rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Apropriacja szans życiowych we współczesnych społeczeństwach

Wiodąca teza artykułu sprowadza się do stwierdzenia, że okres kryzysu gospodarczego
w

społeczeństwach opartych na logice gospodarki rynkowej, funkcjonującej przede wszystkim
w
paradygmacie
neoliberalnym,
sprzyja
przekonaniu
na
temat
wzrostu
nierówności
społecznych

i

ekonomicznych. Przekonanie to odnosi się przede wszystkim do szeroko pojętego zawłaszczania
szans życiowych, które wprost nie muszą się odnosić do wzrostu nierówności w dochodach czy płacach.
Dzieje
się
tak
głównie
dlatego,
że
w
okresie
kryzysu
gospodarczego
następuje
wyraźnie
obserwowany
proces
uspołeczniania
ryzyka,
niepewności
i
strat
związanych
z
aktywnością
ekonomiczną,

rozpatrywaną

zarówno z perspektywy jednostkowej, jak i grupowej. Szczególnym efektem tego
procesu jest zjawisko prywatyzowania zysków przez międzynarodowe, zglobalizowane banki inwestycyjne
i
przerzucanie
kosztów
kryzysu
na
państwo
i
społeczeństwo.
Jednocześnie
zmiany
zachodzące
w
strukturze
społecznej
i
strukturze
oraz
w
treści
pracy
pod
wpływem
technologii
cyfrowych

stanowią

drugą grupę przesłanek dla rozważań nad istotą i rozmiarami tendencji apropriacyjnych.
Zwłaszcza że niektóre kryteria pomiaru wykluczenia społecznego czy zróżnicowania i nierówności
ekonomicznych mają charakter względny. Stąd też celem rozważań będą takie zagadnienia, jak:
istota i główne przesłanki procesu zawłaszczania szans życiowych we współczesnych społeczeństwach;
problem
pomiaru
wykluczenia,
nierówności
społecznych
i
ekonomicznych;
wpływ
nowych

technologii
cyfrowych na nierówności społeczne i
związane
z
nimi
tendencje do
zawłaszczania.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nierówności w stanie zdrowia między kobietami a mężczyznami w kontekście płci biologicznej oraz społeczno-kulturowej

Uznając płeć jako jeden z istotnych wyznaczników nierówności w stanie zdrowia
pomiędzy kobietami a mężczyznami, należy zwrócić uwagę na dwa typy zależności. Pierwszy odpowiadać
będzie zróżnicowaniu wynikającemu z przyczyn biologicznych (sex), drugi natomiast
– ze społeczno-kulturowych (gender). Obok przyczyn biologicznych wynikających z płci biologicznej,
nierówności w stanie zdrowia pomiędzy kobietami a mężczyznami biorą się również z odmiennych
wzorów zachowań w ramach pełnionych ról społecznych, odmiennych stylów życia czy
zróżnicowanych postaw wobec zdrowia i choroby, które z kolei warunkowane są wieloma różnorodnymi
czynnikami społeczno-kulturowymi, wśród których ważną rolę odgrywają stereotypy
płci. Odmienne sposoby socjalizowania dziewczynek i chłopców do ról małżeńsko-rodzinnych oraz
zawodowych, odmienny rodzaj więzi społecznych charakteryzujący kobiety i mężczyzn, odmienne
cechy osobowości uznawane za typowo „kobiece” lub „męskie” – mają bezpośredni wpływ na
pozycje obu płci w stratyfikacji społecznej. Wykształcenie, dostęp do pracy, wykonywany zawód
czy dochody różnicują dodatkowo w znacznym stopniu postawy wobec zdrowia i choroby. Płeć
kulturowa (gender) kształtowana jest już w toku wczesnej socjalizacji i podtrzymywana przez strukturę
społeczną, stąd wzory kulturowe w odniesieniu do kobiecości i męskości uwidaczniające się
w wielu sferach życia społecznego dotyczą również praktykowania zachowań zdrowotnych zagrażających
zdrowiu czy antyzdrowotnych. Mężczyźni i kobiety charakteryzują się odmiennym podejściem
do dbania o zdrowie, do profilaktyki zdrowotnej, do zachowań zagrażających zdrowiu czy
antyzdrowotnych. Stereotypy związane z płcią w istotny sposób wpływają za zdrowie somatyczne
oraz psychiczne kobiet i mężczyzn.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Studia wyższe - bez szans na sukces?!

Rozważania zawarte w artykule dotyczą, z jednej strony, sytuacji na rynku pracy
osób z wyższym wykształceniem (ze szczególnym uwzględnieniem problemów z zatrudnianiem
absolwentów szkół wyższych), z drugiej zaś – sposobu realizacji przez polskie szkoły wyższe jednej
z ich społecznych funkcji edukacyjnych, a mianowicie kształcenia na potrzeby rynku pracy.
W artykule postawione są i udokumentowane dwie tezy. Pierwsza z nich zwraca uwagę na to,
że w dyskursie publicznym w Polsce dominuje uproszczona wizja wzajemnych relacji między
systemem edukacji (w szczególności szkolnictwem wyższym) a gospodarką (rynkiem pracy).
Druga teza mówi o braku uzasadnienia dla rozpowszechnionego przekonania, że to po stronie
polskich szkół wyższych leży „wina” za niewłaściwe zaspokajanie popytu generowanego przez
rynek pracy. We współczesnym społeczeństwie relacje między systemem edukacji a jego otoczeniem
kształtowane są intencjonalnie przez przyjmowanie – w makroskali – określonej strategii rozwoju
społeczno-ekonomicznego oraz realizowanie wynikającej z takich strategicznych założeń
polityki edukacyjnej państwa. Ponieważ jednak system edukacji na poziomie wyższym realizuje
różne społeczne funkcje, nie tylko funkcję przygotowywania do życia zawodowego, popyt na
studia wyższe kreowany jest nie tylko przez rynek pracy, ale również przez system uznawanych
społecznie wartości kształtowany przez dominującą w danym okresie upolitycznioną ideologię
edukacyjną.
Zawarta w artykule analiza danych statystycznych dotyczących szkolnictwa wyższego
w kontekście zapotrzebowań rynku pracy prowadzi do wniosku, że w sytuacji kiedy ukończenie
studiów w coraz mniejszym stopniu sprzyja pożądanemu przez absolwentów usytuowaniu na runku
pracy, uczelnie należy uwolnić od przytłaczającego stereotypu „kształcenia na potrzeby rynku pracy”
i stymulować je raczej do stosowania bardziej uniwersalnych kryteriów jakości kształcenia,
niezależnych od technologicznej dynamiki sfery gospodarczej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Postawy polskich kobiet wobec feminizmu. O samoograniczającej się świadomości feministycznej kobiet

Celem artykułu jest analiza postaw polskich kobiet wobec feminizmu oraz ich interpretacja
w kontekście różnorodnych uwarunkowań społeczno-kulturowych o zasięgu globalnym
oraz lokalnym (specyficznie polskim).
Podstawą empiryczną tekstu są przeprowadzone przez autorkę badania ilościowe – sondaż na
kwotowej próbie dorosłych mieszkanek Poznania oraz badania jakościowe – wywiady pogłębione
z kobietami reprezentującymi zróżnicowane kategorie społeczne i mającymi w związku z tym odmienne
doświadczenia biograficzne.
Zgromadzony materiał empiryczny pozwolił określić, które spośród postulatów feministycznych
są atrakcyjne dla Polek, a które trudne do przyjęcia (i z jakich powodów). Istotną cechą postaw
polskich kobiet wobec feminizmu jest rozdźwięk pomiędzy niechęcią wobec etykiety „feministki”
a akceptacją poszczególnych postulatów, które można określić mianem feministycznych.
Przyczyn niespójności postaw Polek wobec feminizmu można upatrywać w pozostających
we wzajemnej interakcji mechanizmach historycznych, kulturowych i ekonomicznych. W procesie
kształtowania postaw kobiet wobec feminizmu, czy w ogólniejszej perspektywie – preferencji wzorów
relacji między płciami w społeczeństwie, ważną rolę odgrywa asynchroniczność poszczególnych
aspektów modernizacji. Szczególną rolę przypisać należy rozdźwiękowi pomiędzy przemianami
zasad funkcjonowania kobiet w sferze publicznej i prywatnej.W efekcie przekazy socjalizacyjne
kierowane do kobiet zawierają różnorodne i wzajemnie sprzeczne elementy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Islam i feminizm? - ruch kobiet w Egipcie na rzecz równouprawnienia płci

W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zainteresowania islamem na
Zachodzie zarówno w mediach, jak i w środowiskach akademickich oraz wśród zwykłych ludzi.
Niewątpliwie zwiększona uwaga wobec wyznawców Allacha wynika w dużej mierze z powszechnej
społecznej obawy przed odmienną i nierzadko wrogą mniejszością religijną i kulturową, której
liczna reprezentacja i wyraźna obecność w wielu państwach zachodnich nie daje się ignorować.
Aby pozbyć się lęku względem jakiejkolwiek innej, obcej kultury, należy ją poznawać, studiować
i próbować zrozumieć, posługując się przy tym znanymi sobie narzędziami, pojęciami,
twierdzeniami przede wszystkim dla porównania, zbadania różnic i podobieństw. Niniejszy artykuł
stanowi również głos w dyskusji na temat islamu z perspektywy zachodniej, a ściślej na temat
działań emancypacyjnych kobiet muzułmańskich jako ruchu feministycznego, którego koncepcja
i założenia teoretyczne stanowią dorobek myśli i nauki zachodniej.
Celem opracowania jest próba odpowiedzi na pytania: czy i jaki feminizm jest możliwy
w kręgu kultury arabsko-muzułmańskiej? Dla rozważenia tezy o syntezie pojęć islamu i feminizmu
w pierwszej części artykułu zostały zdefiniowane znaczenia obu terminów. Następnie przeprowadzono
rekonstrukcję procesu powstania i ewolucji ruchu kobiet w Egipcie poprzez charakterystykę
trzech fal ruchu w oparciu o dotychczasową anglojęzyczną literaturę przedmiotu. Na jej podstawie
w konkluzjach uzasadniono i objaśniono pojęcia: „feminizm muzułmański”, „feminizm islamski”
oraz „feminizm islamistyczny”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ojcostwo jako instytucja i doświadczenie w świetle wypowiedzi młodych wykształconych ojców

Artykuł nawiązuje do koncepcji Adrienne Rich, która dokonała rozróżnienia między
macierzyństwem instytucjonalnym, będącym tworem patriarchalnej kultury, oraz tym zindywidualizowanym,
doświadczanym przez kobiety, często nieodpowiadającym społecznym oczekiwaniom.
W artykule podział ten został zastosowany do analizy roli ojca.
We współczesnych społeczeństwach mamy do czynienia ze ścieraniem się tradycyjnej i nowej
instytucji ojcostwa. Tradycyjna, patriarchalna instytucja ojcostwa ogranicza rolę mężczyzny
do żywiciela rodziny, surowego wychowawcy okazyjnie angażującego się w opiekę nad dziećmi.
„Nowoczesne” ojcostwo „uwalnia” mężczyzn od nakazu bycia twardym, chłodnym emocjonalnie,
surowym rodzicem. Wiąże się z zaangażowaniem w opiekę nad dzieckiem od samego początku
i odczuwaniem równie silnej jak matczyna więzi z nim.
W artykule postawiono pytanie, jakie są doświadczenia współczesnych ojców – czy pełniąc
rolę rodzica, odwołują się oni do tradycyjnej czy nowej instytucji ojcostwa. Materiał badawczy
stanowią wywiady swobodne oraz zogniskowane wywiady grupowe, przeprowadzone z młodymi
wykształconymi mężczyznami, którzy mają małe dzieci i mieszkają w Łodzi.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wizerunek mężczyzny w biografiach byłych więźniów

Artykuł poświęcony jest problematyce kryzysu męskości widzianej oczami
mężczyzn odbywających w przeszłości karę pozbawienia wolności. Specjaliści zwracają uwagę, że
za kryzys męskości odpowiedzialny jest szereg nakładających się na siebie czynników, związanych
z przemianami o charakterze społeczno-gospodarczym, które powodują, że pojęcie męskości – rozumianej
w sposób tradycyjny – ulega stopniowemu zanikowi. W ich konsekwencji współczesny
mężczyzna nie cieszy się już takim poczuciem bezpieczeństwa, np. na rynku pracy czy w rodzinie,
jak dawniej. Zachwiana została bowiem jego pozycja jako głównego żywiciela i obrońcy interesów
rodziny. Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób owe tendencje kryzysowe odciskają się na
postrzeganiu męskości przez mężczyzn odbywających w przeszłości karę pozbawienia wolności,
kategorii osób z jednej strony szczególnie narażonych na problemy z realizacją podstawowych ról
społecznych, w tym tradycyjnych ról męskich, z drugiej zaś pozostających pod wpływem silnie
obecnego w podkulturze przestępczej kultu mężczyzny silnego, twardego i niezależnego. Podstawę
analizy stanowią wywiady narracyjne z byłymi skazanymi przeprowadzone przez autora w 2011 r.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Trzy pytania o polską socjologię sportu

W dwóch wydanych niedawno publikacjach pod redakcją Kevina Younga (2016, 2017) przedstawiony został światowy pejzaż socjologii sportu. Autorzy poszczególnych rozdziałów tej publikacji, reprezentujący różne państwa, zostali poproszeni o opisanie rodzimego statusu tej subdyscypliny w oparciu o zbiór pytań kluczowych dla jej scharakteryzowania. Wśród analizowanych krajów nie pojawia się jednak Polska. Niniejszy tekst jest zatem próbą opisania kondycji polskiej socjologii sportu przez pryzmat trzech jej aspektów: przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kobiety i ich niepełnosprawne dzieci

Funkcjonowanie rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym wiąże się z wieloma trudnościami
i problemami, których nie doświadczają rodziny z dziećmi w pełni sprawnymi. Biorąc
pod uwagę fakt, że to głównie kobieta, matka jest odpowiedzialna za opiekę nad niepełnosprawnym
dzieckiem, to również ona zwykle boryka się z problemami i trudnościami związanymi z wychowywaniem
dziecka nie w pełni sprawnego. Zazwyczaj to właśnie na matce spoczywa cały ciężar
związany z rehabilitacją i pielęgnacją niepełnosprawnego dziecka, z dbaniem o jego higienę, wyżywienie,
wychowanie. Codzienna opieka i rewalidacja dziecka niepełnosprawnego, jak też sam fakt
niepełnosprawności są czynnikami stresogennymi, które sprzyjają powstawaniu wszelkich zaburzeń
i wypalaniu się sił. Na to zjawisko częściej narażone są matki niż ojcowie właśnie z racji pełnienia
przez nie szeregu czynności opiekuńczych, porządkowych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
Wyjątkowo trudna sytuacja jest udziałem przede wszystkim tych kobiet, które samotnie wychowują
niepełnosprawne dziecko, gdyż zwykle są one nadmiernie obciążone obowiązkami i dodatkowo nie
mają wsparcia ze strony osób bliskich.
Prezentowany artykuł podejmuje tematykę sytuacji kobiety w rodzinach z dzieckiem niepełnosprawnym,
koncentrując się na specyficznych trudnościach, których matki doświadczają w konsekwencji
posiadania dziecka niepełnosprawnego we wszystkich sferach życia.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Społeczne konstruowanie roli (złej) matki - na przykładzie badań nad bezradnością opiekuńczo-wychowawczą

W artykule przedstawiono analizę procesu społecznego konstruowania takich pojęć,
jak rodzina i matka, w kontekście badań nad bezradnością opiekuńczo-wychowawczą rozumianą
jako problem społeczny. Zła matka, to ta, która z różnych względów nie podołała w realizacji
społecznie oczekiwanego ideału „dobrej matki”. Dla wielu kobiet, zwłaszcza uznanych za bezradne
czy niewydolne wychowawczo, realizacja roli idealnej matki jest niemożliwa z powodu różnych barier
i ograniczeń. Analiza konstruowania pojęcia „złej matki” pozwala zrozumieć, w jaki sposób dominujące
pojęcie „dobrej matki” jest wzmacniane i utrwalane, szczególnie w kontekście badań nad
zjawiskiem bezradności opiekuńczo-wychowawczej. Analizy takie pokazują proces konstruowania
roli złej matki, ponieważ bezradność opiekuńczo-wychowawcza w sposób szczególny wskazuje
na duży dystans między społecznie pożądanym a rzeczywiście realizowanym modelem rodziny
i macierzyństwa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Futbol jako instytucja społeczno-polityczna w wybranych niedemokratycznych reżimach politycznych w Europie. Analiza porównawcza

Celem artykułu jest ukazanie społeczno-politycznego fenomenu futbolu oraz jego roli w wybranych niedemokratycznych reżimach politycznych w Europie. Wykorzystując porównawczą analizę neoinstytucjonalną czterech przypadków reżimów o charakterze faszystowskim (nazistowskie Niemcy, faszystowskie Włochy, frankistowska Hiszpania oraz salazarowska Portugalia), wypracowano typologię kategorii analitycznych umożliwiających określenie znaczenia futbolu jako instytucji społeczno-politycznej we wspomnianych reżimach politycznych, na którą składają się wpływ oficjalnej ideologii na zinstytucjonalizowany futbol oraz mechanizm przejmowania nad nim kontroli przez niedemokratyczną władzę państwową. W toku analizy porównawczej wykazano podobieństwa i różnice w upolitycznieniu futbolu w Niemczech, Włoszech, Hiszpanii i Portugalii – zarówno potwierdzające dotychczasowe wyniki studiów porównawczych nad tymi reżimami, jak i ukazujące nowe płaszczyzny zależności pomiędzy nimi. Zagadnienie to nie było do tej pory analizowane w tak szerokiej perspektywie porównawczej – istniejące opracowania ograniczają się raczej do pogłębionej analizy upolitycznienia sportu ogólnie (a nie wyłącznie futbolu) przez wybrane reżimy faszystowskie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Polski Związek Sportowy jako organizacja w teorii pól Fligsteina i McAdama

W polskiej socjologii nie prowadzono badań dotyczących takiej organizacji jak Polski Związek Sportowy. W niniejszym artykule staram się wskazać istotne elementy z zakresu teorii i metodologii socjologii organizacji, które można stosować do badania związku sportowego. Korzystając głównie z teorii pól Fligsteina i McAdama (2016), wskazuję, po pierwsze, na usytuowanie Polskiego Związku Sportowego w polu instytucjonalno-prawnym. Po drugie, odnoszę się do struktury wewnętrznej związku, istniejącego w nim subpola władzy, a także pokazuję szereg innych istotnych zależności istniejących w związku sportowym, takich jak działanie „czynnika ludzkiego” w kreowaniu, zarządzaniu i trwaniu tego związku. Po trzecie, opisuję usytuowanie związku sportowego na mapie instytucjonalnej na mezopoziomie jego działania.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Apollińskość i dionizyjskość jako kategorie doświadczenia sportowego. Interpretacja pisemnych relacji z ultramaratonów w świetle teorii Ruth Benedict

Artykuł ten poświęcony jest interpretacji tekstów z blogów o ultramaratonach, czyli biegach na dystansie dłuższym niż standardowy maraton (42,195 km). Ta subdyscyplina biegania długodystansowego obecnie prężnie się rozwija i stale przyciąga nowych uczestników, czemu towarzyszy między innymi szybko postępujący rozwój blogosfery poświęconej tej tematyce. Internetowe dzienniki biegaczy nie były jednak do tej pory analizowane zbyt obszernie przez badaczy społecznych. Dlatego w tym tekście autor podjął próbę wypełnienia tej luki empirycznej, zaś treść badanych blogów ma posłużyć do zrozumienia głębszego sensu praktyki, jaką jest uczestnictwo w ultramaratonach. Podstawą teoretyczną tej pracy są rozważania Ruth Benedict i stosowane przez nią pojęcia apollińskości oraz dionizyjskości. Pojęcia te wspomniana autorka zapożyczyła od F. Nietzschego i stosowała w opisie kultury Indian Ameryki Północnej. Głównym celem badawczym, który postawił sobie autor prezentowanego tekstu, jest próba analizy form przejawiania się apollińskości i dionizyjskości w pisemnych relacjach z ultramaratonów. Do analizy zebranych materiałów posłużyła metoda analizy dokumentów osobistych, a interpretacji poddane zostały treści tekstowe zamieszczone na blogach. W podsumowaniu znajdują się wnioski płynące z całości rozważań oraz sugestie co do dalszych badań socjologicznych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Ten żył zdrowo, a ten żył choro”. O rozumieniu zdrowia i ruchu przez dzieci

Opracowanie to przedstawia wyniki badań prowadzonych wśród dzieci w wieku 8–11 lat, dotyczących tego, jak rozumieją one różne aspekty zdrowia czy zdrowego stylu życia. Wśród najistotniejszych komponentów dbania o zdrowie dzieci wymieniały ruch. W zebranym materiale istotne jest przypisywanie przez rozmówców wartości moralnych tym aktywnościom. Człowiek, który „biega, jeździ na rowerze, pływa”, jest kimś nie tylko zdrowym, ale i moralnym. Przeciwieństwem zaś takiej postawy jest nie tylko niezdrowy tryb życia, lecz także niski poziom moralny (np. uleganie nałogom) oraz wzmacniająca ten nieprzychylny obraz odpychająca fizyczność. W narracjach dzieci określenia „zdrowe” i „dobre” traktowane były często wymiennie. Dzieci traktują ruch nie tylko jako obszar „dobry”, czyli zdrowy, lecz także – przynoszący satysfakcję. W opinii uczestników badań, dla sportu i ruchu jest miejsce w różnych, nie zawsze kojarzonych z nimi przestrzeniach, a ich praktykowanie jest spójne z ich wizją tego, co to znaczy być dzieckiem.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Moda na bieganie – doświadczenia Polski i innych krajów. Analiza porównawcza

Artykuł przedstawia wyniki analizy porównawczej polskich i zagranicznych doświadczeń związanych ze zjawiskiem mody na bieganie. Zestawienie obejmuje historię biegowego boomu w Polsce i na świecie. Rozpatrywana jest także kwestia struktury populacji biegaczy-amatorów, ideologicznego tła dla mody na bieganie (healthism), a także poziomu sportowego prezentowanego na otwartych dla amatorów zawodach maratońskich. Podstawę wnioskowania stanowi kwerenda dostępnych opracowań i statystyk. Drugim źródłem informacji są dane ilościowe odnoszące się do wybranych sześciu maratonów, stanowiących – pod względem liczby uczestników, renomy i poziomu organizacyjnego – czołówkę tego typu przedsięwzięć na świecie. Jako porównawczy jest traktowany materiał odnoszący się do pięciu imprez biegowych zaliczanych do tzw. Korony Maratonów Polskich. Pomimo różnic w historii biegowego boomu oraz w strukturze wiekowej i płciowej populacji biegaczy-amatorów, odnotować należy istotne podobieństwa, które dotyczą zwłaszcza ideologicznych źródeł mody na bieganie oraz klasowej przynależności biegaczy długodystansowców.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przedmowa

Zadanie pt. „Digitalizacja i udostępnienie w Cyfrowym Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego kolekcji czasopism naukowych wydawanych przez Uniwersytet Łódzki” nr 885/P-DUN/2014  dofinansowane zostało ze środków MNiSW w ramach działalności upowszechniającej naukę.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
W stronę socjologii artystki

Artykuł jest szkicem odwołującym się do płaszczyzny socjologii kultury i sztuki, historii sztuki. Materiał źródłowy stanowiły różnego rodzaju studia i teksty: opracowania historyczne, artykuły naukowe, wystawy malarstwa i albumy, recenzje, biografie. Celem artykułu jest analiza funkcjonowania artystek z Europy w polu sztuki w przeszłości i współcześnie na przykładzie literatury i sztuk plastycznych. Tekst ma charakter szkicu, dotyczy socjologii artystki, w tym powiązań sztuki i feminizmu. W rozważaniach zwrócono szczególną uwagę na kwestię roli społeczno-kulturowej kobiet, zwłaszcza w aspekcie autonomii, autorytetu i zobowiązań.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Studentki szkół artystycznych i artystki w Polsce okresu międzywojnia – wybrane aspekty profesji

Artykuł dotyczy polskich artystek tworzących w różnych dyscyplinach sztuk pięknych i sztuki użytkowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Sygnalizuje zagadnienia z obszaru socjologii charakterystyczne dla trzech etapów życia: młodości (motywacja i decyzja o podjęciu studiów artystycznych, ich przebieg), dojrzałości (funkcjonowanie twórczyni w społeczeństwie i w rodzinie, miejsce w grupach artystycznych i status artystki; udział w zinstytucjonalizowanym życiu artystycznym, warunki odniesienia sukcesu, inne sposoby zarobkowania) i model życia w okresie starości.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne