rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Znaczenie dorobku nowej ekonomii instytucjonalnej dla rozwoju idei powszechnego samorządu gospodarczego w Polsce

Przedmiot badań: Przedmiotem badań jest samorząd gospodarczy i celowość jego powołania w Polsce na tle wybranych aspektów nowej ekonomii instytucjonalnej. Analiza obejmuje okres po 1989 r., kiedy to w wyniku reformy ustrojowej wprowadzono instytucję samorządu terytorialnego oraz rozwinęły się samorządy zawodowe i organizacje przedsiębiorców, nie doszło jednak do powołania powszechnego samorządu gospodarczego.
Cel badawczy: Celem badań jest zweryfikowanie założeń utworzenia obowiązkowego i powszechnego samorządu gospodarczego w Polsce w projektach ustaw opracowanych po 1989 r. oraz ocena potencjalnych korzyści jego utworzenia z wykorzystaniem definicji „instytucji” funkcjonującej w ramach nowej ekonomii instytucjonalnej. Zamierzeniem autorów jest również weryfikacja tezy badawczej mówiącej, iż w warunkach małej świadomości przedsiębiorców, niskiego poziomu kultury samorządności i samodecydowania, rozwiązaniem mogłoby być stworzenie odpowiednich ram legislacyjnych tworzących model powszechnego samorządu gospodarczego odpowiadającego na wyzwania XXI w.
Metoda badawcza: W opracowaniu dokonano przeglądu literatury ekonomicznej i prawniczej, wykorzystano metodę dedukcji oraz krytyczną analizę projektów aktów prawnych opracowanych po 1989 r.
Wyniki: Wyniki badań projektów ustaw i rozważań w świetle nowej ekonomii instytucjonalnej wskazują na możliwości obniżenia kosztów transakcyjnych, czyli kosztów społecznej koordynacji i kosztów funkcjonowania systemu prawno-ekonomicznego, w wyniku powołania powszechnego samorządu gospodarczego w Polsce.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Opowieści pielgrzyma jako wprowadzenie w duchowość hezychastyczną

Opowieści pielgrzyma zostały napisane przez nieznanego autora z drugiej połowy XIX wieku. To cieszące się dużą popularnością w świecie prawosławnym dzieło jest wprowadzeniem we wschodnio-chrześcijańską duchowość hezychastyczną. Książka opowiada o pielgrzymowaniu rosyjskiego chłopa do różnych sanktuariów i monasterów na terenach Imperium Rosyjskiego. Pątnik, przy pomocy swojego starca – ojca duchowego, zgłębia tajemnicę nieustannej modlitwy. Mądrość Bożą czerpie z Pisma Świętego oraz Filokalii. Spotykając na swej drodze pielgrzymowania różne osoby, rozmawia z nimi o modlitwie, a także dzieli się własnym doświadczeniem obecności Boga. W artykule zostały przeanalizowane główne zagadnienia Opowieści pielgrzyma, a mianowicie:
wprowadzenie w modlitwę Jezusową, przemieniająca moc Bożego Słowa, walka z pożądliwościami oraz znaczenie przewodnictwa duchowego w życiu każdego chrześcijanina.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Analiza ewolucji znaczenia domeny morskiej NATO a interes bezpieczeństwa RP

Celem artykułu jest przeanalizowanie znaczenia domeny morskiej dla NATO oraz pokazanie jego istotności w kontekście polskiego członkostwa w tej organizacji i wpływu na interes bezpieczeństwa RP. Dodatkowo autor postara się przedstawić, jakie wyzwania technologiczno-organizacyjne należy przezwyciężyć, aby móc przeprowadzić skutecznie proces budowy nowoczesnych okrętów bojowych w Polsce. Dlatego też całość tekstu zostanie podzielona na trzy części.
Celem pierwszej z nich jest pokazanie ewolucji znaczenia domeny morskiej NATO w kolejnych etapach funkcjonowania organizacji. Rosnące sukcesywnie znaczenie domeny morskiej NATO, pomimo wszelakich zmian w środowisku bezpieczeństwa, pokazuje, że bardzo wartościowym jest uczestniczyć w aktywnościach morskich Sojuszu. Doświadczenia zebrane przez Marynarkę Wojenną i Ministerstwo Obrony Narodowej z zaangażowania w działalność operacyjną NATO na morzu wskazują jednak na bardzo szerokie spektrum korzyści z takiego uczestnictwa, ale skala tego zaangażowania jest ze względu na szereg czynników niewystarczająca, co zostanie omówione, wraz z analizą potencjalnego wpływu tego elementu na szeroko rozumiany interes bezpieczeństwa RP, w drugiej części artykułu. Trzecią bardzo ważną część artykułu stanowi opisanie i przeanalizowanie zestawu wyzwań, jakie należy przezwyciężyć, aby możliwa była w Polsce realizacja projektów okrętowych, niezbędnych do wsparcia morskiego interesu bezpieczeństwa RP oraz zapewnienia zdolności do partycypowania w działaniach morskich NATO.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Migracje na szlaku wschodnioeuropejskim jako potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa Unii Europejskiej

Celem badań przeprowadzonych na potrzeby artykułu była ocena wpływu migracji na wschodnioeuropejskim szlaku migracyjnym na poziom bezpieczeństwa Unii Europejskiej (UE). Szlak ten jest szczególnie istotny dla bezpieczeństwa Rzeczpospolitej Polskiej (RP), której wschodnia granica stanowi jednocześnie jedną z zewnętrznych granic UE.
W artykule dokonano charakterystyki zjawiska migracji, przedstawiono jej korzyści oraz związane z nią potencjalne zagrożenia. Wskazano także kluczową rolę w zabezpieczaniu granic zewnętrznych UE Agencji Frontex, wraz z charakterystyką celu jej powołania oraz rozwoju instytucjonalnego. Główną część artykułu stanowi ocena stanu bezpieczeństwa wynikającego z migracji na wschodnioeuropejskim szlaku migracyjnym, na podstawie jej skali oraz występujących potencjalnych zagrożeń, w tym dla Rzeczpospolitej Polskiej.
Przyjętym w artykule problemem badawczym było pytanie: Jaka jest skala migracji na wschodnioeuropejskim szlaku migracyjnym i w jakim stopniu wpływa ona na bezpieczeństwo Unii Europejskiej?
Hipoteza przyjęła natomiast formę założenia: Skala migracji na wschodnioeuropejskim szlaku migracyjnym w porównaniu do innych szlaków nie jest znaczna i ze względu na swoje rozmiary, nie wpływa ona istotnie na bezpieczeństwo Unii Europejskiej.
W procesie badawczym wykorzystano jakościowe metody badawcze, obejmujące analizę krajowych i zagranicznych źródeł literaturowych, aktów prawnych i materiałów informacyjnych Agencji Frontex oraz danych statystycznych Straży Granicznej i Agencji Frontex (z zastosowaniem techniki deskresearch).

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ograniczenia prawa własności w polskim prawie konstytucyjnym

Własność jako prawo podmiotowe o bezwzględnym charakterze nie jest prawem absolutnym i nieograniczonym. Konstytucyjnie zagwarantowane prawo własności może w określonych przypadkach oraz przy zachowaniu odpowiednich przesłanek podlegać ograniczeniom. Zgodnie z brzmieniem art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej konieczność wprowadzenia ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, jest możliwe tylko przy uwzględnieniu kryterium państwa demokratycznego. Możliwość nienaruszającej istoty prawa ingerencji w prawo własności znalazło również wyraz w art. 64 Konstytucji, zgodnie z którym każdemu przysługuje prawo do własności. Ocena dopuszczalności ingerencji w prawo własności odbywa się świetle niezdefiniowanych w zupełny sposób zasady proporcjonalności oraz zasady istoty prawa własności, co wpływa na sposób rozstrzygania w przedmiocie konstytucyjności danego ograniczenia tego prawa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Postanowienia komisarza wyborczego dotyczące jednostek samorządu terytorialnego

Przedmiot badań: Przedmiotem artykułu jest charakterystyka postanowień komisarza wyborczego odnoszących się do jednostek samorządu terytorialnego. W obowiązującym stanie prawnym występują wątpliwości, czy postanowienia komisarza wyborczego mają charakter aktów stosowania, czy stanowienia prawa, które mogą być traktowane jako źródła prawa. Problematyka ta jest istotna zarówno w kontekście samodzielności samorządu terytorialnego oraz klasyfikacji aktów pochodzących od komisarza wyborczego przez pryzmat prawnych form działania administracji.
Cel badawczy: Celem badawczym jest pytanie o charakter prawny postanowień komisarza wyborczego dotyczących samorządu terytorialnego.
Metoda badawcza: W artykule została zastosowana metoda formalno-dogmatyczna. Artykuł obejmuje analizę regulacji prawnych upoważniających komisarza wyborczego do wydawania postanowień dotyczących jednostek samorządu terytorialnego zawartych w ustawach samorządowych, kodeksie wyborczym oraz ustawie o referendum lokalnym. Artykuł uwzględnia także przegląd stanowisk doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w tej materii.
Wyniki: Na podstawie przeprowadzonych w artykule rozważań zostały sformułowane następujące konkluzje odnoszące się do postanowień komisarza wyborczego dotyczących jednostek samorządu terytorialnego: są to akty publicznoprawne o charakterze obligatoryjnym, które z punktu widzenia ich charakteru prawnego tworzą kategorię niejednolitą. Występują postanowienia komisarza wyborczego będące aktami stosowania prawa o charakterze indywidualnym i konkretnym, które wykazują cechy zbliżone do aktów administracyjnych (np. postanowienie o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu wójta czy radnego). Występują również postanowienia komisarza wyborczego wykazujące cechy właściwe dla aktów stanowienia prawa o charakterze powszechnie obowiązującym (postanowienia w sprawie tworzenia obwodów głosowania oraz okręgów wyborczych). Ta kompetencja komisarza wyborczego wywołuje wątpliwości z punktu widzenia zgodności z Konstytucją, która nie upoważnia tego organu do wykonywania funkcji prawotwórczych.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wizerunek Chińskiej Republiki Ludowej w Stanach Zjednoczonych w dobie pandemii Covid-19

Artykuł przedstawia analizę zmagań chińskich władz o utrzymanie pozytywnego wizerunku Państwa Środka w obliczu pandemii COVID-19 w Stanach Zjednoczonych. Na podstawie wydarzeń z pierwszego półrocza 2020 roku zauważalny stał się konfrontacyjny ton w komunikacji dyplomatyczno-medialnej, który obrały chińskie władze w stosunku do USA, co wynikało z nowej strategii przewodniczącego Xi Jinpinga. Realizacja chińskiego planu zakładała przede wszystkim odwrócenie sytuacji poprzez oskarżenie armii USA o wywołanie globalnej pandemii, wzmożoną aktywność na polu zachodnich mediów społecznościowych przy zaangażowaniu chińskich dyplomatów, a następnie huczne promowanie chińskiej pomocy w walce z pandemią. Z drugiej strony można zaobserwować, postępującą wraz z rozwojem pandemii, radykalizację nastrojów wśród Amerykanów i zaostrzającą się retorykę w debacie publicznej. Przebiegała ona od atmosfery podejrzliwości poprzez powolne odkrywanie nowych faktów, formułowanie podejrzeń, aż po surowe oceny i oskarżenia, których konsekwencje dla relacji amerykańsko-chińskich pozostają jeszcze nieznane.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stres psychologiczny w paradygmacie biopsychospołecznym z uwzględnieniem choroby nadciśnieniowej

Znaczenie psychologicznych aspektów chorób somatycznych jest coraz częściej dostrzegane w literaturze naukowej. Aktualność biopsychospołecznego modelu zdrowia i choroby sprawia, że zrozumienie etiologii choroby, sposób leczenia powinny być uwarunkowane wieloma czynnikami: psychologicznymi, środowiskowymi, a także społecznymi.
Pierwsza część artykułu ma charakter przeglądowy. W drugiej części tekstu, na podstawie badań własnych, pokazano rolę stresu psychologicznego na przykładzie choroby kardiologicznej. Celem artykułu jest przybliżenie tematyki stresu psychologicznego, umiejscowienie go w biopsychospołecznym modelu zdrowia i choroby, ze szczególnym uwzględnieniem choroby nadciśnieniowej.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Zasada lex retro non agit w prawie podatkowym - uwagi na tle sprawy K 4/1

Zakaz wstecznego działania prawa (lex retro non agit) ma szczególne znaczenie na gruncie prawa podatkowego. Zasadniczo jest on uznawany za instrument ochrony prawa podatnika. W rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny sprawie o sygn. K 4/19 na wskazaną zasadę powołały się jednostki samorządu terytorialnego. Z tego punktu widzenia mamy do czynienia z sytuacją znaczącą pod względem zarówno praktycznym, jak i teoretycznym. Ustawodawca dokonał z mocą wsteczną nowelizacji przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości elektrowni wiatrowych, co zmniejszyło obciążenia podatników, ale jednocześnie również dochody własne gmin. Celem opracowania jest zaprezentowanie wskazanej problematyki i odpowiedź na pytanie, czy w powołanej sprawie powołana zasada została faktycznie naruszona. Analiza jej aspektów faktycznych, jak i prawnych pozwala stwierdzić, że taka sytuacja miała miejsce. Aby tego dowieść w opracowaniu wykorzystano przede wszystkim formalno-dogmatyczną metodę badawczą opartą na analizie dorobku orzeczniczego Trybunału Konstytucyjnego oraz literatury przedmiotu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Preferencje kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji w zakresie wyboru obrazów ze sztuki współczesnej. Przykład badania typu sondażowego

Tematem niniejszego artykułu są preferencje w zakresie wyboru obrazów ze sztuki współczesnej kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji. W perspektywie pedagogicznej istotne jest tutaj zwrócenie uwagi na świadomość kulturową kandydatów na nauczycieli oraz ich preferencje obrazów ze sztuki współczesnej, które są ważne pod względem edukacyjnym i wychowawczym dla przyszłego pokolenia. To kandydaci na nauczycieli będą w przyszłości wprowadzać dzieci w świat kultury i sztuki.
Badanie realizowane w podejściu ilościowym, zrealizowane na grupie dorosłych, ma na celu pokazanie preferencji w doborze wybranych dla celów badawczych obrazów ze sztuki współczesnej. Losowo wybrani badani otrzymali do oceny preferencji, po jednym z obrazów: Jacka Yerki, Tomasza Sętowskiego, Rafała Olbińskiego i Zdzisława Beksińskiego. To, jakie obrazy ze sztuki współczesnej będą bliższe kandydatom na nauczycielom wczesnej edukacji, jest znaczące, gdyż to właśnie w przyszłości ta grupa będzie narzucać określone preferencje estetyczne swoim uczniom.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Przewodniczący Rządu w Republice Czeskiej - ewolucja pozycji ustrojowej i praktyka konstytucyjna

Artykuł omawia kwestie ewolucji pozycji ustrojowej szefów rządów w Republice Czeskiej. Cezury czasowe mieszczą się pomiędzy 1992 r. a 2019 r. Instytucja premiera stała się realnym instrumentem władzy politycznej dla liderów ugrupowań politycznych w omawianym państwie. Parlamentarny model rządów obowiązujący w Republice Czeskiej zakłada ścisłą współpracę władzy ustawodawczej i wykonawczej. W analizie uwzględniono zarówno regulacje konstytucyjne, jak i praktykę polityczną ostatnich blisko 30 lat.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Relacja pojęć „wolny zawód” i „zawód zaufania publicznego”, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Część I

Używane w prawie i literaturze terminy „wolny zawód” i „zawód zaufania publicznego” nie zostały zdefiniowane, dlatego też stosowane są często zamiennie. Określają one jednak dwie różne grupy zawodów, zatem nie powinny być używane jako synonimy. Brak definicji tych pojęć stwarza wiele wątpliwości, których wyjaśnienie jest bardzo istotne ponieważ przyznanie określonemu zawodowi statusu „zawodu zaufania publicznego” wiąże się z przyznaniem mu pewnych istotnych przywilejów, obowiązków, ale i ograniczeń. Chodzi m.in. o możliwość tworzenia dla nich samorządów zawodowych upoważnionych do reprezentowania osób wykonujących te zawody i sprawujących pieczę nad należytym ich wykonywaniem w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Powyższe z kolei, może pociągać za sobą konieczność wprowadzenia wielu ograniczeń zarówno w zakresie wolności wykonywania zawodu, jak i wolności podejmowania działalności gospodarczej, jeżeli z działalnością taką wykonywanie zawodu miałoby się wiązać.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zastosowanie cenzusów w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego

Podstawową kwestią przy określaniu zasady powszechności jest wskazanie kręgu osób, którym przysługuje prawo do głosowania. Jednak może być ono ograniczone przez cenzusy wyborcze. Wiek XXI przyniósł istotne wyzwania dla określenia podmiotów, które mogą korzystać z praw wyborczych, również w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Należy pamiętać, że świat podlega wciąż licznym procesom zmian, stąd prawo wyborcze nie może być im obojętne, tylko powinno być przez ustawodawcę dostosowywane do zmieniających się warunków, w jakich przyszło funkcjonować danym jednostkom. Autor opracowania przeanalizował istniejące rozwiązania prawne i stara się odpowiedzieć na pytanie, czy obecne regulacje można uznać za optymalne, czy może istnieje potrzeba nowego określenia ograniczeń prawa wyborczego, w kontekście, procesów globalizacyjnych, których skutkiem staje się znacznie częstsze i łatwiejsze przemieszczanie się osób oraz związane z tym mieszanie się obywateli poszczególnych państw, czy też mieszkańców danych jednostek samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Władza sądownicza w warunkach kryzysu demokracji konstytucyjnej

Artykuł poświęcony jest problemom zmiany położenia władzy sądowniczej w Polsce w warunkach kryzysu demokracji konstytucyjnej. Weryfikowane są dwie podstawowe hipotezy badawcze. Po pierwsze, Polska po 2015 r. znalazła się w grupie państw rewidujących swoje liberalno-demokratyczne fundamenty ustrojowe. Do takich fundamentów niewątpliwie należą: zasada praworządności, zasada konstytucjonalizmu oraz zasada podziału i równowagi władz. Po drugie zaś, ustrojowe położenie władzy sądowniczej zostało w liberalno-demokratycznej Konstytucji RP określone w sposób właściwy dla ochrony wyżej przywołanych wartości, jednak praktyka ustrojowa wykazuje, że brak właściwej woli realizacji przepisów konstytucyjnych (wykorzystywanie arytmetycznej przewagi w parlamencie bez uznania praw mniejszości) może naruszyć „kręgosłup” demokracji konstytucyjnej

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Długi cień historii. Kontrola cywilna a efektywność polskich sił zbrojnych

Artykuł prezentuje wyniki badań stanowiących część historyczno-porównawczego studium wyzwań, jakie wejście do NATO postawiło przed siłami zbrojnymi i polityką obronną Polski. Badając ewolucję stosunków cywilno-wojskowych (SCW) w Polsce przed i po jej wstąpieniu do NATO pytaliśmy czy mają one formę kopii, szablonów czy progów uznanych „zachodnich” rozwiązań instytucjonalnych. Pytaliśmy też, czy można uznać, że Polskie siły zbrojne zaakceptowały demokratyczną kontrolę cywilną nad sobą behawioralnie, postawowo i konstytucjonalnie. Przeprowadziliśmy trzy serie bezpośrednich, częściowo ustrukturalizowanych wywiadów w latach 1996, 2006 i 2015–2016 przy użyciu własnego kwestionariusza zawierającego pytania otwarte. W wywiadach wzięło udział 41 osób reprezentujących istotną część polskich decydentów i ekspertów zaangażowanych w proces poszerzania NATO. Ich wyniki zostały zweryfikowane rezultatami badań archiwalnych pierwotnych źródeł polskiej doktryny obronnej, w tym ustaw i publikowanych oświadczeń dotyczących koncepcji, praktyk i procedur militarnych. Krytyczny przegląd istniejącej, głównie angielskojęzycznej literatury posłużył poszerzeniu perspektywy badawczej. Rezultaty naszych badań wskazują, że Polska przyjęła zachodnie szablony SCW, co wskazuje, że przyjęcie to było dobrowolne, ale użyte tylko w przybliżeniu. Sugerują one też, że polscy wojskowi zaakceptowali kontrolę cywilną konstytucjonalnie i behawioralnie, ale ich akceptacja postawowa jest jeszcze ciągle niepełna.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Ustrojowe dysfunkcyjności przenoszenia oraz delegowania sędziów i asesorów sądów powszechnych jako przejaw ustawowo ustanowionego nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad sądami powszechnymi

Celem artykułu jest zbadanie kompetencji Ministra Sprawiedliwości w zakresie przenoszenia i delegowania sędziów i asesorów sądów powszechnych. Dla jego realizacji wykorzystano metodę dogmatyczną. W artykule stawia się tezę, że kompetencje Ministra Sprawiedliwości w postaci przenoszenia i delegowania sędziów i asesorów sądów powszechnych sprzyjają nie tyle pielęgnowaniu w sędziach poczucia roztropności i starannego wymierzania sprawiedliwości, co wzmacniają żądzę awansowania, przyspieszonego podniesienia statusu społeczno-materialnego, przez co zawierają w sobie wysoki ładunek dysfunkcjonalności i jako takie w przypadku przenoszeń powinny zostać ograniczone, a delegacji – uchylone.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Inkluzja społeczeństwa obywatelskiego w procesy podejmowania decyzji na poziomie lokalnym: wpływ projektów międzynarodowych

Celem artykułu jest wyodrębnienie czynników, które mają bezpośredni wpływ na poziom uczestnictwa mieszkańców w procesach administracyjnych, oraz opracowanie propozycji, które zapewnią systematyczne stosowanie mechanizmów włączenia społeczności lokalnej do podejmowania decyzji. Obecnie na Ukrainie trwają procesy decentralizacji, które mają na celu podwyższenie poziomu zarządzania, w związku z czym odbyło się łączenie rad miejskich i wiejskich. Znaczący wpływ na te procesy mają projekty międzynarodowe, pomagające nowoutworzonym hromadom (jednostka podziału administracyjnego) wprowadzać lepsze praktyki zarządzania, zwłaszcza poprzez włączenie społeczeństwa obywatelskiego do podejmowania decyzji na poziomie lokalnym. Problem polega na tym, że mieszkańcy z jednej strony nie wiedzą, jakie istnieją mechanizmy uczestnictwa w procesach administracyjnych, a z drugiej strony – władze lokalne niewystarczająco informują o możliwościach włączenia społeczeństwa do podejmowania decyzji. W niniejszej pracy zastosowano dwie główne techniki badawcze: wywiad i ankietowanie. Analiza została przeprowadzona na przykładzie nowoutworzonych hromad, które uczestniczyły w Programie „Decentralizacja przynosi lepsze wyniki i efektywność” (DOBRE), realizowanym przez międzynarodową organizację Global Communities i finansowanym ze środków Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID). Ustalono, że mieszkańcy nie są wystarczająco zorientowani w mechanizmach umożliwiających im uczestnictwo w procesach podejmowania decyzji na szczeblu lokalnym oraz możliwości ich wykorzystania. Ponadto stwierdzono, że istnieje związek wzajemny: im wyższy poziom wiedzy społeczeństwa obywatelskiego (jak otrzymać dostęp do informacji o usługach, za które odpowiadają władze lokalne), tym wyższy poziom jego zadowolenia z uczestnictwa w podejmowaniu decyzji. Potencjalnym zagrożeniem po zakończeniu projektów międzynarodowych może być cofnięcie w przemianach, które zostały wprowadzone w hromadach. W celu uniknięcia takiej sytuacji może być zaproponowane stworzenie w strukturze jednostek samorządowych osobnego wydziału odpowiadającego za wdrożenie przemian w hromadach albo przegląd funkcji już istniejących wydziałów, ich reformowanie i wprowadzenie „dobrych praktyk” dla monitoringu, analizy, zbioru danych oraz stworzenie warunków dla wewnętrznej koordynacji kierunków rozwoju.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji