rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Geragogika jako subdyscyplina pedagogiczna

Tekst prezentuje geragogikę, przede wszystkim z polskiej perspektywy badawczej, często określaną w uproszczeniu jako pedagogikę starości, tu przedstawioną jako subdyscyplina pedagogiczna, zajmująca się edukacją zorientowaną na starość. Wskazuje na początki geragogiki oraz jej usytuowanie w systemie badań naukowych dotyczących starości i starzenia się, z jednej strony pedagogicznych, z drugiej, w obrębie gerontologii. Ukazuje przedmiot badań geragogiki, ze szczególnym akcentem na kluczowy kontekst badawczy jaki stanowi dla geragogiki edukacja, rozumiana jak najszerzej z uwzględnieniem jej różnorodnych funkcji. Zaznacza działy i współczesne obszary badań geragogicznych. Ujawnia charakter geragogiki jako nauki oraz jej metodologię. Prezentuje model geragoga jako specjalisty zajmującego się edukacyjnym wspieraniem osób ( nie tylko starszych) w zakresie przeżywania starości i procesów starzenia się.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Ekonomia zła” jako oś Leibnizjańskiej teodycei

Określenie „ekonomia zła” nawiązuje do „ekonomii daru” Paula Ricoeura.
I chociaż trudno negować przepaść dzielącą zło, które bywa przecież „czymś
nieusprawiedliwialnym”, od daru, wskazującego na dobro jako swe źródło, to
jednak pojawia się między nimi analogia. Jedno i drugie przekracza kompetencje
rozumu, oczekującego klarownych eksplikacji. Jedno i drugie w jakimś
sensie odwołuje się do porządku ponadnaturalnego: zło, jako niepotrzebne,
podważające wyobrażenia na temat sensu, ładu, celowości, i dlatego „irracjonalne”,
podobnie zresztą jak dobro, stanowiące wyłom w naturalnym porządku
rzeczy i procesów. Jednak jedno i drugie może zostać wpisane w szerszy plan
istnienia i zamierzonego działania, poddane badaniu w perspektywie „ekonomii”
zapewniającej osiągnięcie i zachowanie pewnego optimum racjonalności.
Taką drogą wydaje się zmierzać Leibniz. Skoro jednak zło pojawia się w trzech
planach ludzkiego doświadczenia – metafizycznym, fizycznym i moralnym – to
również jego rozpoznawanie winno nie tylko je uwzględniać, ale też odnieść
się do tego, co im wspólne, albowiem owe plany, jakkolwiek genetycznie
i jakościowo odrębne, nie są od siebie odseparowane w sposób absolutny,
czego dowodzi ludzkie doświadczanie i przeżywanie zła. Zło nigdy nie jest
autonomiczną wartością ani celem, lecz bywa używane lub dopuszczane – jest
wówczas traktowane instrumentalnie. Celem artykułu jest ocena wydolności
i aktualności Leibnizjańskiej teodycei. A przecież pytanie unde sit malum?
należy do najważniejszych dylematów filozofii, będąc też argumentem za jej
szczególnym statusem, czyniącym z niej philosophiam perennis.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Człowiek duchowy czy intelektualista celem edukacji? Alternatywa troski o siebie

W artykule został podjęty dylemat związany z celem wychowania. Koncepcja troski o siebie M. Foucaulta oraz prace J. Patočki pozwalają na postawienie pytania dotyczącego celu wychowania. Czy owym celem ma być intelektualista czy człowiek duchowy? Możliwość takiego rozróżnienia osadzona jest w etyce troski o siebie, starożytnej tradycji, która obecnie, min. za sprawą P. Sloterdijka, czy samego M. Foucaulta pojawia się jako kategoria istotna również współcześnie. Etyczna postawa wobec siebie otwiera drogę do duchowości poprzez zespół odpowiednich praktyk. Staje się ona podstawą relacji z innymi i ze światem.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Leibniz – filozof oświeceniowy czy pozaoświeceniowy?

W rozważaniach wskazuję zarówno na głębokie kontrowersje związane z określaniem
miejsca filozofii Leibniza w oświeceniowej tradycji, jak też podejmuję
próbę pokazania przynajmniej niektórych z ich źródeł. Do najistotniejszych
z nich zaliczam przykładanie do tej filozofii miar adekwatnych wprawdzie dla
Oświecenia we Francji, ale już nie w krajach niemieckich. W tych ostatnich
były ono również zróżnicowane – widoczne jest to zwłaszcza wówczas, gdy
się porówna Oświecenie niemieckie w jego wczesnych fazach z Oświeceniem
w fazach późnych. Interesującą i skłaniającą do głębszych refleksji jest również
próba kreślenia wielkości Leibniza i wartości jego filozofii miarą, jaką
były różne odmiany oświeceniowego racjonalizmu. Przywołuję tutaj tylko
jedną taką próbę, ale w literaturze poświęconej tej epoce można ich znaleźć
znacznie więcej.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Refleksja andragogiczna – współczesna specyfika dyscypliny

Andragogika, jako młoda dyscyplina, mierzy się z szeregiem przypadłości natury teoriotwórczej i metodologicznej. Celem podjętych badań było rozpoznanie dominujących w publikacjach andragogów wątków oraz ustalenie, jakie kompleksy problemów i zagadnień tematycznych określają dzisiejszą specyfikę subdyscypliny. W procesie analizy treści artykułów z obszaru nauk społecznych zamieszczonych na łamach czasopism andragogicznych, zastosowano niereaktywną metodę analizy dokumentów. Wyodrębniono pięć analitycznych kategorii andragogicznych oraz wpisano je w opracowaną na potrzeby badania typologię.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Recenzja Ojcostwo o wielu obliczach (red) ks. Jan Zimny, Wrocław 2020, ss. 219

Celem niniejszej publikacji będzie recenzja książki poruszająca problematykę ojcostwa.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dorobek naukowy pedagogiki specjalnej w kontekście współczesnych wyzwań badawczych

Artykuł został poświęcony ukazaniu dorobku naukowo-badawczego pedagogiki specjalnej, ze szczególnym uwzględnieniem okresu ostatnich 10 lat. Autorka we wprowadzeniu prezentuje dokonania Marii Grzegorzewskiej, uznanej za twórczynię polskiej pedagogiki specjalnej, a następnie zarysowuje najistotniejsze osiągnięcia badawcze naukowców-pedagogów specjalnych z przełomu wieków XX i XXI. Na tym tle został przedstawiony przegląd literatury za pomocą jednej z jego form, a mianowicie badania zakresu literatury. Poddane analizie zostały 73 monografie opracowane na podstawie prowadzonych przez autora/autorkę badań, w których w tytule, wstępie i/lub spisie treści odszukano wyrażenia: „pedagogika specjalna”, „niepełnosprawność/osoba z niepełnosprawnością” oraz „analiza wyników badań”. W przeglądzie uwzględniono podmiot(y), przedmiot(y) oraz podejście badawcze rozpoznane w wyszukanej literaturze. Uzyskane dane zostały odniesione do obszarów rozwojowo-badawczych zarysowanych przez Amadeusza Krause w artykule pt. Teoretyczne i empiryczne problemy pedagogiki specjalnej. Zarys obszarów badawczych, zamieszczonym w czasopiśmie „Niepełnosprawność. Półrocznik Naukowy” 2009 nr 1. To opracowanie przyjęte zostało jako punkt odniesienia, ponieważ zostało opublikowany 10 lat temu, a okres 2009-2019 wyznaczony został do zbadania dorobku pedagogiki specjalnej, żeby móc określić kierunki rozwoju dyscypliny, jej najistotniejsze osiągnięcia, dominujące tendencje w doborze paradygmatów badawczych oraz zarysować trendy rozwoju na kolejne lata.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane kierunki rozwoju polskiej teorii i praktyki resocjalizacji

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie prac naukowych wyznaczających kierunek rozwoju teorii i praktyki resocjalizacyjnej w Polsce. Prezentacja rozpoczyna się od klasyki ̶̶ teorii Czesława Czapówa, twórcy warszawskiej szkoły resocjalizacji, gdyż teoria ta do tej pory jest wykorzystywana w praktyce i w dalszym ciągu inspiruje badaczy młodego pokolenia. Najwięcej miejsca poświęcono resocjalizacji zorientowanej kognistywistycznie, wykorzystującej zasady terapii poznawczo-behawioralnej. Przedstawiono również dynamicznie rozwijającą się resocjalizację opartą na paradygmacie pozytywności, w tym koncepcję resilience i koncepcję twórczej resocjalizacji, które postulują pracę na potencjałach i rozwijanie mocnych stron – czynników chroniących jednostkę przed patologiami.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Leibniza instrumentalistyczna koncepcja wiedzy naukowej

Leibniz miał istotny wpływ na kształtowanie się europejskiej polityki naukowej
w XVII i XVIII w. Jednak ten temat nie wzbudził dotąd większego
zainteresowania w badaniach. Niniejszy artykuł jest przyczynkiem do takiego
studium. Koncentruje się on na kluczowym elemencie poglądów Leibniza na
naukę, określonym tu jako instrumentalizm epistemiczny i skonstrastowanym
z nieinstrumentalistycznym utylitaryzmem F. Bacona. W charakterystyce tej
koncepcji zwracam uwagę szczególnie na te jej elementy, które kontrastują
z wcześniejszą, renesansową koncepcją F. Bacona, którą Leibniz się inspirował,
a także te, które korespondują ze współczesnym instrumentalizmem w teorii
nauki jako składową szerszego zjawiska, czyli ekonomizacji nauki.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Samotność w izolacji penitencjarnej w pedagogice resocjalizacyjnej

Artykuł traktuje o znaczeniu samotności w izolacji penitencjarnej na przestrzeni wieków oraz jej krytyce we współczesnej pedagogice resocjalizacyjnej. Poddano więc analizie kategorię samotności, a potem w historycznym ujęciu zaprezentowano racjonalizacje kary kryminalnej. Następnie w ujęciu ewolucyjnym scharakteryzowano wykonywanie kary pozbawienia wolności od starożytności aż do czasów obecnych, a następnie opisano współczesne koncepcje resocjalizacyjne, krytyczne wobec izolacji penitencjarnej i jej skutków w postaci osamotnienia skazanych. Uzupełnienie koncepcji teoretycznych stanowią polskie programy resocjalizacyjne, promujące uspołecznienie i zaangażowanie osadzonych w środowisku otwartym.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teoria reprezentacji G.W. Leibniza: pojęcie prawdy

Tworząc teorię reprezentacji (wyrażania) w latach 70. XVII wieku, Leibniz
chciał pogodzić przeciwstawne poglądy dotyczące wzajemnego stosunku dwóch
elementów, które tworzą zdanie prawdziwe: elementu realności oraz elementu
arbitralnej decyzji osoby mówiącej. Wystąpił zarówno przeciwko poglądom
Hobbesa dotyczącym prawdy arbitralnej, a opartym na założeniu, że każde
zdanie składa się ze znaków słownych, których znaczenie jest ustalone przez
ludzi, jak i przeciwko koncepcji Locke’a o prawdach werbalnych i realnych,
stając w obronie prawdy obiektywnej. W koncepcji prawdy werbalnej mamy
zgodność pojęć-znaczeń, ale nie mamy zgodności z rzeczywistością. W przypadku
prawdy realnej następuje zgodność pojęć z rzeczywistością. Synteza
Leibniza tych dwóch koncepcji polegała na dotarciu do istoty prawdy i dotyczyła
odkrycia mechanizmu powstawania prawdy, który ukazałby rolę elementu
realnego i arbitralnej decyzji. Według filozofa, słowa danego języka wyrażają
jakieś przedmioty realne. Jest wiele języków naturalnych i sztucznych, które
zawierają zbiór znaków reprezentujących poszczególne składniki świata, stąd
wniosek, że słowa różnych języków, oznaczające te same przedmioty realne,
muszą być połączone odpowiedniością jednoznaczną. Arbitralność sprowadza
się do oznaczenia danego składnika rzeczywistości takim lub innym znakiem
słownym. Obiektywność prawdy polega na odpowiedniości, czyli stosunku
między znakami a przedmiotami istniejącymi lub możliwymi.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Car i filozof. G.W. Leibniz w Rosji XVII–XVIII wieku

W niniejszym artykule został przedstawiony – na podstawie listów Leibniza
do Piotra I oraz innych materiałów – wpływ, jaki niemiecki filozof wywarł na
życie intelektualne Rosji XVII i XVIII wieku. W pierwszej części omówiono
relacje cara z Leibnizem, a w szczególności udział tego ostatniego w reformie
edukacji i w powołaniu Rosyjskiej Akademii Nauk. W kolejnej części rozpatrzono
wątki Leibnizjańskie w twórczości filozofów rosyjskich XVIII wieku
epoki popiotrowej. Wreszcie ukazano kierunek rozwoju myśli niemieckiego
filozofa w Rosji w postaci neoleibnizjanizmu XIX i XX stulecia.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Funkcyjna interpretacja prawa serii a problem struktury podmiot-własności

Istnieje problem natury związku między własnościami a przedmiotem. W klasycznej,
substancjalnej teorii przedmiotu twierdzi się, że przedmiot jest złożony
z substancjalnego podmiotu i własności. Podmiot nie jest nagim substratem, ale
jest uposażony swą własną treścią zwaną istotą. Istota jest nieredukowalna do
własności. Mówi się, że własności modyfikują podmiot, są sposobami, na jakie
on bytuje. Nie mamy bezpośredniego wglądu w naturę formalnego związku
modyfikacji. Dlatego też twierdzę, że potrzebujemy pewnych modeli, które
umożliwiają nam uchwycenie natury tego związku. Uważam, że dwa takie
modele są najbardziej doniosłe: model tworzywowy i model nomologiczny.
W pierwszym z nich podmiot jest rozważany przez analogię do bryły plastycznego
materiału, a własności są formami czy też „kształtami” podmiotu.
Zgodnie z drugim modelem, podmiot jest podobny do funkcyjnego prawa,
a własności są analogonem parametrów, jakie to prawo wiąże. Staram się
pokazać, że w metafizyce Leibniza możemy znaleźć podstawową ideę modelu
nomologicznego. Leibniz uważał, że istota substancji (monady) jest „prawem
serii” – zasadą, która koordynuje przypadłości (percepcje). J.A. Cover i J. O’Leary-
Hawthorne interpretują prawo serii w kategoriach funkcji matematycznej.
Prawo jest funkcyjną zależnością pomiędzy możliwymi przypadłościami. Te
ostatnie są jak argumenty i wartości funkcji. Argumentuję, że taka interpretacja
pomaga nam pojąć, co to znaczy, że własności inherują w podmiocie.
Jeśli podmiot jest analogonem funkcyjnego prawa, to własności „nasycają”
tę funkcyjną zależność, są przez nią związane.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Recenzja książki - Nekrofilna produkcja akademicka i pieśni partyzantów. Autorstwa Oskara Szwabowskiego

Poddana analizie i ocenie praca dr Oskara Szwabowskiego: Nekrofilna produkcja akademicka i pieśni partyzantów to tekst z zakresu pedagogiki krytycznej. Autor zachowując niezwykle nowatorską narrację, w odważny, a zarazem bardzo emocjonalny i osobisty sposób krytykuje tradycyjne myślenie o uniwersytecie. Zastanawiający jest widoczny w wielu przypadkach brak konsekwencji autora oraz niedostatecznie rozbudowane tło teoretyczne dla jego rozważań. Podczas lektury można odnieść wrażenie, iż omawiana autoetnografia to rodzaj autoterapii, którą podejmuje znużony i borykający się z wieloma problemami w życiu zawodowym dr Oskar Szwabowski. Zadziwiające i problematyczne jest ujawniające się nastawienie autora do nauki, „pisania w stylu akademickim” oraz traktowanie innych osób zajmujących się nauką jako konkurentów. W pracy dostrzec można wiele problemów i niedomówień. Największym ograniczeniem jest dla autora jego własna postawa, skutkująca ograniczeniem obszaru naukowego funkcjonowania.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O tożsamości osobowej. Leibnizjańskie wątki koncepcji Rodericka M. Chisholma

W dociekaniach filozoficznych Rodericka M. Chisholma (1916–1999) myśl
Leibniza zdaje się odgrywać rolę szczególną. W niniejszym tekście skupiam się
na drobnym wycinku metafizycznego dorobku Chisholma, w którym inspiracje
Leibnizjańskie są najłatwiejsze do identyfikacji. Przedstawiam, po pierwsze,
zręby Chisholmowej doktryny metafizycznej na temat osoby i tożsamości
osobowej, po drugie, wyliczam i analizuję te elementy wspomnianej doktryny,
które czerpią swe inspiracje z myśli Leibniza, po trzecie zaś, wskazuję
zasadnicze różnice pomiędzy Chisholmem i Leibnizem w kwestii tożsamości
osobowej. Ponieważ dokładne ustalenia na temat wpływu koncepcji Leibniza
na doktrynę Chisholma w odniesieniu do tożsamości osobowej wymagałyby
dodatkowych, żmudnych badań historycznych, wyniki przedstawione w niniejszym
tekście powinny być traktowane jedynie jako hipotezy robocze.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Relacjonizm w ontologii czasu: Gottfried Wilhelm Leibniz a William Ockham i Arystoteles

W artykule rozważam Leibnizjańską relacyjną koncepcję czasu. Analizuję
relację między substancjalizmem a relacjonizmem w ontologii czasu, oraz –
między absolutyzmem a relatywizmem. Porównuję Leibnizjańskie rozumienie
czasu z poglądami Ockhama i Arystotelesa, dochodząc do wniosku, że są one
zasadniczo zgodne.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wybrane zagadnienia badań historycznych w polu polskiej pedagogiki społecznej

Artykuł podejmuje zagadnienie badań historycznych, których przedmiotem jest działalność społeczna. Badania te wpisują się w pole naukowej aktywności polskiej pedagogiki społecznej, której twórczynią była Helena Radlińska. Badaczka ta opracowała metodę badań historycznych dla pedagogów społecznych. W oparciu o to podejście metodologiczne warto współcześnie podejmować kolejne badania historyczne w polu pedagogiki społecznej. Ich efekty będą służyły przywracaniu prawdy o przeszłości działalności społecznej i o jej przedstawicielach, ich naukowym i praktycznym dorobku. Z drugiej strony efekty tych badań będą stanowiły drogowskaz dla poszukujących nowych rozwiązań dla praktyki działalności społecznej w teraźniejszości i przyszłości. Dla pedagogów społecznych badania historyczne będą również okazją do kształtowania własnej tożsamości dyscyplinarnej.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakich rządów Polacy potrzebują? Polska w świetle idei politycznych Leibniza

Leibniz napisał w 1669 r. traktat polityczny dla Polaków wybierających wówczas
króla. Przedstawił w nim polski charakter narodowy, który zasadniczo
nie zmienił się do dziś, choć opisany został, patrząc z naszej perspektywy,
w momencie 2/3 naszego narodowego życia. „Cechy narodowe” (tworzące
taki charakter) to u Leibniza ukształtowane i przekazywane historycznie dyspozycje
do zachowań osób składających się na naród. (Politologia, jak cała
myśl Leibniza, opiera się na jego metafizyce modalnej). U Polaków – mówi
Niemiec – dyspozycje gospodarcze są bez zarzutu, żołnierskie (męstwo, waleczność)
są nadzwyczajne; najniebezpieczniejsze jest umiłowanie przez Polaków
wolności w połączeniu z ich pragnieniem równości. Dlatego Leibniz mówi:
„Niezgody są dla Polaków bardziej niebezpieczne niż dla innych narodów.
(...) Inne narody nie szafują tak hojnie prawem weta”. Czym jest w istocie ta
typowo polska „równa wolność”? Jest przerośniętym familiocentryzmem, który
pociąga za sobą partyjniactwo, warcholstwo, uleganie zagranicznym modom
i (podkreślaną przez Leibniza) obelżywość – włącznie z lżeniem największych
rodaków. Wszystko to w imię własnej familii. Ponieważ Polskę zamieszkują
trzy grupy obywateli: „katolicy”, „schizmatycy” i „heretycy”, Leibniz zaleca
Polakom rząd katolicki (wówczas króla), który „nie będzie stosował siły
wobec DYSYDENTÓW. A to dlatego, iż Polacy najbardziej powinni unikać WOJNY
DOMOWEJ NA TLE RELIGIJNYM”. Rząd taki sprawiłby wzrost iloczynu potencji
owych trzech grup, z których możliwości rzymskich katolików są największe
i najlepsze; wzmocniłby tym samym wspólnotę narodową. Iloczynem zbiorów
– sytuacji, będących w Polsce w mocy katolików, w mocy schizmatyków
i w mocy heretyków – wyznaczane jest, w świetle wywodów Leibniza, pojęcie
narodu. Naród (w tym przypadku polski) byłby to zbiór osób (ta część
obywateli kraju plus część obywateli innych państw) złączonych przez ich
specyficzne kolektywne możliwości: kulturę – czyli dzieła i wzorce. Polak,
w sensie narodowym, to ktoś jakkolwiek twórczy (byle niezerowo), kto jest
związany z kulturą polską mocniej niż z kulturą innego narodu. Polacy natomiast
to ci katolicy, ci schizmatycy i ci heretycy, którzy przejawiają jakiekolwiek
dążenia będące wyrazem narodowych potencji. Biorąc wszak pod uwagę
dzisiejsze swary polskie – głównie katolików ze świeckimi humanistami, ale
także jednych i drugich w swoim gronie – trudno oczekiwać, żeby „terapia
Leibniza”, jakkolwiek głęboka od strony logicznej, miała szansę się ziścić.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Edukacja nadzieją na odnalezienie siebie

Procesy edukacyjne, które dokonują się w realiach konkretnego, współczesnego świata, mają jednocześnie przyczyniać się do realizacji nowego kształtu przyszłości. Przyszłość jest szansą i możliwością, które wypełniać trzeba określonymi treściami i wartościami. Pojęcie «edukacja» nie odnosi się tylko do oświaty lub kształcenia zawodowego, ważnych czynników rozwoju, ale do pełnej formacji osoby. Oczywistym warunkiem jest więc poziom i jakość edukacji. Edukacja jest bowiem ustawicznym kształtowaniem istoty ludzkiej, jej wiedzy i umiejętności, lecz również jej zdolności osądu i działania. Chodzi zatem o to, aby takie cele były wpisywane w edukacyjną perspektywę, które będą nakładać wymóg troszczenia się o swoje człowieczeństwo przez całe życie.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dydaktyka symbolu w praktyce kształcenia szkolnego

Celem niniejszego tekstu jest zaprezentowanie specyficznego spojrzenia na dydaktykę, jej teorie i perspektywy praktyczne. Intencją autora jest ukazanie teoretycznych rozważań, opisujących zagadnienie symbolu w dydaktyce w zakresie zadań edukacyjnych szkoły współczesnej. Realizacja takiego celu wymaga zrekonstruowania podstawowych wyznaczników samego symbolu i jego ontologicznego ujęcia w perspektywie dydaktyki symbolu. Wyrażam przekonanie, że symbol może stać się kategorią humanistycznej teorii kształcenia ogólnego, ukazując jego możliwości realizacyjne.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wprowadzenie do erystyki dla pedagogów - Logos. Poprawność formalna argumentu

Komunikacja międzyludzka nie ogranicza się wyłącznie do transferu informacji. Na gruncie współczesnych teorii komunikacji podkreśla się bowiem, że kompletny proces komunikacji zachodzi w ramach szeroko pojętego wpływu społecznego, w tym emocjonalnego. Biorąc to wszystko pod uwagę, wiedza na temat erystyki może być szczególnie cenna dla wszystkich pedagogów i nauczycieli, których zawodowa działalność wymaga efektywnej komunikacji z uczniem – należy dodać, że erystyka pojmowana jest tutaj neutralnie jako organon. Stąd, niniejszy artykuł stanowi pierwszą część cyklu poświęconego erystyce, serii, która dedykowana jest tym pedagogom i nauczycielom, którzy chcieliby zwiększyć swoje kompetencje komunikacyjne. Pierwsza część cyklu koncentruje się wokół istoty i sposobów zastosowania strategii logos, ze szczególnym uwzględnieniem tych technik, które związane są ściśle z formalną strukturą argumentu.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Język metaforyczny w modelu Wrocławskiej Szkoły Przyszłości

W niniejszym artykule poszukuję odpowiedzi na pytanie: Jakie są sensy i znaczenia metafor we Wrocławskiej Szkole Przyszłości (WSP)? Ukazuję zastosowanie języka metaforycznego w szkole, gdzie metaforę traktuje się jako źródło wiedzy o otaczającym świecie, jako swoiste wspomaganie efektywniejszej komunikacji oraz jako stymulator wyobraźni. We WSP uważa się, że dziecko nie musi być skazane na edukację opartą na stereotypowych zachowaniach. Uważa się tam, że w procesie edukacji potrzebne jest myślenie kreatywne, oparte na rozmaitych skojarzeniach, w których wykorzystywana jest umiejętność tworzenia mapy myśli, wyobraźni, czyli tzw. edukacja z wyobraźnią. Taką edukację we Wrocławskiej Szkole Przyszłości wspomagają metafory, odgrywające tam prymarną rolę.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika