rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zbiorowisko grzybów wyizolowanych spod rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.)

W latach 1997 i 1998 na polu doświadczalnym w Knopinie k. Olsztyna prowadzono badania na plantacji rutwicy wschodniej, uprawianej w siewie czystym i w mieszance ze stokłosą bezostną. Określano skład ilościowy i jakościowy zbiorowiska grzybów strefy „przykorzeniowej"- ryzosfery i ryzoplany oraz korzeni.
Analiza mikologiczna środowiska uprawnego rutwicy wykazała różnice w składzie zbiorowiska grzybów badanych stref. Najwięcej grzybów wyizolowano z ryzosfery rutwicy - około 80% ogółu kolonii. Dominującymi okazały się grzyby drożdżoidalne.
Specyficznie kształtowało się też zbiorowisko grzybów w zależności od rodzaju uprawy. Uprawa rutwicy w siewie czystym charakteryzowała się większą liczebnością grzybów ryzosferowych; wyizolowano o 23% izolatów więcej w porównaniu z uprawą rutwicy w siewie mieszanym. Liczba mikroorganizmów zasiedlających ryzoplanę i korzenie kształtowała się na zbliżonym poziomie w analizowanych kombinacjach upraw, aczkolwiek z nieznaczną przewagą w uprawie rutwicy w siewie czystym. Wystąpiły także różnice w składzie gatunkowym grzybów pomiędzy badanymi kombinacjami. Spod uprawy rutwicy w siewie czystym częściej izolowano grzyby patogeniczne z rodzaju Fusarium, Phoma i Rhizoctonia, 
chociaż te pierwsze występowały we wszystkich badanych środowiskach. Natomiast grzyby z rodzaju Trichoderma, uznawane powszechnie w literaturze za antagonistyczne względem patogenów, były częściej izolowane ze środowiska uprawnego rutwicy w siewie mieszanym.
Także termin przeprowadzonych badań miał wpływ na kształtowanie się zbiorowiska w badanych strefach korzeniowych. W drugim terminie podczas kwitnienia rutwicy wyosobniono o 20% izolatów więcej niż wiosną.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wystepowanie promieniowcow - Actinomycetes w powietrzu komor sanatoryjnych w kopalniach soli w Bochni i Wieliczce

Badaniami objęto obecność promieniowców w komorach sanatoryjnych kopalń soli w Bochni i Wieliczce w okresie od października 2001 roku do września 2002 roku.
Promieniowce Actinomycetes są jednym ze wskaźników zanieczyszczenia powietrza. W obu kopalniach stwierdzono obecność tych mikroorganizmów. Więcej było ich w Kopalni Soli w Bochni niż w Wieliczce. Skład gatunkowy tych drobnoustrojów był bardzo zbliżony w obu kopalniach. Dominował rodzaj Streptomyces. W obydwóch kopalniach można powietrze w komorach sanatoryjnych uznać za niezanieczyszczone promieniowcami.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Intensywnosc obmywania sztucznych strzykow gipsowych dla niektorych aparatow udojowych

Zaprezentowano metodę oraz wyniki badań intensywności obmywania sztucznych strzyków gipsowych w warunkach laboratoryjnych przy symulacji doju z zakłóceniami dla 16 wariantów aparatów udojowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Toksyczna zawartość cynku w glebach dla różnych gatunków roślin uprawnych

W doświadczeniach wazonowych na 26 glebach zróżnicowanych pod względem składu granulometrycznego badano wpływ wzrastających dawek cynku na plonowanie czterech gatunków roślin oraz koncentrację i pobranie tego metalu. Na podstawie uzyskanych danych określono zawartość cynku w glebie, toksyczną dla roślin. Cynk do gleby podawano w postaci siarczanu w ilościach 100, 250 i 500 mg Zn·kg⁻¹ gleby, a zbioru roślin dokonywano w fazie dojrzałości pełnej lub w okresie kwitnienia.
Badania wykazały, że tolerowane przez rośliny wysokie zawartości cynku zależały od rodzaju gleby i gatunku rośliny. Dla owsa na glebach lekkich było to 150 mg Zn·kg⁻¹ gleby, a na ciężkich aż 500 mg Zn·kg⁻¹ gleby. Dla gryki i gorczycy w zależności od rodzaju gleby zawartości te wahały się od 120-400 mg Zn·kg⁻¹ gleby, a dla seradeli odpowiednio od 100-250 mg Zn·kg⁻¹ gleby.
Negatywny wpływ cynku na plonowanie owsa i roślin poplonowych widoczny był przy jego koncentracji w zakresie od 200-800 mg Zn·kg⁻¹ s.m. gryki, gorczycy i seradeli oraz w granicach od 200-2000 mg Zn·kg⁻¹ s.m. owsa.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wytrzymałość mechaniczna korzeni buraków cukrowych

Wyznaczono granicę wytrzymałości biologicznej tkanki korzenia buraka na podstawie wartości naprężeń niszczących i energii pęknięcia. Obserwowano mikroskopem skaningowym rodzaj uszkodzeń tkanki.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena linii wsobnych bobiku jako komponentow odmian syntetycznych

Badania obejmowały linie wsobne bobiku i utworzone z nich próbne syntetyki. Analizowano niektóre elementy struktury pionu nasion. Podstawą oceny linii było plonowanie ich potomstwa F₁ z topcrossów, zakładanych w swobodnym zapyleniu. Stwierdzono, że ocena taka może być dobrym kryterium wyboru komponentów odmian syntetycznych; linie dające najlepsze potomstwa z topcrossu okazały się komponentami najplenniejszych próbnych syntetyków.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw uprawy pieczarki na sklad chemiczny podloza

Praca prezentuje zmianę zawartości makro- i mikroskładników oraz metali ciężkich, w wyniku uprawy pieczarki dwuzarodnikowej (Agaricus bisporus), w dwóch podłożach.
Uprawa pieczarki spowodowała zmniejszenie zawartości większości makro- składników w podłożu popieczarkowym, w porównaniu do podłoża wyjściowego (przed uprawą). Zawartość mikroskładników i innych pierwiastków śladowych oraz niektórych metali ciężkich przeważnie zwiększała się w podłożu popieczarkowym, gdyż składniki te zostały wprowadzone, w liczących się ilościach, wraz z okrywą „kostki”.
W owocnikach pieczarki stwierdzono: w grupie makroskładników - najwięcej węgla i azotu, a najmniej magnezu i wapnia; w grupie mikroskładników - najwięcej glinu, litu i żelaza, a najmniej kobaltu i molibdenu; w grupie metali ciężkich - najwięcej cynku i miedzi (zaliczane także do mikroskładników), a najmniej chromu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena jakosci i zdolnosci przechowalniczej odmian kalafiorow o zielonych rozach

W doświadczeniach przeprowadzonych w 1997 r. badano jakość i zdolność przechowalniczą 5 odmian kalafiorów o zielonych różach - ‘Kosmos’, ‘Alverda’, ‘Campoverde’, ‘Universal’, ‘Shannon’ i jednej o białych różach - ‘Lateman’. Kalafiory były zebrane 23 września i przechowywane przez 5 tygodni w chłodni. W 1998 r. do analogicznych doświadczeń wzięto 4 odmiany zielone: ‘Campoverde’, ’Amfora’, ‘Minaret’, ‘Alverda’ i jedną białą - ‘Coleman’. Zebrano je 21 września i przechowywano przez 6 tygodni w chłodni w temperaturze 0 ± 1°C i wilgotności względnej 90 - 95%. W 1998 roku porównywano dodatkowo 2 metody przechowywania - część róż owijano folią rozciągliwą z polietylenu, a resztę przechowywano bez owijania. Po przechowaniu określano ubytki naturalne, jakość i jędrność róż, a także oznaczano suchą masę, witaminę C i azotany. Odmiany o zielonych różach przechowywały się lepiej niż o białych różach, a owijanie róż w folię dało lepsze rezultaty niż przechowywanie bez owijania w folię.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw Agaru i Gelrite na krzewienie i wzrost pedow

Badano wpływ różnych substancji zestalających pożywkę (Agar-Agar, Bacto-Agar, Agar bioMerieux, Oxoid No 1 oraz Gelrite) na krzewienie pędów Euonymus fortunei ‘Gracilis’, Hypocyrta glabra i Philodendron ‘Lynette’. Pędy pochodziły z ustabilizowanych kultur in vitro. Po 6 tygodniach kultury określono współczynnik namnażania oraz długość i świeżą masę pędów kątowych.
Największy współczynnik namnażania pędów Hypocyrta glabra i Philodendron ‘Lynette’ uzyskano na pożywce zestalonej Gelrite. Nie stwierdzono istotnego wpływu substancji zestalającej pożywkę na krzewienie pędów Euonymus fortunei ‘Gracilis’.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw miazszosci podloza z dodatkiem akrygenu KM na wzrost, rozwoj i wartosc dekoracyjna roslin rabatowych

W przeprowadzonym doświadczeniu oceniono wpływ miąższości podłoża z dodatkiem superabsorbentu Akrygel KM na wzrost, rozwój i wartość dekoracyjną 2 gatunków roślin rabatowych (aksamitki rozpierzchłej i żeniszka meksykańskiego). Zastosowano cztery dawki Akrygelu KM: 0, 2, 4 i 6 g/dm³ podłoża przy miąższości podłoża 5, 10 i 15 cm.
Zaobserwowano korzystny wpływ zastosowanego superabsorbentu na wzrost i rozwój badanych roślin. Akrygel dodany do podłoża w dawkach 4 i 6 g/ dm³ podłoża na poletkach o miąższości 5 cm magazynując wodę korzystnie wpływał na lepsze przyjmowanie się roślin po ich wysadzeniu na miejsce stałe. Dodatek Akrygelu KM w dawce 6 g/ dm³ już w trzy tygodnie po posadzeniu zwiększał liczbę kwiatostanów aksamitki średnio o 61,7% i żeniszka o 451% w porównaniu z kontrolą oraz zwiększał średnicę roślin aksamitki o 69%, a żeniszka o 82%.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ dodatku pierzgi na zawartość wybranych związków polifenolowych oraz aktywność przeciwutleniającą miodu

Celem pracy była ocena wpływu wzbogacania miodu wielokwiatowego pierzgą na zawartość wybranych związków fenolowych oraz aktywność przeciwutleniającą. Materiał doświadczalny stanowiły miody wielokwiatowe oraz miody wzbogacane pierzgą pochodzące z trzech pasiek zlokalizowanych w południowej Polsce. W próbkach oznaczono całkowitą zawartość polifenoli oraz flawonoidów, całkowitą aktywność przeciwutleniającą, przeciwrodnikową w reakcji z DPPH˙ oraz zdolność redukcyjną metodą FRAP. Zawartość wybranych kwasów fenolowych oraz flawonoidów oznaczono metodą HPLC. Miody wielokwiatowe zawierały 41,66 ÷ 55,54 mg GAE/100 g związków fenolowych oraz 7,49 ÷ 13,05 mg QE/100 g flawonoidów. Wzbogacanie miodu pierzgą istotnie zwiększyło zawartość polifenoli i flawonoidów zależnie od pochodzenia próbki. Maksymalna zawartość związków fenolowych w miodach wzbogaconych pierzgą wynosiła 138,15 mg GAE/100 g, natomiast flawonoidów – 48,31 mg QE/100 g. Odnotowano również istotny wzrost zawartości poszczególnych kwasów fenolowych i flawonoidów w próbkach wzbogaconych pierzgą. Wśród oznaczonych kwasów fenolowych dominujący był kwas galusowy, którego maksymalna zawartość wynosiła 36,09 mg/100 g, a wśród flawonoidów – kemferol (maksymalnie 4,0 mg/100 g). We wszystkich przypadkach dodatek pierzgi do miodu istotnie wpłynął na wzrost jego aktywności przeciwutleniającej i przeciwrodnikowej oraz zdolności redukcyjnej. Aktywność przeciwrodnikowa wzrosła z poziomu 5,65 ÷ 17,71 % w miodach wielokwiatowych do 51,39 ÷ 82,17 % w miodach wzbogaconych. Zdolność redukcyjna wzrosła natomiast z poziomu 1,64 ÷ 6,99 μM Fe(II)/100 g do 11,96 ÷ 27,60 μM Fe(II)/100 g w przypadku miodów wzbogacanych pierzgą. Zaobserwowano istotną korelację liniową pomiędzy zawartością polifenoli ogółem a całkowitą aktywnością przeciwutleniającą i zdolnością redukcyjną.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Struktura i wybrane wlasciwosci fizykochemiczne wedzonek z miesa wolowego przechowywanych w temperaturze bliskiej krioskopowej

Materiałem doświadczalnym były wędzonki wyprodukowane z wołowego mięśnia półścięgnistego (m.semitendinosus), pakowane w woreczkach z folii termokurczliwej cryovac, przechowywane w formie przetworów finalnych (F) lub peklowanych półproduktów (P), w temperaturze bliskiej krioskopowej (- 3°C), przez 4, 6 lub 8 tygodni.
Oceniono wpływ zastosowanych warunków przechowywania na zdolność utrzymywania wody (WHC), barwę (L*, a*, b*) oraz strukturę przetworów.
Wykazano, że przechowywanie wędzonek z mięsa wołowego w temperaturze -3°C przez 8 tygodni nie powoduje pogorszenia WHC przetworów. Zaobserwowano natomiast niekorzystny wpływ ich składowania w ww. warunkach na strukturę, przejawiający się zwiększeniem odległości między pęczkami włókien mięśniowych oraz stopniową destrukcją omięsnej wewnętrznej (perimysium) i śródmięsnej (endomysium). Stwierdzono również, że doświadczalne wędzonki przechowywane w formie przetworów finalnych charakteryzują się bardziej stabilną barwą aniżeli składowane w formie peklowanych półproduktów.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zastosowanie mięsa wieprzowego pochodzącego z tuczników skarmianych mieszanką paszową z dodatkiem preparatu białkowo-ksantofilowego z lucerny do produkcji potencjalnie probiotycznej kiełbasy dojrzewającej

Celem pracy była ocena możliwości zastosowania mięsa wieprzowego pochodzącego z tuczników
skarmianych mieszanką paszową z dodatkiem preparatu białkowo-ksantofilowego z lucerny do produkcji potencjalnie probiotycznej kiełbasy dojrzewającej. W doświadczeniu zastosowano mięso i słoninę ze świń dwóch grup żywieniowych: kontrolnej (K) oraz doświadczalnej (PX). Grupę kontrolną stanowiły loszki żywione standardową mieszanką paszową, zaś w grupie doświadczalnej loszki żywione były mieszanką paszową z dodatkiem koncentratu białkowo-ksantofilowego z lucerny. Z mięsa i słoniny wyprodukowano cztery warianty kiełbasy dojrzewającej. Zarówno kiełbasy kontrolne, jak i doświadczalne poddano tradycyjnej fermentacji z wykorzystaniem naturalnej mikroflory mięsa oraz fermentacji z udziałem startowego szczepu probiotycznego Lb. casei ŁOCK 0900 w ilości 6,3 log jtk/g. Kiełbasy dojrzewały 21 dni w temperaturze 18 °C, przy wilgotności względnej powietrza 75 - 85 %. Po zakończeniu procesu dojrzewania próby pakowano próżniowo, a następnie przechowywano w temperaturze 4 °C. Badania obejmowały oznaczenie wartości pH, potencjału oksydacyjno-redukcyjnego (ORP), liczby nadtlenkowej, zawartości wolnych kwasów tłuszczowych (FFA), wskaźnika TBARS po procesie dojrzewania (0) oraz po 3 i 6 miesiącach chłodniczego przechowywania. Liczbę bakterii kwasu mlekowego oznaczano po procesie dojrzewania. Stopień zakwaszenia (pH) kiełbas wahał się w zakresie 4,6 ÷ 5,2.
Istotnie wyższe wartości liczby nadtlenkowej określono w próbach z dodatkiem probiotyku, niezależnie od zastosowanego do produkcji surowca mięsnego i tłuszczowego odpowiednio: 3,5 i 3,8 meq O₂/g. Wartość wskaźnika TBARS w próbach w trakcie całego okresu chłodniczego przechowywania nie była wyższa niż 1,5 mg MDA/kg. Na podstawie wyników badań stwierdzono, że surowce mięsno-tłuszczowe ze zwierząt żywionych paszą z dodatkiem preparatu                   białkowo-ksantofilowego z lucerny mogą być zastosowane do produkcji potencjalnie probiotycznej kiełbasy dojrzewającej. Produkty charakteryzowały się
wysoką stabilnością oksydacyjną oraz optymalnymi właściwościami fizykochemicznymi w ciągu sześciu miesięcy chłodniczego przechowywania.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ składników biogennych na jakość i eutrofizację powierzchniowych wód płynących, stanowiących źródło wody pitnej Krakowa

W pracy określono wpływ składników biogennych, będących efektem działalności rolniczej, na jakość wód surowych pobieranych przez Zakłady Uzdatniania Wody Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Krakowie, w latach 2007 - 2011. W wodach z Rudawy, Zbiornika Dobczyckiego, Dłubni i Sanki oznaczono mętność oraz zawartość: azotu amonowego, azotanów(III), azotanów(V), azotu Kjeldahla, azotu ogólnego, fosforanów(V), fosforu ogólnego i chlorofilu a.
Na podstawie wyników pięcioletnich badań stwierdzono występowanie statystyczne istotnych różnic (p < 0,05) pomiędzy wartościami średnimi wszystkich analizowanych wskaźników jakości wód surowych. Zawartości azotanów(V) i fosforanów(V), analizowane w odstępach miesięcznych w ciągu 60 miesięcy, umożliwiły wykreślenie trendów. Trend nieznacznie malejący i o niskich wartościach wystąpił w przypadku azotanów(V) zawartych w wodzie ze Zbiornika Dobczyckiego, a trend o stałych, lecz wyższych wartościach charakteryzował wody z Rudawy i z Dłubni. Największe wahania zawartości azotanów(V) stwierdzono w wodzie z Sanki, przy czym maksimum tego wskaźnika (34,91 mg·dm-3) wystąpiło w 28. tygodniu badań. Z kolei średniomiesięczny poziom fosforanów(V) w wodach z analizowanych źródeł przez 26 tygodni badań sporadycznie przekraczał 0,29 mg·dm⁻³. Zakłócenie tego trendu od 27. tygodnia badań skutkowało wysokimi współczynnikami zmienności, niezależnie od miejsca pobrania wody. Największa zmienność dotyczyła zawartości fosforanów(V) w Zbiorniku Dobczyckim – CV = 532 %, chociaż
w wartościach bezwzględnych maksymalna ich ilość w wodzie z tego źródła była i tak 2- lub 3 krotnie mniejsza od maksymalnych zawartości fosforanów w pozostałych wodach. Oceny stopnia eutrofizacji dokonano zgodnie z normami prawnymi na podstawie rocznych wskaźników biogennych. Największa średnioroczna zawartość azotu ogólnego (1,72 mg·dm⁻³) wystąpiła w wodzie z Rudawy w 2009 r. Także w wodzie z Rudawy (w 2007 r.) stwierdzono największą średnioroczną zawartość fosforu ogólnego (0,19 mg·dm⁻³). Najwięcej chlorofilu a (3,26 μm·dm⁻³) było w wodzie z Sanki w 2010 r. Żaden z powyższych wskaźników nie przekroczył poziomu normatywnego, powyżej którego występuje eutrofizacja. Eutrofizację stwierdzono natomiast w wodach z rzek: Rudawy, Dłubni i Sanki, w których średnioroczne zawartości azotanów(V) były większe od wartości granicznej, czyli 10 mg·dm⁻³. Pomimo wystąpienia eutrofizacji w trzech rzekach, wody surowe nie kwalifikowały się do zagrożonych zanieczyszczeniem związkami azotu ze źródeł rolniczych, gdyż w żadnej z próbek zawartość azotanów(V) nie przekroczyła limitu 40 - 50 mg NO₃·dm³, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zagospodarowanie odpadowego pieczywa do produkcji bioetanolu

Celem pracy była ocena przydatności technologicznej odpadowego chleba pszenno-żytniego, o znacznym stopniu porażenia pleśnią, jako surowca w procesie fermentacji etanolowej. Materiałem badawczym był odpadowy chleb pszenno-żytni (zwroty ze sklepów po terminie przydatności do spożycia) wykazujący oznaki powierzchniowego porażenia pleśnią. Podłoża fermentacyjne z odpadowego pieczywa przygotowano poprzez zacieranie energooszczędną metodą bezciśnieniowego uwalniania skrobi (BUS). Przygotowane zaciery o zawartości surowca [% (m/m)]: 28 (I), 32 (II) i 36 (III) zaszczepiono drożdżami Saccharomyces cerevisiae Ethanol Red i poddano fermentacji metodą okresową. Oznaczono dynamikę procesu fermentacji oraz, metodą HPLC, profile węglowodanowe zacierów, zmiany stężenia substratów i ilości metabolitów (etanol, glicerol, kwas bursztynowy i octowy) powstających w trakcie fermentacji. Oznaczono również stan fizjologiczny komórek drożdży  metodą mikroskopową przed i po zakończeniu fermentacji. Na podstawie uzyskanych wyników obliczono parametry wydajności procesu fermentacji etanolowej i oceniono przydatność technologiczną badanego surowca. Stwierdzono, że proces fermentacji zacierów trwał 68 h niezależnie od ilości surowca. Najlepszą dynamikę procesu wykazywały zaciery o 32 % zawartości surowca. Początkowe stężenie cukrów (glukozy, maltozy i maltotriozy) było większe w zacierach o większym udziale surowca. W trakcie fermentacji drożdże wykorzystały prawie całą ilość dostępnych węglowodanów. W płynach fermentacyjnych oznaczono typowe produkty uboczne fermentacji (glicerol oraz kwas bursztynowy i octowy). Największe stężenie glicerolu (14,56 g/l) oznaczono w próbie o 36 % zawartości surowca (III). Stężenie etanolu wytworzonego przez drożdże w badanych podłożach wynosiło 60,7 g/l (I), 72,7 g/l (II) i 83,1 g/l (III). Największą wydajność procesu (ok. 70 %) uzyskano w wyniku fermentacji zacierów o zawartości surowca 32 i 36 %. Po zakończeniu fermentacji użyte drożdże charakteryzowały się większą zawartością komórek nieaktywnych w porównaniu z biomasą wyjściową. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że optymalna zawartość chleba pszenno-żytniego w zacierze wynosi 32 %.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Analiza finansowa przedsiebiorstw przemyslu spozywczego: mleczarskiego i cukrowniczego

Badania dotyczą sytuacji ekonomicznej przemysłu cukrowniczego i mleczarskiego w latach 1993 - 1997 na przykładzie dwóch wybranych zakładów z regionu Dolnego Śląska. W opracowaniu zaproponowano zestaw sześciu grup wskaźników finansowych zorientowanych na potrzeby zarządzania przedsiębiorstwem. Analiza wskaźnikowa wykazała, że sytuacja analizowanych zakładów była zróżnicowana. W obu przypadkach zaobserwowano niską rentowność, co w zestawieniu z wysokim oprocentowaniem kapitałów obcych uniemożliwia rozwój tych przedsiębiorstw.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ dodatku soli wapnia na stabilność mleka przeznaczonego do produkcji sera typu cottage cheese

Jednym ze sposobów podnoszenia zawartości wapnia w serach typu cottage cheese może być dodatek soli wapniowych do mleka przerobowego przed jego obróbką termiczną (pasteryzacją). Celem pracy było określenie wpływu dodatku różnych soli wapnia na stabilność termiczną i wybrane cechy fizykochemiczne mleka przerobowego stosowanego do produkcji sera typu cottage cheese. Wykazano, że dodatek soli wapniowych rozpuszczalnych w wodzie powodował wzrost kwasowości mleka przerobowego. Wzbogacone mleko wykazywało zwiększoną wraliwość na podwyższoną temperaturę i w rezultacie precypitację białek podczas obróbki termicznej (repasteryzacji mleka). Najwyższy dodatek soli rozpuszczalnej w wodzie, który nie powodował koagulacji białek podczas repasteryzacji, wyniósł 0,15% bezwodnego chlorku wapnia, dzięki czemu uzyskano podniesienie zawartości wapnia w mleku przerobowym o 55 mg%. Przeprowadzone dodatkowe próby na stabilność termiczną białek wykazały, że bezpieczniejszy był jednak poziom wzbogacenia o około 35 mg% wapnia (w przypadku dodatku bezwodnego chlorku wapnia) lub o 20 mg% (w przypadku pozostałych soli wapniowych rozpuszczalnych w wodzie). W przypadku soli wapniowych nierozpuszczalnych w wodzie (cytrynian i węglan wapnia) stwierdzono możliwość znaczniejszego podniesienia zawartości wapnia w mleku przerobowym, bez powodowania koagulacji jego białek podczas repasteryzacji. Nawet 5% dodatek tych soli nie powodował destabilizacji białek ani nie następowało ich wytrącenie podczas próby na zagotowanie. Zastosowanie dodatku mieszanki soli wapnia, zawierającej sól wapniową rozpuszczalną w wodzie i sól wapniową nierozpuszczalną w wodzie, umożliwiło wprowadzenia większej ilości wapnia niż w przypadku stosowania pojedynczych soli rozpuszczalnych w wodzie. Jednoczesny dodatek 63 mg% wapnia w postaci cytrynianu wapnia i 20 mg% wapnia w postaci mleczanu umożliwiał podniesienie zawartości wapnia w mleku przerobowym o 83 mg%. Zastosowanie powyższych mieszanek soli nie powodowało koagulacji białek podczas repasteryzacji.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia