rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O Janie Amosie Komeńskim i początkach komeniologii

Jan Amos Komeński (1592, Nivnice na Morawach – 1670, Amsterdam) uważany jest za reformatora i myśliciela epoki zwanej nowożytnością. Jego postać – obok innych sławnych postaci tego okresu – zaważyła na biegu historii, rozwoju kultury, nauki, cywilizacji, od czasów najdawniejszych po współczesność. Można użyć stwierdzenia, że myśliciel ten zdobywał i zmieniał świat, zapisując się trwale w jego historii, oddziałując na myśl filozoficzną, życie społeczne i religijne, zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Jest wielkim człowiekiem, miał skomplikowany i momentami imponujący życiorys; uczestniczył w wielkich wydarzeniach różnych krajów, stworzył doniosłe i nieśmiertelne dzieła. Komeński był czeskim pedagogiem i duchownym ewangelickim, jednym z twórców nowożytnej pedagogiki. (Wielkie biografie, 2007: 367).

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakie kwalifikacje i kompetencje absolwentów szkól wyższych są nam potrzebne? Wywiady z pracodawcami Mazowsza

W artykule przedstawiono charakterystykę kwalifikacji i kompetencji, jakie absolwenci szkół wyższych posiadają i jakie są oczekiwane przez pracodawców Mazowsza. Wykorzystano w tym celu wyniki badania jakościowego, a dokładnie 45 pogłębionych wywiadów indywidualnych (IDI) z szefami i właścicielami firm (małych, średnich i dużych) regionu. W trakcie badania zostały m.in. zidentyfikowane i opisane stosowane w firmach mechanizmy i procedury, które umożliwiają ocenę stopnia dostosowania kwalifikacji i kompetencji, w które wyposaża absolwentów uczelnia do tych, których oczekuje rynek, a także proces rekrutacji oraz system ocen i weryfikacji kwalifikacji oraz podejmowane przez pracodawców działania w przypadku zaistnienia rozbieżności między wymaganiami pracy a kompetencjami pracownika. Okazało się, że przyjęte kryteria doboru pracodawców, tj. forma prawna, wielkość firmy i obszar jej działania, różnicują w sposób widoczny stosowane przez nich procedury (rekrutacyjne, oceny i weryfikacji kwalifikacji, szkoleniowe, adaptacyjne). W artykule pokazano także te różnice. Ponieważ kwestią, która wywołuje wiele emocji i dyskusji, jest dostosowanie, a raczej niedostosowanie struktury kierunkowej szkolnictwa wyższego do potrzeb rynku pracy i ponieważ brak jest informacji o tych potrzebach, podjęto w nim również próbę odpowiedzi na postawione w tytule artykułu pytanie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Metodologiczne podstawy twórczości Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński w dziejach kultury, a zwłaszcza nauki i oświaty Europy zapisał się złotymi zgłoskami jako twórca naukowej pedagogiki i genialny reformator szkoły, a zarazem wizjoner systemu oświaty powszechnej. Jego dzieła, a przede wszystkim „Wielka dydaktyka”, uchodzą do dziś za wzór budowania i systematyzowania teoretycznej wiedzy o edukacji. Zdobył też Komeński uznanie i podziw mu współczesnych swymi podręcznikami szkolnymi, w których po raz pierwszy konsekwentnie rozwinął zasadę poglądowości, tym samym odrzucając i dyskredytując panujący do jego czasów scholastycyzm w nauczaniu.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pozafinansowe metody motywowania pracowników – ujęcie perspektywy teorii autodeterminacji

W artykule omówiono implikacje teorii autodeterminacji w sposobach pozafinansowego motywowania pracowników w przedsiębiorstwach. Teoria autodeterminacji oraz badania z nią powiązane sugerują, że aby rozwijać motywację wewnętrzną oraz zintegrowaną motywację zewnętrzną, niezbędne jest zaspokojenie trzech uniwersalnych potrzeb życiowych: autonomii, kompetencji i relacyjności. W artykule przedstawiono przykłady organizacji pracy oraz sytuacji w pracy, w których uniwersalne potrzeby rozwojowe nie są zaspokajane, a także sposoby komunikacji między menedżerem a pracownikami, które pomagają rozwijać pożądane formy motywacji wśród pracowników poprzez wspieranie uniwersalnych potrzeb.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Alkohol a opioidy

Obecnie jest opisanych wiele rodzajów receptorów opioidowych oraz mechanizmów ich działania. Etanol, jako środek narkotyczny i powodujący uzależnienia, wchodzi z nimi w specyficzne interakcje, między innymi uaktywniając mechanizmy pobudzania. Niektóre opioidy wywierają wpływ na spożywanie alkoholu, a np. morfina może hamować jego przyjmowanie. Alkohol osłabia też odczuwanie bólu i na tym tle może wywoływać uzależnienie. Dane licznego piśmiennictwa na ten temat nie są jednak jednoznaczne, a tematyka współzależności między alkoholem a opioidami wymaga dalszych obserwacji.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Dydaktyka Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński (1592-1670) zaliczany jest do najwybitniejszych pedagogów wszechczasów, gdyż wiele jego myśli i poglądów miało i ma charakter ponadczasowy. Świadczą o tym jego dzieła i zawarte w nich poglądy, idee, myśli i postulaty, które jak na owe czasy, były bardzo postępowe, a niektóre wręcz rewolucyjne. Taki charakter miała np. propozycja objęcia nauką szkolną wszystkich dzieci, czyli powszechności kształcenia. Uzasadniał ją tym, że względem Boga wszyscy są równi i dlatego niesprawiedliwe byłoby jednych kształcić, a drugich nie. Nieważne przy tym, że u podstaw tej idei leżały względy religijne, które zresztą przyświecały większości jego poglądów dotyczących kształcenia i wychowania człowieka. Był przecież osobą duchowną.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Trzecia misja szkół wyższych w Polsce w kontekście ich roli w rozwoju regionalnym

W artykule przedstawiono rolę szkół wyższych w rozwoju regionu, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji trzeciej misji uczelni. Celem prowadzonych rozważań jest próba odpowiedzi na pytanie, czy szkoły wyższe w Polsce, formułując i realizując swoje misje i strategie, są zorientowane na wspieranie procesu rozwoju regionalnego. Problem badawczy przeanalizowano zgodnie z zasadą triangulacji metodologicznej, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu, wyników badań własnych, analizy treści misji i strategii rozwoju szkół wyższych oraz badania ankietowego przeprowadzonego wśród rektorów. Omówiono w nim również koncepcję trzeciej misji uczelni jako pogląd odzwierciedlający rosnące znaczenie podejmowania przez szkoły wyższe aktywności na rzecz społeczności regionalnych. W świetle analizy treści misji i strategii stwierdzono, że w dokumentach tych problematyka zorientowania regionalnego znajduje pozytywną artykulację. Z wyni‑ kami analizy treści korespondują wyniki badania ankietowego, które wskazują, że działa‑ nia z zakresu trzeciej misji uczelni są wyraźnie wyodrębnione w koncepcjach zarządczych na poziomie misji i strategii rozwoju szkół wyższych.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Alkohol a witaminy

Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do niedożywienia, a tym samym do niedoboru wielu składników pokarmowych głównie witamin A, B, C, D, E i K oraz mikroelementów (Zn, Ca, Se). Obniżenie funkcji biologicznych witamin, a także stres oksydacyjny indukowany alkoholem etylowym może prowadzić do poważnych następstw klinicznych, między innymi do niedokrwistości makrocytowej i megaloblastycznej, zaburzeń neurologicznych, przewlekłych chorób wątroby. Biochemicznym skutkiem niedoboru kwasu foliowego jest podwyższone stężenie homocysteiny we krwi, nazywanej cholesterolem XXI w. Nadmiar homocysteiny we krwi jest z kolei związany ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Hiperhomocysteinemia może być jednym z markerów toksycznego działania alkoholu.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Humanizm Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński był wielkim humanistą. Widać to w jego utworach. Wielki Czech podkreślał znaczenie ludzkiego świata przez realizację ideałów humanizmu. Chodziło mu o to, aby stworzyć dobre podstawy do wykształcenia w ogóle, do stworzenia przesłanek, aby w dzieciach wzbudziła się tęsknota do wykształcenia, zrozumienia jego znaczenia i wartości. Jan Amos Komeński wiele miejsca poświęcił „człowiekowi uczonemu”, do wykształcenia bo-wiem przywiązywał ogromną wagę. Zdaniem uczonego, człowiek taki ma stale powiększać swoją wiedzę i doskonalić sposób rozumienia świata i społeczeństwa, kultywować język ojczysty, interesować się postępem wiedzy przyrodniczej i być zawsze, w każdej dziedzinie użytecznym dla wszystkich ludzi. (Čapek, 1977: 19-26).

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja przedszkolna w koncepcji Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński (28.III.1592-15.XI.1670), wielki, czeski pedagog, pierwszy pisarz w nowożytnej Europie, który całe życie i wszystkie wysiłki poświęcił zagadnieniom wychowawczym. Był encyklopedystą i erudytą w wielu dziedzinach, piszącym dzieła filozoficzne, pedagogiczne, teologiczne, polityczne, historyczne i baśniowe. Wiele uwagi poświęcił wychowaniu dzieci w wieku przedszkolnym.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Egalitaryzm w poglądach Jana Amosa Komeńskiego

Rozpatrując pojęcie równości społecznej można określić je jako równość praw obywatelskich i społecznych, przejawiającą się w bra-ku ograniczeń w dostępie do podstawowych aspektów egzystencji człowieka. Ogólnie rozpatrując problem równości można zestawić go z pojęciem egalitaryzmu, który bardzo często w literaturze przedmiotu utożsamiany jest z poglądami społeczno – politycznymi, uznającymi zasadę całkowitej równości warunków życia oraz praw ludzi. W obecnych czasach egalitaryzm rozumiany jest jako zrównanie praw wszystkich obywateli bez względu na ich przekonania, pochodzenie społeczne, etniczne, religijne oraz płeć. Podkreśla on naczelne znaczenie obrony wartości równości w kontekście ogółu społeczeństwa. Wprawdzie samo pojęcie do literatury nie zostało wprowadzone w XVII wieku, jednak fragmentaryczne i elementarne pod-stawy jego znaczenia odnaleźć można w licznych traktatach naukowych wcześniejszych twórców myśli egalitarystycznej.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Alkohol a stres oksydacyjny

Etanol ma istotny wpływ na proces wytwarzania reaktywnych form tlenu, a tym samym na generowanie stresu oksydacyjnego. Dokonano charakterystyki RFT oraz opisano mechanizm ich powstawania. Oksydacyjnym uszkodzeniom ulegają białka, DNA i lipidy. Istotna rolę odgrywają reaktywne formy tlenu w procesach chorobotwórczych u osób przewlekle spożywających alkohol. Wśród chorób związanych z oddziaływaniem RFT i nadużywaniem alkoholu wyróżnia się: choroby wątroby, miażdżycę, nadciśnienie tętnicze, rozwój nowotworów, spadek odporności, zaburzenia funkcji seksualnych, a także przyspieszenie procesu starzenia się skóry. Organizm ochraniają antyoksydanty wewnątrzkomórkowe i zewnątrzkomórkowe.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Edukacja nieustająca w koncepcji Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński należy do wielkich uczonych o powszechnym dorobku ogólnoludzkiej kultury. Fenomen jego twórczego talentu objawia się w kilku wymiarach równocześnie i obejmuje głównie religię, filozofię, pedagogikę i politykę. Wielowiekowa tradycja przedstawiła uczonego głównie jako pedagoga, pragnącego gruntownego zreformowania zastanego systemu szkolnego, uczynienia szkoły instytucją twórczą i dostępną dla wszystkich z ojczystym językiem nauczania na poziomie elementarnym, z organizacją klasowo-lekcyjną, z nowoczesnym programem kształcenia i podręcznika-mi, których był twórcą. W ostatnim okresie odbiera się Komeńskiego jako twórcę dzieł uniwersalnych, jako XVII-wiecznego, równie postępowego, co utopijnego reformatora szkolnictwa i przednaukowej pedagogiki, głównie dydaktyki pojmowanej jako sztuka nauczania i wychowania oraz propagatora ustawicznego kształcenia, jako najważniejszej podstawy naprawy świata. Tę pierwszą bardziej upowszechniano w środowisku nauczycielskim, tę drugą w kręgu uczonych – pedagogów i filozofów. Liczne jego publikacje były jednak adresowane do ogólnego odbiorcy.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczyciel Jana Amosa Komeńskiego

Działalność Jana Amosa Komeńskiego przypada na czasy przełomu między średniowieczem a czasami nowożytnymi. Okres ten charakteryzuje między innymi spowolnienie procesów rozwoju społecznego oraz ograniczenie postępu wiedzy i umiejętności świeckich. Świat dla Komeńskiego był „labiryntem”, z którego starał się on wyprowadzić szczególnie młodzież. Za taki „labirynt” uznawał również złe szkoły, w których nie przywiązywano należytej wagi do troski o sprawy wychowawcze dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkoły wyższe Mazowsza w kreowaniu gospodarki opartej na wiedzy (GOW)

Koncepcja gospodarki opartej na wiedzy (GOW) wskazuje na bezpośrednie powiązanie wiedzy i jej operacyjnego wymiaru w postaci rozwiązań praktycznych z innowacyjnością gospodarki, a przede wszystkim konkurencyjnością sektorów gospodarki. GOW jest zintegrowana z kilkoma kierunkami badań mikro- i makroekonomicznych: tzw. nowe teorie wzrostu, w tym dwusektorowy model Romera, badanie rodzajów form nowej organizacji pracy, diagnoza roli nauki i systematycznej innowacji wewnątrz firm itd. Problemem zasadniczym pozostaje możliwość mierzenia GOW, a najprostszym rozwiązaniem wydaje się utworzenie czwartego sektora - gospodarki opartej na wiedzy i zmierzenie jej udziału w PKB. Ponieważ decydującym etapem kreowania GOW jest wzajemny transfer wiedzy i technologii z instytucji edukacyjnych oraz badawczych do przedsiębiorstw i odwrotnie transmisja wiedzy, także zasobów finansowych, z przedsiębiorstw do sektora B+R, należy uznać wskaźniki kooperatywności za strategiczne dla analiz. Wśród rozpoznawalnych form współpracy uczelni z podmiotami rynku najczęściej wymieniane są spin-off, Centra Zaawansowanych Technologii i Platformy Transferu Wiedzy. Ocena współpracy podmiotów gospodarczych ze szkołami wyższymi na Mazowszu w zakresie działalności B+R wypada niekorzystnie. Ponadto większość przedsiębiorców negatywnie oceniało możliwość nawiązania współpracy w przyszłości. Przedsiębiorcy również negatywnie oceniają oferty szkół wyższych, zwracając szczególną uwagę na koszt świadczonych usług oraz niski walor użytkowy oferty. Do zbioru działań, których podjęcie miałoby decydujący wpływ na GOW, należy zaliczyć opracowanie przez szkoły wyższe Mazowsza strategii i planów działania dotyczących współpracy badawczej i dydaktycznej z praktyką gospodarczą, zintensyfikowanie działań promocyjnych w uczelniach, powołanie profesjonalnych jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za współpracę ze sferą biznesu oraz zmiany legislacyjne w zakresie własności intelektualnej, w tym regulacji dotyczących jednoznacznego podziału korzyści związanych z jej komercjalizacją.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wychowanie i samowychowanie w myśli filozoficznej Jana Amosa Komeńskiego

Jan Amos Komeński jawi nam się współcześnie jako nauczyciel Europy a nawet jako „nauczyciel narodów”. Chciał „stwarzać człowieka przez wychowanie, przez obiektywne wymagania wiedzy i społeczeństwa, przez rozwijanie jego umysłu i jego umiejętności działania, dla dobra ogółu […], usiłował walczyć z istniejącym po-rządkiem społecznym dlatego, aby każde dziecko miało możność pełnego rozwoju i możność stania się człowiekiem”. […] Z tego właśnie względu Komeński, ten „nauczyciel narodów” jest tak bliski nam i naszym czasom. (Suchodolski, 1956: XCVIII; Kupisiewicz, 2010: 49).

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Alkohol a ciśnienie tętnicze krwi

W pracy przedstawiono wpływ alkoholu etylowego na zmiany ciśnienia tętniczego krwi. Ten wpływ można łączyć zarówno z bezpośrednim, jak i pośrednim jego działaniem na kluczowe ogniwa systemów związanych z regulacją ciśnienia tętniczego krwi. Jednak mechanizm tych procesów pomimo szeregu przeprowadzonych badań nie został jak dotąd wyjaśniony. Liczne badania ostatnich lat wykazały, że duże dawki alkoholu wywołują podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi (często znacznie przekraczające wartości fizjologiczne) mogąc prowadzić do choroby nadciśnieniowej oraz związanych z nią zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, a ostatecznie do zawału czy choroby niedokrwiennej serca. Pomimo braku jednoznacznych danych na temat wpływu małych i średnich dawek alkoholu na zmiany ciśnienia tętniczego krwi dowiedziono, że częste i niekontrolowane (hulaszcze) picie zawsze zwiększa ryzyko choroby nadciśnieniowej. W świetle wyników najnowszych badań mało prawdopodobne wydaje się również ochronne działanie umiarkowanych dawek alkoholu na serce poprzez obniżenie ciśnienia tętniczego, korzystny wpływ na gospodarkę tłuszczową i opóźnienie procesu miażdżycowego. Złożony i wieloczynnikowy układ zależności pomiędzy alkoholem a ciśnieniem tętniczym krwi nie pozwala także w chwili obecnej na określenie "bezpiecznej" (nie powodującej ryzyka choroby nadciśnieniowej) konsumpcji alkoholu. Być może dokładniejsze poznanie mechanizmów rządzących tymi zależnościami może przyczynić się do dokładniejszego jej oszacowania.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Współpraca nauki z gospodarką na przykładzie szkół wyższych na Mazowszu

W artykule omówiono uwarunkowania współpracy szkół wyższych z podmiotami gospodarczymi oraz podjęto próbę charakterystyki innowacyjności Mazowsza i roli współpracy sektora gospodarczego ze szkołami wyższymi. Ocena poziomu innowacyjności Mazowsza została dokonana na podstawie metodologii European lnnovation Scoreboard. Z porównania wynika, iż województwo mazowieckie zajmuje pierwszą pozycję, przed województwem małopolskim, dolnośląskim i śląskim, pod względem ogólnego wskaźnika innowacyjności. Tak korzystna pozycja województwa mazowieckiego w zakresie innowacyjności nie przekłada się na aktywność badawczo-rozwojową Ministerstwa Skarbu Państwa. Z badań przeprowadzonych metodą CATI wśród 500 małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność na terenie Mazowsza wynika, iż tylko 30,6% z nich miało opracowaną strategię rozwoju, a 7,2% deklarowało prowadzenie prac B+R w okresie 2005-2011. Badani przedsiębiorcy nie doceniają działalności badawczej szkół wyższych i rzadko korzystają z ich usług.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Dopasowanie kwalifikacji i kompetencji absolwentów szkół wyższych do oczekiwań pracodawców na Mazowszu

W artykule Autorka szuka odpowiedzi na pytanie, czy powszechna krytyka polskich uczelni i ich absolwentow jest słuszna. Opierając się na badaniach opinii pracodawcow Mazowsza i prognozach ekonomicznych dla rynku pracy, stara się ocenić stopień dopasowania absolwentow uczelni mazowieckich do obecnego i przyszłego rynku pracy pod względem ilościowym, strukturalnym i jakościowym oraz zdiagnozować sytuację absolwentow szkoł wyższych na mazowieckim rynku pracy za pomocą analizy SWOT.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Alkohol a układ nerwowy

Jednym z układów narażonych na toksyczny wpływ alkoholu etylowego jest mózg jako główna część ośrodkowego układu nerwowego oraz pnie i korzenie nerwowe jako obwodowy układ nerwowy. Destrukcja komórek i tkanek następuje nie tylko u osób uzależnionych lecz również u nieuzależnionych, które sytuacyjnie lub okresowo nadużywają alkoholu. Alkohol działa na system nerwowy jak trucizna protoplazmatyczna indukując między innymi samobójczą śmierć jego komórek poprzez biologiczne zaburzenie ważnych czynności biochemicznych. Uszkodzenie struktury układu nerwowego jak i zaburzenie procesów metabolicznych i biochemicznych prowadzą do choroby uzależnieniowej, która nie jest jedynie problemem medycznym, lecz również społecznym a jej leczenie wymaga przede wszystkim wsparcia psychologicznego. Dla problemu uzależnień szczególnie istotny jest układ pobudzenia ukierunkowanego, który dostarcza odpowiedziom korowym jakości emocjonalnych, takich jak lęk, gniew, przyjemność czy wstręt. W procesie uzależnienia istotną rolę odgrywają układy serotoninergiczny, noradrenergiczny, opioidowy i peptydowy.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Przyszłość szkolnictwa wyższego. Od kompetencji do konsumpcji

Artykuł przedstawia podstawowe problemy dotyczące szkolnictwa wyższego w Polsce. Nakreślając dynamikę zmian głównych założeń kształcenia w wyższych szkołach publicznych i niepublicznych w ostatnich latach, autor próbuje zarysować przyszłość szkół wyższych i szkolnictwa wyższego z perspektywy zmian postaw studentów i wykładowców, starzenia się społeczeństwa i zmian demograficznych, a także zmian form kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia na odległość.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Uzależnienie alkoholowe a choroby skóry

Uzależnienie od alkoholu związane jest z powstawaniem wielu chorób, między innymi różnego rodzaju schorzeń skóry. Mogą być one częste u osobników pijących, ale także bezdomnych, starszych i z małą odpornością ogólną, zarówno fizyczną, jak i psychiczną. Choroby skóry można podzielić na miejscowe choroby zakaźne, wywołane bakteriami i grzybami, oraz zakażenia ogólnoustrojowe, np. zranienia, zaburzenia metaboliczne, dermatozy, odmrożenia, pelagra czy świąd. Artykuł omawia między innymi objawy wszawicy (pediculosis), świerzbu (scabies), roztoczy (sarcoptes) i analizuje częstość ich występowania na tle skutków długookresowego oddziaływania przyjmowanego alkoholu. Modelowym przykładem przeciwdziałania wymienionym objawom jest postępowanie diagnostyczne i metodyka leczenia alkoholików w zakładach MOPiTU (Miejskiego Ośrodka Profilaktyki i Terapii Uzależnień) oraz w jego Zakładzie Terapii Uzależnień w Łodzi.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Działalność edukacyjna ośrodków akademickich w koncepcji sustainability

Edukacja w koncepcji sustainability to młody, dopiero rozwijający się na świecie nurt w obszarze sustainable science. Pojawienie się tej koncepcji jest skutkiem narastających globalnych problemów ekologicznych i społecznych. Pogarszający się stan zdrowia naszej planety zagraża egzystencji przyszłych pokoleń. Edukacja, respektująca zasady zrównoważonego rozwoju, ma przyczynić się do powstania zrównoważonego społeczeństwa (sustainable society), którego funkcjonowanie osłabi te negatywne trendy. Szczególnie istotne jest jej wdrażanie w szkołach wyższych, których absolwenci - po podjęciu pracy - mają wpływ na działanie różnych organizacji tworzących państwo i jego gospodarkę. Zrównoważona edukacja wymaga proekologicznej i prospołecznej transformacji kadr kierowniczych uczelni, ich personelu naukowo-dydaktycznego, zasobów materialnych i niematerialnych oraz programów nauczania.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości