rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pozycja ustrojowa prezydenta Republiki Czeskiej w świetle najnowszych poprawek do Konstytucji z dnia 8 lutego 2012 r.

Przedmiotem niniejszego artykułu jest ukazanie pozycji ustrojowej prezydenta Republiki Czeskiej w świetle najnowszych poprawek do Konstytucji z dnia 8 lutego 2012 r. Na początku wskazano powody wprowadzenia niniejszej nowelizacji, które miały przede wszystkim charakter polityczny. W dalszej części artykułu skupiono się na przedstawieniu i szczegółowej analizie poszczególnych zmian. Posługując się metodą historyczną, dokonano porównania obecnego brzmienia ustawy zasadniczej ze stanem dotychczasowym oraz z tradycjami czeskiego oraz czechosłowackiego konstytucjonalizmu. Najważniejszą ze zmian było wprowadzenie charakterystycznego dla systemu prezydenckiego lub semiprezydenckiego sposobu wyboru głowy państwa w wyborach powszechnych i bezpośrednich, co odbyło się jednak przy faktycznym ograniczeniu prerogatyw prezydenta oraz unormowaniu zakresu odpowiedzialności prezydenta, odstępując od zasady prawnej i konstytucyjnej nieodpowiedzialności głowy państwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ocena skuteczności szwajcarskiej ludowej inicjatywy konstytucyjnej – kilka uwag na temat rozwiązań prawnych na podstawie analizy praktyki ustrojowej

Ludowa inicjatywa konstytucyjna występująca w Szwajcarii na poziomie federalnym
często uznawana jest za współczesny wzorzec tej instytucji. Jest to inicjatywa bezpośrednia,
występująca w formie inicjatywy sformułowanej oraz niesformułowanej,
nie jest ograniczona tematycznie, a warunki jej zgłoszenia nie są przesadnie rygorystyczne.
Dla jej pełnej oceny konieczne jest także poddanie analizie jej praktycznego
zastosowania. Skoro nowelizacji za jej pomocą może podlegać jedynie Konstytucja
Federalna, znowelizowane przepisy najczęściej muszą zostać skonkretyzowane
w ustawach, co może pozwalać Zgromadzeniu Federalnemu na neutralizowanie zamierzeń
komitetów.
W celu oceny skuteczności ludowej inicjatywy konstytucyjnej przeanalizowane
zostały inicjatywy poddane głosowaniu w latach 2001–2014, ze szczególnym uwzględnieniem
inicjatyw przyjętych w głosowaniu i dalszego postępowania legislacyjnego
mającego na celu przyjęcie aktów niższego rzędu, konkretyzujących normy konstytucyjne.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawne umocowanie Polskiej Komisji Akredytacyjnej w systemie państwa

Rozważania przeprowadzone w publikacji stanowią próbę usytuowania Polskiej Komisji Akredytacyjnej w polskim systemie trójpodziału władzy i kompetencji, ustalenia podstaw prawnych i charakteru podejmowanych przez nią działań oraz ich zgodności z dyrektywami Konstytucji, a nadto statusu prawnego jej członków. Istotą dociekań badawczych jest próba znalezienia odpowiedzi na pytanie o usytuowanie Komisji w systemie prawno-organizacyjnym państwa polskiego. W tym celu dokonana została analiza przepisów prawnych, na podstawie których powstaje Komisja, powołani są jej członkowie oraz przydzielone zostały jej zadania a nadto przyznano kompetencje. Istotne znaczenie ma podjęta w publikacji próba wyjaśnienia fenomenu niezależności działania Komisji jako instytucji powołanej przez organ administracji państwowej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjny obowiązek przestrzegania prawa a oby watelskie nieposłuszeństwo

Artykuł 83 Konstytucji RP stanowi, iż „Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rze-czypospolitej Polskiej”. Obowiązek przestrzegania prawa nie może jednak oznaczać bez-względnego posłuszeństwa każdemu prawu stanowionemu przez państwo. Oznacza to, iż żadne państwo nie ma umocowania, aby łamać prawa człowieka, gdyż te stoją ponad prawem stanowionym. Dlatego jak podkreśla autorka w każdej nowoczesnej konstytu-cji zagwarantowane jest prawo suwerena do obrony wartości takich, jak: suwerenność, podział władzy czy prawa człowieka. Główna teza artykułu wskazuje, że złe prawo może być zaczątkiem obywatelskiego nieposłuszeństwa, rozumianego jako symboliczna, ce-lowa manifestacja niepodporządkowania prawu, prowadzona w imię przekonania o jej słuszności i wyższości innych wartości i norm pozaprawnych, uwzględniająca możliwość poniesienia negatywnych konsekwencji prawnych – sankcji. Nieposłuszeństwo obywa-telskie jest zatem instrumentem, który – przy uwzględnieniu wszystkich jego ograni-czeń – może być wykorzystywane w państwach o ustroju demokratycznym jako gwa-rant ochrony praw obywatelskich przed działaniem władzy. Nasza konstytucja nie zna pojęcia nieposłuszeństwa obywatelskiego, ani starszego prawa oporu. W art. 2 wyraźnie podkreśla, że Rzeczpospolita jest demokratycznym pań-stwem prawnym a przez przestrzeganie prawa należy rozumieć takie postępowanie oby-wateli i organów państwowych, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami (art. 7 Konstytucji – zasada legalizmu).Kolejnym zagadnieniem poruszanym w artykule jest problem usprawiedliwienia oby-watelskiego nieposłuszeństwa. Autorka nie podziela poglądu o usprawiedliwieniu niepo-słuszeństwa obywatelskiego. Jeśli usprawiedliwienie obywatelskiego nieposłuszeństwa pociągałoby za sobą postulat bezkarności, to koncepcja obywatelskiego nieposłuszeń-stwa stałaby się, wewnętrznie sprzeczna. Podkreśla jednocześnie, że legalizm nie może nakazywać bezwzględne posłuszeństwo wobec zastanego prawa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne uwarunkowania ustroju rolnego w Polsce

Artykuł poddaje analizie pojęcia dotyczące kształtowania ustroju rolnego mające swoje źródło w Konstytucji RP. Analizie i systematyzacji poddano pojęcie gospodarstwa rol-nego oraz ustroju rolnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i doktry-ny prawa. W kolejnej części artykułu omówione zostały mechanizmy służące wspieraniu przez państwo podstawowej jednostki ustroju rolnego, jakim jest gospodarstwo rodzin-ne. W ostatniej części artykuł poddano analizie zagadnienia dotyczące prawa do dzie-dziczenia gospodarstw rolnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawne regulacje neutralności politycznej służby cy wilnej w Polsce

asada neutralności służby cywilnej stanowi jeden z filarów funkcjonowania służby cy-wilnej w Polsce i winna być bezwzględnie przestrzegana przez jej członków. Problem często stanowi samo rozumienie słowa „apolityczność” i stosowanie tej zasady zarówno w życiu służbowym jak również prywatnym przez członków służby cywilnej. Celem ar-tykułu jest omówienie prawnych w szczególności konstytucyjnych regulacji neutralności politycznej służby cywilnej w Polsce oraz przybliżenie problemu granic lojalności służby cywilnej wobec aparatu państwowego oraz granic ingerencji państwa w służbę cywilną.Weryfikacja tezy badawczej poparta będzie badaniami opierającymi się na niereaktyw-nych metodach badawczych. Poza analizą literatury wykorzystana zostanie metoda dogmatyczno-prawna pozwalająca na zbadanie aktów prawnych regulujących neutralność polityczną służby cywilnej w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Realizacja konstytucyjnej zasady równości obywateli w koncepcjach i działalności polskich partii politycznych w latach 2011–2014

Celem przeprowadzonych badań było ustalenie, w jaki sposób polskie partie polityczne obecne w Sejmie VII kadencji, wybranym 9 października 2011 r., realizowały konstytucyjną zasadę równości obywateli. Analiza dotyczyła zarówno deklaratywnej sfery programowej, jak i obszaru praktyki politycznej. W pierwszej części dociekań skoncentrowano się na treści programów wyborczych poszczególnych ugrupowań, przedstawionych przed wyborami parlamentarnymi w 2011 r., w oparciu o które wskazano, w jakim stopniu oraz zakresie partie koncentrowały się na problematyce kobiecej. W drugiej części badań deklaracje ideowe zestawiono z faktycznymi działaniami poszczególnych ugrupowań. Przeprowadzono weryfikację list wyborczych ugrupowań, które wprowadziły swoich kandydatów do parlamentu pod kątem obecności na nich kobiet.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawne aspekty zwalczania korupcji politycznej

Finansowanie polityki to zagadnienie, które od lat stanowi przedmiot burzliwych debat oraz sporów. W dyskusji „o pieniądzach w polityce” biorą udział media, prawnicy, zwykli obywateli, a także Ci – rzec można - najbardziej zainteresowani, czyli sami politycy. Kwestia transparentności finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych jest obszarem poddawanym ciągłemu monitoringowi organizacji międzynarodowych (ONZ i Rada Europy) oraz organizacji pozarządowych analizujących problem korupcji w życiu publicznym (Transparency International). Rola jednych i drugich jest nie do przecenienia. W artykule poruszone i rozwinięte zostają wszystkie wskazane wyżej wątki. Szczególna uwaga poświęcona zostaje trzem zagadnieniom. Po pierwsze, problemowi doprecyzowania i kwalifikowania przez organy ścigania zjawiska nazywanego korupcją polityczną. Po drugie, wpływowi zaleceń Rady Europy na kształt polskich regulacji dotyczących zagadnienia jawności finansowania polityki. Po trzecie, przyjętym w Polsce rozwiązaniom prawnym, normującym źródła pozyskiwania środków finansowych przez partie polityczne i komitety wyborcze, obowiązek prowadzenia przez nie sprawozdawczości, a także sankcje za nieprzestrzeganie dyscypliny finansowej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Funkcje rządu w Królestwie Hiszpanii na gruncie Konstytucji z dnia 27 grudnia 1978 r

Relacje między legislatywą a egzekutywą w Królestwie Hiszpanii zostały oparte na za-sadach systemu parlamentarno-gabinetowego, w którym powoływany przez monarchę rząd  musi  cieszyć  się  zaufaniem  organu  przedstawicielskiego,  gdyż  ponosi  przed  nim  polityczną odpowiedzialność. Egzystencja gabinetu zależy więc od poparcia większości parlamentarnej, co bynajmniej nie oznacza dominacji władzy ustawodawczej nad rzą-dem. Konstytucja hiszpańska wypracowała bowiem model parlamentaryzmu zracjona-lizowanego  poprzez  ustanowienie  procedur,  które  nie  tylko  faworyzują  stabilność  ga-binetu,  ale  zapewniają  także  efektywne  wypełnianie  jego  funkcji,  na  których  analizie  koncentruje się niniejszy artykuł. Ze względu na kompleksowość i wielowymiarowość zagadnienia autorka skupia się na kluczowych zadaniach i kompetencjach rządu. Wzo-rem wielu hiszpańskich opracowań dotyczących omawianej tematyki, w artykule zosta-ła zachowana konstytucyjna systematyka ujęcia funkcji rządu w Królestwie Hiszpanii.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Reguła ustawowego nakładania podatków i ciężarów publicznych w świetle art. 217 Konstytucji RP z 1997 r.

Konstytucja jako ustawa zasadnicza ogranicza samowolę twórców aktów wykonawczych w kształtowaniu prawa podatkowego. W procesie wykładni tego prawa na szczególne uwzględnienie zasługują art. 84 i art. 217 Konstytucji RP z 1997 r. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP „ Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie”. Powyższy przepis wprowadza zasadę równości i powszechności opodatkowania, co oznacza, prawo państwa do nakładania na określone podmioty świadczenia pieniężnego, bez wzajemnego świadczenia z jego strony. Prawo to wynika z władztwa państwowego i władczej decyzji właściwego organu państwa. Z kolei art. 217 Konstytucji RP stanowi, iż „ Nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy”. Jak wynika z cytowanego artykułu cały proces kształtowania prawa podatkowego i nakładania obciążeń na obywateli należy do państwa, które realizuje swoje władztwo w drodze stanowienia ustaw wyłącznie przez parlament. Zasada wyłączności ustawowej wyrażona w omawianym art. 217 Konstytucji RP, a zasygnalizowana w art. 84 Konstytucji RP z 1997 r., wyraża wprost zasadę władztwa daninowego państwa, która określa sposób nałożenia przez ustawodawcę daniny publicznej, uwzględniając treść i tryb jej nakładania. Zatem jakakolwiek ingerencja ustawodawcy w sferę majątkową obywateli może się odbyć jedynie w formie ustawy spełniającej określone w Konstytucji wymogi, co do treści.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna zasada równości wobec prawa a korzystanie z praw wyborczych przez osoby ubezwłasnowolnione

Celem artykułu jest omówienie kwestii związanych z prawami wyborczymi osób ubezwłasnowolnionych, z naciskiem na ubezwłasnowolnienie będące wynikiem choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych (z wyłączeniem pijaństwa lub narkomanii). Takie podejście uzasadnione jest przyjętym założeniem rozpatrzenia aktualnych regulacji w kontekście zmian w przepisach prawa cywilnego, które są przedmiotem prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego w zw. z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym w sprawie Alajos Kiss v. Węgry w 2010 r. Zastosowana metoda: przegląd literatury.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna formuła prawa do „sądu właściwego” a sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej

Celem niniejszej publikacji było przedstawienie – poprzez przywołanie poglądów piśmiennictwa oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - znaczenia konstytucyjnego terminu „sąd właściwy”, a następnie wskazanie czy obowiązująca procedura sądowoadministracyjna zapewnia jednostce prawo do „sądu właściwego” w sprawach z zakresu sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej. W świetle przeprowadzonej analizy można stwierdzić, że obowiązujący model sądownictwa administracyjnego, którego istota sprowadza się do wyeliminowania z obrotu prawnego aktów oraz czynności organów administracji publicznej sprzecznych z prawem, jest zgodny z konstytucyjnymi założeniami prawa do sądu właściwego, a przez to statuuje po stronie jednostki uprawnienie do sądowej ochrony jej praw.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Referendum zagrożeniem dla porządku demokratycznego? Refleksje dotyczące polskiej regulacji prawnej i praktyki referendalnej na tle najnowszych opinii zagranicznej doktryny prawa konstytucyjnego i nauk politycznych

W najnowszej literaturze przedmiotu można dostrzec z jednej strony zwiększenie zain-teresowania demokracją bezpośrednią, z drugiej – wyraźny wzrost sceptycyzmu badaczy wobec idei podejmowania wiążących i istotnych decyzji dla państwa w drodze głosowania powszechnego. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja i analiza najnowszych poglą-dów zagranicznej doktryny prawa konstytucyjnego (i uzupełniająco: nauk politycznych) na temat instytucji referendum oraz zestawienie ich z analizą (ogólną) kształtu regulacji prawnej tej instytucji w Polsce oraz prezentacją realnego wpływu referendów na proces de-cyzyjny oraz polityki publiczne w Polsce, aby w rezultacie podjąć próbę oceny polskiej re-gulacji prawnej instytucji referendów pod względem z jednej strony ich skuteczności oraz z drugiej – potencjalnych zagrożeń (lub odporności na zagrożenia) dla porządku demo-kratycznego. Chociaż demokracja bezpośrednia, a szczególnie referendum mają w środo-wisku naukowym szerokie grono krytyków zarzucających mu nawet antydemokratycz-ny charakter, to propozycje radykalne, postulujące zupełną likwidację referendów, należą do rzadkości. Przeważają postulaty odpowiednich zmian w regulacji prawnej dotyczą-cej referendum w celu jego uodpornienia na niebezpieczne zjawiska: populizmu, cynizmu politycznego, manipulacji i propagandy. Realizacja wszystkich postulatów zmian zgłasza-nych przez przedstawicieli nauki będzie bardzo trudna, co uczyni referendum procedurą decyzyjną bardzo rzadko uruchamianą. Wydaje się, że taka jest właśnie intencja propo-nentów – aby demokracja bezpośrednia była jedynie wyjątkiem od demokracji przedsta-wicielskiej i aby ta pierwsza nie była używana przeciwko tej drugiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych jako przykład instytucjonalizacji demokracji

Przedmiotem artykułu jest instytucjonalizacja demokracji w Polsce na przykładzie Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych. Zagadnienie to należy rozpatrywać w kontekście demokratycznych zasad ustrojowych polegających m.in. na urzeczywistnianiu zasad sprawiedliwości społecznej. Autor wyraża opinię, że ustrój demokratyczny stwarza możliwość i jednocześnie nakłada na państwo obowiązek tworzenia instytucji i prawnych norm dla poprawnego funkcjonowania gospodarki rynkowej. Szczególną rolę w tym procesie odgrywa dialog pomiędzy partnerami społecznymi prowadzony w ramach Trójstronnej Komisji ds. Społeczno- Gospodarczych. W artykule zaprezentowano podstawy prawne oraz uwarunkowania społeczno-polityczne mające wpływ na utworzenie Komisji i opisano zwięźle funkcję, rolę i kompetencje Komisji wynikające z Ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, opublikowanej w Dzienniku Ustaw Nr 100, poz. 1080 z dnia 18 września 2001 r. z późn. zm. Artykuł koncentruje się na instytucjonalizacji demokracji, która zgodnie z przekonaniem autora stanowi syntezę pomiędzy rządami ludzi i rządami prawa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Oddziaływanie standardów strasburskich dotyczących podmiotowych granic wolności wypowiedzi na polski porządek prawny

Można zaryzykować stwierdzenie, iż w Rzeczypospolitej Polskiej mamy do czynienia ze stopniowym recypowaniem standardów strasburskich dotyczących podmiotowych granic wolności wypowiedzi. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2008 r.: „Pod wpływem orzecznictwa strasburskiego, również w polskim w piśmiennictwie podejmowane są próby skatalogowania, czy systematyzacji, zasad decydujących o intensywności ochrony tych wartości (dobrego imienia, czci, prywatności – przyp. AB). (…) Abstrahując od różnic występujących pomiędzy niektórymi orzeczeniami co do obowiązywania oraz znaczenia poszczególnych warunków kontratypu dopuszczalnej krytyki osób pełniących funkcje publiczne, stanowisko w sprawie szerszych granic krytyki tego rodzaju podmiotów od lat konsekwentnie zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sąd Najwyższy i to zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych”. Celem niniejszego tekstu jest prezentacja wypracowanych w orzecznictwie ETPC standardów dotyczących podmiotowych granic wolności wypowiedzi, oraz zarysowanie procesu ich oddziaływania na polski porządek prawny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ochrona zabytków jako ograniczenie prawa własności rzeczy zabytkowej. Uwagi na tle orzeczenia ETPC w sprawie Połomscy przeciwko Polsce z dnia 29 marca 2011 r.

Artykuł omawia zagadnienie granic dopuszczalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności nieruchomości, stanowiącej rzecz zabytkową i wskazuje – w ślad za orzeczeniem ETPC deficyt polskiej regulacji w tym zakresie, polegający na braku trybu wywłaszczenia lub przymusowego wykupu takiej nieruchomości, co powoduje, że cały ciężar ochrony dobra publicznego spoczywa na właścicielu takiej rzeczy. Stan ten, zdaniem Autorki jest nie tylko sprzeczny z wskazanym w omawianym orzeczeniu ETPC Protokołem 1 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, ale także konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności i dopuszczalnej ingerencji ustawodawczej w jej wykonywanie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wolność sumienia i religii jako „constitutional essentials” w orzecznictwie polskiego Trybunału Konstytucyjnego

W artykule stawiam tezę, iż można wyróżnić dwa sposoby rozumienia Rawlsow-skich constitutional essentials – uniwersalne i partykularne. Celem artykułu jest od-powiedź na pytanie, czy istnieje taka forma partykularnej interpretacji, która nie naruszałaby współwystępowania z uniwersalną. Odpowiedzi udzielam na podsta-wie analizy sposobu rozumienia wolności sumienia i religii zawartej w orzecznic-twie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Zidentyfikować można dwie formy par-tykularnej interpretacji. Pierwsza wzmacnia pozycję mniejszości, druga natomiast pozycję większości. Pierwsza forma może współistnieć z uniwersalistycznym con-stitutional essentials jeżeli niweluje faktyczne istniejące nierówności. Partykular-na interpretacja constitutional essentaials jest dopuszczalna, gdy pozwala na lepszą realizację idei autonomii.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozycja ustrojowa Prezydenta Tureckiej Republiki Cypru Północnego

Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza pozycja ustrojowej Prezydenta Tureckiej Republiki Cypru Północnego (TRCP). TRCP jest zaliczana do tzw. quasi-państw, czy też „państw nieuznawanych”. W pierwszej kolejności zostało zatem omówione pojęcie quasi-państwa, oraz wyjaśniono powody dla których taki byt ustrojowy winien być przedmiotem analizy ze strony doktryny prawa konstytucyjnego. W zasadniczej części artykułu szczegółowo opisano najważniejsze regulacje dotyczące Prezydenta TRCP, takie jak sposób wyboru, odpowiedzialność, oraz jego kompetencje wobec organów władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Osobne rozważania poświęcono kompetencjom Prezydenta TRCP w zakresie obronności i bezpieczeństwa, których istotny charakter wynika ze skomplikowanej sytuacji prawno-międzynarodowej TRCP. Podjęto również próbę oceny ukształtowanego w Konstytucji TRCP modelu prezydentury, pod kątem możliwości zaklasyfikowania go do jednego z modeli wyróżnianych w doktrynie. Omówiono również kwestię wpływu jaki na rozwiązania ustrojowe TRCP wywierają regulację konstytucyjne Turcji, która jest dla TRCP tzw. „państwem patronackim”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia w świetle orzecznictwa włoskiego Sądu Konstytucyjnego

Prawo  do  ochrony  zdrowia  w  Konstytucji  Republiki  Włoskiej  zajmuje  wśród  praw  i  wolności  pozycję  szczególną,  a  włoski  Sąd  Konstytucyjny  wielokrotnie  zajmował  się  tą problematyką w swojej praktyce orzeczniczej. W artykule poddano analizie wybrane orzecznictwo włoskiego Sądu Konstytucyjnego z zakresu ochrony zdrowia, w szczególności odnoszące się do problematyki przymusowego leczenia i związanej z nim zasady wyrażania zgody przez pacjenta na świadczenia zdrowotne, granic uporczywej terapii, podstawowych poziomów świadczeń zdrowotnych, jak również konstytucyjności prze-pisów dotyczących problematyki sztucznego zapłodnienia (in vitro)

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne