rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Relacja sacrum – profanum w ujęciu cybernetycznym

W artykule podejmuję próbę dokonania oceny dorobku społecznego nauczania Jana Pawła II, patrząc przez pryzmat wiedzy systemowej/cybernetycznej, określającej wymagania dostosowanej do Stanu Zmian i Ryzyka organizacji życia społeczno-gospodarczego. W świetle takiej analizy dorobek ten powinno się traktować jako dialogowy wkład w przekształcanie światowych stosunków społecznych w zgodne z wymogami życia i rozwoju, przy wysoko rozwiniętej nauce i technice. Myślą przewodnią tego nauczania jest doprowadzenie do przemiany cywilizacyjnej umożliwiającej kierowanie się w działalności społeczno-gospodarczej aksjologią dobra wspólnego, rozumianego jako łączenie interesu indywidualnego z dobrem społeczno-przyrodniczego środowiska - w układzie globalnym i lokalnym. Oznaczałoby to przekształcenie współczesnej cywilizacji, opartej na zasadach socjal-darwinizmu, w Cywilizację śycia i Miłości - zgodną z wymaganiami życia w Stanie Zmian i Ryzyka. Podstawowy wniosek z tych systemowych badań dotyczy konieczności wbudowania instytucji religijnych w spójny, na wartości dobra wspólnego oparty, system społecznego rozwojowego sterowania procesem życia światowej - oraz lokalnych - społeczności. A więc ani "religia do kruchty", ani też nie "religijny fundamentalizm", lecz partnerskie obronno-rozwojowe sterownicze współdziałanie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Niektóre aspekty zrównoważonego rozwoju w świetle chrześcijańskiej filozofii średniowiecznej

Punktem wyjścia rozważań jest ukazanie średniowiecza jako okresu, w którym dostrzec można wyraźną – choć uwarunkowaną charakterem epoki – refleksję odnoszącą się, używając współczesnego języka, do teoretycznej problematyki zrównoważonego rozwoju. Dysputy średniowieczne dotyczyły np. kwestii centralnego miejsca człowieka wśród różnych bytów, bądź też stopnia doskonałości całego świata i poszczególnych tworzących go bytów, hierarchicznie uporządkowanych. Optymalną równowagę ekologiczną w świecie determinowała w śre-dniowieczu chrześcijańska wizja świata - pełna dążenia do porządku, harmonii i syntezy. Co ważne, najważniej-szym punktem odniesienia ówczesnych dysput ekologicznych, podobnie jak dzisiejszych, pozostawał człowiek.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Metodologia i problematyka programu badawczego ISSP Environment z perspektywy idei zrównoważonego rozwoju

W artykule przedstawiono problematykę oraz metodologię programu badawczego International Social Survey Program (ISSP) Environment. Ten międzynarodowy program badawczy realizowany jest w krajach członkowskich w taki sposób, iż poszczególne moduły tematyczne (w tym wypadku - moduł dotyczący ochrony środowiska naturalnego) są realizowane w kilkuletnich cyklach, co pozwala zarówno na porównania międzynarodowe, jak też obserwowanie dynamiki zmian w poszczególnych krajach. Badania prowadzone są metodą kwestionariuszową, na ogólnokrajowych próbach losowych o wysokim stopniu reprezentatywności. Problematyka ISSP Environment zawiera zagadnienia istotne także z perspektywy idei zrównoważonego rozwoju. Celem artykułu jest zapoznanie badaczy z programem oraz rekomendowanie konkretnych narzędzi pomiaru zawartych w kwestionariuszu ISSP Environment (związanych bezpośrednio z ideą zrównoważonego rozwoju) - zarówno do wykorzystania w analizie zbioru danych ISSP Environment, jak również w badaniach własnych.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Społeczno-ekonomiczne aspekty zrównoważonego rozwoju w ujęciu globalnym i lokalnym

Artykuł prezentuje wybrane zagadnienia z zakresu problematyki zrównoważonego rozwoju ujęte w perspektywie globalnej i lokalnej. Przedstawia w sposób przeglądowy aspekty ekologiczne szeroko rozumianego procesu wzrostu i rozwoju społeczno-ekonomicznego. Rozważa możliwość osiągnięcia harmonii między działalnością gospodarczą człowieka, konsumpcją a zdolnością środowiska naturalnego do trwania i odnawiania się. Jednym ze sposobów osiągnięcia równowagi między produkcją, konsumpcją a środowiskiem naturalnym jest recykling, traktowany jako zasadniczy element dynamicznego układu wzajemnych zależności między tymi sferami, będący tym samym ważnym warunkiem przetrwania ludzkiej społeczności zarówno w wymiarze globalnym jak i lokalnym. W artykule podkreśla się konieczność ujmowania recyklingu nie tylko w kategoriach technicznoorganizacyjnych, ale w szerszej perspektywie - łączącej aspekty ekonomiczne i społeczne. Pozyskiwanie surowców wtórnych w procesie recyklingu zmniejsza negatywne obciążenia środowiska naturalnego, będąc jednym z ważnych aspektów zrównoważonego rozwoju, opartego na trwałej równowadze między trzema rodzajami kapitału: ekonomicznym, ludzkim i przyrodniczym. Przegląd wybranych zagadnień związanych ze społeczno-ekonomicznymi aspektami zrównoważonego rozwoju pokazuje, że szeroko rozumiana problematyka ekologiczna powinna być ujmowana w pogłębionej perspektywie humanistycznej, socjologicznej i filozoficznej, a tym samym dotykać sfery wartości, postaw, zachowań, a także świadomości ekologicznej.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Trojakie podejście do zagadnienia indywidualnej i globalnej zrównoważoności

Ekologia przemysłowa opiera się na analogiach i myśleniu lateralnym, zapożyczając, dostosowując i przekraczając nowe granice wyobrażeń i innowacyjnych rozwiązań, mających ułatwić drogę do zrównoważonego rozwoju. Mówiąc o kluczowej roli, jaką ludzkość musi odegrać w urzeczywistnieniu tego rozwoju, odkrywamy niezwykłą analogię pomiędzy holistycznym indywidualnym rozwojem człowieka i trojaką koncepcją "triple bottom line" (w zakresie gospodarczym, społecznym i środowiskowym), związaną ze zrównoważonym rozwojem całej ludzkości żyjącej na Ziemi. Jednostka to poziom materialny (potrzeby ciała), jednak celem jej rozwoju powinno być osiągnięcie właściwych proporcji w szerszym kontekście pomiędzy czynnikami fizycznymi, emocjonalnymi i duchowymi. Kiedy stanie się to udziałem wszystkich jednostek, wykoślawiona społeczno-ekonomiczna technosfera stopniowo przeobrazi się w pełni rozwiniętą. Paradoksalnie ludzie muszą poznać siebie, zrozumieć swoją istotę duchową, aby technosfera objęła także troskę o Ziemię.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Globalne ocieplenie: przyczyny i natura domniemanego naukowego konsensusu

„Globalne ocieplenie” jest obecnie postrzegane jako zjawisko zarówno realne, jak i niebezpieczne. Zarazem wiele aspektów przygotowywanego katastroficznego scenariusza zostało w znacznym stopniu podważonych przez społeczność naukowców. W tej pracy dokonuję krótkiego przeglądu zagadnień naukowych związanych z globalnymi zmianami klimatycznymi, w tym braku zgodności danych uzyskanych z obliczeń modelowych z danymi uzyskanymi na drodze pomiarów satelitarnych.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Środowiskowa konkurencyjność regionów - próba konceptualizacji

W artykule zaprezentowano teoretyczne podstawy koncepcji środowiskowej konkurencyjności regionów. Wskazano, że regiony słabiej rozwinięte znajdują się w posiadaniu bardzo cennego waloru, jakim jest relatywnie czyste środowisko naturalne. Środowisko naturalne może być tutaj rozpatrywane jako swoisty znak handlowy, który może decydować o rozwoju gospodarczym. To przyczynia się do wzrostu dobrobytu w regionach oraz wpływa na dalszą poprawę jakości środowiska. Podejmowanie aktywnych działań na rzecz ochrony środowiska sprzyja pogłębianiu tzw. "zielonej" specjalizacji regionów, a tym samym zwiększaniu ich konkurencyjności na szczeblu krajowym lub nawet międzynarodowym.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Filozofia zrównoważonego rozwoju : preliminaria

Artykuł jest próbą przedstawienia zasadniczych filozoficznych tez, które implicite lub explicite znajdują się u podstaw idei zrównoważonego rozwoju. Obok zasygnalizowanych założeń metafizycznych, epistemologicznych, historiozoficznych oraz antropologicznych, uwaga szczególnie została zwrócona na aksjologiczną podbudowę zrównoważonego rozwoju. W zakończeniu omawiana koncepcja została ukazana jako współczesna wersja oświeceniowej optymistycznej filozofii społecznej.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ekologia ciszy jako element sozologii systemowej wzbogacający koncepcję rozwoju zrównoważonego

Pejzaż akustyczny, który jest jednym z ważnych składników naszego środowiska życia, ulega destrukcji w miarę postępu cywilizacyjnego. Coraz mniej w nim ciszy, a coraz więcej hałasu i wrzasku. Natężenie hałasu rośnie nieustannie, ostatnimi laty lawinowo. Różne urządzenia nagłaśniające emituję dźwięki, których natężenie dosięga granicy bólu. Hałas towarzyszy nam na każdym kroku. Tak, jakby komuś zależało na tym, by wrzaskiem zagłuszyć troski życia codziennego i ogłupiać ludzi. W narastającym hałasie trudno funkcjonować, pracować, uczyć się, koncentrować i odpoczywać. Dlatego najwyższy czas, by chronić ciszę. Zadaniem ekologii ciszy jest walka z hałasem i przywrócenie równowagi w pejzażu akustycznym. Ekologia ciszy jest elementem sozologii systemowej i koncepcji rozwoju zrównoważonego.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mechanizmy rynkowe w ochronie środowiska jako czynnik zrównoważonego rozwoju

Artykuł przedstawia możliwości wdrażania mechanizmów rynkowych w ochronie środowiska i wykorzystywania jego zasobów. Uruchomienie mechanizmu rynkowej alokacji może mieć dwie podstawowe formy: alokacji rynkowej na zasadzie jednorazowej aukcji, oraz alokacji na zasadzie możliwych wielokrotnych transakcji. W artykule wymienia się wiele obszarów zastosowania tych rozwiązań. Artykuł przedstawia także najważniejsze korzyści dla realizacji zrównoważonego rozwoju, jakie można osiągnąć dzięki zastosowaniu mechanizmów rynkowych w dziedzinie ochrony środowiska. Podaje też argumenty na zbieżność takich rozwiązań z ideą zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Jak przekonać przemysł o wartości zrównoważonych środowiskowo łańcuchów dostaw

Niniejszy artykuł dotyczy tematyki ESCM – zarządzania zrównoważonym środowiskowo łańcuchem dostaw. Główne pytanie brzmi: w jaki sposób przedsiębiorstwa mogą opracować „analizę biznesową” dotyczącą opłacalności praktyki? Odpowiedź wykracza daleko poza środowiskowe i techniczne usprawnienia.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zrównoważony aktywizm. Centrum na rzecz Energii, Polityki Środowiskowej i Niekonwencjonalnej Edukacji

Niniejszy artykuł opiera się na wcześniejszym artykule mojego autorstwa, w którym przywołałem cztery przykłady rozpraw doktorskich, powstałych w Centrum Energii i Polityki Środowiskowej, aby przedstawić zalety niekonwencjonalnej edukacji w rozwiązywaniu rzeczywistych problemów w zakresie zrównoważonego rozwoju. Celem niniejszej pracy jest rozwinięcie idei przedstawionej Centrum, jako przykładowego sposobu modelowania programu zrównoważonego rozwoju, nie tylko w Stanach Zjednoczonych ale także na całym świecie. Niniejsza praca przedstawia kolejne dziewięć przykładów rozpraw doktorskich, opartych na rzeczywistych rozwiązaniach, stosowanych w rożnych miejscach na całym świecie, dla których nauczanie niekonwencjonalne znów ma kluczowe znaczenie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Subsydiarność w polityce ekologicznej Unii Europejskiej

Idea subsydiarności w prawodawstwie UE odgrywa podstawową rolę i obowiązuje wszystkich członków. Artykuł przedstawia realizację tej zasady we Wspólnocie na poziomie decyzyjnym i działalności gospodarczej.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zrównoważony rozwój w dyskursie nad koncepcją ochrony przyrody w Polsce po 1989 r.

Polska w okres przemian systemowych weszła z określonym porządkiem prawnym, instytucjonalnym oraz politycznym. Porządek ten dotyczył również zagadnień związanych z ochroną przyrody, które były zarazem w określony sposób ukształtowane w świadomości społecznej. Zmiany w tej materii zapoczątkowały w 1989 roku obrady „Okrągłego stołu”, które był początkiem porozumienia narodowego oraz reform, mających przełomowe znaczenie dla naszego kraju. Jedną z podejmowanych tam kwestii, były zagadnienia związane z ochroną przyrody i środowiska. O ich wysokiej randze świadczy utworzenie specjalnego „Podstolika ekologicznego”, gdzie były omawiane. Dyskusja nad mającym obowiązywać w Polsce kształtem ochrony przyrody, którą wtedy zainicjowano trwa do dziś. Krytyce poddawane są zarówno istniejące uregulowania, jak i kolejne ich nowelizacje. Podejmowane są również inicjatywy, wskazujące kierunek pożądanych rozwiązań - w tym konieczność stosowania w ochronie przyrody zasad zrównoważonego rozwoju. Czy obecnie – prawie 20 lat od momentu rozpoczęcia dyskusji na ten temat, potrafimy odpowiedzieć na pytanie dotyczące przyszłego kształtu ochrony przyrody w Polsce?

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój zrównoważony a polityczny poziom definiowania natury

Polityczne spojrzenie na przyrodę to próba określenia zakresu społecznej ingerencji w świat natury, a ściślej odpowiedzi na pytanie do jakiego stopnia przyroda może być traktowana jako rzeczywistość niezależna od człowieka. Główne czynniki, które determinują polityczny sposób definiowania natury to: idea przetrwania ekologicznego oraz idea technizacji i modernizacji społeczeństwa. Ich efektem są: zniszczenie harmonii pomiędzy człowiekiem a przyrodą, ograniczenie zaufania rekompensowane rozrostem różnorodnych systemów technicznej kontroli, promowanie ekspertów-biuroktatów stosujących jako narzędzie zarządzania grę strategiczną. W ujęciu politycznym przyroda jest produktem społecznym. Jej obraz to wynik gry strategicznej prowadzonej przez człowieka zarówno w sferze przyrody jak i społeczeństwa. W tej grze coraz mniej liczy się dobro człowieka czy przyrody. Priorytet ma wygrana eksperta-biurokraty bądź polityka (np. realizacja projektu technologicznego, utrzymanie władzy itp.). Sposób dojścia do wygranej opiera się o strategię kalkulowanego ryzyka. To strategia obca i niezgodna z założeniami rozwoju zrównoważonego.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
O polityce zrównoważoności wyznaczonej przez EEAC, w kontekście ostatnich pięciu lat

Wyznaczanie kierunku polityki dla kolejnych trzech pokoleń jest zadaniem trudnym. Społeczeństwa lubią wprawdzie futurologiczne refleksje, ale nie posiadają skutecznych instytucji zdolnych przeprowadzić długoterminowe przygotowania. Jeśli zagłębimy się w zrównoważoność, zadanie okazuje się niewykonalne. Zrównoważoność stawia wymagania. Wymaga od nas funkcjonowania jedynie w ramach granic naturalnej tolerancji przyrody i docenienia wartości procesów zachodzących w ekosystemie. Nie posiadamy jednak podstaw naukowych ani kompetencji by wypełnić te postulaty. Jednocześnie będziemy musieli dostrzegać prawa sprawiedliwości społecznej jeżeli mamy tworzyć społeczeństwo, które troszczy się o innych i o planetę. Ponieważ nie jesteśmy zbyt dobrzy w zapewnieniu sprawiedliwości teraz, to ten cel także wzbudza zastrzeżenia. Artykuł podejmuje wszystkie te zagadnienia. Sugeruję, że potrzebujemy wizji zrównoważonej ekonomii i zrównoważonego społeczeństwa, aby stworzyć procedury oceny politycznej, która umożliwi rządom i wyborcom planowanie działań z dużym wyprzedzeniem. To umożliwi odrodzenie cnoty i odpowiedzialności, zarówno po stronie obywateli, jak i rządów. Żyjemy w czasach o niespotykanych wyzwaniach. Globalizacja ogranicza możliwości działań podejmowanych przez poszczególne kraje w sytuacji, gdy to lokalne rozwiązania są bardziej sensowne i efektywne. Także zarządzanie UE będzie bardzo trudne w sytuacji, gdy poziom i szybkość rozwoju jest tak zróżnicowana pomiędzy poszczególnymi członkami, a widomo recesji ostudza optymizm. Ale nie możemy zrezygnować z konieczności zrównoważonego planowania przyszłości, nawet wobec trudnych wyzwań. Artykuł wskazuje na pewne możliwości osiągnięcia postępu, zarazem przyznając, że ryzyko może być zbyt wysokie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój w późnej nowoczesności

W artykule przedstawiono istotę zrównoważonego rozwoju w późnej nowoczesności odnoszącą się do kształtowania rozwoju społecznego zarówno lokalnych społeczeństw, jak i globalnego społeczeństwa. Rozwój sustensywny (zrównoważony) jest procesem wielopoziomowym. W szczególności, oznacza to, że powinno następować polepszanie jakości życia wszystkich istot ludzkich, a także kreowanie ładu społecznego, gospodarczego, ekologicznego, przestrzennego i instytucjonalno-politycznego. Zaspokojenie potrzeb człowieka powinno następować przez realizację odpowiednich celów społecznych i/lub gospodarczych i/lub środowiskowych współtworzących rozwój. Współzależności pomiędzy tymi trzema kategoriami rozwojowymi winny się wzajemnie interaktywnie warunkować, a tym samym ujmować fakt, że proces rozwojowy zachodzi w trójsystemie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Problemy zrównoważonego użytkowania surowców mineralnych

Surowce mineralne należą do nieodnawialnych zasobów przyrody. Ich ilość w skorupie ziemskiej jest ograniczona a regeneracja możliwa jedynie w specyficznych warunkach geologicznych oraz w czasie obejmującym setki, tysiące, a nawet miliony lat. Trwałość użytkowania surowców mineralnych zależy przede wszystkim od ochrony i racjonalnej gospodarki tymi zasobami przyrody, jednak w obliczu rosnącej liczby mieszkańców Ziemi, oszczędność ta tylko w niewielkim stopniu przyczyni się do zaspokojenia wzrastającego zapotrzebowania na surowce mineralne. W artykule przedstawiono metody, które służą przedłużeniu trwałości użytkowania surowców mineralnych oraz zasygnalizowano problemy, z jakimi może być związane wdrażanie zrównoważonej gospodarki surowcami mineralnymi.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Słowa-klucze w ekologii i ich krytyka z perspektywy ekolingiwistycznej

Idee powstające na styku dwóch nauk: ekologii i lingwistyki są od trzech dekad z ożywieniem dyskutowane przez językoznawcow na całym świecie. Jednym z nurtów badawczych, powstałym na początku lat 90. ubiegłego stulecia, jest ekolingwistyka krytyczna, ktora opiera się na założeniu, że język jest częścią ekosystemu i jako taki wpływa na stan środowiska naturalnego. Celem artykułu jest przedstawienie słów-kluczy (ich kognicji, konotacji, kolokacji) występujących w polskim dyskursie ekologicznym wraz z krytycznym komentarzem ekolingwistycznym dotyczącym problemów językowych w wyrażaniu i nazywaniu różnych zagadnień z zakresu ekologii. Słowa-klucze zostały wyabstrahowane z popularnonaukowego słownika tematycznego "1000 słów o ekologii i ochronie środowiska�" Adama Mierzwińskiego na podstawie kryterium ilościowego.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kryterium wyznaczania granic prawnych i etycznych w badaniach medycznych – w aspekcie urzeczywistnienia konstytucyjnej zasady zrownoważonego rozwoju

Celem artykułu jest omówienie i ocena wybranych aksjomatów funkcjonujących w obszarze medycyny i nauk wspomagających jej rozwój oraz wskazanie - o ile to możliwe - aksjomatu o znaczeniu uniwersalnym. Sformułowanie takiego celu jest istotne z punktu konstytucyjnej zasady zrownoważonego rozwoju, której nie można pomijać w naukach medycznych. W niniejszym opracowaniu przyjmujemy hipotezę, iż aksjomat: godność człowieka najwyższą wartością w świecie przyrody powinien stanowić uniwersalne, skuteczne i ponadczasowe kryterium wyznaczania granic prawnych i etycznych w badaniach medycznych. Aksjomat ten jest również podstawowym aksjomatem dla urzeczywistniania zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mitologia rozwoju zrownoważonego

W artykule prezentuje się tezę, że wokół koncepcji pomysłu rozwoju zrownoważonego, ktorego nie da się urzeczywistnić bez radykalnych zmian ustrojowych i stylu myślenia ekonomicznego, narasta odpowiednia ideologia i mitologia. Pojawiło się wiele mitów związanych rozwojem zrownoważonym, ktorymi karmi się masy. Tymczasem mitologia rozwoju zrownoważonego w istocie jest instrumentem walki elit finansowo-politycznych o panowanie w świecie, o zachowanie gospodarki opartej na ekonomii neoklasycznej i na ideologii konsumpcjonizmu.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Biopaliwa – krok ku zrównoważonemu rozwojowi

We współczesnym świecie z coraz większym niepokojem obserwuje się negatywny wpływ działalności człowieka na środowisko przyrodnicze. Sytuacja ta zrodziła potrzebę dążenia ku zrównoważonemu rozwojowi, który zakłada świadome kształtowane relacji pomiędzy wzrostem gospodarczym a dbałością o środowisko przyrodnicze. Tworzenie nowych, przyjaznych środowisku technologii obserwuje się zwłaszcza w sektorze paliwowym. Kurczące się zasoby złóż kaustobiolitów (tradycyjnych paliw kopalnych) oraz niekorzystny wpływ na środowisko związany z nadmierną emisją gazów cieplarnianych, powstających w trakcie spalania, skłania ku alternatywnym źródłom energii jakimi są biopaliwa. W artykule opisano najważniejsze biopaliwa, sposoby ich produkcji oraz zasygnalizowano najważniejsze problemy, które są związane z ich powszechnym wykorzystaniem.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przesłanki rozwoju rynku odnawialnych źródeł energii w Polsce w świetle idei zrównoważonego rozwoju

Odnawialne źródła energii (OZE) odgrywają coraz większą rolę w strukturze dostaw energii. Niektóre technologie OZE osiągnęły poziom konkurencyjności zbliżony do technologii opartych na surowcach kopalnych. Proces stopniowej transformacji z gospodarki opartej na węglu na gospodarkę wykorzystującą technologie ekologiczne, niskoemisyjne, zaspokajające potrzeby społeczne, zapewniające dywersyfikację źródeł energii, bezpieczeństwo energetyczne w skali nie tylko lokalnej, ale i regionalnej, a nawet w perspektywie długookresowej – w skali krajowej, jest już zauważalny w Polsce. Przy spełnieniu powyższych wymogów tworzenie konkurencyjnego rynku odnawialnych źródeł energii zapewnia realizację koncepcji zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Sposoby realizacji zrównoważonego rozwoju w przemyśle

Przemysł jest w największym stopniu odpowiedzialny za pogarszający się stan środowiska przyrodniczego. Całościowe ujęcie produkcji to współczesna profilaktyka powstawania zanieczyszczeń środowiska i odpadów. Rozpoczyna się ona od pomysłu stworzenia produktu czyli projektowania, poprzez wytwarzanie i możliwości ponownego wykorzystania. Płaszczyzna technologiczna jest więc szczególnym miejscem poszukiwań produktów czy technologii materiałooszczędnych, energooszczędnych i małoodpadowych. Niniejsza praca ma na celu przedstawienie metod wspomagających wprowadzanie zasady zrównoważonego rozwoju do zakładów produkcyjnych.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku