rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Katowice – Stalinogród: W klimacie dyskusji naukowych i sporów ideologicznych

Tematem pracy jest przegląd materiału nazewniczego dotyczącego z jednej strony etymologii nazwy miasta Katowice (1598), z drugiej genezy wtórnej nazwy Stalinogród (1953) związanej z kultem Stalina. Zdecydowano się na przedstawienie dwu przeciwstawnych „zdarzeń historycznych”: naturalnego procesu nazwotwórczego, ukazującego autentyczne losy nazwy Katowice i odgórnej ingerencji politycznej zmieniającej nazwę stolicy Górnego Śląska na Stalinogród, budzącej w Polsce tyle negatywnych emocji. Polacy dobrze zdawali sobie sprawę z tego, czym jest upamiętnianie własnych postaci, a czym innym czczenie obcego władcy. Każde miasto o dynamicznym rozwoju, a takim były Katowice, trafiało na podatny grunt do wszelkiego rodzaju zmian o charakterze ideologicznym. Przykład Katowic i Stalinogrodu ujawnił najbardziej agresywne tendencje władzy socjalistycznej rzeczywistości i zmiany świadomości społecznej.
Wokół genezy nazwy Katowice narosło wiele kwestii spornych. Wiadomo, że uczeni nie zawsze dochodzą szybko do zgodnych wniosków. Nie ma w tym ani nic osobliwego, ani niecodziennego, ale mają olbrzymie konsekwencje metodologiczno-badawcze. Ukazuje to stan badań i dyskusja językoznawców na temat nazwy Katowice, prowadząca ostatecznie do poznania prawdy o genezie nazwy tego miasta.
Natomiast przykład Stalinogrodu pokazuje, że mamy tu do czynienia z innymi faktami poznania historycznego, które stały się domeną badań historyków.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Współczesne polskie nazwy ulic motywowane toponimami przejściowymi

Celem artykułu jest przedstawienie i omówienie współczesnych plateonimów (nazw ulic) motywowanych powojennymi nazwami przejściowymi (przedkomisyjnymi) na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Nazwy te były często wynikiem spontanicznych aktów kreacji dokonywanych przez pierwszych osadników i z reguły funkcjonowały oficjalnie jedynie przez krótki czas (choć ich nieformalny żywot bywał dłuższy), ustępując nazwom ustalonym przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości przy Ministerstwie Administracji Publicznej (KUNM). Jednak do dziś nie znikły niektóre motywowane nimi plateonimy, stając się w ten sposób nieoczywistymi pamiątkami pierwszych lat po wojnie.
W ekscerpcji wspomnianych plateonimów pomocne były rozmaite opracowania naukowe zawierające spisy nazw przejściowych; istnienie potencjalnie motywowanych nimi nazw ulic weryfikowano następnie indywidualnie w bazie TERYT. Ponadto sprawdzano lokalizację danej ulicy na mapie, jako że kierunkowy charakter ulicy bądź jej przynależność do gniazda nazewniczego motywowanego nazwami miejscowości na Ziemiach Odzyskanych stanowił dodatkowy argument przemawiający za włączeniem nazwy do analizowanego zbioru. Ogółem udało się odnaleźć 85 współcześnie używanych nazw ulic motywowanych toponimami przedkomisyjnymi i zdokumentować w artykule ich genezę. Ponad połowa z nich zlokalizowana jest na Dolnym Śląsku, głównie we Wrocławiu. Ustalono również, że poza obszarem Ziem Odzyskanych poszukiwane plateonimy występują jedynie sporadycznie.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Interferencje językowe i kulturowe w przemyskiej urbanonimii

Przemyśl to miasto, które od zarania dziejów było grodem granicznym między Królestwem Polskim a Rusią Kijowską. Na tym terenie przez stulecia ścierały się wpływy różnych języków, wyznań, narodowości, a liczne ślady tych interferencji możemy obserwować w toponimii regionu. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, na ile skomplikowane stosunki językowo-narodowo-religijne znalazły odzwierciedlenie we współczesnym i dawnym nazewnictwie miejskim, które jest młodsze i bardziej zmienne niż nazewnictwo miejscowe.
Analizowano wpływ lokalizacji grodu na nazewnictwo, badano odbicie w urbanonimach stosunków narodowościowych (pogranicze etniczne) i religijnych (wielowyznaniowość mieszkańców miasta), a także interferencje językowe. Przeprowadzona analiza pokazała, że skomplikowana przeszłość regionu ma niewielki wpływ na teraźniejszość nazewniczą, ale nie jest bez znaczenia. Wpływy języka i kultury mniejszości etniczno-wyznaniowych najmocniej zaznaczają się w sferze religii, mniej wyraźnie są natomiast w nazwach lokalizujących, kulturowych i pamiątkowych.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Samoocena stanu wiedzy o dysleksji i umiejętności pracy z dziećmi zagrożonymi ryzykiem dysleksji wśród nauczycieli nauczania początkowego

Samoocena odnosi się do opinii, poglądów, postaw, sądów, własnej wiedzy, możliwości, umiejętności, uzdolnień i osiągnięć posiadanych przez jednostkę. Jest jednym z czynników regulujących funkcjonowanie człowieka zarówno w obszarze życia osobistego, jak i zawodowego. Adekwatna samoocena sprzyja stawianiu realistycznych zadań i celów możliwych do osiągnięcia.Cel badań: Głównym celem badań było poznanie samooceny na temat stanu wiedzy o dysleksji i umiejętności pracy z dziećmi zagrożonymi ryzykiem dysleksji wśród nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej. Próbę badawczą stanowiło 239 nauczycieli klas I–III pracujących w szkołach znajdujących się na terenie miasta Łodzi. W badaniu została wykorzystana losowa próba imienna.Metoda badań: W badaniu posłużono się metodą sondażu diagnostycznego, techniką ankiety oraz kwestionariuszem ankiety. W obliczeniach statystycznych wykorzystano testy: Kruskala-Wallisa, U Manna-Whitneya, współczynnik korelacji rho-Spearmana. Jako poziom istotności przyjęto p ≤ 0,01; 0,05.Wyniki: Wyniki badań wskazują na bardzo wysoką i wysoką samoocenę nauczycieli w zakresie wiedzy o dysleksji oraz umiejętności pracy z dzieckiem z dysleksją. Głównym źródłem pozyskiwania tej wiedzy i umiejętności jest edukacja pozaformalna i nieformalna. Cechy różnicujące samoocenę badanych na temat dysleksji to forma odbytej edukacji, liczba odbytych szkoleń oraz aktualna liczba uczniów w klasie z dysleksją.Wnioski: Istnieje potrzeba wyeksponowania w programie akademickiego kształcenia nauczycieli treści związanych z przygotowaniem do pracy z dziećmi zagrożonymi ryzykiem dysleksji. Ważne jest też planowanie rozwoju zawodowego wszystkich nauczycieli, bez względu na ich staż pracy, obejmującego dalszą edukację na temat dysleksji. Kształcenie takie powinno odbywać się cyklicznie. Ponadto istotne jest też zawiązanie w szkole zespołu wspierającego i doradczego, w którym nauczyciele mogliby praktykować zdobytą wiedzę i umiejętności.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tutoring w profilaktyce pozytywnej – sposób na wzmacnianie odporności psychicznej i pozytywnego rozwoju dzieci i młodzieży

Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o to, co działa w profilaktyce (what works in prevention) jest kluczowym elementem praktyki opartej na dowodach naukowych. Odejście od defensywnych metod profilaktyki w stronę działań wzmacniających zasoby jednostkowe i społeczne skutkuje nowymi rozwiązaniami praktycznymi.Cel badańNiniejszy artykuł przybliża ideę wykorzystania tutoringu, w tym tutoringu rówieśniczego jako metody wzmacniania odporności psychicznej i pozytywnego rozwoju dzieci i młodzieży. Interesującym rozwiązaniem jest pomysł, by w rolę tutora wcielało się dziecko z „grupy ryzyka” stając się wsparciem dla podopiecznego/nowicjusza.Stan wiedzyTutoring w praktyce pedagogicznej nie stanowi novum, jednak położenie większego nacisku na aktywność wychowanków, którzy wspierają siebie nawzajem, a już zwłaszcza angażowanie dzieci z „grupy ryzyka” w działania profilaktyczne stanowi obszar wymagający dalszych badań. W praktyce edukacyjnej znaleźć można doniesienia badawcze potwierdzające skuteczność tutoringu prowadzonego przez uczniów z trudnościami edukacyjnymi (Cohen i in.,1982, Giesecke, Cartledge,1993), brakuje jednak badań obejmujących szerszy (tj. nie tylko dydaktyczny) kontekst takiej praktyki.PodsumowanieChcąc podnosić efektywność i skuteczność działań profilaktycznych należy poszukiwać tego, co działa. Stawiając sobie za cel wzmacnianie odporności psychicznej kolejnych pokoleń dzieci i młodzieży warto korzystać ze sposobów, które przynoszą pozytywne rezultaty, a tutoring jest tego dobrym przykładem.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mapa pojęciowa wiedzy akademickiej jako obraz kondycji uniwersytetów

Artykuł konfrontuje koncepcję wiedzy akademickiej, wskazując główne nakładające się i przenikające wzajemnie obszary nauki. Cel badańCelem artykułu jest ukazanie konsekwencji zespolenia/zderzenia odległych od siebie dyscyplin oraz konsekwencji zamykania narracji w obrębie jednowymiarowych paradygmatów. Celem tekstu jest również próba spojrzenia na problematykę konstrukcji wiedzy akademickiej.Stan wiedzyBudując społeczeństwo oparte na wiedzy, warto obrać drogę różnorodności poznawczej i naukowej, która pozwoli zachować równowagę w niepewnych dla nas czasach. warto zwrócić uwagę na różnorodność, która jest podstawowym przejawem architektury wiedzy akademickiej. To jego wartość i fundament. W tym zróżnicowaniu zawarty jest też przekaz, że poznanie (a) nienaukowe ma formę werbalną, trwa i ma swoją nieskończoność. Różnorodność i wynikającą z niej różnicę w definiowaniu konkretnych problemów w architekturze wiedzy akademickiej należy traktować jednakowo, gdyż nie jest to różnica wartości.PodsumowanieMapa pojęciowa wiedzy akademickiej jest obrazem kondycji naukowej i dydaktycznej uniwersytetów. Rodzaj i charakter tych pojęć wskazują na zakres prowadzonych badań naukowych i kształcenia. Są także wyrazem stopnia autonomii uniwersytetów. Artykuł jest propozycją budowania wiedzy akademickiej z perspektywy pokoleniowej, przełamującej dotychczas funkcjonującą horyzontalną perspektywę badawczą i otwierającą się na perspektywę wertykalną, ujmującą jednocześnie różne obszary nauki.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O metodzie krytycznej w toponomastyce

Artykuł jest prezentacją zarysu metodologii krytycznej w odniesieniu do toponomastyki. Badania krytyczne mają na celu odsłonięcie ukrytych ideologii, stanowiących tło formowania bądź zmieniania nazw geograficznych różnych kategorii. W artykule pokazane są tradycje badań toponomastycznych, a na ich tle prezentowane są możliwości uwzględnienia w takich badaniach również perspektywy krytycznej. Pokazane są konkretne przykłady zarówno badań, jak i procesów społecznych, które regulują zmiany nazewnictwa (np. nazw ulic, państw). Nakreślone są w zarysie również perspektywy krytycznych badań toponomastycznych, które mogą zostać podjęte przy modyfikacji zarówno teoretycznych założeń metodologicznych (pojęcie przestrzeni społecznej, przestrzeni kulturowej, władzy symbolicznej, pamięci zbiorowej), jak i zasobów źródłowych (używanie i rejestrowanie nazw przez użytkowników).

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Próba oceny skuteczności rozpoznawania etymonów apelatywnych i antroponimicznych w UN-owskich materiałach z pow. wadowickiego

Artykuł stanowi pierwszą część większego opracowania zmierzającego do scharakteryzowania toponimii powiatu wadowickiego (województwo małopolskie), obszaru dotąd traktowanego jako zasiedlony dopiero od późnego średniowiecza lub później, z punktu widzenia ich etymonów, zarówno apelatywnych, jak i antroponimicznych. Wzięto pod uwagę jedynie nazwy potwierdzone podczas akcji zbierackiej przeprowadzonej w późnych latach 50. Badanie powinno odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu procedury rozpoznające etymony tych nazw geograficznych są skuteczne i zarazem adekwatne.
W tej części opracowania skupiono się na etymonach apelatywnych Zestawiono ich listę, zawierającą zarówno wyrazy zaświadczone w podstawowych słownikach i zbiorach leksyki polskiej, jak i archaizmy rekonstruowane wyłącznie z pochodnych toponimów. Kilka z nich zostało szczegółowo omówionych w tekście, niektóre zachowały się w ich znaczeniach topograficznych w innych językach słowiańskich (*čelo ‘stromy stok góry’ metaf., *čьrtorъja ‘wąwóz’, *xobotъ ‘zakręt rzeki’ metaf., *sъbojь w różnych znaczeniach, derywat *svьrkъl- ‘świerk’ lokalnie zniekształcony w *ćwierkiel), inne pozostają rekonstrukcjami, spotykanymi również w toponimii innych części Polski (*gorěńь ‘wypalony las’, *pertiŕь ‘ścieżka?’) lub wręcz endemicznymi w tym areale (*nesъlnь ‘miejsce zacienione?’, *pobedr- ‘stok?’, *prik(ъ)ŕaznь ‘stromy stok’, *ryšь -a -e ‘rudawy’, *tьlčanь ‘dolina?’ metaf.). Nieliczne mogą być zadowalająco objaśnione na gruncie polskim (np. *gorьnica ‘wyższa część wsi itp.’).
Podsumowując, dwudziestowieczna toponimia tego obszaru odznacza się uderzającym brakiem / ubóstwem bardziej archaicznych modeli derywacyjnych (brak struktur na *-ьsko, *-ьno czy *-yni), ale jednocześnie zaskakująco wysokim udziałem archaizmów leksykalnych zachowanych w nazwach.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Śląskie nazwy geograficzne motywowane nazwami kolorów

Przedmiotem artykułu są nazwy geograficzne Śląska z elementem kolorystycznym. Analizie zostały poddane polskie i niemieckie nazwy odapelatywne obiektów zamieszkanych i  niezamieszkanych, a także oronimy i hydronimy. Użyty w tytule termin element kolorystyczny rozumiany jest szeroko jako każdy element nazywający kolor, pochodzący od nazwy koloru czy uruchamiający asocjacje z nazwą koloru.
W części analitycznej opisane są poszczególne nazwy kolorów będące podstawami nazw własnych wraz z ich znaczeniami, konotacjami i prototypami. Następnie przedstawione są nazwy geograficzne, w których określenia kolorów są elementami zestawień, zrostów i złożeń, a także podstawami nazw derywowanych. W celu uwypuklenia pewnych zjawisk wzięto też pod uwagę nazwy spolszczone i przejściowe. Poza podstawowymi kolorami określającymi Śląsk (takimi jak: czarny, zielony, biały, czerwony) bazami nazw własnych mogą być barwy niepodstawowe, jak złoty, srebrny, miedziany, rudy a także rzadsze: purpurowy, krasny, krwawy, lazurowy, szary, siwy czy szady. 
Analiza pozwala wyciągnąć wnioski, że elementy kolorystyczne są ważnymi określeniami właściwościowymi: nie tylko ukazują rzeczywistą paletę barw, lecz także zachowują obraz ukształtowania powierzchni, hydrografię i naturalne cechy krajobrazu wraz z występującymi na tym terenie minerałami, kruszcami i glebami, a także mogą być nośnikami wartościowania i emocji.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Nazwy miejscowe jako artefakty instytucji prawno-społecznych monarchii wczesnopiastowskiej

Przedmiotem artykułu są nazwy miejscowe będące artefaktami wybranych instytucji prawno–społecznych monarchii piastowskiej. W opisywanych toponimach zostały utrwalone terminy związane z prawem książęcym. Odnosiło się ono do szerokich uprawnień monarchii patrymonialnej, obejmujących takie obszary jak władza sądownicza, administracyjna i gospodarka – pobieranie danin, świadczenie posług i korzystanie z regaliów. W polu zainteresowania znalazły nazwy miejscowe, które bezpośrednio były motywowane nazwami instytucji prawa książęcego. Część z nich została oddziedziczona z ustroju plemiennego i została tylko zaadaptowana na potrzeby monarchii patrymonialnej. W nazwach miejscowych Polski zostały utrwalone określenia archaicznych powinności, które później zostały zastąpione daninami o takiej samej nazwie.  Poprawne objaśnienie tych onimów implikuje wykorzystanie wiedzy historycznej i odpowiedniej metodologii badawczej. Rozszerzenie językoznawczej perspektywy opisu o znajomość kontekstu historycznego i odtwarzanej konsytuacji nazewniczej umożliwia nową interpretację i wyjaśnia związki między formą, pierwotnym znaczeniem i funkcją opisywanych nazw własnych. Interesujące nas toponimy wraz osadami, które denotują są jedyną materialną pozostałością instytucji prawno-społecznych monarchii wczesnopiastowskiej.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Przekonania młodzieży szkół średnich i młodzieży akademickiej na temat opieki zdrowotnej wobec osób z zaburzeniami psychicznymi

Dostępne dane i prognozy na temat zdrowia psychicznego pokazują, że zaburzenia psychiczne są poważnym i narastającym problemem na całym świecie. Jest to obszar, który stanowi zainteresowanie wielu badaczy. Istotne jest zatem rozpoznanie przekonań na ten temat młodych ludzi.Cel badań: Diagnoza przekonań młodych osób na temat opieki zdrowotnej wobec osób z zaburzeniami psychicznymi. Problemy badawcze: Jakie są przekonania młodzieży ze szkół średnich i młodzieży akademickiej na temat opieki zdrowotnej wobec osób z zaburzeniami psychicznymi? Czy istnieją, a jeśli tak, to jakie, różnice w przekonaniach pomiędzy młodzieżą szkolną i akademicką?Metoda badań: Badania mieszczą się w paradygmacie badań ilościowych, zostały przeprowadzone metodą sondażu diagnostycznego, z wykorzystaniem techniki ankiety. Zastosowano narzędzie w postaci kwestionariusza ankiety autorstwa A. Kanios, M. Czechowskiej-Bielugi, A. Weissbrot-Koziarskiej, R. Krawczyk, P. Zielińskiej W badaniu wzięły udział 1084 osoby.Wyniki: Znaczna część osób badanych ma trudności w określeniu swojego zdania i wyrażenia przekonania odnośnie badanego obszaru. Studenci w porównaniu z uczniami szkół średnich wyraźniej dostrzegają potrzebę leczenia środowiskowego, potrzebę bardziej skutecznego finansowania opieki w zakresie zdrowia psychicznego oraz ujęcia treści związanych z zaburzeniami psychicznymi w programach nauczania.Wnioski:. Potrzeba prowadzenia odpowiedniej edukacji, zarówno na poziomie szkół średnich jak i w uczelniach.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Afrykatyzacja palatalnego *r' w nazwach miejscowych i terenowych Pomorza Zachodniego

W zapisach dawnych słowiańskich nazw miejscowych i terenowych Pomorza Zachodniego afrykatyzację *r' > ř, rz itp. obserwujemy na terenach sąsiadujących z gwarami kaszubsko-słowińskimi na wschód od rzeki Słupia oraz, rzadko, wzdłuż południowo-wschodniej granicy Pomorza. Na terenie niemieckiego Pomorza Przedniego, Meklemburgii i w dawnych słowiańskich gwarach Połabia afrykatyzacja *r' nie nastąpiła. Świadczy to o dawnym zróżnicowaniu dialektów lechickich na zachodnie, bez akomodacji *r' (a także częściowo bez zmian *t', *d'  przed samogłoskami rzędu przedniego) oraz wschodnie, które cechowała afrykatyzacja *r' > ř, rz, š/ž (oraz *t' > ć, *d' > ȝ́ ). Brak akomodacji spowodowany był tendencją do utrzymania silniejszej wymowy sonantów. Rezultatem było częściowe stwardnienie systemu konsonantycznego, ograniczenie przegłosu pralechickiego, zachowanie bez metatezy grupy *tărt (typ karva 'krowa'), zlanie kontynuantów *l̥' i *l̥ > oł (typ vołk 'wilk'), zachowanie/zwokalizowanie w zanikłym dialekcie połabskim dawnych jerów słabych (typ blåxă 'pchła'). Stwierdzono liczne analogie do współczesnych gwar bułgarskich i macedońskich.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Aplikowanie intencji Mszy Świętej za żywych i zmarłych. Podstawy teologiczne i normy prawa kanonicznego

W kwestii aplikowania Mszy św. w intencji zarówno żywych, jak i zmarłych istotna jest jej podstawa teologiczna. Nie można norm kodeksowych analizować 
bez odniesienia się do doktryny o owocach sprawowania i uczestniczenia w Eucharystii. 
Przypomnienie nauczania teologów o owocu generalnym, osobistym i specjalnym musi 
być punktem wyjścia w interpretowaniu przepisów prawa kanonicznego dotyczących 
możliwości aplikowania przez kapłanów. Praktyka ofiarowania Mszy św. zarówno 
za żywych, jak i za zmarłych jest Tradycją pochodzącą od samych Apostołów; potwierdzają to Ojcowie Kościoła, jak również archeologia chrześcijańska oraz liturgia 
pierwszych wieków. W ten sposób można uświadomić sobie, że sprawowanie Mszy św. 
w intencji wiernych jest bardzo ważną kwestią połączoną z sakramentem Najświętszej 
Eucharystii. W konsekwencji musi to znaleźć swoje odzwierciedlenie w przepisach 
prawa kanonicznego, które regulują najważniejsze aspekty kwestii aplikowania intencji 
mszalnych. Analiza kan. 901 KPK pomoże zrozumieć wszystkie aspekty dotyczące 
możliwości aplikowania Mszy św. Przeanalizowano, jakie mogą być ograniczenia 
w możliwości aplikowania za żywych oraz kiedy nie trzeba lub nie powinno się 
sprawować Mszy św. w intencji zmarłych. Na zakończenie warto poruszyć temat 
specyficznych form aplikowania intencji, jak Msze św. gregoriańskie oraz zbiorowe. 
Podstawy teologiczne i prawne podkreślają ich szczególny charakter. Zapoznanie się 
z argumentami dotyczącymi aplikowania Mszy św. za żywych i za zmarłych pomoże 
nie tylko w wyjaśnianiu tej praktyki w duszpasterstwie, ale także może przyczynić się 
do większego rozwoju duchowego i świadomości wszystkich wiernych przystępujących 
do Stołu Pańskiego, aby sprawować Najświętszą Eucharystię i aby w niej uczestniczyć.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Edukacja uczniów z niższym niż przeciętnym rozwojem intelektualnym - specyfika i obszary wsparcia

Charakterystyczną cechą klasy w szkole ogólnodostępnej jest obecność dzieci, które cechują się niższym niż przeciętnym poziomem rozwoju intelektualnego. W niniejszym artykule zaprezentowano specyfikę funkcjonowania dzieci z w/w potencjałem intelektualnym. Stan wiedzyWspomnianej grupie uczniów towarzyszy szereg zróżnicowanych deficytów i trudności, zarówno o charakterze poznawczym i edukacyjnym, jak również społecznym i emocjonalno-motywacyjnym. Niejednokrotnie objawy, które są konsekwencją tychże nieprawidłowości rozwojowych bywają interpretowane i identyfikowane w sposób nieadekwatny, uproszczony i krzywdzący. Tymczasem dzieci te, z uwagi na specjalne potrzeby edukacyjne, wymagają szczególnego wsparcia psychologiczno-pedagogicznego oraz dostosowania wymagań i metod nauczania podczas bieżącej pracy poznawczej. Cel badańW artykule przedstawiono specyfikę występujących deficytów, scharakteryzowano rodzaj występujących nieprawidłowości, zarówno w zakresie sfery poznawczo-edukacyjnej, emocjonalno-motywacyjnej jak i społecznej. Dokonano przeglądu wybranych badań empirycznych poświęconych niniejszej tematyce. Omówiono znaczenie tego zjawiska w kontekście prawidłowej diagnozy oraz ukierunkowania dalszego procesu dydaktyczno-wychowaczego. Sformułowano także konkretne wskazówki metodyczne, adresowane do praktyków podczas codziennej pracy z tą grupą uczniów. PodsumowanieUczniowie charakteryzujący się niższym niż przeciętny rozwojem intelektualnym stanowią około kilkunastu procent populacji. Ze względu na obniżone możliwości intelektualne z reguły towarzyszy im szereg trudności. Podstawą indywidualizacji pracy oraz doboru metod wsparcia dla ucznia z w/w nieprawidłowościami powinna być rzetelna, właściwa diagnoza oraz bieżąca obserwacja występujących utrudnień.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praktyka umieszczania w kościołach świętych obrazów

Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia praktyki umieszczania w kościołach świętych obrazów. W pierwszej części przedstawiono stanowisko Kościoła wobec 
kultu świętych obrazów. W części drugiej ukazano konieczność i cel umieszczania 
w kościołach świętych obrazów, natomiast część trzecia została poświęcona zasadom 
umieszczania w kościołach świętych obrazów.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne