rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kształcenie pedagogiczne w seminariach nauczycielskich Krakowa okresu autonomii galicyjskiej

W artykule podjęto próbę przedstawienia problemu edukacji pedagogicznej w państwowych seminariach nauczycielskich w Krakowie. Rozważania dotyczą funkcjonowania tych instytucji w okresie autonomii galicyjskiej. Podstawowym źródłami służącymi do przedstawienia procesu edukacji pedagogicznej w seminariach były głównie sprawozdania dyrektorów seminariów nauczycielskich oraz podręczniki do nauczania przedmiotów pedagogicznych. Na podstawie analizy wymienionych źródeł zaprezentowano zagadnienia dotyczące: treści nauczania przedmiotów pedagogicznych, wykładowców przedmiotów pedagogicznych, podręczników i wydawnictw pomocniczych z zakresu pedagogiki, oraz tematykę pedagogiczną prac pisemnych domowych i egzaminów dojrzałości. Treści kształcenia pedagogicznego obejmowały realizację takich przedmiotów jak: historia pedagogiki, pedagogika, dydaktyka, psychologia, antropologia oraz te treści, które współcześnie nazwalibyśmy pedagogiką przedszkolną, były one realizowane w seminariach żeńskich. Ze sprawozdań wynika, że przedmiotów pedagogicznych nauczali zazwyczaj dyrektorzy seminariów nauczycielskich lub ich zastępcy. Byli to nauczyciele, którzy aktywnie działali w towarzystw naukowych i podejmowali współpracę z czasopismami pedagogicznych. Ponadto popularyzowali wyniki swoich badań m.in. na łamach takich czasopism, jak: „Szkoła” i „Czasopismo Pedagogicznego” oraz „Muzeum”.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Wdrażanie studentów pedagogiki do studiowania i pracy zawodowej

recenzja książki: Barbara Klasińska; Warsztat pracy oraz nauki studentów pedagogiki; Wydawnictwo Uniwersytetu
Jana Kochanowskiego; Kielce 2017; ss. 254.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
„E-wsparcie” dla rodziców w edukacji domowej dzieci

Celem artykułu jest podjęcie ważnego zagadnienia, jakim jest pozaszkolna edukacja dziecka, wykraczająca poza obowiązujący system szkolnictwa. Edukacja domowa przebiega w środowisku domowym, a nauczycielami są zazwyczaj rodzice, którzy treści nauczania, metody, środki dostosowują do indywidualnych możliwości dziecka. Edukacja domowa stanowi odzwierciedlenie potrzeb i dążeń wychowawczych współczesnych rodziców. Aby sprostać temu wyzwaniu, rodzice potrzebują i poszukują wsparcia w swoich działaniach edukacyjnych. Nie zawsze możliwe jest uzyskanie bezpośredniej pomocy w obrębie środowiska lokalnego, szczególnie od osób kompetentnych czy też zorientowanych w specyfice funkcjonowania rodziny w ramach tzw. „edukacji domowej”. Bezradni rodzice próbują zatem uzyskać pomoc na portalach społecznościowych, na przykład od grup skupiających rodziców na Facebooku. Uczestnictwo w takich grupach staje się źródłem „e-wsparcia”: informacyjnego, emocjonalnego, czasem też instrumentalnego. Celem badań jest określenie skali zjawiska, jakim jest poszukiwanie i uzyskiwanie przez rodziców wsparcia za pośrednictwem Internetu. Przeanalizowane zostały posty z pięciu grup na Facebooku, które mają zróżnicowany status oraz liczbę członków: dwie grupy otwarte ogólnopolskie, dwie grupy zamknięte (ogólnopolska i lokalna) oraz jedna grupa tajna. Liczba członków grup jest zróżnicowana. Największe są grupy otwarte (od ok. 2000 do 9000 członków), mniejsze – zamknięte (od ok. 150 do 1000 członków), najmniejsze – tajne (w przypadku badanej grupy było to 15 osób). W poszczególnych grupach zostały przeanalizowane posty średnio z sześciu miesięcy, z przełomu 2015 i 2016 roku.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Obraz służby więziennej w pamiętnikach pracowników. Recenzja książki: Magdalena Urlińska i Maria Marta Urlińska; Pejzaże (nie)codzienności. Mikro-historie i mikro-światy więzienników; Wydawnictwo Edukacyjne AKAPIT; Toruń 2018; ss. 228

Treść książki opiera się na bogatej literaturze przedmiotowej dla wybranej problematyki. Publikacja składa się z dziewięciu rozdziałów i aneksu; poprzedzonego częścią zatytułowaną „Antropologia (nie)codzienności więzienników ‒ zamiast wstępu”.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Imperatyw pedagogiczny jako element strategii wychowawczej

Artykuł ma na celu ukazanie różnic pomiędzy kategoriami pedagogicznymi rygoryzmu i liberalizmu wychowawczego, określić treść i zakres znaczeniowy tych pojęć oraz uzasadnić ich miejsce w strategiach wychowawczych oraz w ich różnych typach. Stąd posłużono się w artykule syntetycznym ujęciem historycznym, które ma w sposób jak najbardziej lapidarny ukazać rozwój myśli dotyczącej przymusu i swobody w wychowaniu, a zwłaszcza przejawów praktyki w tym zakresie od starożytności aż po czasy nowożytne. Przeprowadzono także analizę dwóch sprzecznych koncepcji pedagogicznych, które ujmuje się w relacji homo educandus vs homo non educandus. Koncepcje te w różny sposób odwołują się do takiej kategorii, jak wolność pedagogiczna i określają jej znaczenie w praktyce wychowawczej. Takie podejście umożliwiło przeprowadzenie typologizacji dwóch strategii wychowawczych, które ujęto w dwie kategorie: strategii autokratycznej i strategii formacyjnej. W każdej z nich pojawia się problem odwoływania się do wybranych imperatywów pedagogicznych, które zostały szczegółowo opisane. Do nich zaliczono: posłuszeństwo, dyscyplinę, karność, odpowiedzialność oraz sumienność. Ukazano także ich związek z procesem kształtowania w postawach wychowanków sprawności, zwłaszcza sprawności moralnych, które należy pojmować jako element rezultatu procesu wychowawczego. Imperatywy pedagogiczne, do których odwołują się wychowujący, mogą świadczyć o poziomie świadomości wychowawczej i kulturze pedagogicznej tych, którzy przyjmują na siebie odpowiedzialność za wychowanie młodzieży. Rolą imperatywów pedagogicznych jest wspomaganie wychowanków w ich osobistym i społecznym rozwoju.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Kampania profilaktyczno-edukacyjna jako forma profilaktyki uniwersalnej. Na przykładzie ogólnopolskiej kampanii „Bądźmy poszukiwaczami autorytetu”

Artykuł podejmuje tematykę kampanii profilaktyczno-edukacyjnych jako wyzwania dla współczesnej profilaktyki społecznej. Po wprowadzeniu teoretycznym zostały scharakteryzowane warunki i formy profilaktyki uniwersalnej, omówiono specyfikę kampanii profilaktyczno-edukacyjnych, a następnie przedstawiono przykład kampanii „Bądźmy poszukiwaczami autorytetu”, w którą autorka jest zaangażowana od początku jej trwania. Podstawowym problemem badawczym jest pytanie: Na czym polega specyfika kampanii profilaktyczno-edukacyjnych jako formy profilaktyki uniwersalnej? Czym się charakteryzuje i jak przebiegała kampania profilaktyczno-edukacyjna „Bądźmy poszukiwaczami autorytetu”? Metodą badawczą jest analiza dokumentacji, która powstała w wyniku realizowania zadań związanych z omawianą kampanią. W analizie wzięto pod uwagę zwłaszcza dokumentację związaną z przygotowaniami do kampanii, dane z ewaluacji procesu oraz raport końcowy. Wyniki badań można podzielić na dwa obszary: pierwszy dotyczy zjawiska kampanii profilaktyczno-edukacyjnych jako nowego wyzwania dla profilaktyki społecznej. Drugi obszar związany jest bezpośrednio z tematyką omawianej kampanii, a mianowicie: z koniecznością zwrócenia uwagi społeczeństwa na to, kto jest wzorem osobowym dla młodych ludzi, jak w związku z tym kształtuje się ich tożsamość oraz relacje, kto jest dla nich ważny, u kogo mogą szukać wsparcia, jak rodzice i nauczyciele młodzieży szkolnej postrzegają siebie w roli autorytetów, jak kształtują relacje ze dziećmi i uczniami. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że we współczesnej kulturze młodzieżowej, opartej w dużej mierze na funkcjonowaniu medialnym, konieczne jest wzmacnianie postawy autorytetu w rodzinie i w szkole oraz kształtowanie relacji młodych ludzi z osobami stanowiącymi wzór osobowy. Celem niniejszego artykułu jest opisanie warunków i form profilaktyki uniwersalnej oraz prezentacja jednej z takich kampanii profilaktycznych.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Kardynał Adam Kozłowiecki SJ (1911–2007) i papież św. Jan Paweł II (1920–2005)

Wiek XX naznaczony był niegodną człowieka ideologią faszystowską i komunistyczną oraz tragedią 
II wojny światowej, która przyniosła cierpienia i śmierć milionów ludzi. Jednocześnie w XX wieku nie brak postaci, które wierne Ewangelii Jezusa pozostawiły po sobie trwałe ślady miłości, miłosierdzia i zaangażowania w obronie człowieka i jego godności. Do grona budowniczych cywilizacji miłości XX wieku trzeba zaliczyć dwóch wielkich Polaków: papieża św. Jana Pawła II (1920–2005) oraz ks. kard. Adama Kozłowieckiego SJ (1911–2007), który po cudownym uwolnieniu z niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dachau k. Monachium udał się do Rodezji Północnej (obecnie Zambia) w Afryce i jako misjonarz poświecił jej 61 lat życia. Niniejszy artykuł stanowi pierwszą próbę przedstawienia wieloletniej przyjaźni łączącej papieża Jana Pawła II i pierwszego biskupa Lusaki Adama Kozłowieckiego. Początki tej przyjaźni papieża i jezuity sięgają obrad II Soboru Watykańskiego. Później obydwaj hierarchowie Kościoła spotykali się wiele razy w Rzymie oraz podczas pielgrzymek papieża do Polski i krajów afrykańskich. Prowadzili także stałą wymianę korespondencji. Przyjaźń papieża i jezuity przetrwała aż do śmierci Jana Pawła II w 2005 roku. W pogrzebie papieża wziął udział również jego rodak i przyjaciel, wówczas emerytowany biskup Lusaki i prosty wikary na stacji misyjnej w Mpunde (Zambia) – ks. kard. A. Kozłowiecki, który w ten sposób złożył hołd swojemu wyjątkowemu przyjacielowi.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Model edukacji religijnej w Prowincji Francuskiej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów oraz we Wspólnocie Kościoła Sainte-Marie w Mont-Saint-Aignan

Przedmiotem badań jest model edukacji religijnej w Prowincji Francuskiej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów oraz we Wspólnocie Sainte-Marie w Mont-Saint-Aignan. Cel badań stanowi scharakteryzowanie głównych przestrzeni edukacji religijnej wspomnianych wspólnot wyznaniowych to znaczy poradnictwo duszpasterskie; liturgia oraz katechizacja. Procedura badawcza była realizowana przy zastosowaniu zespołu metod badawczych nauk pedagogicznych oraz teologicznych: wywiadu (z duchowieństwem obu Kościołów); obserwacji uczestniczącej; analizy dokumentów oraz metody historyczno-porównawczej. Model edukacji religijnej; wypracowany w tych dwóch niezależnie od siebie rozwijających się Kościołach we Francji; ukazuje odpowiedź wspólnot chrześcijańskich na potrzeby religijne w zlaicyzowanym społeczeństwie. Poprzez poradnictwo duszpasterskie; którego odbiorcami są nie tylko wyznawcy tych wspólnot; ale także muzułmanie; żydzi; hindusi; agnostycy lub ateiści; wspólnoty te stały się znane jako miejsca udzielania wsparcia duchowego. Komplementarnym elementem poradnictwa jest katechizacja; zaś oba te elementy mają na celu wprowadzenie do życia liturgicznego. Nie jest to jednak model zamknięty; nastawiony na prozelityzm; ale raczej otwarty; stawiający sobie za główny cel przywracanie nadziei w laickim i zateizowanym społeczeństwie.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Kultura pedagogiczna rodziców jako wewnątrzrodzinny determinant jakości procesu wychowania najmłodszego pokolenia

Problematyka artykułu dotyczy kultury pedagogicznej rodziców analizowanej w perspektywie jakości procesu wychowania w rodzinie, od którego zależą system wartości, norm i zasad, postawy i sposób postępowania oraz aspiracje życiowe dzieci i młodzieży. Poziom kultury pedagogicznej współczesnych rodziców, który uwarunkowany jest także przemianami cywilizacyjnymi dokonującymi się aktualnie w świecie, ma znaczenie dla dobrostanu życiowego najmłodszego pokolenia. Celem artykułu, który pod względem metodologicznym stanowi syntetyczny przegląd literatury i jej analizę, jest włączenie się w nurt naukowej refleksji prowadzonej nad kulturą pedagogiczną współczesnych rodziców oraz jej znaczeniem dla przebiegu i efektów wychowania rodzinnego. Kulturę pedagogiczną rodziców można traktować jako istotny obszar pracy edukacyjnej i profilaktycznej z rodzicami, by móc wspierać ich oddziaływania o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, socjalizacyjnym i inkulturacyjnym. W związku z tym w artykule scharakteryzowano fenomen kultury i kultury pedagogicznej w ogóle, by na tym tle przybliżyć najważniejsze kwestie dotyczące kultury pedagogicznej rodziców. Dokonano także szczegółowej analizy elementów składowych treści kultury pedagogicznej rodziców (na podstawie wybranej koncepcji), które są ze sobą powiązane, tworzą określoną całość i wpływają w istotny sposób na realizację procesu wychowania w rodzinie.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzaje tolerancji w wychowaniu. Próba typologizacji

We współczesnej kulturze tolerancja uzyskała wyjątkową pozycję. Jest ona wręcz gloryfikowana jako najbardziej pożądana cecha osobowa, jak również jako zasada porządkująca życie społeczne. Jest oczywiste, że wobec tak wysokiej waloryzacji tej cechy musi ona zostać wzięta pod uwagę podczas refleksji nad procesem kształcenia. Jawią się tu dwa problemy: pierwszy – czy i w jakim sensie tolerancja może być zamierzonym celem wychowania i jaką rolę odgrywa w pożądanej strukturze osobowości; drugi natomiast dotyczy tego, w jakim zakresie ma ona być osobistym przymiotem wychowawcy oraz jak ma się przejawić podczas relacji wychowawczej? Na te zagadnienia można spojrzeć z trzech perspektyw: od strony zachowań i postaw będących wynikiem tolerancji (tolerancja negatywna i pozytywna), od strony jej przedmiotu (tolerancja grupowa i indywidualna), a także ze względu na motywy uznania jej za postawę właściwą (relatywizm czy powszechny szacunek dla drugiej osoby). Artykuł jest próbą wskazania pewnych nowych aspektów tego klasycznego już problemu.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Drogi edukacyjne dzieci z niepełnosprawnością – dylematy rodziców

W dyskusji dotyczącej praw dziecka do edukacji nikt nie ma wątpliwości, że dziecko niepełnosprawne ma takie same prawa do nauki jak każde inne dziecko, w warunkach dostosowanych zarówno do jego wieku, jak i potrzeb. Aktualnie w Polsce zauważyć można występowanie trzech systemów kształcenia uczniów z niepełnosprawnością: system kształcenia segregacyjnego – szkoły oraz ośrodki specjalne; system kształcenia integracyjnego – szkoły integracyjne oraz szkoły z oddziałami integracyjnymi; system kształcenia inkluzyjnego – szkoły ogólnodostępne. Gdy dziecko posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, to prawo decydowania o wyborze jego drogi edukacyjnej mają tylko i wyłącznie rodzice lub opiekunowie prawni. W podjętych badaniach własnych sformułowano dwa zasadnicze cele: poznanie motywów, jakimi kierowali się rodzice mający dzieci z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną w wyborze określonego rodzaju szkoły, oraz zbadanie, w jakim stopniu korzystali oni ze wsparcia w podejmowaniu tej decyzji. Materiał badawczy został zgromadzony dzięki zastosowaniu kwestionariusza wywiadu. Grupę badawczą stanowili rodzice, były to głównie matki, których dzieci realizowały obowiązek szkolny na pierwszym etapie edukacyjnym. Wyróżniono trzy podgrupy respondentek: pierwsza podgrupa to matki, których dzieci objęte były edukacją w szkole specjalnej, dzieci drugiej podgrupy matek uczęszczały do szkoły integracyjnej, trzecią podgrupę stanowiły matki, których dziecko objęte było edukacją włączającą na terenie szkoły ogólnodostępnej. Uzyskane wyniki badań dowodzą, że podjęcie decyzji o wyborze drogi edukacyjnej własnego niepełnosprawnego dziecka uwarunkowane jest wieloma czynnikami, różnymi w zależności od wybranego rodzaju placówki.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Zróżnicowanie form i stopnia patologicznych zachowań młodzieży w środowisku szkolnym. Analiza porównawcza na przykładzie młodzieży objętej resocjalizacją zakładową – raport z badań

W świetle badań empirycznych w Polsce ujawniają się trzy główne tendencje w przestępczości nieletnich, które wyraźnie korelują z tendencjami ogólnie obserwowanymi od kilkunastu lat w skali globalnej. Widzimy systematyczny i znaczący ilościowy wzrost ogólnych rozmiarów wszystkich rodzajów przestępczości. Obniżeniu uległa dolna granica wiekowa nieletnich przestępców (w tym znaczny wzrost liczby przestępstw, których sprawcami są nieletni poniżej 13. roku życia). Coraz częściej rejestrowane są też poważne przestępstwa dokonywane przez kilkuletnie dzieci. Wreszcie notuje się nagły wzrost przestępstw gwałtownych, opartych na agresji i przemocy skierowanej zarówno na rówieśników, jak i osoby dorosłe.  Podjęte przez autora niniejszej pracy badania diagnostyczno-eksploracyjne sprowadzają się do pytania: W jakim stopniu różnicowanie zakładów na zamknięte, półotwarte i otwarte odpowiada różnicowaniu młodzieży przebywającej w tych zakładach w kontekście różnych zmiennych środowiska szkolnego, z którego się ona wywodzi? Przedmiotem niniejszego studium jest młodzież objęta oddziaływaniami resocjalizacyjnymi i terapeutycznymi. Zaprezentowane badania o charakterze empirycznym analizują środowisko szkolne młodzieży społecznie niedostosowanej. Analizie poddano różne formy patologicznych zachowań młodzieży w środowisku szkolnym. Badania ukazują złożoność różnych czynników szkolnych wpływających na przestępczość nieletnich. Rozpatrując zmienne środowiska szkolnego, które w różnym stopniu i w różny sposób charakteryzują i różnicują badaną młodzież, należy pamiętać także o silnym wpływie czynników rodzinnych, rówieśniczych, kulturowych i światopoglądowych, które w sposób istotny oddziaływają na młodzież, co potwierdzają liczne badania porównawcze. W świetle przeprowadzonych badań raz jeszcze należy podkreślić, że żadne formy patologii społecznej z udziałem nieletnich nie mogą zostać pozostawione samym sobie.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Dobro – Prawda – Piękno w sztuce naszego czasu

W obiegowym znaczeniu zdolności i talent są dla artysty czymś naturalnym i oczywistym. Tymczasem na sukces artystyczny, choćby najmniejszy, składa się oprócz nieuchwytnego talentu także praca. Praca wytężona, systematyczna i bezinteresowna. Ta bezinteresowność w sztuce jest podstawą wszelkiej twórczej działalności. Każde dzieło sztuki, malarskie, rzeźbiarskie, muzyczne czy literackie (poezja) jest w pewnym sensie wyzwoleniem osobowości. Sztuka jest obszarem uczuć – jest emocją, która dba o dobrą i właściwą formę. Sztuka powinna poprzez swoją jakość kształcić, uspokajać, ale również niepokoić, zmuszać odbiorcę do refleksji i zamyślenia, także nad własnym życiem. Ważne aby człowiek wykształcony był również ukształtowany poprzez sztukę, filozofię, religię a nawet politykę. Historia dowodzi trwałej wartości klasycznych rzeźb i świątyń greckich. Nie jest też konieczne, aby wszystkie wartości były w równym stopniu obiektywne czy subiektywne. Sztuka w Polsce przeobrażała się i zmieniała w zależności od epoki. Inna była w XV wieku, inna podczas zaborów, w okresie międzywojennym, a jeszcze inna w stanie wojennym (1981–1983) oraz po odzyskaniu niepodległości po roku 1989. Minęło wiele lat, a wychowanie przez sztukę w naszym szkolnictwie nie uległo żadnej poprawie. Zamiast nauki o sztuce panuje wątpliwość czy w ogóle warto się tym zajmować? Agresja natomiast coraz bardziej rozprzestrzenia się, nie tylko na ulicy, ale także w szkołach, choć nauczyciele czasem nie chcą tego zauważać. Aby przywrócić właściwą kolej rzeczy i hierarchię wartości, sztuka jest nam w tym bardzo potrzebna.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Współczesność – zagrożenia dotyczące świata wartości

Współczesność jest kategorią podejmowaną przez wiele dyscyplin naukowych. To jest część problemu wszystkich tych zjawisk, które ludzie doświadczają w swoich działaniach. To z kolei znajduje odzwierciedlenie w ich postępowaniu, wyborach, stylu życia i planach życiowych. Z tego powodu analizy niebezpieczeństw grożących w procesie budowania osobistej przestrzeni aksjologicznej stanowią ważne zagadnienia badawcze dla aksjologii. Ich szczególne znaczenie ujawnia się w procesie wprowadzania uczniów do świata wartości. Jest to proces wieloetapowy: od identyfikacji i rozpoznawania wartości do ich zrozumienia, internalizacji i zamanifestowania w życiu. Na każdym etapie istnieje ryzyko. W niniejszym artykule dokonany został przegląd podstawowych zagrożeń (niebezpieczeństw) dla człowieka na każdym z tych etapów procesu budowania własnej przestrzeni aksjologicznej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Nauczyciel wobec współczesnych zjawisk stresogennych w miejscu pracy – wielowymiarowość konsekwencji i przyczyn

Celem artykułu jest ukazanie charakterystyki zjawiska stresu zawodowego w zawodzie nauczyciela. Stres zawodowy jest zjawiskiem przybierającym na sile we współczesnym świecie wraz z dokonującymi się przemianami ekonomicznymi, demograficznymi czy też społecznymi. Zawód nauczyciela wpisuje się w pulę zawodów charakteryzujących się bardzo dużym ryzykiem występowania stresu w jego obrębie, z racji konieczności podejmowania w nim pracy z drugim człowiekiem. Wszystkie czynniki stresogenne, z którymi styka się nauczyciel w szkole, mają wpływ na jego funkcjonowanie, kondycję psychiczną i fizyczną, a w rezultacie rzutują na jakość współczesnego kształcenia. Dlatego w rozważaniach podjęto tematykę stresu zawodowego nauczycieli jako problemu aktualnego i przybierającego na sile, ze szczególnym uwzględnieniem zjawisk stresogennych, jakie występują w miejscu zatrudnienia głównego bohatera artykułu, i przyczyn ich występowania. Dokonany przegląd literatury naukowej oraz raportów z badań z tego obszaru pozwolił na pokazanie szeregu konsekwencji, jakie niesie za sobą obciążenie stresem w tej grupie zawodowej, nie tylko dla samej osoby nauczyciela, ale też jego rodziny, najbliższych, ucznia, z którym pracuje, jak i funkcjonowania placówki, w której jest zatrudniony.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika