rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Opłacalność ekonomiczna zmiany wielkości powierzchni kolektorów słonecznych płaskich w instalacji c.w.u. budynku jednorodzinnego – studium przypadku

Kolektory słoneczne są głównymi elementami solarnych systemów grzewczych. Praca tych urządzeń polega na konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło czynnika roboczego. Czynnikiem tym może być zarówno ciecz (glikol lub woda), jak i gaz (powietrze). Ze względu na konstrukcję wyróżnia się kolektory płaskie, próżniowe, próżniowo-rurowe i skupiające. Kolektory płaskie są stosowane przede wszystkim w budynkach, w których potrzeby cieplne są niskie lub średnie, czyli na przykład w gospodarstwach domowych. Rozwój kolektorów został ukierunkowany na zwiększenia wydajności oraz poprawy efektywności ekonomicznej inwestycji. W artykule oceniono wpływ zmiany powierzchni płaskich kolektorów słonecznych na opłacalność ekonomiczną inwestycji. Do analizy wytypowano dom jednorodzinny, zlokalizowany w województwie małopolskim, w którym instalacja przygotowania ciepłej wody użytkowej została rozbudowana o system solarny. System ten składa się z płaskich kolektorów, o łącznej powierzchni absorberów 5,61 m2. Jako czynnik roboczy w instalacji stosowany jest glikol. W celu poprawy efektu ekonomicznego zaproponowano zwiększenie powierzchni absorberów. Na podstawie trzyletnich pomiarów nasłonecznienia oraz efektów cieplnych instalacji, stworzono model ekonomiczny służący do oceny opłacalności zwiększenia powierzchni kolektorów słonecznych. Obliczenia z użyciem modelu promieniowania HDKR wykonano w środowisku Matlab dla lokalizacji Tarnów (najbliższej instalacji). Ponadto na podstawie rzeczywistych pomiarów z tej instalacji, odzwierciedlających wpływ wielu niemierzalnych czynników na efektywność przetwarzania energii słonecznej, wykonano symulacje efektu ekonomicznego dla różnych wielkości zapotrzebowania na ciepło. Otrzymane wyniki uogólniono, co daje możliwość ich wykorzystania w procesie doboru wielkości powierzchni kolektorów w przypadku podobnych instalacji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zbiorniki wodne w województwie małopolskim jako istotny element jakości środowiska. Cz. 2, Charakterystyka wybranych, antropogenicznych zbiorników wodnych województwa małopolskiego

W pracy przedstawiono charakterystykę zbiorników wodnych, powstałych w wyrobiskach po eksploatacji kruszyw i piasku oraz utworów węglanowych. Zbiorniki te zlokalizowane są w obrębie powiatu krakowskiego i chrzanowskiego. Różnią się między sobą rozmiarami, głębokością, czasem powstania, a także charakterem otoczenia. Jedne zlokalizowane są w obrębie terenów przemysłowych o silnej - zwłaszcza w latach siedemdziesiątych XX w. - presji z ich strony, a inne w terenach o dużych walorach środowiska. Jedne i drugie - aktualnie otoczone są terenami zielonymi, o znacznej bioróżnorodności, co świadczy o samoodnawianiu się utraconych w wyniku eksploatacji i innej działalności gospodarczej walorów środowiska. Aktualnie problemem jest utrzymanie tych walorów i umiejętne ich wykorzystanie dla celów rekreacyjnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Praktyczne aspekty usuwania materiałów zawierających azbest w wybranych gminach

Ustawa o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest zamknęła okres produkcji oraz handlu płytami azbestowo-cementowymi w Polsce. Pozostał problem sukcesywnego usuwania wbudowanych w obiektach wyrobów zawierających azbest, które powinno przebiegać w sposób niezagrażający zdrowiu ludzi i czystości środowiska. Do końca 2032 roku wyroby te powinny zostać usunięte, stając się w konsekwencji odpadem niebezpiecznym. W celu podjęcia działań związanych z bezpiecznym usuwaniem wyrobów zawierających azbest konieczne jest opracowywanie gminnych programów ich usuwania i unieszkodliwiania. Podstawą ich opracowania jest przeprowadzenie szczegółowej inwentaryzacji obiektów zawierających wbudowane wyroby azbestowe. Prezentowana praca przedstawia obserwacje dotyczące prowadzenia inwentaryzacji ilościowej i oceny stanu wyrobów. W badanych 15 gminach zdecydowana większość stosowanych w zinwentaryzowanych obiektach wyrobów zawierających azbest należy do grupy pokryć dachowych. Szczególne ich nagromadzenie obserwuje się na terenach wiejskich, w obiektach mieszkalnych i gospodarczych należących do gospodarstw indywidualnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie regionalnej podaży surowców wytwarzanych ze zwięzłych kopalin skalnych w województwach Polski południowej

Województwa Polski południowej - dolnośląskie, opolskie, śląskie, małopolskie i podkarpackie - są częścią kraju o bardzo wysokim poziomie eksploatacji złóż podstawowych zwięzłych kopalin skalnych, udokumentowanych jako złoża kamieni budowlanych i drogowych oraz wapieni i dolomitów przemysłowych. Jest to związane z budową geologiczną tego obszaru, a także z dużymi tradycjami w produkcji kruszyw łamanych, kamienia budowlanego, kamienia wapiennego i dolomitowego, cementu i wapna. W niniejszej pracy podjęto próbę analizy regionalnej podaży surowców produkowanych z tych kopalin w odniesieniu do zapotrzebowania na nie ze strony lokalnego budownictwa i innych dziedzin gospodarki. Wskazano województwa o wyraźnej nadwyżce podaży kruszyw łamanych nad regionalnym popytem (dolnośląskie, małopolskie, opolskie) oraz województwa wykazujące niewielki deficyt w tym zakresie (śląskie, podkarpackie). Zwrócono uwagę na znaczenie produkcji kruszyw łamanych, kamieni budowlanych, cementu, wapna i dolomitów przemysłowych na omawianym obszarze także dla innych regionów Polski, pozbawionych źródeł do produkcji tych surowców.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawowe kryteria możliwości podziemnego zgazowania węgla w Lubelskim Zagłębiu Węglowym

W artykule przedstawiono stan rozpoznania Lubelskiego Zagłębia Węglowego (LZW) pod kątem możliwości podziemnego zgazowania węgla (PZW). Warunkami niezbędnymi do efektywnego stosowania PZW są: minimalna miąższość pokładu 1,5 m, typy węgla 31-33, położenie poza półkami bezpieczeństwa wyznaczonymi z uwagi na zagrożenia wodne od nadkładu i minimalna powierzchnia parceli spełniającej powyższe warunki 1,5-2,0 km2. Podkreślono konieczność lepszego rozpoznania złoża w aspekcie projektowania przyszłej eksploatacji. Obecnie w złożach LZW znajduje się około 900 mln ton węgla (11% zasobów bilansowych LZW) na obszarach potencjalnie atrakcyjnych do zgazowania - rozproszonych w obrębie złóż w różnych pokładach.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prawo do informacji geologicznej jako prawo majątkowe i przedmiot ochrony w świetle prawa do informacji o środowisku i obowiązku udostępniania do nieodpłatnego korzystania

Praca przedstawia podstawy, warunki i instytucje prawne stanowiące o możliwości nieodpłatnego korzystania z informacji geologicznej. Zostały w nim poddane analizie: dozwolone rozporządzanie, zarówno prawem, jak i informacją, w szczególności możliwość nieodpłatnego jej udostępniania. W tym zakresie rozważa się stosowanie tajemnic przedsiębiorcy z jednej strony, a z drugiej zagwarantowane konstytucyjne prawa do informacji o środowisku. Praca zawiera analizę głównych kryteriów wpływających na możliwość udostępniania treści informacji geologicznej. Jednym z tych głównych czynników jest status "właścicielski" informacji, który może być skomplikowany przede wszystkim z powodu zmian w prawie geologicznym i górniczym dokonanych w 1994, 2001 i 2011 r., które istotnie zmodyfikowały zakres podmiotowy, przedmiotowy i reguły ustalania "statusu właścicielskiego". Wykazano, że przewidziane w obecnych regulacjach prawnych procedury udostępniania dotyczą głównie takich przypadków, gdy prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa. W referacie poddaje się też analizie oraz kwalifikacji przypadki udostępniania informacji geologicznej do korzystania lub zapoznania się, do której wyłączne prawo przysługuje podmiotom innym niż Skarb Państwa.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarka złożami kopalin w aspekcie zagospodarowania przestrzennego w nawiązaniu do przepisów prawa geologicznego i górniczego

W artykule scharakteryzowano elementy planowania przestrzennego na szczeblu gminy, powiatu, województwa oraz kraju w aspekcie występowania na tych terenach działalności górniczej oraz udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne oraz ujęcia w przepisach obowiązku ujawniania udokumentowanych złóż kopalin, połączonego z uzyskaniem narzędzi dyscyplinujących przez wojewodów, zmieniono w pewnym zakresie stopień ochrony złóż kopalin w Polsce. W poprzednim stanie prawnym, ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze zobowiązywała, że udokumentowane złoża kopalin należy uwzględniać w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Niespełnienie tego obowiązku nie rodziło jednak konsekwencji. Uwzględnianie działalności górniczej w dokumentach planistycznych wraz z wejściem w życie nowej ustawy w zasadzie nie uległo zmianom. Zadania organów nadzoru górniczego w kontekście dbania o bezpieczeństwo powszechne skupiają się obecnie przede wszystkim na wykorzystaniu swoich doświadczeń i wiedzy merytorycznej w celu weryfikacji doboru przez przedsiębiorców górniczych wprowadzonych technologii oraz zastosowania odpowiednich technik górniczych. Bezpieczeństwo powszechne nierozerwalnie wiąże się również z informacją o terenach po działalności górniczej, a w szczególności o występowaniu oraz stopniu likwidacji podziemnych wyrobisk górniczych, w szczególności tych zalegających płytko lub posiadających połączenia z powierzchnią. Do głównych zadań organów nadzoru górniczego należy również dbałość o gospodarkę złożami kopalin i ich ochronę w trakcie prowadzonej działalności górniczej. W artykule przedstawiono ponadto krótki wyciąg przepisów oraz aktualne działania podejmowane przez organa nadzoru górniczego w celu poprawy ochrony złóż, a w szczególności podniesienia standardów gospodarowania złożami kopalin w procesie ich wydobywania i po jego zakończeniu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowe prawo geologiczne i górnicze a planowanie przestrzenne w gminach

Artykuł omawia zmiany, wywołane wejściem w życie na początku 2012 r. nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w sferze łączącej planowanie przestrzenne w gminach i działalność górniczą, wskazując na dylematy wiążące się z interpretacją obecnego stanu prawnego. Na wstępie przedstawione są regulacje mające na celu ochronę udokumentowanych złóż kopalin oraz wód podziemnych. Następnie omówione jest zagadnienie interpretowania ustalonego w planach miejscowych przeznaczenia nieruchomości oraz ustalonego w studium gminy sposobu ich wykorzystywania, dla możliwości wydania koncesji wynikającej z omawianej ustawy. Zaprezentowano również regulacje przesądzające o możliwości sporządzania planów miejscowych dla terenów górniczych oraz specyfikę tej problematyki.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zapotrzebowania na węgiel opałowy w gospodarstwach domowych w kontekście tendencji zmian w rynku komunalno-bytowym

Węgiel jest naturalnie występującym paliwem stałym wykorzystywanym między innymi do celów grzewczych i produkcji energii elektrycznej. Pomimo rozwoju sieci gazowej i ciepłowniczej w naszym kraju, a także wzrostu zainteresowania wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, wciąż pozostaje najczęstszym paliwem spalanym w lokalnych źródłach do produkcji ciepła. W artykule przedstawiono obecne zapotrzebowanie na węgiel opałowy w sektorze komunalno-bytowym, w ujęciu różnych sortymentów w zależności od wykorzystywanego źródła ciepła na paliwo stałe. Ponadto opisano zestawienie czynników mających kluczowy wpływ na zmianę zapotrzebowania na węgiel opałowy na tym rynku, uwzględniając otoczenie regulacyjne, globalne trendy zachodzące w ogrzewnictwie mieszkaniowym oraz badania statystyczne odnośnie do preferencji wymiany indywidualnych źródeł ciepła. Konfrontacja zaobserwowanych zjawisk pozwoliła na opracowanie możliwych scenariuszy zmian zapotrzebowania na węgiel opałowy z perspektywą do roku 2030, w rozbiciu na jego poszczególne sortymenty.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Krytycznie o pojęciu surowców krytycznych i nie tylko

Termin „surowiec krytyczny" został przyjęty 5-7 lat temu w USA i UE. Dotyczy on deficytowych surowców mineralnych, trudno dostępnych i zarazem kluczowych dla rozwoju nowoczesnego przemysłu. Polskie tłumaczenie tego pojęcia wydaje się nietrafne i powinno być zastąpione terminem "surowiec deficytowy". Chaos terminologiczny dotyczy także innych pojęć z dziedziny gospodarki surowcami mineralnymi, np. nieporównywalności (niejednoznaczności) określeń różnych pierwiastków o kluczowym znaczeniu surowcowym np. „rzadkie", "rozproszone", "śladowe".

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Środowiskowe aspekty zastosowania modyfikowanego zeolitu typu X z popiołów lotnych do wychwytywania rtęci w perspektywie cyklu życia

W pracy przedstawiono analizę korzyści środowiskowych zastosowania zeolitu typu X (Ag-X) otrzymywanego z ubocznych produktów spalania (UPS), takich jak popioły lotne, jako sorbent rtęci elementarnej (Hg0). Badany zeolit w celu zwiększenia jego zdolności wiązania rtęci poddany został modyfikacji jonami srebra. Jako materiał porównawczy wykorzystano komercyjnie stosowany w tym celu surowiec tj. węgiel aktywny. W artykule rozważono korzyści środowiskowe wynikające z zastosowania zeolitu Ag-X uwzględniając cykl życia produktu, wydajność sorbentu oraz możliwość jego regeneracji w porównaniu do węgla aktywnego (AC/Br). Z uwagi na laboratoryjną skalę przedstawionych badań przeprowadzono uproszczoną analizę LCA uwzględniającą oszacowane bilanse materiałowe i energetyczne procesów wytwarzania. Porównując proces produkcji materiałów zeolitowych oraz węgli aktywnych w ilości niezbędnej do wychwycenia z gazów odlotowych 375 g Hg analiza LCA wykazała, iż zeolity przyczyniają się do mniejszego potencjalnego wpływu na środowisko. Do wychwycenia tej samej ilości rtęci niezbędne jest 5 razy mniej sorbentu zeolitowego niż węgli aktywnych. Materiały zeolitowe dodatkowo można regenerować co wydłuża ich czas życia.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wsparcie finansowe inwestycji proekologicznych w Polsce a efekty ich wdrożenia

W artykule przeanalizowano, w jaki sposób dostępne środki pomocowe mogą wpłynąć na poprawę konkurencyjności przedsiębiorstw w zakresie inwestycji środowiskowych. Realizując ten cel zidentyfikowano: możliwości wsparcia finansowego inwestycji proekologicznych z dostępnych obecnie w Polsce funduszy strukturalnych; efekty rzeczowe, jakie zostaną osiągnięte w roku docelowym tj. 2015 oraz efekty ekologiczne realizowanych inwestycji, które muszą być wykazane przez każdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie dla poszczególnych dziedzin ochrony środowiska: atmosfery (powietrza), ziemi (gospodarka odpadami), wód (oczyszczalnie ścieków, kanalizacje) oraz infrastruktury drogowej. Ograniczenia finansowe przedsiębiorstw oraz środków publicznych i unijnych powodują, że nie jest możliwa realizacja wszystkich projektów środowiskowych. Wyboru projektów priorytetowych dokonuje się zatem opierając się na analizie najlepszych potencjalnych korzyści ekologicznych (efektów ekologicznych), jakie mogą zostać osiągnięte w wyniku wdrożenia projektu, a także na podstawie ich efektywności ekonomicznej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badanie zmienności i niejednorodności zawartości popiołu i siarki w pokładzie 308 KWK Ziemowit

Stosując metody statystyczne i geostatystyczne opisano liczbowo zmienność oraz zbadano niejednorodność zawartości popiołu oraz siarki w pokładzie 308 złoża KWK Ziemowit. Podstawę badań stanowiły wyniki analiz chemicznych prób bruzdowych pobranych w wyrobiskach górniczych. Analiza statystyczna obu parametrów wykazała ich dużą zmienność, znaczące odstępstwa rozkładów empirycznych od teoretycznego rozkładu normalnego i występowanie licznych wartości odstających. Zaproponowano dwa geostatystyczne modele zmienności parametrów: sferyczny dla zawartości popiołu oraz Gaussa dla zawartości siarki. W strukturze zmienności parametrów stwierdzono wyraźnie zaznaczony nielosowy charakter zmian ich wartości. Na podstawie map semiwariogramów kierunkowych (indykatrysy zmienności) ujawniono wyraźną anizotropię zmienności parametrów w zakresie odległości 1000–1500 m. Przy użyciu testu wielokrotnych porównań Gamesa-Howella wykazano niejednorodność rozmieszczenia badanych parametrów, mającą wpływ na ich dużą zmienność.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przegląd zastosowań geostatystyki do szacowania parametrów polskich złóż węgla brunatnego

Analiza opracowań publikowanych i wybranych prac niepublikowanych wykazała, że do geostatystycznego modelowania przestrzennego rozkładu parametrów polskich złóż węgla brunatnego najczęściej wykorzystywano metodę krigingu zwyczajnego, a rzadko symulację geostatystyczną. Skrótowo opisano wyniki dotychczasowych badań geostatystycznych, wskazując m.in. na trudności oceny wiarygodności modeli geostatystycznych związane z brakiem informacji o jakości danych podstawowych w dokumentacjach geologicznych, odmienność struktur zmienności parametrów pokładów węgla w różnych złożach, małą przydatność modeli geostatystycznych opartych na danych z rozpoznania wiertniczego złóż do prognozowania i sterowania jakością urobku, relatywnie małą dokładność szacowania wartości parametrów w punktach i małych blokach. Ponadto, zwrócono uwagę na możliwości wykorzystania w badaniach innych narzędzi geostatystycznych i zaproponowano poszerzenie zestawu parametrów jakościowych węgla brunatnego, które powinny być przedmiotem analiz geostatystycznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kompozyty chitozanowo-zeolitowe otrzymywane na bazie popiołów lotnych do usuwania metali ciężkich

Adsorpcja to jedna z najskuteczniejszych metod stosowanych do usuwania substancji toksycznych z roztworów wodnych. Skuteczność tej metody uzależniona jest od doboru i ilości odpowiedniego sorbentu. W ostatnim czasie obserwuje się wzrost zainteresowania usuwaniem szkodliwych i toksycznych związków od wód powierzchniowych i ścieków za pomocą tak zwanych sorbentów naturalnych. Wykazano m.in. dużą skuteczność usuwania fosforanów, jonów metali ciężkich, fluorków, boru ze ścieków za pomocą popiołów lotnych. Ponadto, w wielu pracach opisano wykorzystanie tego typu materiałów w usuwaniu barwników, fenoli, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i innych związków organicznych. Popioły lotne powstają w procesie spalania węgla. Roczna produkcja popiołów lotnych utrzymuje się na poziomie 5,5 • 10 8 Mg, przy czym największymi producentami popiołów lotnych są Chiny, USA i Indie. W Polsce w 2013 roku wytworzono 4,5 • 10 6 Mg popiołów lotnych z czego 87% zostało wykorzystane. Stwarza to ogromne problemy środowiskowe. Skład chemiczny i mineralogiczny jak również właściwości popiołów lotnych uzależnione są od pochodzenia, wartości kalorycznej węgla, a także innych parametrów, takich jak zawartość wody, rozmiar ziaren, stopień amorficzności itp. Popioły lotne mogą być stosowane w wielu dziedzinach, między innymi dodawane są do cementu i betonu. Ze względu na obecność mikro- i makroelementów stosuje się je w rolnictwie. Po procesie modyfikacji, m.in. za pomocą wysokiej temperatury, mielenia, działania kwasów czy dodatku chitozanu mogą być stosowane jako efektywne sorbenty substancji szkodliwych i toksycznych z wód i ścieków.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Teledetekcja jako metoda analizy ruchów masowych

W artykule omówione zostały możliwości zastosowania teledetekcji do badania ruchów masowych. Przeprowadzono analizę wykorzystania teledetekcji satelitarnej, lotniczej i naziemnego skanera laserowego do skanowania terenów osuwiskowych. Omówiono zagrożenie ruchami osuwiskowymi na terenie Polski. Przedstawiono przykłady zniszczeń spowodowanych osuwiskami w budynkach i infrastrukturze komunikacyjnej. Szkody takie powstają szczególnie po obfitych opadach deszczu, bowiem woda jest jednym z głównych czynników aktywujących ruch osuwiskowy. W artykule przedstawiono schemat tworzenia się osuwiska i czynniki wpływające na jego uaktywnienie. Porównano zalety i ograniczenia każdego z poziomów teledetekcji: satelitarnej, lotniczej i naziemnej. Do monitorowania powierzchniowego osuwisk wybrano metodę naziemnego skanowania jako najbardziej odpowiednią w zakresie rozdzielczości przestrzennej i czasowej. Obraz otrzymany tą metodą to trójwymiarowy model składający się z milionów pojedynczych punktów. Chmura punktów stanowi pewnego rodzaju dokumentację przestrzenną, do której możemy w każdej chwili wrócić, aby wykonać dodatkowe pomiary, analizy lub odtworzyć stan z dnia wykonania skanu. Ruchy masowe można śledzić na podstawie modelu różnicowego konstruowanego na podstawie dwóch lub więcej przestrzennych modeli.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka