rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Szanse i zagrożenia inwestycji na wybranych segmentach rynku finansowego

Inwestycje finansowe są ważnym elementem finansów gospodarstw domowych. Dają szansę na zapewnienie im dobrobytu finansowego i poczucia bezpieczeństwa. Niosą jednak za sobą pewne zagrożenia. Inwestowanie to proces, podczas którego inwestor konstruuje portfel aktywów finansowych, odzwierciedlający określone cele inwestycyjne, np. maksymalizację zysku i/lub minimalizację ryzyka. Założeniem inwestycji jest zysk. Jednak nie zawsze inwestorom udaje się odnieść pożądany wynik często przez źle podejmowane decyzje inwestycyjne. Każdy z inwestorów ma świadomość, że im większa oczekiwana stopa zwrotu tym wyższe akceptowalne ryzyko inwestycyjne.  Celem artykułu jest pokazanie rentowności wybranych form inwestycji w instrumenty ryzykowne oraz przeprowadzenie analizy dochodowości inwestycji w te walory z uwzględnieniem poziomu ryzyka na wybranych segmentach rynku finansowego – kapitałowym, metali szlachetnych i na rynku forex.

Czasopismo: Finanse i Prawo Finansowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Środki pomocowe UE w finansowaniu gospodarstw rolnych – studium przypadku

Artykuł dotyczy znaczenia funduszy europejskich w finansowaniu gospodarstw rolnych w Polsce. W ciągu ostatnich lat, w wyniku transformacji systemowej oraz akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej sektor rolniczy w Polsce bardzo się zmienił. Aby zachować konkurencyjność, gospodarstwa muszą nieustannie dokonywać modernizacji parku maszynowego. Środki pomocowe Unii Europejskiej są obecnie jednym z podstawowych źródeł finansowania zakupu nowych maszyn. Sektor rolniczy w Unii Europejskiej traktowany jest priorytetowo. Każdego roku połowa budżetu Unii Europejskiej przeznaczana jest na finansowanie rolnictwa. Celem artykułu jest ocena wykorzystania środków pomocowych Unii Europejskiej w finansowaniu gospodarstw rolnych w Polsce.

Czasopismo: Finanse i Prawo Finansowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Prawa strony postępowania w sprawie przymusowej restrukturyzacji banku (resolution)

Artykuł stanowi analizę praw strony postępowania w sprawie przymusowej restrukturyzacji (resolution). Regulacja ta, ukształtowana w formie postępowania administracyjnego, służy usprawnieniu restrukturyzacji lub likwidacji podmiotów zagrożonych upadłością w taki sposób, by w miarę możliwości zmaksymalizować bilans aktywów zagrożonego podmiotu, ale i by w jak najmniejszy sposób zaangażować środki publiczne, a kosztami procedury obciążyć raczej akcjonariuszy i wierzycieli podmiotu. Mechanizm ten jest traktowany jako środek ostateczny, gdy wszelkie inne środki nie będą w stanie uchronić sektora przed ryzykiem kryzysu. W ramach polskiej regulacji znacząco ograniczone zostały prawa strony postępowania administracyjnego. Przepisy wyłączają stosowanie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, możliwość wniesienia odwołania od decyzji oraz ograniczają możliwość otrzymania odszkodowania za nieprawidłową decyzję, jak też skracają terminy do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Artykuł analizuje te restrykcje w kontekście celów resolution i zestawia je z możliwą niezgodnością przepisów z Konstytucją RP.

Czasopismo: Finanse i Prawo Finansowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Badanie świadomości studentów Uniwersytetu Łódzkiego w zakresie przestępstw karuzelowych w podatku od towarów i usług

Podatek od towarów i usług już od jego wprowadzenia, czyli 1993 roku stanowi istotne źródło dochodów budżetu państwa. Polska przygotowywała się do przystąpienia do Unii Europejskiej, dlatego musiała przebudować system podatkowy w kierunku dostosowania go do wymogów gospodarki rynkowej. W efekcie zmian, został zlikwidowany system poboru podatku od towarów i usług importowanych na terenie państwa, w którym dokonywane są rozliczenia podatku VAT, w zakresie wewnątrzwspólnotowego obrotu towarowego. Przyczyniło się to do powstania przestępczego mechanizmu – karuzeli podatkowej, polegającej na przepływie towarów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej w bardzo skomplikowany sposób. Finalnym etapem karuzeli podatkowej jest wyłudzanie zwrotu podatku oraz uchylanie się od jego płacenia. Celem artykułu jest zbadanie oceny świadomości studentów Uniwersytetu Łódzkiego o kierunkach ekonomicznych i prawniczych odnośnie przestępstw karuzelowych, które są przyczyną luki budżetowej oraz zagrożeniem dla uczciwych przedsiębiorców pozbawiając ich odliczeń podatku naliczonego. W artykule postawiona została następująca hipoteza badawcza, czy dotychczasowy program nauczania na kierunkach ekonomicznych i prawniczych Uniwersytetu Łódzkiego jest wystarczająco odpowiedni i należycie uświadamia studentów przed mechanizmem wykorzystywanym przez nieuczciwych przedsiębiorców. Przeprowadzone zostały badania wśród studentów Uniwersytetu Łódzkiego, studiujących kierunki ekonomiczne i prawnicze. W opracowaniu podjęto próbę, pozwalającą ocenić, czy dotychczasowy program nauczania Uniwersytetu Łódzkiego przekazuje odpowiednią wiedzę dotyczącą karuzel podatkowych. Studenci kierunków ekonomicznych i prawniczych powinni być przygotowani na tego typu sytuacje oraz uczuleni na dokładne weryfikowanie nowych kontrahentów. Znając mechanizm wyłudzania podatku od towarów i usług metodą karuzelową, w znacznym stopniu zmniejszy się zjawisko występujące w gospodarce, nie tylko polskiej, ale również europejskiej.

Czasopismo: Finanse i Prawo Finansowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Funkcjonowanie modelu sprzedażowego equity release w Polsce

Artykuł traktuje o funkcjonowaniu modelu sprzedażowego equity release w Polsce. Wskazane są w nim podstawowe różnice między odwróconym kredytem hipotecznym a świadczeniami dożywotnimi, scharakteryzowane są umowy, w ramach których zawierane są świadczenia dożywotnie, opisana jest sytuacja na rynku w latach 2010–2017, a także zidentyfikowane są podstawowe problemy wynikające z braku odrębnych regulacji prawnych.

Czasopismo: Finanse i Prawo Finansowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Lewis Namier a kwestia „linii Curzona” i kształtowania się polskiej granicy wschodniej po I wojnie światowej

Artykuł dotyczy postaci Lewisa Namiera, eksperta do spraw polskich w Foreign Office, i jego związków z projektem „linii Curzona” – polsko‑ukraińskiego rozgraniczenia w Galicji Wschodniej po I wojnie światowej. Pochodzący z Polski Namier, w czasie wojny i późniejszej konferencji pokojowej w Wersalu, konsekwentnie przeciwstawiał się roszczeniom polskim na wschodzie Europy, chcąc odciąć od niej całe terytorium Kresow Wschodnich. Jego koncepcje i działania wpisywały się w generalną linię polityki brytyjskiej w stosunku do Polski, aczkolwiek wydaje się, że nie był on szarą eminencją gabinetu Lloyda George’a w tej kwestii, będąc jedynie wygodnym dostarczycielem argumentów przeciwko roszczeniom polskim na wschodzie. Autor stara się również udowodnić, że ogromna rola, jaką przypisała Namierowi polska historiografia, jest przesadzona i to nie on był – jak się powszechnie uważa – faktycznym twórcą koncepcji „linii Curzona” i nie Namier umieścił ją w znanej nocie wysłanej ze Spa do bolszewików w lipcu 1920 r.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
„Futurystyczna geografia”. Rola geografów w kształtowaniu granic Europy Środkowo‑Wschodniej i Południowo‑Wschodniej w latach 1914‑1920

Autor analizuje polityczny wymiar działań geografów z Europy Środkowo‑Wschodniej w czasie I wojny światowej i bezpośrednio po jej zakończeniu. Naukowcy ci, czerpiący z dorobku niemieckich i francuskich nauk geograficznych i często wykształceni w zachodnioeuropejskich uniwersytetach, zaangażowali wysokiej klasy warsztat badawczy w legitymizację narodowych interesów. Paryskie negocjacje pokojowe stanowiły szczyt politycznych wpływów ich intelektualnych koncepcji, ale pośrednim dowodem skuteczności geografów w regionie stały się także nawiązania i zapożyczenia w międzywojennej propagandzie rewizjonistycznej Niemiec i Węgier.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Oskar Halecki – rzecznik krajów Europy Środkowej i Wschodniej w Komisji Międzynarodowej Współpracy Intelektualnej Ligi Narodów (1922‑1925)

Artykuł przedstawia i charakteryzuje działalność Oskara Haleckiego, profesora Uniwersytetu Warszawskiego, w Międzynarodowej Komisji Współpracy Intelektualnej Ligi Narodów na rzecz wsparcia życia intelektualnego w krajach Europy Środkowej i Wschodniej dotkniętych najdotkliwiej skutkami I wojny światowej. Ukazuje motywy i efekty aktywności profesora, wybitnego znawcy dziejów regionu środkowoeuropejskiego, w nawiązaniu i pogłębianiu współpracy intelektualnej krajów Europy Środkowej i Wschodniej z państwami zachodnimi. Zawiera charakterystykę koncepcji i metod działania Oskara Haleckiego służących temu celowi.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Ustalenie granicy Węgier z Chorwacją i Serbią po I wojnie światowej

Znaczący udział dywizji serbskich w zwycięskiej ofensywie Frontu Salonickiego zaowocował postanowieniami Konwencji Belgradzkiej z 13 listopada 1918 roku. Umożliwiły one Zgromadzeniu Narodowemu Słowian w Nowym Sadzie przyjęcie Oświadczenia o przyłączeniu Baranii, Bački i Banatu, czyli krain Vojvodiny do Królestwa Serbii. W grudniu 1918 r. do swojego państwa Chorwaci przyłączyli również Međimurje. Ostateczny szczegółowy przebieg granic węgiersko‑jugosłowiańskich został określony w traktacie podpisanym w Trianon 4 czerwca 1920 roku.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Zapis testamentowy Witolda Zglenickiego dla Kasy im. Józefa Mianowskiego

Niniejszy artykuł prezentuje kwestię realizacji zapisu testamentowego sporządzonego przez Witolda Zglenickiego dla Kasy im. Józefa Mianowskiego. Podniesiono przy tym sprawy związane z sytuacją międzynarodową ukształtowaną po I wojnie światowej i jej wpływem na eksploatację działek roponośnych zapisanych Kasie. W tekście zarysowano również życiorys polskiego inżyniera. W tym kontekście ukazano m.in. zasługi Zglenickiego w rozwoju przemysłu naftowego na Półwyspie Apszerońskim i jego nowatorskie podejście do zagadnienia wydobycia ropy naftowej spod dna morskiego.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Społeczeństwo niedoskonałe ale reformowalne. Myśl polityczna Milovana Đilasa po publikacji Nowej klasy w 1957 r.

Główną zaletą przemyśleń Dilasa po napisaniu Nowej klasy jest jasne i precyzyjne, trafne określenie związków między ideami, utopiami i rzeczywistością, a także wykazanie, dzięki analizie tych powiązań, że doskonała rzeczywistość społeczna nigdy nie powstanie. W tej właśnie perspektywie należy umieścić krytyczne studia i przemyślenia Dilasa dotyczące Związku Sowieckiego i – generalnie – świata komunistycznego, nieuchronnie zmierzającego do upadku czy – ściślej mówiąc – samozniszczenia. U schyłku życia, już po rozpadzie ZSRS i bloku sowieckiego, Đilas stwierdził, że „komunizm pokonał sam siebie”. Siły zewnętrzne, z Paktem Połnocnoatlantyckim na czele, miały w tym pewien udział, ale wtórny i jedynie drugorzędny, w rzeczywistości mało istotny.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Rosja w propagandzie polskich powstań narodowych 1768‑1864. Wybrane zagadnienia

Artykuł przedstawia aspekt propagandowy polskich powstań narodowych. Toczące się w latach 1768‑1772, 1794, 1830‑1831 i 1863‑1864 działania insurekcyjne skierowane były przeciwko Rosji. Poprzez analizę treści wybranych wystąpień powstańców odtworzono propagandowy wizerunek Rosji i Rosjan. Tekst jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zmieniało się widzenie Moskwy w optyce konfederatów barskich, powstańców kościuszkowskich, listopadowych i styczniowych, a jakie były elementy stałe. Obok przeważających w propagandzie kolejnych powstań wątków antyrosyjskich, znalazło się też kierowane pod adresem Rosjan wezwanie do pojednania.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Stosunki amerykańsko‑rosyjskie w okresie wojny secesyjnej (1861‑1865)

Lata 60. XIX w. cechuje wyjątkowa życzliwość i serdeczność w bilateralnych relacjach między Stanami Zjednoczonym – młodą republiką amerykańską – a wielowiekową carską Rosją. Fenomen ten, niewystępujący w takim natężeniu nigdy wcześniej ani później, zainspirował rosyjskich i amerykańskich badaczy oraz polityków do zorganizowania m.in. w Moskwie w 2011 r. wystawy nt. The Tsar and the President: Alexander II and Abraham Lincoln – Liberator and Emancipator. Poniższy artykuł analizuje (w oparciu o liczne materiały źródłowe z epoki) przyczyny tak niecodziennej wzajemnej amerykańsko‑rosyjskiej sympatii, przychylności, współpracy gospodarczej i wojskowej: wewnętrzne (wojna secesyjna w USA, powstanie styczniowe w Imperium Rosyjskim) oraz zewnętrzne (rywalizacja z Wielką Brytanią i Francją oraz polityczna kalkulacja w poszukiwaniu sojuszy przeciw rywalom i konkurentom) na tle walki wielkich mocarstw o podział wpływów na świecie uwarunkowanych geopolitycznie i historycznie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Z dziejów polskiej mniejszości w Bośni. Życie i działalność Wiktora i Artura Burdów

Artykuł przedstawia losy i działalność dwóch pokoleń rodziny Burdów, której przedstawiciele pochodzili ze Śląska Cieszyńskiego, a osiedlili się w Bośni, przyczyniając się do społeczno‑gospodarczego rozwoju tej prowincji, pod panowaniem Austro‑Węgier na przełomie XIX i XX wieku. Interesująca, lecz zupełnie dotąd nieznana jest zwłaszcza działalność Artura Burdy – Konsula Honorowego RP w Banja Luce, osoby bardzo zasłużonej dla opieki nad kilkunastotysięczną polską mniejszością mieszkającą do 1946 r. w Bośni. Za tę działalność Artur Burda w czasie II wojny światowej był prześladowany przez hitlerowców i ustaszy. W szkicu zaprezentowano także nowe ustalenia dotyczące liczebności i rozmieszczenia osadnictwa polskiego w Bośni, w oparciu o nigdy dotąd niewykorzystywane źródła archiwalne.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
„Białorusini” czy „Moskale”? Ludność miejscowa Białej Rusi w świetle raportów emisariuszy Straży Kresowej Okręgu Brzesko‑Grodzieńskiego

Z raportów Straży Kresowej z Okręgu Grodzieńskiego (Brzeskiego) wynika, iż bardzo nieliczni ideowi działacze narodowi białoruscy w swoich dążeniach odosobnieni byli od przeciętnych mieszkańców powiatów grodzieńskiego, wołkowyskiego, prużańskiego, kobryńskiego i słonimskiego. Działacze białoruscy, nie tylko w omawianych powiatach, usiłowali maksymalnie opóźnić zapowiedziany w Odezwie Wileńskiej plebiscyt.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Śmierć katolikosa Ambrożego i jej wpływ na losy Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej w opinii Zygmunta Mostowskiego

W artykule zaprezentowano raport Zygmunta Mostowskiego, polskiego konsula w Tyflisie, na temat sytuacji w Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej po śmierci katolikosa Ambrożego; przedstawiono najważniejsze wnioski, które wyciągnął polski dyplomata z wydarzeń związanych z konfliktem na łonie Cerkwi gruzińskiej, spowodowanych jej infiltracją przez radzieckie służby specjalne.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Kwestia reformy rolnej i powojennych granic Polski w audycjach rozgłośni im. T. Kościuszki

W latach 1941–1942 na terenie Związku Sowieckiego działała ogólna redakcja radiowa i 16 tajnych dla opinii międzynarodowej stacji językowych (narodowych), a wśród nich polskojęzyczna radiostacja im. Tadeusza Kościuszki. Rozpoczęła ona działalność w sierpniu 1941 r. i kontynuowała ją do 22 sierpnia 1944 r. Według radiostacji reforma rolna powinna polegać na rozparcelowaniu ziemi należącej do tzw. wielkiej własności i przekazaniu jej chłopom i robotnikom rolnym. W kwestii przyszłych granic Polski rozgłośnia prezentowała stanowisko swoich politycznych zwierzchników, według których wschodnie województwa Rzeczypospolitej powinny wejść w skład Ukraińskiej SRS, Białoruskiej SRS oraz Litewskiej SRS.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Rola Prawosławnego Autokefalicznego Apostolskiego Kościoła Gruzińskiego w konfliktach na Kaukazie Południowym

Artykuł ma za zadanie przybliżyć kwestie związane z obecnością chrześcijaństwa na terenach Gruzji oraz pokazać jak wielką rolę odgrywa Prawosławny Autokefaliczny Kościół Gruziński w dziejach narodu gruzińskiego. Tożsamość narodowa Gruzinów jest bowiem mocno związana z chrześcijaństwem i odrębnymi strukturami kościelnymi, co w istotny sposób wpływa na relacje ze społecznościami niegruzińskimi (Gruzja jest na Kaukazie Południowym krajem o największym odsetku mniejszości etnicznych), zamieszkującymi od pokoleń Gruzję i posługującymi się tamtejszym językiem, lecz traktowanymi jako „obce” ze względu na „niegruzińskie” wyznanie. Zapewnienie przez nowe władze (po odzyskaniu niepodległości przez Gruzję w 1991 r.) Prawosławnemu Autokefalicznemu Apostolskiemu Kościołowi Gruzińskiemu wyjątkowej roli w państwie poprzez stosowne ustawodawstwo przyczyniło się w dużym stopniu do wzrostu napięć społecznych i do zaognienia relacji z mniejszościami narodowymi i wyznaniowymi. Miało także swoje przełożenie na relacje Gruzji z najbliższymi sąsiadami. Te właśnie aspekty są szczegółowo omawiane przez autorkę w prezentowanym tekście. Autorka pokazuje, jak w wyniku specyficznych relacji, jakie wytworzyły się w Gruzji pomiędzy Kościołem a Państwem, religia poddana została instrumentalizacji i wykorzystana do osiągnięcia bieżących celów politycznych. Konkluzją jest stwierdzenie, że religia w Gruzji inspiruje podmioty nacjonalistyczne i wspiera nacjonalizm.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Polska polityka zagraniczna i rola wojska w geopolitycznych rozważaniach podpułkownika Tadeusza Zakrzewskiego

W styczniu 1943 r. podpułkownik Tadeusz Zakrzewski wysłał do premiera pismo z prywatnymi uwagami na temat polskiej polityki zagranicznej. Uważał, że do zapewnienia Polsce zwycięstwa w wojnie niezbędne jest, by rząd wykorzystał trzy główne atuty wobec rządów państw sprzymierzonych, europejskich sojuszników Niemiec i międzynarodowej opinii publicznej. Rolą wojska była walka zbrojna u boku sojuszników. Kraj miał stawiać czynny opór Niemcom i zwalczać kolaborację z nimi. Zadaniem propagandy było szerzenie wiedzy o polskim wkładzie w wojnę, a także prezentowanie wizji ładu pokojowego. Efektem polityki zagranicznej miała być trwała odbudowa Polski w przedwojennych granicach z równoczesnym poszerzeniem ich kosztem Niemiec oraz powołanie Związku Centralnej Europy.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Czechosłowacja w obliczu wrogiej postawy Niemiec i Włoch w 1938 r.

Sytuacja Czechosłowacji w 1938 r. była bardzo zła. Osamotniona, starała się za wszelką cenę nie dopuścić do utraty swej suwerenności. Niemcy i Włochy, coraz bardziej pewne, że nikt nie ujmie się za Pragą, nie kryły się z wrogością wobec niej. Pamiętniki Josepha Goebbelsa i Galeazzo Ciano pozwalają prześledzić opinie na temat przyszłości państwa czechosłowackiego.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Kontakty naukowe polskich i rosyjskich matematyków w dwudziestoleciu międzywojennym

Mimo nierzadko napiętych stosunków politycznych Polski i ZSRR, matematycy z obu krajów nie stronili od wzajemnych kontaktów. Polskie władze takich możliwości nie ograniczały, a radzieckie do połowy lat trzydziestych też nie czyniły tego w szerszym zakresie. Rosjanie pisywali do polskich czasopism, współpracowali z tutejszymi matematykami przy organizacji i prowadzeniu badań naukowych, gościli na polskich uczelniach jako wykładowcy i stypendyści, uczestniczyli w zjazdach tu organizowanych. Polskich matematyków również zapraszano z tych powodów na uczelnie ZSRR. Nierzadko nawzajem wspierano się także w kwestiach pozanaukowych.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Dmytro Doncow i Polska – dwa mity

Tekst stanowi próbę spojrzenia na stosunek najważniejszego ideologa ukraińskiego nacjonalizmu integralnego Dmytra Doncowa wobec Polski w oparciu o opracowanie źrodła reprezentatywnego dla tej problematyki. Doncow ostrzega ukraińską społeczność przed orientacją na Polskę wobec wzrostu wpływów rosyjskich nad Wisłą oraz słabnięciem tam ducha tzw. wojowniczego zachodu.The article is the edition of the source text „Is it West?” by Dmytro Dontsov, which was published in the Lviv „Vistnyk” in May 1934. The paper refers to the Ukrainian nationalist ideologist’s attitude to the nationalism towards Poland. However, on the one hand the article contradicts common opinions of the author Polophilia, but on the other, indicates that for the main enemy Dontsov considered Russia.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Polska, bolszewicy i „biała” Rosja - z wschodniej polityki Francji (1918-1921)

Po I wojnie światowej Polska, dążąc do ukształtowania swoich granic wschodnich, walczyła z Rosją. Francja z uwagi na tradycje sojusznicze z niepokojem obserwowała sytuację w Rosji po 1917 r. Ponieważ Francja była antybolszewicko nastawiona, istniała wprawdzie szansa na wsparcie polskich dążeń na wschodzie, ale cele francuskiej i polskiej polityki zagranicznej zbyt różniły się w sprawach rosyjskich. Francja zwalczała Rosję Sowiecką i wspierała „białych” generałów. U podstaw takiej polityki występowało dążenie do reaktywowania ważnego dla Francji aliansu na wschodzie.After World War I Poland was fighting against Russia, trying to determine its eastern borders, and France, with growing concern because of its traditional alliances, was observing the situation in Russia after 1917. There was a chance, because of anti‑Bolshevik attitude of France, that it would support Polish aspirations in the east, but there were too great differences between Polish and French aims in their Russian affairs. In the following years France was against the Soviet Russia and supported „White” generals. This was driven by France’s attempts to reactivate the most important eastern alliance.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji