rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Starorzecza - warty uwagi element dolin rzecznych na przykładzie rzeki Słupi

Dolina Słupi usłana jest licznymi starorzeczami, które ulegają
powolnemu zarastaniu. Aby zapobiec temu procesowi, a równocześnie
wykorzystać zasoby zoocenotyczne jezior rzecznych, pojawiła się myśl
ponownego włączenia ich do systemu rzecznego poprzez renaturyzację
rzeki. Początkowo planowano włączać jedynie stare, częściowo zarośnięte
jeziora rzeczne. W 2003 roku jedno ze starorzeczy Słupi Koński Staw
poddano procesom bagrowania, co spowodowało stworzenie nowych
warunków życia dla hydrobiontów. Przeprowadzone badania zoocenotyczne
w tym jeziorze rzecznym potwierdziły korzystne zmiany w zagęszczeniu
makrofauny dennej oraz zooperifitonu zasiedlającego
sztuczne podłoże. Zagęszczenie zooperifitonu zasiedlającego trzcinę oraz
zooplanktonu ulegało znacznym wahaniom, przy czym dominowały
w nich Rotatoria, Protozoa i Cladocera filtrujące wodę.
Usunięcie zakumulowanych w zbiornikach osadów dennych
i wraz z nimi siarkowodoru oraz poprawa warunków tlenowych spowodowały
odbudowę badanych zoocenoz. Uzyskane wyniki pozwalają
stwierdzić, że wybagrowane starorzecza mogą odegrać znaczącą rolę
w procesach renaturyzacji rzek, znacznie ten proces przyspieszając.
W takich zbiornikach mogą egzystować ryby, znajdując bogatą bazę
pokarmową oraz mogą być prowadzone procesy oczyszczania wód rzecznych
dzięki obecności bogatej w filtratory i sedymentatory formacji
poroślowej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena warunków tlenowych dolnego odcinka rzeki Smortawy jako podstawa oceny samooczyszczania się wód w świetle wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej

Przywrócenie możliwości samooczyszczania się rzek jest jednym
z ważniejszych elementów poprawy jakości wód powierzchniowych
w Polsce i na świecie. Roboty regulacyjne rzek nie są obojętne dla środowiska
i ekosystemu rzeki, ponieważ powodują zmiany w zdolnościach
do samooczyszczania się jej wód. W artykule przedstawiono wyniki
badań dotyczących zmian natlenienia i BZT5, jak również temperatury
i odczynu wody w roku hydrologicznym 2003/04 na odcinku nieuregulowanym
i uregulowanym. W toku badań oceniono warunki samooczyszczania
się wód rzeki Smortawy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aktualne trendy w rozwoju mikronawodnień

W pracy przedstawiono aktualne trendy rozwoju mikronawodnień. Systemy nawadniające są układem skomplikowanym, wymagającym aktywnej eksploatacji, obejmującej obsługę i użytkowanie urządzeń. Nawodnienia są technologią zapewniającą rozwiązanie podstawowych problemów współczesnego świata jak gwałtowny przyrost ludności, ograniczenia zasobów naturalnych i degradacja środowiska. W ciągu ostatnich trzech dekad nawodnienia odegrały najważniejszą rolę we wzroście produkcji żywności. Z powierzchni nawadnianej, a stanowiącej obecnie około 15 % powierzchni uprawnej świata, zbiera się plon o wartości 36% łącznej produkcji roślinnej. Wiąże się to jednak z wieloma problemami społecznymi, ekonomicznymi, środowiskowymi i technologicznymi. Warunkiem osiągnięcia sukcesu przy stosowaniu nawodnień jest zintegrowane wykorzystanie zasobów wody, gleby i atmosfery, doskonalenie techniki i technologii nawadniania oraz kontrolę i monitoring oddziaływania na środowisko. Produkcja rolnicza wymaga w coraz większym zakresie wprowadzania technik i technologii dostosowanych precyzyjnie do wymagań roślin, które pozwalałyby jednocześnie na tworzenie zrównoważonych układów techniczno-ekonomiczno-ekologicznych. Przyszłe badania powinny obejmować następujące zagadnienia: technologia nawadniania (dawki, terminy, częstotliwość, czas trwania pojedynczego polewu, natężenie wydatku emiterów), efektywne sterowania nawadnianiem, rozwój systemu korzeniowego, pobór wody i substancji pokarmowych przez korzenie roślin, dynamika frontu zwilżania, ilość emiterów na jedną roślinę, monitoring dynamiki zmian zasobności nawadnianych gleb, minimalizacja zanieczyszczenia gleb i wód gruntowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Określenie ilości przyjętych sztobrów wierzby wiciowej (Salix viminalis var. gigantea) w uprawie naturalnej

Wierzba wiciowa, popularnie zwana wikliną, od dawna użytkowana jest gospodarczo jako surowiec plecionkarski, czynnik oczyszczający ścieki czy w farmaceutyce. Ważnym zastosowaniem tej rośliny jest wykorzystanie jej w hydrotechnice i - od kilku lat w Polsce na szerszą skalę - jako biologicznego surowca energetycznego. Niewątpliwymi zaletami wikliny są: szybki przyrost jej biomasy, stosunkowo wysoka odporność na choroby
i szkodniki oraz możliwość energetycznego spożytkowania ściętych w trakcie pielęgnacji prętów i kijów wiklinowych. Walory te sprawiają, że wierzba powinna być wykorzystywana w gospodarczym kształtowaniu środowiska częściej, również jako substytut innych roślin.
Niewątpliwie paliwa pochodzenia roślinnego stanowią przyszłość energetyczną świata. Zdecydowała o tym nie tylko skończoność tradycyjnych, kopalnych źródeł energii, ale również i koszt pozyskania i wytworzenia energii z biomasy, a przede wszystkim względy szeroko pojętej ekologii. W pracy poruszono problematykę alternatywnej uprawy roślin energetycznych (uprawy naturalnej), która zdaniem autora w sposób znaczny przyczyni się do rozpowszechnienia produkcji czystej energii i poprawy stanu środowiska naturalnego. Analiza wyników z obiektów badawczych, na których uprawiano wierzbę wiciową, pozwala stwierdzić, że taka forma uprawy znajduje ekonomiczne uzasadnienie, a przedstawione rezultaty wskazują na celowość dalszych badań w tym zakresie. Badania prowadzono w roku 2004 na obszarze gminy Kraków.
Na podstawie przeprowadzonych obserwacji liczby przyjęć sztobrów wierzby wiciowej określono rodzaje ekosystemów sprzyjające rozwojowi tej rośliny oraz określono średnicę sztobrów decydującą o wyższej liczbie przyjęć rośliny. Uznano, że do prowadzenia upraw naturalnych wierzby wiciowej najlepiej nadają się pasy użytków położone w pobliżu ekosystemów wodnych, łąkowych i pól ornych, sadzone na glebach o odczynie pH obojętnym i zasobnych w potas (lepsze korzenienie się sadzonek), wysadzane sztobry winny mieć średnicę większą niż 12 mm. Nie przynoszą spodziewanych przyjęć uprawy prowadzone
w bezpośredniej bliskości szlaków komunikacyjnych na podłożu luźnym o odczynie gleby zasadowym i o bardzo wysokiej zawartości potasu i magnezu - bez względu na średnicę sztobra użytą w trakcie badania.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena oddziaływania na środowisko projektowanej likwidacji składowiska odpadów paleniskowych EC Czechnica w Siechnicach

W pracy podjęto problematykę wykonania oceny oddziaływania na środowisko
rekultywacji, polegającej na likwidacji mokrego składowiska odpadów EC
Czechnica w Siechnicach. Zwrócono uwagę na cel likwidacji składowiska, zlokalizowanego
w pobliżu terenów wodonośnych Wrocławia, jak również w pobliżu
obszarów Natura 2000. Na podstawie opracowanej w 2009 roku w Instytucie
Geotechniki i Hydrotechniki Politechniki Wrocławskiej koncepcji likwidacji tego
obiektu, omówiono rozwiązania konstrukcyjne i zasady eksploatacji składowiska,
warunkujące utrzymanie ciągłości produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Podano
stan środowiska naturalnego i możliwe jego zagrożenia w trakcie realizacji
przedsięwzięcia. Podkreślono wymóg indywidualnego traktowania tego typu
obiektów budowlanych, z uwagi na to, że w trakcie prowadzonej likwidacji możliwe
są różnorodne oddziaływania na otoczenie, w którym obiekt wcześniej funkcjonował.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza i ocena przemian społeczno-demograficznych i gospodarczych na przykładzie podkrakowskiej gminy Michałowice

Artykuł zawiera analizę i ocenę przemian społeczno-demograficznych oraz
gospodarczych w gminie Michałowice. W pierwszej części artykułu na podstawie
literatury przedmiotu wyjaśniono termin suburbanizacji (urban-sprawl). Następnie
dokonana została charakterystyka gminy Michałowice jako gminy położonej
w bezpośrednim sąsiedztwie Krakowa oraz przedstawione zostały obowiązujące
w niej akty miejscowego planowania przestrzennego. W związku z tym, że sytuacja
demograficzna stanowi podstawowy aspekt rozwoju społeczno gospodarczego,
w dalszej części pracy przedstawiono dynamikę zmian demograficznych,
a także zmian strukturalnych związanych z przyrostem nowej substancji budowlanej.
Co więcej, przeprowadzono badania ankietowe wśród losowo wybranych
mieszkańców, dotyczące sytuacji społeczno – demograficznej w gminie Michałowice.
Tempo wzrostu/spadku liczby podmiotów gospodarczych w gminie wpływa
na jej rozwój będą go hamuje. Tym samym, ostatnia część badań dotyczyła stanu
i dynamiki przyrostu liczby podmiotów gospodarczych w badanej gminie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prawidowości w rozmiarze występowania gruntów różniczan zamiejscowych na przykładzie wsi w powiecie Brzozów

Występowanie szachownicy gruntów jest jednym z istotnych czynników
wywierających ujemny wpływ na organizację i poziom produkcji rolniczej.
Grunty te znajdują się w na obszarze wsi, w której zamieszkują ich właściciele jak
również znajdował się mogą poza jej obszarem. Grunty znajdujące się w szachownicy
zewnętrznej są w posiadaniu mieszkańców wsi, a także mieszkańców
ośrodków gminnych czy miast. Mieszkańcy ośrodków administracyjnych, usługowych,
przemysłowych i kulturalno – oświatowych przeważnie są spadkobiercami
po rodzicach mieszkających na wsi, czy tych co wyemigrowali do miast.
Należy jednak wspomnień o różniczanach, którzy kupowali działki budowlane na
wsi ze względu na atrakcyjną lokalizację i ceny. Prowadzone badania pozwoliły
na określenie wpływu oddziaływania ośrodków kulturowo-administracyjnych,
usługowo-przemysłowych na rozmiary gruntów będących w szachownicy zewnętrznej. Badania zostały przeprowadzone w 44 wsiach powiatu Brzozów położonego w woj. Podkarpackim.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena skuteczności oczyszczania ścieków w oczyszczalni ścieków w Nowym Sączu-Wielopolu

W artykule przedstawiono ocenę działania oczyszczalni ścieków w Nowym
Sączu-Wielopolu. Okres badań obejmował przedział czasowy od stycznia do listopada
2009 roku. Badano następujące wskaźniki zanieczyszczenia ścieków: BZT5,
ChZTCr, zawiesinę ogólną, azot ogólny oraz fosfor ogólny. Na podstawie zebranych
danych dokonano analizy skuteczności zmniejszania zanieczyszczeń dla poszczególnych
wskaźników. Dodatkowo zestawiono ilości ścieków dopływających
do oczyszczalni w rozbiciu na miesiące rozpatrywanego okresu. Ponadto określono
ilość przekroczeń wartości dopuszczalnych wskaźników w stosunku do przedstawionych
w pozwoleniu wodno-prawnym wydanym przez stosowny organ.
Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono następującą średnią
skuteczność zmniejszania zanieczyszczeń: BZT5 – 98,10%, ChZTCr – 92,76%,
zawiesina ogólna – 92,66% , azot ogólny – 82,43%, fosfor ogólny – 93,41%.
Stwierdzono po jednym przekroczeniu ChZTCr i zawiesiny ogólnej w stosunku do
wartości dopuszczalnych przedstawionych w pozwoleniu wodno-prawnym. Wartości
pozostałych wskaźników w ściekach oczyszczonych były poniżej wartości
dopuszczalnej.
Oczyszczalnia działa bardzo dobrze a niskie wartości stężeń badanych
wskaźników w ściekach oczyszczonych świadczą o poprawnym przebiegu procesów
zachodzących w urządzeniach do biologicznego oczyszczania ścieków. Fosfor
był usuwany w wysokim stopniu dzięki zastosowaniu wspomagania poprzez
chemiczne strącanie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kompensacja negatywnego oddziaływania budowli hydrotechnicznych na ekosystemy rzeczne

Kompensacja przyrodnicza rozumiana jest jako zespół działań. Działania te
powinny doprowadzić do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie,
wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia
i zachowanie walorów krajobrazowych (art. 3 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska).
Obejmują one w szczególności roboty budowlane, roboty ziemne,
rekultywacje gleby, zalesianie, zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności.
Kompensacja przyrodnicza jest szczególnie wskazana jako działanie mające
na celu naprawienie wyrządzonych szkód w przypadku, gdy w związku z realizacją
konkretnej inwestycji ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa.
Wymagany zakres kompensacji przyrodniczej w przypadku przedsięwzięć, dla
których przeprowadzone było postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na
środowisko określany jest decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 75
Ustawy Prawo Ochrony Środowiska).
W artykule zaprezentowano przegląd działań kompensacyjnych, pozwalających
na zmniejszenie negatywnego oddziaływania budowli hydrotechnicznych
na ekosystem rzeczny.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Charakterystyka reologiczna procesu sedymentacji i erozji namułów rzecznych

Autorzy przeprowadzili ocenę dynamiki zmian koryt rzecznych spowodowanych
przez procesy sedymentacyjne i erozyjne. Zbadano cechy fizyczne i reologiczne
wybranych osadów spoistych i częściowo spoistych. Próbki osadów
pochodziły z nizinnych odcinków rzeki Odra (Polska) i rzeki Warnow (Niemcy).
Charakterystyki reologiczne zbadano za pomocą wiskozymetrów rotacyjnych.
Badane namuły miały cechy typowe dla cieczy nienewtonowskich. Charakterystyki
erozyjne wyznaczono na podstawie metodyki Migniota. Sprawdzono je w skali
naturalnej po przejściu fali powodziowej przez stopień Brzeg Dolny, która spowodowała
częściowe wymycie osadów z górnego stanowiska jazu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Semantyczne aspekty wybranych terminów stosowanych w gospodarce przestrzenią rolniczą

Niektóre terminy stosowane w praktyce gospodarki przestrzenią w Polsce budzą wątpliwości natury językowej oraz prawnej. Na przykład słowo „rolny" często używane jest wymiennie ze słowem „rolniczy". Podobnie, dosyć powszechne jest stosowanie wymiennie pojęć: „ grunt rolny" i „użytek rolny". Zdarza się również, że „grunty rolne" utożsamiane są z „gruntami ornymi". Autor proponuje, aby trzymać się ściśle definicji zawartych w dokumentach prawnych, które są spójne pod względem merytorycznym, chociaż obarczone pewnymi wadami semantycznymi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane problemy renaturyzacji cieków w zlewniach zurbanizowanych i uprzemysłowionych

W artykule przedstawiono wpływ zrzutu ścieków opadowych na
hydrologię i chemizm wód małych rzek. Do badań wytypowano zlewnie
niewielkich cieków – Jamny, Mlecznej oraz Rowu Murckowskiego
zlokalizowanych na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.
Wykazano, że odprowadzanie ścieków opadowych do rzek wywołuje
dynamiczne zmiany chemizmu ich wód. Są one zarówno następstwem
samej jakości ścieków, jak i procesów resuspencji wprowadzającej zanieczyszczone
osady w toń wodną. W okresie wiosennych roztopów zaobserwowano
gwałtowny wzrost przewodności elektrycznej. Jest to następstwo
zmywu soli użytej zimą do usuwania lodu z dróg.
Intensyfikacji ulegają również procesy erozyjne, prowadząc do
transformacji przekrojów poprzecznych koryt. W przypadku rzeki
Jamny nastąpił kilkakrotny wzrost powierzchni przekroju poprzecznego
koryta w stosunku do okresu sprzed intensywnej urbanizacji zlewni.
W przypadku niewielkiego cieku – Rowu Murckowskiego (Katowice)
obniżenie dna koryta poniżej wyprowadzenia głównego kolektora ścieków
opadowych sięgnęło 1,5 m.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena możliwości retencjonowania wody w jeziorach zlewni Strugi Dormowskiej

Celem pracy była ocena możliwości retencjonowania wody w jeziorach,
przez które przepływa rzeka Struga Dormowska, do zwiększenia gwarancji pokrycia
potrzeb wodnych stawów rybnych położonych w zlewni.
Struga Dormowska jest rzeką trzeciego rzędu, lewym dopływem rzeki
Warty. Całkowita powierzchnia zlewni wynosi 57,2 km2. Zlewnia Strugi Dormowskiej
jest zlewnią rolniczo-leśną. Struga Dormowska przepływa przez dwanaście
jezior o łącznej powierzchni około 240 ha. Powierzchnia jezior jest zróżnicowana
od 2 do 79,6 ha. Zlewnia Strugi Dormowskiej charakteryzuje się bardzo
niskimi zasobami wodnymi. Spływ powierzchniowy wynosi około 2 dm3.s-1.km-2,
a współczynnik odpływu 0,1.
Realizując piętrzenie wody w jeziorach w zakresie naturalnych wahań stanów
wody od 0,2 do 0,3 m, można uzyskać około 0,4 mln m3 wody w warstwie
retencji użytecznej. Pozwoli to na wyrównanie odpływu w zakresie od 6 do 21%
w latach wilgotnych i suchych. Piętrzenie wody w jeziorach powinno być realizowane
w okresie od marca do lipca, następnie szandory z zastawek powinny być
usuwane, aby przywrócić ciągłość ekologiczną rzeki.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Optymalizacja eksploatacji Zalewu Pińczowskiego w celu zmniejszenia jego zamulenia

Zalew Pińczowski powstał podczas technicznej regulacji rzeki Nidy. Został
on oddany do użytku w roku 1973, a modernizowany w latach 80. Wykonany został
przekop skracający bieg rzeki, a dotychczasowe koryto biegnące w pobliżu
ośrodka MOSiR pogłębiono, tworząc w ten sposób zalew. Od strony południowowschodniej
zbiornik opiera się o drogę wojewódzką w miejscu, gdzie w przeszłości
zlokalizowany był most drogowy na Nidzie. W chwili obecnej znajduje się tam
przepust drogowy w kierunku rowu przeprowadzającego wodę ze zbiornika do starorzecza,
a następnie na mokradła i z powrotem do Nidy poniżej Pińczowa. Długość
odprowadzalnika wynosi około 1,3 km, a jego spadek – od 0,16 do 0,37‰.
Zasilanie zbiornika odbywa się poprzez doprowadzalnik o długości 1,8 km i spadku
0,42‰, będący w przeważającej części starym korytem Nidy. Pobór wody następuje
się poprzez śluzę wpustową. Zbiornik pracuje obecnie jako przepływowy
z 8-dniowym czasem zatrzymania wody. Projektowany czas jest krótszy i wynosi
5–6 dni, a zalecany czas zatrzymania, określony w niniejszym artykule na podstawie
analizy szeregu parametrów morfologicznych, biologicznych i chemizmu
wód, nie powinien przekroczyć 2–3 dni. Przepust wody do odprowadzalnika posiada
zbyt mały wydatek, co powoduje, że zbiornik pińczowski nie jest właściwie
eksploatowany. Z tego powodu w chwili obecnej w zalewie występuje wiele niepożądanych
procesów powodujących powolną degradację zbiornika. W związku
w tym zaproponowano wykonanie rurociągu, prowadzącego wodę wprost do Nidy,
zwiększającego przepływ wody przez zbiornik do ilości optymalnej. Zaproponowano
również pogłębienie zbiornika z uwzględnieniem ochrony istniejących
tam chronionych gatunków małży.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ nawadniania i fertygacji kroplowej azotem na plonowanie warzyw korzeniowych

W latach 2005–2007 przeprowadzono badania nad wpływem nawadniania
oraz powierzchniowej i podpowierzchniowej fertygacji kroplowej azotem na plonowanie
marchwi, pietruszki i cykorii korzeniowej w uprawie na redlinach i na
płaskim gruncie. Fertygację prowadzono przy użyciu emiterów liniowych, które
w obiektach z fertygacją podpowierzchniową umieszczone zostały na głębokości
50 mm od powierzchni redliny, pośrodku dwóch rzędów roślin. W kombinacjach
z fertgacją powierzchniową emitery liniowe umieszczono na powierzchni pomiędzy
dwoma rzędami roślin. Nawadnianie i fertygację rozpoczynano przy potencjale
wodnym gleby wynoszącym – 30–40 kPa. Nawozy azotowe (100 kg.ha-1N)
wprowadzono w dwóch dawkach. Pierwszą dawkę azotu w wysokości 50 kg.ha-1
zastosowano przedwegetacyjnie, drugą połowę wprowadzono poprzez fertygację.
W kontroli, druga dawka azotu wniesiona została w nawożeniu posypowym. Kroplowa
fertygacja powierzchniowa i podpowierzchniowa zastosowana na redlinach,
jak i na płaskim gruncie powodowała istotny wzrost plonu handlowego korzeni
spichrzowych marchwi, pietruszki oraz cykorii. W uprawie na redlinach istotnie
wyższy plon marchwi uzyskano przy kroplowej fertygacji powierzchniowej w stosunku
do fertgacji podpowierzchniowej. W uprawie pietruszki nie stwierdzono
różnic w plonowaniu przy fertygacji powierzchniowej i podpowierzchniowej, natomiast
w uprawie cykorii wyższy plon korzeni uzyskano, stosując fertgację powierzchniową
niż podpowierzchniową. W uprawie pietruszki na redlinach udział
korzeni niekształtnych w plonie był dwukrotnie mniejszy w porównaniu z uprawą
na płaskim gruncie. Marchew i pietruszka uprawiane na redlinach wytwarzały
dłuższe korzenie spichrzowe o lepszym kształcie w porównaniu z uprawą na płaskim
gruncie. Kroplowa fertygacja powierzchniowa i podpowierzchniowa spowodowała
istotny spadek suchej masy korzeni marchwi, natomiast w uprawie pietruszki metody uprawy jak również fertygacja nie miała istotnego wpływu na zawartość
suchej masy. Fertygacja powierzchniowa i wgłębna powodowała istotny
spadek zawartości azotu ogólnego i potasu w korzeniach pietruszki, w korzeniach
marchwi spadek dotyczył tylko azotu ogólnego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Efekty scalenia gruntów we wsi Brzozowy Kąt

Uwarunkowania ekonomiczne naszego kraju powodują, że scalenia gruntów
w Polsce są pilną koniecznością. Silna konkurencja z rolnictwem Unii Europejskiej
wymusza na producentach uzyskiwanie produktów coraz tańszych, a jednocześnie
lepszych jakościowo. Chcąc sprostać tym wymogom, konieczne staje
się organizowanie przestrzeni rolniczej w sposób racjonalny, a więc jak najbliżej
siedlisk, w możliwie największych do uzyskania kształtnych działkach. Scalenie
gruntów bezpośrednio przekształca strukturę władania, zmienia układ dróg, a pośrednio
wpływa na zmianę sposobu użytkowania, intensyfikację produkcji rolnospożywczej
i inne czynniki społeczno-gospodarcze. Scalenia stanowią więc jeden
z podstawowych i wysoce efektywnych czynników „urządzeniowo-rolnych”.
Gospodarstwa rolne, z powodu złej ich organizacji przestrzennej, tracą średnio
20–30% dochodu rolniczego. Konieczne jest tworzenie skutecznych rozwiązań
warunkujących bardzo szybkie przekształcenia gospodarcze i przestrzenne obszarów
wiejskich, umożliwiające wchłanianie finansowych środków unijnych
i wspierających je środków budżetowych. Doskonałym środkiem do uzyskania
tych celów jest właśnie proces scaleniowy.
Celem artykułu jest przedstawienie wybranych efektów postępowania
scaleniowego oraz jego wpływu na wieś Brzozowy Kąt, powiat Ostrołęka, gmina
Czarnia.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna