rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Społeczne konsekwencje medykalizacji procesu starzenia się na przykładzie analizy portalu Senior.plv

Polska jest jednym z siedmiu najszybciej starzejących się państw Europy, a prognozowany dalszy
wzrost liczby osób starszych spowoduje konieczność zmierzenia się z wieloma, różnego rodzaju
wyzwaniami. Jednym z nich jest społeczne postrzeganie osób starszych. Celem artykułu jest
przedstawienie procesu medykalizacji starości z perspektywy mediów oraz samej osoby starszej.
Przeprowadzono analizę zawartości jednego z największych polskich portali skierowanych do
osób starszych – www.senior.pl, dzięki której możliwa stała się identyfikacja społecznego postrzegania
starości i procesu starzenia się oraz innych tematów będących w centrum zainteresowania
odbiorców portalu. Wyniki analizy wskazują na umedycznienie oraz ufarmakologicznienie
starości. Szczególna uwaga skupia się jednak nie na naukowo pojętej medycynie i farmakologii,
a zastąpieniu jej głównie medycyną alternatywną o nieudowodnionej skuteczności. W tematyce
artykułów zamieszczonych na portalu przeważają wątki związane ze zdrowiem, w tym przede
wszystkim dietami i ziołolecznictwem. Tak znaczące miejsce tematyki medycznej wśród artykułów
oraz w postach zamieszczanych na forum internetowym świadczy o postrzeganiu późnej
dorosłości niemal wyłącznie w kontekście chorób i niesprawności. Portal jest wprawdzie użytkowany
przez osoby lepiej wykształcone, lepiej poruszające się po współczesnym świecie i bardziej
aktywne, korzystające z nowych technologii, jednak bardzo rzadko podejmuje temat aktywizacji
i edukacji, sprowadzając zainteresowania swojego czytelnika wyłącznie do chorób i ich leczenia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Perspektywa miejska w socjologii Elżbiety Tarkowskiej

Artykuł ma na celu zaprezentowanie miejskiej perspektywy w pracy naukowej Elżbiety Tarkowskiej. Uczona, kojarzona głównie z socjologią czasu, kultury i ubóstwa, podejmowała wątki miejskie w swoich publikacjach, projektach badawczych oraz pracy dydaktycznej, tworząc specyficzny sposób patrzenia na miasto. Na podstawie analizy dorobku naukowego Elżbiety Tarkowskiej w artykule zostały opisane podejmowane przez nią wątki dotyczące przemian miasta w czasie, kultury miejskiej, jej multisensoryczności oraz stylów życia mieszkańców współczesnych miast. Perspektywa postrzegania zjawisk miejskich w kategoriach procesualności, czasoprzestrzeni, pamięci, mikro- -zależności i lokalności może służyć badaczom społecznym jako narzędzie analityczne w badaniu miasta i miejskości.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Zróżnicowanie praktyk sondażowych w międzykrajowych badaniach porównawczych na podstawie archiwizacji 1537 surveyów zrealizowanych w krajach europejskich w latach 1981–2017

W artykule scharakteryzowano procedury doboru oraz terenowej realizacji prób sondażowych w międzykrajowych badaniach porównawczych. Podstawą analiz była metodologiczna archiwizacja 1537 surveyów – zrealizowanych w latach 1981–2017 na reprezentatywnych próbach populacji obywateli państw europejskich. Pod uwagę wzięto pięć wiodących programów porównawczych, w tym: Eurobarometer & Candidate Countries Eurobarometer, European Quality of Life Survey, European Social Survey, European Values Study, International Social Survey Programme. Autor wyszedł od ogólnej charakterystyki projektów, by następnie przedstawić szczegółowy zakres archiwizacji krajowych surveyów oraz opisać międzyprojektowe oraz wzdłuż czasowe różnice w jakości dokumentacji procedur badawczych. Główną część analiz poświęcono opisowi między- oraz wewnątrzprojektowych różnic w zakresie: 1) sposobów definiowania populacji docelowych, 2) rodzajów operatów doboru prób badawczych, 3) typów prób sondażowych i schematów losowania jednostek, 4) procedur wewnątrzzespołowej selekcji respondentów docelowych w adresowych próbach osób, 5) procedur terenowych (w tym: czasu trwania badania, zastosowanych technik badawczych, stosowania substytucji jednostek niedostępnych innymi respondentami, listów zapowiednich, gratyfikacji respondentów, konwersji odmów oraz procedur kontrolnych), a także 6) raportowania o wskaźnikach terenowej realizacji prób badawczych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Proces Boloński: perspektywa jakości kształcenia

Szkolnictwo wyższe w Europie cechuje, duże zróżnicowanie instytucji
szkolnictwa wyższego, narodowe polityki i regulacje prawne tego sektora,
słabe powiązanie z potrzebami rynku pracy. Zapoczątkowany 10 lat temu tzw.
Proces Boloński miał doprowadzić do powstania EHEA, większej porównywalności
programów studiów i dyplomów, mobilności studentów i kadry,
zatrudnialności absolwentów a w konsekwencji poprawy konkurencyjności
europejskiego szkolnictwa na globalnym rynku edukacyjnym. Jednym z jego
priorytetów jest systematyczne podnoszenie jakości kształcenia wyższego.
W tym celu wdrożono liczne rozwiązania mające na celu stworzenie europejskich
ram dla funkcjonowania licznych komisji akredytacyjnych i zwiększenie
zaufania w środowisku akademickim.
W Polsce system wewnętrznej i zewnętrznej oceny jakości wdrażany
był z pewnym opóźnieniem. Znowelizowana w marcu 2011 r. ustawa Prawo
o szkolnictwie wyższym stwarza szanse na odrobienie tego opóźnienia.
Z punktu widzenia poprawy jakości istotne znaczenie ma zwiększenie
autonomii uczelni w projektowaniu programów studiów i odpowiedzialności
za ich jakość, wdrożenie Krajowych Ram Kwalifikacji w szkolnictwie
wyższym. Nowe prawo wzmacnia pozycję PKA oraz wprowadza możliwość
prowadzeniatzw. oceny instytucjonalnej.Nowy model akredytacji jest lepiej
dopasowany do wyzwań przed jakimi stoi polskie szkolnictwo wyższe. Promuje
uczelnie które rozwijają swoje systemy zapewniania i wzbogacania
jakość kształcenia a centralnym punktem oceny stają się efekty uczenia się.
Wykorzystanie tej szansy zależy od zaangażowania pracowników i studentów w rozwój nowoczesnych wewnętrznych systemów zapewniania i wzbogacania
jakości kształcenia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Czy kapitał wiedzy oddziałuje na wzrost gospodarczy – spojrzenie ekonomisty

Autor na wstępie rozróżnia trzy pola badawcze dotyczące badań nad nauką
i tzw. gospodarką opartą o wiedzę:
– definicje i ogólne rozważania bazujące na teorii;
– międzynarodowe analizy porównawcze ogólnego charakteru;
– międzynarodowe porównania i analizy bazujące na metodach statystycznych
i ekonomicznych.
Następnie autor przedstawia wyniki badań w trzech wymienionych poprzednio
dziedzinach.
Generalna konkluzja sprowadza się do twierdzenia, że wiedza jest głównym
czynnikiem determinującym tempo rozwoju w długim okresie, natomiast
w okresie krótkim i średnim jest tylko jednym z determinantów tempa wzrostu
gospodarczego.
W końcowej części autor podkreśla znaczenie jakości edukacji i kapitału
intelektualnego dla rozwoju kraju.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nowe centrum jako remedium na problemy Łodzi

Artykuł stanowi swego rodzaju próbę analizy społeczno-przestrzennego
zagospodarowania części centrum Łodzi jako kluczowego fragmentu miasta
z perspektywy jego rozwoju historycznego, społecznego i urbanistycznego.
Na wstępie została przedstawiona geneza i kolejne etapy powstania miasta
wraz z jego śródmieściem. Następnie dokonano przeglądu aktualnej sytuacji
problemowej na podstawie zgromadzonego materiału wizualnego w odniesieniu
do pięciu podstawowych form ładu przestrzennego. W dalszej kolejności
przeprowadzono opis planu rewitalizacji dotyczącego tzw. Nowego
Centrum Łodzi jako oficjalnego planu odnowy społeczno-przestrzennej tej
części miasta. W zakończeniu podsumowano powyższe rozważania, poddając
subiektywnej ocenie diagnozę stanu obecnego oraz skuteczność planu
naprawczego wobec centrum Łodzi.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kariera naukowa w Polsce. Czy obecny model sprzyja wyłanianiu i awansowaniu ‘najlepszych’ naukowców?

Artykuł poddaje analizie przemiany modeli karier wykształcane w efekcie dynamicznych
zmian, jakim jest poddane polskie środowisko naukowe. Ramą tych mechanizmów są tendencje
obserwowane w krajach rozwiniętych (USA i Francja), w których nauka funkcjonuje według
specyficznego dla każdego z tych państw systemu. Analiza przypadku polskiego wskazuje na
konkretne zapożyczenia z obu tych systemów i stworzenie modelu hybrydowego. Kontekst funkcjonowania
tego modelu powoduje, iż selekcje, którym są poddani młodzi naukowcy, wspierają
osoby o odmiennym profilu, niż jest to pożądane w klasycznym modelu pracy naukowej. Główna
analiza skupia się na przypadku większości naukowców działających w naukach przyrodniczych
i parających się badaniami podstawowymi, jednak rezultaty tejże analizy mogą być aplikowane
w przypadkach karier realizowanych w innych dziedzinach nauki. W artykule wykorzystane zostały
narzędzia socjologii pracy, a perspektywa z zakresu socjologii wiedzy postrzegająca Naukę jako
działalność ludzką o cechach specyficznych zapożyczona jest od Ludwika Flecka.
Konkluzja wykazuje sprzeczności pomiędzy promowanym przez władze modelem zbudowanym
na konkurencji i indywidualnym postrzeganiu dorobku, w którym uwaga konkurujących
skupiona jest na zebraniu jak największej ilości punktów i przetrwaniu w systemie typowym dla
świata freelancerów, a więc polegającym na samofinansowaniu własnej posady i indywidualnym
(lub w ramach grupy partnerskiej) zdobywaniu środków na wykonywanie swej profesji. Analiza
socjologiczna wykazuje, iż tego typu warunki pracy są nieadekwatne do wymagań pracy naukowej,
która powstaje jako wynik działalności zespołowej, w grupie osób darzących się bezgranicznym
zaufaniem, szacunkiem i nie będących w relacji konkurencji. Ponadto stabilność dobrych zespołów
gwarantuje wysokie efekty pracy, ale w obecnym systemie stałe kontrakty pracy są postrzegane
jako przeżytek nieefektywnej przeszłości. Jest to wyraz braku wiedzy i niezrozumienia specyfiki
pracy naukowej przez decydentów.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
System opieki zdrowotnej w Polsce wobec potrzeb seniorów: priorytety, racjonowanie i dyskryminacja ze względu na wiek

Artykuł omawia problemy związane z realizacją świadczeń zdrowotnych
dla osób w starszym wieku, ze szczególnym uwzględnieniem różnych form
racjonowania wiekowego. Przytoczone dane pokazują, że stan zdrowia polskich
seniorów nie jest dobry. Jedną z przyczyn jest niezadowalająca opieka
zdrowotna wynikająca głównie z braku środków finansowych. Dlatego priorytetem
polityki zdrowotnej jest stworzenie programów profilaktycznych nastawionych
na popularyzację zdrowego starzenia się. Aktywne starzenie rozumie
się wieloaspektowo jako: starzenie się w dobrym zdrowiu, aktywny udział
w życiu społecznym, spełnienie w życiu zawodowym i więcej niezależności
w życiu codziennym. Wśród pacjentów racjonowanie ograniczonych środków
medycznych traktowane jest jako dyskryminacja wiekowa. Podczas leczenia
pacjentów w podeszłym wieku wprowadza się różnego typu ograniczenia
w dostępie do należnych procedur medycznych, stosuje się oszczędności oraz
ignoruje potrzeby seniorów. Systemowe i instytucjonalne działania winny
być skierowane na rozwój geriatrii, poprawę jakości udzielania świadczeń
zdrowotnych, profilaktykę zdrowotną i promocję zdrowego stylu życia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wpływy rosyjskie w socjologii Ludwika Krzywickiego

Myśl socjologiczna Ldwika Krzywickiego rozwijała się w czasach, kiedy
terytorium Polski było rozdzielone między sąsiednie mocarstwa, a jej znaczna
część znajdowała się pod rosyjską dominacją. Było kilka możliwych kanałów,
poprzez które rosyjska socjologia oddziaływała na polską w II połowie XIX
i na początku XX wieku: polskie tłumaczenia rosyjskich prac socjologicznych,
odwołania do prac rosyjskich socjologów w dziełach polskich uczonych, odbiór
rosyjskich przekładów zachodnich prac socjologicznych w Polsce, Polacy studiujący
na rosyjskich uniwersytetach i osobiste kontakty z rosyjskimi socjologami.
Rosyjska socjologia wpływała na kształt myśli społecznej Krzywickiego od
samego początku jego zainteresowań naukowych. Uczył się w rosyjskiej szkole
średniej, a nastepnie studiował na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Były
mu znane rosyjskie prace socjologiczne i socjalistyczne. Kiedy został wydalony
z uniwersytetu i wyemigrował, współpracował z rosyjskimi socjologami, m.in.
z Piotrem Ławrowem. W swoich pracach Krzywicki odwoływał się do twórczości
wielu rosyjskich socjologów, filozofów, antropologów i etnologów. Współpracował
także z kilkoma czasopismami w Paryżu i Warszawie, w których rosyjska
socjologia była obecna w wielu artykułach, nie tylko autorstwa Krzywickiego,
ale również wielu innych uczonych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Polityka przebiegu życia – teoretyczne i metodologiczne ramy badań nad procesem osiągania dorosłości

Tekst podejmuje zagadnienia teoretyczne stanowiące podstawę programu badań nad procesem
osiągania dorosłości we współczesnej Polsce. W ostatnich dekadach zagadnienie to stosunkowo
rzadko stawało się tematem w badaniach socjologicznych. Tymczasem istnieją istotne przesłanki –
tak poznawcze, jak i aplikacyjne, by zająć się nim bardziej systematycznie niż dotychczas. Autorki,
zmierzając do sformułowania założeń projektu badawczego, przywołują cztery perspektywy teoretyczno-
badawcze. Pierwsza związana jest z koncepcją zinstytucjonalizowanego przebiegu życia,
druga – z ujęciami wczesnej dorosłości i młodych dorosłych jako kategorii społecznej. Wykorzystanie
ramy pojęciowej polityki przebiegu życia i „reżimów przejścia”, a także konstrukcjonistycznej
perspektywy w badaniach polityk publicznych pozwala z kolei uchwycić polityczno-instytucjonalne
konteksty biografii osób rozpoczynających dorosłe życie.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Dzieci i młodzież w UE – dyskryminowana generacja?

W artykule przypomniałam strukturalną koncepcję dzieciństwa, sformułowaną w latach 90. przez
Jensa Qvertrupa i współpracowników, zgodnie z którą dzieciństwo stanowi trwały segment struktury
społecznej, pozostający w relacji z innym trwałym segmentem struktury – dorosłymi. We współczesnych
społeczeństwach, zgodnie z tą koncepcją, dzieci i młodzież jako kolektywny element
struktury społecznej są dyskryminowane w dostępie do zasobów i możliwości zaspokajania potrzeb
w porównaniu z generacją dorosłych. Wykorzystując dane Eurostatu, sprawdziłam, czy koncepcja
ta znajduje empiryczne potwierdzenie w odniesieniu do społeczeństwa ponadnarodowego, jakim
jest Unia Europejska. Traktuję Unię Europejską jako makrostrukturę ekonomiczno-polityczną,
w ramach której funkcjonują różne generacje, stanowiące jej trwałe strukturalne elementy. Instytucje
Unii Europejskiej mają pierwszorzędne znaczenie w nadaniu znaczenia kwestii warunków
życia dzieci i w nakłanianiu państw członkowskich do działań na rzecz ich poprawy. Wskazałam na
inicjatywy polityczne podejmowane w Unii Europejskiej w tym względzie. Analizując wskaźniki:
zagrożenia biedą, biedy permanentnej, zagrożenia biedą lub wykluczeniem społecznym, głębokiej
deprywacji materialnej oraz deprywacji potrzeb mieszkaniowych dla generacji dzieci (0–17 lat)
oraz dla generacji dorosłych w UE–27, stwierdzam, że strukturalna koncepcja dzieciństwa znajduje empiryczne potwierdzenie w XXI w. Równocześnie zwracam uwagę na zróżnicowanie istniejące
w generacji „dorosłych”, w której najmłodsi (18–24 lata) w 2012 roku byli bardziej niż dzieci
zagrożeni ubóstwem.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Społeczne procesy konstruowania koncepcji społeczeństwa obywatelskiego: historyczna analiza dynamiki europejskich języków

Mimo tendencji do prezentowania koncepcji społeczeństwa obywatelskiego
w ramach spójnej narracji opartej na założonych podobieństwach, można
odnotować kilka radykalnych zmian jego znaczenia, dokonanych przez łatwo
identyfikowalnych autorów. Wspólna dla całej Europy tradycja, która od czasów
klasycznych rozumiała cycerońskie societas civilis jako rodzaj politycznej
wspólnoty, została zmieniona przez Hegla na początku XIX w. Adaptowana
zarówno przez liberalną myśl Tocqueville’a jak i socjalistyczną krytykę Marksa, koncepcja „społeczeństwa cywilnego” rozumiana była w ramach refleksji
nowoczesnej jako sfera cywilnej ekonomii w opozycji do świata polityki, czyli
społeczeństwa politycznego. Komunistyczni intelektualiści w Polsce dokonali
znaczącej zmiany tej koncepcji, zastępując ją po II wojnie światowej terminem
„społeczeństwo obywatelskie”, w celu zmylenia czytelników polskich tłumaczeń
Marksa i Engelsa. W takiej formie koncepcja ta została połączona pod koniec lat
siedemdziesiątych z fenomenem polskiej opozycji antykomunistycznej – przez
Smolara, który przebywał wówczas na emigracji we Francji. Na początku lat
osiemdziesiątych inny emigrant z bloku wschodniego, Arato użył koncepcji
społeczeństwa obywatelskiego do opisu zjawiska trzeciego sektora. Ta forma, pochodząca
z francuskiego dyskursu politycznego, może być uznana za rzeczywisty
początek ponowoczesnego dyskursu o społeczeństwie obywatelskim, dyskursu
zmonopolizowanego w latach dziewięćdziesiątych przez organizacje pozarządowe
na skalę globalną.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nowi mieszczanie – nowi aktorzy na miejskiej scenie

Artykuł poświęcony jest problematyce miasta i mieszczaństwa w polskiej
kulturze. W pierwszej części autor, w odniesieniu do procesów długiego
trwania, analizuje problem wyobcowania miasta i mieszczaństwa w polskiej
kulturze i społeczeństwie. W drugiej części, w odniesieniu do badań własnych,
prezentuje skutki szybkich i głębokich zmian zachodzących w ostatnich
dwóch dekadach. Jedną z istotnych konsekwencji tych przeobrażeń jest
tworzenie się tzw. nowego mieszczaństwa – głównie trzeciego pokolenia
wielkich migracji powojennych, oraz beneficjentów rewolucji edukacyjnej
i integracji europejskiej, którzy w istotny sposób dokonują rekonstrukcji
tożsamości miejskich i pozycji miasta w polskiej kulturze.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kapitał społeczny wsi: próba rekonstrukcji

Kapitał społeczny, mimo iż jest pojęciem wieloznacznym i rozmaicie definiowanym,
uznawany jest za jeden z ważnych zasobów rozwojowych społeczności.
Autorka przyjmuje, że kapitał społeczny to pewna właściwość, zasób i cecha
społeczności, która może sprzyjać efektywnym działaniom indywidualnych
i zbiorowych aktorów społecznych. W oparciu o wyniki najnowszych badań
socjologicznych (CBOS, Diagnoza społeczna) stara się postawić aktualną diagnozę
stanu kapitału społecznego polskiej wsi. Rekonstruując jego stan posługuje
się takimi wskaźnikami jak: uczestnictwo organizacyjne, zaufanie i solidarność,
współdziałanie, informacja i komunikacja, integracja i inkluzja społeczna oraz
poczucie podmiotowości. Dochodzi do wniosku, że zasoby kapitału społecznego
polskiej wsi są niskie, nie ma jednoznacznych tendencji, wskazujących na
jego wzrost, natomiast istnieją przesłanki, pozwalające wątpić w jego szybkie
pomnożenie.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Komunikowanie pozorne a komunikowanie autentyczne w obszarze szkolnictwa wyższego

Koncepcja działań pozornych Jana Lutyńskiego została wykorzystana w tym
artykule jako perspektywa teoretyczna stanowiąca pewną propozycję odróżnienia
komunikatów pozornych i autentycznych. Dodatkowo, autorka powołała się na
schemat stworzony przez badaczy Krytycznej Analizy Dyskursu z kręgu Normana
Fairclougha, dzięki któremu możliwa jest analiza języka działań pozornych.
W głównej części artykułu znajduje się analiza dyskursu dwóch promocyjnoreklamowych
informatorów odnoszących się do dwóch przykładowych instytucji
systemu szkolnictwa wyższego w Polsce. Jej rezultaty wskazują na bardziej ogólne
w skali społecznej zjawisko konflacji porządku wartości akademickich i wartości
komercyjnych, które z kolei wydaje się być konsekwencją zmian w systemie władzy,
kontroli i ideologii, jakie zachodzą we współczesnych społeczeństwach.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Założenia teorii dyskursu Ernesta Laclaua i Chantal Mouffe

W artykule zostały omówione główne założenia teorii dyskursu Ernesta
Laclaua i Chantal Mouffe. Jest to postmarksistowska teoria, która powstała
na bazie prac takich badaczy jak z jednej strony Karol Marks, a z drugiej
strony Ferdynand de Saussure, Michael Foucault czy Jacques Lacan. Pozwala
realizować polityczne interesy ugrupowań lewicowych, za co jest krytykowana
przez ugrupowania konserwatywne. Jednakże teoria ta pozwala także
wyjaśnić wiele mechanizmów rządzących współczesną demokracją, w tym
zjawisko populizmu.
E. Laclau i Ch. Mouffe wprowadzili wiele nowych pojęć, które zostały
wyjaśnione w artykule. Są to: antagonizm, artykulacja, logika ekwiwalencji,
logika różnicy, puste znaczące, punkty węzłowe, hegemonia.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Transformacja instytucjonalna Toru Służewiec w Warszawie a jej pamiętanie w obrębie zamieszkującej go społeczności sąsiedzko-zawodowej

Artykuł zawiera studium instytucjonalnych przekształceń przedsiębiorstwa Państwowe Tory Wyścigów
Konnych (PTWK) po 1989 r. oraz analizę pamięci komunikacyjnej tych przemian w obrębie
społeczności byłego osiedla pracowniczego na terenie Toru Służewiec (obecna nazwa obiektu).
W pierwszej części tekstu zastał zrekonstruowany przebieg przekształceń oraz zwrotów na
różnych szczeblach władzy, które miały miejsce w zakresie polityk wobec Toru Służewiec (TS)
i instytucji wyścigów konnych w Polsce. Jego analiza ujawnia trwający od ponad ćwierć wieku
proces dialektycznego inicjowania i wycofywanie się państwa z demonopolizacji i komercjalizacji
tych obszarów. W rezultacie utrwalił się hybrydalny splot instytucji państwowych i prywatnych,
które tworzą instytucję wyścigów konnych w Warszawie.
Instytucjonalna analiza przebiegu transformacji Toru stanowi kontekstowe wyjaśnienie dla
drugiej części artykułu. W niej, w oparciu o badania własne o charakterze etnograficznym, omówione
zostało pamiętanie tych przemian w ramach wspólnoty sąsiedzko-zawodowej TS. Dla
mieszkańców niezbędna do opisania teraźniejszego życia i pracy jest opowieść o przeszłości.
Zmiany zachodzące od ćwierć wieku na warszawskich wyścigach zlewają się w narrację upadku,
który ma swoje materialne korelaty w pustostanach, ruinach i miejscach wyburzeń na terenie TS.
Klamrę spinającą tekst stanowi teza, iż nietransparentny i odbierający sprawczość pracownikom
PTWK przebieg transformacji instytucji wyścigów w Polsce, skutkuje uproszczeniem i idealizacją
obrazów przeszłości, które pełnią funkcje objaśniające dla teraźniejszej kondycji Toru i społeczności
jego mieszkańców

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne