rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„Nie mów mi, jak mam tańczyć!” – negocjowanie współpracy, uprawomocnienia i upolitycznienia w etnograficznym teatralnym projekcie „Nadzieja”

Tekst ten stanowi wkład do literatury dotyczącej etnografii eksperymentalnej, dostarczając krytyki etnograficznej współpracy, uprawomocnienia i upolitycznienia. Skupiając się na moim etnograficznym teatralnym projekcie „Nadzieja” – stworzonym przy współpracy z romskimi kobietami i lokalnymi aktorami w Polsce w 2003 roku – rozważam zmagania o władzę, które zdefiniowały mój projekt i które wynikały z różnych sposobów rozumienia teatru jako formy sztuki, a także z różnic dotyczących tego, co projekt znaczy dla nas i co dzięki niemu chcemy osiągnąć. Przedstawiam trudne moralne, etyczne i polityczne decyzje, które musiałam podjąć i które zmusiły mnie do zredefiniowania zarówno stosowanych przeze mnie metod badawczych, jak i mojej roli jako etnografa.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kobiece spojrzenie na pornografię. Kobiece ciało w pornografii

Badania nad pornografią w kulturze są obecnie jednymi z prężniej rozwijających się obszarów dyskursu naukowego. Najczęściej taka sytuacja dotyczy jednak ośrodków i badaczy zagranicznych, chociaż od niedawna z tego rodzaju badaniami możemy zetknąć się na rodzimej scenie akademickiej. Badania nad erotyką i pornografią w chwili obecnej wydają się jak najbardziej uzasadnione, gdyż nagość czy seks są dziś wszechobecne i ogólnodostępne, a nierzadko stanowią również element strategii marketingowych. Refleksja nad statusem erotyki i pornografii w szeroko rozumianej kulturze popularnej sięga wielu dziedzin, włączając w to m.in.: takie obszary jak film, media, sztuka, marketing, ekonomia, historia, socjologia, prawo. Niniejszy artykuł porusza kwestię kobiecego spojrzenia na pornografię – zaczynając od jej szerokiej definicji. Przytoczone w tekście wypowiedzi feministek, wraz z oryginalnym kontekstem prowadzą do ogólniejszej konkluzji na temat płci w pornografii, znaczenia kobiecego ciała oraz jego estetycznego wymiaru.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Współpisanie jako praktyka codzienności. Ułomna logicznie: instrumentalne studium przypadku

Tekst ten jest rodzajem instrumentalnego studium przypadku. Jako takie łączy empiryczny opis konkretnego fenomenu z teoretycznymi dociekaniami. Artykuł koncentruje się na pojęciu literatury jako praktyki codzienności. Jednym z przykładów tego typu sztuki jest amatorskie współpisanie. Autor prezentuje jedną z form tego typu praktyki – powieść „Ułomna logicznie” pisaną przez uczennice konińskiego liceum. Z jednej strony, w pracy używa się jakościowych metod badawczych do opisu wspomnianej literackiej współpracy. Z drugiej, artykuł próbuje skonceptualizować tę praktykę w szerszym kulturowym i społecznym kontekście, odwołując się do pojęcia „sztuki jako praktyki codzienności”.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pornografia we współczesnym filmie autorskim

Tekst traktuje o rozwijającym się we współczesnym kinie zjawisku, które autor określa mianem art-hard core’u. Zalicza do niego autorskie i artystyczne filmy, które wykorzystują w sferze wizualnej sceny dotychczas rezerwowane dla filmów pornograficznych. Autor przedstawił ewolucję zjawiska, wskazał na najważniejsze i najbardziej przełomowe dzieła omawianej tendencji oraz przyczyny użycia tego rodzaju scen (fabularne, ideologiczne i związane ze strategiami kształtowania recepcji). W tym kontekście podkreślił tematykę psychoseksualnych eksperymentów podejmowanych przez protagonistów, kwestię samotności i ograniczania komunikacji tylko do własnego ciała, a także dyskursu feministycznego i gejowskiego, w których odwrócenie konwencji prezentowania ciała jest ważnym elementem przekazu.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ruchome miejsca i etnografi a translokalności

Niniejszy artykuł skupia się na koncepcji ruchomych miejsc oraz translokalności. Prezentowana analiza bazuje na badaniach, które prowadzę w środowisku polskich kierowców ciężarówek dalekobieżnych zatrudnionych w firmach działających na terenie Europy Zachodniej. Celem moich rozważań jest wskazanie na problematyczność, zaktualizowanych na gruncie antropologii oraz geografi i humanistycznej, kategorii miejsca oraz lokalności w odniesieniu do globalnego zjawiska mobilności, przepływu oraz ruchu. Dokonuję deskrypcji specyfi ki mobilnego terenu oraz codziennych praktyk kierowców wytwarzających znaczące miejsca. Sygnalizuję procesy „mobilizujące” lokalność oraz potrzebę uwzględniania mobilności jako prekonceptualnego elementu etnografi i translokalnej.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Książeczki z wroną. Historia rodzinna na bazie opowieści o dokumentach

Artykuł stanowi opis fragmentu historii rodzinnej, wywołanej za pomocą przedmiotów. Za punkt wyjścia służy koncepcja antropologii rzeczy, rozumianej jako zwrot ku analizie relacji, jakie są wytwarzane przez materialne byty nie-ludzkie. Tekst koncentruje się na opowieściach wywołanych za pomocą starych dokumentów, które są ich symbolicznym nośnikiem. Przedmioty są tu potraktowane jako aktywny czynnik procesu pozyskiwania danych, dzięki ich zdolności do koncentrowania wspomnień i ich przywoływania. Narracja ta stanowi przykład na poparcie tezy, że przedmioty nie są „tylko rzeczami”, ale stanowią istotny element rzeczywistości.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Uczta z Malinowskim i Witkacym. Niedopowiedzenie i namiętność w antropologii

Artykuł Uczta z Malinowskim i Witkacym. Niedopowiedzenie i namiętność w antropologii to rozważania nad wielowymiarową relacją łączącą Bronisława Malinowskiego i Stanisława Ignacego Witkiewicza. Przy pomocy mów filozofów zawartych w Uczcie Platona autorka dąży do wyjaśnienia uwag i komentarzy wskazanych przez biografów antropologa na temat jego przyjaźni z artystą – Witkacym. Odwołując się do fragmentów tekstów autobiograficznych takich jak Dziennik w ścisłym znaczeniu tego wyrazu, 622 Upadki Bunga czyli Demoniczna Kobieta, a także Listów - Stanisława Ignacego Witkiewicza stara się poznać naturę towarzyszącego im Erosa.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Gra w uwodzenie: między romantyczną świadomością a pragmatycznym działaniem

Artykuł dotyczy związku pomiędzy uwodzeniem a grą. Oba mechanizmy mają wiele wspólnego, ponieważ opierają się na podobnej strategii, formie i treści. Uwodzenie jest tu interpretowane (na podstawie teorii Jeana Baudrillarda) jako siła odpychania i przyciągania, która wykracza nie tylko poza seksualność, lecz także poza rzeczywistość. Uwodzenie jest kontinuum gry, w której wcześniejszy ruch determinuje następne, a pokusa wzmaga żądanie gracza.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pokusa geometrii. O inspiracjach topologicznych w humanistyce

Centralnym tematem artykułu są inspiracje matematyczne we współczesnej humanistyce. Stanowi on próbę przeglądu różnych propozycji fi lozofi cznych, w których pojawiają się elementy topologii oraz matematyki chaosu i emergencji czy pojęcia takie jak fraktal, sfera, wstęga Möbiusa. Posługują się nimi Baudrillard, Agamben, Sloterdijk i Žižek. Obiekty i pojęcia matematyczne służą im za modele różnych konceptualizacji świata i zjawisk zachodzących w przestrzeniach symbolicznych tworzonych przez człowieka. Pozwalają na lepsze uchwycenie analogii i nieoczywistych podobieństw między wytworami kultury. Zapożyczenie nieobecnych dotąd w humanistyce metod myślenia czy schematów abstrahowania przyczynia się do przełamania zastałych schematów refl eksji i interpretacji.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Praktyki fanowskie jako performatywny wymiar postmedialnej telewizji

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie praktyk fanowskich związanych z telewizją w kontekście tez pochodzących z projektu „mediów kreatywnych” Joanny Zylinskiej i Sarah Kember, odnoszącego się do teorii performatywności. Performatywność w ujęciu Zylinskiej i Kamber realizuje się w medialnych relacjach, stanowiących ich zdaniem faktyczną współczesną postać mediów. Autorka artykułu odwołuje się również do spostrzeżeń Piotra Celińskiego dotyczących postmedialności, uznając praktyki fanowskie za jej performatywny przejaw. W przedstawionym kontekście teoretycznym autorka dokonuje w artykule analizy wybranych przykładów praktyk fanowskich, które pozostają w interesującej i wieloznacznej relacji z pierwotnymi produkcjami telewizyjnymi.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wpływ unormowań międzynarodowych na kształt prawnej ochrony przed dyskryminacją ze względu na rasę w Polsce

W treści artykułu skoncentrowano uwagę na regulacjach prawa międzynarodowego, stanowiących narzędzie walki z przejawami dyskryminacji rasowej i określeniu ich oddziaływania na polskie unormowania. Scharakteryzowano pierwsze zapisy antydyskryminacyjne, opisano najbardziej znaczące w omawianym zakresie normy międzynarodowoprawne, przedstawiono także definicję legalną pojęcia „dyskryminacja rasowa” oraz podniesiono kwestię wpływu wybranych działań legislacyjnych i faktycznych w sferze międzynarodowoprawnej na unormowanie tej materii w polskim ustawodawstwie. Ponadto, na podstawie analizy raportów organów monitorujących stan ochrony prawnej oraz dokonujących oceny efektywności istniejących w przedmiotowym zakresie regulacji krajowych, podjęto próbę sformułowania postulatów de lege ferenda w zakresie ochrony przed dyskryminacją ze względu na rasę w Polsce.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Etnograficzny tandem, czyli na ślepo w nieznane

Tekst jest owocem współpracy między Kamilem Pietrowiakiem, prowadzącym badania etnograficzne na temat budowania dorosłości i samodzielności przez osoby niewidome (18–40 lat) oraz dwoma uczestniczkami badań – Sandrą Tworkowską i Joanną Zdobylak. Metodyczną i etyczną inspirację artykułu stanowią postulaty collaborative ethnography wyrażane przez Luke’a Erica Lassitera i badania społeczne przez wspólne doświadczenie Anny Wyki, według których warto dążyć do otwartej współpracy z uczestnikami badań na każdym etapie ich prowadzenia, w tym także w miarę możliwości pisać wraz z nimi wspólne teksty etnograficzne. Idąc za tą myślą, autorzy stworzyli wielogłosową prezentację wiedzy, odczuć i opinii na temat wybranych zagadnień związanych z życiem młodych osób niewidomych. Do poruszanych kwestii należą: wzajemne postrzeganie się i współżycie osób widzących i niewidomych; dominacja wizualnego modelu kultury; dostępność i dostosowanie różnych wymiarów świata do potrzeb osób niewidomych.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Czy człowiek jest realnie obecny w rzeczach? Polemika z filozofią Andrzeja Nowickiego

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja filozofii Andrzeja Nowickiego, głoszącego tezę o realnym istnieniu człowieka
we własnych dziełach, a następnie krytyka owej tezy. Krytyka tezy ergantropijnej zamierza wykazać, że filozofia
Nowickiego obfituje w paradoksalne konsekwencje, jak choćby w to, że wyrosła z marksizmu koncepcja zaczyna głosić hasło warunkowania bytu przez świadomość, że pozostawia ona biologiczny wymiar trwania niezrozumiałym i że może prowadzić do fałszowania przez ludzi obrazu samego siebie.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Odpady radioaktywne jako techno-społeczna mieszanina w Teorii Aktora-Sieci Bruno Latoura

Przedmiotem, a zarazem podmiotem badań są promieniotwórcze odpady, wytwarzane szczególnie podczas produkcji energii w elektrowniach jądrowych. Autorka traktuje je jako jednego z kluczowych aktorów związanych z Programem
Polskiej Energetyki Jądrowej. W tym celu posługuje się Teorią Aktora-Sieci Bruno Latoura. Za jej pomocą odtwarza argumenty
przeciwników i zwolenników nuklearnej inwestycji. Pod kątem problemów związanych ze składowaniem odpadów radioaktywnych rekonstruuje zarówno ludzkich, jak i nieludzkich aktorów. Ujęcie wypalonego paliwa jądrowego w charakterze podmiotu o sile sprawczej wikła go w szerszą zbiorowość. Promieniotwórcze śmieci, choć tabuizowane,
w rzeczywistości mają funkcję kulturotwórczą.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Jestem tym, co mam. Rzeczy jako narzędzie samopoznania podmiotu i jego manifestacji w świecie

Dążenie do posiadania rzeczy, będące stałym elementem ludzkiego zachowania, wydaje się u swych źródeł tożsame z dążeniem do zachowania swojego istnienia. Jako takie pełni niedającą się znieść czy zastąpić funkcję budowania pola oddziaływania człowieka w jego otoczeniu. Warunkiem możliwości zaistnienia relacji posiadania jest ludzkie wcielenie, przy czym status samego ciała jest nieokreślony, jako że jest i zarazem nie jest ono rzeczą. W miarę zagłębiania się w złożoność relacji pomiędzy człowiekiem i światem rzeczy, możliwość przeprowadzenia ostrej granicy pomiędzy istotą ludzką, jako taką i tym, co nazywa ona swoim, staje się coraz bardziej wątpliwa. Problem ten pojawia się na poziomie „zewnętrznym”, w sferze międzyludzkiej, gdzie rzeczy są pierwszym źródłem informacji na temat drugiego człowieka, a także na poziomie „wewnętrznym”, czyli w sferze indywidualnej oceny tego, co składa się na moją tożsamość. Jako byty „mocne”, materialne przedmioty posiadania, służą
nie tylko samemu właścicielowi w procesie samopoznania, ale stanowiąc obiekty intersubiektywnie postrzegalne, mają one
przede wszystkim oddziaływać na otoczenie; jako zmaterializowanie wewnętrznych jakości osoby mają mówić za nią samą.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pomiędzy Erosem a Tanatosem. Susan Sontag/Annie Leibovitz

Artykuł jest próbą przedstawienia relacji zachodzących w sferze praktyk codzienności, które odnoszą się do obszaru intymności. Punktem wyjścia jest analiza fotografii Annie Leibovitz zrobionych Susan Sontag w trakcie ostatnich lat jej życia, podczas których zmagała się z chorobą. Charakterystyczna jest tu obecność erosa i tanatosa, które determinowały zapośredniczone w obiektywie fotografa spojrzenie. To uwikłanie w pewną formę erotyzmu a jednocześnie wizualna transgresja, która może wywoływać kulturowy skandal.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zwierzę domowe jako członek rodziny w XIX i XXI wieku

Filozofia europejska, umieszczając człowieka w centrum zainteresowania, podporządkowała mu otaczający go świat,
co znacząco wpłynęło na jego relacje ze zwierzętami, również w przestrzeni miejskiej. Zgodnie z filozofią zachodnioeuropejską, świat przyrody, w tym zwierzęta, zepchnięte zostały m.in. do sfery materii oraz grzechu. Zmianę podejścia do zwierząt domowych, tj. kotów i psów, można zauważyć w XIX wieku dzięki czasopismom poświęconym tematyce animalistycznej. Na przykładzie polskich miast XIX wieku oraz w oparciu o materiały źródłowe scharakteryzowany zostanie wizerunek zwierząt w domach miejskich. Obraz ten zostanie zestawiony ze współczesnym wyobrażeniem zwierząt
domowych na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród opiekunów zwierząt we Wrocławiu.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Somatyczny podmiot i problem autonomii jednostki

W artykule autor przedstawia krytyczny stosunek do nurtów filozoficznych podtrzymujących dualistyczny podział na ciało i umysł. Następnie dowartościowuje te koncepcje, zwłaszcza somaestetykę Richarda Shustermana, które akcentują cielesne zakorzenienie podmiotu w świecie. Autor argumentuje, że kierunki filozoficzne podkreślające znaczenie cielesności mogą przyczynić się do wzmocnienia podmiotu, który byłby w stanie wypracować autonomiczną sferę prywatności, nie skolonizowaną całkowicie przez to, co polityczne.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Siłą rzeczy. Z Piotrem Bosackim rozmawiał Marek Bochniarz

Wywiad odbył się krótko po otwarciu Sprawa jest w załatwianiu – najobszerniejszej wystawy w karierze Piotra Bosackiego
(Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, 17.04– 14.06.2015). Artysta wyjaśnia w nim, w jaki sposób
powstały prace prezentowane na ekspozycji, jak również wskazuje na związki pomiędzy nimi a swoją dotychczasową
twórczością, na przykład w dziedzinie filmu animowanego. Bosacki tłumaczy także koncepcje, które zawarł w doktoracie
Urządzenie elementów, dotyczącym dzieła sztuki pojmowanego jako byt przyrodniczy.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Język gra rolę! Studia performatywne między filozofią a antropologią

Artykuł podejmuje próbę krytycznego przedstawienia studiów performatywnych z perspektywy filozofii języka. Fundamentalne idee dla nowego spojrzenia pochodzą z tzw. „późnej” twórczości Ludwika Wittgensteina. Pozwolą nam one na ponowne przeanalizowanie kluczowych koncepcji innych autorów, takich jak Michaił Bachtin, Gregory Bateson, czy John L. Austin, w których kręgu zainteresowania znajdowały się kwestie związane z językiem. Cała trójka wchodzi w skład szerokiego panteonu tzw. prekursorów studiów performatywnych. Redefiniujące ustalenia pomogą w ponownym przyjrzeniu się koncepcji i metodzie „etnografii performatywnej’’ powołanej do życia przez Victora W. Turnera. Prowadzone przez niego próby (w co najmniej dwóch znaczeniach i użyciach), dążące do ożywienia doświadczenia etnograficznego zastygłego w tekście uwidoczniły, że zarówno proces opracowywania wybranych fragmentów dla ich inscenizacji, jak ich późniejsze odegranie, prowadzić może do poszerzenia antropologicznej wiedzy oraz głębszego rozumienia ze strony uczestników takich zdarzeń.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Rasa” a nacjonalizm. W stronę „urasowienia” narodu

Popularne ujęcia nacjonalizmu ograniczają go do ksenofobii, co wpływa na obraz jego związków z „rasą”. Tymczasem przyjęcie szerszego rozumienia nacjonalizmu pozwala na głębszą analizę relacji między narodem a „rasą”. Szersza antropologiczna perspektywa umożliwia interpretację zjawiska „urasowienia” narodu – specyficznej esencjalizacji, która nawiązuje do natury i/lub kultury. Ujmowanie narodu w kategoriach biologicznych – często w formie więzi pokrewieństwa – pojawia się zarówno w nacjonalistycznej retoryce, jak i w dyskursach naukowych z nurtu prymordialistycznego (np. socjobiologicznym). Nawiązania do (metaforyki) wspólnego pochodzenia stanowią istotny komponent etnonacjonalizmów. Jednak niewłaściwe wydaje się kontrastowanie „rasistowskiego” nacjonalizmu etnicznego i „otwartego” nacjonalizmu obywatelskiego. Ślepe zawierzenie dychotomii autorstwa Hansa Kohna powoduje bowiem przeoczenie przypadków, w których nacjonalizm zachodni wiąże się z rasizmem kulturowym.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Skarb jako mnemotopos dolnoślązaków

W tekście uzasadniana jest teza, że wyobrażenie skarbu, rozumianego jako różnego rodzaju ukryte rzeczy (nie zawsze
o znaczącej materialnej wartości), można uznać za jeden z mnemotoposów, w znaczeniu jakie nadał temu pojęciu Stefan
Bednarek, mieszkańców Dolnego Śląska. Skarb, zdaniem autorki, jest toposem pamięci komunikacyjnej Dolnoślązaków.
Jest również obecny w wymiarze fundacyjnym (kulturowym – J. Assmann) pamięci zbiorowej tej społeczności. Skarb buduje pomost między pamięcią komunikacyjną Dolnoślązaków a pamięcią kulturową dawnych mieszkańców
tego regionu.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
W poszukiwaniu prywatnej lokalności. Psycho-socjologiczne aspekty cocooningu

Tekst przybliża i charakteryzuje zjawisko cocooningu, czyli sposobu życia zaznaczającego się w społeczeństwach zachodnich, polegającego na izolowaniu się od otoczenia oraz budowania prywatnej, lokalnej przestrzeni. W tekście postawiona jest teza, że cocooning jest współczesnym przykładem na niemilknącą potrzebę terytorializmu i wytaczania granic przebywania, która typowa jest dla gatunku Homo sapiens. Jest on także formą swoistej autostymulacji, jak również rezultatem oddziaływania określonej ideologii indywidualizmu, ugruntowującej się w Europie od czasów nowożytnych, których apogeum rozpoczęło się na w początkach wieku XX w postaci ekspansji założeń psychoanalizy. Cocooning, według autora, skutkuje w dzisiejszych czasach również modą na filozofię slow movement oraz kultem narosłym wokół kultury lokalności (przejawiającej się w zamiłowaniu do szczególnego rodzaju produktów czy oferty agroturystycznej).

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
O żałobie narodowej jako wydarzeniu medialnym

Publikowane w tomie teksty stanowią zapis dwóch pierwszych etapów eksperymentu humbugizowania antropologii. W pierwszym z nich zaproponowałem interpretację żałoby narodowej ogłoszonej po katastrofie lotniczej z 10 kwietnia 2010 roku w kategoriach wydarzenia medialnego przebiegającego według schematu narracyjnego mającego siłę przenoszenia widzów telewizyjnych w czas święty. Zabieg przeniesienia rzeczywistego wydarzenia w sferę wirtualną stanowił inspirację do tego, aby napisać, wraz z Iwoną Morozow, scenariusz postmodernistycznego filmu dokumentalnego. Dwa teksty publikowane w jednym tomie stanowią zatem zaproszenie do realizacji trzeciego i ostatniego etapu projektu czyli realizacji filmu. W efekcie podjętych działań chcemy, aby powstał multimedialny hipertekst.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Czas zaklęty w pudełkach

W niniejszym artykule pragnę zarysować popularny we współczesnej antropologii „zwrot ku rzeczom”. Przedstawione tu treści podzieliłam na dwie części. Pierwsza z nich to krótkie wprowadzenie do tematyki antropologii rzeczy na podstawie przykładów zaczerpniętych z wcześniejszych badań, wywiadów prowadzonych przez różnych etnologów i stworzonej na podstawie uzyskanych przez nich danych literatury. Druga część oparta jest na przeprowadzonym przeze mnie wywiadzie z moją mamą. Dotyczy on historii dwóch pudełek pełnych osobistych skarbów, skrywających różne tajemnice. Przedmioty będące tematem tego artykułu to nośniki wspomnień, narracji, historii z życia naszej rodziny zamkniętych w specyficznej „kapsule czasu”, jakimi stały się na przestrzeni lat dwa tekturowe pudełka. Obie części artykułu dopełniając się, mają na celu stworzenie spójnego obrazu badań nad rzeczami i pokazanie ich znaczenia we współczesnej antropologii kulturowej.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Szkic do portretu Polski lokalnej. Refleksje na marginesie reportaży Włodzimierza Nowaka

W tym artykule przedmiotem obserwacji uczynimy reportaże Włodzimierza Nowaka poświęcone polskiej prowincji przełomu XX i XXI wieku. Pytać będziemy o oblicza polskiej lokalności przede wszystkim w społecznościach peryferyjnych, z niskim poziomem cywilizacyjnym i kulturalnym, które poniosły największe koszty reformy. Opiszemy trudny proces upodmiotowienia społeczności lokalnych, drogę do wypracowania procedur i struktur działań lokalnych, budowę więzi interpersonalnych. Odnotujemy też zarejestrowane przez reportaż narodziny społeczności lokalnych nowego typu o zredukowanym związku z danym terytorium.

Czasopismo: Tematy z Szewskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii