rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Budżet Częstochowy i Dąbrowy Górniczej w przededniu powstania II Rzeczypospolitej – z perspektywy rachunkowości

Z perspektywy lat 1918–2018 można wskazać, że budżet to najważniejsza instytucja ekonomiczna, polityczna i społeczna zarówno w sektorze państwowym, jak i samorządowym. Założenia budżetowe dla każdego miasta stanowią główny wyznacznik jego rachunkowości, począwszy od planowania finansowego, przez ewidencję, a skończywszy na sprawozdawczości.  Celem artykułu jest prezentacja wartości informacyjnej budżetów i ich struktury w 1918 roku dwóch wybranych miast, tj. Częstochowy i Dąbrowy Górniczej. Dokonano także cząstkowej analizy porównawczej budżetów tych miast i ich struktury z budżetami uchwalonymi na 2018 rok. Metody badawcze zastosowane w artykule opierają się przede wszystkim na krytycznej analizie budżetów, sprawozdań merytorycznych, cząstkowych zapisów ewidencyjnych i innych dokumentów pochodzących z 1918 roku oraz 2018 roku. Analizowano materiały zgromadzone w Archiwach Państwowych w Częstochowie i Katowicach, bibliotek i zasobów cyfrowych. Badaniu poddano także fragmentaryczne regulacje prawne z okresu międzywojennego, krajową literaturę z zakresu finansów publicznych i rachunkowości budżetowej.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Pionierzy i wybrane teorie istotne dla rozwoju rachunkowości behawioralnej

W piśmiennictwie polskim tematyka behawioralnego nurtu w rachunkowości jest stosunkowo nowa i jak dotąd niewiele jest pozycji, które w ukazywałyby prekursorów tego nurtu oraz jego podbudowę teoretyczną. W artykule zaprezentowano wybrane teorie z zakresu psychologii ekonomicznej oraz ekonomii, które znalazły zastosowanie w badaniach dotyczących  rachunkowości behawioralnej, a także postaci najważniejszych uczonych działających we wczesnym okresie jej rozwoju. Oparto się na anglojęzycznych pozycjach książkowych oraz kilkunastu artykułach poświęconych ewolucji BAR (Behavioural Accounting Research), zarówno autorów rodzimych, jak i zagranicznych.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Struktura własnościowa przedsiębiorstw a księgowe kształtowanie wyniku finansowego

Celem artykułu jest zbadanie związku między strukturą własnościową przedsiębiorstw, w tym koncentracją własności, udziałami menedżerskimi oraz występowaniem inwestorów instytucjonalnych a procesami księgowego kształtowania wyniku finansowego, prowadzącymi do wzrostu wyniku finansowego. W artykule modelowano w pierwszej kolejności uznaniowe zmiany niepieniężnych składników kapitału pracującego netto, a następnie zbudowano model zależności między tymi zmianami a elementami struktury własnościowej przedsiębiorstwa oraz zmiennymi kontrolnymi, wyznaczając funkcję regresji metodą najmniejszych kwadratów. Wykazano, że istnieje ujemna korelacja między stopniem koncentracji własności a rachunkowym kształtowaniem wyniku finansowego w górę. Nie wykazano związku między relatywnymi rozmiarami udziałów menedżerskich we własności a rachunkowym kształtowaniem wyniku finansowego. Wykazano, że obecność inwestorów instytucjonalnych obniża rozmiary księgowego kształtowania wyniku finansowego w górę. Nie potwierdzono, aby udział Skarbu Państwa we własności spółek wpływał na procesy kształtowania księgowego wyniku finansowego. Również nie stwierdzono, aby księgowe kształtowanie wyniku finansowego miało związek z raportowaniem małych zysków oraz małych przyrostów zysków.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Czynniki sytuacyjne a stopień konwergencji rachunkowości finansowej i zarządczej w przedsiębiorstwach w Polsce

Celem artykułu jest zbadanie związku stopnia konwergencji rachunkowości finansowej i rachunkowości zarządczej w przedsiębiorstwach w Polsce z wielkością przedsiębiorstwa, rodzajem jego działalności, pochodzeniem jego kapitału oraz stosowanymi zasadami rachunkowości. Pomiaru konwergencji dokonano w pięciu obszarach: planowania i budżetowania, raportowania, systemów informatycznych, organizacji systemu rachunkowości w organizacji. Do badania wykorzystano metodę sondażową z zastosowaniem kwestionariusza ankiety. Badanie wykazało, że firmy produkcyjne, duże i średnie oraz z kapitałem zagranicznym charakteryzują się wyższym poziomem konwergencji. Z kolei wyższy stopień konwergencji występuje w firmach stosujących ustawę o rachunkowości niż MSSF. Artykuł dostarcza nowej wiedzy na temat słabo zbadanego w Polsce, a niezmiernie ważnego problemu konwergencji rachunkowości oraz czynników determinujących stopień konwergencji. Niski stopień konwergencji skutkuje bowiem m.in.: nadmiernymi kosztami rachunkowości oraz niską jakością sprawozdań finansowych.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Stopień rozwoju rachunku kosztów w kontekście systemu informacyjnego szpitala

W artykule opisane zostały wyniki badań dotyczących modelu dojrzałości rachunku kosztów w szpitalu uzyskane w drugim etapie badań własnych. Celem prowadzonych badań była identyfikacja przesłanek dojrzałości rachunku kosztów w kontekście systemu informacyjnego szpitala. Dla osiągnięcia tak zdefiniowanego celu przyjęto hipotezę badawczą, która mówi, iż o poziomie zaawansowania rachunku kosztów w szpitalu stanowi stopień realizacji celów wynikających z zewnętrznych i wewnętrznych potrzeb informacyjnych odbiorców. Przyjęto, że zewnętrzne potrzeby, decydujące o dojrzałości rachunku kosztów wynikają z formalnych regulacji. W przypadku szpitali funkcjonujących jako samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są one zalecane do stosowania od 27 lat. W ramach potrzeb wewnętrznych zdefiniowano m.in. tzw. merytoryczną integrację danych niefinansowych (dotyczących pacjenta i procesu leczenia) z kosztowymi. Przeprowadzone badania wykazały, że o stopniu dojrzałości rachunku kosztów decydują zarówno przesłanki formalne, jak i potrzeby zarządcze. Wykazano również, że większe znaczenie ma merytoryczna integracja gromadzonych danych, która wynika z potrzeb informacyjnych zarządzających, niż techniczna integracja systemu informatycznego szpitala.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Postrzeganie księgowych przez polską młodzież licealną – badanie pilotażowe

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badania postrzegania księgowych (specjalistów rachunkowości) przez polską młodzież w wieku licealnym. Badanie przeprowadzono metodą sondażową z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety. Badani zostali zapytani o to, jak postrzegają płeć, wiek, pracę (zadania), cechy i predyspozycje, wygląd, a także pozycję w przedsiębiorstwie i prestiż społeczny księgowych. Okazało się, że zdaniem ankietowanych osoba wykonująca zawód księgowego to na ogół kobieta, w późnej młodości lub wieku średnim zajmująca się przede wszystkim rozliczaniem podatków i dokumentami, zorganizowana, dokładna, odpowiedzialna i cierpliwa, ubrana elegancko, lecz zachowawczo. Pozycja księgowych w przedsiębiorstwie jest zdaniem badanych średnio znacząca lub dużo znacząca. Niżej postrzegają oni ich prestiż społeczny (nieco poniżej średniego). Ogólnie rzecz biorąc, można stwierdzić, że młodzież licealna w Polsce ma zniekształcony (stereotypowy) obraz księgowych i ich pracy. Badania postrzegania księgowych przez młodzież szkół średnich w Polsce nie były dotychczas prowadzone.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Możliwości i ograniczenia wykorzystania modeli memoriałowych korekt zysku netto w detekcji zarządzania zyskiem

Choć z punktu widzenia sprawozdawczości finansowej zysk (strata) netto jest rachunkowym rezultatem różnicy między wygenerowanymi w danym okresie przychodami i przypadającymi kosztami uzyskania tych przychodów, miara ta – ze względu na swój interaktywny charakter – w znaczny sposób oddziałuje na indywidualne zachowania uczestników rynku kapitałowego, stanowiąc pozytywną lub negatywną przesłankę zaangażowania przez nich środków pieniężnych w przedsiębiorstwie. Jednocześnie kategoria wyniku finansowego netto jest wysoce podatna na intencjonalne kształtowanie jej wysokości przez dostosowywanie wartości zysku (straty) netto do przekonań, myśli, życzeń i pragnień poszczególnych interesariuszy podmiotu gospodarczego. Zasadniczym celem artykułu jest dokonanie bliższej charakterystyki rozwiązań metodologicznych podkreślających znaczenie korekt zysku netto w detekcji zarządzania zyskiem. Dla operacjonalizacji postawionego celu badawczego sformułowana została hipoteza badawcza, traktująca o występowaniu niskiego i wyraźnie zróżnicowanego stopnia dopasowania poszczególnych modeli różnic memoriałowych do danych empirycznych. Weryfikacja wskazanej hipotezy nastąpiła przy wykorzystaniu sześciu modeli różnic memoriałowych, do których zaliczono modele: Healyʼego, DeAngelo, Jones, Dechow i in., Kothari i in. oraz Kasznika. Badania empiryczne przeprowadzono wśród spółek wchodzących w skład indeksów giełdowych: WIG20, mWIG40 oraz sWIG80, których akcje były przedmiotem obrotu na giełdzie przez co najmniej 15 lat (1999–2016).

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sprawozdawczość zintegrowana – przegląd badań

Sprawozdawczość zintegrowana wyłoniła się jako nowa praktyka sprawozdawcza w 2013 roku. Jej zasadniczym celem było podniesienie efektywności przekazywania informacji o tworzeniu wartości przez orga-nizację zewnętrznym interesariuszom. Przyjęcie sprawozdawczości zintegrowanej miało również, zgodnie z oczekiwaniami, rozwiązać szereg problemów, jakie występują przy sporządzaniu tradycyjnych sprawozdań finansowych, a w szczególności miało wyeliminować ich niezdolność do uwzględnienia wszystkich źródeł tworzenia wartości w organizacji, wzajemnych powiązań pomiędzy rozwojem zrównoważonym i dokonaniami finansowymi, oraz brak dostarczania informacji o modelu biznesu danej organizacji. Celem artykułu jest przegląd badań dotyczących sprawozdawczości zintegrowanej i próba odpowiedzi na pytanie, jaka będzie przyszłość sprawozdawczości zintegrowanej. W artykule objaśniono istotę i przyczyny wprowadzenia do praktyki sprawozdawczej raportowania zintegrowanego. Omówiono strukturę ramową i zasady sprawozdawczości zintegrowanej, a następnie dokonano przeglądu badań naukowych dotyczą-cych sprawozdawczości zintegrowanej. W artykule wykorzystano wyniki studiów literatury przedmiotu, wyniki wcześniejszych badań autorki, a także obserwacje praktyki gospodarczej w obszarze raportowania zintegrowanego. Jako podstawową metodę badawczą wykorzystano studia literaturowe. Zestawienie wyników badań nie daje jednoznacznych rezultatów co do tego, czy sprawozdawczość zintegrowana stanie się w przyszłości powszechną formą raportowania korporacyjnego

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rynek usług audytorskich świadczonych na rzecz spółek publicznych notowanych na polskim rynku kapitałowym

Celem głównym artykułu jest identyfikacja zmian poziomu koncentracji na rynku usług audytorskich świadczonych na rzecz spółek publicznych notowanych na GPW w Warszawie. Celem dodatkowym jest identyfikacja zmian poziomu rotacji wśród firm świadczących usługi audytorskie na rzecz spółek publicznych notowanych na GPW w Warszawie. Wnioski badawcze sformułowano na podstawie analizy 2652 raportów rocznych sporządzonych w latach 2011–2016 przez te spółki. Raporty pochodziły ze stron internetowych badanych spółek. Dane były zbierane ręcznie. W ramach badania ustalono, że w latach 2011–2016 zwiększyła się koncentracja na rynku usług audytorskich świadczonych na rzecz spółek publicznych. Sześć firm audytorskich, określanych w artykule jako „czołowe” firmy, świadczyło swoje usługi na rzecz ponad połowy spółek publicznych. Ich udział w rynku usług audytorskich był różny w poszczególnych sektorach. Różny był również poziom rotacji firm audytorskich świadczących swoje usługi na rzecz spółek publicznych należących do poszczególnych sektorów. Wskazać należy, że poziom koncentracji na rynku usług audytorskich świadczonych na rzecz spółek publicznych w Polsce jest mniejszy od średniego poziomu koncentracji dla wszystkich krajów UE. W Polsce w 2015 roku wskaźnik CR4 wynosił ok. 41%, podczas gdy średnia wartość tego wskaźnika dla krajów UE wynosiła ok. 70%. W literaturze przedmiotu nie przedstawiono dotychczas w sposób kompleksowy analizy polskiego rynku usług audytorskich świadczonych na rzecz spółek publicznych. Zagadnienie to stanowi lukę badawczą, której uzupełnienia podjęto się w niniejszym artykule.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Dochód księgowy a dochód podatkowy – analiza empiryczna wyników spółek akcyjnych

Celem artykułu jest ustalenie, na podstawie danych empirycznych, jaka jest relacja między dochodem księgowym a dochodem podatkowym w przedsiębiorstwach w Polsce poprzez zbadanie, czy między obydwoma miernikami dochodu występują statystycznie istotne różnice. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że prawo podatkowe i bilansowe w Polsce cechują daleko idące rozbieżności. Badanie przeprowadzono na podstawie dwóch alternatywnych zbiorów danych – bazy Amadeus (dane za 2015 rok; 2201 spółek) oraz bazy InfoCredit (lata 2008–2012; 340 obserwacji). W badaniu zastosowano statystyczne nieparametryczne testy zgodności oraz analizę korelacji. Można stwierdzić, że wynik księgowy i podatkowy spółek akcyjnych różnią się od siebie w sposób statystycznie istotny. Jednocześnie silna i dodatnia, istotna statystycznie korelacja, sugeruje, że wzrostowi wartości jednego z dochodów towarzyszy wzrost średnich wartości drugiego typu dochodów. Oryginalny wkład artykułu polega po pierwsze na tym, że podjęto w nim próbę empirycznego zbadania różnic podatkowo-księgowych w warunkach polskich, opierając się na danych o różnym poziomie szczegółowości. Skupia się on zarówno na relacji między księgowym i podatkowym miernikiem dochodu, jak również rozwija wątek szacowania podstawy opodatkowania na podstawie sprawozdań finansowych. Po drugie, w porównaniu z wcześniejszymi badaniami z obszaru odroczonego podatku dochodowego zakres podmiotowy analizowanych spółek akcyjnych jest szerszy, gdyż wykracza poza podmioty notowane na GPW.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Motywy przejęć odwrotnych i zasady ich rozliczania

W ostatnich latach coraz częściej w procesach koncentracji kapitału mówimy o przejęciach odwrotnych. Sytuacje te związane są z wykorzystaniem pewnych przywilejów ekonomicznych, podatkowych i innych przez spółki będące często inicjatorem takiego przedsięwzięcia. Celem artykułu jest między innymi przedstawienie przesłanek, jakimi kierują się podmioty gospodarcze podejmując decyzje o przeprowadzeniu przejęcia odwrotnego (reverse acquisitions). Jest to proces, w którym występuje specyficzny rodzaj przejęcia kontroli nad jedną jednostką przez inną jednostkę. W tych przypadkach następuje odwrócenie typowych relacji między podmiotami uczestniczącymi w procesie połączenia, gdyż przedmiotem przejęcia stają się jednostki posiadające kontrolę nad jednostkami, które je przejmują. Bardzo ważną rolę w rozliczaniu tych procesów mają regulacje Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) nr 3 „Połączenia jednostekˮ. Pozwalają one na właściwe ujęcie tych relacji. Autorki opierając się na przykładach liczbowych przedstawiły zasady rozliczania takiego połączenia. Tym samym potwierdziły rolę rachunkowości, która realizuje zasadę wiernego i rzetelnego przedstawienia tego procesu. Zastosowana analiza literatury i regulacji prawnych oraz wnioskowanie dedukcyjne pozwoliły na wskazanie najważniejszych motywów tego typu połączeń.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Wynik całkowity i wynik finansowy netto w perspektywie wartości rynkowej spółek z indeksu WIG30

Zasadniczym celem artykułu jest porównanie związków wyniku całkowitego i wyniku finansowego netto z wybranymi parametrami rynkowymi (kapitalizacją giełdową, wskaźnikami wartości rynkowej do wartości księgowej) spółek notowanych na GPW w Warszawie z indeksu WIG30 według stanu na 01.03.2018 roku. Dane empiryczne zostały zaczerpnięte z bazy Thomson Reuters (lata 2009–2016). Analiza zależności dotyczyła relacji między wynikami finansowymi za dany okres sprawozdawczy a wybranymi miernikami rynkowymi, odnoszącymi się do okresu obrachunkowego oraz kolejnego okresu badawczego. Posłużono się współczynnikiem korelacji rang Spearmana oraz analizą regresji wielorakiej, przy wykorzystaniu czterech modeli jednorównaniowych, w dwóch wersjach. Rezultaty badań empirycznych potwierdzają występowanie większej zmienności wartości generowanych wyników całkowitych aniżeli wyników finansowych netto oraz zróżnicowanych zależności między tymi wynikami a parametrami rynkowymi. Nie odnotowano natomiast jednoznacznych przewag istotności jednej kategorii nad drugą.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Porównywalność w czasie informacji o wynikach działalności społecznie odpowiedzialnej firm raportujących według zasad GRI

Zaangażowanie korporacji w działalność społecznie odpowiedzialną (CSR), prowadzenie działalności gospodarczej z poszanowaniem praw pracowniczych, zasad etycznych niesie ze sobą wymierne korzyści dla przedsiębiorstwa. Działalność CSR można więc traktować jak inwestycję, której efekty powinny być mierzone. Korzyści te wynikają ze wzrostu poziomu oceny firmy przez interesariuszy zaufania społecznego. Jednakże aby wystąpiły pożądane efekty działalności CSR, konieczne jest dostarczenie właściwych informacji klientom, pracownikom, właścicielom. Co więcej, pomiar wyników jest niezbędny dla ustalenia efektywności podjętych działań. Celem artykułu była odpowiedź na pytanie, czy firmy prezentują w raportach CSR te same mierniki w kolejnych raportach i czy jest możliwe porównywanie wyników działalności CSR dla kolejnych lat. Badanie raportów CSR 31 spółek dla dwóch kolejnych edycji raportowania, wykazało, że firmy zmieniają liczbę i rodzaj ujawnianych miar bez wyjaśniania przyczyn dokonywanych zmian, co uniemożliwia porównywanie informacji.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sprawozdawczość finansowa państwowych przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce w latach 50. XX wieku

W latach 50. XX wieku polska rachunkowość znalazła się pod silnym wpływem rachunkowości Związku Radzieckiego. Wyrazem tego stanu rzeczy były między innymi kolejne reformy polskiego jednolitego planu kont, który docelowo został zastąpiony ramowymi planami kont. Wprowadzenie ramowych planów kont pociągnęło za sobą gruntowną przebudowę sprawozdawczości finansowej. Celem artykułu jest charakterystyka sprawozdawczości finansowej, która obowiązywała w latach 50. ubiegłego wieku państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe. Tłem dla przedstawienia jej podstawowych cech i wybranych elementów jest krótka prezentacja rachunkowości omawianego okresu, w skład której wchodzi omówienie ramowych planów kont. Praca została napisana na podstawie przeprowadzonych badania literatury przedmiotu – książek i artykułów wydanych przede wszystkim w latach 50. ubiegłego stulecia, w szczególności takich autorów jak: Stanisław Skrzywan, Edward Wojciechowski oraz Eufemiusz Terebucha. Dokumenty sprawozdawczości finansowej stanowiły podstawę sprawowania kontroli nad wykorzystaniem środków państwowych, wykonaniem zadań planowych oraz przebiegiem i wzrostem akumulacji, mającej miejsce w danej jednostce gospodarczej.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
XXVI Ogólnopolska Konferencja Naukowa Rachunkowość w zarządzaniu jednostkami gospodarczymi w Kołobrzegu w maju 2018 roku

Opracowanie zawiera sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej zorganizowanej przez Instytut Rachunkowości Uniwersytetu Szczecińskiego w dniach 16–18 maja 2018 r. w Kołobrzegu. XXVI Konferencja z cyklu Rachunkowość w zarządzaniu jednostkami gospodarczymi dotyczyła problemów współczesnej rachunkowości oraz zachodzących w niej zmian.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rachunkowość w Polsce w okresie gospodarki centralnie planowanej – historia mówiona

W niniejszym artykule zaprezentowano przede wszystkim relację z wywiadu przeprowadzonego z dr. Zdzisławem Fedakiem, uczestnikiem prac nad rozwiązaniami systemowymi rachunkowości w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL), a – obecnie – animatorem doskonalenia polskiej praktyki rachunkowości w warunkach gospodarki rynkowej. Bezpośrednią przesłanką tej publikacji jest przyczynienie się do wypełnienia luki w zakresie prezentacji uwarunkowań i specyfiki cech rachunkowości w Polsce z okresu gospodarki nierynkowej, z odwołaniem się do wiedzy i doświadczeń osób dobrze znających status quo w tym obszarze. Tekst wpisuje się w nurt dokumentowania historii rachunkowości przy zastosowania metody badawczej znanej jako historia mówiona (oral history).

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Ocena zdolności do kontynuowania działalności polskich spółek giełdowych w czasie kryzysu z wykorzystaniem modeli wielowymiarowej analizy dyskryminacyjnej

Ogólnoświatowy kryzys gospodarczy na rynkach finansowych, który rozpoczął się w 2007 roku miał ogromny wpływ na sytuację na światowych giełdach. Na zachowanie inwestorów często wpływa wiele czynników, które determinują ich decyzje inwestycyjne. Nie zawsze postępują oni w sposób racjonalny, często mają skłonność do przesadnych reakcji i kierują się emocjami, dlatego też trudno jest wyjaśnić ich zachowania i decyzje w czasie kryzysu, zwłaszcza te dotyczące nagłej sprzedaży akcji. Ogromny spadek cen akcji na światowych giełdach był widoczny zwłaszcza we wczesnych stadiach kryzysu, ale prawdopodobnie nie był uzasadniony adekwatnym pogorszeniem rzeczywistej sytuacji finansowej spółek giełdowych. Światowy kryzys finansowy wywołał falę paniki i doprowadził do wyprzedaży akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) w Warszawie. Wahania cen akcji nie zawsze odzwierciedlają rzeczywistą sytuację spółki, dlatego warto zbadać, czy kondycja spółek notowanych na GPW w rzeczywistości się pogorszyła i czy liczba firm zagrożonych bankructwem wzrosła w czasie trwania kryzysu. Głównym celem  artykułu jest ocena wpływu ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego na rynkach finansowych i bankowych na sytuację finansową i wyniki polskich spółek giełdowych. Do oceny rzeczywistych zmian w sytuacji finansowej polskich spółek giełdowych w okresie poprzedzającym kryzys (2006 r.) i w czasie kryzysu (lata 2007–2011) wykorzystano osiem modeli wielowymiarowej analizy dyskryminacyjnej. Pozwalają one przewidywać upadłość przedsiębiorstwa i oceniać sytuację finansową firmy w sposób całościowy, z różnych punktów widzenia jednocześnie. Liczba firm zagrożonych bankructwem powinna – przynajmniej teoretycznie – wzrosnąć w czasie kryzysu. Badaniem objęto 175 polskich spółek notowanych na rynku regulowanym GPW w Warszawie. Ich dane finansowe pochodziły w całości z bazy danych Notoria Serwis, dostępnej poprzez stronę internetową Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego.

Czasopismo: Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości