rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie metali ciężkich w określaniu wieku osadów

Od początku lat 80. XX w. zróżnicowanie koncentracji metali ciężkich zaczęto wykorzystywać do oceny  wieku głównie osadów fluwialnych. Charakterystyczne piki, spadki lub wzrosty tych koncentracji na wykresach porównuje się z archiwalnymi danymi o charakterystycznych zmianach produkcji lub emisji metali na obszarze zlewni.  Metoda daje najdokładniejsze wyniki przy istnieniu 1-2 dużych źródeł ścieków na obszarze zlewni i wyraźnych zmianach wielkości ich zrzutów. Zazwyczaj wykonuje się kilka profili w osadach pozakorytowych, analizując zawartość metali we frakcji drobnoziarnistej. Ograniczenia w jej stosowaniu wynikają z dokładności istniejących zapisów historii  gospodarczej zlewni oraz postdepozycyjnej migracji metali istotnej szczególnie w poziomach położonych poniżej  zwierciadła wody.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie wysokorozdzielczych cyfrowych modeli wysokościowych w badaniu zmian mikrorzeźby

W artykule przedstawiono metodykę służącą określeniu zarówno przestrzennych jak i ilościowych zmian  mikrorzeźby. Prezentowana metoda opiera się na zastosowaniu wysokorozdzielczych cyfrowych modeli wysokościowych wykonanych na podstawie seryjnych pomiarów geodezyjnych. Analizę wykonano na podstawie badań prowadzonych na powierzchni punktu widokowego poddanego denudacji antropogenicznej. Największy ubytek materiału  został wykazany dla okresu letniego i jest bezpośrednim efektem wydeptywania. Dla wybranych metod interpolacyjnych zaprezentowano róSnicę ilości materiału przemieszczanego w obrębie badanego poletka.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza petrograficzna osadów glacjalnych : zarys problematyki

W pracy omówiono kompleksową analizę petrograficzną osadów lodowcowych, obejmującą frakcję żwirów średnioziarnistych i gruboziarnistych. Podano cel i zakres badań oraz zaprezentowano znaczenie i rolę analiz  petrograficznych. Przedstawiono zależność składu petrograficznego od frakcji osadu i jego genezy. Analizę petrograficzną omówiono w aspektach terenowym, laboratoryjnym i kameralnym. Podano również możliwości zastosowania  analizy petrograficznej do celów litostratygraficznych oraz poznawczych w świetle analizy materiału kamiennego  budującego obiekty dziedzictwa kulturowego.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Układ wielokorytowy Dunaju pomiędzy Ćunovem a Gabćíkovem : analiza przestrzenna na podstawie klasyfikacji rzek według Brice'a

Klasyfikacja rzek według Brice’a (1975) służy do analizy przestrzennej układu koryt różnych systemów rzecznych (jedno- i wielkorytowych). Analizę wykonuje się na podstawie zdjęć lotniczych lub map topograficznych. W prowadzonych przez nas badaniach klasyfikacja ta posłużyła do charakterystyki morfometrycznej wielokorytowego systemu Dunaju na odcinku pomiędzy Ćunovem a Gabćíkovem na granicy słowacko-węgierskiej. Układ ten jest złożony, a dzielenie się przepływu na koryta różnej rangi i różnego kształtu następuje na całej jego długości. Analiza pozwoliła wysunąć wstępny wniosek, że system rozgałęziony (anabranching) Dunaju na badanym fragmencie dna ewoluował na dwa sposoby: rzeka meandrująca-rzeka rozgałęziona i rzeka roztokowa-rzeka rozgałęziona.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie wskaźnika urzeźbienia powierzchni sandrowych jako informacji o charakterze drenażu lądolodu Wisły na Pomorzu

Wskaźnik urzeźbienia pozwala opisywać stopieńurozmaicenia rzeźby młodoglacjalnej. Umożliwia wstępne rozpoznawanie obrazu morfometrycznego form strefy marginalnej. Ponadto można wykorzystać go do analizy porównawczej analogicznych form w różnych szerokościach geograficznych oraz niezależnie od przyjętego pola odniesienia modelu. Wskaźnik ten zastosowano do analizy morfometrycznej sandrów Pomorza. Na bazie analogii do współczesnych form, procesów i prawidłowości wyróżniono 4 typy powierzchni sandrowych. Każdy z nich jest informacją o rodzaju odpływu wód lodowcowych i ma ścisły związek ze stanem dynamicznym lądolodu oraz charakterem deglacjacji obszaru. Wszystkie typy stanowią schemat rozwoju powierzchni sandrowych w odpowiedzi na wygasanie zlodowacenia. Najlepiej opisuje to model ewolucji lodowców spitsbergeńskich w odpowiedzi na zmiany klimatu. Elementem tego modelu są lodowce szarżujące. Również dla terenu Pomorza na bazie wielu przesłanek geologicznych i geomorfologicznych przyjęto jako wielce prawdopodobną hipotezę, że wyprowadzające loby skraju lądolodu Wisły miały charakter szarżujących jęzorów. Przyspieszyły one zanik zlodowacenia tam, gdzie recesja lądolodu odbywała się skokowo, przerywana epizodami transgresji w czasie fazy aktywnej szarży.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie analizy mikromorfologicznej w badaniach gleb i osadów czwartorzędowych

Analiza mikromorfologiczna dotyczy głównie opisu i interpretacji komponentów, struktur i cech osadów  i gleb o różnej genezie i wieku. Największą zaletą tej metody w badaniu środowiska jest możliwość obserwacji pod  mikroskopem próbek o nienaruszonej strukturze. Dlatego też znalazła ona szerokie zastosowanie w naukach przyrodniczych jak geologia, nauki rolnicze, paleogeografia oraz w archeologii.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Określenie modułu ścinania gruntów mineralnych i organicznych na podstawie badań dylatometrycznych DMT i SDMT

Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie warunków geotechnicznych oraz wyznaczeniu zależności, pozwalających na obliczenie modułu ścinania Go dla gruntów mineralnych i organicznych obiektów zlokalizowanych na terenie kampusu SGGW i osiedla Stegny. We wstępie przedstawiono opis badań standardowym dylatometrem Marchettiego i sejsmicznym dylatometrem SDMT oraz sposób interpretacji uzyskanych wyników. Zaprezentowano także ogólny opis teoretyczny badań sejsmicznych wraz z charakterystyką fal poprzecznych, podłużnych i powierzchniowych, wykorzystywanych w geotechnice. Ponadto omówiono budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne oraz scharakteryzowano parametry geotechniczne na terenie wyżej wymienionych obiektów. Ostatnia część artykułu to propozycja nomogramów klasyfikacyjnych dla gruntów mineralnych i organicznych oraz możliwości wykorzystania modułu ścinania w interpretacji wyników badań SDMT.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Metody morfometryczne w badaniach geomorfologicznych regionu lubelskiego

W artykule dokonano przeglądu prac, w których zastosowano metody morfometryczne zmierzające do  analizy i uwydatnienia cech geomorfologicznych regionu lubelskiego. Szczególną uwagę zwrócono na moSliwość wykorzystania wskaźników morfometrycznych do: oceny mobilności neotektonicznej obszaru, zwłaszcza Roztocza i  Wyżyny Lubelskiej, analiz zależności pomiędzy orientacją i kształtem głównych form rzeźby a orientacją uskoków  lub/i mezostruktur tektonicznych, szacowania rozmiarów erozji wąwozowej na Wyżynie Lubelskiej (zwłaszcza na  Płaskowyżu Nałęczowskim) i Roztoczu Gorajskim oraz wydzielania regionów geomorfologicznych WySyny Lubelskiej w oparciu o wysokości względne i średnie oraz poziomy denudacyjne. Przywołano również próbę zastosowania  metod morfometrycznych do szacowania głębokości podłoża i pomiarów miąższości osadów plejstoceńskoholoceńskich, w dolinie Sopotu na Roztoczu Tomaszowskim. Duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza w planowaniu  przestrzennym, może mieć mapa średnich nachyleń, która dobrze oddaje zróżnicowanie spadków terenu w odniesieniu  do budowy geologicznej analizowanego obszaru. Metody morfometryczne pozwalają na prezentowanie przestrzennego  rozmieszczenia form, zjawisk i procesów oraz ich ocenę. Oprócz tego umożliwiają interpretację struktury analizowanych obszarów, jak również rozważania natury paleogeograficznej.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Próba oszacowania maksymalnych przepływów wód lodowcowych lądolodu Wisły na Pomorzu

Zgodnie z zasadą aktualizmu geologicznego, postawiono hipotezę, że początek formowania się wielu powierzchni sandrowych Pomorza był związany z fazą aktywną szarży lodowcowej. Istotnym etapem tego procesu było nacinanie wału moren czołowych i powstawanie przełomów. Dla 168 takich miejsc na bazie cyfrowego modelu wysokościowego opracowano profile poprzeczne, dla których pomierzono i obliczono różne parametry hydrauliczne, m.in. prędkość płynięcia wody oraz wielkość przepływu. Obliczenia te wskazują, że ekstremalne przepływy wód lodowcowych na Pomorzu podczas buchnięcia spowodowanego przejściem niestabilnego drenażu subglacjalnego z powrotem w system tunelowy mogły być rzędu 5×103 do 1×105 m3 /s.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Drenaż subglacjalny lądolodu skandynawskiego (Polska NW) w świetle modelowania numerycznego

W niniejszym artykule autorzy przedstawiają wyniki badań nad drenażem subglacjalnym lądolodu skandynawskiego podczas maksymalnego postoju w fazie poznańskiej i pomorskiej vistulianu w Polsce NW. Podczas numerycznychsymulacji dwuwymiarowychi trójwymiarowychprzepływu wód podziemnychpod lądolodem stwierdzono, że tworzyły się znaczne nadwyżki wód subglacjalnychna kontakcie lód-podłoże. Zaledwie od około 15-25% wód subglacjalnychbyło w stanie wpłynąć pod stopę lądolodu jako wody podziemne. W symulacjachdla warunków ustalonychwody te wpływały na głębokość około 220 m, często nie przekraczając jednak wartości 100 m, osiągając średnie prędkości około 110 m/rok.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wskaźniki morfometryczne w geomorfologii tektonicznej

Geomorfologia tektoniczna jest dynamicznie rozwijającą się dziedziną nauki – głównie za sprawą nowych możliwości badawczych, które pojawiły się wraz z rozwojem narzędzi udostępnianych za pośrednictwem Geograficznych Systemów Informacyjnych (GIS) oraz z wprowadzeniem cyfrowych zestawów danych wysokościowych. Dzięki temu rozwijany jest przede wszystkim ilościowy kierunek tych badań. Niniejsza praca ma charakter przeglądowy. Zestawiono w niej, podzielono oraz omówiono wskaźniki morfometryczne wykorzystywane w badaniach nad młodą aktywnością tektoniczną obszarów, zwracając jednocześnie uwagę na ograniczenia interpretacyjne związane z ich wykorzystywaniem. Przegląd literatury uwzględnia opracowania zarówno polskie, jak i zagraniczne opublikowane w latach 2000–2015.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Współczesne procesy morfogenetyczne w górnej części zlewni Buchtarmy (Wysoki Ałtaj, Kazachstan)

Górna część zlewni Buchtarmy znajduje się w obrębie najwyższych partii Wysokiego Ałtaju. Buchtarma, prawy dopływ Irtyszu, charakteryzuje się reżimem glacjalnym kształtowanym głównie przez liczne lodowce masywu Biełuchy (4506 m n.p.m.). W ciągu ostatnich stu lat obserwuje się wyraźne ocieplenie tej części Azji Centralnej, co wpływa m.in. na szybkie tempo recesji lodowców. Celem prowadzonych badań jest przedstawienie współczesnej dynamiki wybranych procesów rzeźbotwórczych zachodzących w górnej części zlewni Buchtarmy. W trakcie prac terenowych wykonano kartowanie geomorfologiczne oraz pobrano materiał w celu wykonania laboratoryjnych analiz sedymentologicznych i dendrochronologicznych. Do badań szczegółowych wyznaczono dwa obszary: dolinę Buchtarmy pomiędzy miejscowościami Berel a Dżambuł oraz górny odcinek doliny Białej Bereli. Dna dolin oraz przyległe zbocza pokrywają poligenetyczne osady pylasto-piaszczyste. Ich występowanie związane jest z plejstoceńskimi zmianami klimatycznymi na obszarze Wschodniego Kazachstanu, które przejawiały się wzmożoną działalnością synchronicznie przebiegających procesów eolicznych i stokowych. Pylasta pokrywa stanowi tutaj stropową część plejstoceńskiej sekwencji glacigenicznej. Poniżej powszechnie występują osady fluwioglacjalne. Są one w wielu miejscach porozcinane przez młode formy erozyjne, powstałe w rezultacie kolektywizacji rolnictwa w drugiej połowieXXw. Współczesne procesy morfogenetyczne w najwyższej części Ałtaju są generowane głównie przez intensywne topnienie lodowców. Analiza dendrochronologiczna i geomorfologiczna form glacjalnych i fluwioglacjalnych w masywie Biełuchy potwierdza bardzo szybką deglacjację tego obszaru w ciągu ostatnich stu lat. Świadczą o tym świeże moreny czołowe oraz liczne, włożone terasy fluwioglacjalne. Materiał mineralny transportowany przez rzeki glacjalne w postaci zawiesiny jest akumulowany w górnych odcinkach dolin, a następnie może podlegać deflacji i depozycji eolicznej. Rezultaty rekonesansowych badań w Ałtaju Wysokim wskazują na duże zróżnicowanie procesów rzeźbotwórczych i form. Wynikają one z krótkiego czasu reakcji na zmiany wysokogórskich geosystemów Azji Centralnej na współczesne zmiany klimatyczne, potęgowane lokalnie ingerencją człowieka.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Reżim wiatru a rozwój wydm gwiaździstych ergu Chebbi (południowe Maroko)

Wydmy gwiaździste (wydmy piramidalne, demkhas, ghourds, rhourds, oghrouds) są najmniej rozpoznanymi formami akumulacji eolicznej. Ich występowanie wiąże się z obszarami charakteryzującymi się złożonym reżimem wiatru - o co najmniej trzech kierunkach wiatru wydmotwórczego. Wykorzystując przestrzenne modele 16 form wydmowych, wykonane na podstawie szczegółowych pomiarów terenowych, przeanalizowano kształt wydm ergu Chebbi. Położenie i przebieg ramion porównano z reżimem wiatru. Określono dominujące kierunki wiatru wydmotwórczego dla wydm gwiaździstych oraz wydm poprzecznych w różnych fazach rozwoju, od form inicjalnych do dojrzałych. Stwierdzono, że rozwój wydm gwiaździstych ergu Chebbi związany jest tylko z dwoma kierunkami wiatru wydmotwórczego: SW i NE. Uzyskane wyniki pozwalają wnioskować, że obszary, na których dominują dwa kierunki wiatru, stanowią potencjalne regiony tworzenia się wydm gwiaździstych.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Denudacja chemiczna w zlewniach Gór Świętokrzyskich i Niecki Nidziańskiej

W pracy przedstawiono stan rozpoznania współczesnej denudacji chemicznej w Górach Świętokrzyskich i Niecce Nidziańskiej ze szczególnym uwzględnieniem zlewni Białej Nidy, Sufragańca i Silnicy.Woparciu o wyniki stacjonarnych i ekspedycyjnych badań hydrochemicznych w kilkunastu zlewniach cząstkowych wykazano, że przestrzenne zróżnicowanie tego procesu geochemicznego uwarunkowane jest głównie różnorodnością litologiczną podłoża i zagospodarowaniem terenu. Znalazło to odzwierciedlenie w uzyskanych wskaźnikach chemicznej denudacji jednostkowej, którego wartości kształtują się tu w szerokim przedziale, tj. od 10 t rok-1 km-2 (obszary krzemionkowe) do 435 t rok–1 km-2 (obszary gipsowe). Należy jednak pamiętać, że wskaźnik ten w sposób uproszczony charakteryzuje przestrzenne zróżnicowanie współczesnej denudacji chemicznej nawet wówczas, gdy badania prowadzone były w małych zlewniach.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza środowiska geograficznego zlewni górnej Parsęty w oparciu o metody geoinformacyjne

Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na możliwości wykorzystania dostępnych cyfrowych materiałów kartograficznych w analizie zróżnicowania środowiska geograficznego wybranego obszaru. Analizę wykonano dla 10 zlewni cząstkowych wydzielonych w obrębie zlewni górnej Parsęty. Zlewnie cząstkowe opisano pod względem wybranych cech geometrycznych, charakterystyk hydrograficznych, charakterystyk morfometrycznych rzeźby terenu oraz charakterystyk środowiskowych. Charakterystyki zlewni wyliczono na podstawie dostępnych cyfrowych materiałów kartograficznych, wykorzystując metody geoinformacyjne.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Stacjonarne badania procesów egzogenicznych w strefie brzegowej Zbiornika Brackiego (południe Syberii Wschodniej)

Strefa brzegowa Zbiornika Brackiego na rzece Angarze jest niezwykle ciekawym przykładem złożonego kompleksu procesów egzogenicznych z wyraźnym wpływem antropopresji, będącej wynikiem utworzenia zbiornika wodnego i jego eksploatacji. Badania monitoringowe, rozpoczęte jeszcze przed utworzeniem zbiornika, wskazują na transformację i intensyfikację przebiegu procesów egzogenicznych zachodzących na tym obszarze przed utworzeniem zbiornika (procesy osuwiskowe, procesy krasowe, erozja linijna), objęcie nimi kolejnych terenów, wcześniej pasywnych, jak również pojawienie się procesów nowych, przedtem nie występujących w tym regionie (procesy eoliczne, procesy abrazyjno-akumulacyjne). Badania te prowadzone są przez pracowników Instytutu Skorupy Ziemskiej RAN, a od kilku lat, w ramach dwustronnych umów, uczestniczą w nich również pracownicy Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ budowy geologicznej i rzeźby na procesy kształtujące skład chemiczny wód w czasie wezbrania roztopowodeszczowego w zlewni Bystrej w Tatrach Zachodnich

Celem badań było rozpoznanie procesów kształtujących skład chemiczny wód potoków odwadniających krystaliczną
i osadową część zlewni Potoku Bystra w Tatrach w czasie wezbrania roztopowo-opadowego w kwietniu 2016 r.
Badania były prowadzone w dwóch przekrojach wodowskazowych reprezentujących obszary zbudowane ze skał krystalicznych
(Goryczkowy Potok), oraz ze skał osadowych, charakteryzujących się rozbudowanymi systemami krasowymi (Potok
Bystra). Głównym procesem kształtującym zmiany składu chemicznego wody w obu zlewniach w czasie analizowanego
wezbrania był proces rozcieńczania wód podziemnych wodami roztopowymi i opadowymi. Przejawiało się to spadkiem
stężenia większości jonów w potokach wraz ze wzrostem stanów wody. W Potoku Bystra, odwadniającym obszar osadowy
zmiany składu chemicznego były dodatkowo modyfikowane dopływem wód z systemów krasowych a w Goryczkowym
Potoku – wymywaniem jonów z gleby przez wody spływu śródpokrywowego.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Próba interpretacji litogenetycznej osadów diamiktonowych w Kotlinie Orawskiej (Karpaty Zachodnie)

Pokrywą fluwioglacjalnych żwirów w terasach i stożkach Czarnego Dunajca w Kotlinie Orawskiej są osady gliniaste o miąższości 1–3 m. Ich geneza, cechy teksturalne i strukturalne są dotychczas bardzo słabo poznane. Niniejszy artykuł jest analizą jednej z cech tych osadów – ich uziarnienia. Przebadano 25 próbek tych osadów, pobranych z odsłonięć i wierceń, stosując graficzne wskaźniki uziarnienia opracowane przez Folka i Warda (1957). Wyniki analiz osadów wskazują, że na większości stanowisk badawczych uziarnienie glin różni się w małym zakresie. W profilach pokrywy gliniastej występuje lokalnie tendencja wzrostu ku stropowi udziału frakcji grubo pyłowych, maleje natomiast udział w tym kierunku frakcji piaskowej lub też uziarnienie jest jednorodne w całym profilu. W wierzchowinowych strefach stożków plejstoceńskich gliny mają masywną strukturę, na niższych terasach Czarnego Dunajca zaznacza się niewyraźne warstwowanie. Cechy uziarnienia badanych osadów nie rozstrzygają jednoznacznie o ich genezie, osady te wydają się być poligeniczne.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ regulacji technicznej na równowagę pionową koryta Wisły na przedpolu Karpat

W artykule zaprezentowano wyniki obliczeń pionowych zmian położenia dna koryta Wisły na przedpolu Karpat w ostatnich 150 latach. Badaniami objęto 31 profili wodowskazowych na odcinku rzeki między Goczałkowicami i Puławami. Analizę zmian w pionowym położeniu dna koryta Wisły przeprowadzono w oparciu o ogólnie przyjęte założenie, że tendencja w przebiegu minimalnych rocznych stanów wody na posterunku wodowskazowym w wieloleciu odzwierciedla pogłębianie lub wypłycanie, a także pionową stabilizację koryta w tym przedziale czasu. Celem pracy jest wskazanie skutków prac regulacyjnych, które rozpoczęły się na badanym odcinku Wisły około 1840 r. Szczególną uwagę zwrócono na zmiany zaistniałe na wybranych posterunkach wodowskazowych.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ewolucja form i osadów stokowych w późnym vistulianie i holocenie w rynnie jeziora Jasień

Na podstawie badań terenowych przeprowadzonych po wschodniej stronie rynny jeziora Jasień oraz z wykorzystaniem
literatury z zakresu paleogeografii, autor dokonał rekonstrukcji przebiegu procesów stokowych, które zaszły w
późnym vistulianie i holocenie. Badania pozwoliły wyróżnić etapy kształtowania się dolinek erozyjno-denudacyjnych i powstawania
osadów stokowych. Wykazały one również wpływ działalności człowieka na rozwój wymienionych zjawisk i pozwoliły
umieścić je w ramach czasowych.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ewolucja jezior przybrzeżnych Niziny Gardzieńsko - Łebskiej na tle rozwoju środkowego wybrzeża Bałtyku w świetle badań malakologicznych

Wartykule przedstawiono syntezę dotychczasowego stanu wiedzy o rozwoju jezior przybrzeżnych Niziny Gardzieńsko-
Łebskiej i środkowego wybrzeża Bałtyku, bazującą na wynikach badań malakologicznych. Analizy zespołów mięczaków
z osadów limnicznych i morskich pozwoliły na wyróżnienie czterech faz rozwojowych jezior: wczesnoholoceńskiej
fazy limniczno-bagiennej (trwającej od późnego glacjału do około 7500 lat 14C BP), fazy lagunowej (około 7500–6600 lat 14C
BP), fazy przejściowej, słonawowodno-limnicznej (6600–4000 lat 14C BP) oraz fazy jeziornej (młodszej od 4000 lat 14C BP).W
artykule wykazano, iż sukcesja malakofauny jest odzwierciedleniem regionalnych przemian środowiska, zarejestrowanych
podobnymi zmianami zespołów fauny na całym wybrzeżu południowego Bałtyku.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Terasy Wetliny w Bieszczadach (Karpaty Wschodnie) : próba porównania ich hipsometrii, budowy i wieku z doliną górnego Sanu

W górskiej dolinie rzeki Wetlina (Bieszczady Wysokie) znajduje się schodowy system sześciu teras rzecznych (T1–T6). Wszystkie terasy mają wysokie cokoły skalne i żwirowe pokrywy akumulacyjne. Przetrwały w tej dolinie także residua żwirów staroglacjalnych. Dowiązanie wieku teras do reperu datowanych szczątków drewna i torfu na jednej z teras Wetliny (Ralska-Jasiewiczowa 1969, 1980) pozwala na wydzielenie w badanej dolinie 2–3 teras niskich (dennych) holoceńskich i 3 teras wysokich (zboczowych) plejstoceńskich. Z hipsometrycznej korelacji teras Wetliny z terasami pobliskiego Sanu wynika, że w dolinie Wetliny terasy są znacznie wyższe i mają bardziej zaburzone profile podłużne. Lokalne zmiany wysokości teras Wetliny i miąższości ich pokryw akumulacyjnych nie wykazują korelacji ze wskaźnikiem krętości koryta rzeki. Są one uwarunkowane względnie dużą podatnością skał strefy przeddukielskiej i ich silną fragmentaryzacją tektoniczną na erozyjne pogłębianie koryta rzeki.

Czasopismo: Landform Analysis
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku