rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
DISABILITY STUDIES: Perspektywa interdyscyplinarna i kierunek studiów

Artykuł przybliża badania zespołu studentów i pracowników Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Dokonano analizy dokumentów dotyczących prowadzonego w niej kierunku Interdyscyplinarne Studia nad Niepełnosprawnością, a także przeglądu stron internetowych uczelni w Polsce i na świecie, w poszukiwaniu kierunków studiów Disability Studies i o zbliżonej problematyce. Dokonano również pod tym kątem przeglądu literatury przedmiotu. Analiza literatury przedmiotu dowodzi, że problematyka niepełnosprawności badanej z perspektywy interdyscyplinarnej, a w szczególności jako kierunku studiów, w polskiej literaturze naukowej poruszana była dość rzadko. Analiza wyników badań wykazała, że konieczne jest wprowadzenie zmian w systemie kształcenia przyszłych specjalistów zajmujących się problemem niepełnosprawności. Istotne jest zatem upowszechnienie kierunku Interdyscyplinarne Studia nad Niepełnosprawnością. Kształcenie specjalisty ds. niepełnosprawności jest bowiem jednym z elementów tworzenia warunków inkluzyjnych w systemach wsparcia i polityce społecznej.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sukces integracyjny a zasoby oferowane w interakcjach. Możliwości zastosowania teorii wymiany w konstruowaniu projektów badawczych pedagogiki specjalnej

Analizy zawarte w artykule dotyczą możliwości i barier sukcesu integracyjnego w edukacji uczniów z niepełnosprawnością. Opierają się na założeniu, że jest on dostępny dla każdej jednostki i w każdym środowisku szkolnym, chociaż stopień tej dostępności może się znacząco różnić w zależności od wielu czynników: biologiczno-medycznych, psycho-emocjonalnych, zaawansowania procesu edukacyjnego, środowiskowych wzorów kulturowych. Niezależnie jednak od nasilenia tych zmiennych różnicujących dostępność sukcesu integracyjnego, droga do jego osiągania prowadzi poprzez interakcje. Szczególne miejsce zajmują wśród nich takie, które oparte są na wzajemnych korzyściach różnej natury: fizycznych, ekonomicznych, ale przede wszystkim kulturowych, poznawczych, duchowych, psychicznych. Ogół tych wartości tworzy potencjał danej osoby, który we wzajemnych interakcjach zwiększa szanse osiągania sukcesu integracyjnego. Weryfikację tej tezy umożliwia konstruowanie projektów badawczych opartych na mikropoziomowej teorii wymiany, która dotychczas w pedagogice specjalnej była niemal zupełnie pomijana. Dyskurs zawarty w artykule wykazuje, że warto włączyć ją w zakres teorii socjologicznych wzbogacających teorię i badania empiryczne pedagogiki specjalnej.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Muzeoterapia – nowy kierunek terapii zaburzeń emocjonalnych

Jedną z najnowszych metod radzenia sobie ze stresem jest muzeoterapia. To świadome wykorzystanie przez arteterapeutów pozytywnego oddziaływania sztuki zgromadzonej w muzeach na samopoczucie psychiczne, fizyczne, duchowe i socjalne konkretnej osoby. Ta forma terapii wspomagającej klasyczne leczenie chorób somatycznych i psychicznych daje wyjątkowe korzyści. Zmniejsza szkodliwe działanie stresu, polepszając jakość życia w chorobie i rokowania na przyszłość, a nawet przyspieszając powrót do zdrowia. Muzeoterapia zwiększa uważność, a dzięki udziałowi arteterapeuty, który nawiązuje z chorym więź, powoduje, że chory staje się bardziej otwarty, częściej opowiada własne historie, dzieli się skojarzeniami i emocjami. Metoda ta rozwija także empatię, szczególnie pożądaną u studentów medycyny i lekarzy. Muzeoterapia jest już stosowana na świecie jako leczenie wspomagające. W Kanadzie i Francji funkcjonuje praktyka tzw. „muzeum na receptę” i „muzeum w szpitalu”. W Polsce pionierem tej terapii jest prof. Robert Kotowski, dyrektor Muzeum Narodowego w Kielcach. Najczęściej korzystają z niej pacjenci z chorobami onkologicznymi, z demencją (choroby Alzheimera, Parkinsona i inne), nadciśnieniem, cukrzycą, przewlekłym bólem, osoby ze spektrum autyzmu, a także niepełnosprawne. Wspomniane działania wpływają na kreatywność i dobre samopoczucie, pomagają obniżyć poziom lęku, bólu i depresji, zmniejszają samotność i bezsenność, ułatwiają pokonywanie życiowych trudności, zwiększają poczucie własnej wartości, pomagają też w akceptacji samego siebie. Myśląc o przyszłości nowoczesnej medycyny, należy pamiętać o uzupełnieniu zajęć dydaktycznych dla studentów medycyny o takie zagadnienia jak terapie wspomagające, które zyskują coraz większe znaczenie. Nowoczesna medycyna to także medycyna zintegrowana, łącząca medycynę klasyczną z innymi formami terapii, wśród których muzeoterapia zajmuje szczególne miejsce.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Style i strategie radzenia sobie w sytuacjach trudnych a satysfakcja z życia matek i ojców dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

Niepełnosprawność stawia rodziców dziecka i cały system rodzinny w trudnej sytuacji. Wiąże się z przeorganizowaniem dotychczasowego funkcjonowania rodziny, podziału obowiązków, czasu wolnego oraz aktywności społecznej. Artykuł prezentuje badanie związku między stylami i strategiami radzenia sobie w sytuacjach trudnych a poczuciem satysfakcji z życia u badanych rodziców dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Wysunięta hipoteza została częściowo potwierdzona tylko w grupie badanych matek, u których stwierdzono, że istnieje związek między stosowanymi stylami i strategiami radzenia sobie ze stresem a ich satysfakcją z życia. W grupie tej istotne znaczenie dla kształtowania się satysfakcji z życia ma działanie dyspozycyjne i sytuacyjne ukierunkowane na emocje, akceptację problemu i koncentrację na nim. Przy niejednolitym charakterze doświadczanych trudności rodziców dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, stylów i strategii radzenia oraz satysfakcji z życia, przeprowadzone analizy można potraktować jako wartościowe na tyle, żeby podjąć kolejne przedsięwzięcia w obrębie prezentowanej problematyki.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kobiety ze stanami ze spektrum autyzmu – zarys charakterystyki funkcjonowania

Dostępne narzędzia do diagnozowania autyzmu nie są wrażliwe na różnice płci, a ich konstrukcja opiera się na konceptualizacji autyzmu skoncentrowanej na mężczyznach, która w praktyce sprowadza się do odnajdywania męskich cech w zachowaniu osób z autyzmem. Ta tendencja diagnostyczna skutkowała częstszym rozpoznawaniem autyzmu u mężczyzn. Ostatnie badania wskazują, że prawdopodobieństwo autyzmu wśród dziewcząt i kobiet jest wyższe niż wcześniej zakładano. Artykuł jest przeglądem literatury opisującej specyfikę kobiecego autyzmu, skupiając się na tych cechach ich funkcjonowania, które istotnie różnicują autyzm żeński i męski. W tekście podkreślono znaczenie diagnozy dla lepszego funkcjonowania kobiet i poprawy jakości ich życia.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakość życia rodzin z małym dzieckiem głuchym w obszarze otrzymywanego wsparcia i relacji społecznych z perspektywy matek (FQOLS-2006)

Na jakość życia rodziny z dzieckiem głuchym ma wpływ obecność głuchoty u jednego lub więcej jej członków. Szczególnie ważne jest dla tych rodzin wsparcie społeczne oraz wsparcie w ramach specjalistycznych usług. Jednakże wiadomo, że rodziny z dziećmi niepełnosprawnymi doświadczają niskiej jakości życia, zwłaszcza jeśli chodzi o relacje w społeczności lokalnej i wsparcie od innych osób spoza najbliższej rodziny, tj. od dalszej rodziny (krewni) oraz bliższego i dalszego otoczenia społecznego (przyjaciół, znajomych). W artykule wykorzystano wyniki badań 50 rodzin z małymi dziećmi głuchymi w wieku od 6,5 miesiąca do 47 miesięcy z zastosowaniem FQOLS-2006. Analizie poddano odpowiedzi matek na temat trzech dziedzin życia rodzin: wsparcie innych osób, wsparcie w ramach specjalistycznych usług i interakcje społeczne, umieszczone w części A tego kwestionariusza. Okazało się, że badane rodziny w dość niewielkim stopniu angażują się w życie społeczności lokalnej, nie doświadczyły dyskryminacji, otrzymują więcej wsparcia emocjonalnego niż praktycznego zarówno od dalszej rodziny, jak i przyjaciół oraz znajomych. Dalsza rodzina stanowi źródło większego wsparcia emocjonalnego i praktycznego niż znajomi (sąsiedzi). Niewiele spośród badanych rodzin nie ma dostępu do usług specjalistycznych, jakie są im potrzebne w związku ze specjalnymi potrzebami dzieci. Rodziny te wciąż potrzebują różnych form interwencji psychologicznej, aby umiały efektywnie radzić sobie w obszarze relacji społecznych i wsparcia.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wykorzystanie technologii do realizacji wybranych praw człowieka poprzez Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ

Celem artykułu jest przybliżenie koncepcji Celów Zrównoważonego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, a także udowodnienie, że Cele Zrównoważonego Rozwoju wynikają z praw człowieka i stanowią ramy dla ich realizacji. Omówione jest również jak wybrane dwa prawa człowieka - prawo do pracy oraz prawo do jedzenia - są realizowane poprzez Cele Zrównoważonego Rozwoju. Wyjaśnione jest też czemu społeczeństwu powinno zależeć, aby coraz większy odsetek populacji żył w dobrobycie i jak wiąże się to z podażą i popytem na rynku innowacji i technologii. Przedstawione są możliwości realizacji wybranych dwóch praw człowieka z wykorzystaniem technologii i innowacji. Przedstawiono również jakie rozwiązania obecnie są dostępne, a jakie ludzkość powinna wytworzyć, by spełnić postawione sobie cele.

Czasopismo: Civitas Hominibus. Rocznik filozoficzno-społeczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zaburzenia odżywiania w ujęciu historycznym

Zaburzenia odżywiania są problemem wieloaspektowym. Dotyczą zarówno sposobu przyjmowania pokarmu, jego ilości oraz jakości, jak i przeżyć, emocji oraz zachowań, związanych z jedzeniem. Mimo że o zaburzeniach odżywiania jako problemie zdrowotnym mówi się od wielu lat, do dziś zjawisko to rodzi wiele pytań, a trudności definicyjne i diagnostyczne zajmują wśród nich czołowe miejsce. Przyjęta w artykule perspektywa historyczna ma na celu przedstawienie nie tylko jak zmieniało się podejście do jadłowstrętu na przestrzeni wieków, lecz także jak w kolejnych latach następowała intensyfikacja w obszarze dysfunkcji odżywiania. Tekst ten konstruuje się również wokół rozważań, czy współczesny jadłowstręt psychiczny stanowi pewną historyczną kontynuację anorexii mirabilis, czy też jest jednostką odrębną.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przestępczość transgraniczna w latach 2015–2017 zagrożeniem dla bezpieczeństwa wewnętrznego państwa w świetle danych statystycznych Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu

Powyższy artykuł omawia kwestię przestępczości transgranicznej. Artykuł składa się z dwóch integralnych części. W pierwszej Autor prezentuje podstawowe pojęcia z zakresu przestępczości transgranicznej oraz rolę i zadania Straży Granicznej w zwalczaniu przestępczości granicznej. W drugiej części, na podstawie danych statystycznych Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w zakresie zwalczania przestępczości granicznej. Autor pokazuje wkład formacji granicznej w podniesienie stanu bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Powyższy artykuł stanowi zaczątek do dyskusji nad rolą formacji granicznych w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Internet XXI wieku – pułapka zagrożeń dla dzieci, młodzieży i osób starszych w dobie pandemii Covid-19

Technologie informacyjno-komunikacyjne na przełomie XX i XXI wieku przechodziły ewolucję, której zastosowanie w warunkach ekstremalnej eksploracji, jako podstawowe medium komunikacji międzyludzkiej, można było obserwować po wybuchu pandemii Covid-19 w 2020 roku. Wymuszona izolacja, jako element walki z pandemią, przeniosła życie społeczno-gospodarcze w cyberprzestrzeń. Korzystanie z Internetu w wielu aspektach stało się koniecznością, a funkcje cyberprzestrzeni nabrały nowego wymiaru i znaczenia w relacjach interpersonalnych. Strategia Cyberbezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej stała się kluczowym instrumentem dla wyspecjalizowanych podmiotów zajmujących się cyberbezpieczeństwem w identyfikowaniu i zwalczaniu zagrożeń w sieci. Zmieniające się na przestrzeni lat regularne korzystanie z Internetu w rożnych grupach wiekowych osiągnęło najwyższy poziom w 2020 roku. Korzystający tak chętnie z technologii komunikacyjno-informacyjnych małoletni, ale też, z bardzo dużym progresem eksplorowania Internetu, seniorzy 65+, stali się grupami najbardziej narażonymi na pułapki i zagrożenia płynące z Internetu. Przez pryzmat zmian w korzystaniu z sieci w dobie pandemii Covid-19, wynikających z prawodawczej działalności polskiego rządu, ukazano w opracowaniu spektrum wybranych zagrożeń, na które narażone były w rożnym stopniu zarówno osoby młode, jak i seniorzy. Procentowa analiza liczby osób regularnie korzystających z Internetu w poszczególnych grupach wiekowych w latach 2003 do 2020 w zestawieniu z zagrożeniami w cyberprzestrzeni, pozwoliło na wyciągnięcie wniosków co do skali i trendów zagrożeń w cyberprzestrzeni, będących wynikiem pandemii Covid-19.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Pozyskiwanie nowych technologii oraz modernizacja uzbrojenia z wykorzystaniem offset transakcji wiązanych

Artykuł Pozyskiwanie nowych technologii oraz modernizacja uzbrojenia z wykorzystaniem offset transakcji wiązanych dotyczy specyficznej formy dwustronnej współpracy gospodarczej, która towarzyszy zakupom uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Offset jest zjawiskiem globalnym, integralną częścią przemysłowej polityki obronnej i jednym z instrumentów kształtowania gospodarczych podstaw bezpieczeństwa. Zapewnienie bezpieczeństwa państwa w obecnych warunkach stwarza coraz większe dylematy, a tym samym zmusza podmioty zapewniające owo bezpieczeństwo do rozwiązania bardziej złożonych, wieloaspektowych problemów. Umowy offsetowe jako forma złożona, są zawierane na styku polityki bezpieczeństwa narodowego, polityki gospodarczej, biznesu i w pewnym sensie polityki zagranicznej. Prawo offsetowe, choć rożnie regulowane w rożnych krajach, jest chętnie stosowane, gdyż stwarza możliwości ominięcia barier handlowych, pozwalając wejść na hermetyczne rynki, jak również jest narzędziem pozyskania nowych technologii oraz pozyskania nowych rynków dla własnych towarów.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Historie życia osób z niepełnosprawnością intelektualną

W artykule podjęto zagadnienie historii życia osób z niepełnosprawnością intelektualną, analizując ich znaczenie z perspektywy jednostkowej oraz grupowej. Wskazano potencjał tej metody, odnosząc się do wybranych badań z udziałem osób z niepełnosprawnością intelektualną. Analizując taki potencjał, wykorzystano jako podstawę funkcje wyznaczone przez Elżbietę Dubas. Przeanalizowano kompetencje istotne w realizacji historii życia, mając na względzie ich możliwe ograniczenia u osób z niepełnosprawnością. Skoncentrowano się nie tylko na właściwościach procesów poznawczych, lecz także wskazano na potrzebę ujmowania kompetencji osobowościowych. Zwrócono uwagę na kwestię możliwych trudności realizacyjnych z udziałem tej grupy niepełnosprawnych oraz na sposoby ich ograniczania. Pokazano użyteczność zastosowania historii życia oraz historii o życiu w praktyce opieki i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nieunikniona reforma służb specjalnych Rzeczpospolitej Polskiej – propozycje de lege ferenda

W przygotowanym artykule poruszono aktualną czasowo problematykę dotyczącą właściwego dokonania reformy (rozwiązania, stworzenia) wojskowych i cywilnych służb specjalnych w celu ich usprawnienia oraz niedublowania zakresu kompetencyjnego, mającego niewątpliwie wpływ na wewnętrzne i zewnętrzne bezpieczeństwo państwa.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Zjawisko przestępczości wobec osób starszych w województwie podkarpackim w 2020 roku

Przedstawione w artykule dane statystyczne skłaniają do refleksji nad zagadnieniem bezpieczeństwa społecznego osób starszych w warunkach ograniczenia kontaktów i izolacji. Suma strat poniesionych przez osoby starsze w wyniku rożnego rodzaju oszustw była ponad czterokrotnie wyższa w 2020 roku (w roku szczególnym dla całego świata przez pandemię Covid-19) w porównaniu z poprzednimi latami.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Układ z Schengen a bezpieczeństwo Polski

Idea układu z Schengen narodziła się w Saarbrucken, gdzie Francja i Niemcy podpisały porozumienie ułatwiające ich obywatelom przekraczanie wspólnej granicy. Pomysł ten został zaakceptowany w krajach Beneluksu, które do niego dołączyły. W 1995 r. do porozumienia przystąpiły Hiszpania i Portugalia. Natomiast status obserwatora uzyskały Grecja, Austria, Włochy, Norwegia, Szwecja, Finlandia, Dania i Islandia. Rzeczpospolita Polska przystąpiła do Układu z Schengen 21 grudnia 2007 r. Niniejszy materiał będzie częściowo odpowiedzią na często zadawane pytanie: Jaki jest wpływ rozwiązań z Schengen na codzienne życie obywateli. Jest to umowa znosząca kontrolę osób przekraczających granice między państwami członkowskimi tej umowy. Konsekwencją porozumienia było rozszerzenie współpracy w zakresie bezpieczeństwa granic, polityki azylowej i współpracy transgranicznej.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Stereotypy osób z niepełnosprawnością intelektualną w percepcji uczniów szkół średnich

Artykuł prezentuje wyniki analizy różnic między kobietami i mężczyznami w zakresie natężenia stereotypowych przekonań na temat osób z niepełnosprawnością intelektualną. W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, a w konstrukcji narzędzia badań posłużono się Kwestionariuszem Stereotypowego Postrzegania Osoby z Upośledzeniem Umysłowym (KSPOUU) autorstwa Marii Chodkowskiej i Beaty Szabały (Osoby z upośledzeniem umysłowym w stereotypowym postrzeganiu społecznym, 2012). W badaniach uczestniczyło 394 uczniów, w tym 258 kobiet (65,48%) oraz 136 mężczyzn (34,52%) uczęszczających do klas I, II lub III szkoły średniej. W rezultacie przeprowadzonych analiz ustalono, że wprawdzie poziom natężenia stereotypów w badanej grupie nie był wysoki, jednak nie wystąpiło także ich zdecydowane odrzucenie. Ponadto okazało się, że wyniki uzyskane przez kobiety sugerują, że ich przekonania na temat osób z niepełnosprawnością intelektualną są w mniejszym stopniu obciążone stereotypami niż przekonania mężczyzn. Badania potwierdziły więc, że płeć może być istotną zmienną w analizie postrzegania osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Cyfrowe zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego. Nowe subkultury sieciowe, wirtualna rzeczywistość, sztuczna inteligencja

Niniejszy artykuł zogniskowany jest wokół analizy cyfrowych zagrożeń dla bezpieczeństwa wewnętrznego wynikających z ponowoczesnej fazy rozwoju społeczeństwa, a także postindustrialnego charakteru systemu ekonomicznego. W tym kontekście przedstawiono zmiany społeczne determinujące rozwój digitalnych zagrożeń, a także zaakcentowano neoewolucyjne fundamenty teoretyczne w postaci teorii systemu termodynamicznego oraz teorii kumulacji informacji. Aktualna transformacja charakteru interakcji w społeczeństwie została zaprezentowana przy wykorzystaniu teorii aktora-sieci. W odniesieniu do procesu subkulturyzacji opisano funkcjonowanie pięciu głównych subkultur sieciowych, na podstawie badań własnych uwypuklono związane z aktywnością sieciową ryzyko uzależnienia od Internetu, zaakcentowano również zagrożenia dla bezpieczeństwa wiążące się z użytkowaniem sieci w życiu codziennym, a także niebezpieczeństwa na polu badań nad sztuczną inteligencją. Prezentację wyżej wymienionych zależności uzupełniono analizą opinii młodzieży studenckiej na temat kierunku rozwoju technologicznego.

Czasopismo: Współczesne Problemy Zarządzania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Przenoszenie uczniów z głębszą niepełnosprawnością intelektualną ze szkół specjalnych. Badania wstępne rozpatrywane w kontekście uczniowskiego oporu

W artykule zaprezentowano wstępne badania autorki dotyczące zjawiska przenoszenia uczniów z głębszą niepełnosprawnością intelektualną ze szkół specjalnych do ośrodków rehabilitacyjno-edukacyjno-wychowawczych. W badaniach uczestniczyli dyrektorzy ośrodków z ośmiu województw, którzy opiniowali sytuację uczniów, w tym przyczyny zmiany placówki. Prezentowane analizy umożliwiają wyodrębnienie kategorii zachowań uczniów określanych w literaturze przedmiotu jako opór wobec szkoły. Prezentowane opracowanie ulokowano w paradygmacie pedagogiki krytycznej, jak również krytycznej emancypacji, która pozwala na rozpoznanie elementów, zjawisk, działań utrudniających prawidłowe funkcjonowanie uczniów w środowisku szkolnym.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Skuteczność profilaktyki stosowania substancji psychoaktywnych przez młodzież z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Doświadczenia projektu „Moje życie, mój wybór”

Jak pokazuje kwerenda, zarówno w polskiej, jak i światowej literaturze tematyka profilaktyki stosowania substancji psychoaktywnych przez młodzież z niepełnosprawnością intelektualną jest zdecydowanie niedoreprezentowana. Tymczasem badania pokazują wysokie zapotrzebowanie na działania profilaktyczne w tej grupie. Artykuł zawiera prezentację założeń pionierskiego programu profilaktycznego adresowanego do młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim „Moje życie, mój wybór” oraz omówienie wyników jego ewaluacji. Analiza skoncentrowana jest w szczególności na skuteczności podjętych działań oraz postrzeganiu poszczególnych elementów programu przez odbiorców. Zebrane dane wskazują na skuteczność programu w czterech z pięciu obszarów, jak również istotność selektywnych oddziaływań profilaktycznych.

Czasopismo: Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika