rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Okoliczności miejsca i czasu w interpretacji utworów literackich i dzieł sztuki

Okoliczności miejsca i czasu są tu badane jako uwarunkowania ontologiczne samego dzieła, a nie psychologiczny, skądinąd oczywisty, współczynnik jego percepcji. Mają one poprzez wyznaczanie warunków wychwytywania poszczególnych jakości, a później konkretyzacji estetycznej decydujący wpływ na rekonstruowanie całościowego sensu dzieła.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Doświadczanie niepełnosprawności jako Inności. Trudy adaptacji

Jedną z ważnych kategorii pedagogicznych jest kategoria Innego. Może ona być rozpatrywana jako doświadczanie Inności oraz jako relacja z Innym. W artykule podejmuję refleksję nad doświadczeniem inności przez rodziców dzieci z niepełnosprawnością. Zastanawiam się nad źródłem tego doświadczenia. Przedstawiam także teoretyczne wzorce adaptacji inności przez rodziców – procesu przyjęcia niepełnosprawności.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wsparcie instytucjonalne uczniów pochodzenia romskiego w kontekście podtrzymywania tożsamości etnicznej

Artykuł poświęcony jest realizowanym formom wsparcia instytucjonalnego uczniów pochodzenia romskiego w polskim systemie oświaty. Romowie są grupą zagrożoną wykluczeniem społecznym, dlatego bardzo istotne jest systemowe wsparcie rodzin, a szczególnie uczniów w środowisku. Aktualnie proponowane formy pomocy koncentrują się na realizowaniu zadań edukacyjnych, mających na celu podtrzymywanie tożsamości etnicznej i językowej oraz integracji uczniów pochodzenia romskiego ze społeczeństwem. Jednak warto zastanowić się, w jakim stopniu wsparcie instytucjonalne ma znaczenie dla podtrzymywania tożsamości etnicznej uczniów pochodzenia romskiego i czy nie skutkuje zjawiskiem zatracania przez dzieci tradycji lub odizolowania się od własnej grupy, co w konsekwencji doprowadzić może do zanikania obyczajów i kultury romskiej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja szkolna i akademicka przygotowującado życia w środowisku wielokulturowym

Szkoła, a także uczelnie wyższe nie tylko kształcą oraz pozwalają zdobyć wykształcenie, ale również mają znaczenie w kształtowaniu postaw i zachowań względem drugiego człowieka. Ich współczesna rola sprowadza się także do przygotowania do życia w środowisku zróżnicowanym kulturowo. Założenia teoretyczne podjętych badań stanowi koncepcja wielokulturowości w ujęciu Jerzego Nikitorowicza. Materiał empiryczny stanowiący podstawę prowadzonych rozważań został uzyskany za pomocą metody sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety. Z przeprowadzonych badań wynika, iż badana grupa dostrzega rolę instytucji oświatowych w przygotowywaniu dzieci i młodzieży do życia w środowisku wielokulturowym.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wprowadzanie dzieci romskich w świat pieniądza

Ze źródeł publicystycznych i naukowych wiadomo, że Romowie są grupą, która nieumiejętnie zarządza budżetem rodzinnym (Paszko, 2010). Wzorce działań ekonomicznych dziadków i rodziców są w naturalny sposób „dziedziczone” przez pokolenie dzieci i młodzieży, co – z jednej strony – czyni je nieprzystosowanym do funkcjonowania we współczesnym, zmerkantylizowanym świecie (Górnik- -Durose, 2007)1, a z drugiej – przyczynia się do utrwalenia negatywnych stereotypów na temat całej romskiej społeczności, pogłębiając istniejącą już alienację. Tradycyjne „kombinowanie”, żebractwo, pozyskiwanie świadczeń z opieki społecznej, drobne kradzieże, handel w „szarej strefie” są zachowaniami, które wzbudzają wrogość, lęk i pogardę u innych osób. Utrudniają też Romom codzienne funkcjonowanie. Właściwe zrozumienie przez dzieci romskie zjawisk gospodarczych, a także zdobycie umiejętności podejmowania działań o charakterze ekonomicznym i konsumenckim stanowi podstawę kształtowania się ich opinii, postaw i zachowań, które pozwolą im w dorosłym życiu unikać błędnych decyzji i ich negatywnych skutków (np. nielegalnego pozyskiwania środków pieniężnych i dóbr, nadmiernego zadłużania się, nieracjonalnego dysponowania budżetem domowym). W artykule zaprezentowano wybrane wyniki badań jakościowych2. Ich głównym celem było uzupełnienie luk w wiedzy dotyczącej funkcjonowania ekonomicznego, edukacji ekonomicznej i konsumenckiej, jaka świadomie i/lub zwyczajowo dokonuje się w rodzinach romskich. Dane pochodzą z 17 wywiadów pogłębionych z udziałem przedstawicieli grupy Polska Roma. Wywiady zrealizowano w trzech miastach o dużej, średniej i małej wielkości. Próba została zróżnicowana ze względu na poziom zamożności (ubodzy vs. zamożni), płeć oraz wiek badanych (badano przedstawicieli dwóch różnych generacji).

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stacja misyjna „Polonia” w Transwalu (1885-1914) na podstawie prasy Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Królestwie Polskim

„Dźwignij brzemię białego człowieka…” – te słowa słynnego utworu Rudyarda Kiplinga (The White Man’s Burden) stanowiły swoisty sztandar ideowy XIX-wiecznych państw kolonialnych. Jednak, jak wiadomo, rzeczywistość daleka była od wspominanego w tymże utworze służenia, a imperia europejskie nie wysyłały „swych najlepszych synów” po to, by otaczali rdzenną ludność troskliwą opieką.
W tych realiach tym bardziej interesujące stają się postawy osób, które – poniekąd wbrew mentalności epoki – starały się dostrzegać podmiotowość plemion i społeczności tubylczych, chciały przekonywać, a nie zmuszać do zmian. Do nich zaliczyć należy twórców i pracowników stacji misyjnej „Polonia”, prowadzonej w ramach współpracy Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim z misją hermannsburską. Placówka położona była w Afryce Południowej, 30 km na północny zachód od Pretorii i utrzymywała się dzięki składkom wiernych. Ta inicjatywa stosunkowo niewielkiej społeczności luterańskiej ziem polskich zaboru rosyjskiego pozostaje niemal nieznana.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polskie piesze pielgrzymki z Essen do Neviges w latach 1981-2005

W polskiej obyczajowości piesze pielgrzymki do sanktuariów maryjnych są charakterystycznym znakiem religijności. Jednym z przykładów nawiązania do tej wielowiekowej polskiej obrzędowości jest inicjatywa rozpoczęta w 1981 r. w środowisku polskiej młodzieży skupionej przy Polskiej Misji Katolickiej w Essen.
Podstawę źródłową artykułu stanowi dokumentacja archiwalna zgromadzona w Archiwum Głównym Ruchu Światło-Życie w Lublinie. Seria akt dotycząca tych peregrynacji obejmuje 18 teczek aktowych z lat 1981-2005.
Inicjatywa miała początkowo charakter prywatny, ale z kolejnymi latami stopniowo nabierała coraz większego rozmachu. Od 1985 r. do jej organizacji włączyło się środowisko oazowe z Carlsbergu w Nadrenii Palatynacie skupione wokół ks. Franciszka Blachnickiego. Nastąpił wówczas intensywny rozwój organizacyjny pielgrzymki. Ruch Światło-Życie przejął duchową opiekę nad pielgrzymami, których liczba rosła w kolejnych latach.
Uczestnicy pieszych peregrynacji pochodzili z wszystkich zachodnioniemieckich landów. Przeważała młodzież, choć brali w nich udział także osoby starsze, a nawet kilkuletnie dzieci. Pątnicy wyruszali najczęściej z parafii Świętej Trójcy w Eiberg-Essen. Przemierzali zachodnie dzielnice Bochum (Dalhausen), następnie Nierenhof i Langenberg, docierając do sanktuarium w Neviges od strony wschodniej. Na miejsce przybywali w sobotę, zaś w niedzielę dołączali już do ogólnych uroczystości związanych z Polską Pielgrzymką do Neviges organizowaną przez Księży Chrystusowców.
Piesze pielgrzymowanie z Essen do sanktuarium maryjnego w Neviges weszło w tradycję polonijnych środowisk w Niemczech. Kolejne trwające do dzisiaj peregrynacje liczone są od tej pierwszej, zorganizowanej 40 lat temu.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ramadan jako kryterialny atrybut tożsamościowyw świadomości uczniów i studentówmieszkających w północno-wschodniej Polsce

Tekst zawiera wyniki badań dotyczących kojarzenia terminu „ramadan” przez uczącą się młodzież województwa podlaskiego. Mieszkający w północno-wschodniej Polsce uczniowie i studenci mają możliwość częściej, niż ich rówieśnicy w innych rejonach Polski spotykać się z islamem, ponieważ to właśnie na północnym Podlasiu zamieszkują potomkowie osiadłych tu przed wiekami Tatarów. Dziś społeczność tatarska jest niewielka, jej większość stanowią Tatarzy zamieszkali w rozproszeniu w Gdańsku i Białymstoku. To właśnie w północno- -wschodniej Polsce termin „Ramadan Bajram” można spotkać w przestrzeni komunikacyjnej, głównie w związku z relacjami medialnymi z obchodów tatarskiego święta.W badaniach, które przeprowadzono jeszcze przed serią zamachów terrorystycznych w Europie oraz przez wojną w Syrii, poproszono młodych uczących się o skojarzenia związane z terminem „Ramadan Bajram”. Badaniami objęto 908 uczniów i studentów województwa podlaskiego, którzy stanowili próbę reprezentatywną.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Regulamin dla kapelanów polskich” we Francji – okoliczności powstania

Po zakończeniu pierwszej wojny światowej rozpoczęła się nowa fala polskiej emigracji zarobkowej we Francji. Do 1921 r. w tym kraju osiedliło się ponad 45 tysięcy Polaków. W 1922 r. władze kościelne dokonały reorganizacji Misji Polskiej w Paryżu, nadając jej charakter delegatury Prymasa Polski.  Podstawowym dokumentem zawierającym normy, wedle których winna być zorganizowana opieka duszpasterska nad polskimi wychodźcami (sposób udzielania sakramentów, organizacja katechizacji, sprawowanie pogrzebów, prowadzenie ksiąg parafialnych), jak i poruszającym sprawy dotyczące zabezpieczenia materialnego polskich kapelanów (zamieszkanie, opłaty i zbiórki wśród wiernych na cele związane z prowadzeniem duszpasterstwa), był ustalony w 1925 r. „Regulamin dla kapelanów polskich” we Francji. W dokumencie tym starano się również uregulować stosunek do miejscowych biskupów i francuskich proboszczów (raporty, ofiary na rzecz diecezji i parafii, godziny korzystania z miejscowego kościoła). Za jego redakcję odpowiadał odpowiedzialny za sprawy organizacji duszpasterstwa obcokrajowców w Paryżu bp Emmanuel Chaptal.  Pomimo iż w pierwotnej wersji z grudnia 1924 r. uwzględnił on propozycje zgłaszane przez księży polskich pracujących we Francji, to ostateczny wpływ na jego kształt miały poprawki zgłoszone przez biskupów z Arras i Cambrai.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Działalność Józefa Wieniawskiego w Londynie – analiza źródeł

Józef Wieniawski, należący do grona najwybitniejszych polskich kompozytorów przełomu XIX i XX wieku, jeszcze za życia zyskał miano kosmopolity – artysty wędrującego, który odwiedzał najodleglejsze zakątki Europy, koncertując przed publicznością w najbardziej prestiżowych ośrodkach Starego Kontynentu. Na podstawie zgromadzonych źródeł i przeprowadzonej analizy należy stwierdzić, że Londyn był jednym z najczęściej odwiedzanych miast przez brata słynnego skrzypka, zapewne z powodów rodzinnych. Analiza zgromadzonych źródeł pozwoliła na odtworzenie fragmentu ścieżki artystycznej, ujawniając tym samym zapomniane fakty z życia artysty.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rola inteligencji emocjonalnej jako kompetencji międzykulturowej w osiągnięciu sukcesu zawodowego polskich emigrantów

Inteligencja emocjonalna, jako jedna z ważniejszych kompetencji międzykulturowych, ma istotne znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji ze swoim otoczeniem i poczuciem spełnienia się w życiu. Wpływając na umiejętność realizacji wyznaczonych sobie celów, jest szczególnie ważnym czynnikiem decydującym o sukcesie zawodowym. Celem badań była próba ukazania związków między jedną z węzłowych kompetencji międzykulturowych, jaką jest „inteligencja emocjonalna” Polaków w Anglii, a ich sukcesem zawodowym. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z techniką ankietową. Analizie poddano 114 poprawnie wypełnionych kwestionariuszy, tylko tych osób, które jednoznacznie zadeklarowały osiągnięcie sukcesu zawodowego lub też nie. Badania wykazały, że we wszystkich szczegółowych kompetencjach składających się na węzłową kompetencję – „inteligencję emocjonalną” takich jak: elastyczność interpersonalna, empatia, radzenie sobie z uczuciami oraz adaptacja i elastyczność zachowań, wyniki na poziomie istotnie wyższym uzyskały osoby badane, które charakteryzowały się poczuciem osiągnięcia sukcesu zawodowego. Zatem można przyjąć, że wysoki poziom przyswojenia powyższych szczegółowych kompetencji stanowi swoistą determinantę sukcesu zawodowego na obczyźnie.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przekonania studentów pedagogiki w pryzmaciedominującej formacji światopoglądowej

Artykuł zawiera teoretyczną analizę procesu socjalizacji, zanurzonego w przekonaniach religijnych, wprowadzającą do przedstawienia wyników badań empirycznych, pochodzących z niewielkiego, pilotażowego studium przypadku studentów Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie. W badaniu uczestniczyło ponad 250 studentów w grupach 20–30-osobowych na Wydziale Nauk Pedagogicznych, w latach 2014–2016. Studentów poproszono o przygotowanie krótkiej anonimowej notatki zawierającej opis, jak wyobrażają sobie Boga. Studenci mieli również naszkicować „mapę świata”. Powtarzające się odpowiedzi pozwoliły na wyprowadzenie wniosków o dominującym postrzeganiu Boga oraz geograficznej perspektywie eurocentrycznej badanych. Na tej podstawie wyprowadzono wstępne wnioski o procesie socjalizacji, przebiegającej w określonym kontekście religijnym, zastanawiając się, jak kontekst ten oddziałuje na osobiste poglądy o świecie.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Migracje a styl życia

Przedmiotem artykułu jest kwestia zależności zachodzących między mobilnością przestrzenną a stylem życia. Prowadzoną analizę rozpoczyna omówienie specyficznego typu migracji, nazwanego w literaturze przedmiotu migracjami stylu życia (life style migrations). Następnie wskazana i omówiona została dwustronna zależność między obydwiema zmiennymi, czyli udział pożądanego i oczekiwanego stylu życia w podjęciu decyzji o migracji oraz niezakładany przez osoby mobilne, niemniej faktyczny wpływ migracji na przemiany przyjmowanego przez nich stylu życia. W artykule wykorzystane zostały zarówno dane empiryczne pochodzące z badań prowadzonych w okresie ostatnich trzech dekad, jak i historyczne materiały biograficzne pochodzące z przełomu XIX i XX wieku.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
(Nie)równe traktowanie dzieci powracających w polskiej szkole

Celem badań, które zostały przeprowadzone w ramach projektu (Nie)łatwe powroty do domu. Badanie funkcjonowania dzieci i młodzieży powracających z emigracji, było zdiagnozowanie sytuacji dzieci i młodzieży powracających do Polski i opisanie jej z różnych perspektyw: dziecka, rodzica, nauczyciela/ki, a także osób pracujących w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. W badaniach wzięło udział 34 dzieci, 27 rodziców oraz 26 nauczycieli. Z respondentami i respondentkami przeprowadzono częściowo pogłębione wywiady, a z pracownikami Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych wywiady focusowe oraz badanie ankietowe.Wyniki badań wskazują na występowanie dyskryminacji w stosunku do dzieci powracających w polskich szkołach. Przybiera ona różne formy: od nieuwzględniania przez szkołę ich specjalnych potrzeb edukacyjnych, przez etykietowanie, po przemoc słowną albo fizyczną ze strony rówieśników. Badania pokazują również, że często kadra szkolna nie tylko nie reaguje adekwatnie na przemoc stosowaną względem tej grupy dzieci, ale sama dopuszcza sie takiej przemocy w sposób nieświadomy. Sytuacja ta może wynikać zarówno z braku przygotowania nauczycieli do pracy z dzieckiem z doświadczeniem migracyjnym w ramach studiów, a także z braku dostępu do szkoleń na temat edukacji antydyskryminacyjnej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ polskiej emigracji w Europie Zachodniej na życie polityczne Polonii amerykańskiej przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XIX wieku

Polska diaspora w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej w XIX wieku zmieniała się w czasie. Zmianom podlegały również wzajemne kontakty między wychodźstwem polskim w Europie Zachodniej a polską emigracją w USA, inaczej nazywaną Polonią amerykańską. Między latami 30. a 60. XIX wieku relacje obu emigracji były sporadyczne. Wpływały na ten stan rzeczy dwa czynniki: oddalenie geograficzne oraz niewielka liczba polskich emigrantów politycznych w Stanach Zjednoczonych. Ta sytuacja zaczęła się zmieniać pod koniec lat 70., kiedy nastąpił rozwój emigracji zarobkowej, który spowodował gwałtowny wzrost ludności polskiego pochodzenia w Ameryce. 
W tym okresie przedstawiciele emigracji polskiej w Europie (mieszkający głównie we Francji i Szwajcarii) zaczęli szukać porozumienia ze swoimi odpowiednikami po drugiej stronie oceanu. Robili to na tyle skutecznie, że udało im się doprowadzić do kilku wspólnych inicjatyw. Jedną z nich było powołanie do istnienia Związku Narodowego Polskiego. Niniejszy artykuł stanowi próbę prześledzenia owoców współpracy między wychodźstwem europejskim a amerykańskim na przełomie lat 70. i 80. XIX wieku. Mowa w nim o ludziach oraz instytucjach, które uczestniczyły w tych kontaktach, o sukcesach i porażkach wspólnych inicjatyw.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Edukacja międzykulturowa w procesie przeciwstawiania się dehumanizacji i infrahumanizacji

Autor wyraża niepokój, wskazując, że paradygmat współistnienia kultur jest coraz częściej podważany mniej lub bardziej świadomymi wypowiedziami i działaniami. Przedstawia je w tekście, analizuje i wartościuje w kontekście działań edukacji międzykulturowej. Podkreśla, że edukacja międzykulturowa zawsze uczestniczyła w procesie przeciwstawiania się dehumanizacji i infrahumanizacji, i podaje przykłady jej działalności, jak też przykłady radykalnych tendencji ograniczających człowieczeństwo Innych oraz degradujących godność i wartość człowieka. W tekście pyta i podejmuje próby odpowiedzi, w jakim zakresie zatraciliśmy wartości humanistyczne i postawę wrażliwości. Analizuje, ilustruje, poszukuje przyczyn i wskazuje na znaczenie tych zjawisk w kontekście funkcji edukacji międzykulturowej. Zwraca uwagę na problem ideologizacji narodu i nowe zadania edukacji międzykulturowej wobec przedstawianych zjawisk i zachodzących procesów społeczno-politycznych.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kaukaz w polskich planach walki o niepodległość w XIX wieku

Imperialna polityka Cesarstwa Rosyjskiego doprowadziła pod koniec XVIII i na początku XIX wieku do zaboru przez to państwo części ziem polskich i Kaukazu. Dostrzegli to polscy politycy emigracyjni, którzy postanowili wykorzystać Kaukaz w walce o niepodległość Polski. W tym celu potrzebne było zbliżenie do Turcji, co pozostawało zbieżne z kierunkiem polityki zachodnich mocarstw – Anglii i Francji, dążących do powstrzymania rosyjskiej ekspansji w Europie i na Bliskim Wschodzie. Opierając się na wsparciu mocarstw zachodnich, wysłannicy kierującego polską polityką emigracyjną księcia Adama Jerzego Czartoryskiego rozwinęli w Turcji działalność skierowaną przeciw Rosji. Artykuł prezentuje polskie działania, których celem było przeniesienie walki o niepodległość na Kaukaz. Ich szczególne nasilenie przypada na okres między powstaniami listopadowym i styczniowym.
Modernizująca się w XIX wieku Turcja potrzebowała kadrowego wsparcia, które zaoferowali jej Polacy. Ceną za możliwość działania w Turcji była często konwersja wyznaniowa na islam, co dla wielu Polaków stanowiło ogromny problem. Mimo to polscy wojskowi reformowali turecką armię i dowodzili jej oddziałami. Działając na terenie Turcji, stworzyli też plany walki o niepodległość uwzględniające wykorzystanie sił antyrosyjskich na Bałkanach i Kaukazie. Otworzyło to drogę do utworzenia tam polskich oddziałów wojskowych, które podjęły walkę z Rosją podczas wojny krymskiej i po niej. W artykule zaprezentowano zabiegi polskich wojskowych i emisariuszy wysyłanych przez Hotel Lambert na Kaukaz, wśród których największe zasługi miał Michał Czajkowski oraz generałowie: Wojciech Chrzanowski, Feliks Breański i Ludwik Bystrzonowski. Dopiero jednak w 1857 r. pułkownik Teofil Łapiński stworzył oddział wojskowy, który podjął walkę z wojskiem rosyjskim na Kaukazie.
Artykuł podejmuje próbę krytycznej analizy dorobku, która obejmuje dwa elementy. Pierwszym polskim jest polemika z funkcjonującymi w Polsce stereotypami na temat Kaukazu. Drugim – zestawienie dotychczasowych ustaleń ze źródłami wytworzonymi w XIX wieku po rosyjskiej stronie frontu kaukaskiego przez polskich zesłańców i rosyjskie instytucje. Oba prowadzą do wniosku, że mimo niepowodzenia polskiej akcji militarnej na Kaukazie, podjęcie tam działań dowodzi determinacji i rozległości horyzontów myślowych polskich środowisk niepodległościowych w XIX wieku.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Język polski jako element współpracymiędzykulturowej – na przykładzie stowarzyszeń polonijnych na terenie Przyirtysza w Syberii Zachodniej

Celem artykułu jest ukazanie współczesnej działalności stowarzyszeń polonijnych funkcjonujących na terytorium Przyirtysza na Syberii Zachodniej, ze szczególnym uwzględnieniem nauki języka polskiego. Przedstawiono sposób prowadzenia zajęć, obecność języka polskiego w placówkach oświatowych w Omsku oraz znaczenie języka polskiego dla osób uczęszczających na zajęcia organizowane przez stowarzyszenia polonijne. Artykuł ma charakter opisu etnograficznego, opartego na długoterminowych i stacjonarnych badaniach terenowych w Syberii Zachodniej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Literatura a rzeczywistość. (Pięć postaw)

1. Sposób pojmowania prawdy, 2. Postawa romantyczna, 3. Alegoryczno-symboliczna wizja literatury, 4. Postawa awangardowa, 5. Aktywizm.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Polonijne placówki kulturowo-oświatowe w regionie wschodniosyberyjskim

W artykule przedstawiono organizację i funkcjonowanie polonijnych placówek kulturalno-oświatowych w regionie wschodniosyberyjskim. Opisano historię i warunki powstawania polonijnych placówek na Syberii, a także zaprezentowano analizę funkcjonowania oraz efekty działalności niektórych organizacji i stowarzyszeń polonijnych w wybranym regionie. W artykule omówiono między innymi działalność takich placówek, jak: Kulturalno-Narodowa Organizacja Społeczna „Polonia” Republiki Chakasji, Polskie Narodowo-Kulturalne Stowarzyszenie „Polonia Minusińska”, Krasnojarska Regionalna Narodowo-Kulturalna Autonomia „Dom Polski”, Polska Autonomia Kulturalna „Ogniwo” w Irkucku i kilka innych. Zwrócono uwagę także na znaczenie tych placówek w kultywowaniu polskich tradycji oraz w podtrzymywaniu polskiej tożsamości kulturowej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Co to jest intertekstualność

Sprecyzowanie definicji genezy, obszaru zainteresowań oraz narzędzi badawczych intertekstualności nie jest zadaniem łatwym, gdyż należy ona do najbardziej Proteuszowych zjawisk współczesnego literaturoznawsta.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo