rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Walory szaty roślinnej otoczenia źródeł w Ustroniu i jej znaczenie dla ekoturystyki

Ustroń jest miejscowością uzdrowiskową położoną na obszarze Karpat Zachodnich, w Polsce południowej, w przedziale wysokościowym 360–480 m n.p.m. Ze względu na bliskość Konurbacji Górnośląskiej (ok. 50 km) Ustroń jest masowo odwiedzany przez turystów. Obiektem badań było otoczenie trzech popularnych źródeł mineralnych: Źródła Karola, Źródła Żelazistego i Źródła na Równicy. Badania terenowe objęły analizę roślinności i spis flory w promieniu 100 metrów od każdego ze źródeł. Wyniki pokazują obecność 21 zbiorowisk roślinnych reprezentujących 8 klas roślinności oraz 167 gatunków roślin naczyniowych. Wiele z nich jest rzadkich i chronionych. Walory przyrodnicze obszaru badań mogą być wykorzystane do promocji ekoturystyki na obszarze Ustronia. Co więcej, każde zbiorowisko roślinne ma swój specyficzny wpływ na ludzkie zdrowie i lokalne warunki bioklimatyczne, więc analiza roślinności powinna być potraktowana jako niezbędna dla każdej miejscowości uzdrowiskowej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w wodach Supraśli

W pracy omówiono wyniki badań przeprowadzonych w 2011 i 2012 roku obejmujące występowanie 5 wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Ich dopuszczalne stężenia określane są Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 roku. Analizie poddane zostały benzo(a)piren, benzo(b)fluoranten, benzo(k)fluoranten, benzo(g,h,i)perylen i indeno(1,2,3-cd)perylen. Próbki wody do badań pobierano w okolicy miejscowości Nowodworce. Wykonano oznaczenia ilościowo-jakościowe w/w substancji. Dodatkowo obliczono średnioroczne ładunki badanych składników. Najwyższe sumaryczne stężenie WWA odnotowano w 2011 roku, jednak nie przekraczało ono wartości granicznych. W kolejnym roku było ono znacznie niższe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie miału gumowego ze zużytych opon samochodowych w mieszankach mineralno-asfaltowych

Wraz z rozwojem przemysłu motoryzacyjnego systematycznie narasta problem utylizacji zużytych opon. Składowanie odpadów gumowych wiąże się z bardzo długim okresem rozkładu gumy w warunkach naturalnych. Z każdym rokiem równolegle rozwijane są technologie, które w przyszłości mogą istotnie wspierać recykling tego typu materiałów. Jednym z bezpiecznych dla środowiska rozwiązań utylizacji odpadów gumowych ze zużytych opon samochodowych jest modyfikacja asfaltów drogowych miałem gumowym. Bardzo ważnym aspektem wspierającym ekologiczne stosowania miału gumowego do modyfikacji mieszanek mineralno-asfaltowych (MMA) jest poprawa ich odporności na zmęczenie. W artykule przedstawiono rezultaty badań odporności na zmęczenie mieszanek mineralno-asfaltowych typu beton asfaltowy AC16P i AC22P z lepiszczami gumowo-asfaltowymi. Badania wykonano metodą belki pryzmatycznej czteropunktowo zginanej – 4PB-PR. Mieszanki mineralno-gumowo-asfaltowe zróżnicowano ze względu na ilość zastosowanego dodatku miału gumowego w lepiszczu gumowo-asfaltowym. Na podstawie uzyskanych wyników badań wykazano poprawę właściwości funkcjonalnych mieszanek mineralno-gumowo-asfaltowych w odniesieniu do mieszanek z asfaltami niemodyfikowanymi.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sezonowa zmienność wskaźnika nagromadzenia odpadów w wybranym osiedlu Białegostoku

Znajomość parametrów ilościowych odpadów komunalnych zmieniających się na skutek różnorodnych uwarunkowań ( stopień rozwoju i stopa życiowa, pory roku itp.) ma istotne znaczenie z punktu widzenia planowania, logistyki i projektowania konkretnych rozwiązań technologicznych w gospodarce odpadami. Ilość powstających odpadów maleje począwszy od intensywnej zabudowy miejskiej, z centralnymi obszarami obsługi i nowoczesnymi mieszkaniami poprzez dzielnice peryferyjne, aż po tereny wiejskie. W artykule przedstawiono metodykę i wyniki objętościowych wskaźników nagromadzenia odpadów w peryferyjnym budownictwie jednorodzinnym Białegostoku w poszczególnych porach roku lat 2012 i 2013. Uzyskane w trakcie badań dane porównano z danymi z literaturowymi.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
System korporacyjny portugalskiego Nowego Państwa (1933–1974)

W artykule zakreślono historyczną i strukturalną panoramę portugalskiego systemu korporacyjnego okresu Nowego Państwa (1933–1974), odnosząc ją do politycznego – portugalskiego i europejskiego – kontekstu jego funkcjonowania. Przywołano argumentację Antónia de Oliveiry Salazara, głównego konstruktora owego systemu i ustroju Nowego Państwa, za jego utworzeniem oraz opinie głównych portugalskich sił politycznych i społecznych w odniesieniu do tej idei. Ukazano także ekonomiczne, polityczne i społeczne skutki funkcjonowania systemu korporacyjnego w Portugalii oraz nakreślono okoliczności jego likwidacji po rewolucji goździków (1974). 

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Prace pogłębiarskie w polskiej strefie przybrzeżnej – aktualne problemy

Praca przybliża problemy związane z wydobywaniem urobku czerpalnego w polskie strefie przybrzeżnej oraz istniejące luki prawne w tym zakresie. Szczególnie naglącą sprawą jest opracowanie nowych aspektów prawnych w prawodawstwie polskim zawierających kryteria oceny stopnia zanieczyszczenia wydobywanego urobku, wyznaczania nowych klapowisk oraz zasad ich monitoringu. Autorzy opracowania skłaniają się też do rozwinięcia idei praktycznego wykorzystania urobku, w tym kryteriów do sztucznego zasilania brzegów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przemysł gazowniczy we Lwowie w latach 1856–1914: przyczynek do dziejów industrializacji miasta

Tekst omawia proces instalowania w przestrzeni miejskiej Lwowa oświetlenia gazowego oraz budowę i późniejsze modernizacje gazowni. Historię przemysłu gazowniczego we Lwowie charakteryzują podobne zjawiska społeczne i gospodarcze jak w przypadku innych miast austro-węgierskich i niemieckich (konflikty inwestora z miejskim samorządem i odbiorcami gazu, komunalizacja gazowni). Lwowskie gazownictwo na tle innych miast wyróżnia użycie nietypowych surowców do produkcji gazu (drewna, a później olejów naftowych) oraz stosunkowo późno występujący wzrost produkcji (po 1898 r.), będący skutkiem większej dostępności gazu zarówno dla miasta, jak i prywatnych odbiorców. The text discusses the installation of gas lighting in the urban space of Lviv, together with the construction and later modernisations of the city’s gasworks. The history of gas industry in Lviv is characterised by social and economic phenomena similar to those of other Austro-Hungarian and German cities (conflicts between the investor, municipal government, and gas consumers, communalisation of the gasworks). What distinguishes the gas supply system of Lviv from those of other cities was the use of non-standard resources to gas production (wood, and then petroleum oils), and a relatively late rise in production (after 1898), resulting from the increased availability of gas to both the city, and private users.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Strategia interlocking directorates a wartość przedsiębiorstwa

Przedmiotem artykułu jest analiza wartości rynkowej przedsiębiorstw z uwzględnieniem sieci powiązań spółek wspólną dyrekcją na polskim rynku kapitałowym. Dane pozyskano ze spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oraz na rynku NewConnect na koniec 2014 roku. Głównym wnioskiem z przeprowadzonego badania jest uzyskiwanie większej wartości rynkowej w grupie spółek stosujących strategię interlockingu w porównaniu z grupą spółek izolowanych. Efekt ten wynika przede wszystkim z usieciowienia w ramach największego komponentu, przez co uzyskuje się pośrednie połączenia z wieloma innymi przedsiębiorstwami

Czasopismo: Financial Sciences. Nauki o Finansach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
„Cicha” nawierzchnia drogowa jako sposób na ograniczenie poziomu hałasu od ruchu samochodowego

Nawierzchnia drogowa może w istotny sposób obniżyć poziom hałasu od ruchu samochodowego. W zależności od charakterystyki górnej warstwy nawierzchni różnice pomiędzy maksymalnymi poziomami hałasu toczenia od przejeżdżających pojazdów osiągają wartości do około 10 dB(A). Specjalną grupą są „ciche” nawierzchnie charakteryzujące się zawartością wolnych przestrzeni powyżej 15%. Wykonanie górnych warstw nawierzchni z asfaltu porowatego lub z mieszanki mineralno-asfaltowej typu BBTM wpływa na istotne zmniejszenie szerokości pasa terenu w otoczeniu trasy drogowej, na którym dopuszczalny równoważny poziom dźwięku jest przekroczony. Takie rozwiązania w niektórych sytuacjach mogą zastąpić ekrany akustyczne. Nawierzchnie o zwiększonej zawartości wolnych przestrzeni wymagają jednak odpowiedniego utrzymania, gdyż ich skuteczność akustyczna ulega zmniejszeniu w czasie eksploatacji.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia pyłowe oraz monitoring powietrza atmosferycznego

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia związane z emisją pyłów do powietrza atmosferycznego. Wskazano główne źródła emisji pyłów, ich rodzaje i właściwości. Omówiono czynniki wpływające na zdrowie ludzi związane z występowaniem podwyższonego stężenia pyłów w powietrzu. Pokazano rozkłady średniorocznych stężeń pyłu zawieszonego w Polsce z podziałem na klasy jakości powietrza. Opisano metodykę monitoringu powietrza oraz sposoby weryfikacji wyników pomiarów stężenia pyłu. Przedstawiono działania zapobiegawcze mające na celu zmniejszenie ilości zanieczyszczeń pyłowych w najważniejszych źródłach emisji. W podsumowaniu stwierdzono, że problem nadmiernego zanieczyszczenia powietrza w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem pyłu zawieszonego, wymaga wprowadzenia rozwiązań zarówno w skali międzynarodowej, jak i lokalnej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan urządzeń melioracji podstawowych i potrzeby ich konserwacji na terenie inspektoratu Międzyrzecz

W pracy poddano ocenie stan techniczny rzek, kanałów i wałów przeciwpowodziowych oraz urządzeń melioracyjnych na nich umiejscowionych. Badania dotyczyły potrzeb oraz zakresów wykonanych robót konserwacyjnych w latach 2013 i 2014. Dla zapewnienia technicznej sprawności systemy melioracyjne podlegają okresowym zabiegom konserwacyjnym. Na terenie działania Lubuskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Inspektoracie Międzyrzecz na przestrzeni badanego okresu w latach 2013 i 2014 na utrzymanie i konserwację urządzeń melioracji podstawowych wydano 2,01 mln zł. Wydatki dotyczyły zarówno konserwacji rzek i kanałów jak i koszenia i utrzymania wałów przeciwpowodziowych. Kolejne wydatki pochłaniały również trzy stacje pompowni melioracyjnych o łącznej wydajności 6350 dm<sup>3</sup>·s<sup>-1</sup>, oddziałujących na obszar 4069 ha. W rozpatrywanym okresie rysuje się tendencja spadkowa w zakresie wydatkowanych środków, a w ich następstwie ilości wykonanych robót konserwacyjnych. W okresie lat 2013 i 2014 spadek kształtował się na poziomie 11%. Przeznaczane na bieżące utrzymanie i konserwacje środki finansowe wystarczały na konserwację od 30 do 40% ogółu urządzeń melioracji podstawowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie przestrzenne wskaźnika istotności ekologicznej w województwie podkarpackim

W pracy zaprezentowano metodę analizy rozkładu przestrzennego sposobu pokrycia terenu w oparciu o dane pochodzące z Bazy Danych Obiektów Topograficznych w skali nominalnej 1:10000 (skrót: BDOT10k). Analiza pokrycia terenu i sposobu jego zagospodarowania pozwala na określenie wielu pochodnych parametrów związanych z działalnością człowieka i sił naturalnych. Badania wykorzystują szereg metod klasyfikacji i waloryzacji obszarów, które zmodyfikowano na potrzeby stosowania w Polsce. Zróżnicowanie typów i zmienności pokrycia terenu zostało zaprezentowane w postaci obiektowo-wektorowej. Dodatkowym celem pracy jest inwentaryzacja stanu województwa podkarpackiego w aspekcie położenia obszarów o różnym stopniu intensywności cech ekologicznych w granicach mezoregionów na poczet przyszłych analiz zmian pokrycia terenu. Dane źródłowe pozyskane zostały w formacie GML i przetworzone do postaci obiektowo-relacyjnej bazy danych SpatiaLite. Dokładność georeferencyjna granic obiektów nie przekracza 3 metrów i nie była generalizowana, co zapewnia wysoki stopień wiarygodności obliczonych parametrów. Potwierdziła to ocena jakości danych w bazie BDOT10k. Wykorzystane zostały metody geoprocessingu i związków przestrzennych w heterogenicznych systemach GIS. Wyniki analiz zostały zaprezentowane w postaci danych przestrzennych, kompozycji wielowarstwowych oraz kartogramów. Badania wykonano na obszarze 17 844 km<sup>2</sup> dla województwa podkarpackiego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność energetyczna paneli fotowoltaicznych polikrystalicznych i cienkowarstwowych na farmie fotowoltaicznej w Dolinie Zielawy

Odnawialne źródła energii to szansa nie tylko na poprawę efektywności energetycznej indywidualnych odbiorców, ale również na zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego samorządów. W 2007 roku w województwie lubelskim 5 gmin utworzyło partnerstwo samorządowe o nazwie „Dolina Zielawy”. Celami partnerstwa jest współpraca w zakresie oświaty, zadań z zakresu kultury, z zakresu ochrony zdrowia, pomocy społecznej, bezpieczeństwa przeciwpożarowego i oświetlenia ulicznego. Jednym z nadrzędnych celów tego partnerstwa jest m.in. zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz poprawa efektywności energetycznej poprzez zagospodarowanie energii słonecznej. Zasoby energii słonecznej na Lubelszczyźnie charakteryzują się przede wszystkim bardzo wysokim stopniem nasłonecznienia w porównaniu do innych regionów kraju. Największy potencjał pod względem wykorzystania energii słonecznej posiada wschodni obszar województwa (w tym obszar partnerstwa). W celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego gminy partnerstwa powołały spółkę Energia Dolina Zielawy sp. z o.o., która w 2014 roku zbudowała farmę fotowoltaiczną o mocy 1,4 MW w Bordziłówce w Gminie Rossosz. W pracy przedstawiono podsumowanie pracy farmy fotowoltaicznej w okresie półtorarocznym oraz efektywność energetyczną różnego rodzaju paneli fotowoltaicznych, które produkują energię na farmie fotowoltaicznej w Bordziłówce.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nasłonecznienia i wiatru na działanie krzemowych modułów polikrystalicznych

Zmieniające się warunki otoczenia mają znaczący wpływ na sprawność i trwałość ogniw fotowoltaicznych. Na moduły fotowoltaiczne oddziałują między innymi takie czynniki zewnętrzne jak: temperatura modułu, zmieniająca się podczas dłuższej ekspozycji na promieniowanie świetlne, wiatr, zanieczyszczenia oraz częstotliwość opadów. Parametry modułów PV podawane przez producentów znacznie odbiegają od wyników osiąganych w warunkach naturalnych. W tej pracy przedstawiono laboratoryjne badanie wpływu temperatury modułu krzemowego polikrystalicznego na zmianę generowanego napięcia badanego bez obciążenia. Badania potwierdzają korelację wzrostu temperatury podczas długiej ekspozycji na promieniowanie świetlne ze spadkiem napięcia. Jednocześnie symulacja wiatru powoduje chłodzenie modułu oraz wzrost napięcia obwodu. Dalszy rozwój badań nad wpływem warunków otoczenia pozwoli na dokładną optymalizację umiejscowienia farm fotowoltaicznych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania wybrancyh substancji aktywnych biologicznie podczas mechaniczno-biologicznego oczyszczania ścieków

W pracy przedstawiono wyniki monitoringu stężeń wybranych mikrozanieczyszczeń organicznych (antracen, benzo[a]piren, oktylofenol, nonylofenol, karbamazepina) w ściekach surowych, wstępnie oczyszczonych na stopniu mechanicznym oraz w odpływie odprowadzanym do środowiska. Obiektem badań były 3 komunalne oczyszczalnie ścieków zlokalizowane w województwie śląskim. Procedura oznaczenia związków obejmowała wydzielenie badanych substancji z próbek ścieków za pomocą ekstrakcji do fazy stałej, a następnie analizę chromatograficzną GC-MS. Przeprowadzone badania pozwoliły również ocenić skuteczność ich usuwania w trakcie konwencjonalnego oczyszczania ścieków. Spośród badanych substancji największe stężenia w ściekach surowych odnotowano dla antracenu i benzo[a]pirenu, natomiast zawartość nonylofenolu i oktylofenolu była około 15 krotnie niższa. Tendencję tą zaobserwowano dla wszystkich trzech badanych oczyszczalni. Stwierdzono również, że w ściekach z oczyszczalni o największej przepustowości zawartość mikrozanieczyszczeń była około 2 razy wiesza w stosunku do ścieków pobieranych z mniejszych obiektów. Skuteczność usuwania badanych związków podczas mechaniczno-biologicznego oczyszczania ścieków kształtowała się w zakresie od ponad 17 do 100%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian poboru wody w wybranych miastach województwa dolnośląskiego w latach 2005–2010

Przedmiotem pracy jest ocena zmian poboru wody w latach 2005–2010, w miastach Oborniki Śląskie, Bystrzyca Kłodzka oraz Kłodzko. Wszystkie miejscowości leżą w województwie dolnośląskim. Różnią się one liczbą mieszkańców oraz stopniem rozwoju różnych gałęzi gospodarki. W pracy przedstawiono zmiany ilości pobranej wody z podziałem na grupy użytkowników oraz ogólną ilość wody wtłoczoną do sieci. Zawarte zostały również informacje o ilości wody sprzedanej przez zakłady wodociągowe oraz wielkości strat wynikających z nieszczelności oraz awarii na sieciach wodociągowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rewizja komisji skarbowej w ekonomii samborskiej w 1698 roku

W artykule przedstawiono działalność królewskiej komisji skarbowej, która rewidowała dobra ekonomii samborskiej w 1698 r. Scharakteryzowano w nim działalność zespołu lustracyjnego pod kątem składu osobowego, przyczyny jego powołania i zadań wykonywanych przez rewizorów, co pozwoliło ukazać ich rolę w systemie zarządzania majątkiem i dochodami dóbr stołowych Samborszczyzny. Przeprowadzono analizę wytworów działalności komisarzy w celu ukazania kondycji finansowo-gospodarczej dóbr ekonomicznych w końcu XVII w., funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz położenia mieszkańców miast i wsi w świetle wnoszonych przez nich suplik. Przedmiotem analizy objęto administratorów ekonomii i sposób zarządzania przez nich majątkiem królewskim. Wymieniono ich nadużycia i zaniedbania w wykonywaniu obowiązków określonych w kontraktach skarbowych, jak również przedstawiono zalecenia komisarzy w celu usprawnienia administracji dóbr i poprawy ich dochodowości. 

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Związki biogenne a proces eutrofizacji wód Jeziora Raczyńskiego

W pracy przedstawiono wyniki badań jakości wody Jeziora Raczyńskiego w okresie od sierpnia 2012 do czerwca 2013 oraz oceniono podatność jeziora na degradację. Analizy laboratoryjne próbek wody obejmowały oznaczenia wskaźników biogennych (form azotu i fosfou). Jezioro Raczyńskie to naturalny i stosunkowo płytki zbiornik, z którego początek bierze rzeka Kamionka. Jezioro jest pierwszym z ośmiu jezior rynny kórnicko-zaniemyskiej. Położony jest on w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów ornych oraz lasów, a dodatkowo (ze względu na znakomitą lokalizację) narażony jest na duże obciążenie rekreacyjne. Przeprowadzone badania terenowe oraz analizy laboratoryjne wykazały, podwyższoną zawartością ortofosforanów zarówno w wodach jeziora jak i w ciekach je zasilających. A przeprowadzona ocena podatności zbiornika na degradację pozwoliła zakwalifikować zbiornik do III kategorii co wskazuje, że jezioro Raczyńskie jest zbiornikiem podatnym na degradację.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Diagnoza sozologiczna Polski w ujęciu gminnym w latach 2000-2009 - metody i wstępne rezultaty badań

Dezaktualizacji dotychczasowych syntez informacji sozologicznej Polski, przy równoczesnym ogromnym wzroście ilości danych środowiskowych w ostatnich dwóch dekadach, stanowiły bodziec do opracowania metody kompleksowego diagnozowania sozologicznego. Na podstawie danych pochodzących z kilkunastu instytucji, dokonano wyboru około 70 mierników dotyczących presji na środowisko, jego jakości i działań w zakresie ochrony środowiska. Traktując gminę (2478 jednostek) jako pole podstawowe analizy i oceny, zbudowano bazę danych obejmującą lata 2000-09. Przy zastosowaniu metod statystycznych przeprowadzono analizę zgromadzonych danych, która w dalszym etapie prac posłuży do opracowania regionalizacji sozologicznej Polski metodą klasyfikacji wielocechowej. Uzyskane rezultaty mogą znaleźć zastosowanie w optymalizacji polityk (szczególnie ekologicznej), prowadzonych na poziomie krajowym i regionalnym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Unieszkodliwianie ścieków z obiektów użyteczności publicznej na terenach niezurbanizowanych

Celem badań było określenie możliwości wykorzystania przydomowych oczyszczalni ścieków, których reaktory biologiczne pracują w technologii osadu czynnego do unieszkodliwiania zanieczyszczeń odprowadzanych ze szkół na terenach wiejskich. Na podstawie wybranych wskaźników zanieczyszczeń takich jak: BZT , ChZT, zawiesina ogólna, azot ogólny oraz fosforany scharakteryzowano skład ścieków surowych odpływających z obiektów użyteczności publicznej oraz jakość ścieków oczyszczonych z podziałem na dni z zajęciami szkolnymi i dni wolne od zajęć. Analiza wyników badań wykazała, iż dla potrzeb unieszkodliwiania ścieków z obiektów użyteczności publicznej takich jak szkoły; można stosować przydomowe oczyszczalnie ścieków, których działanie oparte jest na osadzie czynnym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bazylianie jako właściciele dóbr klasztornych w drugiej połowie XVIII wieku

Bazylianie z racji posiadania dóbr ziemskich, nadanych im na mocy fundacji, sprawowali zarząd nad folwarkami klasztornymi. W nadzorowaniu poddanych i organizacji pracy kierowali się wytycznymi sformułowanymi w instruktarzach ekonomicznych. Przykładem tego typu dokumentu była instrukcja dla prokuratora, czyli zakonnika zarządzającego gospodarstwem folwarcznym monasteru w Werchracie w województwie bełskim, pochodząca z 1768 r. Sformułowano w niej zasady postępowania prokuratora wobec właścicieli sąsiednich gruntów, czeladzi i poddanych klasztornych, opieki nad budynkami folwarcznymi i inwentarzem żywym oraz troską o zebranie i przechowywanie zbiorów. 

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne