rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Teleologiczne neurony, czyli o możliwej przydatności filozofii dla kognitywistyki

Teza zawarta w rozwinięciu tematu niniejszej konferencji, według której neuronauki stanowią, a przynajmniej mogą sobie rościć prawo do stanowienia pewnego rodzaju rdzenia kognitywistyki, wydaje się prawdziwa. Na szczegółowe jej dowodzenie nie ma tutaj miejsca, niech wystarczy proste stwierdzenie, że jeśli wierzymy, iż jest jedno ludzkie poznanie, a więc nauki je badające odnoszą się do tych samych zjawisk, na przykład psychologia poznawcza opisuje te same zjawiska, które opisuje neuropsychologia, to ta druga powinna być w pełni redukowalna do tej pierwszej; nauka na wyższym poziomie musi być redukowalna do nauki na poziomie niższym, w stosunku do której praw prawa tej pierwszej stanowić będą szczególne przypadki. Jak pisze Charles Taylor, na którego będę się jeszcze powoływał, „Niższa oznacza w tym miejscu bardziej podstawową, a wszystkie nauki muszą dać się zredukować do fizyki i chemii”

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Funkcjonalizm obliczeniowy – kilka uwag z perspektywy ewolucyjnej

Stanowisko, które zamierzam krótko scharakteryzować i poddać krytyce poniżej, stanowi jedną z konkurencyjnych propozycji w sporze o naturę umysłu. Funkcjonalizm głosi, że świadomym stanem mentalnym jest wszystko to, co jest w stanie realizować funkcje, które według naszej wiedzy realizują uświadamiane sobie przez nas stany mentalne. Jeżeli na mózg spojrzeć przede wszystkim jako na biologiczną strukturę, której zadaniem jest przetwarzanie informacji, wyczerpująca charakterystyka składających się na świadomy umysł stanów mentalnych jest możliwa w terminach korelacji pomiędzy sygnałami (danymi) wejściowymi a wyjściowymi mózgu. Gdy świadomość okazuje się jedynie funkcją, którą realizuje mózg, nic nie stoi na przeszkodzie, aby świadome stany przypisać każdemu indywiduum posiadającemu strukturalną złożoność zdolną do odpowiedniego przetwarzania informacji.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Nastawienie w rozwiązywaniu zadania selekcyjnego Wasona. Nowe ujęcie

Od 1966 roku, kiedy to Wason po raz pierwszy zastosował, obecnie już klasyczne, zadanie selekcyjne, pokolenia psychologów usiłują wyjaśnić fenomen tego zadania. W założeniu miało ono sprawdzić, czy ludzie używają logicznego rozumowania. Użyto więc w nim abstrakcyjnych treści, cyfr i liter. Osoby badane przez Wasona proszone były o znalezienie informacji, które mogłyby sfalsyfikować przedstawioną im regułę.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Wpływ afektywnego poprzedzania zdjęciami bodźców fobiotwórczych na ocenę neutralnych bodźców

W jaki sposób fobie wpływają na nasze życie? Czy przyczyny strachu mogą występować w formie nieuświadomionej, czy też zawsze zdajemy sobie z nich sprawę? Czy lęk przed obiektami, które zagrażały naszym przodkom, a które dzisiaj są częstą przyczyną fobii, działa według innego mechanizmu niż lęk przed obiektami zagrażającymi nam tylko współcześnie? Realizacja naszego projektu ma pomóc odpowiedzieć na to pytanie.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Interdyscyplinarne podejście do badań mechanizmów uwagi jako model badawczy dla kognitywistyki?

Jednym z głównych wyzwań stojących przed kognitywistyką jest integracja wiedzy gromadzonej przez różne dyscypliny naukowe zajmujące się problematyką umysłu i poznania. Wydaje się jednak, że jeszcze ważniejszym i jednocześnie trudniejszym zadaniem jest stworzenie spójnego paradygmatu pozwalającego na wielopoziomowe ujęcie zarówno starych, jak i nowych problemów badawczych. Przed wyzwaniem tym stoi nie tylko interdyscyplinarna, bardzo ogólna nauka, jaką jest kognitywistyka, ale także dyscypliny naukowe, które niejako wchodzą w skład kognitywistyki. Przykładowo, psychologowie poznawczy, którzy badają funkcjonowanie ludzkiego umysłu, coraz częściej zmuszeni są czerpać z innych dziedzin psychologii, a także łączyć wiedzę psychologiczną z tą, której o mózgu, poznaniu, emocjach czy zachowaniu społecznym dostarczają badania prowadzone na gruncie innych nauk. Niezwykle szybki przyrost wiedzy czyni to zadanie coraz trudniejszym. Współczesna psychologia wciąż oferuje wiedzę bardzo fragmentaryczną, nietworzącą spójnego obrazu. Jej poszczególne dziedziny funkcjonują niemal niezależnie od siebie, a rezultaty badań prowadzonych w różnych paradygmatach eksperymentalnych trudno jest z sobą zintegrować. Jesteśmy przekonani, że tak uprawiana psychologia nie jest w stanie wypracować pełnego i adekwatnego obrazu działania ludzkiego umysłu.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Rozumienie i odtwarzanie tekstów oraz rozumienie języka figuratywnego przez chorych z wczesnymi zespołami otępiennymi

Choroba Alzheimera (Alzheimer’s disease – AD) i otępienia naczyniopochodne to dwie najczęstsze przyczyny zaburzeń poznawczych u starszych dorosłych. AD jest nieuleczalnym zespołem otępiennym, w którym nasilają się zaburzenia pamięci i innych funkcji umysłowych, prowadząc w końcowej fazie do utraty niezależności funkcjonowania. Występuje u 5–10% populacji po 65 r.ż. [Sobów i in. 2004]. Głównym czynnikiem sprawczym AD jest odkładanie się w tkance mózgowej złogów białkowych, które najsilniej uszkadzają płaty skroniowe, ciemieniowe oraz hipokamp, a także powodują obumieranie neuronów w układach neuroprzekaźnikowych, najwcześniej – w cholinergicznym i glutaminianergicznym, istotnych dla prawidłowego przebiegu procesów uwagi, zapamiętywania i wydobywania informacji z pamięci.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Specyficzne typy reprezentacji umysłowych: reprezentacje linearne

By mówić o reprezentacjach specyficznych, należy najpierw doprecyzować, co rozumie się przez pojęcie reprezentacji „klasycznych”, niespecyficznych. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że zaliczają się do nich trzy rodzaje reprezentacji: a) słowo (kod werbalny), b) obraz (kod niewerbalny) i c) sąd o relacjach (kod propozycjonalny). Cały czas należy pamiętać, że wśród ekspertów nie został osiągnięty konsensus co do natury reprezentacji. Część badaczy, na przykład Paivio, twierdzi, że do zawarcia całej wiedzy o świecie, jaką posiada człowiek, nie wystarczy jeden rodzaj reprezentacji (jeśliby nawet wystarczył, byłby on nieekonomiczny). Z tego powodu zakłada on, że występuje zarówno kod werbalny, jak i niewerbalny [por. Nęcka, Orzechowski, Szymura 2006]. Reprezentacje specyficzne to takie, za pomocą których może być reprezentowana tylko część wiedzy o świecie zewnętrznym, obejmują one zatem tylko pewien fragment tego, co człowiek spostrzega i o czym myśli.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
O możliwości istnienia języka uniwersalnego w kontekście poglądów Kazimierza Ajdukiewicza i Anny Wierzbickiej

Aby odpowiedzieć na pytanie o możliwość istnienia języka uniwersalnego, w pierwszej kolejności trzeba ustalić, czym on jest. W historii badań nad językiem pojęcie to bywało różnie rozumiane. Badania wielu autorów wskazują, że bywa ono używane zarówno w odniesieniu do sztucznego języka o konkretnych własnościach, jak i elementów uniwersalnych w już istniejących językach naturalnych

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Czy mówimy o tym samym? Analiza porównawcza pojęcia „umysł” w wybranych językach europejskich

W refleksji nad naturą i własnościami ludzkiego umysłu warto zatrzymać się nad genezą samego pojęcia umysłu w naszej kulturze, czy też raczej nad genezą słowa „umysł” w różnych językach europejskich, a także nad jego aktualną semantyką. Niniejszy tekst ma na celu ukazanie bogactwa pola semantycznego umysłowości, jak również zasygnalizowanie wpływu języka potocznego na specjalistyczny język filozofii. Omawiane poniżej pojęcia są analizowane z punktu widzenia języka, a przytaczane teksty filozoficzne są przedstawione wybiórczo i mają być jedynie ilustracją omawianych znaczeń, nie zaś analizą filozoficzną. Innymi słowy, praca ta ma odgrywać swego rodzaju służebną rolę wobec filozofii, przedstawiając semantyczną  różnorodność związaną z pojęciem umysłu.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Modelowanie języka polskiego z wykorzystaniem gramatyki struktur frazowych

Naszym celem jest modelowanie języka. Model językowy odgrywa ważną rolę w systemach automatycznego rozpoznawania mowy dużego słownika. W wielu do tej pory stosowanych modelach kolejność słów jest istotna. Jednakże w przypadku języków słowiańskich często kolejność słów nie ma dużego znaczenia. To jest przyczyną tego, że zastosowane modele są niedokładne dla języków słowiańskich.Naszym zdaniem lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie gramatyki struktur frazowych. Przedstawiamy tutaj prostą gramatykę oraz nasze podejście do automatycznej ekstrakcji reguł za pomocą sieci neuronowej. Reguły te obejmują zależności między słowami według ich kategorii gramatycznych i zostaną użyte do generowania leksykonu gramatyki, który opisuje także zależności specyficzne dla poszczególnych słów.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Modelowanie roślin przy użyciu języków formalnych

Praca dotyczy modelowania trójwymiarowego w grafice komputerowej. Jest ona propozycją nowego systemu do generowania struktur trójwymiarowych. Podstawę teoretyczną przedstawianej aplikacji stanowią L-systemy.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Po co emocjom język?

Emocje to wciąż jeszcze temat najczęściej kojarzony z literaturą piękną i prywatnymi  rozmowami. Tymczasem budzą one coraz żywsze zainteresowanie badaczy różnych dziedzin: filozofów, psychologów i kognitywistów. Niektórzy definiują je jako odcieleśnione uczucia, inni jako cielesne reakcje; można je traktować jako narzędzie poznania lub też przeszkodę na drodze do osiągania obiektywnej prawdy. Jedni filozofowie pragną rozumieć emocje jako konceptualne niemal oceny sytuacji w świecie, inni obstają przy teorii niekonceptualnych wrażeń. Wreszcie, trudno wyzbyć się klasycznego lęku, że emocje stanowią przeszkodę dla czysto racjonalnego działania, chociaż współcześnie coraz częściej podkreśla się ich rolę jako użytecznych ułatwień  skracających rozumowe dywagacje. Dla jednych emocje to z definicji świadome stany umysłu, dla innych nie zawsze świadome machinacje mózgu. Nierozstrzygnięty pozostaje nawet spór o to, czy emocje to jednorodny zbiór fenomenów o podobnym charakterze i różnym stopniu skomplikowania, a nawet – dla esencjalistów spod znaku Kripkego – rodzaj naturalny czy raczej grupa różnych zjawisk określana wspólnym mianem z powodu rodzinnego podobieństwa albo i w ogóle bez dostatecznego powodu.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Kognitywne uwarunkowania procesu komunikacji werbalnej. Analiza ramek kognitywnych na przykładzie wybranych debat politycznych

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie nowego podejścia do formalnej analizy jakościowej problemu. W artykule zostanie także ukazany socjalny wymiar ram poznawczych i ich wpływ na kształtowanie retoryki politycznej oraz model klasyczny postrzegania ram stworzony przez Ervinga Goffmana [1974], a także bardziej aktualne spojrzenia na ten problem zaproponowane przez George’a Lakoffa [2004]. Uwzględniona zostanie metodologia badań zaproponowana przez Jana Mohra i Vincenta Duquenne’a [1997], która będzie wykorzystana do analizy fenomenu ramki w odniesieniu do określenia warunków i wyjaśnienia procesu polaryzacji politycznej debat w Stanach Zjednoczonych, co ma stanowić nową perspektywę postrzegania konfliktu między liberalnym a konserwatywnym systemem wartości.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Teoretyczne i metodologiczne aspekty badania obrazu językowego w poezji

„Obrazowość” to pojęcie, wokół którego narosło wiele nieścisłości – jak zresztą wokół wielu innych pojęć z zakresu teorii i poetyki – i które często bywa używane bez uprzedniego określenia jego zakresu i znaczenia. Jest to jednocześnie pojęcie niezbędne do analizy i interpretacji poezji pod kątem jej muzycznych i plastycznych elementów. W związku z tym konieczne wydaje mi się przedstawienie różnych koncepcji obrazowości w literaturze – usystematyzowanie posiadanej przez nas wiedzy i uzupełnienie jej w miejscach, które – pozostawione bez wyjaśnienia i dopowiedzenia –  prowadzą do niepotrzebnych pomyłek i nieporozumień.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Czy syntaksa dwóch języków może mieć wspólną reprezentację umysłową? Międzyjęzykowy priming syntaktyczny

W badaniach nad dwujęzycznością szczególne zainteresowanie budzi pytanie, w jakim stopniu reprezentacje mentalne języków są zintegrowane. Wyniki eksperymentów i zaproponowane modele wyjaśniające dotyczyły w znakomitej większości funkcjonowania dwóch języków ma poziomie leksykalno-semantycznym. Niewiele natomiast badań dotyka problemu reprezentacji umysłowej syntaksy i tego, czy reprezentacje struktur syntaktycznych mogą być zintegrowane, a jeśli tak, to w jakim stopniu.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Przyczynowa teoria nazw Michaela Devitta

Niniejszy esej traktuje o przyczynowej teorii odniesienia Michaela Devitta. Głównym powodem poświęcenia temu tematowi całego eseju jest słaba znajomość tej teorii w Polsce, mimo jej dużego znaczenia dla rozwoju teorii odnoszenia dla nazw własnych. Książka Devitta to jedna z najważniejszych pozycji podejmujących problemy przyczynowych teorii odnoszenia oraz próby rozwiązań owych problemów.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Synestezja a ewolucja języka. Teoria Ramachandrana w sporze o naturalną/ konwencjonalną motywację znaczenia i pochodzenie języka

Skąd wziął się pomysł połączenia tak odległych, zdawałoby się, problemów jak teoria znaczenia i synestezja, którą kojarzono dotąd raczej ze sztuką, zwłaszcza zaś z poezją? Najnowsze badania nad „widzeniem barwnym”, jak się zwykło niegdyś określać synestezję, dostarczają nowych pomysłów na zrozumienie pochodzenia języka i spraw związanych ze znaczeniem. Spróbuję przedstawić owe badania, bazując głównie na teorii V.S. Ramachandrana i E.M. Hubbarda, i przeprowadzić paralelę między tą propozycją a tradycyjnymi ujęciami motywacji znaczenia i pochodzenia języka. Zaznaczam jednocześnie, że teoria Ramachandrana jest na razie tylko jedną z propozycji i prawdopodobnie będzie wymagać dalszych badań w kontekście istniejących teorii języka.

Czasopismo: Rocznik Kognitywistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, psychologia
Interiezioni in italiano e in polacco – approccio contrastivo

Interiekcje w języku włoskim i polskim – ujęcie kontrastywne Porównanie występowania w dwóch językach tak specyficznych form jak wykrzykniki mogłoby się zdawać nieużyteczne, tymczasem może ono prowadzić do wielu cennych spostrzeżeń. Różnice pomiędzy wykrzyknikami polskimi i włoskimi zachodzą na różnych poziomach: graficznym, fonetycznym, semantycznym... W niniejszym artykule poświęcono wiele uwagi aspektowi graficznemu, by ukazać, że wiele wykrzykników włoskich i polskich, identycznych pod względem graficznym czy fonetycznym, różni się istotnie pod względem znaczeniowym. Przytoczono też wiele przykładów wykrzykników wtórnych, których znaczenie jako wykrzyknika odbiega od znaczenia ich „formy podstawowej” – rzeczownika, przymiotnika czy czasownika. Na koniec omówiono pokrótce kwestię eufemizmów służących łagodzeniu form wulgarnych czy przekleństw..

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Typologie de l’expression des relations spatiales en français et en finnois sous l’aspect historique

Wyrażanie relacji przestrzennych w języku francuskim i fińskim w perspektywie historycznej Artykuł przedstawia zupełnie różne sposoby i zasoby środków wyrażania przestrzenności w dwóch obcych sobie rodzinach językowych. Język francuski, który dziedziczy system łaciński i indoeuropejski, używa przyimków, przedrostków i przysłówki, łącząc je czasem z rzeczownikami i czasownikami. Nowością są coraz częstsze postpozycje. Język fiński, który dziedziczy system uralski, posługuje się przypadkami (często złożonymi), postpozycjami zawierającymi końcówki przypadków i przysłówkami – często także z końcówkami przypadków. Jego już bogaty system wyrażania przestrzenności powiększył się także o przyimki dzięki kontaktom z językami indoeuropejskimi. Wpłynęły one na coraz częstsze użycie postpozycji jako przyimków, co jeszcze zwiększa precyzję wyrażania przestrzenności.

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
L’apprendimento della lingua straniera all’università e la formazione alla traduzione

Nauczanie języka obcego na uniwersytecie a kształcenie do tłumaczenia. Kilka hipotez Artykuł dotyczy problemów związanych z dydaktyką przekładu, a w szczególności z przekładem tekstów specjalistycznych. Osoby uczące przekładu tego typu tekstów muszą brać pod uwagę rozwijanie nie tylko kompetencji językowej uczniów, lecz także ich kompetencji ogólnej (kulturowej), pozwalającej na zrozumienie tekstu oryginalnego i oddanie jego znaczenia w języku docelowym. Problemy, o których mowa w artykule, to brak wystarczającej liczby godzin przedmiotu do dyspozycji wykładowcy, brak materiałów oraz szkoleń dla uczących itd. Obecnie niemożliwe jest zaproponowanie gotowych rozwiązań. Ich poszukiwanie będzie tematem dalszych badań autorki.

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Antonio Lupis (sec. XVII): un apprendista tra gli Incogniti di Venezia

Antonio Lupis (XVII w.): praktykant w weneckiej Akademii degli Incogniti Wśród najbardziej znaczących siedemnastowiecznych gremiów Accademia degli Incogniti, założona przez Giovana Francesca Loredana w Wenecji około 1630 roku, jeszcze w połowie wieku potrafiła przyciągać intelektualistów z całego półwyspu. Loredano, znany z relacji z nieco libertyńskim środowiskiem uniwersyteckiej Padwy, rozbudził pewne nadzieje w kręgach intelektualistów, dla których pisarstwo stanowiło jedyną drogę do sławy. Gdy Loredano umarł w 1661 roku, w wieku zaledwie 50 lat, w chwili wyraźnego schyłku swej kariery politycznej, pozostawił nie tylko niezrealizowany zamiar promocji własnej osoby, lecz również kilku późnych epigonów tego ambitnego przedsięwzięcia artystycznego. Wśród nich znajdował się młody literat pochodzący z Molfetty (prow. Bari), Antonio Lupis. Artykuł stanowi próbę zrekonstruowania literackiej sylwetki tego pisarza na podstawie niepełnych i rozproszonych informacji wydobytych z materiałów archiwalnych, z jego korespondencji i twórczości powieściowej. Badania te są częścią prac mających doprowadzić do publikacji dwóch biografii Loredana, które napisali autorzy jemu współcześni i które zostały opublikowane wkrótce po jego śmierci: pierwszej autorstwa Gaudenzia Brunacciego pochodzącego z regionu Marche (1662), drugiej przygotowanej przez wzmiankowanego Antonia Lupisa (1663).

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Sur quelques augmentatifs romans empruntés par le polonais

O kilku zapożyczonych zgrubieniach romańskich w języku polskim Tworzenie form zgrubionych jest jednym z powszechnych procesów słowotwórczych. Zgrubienia są używane do nazwania desygnatu o większych rozmiarach bądź wyrażenia emocjonalnego (najczęściej negatywnego) stosunku mówiącego do przekazywanej treści. Przedstawione polskie wyrazy o zakończeniach -ard(a), -as i -on pochodzą od francuskich wyrazów z przyrostkami -ard (&lt; germ. Hart), -asse (&lt; łac. -aceu(a)m) i -on (&lt; łac. -onem) uważanych niekiedy w języku-źródle za augmentativa. Także ich etymony, odziedziczone z łaciny lub zapożyczone z innych języków romańskich, były nacechowane stylistycznie, cecha ta zostaje jednak zneutralizowana w procesie zapożyczenia, najpierw do języka francuskiego (np. lampion, ballon od włoskich zgrubień lampione, pallone), a także z francuskiego do polskiego, np. brouillon &gt; brulion, coquarde &gt; kokarda.

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Exception, restriction, mise à part? Sur le sens hétérogène des constructions prépositionnelles dites «exceptives»

Wyłączanie, restrykcja, pominięcie? O różnorodnych znaczeniach konstrukcji przyimkowych zwanych „wyłączającymi” Niniejsza praca opisuje francuskie konstrukcje przyimkowe zwane powszechnie „wyłączającymi”. Opierając się na składni wyrażeń predykatywnych oraz na wyróżnionych przez G. Kleibera cechach semantycznych tych konstrukcji, Autorka stara się wykazać, że ich znaczenia wpisują się nie tylko w wyłączanie, lecz także w dwie inne relacje: restrykcję i pominięcie.

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Lingua e dialetto nella conversazione

Język a dialekt w konwersacji Niniejszy artykuł jest poświęcony problematyce relacji między językiem a dialektem na gruncie analizy konwersacyjnej ze szczególnym uwzględnieniem zjawisk określanych w angielskich i amerykańskich badanich językoznawczych jako code-switching oraz code-mixing. Zazwyczaj zjawiska te pojawiają się w kontekście bilingwizmu lub dyglosji (cfr. Ferguson 1959), a więc gdy dochodzi do kontaktu między dwoma językami narodowymi. Tymczasem w obrębie włoskiej wspólnoty językowej kontakt międzyjęzykowy zachodzi pomiędzy językiem a dialektem, co stanowi interesujący punkt wyjścia do rozważań na temat określonych funkcji natury pragmalingwistycznej, jakie mogą być implikowane poprzez użycie obu kodów językowych w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych.

Czasopismo: Romanica Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo