rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ekologia rodziny i ochrona środowiska w nauczaniu Kościoła Katolickiego

Człowiek tworząc w swoim życiu naturalne środowisko, jakim jest rodzina, powinien troszczyć się o jego ochronę. Przejawem ekologicznego działania w rodzinie jest zdolność doświadczania miłości, uczenie się szacunku i współżycia z innymi ludźmi. Jakość tych wspólnotowych odniesień oraz sposób życia, których człowiek doświadcza w rodzinie, kształtuje postawy proekologiczne. Współdziałając ze Stwórcą troszczy się o ochronę życia ludzkiego. Podejmuje zatem działania zmierzające do wyeliminowania z życia procesów degradacji i zagłady, a zabiega o życie w harmonii ze środowiskiem naturalnym. Człowiek jest bowiem nierozerwalną częścią środowiska, a więc troska o jego przetrwanie leży w jego najgłębszym interesie. Człowiek powołany jest również do panowania nad ziemią poprzez swoją pracę i własny rozwój, stara się być duchowo dojrzalszy i bardziej odpowiedzialny zwłaszcza za słabszych i potrzebujących.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rzecz o przyjaźni i nauce historycznej. Listy Franciszka Bujaka do Stanisława Zakrzewskiego w zbiorach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu

Prezentowana poniżej korespondencja wybitnego historyka dziejów społeczno-gospodarczych Franciszka Bujaka (1875–1953) obejmuje 30 listów i kartek do Stanisława Zakrzewskiego (1873–1936), znanego i cenionego historyka dziejów Polski, jego wieloletniego przyjaciela i współpracownika. Zostały one wysłane w latach 1902–1933 i dotyczą głównie spraw prywatnych, osobistych, ale i również naukowo-organizacyjnych. Prezentowany zbiór listów pochodzi z zasobów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse
Kilka myśli o mieście, historii, pamięci i narodzie

Cztery prezentowane tu artykuły są pokłosiem konferencji pt. „Miasto i tradycja w XIX wieku: przestrzeń miasta i debaty”, która odbyła się w końcu listopada 2018 r. Była to trzecia konferencja z cyklu „Architektura w mieście, architektura dla miasta”, zorganizowana przez dr. Kamila Śmiechowskiego i piszącego te słowa w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Celem konferencji było przyjrzenie się potrzebie nawiązywania do przeszłości w myśli XIX i początku XX w., a w szczególności – ze względu na „miejski” charakter całego cyklu – próba odpowiedzi na pytanie, jak to uwikłanie w przeszłość wyglądało w rozwijających się dziewiętnastowiecznych miastach.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rodziny międzykulturowe – szanse i zagrożenia ich funkcjonowania

Zjawisko międzykulturowości jest wynikiem globalizacji, przepływu talentów, przymusowej migracji i łączenia rodzin. Międzykulturowość staje się domeną wielu współczesnych rodzin w Polsce. Autorka w niniejszym artykule opisuje zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty funkcjonowania takich rodzin.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Średniowieczne zabytki w nowoczesnym kraju. Z dziejów dziewiętnastowiecznego polskiego dyskursu o architekturze

Artykuł omawia obraz dziedzictwa architektury średniowiecznej w XIX w. (do lat osiemdziesiątych) w polskim dyskursie publicznym. Na podstawie korpusu tekstów z czasopism naukowych oraz książek autor analizuje stosunek do budowli historycznych w dobie rozwijania się idei narodowej i romantyzmu, a potem rosnącej rywalizacji imperiów środkowej Europy na polu kultury. Przedmiotem opisu jest rosnące uznanie dla stylu gotyckiego, z którym wiązano duże nadzieje na przyszłość oraz stan pesymizmu kulturowego lat osiemdziesiątych XIX w.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rola towarzystw kulturalno-społecznych w kultywowaniu przeszłości na przykładzie Krakowa i Warszawy – próba porównania

W artykule podjęto próbę porównania działalności trzech wybranych towarzystw krakowskich (Towarzystwo Upiększania Miasta Krakowa i Okolic, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz Towarzystwo Opieki nad Polskimi Zabytkami Kultury i Sztuki) i trzech wybranych towarzystw warszawskich (Towarzystwo Miłośników Historii, Polskie Towarzystw Krajoznawcze i Towarzystw Opieki nad Zabytkami Przeszłości) na przełomie XIX i XX w. pod kątem ich stosunku do przeszłości, udziału w jej kultywowaniu i promowaniu w obydwu ośrodkach miejskich.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Muzea przemysłowe w Krakowie i we Lwowie. Geneza i pierwszy okres działalności (1868–1914)

Artykuł przedstawia wczesną działalność galicyjskich muzeów przemysłowych w Krakowie i we Lwowie. Jest ona analizowana jako przykład twórczej adaptacji w prowincjonalnych ośrodkach imperiów modeli i wzorców wypracowanych w ówczesnych europejskich stolicach. Szczególną uwagę zwracono na obywatelski charakter obu instytucji oraz ich rolę w kształtowaniu tożsamości miejskich, regionalnych i narodowych. Choć oba analizowane muzea wzorowane były na przykładach zagranicznych, a zwłaszcza South Kensington Museum i Imperial-Royal Museum of Art and Industry, odwoływały się do ich statutów i programów, prowadziły z instytucjami w Wiedniu i innych ośrodkach Cesarstwa ożywioną wymianę naukową, należały do sieci muzeów przemysłowych w Cesarstwie, to każde z nich miało swój odrębny rys lokalny, kształtowany dzięki zaangażowaniu miejskich stowarzyszeń, instytucji i obywateli.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Tradycje postrzegania dzielnicy żydowskiej w Krakowie: przewodniki po zabytkach miasta z drugiej połowy XIX wieku

Artykuł analizuje zawartość dziewiętnastowiecznych przewodników po Krakowie. Głównym celem jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, od kiedy autorzy zamieszczali w nich informacje o żydowskim Kazimierzu i znajdujących się tam zabytkach.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Biblijne wezwanie rodziców do wychowania dzieci

Jednym z głównych zadań małżonków jest przekazywanie życia. Nie wystarczy by dokonywało się ono tylko w wymiarze fizycznym, ale także w psychicznym, duchowym i społecznym. Przekazywanie życia to nie tylko prokreacja, ale również wychowanie. Chrześcijańscy rodzice powinni poznać co na temat wychowania uczy Pismo Święte. Pomoże to im w realizacji obowiązku, jaki podjęli na początku małżeńskiej drogi życia. Wychowawcze zaangażowanie rodziców jest pożyteczne dla ich potomstwa, kraju, Kościoła i świata.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Asystentura rodziny – kluczowe umiejętności i kompetencje

Rodzina jest fundamentalnym środowiskiem rozwoju każdego człowieka. Funkcjonalna rodzina jest podstawowym składnikiem dobra wspólnego. Współcześnie często dochodzi do sytuacji, w której rodzina nie radzi sobie z wypełnianiem ważnych zadań, staje się niewydolna, niezaradna, problemowa. Część odpowiedzialności za funkcjonowanie takiej rodziny przejmują instytucje i profesje wspomagające rodzinę, do których od niedawna należy asystent rodziny.
Asystent rodziny to „młody” zawód, został wprowadzony w 2012 roku i do końca roku 2014 był rozwiązaniem nieobowiązkowym. Od 1 stycznia 2015 roku na każdą gminę został nałożony obowiązek zatrudniania asystentów rodziny. Zawód asystenta rodziny jest wciąż rozwijającą się profesją. Z roku na rok zatrudnianych jest coraz więcej asystentów, co świadczy o dużym zapotrzebowaniu. Jednak organizacyjny kontekst zawodu wciąż wymaga doprecyzowania. Takie zagadnienia, jak kompetencje asystentów rodzin, warsztat, metody, narzędzia, kwalifikacje, to szczególnie istotne kwestie, zważywszy na trudność pracy z rodziną dysfunkcyjną.
Głównym celem artykułu jest wskazanie preferowanych kompetencji i umiejętności potrzebnych do wykonywania zawodu asystenta rodziny, a tym samym przesłanek do podnoszenia jakości pracy asystentów rodziny. Prezentowane stanowisko wynika z analizy badań przeprowadzonych wśród asystentów rodziny w latach 2016-2017. Badania ujawniają m.in. nowe wyzwania i potrzeby w zakresie uzupełniania kompetencji.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wdowy-dysponentki gospodarstw chłopskich w późnośredniowiecznej Polsce w świetle ksiąg sądów szlacheckich i kościelnych (na przykładzie ziemi lubelskiej)

Celem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na generalne pytanie o okoliczności, w jakich kobiety – w realiach typowo patriarchalnych społeczności chłopskich egzystujących w późnośredniowiecznej Polsce – po śmierci małżonka przejmowały zarząd nad pozostawionym przez niego gospodarstwem. Autorów interesować będzie wiele kwestii łączących się z tym zagadnieniem, a zwłaszcza: częstotliwość występowania takiej sytuacji, formy sprawowania przez wdowę władzy nad tym majątkiem, niedziały rodzinne z udziałem kobiety, czas trwania tych kobiecych rządów. Powyższe zagadnienia, wobec niezachowania się z terenów Lubelskiego wiejskich ksiąg sądowych, szczegółowych inwentarzy dóbr czy ich opisów, rozpatrzono na podstawie jedynych dostępnych źródeł – ksiąg sądów kościelnych i szlacheckich. Do tej pory w badaniach społeczności chłopskich nie były one doceniane, jednak, jak się wydaje, szczegółowa analiza zawartych w nich zapisów wskazuje na nowe możliwości badawcze społecznych aspektów funkcjonowania wspólnot chłopskich.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Pomoc rodzinie z osobą w terminalnej fazie choroby nowotworowej na przykładzie Hospicjum Dobrego Samarytanina w Lublinie

Rodzina stanowi najpewniejszy fundament wsparcia w sytuacji cierpienia i umierania bliskiej osoby. Aktywność jej wynika z siły więzi wewnątrzrodzinnej oraz właściwych regulacji prawnych wspierających jej działania oparte na zasadzie sprawiedliwości i pomocniczości. Realizacja ich uruchamia społeczny kapitał aktywności wypływający z zasady dobra wspólnego, miłości społecznej i solidarności. Przykład Społecznego Zakładu Opieki Hospicyjnej, działającego w ramach Lubelskiego Towarzystwa Przyjaciół Chorych Hospicjum Dobrego Samarytanina, wskazuje na praktyczne aplikacje powyższego kierunku działania w ramach pomocy rodzinie.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Chłopskie prawa do ziemi i udział chłopów w obrocie nieruchomościami w Księstwie Warszawskim w świetle akt notarialnych (na przykładzie powiatu konińskiego)

Artykuł przedstawia wyniki analizy umów kupna-sprzedaży nieruchomości chłopskich zawartych w okresie Księstwa Warszawskiego na terenie powiatu konińskiego. Badania zostały oparte na materiale archiwalnym w postaci aktów notarialnych sporządzonych przez notariusza konińskiego Wilhelma Sztandkego oraz urzędników konińskiego sądu pokoju. Dokumentacja ta przechowywana jest w konińskim oddziale Archiwum Państwowego w Poznaniu. Analizie zostały poddane takie elementy jak: rodzaj i powierzchnia sprzedawanych nieruchomości, warunki dyktowane w umowach chłopom przez szlachtę (cena, wysokość powinności, konsens, laudemium), swoboda dalszego obrotu zakupionymi nieruchomościami przez chłopów, udział chłopów w obrocie na tle pozostałych stanów oraz zasoby finansowe chłopów w świetle dokonanych transakcji.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, historia
Statistical data on international trade in British consular reports from the Sultanate of Zanzibar in the nineteenth century

Niniejszy artykuł skupia się na kwestii wiarygodności dziewiętnastowiecznych brytyjskich raportów konsularnych jako źródeł w badaniach handlu międzynarodowego w Zanzibarze. Autor zestawia ze sobą dane statystyczne zawarte w wyżej wymienionych dokumentach z pochodzącymi z raportów francuskich i amerykańskich, a także z korespondencją amerykańskich i niemieckich przedsiębiorstw handlowych prowadzących działalność w Zanzibarze. Analiza pokazuje, że dane ujęte w brytyjskich raportach pochodzą z generalnie wiarygodnych źródeł, które jednak udostępniane były jedynie w okresach spadku koniunktury. Chociaż w statystykach pojawia się niewiele nieścisłości, to prawdopodobne jest, że dane były znacząco zaniżane. Nie wyklucza to jednak dużego stopnia wiarygodności raportów w odzwierciedlaniu struktury lokalnego handlu i najważniejszych tendencji w nim występujących.

 

The article concerns the reliability of nineteenth-century British consular reports as a source for the study of international trade in Zanzibar. The author confronts the statistical data contained therein with reports from France and the United States, as well as with the correspondence of US and German trade companies operating in Zanzibar. The author concludes that the data contained in the reports derives from essentially reliable sources, access to which, however, was only possible in the years of economic downturn. Although few inconsistencies can be found in the statistics, it is likely that they include significant underestimations. However, this does not preclude a significant degree of credibility in terms of the structure and general trends of the trade.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Proces adaptacji rodziny do niepełnosprawności dziecka

Wstępne analizy przeprowadzonych badań wskazują, iż sytuacja psychospołeczna rodziny, w skład której wchodzi osoba z niepełnosprawnością, jest bardzo trudna i złożona. Odpowiedzi na ważne i ciekawe pytania, które w toku badań empirycznych postawiono rodzicom i osobom niepełnosprawnym, prezentują obraz rodziny poszukującej zrozumienia sytuacji, próbującej poradzić sobie z różnego rodzaju problemami, jak finanse czy aktywność zawodowa, dążącej do przystosowania się do nowej sytuacji i mocno zaangażowanej w opiekę nad osobą niepełnosprawną. Niestety, jak wskazują wyniki badań, aktywność opiekuńcza jest domeną jednej osoby w rodzinie, a jest nią matka.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Uprawianie hazardu przez seniorów a kontekst rodzinny

Artykuł stanowi prezentację części wyników badań aktywności hazardowej seniorów w Polsce. Badania z udziałem 80 respondentów w wieku 60+ przeprowadzone zostały metodą pogłębionego wywiadu jakościowego. W artykule przedstawione zostały wyniki dotyczące rodzinnego kontekstu uprawiania hazardu przez seniorów. Uwzględnione zostały następujące aspekty powiązania czynników rodzinnych z uprawianiem hazardu przez osoby starsze: rodzinne uwarunkowania inicjacji uprawiania hazardu przez seniorów, rodzinne czynniki motywujące do uprawiania hazardu, stosunek rodziny do uprawiania hazardu przez seniorów, konsekwencje grania dla życia rodzinnego. Osoby grające znały często hazard z domu rodzinnego, hazard uprawiany w wieku starszym stanowić może sposób na samotność bądź źródło nadziei na poprawę sytuacji finansowej i pomoc bliskim. Granie hazardowe w skrajnych przypadkach przyczynia się do rozpadu rodziny, częściej generuje konflikty z jej członkami. Bliscy wykazują różne postawy wobec grania – od tolerancji i bagatelizowania do ostrego sprzeciwu (w zależności od nasilenia grania przez seniora).

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rodzinne uwarunkowania postaw młodzieży wobec pornografii − komunikat z badań

Pornografia należy do zjawisk, które w literaturze przedmiotu nie zostały do tej pory jednoznacznie zdefiniowane. Lansowana we współczesnej rzeczywistości społeczno-kulturowej wieloznaczność zjawiska oraz jego normalizacja powoduje, iż można je interpretować i wartościować na wiele różnych sposobów. W dostępnych badaniach i analizach brakuje ujęcia, które pokazywałoby jak pornografia oddziałuje na rozwój i funkcjonowanie młodzieży w różnych środowiskach wychowawczych.
Prezentowany artykuł ma na celu przedstawienie wyników badań własnych, dotyczących rodzinnych uwarunkowań postaw młodzieży wobec pornografii. W zamyśle autorskim ma stanowić wstęp do dyskusji i pogłębionych badań w tym obszarze. Badania dotyczą grupy 137 uczniów, w celu zebrania danych empirycznych posłużono się autorskim kwestionariuszem ankiety. Na drodze analiz podjęto próbę odnalezienia odpowiedzi na pytanie czy wybrane zmienne środowiska rodzinnego (typ związku rodziców, styl kierowania wychowawczego w rodzinie, poczucie wsparcia emocjonalnego ze strony rodziców, uznawane przez rodziców wartości) różnicują postawy młodzieży wobec pornografii, w aspekcie poznawczym, emocjonalnym i behawioralnym.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Benefits for the Prussian army by the inhabitants of the Grand Duchy of Poznań between 1815–1844. State of research and research perspectives

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników wstępnych badań zagadnienia świadczeń na rzecz wojska w Wielkim Księstwie Poznańskim w latach 1815–1844. Temat ten jest nieobecny w polskiej historiografii, a w literaturze niemieckiej został poruszony jedynie w nieobiektywnych publikacjach wydanych przed 1945 r. Dlatego konieczna jest aktualizacja obecnego stanu wiedzy, zwłaszcza w celu zidentyfikowana grupy istotnych źródeł w archiwach polskich i niemieckich. W artykule przedstawiono stan badań w tym zakresie, omówiono kluczowe aspekty organizacyjne i strukturalne obecności wojsk pruskich w Wielkopolsce oraz nakreślono katalog głównych kategorii świadczeń na rzecz wojska w omawianym okresie. Postulaty badawcze sformułowane na tej podstawie stanowią przyczynek do planowanych badań nad kwestią wpływu świadczeń wojskowych na sytuację materialną mieszkańców prowincji.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Autodeklaracja religijności i związki tej zmiennej ze wskazaniami używania środków psychoaktywnych: dane z badań (n=2273)

Badania empiryczne potwierdzają stały wzrost wskazań zażywania środków odurzających. Jednym z czynników sprzyjających narkotykowym inicjacjom jest odrzucenie norm moralnych związanych z wyznawaną religią. W artykule przedstawiono zależności ustalone między wskazywaną przez młodzież religijnością a stanowiskami wobec środków psychoaktywnych i ich używaniem. Dane zgromadzono w badaniach kwestionariuszowych przeprowadzonych na losowo dobranej próbie uczniów szkół ponadgimnazjalnych województwa podkarpackiego (n=2273). Wyniki badań sugerują, że obserwowany wśród młodzieży proces sekularyzacji i relatywizacji, zwłaszcza w sferze moralności, może osłabić krytycyzm wobec środków psychoaktywnych, zarówno tych dozwolonych, jak i objętych sankcjami prawnymi. Ustalono ponadto związki między wskazywanym zaangażowaniem religijnym i długością czasu spędzanego w Internecie, posiadaniem w gronie znajomych osób zażywających narkotyki, wychowywaniem przez jednego bądź obojga rodziców oraz częstotliwością rozmów respondentów z rodzicami. Zależności między tymi zmiennymi są istotne pod względem statystycznym, można zatem wnioskować, że wyróżnione zmienne mają wpływ na zróżnicowane wskazania religijności, a w konsekwencji na liberalizację stanowisk młodzieży wobec narkotyków.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Workers and urban reform in the Kingdom of Poland 1905–1915

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób kwestia robotnicza wpłynęła na kształt debaty o przyszłym samorządzie miejskim w Królestwie Polskim w trakcie i po rewolucji 1905 roku. Przy założeniu, że wydarzenia lat 1905–1907 stanowiły „rewolucję miejską”, zanalizowano prasę i publikacje fachowe z tego okresu. Szczegółowo omówiono wpływ kwestii robotniczej na wizje miejskiej nowoczesności oraz koncepcje „municypalnego socjalizmu” i „narodowego kapitalizmu”, które wyłoniły się w ramach toczonych wówczas debat i zdominowały oblicze polityki miejskiej w II Rzeczypospolitej.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Broń dyplomatyczna pierwszej rangi”? Powstanie polsko-francuskiego Banku Śląskiego SA po I wojnie światowej

W artykule przedstawiono proces powstawania Banku Śląskiego SA w Katowicach po I wojnie światowej. Głównym celem jest analiza negocjacji prowadzonych przez Artura Benisa, a następnie Wacława Olszewicza z francuskimi dyplomatami i bankierami w latach 1920–1922. Autor wskazuje, że wbrew wcześniejszym interpretacjom Polacy byli istotnym podmiotem wpływającym na kierunek i rezultaty negocjacji związanych z przyszłością gospodarczą Górnego Śląska. Niepowodzenie koncepcji utworzenia polsko-francuskiego banku na terytorium przyznanym Polsce tłumaczy niezdecydowaniem Francuzów i zmianą sytuacji gospodarczej w trakcie trwania negocjacji.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Aktywność fizyczna kobiet i mężczyzn w czasie wolnym od pracy

Wprowadzenie. Analiza literatury ukazuje zróżnicowane, a niekiedy sprzeczne dane dotyczące aktywności fizycznej kobiet i mężczyzn.
Cel. Celem pracy jest porównanie wybranych aspektów aktywności ruchowej kobiet i mężczyzn.
Przedmiot i metody. Przebadano 100 mężczyzn i 100 kobiet dobierając osoby badane „metodą doboru parami” pod względem czterech zmiennych: miejsca zamieszkania, wykształcenia, stanu cywilnego oraz wieku. Posłużono się zbudowanym kwestionariuszem ankiety.
Wyniki. Mężczyźni i kobiety w zakresie pewnych aspektów aktywności ruchowej (zwłaszcza jej form) różnią się, natomiast w odniesieniu do motywów i przeszkód wykazano niewielkie różnice.
Wnioski. Kobiety istotnie częściej jako aktywność ruchową preferują spacery, natomiast mężczyźni bieganie, pływanie, korzystanie z siłowni oraz z sal gimnastycznych do gier zespołowych. Kobiety w dni robocze posiadają znacząco mniej czasu wolnego niż mężczyźni. Jedynym czynnikiem inspirującym do aktywności ruchowej, różnicującym obydwie grupy, jest istotnie częściej występujący u kobiet motyw „dla urody”. Obydwie grupy nie różnią się ze względu na przeszkody utrudniające im podejmowanie aktywności fizycznej, chociaż kobiety częściej stwierdzają brak czasu.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Koty w społeczeństwie II Rzeczypospolitej

Artykuł przedstawia stosunek społeczeństwa II Rzeczypospolitej do kotów, a szerzej – do zwierząt, przede wszystkim zaś próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy podczas międzywojennego dwudziestolecia nastąpiła w tej kwestii zauważalna zmiana. Ukazuje warunki, w jakich żyły domowe koty, okrucieństwo, jakiego dopuszczano się wobec tych zwierząt, sposoby ich wykorzystywania (np. w przemyśle futrzarskim). Pozwala też odpowiedzieć na pytanie, dlaczego wiele osób obawiało się kotów i uznawało je za zwierzęta groźne.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Żydzi w krakowskim samorządzie. O książce Hanny Kozińskiej-Witt Politycy czy klakierzy? Żydzi w krakowskiej radzie miejskiej w XIX wieku, Kraków 2019

Niniejszy artykuł zawiera refleksje na temat książki Hanny Kozińskiej-Witt pt. Politycy czy klakierzy? Żydzi w krakowskiej radzie miejskiej w XIX wieku (Kraków 2019). Autorka za cel postawiła sobie weryfikację tezy, że aktywność żydowskich radnych była nieadekwatna do ich liczby. Posłużyła się teorią aren Dietlind Hüchtker. Książka składa się z wprowadzenia, czterech rozdziałów i ekskursu. W warstwie informacyjnej należy ją uznać za wartościową. W zestawieniu z wcześniejszymi publikacjami na temat udziału Żydów w krakowskiej radzie miejskiej porusza szerszą gamę problemów i przynosi wiele nowych ustaleń. Gorzej wypada warstwa konstrukcyjna i ogólnie warsztatowa.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne