rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bóbr - przyjaciel czy wróg? Naturalna mała retencja odpowiedzią na niekorzystny bilans wodny Polski

Ekspansja demograficzna i urbanistyczna nasilająca się od XIX wieku jest przyczyną wyraźnego ograniczenia zasobów wody słodkiej na świecie. Odpowiedzią na te problemy od połowy XX wieku jest sztuczna retencja. Do dnia dzisiejszego powstało na świecie ponad 40 tyś. zbiorników zaporowych z tamami o wysokości większej niż 15 m. Kilkadziesiąt lat funkcjonowania zbiorników pokazuje, że nie zawsze są one korzystne zarówno pod względem ekonomicznym jak i przyrodniczym. Niekorzystny wpływ na biocenozy rzek jest powodem zaznaczającej się w ostatnich dziesięcioleciach tendencji do likwidacji dużych zbiorników zaporowych. Alternatywą jest poszukiwanie rozwiązań, które spełniając funkcje retencyjną, nie przeszkadzają procesom biologicznym zachodzącym w cieku. Nowoczesne podejście do retencjonowania wody zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju jest szczególnie ważne w Polsce, ze względu za zaznaczający się coraz wyraźniej deficyt zasobów wodnych. Związany jest on z jednej strony z warunkami przyrodniczymi a z drugiej z wieloletnimi zaniedbaniami w retencjonowaniu wody, z a zwłaszcza w tzw. "małej retencji". Jednym ze sposobów magazynowania wody, które byłoby przyjazne dla środowiska naturalnego jest wykorzystanie naturalnej skłonności bobrów do budowania tam i tworzenia stawów. Korzystny wpływ powstawania stawów bobrowych wyraża się w wielu aspektach zarówno hydrologicznych jak i biologicznych. Najważniejsze jest jednak to, że w przeciwieństwie do zbiorników sztucznych, zbiorniki naturalne tworzone przez bobry nie wpływają degenerująco na odcinki rzek położone poniżej piętrzenia. Efekt retencyjny stawów bobrowych jest bardzo poważny, szacuje się, że dzięki działalności tych zwierząt w skali naszego kraju gromadzone jest co najmniej kilkanaście milionów m3 wody - to tyle na ile ocenia się skuteczność wszystkich programów małej retencji realizowanych obecnie na terenie Polski. Ważny jest również rachunek ekonomiczny, retencjonowanie wody w stawach bobrowych odbywa się w zasadzie bez nakładów. Jedynie coroczne roszczenia dotyczące odszkodowań wynikających z konfliktu na linii człowiek-zwierze, szacowane na kilkaset tysięcy złotych pogorszają nieco ten bilans.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wyzwania dla Akademickich Biur Karier na Mazowszu

Artykuł zawiera podsumowanie nieudanej próby przeprowadzenia badań ankietowych działalności Akademickich Biur Karier w uczelniach województwa mazowieckiego, przeprowadzonej w ramach projektu „Foresight regionalny dla szkół wyższych Warszawy i Mazowsza. Akademickie Mazowsze 2030” . Autorka zwraca uwagę na przyczyny niskiego udziału biur karier w badaniach oraz wynikające z tego konsekwencje, tj. brak aktualnej i kompletnej wiedzy o stanie biur karier na Mazowszu. Nawiązuje przy tym do wyników badań przeprowadzonych przez Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie, a także przedstawia krótką charakterystykę biur karier działających w szkołach wyższych na Mazowszu. Usprawnienie organizacji biur karier oraz ich współpracy z instytucjami zewnętrznymi, a także zgromadzenie i opracowanie przez nie ogólnodostępnych danych o prowadzonej działalności i swych klientach jest szczególnie ważne wobec wyzwań, jakie czekają biura karier po wprowadzeniu reformy szkolnictwa wyższego (udział w dostosowaniu oferty dydaktycznej do potrzeb rynku pracy oraz badanie zawodowych losów absolwentów). Istotnym wyzwaniem dla biur karier jest również zwiększenie udziału w projektach unijnych, a także uatrakcyjnienie oferty dla studentów i absolwentów.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Historyczne spojrzenie Komeńskiego na dziejowe losy Czech i jego kościoła (zwłaszcza Jednoty Braci Czeskich – Unitas Fratrum)

Niniejszy artykuł koncentruje się na książce Jana Amosa Komeńskiego pt. Historie o těžkých protivenstvích církve české – v jazyce 21. století. Oryginalny, siedemnastowieczny tekst został uwspółcześniony, napisany językiem 21 wieku (zdecydowanie ułatwia to odbiór i lepsze zrozumienie staroczeskich tekstów literackich). Żeby lepiej poznać twórczość „nauczyciela narodów”, zdecydowałem się dla polskojęzycznego czytelnika przetłumaczyć wybiórczo dwa rozdziały. Skupiłem się na okresie przed- i pobiałogórskim, czyli chcę słowami Jana Amosa Komeńskiego jako naocznego świadka tamtych wydarzeń pokazać, jak żyło się w Czechach ewangelikom za Rudolfa i Maksymiliana II oraz jaki los spotkał naród czeski w początkowej fazie hegemonii Habsburgów podczas wojny trzydziestoletniej. Jest to próba ujęcia aspektów komeniologii z punktu widzenia historycznego postrzegania ważnych wydarzeń dziejów Czech w ujęciu i myśleniu koncepcyjnym Jana Amosa Komeńskiego. Tekst, oprócz wymiaru historycznego, ma również wymiar społeczny i teologiczny. Dzięki temu interdyscyplinarnemu tłumaczeniu, polski czytelnik ma lepszą możliwość zrozumienia trudnych czasami dylematów, jakie przeżywał naród czeski w tamtym okresie. W niektórych przypadkach konkretne wydarzenia mogą wydawać się dyskusyjne, a nawet kontrowersyjne, lecz takie świadectwo zostało spisane, by dalsze pokolenia wiedziały, jaki był prawdziwy los czeskich ewangelików.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mimikra i polimorfizm u motyla Papilio dardanus

Mimikra od wielu lat dostarcza złożonych problemów badawczych dotyczących zagadnień związanych z doborem naturalnym, a szczególnie z doborem płciowym i ewolucją mimikry. Teoria mimikry zakłada, że zwierzęta upodabniają się do innych niejadalnych gatunków aby zminimalizować presję wywieraną przez drapieżniki, które uczą unikać się danego typu ubarwienia ofiary. U pewnych gatunków motyli występuje mimikra ograniczona do samic. Mimikra Bataesa ograniczona do samic i polimorfizm zostały stosunkowo dobrze opisane u afrykańskiego motyla Papilio dardanus. Samice tego motyla upodabniają się do różnych niejadalnych gatunków (modeli), np. z rodziny Dannaidae. Polimorfizm kontrolowany jest przez nie mniej niż 11 alleli zlokalizowanych w jednym lokus. U P. dardanus znane są także samice andromorficzne, których rola nie została jednak poznana. W pracy przedstawiam hipotezy dotyczące ewolucji mimikry oraz hipotezy związane z polimorfizmem samic. Większość hipotez odnosi się do dobru płciowego, pozostałe dotyczą ekologiczno-fizjologicznego kompromisu (ang. trade-off) i korzyści z mimikry zależnych od frekwencji występowania modeli jak też form polimorficznych naśladowcy. Opisuję również możliwe drogi ewolucji mimikry. Ostatnie badania pokazują, że ptaki atakują częściej niejadalne ofiary, kiedy zagęszczenie ich populacji jest większe. Fakt ten jest niezgodny z hipotezą korzyści z mimikry zależnych od frekwencji, która jest uznawana z najbardziej trafną. Hipoteza unikania napastowania samic andromorficznych przez samce także nie wyjaśnia obecności tych forma samic w populacji.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Kształtowanie postaw i zachowań w zakresie dzielenia się wiedzą w warunkach ekspatriacji

Kształtowanie postaw i zachowań w zakresie dzielenia się wiedzą w interakcjach ekspatrianci – lokalni pracownicy to interesujące poznawczo, lecz słabo zbadane zagadnienie, istotne dla doskonalenia praktyk zarządzania wspierających międzynarodowy transfer wiedzy. Dlatego też celem artykułu jest: (1) ukazanie mechanizmu i kontekstu dzielenia się wiedzą w tych warunkach, (2) określenie zakresu, w jakim organizacje wpływać mogą na zaistnienie i przebieg takich interakcji, (3) ustalenie stanu badań na temat dzielenia się wiedzą w warunkach ekspatriacji w filiach zagranicznych działających w Polsce1.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Kształcenie ratowników medycznych w Polsce - proponowane rozwiązania

Zawod ratownika medycznego, obok zawodu lekarza ratunkowego i pielęgniarki ratunkowej, jest kluczowym zawodem w tworzonym w Polsce systemie ratownictwa medycznego. Odpowiedzialne kształcenie w szkołach wyższych na kierunku ratownictwo medyczne ma na celu przygotowanie wyspecjalizowanej kadry medycznej, zdolnej do samodzielnych działań ratunkowych na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy, zwłaszcza w zakresie ratowania osob w stanie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Wiedza i umiejętności praktyczne zdobyte podczas nauki zawodu oraz sprawność ratownika medycznego w znacznym stopniu decydują o skuteczności medycznych czynności ratunkowych podejmowanych przez niego na miejscu nagłego zdarzenia. Autor omawia wyzwania i problemy kształcenia ratownikow medycznych w szkołach wyższych w Polsce, ze szczegolnym uwzględnieniem doświadczeń Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Przedstawiony w pracy plan i program nauczania został wyrożniony przez Ministerstwo Zdrowia i uznany za wzorcowy dokument dla innych uczelni w Polsce prowadzących kształcenie na kierunku ratownictwo medyczne.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Alojzy Konior – szkic do portretu komeniologa

Tradycje leszczyńskiej komeniologii sięgają pierwszej połowy XIX wieku, gdy w oparciu o dokumenty znajdujące się w archiwum parafii św. Jana w Lesznie zaczęto badać i opisywać dzieje braci czeskich i Jana Amosa Komeńskiego. Spośród grona osób, które podjęły się tego zadania na przestrzeni wielu dziesięcioleci, szczególne miejsce zajmuje dr Alojzy Konior, który jest nie tylko autorem i redaktorem publikacji poświęconych tej tematyce, ale przede wszystkim inicjatorem, koordynatorem i popularyzatorem wielu wydarzeń, które wpłynęły na rozwój badań nad Komeńskim oraz na pogłębienie wiedzy o jego postaci i dziele w skali wykraczającej poza lokalny zasięg.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Politologia w ofercie dydaktycznej polskich uczelni. Informacja i analiza

Artykuł poświęcony jest politologii jako kierunkowi kształcenia w ofercie polskich uczelni publicznych, kościelnych i niepublicznych. Przedstawiając ilościowe i jakościowe aspekty kształcenia w zakresie politologii, autor opiera się na materiałach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Komisji Akredytacyjnej, Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów oraz dostępnych publikacjach. Opracowanie zawiera również przegląd aktów prawnych, które regulują prowadzenie studiów politologicznych, a także wyniki analizy oferty dydaktycznej poszczególnych typów uczelni w zakresie politologii.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Profesor Tadeusz Bieńkowski – filolog klasyczny, historyk nauki i oświaty – szkic do portretu komeniologa

Prof. Tadeusz Bieńkowski był wybitnym polskim komeniologiem, filologiem klasycznym, historykiem nauki. Ukończył filologię klasyczną na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie także obronił pracę doktorską pisaną pod kierunkiem prof. Kazimierza Kumanieckiego. Przez całe swe życie zawodowe związany był z Polską Akademią Nauk w Warszawie - najpierw z Instytutem Badań Literackich, a następnie z Instytutem Historii Nauki, Techniki i Oświaty (obecnie: Instytutem Historii Nauki im. L. i A. Birkemajerów). Jego znajomość języków starożytnych umożliwiała mu lekturę i analizę wszystkich łacińskojęzycznych tekstów Jana Amosa Komeńskiego. Jego wieloletnia współpraca z komeniologami z Czechosłowacji, w szczególności z Czechosłowackiej Akademii Nauk w Pradze, ułatwiała wpisanie się w ówczesne światowe kierunki badań nad życiem i dziełem Jana Amosa Komeńskiego i jego recepcją w krajach Europy Środkowo-Wschodniej - także w szerszym kontekście historii nauki i kultury humanistycznej XVI-XVII wieku w całej Europie. Prof. Bieńkowski pisał zwięzłe, ale bardzo erudycyjne, krytyczne i oryginalne opracowania o charakterze syntetycznym, które do naszych czasów mogą być punktem wyjścia i inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Postawy pracowników wobec zróżnicowania wiekowego w zespołach i organizacjach

Artykuł dotyczy postaw pracowników wobec zróżnicowania wiekowego w zespołach i organizacjach. W literaturze podkreśla się, że czynnikiem warunkującym efektywność takich zespołów są m.in. postawy pracowników wobec osób z innych grup wiekowych oraz wobec pracy z nimi, a ocena postaw pracowników jest niezbędna do wykorzystania właściwych metod zarządzania takim zespołem. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących postaw pracowników wobec zróżnicowania wiekowego, przeprowadzonych w pierwszym etapie projektu Best Agers Lighthouses – Strategic Age Management for SME in the Baltic Sea Region. Wyniki badań pozwoliły na ocenę potrzeb i gotowości do wdrożenia działań związanych z zarządzaniem zróżnicowaniem wiekowym w badanych organizacjach.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Przestrzenne zróżnicowanie kapitału ludzkiego w Polsce

Celem artykułu jest analiza przestrzennego zróżnicowania zasobu kapitału ludzkiego w Polsce w latach 2001 i 2011 oraz jego powiązanie z sytuacją na lokalnych rynkach pracy. Weryfikacji poddano następujące hipotezy: brak wyraźnego przestrzennego zróżnicowa‑ nia zasobu kapitału ludzkiego w Polsce; przestrzenny obraz zasobu kapitału ludzkiego w Polsce nie uległ zmianie w czasie; poziom zasobu kapitału ludzkiego nie warunkuje sytuacji na lokalnych rynkach pracy. Zaproponowano, aby kapitał ludzki wyznaczały takie zmienne jak: płeć, wiek, wykształcenie i natężenie intensywności zgonów, a sytuację na rynku pracy – wskaźnik zatrudnienia i stopa bezrobocia. Z przeprowadzonych rozważań wynika, że zasób kapitału ludzkiego wyraźnie różni się przestrzennie oraz ma on istotne znaczenie dla kształtowania się sytuacji na lokalnych rynkach pracy, ale nie każdy z ele‑ mentów kształtujących ten zasób ma na tę sytuację wpływ.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
W poszukiwaniu pansofii Komeńskiego w badaniach polskich komeniologów

Artykuł podejmuje problematykę pansofii Komeńskiego w jego wykładni oraz w badaniach wybranych, współczesnych polskich uczonych. Jedną z istotnych różnic między autorem powyższej rozprawy a innymi współczesnymi badaczami jest traktowanie pansofii jako koncepcji pierwotnej wobec rozwiązań dydaktycznych. Przytoczona w rozprawie argumentacja uzasadnia znaczenie pansofii jako podstawy twórczości Komeńskiego. Charaktery-styka pansofii w sposób syntetyczny prezentuje bogactwo jej znaczeń, które nie są powszechnie dostrzegane w literaturze przedmiotu. Autorzy podejmujący tę problematykę dostrzegli jej historyczną ewolucję. Nie jest jednak pansofia historycznym artefaktem, lecz niesie w sobie liczne konsekwencje, które przynajmniej w części bliskie są współczesnym tendencjom w badaniach naukowych.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pansofia Jana Amosa Komeńskiego w kontekście encyklopedyzmu XVI–XVII wieku

Pansophia, czyli „najwyższa wiedza” lub encyklopedia całej wiedzy, w tym wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych, zajmowała Komeńskiego od początku lat trzydziestych XVII wieku aż do śmierci w 1670 roku. Na pomysł i kształt pansophii złożyły się pomysły Piotra Ramusa na podręczniki, w tym zwłaszcza jego dychotomiczne schematy poprzedzające poszczególne części Consultatio catholica…, idea zebrania całej dostępnej wiedzy w encyklopedii, którą zapożyczyć mógł także bezpośrednio od Jana Henryka Alsteda, pisma Jana Walentego Andreae i jego apologetów (różokrzyżowców), którzy pragnęli „powszechnego odrodzenia” i naprawy ludzkości przez „najwyższą wiedzę”, czyli właśnie pansophię, i powrót do stanu sprzed grzechu pierworodnego; idee pansophii jako „encyklopedii” zawierającej całość wiedzy odżyły i najwyraźniej inspirowały od lat trzydziestych XVII wieku przyjaciół Komeńskiego w Anglii – zwłaszcza Samuela Hartliba i ludzi z jego kręgu; pisma autorów „ruchu dydaktycznego”, którzy usprawnić chcieli nauczanie, poszerzyć adres społeczny szkoły, w tym szkoły humanistycznej, między innymi przez nauczanie elementów wiedzy matematyczno-przyrodniczej. Jego pomysł na pansophię zalicza się do „utopijnego encyklopedyzmu”.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Europae Lumina – wprowadzenie do pansoficznych zagadnień Jana Amosa Komeńskiego z zakresu naprawy rzeczy ludzkich

Autor niniejszego artykułu przywołuje nowatorską, siedemnastowieczną wizję naprawy rzeczy ludzkich, stworzoną i realizowaną przez Jana Amosa Komeńskiego, przed-stawioną w dziele pt. De rerum humanarum emendatione consultatio catholica, czes. Obecná porada o nápravě věcí lidských, pol. Powszechna narada o naprawie rzeczy ludzkich. Rękopis ten zawiera dedykację pt. Europae Lumina (znane są różne warianty tego rękopisu), w której Komeński nawołuje do szeroko pojętych konsultacji i koncentruje się nie tylko na problematyce dydaktyczno-oświatowej reformy, ale przede wszystkim wprowadza czytelnika w obszar filozoficzno-pansoficznych zagadnień. Pracę De rerum humanarum… otwiera dedykacja pt. Pozdrowienia uczonym, pobożnym i dostojnym mężom, ŚWIATŁOM EUROPY, którą trzeba wysoko ocenić ze względu na zawarte w niej idee pedagogiczne i społeczno-polityczne prze-myślenia, ale i z uwagi na aspekty filozoficzno-pansoficzne, nad którymi pracował do końca życia. W dedykacji „Światłom Europy” Komeński zaprasza do pokojowej dyskusji dotyczącej naprawy zepsutych rzeczy ludzkich i ma na celu zjednoczenie całej ludzkości w dążeniu do jej realizacji z wizją lepszej przyszłości.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ukształtowała się wspólnota na rzecz projektu środowiskowego. Rozmowa z prof. dr hab. Jerzym Woźnickim, prezesem Fundacji Rektorów Polskich, dyrektorem Instytutu Społeczeństwa Wiedzy, członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Rozmowa z prof. dr. hab. Jerzym Woźnickim, prezesem Fundacji Rektorów Polskich, dyrektorem Instytutu Społeczeństwa Wiedzy, członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Ułuda autonomii? O granicach swobody pracowników w gospodarce kreatywnej

W artykule przeanalizowano znaczenie czynnika autonomii w pracy zawodowej pracowników gospodarki kreatywnej. Wskazano, w jakim stopniu poszczególne wymiary autonomii są możliwe do osiągnięcia przez pracujących w omawianym sektorze, a także z jakimi negatywnymi konsekwencjami dla pracownika się wiążą. Zwrócono uwagę na ograniczenia swobody kształtowania treści i warunków pracy pracowników gospodarki kreatywnej, wynikające między innymi z: nadpodaży pracy, niepewności zatrudnienia, nieciągłości i niskiego poziomu dochodów, dużej konkurencji i konieczności podejmowania zatrudnienia równoległego. Wykazano ponadto, w jakich aspektach dotyczących miejsca, czasu, treści, formy i sposobu pracy autonomia pracownika w gospodarce kreatywnej nie jest możliwa do osiągnięcia. Podkreślono implikacje tego dla satysfakcji z pracy oraz systemu motywowania pracownika.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Pansofia Comeniusa a możliwość poznania wszystkiego

Ideę pansofii jako całościowego i holistycznego ujęcia wszelkiej wiedzy zaproponował w naukach medycznych Paracelsus, a w dydaktyce Jan Amos Komeński (Comenius). Opanowanie wszechwiedzy (pansofia) jest dla Comeniusa postulatem moralnym. Jego realizacja jest możliwa poprzez ograniczenie poznania do aktualnej i sprawdzonej wiedzy, która ma charakter podręcznikowy. Aktualizacją wiedzy zajmuje się nauka, a filozofia ma wskazywać nowe pytania i wątpliwości (aporie), które domagają się jednoznacznego rozstrzygnięcia. Celem pansofii jest zarówno zdobycie całej wiedzy, jak i jej utrzymanie, czyli wyeliminowanie ograniczeń poznawczych człowieka (SI, Big data).

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Metafory kapitału intelektualnego powiatu

Gareth Morgan w swojej przełomowej książce pt. Obrazy organizacji zapoczątkował nowy nurt w myśleniu o organizacjach, nazwany postmodernizmem w zarządzaniu. Chociaż jego prace otworzyły wiele nowych możliwości dla badaczy organizacji, wydaje się, że nie zostały w pełni wykorzystane, szczególnie, jeśli chodzi o badania nad kapitałem intelektualnym. Celem niniejszego opracowania jest choćby częściowe wypełnienie tej luki. Autor zdefiniował 14 metafor kapitału intelektualnego powiatu, stworzonych zgodnie z filozofią zaproponowaną przez G. Morgana. Metafory mają na celu umożliwienie lepszego zrozumienia kapitału intelektualnego w instytucjach publicznych, w tym przypadku w powiatach. Metafory opracowane przez autorów zostały ocenione w trakcie badań empirycznych przez wybranych ekspertów, którzy wyrazili swoje opinie na temat ich trafności opisowej. Jako podsumowanie każda z metafor otrzymywała ocenę odzwierciedlającą jej zdolności do wyjaśniania (subiektywnej) rzeczywistości. Rzeczywistość oczywiście jest rozumiana jako subiektywne odzwierciedlenie poglądów respondentów. Z założenia metafora odnosi się do doświadczeń ludzi, nie do rzeczywistości.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Pansofia jako idea edukacji nieustającej Jana Amosa Komeńskiego

Pansofia (wszechwiedza) to idea filozoficzna Jana Amosa Komeńskiego, którą – w powiązaniu z ideą edukacji nieustającej – można wyrazić w słowach: Uczyć wszystkich… wszystkiego… o wszystkim… wszystkimi zmysłami… metodami naturalnymi… zawsze... To myśli – klucze do dwóch wiodących i ściśle zintegrowanych ze sobą idei Jana Amosa Komeńskiego. Nie ma bowiem idei pansofii – zdaniem autorki – bez idei edukacji nieustającej i vice versa – nie może zaistnieć idea edukacji nieustającej bez idei pansofii. Autorka podjęła w artykule próbę ukazania pansofii jako idei edukacji nieustającej Myśliciela, włączając ideę samopoznania jako bazę edukacji pansoficznej, trwającej przez całe życie każdego człowieka. Taka edukacja ma wymiar zarówno instytucjonalny, jak i symboliczny o wydźwięku filozoficznym. Autorka bazuje tutaj głównie na problematyce podejmowanej w ciągu siedmioletnich badań komeniologicznych i dotychczasowych interpretacjach i reinterpretacjach dostępnych dzieł Komeńskiego i o Komeńskim, mając świadomość ich niedosytu.

Czasopismo: Siedleckie Zeszyty Komeniologiczne. Seria pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uniwersytet technologiczny jako element systemu technologicznego

Celem artykułu jest omówienie roli uniwersytetu technologicznego w rozwoju systemu technologicznego. Rozwój gospodarki to nieustanny proces doskonalenia technologii: od prostych technik wytwarzania po zaawansowane systemy produkcji. Gdy dawniej były one dziełem pojedynczych ludzi lub podmiotów gospodarczych, współcześnie stanowią efekt działania sieci technologicznych, przyjmując postać systemów technologicznych. Wyróżnia się sekwencyjne i interakcyjne systemy technologiczne. Pierwsze - to maszyny i urządzenia techniczne, drugie - to struktury sieciowe opierające się na ludzkich interakcjach. W pierwszych mamy do czynienia z sekwencją działań (każda operacja poprzedza kolejną, a awaria jednego elementu blokuje cały system, np. urządzenia oczyszczające z zanieczyszczeń wodę). W drugich współpracują ze sobą autonomiczne podmioty i instytucje zajmujące się kreowaniem, transferem i wdrażaniem nowych technologii.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości