rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przesiedlenia ludności na Ukrainie w latach 1933–1934

Po Wielkim Głodzie, w wyniku którego zmarło co najmniej 3,5 mln osób, bolszewicy stanęli przed problemem braku odpowiedniej liczby ludzi do pracy na roli. Postanowiono wobec tego na tereny najbardziej wyludnione z powodu głodu sprowadzić chłopów z Rosji i Białorusi oraz przesiedlić rolników z mniej dotkniętych głodem regionów Ukrainy. Akcja nie zakończyła się sukcesem, bowiem większość chłopów sprowadzonych na opustoszałe tereny wróciła z powrotem. After the Great Famine in Ukraine that killed at least 3.5 million people, the Bolsheviks faced a problem of a lack of resources and people to work on the land. Thus, a decision was made to bring to the most depopulated areas peasants from Russia and Belarus, as well as some farmers from other regions of Ukraine, less affected by the famine. The action did not succeed, as a majority of peasants who were brought to Ukrainian lands devastated by the Holodomor went back to their homes.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Kierunek wschodni aktywności dyplomatycznej Rady Regencyjnej

W okresie działalności Rady Regencyjnej i jej gabinetów zbudowano podwaliny polskiej dyplomacji i prowadzono politykę zagraniczną Królestwa Polskiego pomimo ograniczeń wynikających z postanowień patentu z 12 IX 1917 r. Przejęto placówki zagraniczne Naczelnego Komitetu Narodowego i powołano przedstawicielstwa Rady Regencyjnej w Moskwie, Kijowie i Helsinkach. Starano się wypracować koncepcję polityki wschodniej, koncentrując uwagę przede wszystkim na kwestii przyszłej granicy wschodniej państwa polskiego. Przygotowywano kadry służby dyplomatycznej Polski niepodległej. In the period of operation of the Regency Council and its cabinets, the foundations of Polish diplomacy was laid, and foreign policy of the Kingdom of Poland was pursued, despite the restrictions resulting from the decree of 12 September 1917. Foreign posts of the Supreme National Committee were taken over, and representatives of the Regency Council were sent to Moscow, Kiev, and Helsinki. An attempt was made to develop an eastern policy with the focus on the problem of future borderline of the Polish state; and the diplomatic personnel of the independent Poland was being trained.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stulecie czekistów. Skład narodowościowy centralnego i terenowych aparatów NKWD ZSRS 1934–1944/1945

Źródła i literatura przedmiotu dotyczące historii sowieckiego aparatu represji są niewielkie i w dużej części zdekompletowane lub nieudostępniane. Tymczasem ten segment epoki miał olbrzymie znaczenie dla modelu państwa, pracy jego organów i życia milionów obywateli. Szczególnie interesujące są skład narodowościowy sowieckiego aparatu bezpieczeństwa i udział w nim Żydów oraz „ludowa” legenda głosząca, że to oni stworzyli państwo bolszewickie. Przy obecnym stanie źródeł poważnych badań nie można przeprowadzić, zaś w niniejszym tekście rozważania i hipotezy należy traktować jedynie za możliwe lub prawdopodobne.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Pakt Ribbentrop-Mołotow. Interpretacje, mity, rzeczywistość

Artykuł przynosi próbę reinterpretacji paktu Ribbentrop-Mołotow, komentując obfitą historiografię poświęconą temu przełomowemu wydarzeniu w stosunkach międzynarodowych XX w. Autor dyskutuje różne podejścia do wyjaśnienia jego genezy i znaczenia. Daje też własną interpretację tego taktycznego aliansu dwóch totalitarnych dyktatur.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Geopolityczne znaczenie wojny sowiecko-polskiej w 1920 roku

Artykuł analizuje znaczenie geopolityczne decydującego etapu wojny sowiecko-polskiej w 1920 r. Ekspansję rewolucyjnej Rosji, zmierzającej do podporządkowania całej Europy Wschodniej i dojścia do Niemiec, a jednocześnie próbę stworzenia przez Polskę (Piłsudskiego) niezależnego ośrodka siły między Rosją a Niemcami autor ukazuje w świetle koncepcji geopolitycznych Halforda Mackindera i jego idei Heartlandu.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rada Polska Zjednoczenia Międzypartyjnego w świetle materiałów z archiwum Józefa Kożuchowskiego

Przedmiotem artykułu jest działalność Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego, organizacji politycznej skupiającej polskie ugrupowania narodowe i konserwatywne w Rosji doby rewolucyjnej w świetle niedawno udostępnionych badaczom materiałów z archiwum Józefa Kożuchowskiego. Zbiór akt zatytułowany „Rada Polska Zjednoczenia Międzypartyjnego. Materiały Józefa Kożuchowskiego”, znajdujący się w zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych, zawiera dotychczas nieznane, istotne źródła do dziejów Rady.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Kraina „od Boga zapomniana”. Językowy obraz Litwy w pismach Józefa Piłsudskiego

W artykule został zrekonstruowany językowy obraz Litwy wyłaniający się z wypowiedzi Józefa Piłsudskiego. Podstawę analizy stanowią wydane w okresie międzywojennym Pisma zebrane Marszałka, a ponadto publikowane zarówno w II Rzeczypospolitej, jak i na emigracji na łamach warszawskiej i londyńsko-nowojorskiej „Niepodległości” jego listy. Językowy obraz Litwy przedstawiony został w trzech aspektach: historycznym, perspektywicznym i osobistym. Słowami kluczami, niezbędnymi do zrozumienia toku rozumowania i emocji narratora, są „niewola”, „zgoda” i „miłe Wilno”.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Fronda. Rozłam w Stowarzyszeniu PAX w 1955 roku. (Geneza – przebieg – konsekwencje)

Artykuł stanowi próbę wielopłaszczyznowego ukazania podłoża wewnątrzśrodowiskowego konfliktu w Stowarzyszeniu PAX, który w 1955 r. doprowadził do poważnego w skutkach rozłamu. W pierwszej części tekstu skoncentrowano uwagę na genezie grupy, która opuści PAX. W drugiej części artykułu dokonano analizy procesu wewnętrznej dekompozycji Stowarzyszenia PAX, który doprowadził do opuszczenia jego szeregów przez tzw. frondę. Omówiono zarówno podstawowe źródła konfliktu, jak też przebieg wewnętrznego sporu, z uwzględnieniem optyki dwóch stron konfliktu. The article is an attempt at multi-faceted presentation of the underlying causes of the internal conflict within the PAX Association, which in 1955 led to a split with serious consequences. The first part focuses on the origins of the group which would leave PAX. The second part is and analysis of the process of internal decomposition of the PAX Association, which led the so-called Fronde to leave its ranks. The text discusses both the basic causes of the conflict, and its internal course, seen from the both sides.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Marzy mi się Lew Boży”. Kryzys ustrojowy w Pakistanie 1953–1955

Artykuł omawia przesilenie ustrojowe w Pakistanie, które trwało w latach 1953– 1955 i zakończyło się praktyczną likwidacją ustroju demokratycznego w tym państwie. Władza wykonawcza (gubernator generalny) w sojuszu z sądowniczą (Sąd Najwyższy) i wojskiem odrzuciła przejęte po Brytyjczykach niepisane zasady regulujące parlamentaryzm, a w końcu rozpędziła i sam parlament. W ostatecznym rozrachunku droga ta powiodła kraj ku autokracji. The article describes the crisis of Pakistani policy between 1953 and 1955, which resulted de facto in the liquidation of democracy. The executive power (Governor-General) allied with the judicial one (Supreme Court) and the army to get rid of the unwritten principles, taken over from the British, regulating the parliamentary order, and finally dissolved the Parliament itself. Ultimately, it led the country to autocracy.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Kulisy przyjęcia ZSRR do Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego

Od 1951 r. Związek Radziecki jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Przynależność do tej organizacji uprawniała sportowców radzieckich do udziału w igrzyskach olimpijskich. Interesujące jest zatem poznanie okoliczności wstępowania ZSRR do MKOl oraz uzyskanie odpowiedzi na pytania: Jakie stanowisko prezentował prezydent Johannes Sigfrid Edström oraz członkowie MKOl w tej sprawie? Jaka była pozycja ZSRR w procesie wstępowania do MKOl? Podstawę źródłową pracy stanowią materiały znajdujące się w Archiwum MKOl w Lozannie. The Soviet Union has been a member of the International Olympic Committee since 1951. This membership entitled Soviets sportsmen to participate in the Olympic Games. It is, therefore, interesting to explore the circumstances of the Soviet Union’s access to the IOC to answer the following questions: What was the stance of President Johannes Sigfrid Edström and the IOC members on this matter? What was the position of the USSR within the process of accession to the IOC? The analysis is based on the source material kept in the Archives of the International Olympic Committee in Lausanne, Switzerland.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Ksiądz” Jan Lewiarz – organizator i odnowiciel Cerkwi prawosławnej w południowo-wschodniej Polsce

Celem artykułu jest przedstawienie działalności Jana Lewiarza jako organizatora i odnowiciela Cerkwi prawosławnej w południowo-wschodniej Polsce. Nie wiadomo, czy faktycznie przyjął święcenia kapłańskie, mimo to stał się jedną z najważniejszych osób w Kościele prawosławnym w Polsce. Jego aktywność – połączona ze ścisłą współpracą z władzami państwowymi – doprowadziła do przejmowania wielu pounickich majątków, w tym świątyń, które stały się podstawą do tworzenia nowych parafii prawosławnych w południowo-wschodniej Polsce.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Grupa Operacyjna „Puchaczów” – mechanizm komunistycznej pacyfikacji na przykładzie zapoznanego epizodu akcji „Wisła 1947 roku”

W czasie akcji „Wisła” powołano grupę operacyjną do ścigania grup WiN, które nocą 2/3 VII 1947 r. w Puchaczowie zabiły 21 osób oskarżonych o popieranie władzy. GO „Puchaczów” w czasie obław w powiatach Włodawa, Chełm i Lubartów zabiła kilkanaście osób i zatrzymała kilkaset kolejnych. Kilka rodzin powiązanych z podziemiem wysiedlono przymusowo na Ziemie Zachodnie. Działania GO „Puchaczów” pokazują, że podstawowym celem akcji „Wisła” było umocnienie władzy PPR w powojennej Polsce.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Sprawa ppor. Jana Kajdy. Żołnierz „niezłomny” czy dezerter z Wojsk Ochrony Pogranicza?

Głównym celem artykułu jest odtworzenie przebiegu zbiorowej dezercji żołnierzy ze strażnicy WOP w Konarach, ukazanie tła społecznego i politycznego tego zdarzenia, a także sposobu działania wojskowych i cywilnych organów bezpieczeństwa oraz zakulisowych mechanizmów. Autor próbował przedstawić głównego sprawcę dezercji w świetle nieznanych dokumentów oraz konsekwencje społeczne jego działań.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Powojenna odbudowa stolicy z perspektywy Londynu – działalność Komitetu Obywatelskiego Odbudowy Miasta Stołecznego Warszawy w latach 1944–1946

Komitet Obywatelski Odbudowy Miasta Stołecznego Warszawy powstał w Londynie pod koniec 1944 r. w celu koordynowania emigracyjnych prac nad odbudową stolicy. Jego działania, uzależnione od rządu na uchodźstwie, choć formalnie niezależne, miały wymiar propagandowy – świadczyły o ciągłym wpływie rządu w Londynie na kraj. Pomimo zaangażowania członków Komitetu (m.in. premiera T. Arciszewskiego) wydano tylko broszurę o mieście oraz opracowano zachowany w rękopisie tzw. plan londyński odbudowy.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Społeczeństwo polskie wobec diaspory czeczeńskiej 1994–2020

Celem artykułu jest sformułowanie odpowiedzi na pytanie, co spowodowało, że w ciągu ostatniego ćwierćwiecza społeczeństwo polskie zmieniło diametralnie nastawienie wobec Czeczenów – od wysokiej akceptacji do niemal całkowitego odrzucenia. Stanowi także próbę oceny, w jakich okolicznościach diaspora czeczeńska w Polsce została uznana za „społeczność podejrzaną” oraz jaki to miało wpływ na podejście do kwestii uchodźców w czasie kryzysu migracyjnego w 2015 r.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Historyczne i prawne uwarunkowania przestępstwa szpiegostwa w Polsce w XX wieku

Uwarunkowania związane z kształtującą się relacją pomiędzy systemem politycznym, ustrojem konstytucyjnym a kształtem rozwiązań prawnokarnych w zakresie szpiegostwa, w perspektywie historycznej, są nijako immanentnie ze sobą związane. W konsekwencji, w zależności od kształtu systemu politycznego, uwarunkowań historyczno-politycznych, prawo karne w zakresie penalizacji szpiegostwa oraz czynów związanych ze szpiegostwem było wykorzystywane w sposób instrumentalny do osiągania przez organy władzy publicznej określonych celów o charakterze politycznym lub spełniało swoją rolę w zakresie bezpieczeństwa zewnętrznego państwa.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Europa Środkowa/ Europa Środkowo-Wschodnia z perspektywy historii wyobrażonej. Między historią, geografią a literaturą

Cel artykułu stanowi przedstawienie historii Europy Środkowej/ Środkowo-Wschodniej z perspektywy historii wyobrażonej. Przedmiotem rozważań jest zakorzeniony w dyskursie publicznym, obejmującym różne teksty kultury, sposób mówienia i opowiadania o pewnym fenomenie, jakim była/ jest Europa Środkowa/ Środkowo-Wschodnia. Jako kategorie organizujące narrację przywołane zostały trzy pojęcia: geografii, historii i tożsamości. To one, zdaniem autora, składają się na swoistą triadę organizującą nasz sposób myślenia o Europie Środkowej/ Środkowo-Wschodniej.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
ZSRR i kraje Europy Środkowo-Wschodniej „w walce” o wpływy w Międzynarodowym Komitecie Olimpijskim w okresie prezydentury Johannesa Sigfrida Edströma

W 1948 r. Rosjanie podjęli działania, które pozwoliłyby im wpływać na MKOl. Chcieli to osiągnąć poprzez członków tej organizacji z krajów satelickich. Władze tych państw próbowały więc umieścić w MKOl zaufane osoby. Zadanie to okazało się trudne do wykonania, ponieważ Jerzy Loth i Ferenc Mező informowali MKOl o działaniach komunistów. Dzięki temu prezydent i kanclerz MKOl, mimo słabych możliwości organizacyjnych, stawili opór władzom ZSRR i opóźnili realizację celu komunistów.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Realizacja akcji „R” w województwie katowickim w ramach laicyzacji szkolnictwa w latach pięćdziesiątych

W artykule omówiono kwestię realizacji ściśle tajnej akcji „R” w województwie katowickim w latach pięćdziesiątych. Na podstawie analizy przede wszystkim materiałów archiwalnych zostały przedstawione metody i środki stosowane przez władzę w celu odciągnięcia młodych ludzi od Kościoła i udziału w rekolekcjach. Problem ten ukazano w kontekście spektrum działań podejmowanych przez komunistów w celu laicyzacji szkoły i usunięcia z niej religii jako przedmiotu nauczania.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Arcybiskupa Andrzeja Szeptyckiego wizja niepodległej Ukrainy

Uwagi na marginesie książki ks. Adama Kubasika, Eklezjologia polityczna metropolity Andrzeja Szeptyckiego. Cerkiew greckokatolicka fundamentem niezawisłej Ukrainy, Lwów-Kraków 2016, Wydawnictwo Bł. Jakuba Strzemię Archidiecezji Lwowskiej ob. łac., ss. 270

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Sprawa budowy pomnika katyńskiego w Londynie w latach 1971–1979 w świetle polskich i brytyjskich źródeł dyplomatycznych

Artykuł opisuje sprawę budowy pomnika katyńskiego w Londynie w latach siedemdziesiątych XX w. w świetle brytyjskich i polskich źródeł dyplomatycznych. Główny nacisk w pracy został położony na aspekty międzynarodowe przedstawianego zagadnienia. Tekst prezentuje również reakcje społeczeństwa brytyjskiego na stanowisko rządu, który pragnąc uniknąć komplikacji stosunków z państwami komunistycznymi, starał się utrudnić wybudowanie pomnika.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Koncepcja socjalizmu wieloświatopoglądowego Stowarzyszenia „PAX” w ocenie centralnych organów bezpieczeństwa Polski Ludowej w okresie rządów Władysława Gomułki i Edwarda Gierka (1956–1980)

Stowarzyszenie „PAX” pod kierownictwem Bolesława Piaseckiego dążyło do utworzenia na swojej bazie politycznej partii katolików. Głębszą filozoficzną podbudową tych dążeń była koncepcja „socjalizmu wieloświatopoglądowego”. Działania te, zwłaszcza w dobie rządów Władysława Gomułki i Edwarda Gierka, spotykały się ze zdecydowanym przeciwdziałaniem organów bezpieczeństwa państwa.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Burza nad Pekinem”. Przyczyny, przebieg i konsekwencje kryzysu w Chińskiej Republice Ludowej w 1989 r. w świetle archiwów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Celem artykułu jest zaprezentowanie genezy, przebiegu i konsekwencji tzw. wydarzeń kwietniowo-czerwcowych w Pekinie w 1989 r. W tym roku Chińska Republika Ludowa przeżywała poważny kryzys wewnętrzny, którego rezultat stanowiły masowe protesty studenckie brutalnie stłumione przez wojsko. Kryzys zakończył się politycznym upadkiem sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin Zhao Ziyanga, zastąpionego przez Jiang Zemina, który kontynuował tzw. politykę otwarcia i reform zgodnie z zasadami sformułowanymi przez Deng Xiaopinga.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Liga Kobiet w okręgu łódzkim w latach 1945–1981. Główne obszary działalności organizacji

Liga Kobiet była najliczniejszym oficjalnym, akceptowanym przez władze komunistyczne ruchem kobiecym w Polsce Ludowej. Jej działalność dotyczyła pracy ideowo-propagandowej w środowiskach kobiecych, realizacji polityki ówczesnego rządu wobec kobiet. LK upowszechniała pracę zawodową kobiet, prowadzenie oszczędnego i nowoczesnego gospodarstwa domowego, miała reprezentować interesy różnych środowisk kobiecych. LK w okręgu łódzkim była jedną z najaktywniejszych i najliczniejszych w kraju.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Co wydarzyło się w Lublinie na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku? Przyczynek do dziejów politycznych Polski

Artykuł porusza problem rywalizacji o władzę w Lublinie na przełomie lipca i sierpnia 1944 r. pomiędzy przedstawicielami Armii Krajowej i Delegatury Rządu na Kraj a polskimi komunistami wspieranymi przez Kreml. Akcja odzyskania władzy przez lokalnych przedstawicieli władz polskich w Londynie miała być realizowana jednocześnie z wystąpieniem zbrojnym w ramach operacji „Burza”. W krótkim okresie po dekonspiracji i rozpoczęciu jawnej działalności terenowi przedstawiciele Polskiego Państwa Podziemnego zostali aresztowani przez Sowietów i przetransportowani do ZSRS, gdzie trafili do obozów pod zarządem NKWD.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Emigracja polska w Wielkiej Brytanii wobec wyborów do Sejmu PRL pierwszej kadencji z 26 października 1952 r.

Zmiany zachodzące w Polsce Ludowej po II wojnie światowej były bacznie obserwowane przez polskie uchodźstwo polityczne w Wielkiej Brytanii. Szczególną uwagę zwracano na sprawy polityczne. W artykule omówiono stosunek władz RP na obczyźnie oraz prasy emigracyjnej do wyborów do Sejmu PRL w 1952 r.: tzn. jak oceniano prawo wyborcze, Front Narodowy, jego program, kandydatów do sejmu, kampanię wyborczą oraz wyniki wyborów. W końcowej części tekstu skomentowano sukces, jaki rzekomo odniosło Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego w tej części operacji „Cezary”, która dotyczyła dezinformacji środowisk emigracyjnych w zakresie propagandy wyborczej.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Narodziny „Małej Moskwy”. O wysiedleniu ludności polskiej w Legnicy za rzekę Kaczawę w lipcu 1945 roku

Artykuł przedstawia Legnicę i dosyć słabo znane zdarzenia mające tam miejsce w lipcu 1945 r., kiedy miasto stało się siedzibą sztabu i kilkudziesięciotysięcznego garnizonu Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej. Wydarzenia te poprzedziło wysiedlenie ludności polskiej z centralnej części miasta za rzekę Kaczawę, co w domyśle miało ułatwić radzieckiemu dowództwu odpowiednie „przystosowanie” miasta do potrzeb armii „Wielkiego Brata”. Decyzja o wysiedleniu została podjęta nagle, a sam jego proces przebiegał w sposób bezpardonowy i chaotyczny. Dotyczyło ono zarówno ludności cywilnej, jak i władz administracyjnych miasta i województwa.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Modelowa okupacja hitlerowska Wielkiej Brytanii w II wojnie światowej

W czerwcu 1940 r. wojska niemieckie dokonały inwazji zbrojnej na położone w kanale La Manche Wyspy Normandzkie. Do maja 1945 r. były one jedyną częścią Wielkiej Brytanii pod okupacją niemiecką. Niemcy zastosowali wobec mieszkańców nieznany nigdzie indziej model łagodnej okupacji, który służyć miał tworzeniu pozytywnego wizerunku kultury niemieckiej, przeznaczonego dla opinii światowej. Jednocześnie Hitler zarządził tu budowę najsilniejszych umocnień Wału Atlantyckiego.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Początki współpracy brytyjskich instytucji zajmujących się operacjami specjalnymi z polskim wywiadem wojskowym w 1939 r.

Celem artykułu jest analiza początków współpracy brytyjskich instytucji zajmujących się operacjami specjalnymi: General Staff Research [GS(R)], a następnie Military Intelligence Research (MIR) ze stroną polską w 1939 r. w przededniu II wojny światowej i w trakcie kampanii polskiej.

Czasopismo: Dzieje Najnowsze
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne