rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Redukcjonizm antropologiczny i jego konsekwencje

W artykule podjęto próbę zdefiniowania redukcjonizmu antropologicznego, wskazania różnych postaci tego nurtu oraz jego konsekwencji. Istotę redukcjonizmu antropologicznego stanowi pomijanie – w analizie ludzkiej rzeczywistości – istotnych jej aspektów. W wyniku tego zabiegu otrzymujemy zawężoną lub niezgodną z doświadczeniem bycia osobą wizję człowieka. Kierunki redukcjonistyczne da się sprowadzić do dwóch dużych, wewnętrznie zróżnicowanych typów: jeden redukuje całość bytu ludzkiego do tworu biologicznego, drugi widzi w nim jedynie myślącegoducha. Najistotniejsze konsekwencje redukcjonistycznych ujęć człowieka to: 1) przekreślenie bogactwa i specyfiki bytu ludzkiego; nurty materialistyczne, wykluczając osobowo-duchowy wymiar człowieka, pozbawiają go podmiotowości; nurty spirytualistyczne, odrzucając istotny związek z ciałem, kwestionują realne zakorzenienie człowieka w rzeczywistości przyrodniczej; 2) negacja ludzkiej natury jako stałej struktury będącej źródłem działania, co skutkuje zakwestionowaniem jej normatywnego charakteru; 3) negacja otwartości osoby ludzkiej na Osobę Absolutu – bądź z racji deifikacji samego człowieka bądź też ze względu na zamknięcie go w sferze materialnej; 4) tworzenie błędnych zasad postępowania.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pastoralna troska o osoby rozwiedzione żyjące w nowych związkach

Artykuł przedstawia duszpasterską troskę Kościoła katolickiego o osoby, które zawarły małżeństwo sakramentalne, a następnie rozwiodły się i obecnie żyją w związkach niesakramentalnych. Czasem tworzą one ponowne małżeństwa cywilne, niekiedy żyją razem w związku przypominającym małżeństwo. Najpierw ukazano sytuację tychże osób w świetle nauczania Kościoła. Następnie zaprezentowano udział związków i małżeństw niesakramentalnych w życiu Kościoła pomimo ich skomplikowanej sytuacji małżeńskiej. Wreszcie przedstawiono praktyczne towarzyszenie duszpasterskie i rozeznawanie ze spowiednikiem odpowiedzialności moralnej osób rozwiedzionych żyjących w ponownych związkach przypominających małżeństwo. W trudnej sytuacji małżeńsko-rodzinnej Kościół pragnie ofiarować tym osobom swoją macierzyńską troskę, zrozumienie, jak również właściwą – zgodną z Pismem Świętym i nauczaniem Kościoła – pomoc duszpasterską. Po spełnieniu istotnych warunków może to skutkować udzieleniem sakramentów.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rahma i miłosierdzie – (nie)adekwatność pojęć

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, na ile możliwe jest oddanie znaczenia pojęć koranicznych w tłumaczeniu na przykładzie pojęcia miłosierdzia. Przedstawiono konceptualizację pojęcia miłosierdzia (raḥma) w Koranie, posługując się koncepcją pola semantyczno-leksykalnego. Zbadano zależności pomiędzy znaczeniem terminu a używanymi typami metafory, konotacją i leksemami, które realizują to pojęcie.
Interesujące są różnice w etymologii obu terminów, co jest szczególnie ważne w przypadku języków semickich, gdzie nośnikiem znaczenia jest rdzeń. Raḥma poprzez swój rdzeń rḥm związana jest z pojęciem bliskiej więzi i pokrewieństwa, miłości macierzyńskiej, czułości. Polski termin „miłosierdzie” posiada podobną konotację, co łaciński misericors. Misericors miało pierwotnie wydźwięk negatywny (miser – ubogi, nędzny, żałosny, nieszczęśliwy). Do XVI wieku negatywny wydźwięk miał też przymiotnik „miły”. Jego etymologia zdradza silne pokrewieństwo z filozofią grecką i systemem feudalnego rycerstwa. Polski termin „miłosierdzie” poprzez swą etymologię zachowuje znaczenie wnętrza człowieka jako źródła i siedliska uczuć. Zatraca jednak symboliczny naddatek więzi, bliskości, pokrewieństwa, uczuć macierzyńskich, który jest obecny w terminach semickich.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Indygenizm jako aspekt latynoamerykańskiej teologii wyzwolenia. Refleksja z perspektywy pracy misyjnej wśród Indian Paragwaju

Pod koniec lat 80. XX wieku teologia wyzwolenia została poddana gruntownej krytyce dogmatycznej przez oficjalne instancje Kościoła katolickiego, które jednocześnie faworyzowały wyłaniającą się właśnie „teologię indygenistyczną” (teologia india). Mimo to w ciągu lat 70. i 80. teologia wyzwolenia miała istotny wpływ na ideologię i na praktykę pracy misyjnej wśród paragwajskich Indian. Znaczącą rolę w tym względzie odegrali ojcowie Bartomeu Meliá SJ i José Seelwische OMI, którzy, dokonując radykalnej interpretacji dekretów Soboru Watykańskiego II oraz tez tzw. Dokumentu z Barbados (1971), zredefiniowali paradygmat pracy misyjnej wsród Indian podczas Konsulty w Asunción w roku 1972, a następnie koordynowali wprowadzenie tych postanowień w życie poprzez instytucję Narodowego Zespołu ds. Misji (ENM) – organu doradczego Konferencji Biskupów Paragwaju.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Smok z Jerozolimy w Rzymie?

We wnętrzu rzymskiego łuku triumfalnego, wzniesionego dla upamiętnienia zwycięstwa cesarza Tytusa nad powstaniem żydowskim w Judei (70 rok n.e.), widnieje relief, przedstawiający elementy wyposażenia świątyni jerozolimskiej. Uwagę zwraca wielka świątynna menora. Jej podstawę pokrywają wizerunki zwierząt prawdziwych i fantastycznych: orły, lew morski, hippokamp, gryfy, smok. Obecność zwierząt prowokuje dyskusję na temat historyczności całego wyobrażenia. Mimo że żydowski ikonoklazm zakazuje przedstawień figuralnych, symbolika smoka jest w tradycji judaizmu znacząca. Autor szuka odpowiedzi na pytanie: czy wizerunek świecznika na łuku Tytusa stanowi odwzorowanie autentycznego przedmiotu? W tym celu analizuje obecność smoków (i podobnych stworzeń) w tradycji żydowskiej, narracji biblijnej oraz tradycjach ludów zamieszkujących Fenicję i Mezopotamię.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nuska ze zbiorów Muzeum Historycznego w Białymstoku. Identyfikacja, klasyfikacja, charakterystyka

Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest nowy, do chwili obecnej niepoddany opisom, materiał badawczy w postaci nuski ze zbiorów Muzeum Historycznego w Białymstoku. Celem była analiza tekstologiczno-filologiczna wymienionego zabytku z uwzględnieniem transkrypcji, identyfikacji treści i przekładu na język polski. Analizowany materiał źródłowy reprezentuje jeden z rodzajów tatarskich ksiąg rękopiśmiennych, składających się na bogaty dorobek piśmienniczy Tatarów Wielkiego Księstwa Litewskiego, którego rozwój i jedyny w swoim rodzaju charakter nierozerwalnie związane są z historią osadnictwa ludności tatarskiej na tych terenach. Piśmiennictwo to, które rozkwitło pod wpływem ożywienia duchowego doby renesansu i reformacji, a w chwili obecnej stanowi najważniejszą i najbogatszą część tatarskiej spuścizny kulturowej, uznane zostało za zjawisko szczególne, swoisty fenomen, któremu przypisuje się ogromną wartość duchową, literacką i kulturową.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Integracja kulturowa Palestyńczyków w Polsce

Celem niniejszego artykułu jest opisanie wyników badań poziomu integracji kulturowej Palestyńczyków w Polsce. Tekst składa się z trzech części. We wprowadzeniu omówiono rozumienie pojęcia „integracja” oraz badanych. Tych ostatnich podzielono na trzy grupy i scharakteryzowano. W części drugiej przedstawiono wyniki badań w czterech kategoriach: status zawodowy i materialny, opinie o Polsce i Polakach, rodzina i tożsamość oraz wyznanie. W podsumowaniu opisano wyniki badań, na podstawie których oparta została analiza ukazująca cechy charakterystyczne społeczności palestyńskiej, zmiany, jakim uległa podczas pobytu w Polsce oraz stopień jej integracji z Polską i Polakami.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy teologia wyzwolenia jest chrystocentryczna?

Kościół od ponad 2000 lat głosi, że Jezus z Nazaretu jest Zbawicielem wszechświata, Mesjaszem i Synem Bożym. Czy uniwersalizm powszechność i wyjątkowość Jezusowego objawienia, zawarta w Piśmie Świętym i Tradycji, mieści się w teologii wyzwolenia? Czy ten oddolny społeczno-polityczny ruch, powstały w Kościele po Soborze Watykańskim II i wyjątkowo powszechny w Ameryce Łacińskiej, przedstawia Osobę Jezusa w autentycznym ewangelicznym świetle? Czy do pogodzenia jest ewangeliczne przesłanie miłości z postrzeganiem Jezusa jako wyzwoliciela? Czy można połączyć chrystologię z lewicującym aktywizmem politycznym i elementami marksizmu? Jakie są różnice w ujmowaniu tych zagadnień pomiędzy Europą Zachodnią a Ameryką Łacińską? Jakie jest oficjalne stanowisko Urzędu Nauczycielskiego Kościoła w tej sprawie?
Artykuł prezentuje nie tylko szczegółowe omówienie metodologii chrystologii wyzwolenia, której punktem wyjścia jest Jezus historii, ale stanowi również próbę oceny oraz przedstawienia pozytywnych i negatywnych punktów w prawidłowym odczytaniu Osoby Jezusa Chrystusa. Autor – dążąc do ukazania oficjalnego stanowiska Urzędu Nauczycielskiego Kościoła – za metodę badawczą przyjął analityczne i krytyczne badanie źródeł.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bóg i „śmierć Boga” w pisarstwie Tomasza Mertona

Amerykański trapista i pisarz religijny Tomasz Merton jest autorem Siedmiopiętrowej góry, Posiewu kontemplacji, Wspinaczki ku prawdzie, Nowego człowieka oraz wielu innych pozycji z dziedziny duchowości. Jest on również dociekliwym myślicielem, który porównuje filozofię scholastyczną ze współczesnym egzystencjalizmem. W Domniemaniach współwinnego świadka podejmuje polemikę z Heideggerowską koncepcją śmierci. Merton rozpatruje to zagadnienie z punktu widzenia chrześcijańskiej aksjologii. Czymś nielogicznym jest dla niego dogmat egzystencjalizmu: idea „śmierci Boga”. Całą jego twórczość spina polemika z anglikańskim teologiem, zainspirowanym filozofią Fryderyka Nietzschego, Thomasem Altizerem. Merton pokazuje tu, w jaki sposób teologia bazująca na Objawieniu oraz teologia naturalna są nośnikami poznania egzystencjalnego, w sensie scholastycznym jako rozpoznanie Istnienia. Z niego wynika świadomość dobra moralnego jako uczestnictwa w istnieniu Boga, Dawcy dobra. W świetle tego poznania koncepcja „śmierci Boga” jest czymś nieprawdopodobnym.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrześcijańska nauka społeczna a modele polityki społeczno-gospodarczej

Autor uzasadnia w artykule tezę, iż religia jest cennym źródłem inspiracji w gospodarczej aktywności człowieka. Chrześcijańska etyka społeczna, mająca religijne ugruntowanie, oferuje pragmatyczny system zasad, na który składają się: personalizm, solidaryzm, pomocniczość, uczestnictwo, organiczna koncepcja współdziałania, dobro wspólne. Jest to oferta skierowana w stronę świata biznesu – i w imię dobra wspólnego winna być wykorzystana.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rola przywódców religijnych w życiu politycznym Senegalu

Artykuł ukazuje rolę przywódców religijnych w życiu politycznym współczesnego Senegalu. Główną tezą jest stwierdzenie, że relacje pomiędzy islamem a władzą polityczną istniały od początku obecności tej religii w Senegalu. Analiza wzajemnych relacji od czasu uzyskania niepodległości do chwili obecnej stanowi zasadniczy cel niniejszej publikacji. Na podstawie obserwacji własnych oraz dostępnej literatury przedmiotu autor podejmuje próbę przedstawienia wzajemnych wpływów między światem islamu a polityki w kraju, w którym ponad 90% mieszkańców wyznaje islam. Złożone relacje pomiędzy największymi bractwami muzułmańskimi a szefami rządu analizowane są z uwzględnieniem kontekstu historycznego. Artykuł składa z dwóch części: w pierwszej rozważania koncentrują się na strukturze islamu senegalskiego oraz jego relacji z władzami kolonialnymi; w drugiej – na relacji pomiędzy politykami i duchownymi.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Eklezjologia dokumentu Światowej Rady Kościołów Ku Wspólnej wizji Kościoła. Część pierwsza: Zakorzenienie w eklezjologiach wyznaniowych

Autor publikacji przedstawia w zarysie podstawowe treści refleksji eklezjologicznej w wybranych czterech doktrynach: rzymskokatolickiej, prawosławnej oraz w ewangelicko-augsburskiej i ewangelicko-reformowanej. Ukazuje głównie te tematy, które stanowią o różnicach w podejściu do natury Kościoła i sposobu jego urzeczywistniania się w świecie. Prezentacja pozwala również dostrzec różne elementy wspólnej wrażliwości eklezjalnej. Analiza ta prowadzi do lepszej orientacji w uwarunkowaniach dialogu o naturze Kościoła, pomaga również dostrzec źródła teologicznych inspiracji dla autorów uzgodnienia, którego eklezjologia zostanie przedstawiona w kolejnej publikacji.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zbiory Muzeum Misyjno-Etnograficznego Księży Werbistów w Pieniężnie – 50 lat działalności

W 2014 roku Muzeum Misyjno-Etnograficzne Księży Werbistów w Pieniężnie obchodziło 50 lat istnienia. Półwieczna (nie licząc okresu przedwojennego) praca kolekcjonerska zaowocowała powstaniem usystematyzowanych, bogatych zbiorów muzealnych. Artykuł zarysowuje kształt powstającego zbioru eksponatów, a następnie przedstawia jego dokładniejsze omówienie. Zgromadzone egzemplarze o profilu misjologiczno-etnograficznym reprezentują różne – pod względem kulturowym – obszary świata oraz różnorodne działy kultury materialnej i sztuki. Zebrane przedmioty pokazane zostały według wydzielonych asortymentów, ich liczebności i państw pochodzenia. Wspomniano też o okazach sztuki chrześcijańskiej, będącej wyrazem dialogu chrześcijaństwa z kulturami ludów miejscowych. Wyeksponowany dla zwiedzających fragment zasobu egzotycznych kolekcji muzealnych stanowi wycinek dokumentacji życia społeczeństw oraz ukazuje przekrojowo całokształt kultury wybranych plemion i ludów.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Działalność purytańskiego misjonarza Johna Eliota wśród Indian Nowej Anglii

Niniejszy artykuł poświęcony jest chrześcijańskiej działalności misyjnej wśród Indian Ameryki Północnej w wieku XVII. Punktem wyjścia rozważań jest – słabo naświetlony w literaturze przedmiotu, a bardzo interesujący w aspekcie rywalizacji międzywyznaniowej – fakt spotkania w Wigilię roku 1650 w Roxbury (Nowa Anglia) francuskiego jezuity o. Gabriela Druillettes’a i purytańskiego pastora Johna Eliota. Obu uważano za sztandarowe postaci katolickiej i protestanckiej akcji misyjnej. Przedmiotem szczegółowego opisu jest aktywność J. Eliota, nazywanego „apostołem Indian”. Motywacje, program działań, metody i rezultaty aktywności J. Eliota przedstawione zostały na tle duchowości purytańskiej i skonfrontowane z akcją jego katolickich rywali. Głównie jednak uwaga została skupiona na kaznodziejskiej, translatorskiej i organizacyjnej płaszczyźnie działań Eliota oraz ocenie ich rezultatów w kontekście tzw. wojny króla Filipa (1675-1676).

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rękopis z Czombrowa. Z zagadnień edycji filomackiego przekładu Koranu

Autorka artykułu ukazuje skomplikowane losy wspólnego projektu Tatarów polskich (m.in. Józefa Sobolewskiego) i filomatów (ks. Dionizego Chlewińskiego i Ignacego Domeyki), którego rezultatem był XIX-wieczny przekład Koranu na język polski. Wskazuje ponadto na najnowsze odkrycie, którym jest fragment rękopisu filomackiego przekładu, pochodzący z podworskiego archiwum w Czombrowie (Białoruś) i podejmuje próbę weryfikacji naukowych hipotez dotyczących XIX-wiecznych tłumaczeń świętej Księgi islamu. Przybliża także projekt krytycznej edycji tzw. rękopisu z Czombrowa

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nembutsu w interpretacji Daisetza Teitaro Suzukiego (1870-1966)

Daisetz Teitaro Suzuki (1870-1966), znany głównie z publikacji na temat zenu, badał także japoński buddyzm sinsiu (jap. shin-shū). Pośród wielu tematów z obszaru sinsiu, szczególnie interesująca wydaje się jego interpretacja nembutsu, czyli pobożnego wzywania Buddy Amidy.
Oryginalnym wkładem Suzukiego w dialog między zenem i sinsiu było usytuowanie rozważań w ściśle określonej perspektywie filozoficzno-religijnej. Uznając, że pierwotnie (ponadkulturowo) istnieje tylko jedno doświadczenie religijne i że doskonałym opisem tego doświadczenia jest psychologiczny proces akumulacji saturacji i eksplozji (w nurcie zenu wyraźnie widoczny w praktyce koanów), Suzuki dążył do wykazania, że ten właśnie proces rozwijany jest w nembutsu. Autor skupił się na jednym tylko rodzaju praktykowania nembutsu – tzw. nembutsu wokalnym. Ten rodzaj nembutsu pozwolił Suzukiemu na przedstawienie recytacji w formie realizowania kolejnych psychologicznych etapów: 1) skierowania umysłu na nowe tory; 2) dociekania; 3) identyfikacji i 4) samorealizacji.
W swojej interpretacji nembutsu Suzuki zignorował wierzeniowy świat buddyzmu sinsiu. To odcinanie się od kulturowego wyrazu doświadczenia religijnego i pozostawanie tylko na poziomie uniwersalnej, beztreściowej psychologii wydaje się być głównym mankamentem jego analiz. Tendencyjne było też ograniczenie refleksji wyłącznie do nembutsu wokalnego.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wspólnoty chrześcijan Smyrny, Efezu i Laodycei żyjące pośród muzułmanów

Artykuł podejmuje problematykę życia chrześcijan w Turcji na obszarze starożytnych Siedmiu Kościołów opisanych w Apokalipsie św. Jana, tzn. Kościołów funkcjonujących w Smyrnie, Efezie i Laodycei. Zawężenie do tych trzech Kościołów wynika z faktu, że obecnie tylko tam mieszkają chrześcijanie żyjący w formalnych wspólnotach. Miejscowości Sardes, Filadelfia, Pergamon, Tiatyra nie przetrwały próby czasu. Artykuł traktuje o wspólnotach katolickich, protestanckich, a także prawosławnych. Na wstępie ukazano krótką historię relacji chrześcijańsko-muzułmańskich w Turcji oraz kontekst społeczno-religijny. Następnie zaprezentowano Kościoły: ich liderów, specyfikę formacji wiary, aktualne problemy w środowisku muzułmańskim. Materiał źródłowy stanowi owoc rozmów i spotkań z liderami oraz członkami Kościołów.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Odkupieni w Jezusie Chrystusie? Soteriologia chrześcijańska wobec wyzwań islamu

W artykule podjęto kwestię islamskiej krytyki chrześcijańskiej soteriologii. W pierwszej części zwrócono uwagę na niewystarczalność soteriocentryzmu (J. Hick), ignorującego głębokie różnice między religiami. Kolejna część prezentuje motywy, jakie skłaniają islam do odrzucenia chrześcijańskiej soteriologii. Są nimi radykalny monoteizm, w którym nie ma miejsca na ideę wcielenia i odkupienia, oraz koncepcja człowieka, wolnego od grzechu pierworodnego i jego skutków. W trzeciej części przedłożenia zaprezentowano krótką apologię chrześcijańskiej nauki o zbawieniu/odkupieniu, zwracając uwagę na wielość modeli soteriologicznych oraz różnorodność interpretacji grzechu pierworodnego. Wyeksponowanie soteriologii Anzelma z Canterbury znalazło uzasadnienie w jego dyskusji z islamem oraz dowartościowaniu ludzkiej wolności. We wnioskach zwrócono uwagę na konieczność współpracy teologii religii z innymi naukami religiologicznymi. Postawiono też pytanie o genezę unitarnego monoteizmu w Koranie (ewentualne wpływy wczesnego, monarchianistycznego chrześcijaństwa w Syrii – Ch. Luxenberg, K.H. Ohlig i inni) oraz o zasadność posługiwania się kategorią „słowa Bożego”, którą ten typ monoteizmu zdaje się wykluczać.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jan Paweł II w dialogu z religiami Chin

Artykuł prezentuje stosunek papieża Jana Pawła II do tradycyjnych religii chińskich. W pierwszej części autorka ukazuje specyficzne cechy trzech głównych religii Chin: konfucjanizmu, taoizmu, i buddyzmu. Do cech tych zalicza m.in. synkretyzm, podkreślanie nauczania o moralności (ortopraksja) oraz silny i powszechny kult przodków. W dalszej części autorka ukazuje historię chrześcijaństwa w Chinach, akcentując zwłaszcza działalność Matteo Ricciego (1552-1610), jezuickiego misjonarza, który jako pierwszy podjął dialog z religiami i kulturą chińską. Jest on pionierem inkulturacji Ewangelii. Następnie autorka śledzi rozwój zainteresowania Stolicy Apostolskiej sytuacją Kościoła w Chinach. Jan Paweł II z troską spoglądał na sytuację katolików chińskich, czemu dawał wyraz w czasie spotkań ad limina apostolorum z biskupami z Tajwanu, w czasie synodu poświęconego Azji (1998) oraz w licznych przemówieniach. Przy tych okazjach wyrażał swój szacunek i podziw dla cywilizacji chińskiej. Dwukrotnie (1982, 2001) wypowiadał się też w ramach kongresów naukowych w Rzymie z okazji rocznic misji Ricciego, którego uważał za pośrednika pomiędzy światem zachodu a cywilizacją chińską. W dialogu z religiami Chin Papież doceniał wyznawców chińskich religii za umiłowanie cnót moralnych, poszukiwanie mądrości, a także za szacunek dla starszych oraz przodków.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Imperium Romanum - jego rozkwit i upadek w ujęciu Sydoniusza Apolinarego

Artykuł prezentuje wizję Rzymu w ujęciu Sydoniusza Apolinarego (430-486), który zainspirował się twórczością poetów: Enniusza, Wergiliusza i Auzoniusza. Wpatrzony w potęgę Rzymu Sydoniusz pisał panegiryki na cześć cesarzy: Avitusa, Majoriana i Antemiusza. Będąc prefektem Wiecznego Miasta widział również polityczną nieudolność rządzących, która doprowadziła do upadku Imperium. Przywiązany do kultury grecko-łacińskiej żywił przekonanie, iż kultury antyczna i rzymska przetrwają znacznie dłużej, niż samo Imperium. Historia osądziła podobnie. W średniowieczu podjęto studia nad dziełami klasyków chrześcijańskich i pogańskich; badania kultury antycznej osiągnęły apogeum w renesansie. Idea stworzenia w Europie międzynarodowego organizmu politycznego na wzór dawnego Imperium Rzymskiego zaświtała już w umysłach Karola Wielkiego, Ottona I, Ottona III i Napoleona. Czy Unia Europejska jest echem odwiecznych ambicji Imperium Rzymskiego? Jan Paweł II zachęcał wszystkie państwa członkowskie do budowania porządku kontynentalnego na fundamencie chrześcijańskim.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rewolucja islamska w Iranie – przyczyny, przebieg, konsekwencje

Artykuł przedstawia przyczyny oraz najważniejsze okoliczności wybuchu rewolucji islamskiej w Iranie, a także prezentuje jej główne założenia oraz postaci przewódców na czele z Ruhollahem Musawim Chomeinim. Część pierwsza dotyczy powstania islamu oraz stosunku tej religii do życia społecznego i politycznego, a także definicji fundamentalizmu islamskiego, którego przykładem jest ruch Chomeiniego. Część druga dotyczy sytuacji Iranu na początku XX w. oraz rządów dynastii Pahlawi ze szczególnym uwzględnieniem programu reform modernizacyjnych. Kolejne części zawierają prezentację najważniejszych myślicieli i przywódców opozycji religijnej, opis metod działania tego ruchu, analizę przebiegu samej rewolucji z lat 1978-1979 oraz analizę sytuacji po przejęciu władzy przez obóz ajatollaha Chomeiniego w 1979 r. wraz z prezentacją podstawowych założeń Republiki Islamskiej ustanowionej po rewolucji.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przeżywanie miłości małżeńskiej na podstawie badań we Wspólnocie Przyjaciele Oblubieńca

Każdy człowiek doświadcza miłości. Jest ona wpisana w ludzkie życie. W świetle nauczania Kościoła miłość jest cnotą, dzięki której człowiek może miłować Boga i bliźnich. Szczególny wymiar ma miłość małżeńska, ponieważ odzwierciedla ona miłość Boga do człowieka. Nieodpowiednie przeżywanie miłości małżeńskiej wynika z niezrozumienia jej istoty. Miłość jest podstawą jedności małżeństwa oraz realizowanych w nim wartości. Niniejszy artykuł przedstawia przeżywanie miłości małżeńskiej we Wspólnocie Przyjaciele Oblubieńca. Przeprowadzone badania dowiodły, że należy zwrócić uwagę na kształtowanie postawy wzajemności w relacjach wielu par małżeńskich. Obszar stanowiący wyzwanie dla formacji związany jest także z przeżywaniem małżeńskiej więzi seksualnej. Duszpasterską troską należy objąć dojrzewanie miłości małżeńskiej.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne