rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jezus Mesjasz według Nowego Testamentu

Termin mesjasz pochodzi od hebrajskiego słowa mašiah i znaczy namaszczony, pomazaniec.  W polskich tłumaczeniach Pisma Świętego występuje forma Chrystus, ponieważ teksty nowotestamentalne i poprzedzająca je tradycja uważają Jezusa z Nazaretu za zapowiadanego w Starym Testamencie mesjasza. Jednakże osoba i los Jezusa z Nazaretu nie wpisują się całkowicie w przekazany przez księgi Starego Przymierza obraz mesjasza. Dlatego warto przynajmniej pobieżnie przypomnieć treść oczekiwań mesjańskich w Starym Testamencie i we wczesnym judaizmie i zastanowić się nad tym, czy Jezus sam uważał się za mesjasza. Przytoczone zostaną również niektóre świadectwa wiary w mesjańskość Jezusa w pierwotnym Kościele i księgach Nowego Testamentu.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wiara w przemożną pomoc i opiekę Matki Bożej w poetyckich tekstach utworów z muzyką Ottona Mieczysława Żukowskiego, zawartych w zbiorze pt. „Pieśni marjańskie” op. 80 (pieśni 1–10)

W niniejszym artykule autor dokonuje oglądu dziesięciu pieśni pochodzących ze zbioru pt. „Pieśni marjańskie w układzie na chór mieszany lub na jeden głos z towarzyszeniem organów” op. 80 z muzyką polskiego kompozytora Ottona Mieczysława Żukowskiego (1867–1942), napisanych do tekstów współczesnych mu poetów. W swej warstwie semantycznej pieśni stają się ważnym wykładem prawd wiary dotyczących osoby Matki Bożej. W utworach tych Maryja jest nazywana „Bogarodzicą”, „Dziewicą”, „Niepokalaną”, a nawet „Wniebowziętą”, mimo iż ogłoszenie tego ostatniego dogmatu miało miejsce dopiero w 1950 roku. W tekstach pieśni Maryja jest ponadto „Królową” cierpiących Polaków pozbawionych swej ojczyzny i wciąż walczących o niepodległość. Wspomniane są również wielkie zwycięstwa polskiego oręża, które nie miałyby miejsca, gdyby nie opieka Najświętszej Maryi.   Teksty te, opisane następnie muzyką Ottona Mieczysława Żukowskiego ze starannie ukształtowaną linią melodyczną, bez wątpienia wykonywane były podczas nabożeństw, między innymi w maju oraz z okazji święta Matki Boskiej Zielnej (15 sierpnia). W ten sposób badany materiał staje się wymownym świadectwem symbiozy wiary i kultury.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pomiędzy sprywatyzowaną funkcją i publicznym działaniem religii: liberalno-chrześcijański podsystem społeczny Michaela Novaka

Michael Novak, amerykański komunitarysta i neokonserwatysta, przedstawia koncepcję chrześcijańskiego liberalizmu, którego wyrazem jest religijna argumentacja na rzecz systemu społecznego nazywanego demokratycznym kapitalizmem. Novak zmierza tym samym do umocnienia publicznego działania religii. Poglądy amerykańskiego katolickiego intelektualisty zostały poddane analizie w świetle dwóch socjologicznych teorii: prywatyzacji religii wedle Niklasa Luhmanna oraz funkcji i działania w ramach religijnej opcji liberalnej i konserwatywnej wedle ujęcia Petera Beyera. W efekcie przeprowadzonej analizy okazuje się, że stanowisko Novaka należy zakwalikować jako dość fundamentalistyczną religijną opcję konserwatywną, a jego idee religijne stanowią nieudaną próbę legitymizacji demokratycznego kapitalizmu.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tadeusza Stycznia głos w sprawie prawnej ochrony dzieci nienarodzonych

Według Tadeusza Stycznia, filozofa, ucznia Karola Wojtyły i jego następcy jako kierownika Katedry Etyki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła, fakt aborcji jest potrójną śmiercią. Po pierwsze jest to śmierć dziecka, następnie matki, która decyduje się na zabicie swego dziecka, i wreszcie dotyka państwa, które własnym ustawodawstwem pozwala na aborcję. Tylko w tym kontekście można właściwie zrozumieć ten problem. Państwo powinno stanowić prawe prawo w służbie ludzkiemu życiu oraz w obronie godności człowieka. W ten sposób czasy współczesne powierzają etykom specjalne zadanie w służbie życia ludzkiego. Styczeń określa to mianem służby prawdzie czy też wolności w prawdzie.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jan Paweł II jako Conservator Patrimonium Ecclesiae

Jan Paweł II przez 27 lat pontyfikatu sprawował władzę nad Patrimonium Ecclesiae, które stanowi znaczącą część ogólnoludzkiego dziedzictwa kultury. Na forum międzynarodowym zabiegał o upowszechnienie idei oraz wartości humanistycznych i personalistycznych kultury. W dziedzinie legislacyjnej uaktualnił kodyfikację prawa kanonicznego ochrony zabytków sakralnych. W zakresie administracji utworzył autonomiczną instytucję odpowiedzialną za zachowanie i krzewienie dziedzictwa kościelnego. Rozwinął teologię sztuki oraz twórczości artystycznej. Prowadził twórczy dialog z artystami oraz promował dziedzictwo sakralne w całym świecie. Wpisał się złotymi zgłoskami w poczet papieży, którzy zachowywali nie tylko dziedzictwo sakralne, ale także zabytki antyczne oraz liczne dzieła świeckie.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
NAUCZANIE O MATCE BOŻEJ W XIX-WIECZNYCH KATECHIZMACH NA WARMII

WSTĘP. 1. PREZENTACJA KATECHIZMÓW. 2. PRZYMIOTY I DOGMATY MARYJNE. 3. MODLITWY MARYJNE. 4. MARIOLOGIA WARMIŃSKICH KATECHIZMÓW. ZAKOŃCZENIE.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
WYMIAR ŚWIĘTOŚCI I GRZECHU W KOŚCIELE PROSZĄCYM O PRZEBACZENIE

WSTĘP. 1. KOŚCIÓŁ JAKO PODMIOT.  2. ŚWIĘTOŚĆ KOŚCIOŁA. 3. KOŚCIÓŁ A GRZECH.  ZAKOŃCZENIE.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wczesnobizantyński system podatkowy w świetle wybranych relacji hagiograficznych

W tekście poddano analizie wybrane relacje dotyczące obciążeń fiskalnych spoczywających na mieszkańcach wschodnich prowincji Cesarstwa Rzymskiego w V i VI wieku. Dwie z nich dotyczą niewypłacalności podatników. W takim przypadku liderzy lokalnych społeczności (w tej roli widzimy cieszących się powszechnym uznaniem eremitów) udawali się nierzadko do stolicy, aby na dworze cesarskim prosić o częściową ulgę, odroczenie terminu płatności lub nawet o całkowite umorzenie podatku. W analizowanych przekazach czytamy o opłatach spoczywających na kolonach oraz o podatku pogłównym obciążającym eremitów i mnichów, w V wieku nadal uznawanych przez ustawodawcę za ludzi świeckich (stąd też brała się niechęć poborców, aby w takich przypadkach przydzielać immunitety podatkowe). Ostatnia analizowana relacja, przekaz Cyryla ze Scythopolis, to opis podróży palestyńskiego mnicha Saby na dwór cesarski w Konstantynopolu celem uzyskania anulowania zobowiązań podatkowych spoczywających na mieszkańcach Palestyny, zrujnowanej wskutek powstania Samarytan (z lat 529-530).

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrześcijaństwo i jego ethos z perspektywy dialogu ks. J. Sadzika i Cz. Miłosza

Refleksja nad miejscem chrześcijaństwa we współczesnym świecie jest jednym z wiodącym tematów obecnych filozoficznych debat. Skupia niczym w soczewce kluczowe dla teologii kwestie i rozwija w szczególny sposób eklezjologiczne terminy. W niniejszym artykule zostały poddane analizie teologiczno-filozoficzne wątki rozmowy ks. Józefa Sadzika SAC, założyciela Centrum Dialogu w Paryżu – instytucji zasłużonej dla polskiego życia intelektualnego na emigracji, w tym również dla teologii katolickiej – z Czesławem Miłoszem. W ten sposób zostaną przybliżone poglądy zwłaszcza ks. Józefa Sadzika i jego wizja teologii kultury, którą wyraził w swoich publikacjach, od doktoratu poświęconego estetyce Heideggera (jednej z pierwszych na świecie na ten temat) po eseje filozoficzno-teologiczne, które zamieścił w tłumaczeniach Cz. Miłosza ksiąg biblijnych, będąc ich inspiratorem.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kontemplacja estetyczna Pisma świętego na przykładzie Ps 67 i wybranych perykop z Listu św. Pawła do Rzymian

Odbiór tekstów biblijnych nie powinien ograniczać się tylko to analizy konceptualnej. Biblia jest dziełem literackim i mamy prawo odbierać ją czasem tak, jak się odbiera dzieło sztuki, które wywołuje efekt kontemplacji estetycznej. Kierując się tym założeniem, w niniejszym artykule przeanalizowaliśmy od strony estetycznej, włącznie z podaniem schematów poglądowych, Psalm 67 (zwany w kabale Psalmem Menorą) i wybrane perykopy z Listu św. Pawła do Rzymian, w których Apostoł cytuje teksty ST (Rz 3,10-20; 4,1-25; 9,6-29; 15,7-12). Z analizy porównawczej wysnuliśmy wniosek, że św. Paweł znał i stosował metody interpretacji tekstów ST funkcjonujące w środowisku diaspory (dla przykładu. reguły: „gezera shawa”, „yelamdenu rabbenu”), ale dostosowywał je do priorytetu, jakim było głoszenie Ewangelii. Paweł narzucał sobie ograniczenia formalne w swym nauczaniu, „aby nie został pozbawiony znaczenia krzyż Chrystusa” (por. 1 Kor 1,17], unikając „górnolotnych słów lub mądrości” (por. 1 Kor 2,1).

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Boża odpłata według Koheleta

1. Idea Bożej odpłaty w Starym Testamencie: badania wstępne; 2. Interpretacja niektórych wypowiedzi Koheleta o Bożej odpłacie; 3. Stanowisko Koheleta wobec zasady odpłaty; 4. Oryginalność Koheletowej koncepcji Bożej odpłaty.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Metafora oblubieńcza w Ewangelii Janowej. Część 1. Oblubieniec spotyka Oblubienicę (J 1-4)

Symbolika małżeńska obecna jest w całej Ewangelii Jana, ale zwłaszcza w pierwszych czterech rozdziałach oraz w jej drugiej części (rozdziały 12–20). Celem artykułu jest ukazanie i krytyczna ocena obecności metafory oblubieńczej w J 1,19–4,54. W tej części Ewangelii, Jezus jest wprost nazwany panem młodym (3,29). Jednocześnie perykopa za perykopą zdefiniowana jest obecność panny młodej. Jej pełna prezentacja następuje w czterech pierwszych rozdziałach Ewangelii. Jej ukazanie rozpoczyna się od matki Jezusa i jego uczniów w Kanie (rozdział 2), a następnie prowadzi do Żydów w Jerozolimie, Samarytan i ostatecznie pogan na końcu rozdziału 4. Poprzez swoją wiarę (1,50) Natanael, prawdziwy Izraelita, staje się prefiguracją wszystkich wierzących, oblubienicy Mesjasza.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Luzinie – sakralna perełka na terenie Kaszub

Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca można śmiało uznać za sakralną perełkę na terenie Kaszub. W 2013 roku kościół i wierni świętowali 770 rocznicę założenia. Obecny kościół, drugi z kolei, powstał na miejscu drewnianego, w XVIII wieku. Był on wielokrotnie przebudowywany i dekorowany. Posiada bogate wyposażenie – szczególną uwagę należy zwrócić na dwa krucyfiksy, świecznik z XVII wieku i ołtarze, główny i dwa boczne. Ołtarz główny pochodzi z XVIII wieku. W środku jest wnęka, która mieści w sobie rzeźbę Madonny gotycko stylizowaną. Boczne barokowe ołtarze są ozdobione obrazami z wizerunkami św. Wawrzyńca, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, św. Józefa oraz św. Jana. Na łuku tęczowym znajduje się płaskorzeźba upamiętniająca ewakuację więźniów z obozu Stutthof, którą wykonał Edmund Sztyfter w 1971 roku z okazji beatyfikacji ojca Kolbego. Niestety, w wyniku zmian, które następowały na przestrzeni istnienia kościoła, zostały utracone (usunięte) cenne malowidła naścienne – w środku budynku – oraz zdobnictwo ścian zewnętrznych, jak i wiele innych pięknych elementów.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Źródło sukcesu czy niepowodzenia? O genologicznej heterogeniczności pisarstwa Pawła Huellego

Paweł Huelle jest jednym z ważniejszych pisarzy debiutujących w okolicach przełomu roku 1989. Jego twórczość jest związana przede wszystkim z Gdańskiem. Nie należy jednak  pisarstwa Huellego postrzegać tylko w kontekście „małych ojczyzn”. Owszem, Huelle przyczynił się do powstania współczesnego mitu Gdańska jako miasta palimpsestu. Jego twórczość jest też świetnym zapisem przemian społeczno-kulturowych w Polsce ostatnich lat. Pisarstwo Huellego stanowi także interesujący przykład zmian zachodzących w obrębie ewolucji gatunków literackich. Pisarz, starając się zachować granice bardzo tradycyjnych gatunków, nie unika zaangażowania swej twórczości w bieżący dyskurs społeczny, ocierając się czasami o publicystykę. Poszukuje wciąż nowych form wyrazu, nawiązuje intertekstualny dialog z wielką europejską literaturą, a dominującą cechą jego twórczości staje się publicystyczne zaangażowanie. W mojej ocenie twórczość literacka Pawła Huellego jest przykładem tego, że współcześnie nie da się oddzielić literatury od innych dyskursów kulturowych. Otwartym pozostaje pytanie, czy wielość gatunków uprawianych przez Huellego to źródło jego pisarskiego sukcesu.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nieprecyzyjne koncepcje misjologiczne jako jedna z możliwych przyczyn współczesnego kryzysu misji na podstawie wybranych dokumentów pastoralnych

W artykule zaprezentowano negatywny wpływ niektórych koncepcji misjologicznych na kryzys misji na przykładzie wybranych dokumentów z Ameryki łacińskiej. Pierwsze niebezpieczeństwo związane jest z manipulacją samym pojęciem misja oraz używaniem niesprecyzowanych, obciążonych ideologicznie, pojęć pluri‑ i multikulturowość. Kolejnym niebezpieczeństwem jest autonomizacja dialogu i pluralizmu religijnego, co wiąże się z przewartościowaniem biblijnego pojęcia Królestwa Bożego. Ostatnie niebezpieczeństwo wynika z nadreprezentacji takich terminów, jak ubodzy, peryferia i ekologia. Na zakończenie ukazuje się wagę dialogu wewnątrzkościelnego i stosowania norm inkulturacji.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Jest we mnie kraina przeźroczysta…”. O nocy rozumu i metaforze światła we wczesnych poematach Karola Wojtyły

Celem szkicu jest wykazanie, że metaforyka poezji młodego Karola Wojtyły (Pieśń o Bogu ukrytym, Pieśń o słońcu niewyczerpanym), wskazująca na doświadczenie kontemplacyjne, może być interpretowana niezależnie od perspektywy biograficznej i duchowości autora. Artykuł analizuje metaforykę światła oraz związane z nią pojęcie nocy rozumu, oznaczające mistyczny sposób poznania Boga. Metafory światła występują w poematach trzydziestoletniego Karola Wojtyły i jego rozprawie filozoficznej o mistyce św. Jana od Krzyża. Mimo oczywistego związku z biografią, ich interpretacja opiera się na cechach immanentnych poetyckiej mistyki Wojtyły.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dialog wyznacznikiem relacji we wspólnocie politycznej w kontekście nauczania papieża Franciszka

Przedmiotem niniejszej publikacji jest określenie znaczenia, jakie posiada dialog w ramach wspólnot politycznych. Ewangelizowanie stanowi obowiązek uczniów Chrystusa, którzy w ten sposób wchodzą w dialog ze światem, przepełniając doczesność wartościami transcendentnymi. Dialogiczna relacja chrześcijanina ze światem jest przedmiotem analiz teologii a także nauk społecznych. Dialogiczność struktur politycznych, ukształtowanych na fundamencie uwarunkowań osobowych, realizuje się nade wszystko w miłości społecznej. Obywatele inwestują w pewnym stopniu swoje zdolności i dobra na poczet wspólnoty. Artykuł jest podzielony na dwie części. Pierwsza z nich zawiera charakterystykę wartości dialogu w realiach społecznych. Przekaz informacji, mający na celu wypracowanie wspólnych rozwiązań, jest uwarunkowany zarówno nauką Chrystusową, jak też powstałą na jej kanwie teologią sytuowaną w ramach rzeczywistości społecznej. Główny temat części drugiej stanowi zagadnienie dialogiczności wspólnot politycznych, wynikającej z dobra wspólnego i miłości społecznej realizowanej w państwie.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kapłan gwiazdor, showman i inkwizytor: Zagrożenia aktywizmem w posłudze katechetyczno‑duszpasterskiej

Przez analizy prowadzone w tekście przewija się zasadnicze pytanie: czy usprawiedliwione jest stosowanie metod aktywizujących w nauczaniu religii i pracy duszpasterskiej? Nowe trendy w teologii i nauczaniu religii mają bez wątpienia wiele zalet; podkreśla się zwłaszcza wynikającą z nich efektywność nauczania. Czynią także zadania ucznia bardziej atrakcyjnymi i ułatwiają pracę nauczyciela. Z ich zastosowaniem wiążą się jednak pewne niebezpieczeństwa, przede wszystkim przecenienie roli psychologii w podejściu do doświadczenia religijnego i koncentracja raczej na metodzie uczenia niż na jego celu. Stąd w podejściu do metod aktywizujących należy zachować arystotelesowski „złoty środek” – właściwą równowagę.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O. Andrzej Koprowski SI jako duszpasterz akademicki w Lublinie w latach 70. XX w. w zainteresowaniu Służby Bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Artykuł przedstawia działalność duszpasterską o. Andrzeja Koprowskiego SI w jezuickim duszpasterstwie akademickim istniejącym przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w latach 70. XX w. Przytoczono w nim informacje zaczerpnięte z akt komunistycznej Służby Bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Z przywołanych dokumentów wynika, że zaproponowany przez jezuitę nowy styl duszpasterstwa nie przyjmował się. Władze zakonne powierzyły mu funkcję kierowniczą w Warszawie, która poprzedziła realizację zadań w Domu Generalnym jezuitów w Rzymie.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Winnica eremity Saby. Uwagi na temat Vita Hilarionis (17, 26-27) autorstwa Hieronima ze Strydonu

Tekst dotyczy krótkiego passusu w Vita Hilarionis, w którym Hieronim opisuje wizytę bohatera swego dzieła w skupiskach palestyńskich eremitów. Hieronim zestawia dwa skrajne przypadki: mnicha skąpego (którego imię celowo przemilcza) oraz mnicha szczodrego o imieniu Saba, który ugościł przybyszy częstując ich winogronami, owocem pracy całego skupiska mnichów. Hieronim podaje przy tej okazji informacje o możliwym do uzyskania zbiorze winogron. Jednakże dane te, zarówno liczba mnichów uczestniczących w opisywanym zdarzeniu jak też liczby określające szacowaną i rzeczywistą wielkość zbioru, deprecjonują wartość poznawczą przekazu. Hieronim dla ich określenia zastosował wartości topiczne.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Święty Józef w formacji i życiu kapłańskim

W prezentowanym artykule postawiono pytanie: jakie znaczenie ma przykład i obecność św. Józefa w formacji i życiu kapłańskim? W wypowiedziach ostatnich papieży św. Józef jest przedstawiany jako patron kapłanów i przykład kapłańskiego życia. Szczególnie akcentuje się zakorzenienie św. Józefa w życiu wewnętrznym. Jego obecność ma znaczenie w formacji seminaryjnej. Należy podkreślić konieczność refleksji teologicznej na jego temat. Wzrasta bowiem teologiczna świadomość, że chrystologia domaga się nie tylko mariologii, lecz także józefologii. Przykład św. Józefa pomaga kształtować ojcowską postawę kapłana‑mężczyzny ucząc właściwego odniesienia do Chrystusa oraz do Maryi, a co za tym idzie, do kobiety

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mesjanizm a milenaryzm chrześcijański w pierwszych wiekach

Chrześcijaństwo, jak również judaizm, należy do religii mesjańskich. Określenie „mesjasz” ma swoje korzenie w Starym Testamencie, lecz jego znaczenie odwołuje się do zabarwienia już postbiblijnego. Pierwsi chrześcijanie zaakceptowali mesjanizm królewski i rodowód Dawidowy Zbawiciela. Jego panowanie, według Starego i Nowego Testamentu, ma rozciągać się na cały świat i wszystkie narody, wśród których będzie panować szczęście, pokój i sprawiedliwość. Do królestwa Chrystusowego odnosiły się, w opinii chrześcijan, zapowiedzi prorockie. Dziedzictwo mesjanizmu judaistycznego weszło do repertorium pojęciowego milenaryzmu wczesnochrześcijańskiego. Z historyczno-teologicznego punktu widzenia fenomen milenaryzmu uwidocznił się u początków chrześcijaństwa, gdy oczekiwania i nadzieje eschatologiczne były niezwykle żywe. Milenaryści uważali, że przed końcem świata i przed sądem ostatecznym nastąpi pierwsze zmartwychwstanie sprawiedliwych, którzy przez tysiąc lat (millennium) mieliby cieszyć się wraz  z Chrystusem szczęściem i obfitością wszelkiego dobra w niebiańskiej Jerozolimie, która zstępuje na ziemię. Wizję milenarystyczną w sposób fizyczny przedstawiali w swoich pismach: Papiasz, Justyn Męczennik, Ireneusz, Tertulian i Wiktoryn z Petowium. Spowodowało to reakcję autorów  z kręgu aleksandryjskiego, którzy odczytywali teksty prorockie i apokaliptyczne poza kontekstami „tysiącletniego królestwa”, podkreślając ich znaczenie duchowe. Był to powód zmierzchu milenaryzmu, do którego dołączyła zmiana historyczna i zwycięstwo religii Chrystusowej. Nie oznaczało to zmierzchu mesjanizmu chrześcijańskiego. „Pobożni cesarze” jako „pomazańcy Boży” wcielali w życie ideał królestwa mesjańskiego na ziemi.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wychowanie i formacja chrześcijańska ludzi dorosłych a misja duszpasterska Kościoła

WSTĘP. 1. MIŁOŚĆ W MAŁŻEŃSTWIE I RODZINIE.  2. OBYCZAJOWOŚĆ W MIŁOŚCI. 3. OBLICZE MIŁOŚCI.  4. CZYN MIŁOŚCI. 5. WYCHOWANIE I FORMACJA – POZNAWANIE  I UCZENIE SIĘ CZŁOWIECZEŃSTWA. 6. WYCHOWANIE WZAJEMNE.  7. SAMOWYCHOWANIE. 8. POZNANIE SAMEGO SIEBIE. 9. WYCHOWANIE  I FORMACJA DROGĄ DO ŚWIĘTOŚCI. 10. ZALEŻNOŚĆ FORMACJI DUCHOWEJ I LUDZKIEJ. 11. ŻYCIE W ŚWIECIE, ALE NIE WEDŁUG  OBYCZAJÓW ŚWIATA. 12. EWANGELICZNY WYMIAR FUNKCJI WYCHOWAWCZEJ KOŚCIOŁA. ZAKOŃCZENIE.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
BÓG W FILOZOFII NADZIEI KS. JÓZEFA TISCHNERA

WSTĘP.  1. KRYTYKA BOGA TOMIZMU.  2. WEWNĘTRZNE ŻYCIE BOGA. 3. BÓG – PEŁNIA PRAWDY I DOBRA.  4. BÓG JAKO MIŁOŚĆ I JAKO ŚWIĘTOŚĆ „WŁASNOŚCIĄ” CZŁOWIEKA.  5. BÓG DZIAŁAJĄCY PRZEZ ŁASKĘ.  ZAKOŃCZENIE

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Seria „Kukuryku” w powojennej edycji Wydawnictwa Bajek i Baśni

Wydawnictwo Bajek i Baśni to oficyna z Krakowa, która swoją aktywność na rynku książki zainicjowała w latach 30. XX w. W okresie powojennym firma kontynuowała działalność publikując w latach 1945‒1947 65 pozycji. Na powojenną produkcję wydawnictwa składał się cykl „Skarb Bajek i Baśni” oraz seria „Kukuryku”, które stanowiły przeróbki światowych bajek i baśni przeznaczone dla młodszych dzieci. Według dotychczasowych ustaleń seria „Kukuryku” obejmowała 32 zeszyty, jednak dzięki poszukiwaniom autorek w katalogu Biblioteki Narodowej dokonania Wydawnictwa Bajek w zakresie tego cyklu poszerzono o dalsze pozycje. Są to różne warianty poszczególnych tytułów. W rezultacie ustalono 41 publikacji wydanych w okresie powojennym, a łączonych z serią „Kukuryku”.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne