rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Otwartość uczniów w relacjach z rodzicami i nauczycielami

Cel: Celem podjętych badań uczyniono określenie postrzegania przez uczniów poziomu otwartości w relacjach nawiązywanych w środowisku rodzinnym i szkolnym.
Metody: Badania przeprowadzono wśród uczniów liceów ogólnokształcących na podstawie Skali Postaw Rodzicielskich w opracowaniu M. Plopy (wersja dla młodzieży) oraz kwestionariusza do diagnozowania otwartości uwzględniającego wymiary wyodrębnione przez D. W. Johnsona.
Wyniki: Uzyskane wyniki wskazują, w jakim zakresie uczniowie przejawiają otwartość w kontaktach interpersonalnych w środowisku rodzinnym i szkolnym. Uczniowie dostrzegali znaczenie otwartości w porozumiewaniu się. Podkreślali, że sprzyja ona rozwojowi relacji oraz potrafili określić jej pożyteczność. Znaczna część uczniów nie radziła sobie z wiązaniem przekazywanych komunikatów z doświadczeniami z przeszłości. Badani w większości błędnie stwierdzal że należy być zawsze otwartym, a nie stosownie do sytuacji, w których uczestniczą.
Wnioski: Wśród licealistów, którzy spostrzegali przeciętne nasilenie pozytywnych postaw matek i ojców, zróżnicowany jest poziom otwartości w relacjach z rodzicami i nauczycielami. Adekwatna otwartość w komunikacji pozwala na zachowanie równoważności podmiotów interakcji w wielowymiarowych relacjach rodzice – dzieci i nauczyciele – uczniowie. Zapewnia partnerstwo w dialogu, warunkujące prawidłowe porozumiewanie się w procesie wychowania.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Przygotowanie nauczycieli do nauczania przedmiotu WDŻ

Cel: Ustalenie, w jakim stopniu nauczyciele WDŻ są właściwie przygotowani do nauczania przedmiotu.
Metody: Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem sondażu diagnostycznego w grupie 40 pedagogów, którzy na poziomie szkoły podstawowej realizują treści z tego przedmiotu. Zastosowano trzy narzędzia badawcze: kwestionariusz ankiety własnego autorstwa, Kwestionariusz Komunikacji w Rodzinie M. Kaźmierczak oraz Kwestionariusz Stylu Przywiązania M. Plopy.
Rezultaty: Na podstawie uzyskanych wyników badania własnego można sformułować tezę, że nauczyciele WDŻ w doborze treści omawianych podczas lekcji kierują się przede wszystkim indywidualnymi potrzebami młodzieży, dostosowując tematy zajęć do jej bieżących problemów. Poza tym realizują oni zagadnienia wchodzące w zakres podstawy programowej. Większość z nich podkreśliła, że potrafi podtrzymywać dobre
relacje z młodzieżą, wykazuje otwartość względem uczniów i zachowuje elastyczność w doborze nowych treści. Jedna trzecia z nich zauważa swoje braki metodyczne i merytoryczne, zwłaszcza w zakresie wiedzy psychologicznej i medycznej. Dostrzegają oni również problem zbyt małej liczby godzin przeznaczonych na WDŻ, co uniemożliwia poruszenie wielu ciekawych tematów. Trzy piąte badanych w sposób właściwy komunikuje się z małżonkiem i może być autorytetem w tej roli dla młodzieży. Typowy unikowy styl przywiązaniowy charakterystyczny jest dla niespełna jednej piątej badanych.
Wnioski: Nauczyciele WDŻ, wśród których dominują kobiety, w większości zostali zmotywowani zewnętrznie do podjęcia szkolenia w zakresie tego przedmiotu. Dostrzegają oni zarówno swoje zasoby, jak i deficyty w przygotowaniu do nauczania WDŻ. W pracy z uczniami zauważają potrzebę stosowania niekonwencjonalnych metod służących rozwijaniu umiejętności przydatnych w życiu rodzinnym i społecznym. Osobiste problemy w komunikacji ze swoim partnerem życiowym mają specyficzny wpływ na wiarygodność nauczyciela WDŻ.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Wsparcie społeczne a samoocena młodzieży z rodzin niepełnych

Cel: Celem podjętych badań jest określenie charakteru zależności między wsparciem społecznym a samooceną młodzieży wychowywanej przez samotnych rodziców w porównaniu z młodzieżą wychowywaną w rodzinach pełnych.
Metoda: Realizując cel badań, wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, obejmującego dwie techniki badawcze – Kwestionariusz Wsparcia Społecznego J. S. Norbeck oraz Skalę Samooceny SES M. Rosenberga w polskiej adaptacji I. Dzwonkowskiej, K. Lachowicz-Tabaczek i M. Łaguny.
Rezultaty: Rezultaty przeprowadzonych badań ukazały zróżnicowanie między młodzieżą wychowywaną przez samotnych rodziców i młodzieżą wychowywaną przez obydwoje rodziców w zakresie natężenia wsparcia społecznego i samooceny. Okazało się, że wsparcie otrzymywane przez młodzież z rodzin niepełnych jest znacząco niższe w porównaniu z percypowanym przez młodzież z rodzin pełnych. Ponadto uzyskane wyniki wyraźnie pokazują, że młodzież z rodzin niepełnych znacznie niżej ocenia siebie niż młodzież z rodzin pełnych.
Wnioski: Trudne sytuacje życiowe, do których zalicza się brak jednego z rodziców, mogą prowadzić do obniżenia poziomu samooceny młodego człowieka. Dlatego istotnego znaczenia nabiera sieć wsparcia. Dla młodzieży z rodzin niepełnych tworzą ją osoby z najbliższego otoczenia, które poprzez stwarzanie warunków sprzyjających przezwyciężaniu stresorów oraz zaspokajanie potrzeby bezpieczeństwa dbają o budowanie pozytywnego obrazu własnej osoby u młodego człowieka.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, historia
Rekursja jako wspólna podstawa procesów umysłowych, komunikacyjnych i językowych

Od kilkunastu lat na łamach zagranicznych czasopism toczy się debata wokół rekursywności ludzkich procesów umysłowych. Jej inicjator i główny propagator terminu „rekursja” (recursion) to Noam Chomsky. Ogranicza on jej występowanie do płaszczyzny ludzkiego języka i przypisuje cechę rekursywności (recursive property) składni tzw. języka umysłu. Wywołało to mocny sprzeciw badaczy upatrujących przejawów rekursji także na innych płaszczyznach ludzkiego funkcjonowania, jak komunikacja, teoria umysłu, składnia dopełnieniowa czy pragmatyka. Tekst przedstawia argumenty przemawiające za możliwością rozpatrywania rekursji jako mechanizmu wspólnego wszystkim wspomnianym płaszczyznom, pod warunkiem przyjęcia rozwojowej perspektywy, uwzględniającej dynamikę i sekwencyjność zachodzących w nich procesów i zmian.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kwestionariusz Zaangażowania w Diałania Znaczące (KZDZ) B. Goldberg, E. S. Brintnell i J. Goldberga. Adaptacja Polska

Badania miały na celu określenie właściwości psychometrycznych polskiej wersji Engagement in Meaningful Activities Scale (EMAS) B. Goldberg, E. S. Brintnell, J. Goldberga, która służy do pomiaru zaangażowania w działania znaczące, rozumiane jako aktywności, które służą celowi istotnemu z perspektywy osobistej lub kulturowej. Przedstawiono definicję kluczowych pojęć, dotychczasowe badania związane z kwestionariuszem oraz wstępne wyniki polskie. Osobami badanymi byli: pracownicy instytucji kultury, stowarzyszeń zajmujących się pomocą innym ludziom, korporacji oraz nauczyciele szkół specjalnych i gimnazjów; łącznie 237 osób. Wyniki wskazują na wysoką rzetelność narzędzia (α = 0,88), na związki między zaangażowaniem w działania znaczące a zmiennymi takimi, jak znaczenie pracy (r = 0,65) i satysfakcja z pracy (r = 0,65) oraz na różnice w zaangażowaniu w działania znaczące u osób wykonujących odmienne zawody.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kompetencje w zakresie diagnozy psychologicznej nie są niezależne od kompetencji w dziedzinach szczegółowych praktyki psychologicznej

Komentarz do artykułu M. Filipiak i współpracowników podkreśla fakt, że diagnoza psychologiczna w szerszym sensie jest nieodłączną częścią zawodu psychologa niezależnie od tego, czy posługuje się on testami psychologicznymi, czy też nie. Co więcej, kompetencje w zakresie diagnozy psychologicznej nie są rzeczą niezależną od kompetencji w szczegółowych dziedzinach praktyki psychologicznej. Z tego właśnie powodu kształcenie ogólne w zakresie diagnozy psychologicznej nie jest wystarczające do nabycia kompetencji diagnostycznych; może jednak stanowić solidną podstawę dla poprawy jakości diagnozowania w dziedzinach szczegółowych psychologii.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
O systemie kształcenia ustawicznego psychologów diagnostów w Polsce – podsumowanie dyskusji

Artykuł stanowi podsumowanie dyskusji dotyczącej ustawicznego kształcenia w obszarze diagnozy psychologicznej, do której zaproszeniem był tekst Filipiak i współautorów, opublikowany na łamach Roczników Psychologicznych (18(2015), nr 2, s. 157-169). W artykule omawiane są kwestie dotyczące definiowania diagnozy jako usługi vs kompetencji, umiejscowienia formalnych regulacji w zakresie kształcenia na poziomie polskim vs europejskim, treści nauczania oraz organizacji kształcenia w szerszym kontekście roli zawodowej psychologa, a także problem kształcenia w diagnostyce nie tylko psychologów. Autorzy, opisując własne stanowisko wobec omawianych wątków, formułują postulaty dotyczące: (1) systemowych rozwiązań w zakresie kształcenia ustawicznego w obszarze diagnozy psychologicznej, (2) potrzeby rozwijania badań weryfikujących użyteczność określonych form nauczania kompetencji diagnostycznych oraz (3) konieczności promowania kultury współpracy między psychologami praktykami a akademikami.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Problemy funkcjonowania psychospołecznego i profesjonalnego wsparcia dzieci z rodzin wewnętrznie przesiedlonych na Ukrainie

Cel: W pracy ukazano dylematy dotyczące dzieci pochodzących z rodzin imigrantów domowych na Ukrainie, których głównym problemem jest aspekt psychospołecznego funkcjonowania w środowisku.
Metoda: Analiza dokumentów.
Rezultaty: Opisano kierunki działań mające na celu stymulowanie rozwoju dziecka poprzez udzielanie pomocy psychologicznej w placówkach edukacyjnych lub ośrodkach usług socjalnych dla rodziny, dzieci i młodzieży, a także ukazano kierunki wsparcia wychowywania dziecka w środowisku rodzinnym. Przedstawiono niedociągnięcia i zalety tych przedsięwzięć, zarówno na szczeblu państwowym, jak i lokalnym.
Wnioski: Postulowano o stworzenie programu przedstawiającego rozwiązania głównych problemów dzieci przesiedleńców oraz utworzenie jednolitej instytucji, która będzie zajmować się wyłącznie kwestiami migrantów dziecięcych i świadczeniem usług socjalnych w celu rozwiązania problemów związanych z socjalizacją i edukacją dzieci. Zadanie to winno być priorytetowym celem polityki państwa ukraińskiego.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Czy możliwe jest doskonalenie w diagnostyce psychologicznej bez określonego kontekstu praktyki psychologicznej?

Polemika z autorami tekstu o potrzebie systemowego rozwiązania kwestii ustawicznego kształcenia w obszarze diagnozy koncentruje się na problemach związanych z doskonaleniem w określonym obszarze praktyki psychologicznej. Autorzy sformułowali szereg pytań, na które nie sposób odpowiedzieć w krótkim tekście polemicznym. Skoncentrowano się więc na elementach niezbędnych w każdym szkoleniu oraz na kilku uwagach dotyczących procesu certyfikacji kompetencji diagnostycznych.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Perspektywa pomocy i wsparcia w sytuacji porwań/uprowadzeń rodzicielskich ze szczególnym uwzględnieniem procedury mediacji

W artykule poruszono kwestię porwań i uprowadzeń rodzicielskich jako zjawisk będących coraz częściej elementem współczesnej rzeczywistości i następstwem zachodzących w niej zmian. Dokonano rozróżnienia definicyjnego między porwaniem i uprowadzeniem rodzicielskim, a także wskazano wielorakie uwarunkowania wskazanego problemu. Skoncentrowano się na fakcie, że wspomniane zjawisko może być identyfikowane zarówno z kryzysem rodzicielstwa, jak i niedostatkiem dojrzałości czy świadomości pedagogicznej rodziców. Rodzi to pytania o możliwość zaradzenia ryzyku porwań/uprowadzeń na większą skalę.
Cel: Celem artykułu jest przedstawienie porwań/uprowadzeń jako elementu kryzysu i wskazanie możliwych dróg udzielenia wsparcia.
Metody: P rzeanalizowano dostępne w procedurze p olskiego i m iędzynarodowego prawa narzędzia pomocy, skoncentrowano się w głównej mierze na analizie teoretycznej potrzeb w zakresie poszerzenia wsparcia dla rodzin z opisywanym problemem. Fragmenty wypowiedzi rodziców, którzy znaleźli się w przedstawionej sytuacji, mają stanowić egzemplifikację opisywanego problemu.
Rezultaty: Wskazano formy zarówno poradnictwa dla poszczególnych członków rodziny, jak i podejmowania w procedurze pomocowej zabiegów zmierzających do poprawienia komunikacji i usprawnienia opieki nad dzieckiem w sytuacji samotnego rodzicielstwa. Szczególną uwagę poświęcono mediacji w sytuacji uprowadzenia/porwania rodzicielskiego jako optymalnej formie pracy pomocowej poprawiającej komunikację i mającej duży potencjał profilaktyczny w zapobieganiu porwaniom/uprowadzeniom na przyszłość.
Wnioski: Wnioski odwołują się do propozycji usprawnienia procedur pomocowych i zaradczych w opisywanym problemie.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Działania na rzecz rodziny Konferencji Amerykańskich Biskupów Katolickich na początku XXI wieku

Model tradycyjnej, nuklearnej rodziny w amerykańskim społeczeństwie odszedł w zapomnienie, co potwierdzają dane statystyczne zestawiające liczbę zawieranych małżeństw z liczbą przeprowadzanych rozwodów na przestrzeni ostatnich kilku dekad.
Cel: Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie działań Konferencji Amerykańskich Biskupów Katolickich na rzecz promocji instytucji małżeństwa i rodziny.
Metoda: W ramach prac nad tekstem wykorzystano metodę analityczno-syntetyczną, która pozwoliła przedstawić szereg inicjatyw podejmowanych na rzecz rodziny z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć techniki.
Wnioski: W obliczu trudności amerykański Kościół podejmuje inicjatywy skierowane do osób nie tylko wierzących, lecz także do poszukujących oraz niewierzących. Zrozumiały język, różnorodne kanały komunikacji, ciekawa forma przedstawiania treści – wszystko to ma na celu „wypromować” życie małżeńsko-rodzinne wśród członków amerykańskiego społeczeństwa.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, historia
Kształcenie utawiczne jako dzielenie się odpowiedzialnością

Komentując z punktu widzenia psychologii transportu artykuł poświęcony kształceniu ustawicznemu psychologów diagnostów zaproponowano, aby różne formy kształcenia podyplomowego były oceniane pod kątem zakładanych i weryfikowanych efektów kształcenia, zaś opieranie ich założeń na EBA powinno wyrabiać nawyk wiązania praktyki z wiedzą naukową. Poważny problem stanowi brak elementarnych kompetencji psychologicznych u wielu osób, i najlepszym wyjściem w ich przypadku wydaje się staż i praca pod superwizją. System kształcenia powinien uwzględniać fakt, że przekazywanie zasad, umiejętności i procedur jest przejęciem części odpowiedzialności za działania uczestników w późniejszej praktyce diagnostycznej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Organizacja ustawicznego rozwoju zawodowego

Niniejszy komentarz wyraża pogląd w pełni zgodny z zawartą w artykule dyskusyjnym tezą o potrzebie ustawicznego rozwoju zawodowego (CPD). Autor odnotowuje potencjalną rozbieżność pomiędzy komentowanym artykułem a regulacjami dotyczącymi Europejskiego Certyfikatu Psychologa (EuroPsy) oraz porusza kilka innych kwestii.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kompetencja w diagnozowaniu, czyli o konieczności ustawicznego kształcenia

Szybki postęp wiedzy dotyczącej procesu postępowania diagnostycznego wymusza konieczność permanentnego kształcenia (się) diagnostów. Powinno ono dotyczyć wszystkich etapów procesu diagnostycznego i zawierać trening umiejętności alternatywnego myślenia zwłaszcza w zakresie stawiania hipotez i teoretycznej interpretacji wyników; ważna jest też dyskusja przypadków i ocena wartości klinicznego doświadczenia. Jest to możliwe w ramach otwartej dyskusji akademików reprezentujących aktualną wiedzę i doświadczonych praktyków posiadających wiedzę proceduralną i umiejętności dotyczące prowadzenia badań diagnostycznych oraz ich interpretacji.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Myślmy o diagnozie (i diagnostach) szerzej

Komentując tekst M. Filipiak i współautorów, postulujemy zwłaszcza szersze, niż zostało to uczynione, zdefiniowanie grupy diagnostów. Nie kontestując w pełni słusznego postulatu całożyciowego kształcenia w obszarze diagnozy, zastanawiamy się, jak organizować takie kształcenie, aby mogli być nim objęci nie tylko absolwenci studiów psychologicznych, lecz także inni specjaliści zajmujący się w swojej codziennej pracy diagnozą – między innymi pedagodzy, socjologowie, psychiatrzy oraz terapeuci.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Osamotnienie i sieroctwo we współczesnych rodzinach

Cel. W niniejszym opracowaniu skoncentrowano się na redefi nicji pojęcia sieroctwo, z odniesieniem do odczuwanego przez dziecko osamotnienia.
Metody. W badaniu wykorzystano analizę literatury przedmiotu, poszerzoną o opinie rodziców biologicznych i zastępczych oraz własne obserwacje podopiecznych w placówkach opieki całkowitej i częściowej.
Rezultaty. Redefi nicja pojęcia sieroctwa oraz wskazanie odczuwanych stanów osamotnienia przez dzieci z różnych współczesnych rodzin.
Wnioski. Sieroctwo jest pojęciem wskazującym na trwałe lub czasowe odseparowanie dziecka od rodziny pochodzenia, czyli to sieroctwo biologiczne lub społeczne. Współczesne analizy wskazują jednak, że sieroctwo stało się zjawiskiem wielowymiarowym i jest obecne także w standardowych rodzinach. Ze wszystkimi stanami sieroctwa związane jest osamotnienie, czyli subiektywne odczuwanie przez dziecko braku miłości, bezpieczeństwa i wsparcia. Skoro sieroctwo i osamotnienie dzieci mogą się pojawić w każdej rodzinie, należy ukierunkować działania na wsparcie i pomoc tym, którzy jej najbardziej potrzebują.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
O systemie kształcenia ustawicznego psychologów diagnostów w Polsce

Artykuł jest zaproszeniem do dyskusji dotyczącej stworzenia w Polsce systemu ustawicznego kształcenia w diagnozie psychologicznej. Postulat takiego kształcenia zawarty jest w szeregu dokumentów regulujących praktykę diagnostyczną, w tym w zasadach otrzymywania Europejskiego Dyplomu Psychologa (EuroPsy). W Polsce natomiast brakuje odpowiedniego spójnego i powszechnego systemu kształcenia i weryfikowania kompetencji diagnostycznych, obecnie samo ukończenie studiów psychologicznych jest wystarczające, by móc korzystać ze wszystkich dostępnych narzędzi diagnostycznych. Badania nad kształceniem psychologów sugerują, że edukacja ustawiczna wraz z nabywaniem doświadczenia jest najlepszą drogą rozwoju kompetencji diagnostycznych psychologa. W tym kontekście w artykule zarysowanych jest szereg kwestii – oraz wyprowadzonych z nich pytań – dotyczących organizacji takiego systemu w Polsce.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Podstawowe cechy osobowości a kompetencje społeczne uczestników programu terapii substytucyjnej i ich rola w procesie zmian

Cel. Problematyka używania substancji psychoaktywnych ma sporą reprezentację w polskim dorobku naukowym, zwłaszcza w minionym 30-leciu. Wciąż jednak brak jest publikacji dotyczących tzw. grup specyficznych, które tworzą m.in. osoby problemowo używające jednej substancji – opioidów. W niniejszym artykule postanowiono przybliżyć zarys profilu osobowości osób uzależnionych od opioidów w aspekcie zależności między wybranymi cechami osobowości a kompetencjami społecznymi. Poznanie wskazanych czynników odgrywa znaczącą rolę nie tylko w procesie terapii i resocjalizacji: we wczesnej fazie diagnozy polega ona na planowaniu pozytywnej zmiany, w okresie późniejszym pozwala tak zaplanować proces zmiany, aby zapobiec nawrotowi choroby.
Metoda. W badaniu wykorzystano wystandaryzowane testy psychologiczne (EPQ-R i KKS) oraz krótką ankietę. Zastosowano nieprobabalistyczny dobór próby. Badaniu poddano 50 osób uzależnionych od opioidów, uczestniczących w programie terapii substytucyjnej.
Wyniki i wnioski. Badania wykazały, że osoby neurotyczne deklarują większe problemy w sytuacjach wymagających bliskości z drugą osobą. Badania dostarczają
wniosków dla praktyki terapeutycznej i resocjalizacyjnej. W programach tych warto uwzględniać te formy pracy, które umożliwiają beneficjentom ćwiczenie pewności siebie i otwartości, oraz niewerbalne sposoby wyrażania uczuć, uwzględniające twórczą ekspresję. Kompetencje społeczne w zakresie intymności i bliskości można wzmacniać poprzez różne formy terapii, w tym dramy, treningi umiejętności i warsztaty, angażując
dodatkowo rodziny uczestników terapii.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Wyniki wstępnej walidacji polskiej wersji Skali Tolerancji Niejednoznaczności Wielorakich Typów Bodźców

Opracowanie stanowi prezentację polskiej wersji the Multiple Stimulus Types Ambiguity Tolerance Scale (MSTAT-II), opracowanego przez D. L. McLaina, krótkiego, składającego się z 13 stwierdzeń, narzędzia pomiaru mieszczącej się w zakresie od awersji do przyciągania orientacji po-znawczej jednostki wobec bodźców złożonych, nieznanych i nierozwiązywalnych. Celem badania było określenie trafności i rzetelności skali. Wzięło w nim udział 303 studentów pierwszego roku studiów, będących w wieku od 17 do 24 lat, w tym 234 kobiety i 69 mężczyzn. Zdecydowano się na wybór takiej grupy do badań, ponieważ znaczenie tolerancji niejednoznaczności powinno być szczególnie duże w procesie adaptacji jednostki do wymagań sytuacji nowej i złożonej, jaką jest rozpoczęcie studiów. Konfirmacyjna analiza czynnikowa pozwoliła na potwierdzenie zakładanej jednoczynnikowej struktury modelu tolerancji niejednoznaczności. Stwierdzono ponadto umiarkowany pozytywny związek wyników tej skali z wynikami the Tolerance for Ambiguity Scale (TAS) Hermana i współpracowników, przeznaczonej do badania tolerancji niejednoznaczności, oraz pozytywny związek z ekstrawersją, otwartością na doświadczenie, sumiennością, afektem pozytywnym i satysfakcją z życia, a także negatywny związek z neurotycznością i afektem negatywnym. Wyniki analiz ukazują, iż polska wersja the Multiple Stimulus Types Ambiguity Tolerance Scale stanowi rzetelne (α Cronbacha = 0,85) narzędzie pomiaru tolerancji niejednoznaczności.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Polska adaptacja Kwestionariusza Dobrostanu (Psychological Well-Being Scales) Caroll Ryff

Skale Dobrostanu Psychologicznego (Psychological Well-Being Scales, PWBS) to kwestionariusz zaprojektowany przez Ryff do pomiaru sześciu wymiarów dobrostanu w ujęciu eudajmonistycznym: samoakceptacji, pozytywnych relacji z innymi ludźmi, autonomii, panowania nad otoczeniem, celu życiowego oraz osobistego rozwoju. Ten przetłumaczony na kilkadziesiąt języków kwestionariusz jest powszechnie stosowanym narzędziem do pomiaru dobrostanu. Artykuł prezentuje efekty pracy nad polską adaptacją kwestionariusza PWBS w dwóch wersjach: pełnej (84-itemowej) oraz skróconej (18-itemowej), w serii czterech badań w łącznej grupie 2035 osób w wieku od 13 do 78 lat. Otrzymane wyniki potwierdzają rzetelność pełnej wersji kwestionariusza PWBS oraz 6-czynnikową strukturę dobrostanu. Potwierdzona została również trafność kryterialna zastosowanego kwestionariusza, odzwierciedlona w korelacji z zastosowanymi narzędziami walidacyjnymi.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia