rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„Był zawsze artystą”. Święty brat Albert w relacjach metropolity Andrzeja Szeptyckiego

Adam Chmielowski, znany jako św. brat Albert, był malarzem, mistykiem i sługą ubogich. Wywarł szczególny wpływ na współczesnych mu artystów, pisarzy, uczonych, ziemian i arystokratów. Jego osobowość fascynowała, a wzór życia stanowił wyzwanie dla współczesnych. Tematem artykułu są relacje między nim a Andrzejem Szeptyckim, lwowskim metropolitą Kościoła greckokatolickiego. Łączyła ich wieloletnia przyjaźń, z inspiracji hierarchy Chmielowski dokończył swój najbardziej znany obraz – Ecce homo. Wspomnienia metropolity ukazują wielowymiarowość franciszkańskiego doświadczenia wpisanego w biografię świętego. Są też próbą uchwycenia osobowości artysty.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Etyka słowa. Wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród uczniów liceum ogólnokształcącego na temat zasad dotyczących użycia słów

W swojej pracy przedstawiam wyniki badania na temat etyki słowa, które przeprowadzam w grupie 78 uczniów gdańskiego liceum. Są to uczniowie jednej klasy pierwszej i dwóch klas drugich, których na co dzień uczę języka polskiego i etyki. Uczniowie opowiadają m.in. o tym, jak rozumieją postulaty Jana Twardowskiego (którego przedstawiłam im jako mojego mistrza posługiwania się słowem), czym jest etyka słowa, czy potrzebna jest społeczna dyskusja na ten temat. Kończę krótkim omówieniem wyników badania, zwracam uwagę na językową wrażliwość młodych ludzi, ciekawy dekalog słów, jaki ułożyli w podsumowaniu badania, a ponadto zauważam zjawisko przyzwolenia na obecność wulgaryzmów w codziennym języku. Wyrażam jednak nadzieję, że język przyszłości będzie przede wszystkim narzędziem służącym budowaniu mostów porozumienia, a nie walce z Innym.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Język sacrum czy język profanum – na kanwie pierwszego rozdziału Księgi Rodzaju w przekładzie Izaaka Cylkowa

Autor podejmuje temat zależności między językiem sacrum a językiem profanum. Jako kanwę dociekań bierze polski przekład Rdz 1 autorstwa I. Cylkowa. Bada zależności statystyczne i semantyczne między tekstem pierwotnym a przekładem. Wykonuje analizę struktury tekstu pierwotnego i przekładu. Dochodzi do wniosku, że cechą języka sakralnego jest odniesienie się wypowiedzi z jednej strony do materiału biblijnego, a z drugiej – do codziennego doświadczenia człowieka.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Językowa kreacja domów wielkich Polaków w „Opowieściach Barbary Wachowicz”. Część II: H. Sienkiewicz i S. Żeromski – wielcy prozaicy

Kreacja analizowanych domów Henryka Sienkiewicza i Stefana Żeromskiego w opowieściach biograficznych B. Wachowicz okazała się głęboko zakorzeniona w polskiej kulturze i silnie związana ze światopoglądem pisarki, która uważa, że to rodzinny dom wyposaża człowieka w trwałe wartości, przygotowuje go do służby drugiemu człowiekowi i ojczyźnie. W każdej z części „Opowieści Barbary Wachowicz” wypowiadają się liczne osoby – i to z ich punktu widzenia prezentowane jest spojrzenie na dom bohaterów, ale z wyraźnie dominującym głosem odautorskim. Wynikiem językowej kreacji tak wielu miejsc zamieszkania jest wielowymiarowy obraz wielu domów pisarzy, pełniący w badanym cyklu różne ważne funkcje. Za najważniejsze wśród nich należy uznać funkcję poznawczą i edukacyjną oraz towarzyszącą im funkcję wartościującą i estetyczną.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Między pierwszym a drugim etapem nauczania języka ojczystego: wyzwania i szanse

Spojrzenie na całość procesu nauczania – uczenia się w szkole podstawowej pod kątem kształtowania kompetencji kluczowej, jaką jest porozumiewanie się w języku ojczystym, wymaga uwzględnienia perspektywy zarówno pierwszego, jak i drugiego etapu edukacyjnego. Artykuł odnosi się do założeń programowych edukacji polonistycznej na obu etapach edukacyjnych, wskazując wspólne obszary działań zarówno dla nauczyciela kształcenia zintegrowanego, jak i polonisty. W tekście zwrócono również uwagę na problemy, jakie towarzyszą uczniom przechodzącym z klasy trzeciej do czwartej.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Trudne sąsiedztwo. O relacjach między polskimi a niemieckimi mieszkańcami Bydgoszczy na początku XX wieku (na podstawie „Dziennika Bydgoskiego” z 1908 r.)

„Dziennik Bydgoski” to jedyna polska gazeta, która ukazywała się w Bydgoszczy na początku XX w., kiedy to miasto było silnie germanizowane. Celem gazety było podtrzymywanie tożsamości narodowej Polaków. Artykuł ten ukazuje, jak „Dziennik Bydgoski” kształtował wizerunek polskich i niemieckich mieszkańców miasta, a tym samym jak wpływał na ich wzajemne relacje. Gazeta oficjalnie podtrzymuje stereotyp złego Niemca i prześladowanego Polaka, ale jednocześnie ukazuje rzeczywiste więzi łączące reprezentantów obu narodów – wspólne doświadczenia kulturowe oraz styl życia.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Trzydzieści lat z życia pewnej szkoły, czyli ewolucja liceum w latach 1989–2019 z perspektywy krajowej i lokalnej

Tematem artykułu jest historia liceum w ostatnich trzydziestu latach opisywana z perspektywy wybranego liceum ogólnokształcącego w 25-tysięcznym mieście powiatowym w Wielkopolsce. Źródłem danych do opisu są dokumenty szkoły, dane statystyczne zaczerpnięte z Systemu Informacji Oświatowej oraz raportów maturalnych, wydawnictwa przygotowywane na kolejne jubileusze szkoły (mające już dziś wartość historyczną, notujące świadomość ludzi na temat placówki), prasa lokalna. Traktowane są one nie tylko jako źródło danych w ujęciu statystycznym, ale także – przede wszystkim – jako świadectwa uczestnictwa w życiu szkoły z perspektywy ucznia czy nauczyciela. Celem szkicu jest wskazanie związku między małą a wielką historią oraz wpływu głównych nurtów przemian w polskiej oświacie w latach 1989–2019 na sytuację konkretnej wspólnoty edukacyjnej oraz jej ewolucję.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W blasku legendy, czyli „Ognisty wóz” Zofii Kossak. Lektura w kontekście twórczości pisarki

Na tom Ognisty wóz (1963) składa się siedem krótkich opowiadań: Widzę go!, Ognisty wóz, Mędrcy świata, Słupnik i kusiciel, Legenda o św. Mikołaju z Pierśca, Naglące wołanie, Noc i świt. Opowiadania te traktują o wydarzeniach dziejących się w różnym czasie i w różnej przestrzeni, począwszy od powrotu Izraelitów do Kaananu, przez czas narodzin Chrystusa, wydarzania z V w., po lata okupacji niemieckiej w 1941 r. do października 1944 r. Złożyły się one na spójną myślową i ideową całość. Spotkanie bohaterów z Bogiem, tak jak i w innych utworach pisarki, przybiera szczególny kształt. Spotkanie to odbywa się w realnej przestrzeni, wśród zdarzeń codzienności. Jednak to Stwórca nadaje ton temu spotkaniu, objawiając moc swego Miłosierdzia. Bohaterowie opowiadań, poddani próbie wiary i wierności, spotykają się z Chrystusem Zmartwychwstałym, głosząc jego chwałę. Tym samym zostają włączeni w tajemnicę Zbawienia. Opowiadania z tego tomu realizują ideę pisarstwa dalekiego od kontestacji rzeczywistości i niezmiennie zachowującego charakter perswazji aksjologicznej oraz fundament teologiczny.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Normy komplementarne obligatoryjne konferencji episkopatów w zakresie munus docendi Kościoła

Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia wykorzystania przez konferencje episkopatów norm obligatoryjnych Kodeksu Prawa Kanonicznego w zakresie 
munus docendi Kościoła. Kodeks zobowiązuje albo umożliwia konferencjom biskupim 
wydanie norm komplementarnych do KPK m.in. w zakresie zadania nauczycielskiego Kościoła. W trzech przypadkach Kodeks zobowiązuje konferencje biskupie do 
wydania ustaleń w zakresie munus docendi Kościoła (kan. 772 § 2, 788 § 3, 831 § 2). 
Autor przedstawił i ocenił przepisy wybranych konferencji episkopatów w dziedzinie 
nauczycielskiego zadania Kościoła.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wyobraźnia religijna w „Wieku nowym” Krzysztofa D. Szatrawskiego

Autor artykułu przedstawia religijne motywy w poezji. Odniesienia do sacrum służą do zdiagnozowania sytuacji duchowej i moralnej współczesnego świata, który znajduje się w fazie kulturowej katastrofy. Poeta przywołuje różne warstwy tradycji i konfrontuje je z cywilizacją. Wiersze świadczą o erozji wyobraźni religijnej i bezradności człowieka wobec postępującego duchowego samozniszczenia ludzkości.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Życie konsekrowane wobec relatywizmu w świetle nauczania Benedykta XVI

Niniejszy artykuł przedstawia zagadnienie życia konsekrowanego 
wobec relatywizmu we współczesnym świecie na podstawie nauczania papieża Benedykta XVI. Według papieża relatywizm jest dzisiaj jednym z największych zagrożeń 
dla wiary chrześcijańskiej – Benedykt XVI przeciwstawia mu odpowiedź, jaką daje 
chrześcijaństwo. W widocznej opozycji do współczesnej mentalności relatywistycznej 
znajduje się życie osób poświęconych na własność Bogu. Życie konsekrowane realizuje 
wezwanie do wyłącznej miłości Chrystusa i służby Jemu w Kościele. Osoby zakonne 
żyją absolutnym prymatem Boga, a przez ślubowanie rad ewangelicznych idą drogą 
naśladowania Jezusa bardziej z bliska. Natura życia konsekrowanego sprawia, że jest 
ono świadectwem odnalezienia Jezusa Chrystusa jako Prawdy, której można całkowicie powierzyć siebie

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bohaterski czyn por. Kazimierza Śledzińskiego podczas napadu pod Sieniawką (1926 r.). Przyczynek do historii Korpusu Ochrony Pogranicza (1924–1939)

Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej, pomimo zawarcia traktatu pokojowego w Rydze (21 marca 1921 r.) formalnie kończącego wojnę polsko-rosyjską (1918–1921), nadal nie były miejscem bezpiecznym dla mieszkańców. Wprawdzie Rosja Radziecka oficjalnie uznała postanowienia traktatu pokojowego i ratyfikowała je, tym samym uznając m.in. kształt i przebieg granicy z Polską, ale komuniści związani z Międzynarodówką Komunistyczną nigdy nie zarzucili planów światowej rewolucji i przeniesienia jej płomienia poprzez Polskę do krajów Europy Zachodniej. Zadaniem Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), jako specjalnej formacji wojskowej, utworzonej jesienią 1924 r. dla ochrony granic wschodnich państwa polskiego, było przywrócenie ładu, porządku i bezpieczeństwa na pograniczu w związku z dywersją i pospolitym bandytyzmem inspirowanym przez wywiad Związku Sowieckiego. Przyjęte przez dowództwo KOP ugrupowanie jednostek w trzech liniach, wspartych pododdziałami kawalerii, a przede wszystkim determinacja i stanowczość żołnierzy w zwalczaniu dywersji i bandytyzmu, miały doprowadzić do pacyfikacji band i uspokojenia sytuacji na pograniczu polsko-radzieckim. W styczniu 1926 r. doszło do bandyckiego napadu na podróżnych autobusu pod Sieniawką na Nowogródczyźnie. Jednym z podróżnych był por. Kazimierz Śledziński, oficer 9 Batalionu KOP w Klecku, który w poczuciu żołnierskiego obowiązku w pojedynkę stoczył walkę z dywersantami w obronie osób cywilnych. Pomimo przewagi napastników zdołał odeprzeć atak – nie zważając na własne rany – wezwać pomoc. Był pierwszym żołnierzem, który został odznaczony Krzyżem Zasługi za Dzielność ustanowionym w 1928 r.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Historia logoterapii  i jej znaczenie dla rozwoju myśli humanistycznej

Artykuł jest próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, jakie fakty z życia Viktora Emila Frankla w największym stopniu wpłynęły na wykrystalizowanie się logoterapii – nowego kierunku psychologii humanistyczno-egzystencjalnej. W tekście za najważniejsze uznaje się: zainteresowania czytelnicze logoterapeuty (szczególnie wpływ Maxa Schelera), koneksje osobiste (Zygmunt Freud, Alfred Adler, Rudolf Allers), a przede wszystkim doświadczenia wyniesione z pracy zawodowej (lekarz psychiatra) i holistyczne patrzenie na człowieka. W zakończeniu tekstu zwraca się uwagę na znaczenie logoterapii dla rozwoju myśli humanistycznej.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Ty co nie zbawiasz dusz porośniętych słowami...“ – czyli czego o słowach uczy w swoich wierszach Jan Twardowski?

W refleksji nad słowem zwróciłam się do swojego mistrza Jana Twardowskiego. Punktem wyjścia do rozważań jest cytat z jednego z wierszy: „Ty co nie zbawiasz dusz porośniętych słowami”. Koresponduje on z biblijnym ostrzeżeniem Jezusa: „W dniu sądu ludzie zdadzą sprawę z każdego niepotrzebnego słowa” (Mt 12,36–37). Zauważam, że w tekstach biblijnych etyka języka jest tematem poruszanym bardzo często, np. w psalmach. W głównej części moich rozważań formułuję – na podstawie wierszy Jana Twardowskiego – „dekalog słów” poety. W dekalogu tym znalazły się kolejno punkty: oszczędność słów, prawda, milczenie i celowe niedopowiedzenie, pokora i prostota, niepouczanie, obecność mówiącego i twarz, miłość i zaufanie, humor – oraz inne uwagi.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Językowe określenia ludzi marginesu społecznego w perspektywie społeczno-kulturowej

Przedmiotem niniejszego artykułu jest przedstawienie leksemów określających ludzi marginesu społecznego. Materiał źródłowy stanowią źródła pisane, opracowania słownikowe, które zgodnie z metodologicznym ujęciem właściwym dla semantyki historycznej, są materiałem do analizy językowo-historycznej.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Świadomość językowa i narodowa Gruzinów

W kształtowaniu tożsamości narodowej dużą rolę odgrywają różne wartości, a świadomość tych wartości – czyli własne procesy myślowe – jest niezwykle ważna. Tożsamość gruzińska kształtowała się pod wpływem tradycji greckiej, rzymskiej, perskiej, mongolskiej, tureckiej, rosyjskiej i radzieckiej, a więc w większości krajów, przez które Gruzja była wielokrotnie okupowana. Władcy tych krajów i imperiów dążyli do podporządkowania sobie Gruzji na swój sposób. Jest to znaczące, gdyż w kształtowaniu się narodu niezwykle istotną, jeśli nie najważniejszą, rolę odgrywają język, religia, jak również historia, terytorium, poczucie świadomości narodowej oraz tradycja.


Warto przyjrzeć się badaniom, które przeprowadziło Centrum Badań Opinii Społecznej (CBOS) w 2005 roku. Zapytano w nim, jakie cechy Polacy uważają za decydujące o przynależności do narodu polskiego, prosząc o wybranie z podanej listy dwóch najważniejszych kryteriów. Mimo że dość duża grupa ankietowanych miała trudności z udzieleniem odpowiedzi, większość zaznaczyła: „aby on sam czuł się Polakiem”.


W źródłach gruzińskich nie ma podobnych badań dotyczących Gruzinów, które przeprowadziłyby instytucje państwowe lub inne organizacje. Ze względu na brak informacji o poczuciu przynależności Gruzinów, w 2017 i 2018 r. podjęłam się samodzielnego przeprowadzenia takich badań.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Słowo w polskiej bajce ludowej w kontekście biblijnej etyki mowy

Niniejszy artykuł bada wpływ biblijnej etyki mowy na sposób postrzegania słowa właściwy polskiej tradycyjnej kulturze ludowej na przykładzie specyficznego jej przejawu, jaki stanowią bajki. Pierwsza część artykułu zawiera przegląd podstawowych norm i zaleceń, składających się na szeroko pojętą etykę mowy propagowaną na kartach Pisma Świętego. W drugiej części natomiast autorka, posługując się przykładem wybranych polskich bajek ludowych, analizuje, do jakiego stopnia sposób postrzegania słowa obecny w polskiej kulturze ludowej jest zbieżny z biblijną etyką mowy.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Groźby karalne w dyskusjach publicznych. Szkic językowy

Celem artykułu jest omówienie – ze względu na etykę komunikacji międzyludzkiej – wybranych aktów mowy, które pojawiły się w dyskusji publicznej na temat gróźb karalnych. Są to: znieważenie, pomówienie, zastraszanie, nękanie, uwłaczanie godności.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Walka kontrwywiadu wojskowego z Kościołem katolickim. Alumni w „ludowym” Wojsku Polskim w świetle dokumentów Wojskowej Służby Wewnętrznej

W 1959 r., w związku z wprowadzeniem ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, zaczęto powoływać alumnów do „ludowego” Wojska Polskiego w ramach służby zasadniczej, początkowo rozpraszając ich po licznych jednostkach. Była to forma represji, która według władz komunistycznych miała ukrócić „niepokorne” zachowanie się poszczególnych hierarchów kościelnych. W dalszych latach nastąpiły zmiany w sposobie wcielania kleryków do wojska – zaczęto grupować ich w trzech pododdziałach, co pozwoliło na lepszą indoktrynację prowadzoną przez Główny Zarząd Polityczny Wojska Polskiego, ale przede wszystkim „ochronę” kontrwywiadowczą alumnów organizowaną przez Wojskową Służbę Wewnętrzną. Początkowo kontrwywiad wojskowy nie radził sobie z werbunkiem kleryków na agentów. Z czasem, przy rozwijającej się współpracy z Departamentem IV MSW (cywilnym pionem antykościelnym), udało się organom WSW lepiej rozwinąć pracę operacyjną w batalionach, gdzie służyli przyszli duchowni. Pomimo częściowej rezygnacji kleryków ze studiów i werbunkowi przez WSW, dzięki staraniom Kościoła katolickiego udało się uratować sporą liczbę młodych alumnów, a wcielanie ich do wojska wzmocniło tylko Kościół, weryfikując już na wstępie przyszłych księży. Ostatecznie rok 1980 przyniósł zakończenie akcji powoływania alumnów do Sił Zbrojnych PRL. Jedna z licznych akcji władz komunistycznych przeciwko Kościołowi katolickiemu okazała się nieskuteczna.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Bitwa w Pradolinie Redy-Łeby. Działania bojowe sowieckich wojsk pancernych na kierunku Gdyni (6–16 marca 1945 r.)

Historia bojów na Pomorzu Gdańskim w 1945 r. została ukształtowana przez historiografię sowiecką. Celem artykułu jest przedstawienie działań operacyjnych sowieckiej broni pancernej prowadzonych na przedpolu Gdyni na podstawie materiału źródłowego z zasobu Centralnego Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej. Duże znaczenie dla przebiegu walk o Gdynię miała bitwa w Pradolinie Redy-Łeby. 6 marca 1945 r. wojska 2 Frontu Białoruskiego rozpoczęły ofensywę, skutkiem której było szybkie opanowanie Sławna, Słupska i Lęborka. Pomimo dużej szybkości natarcia wojska sowieckie nie zdołały zniszczyć sił niemieckich. W oparciu o system stanowisk obrony przeciwlotniczej jednostki niemieckiej 2 Armii zdołały zatrzymać sowieckie natarcie pod Wejherowem i Rumią. Ważny wpływ na przebieg walk miało charakterystyczne dla Pomorza Gdańskiego ukształtowanie terenu. Przebieg i skutki bitwy w Pradolinie Redy-Łeby wymusiły na dowództwie 2 Frontu Białoruskiego zmianę przyjętych założeń. Konsekwencją sowieckiego niepowodzenia w Pradolinie Redy-Łeby był rozkaz marszałka Konstantego Rokossowskiego o skierowaniu do walki o Gdynię dodatkowych sił, co wpłynęło na przebieg działań wojennych. Ze względów propagandowych w bitwę w Pradolinie Redy-Łeby została zaangażowana 1 Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte z szeregów ludowego Wojska Polskiego, co zostało okupione dużymi stratami.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Ampurdán (1659–1690) – studium strategii obronnej Hiszpanii względem Francji w epoce Ludwika XIV

Głównym celem tej pracy jest przedstawienie problemu strategicznego, jakim było stworzenie nowego systemu obrony, chroniącego główny szlak prowadzący z Francji do Hiszpanii, oraz ukazanie, że decyzje dotyczące strategii obronnej, podejmowane w danym kraju, nie zawsze są efektem wyboru najbardziej logicznego rozwiązania, lecz w wielu przypadkach są uzależnione od konfliktów wewnętrznych oraz cech charakteryzujących dany łańcuch dowodzenia. Niesnaski pomiędzy osobami, które zajmują poszczególne stopnie w hierarchii wojskowej, oraz ciągłe zmiany na stanowiskach dowódczych, wynikające z napływu nowych oficerów, stanowią dodatkowy czynnik, który utrudnia podejmowanie takich decyzji. Brak jasnych kryteriów dotyczących strategii oraz kontynuacji przyjętej linii działania prowadzi do poszukiwania alternatywnych rozwiązań tego samego problemu. W efekcie problem ten pozostaje nierozwiązany. Niniejszy artykuł pozwala zobaczyć, iż brak inicjatywy w omawianym okresie doprowadził do sytuacji, w której podczas czterech konfliktów, do jakich doszło w tym czasie między Hiszpanią a Francją (wojna dewolucyjna, 1667–1668; wojną Francji z koalicją, 1673–1678; reuniony, 1683–1684 oraz wojna Francji z Ligą Augsburską 1689–1697) wojska francuskie najechały Hiszpanię, przekraczając niebronioną granicę w Ampurdán.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Ostatnie słowo w sprawie twórczości Michała Kozłowskiego

Tomasz Siewierski zajmuje ostateczne stanowisko w polemice z Michałem Kozłowskim. Przebieg polemiki: dotyczy artykułu: M. Kozłowski, Historycy wojskowości – uczniowie Stanisława Herbsta, PHW 2019, nr 4 (270), s. 108–155. Recenzja: T. Siewierski, Jak nie uprawiać historii historiografii: uwagi na marginesie artykułu Michała Kozłowskiego, PHW 2020, nr 1 (271), s. 241–250. Odpowiedź na recenzję: M. Kozłowski, W odpowiedzi Tomaszowi Siewierskiemu, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” (PHW) 2020, nr 2 (272), s. 217–219.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Baciuszka, prezbiter czy ksiądz?  Poszukiwanie wiodącej denotacji  w polskiej terminologii prawosławnej

Artykuł analizuje problem nieujednoliconej i nieusystematyzowanej terminologii prawosławnej w języku polskim, w której zauważalna jest nie tylko obecność nieuporządkowanych i nieopracowanych konotacji wielu terminów, lecz także zauważalny brak jednoznacznie zamkniętych denotacji wielu terminów. Artykuł skupia się na przykładach związanych z określeniem drugiego stopnia kapłaństwa, obecnych w źródłach pisanych i mowie potocznej. Na ich podstawie możemy zaobserwować różne próby rozwiązania problemu braku wiodącej denotacji. Chociaż niektóre z postulatów zostały przedstawione w latach 60. XX wieku, to do chwili obecnej, nie znalazły one spójnej i powszechnej akceptacji i upowszechnienia.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Car Mikołaj II – heroizm i męczeństwo

W 2018 roku Rosyjska Cerkiew Prawosławna uroczyście upamiętnia 100-lecie tragicznych wydarzeń w Jekaterynburgu. Ponieśli tam męczeńską śmierć imperator Mikołaj II, cesarzowa Aleksandra, carewicz Aleksy, wielkie księżne Olga, Tatiana, Maria i Anastazja. Na Biskupim Jubileuszowym Soborze, odbywającym się w Moskwie 13-16 sierpnia 2000 roku w świątyni Chrystusa Zbawiciela, został przyjęty Czyn o soborowej kanonizacji nowych męczenników i wyznawców rosyjskich, objawionych i nieobjawionych światu, ale znanych Bogu. W gronie wysławionych – Carska Rodzina, w jej składzie – car Mikołaj II. W artykule autor chciał wspomnieć osobę cara Mikołaja II i przyjrzeć się mu jako dzielnemu mężowi i męczennikowi.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne