rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Identyfikacje wyznaniowe, religijne i kultyczne deklarowane przez młodzież szkolną i akademicką w Polsce. Na podstawie wyników badań socjologicznych zrealizowanych w drugiej połowie XX wieku i w obu dekadach XXI wieku

W artykule tym analizuję identyfikacje młodzieży szkół gimnazjalnych, średnich i studentów wyższych uczelni z: Kościołem katolickim (wyznaniowe), wiarą w Boga (religijne) i obowiązkowymi praktykami religijnymi (kultyczne). Identyfikacje te były widoczne w postawach, przekonaniach, zachowaniu i działaniach młodzieży polskiej w drugiej połowie XX wieku i w obu dekadach XXI wieku. Podstawę do tej prezentacji stanowią wyniki badań socjologicznych zrealizowanych w latach 1956–2018 przez wielu badaczy religijności i moralności młodzieży uczącej się w gimnazjach, szkołach średnich i studiującej w uczelniach wyższych. W jakiej skali badana młodzież polska utrwalała własną wiarę i kontynuowała tradycje religijne przekazane jej przez rodziców podczas wychowaniu religijnego we własnych przekonaniach i działaniach? Jaki odsetek spośród tej młodzieży zwątpił w te prawdy religijne i wartość tradycji, czy też odrzucił je jako zbędne w swoim życiu osobistym i religijnym? Na te pytania odpowiem na podstawie wyników badań w tym artykule, jej deklaracje dotyczące tych identyfikacji. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Migrujące pojęcie kultury. Wokół antropologii Clifforda Geertza

Artykuł dotyczy problemu granicy między dyscyplinami: antropologią i socjologią, oraz zmian w sposobie rozumienia pojęcia kultury. Główną tezą artykułu jest twierdzenie, że zmiany społeczno-gospodarcze, które dokonały się w drugiej połowie XX wieku, i które wciąż dokonują, prowadzą do redeﬁnicji pojęcia kultury, a tym samym do zacierania się granicy między antropologią i socjologią. Kultura staje się dziś bowiem zagadnieniem społecznym. Nie jest już kwestią odkrywania nowych lądów, tropików i orientu. Kultura – można powiedzieć – stała się dziś czymś zwyczajnym; czymś, co znajduje się jakby pośród zwykłych ludzi, zamieszkujących zwykłe miasta. Artykuł dotyczy teorii kultury Clifforda Geertza, jako antropologa dostrzegającego ową nieostrość granic. Aby zrealizować cel artykułu i potwierdzić postawioną w nim tezę, autorka podzieliła tekst na trzy części. W pierwszej przedstawia – w zarysie – zwroty i zmiany, które dokonały się zarówno w nauce, jak i w sferze społecznej. W drugiej części odnosi się do teorii Geertza i próbuje pokazać, jakie jest jego rozumienie pojęcia kultury. W trzecim punkcie stara się uchwycić przechodzenie kultury w obszar socjologii  i to, jak kultura staje się przedmiotem badań tej dyscypliny. W tym kontekście pojawia się nazwisko Talcotta Parsonsa. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Leki jako specyficzne dobro konsumpcyjne. Czynniki wpływające na wzrost konsumpcji farmaceutyków – perspektywa socjologiczna

Socjologowie jeszcze do niedawna nie interesowali się lekami i dopiero dynamiczny wzrost konsumpcji farmaceutyków na początku XXI wieku spowodował rozwój badań w tym obszarze. Skonceptualizowano wtedy takie pojęcia, jak: farmaceutykalizacja i leki lifestylowe, co znacznie ułatwiło eksplorację związanych z tą problematyką zagadnień. W poniższym artykule, opartym na narracyjnym przeglądzie literatury, ukazujemy cechy wyróżniające, specyfikę towaru konsumpcyjnego, jakim jest lek. Prezentujemy czynniki przyczyniające się do wzrostu spożycia farmaceutyków, w tym szczególna uwaga jest poświęcona konsumeryzmowi i konsumpcjonizmowi, bowiem one mogą być wyjątkowo interesujące dla socjologów. Pokazujemy jak rozwija się konsumeryzm (rozumiany jako aktywność podejmowana na rzecz pacjentów, obrony ich interesów związanych z lekami). Wskazujemy także przejawy konsumpcjonizmu i antykonsumpcjonizmu w odniesieniu do farmaceutyków. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Identyfikacja z rolą przedsiębiorcy z perspektywy samodzielnej działalności gospodarczej

Artykuł został poświęcony zagadnieniu identyfikacji z rolą przedsiębiorcy, a w konsekwencji możliwości jej zastosowania w opisie zjawiska samodzielnej działalności gospodarczej. Celem analizy, skoncentrowanej na wymiarze świadomościowym, jest określenie znaczenia identyfikacji z rolą przedsiębiorcy oraz postrzegania przedsiębiorczości z perspektywy osób pracujących na własny rachunek. Materiał empiryczny pochodzi z projektów badawczych zrealizowanych w latach 2011–2019 na terenie województwa lubelskiego. Zbiorowości charakteryzuje zróżnicowanie pod względem cech demograficznych, społecznych, zawodowych, przyczyn podejmowania działalności gospodarczej, a także szeroko rozumianej sytuacji pracy. Badane osoby formowały również odmienne koncepcje przedsiębiorcy i przedsiębiorczości. Mimo to zdecydowana większość z nich uważała siebie za przedsiębiorców. Badania wykazały ponadto, że identyfikacja z przedmiotową rolą częściej stanowiła rezultat zasobów (nieekonomicznych) i zasad działania niż czynnik kształtowania strategii zawodowych i rynkowych. Łączyła jednak wiele wymiarów dyferencjacji zbiorowości. Nawet w postaci binarnej okazała się użyteczną kategorią badawczą z uwagi na właściwości syntezy: cech jednostek i cech przedsięwzięć, kryteriów wartościowania pracy i koncepcji przedsiębiorczości, sposobów postrzegania własnej sytuacji pracy i recepcji warunków otoczenia społeczno-gospodarczego. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Strajk nauczycieli w komunikatach medialnych Związku Nauczycielstwa Polskiego na Twitterze

Niniejszy artykuł prezentuje próbę zaadoptowania nowych technik badawczych z zakresu small/big data do analizy zjawisk społecznych. Zadanie to zrealizowano na przykładzie komunikacji medialnej prowadzonej przez Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) na Twitterze w trakcie przygotowywania i prowadzenia strajku nauczycieli w 2019 roku. Strajk był szeroko komentowany w mediach tradycyjnych i internetowych sieciach społecznościowych, a żywiołowość dyskusji oraz zaangażowanie w nią ogółu społeczeństwa zacierały przekaz informacyjny każdej ze stron, utrudniając obiektywną ocenę tego zjawiska społecznego. Główny problem badawczy został sprowadzony do pytania o elementarne treści składające się na przekaz medialny ZNP kierowany do opinii publicznej. Pytania szczegółowe dotyczyły: najczęściej poruszanych tematów w dyskursie, haseł głoszonych przez związkowców oraz miejsca, jakie w przekazach medialnych zajmują uczniowie i egzaminy państwowe. Część analityczna opierała się na text mining – metodzie analogicznej do klasycznej analizy treści, lecz wykorzystującej możliwości small/big data. Baza danych składała się z 488 unikatowych tweetów pobranych z trzech oficjalnych kont ZNP na Twitterze za okres od 1 stycznia do 4 kwietnia 2019. Studium zakładało, że częstość występowania słów-kluczy lub poszczególnych tematów w postach powinna korelować dodatnio z wagą przywiązywaną przez nadawcę do danych zagadnień. Właściwe badanie udało się zrealizować w czasie prawie rzeczywistym, tj. w okresie kilku dni w czasie trwania strajku. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wpływ pandemii COVID-19 na wizerunek osób z niepełnosprawnością w kontekście kreowania postaw społecznych

Każdy kryzys w pewien sposób zaburza działalność jednostki, organizacji i całego społeczeństwa, niosąc za sobą pewne zmiany, jak również konieczność podejmowania określonych działań. W sytuacji kryzysu olbrzymią rolę odgrywa komunikacja jednostek zaangażowanych w zwalczanie jego skutków. Pandemia COVID-19 jako przykład ogólnospołecznego kryzysu ma więc wpływ na przekazy medialne, będące formą komunikacji w społeczeństwie. Artykuł porusza zatem kwestię kreowania postaw społecznych wobec osób z niepełnosprawnością poprzez kampanie społeczne w polskich mediach podczas pandemii. Autorka zakłada, że w trakcie pandemii COVID-19 sposób ich kształtowania mógł ulec zmianie w stosunku do obrazu tej mniejszości budowanego przed pandemią. Celem artykułu jest więc identyﬁkacja wizerunku osób z niepełnosprawnością budowanego przez media przed i w trakcie pandemii w kontekście zmiany postrzegania tej grupy przez społeczeństwo. Badanie obejmuje analizę materiałów wideo i graﬁcznych kampanii publikowanych w polskich mediach w okresie jesień 2019–lato 2020, a także analizę wywiadów swobodnych przeprowadzonych z twórcami wskazanych kampanii. Zasugerowano również wstępne wnioski i rekomendacje do podejmowania dalszych działań w tym obszarze. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
X, Y, i Z. Teoria cyklów pokoleniowych Straussa-Howe’a w świetle wcześniejszych teorii

Artykuł ma zaznajomić polskiego czytelnika z hipotezą Williama Straussa i Neila Howe’a na temat cyklicznej następczości pokoleń w ramach tzw. cyklu sekularnego, oraz tego, jak w ramach tych cykli nasilają się i słabną w społeczeństwie określone tendencje i postawy (m.in. konformizm, stosunek do dzieci, zaufanie do władz publicznych etc.). Hipotezę tę chcę ukazać na tle klasycznych teorii z Polski i zagranicy, m.in. Karla Mannheima, José Ortegi y Gasseta i Jana Garewicza.  

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kariera aktorska i jej determinanty w społecznym świecie teatru zawodowego w Polsce

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie dotyczące czynników oddziałujących na trajektorię kariery aktorskiej. Autorka konfrontuje obiektywne wymiary kariery z subiektywnym pojęciem sukcesu, eksplikowanym przez samych uczestników społecznego świata teatru. Bazę empiryczną pracy stanowią wywiady swobodne przeprowadzone przez autorkę z aktorami polskich publicznych teatrów dramatycznych (w latach 2015–2017) oraz wywiady dziennikarskie z artystami teatralnymi opublikowane w pozycjach książkowych i popularnych miesięcznikach w latach 2011–2016. Aktorzy wysoko waloryzują talent i aspekty osobowościowe – ich zdaniem większą szansę na sukces mają osoby charyzmatyczne, mające naturalną umiejętność przyciągania uwagi. Duże znaczenie dla przebiegu kariery aktorskiej stanowi kapitał społeczny i kulturowy artysty scenicznego. Aktorzy mówią zarówno o koincydencji zdarzeń, jak i o tym, że szczęście sprzyja lepszym, bardziej pracowitym, zmotywowanym i zdeterminowanym. Autorka zastanawia się nad uwarunkowaniami migracji artystów, które potencjalnie dynamizują karierę artystów scenicznych. Na podstawie ich dyskursu podaje w wątpliwość communis opinio, że nagrody branżowe stanowią relewantny czynnik dla przebiegu kariery aktorskiej. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wpływ krajowych regulacji prawnych na kształtowanie się poziomu bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego w Polsce

Regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa są niejednokrotnie wysoce ogólne. Stanowią swoistą ideę skierowaną do organów państwa odpowiedzialnych za ochronę jednostki i kształtowanie poziomu danej kategorii bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo sanitarno-epidemiologiczne jest niezwykle osobliwą kategorią bezpieczeństwa. Polityką w jego zakresie będzie przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych wśród ludzi i zwierząt oraz zapewnianie – poprzez regulacje prawne, a następnie odpowiednie działanie – poprawy warunków sanitarnych. Działania w tym zakresie mają postać władczą i niewładczą, polegając głównie na kontroli i działaniach prewencyjnych. Podjęte rozważania będą oscylować wokół środków prawnych mających na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego. Analizie zostaną poddane aktualne regulacje prawne wpływające na kształtowanie się poziomu tej kategorii bezpieczeństwa. Ponadto w ramach niniejszego artykułu zostanie przedstawiony stan sanitarny Polski w perspektywie porównawczej za lata 2016–2018. Podstawę rozważań będą stanowić raporty Głównego Inspektora Sanitarnego na temat stanu sanitarnego kraju w danym roku. W niniejszym opracowaniu wprowadzono wykresy obrazujące przedstawiane dane uzyskane z badania ankietowanych. Środki prawne zostały poddane analizie z punktu widzenia ich efektywności oraz zasadności istnienia w rzeczywistości prawnej. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o zdrowiu
Sprawiedliwość społeczna i solidarność w prawie rolnym (na przykładzie wspierania rozwoju obszarów wiejskich)

Celem artykułu jest redefinicja elementów paradygmatu prawa rolnego, przez pryzmat pojęć sprawiedliwości i solidarności społecznej oraz dóbr publicznych i ich roli w prawie rolnym, na przykładzie regulacji prawnej wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Zasady te powinny być traktowane jako istotny wyznacznik sprawiedliwego wyważania interesu ogółu (dobra wspólnego) i interesów jednostki. Należy stwierdzić, że polskie regulacje ustawowe w zakresie wspierania obszarów wiejskich i dostarczania przez rolników dóbr publicznych w sposób bezpośredni lub pośredni kierują się paradygmatem aksjologicznym. Urzeczywistnienie idei sprawiedliwości społecznej i solidaryzmu powinno zmierzać do trwałego i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Takie podejście powinno mieć odzwierciedlenie w systemie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, który opiera się na założeniu, że wsparciu produkcyjnemu gospodarstw rolnych powinny towarzyszyć pewne obowiązki nakładane na podmioty gospodarujące na gruntach rolnych. Konieczne jest również sformułowanie postulatu, że prawo rozwoju obszarów wiejskich powinno stymulować postawy prośrodowiskowe i prospołeczne.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Powództwa szczególne o ustanie praw własności przemysłowej

W przedmiotowym artykule autor analizuje rozwiązania procesu cywilnego, tj. powództwa szczególne o ustanie prawa ochronnego na znak towarowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Powództwa te stanowią hybrydę powództw wzajemnych oraz znanych z procedury spornej przed Urzędem Patentowym RP spraw o unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. W kluczowej części artykułu autor przedstawia brak precyzji nowych przepisów w zakresie zawieszania procesu cywilnego ze względu na toczące się „analogiczne” postępowanie przed Urzędem Patentowym RP. W tym zakresie autor wskazuje na zagrożenia interpretacyjne nowych przepisów, które mogą doprowadzić do zbędnego wydłużania procesu, a w konsekwencji naruszać konstytucyjną zasadę rzetelnego postępowania i prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto autor postuluje de lege ferenda zmianę przepisów w ten sposób, by obowiązek zawieszenia postępowania cywilnego zachodził jedynie wtedy, gdy zakresy żądań pozwu szczególnego i wniosku do Urzędu Patentowego miałyby na siebie realny wpływ. Na zakończenie autor przedstawia problematykę przesłanek zdolności rejestracyjnej zarówno znaków towarowych, jak i wzorów przemysłowych oraz przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. W tym zakresie zwraca szczególną uwagę na konieczność stosowania przez sąd przepisów nie tylko obowiązującej ustawy Prawo własności przemysłowej, ale także uchylonych już przepisów zarówno tej ustawy, jak i uchylonych aktów prawnych. Autor dokonuje wyjaśnienia, że ustawowe przesłanki zdolności rejestracyjnej praw własności przemysłowej należy stosować według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia konkretnego prawa wyłącznego do ochrony. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag dotyczących zachowania terminu do wniesienia protestu wyborczego składanego przez wyborcę przebywającego za granicą na podstawie Kodeksu wyborczego. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2020 r. (I NSW 5920/20, LEX nr 3045999)

Przekonanie wyborców, że dane głosowanie, w ramach którego są wybierani ich reprezentanci, zostało przeprowadzone prawidłowo i że wybór ten odpowiada woli wyrażonej w akcie głosowania, sprzyja wzrostowi zaufania do państwa i jego aparatu oraz kształtowaniu się społeczeństwa obywatelskiego. Z tego powodu bardzo ważna jest kontrola przebiegu głosowania, przekazana kognicji państwowych organów sądowych. Protest wyborczy jest podstawowym środkiem prawnym zapewniającym sądową kontrolę prawidłowości przeprowadzenia i ważności wyborów. Prawo do jego wniesienia, traktowane jako konstytucyjne prawo podmiotowe, przewidują wszystkie powszechnie obowiązujące regulacje dotyczące wyborów. W niniejszej glosie poruszono problem zachowania terminu do wniesienia protestu wyborczego, składanego przez wyborcę przebywającego za granicą na podstawie regulacji zawartej w Kodeksie wyborczym. Kanwą do rozważań nad przedstawioną kwestią jest postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2020 r. (I NSW 5920/20), wydane w związku z przeprowadzeniem wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Ponadto autor podjął próbę udzielenia odpowiedzi, czy obecnie obowiązujące rozwiązanie, zawierające odmienną regułę ustalania zachowania terminu do dokonania określonej czynności (wniesienia protestu wyborczego), przewidziane w regulacji szczególnej, jaką jest ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, a także w regulacji ogólnej, czyli w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, zapewnia uprawnionemu wyborcy możliwość rzeczywistego skorzystania z prawa do wniesienia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Umowa agencyjna a pośrednictwo w zakresie czynności bankowych. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2018 r. (I CSK 478/17, Legalis nr 1785293)

W glosie podano w wątpliwość wyodrębnienie w umowie o pośrednictwo w zakresie czynności bankowych obowiązku prowadzenia placówki bankowej w sytuacji, gdy pośrednik wynajmuje lokal banku i zatrudnia własnych pracowników. Zakwestionowano również zasadność wyróżniania po stronie agenta obowiązku organizacji przedsiębiorstwa agenta oraz zarządzania tym przedsiębiorstwem. Jako sprzeczne z naturą umowy o pośrednictwo w czynnościach bankowych uznano zastrzeżenie odpłatności z tytułu udostępnienia pośrednikowi przez dającego zlecenie know-how w sytuacji, w której pośrednik ma obowiązek korzystania przy wykonywaniu pośrednictwa z udostępnionego know-how przede wszystkim w interesie banku. Podtrzymano pogląd, według którego pełny zakres usług objętych outsourcingiem w rozumieniu art. 6a Prawa bankowego wykracza poza zakres typowej umowy agencyjnej. Podważono zasadność stosowania w przypadku wynagrodzenia agenta reguły godziwego zysku, a także trafność kwalifikacji jako naruszenia obowiązku lojalności natychmiastowego ograniczenia przez będący dającym zlecenie bank sprzedaży produktów kredytowych w obliczu konieczności ochrony jego interesów. W glosie poddano krytyce stanowisko Sądu Najwyższego, według którego warunkiem skuteczności zastrzeżenia prawa do wypowiedzenia w umowie agencyjnej zawartej na czas oznaczony jest wskazanie przyczyn uzasadniających wypowiedzenie. Opowiedziano się za możliwością nadania przez strony umowy agencyjnej terminowi, na który zawarto tę umowę, charakteru terminu określającego tylko maksymalny czas trwania zobowiązania z umowy agencyjnej. W glosie wskazano na wątpliwości dotyczące twierdzenia, że wartość nieponiesionych przez agenta kosztów, które byłyby związane z jego działalnością, może uzasadniać podwyższenie wysokości świadczenia wyrównawczego.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Co to znaczy „zaprzeczać zbrodniom”? Uwagi na tle wykładni językowej w prawie polskim i zagranicznym w perspektywie prawnoporównawczej

Głównym celem artykułu jest przeprowadzenie analizy znamienia czasownikowego „zaprzeczać” w słowackim, niemieckim, polskim i francuskim prawie karnym w perspektywie prawno-porównawczej. Powyższe pozwoli przede wszystkim przedstawić autorską koncepcję brzmienia przepisu penalizującego kłamstwa historyczne. Podstawową metodą badania, która została zastosowana w artykule, jest metoda na podstawie modelu Kötza i Zweigerta, zakładającego przeprowadzenie pięciu podstawowych etapów analizy prawno-porównawczej. W dwóch ostatnich częściach, tj. w Rezultatach porównania. Krytyczna analiza oraz w Podsumowaniu, zawarto główne wnioski płynące z analizy. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Koncepcja normatywnej dereifikacji zwierzęcia w polskim prawie

Przedmiotem opracowania jest normatywna dereifikacja zwierzęcia, która została dokonana w systemie polskiego prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Przepisy te wskazują, że zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, i jednocześnie zastrzegają potrzebę odpowiedniego stosowania do zwierząt, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, przepisów o rzeczach. Celem opracowania jest określenie znaczenia tak dokonanej dereifikacji dla określenia statusu prawnego zwierzęcia w polskim prawie oraz wpływu, jaki wywiera ona na kształt modelu ochrony zwierząt w Polsce. Podstawą ustaleń w tym zakresie jest formalno-dogmatyczna analiza aktów polskiego prawa regulujących zasady ochrony zwierząt oraz ich status jako przedmiotu stosunku prawnego. Opracowanie porządkuje i podsumowuje poglądy na temat prawnego statusu zwierzęcia oraz koncepcji jego normatywnej dereifikacji wyrażane w orzecznictwie polskich sądów i w polskiej literaturze prawniczej.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Monitoruję więc jestem… zdrowszy”. Konsekwencje dynamicznego rozwoju self-trackingu dla zdrowia

Artykuł prezentuje wciąż mało rozpoznaną w Polsce problematykę związaną z monitorowaniem własnego zdrowia przy pomocy aplikacji i urządzeń do self-trackingu. Na podstawie dokonanego narracyjnego przeglądu literatury zidentyfikowane zostały liczne zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje samodzielnego dokonywania przez ludzi rozmaitych pomiarów związanych ze zdrowiem. Pokazano, że rozwój technologii ma wpływ na zmianę rozumienia terminu „opieka zdrowotna”, które musi wziąć pod uwagę to, że pacjenci dzięki dokonywanym pomiarom stają się ekspertami swojego organizmu. Artykuł omawia także pojęcie „kultury self-tracking”, wskazując, że jej aktorami są już nie tylko członkowie ruchu społecznego Quantified Self, ale również lekarze, instytucje opieki zdrowotnej, a nawet niektórzy pracodawcy. Wprowadzone zostaje rozróżnienie na self-tracking dokonywany „z własnych chęci” oraz „odgórnie zalecony”. Przestawione zostały także socjologiczne interpretacje zjawiska self-tracking. W zakończeniu pokazano potencjalne obszary badań socjologicznych dotyczące tego zjawiska.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu