rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Modelowanie usuwania związków organicznych ze ścieków przez filtry włókninowe

Celem badań było zweryfikowanie możliwości modelowania (z zastosowaniem modelu ASM-1) usuwania związków organicznych, wyrażonych jako chemiczne zapotrzebowanie na tlen (ChZTCr), przez filtry włókninowe, ze szczególnym uwzględnieniem ich grubości. Przyjęto założenie, że procesy biochemiczne zachodzące na filtrach podczas przepływu ścieków podczyszczonych wcześniej w osadniku gnilnym, można modelować jako szereg reaktorów przepływowych z idealnym wymieszaniem. Modelowano skuteczność usuwania ChZTCr dla trzech grubości włókniny filtracyjnej: 1,8; 3,6 i 7,2 mm. Założono, że za pomocą powyższego modelu, będzie można zidentyfikować czynniki warunkujące obserwowaną wcześniej w ramach badań empirycznych [SPYCHAŁA, ŁUCYK 2015] zależność wpływu grubości warstwy filtracyjnej na efektywność usuwania substratu organicznego. Obliczenia modelowe wykazały, że potraktowanie warstwy filtracyjnej jako szeregu reaktorów z idealnym wymieszaniem zadowalająco odzwierciedla skuteczność usuwania zanieczyszczeń organicznych przez filtry o grubości warstwy filtracyjnej 7,2 mm dzięki stosunkowo długiemu czasowi retencji. Modelowanie nie dało zadowalających wyników w przypadku filtrów o mniejszej grubości warstwy filtracyjnej, czego główną przyczyną były krótkie średnie czasy przetrzymania ścieków.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kwantyfikacja azotu wiązanego symbiotycznie przez rośliny motylkowate

W pracy przedstawiono możliwość szacowania ilości azotu wiązanego symbiotycznie przez rośliny motylkowate (w obecnej systematyce - bobowate) za pomocą wskaźników wyznaczonych wg metody opracowanej przez HØGH-JENSENA i in. (2004). Podano wartości wskaźników wnoszenia azotu wiązanego symbiotycznie przez różne gatunki roślin motylkowatych występujących w monokulturze i w mieszankach z trawami. Wynoszą one od 31 do 86 kg N·t-¹ s.m. runi w odniesieniu do motylkowatych drobnonasiennych i od 35 do 38 kg N·t-¹ s.m. runi lub od 36 do 54 kg N·t-¹ s.m. nasion w odniesieniu do roślin strączkowych. Stwierdzono, że wyznaczone zgodnie z wymienioną metodą wskaźniki wnoszenia azotu związanego z atmosfery przez rośliny motylkowate mogą być wykorzystywane do sporządzania bilansów tego składnika w gospodarstwach rolnych, a także w celach edukacyjnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zwiększenie trwałości życicowych runi pastwiskowych

Na podstawie siedmioletnich badań określono potencjał życicy trwałej (Lolium perenne L.) w składzie runi pastwiskowej. Zbadano reakcję życicy na czynnik fitocenotyczny - towarzyszące jej gatunki: kupkówkę pospolitą (Dactylis glomerata L.), kostrzewę łąkową (Festuca pratensis Huds.), wiechlinę łąkową (Poa pratensis L. s. str.) i tymotkę łąkową (Phleum pratense L.). Dzięki ukierunkowanemu komponowaniu mieszanek traw uzyskano możliwość zwiększenia produkcyjnej długowieczności runi życicowych. Utworzono mieszanki perspektywiczne - dwuskładnikową (życica trwała + kupkówka pospolita) i trójskładnikową (dwuskładnikowa uzupełniona o wiechlinę łąkową). W składzie tych mieszanek udział zasianych gatunków traw w 7. roku użytkowania stanowił odpowiednio 80 i 87%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sorpcja fosforu przez mursze i utwory torfowe w rejonie doliny Biebrzy

Badano pojemność adsorpcyjną i energię adsorpcji murszów oraz utworów torfowych względem fosforu w profilu gleby torfowo-murszowej na tle właściwości fizykochemicznych gleb odwodnionego torfowiska niskiego w dolinie Biebrzy. Oceniono wpływ rodzaju utworu zalegającego w profilu gleby oraz jego właściwości sorpcyjne w aspekcie możliwości przenikania związków fosforu do wody gruntowej. Gleby tego obszaru cechują się budową warstwową, z czego wynika zmienność właściwości sorpcyjnych zalegających w nich utworów torfowych różnego pochodzenia i stopnia humifikacji (rozkładu - R) oraz przeobrażenia masy organicznej wierzchnich warstw murszu (stopnia zmurszenia - Z). Wykazano zależność obliczonych z równania izotermy adsorpcji Langmuira wartości maksymalnej adsorpcji fosforu (b) i energii adsorpcji (k) od rodzaju i stopnia humifikacji torfu zalegającego w profilu gleby oraz stopnia przeobrażenia masy murszu. Zależność ta nie zawsze jest prostą funkcją liniową. Mursze o podobnej do torfów maksymalnej pojemności sorpcyjnej wiążą fosfor z mniejszą siłą niż torfy. Jak można przypuszczać, skutkiem odmiennej pojemności sorpcyjnej i siły wiązania fosforu oraz zależności od wymienionych cech utworów będzie zróżnicowanie migracji jego związków nieorganicznych i organicznych w profilu gleby i przenikanie do wody gruntowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Biocenotyczne i technologiczne podstawy selekcji wysoko wydajnych fitocenoz nasiennych rutwicy wschodniej o wieloletnim użytkowaniu

Stwierdzono zależność kształtowania plonowania nasion rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.) od składu fitocenozy, czasu użytkowania runi i warunków hydrotermicznych w okresie wegetacji. Określono dynamikę regulacji procesu samoodnawiania populacji w zależności od zróżnicowania początkowego zagęszczenia roślin rutwicy. Udowodniono wysoki poziom produktywności nasiennych plantacji w ciągu 9 lat ich użytkowania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawy selekcji i technologii uprawy wyki kosmatej (Vicia villosa Roth.) na ziarno w warunkach Rosji Centralnej

W pracy przedstawiono wyniki selekcji odmian wyki kosmatej (Vicia villosa Roth.) pod kątem zimotrwałości. Przedstawiono również zasady wykonywania zabiegów agrotechnicznych, wynikających z biologicznej specyfiki rozwoju rośliny, wraz z tworzeniem wyko-trawiastych mieszanek. Mieszanki te charakteryzują się optymalnym stosunkiem komponentów dzięki ograniczeniu norm siewu i stabilnym plonowaniem, osiąganym przez prowadzenie zbioru w okresie uzyskiwania maksymalnej dojrzałości biologicznej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stopień wykorzystania masy nadziemnej runi w zbiorowisku z Deschampsia caespitosa (L.) P. Beauv. przez pasące się koniki polskie

W pracy przedstawiono część wyników badań pastwiskowych, prowadzonych od 2005 r. na Łąkach Skoszewskich. Dotyczy ona obserwacji i pomiarów wypasu koników polskich na zbiorowisku zdominowanym przez śmiałka darniowego (Deschampsia caespitosa (L.) P. Beauv.). Na podstawie stopnia wykształcenia, kępy śmiałka podzielono na niskie i wysokie. Wiosną, latem i jesienią dokonywano, metodą transektów, oceny plonowania, wysokości, gęstości i stopnia przygryzania kęp oraz runi występującej między nimi. Za pomocą herbometru każdorazowo wykonywano 100 pomiarów wysokości roślin. Na tej podstawie wyliczono równanie regresji, pozwalające na określenie plonu masy nadziemnej runi w każdym punkcie pomiarowym. Niskie rośliny śmiałka były zawsze słabiej przygryzane przez pasące się konie. W zależności od terminu badań, stopień defoliacji kęp niskich utrzymywał się w przedziale 27-39%, a kęp wysokich 41-56%. Wyniki badań wskazują, że śmiałek darniowy, mimo że jest uważany za gatunek niepożądany na pastwiskach, w warunkach ekstensywnego wypasu koni, może być komponentem ich diety. Niemniej jednak, w takich przypadkach ważną rolę pokarmową odgrywają także pozostałe gatunki roślin występujące w runi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ szczelności osłon z folii rozciągliwych na jakość kiszonki w belach cylindrycznych

W pierwszej części artykułu dokonano przeglądu wyników badań nad wpływem przemieszczania bel cylindrycznych z zakiszaną paszą na szczelność ich osłony i jakość produktu końcowego. Przedstawiono również dwie metody oceny szczelności osłon z folii rozciągliwych – z zastosowaniem zestawu pomiarowego firmy Ekolag AB Claes Jonsson oraz poprzez pomiar koncentracji gazów. W drugiej części dokonano analizy czynników decydujących o uszkodzeniach osłony bel i ich wpływu na jakość produktu końcowego. Z przeglądu literatury wynika, że na szczelność owinięcia bel negatywnie wpływa: liczba wykonywanych manipulacji, termin ich przeprowadzenia, długość okresu przechowywania bel oraz liczba warstw folii. Najmniej szczelne były osłony na belach intensywnie przemieszczanych po 5 i 10 dniach od momentu ich owinięcia oraz długo przechowywanych. Bardziej narażone na utratę szczelności osłony były również bele owinięte 2 warstwami folii lub folią cieńszą od standardowej. Wykazano również, że bele przechowywane w warunkach produkcyjnych są często narażone na uszkodzenia ich osłony, zwykle powodowane przez ptaki, gryzonie i zwierzęta domowe, a stosowane sposoby ich ochrony nie zawsze są skuteczne. Kiszonki pochodzące z bel z uszkodzoną osłoną są niskiej jakości, a ich powierzchnia w znacznym stopniu jest pokryta pleśniami. Skuteczną metodą ograniczającą uszkodzenia bel z kiszonką przez gryzonie opracowaną w Japonii polegała na zastosowaniu nowego sposobu ich składowania, w którym bele nie były zgrupowane. Uszkodzenie folii na belach przechowywanych w ten sposób było wielokrotnie mniejsze niż na belach przechowywanych w sposób tradycyjny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczanie odchodami gleby i wody gruntowej na drodze dopędowej do pastwiska

Badania prowadzono w latach 1999-2005 na nowo wytyczonej gruntowej drodze dopędowej z obory na pastwisko, zlokalizowanej w IMUZ - ZD Falenty. Badano dynamikę zanieczyszczenia profilów gleby i wody gruntowej na różnych odcinkach drogi od obory: 0-100, 200-300 i 300-400 m. W okresie sześciu lat w kolejnych sezonach wegetacyjnych codziennie przepędzano 100 krów na pastwisko i z powrotem. Corocznie badano zawartość niektórych składników nawozowych w glebie w warstwach 0-30 oraz 0-100 cm, określając pH, zawartość azotu azotanowego i amonowego oraz fosforu. Dwukrotnie, tj. w latach 1999 oraz 2005, oznaczono zawartość makroskładników oraz manganu i cynku w wyciągu 0,5 mol·dm-³ HCl. Monitorowano także zanieczyszczenie wody, pobierając jej próby z zainstalowanych trzech studzienek (piezometrów) kontrolnych, reprezentujących każdy odcinek drogi. W wodzie gruntowej oznaczano stężenie następujących składników: N-NO<sub>3</sub> , N-NH<sub>4</sub> , P, Cl, Na, K, Mg, Ca. Stwierdzono brak wyraźnej różnicy w zawartości obu form azotu na poszczególnych odcinkach drogi. Drugi oraz trzeci odcinek drogi odznaczały się znacznie większą zawartością fosforu w począt-kowym okresie oraz po upływie sześciu lat badań. Odnotowano zwiększenie zawartości potasu, fosforu, magnezu oraz manganu w glebie, co jednak nie świadczy o postępującym procesie jej zanieczyszczania. Największy przyrost zawartości badanych składników notowano na pierwszym odcinku drogi w kolejnych latach, co świadczy o największej dynamice jego zanieczyszczania. Najbardziej zwiększyło się stężenie badanych składników w wodzie z pierwszego odcinka. Pobierane próbki wody zawierały znaczną ilość oznaczanych składników i kwalifikowały się do III lub IV klasy czystości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian powierzchni i rozmieszczenia użytków zielonych w dolinie Bystrzycy Dusznickiej i propozycja transformacji jej użytkowania

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących zmian powierzchni i rozmieszczenia użytków zielonych w dolinie Bystrzycy Dusznickiej w ciągu 35 lat. Celem pracy była ocena wielkości i charakteru tych zmian. Omawiane wyniki zostały opracowane na podstawie materiałów pochodzących z trzech źródeł: mapy glebowo-rolniczej z lat 1965-1970, jako materiału wyjściowego, mapy transformacji użytkowania wykonanej w projekcie FAPA przez Zespół Sudecki Dolnośląskiego Ośrodka Badawczego IMUZ, jako materiału porównawczego, i własnych badań terenowych przeprowadzonych na 84 losowo wybranych powierzchniach użytków zielonych, przedstawiających aktualny stan użytkowania. Na podstawie analizy uzyskanych wyników stwierdzono, że zmiany nastąpiły na 42% badanych powierzchni i to w niepożądanym kierunku. Szczególnie niepokojące jest zwiększenie powierzchni gruntów ornych kosztem trwałego zadarnienia. Propozycje zmian przedstawione na mapie transformacji użytkowania są bardziej zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju doliny górskiej, ponieważ zakładają zwiększenie powierzchni użytków zielonych kosztem pól uprawnych oraz powierzchni lasów kosztem użytków rolnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dynamika i zróżnicowanie przestrzenne temperatury podczas wiosennego wypalania nieleśnych zbiorowisk roślinnych

Celem podjętych badań było określenie temperatury podczas wypalania nieleśnych zbiorowisk roślinnych. Czynnik ten jest najważniejszym wśród bezpośrednio oddziałujących na ekosystem. Przeprowadzono 65 kontrolowanych wypaleń w różnych zbiorowiskach nieleśnych, dokonując pomiaru temperatury w glebie i ponad nią. Odnotowywano także czynniki środowiskowe, mające wpływ na przebieg spalania. Najwyższa temperatura występowała nad płonącą biomasą, gdzie zanotowano maksymalnie 930°C (szuwar trzcinowy). Temperatura na powierzchni rzadko osiągała 300°C, a na głębokości 5 cm pod powierzchnią wzrastała w bardzo niewielkim stopniu. Stwierdzono jej duże zróżnicowanie przestrzenne. Głównym czynnikiem wpływającym na temperaturę i przebieg spalania była ilość materiału roślinnego, jego struktura i wilgotność. Duży wpływ na wysokość temperatury i szybkość przesuwania się ognia miała siła wiatru. Wyniki badań wskazują na bardzo niewielkie, bezpośrednie oddziaływanie zimowo-wiosennego wypalania roślinności na ekosystem. Znacznie większe znaczenie może mieć pośrednie oddziaływanie wypalania, a więc przyspieszenie mineralizacji i nagrzewania się gleby oraz usunięcie warstwy hamującej wzrost młodych pędów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie wyników produkcyjno-ekonomicznych polskiego i duńskiego gospodarstwa rodzinnego o różnym udziale użytków zielonych wyspecjalizowanego w produkcji mleka

W artykule porównano wyniki produkcyjno-ekonomiczne polskiego i duńskiego gospodarstwa rodzinnego. Przedstawiono organizację gospodarstw, a zatem ich zasoby czynników produkcji, organizację produkcji roślinnej i zwierzęcej, a także analizę wyników obejmującą uzyskane przychody, poniesione koszty oraz wyniki produkcji mleka (dochody). Udział trwałych użytków zielonych w powierzchni użytków rolnych, a także inne czynniki warunkujące efekty produkcji mleka, obrazują przyczyny różnic w kosztach i przychodach. Analiza wyników sprowadza się do określenia osiąganej efektywności produkcji mleka, w której gospodarstwa są wyspecjalizowane. Poziom uzyskanej efektywności określają wybrane wskaźniki, które zdaniem autora najlepiej odzwierciedlają uzyskane efekty w odniesieniu do poniesionych nakładów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie bioreaktora do badań modelowych kompostowania osadu ściekowego

Kompostowanie osadów ściekowych z innymi dodatkami organicznymi jest procesem złożonym. Celem lepszej oceny zachodzących przemian w opisywanych badaniach zastosowano bioreaktor, będący dwukomorowym urządzeniem z izolowanymi termicznie ścianami i umożliwiający pełną kontrolę różnych parametrów fizycznych i chemicznych w trakcie doświadczenia. W prezentowanych badaniach kompostowano osad ściekowy z dodatkiem słomy w warunkach zróżnicowanego dopływu powietrza do komór (5,0 i 2,5 dm³·min-¹). W kompostach analizowano dynamikę zmian temperatury, uwalniania azotu amonowego i liczebności bakterii rodzaju Salmonella. Stwierdzono między innymi, że w warunkach większego dostępu powietrza następował szybszy i gwałtowniejszy wzrost temperatury w kompoście. Towarzyszyła temu zwiększona zawartość azotu amonowego w wyciągu wodnym oraz zmiany liczebności tych bakterii.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Walory przyrodnicze i hydrologiczne małych zbiorników wodnych wybudowanych w Puszczy Białowieskiej

W ostatnich latach na terenie Puszczy Białowieskiej notuje się stałe obniżanie się zwierciadła wód gruntowych. Proces ten jest spowodowany m.in. pracami melioracyjnymi wykonanymi w latach 50. i 60. ubiegłego wieku. Regulacja cieków oraz budowa rowów melioracyjnych przyśpieszyły odpływ wody. Efektem zaburzenia warunków wodnych na tym obszarze jest przesuszenie mokradłowych siedlisk leśnych, a w rezultacie grądowienie olsów i łęgów. W celu poprawy warunków wodnych mokradłowych obszarów leśnych na terenie Puszczy Białowieskiej (poza obszarem parku narodowego), z inicjatywy PTOP (Północnopodlaskie Towarzystwo Ochrony Ptaków), wybudowano kilkadziesiąt małych zbiorników wodnych różnych typów. Zbiorniki w zlewniach zalesionych powstały poprzez przegrodzenie naturalnych cieków bądź rowów progiem-bystrotokiem, natomiast zbiorniki śródpolne wykopano. Oczekuje się, że powyższe działania wpłyną korzystnie na wydłużenie okresu stagnacji wód roztopowych, co zapobiegnie wysychaniu niektórych cieków w okresie lata. Umożliwią one również przywrócenie i powstanie nowych miejsc rozrodu płazów oraz utrzymanie bazy pokarmowej dla ptaków obszarów mokradłowych, m.in. bociana czarnego (Ciconia nigra L.). W pracy przedstawiono ocenę warunków ekologicznych i hydrologicznych zbiorników w zlewni Narewki. Przeprowadzono podstawowe pomiary jakości wody i stanu roślinności ekotopu oraz lustra wody wybranych zbiorników. W wielu przypadkach stwierdzono wkraczanie roślinności siedlisk mokradłowych oraz wypadanie gatunków grądowych i borowych. W okresie wiosennym zaobserwowano wykorzystanie stworzonych miejsc lęgowych przez płazy oraz obecność bociana czarnego (Ciconia nigra L.). W wyniku budowy małych zbiorników wodnych poprawiły się warunki do istnienia siedlisk olsowych i łęgowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wstępne rozpoznanie emisji N<sub>2</sub>O w wybranych siedliskach łąkowych w różnych regionach Polski

W pracy przedstawiono wyniki badań emisji N<sub>2</sub>O z użytkowanych łąkowo gleb pobagiennych, które przeprowadzono w latach 2008-2010 w rejonie Szczecina, w dolinach Noteci i Biebrzy oraz zlewni Niecieczy w Kotlinie Szczercowskiej. Stwierdzono, że średnia emisja N<sub>2</sub>O z gleb torfowo-murszowych w Polsce kształtuje się na poziomie 20 kg·ha-¹. Wykazano, że w warunkach utrzymywania się długotrwałego podtopienia dochodzi do wielokrotnego zwiększenia emisji N<sub>2</sub>O z gleb torfowo- murszowych. Stwierdzono także, że emisja N<sub>2</sub>O z gleb torfowo-murszowych była ok. 3-krotnie większa niż z gleb murszowatych oraz, że stosowanie nawożenia mineralnego i organicznego powoduje zwiększenie wielkości emisji N<sub>2</sub>O z gleb pobagiennych. Emisja N<sub>2</sub>O z gleby nawożonej była od 36 do 46% większa niż z gleby nienawożonej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena kolmatacji dna zbiornika retencyjnego w Szałem

W pracy badano przebieg procesu kolmatacji dna zbiornika retencyjnego w Szałem. Na podstawie wieloletnich pomiarów wielkości odpływu drenarskiego określono dynamikę procesu, a prędkość zmniejszania się współczynnika filtracji warstw wodonośnych, zalegających pod dnem zbiornika, opisano funkcją eksponencjalną z parametrami wyznaczonymi z wykorzystaniem danych pomiarowych przepływu wód infiltrujących przez korpus i podłoże zapory ziemnej zbiornika w Kobylej Górze, jako analoga zbiornika w Szałem. Przeprowadzono symulację przepływów przez zaporę w Szałem, od początku piętrzenia wody, z uwzględnieniem zmniejszającej się w czasie eksploatacji zbiornika przepuszczalności dna czaszy. Obliczenia przeprowadzono z wykorzystaniem dwuwymiarowego modelu przepływu w pionowym przekroju przez warstwę wodonośną. Wykazano, że w pierwszym okresie po piętrzeniu, przez ok. 5 miesięcy, powierzchnia swobodnego zwierciadła wody gruntowej podnosiła się, przepływy przez warstwę wodonośną wzrastały, a następnie przez ok. 15 lat procesu kolmatacji dna, przepływy przez warstwę sukcesywnie malały, powierzchnia swobodna obniżała się i po tym okresie ustabilizowała się na poziomie obserwowanym obecnie. Zbadano również, poprzez obliczenia symulacyjne, jak w trakcie eksploatacji zbiornika w Szałem zmieniały się wielkości dopływu do drenażu i rowu opaskowego odwadniającego zaporę. Stwierdzono, że zakolmatowanie dna zbiornika ogranicza wielkość przesiąków i ma pozytywny wpływ na stateczność budowli.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka