rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena spozycia blonnika pokarmowego oraz jego frakcji w gospodarstwach domowych w Polsce w latach 1996-2005

Celem pracy było oszacowanie spożycia błonnika pokarmowego ogółem oraz jego frakcji rozpuszczalnej i nierozpuszczalnej z żywnością w latach 1996-2005 w sześciu typach gospodarstw domowych. Wykorzystując dane o budżetach gospodarstw domowych dotyczących spożycia produktów spożywczych oraz dostępne dane literaturowe, dotyczące zawartości błonnika pokarmowego wyliczono średnie pobranie tych związków oraz porównano jez zaleceniami żywieniowymi. Ponadto obliczono główne ich źródła z żywności.  Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, iż średnie spożycie błonnika pokarmowego ogółem w badanym okresie wynosiło 23,7 g/osobę/dzień, wahało się w szerokim zakresie od 19,9 do 28,5 g/osobę/dzień i było uzależnione od typu gospodarstwa domowego, natomiast w niewielkim stopniu od analizowanego roku. Średnie spożycie rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego wynosiło 8,8 g/dzień/osobę (7,2-10,5 g/dzień/osobę), natomiast frakcji nierozpuszczalnych 14,9 g/dzień/osobę (12,1-18,0 g/dzień/osobę). W badanym okresie odnotowano niewielki wzrost spożycia błonnika rozpuszczalnego w wodzie, natomiast spadek spożycia frakcji nierozpuszczalnego. Głównym źródłem błonnika pokarmowego ogółem oraz jego frakcji były produkty zbożowe, w tym głównie pieczywo, przy czym w przypadku rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego większy udział odnotowano dla warzyw i owoców oraz ich przetworów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc kadmu i olowiu w warzywach,zbozach,owocach i glebie pochodzacych z terenow o zroznicowanym zanieczyszczeniu przemyslowym oraz ze szklarni

Oznaczono zawartość kadmu i ołowiu w warzywach, zbożach, owocach i glebie z upraw polowych uznanych jako wolne od zanieczyszczeń przemysłowych, w warzywach z upraw narażonych na zanieczyszczenia oraz w warzywach i glebie z upraw szklarniowych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Opracowanie chemiotaksonomicznej metody wykrywania obecności bakterii z rodzaju Legionella pneumophila w próbkach wody techniką GC-MS

Celem pracy było opracowanie chemiotaksonomicznej metody wykrywania obecności bakterii Legionella pneumophila
w próbkach wody. W badaniach określono profil kwasów tłuszczowych związanych estrowo, występujących w ścianie komórkowej
wzorcowego szczepu Legionella pneumophila 33152, pochodzącego z kolekcji ATCC typ Philadelphia 1. Został
on zastosowany jako wzorzec do wykrywania obecności L. pneumophila w wodzie pochodzącej z sieci wodociągowej.
W badaniach, próbki wody poddawano estryfikacji i ekstrakcji, a następnie oznaczono specyficzne markery taksonomiczne
tych bakterii metodą chromatografii gazowej z detekcją masową (GC-MS). Wyznaczono granicę detekcji metody na 100
jtk/100 ml wody. Nowatorska metoda chemiotaksonomiczna może być stosowana do wstępnej selekcji próbek wody w rutynowych
badaniach. Jej zastosowanie skraca czas analizy, poprzez ograniczenie liczby próbek diagnozowanych klasycznymi
metodami mikrobiologicznymi.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Spożycie folianów w Polsce na podstawie piśmiennictwa z ostatnich 10 lat (2000-2010)

Celem pracy było dokonanie przeglądu piśmiennictwa z ostatnich 10 lat dotyczących spożycia folianów przez osoby
dorosłe w Polsce. Średnie spożycie folianów wśród osób dorosłych (18-96 lat) wahało się w rożnych subpopulacjach w zakresie
110-352 μg/os/d. Młode kobiety (18-35 lat), nie będące w ciąży spożywały średnio 127-315μg tej witaminy dziennie
oraz 18-25% z nich deklarowała stosowanie suplementów kwasu foliowego. Osoby starsze w wieku 60 lat i powyżej spożywały
133-284 μg/os/d i jedynie 13-14% z nich stosowało suplementy. Głównym źródłem omawianej witaminy w diecie
osób dorosłych były przede wszystkim warzywa oraz pieczywo.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zwyczaje żywieniowe studentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu

Celem pracy była ocena zwyczajów żywieniowych studentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. W badaniu ankietowym zdecydowano się na celowy dobór próby. Do analizy danych ankietowych wykorzystano test Ch2. Uzyskane wyniki potwierdzają, iż większość studentów nie odżywia się prawidłowo. Najczęstszą nieprawidłowością  jest nie regularne spożywanie śniadań przed wyjściem z domu, jak również nieregularne lub wcale nie spożywanie drugich śniadań w pracy lub w przerwach między zajęciami. Również spożywanie obiadów przez dużą grupę badanych było nieregularne. Przyczyną takiego stanu jest prawdopodobnie brak prawidłowych nawyków żywieniowych wśród młodych łudzi. Pośpiech młodych ludzi oraz ograniczone środki finansowe są przyczyną spożywania, przez większość badanych studentów; tylko obiadów jednodaniowych, najczęściej przygotowanych we własnym zakresie. Podstawowe produkty takie jak mięso, ryby; drób, mleko i przetwory mleczne oraz owoce i warzywa większość badanych studentów spożywała przynajmniej raz w tygodniu lub częściej. Duża grupa badanych (zwłaszcza kobiety) deklarowała częste spożywanie słodyczy.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wpływu składu diety i jej suplementacji wybranymi witaminami z grupy B na stężenie lipidów i lipoproteid we krwi samic szczura

Badano wpływ składu diety i jej suplementacji wybranymi witaminami z grupy B na pobieranie paszy, przyrosty, zmiany
masy ciała, gromadzenie tkanki tłuszczowej oraz stężenie lipidów i lipoprotein we krwi samic szczura. Zwierzęta, w wieku
5 miesięcy, podzielono na trzy grupy (po 8 osobników) i żywiono ad libitum granulowanymi mieszankami typu Labofeed B.
Grupę I mieszanką podstawową zawierającą m.in. pełne ziarna zbóż, grupę II mieszanką zmodyfikowaną, w której pełne
ziarna zbóż zastąpiono częściowo mąką pszenną i sacharozą i grupę III mieszanką zmodyfikowaną suplementowaną nadmiarowo
wybranymi witaminami z grupy B. Doświadczenie trwało 6 tygodni, na bieżąco obliczano ilość spożytej paszy,
a raz na tydzień kontrolowano masę ciała zwierząt. Po zakończeniu doświadczenia w uzyskanej surowicy oznaczano stężenia
triacylogliceroli, cholesterolu całkowitego metodami enzymatycznymi oraz zawartość frakcji cholesterolu metodą rozdziału
elektroforetycznego. Przeprowadzono również analizę zawartości tłuszczu w mięśniach i w wątrobie oraz określono ilość
tłuszczu okołonarządowego. Stwierdzono, że zmiana składu paszy oraz jej suplementacja wybranymi witaminami z grupy B
nie wpływała w sposób istotny na wielkość jej pobierania i przyrosty masy ciała, natomiast istotnie wpłynęła na gromadzenie
u zwierząt żywionych paszą zmodyfikowaną tłuszczu okołonarządowego, a u suplementowanych tłuszczu śródmięśniowego.
Badania wykazały, że suplementacja diety wybranymi witaminami z grupy B korygując negatywny efekt gromadzenia wisceralnej
tkanki tłuszczowej pod wpływem zmiany jej składu, powodowała istotny wzrost stężenia triacylogliceroli, cholesterolu
całkowitego, jego frakcji VLDL- i LDL- przy równoczesnym obniżeniu stężenia frakcji HDL – cholesterolu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc fluoru i olowiu w wybranych warzywach uprawianych w zasiegu emisji zwiazkow tych pierwiastkow przez Hute Szkla Gospodarczego [ HGS ] Irena w Inowroclawiu

Metodami spektroskopowymi oznaczono zawartość fluoru i ołowiu w niektórych warzywach zebranych 1990 roku z Pracowniczych Ogródków Działkowych (POD) „Transportowiec" odległych ok. 500 m od HSG ,,Irena" oraz z POD „Irena"położonych w odległości ok. 2600 m od emitorów huty. Otrzymane wyniki badań porównano z wynikami badań z poprzednich ośmiu lat jak i z analogicznymi badaniami roślin zebranych w 1989 roku z POD „Podzamcze" w Szczytnej położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Huty Szkła „Sudety".

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badania laboratoryjne przydatnosci biopreparatu Dipel w redukcji prusakow [Blattella germanica L.]

Określono wrażliwość prusaków (Blattella germanica L.) różnorodnych pod względem wieku i płci, na owadobójczy biopreparat z Bacillus thuringiensis var. kurs taki (Dipel).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza podstaw naukowych ustalania definicji Najwyższych Dopuszczalnych Poziomów Pozostałości pestycydów (NDP)

Dla każdego pestycydu stosowanego przy produkcji żywności organy ustawodawcze muszą ustalić tzw. definicje pozostałości,
które określają jakie związki chemiczne powinny być uwzględniane w ocenie ryzyka w procesie rejestracji środków
ochrony roślin oraz w ustalaniu i stosowaniu Najwyższych Dopuszczalnych Poziomów Pozostałości (NDP). Definicje pozostałości
dla tego samego pestycydu mogą być różne w zależności od celu, dla którego są stosowane. Umieszczenie danego
związku w definicji skutkuje w konsekwencji koniecznością późniejszej jego analizy w celach kontrolnych w różnych matrycach.
Kwalifikacja związków do definicji pozostałości zależy od wielu czynników, a decyzja podejmowana jest oddzielnie dla
każdego przypadku. Niezbędne jest umieszczanie w definicjach związków istotnych pod względem toksykologicznym i takich,
których udział w pozostałościach wynosi powyżej 10 % TRR (Total Radioactive Residues) oraz wykrywanych w badaniach
metabolizmu u zwierząt hodowlanych lub w roślinach, których nie identyfikuje się w badaniach metabolizmu u szczura.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Pozostalosci insektycydow chloroorganicznych w zywnosci w latach 1986-1990

Przedstawiono wyniki 5-letnich badań monitorowych pozostałości insektycydów chloroorganicznych w żywności, pochodzącej z 10 województw.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wybranych produktów zbożowych jako źródła tiaminy i niacyny w diecie

Wprowadzenie. Produkty zbożowe nisko przetworzone, charakteryzujące się wysoką zawartością błonnika i witamin
grupy B oraz niskim indeksem glikemicznym powinny być podstawą diety współczesnego człowieka. Tiamina (witamina
B1) i niacyna (witamina PP) regulują przebieg procesów energetycznych, funkcjonowanie układu nerwowego oraz krwionośnego,
ponadto pełnią funkcję kofaktorów licznych enzymów w organizmie człowieka.
Cel. Celem badań było zbadanie i ocena zawartości tiaminy i niacyny w wybranych gatunkach makaronów i ryżu.
Materiał i metoda. Materiał do badań stanowiło 11 rodzajów makaronów i 11 rodzajów ryżu, które zakupiono w gdańskiej
sieci placówek handlowych. Oznaczanie przeprowadzono z wykorzystaniem techniki wysokosprawnej chromatografii
cieczowej (HPLC) z detekcją UV-VIS. W analizie wykorzystano połączoną technikę hydrolizy kwaśnej i enzymatycznej
w celu optymalnej ekstrakcji badanych witamin z próbek badanych produktów spożywczych. Zawartość tiaminy oznaczono
przy długości fali 254 nm, natomiast niacyny przy długości fali 258 nm.
Wyniki. Wykazano, iż najlepszym źródłem tiaminy i niacyny jest ryż dziki (odpowiednio 0,59±0,02 mg i 6,13±0,06 mg)
podczas gdy najniższą zawartość badanych witamin stwierdzono we wzbogacanym makaronie świdry (odpowiednio 0,06±0,01
mg i 0,42±0,02 mg). Wykazano, iż średnia zawartość witaminy B1 i witaminy PP była nieznacznie wyższa w badanych
gatunkach ryżu w stosunku do średniej zawartości w witamin w analizowanych makaronach.
Wnioski. Zbadane produkty zbożowe charakteryzowały się zróżnicowaną zawartością tiaminy i niacyny. Wyższą zawartość
witamin stwierdzono w badanych gatunkach ryżu w porównaniu z makaronami. Wykazano, iż najbogatszym źródłem
tiaminy oraz niacyny jest ryż dziki.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość energii i wybranych składników w racjach pokarmowych przedszkoli z rejonu warszawskiego

Celem pracy była ocena zawartości energii i wybranych składników w racjach pokarmowych przedszkoli województwa
mazowieckiego. W badaniu uczestniczyło 5 przedszkoli z Żyrardowa, Dziekanowa, Warszawy, Łomianek i Nowej Iwicznej.
Ocenie poddano 5 dekadowych jadłospisów z okresu wiosennego. We wszystkich analizowanych w niniejszej pracy jadłospisach
prawidłowa ilość energii i badanych składników była przekroczona. Większość całodziennych racji przedszkolnych
zawierała zbyt dużą ilość energii z tłuszczu i białka, zaś z węglowodanów zbyt małą. Zaplanowane żywienie przedszkolne
było nieprawidłowo zbilansowane pod względem energii i składników.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena spożycia beta-karotenu, likopenu i luteiny w wybranej grupie osób dorosłych

Wprowadzenie. Karotenoidy jako związki biologicznie czynne, występujące w produktach pochodzenia roślinnego, wpływają
korzystnie na zdrowie człowieka chroniąc go przed rozwojem wielu chorób. Ludzie i zwierzęta nie posiadają zdolności
syntetyzowania tych związków de novo, dlatego też muszą być one dostarczane systematycznie wraz z pożywieniem.
Cel badania. Celem pracy była ocena spożycia wybranych karotenoidów oraz wskazanie głównych ich źródeł w całodziennej
racji pokarmowej osób dorosłych.
Materiał i Metoda. Badania przeprowadzono w sezonie jesienno-wiosennym, w latach 2010-2011, wśród 512 osób dorosłych,
w wieku 18-97 lat, ze środowiska miejskiego z centralnej Polski. Do oceny spożycia karotenoidów z żywnością
zastosowano metodę częstotliwości spożycia wybranych produktów.
Wyniki. Średnie dzienne spożycie β-karotenu, likopenu i luteiny wynosiło odpowiednio 6,3; 7,0 i 2,7 mg na osobę. Osoby
o wyższym wykształceniu spożywały istotnie więcej wszystkich ocenianych karotenoidów w stosunku do osób o wykształceniu
podstawowym. Stwierdzono również istotnie statystycznie wyższe, spożycie β-karotenu przez kobiety oraz wyższe
spożycie likopenu przez osoby ze stwierdzoną nadwagą lub otyłością. Głównymi źródłami β–karotenu w diecie respondentów
były warzywa świeże (62%), w tym marchew (37%). Największych ilości likopenu dostarczały przetwory pomidorowe
(50%) oraz pomidory świeże (32%). W przypadku luteiny ponad 80% tego związku pochodziło z warzyw ogółem, w tym
ponad 55% z warzyw świeżych.
Wnioski. Głównym źródłem karotenoidów w diecie osób dorosłych były warzywa i ich przetwory, a czynnikiem najbardziej
różnicującym wielkość ich spożycia okazało się wykształcenie respondentów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wykorzystanie różniczkowych widm absorpcyjnych UV-VIS do oznaczania niektórych związków humusowych w torfach leczniczych

Wykreślono różniczkowe IV stopnia widma absorpcyjne w zakresie UV-VIS wyizolowanych na drodze selektywnej
ekstrakcji (kwasowej, alkoholowej, zasadowej) z preparatu firmy Fluka wzorcowych kwasów: fulwonowych, hymatomelanowych
i huminowych. Wyznaczono długości fali, przy których występują wyraźne, dobrze rozdzielone symetryczne piki
charakteryzujące określone kwasy. Podobnej procedurze poddano wyizolowane tego samego rodzaju kwasy pochodzące z
4 złóż borowin z terenu Polski. Stwierdzono, że kwasy: hymatomelanowe, fulwonowe i huminowe występują w badanych
borowinach typu niskiego w różnych ilościach i w różnych proporcjach pomiędzy borowinami.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wplyw wybranych ksenobiotykow i diety niskobialkowej na zdolnosc rozrodcza i potomstwo szczurow Cz.I. Przebieg i warunki ekspozycji zwierzat na dzialanie dymu tytoniowego

Badano wpływ dymu tytoniowego, aniliny, relanium oraz diety niskobiałkowej na zdolność rozrodczą i potomstwo szczurów. Badania wykonano na sześciu miotach białych szczurów. W pierwszym etapie badano efekty działania dymu tytoniowego, którego stężenie kontrolowano drogą pomiaru tlenku węgla w powietrzu komory doświadczalnej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość wybranych witamin w racjach pokarmowych przedszkoli na terenie Warszawy i okolic

Celem pracy była ocena zawartości wybranych witamin w racjach pokarmowych zebranych z pięciu przedszkoli na
terenie Warszawy i okolic. Ocenie poddano dekadowe jadłospisy z okresu wiosennego. Uzyskane wyniki wskazują na wiele
nieprawidłowości w planowaniu racji pokarmowych dla dzieci, dotyczących zbyt dużej podaży witaminy A, E, witamin
z grupy B i niacyny, a zbyt niskiej witaminy D i folianów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia młodzieży gimnazjalnej miasta Białegostoku o zróżnicowanym stopniu odżywienia

Wprowadzenie. Jak wykazują badania, błędy związane ze sposobem żywienia oraz ciągle malejąca aktywność fizyczna
powodują, iż choroby dietozależne stanowią współcześnie istotny problem epidemiologii żywieniowej.
Cel. Celem badań była ocena sposobu żywienia młodzieży gimnazjalnej o zróżnicowanym stopniu odżywienia. Zbadano
również wpływ wybranych czynników warunkujących sytuację społeczno-ekonomiczną rodziny (wykształcenie rodziców,
liczba dzieci w rodzinie) na stan odżywienia badanych dzieci.
Materiał i metody. Badaniami objęto 947 uczniów szkół gimnazjalnych z Białegostoku, w tym 517 dziewcząt i 430
chłopców. Na podstawie wartości wskaźnika BMI wytypowano dzieci z prawidłową masą ciała (ogółem 666 dzieci, BMI
10-85c) oraz z nadmierną masą ciała (ogółem 243 osoby): z nadwagą (BMI 85-95c)- i otyłością (BMI≥95c). W badaniach
wykorzystano kwestionariusz ankiety zawierający pytania dotyczące wybranych czynników warunkujących sytuację społeczno-
ekonomiczną rodziny. Oceny ilościowej dziennych racji pokarmowych dokonano przy użyciu 24-godz. wywiadu
żywieniowego z dnia poprzedzającego badanie.
Wyniki. Wykazano, iż racje pokarmowe badanych dzieci cechowały się niską podażą energii, węglowodanów i błonnika
pokarmowego oraz wysoką podażą białka. Nadmierną podaż stwierdzono także w przypadku tłuszczy w grupie chłopców
z nadwagą lub otyłością. W badaniach wykazano, iż wykształcenie rodziców nie było czynnikiem istotnie różnicującym
stan odżywienia badanych, aczkolwiek chłopcy z prawidłową masą ciała posiadali istotną statystycznie mniejszą liczbę
rodzeństwa w porównaniu z chłopcami z nadmierną masą ciała.
Wnioski. Wykazano nieracjonalny i niedostosowany do wieku rozwojowego sposób żywienia badanych dzieci, niezależnie
od ich płci i stanu odżywienia. Wykazane w badaniach własnych występowanie znacznego odsetka dzieci z nadmierną masą
ciała przy utrzymującym się nieprawidłowym sposobie żywienia badanych wymaga działań edukacyjnych, z uwzględnieniem
umiejętności doboru produktów nie tylko ze względu na ich wartość kaloryczną, ale również wzajemne proporcje spożycia
podstawowych składników odżywczych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wiedza żywieniowa rodziców dzieci przedszkolnych z Nowego Sącza i okolic. 4. Rola składników pokarmowych i bilansowanie diety

Celem pracy była ocena wiedzy rodziców dzieci w wieku przedszkolnym z Nowego Sącza i okolic na temat roli składników
pokarmowych i zasad bilansowania diety. Badaniami ankietowymi dotyczącymi roli składników pokarmowych oraz zasad
bilansowania diety objęto rodziców 121 dzieci sześcioletnich uczęszczających do przedszkoli w Nowym Sączu i okolicach.
Statystyczną analizę wyników przeprowadzono przy pomocy programu komputerowego SPSS 12.0 PL for Windows. Przyjęto
podział badanej populacji w zależności od płci dzieci. Stwierdzono statystycznie istotne zróżnicowanie odpowiedzi rodziców
na osiem pytań. Większy odsetek rodziców chłopców niż dziewczynek udzielił prawidłowych odpowiedzi aż na siedem spośród
tych pytań. Również na pozostałe pytania, statystycznie nieistotne, więcej prawidłowych odpowiedzi udzielili rodzice
chłopców. Niski poziom wiedzy żywieniowej badanych rodziców świadczy o konieczności upowszechniania podstawowych
informacji o żywieniu człowieka przez publikowanie ich w codziennej prasie, książkach popularnonaukowych oraz w środkach
masowego przekazu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Monitoring zanieczyszczenia zywnosci pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia. Czesc II. Wody mineralne, napoje bezalkoholowe, owoce, orzechy, ryz, soja, ryby i owoce morza

Omówiono wyniki 5-letniego (2004-2008) cyklu badań monitoringowych żywności w zakresie zanieczyszczenia pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia, obejmujących zawartość ołowiu, kadmu, rtęci, arsenu i cyny w wodach mineralnych i napojach bezalkoholowych (226 próbek), owocach i ich przetworach (467 próbek), ryżu (234 próbki), ziarnie sojowym (236próbek), orzechach i orzechach ziemnych (237próbek) oraz rybach i owocach morza (237próbek). W badaniach uczestniczyły laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz laboratorium referencyjne Zakładu Badania Żywności i Przedmiotów Użytku NIZP-PZH. Stwierdzone zawartości metali nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia, są z reguły znacznie niższe od limitów ustalonych w ustawodawstwie i porównywalne ze stwierdzanymi w innych krajach europejskich, w przypadku kadmu - niejednokrotnie niższe. Uwzględniając średnie zanieczyszczenie badanych grup środków spożywczych oraz ich spożycie w Polsce oceniono potencjalne zagrożenie dla zdrowia. Spośród badanych pierwiastków najwyższe pobranie w przeliczeniu na % tymczasowego tolerowanego pobrania tygodniowego (PTWI) ma miejsce dla rtęci w rybach, które wynosi średnio 3,2% PTWI. Celowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących kontrolowanego spożycia ryb, szczególnie przez dzieci, a także kobiety w ciąży; karmiące i potencjalne matki. Pobranie ołowiu i arsenu z napojami i wodami mineralnymi jest rzędu 15% całkowitego pobrania tych pierwiastków z żywnością.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badanie poziomow stezen chromu [VI] w butelkowanych wodach mineralnych i zrodlanych technika wysokosprawnej chromatografii jonowej z wykorzystaniem reakcji postkolumnowej z 1,5-difenylokarbazydem i detekcji VIS

Celem pracy było zoptymalizowanie i zwalidowanie metody oznaczania Cr(VI) występującego w wodach mineralnych i źródlanych w postaci chromianów(VI) techniką wysokosprawnej chromatografii jonowej (HPIC) z wykorzystaniem reakcji postkolumnowej z 1,5-difenylokarbazydem i detekcji VIS. Przeprowadzona optymalizacja metody przy użyciu wstępnych parametrów aparaturowych i rozdziału chromatograficznego z Metody 218.6 pozwoliła na obniżenie granicy wykrywalności Cr(VI) z 400 ng/l do 2 ng/l. Dzięki uzyskaniu bardzo niskiej granicy wykrywalności możliwe było oznaczenie stężeń Cr(VI) w 25 wodach mineralnych i źródlanych dostępnych na rynku polskim. W czterech analizowanych wodach mineralnych i źródlanych oznaczona zawartość Cr(VI) była poniżej granicy oznaczalności metody (<4 ng/l), w pozostałych wodach oznaczono stężenia Cr(VI) w zakresie 5,6 - 1281 ng/l. Fakt występowania tak zróżnicowanych zawartości Cr(VI) w badanych wodach wskazuje na możliwość występowania wtórnego zanieczyszczenia wód mineralnych i źródlanych chromem pochodzącym z metalowych instalacji i zaworów. Trzeba jednak podkreślić, że nawet najwyższy oznaczony poziom stężenia chromu(VI) nie przekraczał najwyższej dopuszczalnej zawartości chromu ogólnego przedstawionej w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2004 roku. Biorąc pod uwagę oznaczone zawartości Cr(VI), spożywanie badanych w niniejszej pracy wód nie pociąga za sobą istotnego zagrożenia zdrowia konsumentów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu