rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Między pierwowzorem a adaptacją. Analiza fabuł współczesnych wydań baśni Hansa Christiana Andersena – przekształcenia treści religijnych

Baśnie Hansa Christiana Andersena, od lat uznawane za klasykę literatury dziecięcej, nawet wśród grona zdeklarowanych czytelników pozostają do dzisiaj tak naprawdę nieznane. Wskazują na to wyniki przeprowadzonej przeze mnie ankiety na temat znajomości treści najpopularniejszych utworów Duńczyka. Odpowiedzi rodziców dzieci przedszkolnych stały się przyczynkiem do analizy najnowszych publikacji z opowieściami tego pisarza. Artykuł prezentuje wnioski płynące z porównania współczesnych wydań baśni dla dzieci z ich pierwowzorami pod kątem występowania różnic fabularnych, przede wszystkim obecności treści religijnych, szczególnie często dziś pomijanych. Kryterium doboru materiału badawczego, obejmującego 32 polskie książki czternastu różnych wydawnictw, stanowiły data publikacji (po 2000 r.) i wymóg zawierania przynajmniej jednej z trzech opowieści: Królowej Śniegu (22 teksty), Małej Syrenki (18 tekstów) lub Dzikich Łabędzi (9 tekstów). Analiza pozwoliła wskazać pewne tendencje w sposobie wprowadzania zmian w wydaniach baśni dla 4-, 5- i 6-latków, a także uwypuklić istniejący problem jawności parafrazowania. Druga część artykułu zawiera refleksje na temat upraszczania baśni na użytek dziecięcy oraz metod usuwania z nich treści uznawanych za zbyt trudne i abstrakcyjne lub smutne i traumatyczne. Całość wieńczy próba oceny zjawiska z perspektywy pedagogiczno-psychologicznej oraz wydawniczej.

Czasopismo: Literatura Ludowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Od sentymentu do wstrętu. Wspomnienia o dzieciństwie po 1989 roku

W okresie romantyzmu ukształtował się mit dzieciństwa rajskiego, nieskalanego, który przetrwał aż po wiek XX także w pisarstwie autobiograficznym. Jednak stopniowo dochodzić zaczęły do głosu świadectwa krytyczne, związane z doświadczeniami II wojny światowej, zwłaszcza Holocaustu, a następnie nurt wspomnień autorów rodem z pokoleń powojennych, rozczarowanych komunistyczną rzeczywistością. Kolejną cezurą pokoleniową był stan wojenny, z ambiwalentną skalą odczuć, głównie dzisiejszych celebrytów. Jednak ostateczny cios mitowi romantycznemu zadały publikowane współcześnie świadectwa, dowodzące krzywdzenia dzieci przez molestowanie seksualne ze strony dorosłych. I nie jest to jedyny dowód ich okrucieństwa.

Czasopismo: Literatura Ludowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Na granicy kultur i światów

Recenzja: Piotr Braszak, Na rozstajnych drogach, około północy. Doświadczenia graniczne we wschodniosłowiańskich i polskich pieśniach ludowych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2021.

Czasopismo: Literatura Ludowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Holocaust – dziecko – mit

Recenzja:

Krzysztof Rybak, Dzieciństwo w labiryncie getta. Recepcja mitu labiryntu w polskiej literaturze dziecięcej o Zagładzie, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019

Czasopismo: Literatura Ludowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Comments killed the k-pop star. Mord społeczny na Choi Jin Ri jako studium przypadku współczesnej paniki moralnej

Nieakceptowalne społecznie zachowanie Choi Jin Ri (piosenkarki występującej pod pseudonimem Sulli) doprowadziło do wybuchu paniki moralnej wśród netizenów Korei Południowej. Artystka zyskała zaciekłych anty-fanów, łamiąc niepisany etos obowiązujący w koreańskim przemyśle kulturowym, regulujący zachowanie idoli oraz relacje pomiędzy idolami a fanami. Konserwatywne społeczeństwo nie mogło zaakceptować głoszonych przez Choi Jin Ri feministycznych postulatów, bliskich związków z innymi idolkami czy seksualnych podtekstów w udostępnianych przez nią treściach. W niniejszym artykule przedstawione zostało studium przypadku internetowego i medialnego hejtu, polegającego na tym, że internauci za pomocą reakcji i komentarzy dotyczących sfery prywatnej wpływali na odbiór pracy zawodowej oraz zdrowie psychiczne artystki, co doprowadziło do jej samobójstwa w 2019 r. Artykuł problematyzuje pełne nienawiści treści poprzez analizę elementów współczesnego krajobrazu medialnego oraz mechanizmów paniki moralnej jako zjawiska stymulowanego przez strukturę współczesnych mediów.

Czasopismo: Literatura Ludowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nowe Miasto w Szadku w kartografii XIX-wiecznej – niezrealizowane obietnice nowej przestrzeni społecznej

Analiza XIX-wiecznych planów miejskich Szadku pokazuje koncepcję Nowego Miasta jako kolejnego etapu rozwoju ośrodka o tradycjach sukienniczych. Planowana przebudowa tej części miasta, jak również sprowadzenie nowych osadników, wpisywała się w ówczesną akcję industrializacyjną będąc jednocześnie pewnego rodzaju obietnicą lepszego życia. Obietnica ta jednak nie została spełniona, a działanie zamknęło się głównie w sferze „gabinetowej” kół rządowych i pracowniach kartografów. Niemniej jednak interesujące jest prześledzenie tego fragmentu historii będącego częścią większego planu industrializacji Królestwa Polskiego i wskazanie przyczyn niepowodzenia podjętych działań.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zagospodarowanie przestrzenne Szadku w okresie nowożytnym w świetle lustracji dóbr królewskich

Artykuł prezentuje wyniki badań geograficzno-historycznych dotyczących zagospodarowania przestrzennego Szadku w okresie od XVI do XVIII w. Analizę przeprowadzono na podstawie materiałów źródłowych w postaci lustracji królewszczyzn z lat 1564, 1616, 1628, 1661 i 1789. Wiek XVI i początek XVII to okres dynamicznego rozwoju gospodarczego. Szadek obejmowało ok. 300 budynków mieszkalnych i kompleks dworski. W mieście rozwijał się handel i rzemiosło, o czym świadczą liczne kramy kupieckie i zakłady produkcyjne. W połowie XVII w. w wyniku zniszczeń wojennych rozpoczął się okres regresu. Nastąpił ogromny ubytek zabudów mieszkalnej, zanikowi uległo wiele istniejących wcześniej obiektów rzemieślniczych, podupadł handel, zaprzestano uprawy gruntów na przedmieściach. Pod koniec XVIII w. notuje się symptomy ożywienia gospodarczego. Obserwuje się wzrost liczby domów i poprawę stanu technicznego zabudowy, reaktywowano wiele obiektów usługowych i ponownie realizowano działalność produkcyjną, w tym rzemieślniczą i rolną.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Historia Szadku w „Studium historyczno-urbanistycznym” J. Goldberga

Przeglądowe kompendium wiedzy na temat dziejów miasta zostało zawarte w nigdy nie opublikowanym i istniejącym jedynie w formie maszynopisu opracowaniu, autorstwa Jakuba Goldberga „Studium historyczno-urbanistyczne Szadku” z 1961 r. Autor, wybitny, historyk polsko-izraelski, w latach 2010–2011 był członkiem rady redakcyjnej „Biuletynu Szadkowskiego”.
„Studium” składa się z sześciu rozdziałów, z których cztery pierwsze dotyczą dziejów Szadku od czasów średniowiecza do XIX w. Kolejne dwa rozdziały poświęcone zostały problematyce rozwoju przestrzennego miasta. Artykuł przywołuje pierwszą część opracowania J. Goldberga odnoszącą się do historii miasta od momentu jego lokacji pod koniec XII w. praktycznie do połowy XIX w.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ksiądz Antoni Orchowski (1872–1923) – proboszcz i dziekan w Szadku

Artykuł prezentuje sylwetkę księdza Antoniego Orchowskiego (1872−1923), administratora i proboszcza parafii w Kwiatkowicach (1904−1906), Męce (1907−1913), Brudzewie Kolskim (1913−1920) i Szadku (1920−1923). Gorliwy kaznodzieja, duszpasterz, dziekan szadkowski, patriota, publicysta i poeta. Udzielał się na niwie społecznej u progu niepodległości Polski. Kapłan otwartego serca na potrzeby parafian, pełen pokory, wyśmienitego intelektu, którego imię w każdym czasie winno być z czcią wspominane.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Heterogeniczność przestrzenna postaw wyborczych mieszkańców gminy Szadek w wyborach europejskich i parlamentarnych w 2019 roku

W artykule zaprezentowano dysproporcje postaw wyborczych mieszkańców gminy Szadek podczas głosowań w 2019 r. Wybory, które odbyły się w zeszłym roku, miały charakter zarówno ponadnarodowy (wybory do Parlamentu Europejskiego), jak i krajowy (wybory parlamentarne). Zachowania wyborcze, które uwzględniono w pracy, obejmowały poparcie dla poszczególnych partii oraz frekwencję. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy tradycyjny model podziału polskiej sceny politycznej (oś interesów i oś wartości) jest nadal zauważalny na obszarach miejsko-wiejskich, charakteryzujących się określonymi cechami historyczno-kulturowymi.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dostępność do wybranych instytucji kultury w powiecie zduńskowolskim

W artykule dokonano oceny dostępności pieszej, rowerowej i samochodowej do 29 instytucji kultury w powiecie zduńskowolskim. W wyniku przeprowadzonych badań przedstawiono liczbę osób mieszkających w domach jednorodzinnych i budynkach wielorodzinnych w obrębie izochron: do 5 minut, od 5 do 10 minut oraz od 10 do 15 minut od placówek kulturalnych. W tym celu wykorzystano dane z zasobów OpenStreetMap i z Banku Danych Lokalnych oraz usługę sieciową WMS, prezentującą aktualną Bazę Danych Obiektów Topograficznych. Przeprowadzone analizy wskazują, że najlepszą dostępnością charakteryzują się biblioteki, a najgorszą muzea. Zróżnicowanie dostępności mieszkańców analizowanego powiatu do ośrodków kultury, muzeów i bibliotek wynika z liczby i położenia poszczególnych placówek kultury oraz z rozmieszczenia zabudowy mieszkaniowej jedno- i wielorodzinnej. Najlepszy dostęp do instytucji kultury mają mieszkańcy Zduńskiej Woli, gdzie występują największe skupiska zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz najgęstsza sieć dróg w powiecie.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zarys struktury osadniczej regionu szadkowskiego w 1827 r.

Przeprowadzony w latach 1824–1826 spis ludności i domów, którego wyniki zostały opublikowane w wydanej w 1827 r. Tabelli Miast, Wsi, Osad Królestwa Polskiego pozwala m.in. na zarysowanie struktury osadniczej tej części ówczesnego Królestwa Polskiego, która znajdowała się w ówczesnym powiecie szadkowskim. Pierwsza część opracowania prezentuje syntetyczny obraz osadnictwa w powiecie na podstawie analizy rozmieszczenia ludności i zabudowy mieszkaniowej. W dalszej części artykułu bardziej szczegółowe rozważania poświęcone zostały sieci osadniczej w granicach dzisiejszej gminy Szadek. Struktura sieci osadniczej na tym terenie, ukształtowana do początku XIX w., w znacznym stopniu przetrwała do dziś. Główne zmiany w tym zakresie dotyczą przesunięć w potencjale ludnościowym poszczególnych miejscowości oraz przede wszystkim pojawienia się na mapie nowych punktów osadniczych w wyniku zachodzących od lat 60. XIX w. do połowy XX w. procesów społeczno-ekonomicznych.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Studia nad rozwojem sieci szkolnictwa podstawowego w gminie miejsko-wiejskiej Szadek

Artykuł obejmuje próbę zbadania genezy oraz rozwoju sieci szkolnictwa podstawowego na obszarze gminy miejsko-wiejskiej Szadek w jej współczesnych granicach. Analizy objęły wybrane obiekty oświatowe utworzone w mieście Szadek i okolicznych wsiach. Wykorzystano w tym celu wybrane dokumenty, akta prawne a ponadto źródła prasowe i dane statystyczne. Na potrzeby artykułu dokonano periodyzacji dziejów szkolnictwa podstawowego na badanym obszarze. W pierwszej części autorzy przeanalizowali rozwój szkół w okresie przedrozbiorowym, a następnie przedstawili wyniki analogicznych studiów w odniesieniu do okresu rozbiorów oraz ostatniego stulecia (1918–2018).

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działalność Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Sikucinie (1954–1958)

Gromadzka Rada Narodowa w Sikucinie została utworzona w wyniku reformy administracyjnej w 1954 r. W jej skład weszły obszary wsi: Sikucin, Boczki Reduchów, Kotlinki z gminy Szadek. Gromadzka Rada Narodowa swoje uchwały realizowała za pośrednictwem prezydium, które było kolegialnym organem wykonawczym i zarządzającym rady narodowej. Zakres kompetencji władz gromady obejmował m.in. uchwalanie rocznego budżety gromady, zatwierdzanie i odwoływanie sołtysów, organizację skupu żywca, zboża, ziemniaków i mleka oraz zbieranie podatków, sprawy związane z organizacją prac polowych, budową dróg i szkolnictwem. Kolejnymi przewodniczącymi Prezydium GRN w Sikucinie byli: Ludwik Otocki, Wacław Król i Władysław Siekierski. Gromada została zlikwidowana 31 grudnia 1958 r.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rosyjska ikona podróżna odkryta na cmentarzu przykościelnym w Lutomiersku

W 2018 roku przy kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia NMP w Lutomiersku prowadzone były sondażowe badania archeologiczne. W ich wyniku w jednym z grobów natrafiono na brązową lub mosiężną ikonkę podróżną powstałą w wytwórni w Guślicach (Rosja) w XIX lub na początku XX w. Lutomierski egzemplarz ikony jest tryptykiem, składającym się na podobieństwo ołtarza. We wnętrzu umieszczona jest postać Matki Boskiej Iwerskiej, której pierwowzór związany jest z monastyrem Iwiron na Górze Athos w Grecji. Przedmiot dodatkowo znajdował się w woreczku jedwabnym. Znalezisko to poświadcza, że na lutomierskim cmentarzu przykościelnym być może chowano także wyznawców prawosławia.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Marian Piotrowicz „Kometa” (1923–2019)

Marian Piotrowicz związany był z Szadkiem poprzez fakt zamieszkania, edukację oraz działalność konspiracyjną w strukturach ZWZ–AK. Wstąpił do organizacji niepodległościowej działającej na terenie Szadku w marcu 1941 r. i przyjął pseudonim „Kometa”. W ugrupowaniu dowodzonym przez „Orlicza”, pozostawał do dyspozycji komendanta pełniąc obowiązki dowódcy plutonu z zadaniem transportu broni i amunicji. Jako najbliższy współpracownik komendanta wspierał go w poszukiwaniu i werbowaniu odpowiednich osób w szeregi konspiracyjne. Po wojnie w 1945 r. opuścił Szadek. Ukończył w Krakowie Akademię Górniczo-Hutniczą. Jako inżynier pracował w Przedsiębiorstwie Budowy Zakładów Przemysłu Węglowego w Bytomiu, w tym czasie zajmując się nauczaniem w szkołach górniczych. Po przejściu na emeryturę zaangażował się w tworzenie struktur organizacji kombatanckiej, został prezesem Okręgu Śląskiego ŚZŻAK. Był niestudzonym działaczem w krzywieniu idei Polskiego Państwa Podziemnego. W 1989 roku przyczynił się do integracji szadkowskiego środowiska kombatanckiego inspirując powołanie terenowego koła SZŻAK w Szadku.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dwadzieścia lat minęło… – analiza bibliograficzna „Biuletynu Szadkowskiego” z lat 2001–2020

W bieżącym roku mija 20 lat od ukazania się pierwszego tomu „Biuletynu Szadkowskiego”. W artykule zawarte zostało syntetyczne podsumowanie dotychczasowej, działalności periodyku. Autorka przedstawiła inicjatywę powołania do życia interdyscyplinarnego czasopisma poświęconego ziemi szadkowskiej, skład redakcji i rady redakcyjnej, krąg autorów oraz obszerną analizę bibliograficzną z podziałem opracowań zamieszczonych w poszczególnych tomach na główne grupy tematyczne. Autorzy najchętniej podejmowali szeroko pojętą tematykę historyczną. Znaczna była liczba opracowań biograficznych przybliżających życie i działalność szadkowian oraz artykułów podejmujących problematykę zagospodarowania przestrzennego. Wśród pozostałych opublikowanych w „Biuletynie” tekstów są opracowania poświęcone środowisku przyrodniczemu i dziedzictwu kulturowemu ziemi szadkowskiej, a także analizujące lokalne i regionalne struktury społeczno-gospodarcze.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Struktura przestrzenno-funkcjonalna Szadku

W artykule zbadano rozmieszczenie terenów o różnych funkcjach w przestrzeni Szadku. Z przeprowadzonych analiz wynika, że struktura użytkowania ziemi w Szadku jest zróżnicowana. W poszczególnych miejscach badanego obszaru występują różne funkcje z różnym natężeniem, co spowodowało, że w Szadku wytworzyło się kilka stref funkcjonalnych. Tereny najbardziej wykształcone położone są przy południowej granicy miasta, a ich natężenie zmniejsza się wraz z odległością od centrum rynku. Struktura użytkowania ziemi w miejscowościach graniczących z Szadkiem od południa sprawia, że stanowią one integralną część tego miasta.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zagadnienia społeczno-gospodarcze wsi w okolicach Szadku na łamach prasy kaliskiej w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w.

Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących wymiaru przestrzennego wybranych aspektów życia społeczno-gospodarczego wsi w okolicach Szadku w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. Analizę przeprowadzono na podstawie kwerendy artykułów i notatek zamieszczonych na łamach dwóch czasopism prowincjonalnych wydawanych w badanym okresie: „Kaliszanin” i „Gazeta Kaliska”. Okazało się, że zawierają one wiele wartościowych danych, często nieuchwytnych w świetle innych typów źródeł historycznych. Badania pozwoliły ukazać główne kierunki przeobrażeń oraz różnorodność problemów odnoszących się do kwestii społeczno-kulturowych, działalności gospodarczo-agrarnej oraz stosunków własnościowych na analizowanym obszarze, a pośrednio możliwe było nakreślenie sytuacji panującej na obszarach wiejskich w zaborze rosyjskim w okresie pouwłaszczeniowym.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Układ urbanistyczny Szadku – ocena konfiguracyjna

Artykuł zawiera wyniki analizy konfiguracyjnej układu urbanistycznego Szadku (obszaru miasta lokacyjnego i jego bezpośredniego otoczenia) z zastosowaniem narzędzi składni przestrzeni (space syntax). Przedstawione badania ujawniły przestrzenie kluczowe dla funkcjonowania miasta w kontekście konfiguracyjnym. Są to m.in. dwa rdzenie integracji: jeden o charakterze pasmowym, położony na obszarze miasta lokacyjnego z przedłużeniem w kierunku struktur Nowego Miasta, drugi o charakterze węzłowym, istniejący na obszarze przypuszczalnego położenia struktur przedlokacyjnych tego miasta. Zidentyfikowane zostały także przestrzenie istotne dla utrzymania sprawności systemu miejskiego w kontekście ruchu pieszego.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Krwawy sejmik w Szadku przed sejmem 1623 roku

Główny sejmik województwa sieradzkiego, który odbywał się w Szadku, uchodził za spokojny i wolny od zakłóceń. Niemniej 13 grudnia 1622 r. Szadek stał się miejscem krwawych wydarzeń. Podobno w przeddzień sejmu przybył do Szadku starosta piotrkowski Olbracht Starołęski w asyście ok. 300 mężczyzn, zajmując ze swoją świtą karczmy, które zwyczajowo służyły za nocleg innym uczestnikom sejmu. Następnego dnia wybuchł konflikt o wspomniane karczmy między częścią szlachty a starostą. Próby udobruchania obu stron podjęli się synowie i siostrzeńcy wojewody sieradzkiego Stanisława Bykowskiego. Strzały nieoczekiwanie oddane przez zwolenników Starołęskiego odebrały życie dwóm członkom rodziny Bykowskich. Rozeźlona szlachta szturmowała kwaterę starosty, zabijając dwóch jego ludzi. Starołęskiego uratowała interwencja posła królewskiego i marszałka sejmiku, przy czym wojewoda sieradzki zachował neutralne stanowisko. Krwawy incydent był konfliktem między zwolennikami króla, spowodowanym bardzo niefortunnym zbiegiem okoliczności.
Autor artykułu podjął próbę odtworzenia przebiegu krwawego zajścia w Szadku na podstawie materiałów przechowywanych w sztokholmskim Riksarkivet (korespondencji oraz dokumentów dotyczących podpisanego w 1623 pojednania), a także innych źródeł zgromadzonych w Archiwum Głównym Akt Dawnych.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rozwój przestrzenny Szadku w Studium historyczno-urbanistycznym J. Goldberga

Przeglądowe kompendium wiedzy na temat dziejów miasta zostało zawarte w nigdy nieopublikowanym i istniejącym jedynie w formie maszynopisu opracowaniu autorstwa Jakuba Goldberga Studium historyczno-urbanistyczne Szadku z 1961 r. Autor, wybitny historyk polsko-izraelski, w latach 2010−2011 był członkiem rady redakcyjnej „Biuletynu Szadkowskiego”.
Studium składa się z sześciu rozdziałów, z których cztery pierwsze dotyczą dziejów Szadku od czasów średniowiecza do XIX w. Artykuł przywołuje drugą część opracowania J. Goldberga – obejmującą dwa rozdziały i załączone materiały graficzne – odnoszącą się do rozwoju przestrzennego miasta.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uwarunkowania przyrodnicze lokalizacji elektrowni wiatrowych w gminie Szadek

W artykule przedstawiono warunki przyrodnicze rozwoju energetyki wiatrowej w gminie Szadek w zachodniej części regionu łódzkiego. Podstawowe znaczenie dla decyzji o budowie siłowni wiatrowych mają warunki wietrzne występujące na obszarze gminy. Miasto Szadek i otaczające go tereny wiejskie gminy znajdują się w III strefie energetycznej wiatru, co oznacza, że wielkość wiatrowych zasobów energetycznych wynosi około 500‒1000 kWh/m2/rok. W tych warunkach budowa siłowni wiatrowych jest opłacalna z punktu widzenia ekonomicznego. Na terenie gminy wybudowano w związku z tym 26 wiatrowych urządzeń energetycznych. Większość z nich zlokalizowana jest w centrum gminy w szerokim pasie o przebiegu północ–południe. Siłownie wzniesiono na powierzchni równinnej wysoczyzny morenowej, zbudowanej z gliny zwałowej. Eksponowana na działanie wiatru równina użytkowana jest rolniczo. Występujące tu głównie uprawy zbóż i roślin okopowych nie hamują w sposób istotny ruchu powietrza, co sprzyja energetycznemu wykorzystaniu siły wiatru.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Polska Partia Robotnicza w Szadku w latach 1945–1948

Komitet Miejski Polskiej Partii Robotniczej na terenie Szadku został utworzony w lutym 1945 r. Jego I sekretarzem przez cały okres istnienia był Józef Płusa, pełniący w latach 1946–1948 funkcję burmistrza Szadku. Tym samym PPR wspomagana przez PPS dzierżyła całkowitą władzę w mieście. W pierwszych miesiącach 1945 r. działacze PPR byli zaangażowani w realizację reformy rolnej, a następnie odegrali istotną rolę przy sfałszowaniu referendum w 1946 r. i wyborów do Sejmu Ustawodawczego w 1947 r. W maju 1948 r. zorganizowano Komitet Gminny PPR na czele z i sekretarzem Józefem Kolendą vel Kolędą, wybranym następnie na wójta gminy Szadek. Na podstawie zgromadzonych materiałów źródłowych można wysunąć wniosek, że szadkowska PPR przez cały okres swojego funkcjonowania wykazywała słabą aktywność polityczną. W szczytowym momencie działalności jej struktury w mieście liczyły nieco ponad 50 członków. W obliczu wielu problemów, z którymi borykano się w pierwszych latach po wojnie, a także w związku z wewnątrzpartyjnymi nieporozumieniami organizacja PPR na terenie miasta i gminy Szadek nie odegrała istotnej roli.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia