rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Udział czynnika wodnego w modelowaniu kategoryzacji oraz oceny przydatności gruntów do uprawy roślin energetycznych

W pracy przedstawiono założenia postępowania metodycznego, które przyjęto w modelowaniu kategoryzacji oraz oceny przydatności gruntów do uprawy roślin energetycznych i jej kartograficznej prezentacji techniką komputerową w oparciu o zasoby bazy danych o glebach marginalnych, opracowanej i dostępnej w IMUZ, zawierającej dane przestrzenne o glebach użytków rolnych, ich przydatności rolniczej i statusie ochronnym, a także o rozkładzie przestrzennym opadów i ukształtowaniu terenu. Przeprowadzone analizy i badania wykazały zróżnicowanie wymagań wodnych roślin energetycznych uprawianych w Polsce. Potwierdziły również słuszność przyjętych zasad kategoryzacji i zastosowanych modeli diagnostycznych oraz opartej na nich możliwości sparametryzowania podziału gruntów pod kątem wymagań wodnych analizowanych roślin na trzy grupy: I - grunty przydatne do uprawy roślin preferujących dobre uwilgotnienie gleb i wrażliwych na niedobór opadów - wierzby wiciowej (Salix viminalis L.), rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sa-chalinensis (F. Schmidt) Nakai) i mozgi trzcinowatej (Phalaris arundinacea L.); II - grunty przydatne do uprawy roślin tolerujących zróżnicowane uwilgotnienie gleb i mało wrażliwych na niedobór opadów - spartiny preriowej (Spartina pectinata Bosc ex Link), miskanta olbrzymiego (Miscanthus sinensis gigantea J.M. Greef & M. Deuter); III - grunty przydatne do uprawy roślin tolerujących ograniczone uwilgotnienie gleb i odpornych na niedobór opadów - ślazowca pensylwańskego (Sida hermaphrodita (L.) Rusby), słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus L.), palczatki Gerarda (Andropogon gerardi Vitman) i miskanta cukrowego (Miscanthus sacchariflorus (Maxim.) Hackel). Dzięki bazie danych o glebach marginalnych możliwa jest kartograficzna wizualizacja, w skali regionalnej, rozmieszczenia gleb o różnych warunkach wodnych przydatnych do uprawy roślin energetycznych oraz zbilansowanie powierzchni ich występowania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości i urodzajność gleb polski - podstawą kształtowania relacji rolno-środowiskowych

Jakość polskich gleb należy do najniższych w Europie. Potencjał produkcyjny przeciętnego hektara naszych gleb odpowiada potencjałowi przeciętnych 0,6 ha gruntów ornych krajów Unii Europejskiej. Dlatego najważniejsze jest racjonalne gospodarowanie zasobami gleb w świetle właściwego funkcjonowania ekosystemów i ochrony gleb wysokiej produktywności. Analizy chemiczne naszych gleb wskazują na: zmniejszenie zawartości węgla organicznego (10 - 20%) w ciągu ostatnich 30 lat, wysoki poziom ich zakwaszenia, naturalną zawartość metali ciężkich w 78,3% ogólnej powierzchni polskich gleb. Gleby rdzawe zaliczane do kompleksu 7 - żytniego najsłabszego, powinny być stopniowo wycofywane z produkcji i przeznaczone na inne cele, np. pod zalesienie. Większość gleb rdzawych, zaliczanych do kompleksu 6 - żytniego słabego, pozostanie istotnym ogniwem zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i będzie wykorzystywana rolniczo. Istotne jednak do rozważenia są inne warunki, które umożliwią podjęcie odpowiednich decyzji odnośnie do dalszego ich użytkowania, a mianowicie: rynkowość, agroekologiczne warunki gospodarowania, a przede wszystkim stosunek gruntów ornych do użytków zielonych, możliwości ulepszania gleb oraz socjalno-ekonomiczne uwarunkowania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rzęsowate (lemnaceae) i ich fitocenozy w starorzeczach Bugu na odcinku Kryłów - Kostomłoty

W pracy przedstawiono występowanie rzęsowatych (Lemnaceae) w 71 wybranych starorzeczach Bugu oraz scharakteryzowano za pomocą zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta, tworzone przez nie fitocenozy. Badania prowadzone były w latach 2003–2007. Stwierdzono, że w bużyskach występowały wszystkie gatunki rzęsowatych podawane z terenu Polski. Na szczególną uwagę zasługuje obecność w wielu starorzeczach Lemna turionifera Landolt, gatunku nowego dla doliny Bugu. Najczęściej notowano obecność L. minor L. i L. trisulca L. oraz Spirodela polyrhiza (L.) Schleid. W niektórych płatach duży udział miały także L. gibba L. i L. turionifera Landolt. Rzadziej występowała Wolffia arrhiza (L.) Horkel ex Wimm. Lemnaceae występowały w 21 kombinacjach, od jednego gatunku do wszystkich sześciu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza przekształceń oczek wodnych oraz ocena walorów przyrodniczych sródpolnych zbiorników w centralnej części Równiny Nowogardzkiej

Badaniami objęto centralną część Równiny Nowogardzkiej, o powierzchni 440 km². Do analizy przekształceń oczek wodnych oraz oceny stanu ich zachowania posłużyły mapy topograficzne z końca XIX i XX w. (1: 25 000) oraz badania terenowe, przeprowadzone w lipcu i sierpniu 2003 r. Ze względu na dużą dynamikę przekształceń małych zbiorników wodnych na badanym terenie celem pracy stało się określenie przemian oczek w zależności od sposobu użytkowania terenu w czasie ostatnich stu lat oraz ocena wartości przyrodniczych śródpolnych zbiorników na postawie charakterystyki związanej z nimi flory i roślinności wodno-bagiennej.  Na podstawie analizy materiałów kartograficznych stwierdzono zróżnicowanie zanikania oczek wodnych w zależności od użytkowania terenu. Spośród 543 oczek wodnych, występujących pod koniec XIX w., do drugiej połowy XX w. przetrwały zaledwie 182 zbiorniki. Z grupy zbiorników występujących na obszarach o niezmienionym sposobie użytkowania najwięcej zanikło na polach, gdzie z 266 oczek (koniec XIX w.) pozostało 70 akwenów. Wśród obecnie istniejących oczek śródpolnych, obok przetrwałych obiektów, zanotowano także 17 oczek nowo powstałych.  Roślinność występującą w obrębie odnalezionych w terenie 53 oczek scharakteryzowano na podstawie 239 zdjęć fitosocjologicznych. Wyróżniono 35 zbiorowisk roślinnych, w tym 12 regionalnie rzadkich i zagrożonych. We wszystkich oczkach łącznie zanotowano 187 gatunków roślin naczyniowych i mszaków, w tym wiele cennych przyrodniczo - chronionych, zagrożonych i regionalnie rzadkich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Roślinność strefy ekotonowej dolnego biegu Iny

Zbiorowiska roślinne wzdłuż biegu Iny mają strefowy układ. Na różnorodność strefy ekotonowej wpływa zmienna hipsometria doliny różnicująca szybkość nurtu rzeki. Celem podjętych badań było rozpoznanie florystyczne strefy ekotonowej. W strefie ekotonowej rzeki, na odcinku 10 km, między Stawnem a Goleniowem, założono 30 stałych powierzchni badawczych, gdzie w latach 2000-2002 prowadzono badania florystyczno-fitosocjologiczne. Wydzielono siedem odmiennych pod względem przyrodniczym obszarów przyległych, wpływających na szerokość strefy ekotonowej oraz strukturę szaty roślinnej. Zróżnicowanie wilgotnościowe siedlisk wpływa na bogactwo gatunków roślinnych. Na stosunkowo niewielkim odcinku Iny stwierdzono 197 gatunków roślin naczyniowych, w tym 9 chronionych oraz 10 zagrożonych i rzadkich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Samorzutna renaturalizacja torfowiska "Broduszurki" na Pogórzu Dynowskim

Obiektem badań było torfowisko "Broduszurki", położone na Pogórzu Dynowskim, reprezentujące typ torfowiska wysokiego, przejściowego i niskiego. W latach 50. XX w. zmeliorowano je i od tamtej pory przez wiele lat użytkowano łąkowo i eksploatowano torf. W latach 1978-1979 szata roślinna wskazywała na znaczne przesuszenie torfowiska. Inwentaryzacja roślinności dokonana w tamtym okresie była punktem wyjścia do badań przeprowadzonych w latach 1996-1997, w celu ustalenia kierunków zmian, jakie zaszły w zbiorowiskach po zaniechaniu konserwacji urządzeń melioracyjnych i eksploatacji torfu oraz rezygnacji z użytkowania rolniczego.  Torfowisko podlega renaturalizacji. W stosunku do stanu sprzed 20 lat, w dołach potorfowych znacznie zmniejszyła się powierzchnia lustra wody. Następuje ekspansja mszarnych zespołów wysokotorfowiskowych: Sphagnetum magellanici i Eriophoro-Sphagnetum recurvii. Na nieużytkowanych łąkach rozprzestrzenia się zespół Salici-Franguletum. Zwiększenie uwilgotnienia siedlisk spowodowało ekspansję zespołu Vaccinio uliginosi-Pinetum na tereny zajęte wcześniej przez zespół Calluno-Vaccinietum i Pino-Quercetum.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Proba oceny przekształcen sródpolnych oczek wodnych w obrębie wybranego agroekosystemu Równiny Wełtyńskiej

W pracy przedstawiono wyniki analizy zmian występowania oczek śródpolnych w okresie ostatniego stulecia, przeprowadzonej na podstawie archiwalnych map topograficznych z 1900 r. oraz 1975 r., a także prac terenowych wykonanych w 2000 r. Analizą objęto obszar o powierzchni 3,4 km², położony na Równinie Wełtyńskiej, między Jeziorem Wełtyńskim (2,8 km²) i Jeziorem Górnym (0,4 km²). Oceniono fizjocenotyczne zmiany krajobrazu wynikające z zanikania śródpolnych oczek wodnych z zastosowaniem programów GIS i wskaźników geostatystycznych. Podjęto również próbę obiektywnej oceny wyboru zbiorników do renaturyzacji. Przedstawiono ponadto wyniki badań florystyczno-fitosocjologicznych roślinności śródpolnych oczek wodnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Konflikty społeczne na obszarach Natura 2000 w Polsce

W latach 2011–2013 Instytut Ochrony Środowiska – PIB (IOŚ-PIB) zrealizował projekt badawczy pt. „Modele konfliktów społecznych na obszarach objętych ochroną w ramach sieci Natura 2000 w Polsce”. Badania terenowe prowadzone w ramach realizacji projektu objęły wszystkie województwa naszego kraju. Celem artykułu jest przedstawienie rezultatów projektu, w tym przede wszystkim ustaleń, dotyczących przyczyn oraz czynników wzmacniających prawdopodobieństwo występowania konfliktów na obszarach Natura 2000. Podstawowe przyczyny konfliktów społecznych na obszarach Natura 2000 mają charakter planistyczny (błędy w planowaniu obszarów, kolizja dokumentów strategicznych), inwestycyjny, infrastrukturalny oraz przyrodniczy. Częste przyczyny konfliktów to również konieczność ograniczenia niektórych funkcji gospodarczych lub sprzeczność funkcji gospodarczych dotychczas realizowanych na poszczególnych obszarach Natura 2000.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka zbiorowisk roślinnych w obrębie polderu Cedyńskiego Parku Krajobrazowego

Badania przeprowadzono w Cedyńskim Parku Krajobrazowym na madach odznaczających się silnie kwaśnym i kwaśnym odczynem (pH <sub>KCl</sub> od 4,1 do 4,8), dobrą zasobnością magnezu, a małą - przyswajalnego fosforu i potasu. Analizą objęto 16 zbiorowisk roślinnych, występujących w zróżnicowanych warunkach siedliskowych. Na madzie ciężkiej całkowitej ukształtowały się głównie zbiorowiska wyczyńcowe, np.: Alopecurus pratensis z Poa pratensis, Alopecurus pratensis z Phalaris arundinacea, Alopecurus pratensis z Poa trivialis, Deschampsia caespitosa z Alopecurus pratensis, także na tej samej madzie ciężkiej, ale płytkiej na piasku występowały: Poa pratensis z Arrhenatherum elatius, Poa pratensis z Festuca rubra,Arrhenatherum elatius z Bromus inermis. Na madzie średniej występowały Festuca rubra z Poa pratensis oraz Poa pratensis z Festuca rubra, a na madzie lekkiej Festuca rubra, Achillea ptarmica, Bromus tectorum, Trifolium arvense, Poa pratensis z Festuca rubra oraz Calamagrostis epigeios. Do gatunków powszechnie występujących na analizowanych madach były: z traw - wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis L.) i wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.), z motylkowatych - groszek łąkowy (Lathyrus pratensis L.), wyka ptasia (Vicia cracca, L.), natomiast z innych roślin dwuliściennych: rogownica pospolita (Cerastium holosteoides L.), ostrożeń polny (Cirsium arvense L.), jaskier rozłogowy (Ranunculus repens L.) i żywokost lekarski (Symphytum officinale L.). Wartość gospodarcza runi zbiorowisk, oceniona za pomocą Lwu, wynosiła średnio od 1,30 (wartość uboga) dla zbiorowiska Calamagrostis epigeios na madzie lekkiej do 7,52 (wartość dobra) dla zbiorowiska typu Poa pratensis z Festuca rubra na madzie ciężkiej. Badane łąki były interesujące krajobrazowo z powodu dużego zróżnicowania florystycznego, a na podstawie obliczonego średniego wskaźnika waloryzacji przyrodniczej, wynoszącego 2,3, badany użytek zielony można zakwalifikować do obszarów o umiarkowanych walorach przyrodniczych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenie składników pokarmowych w wodach odpływajacych z ekstensywnych ekosystemów łąkowych

Na znacznych obszarach dolinowych łąk pobagiennych prowadzi się ekstensywną gospodarkę łąkowo-pastwiskową i stosuje małą ilość nawozów mineralnych. Pobagienne łąki - poza produkcją biomasy - pełnią istotną rolę w retencjonowaniu wód i mogą wpływać na ich jakość. W celu określenia jakości wód odpływających z łąk pobagiennych przeprowadzono badania na dwóch obiektach - Supraśl Dolna i Lachy - oba położone w zlewni Narwi. Zbadano stężenie makroelementów w wodach powierzchniowych odpływających z tych obiektów. Próbki wody do badań pobierano w czterech terminach. Nie stwierdzono zwiększonego stężenia jonów azotanowych, natomiast stężenie jonów amonowych bywało dość duże. Największe stężenie badanych składników w wodzie występowało wczesną wiosną, natomiast w miesiącach letnich wyraźnie się zmniejszało.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zasobów gleb mineralnych i hydrogenicznych Pojezierza Mazurskiego w aspekcie ich użytkowania i ochrony

W artykule scharakteryzowano zasoby gleb makroregionu Pojezierza Mazurskiego i mezoregionu Równiny Sepopolskiej oraz występujące tam zagrożenia gleb i zasady ich ochrony. Na badanym obszarze, typowym dla terenów młodoglacjalnych północno-wschodniej Polski, wyróżniono trzy strefy krajobrazowe, mające zróżnicowaną pokrywę glebową. Dokonane rozpoznanie oraz badania prowadzone na reprezentatywnych powierzchniach wzorcowych wykazały, że żyzne gleby płaskiej strefy równin zastoiskowych na północy regionu są odporne na degradację i nadają się do intensywnej produkcji rolniczej. W cennej przyrodniczo strefie wysoczyzn morenowych wśród gleb mineralnych przeważają dobrej jakości gleby brunatne. Duże znaczenie dla środowiska mają gleby torfowe i gytiowe. Omawiana strefa szczególnie wymaga gospodarowania proekologicznego. Strefa równin sandrowych na południu regionu wyróżnia się występowaniem gleb piaszczystych, głównie bielicoziemnych, oraz dużym areałem gleb torfowych podatnych na niekorzystne przemiany. W tej strefie wskazane jest rozwijanie rolnictwa ekologicznego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki wodne ograniczające straty masy organicznej na łąkach o glebach torfowo-murszowych

Na podstawie badań własnych i literatury określono warunki wodne umożliwiające utrzymanie roślinności łąkowej i ograniczające procesy degradacji gleb torfowo-murszowych. Porównano głębokość położenia zwierciadła wody gruntowej optymalną dla roślin łąkowych ze średnią głębokością w okresie wegetacyjnym zapobiegającą ubytkom masy organicznej gleby. Stwierdzono, że w kompleksach C i CD możliwe jest ograniczenie mineralizacji oraz spełnienie minimalnych i optymalnych potrzeb powietrznych roślin. W glebach kompleksu BC zahamowanie mineralizacji jest możliwe w warunkach utrzymywania stanu wody gruntowej przekraczającego niekiedy minimalny dopuszczalny ze względu na potrzeby roślin i powodującego niższe plony w porównaniu z maksymalnymi możliwymi.  Najmniej przydatne do rolniczego użytkowania są gleby kompleksu A, AB i B, gdyż wymagają wówczas znacznego obniżenia poziomu wody gruntowej, wpływającego na zwiększoną mineralizację torfu.  Odpowiednim systemem nawadniającym ze względu na ochronę środowiska jest podsiąk stały. Stosowanie podsiąku w roku suchym na glebie kompleksu CD na obiekcie Wir spowodowało zwyżkę plonu o 73-107%.  Do pobudzenia działalności proekologicznej rolników niezbędne są instrumenty ekonomiczne typu ulg podatkowych, kredytów, dotacji do działalności spółek wodnych itp., gdyż niewielkie zwyżki, a niekiedy i spadki plonów, nie skłonią ich do ponoszenia wydatków na nawodnienia.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości środowiska wodnego wybranych rzek powiatu Siemiatycze

Ocenę stanu jakości wód rzek powiatu Siemiatycze wykonano na podstawie analizy próbek wody, osadów dennych i rośliny wskaźnikowej (manna mielec Glyceria maxima (Hartm.) Holmb.). Stwierdzono, że badane wody były zanieczyszczone fosforanami, mogącymi pochodzić ze ścieków bytowych i spływów powierzchniowych, oraz w pewnym stopniu metalami ciężkimi, przede wszystkim kadmem i ołowiem, którego źródłem były zanieczyszczenia komunikacyjne i bytowe. Osady denne i korzenie rośliny wodnej okazały się dobrym wskaźnikiem stanu zanieczyszczenia badanych rzek. Przypuszcza się, że korzenie roślin wodnych mogą być nawet lepszym wskaźnikiem zanieczyszczeń, ponieważ nie przemieszczają się, jak osady.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jakość wód rzeki Biała na tle warunków sanitarnych środowiska wiejskiego

Celem opracowania jest ocena jakości wód rzeki Biała. Wody te sklasyfikowano metodą indeksu jakości wody (IJW) na podstawie pięcioletnich badań w pięciu przekrojach, uwzględniając użytkowanie zlewni oraz stan gospodarki wodnej i sanitarnej w gminach. Wykazano, że rzeka ta jest bardzo zanieczyszczona, przeważały wody pozaklasowe, a wody klasy I stwierdzono tylko w najwyższym przekroju. Radykalna poprawa może nastąpić po uporządkowaniu gospodarki rolnej oraz wodno-ściekowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wartościowanie dóbr środowiskowych w świetle badań ankietowych według metody wyceny warunkowej 2013

W artykule przedstawiono wyniki badań ankietowych z wykorzystaniem metody wyceny warunkowej (CVM – Contingent Valuation Method). Badania miały na celu uzyskanie informacji na temat skłonności do zapłaty za poprawę stanu bezpieczeństwa ludności zamieszkującej tereny narażone na powódź oraz opinii na temat alternatywnych sposobów gospodarowania na tych terenach. Celem badań było również określenie wpływu wybranych elementów środowiska na ceny nieruchomości oraz wpływu walorów środowiskowych na wybór miejsca pracy. Z przeprowadzonych badań wynika, że około 85% badanych deklaruje zarówno skłonność do zapłaty za ochronę rezerwatu przyrody „Jezioro Drużno”, jak i za ochronę i powiększanie obszarów występowania gatunków roślinności i zwierząt cennych i narażonych na wyginięcie w celu zachowania ich dla przyszłych pokoleń. Średnia kwota deklarowana przez ankietowanych za bezpieczeństwo od ryzyka powodzi wyniosła 146 zł miesięcznie i stanowiła średnio 11,7% dochodu netto na osobę.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nierolnicze źródła emisji amoniaku do atmosfery

Emisja do atmosfery amoniaku jest czynnikiem degradującym środowisko, gdyż po powrocie na Ziemię amoniak przyczynia się do eutrofizacji i zakwaszenia środowiska. Niecałe 80% emitowanego amoniaku pochodzi z rolnictwa, a pozostała ilość ze źródeł nierolniczych, na które składają się ekosystemy naturalne, łańcuch pokarmowy człowieka, spalanie współczesnej i kopalnej biomasy, procesy przemysłowe oraz motoryzacja. Największej emisji można spodziewać się z działalności bytowej człowieka, lecz rozpatruje się tylko amoniak w oddechu, pocie, w pieluszkach niemowląt oraz w dymku z papierosa, pomijając udział czynności związanych z oczyszczaniem ścieków i zagospodarowaniem odpadów. Duży udział w emisji ma motoryzacja, w której stosuje się dodatek amoniaku do paliwa w celu usprawnienia katalizy w trakcie usuwania tlenków azotu. Tylko niektóre opracowania uwzględniają potrzebę ograniczania emisji ze źródeł nierolniczych, co utrudnia podejmowanie działań zaradczych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Reżim opadów i przepływów w zlewni rzeki Zagożdżonki po profile Płachty Stare i Czarna

Celem pracy jest ocena reżimu opadów i przepływów w okresie 2011–2015 na tle lat 1963–2015 (opady) i 1991–2015 (przepływy) w zlewni rzeki Zagożdżonki po profile Płachty Stare i Czarna. Okres badawczy obejmuje realizację w wyżej wymienionej zlewni dwóch projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki dotyczących wezbrań zimowych i niżówek. Charakterystyki opadów dokonano na podstawie analizy sum dobowych, miesięcznych, półrocznych i rocznych. Do oceny zmienności sum opadów miesięcznych i rocznych zastosowano kryterium KACZOROWSKIEJ [1962]. Wartości przepływów dobowych z wielolecia, odnotowanych w profilach pomiarowych Płachty Stare (1963–2015) i Czarna (1991–2015) stanowiły podstawę charakterystyki hydrologicznej. Stosując kryterium hydrologiczne zaproponowane przez OZGĘ-ZIELIŃSKĄ [1990], na hydrogramach przepływów wyodrębniono niżówki i wezbrania. Za dolną granicę wezbrania przyjęto przepływ NWQ (najniższy z maksymalnych przepływów rocznych), zaś za granicę niżówek przyjęto przepływ SNQ (średni z najniższych przepływów rocznych). Charakterystyki hydrologiczne lat 2011– 2015 odniesiono do wielolecia 1963–2015.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena pracy zmodernizowanej oczyszczalni ścieków w Trepczy w województwie podkarpackim

Niezależnie od jakości ścieków surowych dopływających do lokalnych oczyszczalni dąży się do tego, aby zachodzące w nich procesy oczyszczania zapewniały wymagany stopień eliminacji zanieczyszczeń. W przeciwnym razie może to wskazywać na potrzebę przeprowadzenia modernizacji obiektu. Oczyszczalnia ścieków komunalnych, będąca przedmiotem niniejszego opracowania, poddana została przebudowie m.in. w celu osiągnięcia lepszej skuteczności zachodzących procesów technologicznych. Na podstawie dokonanych w 2015 r. pomiarów wybranych parametrów fizykochemicznych ścieków surowych i oczyszczonych, obejmujących BZT<sub>5</sub>, ChZT, zawiesinę ogólną, azot ogólny (N<sub>og.</sub>) i fosfor ogólny (P<sub>og.</sub>), można stwierdzić, że modernizacja obiektu przyniosła zamierzony efekt. Każdorazowo oczyszczone ścieki odprowadzane do rzeki San spełniały wymagania jakościowe regulowane przez obowiązujące prawo, a wyznaczone średnie wielkości procentowej redukcji wskaźników zanieczyszczeń (R<sub>BZT5</sub>= 98,9%, RChZT = 94,0%, R<sub>zaw.og.</sub>= 98,6%, R<sub>Nog.</sub> = 85,0%, R<sub>Pog.</sub> = 97,5%) świadczą o wysokiej efektywności zachodzących procesów oczyszczania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka