rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O duchu (brexitu). Z dodatkiem uwag o tymotycznej stymulacji narodu w najnowszej polskiej literaturze

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie o obecność „ducha brexitu” w tekstach literackich powstających poza Wyspami. Pierwsza część poświęcona jest wyjaśnieniu sformułowania „duch brexitu” w świetle kategorii Zeitgeist. W drugiej partii tekstu wskazuję na zbieżności i różnice pomiędzy eurosceptycznymi nastrojami w brytyjskiej literaturze, a eurosceptycyzmem polskich XXI-wiecznych pisarzy, sytuujących się blisko prawej strony sceny politycznej. W myśl głównej tezy artykułu „duch brexitu” uobecnia się tak w brytyjskiej, jak i w polskiej literaturze w pracach dowartościowujących kategorię narodu, jego tradycji i dziejów. Prace te pobudzają godnościowe roszczenia i aktywizują narodowe resentymenty. Wykorzystane w szkicu ustalenia filologów, socjologów, filozofów i badaczy retoryki służą dowiedzeniu przedstawionej tezy, ukazaniu sposobów przejawiania się omawianego fenomenu oraz sformułowaniu odpowiedzi na pytanie o jego przyczyny.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Przyczynek do historii środowiskowej arystokracji na przykładzie Zofii Chomętowskiejj

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie problematyki zależności ludzko-zwierzęcych, jakie zachodziły w kręgach arystokracji polskiej dwudziestolecia międzywojennego na przykładzie relacji Zofii Chomętowskiej z obecnymi w jej życiu zwierzętami. Przykład ten pokazuje złożoność i wielopoziomowość kształtujących się relacji, które wynikały zarówno z jej społecznego statusu, faktu bycia kobietą, jak i z indywidualnej skłonności do budowania bliskiej więzi z wybranymi gatunkami zwierząt. W społecznej sieci relacji, w jakich była ona zanurzona, zwierzęta służyły zarówno za przedmiot polowań, za pożywienie, za oznakę społecznego statusu, jak i za przyjaciół. Analiza tekstów oraz fotografii autorstwa arystokratki wskazuje tak na silny genderowy komponent, jak i na fakt, że zwierzęta stanowiły bardzo ważny element konstruowania arystokratycznej warstwy społecznej. Historia środowiskowa arystokracji polskiej doby międzywojnia w tym jej fragmencie, który reprezentuje Chomętowska, ma zatem charakter jednocześnie klasowy i wyjątkowy ze względu na intymne i empatyczne spojrzenie fotografki na wybrane antropomorfizowane nie-ludzkie podmioty.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jak rozumieć relacje międzygatunkowe?

Pojęcie relacji międzygatunkowych wydaje się zdroworozsądkowo zrozumiałe. Kiedy jednak przyjrzeć mu się dokładniej, okazuje się, że niesie ono wiele różnych niuansów i niejednoznaczności. W niniejszym tekście przedstawiamy rozważania na temat sensu pojęcia – tego, że odnosi się ono do różnych emocji (relacji o charakterze pozytywnym i opresyjnym), że dotyczy zróżnicowanych aktorów (ludzie, zwierzęta, rośliny i inne byty), że nie jest statyczne, ale dynamiczne. Badamy, jak – o ile w ogóle – to pojęcie mieściło się w klasycznych socjologiach: Émila Durkheima czy Herberta Spencera. Wskazujemy, że analizowanie relacji międzygatunkowych wymaga holistycznego i biocentrycznego (wręcz planetarnego) ujmowania świata, w którym uwzględnia się tak dyskurs naukowy, jak i pozanaukowy. Takie podejście pozwala na odnajdywanie pokrewieństwa (kinship) między bytami.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Terytorialna historia literatury środkowoeuropejskiej jako spuścizny literackiej i kulturowej monarchii Habsburgów

Martin C. Putna w 2018 roku wydał Obrazy z kulturních dějin Střední Evropy [Obrazy z dziejów kulturowych Europy Środkowej], w których przedstawia spektakularną panoramę wielokulturowości, wielojęzyczności i wielokonfesyjności poszczególnych regionów Europy Środkowej (rozumianej przez niego jako spuścizna kulturowa Austro-Węgier), by naszkicować ich „historie idei” pozwalające na pełniejszą refleksję przeszłości, a tym samym budowanie przyszłości w oparciu o te  (zapomniane lub niekiedy wyparte) doświadczenia.  Autor poprzez propozycję terytorialnej historii literatury nadaje nowy kierunek obracającej się w zamkniętym kole dyskusji o konstrukcie Europie Środkowej: eseistyczne obrazy – pomimo fragmentaryczności i subiektywności odczytania – są ewidentnie krokiem w stronę traktowania literatury i kultury jako medium pamięci, liczącym na sprawcze oddziaływanie zatrzymanej w nich pamięci (za Astrid Erll genitivus objectivus).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Umiejscowienia i przemieszczenia. Wokół pytań mickiewiczologii „kontekstowej”.

Autorka artykułu podejmuje refleksję nad zebranymi w tomie pt. Mickiewicz kontekstowy rozważaniami dotyczącymi kontekstualizacji i rekontekstualizacji, jakim podlega postać i dzieło dziewiętnastowiecznego twórcy. Omawiane analizy, będące przejawem postrzegania zjawisk poprzez sieć złożonych wzajemnych związków (tyleż wewnątrz- , co pozaliterackich), jako próby rozumienia przez sytuowanie stanowią przykład nośności czytania otwartego na inne czasy, inne przestrzenie (narodowe, kulturowe, estetyczne), inne optyki wreszcie. Zbiór ma charakter „konstelacyjny”, wyrażający się w różnorodności podejmowanych problemów, ujęć czy metodologii. Wyłaniające się z prezentowanych studiów wizerunki Mickiewicza są efektem dwu współbieżnych i dialogujących ze sobą nurtów oglądu: widzeń centralnych (akcentujących wspólnototwórczą wartość twórczości autora Dziadów) oraz peryferyjnych (włączających mniej znane rysy wieszcza jako m.in. mistyka, autora erotyków czy poety tłumaczonego na język innych sztuk).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
„Luki historii domagają się domknięcia, a przede wszystkim opisania”. Literatura węgierska wobec Zagłady w latach 1944–1948

Autorka omawia książkę Kingi Piotrowiak-Junkiert, Od idylli do ironii. Literatura węgierska wobec Zagłady w latach 1944-1948 (Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2020).


 


 

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Źle obecna bis. Polska literatura niezależna na tle środkowoeuropejskim

Recenzja książki Bogusława Bakuły pt. Nie zależności. Przypadki literatury i kultury poza cenzurą w latach 1976-1989. Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne, Poznań 2020, ss. 379

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wdzięczność i ostrzeżenie? Rozważanie metodologiczne o nowej próbie bilansu historiografii PRL

W niniejszym artykule podejmuję próbę lektury nowej monografii dotyczącej historiografii w okresie PRL napisanej przez Rafała Stobieckiego. Kluczowymi pojęciami książki są – w mojej opinii – wdzięczność i ostrzeżenie, wypowiadane łącznie. Autor pracuje w oparciu o szerokie rozumienie zakresu badań historii historiografii. Autor obejmuje interpretacją nie tylko (1) „badania nad infrastrukturą nauki historycznej”, do których zalicza instytucjonalnego wymiaru środowiska historyków, lecz również (2) przemiany założeń metodologicznych, na których były oparte badania historyczne w okresie PRL oraz (3) zasadnicze cechy reprezentacji przeszłości wypracowanych przez historiografię PRL-u. Autor książki kładzie nacisk na ostrzeżenie, wskazując na potrzebę oceny postaw historyków. Ja jednak skupiam uwagę na wdzięczności, bo w jej świetle można ukazać dokonania naszych poprzedników i ich zwycięstwa nad figurami próbującymi ich podporządkować.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Romantyczne „kuźnie natury” w perspektywie ekokrytyki

Artykuł prezentuje możliwości zastosowania narzędzi ekokrytyki do lektury dzieł polskiego romantyzmu. Zarówno brytyjskie, jaki amerykańskie „zielone studia” są głęboko zakorzenione w literaturze XIX wieku: Wordsworth, Clare, Shelley, Thoreau, Emerson czy Melvill stanowią ważny punkt odniesienia dla współczesnych badaczy. Artykuł uzasadnia, że „narodowa trauma” zaborów, traktowana za główną przeszkodę w czytaniu polskiej literatury romantycznej, stanowi okazję do wprowadzenia nowego idiomu do międzynarodowych „zielonych studiów”.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Akcentowanie pograniczy w środkowoeuropejskim programie edukacyjnym in spe

Artykuł stanowi próbę włączenia do humanistycznej edukacji o pograniczach elementów kosmoekologii. Jego powstanie zainspirowała lektura zbioru Na pograniczu narodów i kultur. Polska – Europa – Ameryka (oprac. B. Wróblewski, Ł. Janicki,Warszawa–Lublin 2020 ). Celem jest przedstawienie wstępnych założeń możliwych
edukacyjnych dyskursów o pograniczach w ujęciu holistycznym, które uwzględnia zależności oraz oddziaływania kultur w diachronii i synchronii ekosystemów. W tekście zaproponowano m.in. wprowadzenie terminologii z zakresu przyrodoznawstwa jako narzędzia opisu relacji na pograniczach. Przedstawiono w nim
również refleksje dotyczące płynnych pograniczy wewnątrzśrodowiskowych oraz ekokrytyczne ujęcie kolonizacji.


 


 

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Krajobraz japoński w polskich narracjach podróżniczych przełomu lat 80. i 90. XIX wieku

Celem niniejszego artykułu jest analiza portretu krajobrazu japońskiego, jaki wyłania się z polskich tekstów podróżniczych końcówki XIX wieku. Przeanalizowane zostały trzy (a zarazem wszystkie, które są znane) teksty polskich podróżników: Karola Lanckorońskiego, Pawła Sapiehy oraz Hugona Zapałowicza. Pod koniec lat osiemdziesiątych XIX wieku niezależnie od siebie odbyli oni podróż do Japonii. Przedmiotem refleksji są tu poszczególne cechy narracji, takie jak porównania, reprezentacje krajobrazowe, relacje międzykulturowe czy stereotypy dotyczące społeczeństw nieeuropejskich, które złożyły się na charakterystyczny, nacechowany kolonialnym spojrzeniem, opis tego kraju.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Obecność kobiet w organach statutowych spółek publicznych w Polsce

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zróżnicowanie w organach statutowych spółek publicznych w Polsce w latach 2010-2019. Artykuł oparty został na analizie wyników empirycznych zebranych przez autorkę oraz analizie krytycznego przeglądu literatury. Temat zróżnicowania ze względu na płeć na rynku pracy występuje od kilku lat i nie jest to problem tylko Polski, ale podnosi go również Unia Europejska. Tematem tym autorka zainteresowała się również w kontekście kobiet na wysokich stanowiskach spółek giełdowych w ostatnich dziesięciu latach, tzn. od 2010 roku.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Pomorze (prze)rysowane. Poetyki historyzmu i lokalności w świecie komiksu

Tekst dotyczy opisu współczesnego komiksu tworzonego na Pomorzu i o Pomorzu. Za podstawę analizy posłużyło tutaj dwutomowe wydawnictwo Komiks szczeciński różnych autorów z kręgu stolicy województwa zachodniopomorskiego, Opowieści znad Bałtyku Wojciecha Stefańca, Szczęściarz z rocznika 1917 Agnieszki Kosko-Hołowczyc i Wandy Swajdy oraz dwa komiksy kaszubskojęzyczne Szczenię Swiãców i Arbata, w których autorem scenariusza jest Piotr Dziekanowski. Zestawienie komiksów pochodzących z różnych subregionów Pomorza i różnych gatunkowo twórców ukazuje, przy całym docenieniu tendencji do oryginalności, zastanawiające podobieństwo w kreowaniu obrazów ważnych kulturowo miejsc. Analogie owe można rozpatrywać poprzez wyznaczenie kilku kategorii poetyki komiksu: historyzmu oraz lokalności. Poza problematyką poetyki, pojawia się jeszcze kwestia społecznej potrzeby nowego wykreowania miejsc „magicznych” pejzażu regionalnego, na które odpowiada współczesny ruch komiksowy.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Zagłada zwierząt i ludzi. Lektura Poematu o miejskiej rzeźni Tadeusza Śliwiaka

Przedmiotem artykułu jest interpretacja Poematu o miejskiej rzeźni zapomnianego poety Tadeusza Śliwiaka. Poeta swoim utworem i postawieniem znaku równości pomiędzy rzeźnią a obozem koncentracyjnym, cierpieniem Żydów i zwierząt hodowlanych, wkroczył w temat, który współcześnie jest chętnie podejmowany. Próbując zrozumieć „pierwsze prawo wilka” i „ostatnie prawo człowieka”, uświadamia sobie, że granice pomiędzy „ludzkim” i „zwierzęcym” nie istnieją, że należy pogodzić się z obecną w człowieku animalistyczną częścią istnienia, nieuprawniającą go do uważania siebie za istotę nadrzędną. W obliczu wojny, śmierci, Zagłady wszyscy cierpią tak samo, zamiennie wchodzą w role katów i ofiar, a w ostatecznym rozrachunku
stają się wobec siebie równi. stają się wobec siebie równi.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Harmonizacja systemu instytucjonalnego w Polsce

Celem artykułu jest ukazanie w jaki sposób Trybunał Konstytucyjny wpływa na harmonizację systemu instytucjonalnego. W artykule skoncentrowano się na problemie oddziaływania instytucji formalnych i nieformalnych na sprawność procesów gospodarowania. W pierwszej części artykułu podkreślono istotę instytucji w procesach gospodarczych oraz wykazano, że spójny i nie mający zaburzeń system instytucjonalny pozytywnie wpływa na sprawność procesów gospodarczych, a także zmniejsza niepewność w interakcjach międzyludzkich. W kolejnej części opisano rolę Trybunału Konstytucyjnego w harmonizacji systemu instytucjonalnego i przedstawiono mechanizmy zabezpieczające przed destabilizacją systemu instytucjonalnego. W ostatniej, empirycznej części artykułu podjęto próbę wykazania, w jaki sposób Trybunał Konstytucyjny może wpływać na harmonizację instytucji i tym samym pośrednio zwiększać sprawność procesów gospodarczych. Stwierdzono, że taki wpływ jest zjawiskiem realnie występującym, a Trybunał Konstytucyjny ma zdolność do niwelowania zaburzeń systemu instytucjonalnego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Człowiek - zwierzę - rzecz w "Chłopach" Władysława Reymonta

Powieść Reymonta sytuuje ludzi, zwierzęta, rośliny w jednym porządku – porządku natury. Jednak relacje pomiędzy ludźmi a zwierzętami mienią się ambiwalencjami. Z jednej strony dostrzec można somatyczną wspólnotę między kobietami a krowami, będącą podstawą współodczuwającej troski o innego i ujawniającą się w formach czułości. Z drugiej zaś strony powieść opisuje sceny spontanicznego i bezmyślnego okrucieństwa wobec przede wszystkim dzikich zwierząt: srok, zająców, żołny (oślepionej smołą) etc. oraz wyraźnej ich reifikacji (zwierzę-„mechaniczna” zabawka). Celem artykułu jest zatem opisanie złożonego i niejednoznacznego charakteru międzygatunkowych relacji.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Antropoceniczne życie po życiu – żywe maszyny, syntetyczna biologia i koniec natury

Postulowane nadejście „epoki antropocenu” oraz szeroko dyskutowany w humanistyce „koniec natury”, a także wiążące się z tą koncepcją podejścia teoretyczne takie jak naturo-kultura i techno-natura otwierają pole do redefinicji pojęć: „życie”, „maszyna” czy „biologia”. Widoczne jest to zarówno na gruncie nauk przyrodniczych w podejściach transdyscyplinarnych takich jak tzw. syntetyczna biologia, jak i w sztuce eksperymentalnej. Celem tego tekstu jest przyjrzenie się złożonemu problemowi „żywych maszyn” i „syntetycznego życia” w kontekście spekulatywnego i krytycznego potencjału sztuki i postulowanej epoki antropocenu w pracach Alexandry D. Ginsberg. Głównym problemem jest namysł nad wizją roli „żywych
maszyn” i „syntetycznego życia” w epoce niepewności i niekontrolowanych zmian środowiska.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Wykorzystanie finansów behawioralnych do opisu wybranych zjawisk na polskim rynku ubezpieczeniowym

Celem niniejszej pracy jest analiza i próba wyjaśnienia wybranych zjawisk obserwowanych na polskim rynku ubezpieczeń przez pryzmat finansów behawioralnych. Analiza skupia się głównie na opisie i wyjaśnieniu odstępstw od racjonalności instrumentalnej, która w praktyce została sprowadzona do maksymalizacji oczekiwanej użyteczności (zgodnie z Expected Utility Hypothesis, EUH). Nie brak w niej jednak także przykładów zjawisk mogących zostać wyjaśnionych odstępstwami od racjonaliści epistemicznej (racjonalność w sferze ocen). W ramach pracy badawczej wykorzystano dane wtórne, ze źródeł powszechnie uznawanych za wiarygodne oraz raporty rynkowe. Niniejsza praca może stanowić swoistego rodzaju podsumowanie będące bazą do dalszych badań oraz może mieć także zastosowanie praktyczne wśród menadżerów przygotowujących produkty ubezpieczeniowe i projektujących procesy sprzedażowe. Badania potwierdziły możliwość zastosowania twierdzeń finansów behawioralnych do wyjaśnienia wybranych zjawisk na polskim rynku ubezpieczeń.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Krajobrazy posthumanistyczne w prozie Hiromi Kawakami

Hiromi Kawakami (ur. 1958) tworzy w swoich powieściach i opowiadaniach oryginalny świat fantazji, zamieszkiwany na równych prawach przez ludzi i byty nie-ludzkie. Ich uniwersa przenikają się, a granice taksonomiczne, estetyczne, etyczne zanikają. W wyniku przesunięcia uwagi z człowieka na płazy, gady, ssaki, rośliny, a nawet materię nieorganiczną, ludzki podmiot ulega w utworach Kawakami decentracji, a antropocentryczny porządek normatywny zostaje zaburzony. Sprawia to, że proza Kawakami wpisuje się wyraźnie w posthumanistyczny dyskurs literacki obecny w humanistyce środowiskowej. W artykule analizuję takie utwory Kawakami, jak Niedźwiedzi bóg, Niedźwiedzi bóg 2011, Nadepnęłam na węża, Ugoromochi,
oscylujące pomiędzy baśnią a fikcją spekulatywną. Stanowią one świadectwo silnej obecności we współczesnej literaturze japońskiej tematów istotnych dla człowieka doby antropocenu, do których należy kolektywne współistnienie ludzi i nie-ludzi, związek natura – kultura czy świadomość ekologiczna.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Antropocen i kapitałocen: w poszukiwaniu fuzji horyzontów

Artykuł włącza się w dyskusję pomiędzy koncepcjami antropocenu i kapitałocenu. Rozpoczyna go rekonstrukcja zarzutów, jakie pierwszej z nich stawiają m.in. Jason W. Moore, Eileen Crist czy Donna Haraway (niewłaściwa diagnoza przyczyn kryzysu ekologiczno-klimatycznego, ignorowanie nierównej odpowiedzialności za ów kryzys, utrzymywanie antropocentrycznej wizji świata). Następnie autor przedstawia
kontrargumenty zwolenników antropocenu, m.in. Iana Angusa, Clive’a Hamiltona, Dipesha Chakrabarty’ego (antropocen nie ignoruje kontekstu gospodarczo-politycznego, zwolennicy kapitałocenu dokonują nieuprawnionego przeniesienia diagnoz geologicznych na pole socjologii, narracja o kapitalizmie nie jest wystarczająco szeroką ramą badania zmian klimatu). Zakończenie artykułu stanowi próbę fuzji horyzontów obu koncepcji. Autor postrzega je jako dwie wersje hermeneutyki klimatycznej, podejmujące próbę zrozumienia, co dzieje się z naszym światem, i wypracowania odpowiedzi na ów proces.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Rynek i spożycie napojów alkoholowych w Polsce: podstawowe dane dla polityki społeczno-gospodarczej

Alkohol etylowy jest substancją psychoaktywną i toksyczną. Współcześnie w Polsce jest dostępny powszechnie na rynku. W ciągu ostatnich 30 lat Polacy zmienili preferencje dotyczące spożywania alkoholu. Alkohol spożywany nadmiernie, bez względu na formę podania, jest szkodliwy dla zdrowia człowieka, ale także generuje ogromne koszty społeczne i ekonomiczne. W artykule przedstawiono kluczowe wskaźniki dla polityki społeczno-gospodarczej w obszarze spożycia alkoholu, preferencje Polaków w zakresie spożywanego napoju alkoholowego, modele spożycia napojów alkoholowych w Polsce, charakterystykę rynku napojów alkoholowych w Polsce w 2020 r., jak też wpływy budżetu państwa z podatku akcyzowego oraz straty społeczno-ekonomiczne wynikające ze spożycia alkoholu w Polsce.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Patyk, wróbel, czajnik. Witolda Gombrowicza Kosmos nie-ludzki. Między pre- a metapreposthumanistycznym podejściem do problemu

Tekst proponuje lekturę Kosmosu (1965) W. Gombrowicza ujętą w perspektywie posthumanistycznej. Stawia tezę o pre- i meta-posthumanistycznych , tj. problematyzujących tę perspektywę postrzegania rzeczywistości, walorach powieści. Proponuje czytelnikowi spojrzenie na przekaz narratora utworu jak na „sprawozdanie” z nie do końca udanego, ale otwierającego nęcące perspektywy, eksperymentu, który polegał na usytuowaniu podmiotu ludzkiego w świecie, w którym rzeczy przezeń postrzegane i rzeczy realne okazują się „na chwilę” (a może od zawsze) częściami tego samego uniwersum bez formy i treści, wnętrza i zewnętrza, niepodlegającymi hierarchizowaniu w kategoriach podrzędności i nadrzędności, niemal na równi obdarzonymi mocą sprawczą, jeśli mówić o wprawianiu rzeczywistości w ruch (w sensie znaczeniotwórczym).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Analiza cech kredytobiorców nieterminowo spłacających zobowiązania

Celem artykułu jest analiza cech klientów niespłacających kredytów w terminie i ustalenie czy cechy te wpływają na brak terminowości w spłacie zobowiązań. Przedmiotem badań jest grupa 31 klientów indywidualnych, którzy nieterminowo spłacają raty swoich zobowiązań gotówkowych. Wnioskowanie przeprowadzono za pomocą testu niezależności chi-kwadrat. Dla przyjętego poziomu istotności nie ma podstaw do odrzucenia hipotez zerowych dla wszystkich badanych cech. Zatem należy szukać innych czynników determinujących wiarygodność kredytową.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Propozycja miernika oceny poprawności metod porządkowania liniowego

W pracy zaproponowano modyfikację procedury wyznaczania agregatowego miernika oceny poprawności metod porządkowania liniowego. Zaproponowane rozwiązanie uwzględnia zakresy zmienności i znaki wartości mierników cząstkowych wchodzących w skład miernika agregatowego oraz charakter mierników cząstkowych (stymulanta/destymulanta). Dostępne w literaturze propozycje mierników agregatowych oceny poprawności metod porządkowania liniowego, wykorzystujące pierwiastek sumy kwadratów wartości mierników cząstkowych, mogą prowadzić do błędnej oceny analizowanych metod w sytuacji, gdy wartości mierników cząstkowych są ujemne. Po podniesieniu ich do kwadratu kolejność uporządkowania obiektów może ulec zmianie. Ponadto różne zakresy zmienności wartości mierników cząstkowych mogą powodować większy wpływ niektórych mierników cząstkowych niż innych na finalną ocenę analizowanych metod porządkowania liniowego. Proponowana modyfikacja konstrukcji miernika agregatowego pozwala na wyeliminowanie wspomnianych problemów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse