takich kryteriów jak: przedmiot prowadzonych badań, rodzaj materiałów empirycznych, specyfika tematyczna, metoda badawcza czy perspektywa teoretyczna.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Polskie nauki polityczne w perspektywie globalnej: paradoksy ewoluującej peryferyjności

Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie do dyskusji nad półperyferyjnym charakterem systemów produkcji naukowej, dla której pretekstem była publikacja książki Gra peryferyjna Tomasza Warczoka i Tomasza Zaryckiego. Autorzy streszczają w nim jednocześnie najważniejsze kwestie poruszane w książce: relacyjne podejście do badań nauki inspirowane pracami Pierra Bourdieu i Immanuela Wallersteina, jak również dualny charakter polskich nauk politycznych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Między autonomią a podporządkowaniem. Problemy metodologiczne analizy (pół)peryferyjnych systemów nauki

Niniejszy artykuł stanowi jeden z głosów w dyskusji nad półperyferyjnym charakterem systemów produkcji naukowej, dla której pretekstem była publikacja książki Gra peryferyjna Tomasza Warczoka i Tomasza Zaryckiego. Autorzy skupiają się w nim na metodologicznych wyzwaniach stojących przed analizą charakteru systemów nauki z perspektywy globalnego podziału pracy. Jako możliwe rozwiązanie dotychczasowych trudności wskazują na konieczność symetrycznej syntezy propozycji teoretycznych Pierre’a Bourdieu i Immanuela Wallersteina. Z jednej strony pozwoli to uniknąć sprowadzenia zjawisk w polu nauki wyłącznie do poziomu ekonomicznego, z drugiej zaś da szansę przemyśleć zależność, w jakiej pozostają do siebie nauka i gospodarka. Dopiero tak skonstruowana rama teoretyczna daje możliwość uchwycenia mechanizmów wytwarzania hierarchizujących podziałów w globalnej nauce takich jak ten na centrum i peryferia.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Jakość kształcenia a ekonomiczne losy absolwentów: Analiza przypadków

Przedmiotem niniejszego tekstu jest skonfrontowanie ekonomicznych losów absolwentów rocznika 2014 wybranych kierunków atypowych prowadzonych jako studia II stopnia z opiniami i informacjami zawartymi w raportach z wizytacji oraz w uchwałach Prezydium Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Takie zestawienie posłuży do weryfikacji hipotezy głoszącej, że raporty i oceny PKA nie zawsze zawierają informacje, które mogłyby być pożyteczne w wyborze kierunku studiów.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Konsultatywność w projektowaniu reformy szkolnictwa wyższego w Polsce na przykładzie Ustawy 2.0

Celem artykułu jest zarysowanie okoliczności powstawania Ustawy 2.0 w latach 2015–2017. Można go potraktować jako studium przypadku ukazujące interesujące procesy konsultowania przygotowywanego wówczas nowego prawa dotyczącego nauki i szkolnictwa wyższego. Proponowana w tekście analiza odnosi się do tzw. fazy prelegislacyjnej, tj. fazy konceptualnej związanej z zapoczątkowaniem zmian oraz fazy konsultacyjnej w trakcie opracowywania projektu ustawy. Tekst ma być próbą weryfikacji tezy o spełnieniu przez decydentów w przypadku prac nad Ustawą 2.0 wymogów konsultatywności rozumianej w kategoriach zdolności do przeprowadzania konsultacji społecznych zgodnych z zasadami rekomendowanymi w teorii i w praktyce.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Uciec, ale dokąd…

Niniejszy artykuł stanowi jeden z głosów w dyskusji nad półperyferyjnym charakterem systemów rodukcji naukowej, dla której pretekstem była publikacja książki Gra peryferyjna Tomasza Warczoka i Tomasza Zaryckiego. Autor skupia się w nim na scenariuszach wyswobodzenia się przez polskie nauki społeczne z (pół)peryferii globalnej nauki, jednocześnie podejmując kwestię arunków możliwości zerwania z istniejącym stanem zależności polskiej nauki od systemów entralnych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wymiary zależności a formy autonomii i autarkii polskiej politologii: Odpowiedź na komentarze

Niniejszy artykuł stanowi jeden z głosów w dyskusji nad półperyferyjnym charakterem systemów produkcji naukowej, dla której pretekstem była publikacja książki Gra peryferyjna Tomasza Warczoka i Tomasza Zaryckiego. Autorzy odpowiadają w nim na dwa głosy polemiczne w dyskusji, skupiając się na zagrożeniach materialistycznej korekty teorii Pierre’a Bourdieu i hegemonicznej pozycji inteligencji jako czynnika kształtującego polskie pole nauk społecznych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Tworzenie kultury jakości: Ustawa 2.0

Doskonałości naukowej nie da się zadekretować. Można i trzeba natomiast dążyć do niej poprzez wprowadzenie systemowych projakościowych rozwiązań w finansowaniu nauki oraz wykształcenie w naszym środowisku kultury jakości. Uczelnie badawcze powinny być wyłaniane w otwartym, dwuetapowym konkursie. Kandydujące szkoły wyższe przedstawiałyby swój plan restrukturyzacji organizacyjno-zarządczej oraz koncepcję poprawy jakości prowadzonej przez nie dydaktyki i badań naukowych. Aby poprawić system oceny jakości badań i dydaktyki oraz proces uzyskiwania stopni i tytułu naukowego należy przede wszystkim wprowadzić nową kategoryzację dziedzin naukowych (na wzór ERC). Ocenę parametryczną opartą na punktacji czasopism naukowych trzeba zastąpić oceną opartą na parametrach bardziej odzwierciedlających indywidualny wkład danej publikacji w rozwój odpowiedniej dziedziny/dyscypliny naukowej (mean normalized citation score, MNCS oraz PP, top 10%). Rektor w przyszłym ustroju uczelni powinien mieć silną władzę wykonawczą, ale jego działania powinny być transparentne. Powinien on ponosić odpowiedzialność za podjęte decyzje przed profesjonalnie przygotowanym ciałem, które uczestniczyło w jego powołaniu i które w skrajnych przypadkach może go odwołać. Dla prawidłowej komercjalizacji wyników badań niezbędne jest stworzenie całego „ekosystemu” wspomagającego ten proces (tworzenie wokół uczelni firm typu spin off, sprzedawanie przez centra transferu technologii licencji dotyczących patentów powstałych w uczelniach, zachęty finansowe do współpracy z przemysłem).

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Projekt: Uniwersytet PAN

Instytuty Polskiej Akademii Nauk mają wśród polskich instytucji naukowych czołowy potencjał merytoryczny. W instytutach PAN w latach 2013-2016 powstało 19,7% prac afiliowanych w polskich instytucjach i umieszczonych w najbardziej prestiżowych pismach naukowych danych dziedzin (górne 10% z list pism danej dziedziny nauki uszeregowanych według rosnącego współczynnika wpływu, IF). Jest to najlepszy wynik wśród polskich instytucji akademickich. Kadra instytutów PAN zajmuje się nie tylko badaniami, ale też dydaktyką; 1607 osób (stan na 31 grudnia 2016) było na stacjonarnych studiach doktoranckich w Instytutach PAN. Stopień umiędzynarodowienia studiów w PAN (8%) jest największy wśród polskich uczelni. W związku z tym uzasadnione wydaje się powołanie Uniwersytetu PAN (UPAN), który mógłby stać się pierwszą w Polsce uczelnią badawczą. Planuje się, że docelowo kształciłoby się na nim 2,5 tys. osób, w przeważającej części studentek i studentów III stopnia. Taka liczba pozwoli na zagwarantowanie indywidualnej merytorycznej opieki każdemu studentowi, a także na wprowadzenie i przetestowanie nowatorskich programów dydaktycznych, właściwych erze Internetu i e-learningu, prowadzenia studiów online poprzez courser, studiów inter- i crossdyscyplinarnych. UPAN ma realne szanse stać się wizytówką polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, gdyż otwarte, międzynarodowe wieloletnie programy konkursowe na pozycje: wizytujących profesorów, stażystów podoktorskich i doktorantów mogą podnieść umiędzynarodowienie zarówno kadry, jak i studentów UPAN do poziomu właściwego najlepszym uczelniom świata. Z uwagi na wielkość naszego budżetu nauki i szkolnictwa wyższego osiągnięcie takiego umiędzynarodowienia jest finansowo realne w najbliższym czasie tylko dla uczelni tak małej jak UPAN. Opisane działania będą projakościowe także dla samych instytutów PAN i istotnie podniosą ich poziom merytoryczny. Po kilku latach UPAN ma realne szanse na uplasowanie się w międzynarodowych rankingach na bardzo dobrych pozycjach, w pierwszej dwusetce, a nawet w pierwszej setce najlepszych światowych uczelni. Należy podkreślić, że warunkiem tego jest zapewnienie finansowania badań w instytutach PAN na co najmniej takim jak obecnie poziomie, uelastycznienie ich sieci, wytworzenie mechanizmów synergii pomiędzy instytutami (wspólny cel – UPAN) oraz wsparcie tego projektu długoletnim programem umiędzynarodowienia kadry i studentów.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości