rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rzymianie w "Maran Atha" Johanna Gottfrieda Herdera (1779)

Prezentowany artykuł nosi tytuł Rzymianie w Maran Atha Johanna Gottfrieda Herdera (1779). J. G. Herder (1744 – 1803) należy do wybitnych postaci naszego regionu. We współczesnej dyskusji naukowej na temat jego dorobku i znaczenia przeważają studia związane z jego twórczością jako filozofa, antropologa kultury, lingwisty czy teologa, jednak jego egzegeza biblijna jest mało znana. Do ważnych dzieł egzegetycznych Herdera należy zaliczyć komentarz do Apokalipsy św. Jana Maran Atha. Das Buch von der Zukunft der Herrn, des Neuen Testaments Siegel, Ryga 1779. Jedną z ważnych cech komentarza stanowi interpretacja szeregu tekstów Ap jako zapowiedzi wydarzeń wojny żydowskiej (66 – 73). W czasie tego konfliktu kluczową rolę odegrały wojska rzymskie i ich dowódcy. Herder przedstawia Rzymian jako wykonawców wyroków Bożych wobec ówczesnego Izraela i Jerozolimy. Odpowiedzialność za klęskę ponoszą bowiem przedstawiciele elit powstańczych. Mimo oczywistych aluzji do działań Rzymian wobec Żydów, tekst Ap posiada także znaczenie eschatologiczne i chrystologiczne. W ten sposób Herder wiąże kontekst kulturowy powstania Ap z jej przesłaniem teologicznym.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Geneza i obchody uroczystości Objawienia Pańskiego. Zarys problematyki

Objawienie Pańskie w Kościele rzymsko-katolickim obchodzone jest 6 stycznia i w liturgii nawiązuje do Ewangelii św. Mateusza (Mt 2,1 – 12), gdzie opisano pokłon Trzech Magów, przedstawiający w sposób symboliczny pokłon ludzi z wszystkich narodów przed Bogiem Wcielonym. W Kościele ewangelicko-augsburskim Objawienie Pańskie obchodzone jest 6 stycznia pod nazwą Epifanii. Pod tą samą nazwą – Epifanii – Objawienie Pańskie obchodzone jest w tradycji prawosławnej w dniach między 6 a 19 stycznia, co wynika z porządku kalendarza juliańskiego. Obchodom święta Trzech Króli w Polsce towarzyszy wiele tradycji i zwyczajów, które charakteryzują pobożność ludową tych ziem – święcenia kredy, którą na drzwiach wejściowych w domach wypisywane są inicjały Mędrców (K+M+B) lub Świętej Rodziny (J+M+J) oraz data bieżącego roku; chodzenie po domach kolędników z gwiazdą; krakowskie „wesele” i tzw. dialogi; okolicznościowe wypieki ciasta i chleba; barwne orszaki przechodzące ulicami miast. Zwyczaje te pokazują proces mieszania się tego dnia sacrum i profanum. Można powiedzieć, że pobożność ludowa przez radosne celebracje i zabawy zaadaptowała na swoje potrzeby jedno z wydarzeń biblijnych.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Prymat Biskupa Rzymu jako posługa jedności

Problematyka prymatu Biskupa Rzymu należy do najważniejszych zagadnień poruszanych na płaszczyźnie ekumenicznej podczas prowadzonych dialogów Kościoła rzymskokatolickiego z innymi Kościołami i Wspólnotami eklezjalnymi. Należy go rozpatrywać odwołując się przede wszystkim do tajemnicy Kościoła ustanowionego przez Jezusa Chrystusa, którego podstawowym i fundamentalnym przymiotem jest jedność. Źródłem i wzorem jedności eklezjalnej jest komunia Osób w Trójcy Świętej. Podstawą jedności Kościoła jest wyznawanie tej samej wiary, celebrowanie tych samych sakramentów i uznanie komunii hierarchicznej. Na przestrzeni wieków można zaobserwować ciągłość w rozwoju doktryny o prymacie Biskupa Rzymu. Urząd Następcy Piotra należy do podstawowych struktur Kościoła. Kształtował się przez wieki, wzrastał i rozwijał się wraz z całą wspólnotą wierzących w Jezusa Chrystusa w jej permanentnej eklezjogenezie. Kościół rzymskokatolicki niezmiennie utrzymuje, że prymat Biskupa Rzymu jest darem Chrystusa dla Kościoła jako niezbędna posługa na rzecz jedności. Papieskie ministerium dobrze oddaje określenie Jana Pawła II – pierwszy pośród sług jedności. Struktura prymacjalna Kościoła nie przeciwstawia się jego strukturze kolegialnej. Istnieje między nimi pierwotna i zasadnicza harmonia.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Imperator intra Ecclesiam…” (Ep. 75a,36). Zaangażowanie św. Ambrożego w kształtowanie życia religijnego władców rzymskich w świetle wybranych mów i listów

Od czasów nawrócenia Konstantyna Wielkiego zagadnienie relacji władcy do Kościoła stało się ważną kwestią w Cesarstwie Rzymskim. Swoje zdanie na temat stosunku cesarza do wspólnoty wiernych zwięźle wyraził św. Ambroży z Mediolanu mówiąc: „Cesarz jest w Kościele nie ponad Kościołem”. Zdaniem mediolańskiego pasterza, cesarz, jako członek wspólnoty wiernych, przebywał podobną drogę życia w wierze jak inni chrześcijanie. Ambroży podczas swoich biskupich rządów w Mediolanie miał możliwość towarzyszenia władcom w ich życiu religijnym. W swoim postępowaniu z imperatorami Ambroży szanował znaczenie cesarskiej godności, w razie potrzeby nie wahał się jednak przeciwstawiać cesarzom stając w obronie godności sakramentów. Ambroży w swoich pismach kierowanych do imperatorów wskazywał na wartość, jaką niesie trwanie władcy w wyznawaniu prawdziwej wiary. Biskup rozwiązywał też problemy duszpasterskie, jakie niosło ze sobą życie religijne panujących. W związku z przypadkiem przedwczesnego odejścia Walentyniana II, Ambroży rozwinął obecną już wcześniej w Kościele teologię chrztu pragnienia. Z kolei tesalonicka zbrodnia Teodozjusza dała biskupowi okazję do nauki o potrzebie pokuty i nawrócenia dostępnej dla każdego z wierzących, niezależnie od pozycji społecznej. Wobec cesarzy Ambroży jawi się jako cierpliwy duszpasterz, zatroskany o ich zbawienie, towarzyszący im na drodze chrześcijańskiego życia

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Chrześcijański proces formacyjny na podstawie wybranych pism Ojców Kościoła

Wizja chrześcijańskiej formacji w twórczości Ojców Kościoła najpełniej widoczna jest w doktrynie Klemensa Aleksandryjskiego. Ma ona charakter teocentryczny, chrystocentryczny i eklezjalny. Jest to „pedagogia Bożej mądrości”, której celem jest „wychowanie Boże”, „wychowanie w Chrystusie”. Cały proces formacji pedagogicznej realizuje się w ramach Kościoła, który jest szkołą Boskiego Logosu. Syn Boży – Logos prowadzi do osiągnięcia doskonałości. Stosuje zróżnicowane metody wychowawcze. Program formacji intelektualnej oraz moralnej oparty jest zarówno na Bożej mądrości zawartej w twórczości poetów, filozofów, historyków czy też retorów jak też na objawionym Słowie Bożym. Formacja klasyczna nie jest zatem negowana, ale traktowana jako niosąca określone wartości wśród pogan. Zaleca się jedynie krytycyzm i ostrożność w jej przyswajaniu. Nabywanie cnót zajmuje istotne miejsce w całym procesie doskonalenia chrześcijanina. Chrystus zaś jest zarówno źródłem, początkiem jak i wzorem wszystkich cnót. Koncepcja wychowania chrześcijańskiego zyskuje dopiero w Chrystusie – prawdziwym Logosie Ojca – rozwiązanie wszelkich istotnych pytań ludzkiego ducha, czego nie poznała ani pedagogika grecka ani rzymska, bo Bóg Trójosobowy jest dla intelektu ludzkiego darem łaski objawienia.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Horyzonty nadziei chrześcijańskiej w świetle encykliki Benedykta XVI „Spe salvi” oraz teologii posoborowej

Niniejszy artykuł podejmuje próbę zrozumienia horyzontów chrześcijańskiej nadziei na podstawie encykliki Benedykta XVI Spe salvi, przedstawionej na tle teologii posoborowej. Treść omawianej encykliki jest głęboko zakorzeniona we wnikliwej analizie Pisma Świętego i w Tradycji Kościoła (św. Ambroży, św. Augustyn, św. Tomasz), a także we współczesnym nurcie życia Kościoła. Papież nawiązuje również do Katechizmu Kościoła Katolickiego oraz podkreśla ostro zarysowaną problematykę filozoficzno-społeczną trzech ostatnich wieków, związaną z kwestią nadziei. W encyklice Spe salvi Benedykt XVI skupia się przede wszystkim na dwóch płaszczyznach: osobistej i wspólnotowej, które można określić jako horyzonty nadziei chrześcijańskiej. Dopełniają się one wzajemnie, tworząc właściwe odniesienie chrześcijan do obecnej, jak i przyszłej rzeczywistości. Pominięcie lub rozdzielenie tych wzajemnie uzupełniających się wymiarów nadziei chrześcijańskiej, dałoby jej wypaczony i niepełny obraz, podobny do tego, który niejednokrotnie możemy zaobserwować w różnorodnych, fałszywych „filozofiach” współczesnego świata.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Profetyczna funkcja Kościoła w społeczeństwie pluralistycznym

Kościół na przestrzeni dziejów koegzystował z wieloma formami organizacji życia gospodarczego oraz społecznego. Dokonywał on oceny każdego z tych systemów według zasad moralnych i etycznych. W ten sposób spełniał swoją profetyczną funkcję w świecie współczesnym, w której ramach poczytuje on sobie za obowiązek krytyczne spojrzenie na istniejące i proponowane modele życia społecznego. Taka krytyka nie może być spostrzegana jako mieszanie się Kościoła w sprawy społeczne. Ukazanie błędów istniejących w danym systemie życia społecznego ma przede wszystkim na celu jeszcze mocniejsze podkreślenie fundamentalnych zasad, na jakich powinno opierać się życie społeczne. Zapewne zawsze będą istniały pewne braki i błędy w konkretnych systemach społecznych, co wiąże się z prawdą o tym, że te systemy i struktury tworzy człowiek naznaczony rozdarciem, a więc zdolny do grzechu. W tym świetle profetyczna i krytyczna funkcja Kościoła będzie zawsze potrzebna.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Prawo natury w metodologii Akwinaty

Celem artykułu jest opracowanie metodologii Akwinaty w pojmowaniu prawa natury jako źródła prawa w hierarchii źródeł prawa. W odróżnieniu od augustiańskiej teorii, Akwinata zdynamizował prawo natury formułując teorię „prawa natury zmiennej treści” dynamizującej wszystkie porządki prawa pisanego. W rezultacie Akwinata dochodzi do tzw. personalizmu chrześcijańskiego a w tym do teorii „sprawiedliwej pracy i płacy”. Te założenia na tle problemów XIX w. przejął papież Leon XIII w encyklice Rerum novarum a następnie papież Jan Paweł II w encyklice Laborem exercens poszukując odpowiedzi na wyzwania XX i XXI w. W sumie encykliki papieskie czy współczesny personalizm chrześcijański, dowodzą aktualności Tomaszowej metodologii prawa natury.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki prawne
Idea ładu moralnego okresu średniowiecza. Z dziejów kształtowania się wzoru osobowego duchowych patronów Polski Św. Wojciecha i Św. Stanisława

W artykule podjęte zostało pytanie o rozumienie pojęcia ładu moralnego, w szczególności jego odniesienie do prawa. Ład moralny, jego wielostronne rozumienie może być powodem dylematów, których źródłem jest z reguły rozbieżność podejścia do jego wyznaczników, co związane jest z pytaniem o drogi wiodące do jego osiągnięcia. Pytania te stawiane są z reguły w kontekście konstrukcji pojęcia ładu moralnego, a zarazem sposobu do jego dochodzenia, gdy niezbędne staje się odwołanie do określonych osobowych wzorców ideowych, wskazujących swoim przykładem na podstawy, zasady funkcjonowania ładu, określające jego wyznaczniki, ale także wyznaczające granice, tworzące dla jego istnienia niezbędne odniesienia. W tym przypadku postacie obu świętych Kościoła, Wojciecha i Stanisława, były – i nadal można przyjąć, że są – wyjątkowo znamienne zarówno w odniesieniu do czasów im współczesnych, jak i również jako wzorce uniwersalnie, a zarazem ponadczasowe. Wzorce moralne, które obaj święci wyznawali, zderzyły się z racjami prawa. Powstanie wzorców obu świętych i tego, co reprezentowali było położeniem fundamentów pod ideowy rozwój państwa i narodu. Pokazywały one ich wpływ na świadomość ludzką, na strukturę państwa i Kościoła, wpływając na kształtowanie wspólnoty narodu, ale będąc zarazem systemem wartości, łączącym i scalającym wymiar naszej cywilizacji.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
O wrodzonej potrzebie doświadczania podmiotowości i miłości: perspektywa teorii przywiązania

W ciągu ostatnich 40 lat naukowcy poczynili znaczne postępy w rozumieniu roli doświadczenia poczucia podmiotowości, bezwzględnej akceptacji jako osoby we wczesnym dzieciństwie a jakością społecznego funkcjonowania w dorosłości. Celem artykułu jest zaakcentowanie tezy, że wszyscy już „od kołyski” potrzebują doświadczania miłości rodzicielskiej, aby w dorosłym życiu nawiązywać dojrzałe relacje w bliskich związkach. Jak wskazuje wiele badań z zakresu neuropsychologii potrzeba przywiązania jest potrzebą wrodzoną, podobnie jak szereg potrzeb biologicznych. Fakt ten powinien w istotnym stopniu być brany pod uwagę przez struktury odpowiedzialne za kształtowanie w szczególności polityki edukacyjnej.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, psychologia
Dlaczego prawo naturalne neguje transhumanizm?

W artykule najpierw podjęto próbę określenia, czym jest transhumanizm. W związku z tym przywołano dwa stanowiska w tej kwestii: jedno w jego pierwotnym znaczeniu, określonym przez J. Huxleya w 1957 roku, i drugie wyartykułowane współcześnie przez najbardziej znaczących zwolenników tej doktryny (m.in. przez N. Bostroma). Podkreślono, iż to ostatnie w obecnych debatach naukowych i filozoficznych jest traktowane jako za właściwa wykładnia transhumanizmu. Ideologia ta jako swój właściwy cel stawia sobie stworzenie tzw. postczłowieka, czyli nową istotę tak radykalnie różniącą się od nas, że trudno będzie ją postrzegać jako człowieka (przedstawiciela homo sapiens). Zaakcentowano, dlaczego taki postczłowiek może być porównany do nadczłowieka Nietzschego. Tymczasem w swej pierwotnej wersji transhumanizm miał na uwadze tylko udoskonalenie bytu ludzkiego, czyli zmiany o charakterze ilościowym, ale nie zerwanie z naturą ludzką. Natomiast jego współczesna wizja oznacza transformację naszej natury i jej odrzucenie. Taka doktryna u swych podstaw ma platońską koncepcję człowieka jako duszy, dla której złączenie z ciałem nie jest niezbędne. Jak dalej zaakcentowano, tego typu wersja transhumanizmu spotkała się ze zdecydowaną krytyką wybitnych współczesnych myślicieli niemieckich: J. Habermasa, R. Spaemanna i B. Walda. W tej kwestii szerzej przedstawiono zwłaszcza spojrzenie B. Walda. Podkreślono jednak, iż również transhumanizm o charakterze ilościowym podlegałby negatywnej ocenie moralnej, gdyby urzeczywistnienie jego projektów powodowało naruszenie fundamentalnych dóbr moralnych. Następnie w artykule zaprezentowano zarys klasycznej teorii prawa naturalnego (św. Tomasz) w interpretacji R. Spaemanna. W końcowej partii tych rozważań wskazano, jak bardzo dramatyczne z punktu widzenia prawa naturalnego okazałyby się konsekwencje dla egzystencji ludzkiej i społeczeństw wszelkie usiłowania, które zmierzałyby do ucieleśnienia doktryny transhumanizmu. Zaznaczono także, iż urzeczywistnienie tej ideologii postawiłoby pod znakiem zapytania perspektywę zachowania zarówno naszej tożsamości, jak i całego rodzaju ludzkiego. Autor artykułu z jednej strony referuje klasyczną wizję prawa naturalnego R. Spaemanna w jej elementarnym brzmieniu oraz usiłuje samodzielnie zarysować treść doktryny transhumanizmu. Z drugiej zaś podejmuje próbę krytycznej jej oceny z punktu widzenia prawa naturalnego. Kwestii tej w takim jej ujęciu nie rozwijał ani R. Spaemann, ani dwaj inni przywołani w analizach niemieccy myśliciele: J. Habermas i B. Wald.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Michel de Certeau – Jacques Derrida. Konstelacje „French Theory”

Pewien segment współczesnej myśli kontynentalnej, zwłaszcza francuskiej, odnalazł zaskakująco innowacyjną recepcję w Stanach Zjednoczonych Ameryki, przyjmując autonomiczną postać French Theory. Cechą charakterystyczną tego nurtu są „przemieszczenia terytorialne”, zachodzące w obrębie tradycyjnych dziedzin wiedzy a do znaczących jego postaci należy między innymi twórczość Jacques’a Derridy, jak również mniej znana Michela de Certeau. Intelektualne spotkanie oraz wymiana, jaka zaszła między obu myślicielami skupiła się wokół problematyki pisma religii.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii
Człowiek – komputer czy zwierzę? Antropologia adekwatna Jana Pawła II a antropologia ponowożytna

We współczesnej antropologii obserwujemy dwa redukcjonizmy. Pierwsze dąży do zrównania człowieka z maszyną a jego umysłu z komputerem. Drugi dąży do zrównania człowieka ze zwierzęciem. Oba redukcjonizmy rozpowszechniły się w kulturze i mentalności społeczeństw postchrześcijańskich. Jednym z głównych źródeł obu redukcjonizmów jest ewolucyjne rozumienie pochodzenia człowieka. Odpowiedź na te problemy stanowi antropologia adekwatna Jana Pawła II opierająca się na przesłaniu Księgi Rodzaju.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii
„Dyktatura totalna”. Podstawy reżimu Rafaela Trujillo w Dominikanie (1930-1961)

Artykuł podejmuje zagadnienie podstaw reżimu Rafaela Trujillo w Dominikanie oraz polityki, która zapewniała długie trwanie dyktaturze. Przedmiotem rozważań są działania Trujillo, które zapewniły mu poparcie społeczne, w szczególności charakter prowadzonej przez reżim modernizacji społeczno-gospodarczej. Analiza społecznych podstaw dyktatury oraz za-kresu jej kontroli nad państwem i społeczeństwem prowadzi do wniosku o wyraźnie totalitar-nym charakterze dyktatury. Warunkiem ukształtowania przez reżim Trujillo w pełni totalitar-nego modelu państwa było osiągnięcie wyższego poziomu rozwoju gospodarczego i zmiana struktury społecznej. Umiarkowana modernizacja oraz „totalny” charakter dyktatury zapewniły stabilne rządy Trujillo przez trzy dekady. W tym kontekście analizowany jest potencjał ruchu rewolucyjnego, który skłonił USA do poparcia zamachu na dyktatora.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Polityka zagraniczna Panamy w okresie rządów Omara Torrijosa

Generał Omar Torrijos Herrera doszedł do władzy pół roku po zamachu stanu z 1969 r. Rządził przez około 12 lat, aż do swej śmierci w 1981 r. W znacznym stopniu przyczynił się do osiągnięcia największego sukcesu w polityce zagranicznej Panamy, od początku powsta-nia tego państwa (1903 r.), jakim było zawarcie (1977 r.) nowych traktatów: o Kanale Panam-skim oraz o trwałej neutralności i funkcjonowaniu Kanału. Z chwilą wejścia w życie Traktatu o Kanale Panamskim utraciły moc wszystkie dotychczasowe umowy, w tym najważniejsze: z 1903 r., 1936 r. i 1955 r. Pierwszy z układów obowiązywał do 31grudnia 1999 r. Drugi został zawarty na czas nieoznaczony i reguluje współczesny status prawnomiędzynarodowy Kanału. Dzięki tym układom Panama odzyskała władanie suwerenne formalne i efektywne nad całym swym terytorium: nad dawną Strefą Kanału, Kanałem Panamskim i instalacjami wojskowymi. Panama przejęła odpowiedzialność za utrzymanie i funkcjonowanie Kanału i udostępniania go na zasadach otwartości dla żeglugi morskiej. Kilkuletni okres negocjacji przebiegał w trudnych warunkach. Dyplomacji panamskiej udało się uzyskać dla swych starań liczące się poparcie społeczności międzynarodowej, w tym ONZ i OPA. Ważną okolicznością była także skłonność administracji Cartera do zawarcia satysfakcjonujących obie strony traktatów i uregulowania trudnych stosunków z Panamą. Z perspektywy czasu należy uznać zawarcie układów Torrijos-Carter za największy sukces dyplomatyczny Panamy, o ważnych skutkach dla gospodarki tego kraju i żeglugi morskiej. Po upływie kilkudziesięciu lat od tamtych wydarzeń, ocena ta pozo-staje w pełni aktualna.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Poszukiwania zbrodniarzy wojennych i kolaborantów w Ameryce Łacińskiej w dokumentach polskich służb zagranicznych z lat 1945-1950

Cel artykułu stanowiło ukazanie, w jaki sposób polska dyplomacja po II wojnie światowej wypełniała zadanie poszukiwania zbrodniarzy wojennych i kolaborantów w Ameryce Łacińskiej. W tekście przedstawione zostały główne kierunki aktywności, prezentowane w kon-tekście opisów działań podejmowanych przez służby zagraniczne w latach 1945-1950. W celu omówienia tematu przeanalizowano dokumenty Wydziału Ameryki Łacińskiej Departamentu III MSZ, zdeponowane w Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Uwagi o etyce zawodu oraz znaczeniu pracy pielęgniarek i położnych

Fundamentem pracy zawodowej pielęgniarek powinny być ich postawy etyczne. Osoby wybierające ten wyjątkowy zawód powinny kierować się przemyślaną, głęboką, wewnętrzną motywacją. Postawy pielęgniarek, ich stosunek do ludzi chorych, cierpiących, umierających są odzwierciedleniem poziomu kultury nie tylko tej grupy zawodowej, ale całego społeczeństwa. Zawód pielęgniarki to, obok kompetencji medycznej, również praca polegająca na okazywaniu miłości i empatii drugiemu człowiekowi. Wartości moralne zawodu pielęgniarskiego są przedmiotem zainteresowania etyki i teorii pielęgniarstwa. Zasady moralne w pracy z chorymi odgrywają bardzo ważną rolę zarówno przy podejmowaniu decyzji, jak i w ocenie poprawności etycznej działań.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii
Wykoślawiona demokracja: dysfunkcjonalność parlamentaryzacji prezydenckiego systemu rządów w kontekście kryzysu politycznego w Peru

Od 2018 r. republika Peru znajduje się w stanie kryzysu politycznego. Kryzys ten przejawia się w trzech wymiarach: instytucjonalnym, przywództwa politycznego i kultury politycznej. Peru jest krajem niestabilnym, w którym okresy względnego spokoju politycznego przerywane są tendencjami autorytarnymi lub dysfunkcjami systemu demokratycznego. W niniej-szym artykule analizuję dysfunkcjonalne cechy peruwiańskiego systemu politycznego, ze szcze-gólnym uwzględnieniem parlamentaryzacji prezydenckiego systemu rządów w tym kraju.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Czynniki stabilizacji systemu politycznego w Meksyku w XXI w.

Artykuł przedstawia ewolucję wybranych elementów systemu politycznego w Meksyku wpływających na jego względną stabilizację i przewidywalność na tle pozostałych państw regionu. Dokonuje ich przeglądu z perspektywy zarówno historycznej, jak i współcze-snej, ze szczególnym uwzględnieniem ich oddziaływań na proces kształtowania polityki państwa.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Kolumbia – podbój i kolonizacja

Niniejszy artykuł opisuje hiszpańskie podboje i kolonizację na terenach dzisiej-szej Kolumbii. Autor kreśli sylwetki głównych konkwistadorów oraz opisuje reformy wprowa-dzane w nowo tworzonych koloniach. Reformy te zmierzały do stworzenia w koloniach bar-dziej humanitarnych stosunków, opartych na zasadach wiary katolickiej. Artykuł ukazał się w kwartalniku Ameryka Łacińska w roku 2003 w numerze 2 (40): 5-18. W założeniu autora stanowił fragment szerszej monografii dotyczącej historii Kolumbii.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji