rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Animacyjne wartości działań Teatru Plastycznego Niesłyszących "Sen" z Kielc

Animacja społecznokulturalna to jeden z nurtów oddziaływań pedagogicznych. Jej cel to zmiana postaw jednostek i stosunków interpersonalnych przez bezpośrednie oddziaływanie. Takie oddziaływanie ma miejsce w pracy teatru, w tym teatru amatorskiego. Konkretny przykład takiego oddziaływania zawiera poniższy tekst. Opisuje działalność animatora teatru SEN z WDK Kielce - Tomasza Irskiego. Teatr tworzą osoby niesłyszące, stąd refleksje o terapeutycznym oddziaływaniu na uczestników.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ocena poziomu dyspozycyjnego optymizmu u studentów pielęgniarstwa

Wysoki optymizm dyspozycyjny studentów pielęgniarstwa, poprawia efektywność ich kształcenia. Celem badań były: ocena poziomu dyspozycyjnego optymizmu u studentów pielęgniarstwa, określenie predyktorów optymizmu oraz ustalenie, jak poziom optymizmu wpływa na wyniki w nauce. Poziom dyspozycyjnego optymizmu badano w 2 kwartale 2019 roku, standaryzowanym kwestionariuszem Testu Orientacji Życiowej, w adaptacji R. Poprawy i Z. Juczyńskiego. Średnia wartość dyspozycyjnego optymizmu u badanych wyniosła 15,18 pkt (SD=3,41). Wysokie natężenie optymizmu prezentowało 41,2% badanych, umiarkowane 38,2%, niskie 20,6%. Średnia ocen (r=0,6953; p=0,000) oraz postęp w nauce studentów (r=0,5272; p=0,001), pozytywnie korelowały z wysokością optymizmu dyspozycyjnego. Wśród studentów pielęgniarstwa w Ostrowcu Świętokrzyskim, większość osób prezentuje wysoki poziom dyspozycyjnego optymizmu. Wysoki poziom optymizmu, wiąże się z istotnie lepszymi ocenami oraz wpływa na poprawę wyników osiąganych w nauce.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Dalton - od teorii do praktyki

Opracowanie pokazuje ujęcie Planu Daltońskiego przez Helen Parkhurst oraz obecne. Przedstawia również praktyczne rozwiązania w Planie Daltońskim.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Starożytni nauczyciele samorealizacji

Problematyka całożyciowej, pożądanej podmiotowo i społecznie samorealizacji, wdrażania do niej w szkole i w innych formach kształcenia należy do najważniejszych edukacyjnych problemów współczesnego świata. Praktycy, rozwijający badania C. Rogersa i A. Maslowa, wciąż poszukują odpowiedzi na pytania: Co musi umieć pedagog skutecznie inspirujący uczniów do całożyciowej samorealizacji? Czego powinien nauczać? W jakiej atmosferze ma to robić? W publikacji, podjęto się przypomnienia, jakie poglądy na ten temat mieli starożytni filozofowie - pedagodzy: Homer, Tales z Miletu, Konfucjusz, Protagoras z Abdery, Sokrates, Platon, Demokryt i Epikur, a także wskazania, że ich przemyślenia i działania są bardzo zbieżne z opiniami i działaniami współczesnych badaczy, propagatorów i realizatorów samorealizacji.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Opinia rodziców na temat wpływu bajki na dzieci (na przykładzie przedszkola w Kunowie)

Artykuł jest próbą dokonania oceny wpływu bajki na proces wychowania dziecka. Celem pracy było poznanie opinii rodziców na temat roli bajek w wychowaniu dzieci w wieku przedszkolnym. Do pozyskania danych wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankietowania, a narzędziem badawczym była autorska ankieta. Badanie zrealizowano w czerwcu 2019 roku wśród 24 rodziców, których dzieci uczęszczają do grupy maluchów (3 -, 4-latków) do Publicznego Przedszkola w Kunowie. Najczęściej dzieci spędzają od godziny do 3 godzin przed telewizorem (68%). 92% badanych rodziców czyta bajki swoim dzieciom, 79% z nich uważa, że jest to dobry sposób na rozwój wyobraźni dziecka i czerpania wzorców zachowań. 67,5% rozmawia z dziećmi o wartościach czytanych i oglądanych bajek. Wg 54,5% zauważalne są widoczne zmiany w zachowaniu dziecka po przeczytaniu lub obejrzeniu bajki. 88% potwierdziło, że bajki mają pozytywny wpływ na rozwój poznawczy, 96% na rozwój moralny dziecka.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowiek w świecie kompetencji

Rozwój kompetencji i ich rozpoznawanie jest fundamentem autokreacji współczesnego społeczeństwa i własnej osobowości człowieka. Podstawowy wpływ na tę sytuację mają przystosowanie się, adaptacja, racjonalność i doświadczanie tego, co dzieje się wokół nas i w nas. Celem publikacji jest podkreślenie ważnych kwestii dotyczących kompetencji, dokładnie kompetencji kluczowych, kompetencji społecznych i pozytywnego prosperowania ludzi. Problematyka ta jest bardzo istotna w aspekcie rozwoju, działania i funkcjonowania człowieka. Aktywność jednostki ma wpływ na doskonalenie się w rolach określanych przez kulturę i społeczeństwo. Wymierny pożytek przynoszą działania służące realizacji mniej lub bardziej ważnych i oddalonych w czasie celów. Utrudnienia rozwojowe człowieka, zmagania się z własną niemożnością, słabością szczególnie w sferze psychicznej jednostki, w jego różnych aktywnościach są podyktowane kruchością struktury przestrzeni publicznej, jak i prywatnej przedsiębiorczości, słabością instytucji rodziny, starzejącym się społeczeństwem, osamotnieniem, co przekłada się na mały zasób i siłę kompetencji człowieka, wymagający wzmocnienia.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Otrzymywane i oczekiwane wsparcie w doświadczeniu matki samotnie wychowującej dziecko ze spektrum autyzmu - studium przypadku

Celem studium była jakościowa analiza doświadczenia matki dziecka ze spektrum autyzmu (ASD) w zakresie otrzymywanego i oczekiwanego wsparcia. W procesie badawczym zastosowano wywiad ustrukturyzowany. Uzyskane wyniki dają obraz osamotnionej i przytłoczonej obowiązkami kobiety, o poczuciu braku wystarczających kompetencji wychowawczych. Pociąga to za sobą postulat rozwoju zróżnicowanych formy pomocy dla rodziców dzieci z ASD, np. grup wsparcia, indywidualnych konsultacji ze specjalistami, warsztatów rozwijających kompetencje wychowawcze. Istotne jest także objęcie wsparciem informacyjnym szerszych kręgów rodzinnych oraz tworzenie kampanii społecznych przybliżające tę problematykę społeczeństwu.

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Ocena akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej

Cеlеm prаcy jеst оcеnа i аnаlizа prоcеsu intеgrаcji Ukrаiny z UЕ оrаz pеrspеktywy rоzwоju tеj intеgrаcji. Аnаlizа pеrspеktywy rоzwоju intеgrаcji Ukrаiny z UЕ dоtyczy pоtеncjаlnych skutków pоlitycznych, еkоnоmicznych, sоcjаlnych i kulturоwych intеgrаcji еurоpеjskiеj w ujęciu kоrzyści i kоsztów wynikаjących z człоnkоstwа Ukrаiny w UЕ. Z przеprоwаdzоnеj аnаlizy pеrspеktywy człоnkоstwа Ukrаiny w UЕ mоżnа wywniоskоwаć, żе przystępując dо UЕ, Ukrаinа оsiągniе rеlаtywniе więcеj kоrzyści, w tym: kоrzyści pоlitycznе, еkоnоmicznе, spоłеcznе оrаz kulturоwе, wynikаjących z człоnkоstwа Ukrаiny w UЕ. Pоnаdtо аnаlizа pоziоmu pоpаrciа spоłеczеństwа Ukrаińskiеgо dlа intеgrаcji Ukrаiny z UЕ pоzwаlа nа wysunięciе kilku kоnkluzji: przеdе wszystkim pоpаrciе wynоsi оkоłо 50%; nаstrоjе spоłеcznе w tym kоntеkściе są niеstаbilnе i uzаlеżniоnе оd biеżących wydаrzеń pоlitycznych; dоstrzеgаlnе są istоtnе dysprоpоrcjе rеgiоnаlnе w pоstrzеgаniu intеgrаcji Ukrаiny z UЕ; pоziоm pоinfоrmоwаniа оbywаtеli о prоcеsiе i skutkаch intеgrаcji, jаk równiеż pоziоm idеntyfikаcji z Еurоpą jеst niski. Jеdnоczеśniе zаchоwаny jеst pоtеncjаł dо wzrоstu оdsеtkа zwоlеnników intеgrаcji z UЕ, czеgо wаrunkiеm jеst skutеcznа pоlitykа infоrmаcyjnа włаdz pаństwоwych. Nаlеży pоdkrеślić, żе przystąpiеniе Ukrаiny dо Unii niе jеst kwеstią nаjbliższеj przyszłоści, pоniеwаż Ukrаinа niе spеłniа wszystkich krytеriów unijnych. Pоnаdtо Ukrаinа, jаkо krаj wiеlоkulturоwy, znаjdujе się nа styku wpływów dwóch zróżnicоwаnych cywilizаcji (wschоdniеj i zаchоdniеj). Mówiąc о stоsunkаch Ukrаiny z Unią Еurоpеjską niе mоżnа zаpоmniеć о rоli, jаką оdеgrаłа Pоlskа. Jаkо człоnеk UЕ jеst nаjbаrdziеj zааngаżоwаnа wе współprаcę z Ukrаiną (Kijоwеm).

Czasopismo: Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Podróż na skraje zmysłów – poszukiwanie nowych form duchowości

Artykuł podejmuje zagadnienie istniejących we współczesnym, odczarowanym świecie form duchowości oraz ich znaczenia dla poszukującego w dalszym ciągu metafizyki człowieka Zachodu. Odniesienie się do postępującego w świecie procesu sekularyzacji oraz jego społeczno-kulturowych przyczyn, związanych z przemianami intelektualnymi i obyczajowymi lat 60. XX w., prowadzi do stwierdzenia, iż w wyniku negacji wartości oraz znaczeń wypływających z dziedzictwa chrześcijaństwa dotychczasowa religijność straciła na znaczeniu. Nie jest to jednak równoznaczne z całkowitym zanikiem symboliki, a także problematyki duchowej, bowiem tekst wykazuje, że są one ważnymi elementami organizującymi wokół siebie daną kulturę, niezależnie od czasu i okoliczności. Główną oś refleksji stanowi myśl, iż mimo paradygmatu racjonalności człowiek nadal pragnie obcować z tym, co przekracza zmysłowe poznanie. Istnienie wspomnianej dialektyki omówiono również szeroko w kontekście pozazachodnim, posługując się przykładem syberyjskich praktyk szamańskich, które stanowią o obecności form duchowości, w pewnej mierze opierającym się zmianom właściwym dla epoki nowoczesności i ideologii stalinowskiej. Zjawisko to rozpatrywane jest w kluczu historycznym, politycznym oraz kulturowym i prowadzi do konkluzji, że obecnie szamanizm syberyjski ma charakter hybrydyczny, ulega licznym modyfikacjom, umykając klasycznym ujęciom antropologicznym i religioznawczym. Poprzez zestawienie wizji szamanizmu syberyjskiego z klasycznego opracowania Mircei Eliadego z jego współczesną, pełną teatralności, przesady formą, artykuł udowadnia, że szamanizm na Syberii coraz bardziej zaczyna podlegać procesom globalizacji i uniwersalizacji za cenę utraty wymiaru sakralnego. Co istotne, choć omawiane praktyki sytuują się pomiędzy rdzenną tradycją a komercyjnym przetworzeniem, w dalszym ciągu pozostają ważnym elementem danej kultury. Ponadto stanowią obszar zainteresowania człowieka zachodniego, próbującego poszerzać własny, dotychczasowy repertuar form duchowości.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Adaptacje filmowe polskiej literatury młodzieżowej XXI wieku jako system kodów kulturowych

W artykule przeanalizowano adaptacje filmowe polskiej literatury młodzieżowej wydanej w XXI w. oraz wskazano kody kulturowe charakterystyczne dla współczesnych, polskich produkcji skierowanych do młodego odbiorcy. Interesujące wydały się cechy utworów najchętniej adaptowanych oraz tendencje widoczne w filmowych adaptacjach rozumianych jako reinterpretacje książkowych pre-tekstów.
Zastosowano metodę analizy źródeł (materiału filmowego, serwisów streamingowych) oraz case study. Ponadto posłużono się elementami metody statystycznej w odniesieniu do dostępności adaptacji filmowych i ich popularności wśród młodych odbiorców. Badanie przeprowadzono techniką ankiety, narzędziem był elektroniczny kwestionariusz skierowany w pierwszym przypadku do grupy wiekowej 14–16 lat. Drugi kwestionariusz był adresowany do studentów i zawierał zestaw do zapisywania skojarzeń. Analiza materiału obaliła hipotezę badawczą, jakoby współcześnie w Polsce chętnie sięgano po utwory literackie dla młodzieży i adaptowano je na potrzeby filmów pełnometrażowych. Okazało się, że nieliczne wyjątki to przede wszystkim adaptacje gatunków fantasy i science fiction. Analiza kodów kulturowych pokazała, że tworzą one zestaw wzajemnie powiązanych znaczeń. Na gruncie polskich adaptacji w tym systemie dominują relacje rodzinne i przyjacielskie, dom rodzinny, podróże, zegary symbolizujące upływający czas.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne, sztuka
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, sztuki filmowe i teatralne
Fałsz społeczny i los kobiet w publicystyce Jana Niecisława Baudouina de Courtenay (1845–1929)

Celem artykułu jest przybliżenie postaci i publicystyki wybitnego polskiego językoznawcy – Jana Niecisława Baudouin de Courtenay. W artykule zostaną nakreślone podstawowe kwestie, które podejmował uczony w swojej działalności publicystycznej, tj.: fałszywość w życiu społecznym oraz problem dyskryminacji kobiet w przestrzeni społecznej i domowej. Wspomniana zostanie także postawa samego autora, który dokonując krytyki swojego życia, podejmuje decyzję dotyczącą odejścia od Kościoła katolickiego, argumentując to potrzebą życia w prawdzie.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Komunikatywne podstawy dyskursu genderowego

W artykule przeprowadzono analizę tendencji rozwoju dyskursu genderowego w kontekście jego komunikatywnych podstaw i strategii. Wzięto pod uwagę wewnętrzne i zewnętrzne determinanty komunikatywnych interakcji odpowiednio do ogólnie przyjętych modeli zachowania społeczno-kulturowego. W tekście zwrócono uwagę na kształtowanie nowego aksjologicznego pola współczesnego naukowego dyskursu, uwzględniającego problem nierówności oraz dychotomii genderowej, a także sugerowanej przez autorkę potrzeby sprostania tzw. monologicznemu modelowi męskiej reprezentacji świata i aktualizacji żeńskiej podmiotowości w utwierdzeniu dialogicznego modelu działania komunikatywnego.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wzór osobowy kobiety polskiej okresu niewoli politycznej. Wokół Pamiątki po dobrej matce Klementyny z Tańskich-Hoffmanowej

Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie jednego z ważniejszych (acz zapomnianych) kobiecych wzorów osobowych popularnych w kulturze polskiej czasów zaborów, rozpropagowanego w 1819 r. przez młodą warszawską pisarkę Klementynę Tańską (później Hoffmanową) w jej powieści-poradniku dla dziewcząt i młodych mężatek pt. Pamiątka po dobrej matce. Na poglądy autorki tego bestselleru sprzed dwóch wieków należy patrzeć w perspektywie historycznej, w ścisłym połączeniu z szerokim kontekstem dziewiętnastowiecznym (dziejowym, społecznym, prawnym, kulturowym), biorąc pod uwagę trudną i złożoną sytuację społeczeństwa polskiego w okresie niewoli politycznej oraz uświadomioną już w pierwszych latach zaborów potrzebę ochrony tożsamości narodowej. Tę właśnie swoistą misję dziejową Klementyna z Tańskich przypisała polskim kobietom jako żonom, matkom i obywatelkom: kobietom odpowiednio ukształtowanym moralnie i wykształconym adekwatnie do ówczesnych możliwości i potrzeb.
Chociaż jej program zawierał pewne elementy nowatorskie, to celowo był on bardzo ostrożny i tradycyjny, akceptujący aktualne regulacje i ograniczenia prawne oraz wskazania wynikające z religii chrześcijańskiej, jak również polskie obyczaje i przyzwyczajenia społeczne (m.in. patriarchalizm). Autorka posiadała bowiem świadomość, że tylko tego rodzaju program miał szansę zostać zaakceptowany społecznie i zrealizowany w tamtym czasie.
Propagowanie przez Tańską ściśle określonego wzoru kobiety Polki było jej świadomym wyborem dokonanym w perspektywie społecznej. Sama Klementyna Tańska w istocie prezentowała już bowiem zdecydowanie nowy typ kobiety: wolnej (wyszła za mąż dopiero w wieku 31 lat, nie miała dzieci), wykształconej, aktywnej zawodowo, zainteresowanej sprawami publicznymi, samodzielnej, niezależnej finansowo (dzięki własnej pracy), przedsiębiorczej (a przy tym głęboko religijnej, zdeklarowanej patriotki). Patrząc jednak na propagowany przez nią wzór kobiety i model kobiecości, widać, że nie wszystkie z wyżej wymienionych cech autorka Pamiątki po dobrej matce uważała za pożądane dla ogółu polskich kobiet. Toteż pozostawiła je dla siebie.
Natomiast dla ogółu Polek czasów niewoli Klementyna z Tańskich Hoffmanowa stworzyła i spopularyzowała inny, zdecydowanie bardziej tradycyjny wzór kobiety: realizującej się przede wszystkim na płaszczyźnie domowo-rodzinnej, zapobiegliwej gospodyni, oddanej żony, matki, świadomej obywatelki – wychowującej dzieci w duchu narodowym. W jej przekonaniu taki bowiem był najbardziej pożyteczny, a przy tym akceptowalny społecznie wzór osobowy polskiej kobiety na trudne czasy niewoli politycznej.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Typologia męskiego i kobiecego portretu miniaturowego w elżbietańskiej Anglii

Artykuł zawiera analizę szczegółowych, semantycznych i kompozycyjnych cech miniaturowych angielskich portretów tworzonych w XVI w. Większość z tych dzieł wykazuje się stylistyczną jednolitością, ścisłym przestrzeganiem przez autorów formalnych zasad artystycznych. Porównanie wykazało jednak, iż pomimo ogólnego podobieństwa, wynikającego z ustalonej tradycji i praktyki, wyraźnie są widoczne też różnice w stylistycznym i kompozycyjnym podejściu do portretu. Opierając się na opisie wyjątkowego procesu tworzenia miniatury pozostawionym przez elżbietańskiego artystę N. Hilliarda, można zauważyć techniczne różnice w tworzeniu męskich i kobiecych obrazów. Przytoczone w artykule przykłady wskazują na możliwość zbadania angielskiej miniatury portretowej i jej typologii z pozycji „męskie – kobiece”. Charakterystyczne wyróżniające cechy przejawiają się nie tylko w rysunku i kolorystyce, ale także w stopniu indywidualizacji obrazu portretowego. Program portretu męskiego jest bardziej zróżnicowany semantycznie i świadczy o rosnącym zainteresowaniu indywidualnością u zarania nowożytności.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Identyfikacja genderowa w rosyjskim dyskursie kulturowym

Tematem artykułu jest proces transformacji wyobrażeń o genderowej tożsamości przedstawiony na przykładzie rosyjskiej kultury od XVI do początków XVIII w. Głównym celem pracy jest analiza i opis specyfiki ówczesnych wyobrażeń na temat cech płciowych mężczyzny i kobiety, a także procesu stanowienia autonomicznego dyskursu żeńskiego. Zdaniem autorów niniejszego badania, tożsamość mężczyzny i kobiety z punktu widzenia przynależności do domu (rodu, rodziny) jako całości, właściwa dla kultury tradycyjnej, nie zakładała samodzielnej genderowej tożsamości, a jedynie tożsamość funkcjonalną. Jednocześnie, utrwalenie funkcji żony oraz męża, jak również służących i dzieci (Domoustroj), prowadziło do tego, że obyczaj uzyskał charakter normatywny, na skutek czego każda z takich funkcji uzyskała samodzielność w świetle prawa. Z jednej strony czyni to możliwym przeniesienie trójczłonowej struktury domu (jako systemu powiązanych funkcji ojca, żony oraz dzieci/służących) na inne społeczno-kulturowe fenomeny, jak choćby na państwo, przykładem czego są idee A. Kurbskiego (państwo jako trójczłonowa relacja car – doradcy – naród). Zarazem staje się możliwe rozpatrywanie poszczególnych funkcji w oderwaniu od płci lub całkowite pominięcie niektórych funkcji w systemie społecznym. Przykładem tego jest podejście reprezentowane przez cara Iwana Groźnego, chociaż ogólnie zachowuje on jeszcze tradycyjne wzorce generujące sensy kulturowe, postrzegając państwo jako dwuczłonową strukturę car – poddani. Usamodzielnienie funkcji społecznych w dalszej perspektywie czasowej pozwala na kształtowanie niezależnych żeńskich obrazów w XVII w. – w postaci czy to nauczających działaczek religijnych, jak Morozowa lub Urusowa, czy też księżnej Sofii. Następnie, już na początku wieku XVIII, miało dojść do całkowitego przeformatowania sfery kulturowej – od tego momentu można mówić o samodzielnym żeńskim dyskursie, jak również o dyskursie męskim. W drugiej połowie XVIII w. mężczyzna i kobieta są już postrzegani w ramach dwóch autonomicznych – żeńskiego i męskiego – dyskursów, chociaż M. Szczerbatow uznaje taką tendencję za skutek upadku obyczajów.
 

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kobieta w kulturze. Wprowadzenie do numeru

Rozwój dyskursów wyzwoleńczych (postkolonialnego, rasowego, etnicznego, płciowego, ekologicznego itp.) na przełomie lat 60. i 70. XX w. doprowadził do tego, że są one nie tylko i nie tyle strategią intelektualistów, ile weszły do kultury w formie praktyk społecznych, stając się głównymi wzorcami zachowań i modelami myślenia 1. W tym kontekście dyskurs feministyczny 2, który początkowo rozwijał się jako polityczny i prawniczy dyskurs walki o prawa kobiet, w miarę rozprzestrzeniania się przybrał niestety formę światopoglądowego, a wręcz ideologicznego dyskursu przeciwstawiania i konkurencji pomiędzy płciami. Wobec powyższego obecną sytuację w kulturze, realizowaną przez aktywistki feministyczne w kwestii płci, można określić jako walkę o alfa-przywództwo pomiędzy antagonistą a protagonistą w toku dyskursu wyzwoleńczego (Gaag, van der, 2014; Carrigan, Connell i Lee, 1985, s. 551–604; Wood, 2011). Taka walka często jest też opisywana w terminologii darwinowskiej selekcji naturalnej i dlatego jest realizowana w praktykach społecznych jako totalna wojna „ciemiężców” i „uciśnionych”, uzasadniana biologiczną (nie)użytecznością w przyrodzie lub społeczeństwie.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Jedna podróż, trzy relacje, czyli jak wspólną peregrynację do Ziemi Świętej opisali Lionardo Frescobaldi, Giorgio Gucci i Simone Sigoli

Średniowieczne opisy pielgrzymek do Ziemi Świętej to zazwyczaj dzieła na swój sposób jednostkowe. Opisane w nich zostały indywidualne doświadczenia i wspomnienia pątników, których zazwyczaj nie można porównać z relacjami innych uczestników tej samej wyprawy. Dlatego tak ważnym i cennym źródłem do badań nad pielgrzymowaniem do Ziemi Świętej są relacje pozostawione przez trzech pielgrzymów, którzy wspólnie odbyli peregrynację na Wschód w latach 1384–1385. Analiza relacji, których autorami byli Lionardo Frescobaldi, Simone Sigoli i Giorgio Gucci, pozwala na wskazanie szeregu prawidłowości rzucających światło na okoliczności spisywania i sposób doboru informacji przekazywanych przez autorów opisów egzotycznych peregrynacji.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Muzeum jako przestrzeń narracji o Korei

Artykuł stanowi analizę wystawy Splendor i finezja. Duch i materia w sztuce Korei, która prezentowana była w Muzeum Narodowym w Warszawie na przełomie 2019 i 2020 r. Autorka proponuje jako metodę analizy studia nad narracją – przeniesione – zgodnie z propozycją Małgorzaty Czermińskiej – z literaturoznawstwa na grunt wystawy muzealnej. Wychodząc od założeń klasycznego muzealnictwa, poprzez wypowiedzi osób odpowiadających za stworzenie wystawy, aż do analizy jej tytułu, autorka próbuje zbliżyć się do najważniejszego – filologicznej interpretacji narracji muzealnej wystawy. W artykule ujawnia się zarazem wiedza proponowana zwiedzającym, jak i sposób ujęcia, w tym – tabuizacja pewnych tematów.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii