rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ograniczenia wolności działalności gospodarczej na przykładzie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego

Niniejsze opracowanie jest próbą analizy orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego do-tyczącego wolności działalności gospodarczej i jej ograniczeń. Zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie TK przyjmuje się, że konstytucyjna wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i musi podlegać ograniczeniom. Kwerenda orzecznictwa sądu konstytucyjnego wskazuje, że w kierowanych do TK wnioskach (skargach konstytucyjnych oraz pytaniach prawnych sądów) zawierających zarzut ograniczenia przez skarżone przepisy wolności działalności gospodarczej wnioskodawcy powołują jako wzorzec kontroli art. 20, art. 22 lub art. 31 ust. 3 Konstytucji, w różnych konfiguracjach. Niniejsze opracowanie jest próbą rozwinięcia przedstawionego zagadnienia z uwzględnieniem różnic związanych z rodzajem stawianego zarzutu. Celem opracowania jest omówienie konstytucyjnych przesłanek ograniczenia wolności działalności gospodarczej, zarówno pod względem materialnym (przesłanka „ważnego interesu publicznego”) jak i formalnym (dopuszczalność ograniczenia „tylko w drodze ustawy”) a także wymóg zachowania zasady proporcjonalności oraz zakaz naruszania jego istoty.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Myśl polityczna twórców konstytucji V Republiki Francuskiej

Artykuł przedstawia tło ideowe powstania konstytucji Piątej Republiki Francuskiej. Punktem wyjścia jest założenie, że reforma państwa dokonana w 1958 r. miała swoje źródło w kryzysie wewnętrznym, jak i w otoczeniu międzynarodowym Francji. Kryzys wewnętrzny był związany z niestabilnością polityczną, a przede wszystkim zbyt silną pozycją parlamentu oraz chaotycznym systemem partyjnym. Otoczenie zewnętrzne z kolei to upadek międzynarodowej roli Francji oraz problemy dekolonizacji, szczególnie w Algierii. Artykuł przedstawia myśl polityczną osób tradycyjnie postrzeganych jako „ojcowie” konstytucji z 1958 orku. Zalicza się do nich André Tardieu, Raymon-da Carré de Malberga, Rene Capitanta, Michela Debré i Charlesa de Gaulle’a. Artykuł udowadnia, że nie mieli oni identycznych pomysłów, że czasami ich poglądy ewoluowały. Ostatecznie jednak złożyły się na spójną myśl polityczną, która zapoczątkowała gaullizm, a w sensie ustrojowym położyła fundament pod konstytucję Piątej Republiki. Kluczowe dla tej myśli politycznej są: osadzenie systemu politycznego w tle wartości, pośród których znaczenie zasadnicze ma idea silnego państwa; uznanie konieczności zrównoważenia władz; wyeksponowanie roli prezydenta postrzeganego, niczym wojskowy, jako szef państwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Czy polski model ciszy wyborczej wymaga zmiany?

Instytucja ciszy wyborczej i zakres jej obowiązywania budzi spory i kontrowersje od lat. Zwolennicy tego rozwiązania podkreślają jej uspokajający i antyperswazyjny charakter. Przeciwny wskazują na notoryczne łamanie jej zakazów, przede wszystkim w internecie. Tymczasem instytucja ciszy wyborczej ma swój polityczny i społeczny sens a niedoskonałość regulacji prawnej nie musi wcale podważać zasadności jej funkcjonowania. Celem artykułu jest analiza rozwiązań prawnych stosowanych na świecie i składających się na różne modele instytucji ciszy wyborczej. Ich porównanie pozwoli na zidentyfikowanie rozwiązań uniwersalnych oraz wskaże na obszary wymagające zmiany.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Refleksje nad polskim modelem parlamentaryzmu

System polityczny każdego państwa podlega nieustannym zmianom. Faktyczna pozycja organów państwa może w związku z tym odbiegać od pozycji prawnej, opisanej w konstytucji. Analiza ma na celu stwierdzenie, czy w przypadku izby pierwszej polskiego parlamentu mamy do czynienia z takim zjawiskiem. W tym celu zostają wskazane przypadki, w których Sejm przekracza swoje kompetencje lub nadużywa swojej pozycji ustrojowej. Badania skupiają się na trzech funkcja realizowanych przez polski parlament: ustawodawczej, kontrolnej oraz kreacyjnej. Na tej podstawie zostają sformułowane wnioski końcowe, dotyczące Sejmu, parlamentaryzmu w Polsce, prawa zmieniającego się pod wpływem praktyki politycznej, a także postaw badawczych pozwalających trafnie oceniać zachodzące procesy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Analiza austriackich regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta

Tekst jest analizą austriackich regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta. Prezydent Federalny za popełnienie deliktu konstytucyjnego odpowiada przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wniosek w tej sprawie może złożyć grupa parlamentarzystów, a w stan oskarżenia stawia parlament. Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna zasadność zarzutów przedstawionych w akcie oskarżenia, to prezydent zostaje złożony z urzędu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozbawienie władzy prezydenta Ukrainy przez parlament w 2014 r. (analiza konstytucyjna)

Artykuł porusza problematykę odsunięcia od władzy W. Janukowycza przez ukraiński parlament w lutym 2014 r. W tym celu zaprezentowano uchwały Rady Najwyższej Ukrainy z tamtego okresu dotyczące usunięcia z urzędu prezydenta W. Janukowycza, ze szczególnym uwzględnieniem uchwały z 22 lutego 2014 r. o samoodsunięciu się prezydenta Ukrainy od wykonywania konstytucyjnych kompetencji oraz zarządzeniu przedterminowych wyborów prezydenta Ukrainy. Wnikliwa analiza tych uchwał w świetle obowiązującej wówczas ukraińskiej ustawy zasadniczej, orzecznictwa Sądu Konstytucyjnego Ukrainy oraz piśmiennictwa, prowadzi do wniosku o słuszności postawionej w artykule tezy, iż odsunięcie od władzy prezydenta W. Janukowycza zostało dokonane przez Radę Najwyższą Ukrainy w sposób niezgodny z Konstytucją, z naruszeniem takich jej zasad jak zasada: suwerenności narodu, podziału władzy, zwierzchnictwa prawa i nadrzędności Konstytucji, legalizmu działania organów władzy państwowej, czy zakazu uzurpacji władzy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wprowadzenie tzw. specustawy dotyczącej kierowania groźnych przestępców do ośrodków terapii osobowości – kontekst społeczno-prawny

Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób to jeden z najbardziej krytykowanych w ostatnich miesiącach aktów prawnych. Liczne grono prawników oraz psychiatrów wskazuje, iż proponowane rozwiązania są sprzeczne ze standardami ochrony praw człowieka, które wiele lat temu zostały przyjęte przez Polskę. Podkreśla się ponadto, że przyjęcie ustawy otworzy drogę do wykorzystywania psychiatrii do celów politycznych. Z drugiej strony osoby broniące przywołaną ustawę twierdzą, że część osadzonych osób, z powodu doświadczania zaburzeń osobowości bądź zaburzeń preferencji seksualnych, zamierza powrócić do działań przestępczych, skierowanych często przeciwko życiu i zdrowiu dzieci. Należy wspomnieć, iż pod koniec lat 80. XX wieku podobne działania doprowadziły do orzeczenia kary śmierci wobec ww. osób. Co istotne, przez ponad 20 lat nie podejmowano tematu sytuacji więźniów, którym karę śmierci następnie zamieniono na karę 25 lat pozbawienia wolności. Czy prawdą jest zatem, iż omawiana ustawa łamie fundamentalne prawa i wolności człowieka? Czy istnieje realna obawa wykorzystywania przywołanego aktu prawnego do celów politycznych? Czy psychiatrzy mogą zostać zobowiązani do wykonywania zadań wyłącznie o politycznym charakterze? Czy obecnie nie ma innego rozwiązania zapewniającego poszanowanie bezpieczeństwa publicznego? W prezentowanym artykule odpowiedzi na powyższe pytania będą udzielane na podstawie analizy oficjalnych materiałów prawnych oraz medialnych informacji i komentarzy odnoszących się do omawianej ustawy.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Doznania psychotyczne a agresja u chorych na schizofrenię

Cel: Niektórzy autorzy podają, że zachowania agresywne w schizofrenii mają źródła heterogenne – dla przykładu agresja może być działaniem impulsywnym, ale też rozmyślnym, mającym na celu zastraszanie innych; może być również związana z przeżyciami psychotycznymi, tj. urojeniami czy omamami. Celem pracy było zbadanie związków między doznaniami psychotycznymi a nasileniem wrogości i agresji u chorych na schizofrenię paranoidalną. Materiał i metoda: Zbadano 70 osób (35 mężczyzn i 35 kobiet) leczonych ambulatoryjnie z powodu schizofrenii paranoidalnej. Wykorzystano odpowiednie skale, podskale i wskaźniki polskiej wersji Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI). Wyniki: Na podstawie analizy korelacji i analizy czynnikowej stwierdzono istnienie licznych związków statystycznie istotnych między wynikami w skalach badających doznania psychotyczne oraz nasilenie wrogości i agresji. Wnioski: Wyniki przeprowadzonych badań potwierdzają występowanie wielu związków między doznaniami psychotycznymi a odczuwaną wrogością i agresją. Opierając się na objawach psychotycznych i wskaźnikach agresywności, stworzono pięć czynników: „psychotyzm”, „wrogość”, „agresja psychopatyczna”, „przewrażliwienie”, „idee prześladowcze”. Ważny dla odczuwanej wrogości i agresywności u chorych okazał się przeżywany niepokój o swoje zdrowie psychiczne z powodu poczucia nierzeczywistości tego, co się wokół dzieje, jak również z powodu poczucia obcości własnych myśli. Kolejnym istotnym czynnikiem okazało się poczucie bycia pokrzywdzonym przez życie, niezrozumianym przez innych oraz przekonanie, że ludzie mają żal do chorego i próbują mu szkodzić. Natomiast cechy, postawy i zachowania stanowiące przeciwieństwo zaburzeń paranoidalnych, tj. wiara w ludzi i optymistyczna postawa wobec nich, stanowią czynnik istotny dla hamowania agresji.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
System wyborczy w państwie wielonarodowym. Analiza przypadku Hiszpanii

Jedną z najważniejszych cech państwa hiszpańskiego jest jego wielonarodowość. Po śmierci generała Franco w 1975 roku owa natura politycznej rzeczywistości skłoniła elity do wszczęcia procesu tworzenia tak zwanego państwa regionalnego. Przyjęcie zasady pluralizmu zobowiązało natomiast członków hiszpańskiego parlamentu do przyjęcia ordynacji wyborczej, która zapewniłaby wszystkim grupom terytorialnym możliwość powoływania swoich reprezentantów do organów przedstawicielskich na czterech szczeblach decydowania politycznego: europejskim, państwowym, regionalnym i lokalnym. Dlatego też głównym celem niniejszego opracowania będzie przedstawienie podstawowych rozwiązań przyjętych w hiszpańskim prawie wyborczym, pozwalających z jednej strony na zachowanie unitarnej formy państwa, a z drugiej na zapewnienie poszanowania praw mniejszości etnoregionalnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wiceprezydentura w obrębie konstytucyjnych struktur parlamentaryzmu i semiprezydencjalizmu

Wiceprezydenci istnieją głównie w państwach przyjmujących prezydencki system rządów. Przegląd współcześnie obowiązujących regulacji dowodzi jednak, że wiceprezydentura występuje także, choć znacznie rzadziej, dwóch pozostałych ustrojach, czy-li w ramach parlamentaryzmu i semiprezydencjalizmu. Celem artykułu jest analiza postanowień konstytucyjnych, które odnoszą się do wiceprezydentury w sześciu państwach, w których przyjęto jeden lub drugi ze wskazanych wyżej systemów. Autor zwraca uwagę na typowe i specyficzne cechy tej instytucji, dochodząc do wniosku, że ich osadzenie w systemach innych niż prezydencki nie jest czynnikiem, który w sposób zasadniczy odróżnia konstrukcję wiceprezydentury od tej występującej w typowym lub zmodyfikowanym (w porównaniu z modelem znanym ze Stanów Zjednoczonych) prezydencjalizmem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Głosowanie korespondencyjne i głosowanie przez pełnomocnika: doświadczenie światowe a realia ukraińskie

We współczesnych warunkach wybory są integralną częścią życia społecznego każdego państwa. Wybory wyznaczają poziom demokratyzmu ustroju państwowego i są podstawową formą realizacji suwerennej władzy narodu; stanowią fundament demokratycznego systemu politycznego, gwarancję przedstawicielstwa interesów różnych grup społecznych w organach władzy państwowej. Szczególne miejsce w ukraińskim ustawodawstwie wyborczym zajmuje głosowanie osobiste. Rodzajami głosowania, które nie są sprzecz-ne z zasadą głosowania osobistego, jest głosowanie korespondencyjne oraz głosowanie przez pełnomocnika. Szczegółowa analiza możliwości stosowania instytucji głosowania korespondencyjnego oraz głosowania przez pełnomocnika we wszystkich rodzajach wyborów na Ukrainie pozwala wyciągnąć wniosek, że włączenie jej do ustawodawstwa pozytywnie wpłynęłoby na ogólny stan demokratyzacji na Ukrainie. Przede wszystkim należałoby precyzyjnie ustalić kryteria przynależności wyborców do grona osób posiadających prawo do głosowania korespondencyjnego lub osób, mogących głosować przez pełnomocnika. Warto również zwiększyć odpowiedzialność uczestników procesu wyborczego za naruszenie prawa wyborczego. Chodzi przede wszystkim o wypracowanie skutecznych mechanizmów pociągnięcia do odpowiedzialności, w tym i karnej. Stosowanie wskazanych środków prowadziłoby do wyeliminowania niezgodnej z prawem kontroli procesu wyborczego oraz do zmniejszenia absenteizmu wyborczego, a przez to do umocnienia legitymacji władzy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
O referendum w Polsce jeszcze raz – wybrane uwagi

Referenda są trwałym obiektem zainteresowania tak nauki, jak i praktyki ustrojowej. Ożywiona debata toczy się także w Polsce. Opracowanie poświęcone jest sporom na tle referendum konstytucyjnego, zwłaszcza koncepcji jego niewiążącego charakteru i zastosowania uprzedniego wobec zmiany konstytucji, a także przemianom w sferze referendów lokalnych. Szczególną uwagę poświęcono też kwestiom wolności słowa podczas kampanii referendalnej i realizacji wyników referendum.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Nowelizacja z 2018 r. (art. 52 §2a kodeksu w yborczego) na tle rozważań o gwarancjach realizacji czynnego prawa w yborczego przez osoby niepełnosprawne. Aspekty praktyczne

Przedmiotem rozważań poczynionych w artykule była analiza praktyczna nowelizacji polskiego prawa wyborczego odnoszących się do zagadnienia zapewnienia osobom nie-pełnosprawnym udziału w procedurze wyborczej. Analizie zostały poddane dane statystyczne(Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2002 r., 2011 r.) akty normatywne z zakresu prawa wyborczego, prawa ubezpieczeń, poglądy doktryny. Rozważania zostały uzupełnione prezentacją przykładów z praktyki realizacji praw wyborczych niepełnosprawnych. Nowelizację Kodeksu wyborczego wprowadzona ustawą z 11 stycznia 2018 r. poprzez dodanie § 2a do art. 52 – moim zdaniem – należy ocenić pozytywnie. Uważam, że polskie prawo wyborcze przyjmuje prawną definicję niepełnosprawności. Artykuł kończy postulat de lege ferenda.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Od wolności otrzymywania i przekazywania informacji do prawa do informacji (publicznej). Ewolucja orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

W niniejszym tekście dokonano analizy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Na podstawie wybranych orzeczeń Trybunału, odnoszących się do art. 10 ust. 1 Konwencji w zakresie w jakim zagwarantowano w tym przepisie „wolności otrzymywania i przekazywania informacji bez ingerencji władz publicznych”, zaprezentowano ewolucję orzecznictwa strasburskiego trybunału. Rozważania te pozwoliły autorom na próbę zrekonstruowania standardu orzeczniczego Trybunału w zakresie prawa do informacji publicznej. Autorzy odnieśli się do standardu ochrony prawa do informacji publicznej, zagwarantowanego w przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Autorzy doszli do wniosku, że nie można uzasadnić tezy, iż standard ochrony prawa do informacji jest wyższy na kanwie przepisów Konstytucji RP.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Monitoring a prawo do prywatności

Autorka porusza w artykule kwestie dyskusyjne dotyczące odnalezienia równowagi między monitoringiem funkcjonującym zarówno w przestrzeni publicznej jak i prywatnej jako element zapewnienia bezpieczeństwa obywateli, a naruszaniem ich prawa do prywatności za-gwarantowanego w konstytucji. Jest to kwestia na tyle dyskusyjna, że nieustannie w wielu środowiskach trwają spory na ile wykorzystanie monitoringu jest zgodne z normami prawnymi i etycznymi i służy zapewnieniu bezpieczeństwa obywateli. Ważna jest też granica po-między ochroną bezpieczeństwa a prawem do prywatności. Wskazuje, że ciągle nie ma usta-wy o monitoringu wizyjnym, mimo prac nad jej treścią od ponad 5 lat. Pokazuje jak szeroko stosowany jest monitoring i jak wpływa na prawo do prywatności. Jako główną tezę przyjęto założenie, iż dostęp do nowoczesnych technologii i technik informacyjnych w znaczący sposób zmienił postrzeganie praw człowieka i korzystanie z monitoringu w kontekście zwłaszcza prawa do prywatności – znacząco je ograniczając. Autorka dostrzega, iż prywatność jako do-bro o szczególnym znaczeniu dla człowieka ale i w określonym zakresie osoby prawnej przyjmuje postać wartości konstytucyjnej wynikającej z kilku przepisów obowiązującej ustawy zasadniczej w tym najważniejszego art. 47 oraz innych tj. art. 48–51, 53.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
O potrzebie refleksji w sprawie praw wyborczych osób ubezwłasnowolnionych. Część I

Celem artykułu jest krytyczna analiza instytucji ubezwłasnowolnienia na gruncie polskiego prawa, w świetle jej wpływu na wyłączenie uprawnień wyborczych osób dotkniętych niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami psychicznymi, w stosunku do których zastosowanie znalazły art. 13 i 16 Kodeksu cywilnego. Usankcjonowana w art. 62 Konstytucji automatyczna zależność pomiędzy ubezwłasnowolnieniem osoby, a pozbawieniem jej prawa do udziału w postępowaniu wyborczym, wykazuje sprzeczność z wyrażonymi w ratyfikowanych przez Polskę umowach międzynarodowych standardami ochrony praw osób niepełnosprawnych oraz orzecznictwem ETPC, jak również stoi w opozycji do postulatów wyrażanych przez międzynarodowe organizacje stojące na straży praw jednostki.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Strategie regulacji złości a obraz siebie u osób starszych

Cel pracy: Zawężony pojęciowo obraz ludzi starszych bywa kojarzony dość jednoznacznie, tzn. są oni określani bądź jako osoby zgorzkniałe, gderliwe, tyranizujące swoich bliskich, nieradzące sobie z emocjami, bądź też jako aktywne, łagodne i życzliwe. Tymczasem, podobnie jak u ludzi z młodszych grup wiekowych, typologia seniorów jest nieco bardziej zróżnicowana, w tym także sposób regulacji doświadczanych przez nich emocji. Celem badań zaprezentowanych w niniejszym artykule było określenie specyfiki zarządzania złością oraz związku pomiędzy różnymi strategiami regulacji tej emocji a obrazem siebie u osób starszych. Opierając się na teorii Bentovima, regulację emocji rozumiano jako modulowanie, modyfikowanie, ukierunkowanie oraz kontrolę intensywnego pobudzenia i doświadczanego napięcia. Materiał i metody: W skład badanej grupy weszło 31 mężczyzn (grupa badawcza) i 39 kobiet (grupa kontrolna) powyżej 64. roku życia. Procedura badania miała charakter kwestionariuszowy i obejmowała samodzielne wykonanie przez badanych testów psychologicznych, w tym: Self-Expression and Control Scale – SECS (T. van Elderen i wsp.) oraz Testu Przymiotnikowego ACL (H.G. Gough, A.B. Heilbrun). Wyniki: Badane grupy różniły się znacząco w zakresie regulacji złości oraz obrazu siebie. Istnieją związki pomiędzy sposobami regulacji złości a posiadanym realnym obrazem siebie. Wnioski: Sposób regulacji złości ma znaczenie dla obrazu siebie osób starszych, a konstruktywne wyrażanie złości oraz efektywna kontrola tego procesu dają szansę optymalizacji jakości życia seniorów.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Powoływanie rządu w państwach Europy Środkowej i Wschodniej: analiza porównawcza

W parlamentarnych systemach rządów egzystencja rządu zależy od parlamentu, który powołuje rząd i może go odwołać. Celem tekstu jest dokonanie analizy porównawczej sposobu powoływania rządu w 11 postkomunistycznych państwach Europy Środkowej i Wschodniej, które są członkami Unii Europejskiej, w oparciu o przepisy konstytucji. Pytanie badawcze dotyczy tego, czy konstytucje pozostawiają prezydentom, którzy formalnie powołują rządy, możliwość realnego wpływu na obsadę stanowiska premiera. W efekcie umieszczam kraje na skali, na której krańcach leżą te, w których prezydent w zasadzie nie ma możliwości powołania rządu wbrew woli większości parlamentarnej (Czechy, Bułgaria, Estonia, Polska i Słowenia), oraz te, w których konstytucja formalnie pozostawia prezydentowi możliwości oddziaływania na skład rządu (Litwa, Węgry i Słowacja). Pozostałe kraje (Chorwacja, Rumunia, Łotwa) znajdują się pomiędzy tymi krańcami.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne