rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie bakterii Alcaligenes faecalis w oczyszczaniu ścieków metodą osadu czynnego

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących efektywności usuwania azotu organicznego i amonowego metodą osadu czynnego zaszczepionego bakteriami Alcaligenes faecalis, zdolnymi do prowadzenia procesu nitryfikacji heterotroficznej. Badania prowadzono w temperaturze 17±2°C w dwóch równolegle pracujących laboratoryjnych reaktorach SBR. Przemiany związków azotu badano z wykorzystaniem osadu czynnego zaszczepionego heterotroficznymi nitryfikantami oraz osadu czynnego kontrolnego niezaszczepionego tymi bakteriami. Badania realizowano, utrzymując stosunek ChZT/NKj na poziomie 11±1 i przy obciążeniu osadu czynnego ładunkiem zanieczyszczeń organicznych w zakresie od 0,16 do 0,49 g ChZT/g s.m.·d. W przedstawionych badaniach obserwowano wyższy o 4 do około 8% stopień usunięcia azotu organicznego w reaktorze, w którym osad czynny zaszczepiono bakteriami Alcaligenes faecalis w porównaniu z reaktorem kontrolnym. Odnotowano również w tym reaktorze wyższe szybkości nitryfikacji. Obserwowane różnice szybkości nitryfikacji są stosunkowo niewielkie między reaktorem z osadem czynnym zaszczepionym i niezaszczepionym. Jednakże analiza wykonana testem t-Studenta wykazała, że różnice te są znamienne, co oznacza, że przemiany związków azotu przebiegały efektywniej w reaktorze, w którym osad czynny zaszczepiono heterotroficznymi nitryfikantami Alcaligenes faecalis.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Opracowanie procedury oznaczania trzech związków z grupy farmaceutyków w próbkach moczu ludzkiego z wykorzystaniem procedury opartej na zastosowaniu techniki HPLC

Celem pracy było sprawdzenie możliwości i opracowanie metodyki oznaczania trzech wybranych leków: trimetoprimu, sulfametoksazolu i diklofenaku w moczu z wykorzystaniem wysokosprawnej chromatografii cieczowej (ang. high performance liquid chromatography, HPLC) bez uprzedniej ekstrakcji analitów do fazy stałej. Określono warunki rozdzielania chromatograficznego z zastosowaniem elucji gradientowej fazy ruchomej, którą była mieszanina acetonitrylu i buforu fosforanowego, co pozwoliło na detekcję trimetoprimu, sulfametoksazolu i diklofenaku odpowiednio na poziomie od 260, 210 i 310 μg/l i równoczesne oznaczenie tych analitów w obecności składników moczu.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Udział społeczności w procedurze planowania przestrzennego

W artykule przeanalizowano przepisy prawne dotyczące planowania przestrzennego pod kątem uwzględnienia w nich problematyki udziału społeczeństwa w tym procesie. Następnie przedstawiono wyniki ankiety na temat świadomości społeczeństwa o przysługujących mu prawach udziału w procesie miejscowego planowania oraz zaangażowania obywateli w sprawy związane z zagospodarowaniem terenu miejsca zamieszkania. Analiza wyników ankiet wskazuje, że społeczeństwo jest zainteresowane zagospodarowaniem terenu zamieszkania, ale na ogół nie bierze udziału w procedurze planowania. Świadczy o tym fakt, że bardzo mały odsetek obywateli kiedykolwiek składał uwagi, wnioski bądź brał udział w dyskusji publicznej nad projektami dokumentów planistycznych. Brak aktywności społecznej spowodowany jest przede wszystkim niedostatecznym stanem wiedzy społeczeństwa na temat ważności i procedury planowania przestrzennego. Większość badanych nie ma świadomości wpływu na ustalenia planów, a tym samym możliwości partycypacji w decyzjach dotyczących zagospodarowania terenu. Przyczyną bierności jest również niedostateczne informowanie społeczeństwa przez lokalne władze o pracach planistycznych.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ twardości wody i pH roztworów na efektywność sonosorpcji substancji humusowych na węglu aktywnym

Badania miały na celu określenie wpływu twardości i pH wody na skuteczność sorpcji substancji humusowych (SH) prowadzonej w układzie klasycznym oraz po ultradźwiękowej modyfikacji roztworu SH. W przypadku sonosorpcji istotne było wykazanie, jak podane parametry (twardość i pH) wpływają na skuteczność ultradźwiękowego wspomagania sorpcji klasycznej. Jako sorbent zastosowano granulowany węgiel aktywny ROW 08 Supra. Adsorbat stanowił wodny roztwór SH o stężeniu 20 mg/dm3. Roztwór SH na bazie wody dejonizowanej sporządzono z preparatu soli sodowej kwasów humusowych. Proces sorpcji prowadzono w warunkach statycznych. Badano skuteczność procesów sorpcji i sonosorpcji z wodnych roztworów SH o pięciu stopniach twardości wody. Badania procesu sonosorpcji polegały na modyfikacji ultradźwiękowej roztworu SH przed sorpcją w układzie klasycznym. Do sonifikacji badanych próbek wykorzystano dezintegrator ultradźwiękowy VCX 750 o częstotliwości 20 kHz i mocy 750 W. Zastosowano następujące parametry ultradźwiękowe: czas nadźwiękawiania 5 minut, amplituda drgań 114 μm. Natężenie pola ultradźwiękowego wynosiło około 60 W/cm2 i było wystarczające do utworzenia się w roztworze pęcherzyków kawitacyjnych i generowania wolnych rodników. Dla oceny skuteczności procesu sorpcji i sonosorpcji SH badano zmiany zawartości rozpuszczonego węgla organicznego (RWO) i absorbancji UV254. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że zawartość jonów Ca2+ poprawia skuteczność sorpcji SH. Skuteczność procesu wyrażona poprzez zmiany RWO i absorbancji UV254 była najwyższa dla wody o V stopniu twardości. Odnotowano w tym przypadku skuteczność sorpcji SH wynoszącą 78% (dla RWO). Skuteczność metody ultradźwiękowej do wspomagania sorpcji SH w znacznym stopniu zależy od twardości wody. Zawartość jonów Ca2+ zmniejsza skuteczność oddziaływania ultradźwięków na SH i w konsekwencji efekty sorpcji. Wzrost skuteczności procesu był najwyższy dla wody dejonizowanej (dla RWO 20%). Przy wysokiej twardości wody notowano niekorzystny wpływ modyfikacji ultradźwiękowej SH. Sorpcja SH zachodziła z najwyższą skutecznością (potwierdzoną obniżeniem RWO i absorbancji UV254) przy niskim pH = 2,5. Wzrost pH zmniejsza skuteczność stosowania metody ultradźwiękowej do wspomagania sorpcji SH.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena skuteczności mieszania osadów w wydzielonych komorach fermentacyjnych na podstawie wyników symulacji numerycznej pola prędkości

W pracy zaproponowano sposób oceny skuteczności mieszania w wydzielonych komorach fermentacyjnych. Ocenę oparto o prostą analizę statystyczną rozkładu pola prędkości w komorze fermentacyjnej, obliczonego przy zastosowaniu metod numerycznej mechaniki płynów (CFD). Obliczenia symulacyjne prędkości przeprowadzono dla osadów o zawartości suchej masy 3,7; 5,0 i 6,5%. Do opisu właściwości reologicznych osadów zastosowano model Herschela-Bulkleya. Symulacje przeprowadzono dla dwóch kierunków pompowania - w górę i w dół. Obliczenia przeprowadzono dla zadanej, stałej prędkości obrotowej mieszadła 15,7 obr/min. Wyniki obliczeń przedstawiono w formie wykresów konturowych pól prędkości przepływu. Do oceny skuteczności mieszania zastosowano średnią arytmetyczną i medianę prędkości. Dodatkowy parametr stanowi wartość dystrybuanty rozkładu dla minimalnej prędkości przepływu, przyjętej jako graniczna. Wartość ta stanowi miarę udziału objętościowego „stref martwych” w komorze fermentacyjnej. W pracy porównano ponadto wartości mocy mieszania dla analizowanych przypadków.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie promieniowania mikrofalowego w preparatyce adsorbentów węglowych

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących wytwarzania węgli aktywnych z niskiej jakości siana oraz oceny ich przydatności do usuwania zanieczyszczeń gazowych o charakterze kwasowym. Materiał wyjściowy poddano w pierwszej kolejności procesowi pirolizy w temperaturze 400ºC, a następnie aktywacji za pomocą tlenku węgla(IV), z wykorzystaniem ogrzewania mikrofalowego. Zbadano wpływ czasu i temperatury aktywacji na skład elementarny, parametry teksturalne i charakter chemiczny powierzchni otrzymanych adsorbentów węglowych oraz ich zdolności sorpcyjne wobec siarkowodoru i tlenku azotu(IV). W wyniku aktywacji otrzymano serię adsorbentów węglowych o dość słabo rozwiniętej strukturze porowatej (powierzchnia właściwa rzędu 218÷325 m<sup>2</sup>/g, objętość całkowita porów od 0,16 do 0,22 cm<sup>3</sup>/g), cechujących się wyraźnie zasadowym charakterem powierzchni. Przeprowadzone testy adsorpcyjne wykazały, że otrzymane węgle aktywne wykazują dość zróżnicowane zdolności sorpcyjne wobec siarkowodoru i tlenku azotu(IV), które w znacznym stopniu zależą od warunków prowadzenia adsorpcji, jak również temperatury i czasu aktywacji. Dla każdego z badanych węgli aktywnych znacznie wyższe pojemności sorpcyjne uzyskano podczas adsorpcji w warunkach wilgotnych, gdy przez złoże adsorbentu była przepuszczana mieszanina H<sub>2</sub>S lub NO<sub>2</sub> i powietrza o wilgotności 70%. Wyniki uzyskane w trakcie badań pozwalają przypuszczać, że po odpowiedniej optymalizacji procesu wytwarzania aktywacja fizyczna z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego może stanowić ciekawą alternatywę dla obecnie stosowanego w produkcji przemysłowej węgli aktywnych ogrzewania konwencjonalnego.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany koplanarnych PCB w osadach ściekowych podczas fermentacji termofilowo-mezofilowej

Przedstawiono wyniki badań dotyczące wpływu fermentacji termofilowej i mezofilowej na zmiany koplanarnych PCB 77, 126, 163 oraz chlorowanych bifenyli o kodach: 28, 52, 101, 118, 138, 153, 180 w osadach ściekowych. Przedmiotem badań były osady ściekowe pochodzące z miejskiej oczyszczalni ścieków. Proces fermentacji termofilowo-mezofilowej przebiegał w dwóch etapach. W pierwszym prowadzono hydrolizę osadu surowego (S) w 55°C przez 5 dni, w drugim etapie zhydrolizowany osad surowy zaszczepiony osadem fermentującym w stosunku objętościowym 1:2 (S+F) poddawano fermentacji metanowej mezofilowej w temperaturze 37°C (± 1°C). Badania wykazały, że fermentacja termofilowo- mezofilowa wpływa korzystnie na biodegradację koplanarnych PCB. Toksyczność badanych osadów mierzona poziomem toksyczności PCB zmniejszyła się zarówno po hydrolizie, jak i po fermentacji mezofilowej.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mikrobiologiczny rozkład kwasu galusowego

Kwas galusowy należy do grupy roślinnych związków zwanych polifenolami. Związek ten występuje w roślinach w postaci wolnej i związanej w estrach. Rozkład GA zachodzi zarówno w tlenowych, jak i beztlenowych warunkach, a główną rolę w jego degradacji odgrywają mikroorganizmy. Kluczowymi enzymami tlenowej degradacji GA są, należące do oksygenaz, dioksygenazy rozszczepiające, katalizujące rozpad pierścienia aromatycznego z udziałem tlenu. Tlenowa degradacja kwasu galusowego u bakterii może zachodzić szlakiem meta, inicjowanym przez dioksygenazę galusanową i 4,5-dioksygenazę protokatechową, lub szlakiem orto, zapoczątkowanym aktywnością 3,4-dioksygenazy protokatechowej. Produktami rozkładu GA stwierdzonymi u Pseudomonas putida są pirogronian i szczawiooctan. Rozkład GA z udziałem tlenu powiązany jest również ze szlakiem ß-ketoadypinowym kwasu protokatechowego, którego końcowymi produktami są acetylo-CoA i bursztynylo-CoA. Stwierdzono także obecność tlenowej degradacji GA u grzybów. Głównymi związkami przejściowymi beztlenowej degradacji GA są floroglucyna oraz rezorcyna. Kluczowym produktem przejściowym w degradacji kwasu galusowego poprzez floroglucynę jest 3-hydroksy-5-ketoheksanian (HOHN). Rezorcyna, drugi produkt przejściowy beztlenowej degradacji GA, powstaje z floroglucyny i pirogalolu przez dehydroksylację. Związek ten może ulegać następnie redukcji z udziałem reduktazy rezorcynowej lub hydrolizie do kwasu 5-keto-2-heksenowego.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wspomaganie biologicznego oczyszczania ścieków polem magnetycznym

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu pola magnetycznego o indukcji 40 mT na usuwanie związków organicznych, przemiany związków azotu oraz aktywność oddechową mikroorganizmów nitryfikacyjnych podczas oczyszczania ścieków metodą osadu czynnego. Badania realizowano dla dwóch temperatur: w serii I dla 22 ±  2°C i w serii II dla 14 ±  1°C. W obu seriach badania prowadzono w dwóch równolegle pracujących układach laboratoryjnych do hodowli osadu czynnego. W jednym z układów na przewodzie przeznaczonym do recyrkulacji osadu czynnego z osadnika wtórnego do komory napowietrzania zainstalowano jedną parę magnesów stałych, a drugi stanowił układ kontrolny. Badania wykazały, że okresowe eksponowanie osadu czynnego w polu magnetycznym o indukcji 40 mT z wykorzystaniem magnesów stałych nie intensyfikowało eliminacji związków organicznych ze ścieków. Analiza przemian związków azotowych wykazała natomiast, że eliminacja azotu organicznego i Kjeldahla przebiegała efektywniej w układach, w których osad czynny okresowo eksponowano w polu magnetycznym. Potwierdzeniem intensywniejszych przemian związków azotu w układach, w których zainstalowano magnesy, jest również wyższa szybkość nitryfikacji. Badania nad aktywnością oddechową mikroorganizmów osadu czynnego pokazują, że okresowe eksponowanie osadu czynnego w polu magnetycznym o indukcji 40 mT intensyfikowało aktywność oddechową niryfikantów II fazy.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesu hydrolizy ultradźwiękowej na generowanie lotnych kwasów tłuszczowych w procesie kwaśnej fermentacji osadów nadmiernych

Kondycjonowanie osadów polem ultradźwiękowym (UD) wpływa na wzrost stopnia ich dezintegracji, wynikiem czego jest nie tylko mechaniczne rozdrobnienie cząstek fazy stałej osadów, mające miejsce w pierwszym etapie procesu kondycjonowania, lecz również szereg reakcji sonochemicznych, prowadzących do lizy komórek mikroorganizmów. Efektem zwiększenia podatności osadów na biochemiczny rozkład w warunkach beztlenowych, obserwowanym w wyniku ultradźwiękowej obróbki, jest intensyfikacja wytwarzania lotnych kwasów tłuszczowych w czasie fazy hydrolitycznej procesu fermentacji. Lotne kwasy tłuszczowe stanowią istotny produkt pośredni procesu stabilizacji beztlenowej, których wartość determinuje bezpośrednio intensywność produkcji biogazu. Celem badań była analiza wpływu kondycjonowania osadów nadmiernych polem ultradźwiękowym na generowanie LKT w procesie hydrolizy ultradźwiękowej (sonolizy) oraz w procesie hydrolizy biologicznej, stanowiącej pierwszą fazę procesu stabilizacji beztlenowej. Fermentacji kwaśnej poddano mieszaninę osadów nadmiernych (90%) pochodzących z Koniecpolskich Zakładów Płyt Pilśniowych oraz osadów przefermentowanych (10%), pełniących rolę zaszczepu z Centralnej Oczyszczalni Ścieków P.S.W. WARTA w Częstochowie. Badania prowadzono w kolbach szklanych, będących modelami komór fermentacyjnych w mezofilowym reżimie temperatur. Proces stabilizacji beztlenowej prowadzony był w warunkach statycznych. Podczas prowadzonego kondycjonowania, w wyniku zachodzącego procesu hydrolizy ultradźwiękowej, zaobserwowano wraz ze zwiększeniem czasu sonifikacji oraz amplitudy drgań istotny wzrost wartości ChZT oraz korelujący z nim przyrost wartości lotnych kwasów tłuszczowych. W przypadku najniższej stosowanej amplitudy drgań wynoszącej 15,3 µm w odniesieniu do wartości LKT przed procesem kondycjonowania uzyskano dla najkorzystniejszego czasu wynoszącego 240 s ok. 2-krotny przyrost wartości LKT. Natomiast w przypadku amplitudy 36,6 µm, uznanej za najkorzystniejszą, dla najlepszego czasu nadźwiękawiania wynoszącego 300 s otrzymano ok. 6-krotny wzrost wartości lotnych kwasów tłuszczowych w odniesieniu do wartości przed procesem dezintegracji. Podczas fermentacji kwaśnej osadów nadmiernych kondycjonowanych polem UD o amplitudzie 21,4 oraz 36,6 µm oraz czasie sonifikacji, wynoszącym odpowiednio 360 oraz 300 s, uzyskano, w odniesieniu do wartości maksymalnej LKT odnotowanej w 10 dniu procesu, ok. 1,5-krotny oraz 2,5-krotny przyrost LKT w porównaniu z wynikami otrzymanymi w procesie fermentacji osadów surowych.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność współczynnika filtracji w mule węglowym proponowanym do budowy barier izolacyjnych

Zagrożenie zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego w wyniku działalności gospodarczej spowodowało, że coraz częściej w nowoczesnych projektach środowiskowych wykorzystuje się bariery izolacyjne. W większości przypadków bariery izolacyjne stosowane są na terenach, na których lokalizuje się składowiska odpadów. Najkorzystniejszymi właściwościami izolacyjnymi charakteryzują się skały ilaste; są to materiały najczęściej stosowane do budowy barier izolacyjnych. W tym celu można również wykorzystywać odpady mineralne, w których część składników stanowią minerały ilaste. Takimi odpadami są muły węglowe powstające w procesach wzbogacania węgli kamiennych. W artykule przedstawiono charakterystykę mułów węglowych pochodzących z KWK Janina. Badaniami objęto muły pochodzące z przeróbki węgla kamiennego w latach 2005-2007. Część mułów węglowych wytworzonych w tych latach podlegała depozycji na tzw. mułowiskach. Określono zmienność współczynnika filtracji w zależności od rodzaju cieczy stosowanej do badania. Wykazano, że muły węglowe charakteryzują się niewielkimi zmianami w zakresie parametrów filtracyjnych bez względu na zmiany składu stosowanych roztworów filtrujących. We wszystkich przypadkach uzyskany współczynnik filtracji jest niższy niż wymagany literą prawa, to jest k < 10-9 m/s. Współczynnik filtracji uzyskany podczas przepływu wody dejonizowanej przez zagęszczony przy wilgotności optymalnej muł węglowy wynosi 1,11 · 10-11 m/s. W przypadku filtracji przez muł węglowy roztworów wzrasta prędkość filtracji. Największy wzrost prędkości obserwuje się dla roztworu 1N kwasu solnego.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adsorpcja acetonu na materiałach ilastych

Celem niniejszej pracy było porownanie adsorpcji par acetonu na węglu aktywnym i naturalnych adsorbentach opartych na bentonicie. Naturalny bentonit poddano chemicznej modyfikacji poprzez dealuminację kwasem HCl, wymianę jonową solami: chlorkiem cezu (CsCl) i bromkiem tetrametyloamoniowym (TMA-Br) oraz interkalację. Otrzymane adsorbenty zastosowano do adsorpcji par acetonu. Badania przeprowadzono w warunkach kolumnowych w specjalnie do tego celu zbudowanej instalacji laboratoryjnej, składającej się z butli zawierającej mieszaninę par acetonu w azocie o danym stężeniu, kolumny wypełnionej badanym adsorbentem, przepływomierza oraz analizatora stężeń. Pomiar stężenia acetonu na wylocie z kolumny wykonano (on-line) techniką chromatografii gazowej. Badania przeprowadzono w temperaturze otoczenia pod ciśnieniem atmosferycznym dla wejściowego stężenia acetonu równego 200 ppm. Na materiale modyfikowanym TMA-Br wyznaczono izotermę adsorpcji, którą wykorzystano do modelowania równowagi adsorpcji. Zastosowano równania empiryczne dwu-, troj- i czteroparametrowe.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza strat wody w wybranych wodociągach województwa śląskiego

Straty wody w sieciach i instalacjach wodociągowych stanowią często bardzo wysoki procent wody wtłaczanej do sieci. Analiza strat wody powinna być podstawą do podejmowania działań modernizacyjnych w celu ograniczenia kosztów związanych z produkcją wody i jej dystrybucją. W artykule przedstawiono i przeanalizowano na podstawie danych z czterech miejskich zakładów wodociągowych działających na terenie województwa śląskiego straty wody w poszczególnych zakładach w ostatnich kilku latach. Obliczone procentowe straty wody w ostatnich latach w zależności od zakładu stanowiły od 9 do ok. 27% wody wtłoczonej do sieci. Wskazano wielokierunkowe działania zakładów doprowadzające do ograniczenia strat. Podstawą działań jest przede wszystkim wdrożenie monitoringu przepływów i ciśnień w sieciach wodociągowych. Jeden z przedstawionych w artykule zakładów wodociągowych dzięki innowacyjnym działaniom organizacyjnym i technicznym zredukował straty wody w okresie ostatnich pięciu lat nawet o 10%.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości wód podziemnych z wybranych źródeł w obszarze Mińsk - Łogojsk na Białorusi

W pracy przedstawiono wyniki analizy składu chemicznego i parametrów hydrogeologicznych wybranych zwykłych wód podziemnych w centralnej części Białorusi. Większość formacji wodonośnych są to czwartorzędowe utwory polodowcowe płytko zalegające. Wody zawarte w tych utworach mogą łatwo być skażone antropogenicznie. Autorzy pracy zbadali 17 próbek wody pobranych z ujęć znajdujących się wzdłuż autostrady M3 łączącej miasta Mińsk i Łogojsk. Głębokości zwierciadła tych wód zmieniają się w zakresie od 7 do 140 m ppt., ich mineralizacja jest zawarta w przedziale od 225 do 607 mg/dm³ (pH od 7,45 do 8,54). Badane wody należą najczęściej do typów hydrochemicznych, takich jak: HCO₃-Ca-Mg, HCO3-Cl-Ca-Mg, HCO₃-Cl-SO4-Ca-Mg, rzadziej do HCO3-Na. Na ogół stężenia zarówno jonów głównych, jak i śladowych wód mieszczą się w zakresie normy dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, choć sporadycznie spotyka się wody o wysokim stężeniu jonów NO⁻₃, K⁺ lub podwyższonym stężeniu uranu. Podwyższone stężenia jonów NO⁻₃, K⁺ oraz uranylu mogą być związane ze stosowaniem nawozu pochodzenia mineralnego lub organicznego lub kontaktem wody ze skałami bogatymi w uran. Zgodnie z polskimi kryteriami sposobu oceny stanu wód podziemnych określonymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 23.07.2008 r., badane wody zostały zakwalifikowane do pierwszej i drugiej klasy jakości.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problem zagospodarowania krajowego potencjału wytwórczego paliw alternatywnych

Przedstawiono zagadnienia związane z wytwarzaniem oraz wykorzystaniem wszystkich odpadów o kodzie 191210, przypisanym w katalogu odpadów do paliwa alternatywnego bez względu na jego pochodzenie (komunalne, przemysłowe lub mieszane). Wykorzystano dane zawarte w raportach wojewódzkich dotyczących gospodarki odpadami. Stwierdzono brak równowagi w zakresie ilości wytwarzanych i energetycznie wykorzystywanych paliw alternatywnych w Polsce, obserwowanej na przestrzeni lat 2015-2017. Zmiany te wpływają na ekonomię sektora gospodarki odpadami zajmującego się wytwarzaniem paliw alternatywnych. Sytuacja nadpodaży wymusza spadek cen paliwa alternatywnego, a nawet konieczność dopłat za jego przyjmowanie do odzysku lub unieszkodliwiania w przypadku paliw alternatywnych o niższej jakości. W najbliższym czasie należy liczyć się ze stabilizacją poziomu odbioru paliw alternatywnych przez przemysł cementowy, który zaczyna osiągać kres możliwości technologicznych ze względu na już bardzo wysoki stopień zastąpienia paliw kopalnych. Należy także spodziewać się wzrostu zapotrzebowania na paliwa alternatywne przez inne rodzaje instalacji, w tym przede wszystkim w energetyce zawodowej i ciepłownictwie.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka