rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Programy LEED-ND, EcoDistricts, One Planet Living a obraz współczesnych założeń architektoniczno-urbanistycznych

Zmiany klimatyczne, wzrastająca gęstość zaludnienia – zwłaszcza w obszarach miejskich, zanieczyszczenie środowiska przyczyniają się do konieczności rozwoju i implementacji zrównoważonego projektowania. Podjęcie dobrych decyzji projektowych wymaga obszernej wiedzy. Współczesne systemy certyfikacji i programy wspomagające projektowanie osiedli, założeń architektoniczno-urbanistycznych (NSATs) stanowią wsparcie dla projektantów. Badania obejmują trzy systemy – LEED-ND, EcoDistricts, One Planet Living. Oparte są na metodzie krytycznej analizy literatury, źródeł internetowych i materiałów projektowych przykładowych osiedli, które uzyskały wymienione certyfikaty. Badania mają na celu porównanie systemów i wykazanie różnic między nimi oraz wykazanie wpływu, jakie te różnice mają na kształtowanie założeń architektoniczno-urbanistycznych.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, architektura i urbanistyka
Nowy ład przestrzenny miasta wielokulturowego. Valletta, Malta

W artykule skupiono się na zdiagnozowaniu problemów społeczno-przestrzennych Malty jako kraju wielokulturowego. Badania prowadzono w oparciu o zdefiniowanie potrzeb mieszkańców kraju oraz na analizie rozwoju społeczno-przestrzennego reprezentatywnej dla Malty – Vallety. Wnioski z badań posłużyły jako punkt wyjścia do próby wytyczenia kierunków kształtowania nowego ładu przestrzennego dla miasta. Badania prowadzono w ramach współpracy Politechniki Krakowskiej z Konsulatem Republiki Malty w Krakowie. Powstały propozycje projektowe współczesnych założeń architektoniczno-urbanistycznych w stolicy Malty uwzględniające wytyczne wynikające z wniosków z przeprowadzonych badań. Propozycje te zostały przedstawione w pracach dyplomowych magisterskich studentów drugiego stopnia kierunku Architektura na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, architektura i urbanistyka
Jakość środowisk mieszkaniowych w Polsce – analiza problematyki

Współczesna sytuacja mieszkaniowa w Polsce ulega systematycznej poprawie, czego dowodzą ilościowe dane statystyczne. Jednak często zdarza się, że nowe realizacje odbiegają od standardów jakościowych środowisk mieszkaniowych XXI wieku. Celem publikacji jest przedstawienie autorskiej analizy sytuacji mieszkaniowej w Polsce. Autorzy omówią tematykę w dwóch zagadnieniach badawczych: w sposób krytyczny analizując mechanizmy realizacji współczesnego budownictwa mieszkaniowego (w okresie po 2000 roku) oraz w sposób pozytywny na przykładzie oceny trzech przypadków wysokiej jakości środowisk mieszkaniowych zrealizowanych w Polsce. W pierwszej części badań zostały wykorzystane niereaktywne metody typu desk-research, natomiast w drugiej części badań autorzy zastosowali metodę wizji lokalnej omawianych przykładów, tj.: a) Riverview w Gdańsku, b) Fort Śliwickiego w Warszawie oraz c) Kurkowa 14 we Wrocławiu. Badania doprowadziły do przedstawienia rekomendacji mających na celu poprawę jakości środowisk mieszkaniowych w Polsce.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, architektura i urbanistyka
Nurt Open Building w kontekście kryzysu mieszkaniowego w Polsce

Kryzys mieszkaniowy jest jednym z największych wyzwań w Polsce. Możliwym kierunkiem zaradczym są inwestycje, w których środki publiczne i prywatne przeznaczane są odpowiednio na teren, budowę struktury i infrastruktury technicznej oraz na wypełnienie, czyli przegrody budowlane i wyposażenie. Metoda podziału inwestycji wg powyższego schematu nazwana została Open Building (OB). Zakłada ona możliwość elastycznego kształtowania powierzchni użytkowej budynków zrealizowanych we współpracy pomiędzy inwestorami publicznymi i prywatnymi, w tym przyszłymi mieszkańcami. Celem badań jest analiza nurtu Open Building jako potencjalnego elementu polskiej polityki mieszkaniowej. Przyjęta metoda badawcza polega na analizie sytuacji mieszkaniowej w Polsce, analizie nurtu OB oraz zrealizowanych budynków zgodnych z jego założeniami, a także wskazaniu możliwej strategii wdrożenia OB jako elementu przeciwdziałania wykluczeniu mieszkaniowemu.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, architektura i urbanistyka
Wyzwania architektury nie-antropocentrycznej, czyli gdzie leży granica projektowania uniwersalnego

Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie wyzwań, jakie stają przed współczesnymi projektantami przy tworzeniu przestrzeni zamieszkania w duchu projektowania nie-antropocentrycznego – nowopowstałego nurtu mającego swoje podstawy w nowej humanistyce i pojawieniu się idei post-antropocentryzmu w sztuce. W sytuacji dobrze rozwiniętego projektowania zrównoważonego, tworzenie przestrzeni dla zwierząt dzikich w miastach jako siedlisk i ostoi stało się kolejnym etapem tworzenia miasta o jak najmniejszym wpływie na środowisko. Zagadnienie projektowania nie-antropocentrycznego zostało przebadane poprzez zastosowanie analizy przypadku i analizy porównawczej obiektów zrealizowanych w różnej skali, ukazując szerokie spektrum przypadków – od niewielkich ingerencji przestrzennych, jak tworzenie miejsc gniazdowania w miastach, po przekształcenie całego procesu projektowania na przyjazne dla zwierząt. Pracę oparto zarówno na analizie obiektów zrealizowanych, jak i na pracach teoretycznych z tego zakresu.

Czasopismo: Środowisko Mieszkaniowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, nauki o sztuce
"Communiones" mszalne dawniej i dziś

Artykuł niniejszy ukazuje zarys dziejów kształtowania się śpiewu communio (jeden ze śpiewów Proprium Missae przeznaczony na Komunię): od starożytności chrześcijańskiej (Cyryl Jerozolimski, Jan Chryzostom, Konstytucje Apostolskie), poprzez epokę średniowiecza (Ordo Romanus Primus), okres potrydencki (Communiones totius anni Mikołaja Zieleńskiego), aż po reformę Soboru Watykańskiego II, której zawdzięczamy kolekcję znajdujących się w księgach liturgicznych antiphonae ad communionem (Graduale romanum, Graduale Simplex, Missale romanum, Ordo Cantus Missae), a pośrednio również współczesnych śpiewów i pieśni, przeznaczonych na procesję komunijną.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne, sztuka
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki teologiczne, sztuki muzyczne
Zastosowanie zasad Kanban w zwiększeniu efektywności zawodowej personelu medycznego w wielospecjalistycznym niepublicznym zakładzie opieki zdrowotnej

Kanban jest systemem japońskim, który początkowo był wykorzystywany wyłącznie w produkcji. Wraz z jego upowszechnieniem zyskał na popularności i stał się koncepcją wdrażaną do innych dziedzin, znajdując zastosowanie w zakładach opieki zdrowotnej. Artykuł wskazuje możliwość użycia zasad Kanban w celu zwiększania efektywności zawodowej personelu medycznego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Odrzańska Droga Wodna w kontekście rozwoju społeczności lokalnej

Publikacja poświęcona została zagadnieniom relacji rzeki i społeczności mieszkających nad rzeką. Przykładowym terenem analizy jest Nadodrze. Zaznaczyć należy, iż sama Odra rozpatrywana jest jako Odrzańska Droga Wodna, czyli jako zmodyfikowana już rzeka na potrzeby gospodarcze, przez to rzeka od stuleci wpisana w kulturowy i gospodarczy koloryt. W celu uporządkowania nagromadzonych wątków i nadania opisowi większej logiki analizy, artykuł został podzielony na cztery zasadnicze części. W poszczególnych częściach poruszono tematykę rysu historycznego Odrzańskiej Drogi Wodnej, co wprowadza w kontekst społecznej i gospodarczej kreacji obszaru, następnie podjęty został temat wybiórczego zobrazowania społeczności nadodrzańskich, co wprowadza Czytelnika w kontekst społecznych aspektów rzeki. Artykuł kończy refleksja nad możliwościami rozwojowymi Nadodrza – głównie w kontekście perspektyw rozwojowych społeczności nadodrzańskich.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Możliwość zastosowania koncepcji przywództwa służebnego w wybranych instytucjach bezpieczeństwa wewnętrznego

Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule są zagadnienia zarządzania i przywództwa w wybranych instytucjach bezpieczeństwa wewnętrznego. Autorka dokonuje ogólnej analizy ich zorganizowania, czym stara się dowieść, że stosowane rozwiązania, wpływające bezpośrednio na sposoby kierowania, straciły na ważności i wymagają aktualizacji. Przedstawia ewolucje podejść do przywództwa, wyjaśniając źródła pochodzenia koncepcji traktowanych jako współczesne. Omawia przy tym kluczową koncepcję – przywództwa służebnego i wskazuje na możliwości jej wdrożenia w wybranych instytucjach.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wzrost efektywności bezpieczeństwa personelu kliniki jednego dnia w oparciu o zasady turkusowej organizacji

Świat cały czas się zmienia, a wraz z nim także współczesne organizacje i kliniki. Tematyka pracy nawiązuje do wzrostu efektywności bezpieczeństwa personelu kliniki jednego dnia w oparciu o zasady turkusowej organizacji. W pracy wskazano możliwość implementacji tej metody dla zapewnienia lepszych warunków pracy, poprawy BHP. Tym samym można uznać, iż zarządzanie turkusowe sprawdza się w służbie zdrowia i może zostać z powodzeniem wykorzystane w klinice jednego dnia. Rozwiązanie to zmienia podejście do personelu zatrudnionego w organizacji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Życie społeczno-religijne Olsztynka w latach 1945–1950

Artykuł opowiada o wydarzeniach, do których doszło po włączeniu Olsztynka do Polski Ludowej po zakończeniu II wojny światowej. Tekst skupia się przede wszystkim na opisie przemian społeczno-religijnych, które były efektem całkowitej zmiany struktury ludności oraz wprowadzenia władz komunistycznych na poniemieckich terenach. Podstawę źródłową stanowią materiały znajdujące się w Archiwum Państwowym w Olsztynie oraz Archiwum Archidiecezji Warmińskiej, kroniki, relacje świadków oraz opracowania polsko- i niemieckojęzyczne. Tekst dowodzi, jak powojenne realia nieodwracalnie zmieniły charakter miasta. Stanowi wnikliwe usystematyzowanie informacji o tym krótkim, lecz przełomowym okresie w dziejach Olsztynka.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Monument „Redemptor hominis” jako upamiętnienie ważnego wydarzenia przy kościele parafialnym w Sztutowie

Artykuł odnosi się do uroczystości jaka odbyła się przy kościele parafialnym w Sztutowie w dniu 2 września 1979 roku. W trakcie podniosłej religijnej ceremonii odsłonięto wówczas ufundowany przez środowisko byłych więźniów Stutthofu i ich rodzin pomnik upamiętniający 40. rocznicę pierwszego transportu więźniów do obozu. Mottem monumentu był cytat z pierwszej encykliki papieża Jana Pawła II, a jej tłem religijne przebudzenie polskiego społeczeństwa spowodowane świeżym wspomnieniem pierwszej pielgrzymki Ojca Świętego do Ojczyzny. W oficjalnym obiegu politycznym i propagandowym ówczesne władze PRL nie wspominały w ogóle uroczystości w Sztutowie. Odsłonięty wówczas pomnik stoi do dziś w Sztutowie.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Placówki zgromadzenia sióstr benedyktynek czynnych utworzone za życia matki Jadwigi Kuleszy (1859–1931)

Prezentowany artykuł ma charakter przyczynkarski i pozostaje w korelacji do pierwszego niepełnego [z braku odpowiednich źródeł] wydania szkicu biografii matki Jadwigi Kuleszy OSB, założycielki polskiej benedyktyńskiej placówki w Białej Cerkwi pod Kijowem w 1917 r. [A. J. Kalinowska, Prosto na krzywych liniach, Olsztyn 1996] dla rzymskiego Zgromadzenia Suore Benedettine di Caritá, które zorganizowała w Rzymie matka Columba Gabriel OSB. Placówka ta po utracie domu w wyniku rewolucji bolszewickiej w 1919 r. przestała istnieć. Odrodziła się w 1920 r. w Kowlu i później została przekształcona przez bp. łucko-żytomierskiego Ignacego Dub-Dubowskiego w samodzielne zgromadzenie czynne na prawie diecezjalnym. M. Jadwiga Kulesza nie chciała się z tym faktem zgodzić. Gdy bp Dub-Dubowski zarządził kapitułę wyborczą 1921 r., opuściła to zgromadzenie i rozpoczęła trwające 6 lat itinerarium tułacze, próbując zakładać nadal placówki dla rzymskiego zgromadzenia w Polsce. Ponieważ matka Kulesza nie miała odpowiednich dokumentów, zlecających jej to zadanie, jej działania kończyły się fiaskiem. Do założenia placówki i jej erekcji konieczny był wiarygodny świadek, którym w 1926 r. w Lublinie okazał się wobec biskupa diecezjalnego ks. dr Paweł Dziubiński. Benedyktyńska placówka po erekcji funkcjonowała w Lublinie około 2 tygodnie. Po wymówieniu darowanego siostrom domu przy ul. Szpitalnej 10, ks. Dziubiński użyczył matce Kuleszy oraz aspirantce Julii mieszkania na swojej plebanii w Lublinie. Po spotkaniu kwestujących w Lublinie sióstr benedyktynek z Kowla, matka Jadwiga Kulesza wraz aspirantką przeniosła się do Kowla, a potem do Łucka. Przedłożony artykuł stanowi dopełnienie wcześniejszych publikacji autorki o osobach z otoczenia m. Jadwigi Kuleszy. Chodzi o takie postaci jak: ks. Jan Wüstenberg, ks. Antoni Jagłowski oraz Jadwiga Russanowska-Alexandrowicz.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Kaplica biskupa Krzysztofa Andrzeja Jana Szembeka we Fromborku i jej dekoracja malarska z pierwszej połowy XVIII wieku

Z fundacji biskupa warmińskiego Krzysztofa Andrzeja Jana Szembeka ze Słupowa (1680 – 1740), biskupa na Warmii w latach 1724 – 1740 przy katedrze we Fromborku powstała kaplica pw. Najświętszego Salwatora i św. Teodora Męczennika (Teodora z Amazji), zwana szembekowską. Oratorium stanowi przykład centralnej budowli kopułowej. Powstała jako kaplica relikwiarzowa oraz miejsce pochówku swojego fundatora. Punkt centralny kaplicy stanowi retabulum relikwiarzowe, ustawione w 1734 roku w arkadzie południowej. Na mensie ołtarza ustawiono sarkofag z wizjerami oraz srebrnymi aplikacjami z relikwiami św. Teodora z Amazji. Towarzyszą mu liczne relikwie różnych świętych oraz woskowe agnuski umieszczone w czarnych, drewnianych, przeszklonych relikwiarzach, bogato zdobionych srebrnymi, trybowanymi aplikacjami. Ich srebrne okucia i zdobienia wykonali w latach ok. 1730 – 1743 złotnik olsztyński Jan Krzysztof Geese (†1761) oraz czynny w Królewcu w latach 1712 – 1750 Samuel Grewe. Całość wnętrza kaplicy pokrywają freski wykonane ok. 1735 roku przez Macieja Jana Meyera (Matthiasa Johanna Meyera) z Lidzbarka Warmińskiego. Artysta pilastry, fryzy i płyciny ścian kaplicy ozdobił dekoracjami w formie marmoryzacji i regencyjnej ornamentyki. Pomiędzy czterema parami pilastrów artykułujących wnętrze oratorium przedstawiono w każdym pasie spiętrzone pionowo po cztery medaliony z popiersiami świętych. Dodatkowo w arkadzie nad wejściem do oratorium Meyer ukazał monumentalną Wizję św. Teodora z Amazji. Natomiast w przyłuczach arkad przedstawił personifikacje ośmiu błogosławieństw malowane w technice en grisaille. Z kolei w czaszy kopuły kaplicy wyobrażono adorację Trójcy Świętej oraz Krzyża Świętego przez mieszkańców Nieba, którym przewodzi wniebowzięta Najświętsza Maria Panna. Dekoracja malarska kaplicy Szembekowskiej, zawierająca bogate treści ideowe, stanowi wczesny przykład na ziemiach polski iluzjonistycznego malarstwa kwadraturowego obficie czerpiącego z włoskiej tradycji malarskiej zasilonej inspiracjami Andrea Pozzo (1642 – 1709). Wykształcony w Italii Meyer w komponowaniu dekoracji kopuły oparł się na freskach z lat 1664 – 1665 Pietro Berrettini da Cortona w kopule Santa Maria in Valicella w Rzymie. Natomiast układ malowanych medalionów z popiersiami w dolnej części kaplicy zaczerpnął z podobnego rozwiązania, jakie zastosowano w osiach bocznych ołtarza głównego z lat 1699 – 1700 w kościele Krzyża Świętego w Warszawie, ufundowanego przez mecenasa Meyera biskupa Teodora Potockiego, bezpośredniego poprzednika biskupa Szembeka na stolicy warmińskiej.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Dwie panie Sieniawskie i ich klientka Drużbacka z Wilanowem w tle

Autorka prezentuje trzy kobiety związane z Wilanowem. Elżbieta Sieniawska, żona hetmana wielkiego koronnego i kasztelana krakowskiego Adama, była jedną z najbardziej wpływowych kobiet czasów Augusta II. Skala jej aktywności była duża. Angażowała się w życie polityczne, ekonomiczne, kulturalne i artystyczne. Kupiła w 1720 r Wilanów, ponieważ zapewniał prestiż Sieniawskim, jako właścicielom dawnej rezydencji króla Sobieskiego. Jedyna córka magnatów, Maria Zofia Denhoff, była spadkobierczynią wielkiej fortuny, do której zarządzania była dobrze przez matkę przygotowana. W 1730 r. oddała Wilanów w dzierżawę królowi Augustowi II. Po jego śmierci w 1733 r. Wilanów powrócił znów do Marii Zofii i jej drugiego męża Augusta Czartoryskiego. Elżbieta Drużbacka, zaufana klientka Sieniawskich, poetka, powiernica Marii Zofii może bywała w pałacu w Wilanowie. Ze znajdujących się tam plafonów "Czterech Pór Roku" Siemiginowskiego mogła czerpać inspirację do poematu "Opisanie czterech części roku".

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Brytyjskie grupy wyznaniowe w Gdańsku w XVII – XVIII (XIX) wieku

Niniejszy artykuł przedstawia religijne aspekty funkcjonowania w Gdańsku społeczności emigrantów z Wysp Brytyjskich, przede wszystkim Szkotów. O zaopatrzenie swoich potrzeb religijnych zabiegali oni już w średniowieczu, o czym świadczy istnienie kaplic i ołtarzy w niektórych z gdańskich kościołów. Po sukcesie reformacji osiedlali się w Gdańsku przede wszystkim szkoccy prezbiterianie. Do ich posługi sprowadzono duchownych z kraju macierzystego. Zarówno prezbiteriańscy duchowni jak i zamożna szkocka elita kupiecka tego wyznania zdominowała pozyskany w 1707 r. obiekt sakralny, tzw. Kościół Angielski. Tylko część zamieszkałych w Gdańsku prezbiterian identyfikowała się jednakże z tym obiektem – zgodnie z prawnymi ustaleniami, mającym charakter świątyni „etnicznej” – symultanicznej z anglikanami. Większość Szkotów – zawierając związki familijne – wtapiała się powoli w społeczność miasta nad Motławą, korzystając z innych obiektów kalwińskich. Obok prezbiterian oraz śladowo występujących tu anglikanów i katolików próbowali osiedlić się w Gdańsku również angielscy radykałowie, chiliaści i kwakrzy, ale nieprzychylne im ustawodawstwo miejskie oraz akcje prewencyjne skutecznie uniemożliwiły ten transfer.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Konflikty o kościoły pomiędzy katolikami a protestantami w Prusach Królewskich i Książęcych w I połowie XVII wieku

Artykuł niniejszy opowiada o świątyniach katolickich i kościołach ewangelickich, o które toczyły spory w XVII wieku podczas wojen szwedzkich. Władcy Szwecji Gustaw II Adolf oraz Karol X Gustaw prowadząc walki z Rzeczpospolitą w czasie I i II wojny polsko- -szwedzkiej zwanych potocznie wojną o ujście Wisły i potopem doprowadzili do wzmocnienia konfliktu religijnego pomiędzy protestantami a katolikami. Jego skutkiem w Prusach Królewskich było, w zależności od wsparcia władzy, nie tylko wzajemne niszczenie czy odbieranie sobie budynków kościelnych ale również liczne rabunki i wywóz kościelnych dóbr kultury i wyposażenia liturgicznego do Skandynawii. W artykule autor omawia losy poszczególnych budynków, pracujących w nich pastorów oraz podaje przykłady strat. Ponieważ dopiero podczas potopu wojna polsko-szwedzka dotarła do Prus Książęcych w drugiej części artykułu omówione zostały działania wojsk polsko-litewsko-tatarskich, które chcąc zmusić do zerwania sojuszu Wielkiego Elektora Fryderyka Wilhelma I z Karolem X Gustawem zniszczyły dziesiątki kościołów ewangelickich, spaliły wiele miast i miasteczek przyczyniając się do śmierci tysięcy ludzi. Na koniec wspomniano o pomnikach grobowych, upamiętniających biorących w wojnach żołnierzy. Konsekwencją wydarzeń I połowy XVII wieku było ostateczne zachwianie równowagi konfesyjnej i narastający, coraz bardziej wrogi stosunek do polskiego protestantyzmu.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Dzwony kościoła pw. św. Mikołaja w Elblągu

Dzwony pełnią bardzo ważną funkcję w życiu liturgicznym Kościoła i społeczności miejskiej. Używane są podczas wielkich uroczystości kościelnych oraz podczas pogrzebów. Dawniej miały za zadanie w mistyczny sposób odganiać nieszczęścia, np. burze, bądź po prostu pomagać w odmierzaniu czasu. Kościół farny św. Mikołaja, obecna katedra diecezji elbląskiej, jako największa i najbogatsza elbląska świątynia posiada bogatą historię dzwonów. Pierwsze instrumenty tego rodzaju istniały tam już w połowie XIV wieku. Po kolejnych rozbudowach kościół dysponował co najmniej siedmioma dużymi dzwonami. W wyniku pożaru z 26 kwietnia 1777 roku wszystkie uległy zniszczeniu. Niewielka sygnaturka z końca XVIII wieku nie odpowiadała potrzebom i randze kościoła. Dopiero po zbudowaniu nowej 97-metrowej wieży w 1907 roku słynna firma Schilling z Apoldy zawiesiła 6 dzwonów, które w 1917 roku zostały skonfiskowane. Nowe, o łącznej wadze 10 ton, pojawiły się w 1928 roku. Te również zabrała wojna. Obecne 3 dzwony stalowe pochodzą z rozebranego kościoła św. Anny

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, sztuka
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, sztuki muzyczne
Eucharystia celebrowana w dobie pandemii. Studium teologiczno-socjologiczne

Kościół katolicki w dobie pandemii stanął przed wyzwaniem związanym z rewolucją cyfrową. Szczególnie mocno widać to na przykładzie transmisji Mszy świętych, które stały się wymogiem czasu oraz są konsekwencją bardzo gwałtowanego rozwoju social mediów. Świat wirtualny przenikną do przestrzeni, która dotąd zarezerwowana była (dla pewnego rodzaju) Sacrum. Artykuł dotyczy transmisji Mszy świętych i problemów wynikających z użytkowania nowoczesnych technologii internetowych i telewizyjnych. Zaprezentowano również stanowisko wiernych, którzy stanowią odbiorców Mszy świętych transmitowanych.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, nauki teologiczne
Paweł VI o budowaniu cywilizacji miłości

Wyrażenie „cywilizacja miłości” zostało po raz pierwszy użyte przez Pawła VI 17 maja 1970, podczas modlitwy Regina Caeli, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego. Wyrażenie to stało się przez resztę pontyfikatu Pawła VI, podobnie jak również w przypadku pontyfikatu Jana Pawła II hasłem mobilizującym dla chrześcijan. Cywilizacja miłości opiera się głównie na wierze, na łasce i na miłości agape. Drogami prowadzącymi do cywilizacji miłości są praca na rzecz sprawiedliwości, przebaczenie i pojednanie.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne