rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tłok pieczęci konwentu cystersów z Wągrowca z 1746 r. – nowy nabytek Archiwum Państwowego w Poznaniu. Komunikat

W 1746 r. konwent cystersów z klasztoru w Wągrowcu zamówił nowy tłok pieczęci, w którego polu matrycy znalazł się także nowy herb z wyobrażeniem trzech rzek. W bliżej nieznanych okolicznościach tłok ten trafił w ręce czeskiego właściciela, od którego został odkupiony i w październiku 2020 r. stał się częścią zasobu Archiwum Państwowego w Poznaniu. Artykuł ukazuje kontekst wprowadzenia typariusza do użycia kancelaryjnego, łącząc jego powstanie ze zmianami formalno-prawnych i ekonomicznymi, do których doszło w opactwie po 1745 r. Podejmuje także problem relacji między wyobrażonym na pieczęci herbem konwentu a herbem wągrowieckiego opactwa, wskazując na trwałość przyjętych, a wypracowanych w połowie XVIII w. rozwiązań.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Siedemdziesiąt pięć lat serii II Pomników dziejowych Polski

Pomniki dziejowe Polski (Monumenta Poloniae historica, MPH) to sześciotomowe wydawnictwo (1864–1893; reprint 1960–1961) zbierające źródła narracyjne dotyczące polskiego średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych. Do dziś jest jedną z podstawowych pozycji w warsztacie polskiego mediewisty. Po II wojnie światowej rozpoczęto reedycję poszczególnych zabytków, powołując do życia MPH nova series. Reedycji poddano dotąd ok. 30% zawartości starych MPH. Przedmiotem rozważań autora są dalsze losy serii.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Oryginalne fragmenty kroniki Wiganda von Marburg – opis źródłoznawczy, nowa edycja i polskie tłumaczenie

Artykuł zawiera nową edycję oryginalnych fragmentów kroniki Wiganda von Marburg, które zachowały się do czasów współczesnych. We wstępie do edycji omówiona została jej podstawa rękopiśmienna z uwzględnieniem dotychczasowych wydań, a także przedstawione zostały zasady edytorskie. Edycja obejmuje łącznie 11 fragmentów oryginalnego rymowanego tekstu kroniki napisanej w latach 1393‒1394 w języku średnio-górno-niemieckim. Fragmenty te zachowały się jako resztki dwóch późnośredniowiecznych rękopisów oraz w XVI-wiecznym wydaniu kroniki Caspara Schütza. Do oryginalnego tekstu dołączone zostały odpowiednie fragmenty łacińskiego tłumaczenia kroniki na podstawie nowej edycji z 2017 r.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
O polskim wydaniu Liberum Arbitrium Francesca Negriego i „zagranicznej” pochwale polskich pisarzy reformacyjnych

W artykule podjęto problem atrybucji wydania utworu Liberum Arbitrium Francesca Negriego da Bassano z 1559 r. z adresem „Pesclavii”, zawierającego wzmianki o polskich pisarzach reformacyjnych (Andrzeju Trzecieskim, Mikołaju Reju), których brak w wydaniu z tego samego roku tłoczonym przez Jeana Crespina w Genewie. Druk przypisano oficynie Daniela z Łęczycy, rozpoznając zafałszowanie adresu wydawniczego jako element reformacyjnej propagandy wydawniczej.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Nieznana pieczęć królowej Barbary Zapolyi na tle sfragistyki małżonek królów polskich z dynastii Jagiellonów

Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej uporządkowano wiedzę na temat sfragistyki królowych polskich czasów jagiellońskich, począwszy od Jadwigi Andegaweńskiej po królową Bonę Sforzę. W drugiej części analizie w kategoriach heraldyki oraz znaku tożsamości poddano nieznaną dotąd pieczęć królowej Barbary Zapolyi (1495–1515), pierwszej żony króla Zygmunta I.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Śląska pieczęć Jana Hinczy z Rogowa z 1435 r. Przyczynek do dziejów herbu Działosza

Przedmiotem zainteresowania autora jest nieznana w historiografii pieczęć podskarbiego koronnego Jana Hinczy z Rogowa, odnaleziona w Archiwum Państwowym we Wrocławiu przy dokumencie z 1435 r. Ze względu na unikalny kształt godła stała się ona punktem wyjścia do badań nad najstarszym, wiązanym genetycznie ze Śląskiem, wyobrażeniem herbu Działosza i jego ewolucją.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Fragment „zaginionej kroniki dominikańskiej” w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu

Przedmiotem artykułu jest prezentacja odnalezionego w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu nowego źródła do najstarszych dziejów polskich dominikanów. Powstało ono zapewne w pierwszej połowie XIII w. Zawiera wiele nowych informacji, m.in. ostatecznie przecina spekulacje na temat czasu przybycia św. Jacka do Krakowa, który niewątpliwie został posłany do Polski w 1222 r. Odnaleziony tekst jest najprawdopodobniej fragmentem tzw. zaginionej kroniki dominikańskiej.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Listy senatorów koronnych do margrabiego Jerzego Fryderyka i nadradców pruskich w okresie trzeciego bezkrólewia (1586–1587)

W berlińskim Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz znajdują się oryginalne listy wysyłane przez Polaków do władz Prus Książęcych, a wśród nich osiem listów senatorów koronnych pisanych do margrabiego Jerzego Fryderyka oraz nadradców pruskich w czasie trzeciego bezkrólewia (1586–1587). Przedmiotem artykułu jest edycja wspomnianych listów oraz omówienie ich na tle stosunków polsko-pruskich.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Średniowieczne rachunki kościoła Świętojańskiego w Toruniu. Uwagi źródłoznawcze

W artykule omówione zostały średniowieczne rachunki kościoła św. Jana w Toruniu pochodzące z XV i pierwszej połowy XVI w. Składa się na nie osiem jednostek archiwalnych przechowywanych w Archiwum Państwowym w Toruniu. Zaprezentowano ich budowę, treść, twórców oraz organizację wpisów. Omówiono także zależności między nimi a księgami miejskimi Torunia.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sukcesja prawowitych dziedziców Pomorza Jana Dąbrówki. Studium źródłoznawcze i edycja krytyczna

Treścią artykułu jest studium źródłoznawcze i edycja krytyczna Sukcesji prawowitych dziedziców Pomorza – dziełka Jana Dąbrówki uważanego wcześniej za dwa oddzielne utwory (zwane Genealogią książąt pomorskich oraz Pocztem książąt i królów polskich). Omówiono jedyny rękopis tego dzieła (znajdujący się w kodeksie BN 3002 III), a także czas jego powstania, osobę autora, źródła, treść ideową oraz cel. W aneksie zawarto edycję krytyczną.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Dokument Przemysła II dla Piotra Winiarczyca

Artykuł zawiera analizę interesującego dokumentu księcia wielkopolskiego Przemysła II dla Piotra Winiarczyca z Gniezna. Wbrew podnoszonym wątpliwościom jest on niewątpliwie autentyczny, a wystawiony został zapewne 25 VIII 1283. Załączona edycja przynosi tekst różniący się istotnie od znanego z wcześniejszych wydań.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Cyfrowe edycje map dawnych: perspektywy i ograniczenia na przykładzie mapy Gaula/Raczyńskiego (1807–1812)

Artykuł ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest przedstawienie dotychczasowego dorobku teoretycznego w zakresie edytorstwa źródeł kartograficznych, a drugim omówienie i prezentacja propozycji modelu cyfrowych edycji dawnych map na przykładzie mapy Gaula/Raczyńskiego z początku XIX w. Najistotniejsze pytania, na które autor poszukuje odpowiedzi, dotyczą m.in. relacji między edycją mapy a edycją tekstu, różnic między naukowymi a popularnonaukowymi edycjami map, roli narzędzi cyfrowych w edytorstwie, różnic i zależności pomiędzy edycją mapy a kartografią i mapą historyczną, a także – na zakończenie – problemów stabilności i utrzymania cyfrowych projektów.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dzieje archiwum księcia Ksawerego Saskiego – historycznego dziedzictwa Francji, Polski i Niemiec

W artykule omówiono historię rozproszenia archiwum ks. Ksawerego Saskiego na trzy części – francuską (Archiwum Departamentalne w Troyes), polską (Biblioteka Polska w Paryżu) oraz niemiecką (Saskie Główne Archiwum Państwowe w Dreźnie). Przedstawiono kolejne etapy procesu rozproszenia w XIX w. oraz pokazano na przykładach konkretnych prac z francuskiej i polskiej historiografii, jak rozbicie zbioru wpłynęło na stan badań prowadzonych nad życiem saskiego księcia.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Pieczęcie księżnej mazowieckiej Anny Radziwiłłówny z czasu jej regencji na Mazowszu w latach 1503–1518

Artykuł poświęcony jest pieczęciom, którymi posługiwała się księżna mazowiecka Anna Radziwiłłówna, wdowa po Konradzie III Rudym, w czasie sprawowania rządów regencyjnych w imieniu swoich małoletnich synów – Stanisława i Janusza, w latach 1503–1518. W artykule zaprezentowano siedem pieczęci, w tym dwie dotychczas nieznane pieczęcie sygnetowe, należące wspólnie do księżnej i jej synów, pochodzące z krótkiego okresu ich współrządów (1517–1518). W opisie każdej z pieczęci zamieszczono informacje na temat jej kształtu, wymiarów, wyobrażeń i napisów napieczętnych oraz chronologii i przykładów użycia. Zanalizowano praktykę stosowania poszczególnych rodzajów pieczęci (osobista księżnej Anny, średnia herbowa zmarłego księcia, sygnety), wynikającą ze specyfiki rządów regencyjnych.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kodeks Baltazara Behema jako świadectwo miejskiej ideologii władzy

Niniejsze rozważania dotyczą politycznych i ideowych uwarunkowań sporządzenia kodeksu Baltazara Behema, bogato iluminowanego kopiariusza rady miejskiej Krakowa z pierwszych lat XVI stulecia. Zgodnie z główną tezą artykułu, kodeks Behema powstał w latach 1503–1505 jako fundacja krakowskiej rady miejskiej i wyrażał oficjalną miejską ideologię władzy. Program ideowy kodeksu stanowił również odpowiedź na wyzwania polityczne wywołane reformą ustroju państwowego za panowania Aleksandra Jagiellończyka.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
W sporze o Długosza argument nowy: przejątki z Petrarki w Rocznikach Jana Długosza

Artykuł przedstawia kwestię lektury i wykorzystania dzieł Francesca Petrarki w Rocznikach Jana Długosza. Badanie zostało oparte na komputerowej analizie porównawczej i metodach filologicznych. Omówione zostały rękopisy czytane przez Długosza oraz sposób pozyskiwania przez niego przejątków tekstowych i wplatania ich do kroniki. Przedstawiono również argumenty na poparcie hipotezy o istnieniu kartoteki kronikarza i wyjaśniające metodę jego pracy ze źródłami.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Cytaty w listach Piotra Wolframa – między średniowieczem a renesansowym humanizmem

Artykuł poświęcony jest roli cytatów jako miernika wpływów humanistycznych na przykładzie listów Piotra Wolframa – polskiego prawnika wykształconego we Włoszech, uczestnika soboru w Konstancji i ambitnego kurialisty. Zawarte w nich zapożyczenia z Petrarki, Cycerona, Kwintyliana i Owidiusza zostały poddane analizie i dla ostatnich trzech wykazano, że nie musiały zostać zaczerpnięte bezpośrednio z dzieł autorów starożytnych, ale mogły pochodzić ze średniowiecznych antologii.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Modernizacja administracyjnego postępowania egzekucyjnego w świetle nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2019 r.

Artykuł zawiera analizę wybranych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po nowelizacji w 2019 r. Administracyjne postępowanie egzekucyjne i będąca jej integralną częścią egzekucja administracyjna stanowią rodzaj procedur, które powinny przebiegać według pewnych ogólnych zasad. Zasady te zostały sformułowane przez ustawodawcę oraz rozwiązania prawne, które miały być wyrazem ich realizacji. Zdaniem autorki nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2019 r. w bardzo istotnym stopniu zmieniła przebieg postępowania egzekucyjnego, czego efektem jest nowy model ukształtowania tej procedury administracyjnej.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Skarga na czynności komornika jako środek ochrony w toku postępowania egzekucyjnego

Celem sądowego egzekucyjnego postępowania cywilnego jest przymusowe wyegzekwowanie praw stwierdzonych lub ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Optymalnym zatem rozwiązaniem byłaby sytuacja, gdyby konieczność jego wszczęcia pojawiała się jak najrzadziej. Niestety, okres wahań światowej gospodarki, oddziałujących na sytuację ekonomiczną w Polsce, każe ze szczególną uwagą spoglądać w kierunku tych instytucji postępowania egzekucyjnego, których zadaniem jest umożliwienie przymusowej realizacji zobowiązań. Jedną z ważniejszych instytucji cywilnego postępowania egzekucyjnego stanowi skarga na czynność komornika. Sposób ukształtowania jej prawnego charakteru wymaga przy tym od ustawodawcy zachowania swoistej równowagi pomiędzy zapewnieniem należytej ochrony obu stronom postępowania egzekucyjnego, to jest zarówno wierzycielowi, jak i dłużnikowi. Konieczność ochrony tego drugiego jest dla społeczeństwa oczywista, co wynika ze sporych uprawnień przysługujących komornikowi w toku prowadzenia egzekucji. Z pola widzenia nie można jednakowoż tracić interesu wierzyciela, który ma pełne prawo oczekiwać od państwa prawa stosownej pomocy w sprawnym i możliwie szybkim wyegzekwowaniu należności objętych stosownym tytułem wykonawczym.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Właściciel Psałterza floriańskiego w pierwszej połowie XV wieku

Proweniencja Psałterza floriańskiego (Warszawa, BN, 8002 III) aż po połowę XVI w. pozostaje nieznana. Informuje o niej jednak wytarta zapiska własnościowa z XV w. na k. Iv, rzadko wspominana w badaniach. W artykule przedstawiam odczyt i interpretację tej notki. Wskazuję też na jeszcze jeden kodeks (Wiedeń, ÖNB, Cod. 1352) posiadający identyczną zapiskę. Wedle przedstawionej identyfikacji, właścicielem obu ksiąg był patrycjusz budziński Jan z Lipan (zm. 1438/1440). Przedstawiam krótki życiorys tej postaci oraz stosunki wiążące go z Królestwem Polskim. Ostatnia część pracy dotyczy znaczenia tej identyfikacji dla dalszych badań nie tylko nad wtórną historią Psałterza, ale też nad etapami jego powstawania.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
O czarnych łabędziach, e-administracji I funduszach europejskich – realizacja zadań publicznych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego

Celem badawczym opracowania jest analiza i wstępna ocena narzędzi e-administracji w procesie dystrybucji i ostatecznej realokacji funduszy unijnych – zwłaszcza w okresach stanu zagrożenia epidemicznego lub innego rodzaju zagrożeń związanych z izolacją społeczną. Nacisk zostanie położony na wykorzystanie innych, współistniejących obok „tradycyjnych”, form działania administracji publicznej, umożliwiających kontrolę i nadzór projektów unijnych na odległość. Dominującą metodą badawczą wykorzystywaną w opracowaniu będzie metoda dogmatyczno-prawna i metoda obserwacji.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawna ochrona jednostki przed mobbingiem

Dotychczasowe normy prawa w zakresie mobbingu nie stoją na straży ochrony praw ofiary mobbingu, jak również nie sprzyjają dochodzeniu ustawowo zagwarantowanych roszczeń przez osoby pokrzywdzone działaniami mobberów. Należy pamiętać, że ofiarą mobbingu może stać się każdy i nigdy nie wiadomo, kiedy ten problem dotknie kolejną osobę. Wspólna odpowiedzialność legislatywy, egzekutywy i judykatury za dobre prawo, które winno mieć na względzie ochronę jednostki przed destrukcyjną intensywnością mobbingu, będzie miała miejsce wówczas, gdy ofiary mobbingu będą chronione z mocy prawa, a mobberzy poniosą odpowiedzialność za swoje czyny. Nieuchronność kary dla mobbera to sygnał dla społeczeństwa, że władze publiczne odpowiedzialnie wywiązują się z konstytucyjnych obowiązków.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Henry Bitterfeld, Thomas Aquinas and Identifying Sources in Late Medieval Texts. A Case Study of De formatione et reformatione Ordinis Fratrum Praedicatorum

Artykuł poświęcony jest sposobom wykorzystania tekstów św. Tomasza z Akwinu w napisanym u schyłku XIV w. traktacie Henryka Bitterfelda z Brzegu De formatione et reformatione Ordinis Fratrum Praedicatorum. W dziele Bitterfelda Akwinata jest nie tylko najczęściej cytowanym autorytetem, ale jego teksty stanowią dla autora budulec dla jego własnego tekstu. Szczególne miejsce dzieła Akwinaty w traktacie śląskiego dominikanina wynika z praktycznej realizacji założeń dominikańskiego ruchu obserwanckiego, na potrzeby którego powstał analizowany traktat, wzywający do wierności zakonnym przepisom. Te nakazywały wszystkim dominikanom studiowanie i propagowanie nauczania św. Tomasza.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
W obronie skargi nadzwyczajnej w sprawach karnych

Przedmiot artykułu stanowi analiza skargi nadzwyczajnej w sprawach karnych, wprowadzonej do polskiego systemu prawnego ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym. Celem opracowania jest zbadanie zasadniczych cech nowego środka zaskarżenia. W artykule omówiono główne założenia normatywne skargi nadzwyczajnej. Analizie poddano podstawy wniesienia skargi, jak również przyjęty przez ustawodawcę sposób procedowania w jej przedmiocie. W artykule przedstawiono argumenty przemawiające za wprowadzeniem nowego środka zaskarżenia do polskiego systemu prawnego. Sformułowano również proponowany sposób wykładni przepisów poświęconych skardze nadzwyczajnej.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Spór kanonika Wernera von Czettritz z klasztorem św. Macieja we Wrocławiu – proces sądowy w Rocie Rzymskiej i jego dokumentacja źródłowa

Artykuł opisuje spór sądowy z lat 1373–1383 między klasztorem św. Macieja we Wrocławiu, zakonu krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, a kanonikiem wrocławskim Wernerem von Czettritz o prawo do korzystania z rzeki Oławy. Proces toczył się najpierw we Wrocławiu, a po apelacji trafił do Roty Rzymskiej (1375–1383) i pozostał po nim wyjątkowy komplet źródeł. Omówiono dokumenty związane z procesem, zarówno te wytworzone w samej Rocie (dokumenty audytorów), jak i te związane z postępowaniem egzekucyjnym, a także przeanalizowano wartość różnych typów dokumentów z punktu widzenia historyka.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Pasja z Tegernsee: misja u pogan, liturgia i kreacja hagiograficzna

Przedmiotem artykułu jest Pasja z Tegernsee napisana w pierwszej połowie XI w., a w szczególności sposób, w jaki hagiograf przedstawił misję św. Wojciecha u Prusów. Misja ta miała się dokonywać w rytm godzin kanonicznych, próba zaś ewangelizowania pogańskich Prusów została przedstawiona jako dedykacja kościoła. W tym ujęciu duszpasterstwo i publiczny kult Boży są jednym i tym samym – koncepcja niezwykle rzadko pojawiająca się we wczesnośredniowiecznej hagiografii.

Czasopismo: Studia Źródłoznawcze. Commentationes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Problem ochrony danych osobowych w wyborach samorządowych w 2018 roku

Artykuł ten w zamierzeniu autora jest próbą dokonania przeglądu i oceny dostosowania przepisów szeroko rozumianego prawa wyborczego pod kątem skuteczności ochrony danych osobowych. Autor przedstawia w niniejszym opracowaniu, jak szeroki jest zakres danych osobowych gromadzonych w procesie wyborczym, a zarazem jak wiele operacji przetwarzania danych wykonuje się na gromadzonych w trakcie tego procesu danych. Wskazuje na niedoskonałości przepisów polegające na ich nieprecyzyjności, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności działań mających na celu ochronę danych osobowych zarówno wyborców, jak i kandydatów w wyborach.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wina jako przesłanka wymierzania administracyjnych kar pieniężnych

Artykuł prezentuje kwestię charakteru odpowiedzialności administracyjnej sankcjonowanej administracyjnymi karami pieniężnymi oraz znaczenie winy jako przesłanki wymierzania tego rodzaju sankcji. Autor zwraca uwagę na rozwiązania wprowadzone do Kodeksu postępowania administracyjnego przez nowelizację z 2017 roku. Artykuł wskazuje wpływ dokonanych zmian na konstrukcję administracyjnych kar pieniężnych. Pokazuje również sposób uregulowania przez ustawodawcę przesłanki winy w przepisach szczególnych.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Stosowanie przepisów o administracyjnych karach pieniężnych do opłat podwyższonej I dodatkowej uregulowanych prawem geologicznym I górniczym

Dział IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczy administracyjnych kar pieniężnych, wprowadzając generalne zasady w tym przedmiocie. Autor rozważa możliwość i zakres stosowania tych zasad odnośnie do tych opłat uregulowanych ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, które są sankcjami administracyjnymi do opłat podwyższonej i dodatkowej. Opłata podwyższona jest wymierzana za działalność prowadzoną bez wymaganej koncesji, natomiast opłata dodatkowa za działalność wykonywaną z rażącym naruszeniem określonych w niej warunków. Autor doszedł do wniosku, że wpływ przepisów działu IVa na prawny status tych opłat jest nieznaczny i niesatysfakcjonujący.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zapobieganie przestępczości w planowaniu przestrzennym

Niniejszy artykuł porusza tematykę dotyczącą zapobiegania przestępczości w planowaniu przestrzennym. We wstępie wskazuje na rozumienie bezpieczeństwa w ujęciu socjologicznym i prawnym. Następnie precyzuje istotę i znaczenie aktów planistycznych w sferze zapobiegania przestępczości. Omawia też prewencyjne prawo administracyjne oraz założenia programu CPTED w zapobieganiu przestępczości. Opracowanie zawiera krótkie podsumowanie.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru, jeśli pełnomocnik z urzędu odmówi jej sporządzenia. Glosa krytyczna do postanowienia sądu najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., IV cz 115/19

Glosowane postanowienie Sądu Najwyższego odnosi się do problematyki liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli ustanowiony dla strony pełnomocnik
z urzędu odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, a następnie skargę tę wniósł imieniem
tej strony pełnomocnik z wyboru. Sąd Najwyższy opowiedział się za stanowiskiem, że w takim wypadku pełnomocnik z wyboru może skutecznie wnieść skargę kasacyjną w terminie
otwartym dla pełnomocnika z urzędu. Komentowane orzeczenie nie zasługuje na aprobatę.
Art. 124 § 3 k.p.c. należy wykładać sposób ścisły, skoro pełnomocnik strony z wyboru mógł
skorzystać z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne