rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dwukadencyjność organów wykonawczych w gminach – ograniczenie praw obywatelskich czy ograniczenie zjawisk patologicznych?

Zjawisko wielokadencyjnych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast stało się w Polsce powszechne, w szczególności po wprowadzeniu bezpośrednich wyborów organu wykonawczego w gminie w 2002 r. Bezpośredni wybór dał wójtom, burmistrzom i prezydentom miast dominującą pozycję w lokalnej polityce. Sposobem na jej ograniczenie ma być wprowadzenie limitu dwóch kadencji. W artykule poddano refleksji to rozwiązanie, analizując argumenty zarówno jego przeciwników jak i zwolenników. Analizę przeprowadzono z perspektywy dwóch płaszczyzn: prawno-instytucjonalnej oraz polityczno-społecznej. Celem rozważań jest ukazanie pozytywnych i negatywnych stron wprowadzonej zmiany oraz prognozowanych efektów. Przeprowadzona została analiza podstaw prawnych, zgodności z konstytucją i skutków tego rozwiązania dla czynnego i biernego prawa wyborczego. Przeanalizowano również jego skutki dla lokalnych systemów politycznych oraz dla lokalnych społeczności, a także skonfrontowano to z zagadnieniem kultury politycznej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zarządzanie kryzysowe w czasach epidemii a ograniczenie wolności i praw człowieka i obywatela

Celem artykułu jest wskazanie jak zagrożenie epidemiczne może wpływać na sposób zarządzania kryzysowego, głównie w administracyjnoprawnym zakresie. Przedmiot badania obejmuje określenie zasad zarządzania kryzysowego, oraz możliwych ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w momencie pojawienia się zagrożenia epidemicznego. Analiza tematu, pozwoli odpowiedzieć na pytania: „czy administracja publiczna jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo obywateli w czasach epidemii?”, oraz „czy aktualnie obowiązujące i dotychczas wprowadzone regulacje prawne w związku z epidemią koronawirusa ograniczają w istotny sposób prawa i wolności obywateli?”. Pierwsza część pracy przedstawia zagadnienia związane z zarządzaniem kryzysowym oraz z bezpieczeństwem publicznym. W drugiej, zostaną omówione zasady kierowania bezpieczeństwem narodowym z uwagi na rozprzestrzenianie się koronawirusa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
COVID-19 a łamanie chleba w kontekście Paschy Jezusa

Pandemia COVID-19, nie tylko spowodowała wielki kryzys w wielu dziedzinach ludzkiego życia, ale również odsłoniła liczne słabości, dotąd bagatelizowane lub nieuświadamiane. Dotyczy to również Kościoła. Kościół, założony przez Jezusa Chrystusa jako wspólnota wiary w Jego zmartwychwstanie, powinien jednoczyć rozdzielane w Starym Testamencie: świątynię, w której składano ofiary, i dom, w którym spoży- wano Paschę. Podstawą tego jednoczenia i zarazem wypełnieniem obietnicy, oczekiwanym w starotestamentowym – paschalnym wymiarze – jest Eucharystia. Pandemia, pociągając za sobą daleko idące ograniczenia w sprawowaniu kultu chrześcijańskiego, spowodowała pod tym względem sytuację określaną jako nadzwyczajną. W wielu miejscach prowadziło to do nowego spojrzenia – przez bardzo konkretne doświadczenia – na rzeczywistość domu i Kościoła. Nadzwyczajne okoliczności, nazywane czasem kryzysowymi, wymagały nowych rozwiązań, pozwalających z wiarą przeżywać ów stan kryzysowy i doświadczać działania Boga. Domagały się również teologicznej refleksji. Jak się okazuje, doświadczenia starożytnego Izraela, związane z objawiającym się w historii tego ludu Bogiem, mogą bardzo pomóc w rozumieniu i przeżywaniu pandemicznej rzeczywistości przez chrześcijan. Dzieje te bowiem zdają się wyznaczać dwa pod- stawowe etapy: wędrówki i osiedlenia w ziemi obiecanej. Izrael przeżywał je i rozumiał w kontekście Paschy i Przymierza, a także Ofiary i Świątyni. Dostosowywał również do nich istotne elementy kultu, aby wiara była odpowiedzią na konkretne doświadczenia i wyzwania. Wszystkie te elementy obecne są również w Chrystusowym Kościele, który wyrasta i żyje z Eucharystii – łamania chleba. Pandemia COVID-19 uświadomiła wielu nie tylko ciągłość wiary Izraela i wierzących w Chrystusa. Ukazała również potrzebę odwoływania się do konkretnych, dawnych doświadczeń narodu Starego Przymierza. Jedno i drugie po to, aby lepiej rozumieć i dobrze przeżywać wydarzenia – także te trudne – już w Nowym Przymierzu i wciąż w paschalnym wymiarze.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
COVID-19: una sfida epocale Aspetto biblico

Dramat pandemii koronawirusa prowadzi nas do przyznania większej przestrzeni aspektowi teologicznych badań biblijnych, w których dziś żyjemy z odnowioną świadomością, szczególnie w warunkach, w których się znajdujemy. W Biblii termin zaraza (deber) zwykle oznacza każde wielkie nieszczęście.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3265/21

W glosowanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprawa nadania tytułu naukowego profesora jest sprawą administracyjną. Sąd przyjął, że nadanie tytułu profesora nie jest uznaniową decyzją Prezydenta, wchodzącą w zakres jego osobistych prerogatyw. Decyzja Prezydenta RP zaliczana jest do kategorii „aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa”, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi. Prezydent RP winien być traktowany jak organ administracji w znaczeniu funkcjonalnym, a tym samym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie może być przedmiotem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przekrój reakcji hierarchii, duchowieństwa i wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego na pandemię COVID-19

Światowa pandemia koronawirusa stworzyła nowe wyzwania, także w zakresie teologii i liturgiki. Tekst omawia, w formie ogólnej, reakcję Kościołów Prawosławnych w różnych krajach oraz prezentuje szczegółowo działania hierarchów, duchownych i wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Opierający się na zasadzie autokefaliczności, pozbawiony centralnego ośrodka władzy organizacyjnej Kościół Prawosławny zaprezentował bardzo różne postawy: od daleko idącego podporządkowania się ograniczeniom pandemicznym, łącznie z korzystaniem przy udzielaniu Eucharystii ze sprzętów jednorazowego użytku (Belgia, Szwajcaria) aż do całkowitego zanegowania rozporządzeń władz (Bułgaria). PAKP znalazł się pomiędzy tymi skrajnościami. Poszczególni biskupi, w formalnych i nieformalnych instrukcjach, polecali proboszczom i wiernym dostosowanie się do ograniczeń epidemiologicznych, szczególnie w zakresie przestrzegania zasad kwarantanny i pozostawania w domu (diecezja wrocławsko-szczecińska, diecezja hajnowska); z drugiej strony, stanowisko Świętego Soboru Biskupów wykluczało np. stosowanie jednorazowych łyżeczek przy udzielaniu Eucharystii. W oparciu o dostępne źródła pisemne, w tym dokumenty Świętego Soboru Biskupów, listy, komunikaty biskupów, relacje wiernych na portalach społecznościowych oraz osobiście prowadzone rozmowy z hierarchami, autor omawia wypracowane przez PAKP pandemiczne formy aktywności duszpasterskiej (aktywność parafii w mediach społecznościowych, internetowe transmisje nabożeństw, zamawianie intencji modlitewnych mailem lub sms-em) oraz wiążące się z tym problemy (nieuzasadnione zastępowanie osobistego uczestnictwa w liturgii obejrzeniem jej w internecie, wątpliwości co do godnych okoliczności jej odtwarzania), a także odpowiedź biskupów (transmisje tylko w czasie rzeczywistym, bez możliwości późniejszego odtworzenia). Prezentuje także pewne pozytywy, płynące z obecnej sytuacji (spontaniczna aktywność wiernych, np. przy organizowaniu nagłośnienia nabożeństw, „odformalizowanie” sakramentu spowiedzi, często odbywającego się na świeżym powietrzu).

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Oblicza wspólnoty Kościoła w czasie pandemii COVID-19

Pandemia odmieniła oblicze „wspólnoty grzeszników, potrzebujących miłości Boga” (Benedykt XVI). Papiestwo czasów koronawirusa naznaczone jest niezwykłymi gestami i znakami. Decyzja o zamknięciu świątyń dla osób wierzących była bolesnym doświadczeniem. Nie brakowało opinii krytycznych na temat pobłażliwości władz kościelnych. Zamknięcie kościołów ze względów sanitarno-epidemiologicznych wymogło wezwanie do tworzenia prawdziwych „Kościołów domowych”. Pandemia zwirtualizowała nasze życie, co konsekwentnie dotknęło wspólnoty Kościoła. Internet jako „cyfrowy kontynent” stał się współczesnym areopagiem przekazu wiary. To rodzi nowe wyzwania i zagrożenia. Wirtualizacja życia religijnego doprowadziła do powstania nowej odmiany „churchingu”, w czasie pandemii narodził się bowiem „e-churching”. Czas epidemii uruchomił we wspólnocie Kościoła różne radykalizmy. Kościół czasów pandemii to „Kościół otwartych drzwi” (Franciszek), ale też i słabość formacji stałej duchownych i katechezy świeckich, zaniedbania sfery medialnej. Oblicze wspólnoty Kościoła w skali mikro egzemplifikuje Kościół lokalny – w tym przypadku Polska Misji Katolicka we Freiburgu (wspólnota emigracyjna, wspólnota sakramentalna i „domowego Kościoła”, wspólnota słuchania i towarzyszenia, zwirtualizowana wspólnota Słowa i formacji duchowej, wspólnota „wyobraźni miłosierdzia”, wspólnota inkulturacji i „diakonii kultury”, wspólnota zaangażowana, wspólnota poszu- kująca sensu).Kościół popandemiczny będzie musiał zmierzyć się z nowymi wyzwaniami: zlokalizowanie między obecnością w świecie („aggiornamento”) a odświatowieniem („En- tweltlichung”), prymat ewangelizacji przed sakramentalizacją, zaangażowanie się w po- sługę towarzyszenia i słuchania, tworzenie wspólnoty komunii („communio”) i misji („missio”), określenie tożsamości jako wspólnoty miłosierdzia w skali jednego ludzkiego serca, jak i w skali całego Kościoła.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kościół a wyzwanie integralnej ekologii dla nowego humanizmu

Pandemia COVID-19 była zdarzeniem nieoczekiwanym: dotychczas światu wydawało się, że może kontrolować wszystko, tymczasem okazało się, że istnieją pewne zjawiska biologiczne, wobec których człowiek jest bezsilny. Fakty biologiczne, które miały miejsce w czasie pandemii, zdemaskowały liczne zagrożenia, jakie mogą być niesione przez procesy globalizacyjne. Jest to związane z pewnymi efektami ubocznymi niezrównoważonego rozwoju i wpływa na nasze życie, społeczność i gospodarkę. Mauro Ceruti twierdzi, że elementy globalizacyjne w takich dziedzinach jak biologia, antropologia, ekonomia czy polityka są ze sobą nierozerwalnie związane i nie da się ich odseparować. Papież Franciszek, w odpowiedzi na potrzeby świata nauki, wrażliwego na kwestie środowiskowe, opublikował w 2015 roku swoją drugą encyklikę pod tytułem Laudato si’. Jest to dokument adresowany do wszystkich, nie tylko do chrześcijan. W tej encyklice Kościół katolicki po raz pierwszy wypowiada się na temat środowiska naturalnego i jego ochrony. Laudato si’ nie jest traktatem teoretycznym, ale przedstawia integralną wizję (teologiczną, antropologiczną, egzystencjalną) kosmosu i człowieka w ich intymnej relacji, wzywającą nas do dokonania zmiany, której nie wolno odkładać na później.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Tomizm konsekwentny. Sprawozdanie z Sympozjum tomistycznego, połączonego z wręczeniem Nagród im. Mieczysława Gogacza - 16 listopada 2019 roku

W dniu 16 listopada 2019 roku w gmachu UKSW w Warszawie odbyło się kolejne już Sympozjum Tomistyczne, zatytułowane Tomizm konsekwentny. Było ono dedykowane prof. Gogaczowi z okazji 93. rocznicy jego urodzin. Tradycyjnie już sympozjum było połączone z uroczystością wręczania nagród za najlepsze prace magisterskie, poświęcone myśli tomistycznej.

Czasopismo: Rocznik Tomistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wirtualne a realne kształtowanie więzi wspólnoty Kościoła w dobie pandemii koronawirusa

Pandemia koronawirusa jako swoistego rodzaju sytuacja kryzysowa wpłynęła na koncepcję duszpasterstwa, realizowaną w łonie Kościoła katolickiego. Dotychczasowa działalność Kościoła, oparta na rzeczywistym kontakcie z wiernymi, została w pewnej mierze zredukowana do relacji wirtualnych w czasie lockdownu. Ten stan rzeczy odpowiada idei społeczeństwa wirtualnego, w ramach której przedefiniowano wartości prawdy, solidarności i dobra wspólnego. Każda ze wskazanych wartości (będących jednocześnie zasadami społecznymi) zmierza do ochrony człowieka w aspekcie godności osobowej i nienaruszalnych praw. Mając na uwadze niebezpieczeństwa, jakie kryją się w wirtualnej rzeczywistości, należy traktować łączność internetową jako szansę dla duszpasterstwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu fundamentalnego znaczenia realnego kontaktu z wiernymi. Pandemia koronawirusa jest „znakiem czasu”, który intensyfikuje doświadczenie wspólnoty jako Kościoła stanowiącego źródło otuchy w dobie kryzysu.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wokół Mszy świętej online w czasie pandemii

W artykule został poruszony temat kryterium wyboru Mszy św. online podczas pandemii. Nawet jeśli uczestnictwo na odległość nie jest uczestnictwem ściśle liturgicznym, wybór miejsca, z którego transmitowana jest Msza święta, nie jest bez znaczenia. Kryterium, które proponujemy w artykule, oparte jest na dwóch przesłankach: na rozumieniu Eucharystii jako celebracji budującej lokalną wspólnotę Kościoła i na pojęciu przestrzeni rozpatrywanej na poziomie antropologicznym (fenomenologia przestrzeni) i teologicznym (przestrzeń liturgiczna).

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rzetelna rekonstrukcja Tomaszowej antropologii. Recenzja: Henryk Majkrzak, Antropologia integralna w „Sumie teologicznej” św. Tomasza z Akwinu, Kraków brw., Wydawnictwo „SPES”, stron 415.

Artykuł jest naukową recenzją książki: Henryk Majkrzak, Antropologia integralna w „Sumie teologicznej” św. Tomasza z Akwinu.

Czasopismo: Rocznik Tomistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Filozoficzna apologia religii. Propozycja Piotra Moskala

Zaproponowane przez Moskala rozpoznanie religii katolickiej jako religio vera dokonuje się ostatecznie dwojako, z jednej strony poprzez proces prześledzenia wątków argumentacyjnych, które wchodzą w zakres apologii religii, z drugiej strony drogą poznania eksperymentalnego, poprzez wewnętrzne doświadczenie (poczucie bezpieczeństwa i poznawczej, intelektualnej pewności). Ostatecznie propozycja Moskala wpisuje się w rozumienie filozofii chrześcijańskiej zaproponowanej w encyklice Jana Pawła II Fides et ratio. O jej możliwości niejednokrotnie powątpiewano, wręcz odrzucano jako zanegowanie istoty racjonalnego dyskursu. Jeżeli filozofia ma pozostać dyscypliną autonomiczną niemożliwe jest, aby filozof w swoim procesie uzasadniania tez posługiwał się racjami pochodzącym z objawienia. Wspominana encyklika wcale nie domaga się przekreślenia właściwej roli filozofii, czyniąc ją całkowicie uzależnioną od teologii. Jan Paweł II pisząc o filozofii chrześcijańskiej w aspekcie obiektywnym, wyznacza jej rolą nie tyle uzasadniającą, ile naprowadzającą. Wiara może wskazać na konkretne zagadnienia i problemy, którymi rozum, posługując się wyłącznie swoimi siłami, może się zająć. Objawienie jest w stanie ubogacić nasze poznanie filozoficzne, wytyczając mu nowe obszary zainteresowań. Rezygnacja z tej „ukierunkowującej” roli wiary byłaby wielką stratą dla człowieka i dla samej filozofii. Ojciec Święty proponuje więc rozumienie pojęcia filozofii chrześcijańskiej nie jako konieczność posługiwania się objawieniem jako argumentem uzasadniającym w refleksji filozoficznej, lecz jedynie jako cennym światłem wytyczającym nowe możliwości i zadania dla działania ludzkiego rozumu. W tej właśnie perspektywie można rozumieć twórczość Moskala. Nie miesza ona dwóch możliwych porządków refleksji ludzkiej: teologicznej i filozoficznej. Wskazuje jedynie na obszary, gdzie światło pochodzące z dwóch źródeł może jeszcze lepiej rozświetlić mroki naszej ludzkiej egzystencji.

Czasopismo: Rocznik Tomistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Papież, który zaskoczył Sorrentina. Słowa i obrazy teatru pedagogicznego Franciszka w czasie pandemii COVID-19

Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób, za pomocą sugestywnych słów, znaków i obrazów, Franciszek realizował nabożeństwa i liturgie watykańskie w czasie pandemii koronawirusa od marca do maja 2020 roku. Analiza dotyczy kolejnych aktów papieskiego „dramatu liturgicznego”: od dni poprzedzających pielgrzymkę 15 marca 2020 r. do kościoła San Marcello w Rzymie aż po ostatnią transmitowaną Mszę św. 18 maja 2020 r. przy relikwiach św. Jana Pawła II. W związku z tym na początku zaprezentowane są założenia jezuickiego teatru pedagogicznego, które pomogły papieżowi Bergoglio oraz jego współpracownikom w zaplanowaniu i zrealizowaniu bogatej katechezy liturgicznej i moralnej dla całego świata przy pomocy skromnych środków. W dalszej części przywołane są i opisane kolejne akty papieskiego theatrum, opisane w trzech grupach: idea i przesłanie transmisji Mszy św. i modlitw; znaki Paschy, obchodzonej w szczególnej scenerii w Watykanie oraz gesty miłosierdzia chrześcijańskiego, wykonane przez papieża wobec cierpiących w czasie pandemii. W ostatnich latach papiestwo jest przedmiotem zainteresowania wielu reżyserów. Jeden z nich, włoski reżyser Paolo Sorrentino, autor popularnych serii o wyimaginowanej historii papiestwa przyszłości, poruszony scenami z placu św. Piotra w czasie pandemii ocenił, że Watykan nie potrzebuje już jego pomocy, bo kreuje dużo potężniejsze obrazy niż te z jego filmów. W ostatniej części artykułu przywołane są badania włoskiego teologa Antonio Spadaro, który na łamach czasopisma La Civiltà Cattolica dokonał analizy siedmiu papieskich obrazów czasu pandemii.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kościół i sieć web: wartość cyfrowego „wymiaru” Kościoła i pandemii

Globalna pandemia spowodowała cierpienie wielu osób, także w aspekcie religijnym, stąd religie stanęły przed zadaniem ponownego zbadania swych założeń społecznych. Pojawiła się konieczność analizy niektórych reguł życia w społeczeństwach, w których zjawisko koronawirusa zrodziło trudne pytania egzystencjalne i religijne. W tym kontekście należałoby się przyjrzeć przede wszystkim kondycji wolności religijnej w Europie. Wspieranie wspólnot i stowarzyszeń, w których można realizować wolność religijną, powinno należeć do fundamentalnych celów każdego państwa. Ludzie wierzący bowiem mają wobec państwa konkretne oczekiwania. Szczególna sytuacja, jaką jest pandemia, wymaga tego, by religie odnalazły swoje nowe funkcje, skoncentrowane na wartości osoby. To może doprowadzić do zdefiniowania wspólnej tożsamości i zagwarantować „te wartości integracji społecznej i wspólnotowej, które wydają się dziś szczególnie ważne”. Obecnie religie w sposób wyraźny domagają się od instytucji europejskich ochrony swoich interesów, ponieważ powinno to leżeć u podstaw współżycia społecznego. Dialog ten staje się instrumentem prawnym do konstrukcji legislacyjnej poprzez tworzenie odpowiednich programów. W obliczu wyzwań i potrzeb wynikających ze współistnienia społecznego i międzynarodowego religie muszą stać się częścią procesu demokratycznego, nie zapominając i nie zdradzając autentyczności swojego przesłania religijnego, a jednocześnie nie warunkując i nie obciążając rozwoju demokracji.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polityka rządu hiszpańskiego w czasach koronawirusa – człowiek czy pieniądz?

Przedmiotem artykułu jest analiza sytuacji społeczno-politycznej w Królestwie Hiszpanii w okresie epidemii oraz polityki socjalistycznego rządu premiera Pedro Sáncheza (PSOE) w okresie od 13 marca 2020 r. do 20 czerwca 2020 roku. Cezurę czasową wyznaczają data wprowadzenia i zniesienia tzw. Estado de alarma w związku z epidemią koronawirusa. W przeciągu trzech miesię- cy zmieniała się sytuacja polityczno-prawna w Królestwie Hiszpanii, a także ewoluowała liczba osób zarażonych oraz zmarłych. Celem artykułu było uzyskanie odpowiedzi na pytanie: jakimi priorytetami kierował się rząd? Czy waż- niejszy od życia ludzkiego był aspekt ekonomiczny? Zasadniczą część artykułu poświęcono analizie miejsca i roli Kościoła katolickiego w trudnych czasach epidemii, zwłaszcza w kontekście niesprzyjającej sytuacji politycznej związanej z socjalistycznymi rządami i postępującą ateizacją kraju. Analizie instytucjonalno-prawnej poddano najważniejsze dokumenty: począwszy od Królewskiego Decretu („Real Decreto”) z dnia 14 marca br. ustanawiającego „Estado de alar- ma”, poprzez kolejne etapy tzw. poluzowania, aż do wprowadzenia tzw. nowej normalności („nueva normalidad”). Poruszono aspekty związane z decyzjami dotyczącymi wyboru respiratorów dla chorych oraz bagatelizowania sytuacji w domach opieki społecznej. Zwrócono uwagę na aktywność Episkopatu Hiszpanii nie tylko w kwestiach związanych z religią (m.in. ze sprawowaniem litur- gii i uczestnictwem w niej), ale również z pomocą społeczną. Zasadne było odwołanie się do metody historycznej, celem zaprezentowania chronologicznego opisu, a także do metody indukcji.

Czasopismo: Studia Paradyskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zapomniany język? Psychoanaliza na łamach londyńskich „Wiadomości” (1946–1981)

W artykule prześledzono obecność
psychoanalizy w wydawanych w latach
1946–1981 w Londynie „Wiadomościach”.
Przeanalizowano teksty zarówno zwolenników
teorii Freuda i jego kontynuatorów, jak i ich
oponentów, próbując tym samym odpowiedzieć
na pytanie: czy na łamach emigracyjnego
tygodnika doszło do przedyskutowania
użyteczności psychoanalizy jako języka opisu
zjawisk społeczno-kulturowych?

Czasopismo: Rocznik Historii Prasy Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wizerunek Jakuba Jasińskiego w prasie polskiej XIX i pierwszej połowy XX w.

Przedmiotem rozważań jest analiza artykułów
w czasopismach ukazujących się na przełomie
XIX i XX w., które przedstawiały postać
Jakuba Jasińskiego. Badaniami objęto następujące
tytuły prasowe: „Czarno na Białem” (1939),
„Echo Pragi” (1917), „Gazeta Warszawska”
(1924), „Gazeta Wileńska” (1906), „Kurier
Literacko-Naukowy” (1927), „Kurjer Polski”
(1917), „Kurier Poranny” (1886), „Kurier
Warszawski” (1917), „Nowa Reforma” (1918),
„Nowa Gazeta” (1917), „Sybilla Nadwiślańska”
(1821), „Świat” (1917), „Tygodnik Ilustrowany”
(1917). Zamierzeniem autorów było ukazanie osoby
Jasińskiego na tle historii Polski. Nawiązywano
do Mickiewicza, jako tego, który starał się
wynieść Jasińskiego do grona polskich patriotów.
Obraz ten był wielokrotnie powielany.

Czasopismo: Rocznik Historii Prasy Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
„wSieci”: tygodnik opinii czy społeczno-polityczny tabloid?

Analiza zawartości i szaty graficznej „wSieci”
wykazała, że formuła tygodnika zawiera się
pomiędzy prasą opinii a politycznym tabloidem.
Uproszczenia, a nawet prowincjonalizm
i ksenofobia uwidaczniały się zwłaszcza
na okładkach pisma. Dotknęła je też,
tak jak inne tygodniki opinii, personifikacja
przekazu. Redakcja chętnie sięgała po
tematykę społeczną podawaną poprzez
pryzmat jednostkowych losów. Dosłowność
i jednoznaczność konserwatywnego pisma
miała nie tylko podłoże ideowo-polityczne,
ale i ekonomiczne. Gdy urealniano jego cenę
i przeminął efekt nowości, zainteresowanie nim
znacznie zmalało.

Czasopismo: Rocznik Historii Prasy Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach