rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przygotowanie nauczycieli przedszkoli oraz edukacji wczesnoszkolnej do rozpoznawania w grupie rówieśniczej dzieci zdolnych

W artykule zaprezentowano wyniki badań nad zasobem wiedzy nauczycieli przedszkoli oraz edukacji wczesnoszkolnej na temat psychospołecznej charakterystyki ucznia zdolnego oraz sposobami jego identyfikacji w grupie rówieśniczej. Przedstawiono uwagi terminologiczne dotyczące pojęcia uczeń zdolny oraz terminów pokrewnych, a także dokonano, na podstawie literatury przedmiotu, psychospołecznej charakterystyki dziecka zdolnego i sposobów identyfikacji jednostki zdolnej. Metodą wykorzystaną w badaniach jest sondaż diagnostyczny, natomiast wybraną techniką jest ankietowanie za pomocą kwestionariusza Test wiedzy na temat kształcenia uczniów zdolnych własnego autorstwa. Na podstawie wyników badań ustalono, że w opiniach badanych nauczycieli przedszkoli oraz edukacji wczesnoszkolnej uczeń zdolny jawi się z jednej strony jako osoba twórcza i dociekliwa, o wysokim ilorazie inteligencji, z drugiej zaś – stosunkowo stereotypowo, jako dobrze uczący się i grzeczny wychowanek. Należy zwrócić uwagę, że zarówno w grupie dzieci zdolnych, jak i pozostałych występują problemy emocjonalne i społeczne, które mogą skutecznie maskować posiadane zdolności. Badani jednak, zwłaszcza nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej, zdają się istotnie słabiej dostrzegać występowanie w grupie dzieci zdolnych problemów wychowawczych, co gruntowałoby potoczny obraz ucznia przejawiającego zdolności w ich opinii. Pozytywnie natomiast wypada ocena przydatności wszystkich sposobów identyfikacji uczniów zdolnych, co byłoby pomocne do prawidłowego wskazania jednostki zdolnej w celu późniejszego wszechstronnego wspierania jej rozwoju.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dostosowanie lekcji języka angielskiego jako obcego do potrzeb uczniów z dysfunkcją słuchu w nauczaniu wczesnoszkolnym

Uczniowie niesłyszący i słabosłyszący coraz powszechniej uczą się w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych. Aby ich nauczanie było skuteczne, konieczne jest zapewnienie szeregu dostosowań, czasem modyfikacji metod i form pracy nauczyciela. Celem artykułu jest omówienie zagadnienia dostosowania lekcji języka angielskiego jako obcego w nauczaniu wczesnoszkolnym do potrzeb uczniów z dysfunkcją słuchu. Podstawą do efektywnej edukacji w tym zakresie jest przygotowanie programów nauczania, podręczników i obudowy dydaktycznej zgodne z zasadami projektowania uniwersalnego, a następnie zaplanowanie niezbędnych dostosowań i modyfikacji indywidualnie do potrzeb i możliwości dzieci. Autorka artykułu wskazuje zasady projektowania uniwersalnego, zgodnie z którymi należy planować proces dydaktyczny nauczania języka obcego uczniów z uszkodzeniami słuchu. Uwzględniając wewnętrzne zróżnicowanie tej grupy uczniów, powinno się zwrócić uwagę nie tylko na konieczność indywidualizacji w zakresie postępowania metodycznego, ale także form i metod pracy na lekcjach języka angielskiego i metod prezentacji materiału dydaktycznego przez nauczyciela lub innych uczniów. W celu optymalizacji odbioru i przekazu treści należy zadbać o zapewnienie odpowiednich, dostosowanych do możliwości percepcyjnych oraz realizacyjnych ucznia, warunków zewnętrznych. Zwraca się ponadto uwagę na różnorodność sposobów prezentowania wiedzy przez uczniów z uszkodzonym słuchem i tym samym brania przez nich czynnego udziału w lekcji. Autorka, dając propozycje dostosowań, podkreśla jednocześnie konieczność zadbania o to, aby materiał dydaktyczny zachował pełną wartość merytoryczną.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pierwotna i wtórna ocena niepełnosprawności – predykcyjna rola zmiennych socjodemograficznych i związanych z niepełnosprawnością

Ocena niepełnosprawności to kategoria poznawcza, rozpatrywana głównie w kontekście przystosowania do życia z niepełnosprawnością. Jej znaczenie określane jest najczęściej w ramach teorii stresu i radzenia sobie z nim, aplikowanej na grunt studiów nad niepełnosprawnością. W artykule zaprezentowano wyniki badań nad pierwotną i wtórną oceną niepełnosprawności, formułowaną przez osoby z nabytymi uszkodzeniami ruchowymi. Grupa badanych obejmuje osoby z urazem rdzenia kręgowego oraz po amputacji kończyny dolnej. Pierwotną i wtórną ocenę niepełnosprawności przeanalizowano z uwzględnieniem zmiennych socjodemograficznych i związanych z niepełnosprawnością. Uzyskane rezultaty wskazują, że te kategorie zmiennych pozwalają lepiej wyjaśnić
pierwotną niż wtórną ocenę niepełnosprawności. Ponadto ustalono większe znaczenie predykcyjne zmiennych związanych z niepełnosprawnością niż socjodemograficznych w tłumaczeniu natężenia zarówno oceny pierwotnej, jak i wtórnej. Rodzaj niepełnosprawności, czas jej trwania, a także poczucie kontroli nad konsekwencjami posiadanego uszkodzenia narządu ruchu mają istotne znaczenie w określaniu natężenia obu przyjętych form oceny niepełnosprawności.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wsparcie ucznia z niepełnosprawnością w okresie zmian edukacyjnych

W Polsce prawo do edukacji jest zagwarantowane przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej (art. 70). Pełnoprawnymi beneficjentami powszechnego systemu oświaty są również osoby z niepełnosprawnością. Realizacja prawa do edukacji (Ustawa Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 roku. Dz.U. 2017 poz. 59, art. 1 pkt 6, 7). zagwarantowała dzieciom/uczniom z niepełnosprawnościami możliwość edukacji we wszystkich typach placówek oświatowo-wychowawczych, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami, a także możliwość realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania. Dzieciom/uczniom tym, ze względu na ich specjalne potrzeby edukacyjne wynikające z niepełnosprawności, przyznano również prawo do wszelkich oddziaływań mających na celu kompensowanie, korygowanie i usprawnianie zaburzonych procesów psychicznych i fizycznych. Kompleksowe wsparcie dziecka/ucznia z niepełnosprawnością w procesie edukacji polega nie tylko na wspomaganiu jego wszechstronnego rozwoju, ale też na kształtowaniu jego kompetencji, które pozwolą mu skutecznie komunikować się (werbalnie i niewerbalnie), twórczo i krytycznie myśleć, rozwiązywać problemy z uwzględnieniem przewidywania konsekwencji dla siebie i społeczeństwa, podejmować decyzje, kierować sobą i radzić sobie w różnych sytuacjach, budować własny system wartości, postaw i zachowań oraz współdziałać i współpracować w grupie. Wsparcie to powinno być zróżnicowane w zależności od wieku dziecka/ucznia, rodzaju i stopnia jego niepełnosprawności, podejmowanej aktywności (edukacyjnej, rehabilitacyjnej, zawodowej), zainteresowań, uzdolnień.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nadmiar masy ciała a sprawność fizyczna osób dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym

Nadmiar masy ciała cechuje coraz większą liczbę osób z niepełnosprawnością intelektualną (NI). Niejednoznaczny jest wpływ nadwagi i otyłości na motoryczność w tej populacji. Celem badań była weryfikacja wpływu nadwagi i otyłości na sprawność fizyczną osób dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną. Badaniami objęto 128 osób z NI: 70 kobiet (K), 58 mężczyzn (M), 62 osoby z umiarkowanym (U) stopniem niepełnosprawności oraz 66 ze znacznym (Z). Dokonano pomiaru masy (BM) i wysokości ciała (BH), obwodu talii (WC). Obliczono wskaźnik BMI. Poziom sprawności fizycznej oceniono testem Eurofit Special. Otyłość i nadwagę odnotowano odpowiednio u 37% i 24% K oraz 39% i 22% M, 40% i 17% osób z umiarkowanym oraz 36% i 28% ze znacznym stopniem niepełnosprawności. U kobiet odnotowano istotne ujemne korelacje między szybkością a BMI i WC oraz siłą mięśni tułowia a WC. U mężczyzn siła mięśni tułowia korelowała ujemnie z BM, BMI i WC, gibkość z BM, BMI, WC, siła mięśni kończyn dolnych z BMI i WC, równowaga z BMI. Ponadto mężczyźni otyli osiągali istotnie gorsze wyniki od grupy w normie wagowej w próbie równowagi (P1), siły mięśni kończyn dolnych (P2), szybkości (P4) i siły mięśni tułowia (P6). W prezentowanych badaniach wykazano związek między otyłością a wynikami prób sprawności fizycznej. Więcej zależności ujawniono u mężczyzn niż u kobiet i u osób z niepełnosprawnością znaczną niż umiarkowaną.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Marzenia osób z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną

Marzenia określane jako forma aktywności umysłowej, której przedmiotem jest zaspokojenie pragnień, dążeń, zamierzeń dotyczących własnego życia, są syntetycznym odzwierciedleniem przeszłości, teraźniejszości i wizji przyszłości istoty ludzkiej. Ich badanie ma wymiar poznawczy, etyczny i praktyczny. Dostarcza wiedzy o wnętrzu człowieka, o jakości jego doświadczeń i skojarzonych z nimi przeżyć. Analizowanie marzeń osób z głębszą niepełnosprawnością umysłową wyraża szacunek dla ich człowieczeństwa. Efekty działań eksploracyjnych związanych z poznawaniem marzeń wzmiankowanej grupy mogą być predykatorem dla konstruowania rozwiązań praktycznych związanych z podwyższaniem jakości jej życia. W opracowaniu przedstawiono informacje dotyczące marzeń kobiet z umiarkowaną postacią niepełnosprawności intelektualnej. Ich marzenia odsyłają do czegoś, co jest poza nimi – do kwestii samooceny, samodzielności, reakcji społecznej na niepełnosprawność i do cech sytuacji życiowej. Pokazują wykluczenie z przywileju dorosłości, jakim jest niezależność. Ukazują silną więź z matką, pragnienie wzbogacenia życia i dążenie do stabilizacji, bycia wśród znanych, bliskich osób. Spostrzeżenia
tu poczynione wskazują na potrzebę organizowania instytucji, które w przyszłości zastąpią matczyną opiekę i pozwolą prowadzić możliwie ubogaconą egzystencję.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zasoby komunikacyjne uczniów z zespołem Aspergera jako (nie)konieczne komponenty gotowości do podjęcia nauki w szkole

Okres przedszkolny stanowi swoisty etap rozwoju mowy i języka dziecka zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym. Zwiększa się zasób słów używanych przez dziecko, a także wzbogaca się ich semantyczny aspekt. W tym wieku dziecko powinno budować wypowiedzi adekwatne do sytuacji, a także znać określone zasady gramatyczne. Dowodzi to dojrzałości dziecka w tym zakresie. O jakości rozwoju mowy i języka świadczy w dużej mierze ujawniana przez dziecko umiejętność porozumiewania się z różnymi osobami, zarówno rówieśnikami, jak i dorosłymi. Formułowanie wypowiedzi w sposób płynny
zaznacza się w osiąganej gotowości do nauki szkolnej. Gotowość szkolna jest rezultatem doświadczeń dziecka zgromadzonych w wyniku jego własnej aktywności, a także działań podejmowanych przez instytucje oświatowe (przedszkole, szkołę, poradnię) oraz rodzinę. W tym ujęciu gotowość można pojmować jako przygotowanie dziecka z zespołem Aspergera do zadań szkolnych. W literaturze widoczny jest brak badań w zakresie gotowości szkolnej uczniów z zespołem Aspergera. Jest ona ujmowana w odniesieniu do normy rozwojowej, uwzględniając biologiczną dojrzałość dziecka i jednocześnie przygotowanie wskazanych instytucji i środowisk do wspierania jego zasobów w poszczególnych obszarach. Dziecko z zespołem Aspergera, funkcjonując w roli ucznia i doświadczając świata w sytuacjach celowo zorganizowanych (szkolnych), może napotykać trudności. W artykule omówiono pojęcie gotowości szkolnej i jej komponenty w kontekście zasobów komunikacyjnych dzieci z zespołem Aspergera. Przedstawione ujęcia teoretyczne elementów gotowości szkolnej wzbogacono przykładami różnych sytuacji z udziałem dzieci z zespołem Aspergera, w których ujawniały one swoje kompetencje komunikacyjne. Przytoczone opisy sytuacji pochodzą z obserwacji prowadzonych w ramach badań własnych na temat wspierania uczniów z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w sytuacji edukacyjnej.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Działalność szkół i zakładów dla dzieci niemych i niewidomych, założonych z inicjatywy Żydów lwowskich w latach 1871–1939

W artykule scharakteryzowano inicjatywy społeczności żydowskiej we Lwowie w okresie autonomii galicyjskiej (1867–1918) oraz w niepodległej Polsce (1918–1939) w zakresie szkolnictwa specjalnego. Oparto się na nieznanych szerzej materiałach źródłowych, przechowywanych w archiwach lwowskich i krakowskich. Zainteresowanie Żydów lwowskich sprawami kształcenia dzieci głuchoniemych i niewidomych pobudził Wiedeń, gdzie powstały pierwsze w Europie żydowskie szkoły dla głuchoniemych i niewidomych. Przedstawiono funkcjonowanie pierwszego na ziemiach polskich żydowskiego zakładu
dla dzieci i młodzieży głuchoniemej – w roku 1871 założył go Izaak Józef Bardach. Placówka ta działała jako szkoła prywatna, utrzymując się głównie z subwencji miasta Lwowa i miejscowej gminy żydowskiej aż do roku 1939, gdy została przyłączona do szkoły państwowej dla głuchoniemych przy ul. Łyczakowskiej. Żydzi lwowscy przyczynili się do powstania pierwszej w Polsce żydowskiej szkoły dla niewidomych. Została ona założona w Bojanowie w 1926 r., a w 1936 r. przeniesiono ją do Warszawy. Artykuł poszerza dotychczasowy stan badań nad dziejami oświaty osób niepełnosprawnych na ziemiach polskich, ukazując wkład środowiska żydowskiego w rozwój szkół dla głuchoniemych i niewidomych.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zachowania samobójcze młodzieży w kontekście trudności adaptacyjnych

W artykule podejmuję zagadnienie okoliczności prób samobójczych, podejmowanych przez młodzież w wieku 14–21 lat, rozważając tę problematykę w kontekście czynników ryzyka i uwarunkowań teoretycznych. Samobójstwo poddaję analizie w ujęciu epidemiologicznym i funkcjonalnym. Obrazuję częstotliwość statystyczną zdarzeń, czynniki ryzyka oraz mechanizmy, jakie współwystępują z samobójczą śmiercią dzieci i młodzieży. W tym zakresie dokonałem przeglądu wyników badań brytyjskich, amerykańskich i polskich, wskazując podobieństwa zmian poznawczych, wolicjonalnych i emocjonalnych nastoletnich samobójców. W warstwie teoretycznej artykułu rozważania koncentruję na teorii dysregulacji emocjonalnej (Linehan, 1993) oraz interpersonalnej teorii samobójstw (Van Orden i in., 2010), wyznaczając dwie przestrzenie, w jakich narasta zagrożenie samobójstwem nastolatków. Badaniom poddaję sferę emocji i relacji interpersonalnych. Pokazuję ich związki z trudnościami adaptacyjnymi, zmianami nastroju oraz usposobieniem. Procedura badań zakładała analizę materiału źródłowego, obejmującego listy pożegnalne zmarłych nastolatków oraz wypowiedzi ich bliskich (rodziców, znajomych), pozwalającą zrekonstruować okres poprzedzający zamach samobójczy. Teksty źródłowe, stanowiące materiał archiwalny prokuratur, poddaję analizie metodą pól semantycznych. Prezentacja wyników badań koncentruje się na sposobach opisywania doświadczanych emocji oraz interpretowania relacji interpersonalnych. Poszukiwałem słów kluczy używanych do tych opisów, częstotliwości ich używania oraz kontekstu interpretacji fragmentów wypowiedzi. Przeprowadzona analiza semantyczna pozwoliła mi sformułować istotne dla pedagogów wnioski, wskazujące obszary, w których młodzież informuje o swoich niekorzystnych doświadczeniach adaptacyjnych. Umiejętność tworzenia przestrzeni wypowiedzi i odczytywania przekazu staje się jedną z możliwości pedagogicznych działań profilaktycznych. Równocześnie proces interpretowania znaczeń, jakie wyłaniają się z listów samobójczych dzieci i młodzieży, dostarczył cennych informacji, które wyjaśniają trudności w komunikowaniu dorosłym swego cierpienia i odczuwanej presji.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kategorie poważnej choroby i niepełnosprawności w Nowym Testamencie – percepcja istoty oraz wymiary interpretacji

Problematyka niepełnosprawności, chorób dotykających człowieka w jego ziemskim życiu od zarania dziejów wywoływała zróżnicowane – od negacji po akceptację – zainteresowanie społeczeństw w różnych epokach historycznych. Kwestie niepełnosprawności i choroby obecne są w wierzeniach i mitologiach ludów pierwotnych, w różnych nurtach religijnych, zarówno tych już nieistniejących, jak i tych, które są aktualne do dzisiaj. Stąd w treści tego artykułu podjęto analizę dylematu niepełnosprawności i ciężkiej choroby w przekazie przenikającym myśli, naukę i boskość ksiąg Nowego Testamentu.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czynniki utrudniające realizację życia seksualnego przez kobiety z niepełnosprawnością ruchową

Seksualność kobiet z niepełnosprawnością jest zagadnieniem, które pomimo rosnącego zainteresowania nim badaczy i klinicystów w dalszym ciągu wymaga eksploracji. Przedmiotem podjętych rozważań jest analiza czynników utrudniających realizację życia seksualnego przez kobiety z niepełnosprawnością ruchu. Zjawisko to zostało zaprezentowane na podstawie wyników dostępnych badań i analiz. Opisano kwestie stereotypów, mitów i uprzedzeń w zakresie seksualności, posiadanej wiedzy seksualnej, przemocy seksualnej, obrazu ciała i tożsamości seksualnej. Analizie poddano również zagadnienie zdrowia seksualnego i poradnictwa medycznego.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Preferencje muzyczne uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

Uczniowie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności intelektualnej wymagają kontynuacji aktywizujących działań w obszarze muzyki w codziennej praktyce pedagogicznej szkoły. Okazuje się, że w rzeczywistości postulat ten nie zawsze jest realizowany na dostatecznie wysokim poziomie i wymaga w związku z tym wzmożonych wysiłków nauczycieli. To właśnie w warunkach pracy szkoły uczniowie ci mają najlepsze i wszechstronne podstawy do wdrażania powszechności w kontakcie z muzyką, kompleksowości oddziaływań w sferze doświadczeń i przeżyć, wczesnego rozpoznania zakresu zainteresowań muzycznych oraz ciągłości oddziaływań ukierunkowanych na rozwój pasji i talentu muzycznego. W artykule podjęto analizę oceny preferencji muzycznych uczniów z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności intelektualnej z województwa mazowieckiego i wielkopolskiego. Badania potwierdziły prawdziwość hipotezy, że im więcej cech charakterystycznych dla akceptacji form muzyki w warunkach szkolnych mają uczniowie, tym wyższy stopień nasilonej aktywności i zainteresowania ujawniają udziałem w różnych formach muzycznych. Okazuje się, że koncepcja wykorzystania w szkole wzmożonego i postępowego kontaktu na co dzień z muzyką może mieć charakter dalekosiężnego, rozwojowego i nowatorskiego podejścia w całym procesie wzbogacania terapii i aktywizacji uczniów. Jak próbowano wykazać, taki ożywiony, ukierunkowany profesjonalnie kontakt pozwala m.in. na uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do dokonania oceny ucznia; ustalenia optymalnego modelu wspomagania wzajemnych relacji między nauczycielem, rodzicami, środowiskiem a uczniem; opracowania indywidualnego programu pracy terapeutycznej w adaptacji społecznej; skutecznego wzmacniania procesu usamodzielniania się ucznia i efektywnego podwyższania poziomu wtajemniczenia w obszarze uprawiania przez niego muzyki, jej interpretacji oraz akceptacji pomysłowości w wykorzystaniu do poprawy jakości życia i nauki szkolnej.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Identyfikacja efektów w procesie resocjalizacji dziewcząt niedostosowanych społecznie na podstawie indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych

W artykule prezentuję wyniki badań jakościowych zrealizowanych w wybranej instytucji resocjalizacyjnej dla nieletnich dziewcząt w grupie kadry pedagogicznej z różnym stażem zawodowym. Podstawą do analizy stały się dane pochodzące z wywiadów grupowych z kadrą pedagogiczną. Celem omawianych badań była analiza wypowiedzi kadry pedagogicznej na temat rozumienia efektów w pracy resocjalizacyjnej z wychowankami. Badanie obejmowało siedem grup fokusowych. Wnioski z przeprowadzonych badań pozwalają na stwierdzenie, że kadra pedagogiczna wybranej instytucji resocjalizacyjnej dla nieletnich nie ma trudności w identyfikacji efektów procesu resocjalizacji, utożsamia je z pożądaną (prospołeczną) zmianą zachowania swoich podopiecznych, nie zawsze utrwaloną, jednak na tyle możliwą do zidentyfikowania, że można nad nią dalej pracować, co w opinii badanych jest również efektem. Najczęściej pojawiające się efekty w pracy resocjalizacyjnej z wychowankami, wymieniane przez uczestników grup fokusowych, to osiągnięcia edukacyjne oraz wychowawcze związane z przestrzeganiem regulaminu instytucji oraz realizacją obowiązków. Zdaniem badanych efekty związane ze zmianami w kształtującej się osobowości wychowanek są trudniejsze do określenia i potrzeba zdecydowanie więcej czasu, aby je osiągnąć. Badani zwracali także uwagę na kluczową rolę informacji zwrotnych, które są przekazywane podopiecznym na temat zmian w ich zachowaniu, co sprzyja pojawianiu się kolejnych, już bardziej złożonych zmian, jak np. wzrost poziomu samooceny nieletnich. Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET) z perspektywy badanych jest ważnym narzędziem w pracy wychowawczej i ułatwia identyfikację efektów oraz określanie celów w bieżących działaniach. Uczestnicy badania mają świadomość, że na efekt pracy resocjalizacyjnej składa się wiele czynników i nie można analizować go przez pryzmat pojedynczych wskaźników.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakość życia dzieci przewlekle chorych w ujęciu teoretycznym

W artykule podkreślam interdyscyplinarny charakter pojęcia jakość życia, które występuje w wielu dyscyplinach naukowych. Sposób podejścia do tego zagadnienia w dużym stopniu zależy od perspektywy podmiotu zajmującego się tą problematyką. Jakość życia zmienia się wraz z wiekiem, stopniem samoświadomości, podejmowanymi rolami społecznymi czy zadaniami życiowymi człowieka. Z tego względu starałam się przybliżyć uwarunkowania jakości życia i jego wymiary. Zaznaczam, że ta problematyka jest szczególnie istotna z punktu widzenia dzieci przewlekle chorych, gdyż pojawienie się choroby może negatywnie oddziaływać na ich sferę fizyczną, psychiczną i społeczną. Ponadto stale wzrastająca liczba dzieci cierpiących na schorzenia o charakterze przewlekłym wywołuje potrzebę bliższego przyjrzenia się problemom w ich psychospołecznym funkcjonowaniu, determinowanych ich stanem zdrowia. Celem artykułu jest przedstawienie problematyki jakości życia, a także choroby i jej wpływu na jakość życia dzieci dotkniętych przewlekłym schorzeniem.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Doświadczenia matek dzieci ze spektrum autyzmu w obliczu wielogłosowości wiedzy i praktyk dotyczących autyzmu

Mimo postępów wiedzy na temat autystycznego spektrum zaburzeń (ASD, ang. Autism Spectrum Disorder), jakie dokonały się w ciągu ostatnich lat, oraz podejścia do problemów, z jakimi muszą zmierzyć się osoby z autyzmem i ich rodziny, nadal brakuje jednolitej teorii tego zagadnienia. Koncentracja na finansowaniu badań mających na celu znalezienie potencjalnych przyczyn zaburzenia i ryzyka jego wystąpienia wzmacnia przekonanie o tym, że autyzm to problem współczesności, który można rozwiązać dzięki odkryciu czegoś, co zawsze wydaje się bliskie. Twórcy oraz zwolennicy poszczególnych metod terapii zapewniają o ich skuteczności, miarą tego ma być wychodzenie z autyzmu. Wszystko to skutkuje pełnymi determinacji poszukiwaniami najlepszego sposobu oddziaływania celem poprawy stanu funkcjonowania zdiagnozowanych osób. Współcześnie rodzice mają możliwość dotarcia do różnych modeli interpretacji trudnych zachowań swoich dzieci i to na nich spoczywa odpowiedzialność za wybór między wielością dostępnych rozwiązań. Wybór lekarza, sposobu terapii, poszukiwanie ekspertów to główna przestrzeń działania rodziców dzieci z ASD. Jak w zaistniałej sytuacji czują się matki, które dążą do poprawy funkcjonowania swojego dziecka i stawiają czoło wyzwaniu, jakim jest orientowanie się w pluralistycznym świecie praktyk medycznych i niemedycznych, to temat niniejszego artykułu.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika