rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Efektywność produkcji rolniczej w wybranych grupach gospodarstw z regionu Pomorze i Mazury

Celem badań była ocena efektywności produkcji grup gospodarstw wybranych typów rolniczych z regionu
Pomorze i Mazury w latach 2004-2008. Wykorzystano do tego dane gromadzone i udostępniane przez Polski FADN.
Do badania efektywności wykorzystano nieparametryczną metodę DEA, która bazuje na programowaniu liniowym
i na estymacji granicy efektywności. Metody tej używa się do pomiaru względnej efektywności badanych jednostek
w sytuacjach, gdy jednocześnie występuje wiele nakładów i efektów. Otrzymane wyniki porównano z wartościami
rzeczywistymi, wykorzystując analizę wskaźnika względnej wysokości kosztów i względnej opłacalności produkcji.
Metoda DEA najczęściej wskazuje na nieefektywne wykorzystanie nakładów pracy i ziemi. W niewielu przypadkach
metoda pokazuje brak efektywności wykorzystania nakładów kapitału. Analiza wartości wskaźników względnej
wysokości kosztów i wskaźników względnej opłacalności produkcji wskazała, że wyniki wygenerowane przez
metodę DEA charakteryzują się wyższą rentownością produkcji niż wartości rzeczywiste.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie dopłat bezpośrednich przez rolników w wybranych gminach powiatu siedleckiego

Płatności bezpośrednie stanowią ważny instrument pomocy wspierania rolnictwa w ramach pierwszego filaru
WPR. Celem opracowania było zaprezentowanie wykorzystania dopłat bezpośrednich przez rolników w wybranych
gminach powiatu siedleckiego. Badania ankietowe przeprowadzono w 90 losowo wybranych gospodarstwach w 2011 r.
Badanie wykazało, że dotacje przyczyniły się nieznacznie do poprawy kondycji finansowej gospodarstw. Żaden z
ankietowanych rolników nie stwierdził, że w wyniku otrzymania dopłat bezpośrednich kondycja finansowa w jego
gospodarstwie znacznie się poprawiła. Dopłaty były głównie przeznaczane na sfinansowanie bieżących wydatków i
zakup środków produkcji w gospodarstwach rolnych. Na inwestycje w gospodarstwo rolne zdecydowali się tylko rolnicy
posiadający gospodarstwa o powierzchni powyżej 10 ha. Ze względu na występujące duże rozdrobnienie agrarne,
dopłaty bezpośrednie nadal będą ważnym instrumentem wsparcia dochodów i bieżącej konsumpcji dla większości
gospodarstw rolniczych w Polsce.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rozwój przedsiębiorstw sektora międzynarodowego transportu drogowego na obszarach wiejskich w województwie zachodniopomorskim

Głównym celem podjętych badań było określenie skali rozpowszechnienia na obszarach wiejskich
województwa zachodniopomorskiego nierolniczej działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego
ładunków, jak również identyfikacja czynników wpływających na lokalizację tych przedsiębiorstw. Badania
dokonano przy wykorzystaniu metod dokumentacyjnych na podstawie opracowanych danych statystycznych.
Poddane analizie materiały badawcze pozwoliły na dokonanie oceny czynników, które warunkują rozwój
przedsiębiorstw transportowych. Na podstawie badań stwierdzono, że istotnym czynnikiem wpływającym
na lokalizację przedsiębiorstw transportowych jest bliskość granicy państwowej oraz infrastruktury drogowej.
Nie wykazano natomiast zależności pomiędzy stawką podatku od środków transportowych a liczbą i
wielkością przedsiębiorstw działających na obszarach wiejskich.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efekt ekonomiczny mechaniczno-chemicznej pielęgnacji ziemniaka

Celem badań była ocena wpływu sposobów pielęgnacji na plony bulw i efekty ekonomiczne uprawy ziemniaka. Badania przeprowadzono w latach 2008-2010, w doświadczeniu uprawiano średnio wczesną odmianę ziemniaka jadalnego Cekin, która jest znaną kreacją na terenie środkowo-wschodniej Polski. Zabiegi mechaniczno-chemiczne z użyciem herbicydów i ich mieszanin zwiększyły plon handlowy bulw średnio o 50,2% w porównaniu do obiektu kontrolnego. Nadwyżka bezpośrednia wynosiła od 1055,3 zł na obiekcie kontrolnym do 11137,0 zł na obiekcie, w którym zastosowano mieszaninę herbicydów Command 480 EC + Afalon Dyspersyjny 450 SC.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dochodowość przeciętnego gospodarstwa wybranych państw Unii Europejskiej w pierwszych latach po akcesji

Badaniami objęto gospodarstwa rolne wybranych krajów, które wraz z Polską w 2004 r. weszły do Unii Europejskiej. Na podstawie danych europejskiego systemu rachunkowości FADN dokonano oceny sytuacji dochodowej przeciętnego gospodarstwa w Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej w pierwszych latach po akcesji (2004-2007). W opracowaniu zastosowano metody analizy szeregów statystycznych, metody analizy pionowej i poziomej. Sytuacja ekonomiczna przeciętnego gospodarstwa mierzona wartością dodaną brutto, wartością dodaną netto i dochodem z gospodarstwa rolnego w badanych latach poprawiła się. W dochodzie z gospodarstwa rolnego obserwuje się coraz większy udział dopłat. Dopłaty w 2007 r. wielokrotnie przekraczały dochód z rolniczego gospodarstwa rolnego na Słowacji, stanowiły przeszło 100% dochodu w przeciętnym gospodarstwie czeskim, węgierskim i słoweńskim. Najniższy udział dopłat w dochodzie z gospodarstwa rolnego zaobserwowano w przeciętnym gospodarstwie polskim i cypryjskim.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Środowiskowe uwarunkowania konkurencyjności rolnictwa Warmii i Mazur

Przeprowadzono analizę uwarunkowań środowiskowych konkurencyjności rolnictwa w woj. warmińsko-mazurskim. Do analiz wykorzystano dane GUS (bank danych regionalnych) oraz dane ARiMR. Duże zróżnicowanie warunków przyrodniczych w odniesieniu do mniejszych jednostek terytorialnych wskazuje na potrzebę większego zróżnicowania ścieżek rozwoju rolnictwa dostosowanych do warunków i zasobów środowiskowych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Kierunki rozwoju gmin wiejskich województwa mazowieckiego w zależności od ich poziomu społeczno-gospodarczego

Celem badań było przedstawienie opinii władz samorządowych na temat kierunków rozwoju
gmin wiejskich województwa mazowieckiego w zależności od ich poziomu społeczno-gospodarczego.
Istotną rolę w stymulowaniu rozwoju danej jednostki terytorialnej odgrywają lokalne władze. Ich głównym
zadaniem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb lokalnych społeczności i inicjowanie działań, które będą
zmierzały właśnie w tym kierunku. W badaniach empirycznych posłużono się metodą taksonomicznego
wzorca rozwoju Hellwiga do oceny poziomu rozwoju lokalnego badanych gmin. Natomiast do pozyskania
opinii od przedstawicieli władz gminnych posłużono się metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem
techniki ankiety według standaryzowanego kwestionariusza.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiana wysokości czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej ZWRSP

Celem badań była ocena instrumentów prawych pozwalających na stałe lub okresowe obniżenie wysokości czynszu w przypadku dzierżawy nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP), jak również wskazanie okoliczności, które umożliwiają Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) podniesienie czynszu dzierżawnego. Czynsz stanowi konieczny element każdej umowy dzierżawy. Spłatę zobowiązania zapewnić powinny uzyskiwane przez dzierżawcę pożytki, jednak w związku z uzależnieniem działalności produkcyjnej w gospodarstwach rolnych od wielu czynników egzogenicznych, zarówno wolumen pożytków danego rodzaju, jak i ich wartość są w zasadzie niemożliwe do oszacowania ex antę. Konsekwencją są trudności w regulowaniu zobowiązań czynszowych. Pomimo szerokiego wachlarza instrumentów wsparcia dzierżawców, okazuje się, iż zastosowanie tych narzędzi jest ograniczone przez regulacje prawne lub uzależnione od uznaniowości ANR. Nowe zasady pozwalające na podwyższenie wysokości zobowiązania powodują, iż dzierżawa państwowych gruntów rolnych stanowi coraz mniej korzystną, z punktu widzenia użytkownika, formę pozyskiwania gruntów do produkcji rolnej.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Kierunki rozdysponowania płatności bezpośrednich w wybranych gospodarstwach rolnych województwa lubelskiego

Dopłaty bezpośrednie to najczęściej transferowany środek finansowego wsparcia polskiego rolnictwa,
który w odróżnieniu od pozostałych programów pomocowych nie podlega weryfikacji wykorzystania.
Omówiono kierunki rozdysponowania dopłat bezpośrednich na przykładzie wyników badań przeprowadzonych
w gospodarstwach rolnych województwa lubelskiego – jednego z najbardziej reprezentatywnych
regionów rolniczych Polski. Analiza uzyskanego materiału badawczego pozwoliła na określenie trzech
głównych kierunków przeznaczania otrzymywanych płatności. Wyróżniono aktywa obrotowe i inwestycyjne
(związane z produkcją) oraz pozostałe środki (nieprodukcyjne). Niezależnie od wysokości otrzymywanej
pomocy, wielkości gospodarstwa i wieku osoby zarządzającej gospodarstwem, głównym kierunkiem rozdysponowania
dopłat obszarowych były środki obrotowe. Niewielkie zainteresowanie odnotowano w przypadku
środków pozaprodukcyjnych. Natomiast w żadnym z ankietowanych gospodarstw nie stwierdzono zakupu
majątku trwałego z dopłat obszarowych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Obszary Natura 2000 - szansa czy bariera dla rozwoju lokalnego

Celem badań była identyfikacja postaw i opinii przedstawicieli samorządów lokalnych wobec
trudności i ograniczeń rozwoju gospodarczego gmin posiadających obszary Natura 2000. Badania ankietowe
przeprowadzono w 2013 r. wśród władz samorządowych gmin powiatu janowskiego w województwie lubelskim,
w których obszary Natura 2000 zajmują ponad 35% powierzchni Obejmowanie cennych przyrodniczo
obszarów ochroną prawną w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej „Natura 2000”, zabezpiecza z jednej strony
ochronę europejskiego dziedzictwa przyrodniczego, z drugiej jednak, z racji rygorystycznego reżimu ochronnego,
może blokować rozwój gospodarczy tych terenów. Tymczasem ponad połowa gmin w Polsce to gminy, w
których obszary Natura 2000 zajmują ponad 20% powierzchni, są to gminy najsłabsze pod względem rozwoju
społeczno-gospodarczego. Powstaje zatem pytanie, czy obszary Natura 2000 rzeczywiście pogarszają warunki
konkurencyjności lokalnej gospodarki i czy stanowią barierę rozwoju gmin objętych siecią „Natura 2000”.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Oddziaływanie typu gospodarstwa rolniczego na wielkość wsparcia środkami Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej

Celem badań była próba ukazania zakresu oddziaływania typu rolniczego gospodarstwa na wielkość
wsparcia gospodarstw rolnych środkami Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Szczegółowej analizie poddano
płatności bezpośrednie i płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Ich wielkość
rozpatrywano w relacji do dochodu z gospodarstwa rolniczego. Najszerszy zakres oddziaływania płatności bezpośrednich na dochody rolników zaznaczył się w przypadku gospodarstw nastawionych na chów zwierząt w systemie
wypasowym i gospodarstw o typie rolniczym mieszanym. Na te dwa typy gospodarstw przypadał także najsilniejszy
zakres oddziaływania ze strony płatności z tytułu ONW.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przeobrażenia aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców obszarów wiejskich Małopolski

Głównym celem badań było porównanie zjawisk ekonomiczno-społecznych na wsi małopolskiej w ujęciu
historycznym i współczesnym. Badania przeprowadzono dwuetapowo: pod kątem historycznym (przełom XIX i XX
wieku) oraz socjologicznym (współczesne badania odnoszące się do zagadnień wskazanych w okresie historycznym).
Badania socjologiczne poparte analizą historyczną mają być wskazaniem, w jakim kierunku zmierzają przeobrażenia
struktury społeczno-zawodowej regionu z perspektywy stulecia i jakie są tendencje zmian na terenach wiejskich
zarówno tych zachodzących współcześnie, jak i w przyszłości.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Promocja towarowa na rynku mięsa wieprzowego – doświadczenia, efekty, rekomendacje

Celem badań była charakterystyka i ocena amerykańskich doświadczeń w zakresie wykorzystania
promocji towarowej dla zwiększenia efektywności działań producentów i przetwórców mięsa wieprzowego
i konkurencyjności sektora. Przedstawiono także zalecenia dla sektora mięsa wieprzowego w Polsce. Konkurencyjność
sektora mięsa wieprzowego uwarunkowana jest m.in. wspólnymi działaniami promocyjnymi
producentów i przetwórców żywca wieprzowego o charakterze ogólnym i informacyjnym. Dla oceny i
poprawy sytuacji sektora mięsa wieprzowego w Polsce, przeżywającego obecnie kryzys strukturalny, ważne
jest poznanie doświadczeń innych krajów w tym zakresie. Doświadczenia programów promocji towarowej
na rynku amerykańskim potwierdziły ich efektywność ekonomiczną i zapewniły rozwój tego sektora oraz
stabilizację dochodów producentów.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wspomaganie instytucjonalne rozwoju turystyki wiejskiej

Omówiono rolę instytucji w rozwoju turystyki wiejskiej. Dla ukazania tych zagadnień przedstawiono rodzaje instytucji wspierających rozwój turystyki wiejskiej, ich zadania i funkcje oraz stosowane narzędzia wsparcia.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efektywność ekonomiczna gospodarstw ogrodniczych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Celem opracowania była analiza porównawcza produktywności gospodarstw ogrodniczych w
Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej o największej produkcji ogrodniczej, tj. Francji, Hiszpanii,
Holandii, Niemczech i Włoszech. Dokonano ogólnej charakterystyki gospodarstw ogrodniczych, przedstawiono
produktywność podstawowych czynników produkcji ogrodniczej oraz określono jej opłacalność.
Wykazano, że polskie gospodarstwa ogrodnicze cechuje kilka, a nawet kilkanaście razy niższy poziom
produktywności ziemi, kapitału i siły roboczej niż w innych krajach UE.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Determinanty kształtowania struktur agrarnych w państwach członkowskich Unii Europejskiej

W związku z funkcjonowaniem większości państw Europy w ramach Unii Europejskiej, coraz częściej
podejmuje się studia z zakresu procesów unifikacji wybranych zmiennych charakteryzujących kraje należące
do klubu konwergencji. Artykuł ma na celu poznanie, czy pomiędzy państwami członkowskimi UE następuje
ujednolicenie struktury agrarnej. Przyjmuje się przy tym, że determinantami tego zjawiska jest podobieństwo
zasobów pod względem ilościowym i jakościowym oraz struktury ziemi rolniczej. Założenie to poddano
ocenie w latach 2003-2010 przy wykorzystaniu analizy konwergencji grup państw należących do UE, które
wyróżniono w wyniku analizy skupień Warda. Przeprowadzone badania wskazują, że w Unii Europejskiej nie
występują procesy unifikacji struktur agrarnych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Regionalne aspekty jakości życia w obszarach wiejskich Unii Europejskiej

Celem badań była ocena jakości życia w ujęciu regionalnym. Badania dotyczyły jednostek obszarowych
na poziomie NUTS 2 w krajach UE. Analizy przeprowadzono przy wykorzystaniu syntetycznego
wskaźnika jakości życia. Dotyczyły one 273 regionów NUTS 2 oraz zidentyfikowanych w badaniach 32
regionów typowo wiejskich, w których 100% osób zamieszkuje obszary przeważająco wiejskie. Badania
wskazały na istotne regionalne zróżnicowanie jakości życia w UE, przy czym różnice te występują zarówno
w ujęciu krajów, regionów NUTS 2, jak i regionów typowo wiejskich UE.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przestrzenne zróżnicowanie wyników ekonomiczno-finansowych przemysłu spożywczego

Polski przemysł spożywczy jest w dobrej sytuacji ekonomiczno-fi nansowej. Wejście Polski do Unii
Europejskiej było korzystne dla tego działu przemysłu, a światowy kryzys gospodarczy ujawnił się z pewnym
opóźnieniem i tylko w niektórych obszarach tego działu przemysłu. Było to jednak zjawisko krótkotrwałe, gdyż już
w 2009 roku sytuacja się odwróciła.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Skutki wprowadzenia podatku dochodowego w rolnictwie polskim

Celem opracowania było przedstawienie wariantów opodatkowania dochodów z działalności
rolniczej w okresie po wejściu do Unii Europejskiej oraz wpływu jego wprowadzenia na dochód z działalności
rolniczej. Wykorzystano bazę FADN dla charakterystyki i ustalenia dochodów w tym kwoty do
opodatkowania. Skutki wprowadzenia różnych form opodatkowania wykazano w różnych klasach wielkości
gospodarstw oraz typów rolniczych. Najkorzystniejszą formą opodatkowania dla gospodarstw rolnych okazał
się ryczałt, a najmniej korzystny był podatek PIT i CIT. Zastąpienie podatku rolnego innym rodzajem
podatku wpłynęłoby na wzrost wpływów do budżetów samorządu terytorialnego lub budżetu centralnego.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dynamika cen wybranych środków do produkcji rolniczej w latach 2000-2012

Przeanalizowano dynamikę cen ciągników i maszyn rolniczych na tle wybranych środków do produkcji rolniczej w latach 2000-2012. Do realizacji celu badawczego wykorzystano krajową literaturę oraz statystykę masową. Badania wykazały, że na krajowym rynku w analizowanym okresie nastąpił znaczny wzrost cen maszyn i ciągników rolniczych oraz środków do produkcji rolniczej. Dynamika cen była zróżnicowana. Stwierdzono, że największy wzrost cen maszyn i ciągników rolniczych nastąpił w latach 2004-2005. Głównym powodem wzrostu było zwiększenie VAT z poziomu 0% do 22% wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Bilans słomy w Polsce w latach 2010-2014 oraz prognoza do 2030 roku

Celem opracowania jest analiza zróżnicowania bilansu słomy na poziomie kraju w latach 2010-
2014, a także według prognozy produkcji rolniczej w Polsce do roku 2030, opracowanej w IUNG-PIB.
Przedstawiono nadwyżki słomy, które mogą być zagospodarowane w sposób alternatywny. Wyniki wskazują,
że w skali kraju średnio za ostatnie 5 lat m.in. na cele energetyczne można było przeznaczyć około 12,1 mln
t słomy. Natomiast zgodnie z uwzględnioną prognozą, w 2020 roku można się spodziewać nadwyżek słomy
do zagospodarowania na cele alternatywne w ilości 13,1 mln t, a w roku 2030 nawet 14,3 mln t.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Asymetria podziału nadwyżki produktywności w rolnictwie w Polsce

Wzrost realnej produktywności gospodarstwa rolnego, osiągnięty np. dzięki innowacjom technicznym lub organizacyjnym, teoretycznie powinien mieć wyraz w wyższym dochodzie rolniczym. Taki wzrost dochodów, przynajmniej w krótkim okresie, ma charakter renty ekonomicznej, co znaczy, że jest nadwyżkowy względem optimum rynkowego. W sektorze rolnym w Polsce jednak korzyści ze wzrostu produktywności rolnictwa przejmują inne działy gospodarki bez względu na fazę cyklu koniunkturalnego. Świadczy to o długookresowej zawodności mechanizmu rynkowego. Asymetria podziału rent ekonomicznych powinna być więc przesłanką rozdziału środków pomocowych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jak też określenia proporcji wsparcia „proefektywnościowego” i „prorównościowego”.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Aspekty ekonomiczne uprawy pszenicy ozimej w gospodarstwach indywidualnych

Celem badań było przeprowadzenie oceny ekonomicznej uprawy pszenicy ozimej w latach
2012-2014. Dane pochodziły z indywidualnego gospodarstwa rolnego specjalizującego się w intensywnej
produkcji pszenicy ozimej. Plon nasion pszenicy w 2012 roku kształtował się na poziomie 8,5 t/ha, w 2013
roku wynosił 8,7 t/ha, a w 2014 roku 9,8 t/ha. Przychód w badanych okresach z 1 ha wynosił odpowiednio
4791,40 zł, 3564,25 zł i 409,40 zł, a duża zmienność w przychodzie była podyktowana ceną oraz plonem
uzyskanym w poszczególnych latach badań. Największy udział w strukturze poniesionych kosztów stanowiły
koszty nawozów (39,0% i 40,0%).

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Substytucja czynników produkcji jako źródło przewagi konkurencyjnej w gospodarstwach specjalistycznych

Celem opracowania była ocena substytucji czynników wytwórczych i jej wpływu na kształtowanie
się kosztów całkowitych produkcji w gospodarstwach towarowych specjalizujących się w produkcji
mleka. Metodą badawczą była funkcja produkcji typu Cobba-Douglasa. Zaprezentowano wysokość kosztu
techniki wytwórczej oraz wartość krańcowej stopy substytucji pracy ludzkiej kapitałem w zależności od
wielkości nakładów pracy. Wykazano, że substytucja czynników produkcji przyczynia się do obniżenia
kosztów produkcji w gospodarstwach specjalizujących się w produkcji mleka, dzięki czemu mogą one
uzyskać przewagę konkurencyjną.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ekonomiczne skutki zastosowania ciągników rolniczych o różnym poziomie niezawodności w gospodarstwach rolnych

Przedstawiono ekonomiczne skutki zastosowania ciągników rolniczych o różnym poziomie niezawodności i różnej mocy w gospodarstwach rolnych na podstawie jednostkowych kosztów eksploatacji ciągników rolniczych. Badania wykazały, że wartość jednostkowych kosztów jest zmienna, a główny wpływ ma na nie wykorzystanie roczne ciągnika, cena i zużycie paliwa. Koszt eksploatacji ciągników jest proporcjonalny do ich ceny i mocy. Ze wzrostem wykorzystania ciągnika w roku koszt się zmniejsza, ale stosunek kosztu pozostaje na podobnym poziomie.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo