rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie HPLC do oznaczania meropenemu w osoczu krwi pacjentów leczonych z powodu infekcji po przebytym zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego

W przeprowadzonych badaniach oceniano skuteczność dawkowania meropenemu stosowanego leczniczo w terapii zakażeń po przebytym zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego na podstawie analizy stężeń antybiotyku w próbkach osocza krwi pacjentów oznaczonych metodą HPLC. Celem pracy było wyznaczenie wartości parametrów farmakokinetycznych meropenemu w osoczu krwi pacjentów po wielokrotnym podaniu antybiotyku dożylnie, a ponadto ocena wartości stężeń meropenemu w odniesieniu do MIC patogénnych bakterii. Materiał biologiczny pobierano do badań w 2; 4; 5 i 6 dobie antybiotykoterapii. Proces izolacji meropenemu z próbek osocza krwi prowadzono techniką ekstrakcji do fazy stałej. Warunki analizy chromatograficznej antybiotyku uwzględniały zastosowanie kolumny LiChrisopher 100 RP-18 (5 µm, 250mm x 4mm);fazy ruchomej o składzie buforfosforanowy pH 7,0/acetonitryl (92:8); detektora DAD, długość fali 296 nm. Stężenie maksymałne meropenemu w stanie stacjonarnym (Cssmax) w 2 dobie antybiotykoterapii 0,25 h po podaniu kolejnej dawki leku wynosiło 17,58 µg/ml. W próbkach osocza krwi pobranych pod koniec przedziału dawkowania (8h) w kolejnych dobach terapii nie stwierdzono obecności leku. Tylko u jednego pacjenta stężenie minimalne w stanie stacjonarnym (Cssmax) wynosiło 0,87-0,89 µg/ml i przekraczało MIC Staphylococcus aureus, Enterobacter, Escherichia coli і Serratia. Należy rozważyć skrócenie częstości dawkowania antybiotyku celem zabezpieczenia terapeutycznych wartości stężeń.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Porownanie wybranych enzymatycznych metod oznaczania blonnika pokarmowego w zywnosci

Badano zawartość błonnika pokarmowego w wybranych produktach spożywczych dwiema metodami enzymatycznymi i wyniki porównano z enzymatyczną metodą odwoławczą.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wystepowanie arsenu w srodowisku i w zywnosci

Głównymi źródłami zanieczyszczeń powietrza i gleby związkami arsenu jest
przemysł wydobywczy węgla kamiennego i paliw płynnych oraz górnictwo i hutnictwo
metali nieżelaznych. Na obszarach gdzie przemysł ten jest dobrze rozwinięty
obserwuje się przypadki zatruć przewlekłych wśród mieszkańców. Stałe monitorowanie
stopnia zanieczyszczenia produktów spożywczych związkami arsenu jest
więc koniecznie zwłaszcza w tych rejonach.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zmiany mikrobiologiczne w serze edamskim, solonym w mieszaninie chlorków sodu i potasu podczas dojrzewania

Sery solono w zmodyfikowanej solance zawierającej w swoim składzie mieszaninę chlorków sodu i potasu w proporcji
1:1,27 (w/w), zgodnie z instrukcją technologiczną przez 24 h oraz w skróconym czasie 18 h i 12 h. Próbą kontrolną był ser
edamski solony przez 24 h w tradycyjnej solance. W serach, okresowo w czasie dojrzewania, przeprowadzono następujące
analizy mikrobiologiczne: ogólną liczbę bakterii, liczbę paciorkowców kwaszących, najbardziej prawdopodobną liczbę
przetrwalników bakterii beztlenowych sacharolitycznych, liczbę E. coli i liczbę gronkowców koagulazododatnich. Ponadto
badane sery poddano analizie chemicznej, obejmującej oznaczenie kwasowości, zawartości wody i soli oraz komisyjnej
ocenie organoleptycznej. Na podstawie przeprowadzonej analizy mikrobiologicznej stwierdzono, wzrost ogólnej liczby
drobnoustrojów w miarę dojrzewania serów oraz obniżenie liczebności paciorkowców kwaszących. Nie zaobserwowano
znaczących zmian w populacji badanej mikroflory w serach solonych w solance zmodyfikowanej, w porównaniu z serami
solonymi tradycyjnie. Rodzaj stosowanej solanki nie miał również znaczącego wpływu na zmiany NPL przetrwalników
bakterii beztlenowych, sacharolitycznych. W żadnym z analizowanych serów nie stwierdzono obecności bakterii E. coli i
gronkowców koagulazododatnich.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Występowanie radonu 222 Rn w wodach leczniczych

Radon jest dobrze udokumentowanym czynnikiem ryzyka indukcji nowotworów. Źródłem obecności radonu 222Rn w wodzie
jest jego prekursor w promieniotwórczym szeregu uranowo-radowym izotop radu 226Ra. Celem pracy było określenie poziomu
występowania radonu 222Rn w wodach leczniczych w Polsce. Przeprowadzono pomiary ponad 220 próbek wód leczniczych.
Radon oznaczano metodą ciekłej scyntylacji cząstek alfa i beta. Zakres zmierzonych stężeń zawierał się od 0,90 do 193,10
Bq/dm3. Średnia arytmetyczna ze wszystkich uzyskanych wyników wyniosła 14,51 Bq/dm3. Wartość średnia stężenia radonu
w próbkach pobranych z terenu województw śląskiego i dolnośląskiego była o rząd wielkości wyższa od obserwowanych
stężeń w próbkach pobranych z pozostałych obszarów objętych badaniami. Tylko dwie ze zbadanych próbek wód leczniczych,
pochodzące z terenu województwa dolnośląskiego tj. woda z ujęcia J-300 z Jedliny Zdrój (116,1 Bq/dm3) oraz woda z ujęcia
„Marta” w Szczawnie Zdroju (193,1 Bq/dm3) wykazały aktywność promieniotwórczą powyżej 74 Bq/dm3 i mogą być z tego
powodu zaklasyfikowane jako wody radonowe. Wartości te są powyżej zalecanego przez Unię Europejską (Recommendation
2001/928/Euratom) limitu dla wody do picia, wynoszącego 100 Bq/dm3. Dotychczas zarówno w ustawodawstwie krajowym
jak i UE nie określono maksymalnego dopuszczalnego stężenia radonu w wodach leczniczych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zwyczaje żywieniowe grupy osób wyczynowo uprawiających siatkówkę

Celem badań była analiza zachowań żywieniowych grupy osób wyczynowo trenujących siatkówkę w zależności od wieku
i płci. Badaniami objęto 210 sportowców w wieku 13-25 lat, reprezentujących kluby sportowe w Ostrołęce, Myślenicach,
Bydgoszczy i Warszawie. W badaniach wykazano ograniczoną realizację racjonalnych wyborów żywieniowych wśród siatkarzy
i siatkarek. Do najczęstszych błędów żywieniowych należały: mniejsza od zalecanej liczba spożywanych posiłków w ciągu
dnia (szczególnie wśród mężczyzn), podejmowanie treningu na czczo oraz niedostateczna częstość konsumpcji produktów
mlecznych, ryb, warzyw i owoców. Dowiedziono także nadmiernej konsumpcji słodyczy, słodkich napojów gazowanych oraz
produktów Fast-food (głównie wśród mężczyzn). Badani w ograniczonym stopniu stosują prawidłowe strategie nawadniania
organizmu. Wysoki odsetek osób nie zwraca uwagi na sposób uzupełniania płynów po wysiłku bądź pije jednorazowo duże
ilości płynów. Najczęściej wybieranymi napojami były woda mineralna i napoje izotoniczne. Suplementacja dotyczyła niewielkiego
odsetka badanych, głównie mężczyzn, którzy najczęściej wybierali witaminy, Izostar, kreatynę, L-karnitynę i HMB.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Szacowanie ryzyka dla łącznego narażenia na pozostałość pestycydów w żywności

Badania monitorowe żywności wskazują, że człowiek jest stale narażony na pozostałości środków ochrony roślin
(pestycydów) występujące w produktach spożywczych dostępnych w obrocie. Stąd szacowanie ryzyka dla konsumentów
związanego ze spożywaniem produktów zawierających pozostałości substancji czynnych pestycydów, stanowi kluczowy
etap zarówno procedury rejestracji pestycydów jak i urzędowej kontroli żywności. Jednak w wielu przypadkach dochodzi
nie tylko do narażenia na pojedyncze substancje czynne, ale również na mieszaninę pozostałości pestycydów. Poziomy te
są zwykle niskie, poniżej skutecznego działania i interakcje takie jak synergizm lub potencjacja nie są spodziewane. Jednocześnie
dane literaturowe wskazują, że dla mieszanin charakteryzujących się wspólnym MOA (Mode of Action/Mechanism
of Action) nawet przy uwzględnieniu niskich poziomów stężeń współwystępujących pozostałości pestycydów, istnieje duże
prawdopodobieństwo wystąpienia działania addytywnego. Stąd szacowanie ryzyka zdrowotnego dla konsumentów narażonych
na te mieszaniny (ryzyko skumulowane/łączne) staje się potrzebą chwili. Podjęte inicjatywy na poziomie UE, nad
wypracowaniem właściwej metodologii dla szacowania skumulowanego/łącznego ryzyka umożliwiły znaczny postęp w tym
zakresie. W artykule omówiono aspekty szacowania skumulowanego ryzyka dla konsumentów związanego z narażeniem na
mieszaninę pozostałości pestycydów w żywności.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Dzialanie insektycydow N-metylokarbaminianowych na aminy katecholowe nadnerczy szczura

Badano wpływ zatrucia karbarylem i propoksurem na poziom adrenaliny i noradrenaliny w nadnerczach szczura. Stwierdzono zmiany poziomu tych amin katecholowych. Zakres ilościowy i kierunek zmian był współzależny od czasu działania oraz sposobu i wysokości dawkowania insektycydów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena pobrania azotanów(III) i azotanów(V) w grupie studentów

W pracy dokonano oceny pobrania azotanów(III) i azotanów(V) z żywnością w grupie studentów w 2008 roku. Badania
wykonano z wykorzystaniem kwestionariusza spożycia żywności, tj. trzydniowego bieżącego notowania oraz dostępnych
danych literaturowych dotyczących zawartości azotanów(III) i (V) w produktach spożywczych. Wyliczone średnie pobranie
tych związków odniesiono do dopuszczalnego dziennego pobrania (ADI). Wykazano, że pobranie azotanów(III) wynosiło
średnio 1,7 mg NaNO2/osobę/dzień, co stanowiło 28,0% wartości ADI, a w przypadku azotanów(V) 77,3 mg NaNO3/osobę/
dzień, co stanowiło 25,1% dopuszczalnych ilości. Największe pobranie azotanu(III) sodu odnotowano z przetworów mięsnych,
które wnosiły do diety 56,5% tych związków oraz produktów zbożowych (20%). Azotan(V) sodu głównie pochodził
z warzyw i przetworów warzywnych, wnoszących do diety 76,1% ogólnej jego ilości, w tym ziemniaki dostarczały 17,1%,
kapusta 15,5%, buraki 13,7% ich ilości. Mężczyźni pobierali z całodzienną racją pokarmową 2,4-krotnie więcej azotanów(
III) w stosunku do kobiet. Pobranie azotanów(V) nie różniło się istotnie statystycznie u kobiet i mężczyzn.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rekreacyjna aktywność fizyczna a antropometryczne wskaźniki stanu odżywienia i zachowania żywieniowe pracujących fizycznie mężczyzn w wieku 20-60 lat z populacji wielkomiejskiej

Celem badań było porównanie wskaźników somatycznych oraz zachowań żywieniowych pracujących fizycznie mężczyzn
preferujących odmienne formy (czynne vs. bierne) spędzania czasu wolnego. Badaniami objęto 1271 osób - pracowników
HTS w Krakowie Nowej Hucie, w tym 523 mężczyzn w wieku 20-40 lat (181 aktywnych i 342 nieaktywnych) oraz 748
mężczyzn w wieku 40-60 lat (194 aktywnych i 554 nieaktywnych). tygodniu. Mężczyźni zdefiniowani jako aktywni deklarowali
czynne spędzanie czasu wolnego i podejmowanie rekreacyjnej aktywności fizycznej przynajmniej 2 razy w tygodniu.
Prezentowane badania nie wykazały istotnego statystycznie zróżnicowania parametrów somatycznych w zależności od
preferowanego modelu spędzania czasu wolnego oraz istnienie związku pomiędzy poziomem aktywności fizycznej w czasie
wolnym a niektórymi zachowaniami żywieniowymi, wskazującymi na bardziej racjonalne wybory, związane z kontrolą wartości
kalorycznej diety, większą konsumpcją warzyw i owoców a mniejszą wyrobów cukierniczych oraz rzadszym odczuwaniem
tzw. „wilczego głodu” w grupie mężczyzn aktywnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Porownanie wynikow oznaczania zawartosci wapnia i fosforu w calodziennych dietach dzieci metodami analityczna i obliczeniowa

W pracy opisano wyniki statystycznych obliczeń porównujących oznaczanie wapnia i fosforu dwoma sposobami: metodą laboratoryjną (x) i metodą obliczeń teoretycznych (y). Oba składniki badano w całodziennych racjach pokarmowych dzieci do 1 roku życia. Wykazano, że pomiędzy wynikami uzyskanymi tymi metodami istnieje dość dobry stopień korelacji, choć wartości średnie obu metod różnią się istotnie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc glutenu w bezglutenowych srodkach spozywczych specjalnego zywieniowego przeznaczenia i innych produktach spozywczych

Zbadano metodą ELISA zawartość glutenu w 22 produktach bezglutenowych specjalnego żywieniowego przeznaczenia oraz 19 produktach ogólnego spożycia naturalnie nie zwierających glutenu. Zawartość glutenu w żywności dietetycznej bezglutenowej wynosiła od 5,19 do 57,16 mg/kg. W żywności ogólnego spożycia - nie stwierdzono obecności glutenu w badanych próbkach ryżu i kaszy gryczanej. Natomiast zawartość glutenu w płatkach ryżowych i kaszy jaglanej wynosiła od, 7,05 mg/kg do 27,51 mg/kg. Szczególnie duże zanieczyszczenie glutenem (>100 mg/kg) stwierdzono w produktach owsianych, co ogranicza ich stosowanie w diecie bezglutenowej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie zawartosci formaldehydu w sztucznych oslonkach celulozowych metoda kolorymetryczna z acetyloacetonem

Wykonano badania mające na celu określenie zawartości formaldehydu w osłonkach celulozowych, używanych do produkcji wędlin. Do oznaczenia wykorzystano metodę kolorymetryczną z асеtyloacetonem.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Spożycie wybranych mikroskładników pokarmowych przez dzieci i młodzież w wieku 7 – 13 lat z otyłością prostą przed i po korekcie sposobu żywienia

Celem pracy była ocena spożycia wybranych mikroskładników tj. Na, K, Ca, Mg, witaminy A, beta-karotenu, witaminy
E, B6, C, B12, folianów przez dzieci i młodzież z otyłością prostą w wieku 7-13 lat (n = 17), które zgłosiły się do zorganizowanego
przez Katedrę Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie programu
redukcji masy ciała w maju 2005 roku. Czas trwania programu – 6 tygodni. Otyłość stwierdzono na podstawie otrzymanych
wartości BMI w porównaniu do siatek centylowych. W celu analizy spożycia badanych składników pokarmowych wykorzystano
3-dniowe bieżące notowanie spożycia produktów i potraw.Badanie nie wykazało wpływu diety niskoenergetycznej na
zmianę wskaźnika BMI. Porada dietetyczna nie wpłynęła na spożycie badanych mikroskładników pokarmowych. Spożycie
witaminy B12, folianów, witaminy E, wapnia, magnezu i potasu było na poziomie niższym niż normy. Podaż witaminy B6
była bliska zalecanym normom a spożycie sodu przekraczało normy. Aby zapobiec rozwojowi nie zakaźnych chorób w wieku
późniejszym zaleca się zmianę sposobu żywienia wśród badanych dzieci.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Porównanie nawyków żywieniowych młodzieży z uwzględnieniem płci oraz poziomu aktywności fizycznej

Celem badań była ocena nawyków żywieniowych młodzieży, z uwzględnieniem płci oraz poziomu aktywności fizycznej.
Grupę badawczą stanowiło 147 uczniów w wieku 17,5 ± 1,5 lat (dziewczęta DZ = 98, chłopcy CH = 49), o różnym stopniu
aktywności fizycznej (grupa sportowa SPO, grupa o umiarkowanej aktywności fizycznej UAF, grupa o niskiej aktywności
fizycznej NAF). Narzędziem badawczym był kwestionariusz częstości spożycia FFQ, wskaźnik jakości wskaźnik YHEI oraz
międzynarodowy kwestionariusz aktywności fizycznej IPAQ. Dokonano również pomiarów antropometrycznych, oceniających
BMI i stopień otłuszczenia ciała. Wykazano, że w grupie SPO YHEI był istotnie wyższy (p < 0,05) w porównaniu do pozostałych
uczniów, ponadto przyjmował on znacząco wyższe wartości wśród DZ, w porównaniu do CH (p < 0,05). Znamienne
różnice (p < 0,05) w częstości spożycia wybranych produktów i potraw w zależności od płci wykazano w przypadku mięsa
wieprzowego, tłuszczów zwierzęcych oraz napojów słodzonych. Poziom aktywności fizycznej istotnie różnicował częstość
spożycia tłuszczów roślinnych, dań typu fast–food, słodyczy, napojów alkoholowych, energetyzujących oraz izotonicznych.
W grupie DZ częstość spożycia słodyczy ujemnie korelowała z grubością fałdów skórno-tłuszczowych, z kolei, dodatnią
korelację odnotowano pomiędzy częstością spożycia napojów energetyzujących a wysokością wskaźnika BMI oraz grubością
fałdów skórno – tłuszczowych w grupie CH. Uzyskane wyniki wskazują, że spośród badanych uczniów najwłaściwsze
nawyki żywieniowe charakteryzowały SPO. Nawyki żywieniowe CH zdają się bardziej predysponować ich do występowania
nadwagi i otyłości w porównaniu do DZ.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zachowania zdrowotne dzieci i młodzieży w wieku 7-16 lat

Celem pracy była charakterystyka wybranych zachowań zdrowotnych 470 uczniów w wieku 7-16 lat z Jedliny Zdroju.
Ocenę częstotliwości spożywania posiłków oraz aktywności fizycznej przeprowadzono na podstawie ankiety zawierającej
standaryzowane odpowiedzi do wyboru. U obu płci liczba godzin przeznaczonych na aktywność fizyczną wzrastała istotnie
wraz z wiekiem. Czas aktywności podejmowanej przez starszych chłopców był istotnie większy niż u rówieśniczek. Wraz z
wiekiem wzrastał odsetek dzieci, które nie spożywały I i II śniadań oraz malała częstotliwość spożywania owoców i warzyw.
W czasie pobytu w szkole mleko pili wyłącznie nieliczni chłopcy.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badania nad wplywem skladnikow surowcowych i czynnikow technologicznych na poziom akryloamidu we frytkach ziemniaczanych

Celem pracy było zbadanie związku pomiędzy zawartością asparaginy w surowcu i barwą frytek smażonych a poziomem akryloamidu we frytkach przygotowanych z różnych odmian ziemniaków. Zawartość akryloamidu we frytkach smażonych otrzymanych z różnych odmian ziemniaków wahała się od 376 do 2348 µg/kg. Najniższą zawartość stwierdzono w smażonych frytkach z ziemniaków wyselekcjonowanej odmiany Irga, a najwyższą we frytkach, otrzymanych z tej samej odmiany ziemniaków, ale zakupionych w sklepie. Nie stwierdzono istotnych związków pomiędzy zawartością asparaginy w surowych ziemniakach a poziomem akryloamidu we frytkach (r = -0,13). Intensywność barwy badanych frytek istotnie korelowała (r = 0,8045; p < 0,005) z zawartością akryloamidu, niezależnie od odmiany surowca i kolejności smażenia.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badania kwasów humusowych w preparatach leczniczych i kosmetycznych produkowanych z użyciem borowin

Celem pracy było zbadanie kwasów humusowych w preparatach leczniczych i kosmetycznych produkowanych z użyciem
borowin. Badaniom poddano borowiny surowe, ekstrakty borowinowe, produkty (pasta i kostka borowinowa) oraz
preparaty borowinowe tj. maść, emulsja, żele. Wykreślono w zakresie UV-VIS widma absorpcyjne kwasów humusowych
wyizolowanych z ww. próbek oraz widma frakcji tych kwasów tj. kwasów hymatomelanowych, fulwonowych i huminowych
wyodrębnionych z produktów borowinowych oraz maści borowinowej. Zróżniczkowane IV stopnia widma zawierają dobrze
rozdzielone i symetryczne piki przy długościach fali promieniowania elektromagnetycznego, charakterystycznych dla
wzorcowych frakcji kwasowych. Na podstawie uzyskanych widm różniczkowych kwasów humusowych dokonano oceny ich
udziału w badanym materiale.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wpływu sposobu żywienia na możliwość oddania krwi przez krwiodawców wielokrotnych

Celem pracy było porównanie sposobu żywienia krwiodawców wielokrotnych zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych
do oddania krwi w okresie badania oraz ocena wpływu sposobu żywienia i stanu odżywienia na możliwość oddania krwi
przez wielokrotnych dawców krwi. Badania przeprowadzono w okresie jesiennym 2009 roku w Szczecinie wśród 40 krwiodawców
wielokrotnych, którzy zgłosili się na kolejną donację w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa
(RCKiK). Analizując uzyskane wyniki stwierdzono, że badani krwiodawcy odżywiali się nieprawidłowo, jednak mężczyźni,
u których lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do oddania krwi, dostarczali z pożywieniem większych ilości składników
pokarmowych, które biorą udział w krwiotworzeniu (witamin z grupy B oraz żelaza), w porównaniu do mężczyzn, który
nie zostali zakwalifikowani do oddania krwi. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na konieczność prowadzenia
w RCKiK edukacji żywieniowej w zakresie zasad prawidłowego żywienia, umożliwiającego rekompensatę pobranej krwi
bez zubażania organizmu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Różnice w nawykach i preferencjach żywieniowych osób dorosłych w zależności od wieku

Wprowadzenie. Wraz z wiekiem postępują zmiany w strukturze i funkcjonowaniu organizmu. Sposób odżywiania się również
podlega nieustannym modyfikacjom. Nawyki żywieniowe mogą wpływać korzystnie lub też niekorzystnie na przebieg
procesów starzenia oraz funkcjonowanie poszczególnych tkanek, narządów i całego organizmu.
Cel badań. Celem badań była ocena nawyków i preferencji żywieniowych osób dorosłych w różnych grupach wiekowych.
W badanych grupach analizie poddano także wskaźnik masy ciała (BMI) oraz zawartość tkanki tłuszczowej.
Materiał i metody. Zbadano 237 osób (133 kobiety i 104 mężczyzn, w wieku 18-79 lat). Uczestnicy badania wypełnili kwestionariusz
częstości spożycia oraz kwestionariusz preferencji żywieniowych. Wykonane zostały pomiary antropometryczne
(wzrost, masa ciała), wskaźnik BMI, pomiar zawartości tkanki tłuszczowej (BIA). Do analizy statystycznej wykorzystano
metodę korelacji porządku rang Spearmana i nieparametryczny test ANOVA rang Kruskala-Wallisa.
Wyniki. Wraz z wiekiem zmniejszała się częstość spożycia mleka (p<0,05) oraz serów żółtych (p<0,05) a wzrastało spożycie
serów twarogowych (p<0,05). Wzrastała również częstość spożycia podrobów (p<0,05), soli kuchennej (p<0,05) oraz
kawy (p<0,05). Z wiekiem badani preferowali zarówno tłuszcze zwierzęce (p<0,05) jak i roślinne (p<0,05). Zdecydowanie
zmniejszała się częstość spożycia masła (p<0,05), a wzrastała olejów roślinnych (p<0,05). Zaobserwowano zmniejszenie
spożycia ryżu brązowego (p<0,05), makaronów razowych (p<0,05) i płatków owsianych (p<0,05). Wzrastało spożycie
kasz (p<0,05) i ziemniaków (p<0,05), natomiast zmniejszała się chęć (p<0,05) i częstość spożywania (p<0,05) orzechów/
migdałów, wzrastało spożycie owoców (p<0,05). Z wiekiem zwiększeniu ulegał wskaźnik masy ciała (p<0,05, R=0,39)
oraz procentowa zawartość tkanki tłuszczowej (p<0,05, R= 0,31).
Wnioski. Preferencje smakowe oraz nawyki żywieniowe różniły się w zależności od wieku i mogą stanowić jeden z elementów
wpływających na wzrost BMI, wzrost zawartości tkanki tłuszczowej, ubytek masy kostnej oraz wzrost ryzyka
wystąpienia zaburzeń metabolicznych. Zaobserwowane zmiany w nawykach żywieniowych mogą przyczyniać się do rozwoju
zaburzeń gospodarki lipidowej, węglowodanowej i wzrostu ciśnienia tętniczego krwi, zwłaszcza przy współistniejącej
nadwadze i otyłości.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu