rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena liczebności cyranki Spatula querquedula i płaskonosa S. clypeata w Ostoi Biebrzańskiej w roku 2018

Na obszarze Natura 2000 Ostoja Biebrzańska PLB200006 w dniach 1.–11.05.2018
przeprowadzono inwentaryzację cyranki Spatula querquedula i płaskonosa S. clypeata. Liczenia
wykonano na 41 powierzchniach próbnych o wielkości 1 km2 wylosowanych w dwóch warstwach
– siedliskach optymalnych (21 powierzchni) i suboptymalnych (20). Stwierdzono na nich łącznie
117 samców cyranki i 95 samców płaskonosa, z czego jako ekwiwalent pary lęgowej zaklasyfikowa-
no odpowiednio 107 i 77 samców. Liczebność cyranki w Ostoi Biebrzańskiej została oszacowana
na 760 samców (95% PU: 480–1040), a płaskonosa na 490 samców (95% PU: 220–760). Zmiany
struktury socjalnej od pierwszej dekady kwietnia do pierwszej dekady czerwca sugerują, że pierw-
sza dekada maja jest optymalnym terminem liczenia tych gatunków. W porównaniu do danych
z lat 1976–1980 liczebność cyranki spadła o około 60%, natomiast w przypadku płaskonosa nie za-
obserwowano trendu spadkowego. Rzeczywistą wielkość zmian liczebności trudno jednak ocenić,
ze względu na niepewność co do zastosowanych w przeszłości metod oceny wielkości populacji.
Spadek liczebności cyranki i stabilna liczebność płaskonosa są zgodne z ich ogólnoeuropejskimi
trendami liczebności. Za negatywny trend liczebności cyranki najprawdopodobniej odpowiadają
głównie czynniki oddziaływujące na afrykańskich zimowiskach, a w mniejszym stopniu zjawiska
zachodzące na lęgowiskach, takie jak: zmniejszanie się zasięgu wiosennych rozlewisk Biebrzy na
skutek ocieplania się klimatu i zaniechanie wypasu oraz koszenia na części nadrzecznych łąk

Czasopismo: Ornis Polonica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne
Wybiórczość siedliskowa orzechówki Nucifraga caryocatactes w okresie lęgowym na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Orzechówka Nucifraga caryocatactes jest gatunkiem borealnym o wyspowym rozmieszczeniu w Polsce, a dane na temat jej biologii i ekologii z tego obszaru są nieliczne. Celem niniejszych
badań było określenie wybiórczości siedliskowej orzechówki w okresie lęgowym w izolowanej populacji na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. W latach 2000–2004 stwierdzono występowanie
gatunku w 20 rewirach. Wszystkie rewiry/gniazda były zlokalizowane w lasach iglastych zdominowanych przez sosnę zwyczajną Pinus sylvestris, której udział w drzewostanie był nie mniejszy niż
90%. Ptaki gnieździły się w monokulturach sosnowych, których średni wiek wynosił 34 lata. Ubywanie preferowanych przez orzechówki drzewostanów w młodszych klasach wieku w wyniku ich
naturalnego starzenia się, może w przyszłości wpływać ograniczająco na populację orzechówki na
Jurze. Kontrole stanowisk lęgowych orzechówki przeprowadzone w latach 2014–2016 wykazały, że
tylko cztery spośród 20 stanowisk (20%) znanych z lat 2000–2004 pozostało nadal zajęte.

Czasopismo: Ornis Polonica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne
Występowanie dzięciołów Picidae w krajobrazie rolniczym wschodniej Zamojszczyzny

W 2017 roku oceniono liczebność i rozmieszczenie dzięciołów na powierzchni 339 km2
w krajobrazie rolniczym wschodniej Zamojszczyzny. Do wykrywania stanowisk ptaków w lasach
(15,6 km2 – zajmujących 5% powierzchni) i zadrzewieniach nieleśnych (10,4 km2 – zajmujących
3% powierzchni) wykorzystano metodę kartograficzną połączoną ze stymulacją głosową. Na te-
renie badań dominował dzięcioł duży Dendrocopos major stanowiący 72% (428 par) całkowitej
populacji dzięciołów. Większość terytoriów dzięcioła dużego (97,7%) odnotowano w lasach, gdzie
jego zagęszczenie wynosiło 19,3 p./100 ha lasów i 0,9 p./100 ha powierzchni badawczej. Wyłącz-
nie w lasach występował dzięcioł średni Dendrocoptes medius (55 par), dzięcioł czarny Dryocopus
martius (8 par) i dzięciołek Dryobates minor (14 par). Zagęszczenia tych gatunków wynosiły odpo-
wiednio 3,5, 0,5 i 0,9 p./100 ha lasów oraz 0,16, 0,02 i 0,04 p./100 ha powierzchni badawczej.
W przypadku dzięcioła białoszyjego Dendrocopos syriacus i krętogłowa Jynx torquilla stwierdzono
odpowiednio 92% (25 par) i 94% (18 par) terytoriów w zadrzewieniach nieleśnych. Gatunki te na
obszarze badań osiągały zagęszczenie odpowiednio 2,2 i 1,6 p./100 ha zadrzewień nieleśnych
oraz 0,07 i 0,05 p./100 ha powierzchni badawczej. Pomimo znacznego pofragmentowania i nie-
wielkiej powierzchni lasów, były one podstawowymi siedliskami dzięciołów, skupiającymi 89%
par. W krajobrazie rolniczym istotną rolę pełniły również zadrzewienia nieleśne (sady, parki, aleje
i grupy drzew, cmentarze, etc.), stanowiąc podstawowe siedlisko dla dzięcioła białoszyjego i krę-
togłowa.

Czasopismo: Ornis Polonica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne
Pojęcie, znaczenie i pomiar śladu węglowego (carbon footprint)

Celem opracowania było ukazanie problematyki śladu węglowego. Zostało wyjaśnione pojęcie
carbon footprint, jego geneza i zakres. Omówiono regulacje prawne, zalety i wady oraz metody
szacowania wskaźnika. Zaprezentowany został wybrany kalkulator emisji CO2 informujący o wpływie
na środowisko danego użytkownika w porównaniu do średnich kraju/świata.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Warszawska infrastruktura rowerowa w opinii jej użytkowników

W opracowaniu przedstawiono pojęcie i podział transportu miejskiego, którego transport rowerowy
jest częścią. Opisano również cechy publicznego transportu rowerowego. Przedstawiono
zmiany w ocenie warszawskiej infrastruktury rowerowej w latach 2018–2020, które zostały opracowane
na podstawie badań ankietowych. Wykonano także analizę pola sił Warszawskiego Roweru Publicznego,
wskazując elementy napędzające oraz hamujące rozwój Veturilo.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Łańcuch dostaw i klasyfikacja zapasów surowca drzewnego na przykładzie Nadleśnictwa Głęboki Bród

W artykule przedstawiono istotę funkcjonowania łańcucha dostaw i zarządzania zapasami
w sektorze leśno-drzewnym w Polsce. Badanym obiektem była celowo dobrana jednostka organizacyjna
lasów państwowych położona w rejonie puszczy Augustowskiej. Zdefiniowano metody sterowania
zapasami w łańcuchu dostaw oraz usystematyzowano sposoby składowania drewna. Następnie
przeprowadzono badania empiryczne w zakresie klasyfikacji zapasów w wybranym nadleśnictwie.
Dzięki klasyfikacji zapasów metodą ABC określono, który asortyment przynosi największe przychody
oraz wskazano sposoby usprawnienia działalności w obszarze zarządzania zapasami.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzenne zróżnicowanie rozwoju infrastruktury liniowej transportu drogowego w Polsce w latach 2004-2019

Głównym celem artykułu było określenie przestrzennego zróżnicowania rozwoju liniowej
infrastruktury transportu drogowego w Polsce w latach 2004–2019. W artykule wyjaśniono definicje,
cechy i klasyfikacje transportu i infrastruktury transportowej. W opracowaniu przedstawiono szczegółowe
metody badań infrastruktury transportowej oraz wskazano kryteria klasyfikacji dróg publicznych
w Polsce. Ponadto w pracy wskazano główne przyczyny zróżnicowania przestrzennego dróg. W pracy
zidentyfikowano ranking województw o najwyższym poziomie rozwoju liniowej infrastruktury transportu
drogowego według różnych wskaźników

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Funkcjonowanie zimnych łańcuchów dostaw oraz zagrożenia w nich występujące

Przedstawiono procesy zachodzące w zimnym łańcuchu dostaw, a także podstawowe definicje,
występujące ogniwa oraz możliwe rodzaje łańcuchów. Zaprezentowano łańcuch chłodniczy – celowość
jego istnienia, wyroby jakimi mogą się zajmować przedsiębiorstwa, segmenty zimnego łańcucha,
potencjalne rozwiązania chłodnicze oraz zagrożenia w działaniu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Organizacja przewozu towarów niebezpiecznych w opinii kierowców z Polski i Białorusi

Celem artykułu była ocena organizacji transportu towarów niebezpiecznych w Polsce i na
Białorusi. W ramach badań empirycznych przeprowadzono kwestionariusz ankiety w celu rozpoznania
opinii kierowców polskich i białoruskich na temat zagrożeń występujących w przewozie towarów
niebezpiecznych, naruszeń przepisów podczas transportu oraz możliwości poprawy bezpieczeństwa
tego transportu. Wyniki badań potwierdziły, że kierowcy transportujący towary niebezpieczne w Polsce
i na Białorusi nie zawsze stosują się do obowiązujących przepisów prawa, a ich pośpiech i nieuwaga są
najczęstszą przyczyną wypadków.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uwarunkowania efektywnego wykorzystania czasu pracy kierowcy w praktyce gospodarczej

Celem opracowania było rozpoznanie czynników efektywnego wykorzystania czasu
pracy kierowców w przedsiębiorstwach transportowych. W badaniach wykorzystano metodę studiów
przypadku w realizacji transportów międzynarodowych. Z analiz wynika, że na wyższą efektywność
wykorzystania czasu pracy kierowców wpływa m.in. terminowość załadunków i rozładunków, współpraca
firm załadunkowych i rozładunkowych z kierowcą, przekazywanie kierowcy rzetelnych informacji
we właściwym czasie oraz zaangażowanie kierowcy w wykonywaną pracę. Brak dbałości w zakresie
tych czynników przyczynia się do wzrostu kosztów i obniżenia efektywności procesów gospodarczych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Logistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie orzechów w diecie człowieka

Orzechy jadalne (arachidowy, brazylijski, laskowy, makadamia, migdały, ner-
kowca, pekan, piniowy, pistacji, włoski) należą do grupy produktów spożywczych, która po-
winna znaleźć się w zrównoważonej i prozdrowotnej diecie człowieka. Owoce te mają wiele
walorów prozdrowotnych dzięki swojej wartości odżywczej i zawartości związków biologicz-
nie aktywnych. Jednak ze względu na występujące w nich substancje antyżywieniowe orzechy
mogą mieć również działanie antyzdrowotne. Dlatego rodzaj spożywanych orzechów i ich
ilość powinna być dobierana indywidualnie w zależności od wieku, płci, stanu fizjologicznego,
aktywności fizycznej i stanu zdrowia. Ponadto nieprawidłowy sposób przechowywania orze-
chów nie tylko obniża ich wartość odżywczą, ale czasem stwarza nawet ryzyko rozwoju pleśni
i wytwarzania przez nią szkodliwych dla ustroju aflatoksyn. W profilaktyce i dietoterapii
chorób rekomenduje się osobom dorosłym dzienne spożycie orzechów w ilościach 30-50 g

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Możliwość wprowadzenia na rynek innowacyjnych produktów - dżemów z warzyw. Badania wstępne

Liczne zmiany i ulepszenia wprowadzane na rynku żywności powodują, że
producenci poszukują nowych, innowacyjnych produktów, chcąc przyciągnąć do siebie coraz
większą liczbę konsumentów. Z kolei klienci poszukują nowych produktów, które nie mają
w swoim składzie cukru, konserwantów czy sztucznych barwników. Wprowadzanie nowych
produktów, między innymi w przemyśle owocowo-warzywnym, wiąże się z dużym ryzy-
kiem. Fakt, że na rynku można kupić dosłownie wszystko, a to wiąże się z przesytem, może
zadecydować o niepowodzeniu przedsięwzięcia. Przedmiotem artykułu są wyprodukowane w
warunkach domowych dżemy z cukinii, dyni oraz marchwi. Celem artykułu jest scharaktery-
zowanie innowacyjnych produktów, tj. dżemów z warzyw, i poznanie opinii potencjalnych
konsumentów na ich temat. Wszystkie dżemy zostały ocenione pozytywnie (wartości ogólnej
oceny były powyżej 4 w skali pięciopunktowej). Znaczna część ankietowanych wyraziła chęć
zakupu dżemów z cukinii i dyni, w mniejszym stopniu z marchwi, gdyby były one dostępne
na rynku, i ponadto poleciłaby je swoim bliskim.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Przekąski a nawyki żywieniowe wśród dzieci w wieku przedszkolnym

Celem pracy była analiza nawyków żywieniowych wśród dzieci w wieku
przedszkolnym. Badaniami ankietowymi zostali objęci rodzice dzieci w wieku od 4 do 7 lat,
uczęszczających do przedszkoli na terenie miasta Brzeg. Liczba uczestników badania wynosiła 100 osób. Na podstawie uzyskanych wyników można zauważyć, że czynniki, takie jak
liczba spożywanych między głównymi posiłkami przekąsek oraz wykształcenie rodziców, w
dużym stopniu rzutują na sposób odżywiania się dzieci. Podstawą diety przedszkolaka powinna być prawidłowo zbilansowana dieta, dostarczająca wszystkich niezbędnych składników
odżywczych młodemu organizmowi. Podając dziecku przekąski, warto częściej sięgać po te
wartościowe, takie jak owoc, warzywo, można również wzbogacić je dodatkiem innych zdrowych produktów (na przykład jogurtu naturalnego)

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ ziołomiodów w piwach rzemieślniczych na ich smakowitość i na preferencje konsumentów

Na prężnie rozwijającym się rynku browarniczym można zaobserwować
wzrost zainteresowania nowymi składnikami wykorzystywanymi w produkcji piw kraftowych. Rynek ten daje możliwości innowacyjnego wykorzystania ziołomiodów, tak, aby połączyć ich walory smakowe z wyprodukowanymi w warunkach domowych piwami. Tematyka
ziołomiodów w procesie produkcji spożywczej nie jest rozpowszechniona. Jest to wynik niewiedzy w zakresie ich pozytywnego wpływu na nasze zdrowie. Jeszcze mniejsza jest świadomość społeczna co do korzyści płynących z wykorzystania ziołomiodów w produkcji piwa.
Celem niniejszego artykułu było przedstawienie etapów produkcji oraz ocena nowego produktu w postaci piwa z ziołomiodami. Zespół oceniających, składający się z 22 osób, wskazał
piwa z dodatkiem wybranych ziołomiodów jako bardziej smakowite od rzemieślniczego piwa
American Pale Ale „Native American”. Dzięki tej ocenie osiągnięto zamierzony cel w postaci
wykazania, że ziołomiody z powodzeniem mogą być rozpowszechnione w browarnictwie.
Ponadto ich smak może wzbogacić piwa rzemieślnicze dostępne na rynku i poszerzyć asortyment sprzedawców.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ spożywania nadmiernej ilości cukrów prostych i przetworzonej żywności na rozwój grzybicy ogólnoustrojowej oraz stan wiedzy ankietowanych na ten temat

Grzybica ogólnoustrojowa może doprowadzić do wielu chorób autoimmunologicznych oraz nowotworów. Celem pracy było ukazanie szkodliwego działania cukru i przetworzonej żywności na organizm człowieka oraz ocena wiedzy na temat grzybicy ogólnoustrojowej wśród osób w różnym przedziale wiekowym. Spośród 110 ankietowanych aż 70
osób (66,4%) nie wiedziało, czym jest grzybica ogólnoustrojowa. Respondenci nie zdawali
sobie sprawy, jak objawia się choroba (60%) i jakie czynniki mogą sprzyjać jej rozwojowi
(53,6%). Świadomość żywieniowa związana z tą jednostką chorobową również była niewielka. Ankietowani nie wiedzieli, jak należy diagnozować i leczyć kandydozę, a także jak uniemożliwić nawrót choroby. Postawienie właściwej diagnozy w przypadku grzybicy ogólnoustrojowej jest utrudnione ze względu na zróżnicowane objawy. Istotne znaczenie ma walka
z tą chorobą przez konsekwentne stosowanie diety. Przede wszystkim należy wykluczyć lub
ograniczyć do minimum cukier oraz produkty, które są wysoko przetworzone

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wiedza konsumentów na temat aktualnych trendów żywieniowych

Celem pracy jest przeprowadzenie analizy i oceny wiedzy na temat wybranych
aktualnych trendów żywieniowych i dietetycznych wśród konsumentów. W badaniu ankieto-
wym wzięło udział 120 respondentów w wieku od 16 do 35 lat. Z przeprowadzonego badania
wynika, że zdecydowana większość ankietowanych charakteryzuje się znajomością pojęć
trendu żywieniowego i dietetycznego (87,5%). Najbardziej znanymi przez ankietowanych
trendami są: wegetarianizm, weganizm, dieta wykluczająca gluten oraz dieta wykluczająca
laktozę. Najmniej znanymi trendami okazały się mood food oraz mindful eating. Najczęściej
wskazywanymi przez respondentów czynnikami, które skłaniają do podążania za trendami
żywieniowymi, są kwestie zdrowotne oraz alergie i nietolerancje pokarmowe. Najrzadziej
wybieranymi czynnikami były tradycje rodzinne/kulturowe. W wyniku przeprowadzonej ana-
lizy i oceny badań stwierdzono, że konsumenci poniżej 35 roku życia mają relatywnie niski
poziom wiedzy na temat aktualnych trendów żywieniowych i dietetycznych.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wybrane aktualne trendy żywieniowe. Praca przeglądowa

Wiedza o trendach w żywieniu jest aspektem ważnym w kontekście zdrowia
oraz jakości życia zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorstw, ponieważ muszą one
odpowiadać na wyzwania konsumentów, wyprzedzać je, by zdobyć nowych klientów, a co za
tym idzie – zwiększać zyski. Celem artykułu jest scharakteryzowanie wybranych aktualnych
trendów żywieniowych i dietetycznych. Wyróżnia się następujące przesłanki podążania za
trendami żywieniowymi: zdrowotne, kulturowe, religijne, etyczne, ekologiczne, psychologiczne,
finansowe i związane z globalizacją. Wskazano na istotę, korzyści i ograniczenia stosowania
diet wegetariańskiej, wegańskiej i fleksitariańskiej, eliminacyjnej (diet bezglutenowej i bez
laktozy), o niskim indeksie glikemicznym, diety w insulinooporności, diety wpływającej
na zdrowie psychiczne (żywności komfortowej, oddziałującej pozytywnie na nastrój i emocje
i uważne jedzenie), a także diet, które wiążą się z elimanacją marnotrawstwa jedzenia (zero
odpadów, mniej odpadów, ekologiczna konsumpcja). Stosowanie każdej z nich i ich odpowiednie zbilansowanie powinno być poparte zaleceniami dietetyka i lekarza.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Acerola (Malpigia granatolistna, Malpighia emarginata DC./Malpighia glabra L.) – zastosowanie w żywieniu, profilaktyce zdrowia oraz w pozyskiwaniu substancji o znaczeniu przemysłowym

W pracy zawarto przegląd najnowszych doniesień naukowych na temat składu, właściwości i zakresu oddziaływań prozdrowotnych malpigii granatolistnej, zwanej
potocznie acerolą. Opisano miejsca występowania i zasięg terytorialny tego gatunku oraz
podano aktualną charakterystykę biochemiczną owoców i liści aceroli. Omówiono obszary
oddziaływań aceroli na wybrane procesy fizjologiczne w organizmie człowieka, wyjaśniając jednocześnie ich biochemiczne mechanizmy. Przedstawiono zalecenia spożycia aceroli
w prewencji otyłości i innych przewlekłych chorób cywilizacyjnych i dietozależnych, jak
również w kontekście kształtowania odporności immunologicznej organizmu. W części artykułu poświęconej zastosowaniom aceroli w przemyśle opisano możliwości wykorzystania
pozostałości poprzetwórczych (produktów ubocznych) z aceroli do wytwarzania gospodarczo
cennych produktów, jak mąka, glukoza, etanol oraz kompozyty biodegradowalne. Omówiono
również możliwości zastosowania pozostałości roślinnych z aceroli do mikrobiologicznego
otrzymania bakteryjnej celulozy oraz napojów typu kombucha, charakteryzujących się wysokimi właściwościami przeciwutleniającymi i bioaktywnymi

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Aspekty prawne związane ze stosowaniem substancji słodzących, w tym polioli

Słodki smak jest jednym z pięciu podstawowych, obok kwaśnego, gorzkiego,
słonego i umami. Towarzyszy nam już od pierwszych dni życia, ponieważ w mleku matki
obecna jest laktoza. Nadmierne spożycie węglowodanów ma jednak negatywny wpływ na
zdrowie. Skłania to konsumentów do wyboru substancji słodzących i produktów, w których są
one zawarte. W pracy przedstawiono substancje słodzące, ze szczególnym uwzględnieniem
polioli, w świetle aktualnej wiedzy i aspektów prawnych. Omówiono warunki stosowania,
podział, kwestie dotyczące bezpieczeństwa spożycia, intensywności słodzenia, etykietowania
produktów, do których zostały dodane oraz podatku cukrowego wprowadzonego od stycznia
2021 roku. Wspomniano również o naturalnej zawartości polioli w żywności oraz ich wpływie na zdrowie. Są to substancje dobrze przebadane i bezpieczne. Mają działanie prebiotyczne, nie powodują próchnicy, ich wartość energetyczna, indeks insulinowy oraz glikemiczny są
niższe niż w odniesieniu do sacharozy. Warto więc włączyć je do swojej diety.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czynniki kształtujące jakość wina

Wybór odpowiedniej lokalizacji to ważny czynnik przy zakładaniu nowej
winnicy. W strefie klimatu umiarkowanego, w której leży także Polska, ma on kluczowe
znaczenie dla powodzenia uprawy winorośli. Źle wybrane miejsce – wietrzne, narażone na
przymrozki lub z nieodpowiednią glebą – może mieć niekorzystne skutki dla jakości wina
oraz opłacalności produkcji. Podczas zakładania winnicy należy zwrócić uwagę nie tylko na
temperaturę panującą w danym regionie, ale również na rodzaj gruntu i stanowisko. W Polsce
zaledwie kilka procent powierzchni gruntów spełnia warunki umożliwiające założenie win-
nic. Celem pracy było omówienie wpływu głównych czynników zewnętrznych, innych niż
wybór szczepu, na jakość wina i wydajność owocowania winorośli. Skupiono się na dwóch
głównych grupach czynników, tj. warunkach klimatycznych i przechowywaniu. Opracowanie
przybliża, na co należy zwrócić uwagę podczas wyboru miejsca na winnicę oraz jak przygotować miejsce pod przechowywanie wina, aby nie zmieniło ono negatywnie swoich walorów
smakowych

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena stanu odżywienia, sprawności fizycznej oraz częstotliwości spożycia produktów spożywczych przez dziewczęta w wieku 16 i 18 lat

Celem pracy była ocena stanu odżywienia, sprawności fizycznej oraz częstotliwości spożycia wybranych grup produktów spożywczych wśród dziewcząt w wieku 16 i 18
lat, uczennic Zespołu Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego w Zielonej Górze. Przeprowadzono badania antropometryczne masy i wysokości ciała, obwodu talii, a z uzyskanych
wartości wyliczono wskaźniki BMI, WC, WHtR, które odniesiono do rozkładów centylowych
odpowiednio dla płci i wieku. Przeprowadzono również test sprawności fizycznej Zuchory
oraz badanie ankietowe dotyczące częstości spożywania wybranych grup produktów spożywczych oraz stosowania diet odchudzających. Badania wykazały, że: 1) większy odsetek
dziewcząt 18-letnich (niż 16-letnich) charakteryzował się prawidłowym stanem odżywienia,
większą aktywności fizyczną, bardzo dobrą sprawnością fizyczną, częstszym spożywaniem
produktów prozdrowotnych, ale również stosowaniem diet odchudzających; 2) nieprawidłowości w ilości spożywanych posiłków występowały w obu grupach wiekowych badanych
dziewcząt. Należy monitorować sposób odżywienia dziewcząt w okresie adolescencji, a także prowadzić edukację w zakresie racjonalnego żywienia oraz podejmowania aktywności
fizycznej.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu