rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Początki i rozwój Akademii Ignatianum w Krakowie

Autor pokazuje zwięźle przebieg wysiłków i osiągnięć 25 lat pracy jezuitów w zakresie kształcenia i formacji młodego pokolenia Polaków. Prezentowany okres jest niewątpliwie czasem starań i osiągnięć, które m.in. przejawiły się w zmianie nazwy uczelni z Wydziału Filozoficznego na Wyższą Szkołę Filozoficzno-Pedagogiczną a następnie na Akademię Ignatianum w Krakowie. Zmiany nazewnictwa są wyrazem trudnych, ale dobrych w skutkach osiągnięć naukowo-dydaktycznych. Ponadto przybliża imiona i nazwiska władz uczelni w ich chronologicznym następstwie. Nie zapomina także o osobach, które nie pełniły funkcji kierowniczych, ale ich działalność i oddanie na stałe wpisały się w historię prezentowanej szkoły wyższej. Autor obrazuje zmiany jakie nastąpiły w zakresie oferty dydaktycznej wszechnicy, a także przedmiotów, które kiedyś były obowiązujące dla studentów szkoły. Patrząc na rozwój uczelni z perspektywy czasu, który upłynął od jej powstania, autor jest pełen szacunku dla władz ją tworzących a także przepełniony optymizmem co do jej przyszłości. Skromne początki sięgające roku akademickiego 1989/1990 przyniosły nieprzewidywane pozytywne skutki. Dostrzegając zainteresowanie młodzieży ofertą dydaktyczną Akademii Ignatianum w Krakowie, a także mając na uwadze rzetelną pracę kadry dydaktycznej, można się spodziewać, że wszystko to przyniesie dalsze dobre efekty naukowe i dydaktyczne.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Bullying i cyberbullying wśród dzieci i młodzieży. Analiza porównawcza wyników badań prowadzonych w Polsce i Hiszpanii. Wyzwania dla profilaktyki

Artykuł prezentuje wyniki badań na temat zjawiska występowania bullyingu i cyberbullyingu wśród dzieci i młodzieży w Polsce i Hiszpanii. W pierwszej części artykułu dokonano charakterystyki zagadnienia, oprócz genezy i definicji terminów oraz omówienia natury zjawiska zwrócono uwagę na negatywne konsekwencje, jakie pociąga za sobą tego rodzaju przemoc. W drugiej części artykułu przedstawiono wyniki badań dotyczące rozpowszechnienia zjawiska na świecie oraz w Polsce. Na tym tle ukazano wyniki badań własnych. Celem przeprowadzonych badań jest porównanie rozpowszechnienia bullyingu i cyberbullyingu wśród uczniów szkół polskich i hiszpańskich. Dodatkowym zamiarem jest poznanie tendencji rozwojowych tego zjawiska w Polsce i Hiszpanii z uwzględnieniem wieku i płci osób badanych. Badania przeprowadzone zostały za pomocą międzynarodowych narzędzi badawczych. Analizie poddano 1052 uczniów szkół polskich oraz 1483 uczniów szkół hiszpańskich. Wyniki badań wskazują, że skala zjawiska jest niepokojąco wysoka. W Polsce około 70% badanych uczniów bierze udział w bullyingu, a około 35% w cyberbullyingu. W Hiszpanii około 50% badanych uczniów bierze udział w bullyingu, a około 20% w cyberbullyingu. Wnioski zawierają implikacje dla praktyki pedagogicznej. Profilaktyka i programy przeciwdziałające tego rodzaju formom przemocy są potrzebne i powinny być prowadzone w obu krajach.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Motywacje wolontariuszy hospicyjnych na początku i w trakcie posługi

Wolontariat hospicyjny to bardzo specyficzny rodzaj wolontariatu, związany z opieką nad chorymi i umierającymi w okresie terminalnym choroby. Przedmiotem artykułu są motywacje wolontariuszy hospicyjnych. Chodzi tutaj zarówno o motywacje, jakimi się kierowali w momencie przyjścia do hospicjum, jak i te, które mają obecnie, po pewnym czasie posługiwania. Celem artykułu jest nie tylko ich opisanie i porównanie, ale również pokazanie jak wyglądają one w zależności od wieku wolontariuszy, ich stażu oraz rodzaju pełnionej posługi. Dzięki tym badaniom można odkryć nie tylko same motywy podjęcia pracy w wolontariacie hospicyjnym, ale również to, co powoduje, że ktoś jest w stanie w tej pracy dłużej wytrwać. Jest to pytanie ważne dla osób odpowiedzialnych za rekrutację nowych wolontariuszy. W części teoretycznej artykułu zostały ukazane podstawowe pojęcia związane z wolontariatem hospicyjnym oraz motywacjami do jego podjęcia. Część badawcza to analiza wyników badań własnych otrzymanych na drodze metody sondażowej. Owocem badań są stwierdzenia dotyczące motywacji towarzyszącej wolontariuszom na początku ich posługi, obecnie, oraz motywacji w zależności od wieku, stażu i rodzaju posługi badanych.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Profilaktyka w miejscu pracy jako praktyka oparta na dowodach naukowych

Zaangażowanie w tworzenie bezpiecznego i zdrowego miejsca efektywnej pracy powinno być celem każdego pracodawcy bez względu na wielkość przedsiębiorstwa. Używanie przez pracowników środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych i/lub nowych substancji psychoaktywnych w celach innych niż medyczne może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo i prawidłowe wykonywanie pracy, a tym samym stanowić szeroko rozumiane zagrożenie zarówno dla pracownika, jak i przedsiębiorstwa. W obliczu zagrożenia uzależnieniem pracowników, a tym samym obniżenia się jakości ich życia oraz efektywności wykonywanej pracy, istotne staje się pytanie o warunki skuteczności prowadzonych oddziaływań z zakresu profilaktyki społecznej w środowisku zatrudnienia. Jasno określone cele dostosowane do potrzeb odbiorców, różne rodzaje prowadzonych działań oraz akcji promocyjnych to istotne elementy, które powinny być uwzględnione przy budowaniu wewnętrznej polityki ograniczania konsumpcji substancji psychoaktywnych przez pracowników. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja współczesnych strategii z zakresu profilaktyki używania środków psychoaktywnych w miejscu pracy, które zgodnie z wiedzą naukową (dowodami empirycznymi) odznaczają się wysoką skutecznością. W tym celu dokonano analizy dostępnej literatury przedmiotu.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
O teorii „myśli słabej” w pedagogice humanistycznej

Artykuł dotyczy filozoficznej idei „myśli słabej” włoskiego filozofa postmodernistycznego, Gianniego Vattima, która może być traktowana jako sposób hermeneutycznej interpretacji faktów kulturowych, z edukacyjnymi włącznie. Słabą myśl charakteryzuje Vattimo na tle dwóch wielkich nurtów filozoficznych: dialektyki i filozofii różnicy. Jest to taki typ refleksji, który z jednej strony poszukuje dla siebie normatywnych punktów oparcia, z drugiej zaś przyznaje im prowizoryczny status, pozbawiając się przywileju uniwersalistycznych roszczeń. Wspomniana koncepcja ukazuje związki między etyką i hermeneutyką, ze szczególnym uwzględnieniem etyki otwartej kontynuacji. Podkreśla ona również możliwość osłabienia kolonizującej mocy „mocnego” (nowoczesnego i naukowego) dyskursu w pedagogice. Do prawdy (prawdy pozbawionej metafizycznego gruntu) można również dotrzeć na drodze nienaukowej, która sprzeciwia się scjentyzmowi i wiedzie przez interpretację.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wpływ idei Komisji Edukacji Narodowej na organizację szkolnictwa w Rosji w pierwszej połowie XIX wieku

Po likwidacji Komisji Edukacji Narodowej i utracie niepodległości, już na początku XIX wieku w warunkach niewoli rosyjskiej myśli i koncepcje KEN z powodzeniem wykorzystywali Adam Jerzy Czartoryski, Hieronim Stroynowski, Hugo Kołłątaj, Tadeusz Czacki i wielu innych. Z jednej strony brali oni udział w reformowaniu szkolnictwa rosyjskiego, w dużej mierze opierając się na założeniach i ideach KEN, z drugiej starali się w jego strukturze zachować, a nawet rozwinąć szkoły polskie. Dzięki temu idee KEN ukształtowane w obliczu upadku Państwa Polskiego mogły uświadomić Rosjanom, że podstawy nowoczesnego systemu oświaty dali im przedstawiciele narodu przez nich podbitego. Specyfiką tego systemu był podział kraju na okręgi szkolne, które zostały utworzone przy uniwersytetach. Jednym z owych okręgów był Wileński Okręg Szkolny (Naukowy), w którym obowiązywał polski język nauczania. Tym samym, najważniejszym ośrodkiem naukowym ziem litewsko-ruskich stał się Cesarski Uniwersytet Wileński, a pod zwierzchnictwo uczelni wileńskiej przeszły wszystkie placówki oświatowe w zaborze rosyjskim, w tym częściowo również te, które wcześniej podlegały Szkole Głównej Koronnej w Krakowie. Pod opieką odnowionego uniwersytetu znalazły się więc zarówno dawne szkoły KEN, które przetrwały zawieruchę rozbiorów, jak i nowe, powstałe w okresie funkcjonowania Wileńskiego Okręgu Naukowego. Taki stan rzeczy trwał niemal trzydzieści lat, praktycznie do wybuchu powstania listopadowego. Wówczas zamknięto większość szkół polskich, a Wileński Okręg Narodowy został zlikwidowany. Upadek powstania stanowił więc zarówno symboliczny, jak i faktyczny kres funkcjonowania idei KEN na terenie Imperium Rosyjskiego. Struktura szkolnictwa oparta na dawnej koncepcji KEN jednak pozostała.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Prawo dziecka do edukacji w pracy opiekuńczo-wychowawczej instytucji pieczy zastępczej

Artykuł podejmuje problem prawa do edukacji dzieci umieszczonych w instytucjach pieczy zastępczej. Aby określić, jak prawo dziecka do nauki jest realizowane w praktyce pedagogicznej, przeprowadzono badania w jednej z placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego w województwie lubelskim. Celem tych badań było ustalenie stopnia realizacji tego prawa w instytucjonalnej formie opieki, jak również zakresu indywidualnej pomocy wspierającej przebieg edukacji dziecka. W toku badań poszukiwano odpowiedzi na następujące problemy badawcze: Jakie formy oddziaływań edukacyjnych wobec wychowanków podejmowane były w instytucji pieczy zastępczej? Jakie formy kształcenia zawodowego podejmowali wychowankowie? Jakie formy pomocy wychowankom w wyborze kierunku kształcenia zapewniała placówka? W jaki sposób kadra pedagogiczna pomagała wychowankom w osiągnięciu przez nich powodzenia szkolnego? Jakie działania na rzecz stymulowania rozwoju intelektualnego wychowanków były podejmowane w placówce? Z jakich form terapii korzystali w badanym okresie wychowankowie? W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego oraz techniki badania dokumentów i ankiety. Z badań wynika, że młodzież w wieku ponadgimnazjalnym wybierała najczęściej szkoły zawodowe, licea i technika, a tylko mała grupa wychowanków kontynuowała naukę w szkołach policealnych (3,22%) i na studiach wyższych (3,22%). Nauka dzieci była wspierana przez specjalistyczne zajęcia poświęcone wyrównywaniu braków dydaktycznych i niwelowaniu deficytów rozwojowych. Z przeprowadzonych badań wynika potrzeba dalszej profesjonalizacji oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych i terapeutycznych wobec dzieci osieroconych umieszczanych w instytucjach pieczy zastępczej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Relatywizm wartości i norm współczesnego świata z perspektywy filozofii biblijnej

Celem artykułu jest spojrzenie z perspektywy biblijnej na współczesny relatywizm wartości i norm. Za pomocą filozofii biblijnej próbujemy porównać sytuację ponowoczesnego chrześcijanina oraz wyznawcy starożytnego judaizmu; spotykającego się z kulturą hellenistyczną. Przedmiotem naszej refleksji są fragmenty Księgi Koheleta oraz Księgi Mądrości. Pierwszy punkt zawiera omówienie kultury ponowoczesnej oraz hellenistycznej. W drugim znajduje się zarys historii Izraela w epoce hellenistycznej. Trzeci punkt to egzegeza wybranych fragmentów Księgi Koheleta oraz Księgi Mądrości. Zakończenie zawiera próbę aktualizacji postaw autorów biblijnych wobec hellenizmu; w kontekście ponowoczesnego chrześcijaństwa.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Katolickie wychowanie, wiara i autorytet

Tekst ma na celu wykazanie, że autorytet i posłuszeństwo są niezbędne w katolickim wychowaniu. W rzeczywistości wiara jest „posłuszeństwem” wobec Prawdy, jak mówi Sobór Watykański II, a prawda jest obdarzona „autorytetem”, ponieważ sam Bóg jest ucieleśniony w Jezusie Chrystusie. Konieczne jest wyjaśnienie, że – zgodnie z wiarą chrześcijańską – odwieczna zależność od Boga nie jest rodzajem niewolnictwa, ale miłosnym związkiem z Ojcem, czyniącym człowieka wolnym. Jest tak dlatego, ponieważ oryginalna godność człowieka pochodzi ze stworzenia go „na obraz Boży”. Wychowanie katolickie powinno nauczyć panowania nad sobą (w relacji z autorytetem), aby móc wybrać tylko to, co jest dobre i być wiernym prawdziwej istocie człowieka.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Diagnoza klimatu społecznego młodzieżowych ośrodków wychowawczych w Polsce

Każda instytucja tworzy i charakteryzuje się swoistym klimatem, który może być sprzyjający, pozytywny, korzystny, a nawet motywujący lub też niesprzyjający, negatywny czy niewłaściwy. W artykule zaprezentowano problematykę związaną z klimatem społecznym młodzieżowych ośrodków wychowawczych (MOW) w Polsce. Celem badań było poznanie opinii wychowanków i wychowawców na temat klimatu społecznego młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz zdiagnozowanie typu klimatu społecznego tych ośrodków w aspekcie relacji interpersonalnych, rozwoju osobistego i systemu organizacyjnego instytucji. Wykorzystano jako narzędzie badawcze Skalę Klimatu Społecznego Rudolfa H. Moosa. Analiza wyników badań pozwoliła na sformułowanie podstawowego wniosku, że w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych dominuje niekorzystny dla procesu resocjalizacji nieletnich klimat społeczny. Kadra koncentruje się głównie na przestrzeganiu zewnętrznej dyscypliny i rygorów regulaminowych, w małym stopniu zwraca uwagę na kształtowanie poprawnych stosunków interpersonalnych z wychowankami, a zupełnie zaniedbuje te elementy klimatu, które sprzyjają wytwarzaniu się terapeutycznego środowiska społeczności instytucjonalnej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Poplecznicy, wspólnicy i kompani. Funkcje koalicji międzyosobowych zawieranych przez recydywistów w więzieniu

Celem artykułu jest prezentacja rodzajów koalicji międzyosobowych, jakie zawierają skazani mężczyźni oraz analiza funkcji, jakie pełnią dla nich poszczególne typy sojuszy w więzieniu. Przedmiotem badań są doświadczenia biograficzne recydywistów obejmujące relacje, w jakie wchodzili ze współosadzonymi podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Materiał empiryczny stanowiły zapisy wywiadów autobiograficznych. Przyjęcie perspektywy poznania wykraczającej poza indywidualne biografie jednostek i umożliwiającej odkrywanie ogólnych wzorów i mechanizmów kształtujących sens działania recydywistów w warunkach więzienia umożliwiły procedury metodologii teorii ugruntowanej. Teoretyczne ramy analizy wyznaczało podejście dramaturgiczne Ervinga Goffmana. Badania wykazały, że w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności recydywiści zawiązują trzy typy sojuszy i każdy z nich pełni inną funkcję. Poplecznik odgrywa ważną rolę w okresie pierwszych doświadczeń więziennych. Wspólnik pomaga podtrzymywać oraz wzmacniać pożądaną pozycję społeczną w grupie, natomiast kompan sprzyja zmniejszaniu dolegliwości związanych z izolacją więzienną.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wychowanie przez konflikt. O roli konfliktów w rozwoju osobowości ucznia

Tekst prezentuje rozważania na temat skutków konfliktów dla rozwoju uczniów. Autorka pokazuje, czego uczniowie uczą się z konfliktów. Wskazuje zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki konfliktów, w zależności od sposobu radzenia sobie z nimi. Do skutków negatywnych zalicza się kształtowanie niechęci wobec konfliktów, negatywne sankcje wobec uczestników konfliktów, pogarszanie się relacji w grupie, poczucie pokrzywdzenia, frustracja i wrogość wobec siebie uczestników konfliktów. Negatywne konsekwencje mają swoje źródło w nierozwiązanych konfliktach. Konflikty rozwiązane pokazują przede wszystkim swoją małą siłę niszczycielską, umożliwiają redefinicję norm do nowych warunków, wypracowanie wspólnych norm, budowanie relacji i tworzenie zwartości w grupie, przezwyciężanie stagnacji, inicjowanie zmian, ujawnianie sprzeczności w grupie, przywracanie równowagi. Przede wszystkim kształtują przekonanie, że konflikt może być czynnikiem zmiany. Tym samym autorka akcentuje jego znaczenie dla wychowania i kształtowania osobowości ucznia. Konflikt został zaprezentowany jako sytuacja wychowawcza, w której odbywa się społeczne uczenie się. Autorka powołując się na własne badania pokazuje za Andrzejem Olubińskim trzy możliwe relacje wychowawcze w konflikcie i ich konsekwencje dla kształtowania osobowości ucznia: relację autorytarno-przedmiotową, statyczno-zachowawczą oraz konfliktowo-wychowawczą. Kształtują one odpowiednio osobowość autorytarną, bierną i twórczą. To, czy konflikt umożliwi kształtowanie twórczej postawy, zależne jest od świadomości konfliktowej, którą pomagają kształtować wychowawcy. Ich pedagogiczna świadomość konfliktowa daje możliwość wykorzystania konfliktu jako korzystnej dla rozwoju osobowości ucznia sytuacji wychowawczej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Personalistyczne ujęcie w wychowaniu „kładką” ku budowie kultury opartej na wartościach

Artykuł przedstawia analizę wybranych myśli przedstawicieli filozofii egzystencjalnej oraz filozofii dialogu, ze szczególnym uwzględnieniem poglądów J. Tischnera, T. Gadacza oraz M. Bubera, w celu ukazania, iż dzięki personalistycznemu podejściu w wychowaniu możliwa jest budowa kultury zasadzającej się na takich wartościach, jak wolność, dialog, szacunek, tolerancja, miłość. W celu mocnego podkreślenia, jak ważna jest rola personalizmu w wychowaniu, ukażę jego przeciwieństwo na bazie poglądów wypracowanych przez badaczkę „czarnej pedagogiki” Alice Miller, która przedstawia, jak destruktywne dla dziecka, a w szerszym ujęciu dla kultury jest traktowanie jednostki przedmiotowo i stosowanie wobec niej przemocy. W przygotowaniu pracy wykorzystałam głównie metodę analizy materiałów zastanych oraz metodę syntezy. Centralne kategorie, wokół których prowadzone są badania, to: dziecko, wychowanie, personalizm, wolność, przemoc. Personalizm konstytuuje eksponowanie osoby jako istoty autonomicznej, jej godności i rozumności. Z kolei „czarna pedagogika” nawiązuje do badań nad wpływem przemocy psychicznej na umysł dziecka. Stosowanie mechanizmów represjonowania dzieci w okresie dzieciństwa prowadzi do ogromnych zniszczeń, jakie dokonują się w człowieku, jak i w kulturze, w której żyje. Wychowanie oparte na personalistycznym podejściu do człowieka jest dla ludzkości kluczem do budowy kultury opartej na wartościach: wolności, dialogu, szacunku, tolerancji, miłości.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Między ujarzmiającym a wyzwalającym – o autorytecie Kościoła wychowującego z wierzącymi

Podział na autorytet wyzwalający i ujarzmiający wskazuje na dynamikę oddziaływania autorytetu na osoby uznające ten autorytet. Kościół katolicki w Polsce cieszy się dużym autorytetem. Jaki jednak jest autorytet Kościoła według wierzących katolików: wyzwalający czy ujarzmiający? Podstawą dla wyprowadzanych wniosków są wyniki ankietowych badań sondażowych oraz wywiadów fokusowych przeprowadzonych wśród studentów i pracowników naukowych uczelni katolickiej. Wnioski z badań pozwoliły zdeniować dwa różne problemy. Pierwszy wskazują młodzi wierzący, którzy oczekują Kościoła wyzwalającego, a zderzają się z przejawami tego ujarzmiającego. Drugi problem stanowi grupa wierzących, którzy nie umieją bądź nie chcą podejmować ryzyka decydowania i od duchownych oczekują instrukcji „co myśleć” i „co robić”. Akceptują w ten sposób autorytet ujarzmiający Kościoła, który utrwala ich niedojrzałość osobową.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Transakcyjne modele przemocy szkolnej

Przemoc szkolna jest jednym z najbardziej niepokojących zjawisk, nie tylko z punktu widzenie celów i funkcji szkoły, ale także w szerszym wymiarze życia społecznego oraz losów jednostek. Szkoła zamiast być miejscem bezpiecznym i spokojnym stanowi przestrzeń opresji i niepokoju. Przemoc na terenie szkoły jest złożoną, wieloaspektową i trudną kwestią o charakterze społecznym, psychologicznym i pedagogicznym, jak również stanowi problem moralny i aksjologiczny. Artykuł przedstawia autorski model przemocy szkolnej, z którą powinni się uporać uczniowie, nauczyciele i rodzice, a także ich transakcyjne stany ego. Model ten oparty jest na jednej z mniej znanych koncepcji psychoterapeutycznych, jaką jest analiza transakcyjna (AT). Przemoc szkolna rozgrywa się w trójkącie dramatycznym następujących ról psychologicznych: ofiara, ratownik (wybawca), prześladowca (według Stephena B. Karpmana). Wszystkie te czynniki tworzą sześcian wzajemnie uwarunkowanych zależności. Zapobieganie i zwalczanie przemocy w szkole powinno być prowadzone zgodnie ze wzorem trójkąta zwycięzcy i naprzemiennymi psychologicznymi rolami bycia: asertywnym, troskliwym i wrażliwym (według Acey Choy).

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Aktywizacja środowiska lokalnego: od teorii do praktyki – historia edukacyjnego projektu

W dokonujących się współcześnie zmianach kluczową rolę odgrywa aktywność jednostek i grup społecznych tworzących społeczności lokalne. Droga do aktywizacji tych środowisk prowadzi przez edukację. Biorąc to pod uwagę; na Wydziale Nauk Społecznych UWM w Olsztynie podjęto działania w celu powołania nowej specjalności o nazwie „Edukacja i aktywizacja społeczności lokalnych”. Projekt edukacyjny uwzględnił różnego rodzaju opinie; wytyczne i dostępne ekspertyzy. Analiza zgromadzonych dokumentów wykazała możliwość realizacji podjętej inicjatywy; co dla zespołu opracowującego stanowiło inspirację w planowaniu kolejnych kroków; związanych z finalizacją całości przedsięwzięcia. Mimo olbrzymiego zaangażowania i nakładu pracy zespołu opracowującego; zamierzenie edukacyjne poniosło i ponosi dalej porażkę. Nie pomogła prowadzona akcja promocyjna w szeroko rozumianych mass mediach; ani specjalnie zorganizowana konferencja naukowa. Główne przyczyny niepowodzenia podjętej inicjatywy można przedstawić następująco: 1) widoczna na co dzień inercja większości młodego pokolenia; szczególnie w obszarze szeroko rozumianej aktywności społecznej; 2) wynikające z tego znikome zainteresowanie rekrutacyjne w kolejnych naborach; 3) brak wsparcia instytucji lokalnych; 4) brak sensownego; pragmatycznego ułożenia programu konferencji naukowej promującej nową specjalność. Tak więc konfrontacja teorii z praktyką wskazuje; że nawet najlepsze intencje w zderzeniu z twardą rzeczywistością mogą nie mieć szansy powodzenia.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika