Przygotowania obronne państwa oraz zarządzanie kryzysowe w systemie bezpieczeństwa narodowego RP : kierunki integracji

Wydarzenia z ostatniej dekady ubiegłego wieku oraz toczące się obecnie konflikty zbrojne potwierdzają, że znacznie skuteczniej radzimy sobie w sytuacjach, do których jesteśmy przygotowani, niż w tych, które nas zaskakują. Należy mieć świadomość, że współczesne zagrożenia i wyzwania są różne od tych z czasów zimnej wojny, a granice pomiędzy bezpieczeństwem wewnętrznym i zewnętrznym, policją i wojskiem, zapobieganiem kryzysom oraz ich rozwiązywaniem stają się sztuczne i niewyraźne. Wymienione czynniki wymuszają ewolucję narodowych systemów bezpieczeństwa w kierunku integracji sił i środków wchodzących w skład tych systemów, umożliwiających wykorzystanie komponentów militarnych i cywilnych na każdym poziomie reagowania (międzynarodowym, krajowym, regionalnym i lokalnym) w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Zapobieganie i przeciwdziałanie zagrożeniom militarnym i niemilitarnym zarówno zewnętrznym, jak i wewnętrznym realizują w Polsce odpowiednio do tego przygotowane i funkcjonujące systemy: obronny państwa oraz zarządzania kryzysowego, a także systemy wsparcia bezpieczeństwa narodowego2. Bazę wymienionych systemów stanowią organy, siły i środki powołane do działań o charakterze politycznym, ekonomicznym, wojskowym i innym, skierowane na zapewnienie bezpieczeństwa jednostce, społeczeństwu i państwu. Należy podkreślić, że pomimo braku jednolitych rozwiązań prawnych w obszarze bezpieczeństwa narodowego, wymienionym systemom przyświecają wspólne cele, określone w dokumentach strategicznych , a realizowane w ramach systemu bezpieczeństwa narodowego. Jest on ukierunkowany na przeciwdziałanie wszelkim zagrożeniom państwa, a w szczególności politycznym, militarnym, gospodarczym, ekologicznym, kulturowym, informacyjnym oraz społecznym. Sygnały dochodzące od praktyków oraz analiza literatury przedmiotu wskazują, że obecny stan prawny w zakresie przygotowań obronnych państwa oraz zarządzania kryzysowego rodzi wiele problemów wykonawczych związanych przede wszystkim z podejmowaniem stosownych działań przez organy administracji publicznej oraz przedsiębiorców w czasie pokoju, kryzysu oraz wojny. Treści zawarte w niniejszym artykule stanowią próbę analizy funkcjonowania obu wymienionych obszarów przygotowań państwa w systemie bezpieczeństwa narodowego RP, w aspekcie ich integracji. Przedstawione w artykule propozycje zmian prawnych i organizacyjnych w przedmiotowym zakresie mają istotne znaczenie przede wszystkim dla szczebla terenowego (województw, powiatów i gmin), ponieważ upraszczają i podnoszą efektywność ich działania w czasie pokoju, kryzysu oraz wojny. Mogą one zostać wprowadzone w ramach istniejącego porządku konstytucyjnego, ale proces integracji będzie wymagał zmiany szeregu aktów prawnych, z ustawami włącznie. Autor ma świadomość, że zaprezentowane w artykule treści nie wyczerpują w całości zagadnień związanych z integracją przygotowań obronnych państwa oraz zarządzania kryzysowego, a stanowią przyczynek do dyskusji oraz badań w przedmiotowym zakresie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe AON
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie