rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
GENERACJE RZECZY

Głównym celem pierwszej części artykułu jest zaproponowanie, by zastąpić kategorię „solidarność międzypokoleniowa” (która ma charakter bardzo zideologizowany, bardziej życzeniowy niż opisowy i jest bardzo kłopotliwa do zastosowania w zmiennym, złożonym środowisku społecznym) pojęciem „ambiwalencja międzypokoleniowa”. To ostatnie odnosi się do sprzecznych ze sobą oczekiwań, zobowiązań, norm, działań poszczególnych generacji, do ambiwalencji, które choć dzielą, to jednocześnie stanowią istotę stosunków międzypokoleniowych. Kategoria ta dużo trafniej niż pojęcie solidarności międzypokoleniowej opisuje relacje łączące przedstawicieli poszczególnych pokoleń przede wszystkim dlatego, że bardzo dobrze odzwierciedla specyfikę związków pomiędzy poszczególnymi generacjami, które pojawiają się w ponowoczesnym, pełnym sprzecznych oczekiwań świecie, a także dlatego, że akcentuje ona, iż specyfikę poszczególnych kategorii pokoleniowych określa w dużej mierze to, jak radzą sobie one ze sprzecznościami obecnymi w relacjach ze starszymi generacjami, z ambiwalencjami charakterystycznymi dla określonego czasu i miejsca. Druga część artykułu poświęcona jest próbie scharakteryzowania tego, w jaki sposób ambiwalencje przenikające dziś międzypokoleniowe stosunki artykułują się w codziennych działaniach, przede wszystkim tych realizowanych za pośrednictwem kultury materialnej, a także tego, w jaki sposób współczesna specyfika tej ostatniej takie sprzeczności wzmaga.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
ODPOWIEDZIALNOŚĆ III RP ZA SZKODY WYRZĄDZONE PRZEZ WŁADZE PUBLICZNE W LATACH 1944-1989

Zgodnie z zasadą, że za szkodę odpowiada jej sprawca lub następca prawny, III RP nie powinna ponosić odpowiedzialności za krzywdy wyrządzone z powodów ustrojowo-politycznych przez władze publiczne funkcjonujące na obszarze Polski w latach 1944-1989. Władze te w zasadniczych sprawach były niesamodzielne, będąc jedynie wykonawcami decyzji kierownictwa ZSRR – dotyczy to również szkód, o których mowa w artykule. Skoro jednak jest mało prawdopodobne, aby Federacja Rosyjska (następca prawny ZSRR) uznała jakiekolwiek roszczenia odszkodowawcze, należy poszukiwać innych rozwiązań. Możliwa, a nawet wskazana, jest pomoc poszkodowanym, ale nie na gruncie prawa do odszkodowania, lecz w oparciu o przesłanki etyczne i z uwzględnieniem możliwości finansowych Państwa. Jedynie w sytuacjach utrzymujących stan bezpodstawnego wzbogacenia dzisiejszych władz publicznych lub osób, które wzbogaciły się w złej wierze kosztem pokrzywdzonych, należałoby uwzględniać roszczenia prawowitych właścicieli, korzystając z rozwiązań podobnych do tych, które określone są w Kodeksie cywilnym. Rozważania zawarte w artykule odnoszą się jedynie do stosunków wewnętrznych, w stosunkach międzynarodowych bowiem brak suwerenności Polski w tamtym okresie nie może już wywoływać żadnych skutków praktycznych. Ponadto artykuł nie dotyczy odszkodowań należnych Kościołom i związkom wyznaniowym. Jest to problematyka, którą należy połączyć z szerszą sprawą finansowania Kościołów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
WYŁĄCZENIE PRZEDAWNIENIA PRZESTĘPSTW FUNKCJONARIUSZY PRL

Artykuł dotyczy problematyki wyłączenia przedawnienia karalności i wykonania kary kryminalnej za umyślne przestępstwo zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała i uszczerbku na zdrowi lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnione przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (art. 105 § 2 k.k.). Analiza tej instytucji karnoprawnej została przeprowadzona w kontekście zagadnienia solidarności międzypokoleniowej. Należy stwierdzić, że instytucja nieprzedawnienia się ciężkich przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy PRL z art. 105 § 2 k.k., choć wyjątkowo, to jednak bezspornie stanowi karnoprawny przejaw solidarności międzypokoleniowej, rozumianej jako przejaw solidarności i sprawiedliwości społecznej. W tym wypadku państwowe prawo karania, opierając się na ściśle powiązanych przesłankach aksjologicznych i prakseologicznych, bez wątpienia stanowi szczególny element realizacji idei solidarności międzypokoleniowej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
SOLIDARNOŚĆ POKOLEŃ – DOBRZE BRZMIĄCY POSTULAT POLITYKI SPOŁECZNEJ, Z KTÓRYM MA ONA CORAZ WIĘCEJ KŁOPOTÓW

Artykuł jest próbą przyjrzenia się polityce społecznej państwa polskiego pod kątem tych jej cech, które osłabiają solidarność międzypokoleniową. Drugim celem artykułu jest próba wskazania niezbędnych korekt w polityce społecznej, w rezultacie których mogłaby ona – lepiej niż dotąd – wspierać solidarność pokoleń. Po trzecie, w artykule podjęto próbę wskazania na ewentualne – mimo wszystko – pozytywne konsekwencje promodernizacyjne, jakie mieć może słabnąca solidarność międzygeneracyjna. Wśród najważniejszych mankamentów polityki społecznej, które skutkują rwaniem się solidarności międzypokoleniowej, wymieniono między innymi brak spójnej polityki rodzinnej oraz akcyjny charakter wielu programów społecznych, który pociąga za sobą spadek poczucia socjalnego bezpieczeństwa wielu dużych grup społeczno-zawodowych. W opinii autora niespójna polityka społeczna państwa nie pociąga za sobą jeszcze rozpadu solidarności międzypokoleniowej na poziomie mikro (rodziny), skutkuje już jednak wieloma negatywnymi konsekwencjami na poziomie makrostrukturalnym (m.in. brakiem lojalności fiskalnej osób w średnim wieku, odwracaniem się uwagi społecznej od problemów seniorów). Słabnąca solidarność międzypokoleniowa może – wbrew pozorom – mieć także następstwa promodernizacyjne. Stanie się tak, jeśli pójdzie ona w parze ze wzrostem aspiracji podmiotowych seniorów i z większą presją na państwo, by reformowało ono szybciej i głębiej własną politykę społeczną.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
SOLIDARNOŚĆ MIĘDZYPOKOLENIOWA W STARZEJĄCYM SIĘ ŚWIECIE – PERSPEKTYWY I ZAGROŻENIA

Przedmiotem analizy jest solidarność międzypokoleniowa, która dla socjologów zawsze była istotą życia zbiorowego, a stała się najbardziej palącym problemem współczesnego społeczeństwa i wyzwaniem dla władzy. Dokonany przegląd stanowisk teoretycznych oraz wyników badań międzynarodowych skłania do przyjęcia tezy zakładającej większe prawdopodobieństwo solidarności i mniejsze ryzyko konfliktu międzypokoleniowego na poziomie mikro- i makrospołecznym. Ujawniony potencjał społeczny wymaga obudowy polityczno-realizacyjnej – konieczne jest zatem przygotowanie i wdrożenie programów gerontologicznych, a opisane wyzwania i kierunki w polityce społecznej wobec starości i wobec seniorów wymagają społecznej zgody na proponowane rozwiązania. Nie jest i nie będzie to zadanie łatwe, takie bowiem kraje, jak Polska, starzejąc się, zmagać się muszą równocześnie ze spuścizną rozwiązań instytucjonalnych i prawnych poprzedniego ustroju oraz z wieloma poważnymi problemami społecznymi mającymi u podłoża ubóstwo, przebudowę struktur ustrojowych, tworzenie nowych rozwiązań w polityce gospodarczej i społecznej. Jedną z istotnych przeszkód w budowaniu społecznej aprobaty zmian i rozwiązań długookresowych i wspierania koniecznych reform w systemie zabezpieczenia społecznego jest także brak zrozumienia ich konieczności i spodziewanych korzyści dla pojedynczego człowieka.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
SUBKULTUROWE I POSTSUBKULTUROWE POWROTY A RELACJE MIĘDZYPOKOLENIOWE W RODZINIE

Przez wiele lat subkulturowa aktywność młodzieży odgrywała znaczącą rolę w procesie socjalizacji, szczególnie na jej wtórnym etapie. Dorastająca młodzież, wzmocniona wcześniejszymi i równoległymi doświadczeniami wyniesionymi z grup rówieśniczych i szkoły, wkraczając w sfery subkulturowych subświatów, sytuowała się w opozycji do rodziców i dorosłych, ich norm, wartości, wzorów zachowań, ich sposobu postrzegania świata i w nim funkcjonowania. Subkulturowość wyostrzała podziały pomiędzy młodzieżą i młodością a dorosłymi i dorosłością. Subkultury młodzieżowe inicjowały i wyznaczały kierunki przemian zarówno relacji międzypokoleniowych, jak i rozwoju zachodniej cywilizacji. Gdy jednak subkultury młodzieżowe wracały po latach w swoich kolejnych subkulturowych wcieleniach, nierzadko powyżej zasygnalizowany element przestawał w ogóle istnieć. Różnice i podziały pomiędzy pokoleniami w rodzinie zanikały, a innowacyjny potencjał ulegał osłabieniu. Prezentowany artykuł stanowi próbę przyjrzenia się kilku przykładom subkulturowych powrotów i ich konsekwencjom.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Nanotechnologia a ochrona środowiska – perspektywa prawna

Uregulowania prawne UE fragmentarycznie, wycinkowo odnoszą się do zapewnienia ochrony środowiska w aspekcie zastosowań nanotechnologii. Możliwość umieszczenia nanomateriałów na liście obserwacyjnej substancji, w odniesieniu do których mają być gromadzone dane z monitorowania w celu szeregowania substancji do przeprowadzenia przeglądu Wykazu substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej (art. 8b ust. 1 dyrektywy 2008/105/WE), ewentualność uwzględnienia nanomateriałów zawartych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym w ramach selektywnego przetwarzania materiałów i części składowych zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (art. 8 ust. 4 dyrektywy 2012/19/UE), a także możliwość zakwalifikowania nanomateriałów do substancji objętych ograniczeniem stosowania w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (art. 6 ust. 1 dyrektywy 2011/65/UE) służą zmniejszaniu ryzyka wykorzystywania nowatorskich aplikacji nanotechnologii dla zdrowia ludzkiego i środowiska. W następstwie niedoboru wiedzy naukowej będącej podwaliną regulacji prawnych dotyczących ochrony środowiska, czyli technik wykrywania, pomiarów i charakteryzowania nanomateriałów, ich monitorowania i danych na temat ich toksyczności, nie wprowadzono dotychczas innych uregulowań prawnych nawiązujących do nanomateriałów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zasiedzenie fizycznej części nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste

Użytkowanie wieczyste jest prawem na rzeczy cudzej o skomplikowanym charakterze prawnym. Jego przedmiotem może być wyłącznie nieruchomość należąca do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czyli nieruchomość publiczna. Zasiedzenie nieruchomości państwowych było (na mocy art. 177 k.c.) wyłączone, co przesądzało o niemożliwości zasiedzenia własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Po jego uchyleniu zniknęły normatywne przeszkody nabycia w drodze zasiedzenia własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. W niniejszej publikacji poddano analizie możliwość nabycia przez zasiedzenie własności fragmentu takiej nieruchomości. W pierwszej kolejności ustalono przedmiotową zdolność fizycznej części nieruchomości gruntowej do zasiedzenia. Ponadto przedstawiono poglądy kontestujące nabywanie przez zasiedzenie własności nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste. Podniesione przez przeciwników argumenty zostały poddane krytyce. Wskazano również na skutki zasiedzenia w rozpatrywanym przypadku. Zbadano los użytkowania wieczystego na nabytym przez posiadacza fragmencie nieruchomości oraz na pozostałej właścicielowi części. Wskazano również na różne rodzaje odpowiedzialności użytkownika wieczystego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Postkeynesowskie teorie endogenicznej podaży pieniądza

Jednym z filarów programu badawczego heterodoksyjnego postkeynesizmu jest endogeniczna kreacja podaży pieniądza. Zgodnie z nią ilość pieniądza w obiegu samoistnie dostosowuje się do potrzeb zgłaszanych przez podmioty gospodarcze. Zapewnienie odpowiedniej podaży środków finansowych jest rolą banków komercyjnych, które kreują pieniądz kredytowy ex nihilo. Natomiast zadaniem władz monetarnych jest dostarczanie bankom komercyjnym rezerw pieniężnych gwarantujących ciągłość akcji kredytowej, a tym samym procesu produkcji i wymiany w gospodarce. Podczas gdy postkeynesiści zgadzają się co do endogenicznego charakteru podaży pieniądza, to nie wszyscy w ten sam sposób postrzegają rolę i działania banku centralnego w kierunku zaspokajania popytu na rezerwy zgłaszanego przez banki komercyjne. W rezultacie ukształtowały się cztery postkeynesowskie interpretacje tej kwestii: akomodacyjne, strukturalistyczne, z perspektywy teorii obiegu pieniężnego oraz z perspektywy preferencji płynności. Celem artykułu jest przybliżenie tych ujęć oraz wskazanie, w czym są one odmienne od stanowiska głównego nurtu ekonomii oraz w jakim stopniu różnią się między sobą. Podkreślono również wpływ takiej heterogeniczności poglądów na spójność postkeynesizmu i możliwość stworzenia przez tę szkołę alternatywy dla neoklasycznej ortodoksji.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Bezwarunkowy dochód podstawowy jako instrument ograniczenia nierówności dochodowych

Bezwarunkowym dochodem podstawowym jest dochód przyznany wszystkim członkom społeczeństwa indywidualnie, bez konieczności świadczenia pracy. Prawo do tego dochodu i jego poziom mają charakter bezwarunkowy i są niezależne od wielkości i struktury gospodarstw domowych. Ponadto dochód bezwarunkowy jest wypłacany bez względu na dochody obywateli pochodzące z innych źródeł. Celem artykułu jest analiza teoretyczna i empiryczna koncepcji bezwarunkowego dochodu podstawowego ze szczególnym uwzględnieniem genezy oraz skutków wprowadzenia tego mechanizmu. W tekście wykorzystano metodę badawczą opartą na studiach literaturowych z zakresu makroekonomii i polityki gospodarczej oraz metody statystyczno-opisowe na podstawie danych publikowanych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Związek pomiędzy oceną ratingową a napływem bezpośrednich inwestycji zagranicznych

W niniejszym artkule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy oceny ratingowe stanowią punkt odniesienia dla inwestorów dokonujących bezpośrednich inwestycji zagranicznych w sytuacji wystąpienia kryzysu finansowego. W badaniach odniesiono się do kryzysu azjatyckiego z końca XX w., weryfikując powiązanie oceny ratingowej z udziałem bezpośrednich inwestycji zagranicznych w PKB przed i po kryzysie. Artykuł składa się z wstępu, trzech części zasadniczych oraz zakończenia. We wstępie zaprezentowano cel główny niniejszego artkułu oraz główną hipotezę badawcza. W pierwszej z części zasadniczych dokonano przeglądu literatury poświęconej relacjom występującym pomiędzy bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi oraz ocenami ratingowymi. W drugiej części zasadniczej zaprezentowano podstawy metodologii nadawania ocen ratingowych trzech najważniejszych agencji ratingowych na Świecie – Moody’s, S&P oraz Fitch. Trzecia część zasadnicza zawiera wyniki badań nad weryfikacją związku pomiędzy oceną ratingową oraz bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi. W zakończeniu autorzy opracowania ustosunkowali się do głównego celu oraz hipotezy badawczej, a także wskazali asumpty do dalszych badań. Przeprowadzone badania, z wykorzystaniem jednoczynnikowej analizy ANOVA i komplementarnej dla niej metody Tukeya, pozwoliły na pełną realizację celu głównego niniejszego artykułu. Wyniki potwierdzają hipotezę główną, stanowiącą, że po kryzysie azjatyckim kraje o wysokiej ocenie ratingowej charakteryzowały się relatywnie większymi napływami bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Analiza wypłacalności zakładów ubezpieczeń w Solvency II na przykładzie wybranych ubezpieczycieli

Wypłacalność jest jednym z kluczowych czynników funkcjonowania każdego przedsiębiorstwa, w tym w szczególności zakładów ubezpieczeń. Z uwagi na charakter prowadzonej działalności kwestia wypłacalności ubezpieczycieli jest od dawna szczegółowo uregulowana nie tylko prawem krajowym, lecz także normami prawa europejskiego. Rynek ubezpieczeń w ostatnim czasie przechodzi istotną zmianę. Dotychczas obowiązujące reguły Solvency I – dobrze już poznane przez ubezpieczycieli i w sumie niezbyt skomplikowane –zastępowane są dyrektywą Solvency II, która jest ogromnym wyzwaniem dla rynku ubezpieczeniowego. Podstawowym celem artykułu jest analiza wypłacalności wybranej grupy dziesięciu polskich zakładów ubezpieczeń według rozwiązań przyjętych w nowym systemie prawnym uregulowanym dyrektywą Solvency II. W pracy omówiono także podstawowe zagadnienia związane z pojęciem wypłacalności zakładów ubezpieczeń, uregulowaniem tych kwestii w prawodawstwie oraz dokonano ogólnej charakterystyki wymagań stawianych zakładom ubezpieczeń w reżimie Solvency II. Jest to pierwsza praca, która odwołuje się do danych finansowych polskich ubezpieczycieli ujawnionych po raz pierwszy w maju 2017 r. w zupełnie nowych sprawozdaniach o wypłacalności i kondycji finansowej (SFCR).

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Fundusze smart beta – pasywne i efektywne zarządzanie portfelem inwestycyjnym

Wskutek rozwoju technologicznego i pojawienia się nowych koncepcji teoretycznych funkcjonowania funduszy inwestycyjnych wyłoniła się nowa kategoria funduszy określanych jako smart beta. Fundamentem ich funkcjonowania jest budowa portfela inwestycyjnego replikującego specjalnie opracowany indeks, którego konstrukcja ma zapewnić wyższą efektywność inwestycji niż ta wynikająca z inwestycji typowo pasywnej. Fundusze smart beta mają łączyć zdolność generowania ponadprzeciętnych stóp zwrotu z przejrzystą strukturą i niskimi opłatami za zarządzanie, stanowią więc bardzo interesującą hybrydę klasycznych funduszy zarządzanych aktywnie i pasywnie. Zainteresowanie badaczy i inwestorów ograniczało się do głównie do Stanów Zjednoczonych. W przypadku rynku polskiego fundusze smart beta wciąż pozostają koncepcją szerzej nieznaną, co stało się przesłanką dla upowszechnienia wiedzy o nich w polskim piśmiennictwie. Część pierwsza artykułu przedstawia teoretyczne fundamenty powstania funduszy smart beta jako konsekwencji długofalowej ewolucji w zarządzaniu portfelem inwestycyjnym. Następnie zaprezentowana została ogólna idea funkcjonowania funduszy smart beta wraz z nakreśleniem ich miejsca w strukturze segmentu rynku finansowego, jakim są instytucje wspólnego inwestowania. Artykuł zamyka pogłębiony przegląd kluczowych aspektów technicznych związanych z budową efektywnie działającej strategii wykorzystywanych przez fundusze smart beta, przygotowany na podstawie studiów literaturowych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Technologie regulacyjne szansą na obniżenie kosztów compliance

Celem niniejszego artykuł jest omówienie rozwiązań technologii regulacyjnych (RegTech) w procesie optymalizacji kosztów compliance. Tematyka RegTech jest obecnie słabo rozpoznana w literaturze krajowej, jak również zagranicznej. W artykule rozważania zostały oparte na analizie prawno-ekonomicznej ze wskazaniem na finansowy wymiar konsekwencji nieprzestrzegania prawa przez zobowiązane do tego podmioty. Przeanalizowano najważniejsze źródła wzrostu kosztów compliance – problematykę inflacji prawa, rozwój nowych technologii (FinTech) oraz zjawisko shadow banking. Podjęto próbę zdefiniowania segmentu RegTech oraz wskazano na główne obszary działalności instytucji finansowych mogących stać się przedmiotem zainteresowania ze strony spółek RegTech.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Kultura jako problem teorii i praktyki polityki społecznej z perspektywy socjoekonomicznej

W polu teoretyczno-praktycznych zainteresowań polityki społecznej kultura zajmuje miejsce poślednie. Jest zarazem pojęciem trudnym do zdefiniowania. Nieustannie rozszerza się jego zakres i zacierają się jego granice. Znajduje to wyraz w postępującej estetyzacji (kulturalizacji) rzeczywistości oraz rosnącej roli ekonomii doświadczenia. Kultura staje się ikonosferą (sferą znaków). Świadectwem tych kłopotów z konceptualizacją kultury są nieudane próby definiowania przemysłów kreatywnych. W tej sytuacji jedyną użyteczną definicją kultury jest definicja antropologiczna, a więc ogólna i opisowa. W polityce społecznej konieczna jest zatem rewizja standardowego podejścia do zjawiska uczestnictwa w kulturze, w którym „kultura” ograniczona jest zwykle do sfery artystycznej, a „uczestnictwo” – do określonych zachowań w obszarze instytucji artystycznych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Mobilność jako potencjalność: sposoby rozumienia mobilności z perspektywy nowych technologii i paradygmatu mobilności

Artykuł odnosi się do paradygmatu nowych mobilności (new mobilities paradigm) jako perspektywy opisu współczesnych zjawisk społecznych związanych z mobilnością i przemieszczaniem się. Wskazuje na zależność pomiędzy nowymi formami działań aktorów społecznych a rozwojem technologicznym. Opisuje trzy wymiary relacji technologia – mobilność – znaczenia społeczne: rozumienie przestrzeni, rozumienie czasu oraz tożsamość i podmiotowość jednostek. Najważniejszym założeniem artykułu jest jednak to, że mobilność jest definiowana społecznie. Na podstawie wyników jakościowych badań empirycznych wskazano kilka sposobów społecznego rozumienia mobilności: możliwość przenoszenia, dostępność, łączność z Internetem, porównanie z analogowością/stacjonarnością. W rezultacie mobilność pokazano nie jako stałą cechę społeczną, ale jako potencjalność.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Inżynieria konstytucyjna w pokomunistycznych przemianach ustrojowych

Przedmiotem artykułu są pokomunistyczne przemiany ustrojowe rozpatrywane w perspektywie politologii i ekonomii politycznej konstytucjonalizmu. Pierwsza część dotyczy występujących w literaturze założeń teoretycznych oraz hipotez empirycznych. Nacisk położono na wybór typu rządów, rodzaju ordynacji wyborczej i organizacji pionowej państwa. Część druga proponuje model teoretyczny służący wyjaśnieniu dróg przemian ustrojowych i ich skutków. Zawiera on czynniki wewnętrzne i zewnętrzne. Wśród pierwszych główną rolę odgrywa stopień zdominowania społeczeństwa przez komunistyczne monopaństwo: im jest większy, tym wyższe prawdopodobieństwo ustroju autorytarnego. Czynnik zewnętrzny to położenie kraju w stosunku do Zachodu (Bruksela) lub Wschodu (Moskwa): bliskość Moskwy podnosi prawdopodobieństwo opcji autorytarnej. Analiza strategii przemian ustrojowych skupia się na wyborze typu rządów oraz ordynacji wyborczej. Efekty transformacji mierzone są za pomocą zagregowanego indeksu ustroju politycznego. Uzyskane rezultaty odbiegają od przewidywanych na podstawie teorii przedstawionej w pierwszej części artykułu.
        JEL: A10; A12; B25; P10; P20; P21; P30

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne