rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ pH na efekt modulacji aktywności kanałów potasowych Kvl .3 przez jony cynku

Przy zastosowaniu techniki patch-clamp w konfiguracji whole-cell
prowadzono badania nad wpływem zewnątrzkomórkowego pH na efekt
modulacyjny wywierany na kanały Kvl.3 przez jony cynku. Stwierdzono, że
obniżenie pH z 7.35 do 6.8 spowodowało znaczące przesunięcie napięciowej
zależności aktywacji badanych kanałów w stronę dodatnich wartości potencjału
błonowego oraz zmniejszenie szybkości ich aktywacji. Stwierdzono też, że
obniżenie pH z 7.35 do 6.8 nie miało istotnego wpływu na przesunięcie
napięciowej zależności aktywacji kanałów Kvl.3 w stronę dodatnich wartości
potencjału błonowego, zmniejszenie amplitudy prądów potasowych oraz
spowolnienie ich aktywacji zachodzące podczas aplikacji jonów cynku
w stężeniu 100 цМ. Całkowite przesunięcie napięciowej zależności aktywacji,
jak również spowolnienie szybkości aktywacji kanałów pod wpływem działania
obydwu wyżej wspomnianych czynników było istotnie większe od zmian
spowodowanych przez aplikację jonów cynku bez zmiany pH. Generalnie,
otrzymane wyniki pokazały, że addytywne efekty modulacyjne wywierane na
kanały Kvl.3 przez jony cynku i protony mogą zachodzić przy wartościach
zewnątrzkomórkowego pH i przy stężeniach jonów cynku osiągalnych
w warunkach fizjologicznych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Modulacja potencjało-zależnych kanałów jonowych Cat+ przez receptory dopaminergiczne

Potencjałozależne kanały jonowe Ca++ to złożone z kilku podjednostek
białka błonowe odpowiedzialne za regulację przepływu jonów Ca++. Kanały te
są zamknięte w spoczynku i otwierają się pod wpływem depolaryzacji błony
komórkowej. Napływ jonów Ca++ do środowiska wewnątrzkomórkowego
moduluje cały szereg procesów komórkowych takich jak np.: przekazywanie
informacji, aktywację kinaz i fosfataz, aktywację ekspresji genów oraz
wydzielanie neurotransm iterów w zakończeniach synaptycznych [5,17,26].
Receptory dopaminergiczne działają za pośrednictwem aktywacji białek G, które
aktywując szereg wewnątrzkomórkowych szlaków transdukcji sygnału, których
jednym z efektorów są potencjałozależne kanały jonow e Ca++. W wyniku ich
aktywacji receptorów dopaminergicznych dochodzi do zmiany amplitudy,
szybkości aktywacji i inaktywacji prądów jonowych Ca++ co z kolei modyfikuje
aktywność neuronów lub zmienia uwalnianie przez nie neurotransmiterów
[5,12,15,19,25,27,28,31,28].

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Napięciowa zależność kinetyki prądów GABA ergicznych mierzonych przy różnych wartościach zewnątrzkomórkowego pH

Zmiany wartości napięcia błonowego i stężenia jonów wodorowych to
jedne z najbardziej powszechnych czynników modulujących układy biologiczne,
szczególnie komórki nerwowe. Wiele doniesień literaturowych wskazuje, że
zarówno potencjał błonowy jak i zmiana stężenia jonów wodorowych wpływają
na kinetykę prądów GABAergicznych, ale zagadnienie równoczesnej modulacji
przez oba te czynniki nie zostało zbadane. W niniejszej pracy dokonaliśm y opisu
wpływu napięcia błonowego i zewnątrzkomórkowego pH w zakresie od 6.0 do
8.0 na kinetykę receptora GABAa. Otrzymane wyniki wskazują na brak
istotnego wpływu napięcia na kinetykę odpowiedzi prądowych mierzonych
w kwaśnym pH, natom iast silna modulacja przez napięcie dotyczyła odpowiedzi
prądowych rejestrowanych w pH=7.2 i 8.0.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ fłurazepamu i zewnątrzkomórkowego pH na amplitudę i kinetykę GABA ergicznych prądów synaptycznych w hodowanych neuronach z hipokampa szczura

Stężenie jonów wodorowych (pH) i benzodiazepiny (BDZ) są czynnikami
modulującymi receptory GABAa. W szczególności, wartość pH środowiska
zewnątrzkomórkowego może zmieniać się w zależności od stanu
fizjologicznego lub patologicznego. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki
badań wpływu flurazepamu (benzodiazepiny) przy różnych wartościach
zewnątrzkomórkowego pH (z zakresu 5.5 - 7.2) na amplitudę miniaturowych
GABA-ergicznych inhibujących prądów synaptycznych (mIPSCs). Stwierdzono,
że obecność flurazepamu prowadzi do zwiększenia amplitudy mIPSCs, ale efekt
ten zależy od pH i je st największy przy silnie kwaśnych wartościach. Wpływ
flurazepamu na amplidudę mIPSC osiąga nasycenie przy stężeniu ok. I цМ dla
wszystkich badanych wartości pH. Wyniki te wskazują na to, że modulacja
Prądów GABAergicznych przez benzodiazepiny jest zależna od odczynu
środowiska.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Aktywności przyśrodkowej kory czołowej szczura podczas treningu dyskryminacji węchowej - rejestracja pojedynczych komórek

Po sesji doświadczalnej podczas której szczur uczy się kierować
właściwym zapachem by odnaleźć nagrodę pokarmową, w przyśrodkowej korze
czołowej (medial frontal cortex, mFCx) następuje istotny wzrost ekspresji c-fos
[6]. W celu poznania dynamiki aktywacji mFCx podczas wykonywania tego
zadania konieczne było zastosowanie metod elektrofizjologicznych. Dzięki
chronicznej implantacji elektrod osadzonych na mikromanipulatorach
rejestrowaliśmy aktywność pojedynczych komórek mFCx podczas kolejnych faz
sesji treningowej. Około 35% badanych neuronów zaangażowanych było w
samo wykonanie zadania - ich aktywność wzrastała w czasie trwania kolejnych
prób równolegle ze skróceniem latencji poprawnych odpowiedzi. W przypadku
40% komórek zaobserwowaliśmy toniczny wzrost częstości wyładowań w 2-
3minutowych okresach międzypróbowych. Sądzimy, że populacja aktywna
pomiędzy próbami może być częścią systemu pamięci przechowującą świeżo
zdobyte informacje do wykorzystania w bliższej i dalszej przyszłości.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ ß-cyclodekstryny na kinetykę zmian konformacyjnych receptora GABAa w hodowanych neuronach hipokampalnych szczura

Cyklodekstryny (CD) są szeroko stosowanymi nanostrukturami,
zawierającymi w swojej budowie elementy hydrofobowe i hydrofilowe, dzięki
czemu m ogą silnie oddziaływać ze składnikami błon biologicznych.
W prezentowanej pracy zbadany został wpływ ßCD na receptory GABAa
w hodowanych neuronach hipokampalnych szczura. W tym celu zmierzono
odpowiedzi prądowe na ultraszybkie aplikacje GABA. Analiza danych
pomiarowych wykazała, że ßCD silnie wpływa na kinetykę zmian
konformacyjnych receptora GABAa głównie poprzez modulację procesu
desensytyzacji i wiązania agonisty. Niniejsze wyniki wskazują na to, że ßCD
może silnie modulować białka błonowe, przez co nie powinna być uważana jako
obojętny nośnik substancji hydrofobowych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Elektrofizjologiczne parametry hipokampalnego rytmu theta: podstawy neuronalne programowania amplitudy i częstotliwości sygnału EEG

Podstawowe parametry elektrofizjologiczne, które charakteryzują każdy
wzorzec EEG to amplituda i częstotliwość. Liczne badania elektrofizjologiczne
wykazały, że obszar przyśrodkowej przegrody (MS) oraz tylnego podwzgórza
(PH) odgrywają istotną rolę w procesie powstawania hipokampalnego rytmu
theta. Co więcej, badania prowadzone na szczurach sugerują, że amplituda
aktywności polowej theta kodowana jest na terenie MS, a częstotliwość w PH.
Obecna praca poświęcona została zweryfikowaniu powyższych wyników na
modelu swobodnie poruszającego się kota. W celu ustalenia roli MS i PH
w procesie programowania amplitudy i częstotliwości hipokampalnego rytmu
theta u kota wykonane zostały doprzegrodowe i dopodwzgórzowe iniekcje
prokainy, atropiny i muscimolu. Przedmiotem szczegółowej analizy były zmiany
parametrów rytmu theta pojawiającego się w hipokampalnym zapisie EEG
w miarę ustępowania działania efektów wymienionych wyżej związków.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Elektrofizjologiczne badania neuronalnych mechanizmów plastyczności kory baryłkowej myszy wywołanych uczeniem się

Awersyjne warunkowanie klasyczne, polegające na skojarzeniu stymulacji
dotykowej jednego z rzędów wibrys, jako bodźca warunkowego (CS), z szokiem
elektrycznym w ogon, jako bodźcem bezwarunkowym (UCS), wywołuje
powiększenie rozmiarów funkcjonalnych reprezentacji stym ulowanych wibrys
w korze somatosensorycznej myszy, co wykazano przy zastosowaniu pomiarów
aktywności metabolicznej tkanki nerwowej [13]. Efekt ten ma charakter uczenia
asocjacyjnego. Dane literaturowe wskazują, źe po zakończeniu treningu,
w obszarach stanowiących reprezentacje stymulowanych wibrys dochodzi do
wzrostu poziomu markerów GABAergicznego przekaźnictwa synaptycznego.
Jak dotąd, brak jednak danych na temat modyfikacji funkcji neuronów korowych
i ich połączeń, które mogą być efektem zmian plastycznych. Celem wykonanych
badań było określenie, które elementy sieci neuronalnej kory
somatosensorycznej ulegają modyfikacjom w efekcie awersyjnego
warunkowania klasycznego. Badania prowadzone były metodami rejestracji
elektrofizjologicznej ex vivo z pojedynczych neuronów whole-cell patch-clamp
w skrawkach kory somatosensorycznej myszy, poddanych wcześniej
warunkowaniu awersyjnemu. W pierwszym etapie badań przeprowadzono
charakterystykę elektrofizjologiczną glutaminianergicznych neuronów
pobudzających i GABAergicznych neuronów hamujących. Następnie
rejestrowano postsynaptyczne prądy hamujące i pobudzające, powstające
spontanicznie. Uzyskane wyniki wykazały, że warunkowanie awersyjne nie
spowodowało zmian podstawowych parametrów elektrofizjologicznych komórek
GABAergicznych i glutaminianergicznych. w skrawkach kory pochodzących
z mózgów zwierząt poddanych uprzednio procedurze warunkowania
klasycznego. Wykazano, że warunkowanie klasyczne nasiliło częstotliwość
spontanicznych postsynaptycznych prądów hamujących (sIPSC) rejestrowanych
w komórkach glutaminianergicznych w skrawkach kory pochodzących
z mózgów zwierząt poddanych procedurze warunkowania klasycznego.
W przeciwieństwie do tego, nie stwierdzono istotnych zmian w częstotliwości spontanicznych postsynaptycznych prądów pobudzających (sEPSC)
rejestrowanych w komórkach GABA i glutaminianergicznych. Wyniki te
potwierdzają hipotezę o nasileniu przekaźnictwa synaptycznego w połączeniach
pomiędzy interneuronami GABAergicznymi a neuronami pobudzającymi,
powstającym w efekcie treningu.
Zaobserwowane nasilenie przekaźnictwa GABAergicznego stanowi,
prawdopodobnie, wyraz adaptacyjnej modyfikacji sieci neuronalnej połączeń
pomiędzy neuronami baryłki, której sens polega na zapewnieniu niezbędnej
równowagi pomiędzy przekaźnictwem pobudzającym a hamującym
w zmienionych warunkach, związanych z awersyjnym warunkowaniem
klasycznym. Mechanizm zaobserwowanych zmian nie jest znany i wymaga
dalszych badań.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Projekcja oreksynowa (hipokretynowa) nowym układem niespecyficznym mózgowia ssaków

Odkrycie w okolicach podwzgórza ssaków w końcu lat 90. ubiegłego
wieku neuropeptydu oreksyny (hipokretyny) dało nowe spojrzenie na układy
niespecyficzne mózgowia. Okazało się bowiem, że neurony oreksynowe
posiadają rozsianą, dyfuzyjną projekcję do wielu bardzo ważnych obszarów
mózgowia, w tym przede wszystkim do głównych źródeł klasycznej projekcji
niespecyficznej zlokalizowanej w pniu mózgu. Dalsze badania wykazały, że
projekcja oreksynowa jes t nadrzędna i reguluje aktywność neuronów
cholinergicznych, noradrenergicznych, dopaminergicznych, histaminergicznych
i serotninergicznych, stając się tym samym podstawową w reakcji wzbudzenia
mózgowia (arousal). Główna rola, tego nowo odkrytego układu
niespecyficznego mózgowia polega na regulacji najważniejszego
i podstawowego rytmu naszego ciała - snu i czuwania. Istnieją wstępne
doniesienia sugerujące obecność włókien neuronów oreksynowych w okolicach
jąder nadskrzyżowaniowych podwzgórza i listka ciała kolankowatego bocznego
wzgórza, dwu głównych elementach neuronalnego mechanizmu zegara
biologicznego ssaków. Odkrycie neuropeptydu oreksynowgo jego kliniczne
i biologiczne znaczenie to kolejny krok milowy w neurobiologii.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Sposób na bregmę

Jednym z warunków powodzenia wielu typów eksperymentów
elektrofizjologicznych, prowadzonych in vivo, jest precyzyjne umieszczenie
czubka m ikroelektrody w konkretnej strukturze mózgu zwierzęcia. By sprostać
temu wymaganiu stosuje się technikę stereotaksji, służąca do precyzyjnego
implantowania elektrod, sąd mikrodializacyjnych oraz innych mikroczujników
w strukturach mózgowia ssaków, podczas eksperymentów prowadzonych
in vivo. By zapewnić odpowiednią precyzję manipulacji stereotaktycznych
stosuje się wysokiej klasy sprzęt mechaniczny oraz najnowsze, sporządzone
przez specjalistów atlasy stereotaktyczne. Ponadto, niezbędne jes t bardzo
dokładne i prawidłowe wyznaczenie położenia punktów charakterystycznych
czaszki, będących odniesieniem dla manipulacji stereotaktycznych. Niniejszy
artykuł ma na celu przedstawienie udoskonalonego i praktycznie
przetestowanego w Pracowni Neurofizjologii i Chronobiologii UJ sposobu
wyznaczania punktów odniesienia dla manipulacji stereotaktycznych. Nowa
metoda zostanie zilustrowana na przykładzie czaszki, powszechnie
wykorzystywanego w badaniach laboratoryjnych, szczura rasy Wistar.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Biologica et Oecologica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyki fizykochemiczne wód obszarów podmokłych w granicach aglomeracji warszawskiej na przykładzie Horowego Bagna i Jeziora Kruczek w gminie Marki

W celu ograniczenia presji i zachowania środowiska przyrodniczego, w najbliższym zapleczu aglomeracji warszawskiej został utworzony Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu (WOCHK). Obejmuje on m.in. tereny leśne okolic Marek, tworzących otulinę obszarów podlegających ściślejszej ochronie, w tym – rezerwatu Horowe Bagno oraz Jeziora Kruczek. Powierzchnia rezerwatu wynosi blisko 44 ha, z czego powierzchnia akwenów powstałych w zagłębieniach potorfowych wynosi około 17,5 ha. Oba obiekty hydrograficzne, ze względu na położenie, znajdują się w zasięgu potencjalnej presji ze strony północno-wschodniej części miasta Marki oraz biegnącej w granicach rezerwatu drogi krajowej nr 631. Ponadto dużym zagrożeniem wydaje się budowa wylotu drogi ekspresowej S8 z Warszawy w kierunku Białegostoku. Niniejsza praca stawia sobie za cel udokumentowanie stanu hydrochemicznego torfowiska Horowe Bagno i Jeziora Kruczek sprzed uruchomienia arterii komunikacyjnej S8. Posłużą do tego celu podstawowe parametry fizykochemiczne wód w obu obiektach: odczyn oraz przewodność elektrolityczna właściwa. Do pomiarów realizowanych w sezonie zimowo-wiosennym 2015/16 wytypowano 6 punktów pomiarowo-kontrolnych, przy czym 2 punkty zlokalizowane były nad brzegiem Jeziora Czarnego, a pozostałe 4 znajdowały się na terenie rezerwatu Horowe Bagno. We wstępnym etapie prac badawczych dokonano identyfikacji wielkości presji antropogenicznej na obszarze gminy Marki przy wykorzystaniu metody autorstwa Nachlik (2006). Stwierdzono, że w zakresie gospodarki wodno-ściekowej nie istnieją istotne zagrożenia dla środowiska wodnego. Uzyskane wyniki wskazują, że torfowisko Horowe Bagno można zaliczyć do wysokich pod względem odczynu wód i przejściowych pod względem PEW. Torfowisko i jezioro reprezentują dwa odmienne obiekty hydrochemiczne, co jest prawdopodobnie spowodowane charakterem zlewni i strukturą alimentacji: różnym udziałem zasilania wodami meteorycznymi i gruntowymi. Jednym istotnym obecnie przejawem antropopresji jest przenikanie ścieków opadowych z drogi nr 631. Może się ono istotnie zwiększyć po uruchomieniu przylegającego do torfowiska odcinka S8, zwłaszcza bez podjęcia odpowiednich rozwiązań ochronnych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Waloryzacja środowiska przyrodniczego wczesnośredniowiecznego grodu w Rękoraju na Wysoczyźnie Piotrkowskiej, Polska Środkowa

Dla społeczności wczesnego średniowiecza najdogodniejszymi obszarami do zasiedlania były tereny o dużej geo- i bioróżnorodności, zaś preferowanymi formami geomorfologicznymi były terasy rzeczne zbudowane z piasków średnio- i drobnoziarnistych. Przeprowadzone analizy pozwoliły na wykreślenie map waloryzacji, dla których punktem wyjścia była mapa geomorfologiczna obszaru. Waloryzację środowiska otoczenia grodziska w Rękoraju wykonano w celu wskazania obszarów, które były najkorzystniejsze dla gospodarki wczesnośredniowiecznej w warunkach „agrotechniki lekkiej”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Lokalizacja i interpretacja osadów po pożarach lasów – studium przypadku

Pożary lasów są częstym zjawiskiem w wielu krajach, w tym i w Polsce. Instytucjami odpowiedzialnymi za ich monitorowanie i kontrolę są nadleśnictwa. Ich zadaniem jest wykrycie oraz przeciwdziałanie skutkom pożaru lasu. Nadleśnictwa prowadzą od dłuższego czasu, od 2010 roku w formie cyfrowej (System Informacji Lasów Państwowych – SILP, Llas.2), bazy danych dotyczące klasyfikacji, wielkości i lokalizacji pożarów lasów. Informacje za lata 2010–2014 pozyskano z Nadleśnictwa Suchedniów (woj. świętokrzyskie). Przeważnie pożary były małe, często ograniczone do podszycia i pokrywy glebowej (poniżej 1 ha), dwa z nich zostały sklasyfikowane jako pożary średnie (ponad 1 ha). Na terenach popożarowych wykonano szereg płytkich wierceń geologicznych. W większości profili nie odnotowano żadnych śladów po pożarach (warstw węgla, pojedynczych węgli etc.). Takie ślady zachowały się na terenach zalewowych, pod krawędziami teras, gdzie warstwa po pożarze była przykryta deluwiami. Badania pH gleby leśnej wskazują na to, że pożary sprzed wielu lat nie pozostawiły żadnych znaczących zmian w poziomie pH, natomiast w miejscach, gdzie pożary miały miejsce kilka lat temu poziom pH był niższy. Wyniki badań współczesnych warstw pożarowych mogą być pomocne w paleogeograficznych i geoarcheologicznych rekonstrukcjach (np. O’Connor, Evans 2005). W profilach geologicznych powszechne są pojedyncze węgle, rzadziej warstwy. Ich obecność, zmienna ilość osadów budzi jednak szereg kontrowersji i problemów interpretacyjnych. Przykładem może być stanowisko w dolinie Druci (Białoruś), gdzie warstwa (0,2–0,35 cm) węgli popożarowych (datowanie 14C – osady młodsze niż 200 lat) jest przykryta piaszczystymi deluwiami (grubość 30 cm) z licznymi artefaktami neolitycznymi i z epoki żelaza. W tym przypadku miąższość warstwy pożarowej wielokrotnie przewyższa osady obserwowane na terenie Nadleśnictwa Suchedniów, sugerując wystąpienie bardzo dużego pożaru lasu (prawdopodobnie antropogenicznego). Po pożarze, na odsłoniętej powierzchni, doszło do intensywnej erozji gleby, co doprowadziło w krótkim czasie do przykrycia warstwy węgla przez deluwia zawierające redeponowane artefakty.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza morfometryczna węzła dolinnego Warty, Widawki i Grabi z wykorzystaniem algorytmu ISODATA

W artykule przedstawiono próbę zastosowania metod GIS do automatycznego wyznaczenia form ukształtowania terenu na obszarze węzła dolinnego tworzonego przez Wartę, Widawkę i Grabię. Podstawę analizy stanowi numeryczny model terenu wykonany w oparciu o mapy topograficzne w skali 1:10 000 oraz jego pochodne. Wykonane na podstawie cyfrowego modelu terenu mapy zostały przetworzone przy użyciu algorytmu ISODATA w celu klasyfikacji cech morfometrycznych terenu. W oparciu o pochodne numerycznego modelu terenu zostały wyznaczone formy rzeźby. Wyznaczone formy terenu zostały zaprezentowane na mapie morfometrycznej. W celu weryfikacji wydzielonych form zestawiono je ze szkicami geomorfologicznymi obszaru wykonanym podczas opracowywania szczegółowych map geologicznych. Zestawienie to potwierdziło poprawność większości wydzielonych form oraz ich znaczne zróżnicowanie przestrzenne. Różnice w powierzchniach i lokalizacji form terenu zaprezentowano w formie szeregu map.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Nowe aspekty badań nad chemizmem gleb aglomeracji łódzkiej w oparciu o metody GIS

Praca zakłada wykorzystanie starych map, wydanych w formie drukowanej, do prowadzenia analiz przestrzennych w środowisku GIS. Informacje w formie danych punktowych o stężeniach pierwiastków śladowych w glebach aglomeracji łódzkiej zostały zdigitalizowane, a następnie poddane procesowi interpolacji. Artykuł zawiera opisy kolejnych etapów działań realizowanych w celu uzyskania wyników w formie cyfrowej, jak najbardziej zbliżonej do danych zawartych w atlasie geochemicznym. Powstała geobaza będzie służyć do prowadzenia analiz przestrzennych, mających na celu wyznaczenie obszarów o różnym stopniu zanieczyszczenia metalami ciężkimi, jak również zasobności w składniki pokarmowe.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany koryta dolnej i środkowej Wiernej Rzeki od XVIII wieku

Celem opracowania jest przedstawienie wpływu działalności człowieka na zmiany małej retencji i koryta Wiernej Rzeki w ostatnich stuleciach. Wierna Rzeka położona jest w południowo-zachodniej części regionu świętokrzyskiego na obszarze Wyżyn Polskich. Rzeka jest lewobrzeżnym dopływem Białej Nidy. Sklasyfikowana jest jako rzeka wyżynna o długości 35,7 km ze średnim spadkiem 2,32‰. Zlewnia o powierzchni 313,8 km2 ma podłużny kształt o rozciągłości południkowej. Obszar zlewni znajdował się w południowo-zachodniej części Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Od średniowiecza do końca XIX wieku, na Wiernej Rzece funkcjonowały co najmniej cztery kuźnice. Działały tu także młyny, które budowano na dawnej infrastrukturze kuźnic. Najwięcej młynów na Wiernej Rzece wzniesiono w drugiej połowie XIX wieku oraz na początku XX wieku. Działalność kuźnic i młynów przyczyniła się do zmian w rozwinięciu koryta, doprowadzając do powstania anastomoz antropogenicznych. Zmiany te zostały udokumentowane w materiałach archiwalnych i kartograficznych. W drugiej połowie XX wieku działalność młynów została wstrzymana. Na równinie zalewowej zachowały się liczne pozostałości infrastruktury zakładów hutniczych i młynarskich (wały, kanały, stawy młyńskie). Współcześnie na Wiernej Rzece, w miejscu porzuconych młynów, występują odcinki wielokorytowe. W wyniku procesu renaturalizacji wiele form antropogenicznych zostało zatartych, a zdrenowane zbiorniki wodne stały się częścią równiny zalewowej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku