rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czynna ochrona rodzimych gatunkow rakow w Puszczy Kozienickiej

Od ponad 100 lat obserwuje się zanik rodzimych gatunków raków w wodach Polski. Przyczyną tego jest degradacja wód, choroba raków zwana dżumą raczą, stosowanie środków chemicznych w rolnictwie oraz rozprzestrzenianie się raków pochodzenia amerykańskiego. Zanik raków obserwowany jest również w wodach Puszczy Kozienickiej. W związku z tym od 1999 r. przystąpiono do realizacji programu czynnej ochrony raków. Objął on również Puszczę Kozienicką. Prowadzone są inwentaryzacje stanowisk raków, ocena potencjalnych stanowisk pod kątem reintrodukcji, ochrona i odbudowa populacji raka szlachetnego Astacus astacus i raka błotnego Astacus leptodactylus poprzez hodowlę młodych raków. Dotychczas w wodach Puszczy Kozienickiej wykazano 4 populacje raka szlachetnego, z których jedna zanikła. Stwierdzono również pojawienie się raka pręgowatego zwanego amerykańskim przyczyniającego się do wypierania obu polskich gatunków raków. Od 2003 r. przystąpiono do restytucji raka szlachetnego i błotnego, a prace są kontynuowane.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Strategia Lesna Unii Europejskiej a mozliwosci rozwoju turystyki w lasach

Celem Strategii leśnej UE jest stymulowanie procesów gospodarczych zachodzących w leśnictwie, dostosowywanych do coraz to nowych potrzeb i oczekiwań społecznych. Dlatego też, leśnicy by dostosować się do nowych tendencji, starają się udostępnić lasy społeczeństwu budując i konserwując setki obiektów turystycznych, tj. parkingów leśnych, miejsc na biwaki czy pola namiotowe bądź też dokonując rewitalizacji już istniejących. W promocji turystyki w lasach wspierają leśników cele i działania polityki leśnej, które wpływają bezpośrednio i pośrednio na rozwój i upowszechnianie tej formy turystyki.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Rola prasy w dzialaniach PR oraz edukacji ekologicznej

Public relations jest funkcją zarządzania, która ocenia nastawienie społeczne, ustala kierunki działania i sposób postępowania zgodnie z interesem społecznym oraz realizuje program działań w celu zyskania społecznej akceptacji. Public relations można także zdefiniować jako: (1) sztukę i naukę osiągania harmonii z otoczeniem poprzez wzajemne porozumienie oparte na prawdziwej i pełnej informacji, (2) rzetelną, nieagresywną komunikację na wielu płaszczyznach, (3) rezultat działań, proces zachodzący w umysłach ludzi. Różnica pomiędzy PR a propagandą polega na rzetelności przekazu i komunikacji dwustronnej w public relations oraz manipulacji i dążeniu do wytworzenia określonego nastawienia u odbiorcy w propagandzie. Jedną z form PR jest komunikacja pisemna, która powinna spełniać określone standardy, aby rzeczywiście mogła służyć kształtowaniu wizerunku firmy. Specjalistyczna prasa leśna jest obecnie jedną z najlepszych form kreowania wewnętrznego wizerunku firmy. Do kształtowania wizerunku zewnętrznego służy głównie edukacja leśna, wspomagana przez prasę, ulotki, foldery i biuletyny. Do najczęstszych błędów leśników należy stosowanie w publikacjach zewnętrznych specjalistycznych terminów i żargonu leśnego oraz szczegółowych danych liczbowych. W edukacji przeakcentowane są funkcje pozaprodukcyjne lasu, a marginalnie traktowane lub ukrywane funkcje produkcyjne, co prowadzić może do nieporozumień, a nawet konfliktów społecznych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Inwentaryzacja przyrodnicza w Lasach Państwowych - kolejny krok na drodze ekologizacji gospodarki leśnej

Podjęta w 2006 i 2007 r. akcja inwentaryzacji przyrodniczej w Lasach Państwowych objęła gatunki roślin i zwierząt oraz siedliska przyrodnicze wymienione w dyrektywach Unii Europejskiej – ptasiej i siedliskowej. Skierowała ona uwagę pracowników nadleśnictw na sprawy dotychczas leżące na marginesie ich pracy zawodowej: ekologiczną typologię ekosystemów leśnych, różnorodność biologiczną wychodzącą poza rośliny drzewiaste i zwierzęta łowne oraz wywołujące szkody w lesie, wreszcie międzynarodowe znaczenie przyrodniczych składników w gospodarce leśnej. Oceniając pozytywnie tę akcję autor wnosi kilka uwag do metodyki i zakresu inwentaryzacji, podejmuje problem naturalności i antropogenicznych zniekształceń ekosystemów leśnych, zwraca uwagę na rolę rezerwatów leśnych jako wzorców typów tych ekosystemów, a także na potrzebę ściślejszej współpracy leśnictwa z przyrodnikami – naukowcami.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Realizacja zalozen ekoturystyki na obszarze Parku Narodowego 'Ujscie Warty'

Park Narodowy “Ujście Warty”, utworzony 1 lipca 2001 roku, obejmuje obszar 8074 hektarów unikatowych siedlisk zalewowych położonych w dolinie dolnej Warty. Na obszarze Parku zaobserwowano około 260 gatunków ptaków, a lęgi stwierdzono u ponad 170 z nich. Rola Parku dla zachowania środowiska życia tak wielu gatunków ptaków została potwierdzona poprzez objęcie jego terenów konwencją Ramsar oraz włączeniem do sieci Natura 2000. Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie podstawowych założeń ekoturystyki wraz ze wskazówkami dotyczącymi organizacji ruchu ekoturystycznego na terenach chronionych, a także omówienie realizacji powyższych zaleceń na terenie Parku Narodowego „Ujście Warty”. Szczególną uwagę zwrócono na materialne przejawy zagospodarowania turystycznego – infrastrukturę turystyczną i jej znaczenie w obsłudze ruchu turystycznego.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Swiatlo, dotyk i dzwiek. Interaktywny system multimedialny - przystosowanie ekspozycji dla potrzeb osob niewidomych, dzieci i doroslych

Sposób prezentacji, oddziaływujący na różne zmysły oraz wyzwalający emocje, szczególnie u dzieci pozwala na dłuższe skupienie uwagi oraz skuteczne przekazanie większej liczby informacji – w naszym przypadku o leśnictwie i przyrodzie. W tym celu zastosowano system pełnego sterowania oświetleniem i nagłośnieniem sal edukacyjnych oraz przeplatające się z różnym natężeniem bodźce wzrokowe, słuchowe i dotykowe. Wykorzystano scenariusze dostosowane do wieku i wiedzy odbiorcy, a przede wszystkim możliwość samodzielnego uruchamiania: prezentacji setek zgromadzonych głosów zwierząt, odgłosów przyrody czy sygnałów myśliwskich, które dają wrażenie, że człowiek staje się uczestnikiem i współtwórcą niepowtarzalnego scenariusza. Aktywny udział w zajęciach zarówno dzieci, jak również osób niewidomych i niedowidzących jest możliwy dzięki dioramom z wycinkami naturalnych środowisk, ekspozycjom dotykowym, opisom eksponatów pismem Braile’a, wykorzystaniu piosenek i tekstów czytanych przez aktorów w scenariuszach dla dzieci, a także dzięki szeregowi zastosowanych specyficznych rozwiązań technicznych. Interaktywny system multimedialny z klawiaturami numerycznymi umożliwia „dialog” komputera z człowiekiem. Możliwe jest samodzielne korzystanie w prosty sposób ze wszystkich zgromadzonych dźwięków i eksponatów Leśnej Sali Edukacyjnej Nadleśnictwa Katowice. Tak stworzony system, pozwala w pełny i ciekawy sposób przekazać wiedzę o przyrodzie nawet małym dzieciom, a także osobom niewidomym i niepełnosprawnym.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Granicznik płucnik Lobaria pulmonaria i jego ochrona w Lasach Państwowych

Granicznik płucnik jest listkowatym makroporostem zagrożonym wymarciem w skali europejskiej. W Polsce zachował się współcześnie tylko w dużych kompleksach leśnych na północy, wschodzie i południowym wschodzie Polski. Obecnie opisywany gatunek występuje najczęściej na klonie, jaworze, jesionie, dębie, buku i wiązie rzadziej na grabie i lipie w wieku powyżej 80 lat. W latach przedwojennych wytwarzał jeszcze owocniki, a współcześnie na terenie Polski rozmnaża się tylko wegetatywnie przez urwistki. W połowie XVIII wieku występował obficie na terenie całego kraju, ale rozwój przemysłu w połowie XIX wieku zapoczątkował jego wymieranie na szeroką skalę. Drugim istotnym czynnikiem powodującym wymieranie Lobaria pulmonaria było wycinanie lasów liściastych i zastępowanie ich monokulturami iglastymi. W celu ochrony tego porostu podjęto działania zmierzające do jej ratowania. W latach 1999-2005 przeprowadzono inwentaryzację stanowisk Lobaria pulmonaria na obszarach potencjalnego występowania. W wyniku przeprowadzonych poszukiwań odkryto bardzo dużo nowych stanowisk oraz potwierdzono niektóre historyczne. Na wszystkich odnalezionych stanowiskach utworzono strefy ochronne. Lokalizację wszystkich stanowisk ochronnych uzgodniono z nadleśnictwami. Najwięcej stanowisk ochronnych utworzono na terenie rdLP Krosno – 236,32 ha i Białystok – 189,49 ha. Ponadto stanowiska ochronne utworzono na terenie rdLP Olsztyn, Szczecinek i Gdańsk. Dodatkowo w ramach aktywnej ochrony dokonano implantacji plech Lobaria pulmonaria na 290 drzewach na terenie 10 nadleśnictw w rdLP Olsztyn i Białystok. Na podkreślenie zasługuje fakt, że jest to pierwsza w Polsce i 3 w Europie udana próba implantacji plech granicznika płucnika.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Identyfikacja i ocena stanu zachowania siedlisk grądowych (kod Natura 2000: 9170) w lasach Polski Środkowej

Obszar Polski środkowej znajduje się w areale zasięgu grądu subkontynentalnego Tilio-Carpinetum i grądu środkowoeuropejskiego Galio-Carpinetum. Obydwa zespoły wykazują naturalne zróżnicowanie geograficzne na odmiany i formy wysokościowe oraz lokalno-siedliskowe na podzespoły i formy troficzne. Trwająca od wieków antropopresja spowodowała istotne zmiany w strukturze i składzie gatunkowym fitocenoz naturalnych. Obecnie większość siedlisk lasów dębowo-grabowo-lipowych zajmują zbiorowiska zniekształcone lub leśne zbiorowiska zastępcze. Odnotowano 6 form degeneracji grądów: pinetyzację, monotypizację, juwenalizację, fruticetyzację, cespityzację i neofityzację. Identyfikacja i klasyfikacja fitocenoz zdegenerowanych opiera się na analizie składu gatunkowego runa. Dominacja roślin grądowych jest przesłanką do podjęcia działań mających na celu renaturalizację i ochronę siedliska przyrodniczego 9170.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Korniki (Coleoptera, Curculionidae, Scolytinae) borów sosnowych Kampinoskiego Parku Narodowego

W 2014 roku prowadzono badania nad fauną chrząszczy saproksylicznych,
w tym korników w siedlisku borów sosnowych Puszczy Kampinoskiej.
Badania objęły trzy powierzchnie reprezentujące dojrzałe drzewostany
ze starodrzewem sosnowym w obszarach ochrony ścisłej Sieraków i Kaliszki.
Chrząszcze były odławiane na każdej powierzchni w okresie IV – VII za
pomocą pułapek ekranowych IBL-2, przegrodowych IBL-5 oraz żółtych misek
Moerickego. W trakcie badań odłowiono 30 gatunków korników, z czego aż 24
nie było wcześniej wykazywanych z obszaru Kampinoskiego Parku Narodowego.
Dominującymi gatunkami były Xyleborinus saxesenii, Hylastes opacus
i Trypodendron lineatum. Większość, bo aż 19 odłowionych gatunków biotycznie
związanych jest z drzewami iglastymi.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Siedliskowe uwarunkowania prac urzadzeniowych i decyzji planistycznych

Praca prezentuje wpływ uwarunkowań siedliskowych na treść decyzji urządzeniowych w dwóch modelach leśnictwa: intensywnego (produkcyjnego) oraz wielofunkcyjnego (proekologicznego). Na tym tle przedstawia nowe zadania urządzania lasów wielofunkcyjnych wraz z propozycjami ich rozwiązania, w tym w szczególności: określenie funkcji lasu i wyróżnienie tzw. obszarów funkcjonalnych oraz wykonanie odpowiednich planów umożliwiających pełnienie funkcji wiodących.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Problemy identyfikacji oraz potrzeba uzupełnienia listy chronionych siedlisk i zbiorowisk leśnych

Artykuł stanowi głos w dyskusji na temat inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych podjętej przez Lasy Państwowe w 2006 roku. Rozważane są głównie dwa aspekty: identyfikacji niektórych typów siedlisk (i zbiorowisk) leśnych w procesie inwentaryzacji oraz sygnalizowanych przez przyrodników, potrzeb uzupełnienia listy siedlisk chronionych. Pełna diagnoza siedliska powinna obejmować zarówno rozpoznanie fitosocjologiczne jak i ocenę stopnia naturalności siedliska. Zdaniem autorów lista siedlisk chronionych winna być uzupełniona o ols porzeczkowy Ribeso nigri-Alnetum, ols torfowcowy Sphagno squarrosi-Alnetum oraz łozowisko Salicetum pentandro-cinereae.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Zeby chronic, trzeba znac! Nowoczesne metody badan i monitoringu rzadkich gatunkow ssakow w lasach

Skuteczna ochrona oraz zarządzanie populacjami rzadkich i chronionych gatunków zwierząt wymaga poznania ich rozmieszczenia, liczebności, wielkości areałów osobniczych, dynamiki populacji i najpoważniejszych zagrożeń dla ich przetrwania. W odniesieniu do tych zwierząt, które prowadzą skryty tryb życia, mają duże areały i są bardzo mobilne, jest to zadanie trudne. Niezbędne jest w takiej sytuacji zastosowanie nowoczesnych metod badawczych takich jak np.: telemetria, analizy genetyczne i GIS. Telemetria, wykorzystująca znakowanie zwierząt za pomocą specjalnych nadajników, jest metodą szeroko stosowaną na całym świecie, zwłaszcza w odniesieniu do gatunków rzadkich i zagrożonych. Obecnie nowoczesne nadajniki zaopatrywane są m. in. w moduł GPS oraz czujniki różnych parametrów aktywności zwierzęcia oraz cech otaczającego go środowiska. Zebrane przez nadajnik informacje mogą być przekazywane drogą radiową, satelitarną lub poprzez sieć GSM. Telemetria umożliwia śledzenie zwierząt i zbieranie szczegółowych danych o ich ekologii, bez wpływania na ich naturalne zachowanie. Jako jedyna metoda umożliwia badanie dalekodystansowych wędrówek zwierząt, ponadto zaliczana jest do najmniej inwazyjnych metod badawczych. Istotnych danych na temat ekologii gatunków dostarczają także analizy genetyczne. Materiał genetyczny może pochodzić nie tylko z pobranych tkanek zwierząt, ale także z ich odchodów. Analizy genetyczne dostarczają informacji m.in. na temat: występowania danego gatunku (np. skrajnie trudnego do wykrycia innymi metodami), liczebności lokalnej populacji, jej pokrewieństwa z sąsiednimi populacjami, stopnia izolacji i kierunku przepływu osobników pomiędzy populacjami. Techniki GIS umożliwiają gromadzenie i tworzenie komputerowych baz danych o występujących w lasach gatunkach. Dane te mogą być przetwarzane i wizualizowane w formie warstw zawierających wybrane grupy informacji na podkładzie mapy cyfrowej terenu. Umożliwia to prowadzenie analiz w odniesieniu do dowolnie wybranych czynników środowiskowych, antropogenicznych, klimatycznych, topograficznych itp. Kompleksowe zastosowanie tych metod umożliwia tworzenie skutecznych programów ochrony i restytucji gatunków, a także ich siedlisk i korytarzy migracyjnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Przelamywanie barier - edukacja przyrodniczo-lesna osob niepelnosprawnych

W Polsce prawie 5,5 miliona osób (14,3%) dotkniętych jest niepełnosprawnością, z czego 1,5 miliona stanowią dzieci i młodzież – główni odbiorcy edukacji przyrodniczo-leśnej. Coraz większa grupa osób niepełnosprawnych aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, coraz częściej odwiedza także leśne obiekty dydaktyczne, wzrasta zatem potrzeba dostosowania oferty edukacyjnej leśników dla tej grupy społeczeństwa. Nie zawsze jesteśmy przygotowani na przyjęcie niepełnosprawnych gości. Spotkaniom często towarzyszy zakłopotanie oraz inne emocje tworzące niepotrzebne bariery. Dodatkowe utrudnienie mogą stanowić przeszkody komunikacyjne. Niełatwe okazują się zajęcia z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie. Wymagają od nas wyczucia, ale przede wszystkim współpracy z opiekunem i bardzo dobrej organizacji zajęć. Leśnicy dysponują bogatą ofertą edukacyjną zarówno w postaci bazy, jak coraz częściej wiedzy i umiejętności. Wykorzystanie aktywnych form edukacji w zajęciach z osobami niepełnosprawnymi może przysporzyć wiele radości i nowych doświadczeń zarówno uczestnikom, jak i prowadzącym zajęcia.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Cele, metody i efekty inwentaryzacji ptakow - glos w dyskusji

W pracy dyskutowane są założenia i efekty ptasiej części inwentaryzacji przyrodniczej prowadzonej od 2006 r. w Lasach Państwowych. Autor wyraża tezę, że obecny dobór gatunków do inwentaryzacji (bielik Haliaeetus albicilla, orlik krzykliwy Aquila pomarina, bocian czarny Ciconia nigra, puchacz Bubo bubo, cietrzew Tetrao tetrix i żuraw Grus grus) powinien być zastąpiony jednym, łatwym do oceny liczebności gatunkiem osiadłym, związanym troficznie z owadami zasiedlającymi martwe drzewa. Postuluje się, by był to dzięcioł czarny Dryocopus martius. Prócz tego proponowane jest znaczne wzmocnienie personalne służb ochrony przyrody w Lasach Państwowych, a także zorganizowanie studium podyplomowego z tego zakresu na jednej z wyższych uczelni leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Populacja nadrzewna sokola wedrownego Falco peregrinus w Europie i restytucja gatunku w Polsce

Nadrzewna populacja sokoła wędrownego Falco peregrinus występowała w Europie od północno-wschodnich Niemiec aż po Ural. Wyginęła m.in. na skutek zatrucia środowiska. Ostatnie gniazda w Polsce stwierdzono w 1964 roku. W innych populacjach zdarzały się pojedyncze przypadki gniazdowania na drzewach, jednak nigdzie, poza Australią, nie powstała populacja nadrzewna. Sokolnicy zaczęli hodować sokoły wędrowne, opracowali metody intensywnej hodowli, a następnie reintrodukcji. Dzięki wycofaniu z użytku DDT w większości krajów sytuacja sokoła wędrownego zaczęła się poprawiać, populacje zaczęły się odbudowywać. Dzięki reintrodukcjom proces ten w wielu miejscach został znacznie przyśpieszony, powstały też populacje odbudowane od zera. Niestety populacja nadrzewna nie zaczęła się odradzać w sposób naturalny. W Polsce w latach 1990-2009 wypuszczono łącznie 345 sokołów, z czego 291 na terenach leśnych. Łącznie do 2009 roku stwierdzono 15 stanowisk lęgowych, z których łącznie wyleciało 110 młodych sokołów. Znane stanowiska znajdują się na terenach miejskich oraz w górach. Planowane są dalsze prace na rzecz przywrócenia populacji nadrzewnej w Polsce, a także na Białorusi i Litwie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Orzel przedni Aquila chrysaetos w polskiej czesci Karpat w latach 2006-2009

W latach 2006-2009 na obszarze polskich Karpat stwierdzono 30-33 par orła przedniego (zagęszczenie 0,34-0,39 pary/100 km2), a populacja wykazywała niewielką tendencję wzrostową w porównaniu do lat 1993-2005. Sukces gniazdowy dla całego okresu badań wyniósł 62,3%, liczba piskląt na parę przystępującą do lęgu 0,70, jednak parametry rozrodu karpackiej populacji były zmienne w poszczególnych latach. Straty całkowite były najczęściej spowodowane przez niekorzystne warunki pogodowe lub opuszczenie lęgu wskutek niepokojenia przez ludzi. W trzech mezoregionach o największej koncentracji orła przedniego średni sukces gniazdowy z 4 ostatnich lat wynosił: w Beskidzie Niskim – 64,7%, Górach Sanocko -Turczańskich – 64,3%, Bieszczadach Zachodnich – 53,8%. Przestrzenna i czasowa zmienność sukcesu gniazdowego jest wypadkową wielu czynników, m.in. warunków klimatycznych i niższej dostępności łowisk (Bieszczady). Po wejściu Polski do Unii Europejskiej, dzięki dopłatom bezpośrednim dla rolników powraca się do użytkowania gruntów w górach poprzez koszenie i wypasanie łąk, a w konsekwencji stan łowisk orła przedniego ulega poprawie, co dobrze prognozuje na utrzymanie karpackiej populacji orła przedniego w przyszłości.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Udzial mediow w popularyzowaniu turystyki przyrodniczej

W opracowaniu przybliżono funkcje mediów w popularyzowaniu idei turystyki przyrodniczej, sposoby kształtowania świadomości ekologicznej w kampaniach informacyjno-edukacyjnych, zakres współdziałania wybranych instytucji z mediami oraz przedstawiono ofertę mediów elektronicznych w tym zakresie. Do przygotowania artykułu wykorzystano wyniki badań własnych, źródła internetowe i literaturę przedmiotu.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Antropopresja i jej skutki geomorfologiczne w obrebie szlakow turystycznych w Swietokrzyskim Parku Narodowym

Niniejszy artykuł ma charakter badawczy i dotyczy efektów analizy przyczyn kształtowania się mikroform erozyjnych podłoża oraz ich jakościowego określenia w obrębie intensywnie eksploatowanych odcinków tras szlaków turystycznych. Badania na obszarze Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN) i jego otuliny, rozpoczęto w 2008 roku. (Góra Chełmowa – czarny szlak turystyczny), a następnie w 2009 r. je rozwinięto na wybranych stanowiskach leżących na intensywnie uczęszczanej trasie kolejnych szlaków tj. czerwonego, prowadzącego ze Świętej Katarzyny na Łysicę oraz niebieskiego – z Nowej Słupi na Łysą Górę. Omówiono dostrzeżone w terenie formy erozyjne i przyczynę ich powstania w kontekście czynników meteorologicznych (opady atmosferyczne, wiatr) oraz antropogenicznych (wydeptywanie tras szlaków i ich poboczy, ekspansji apofitów oraz inwazji antropofitów, jak również procesów synantropizacji szaty roślinnej i antropogenizacji biotopów. Podjęto także próbę opisania specyfiki i skali zaburzeń zróżnicowania florystycznego gatunków naczyniowych Tracheophyta w naturalnych fitocenozach leśnych, otaczających badane odcinki szlaków. Problem ten badano w odniesieniu do naturalnych uwarunkowań ekologicznych i siedliskowych panujących w zespołach i zbiorowiskach roślinnych przyległych do tras szlaków oraz na powierzchni ścieżek i duktów leśnych na obszarze ŚPN.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Sztuka urzadzania wnetrz w teorii

Kreowanie wnętrza określonego indywidualnym gustem i preferencjami estetycznymi klienta, wyznaczenie jego funkcjonalności, aranżacje i dekoracje zgodnie z zasadami sztuki projektowania. Takie założenia powinny przyświecać projektantowi. I tego powinnyśmy od projektantów oczekiwać. Aby przybliżyć słuchaczom sztukę urządzania musimy się zapoznać z podstawowymi aspektami, które składają się na całokształt. 1. KOLOR. Gdziekolwiek jest wpływa na odbiór, postrzeganie, reakcję początkową, emocje. Pewne układy barw najlepiej sprawdzają się we wnętrzach, nie istnieje bowiem zły kolor, są tylko złe kompozycje kolorystyczne. 2. OŚWIETLENIE. Światło jest niezbędnym czynnikiem kreującym przestrzeń. Zarówno w domu jak i w pracy oświetlenie wpływa na wygląd miejsca i na nasze samopoczucie. Należy odpowiednio dobrać oświetlenie do danego pomieszczenia, ze względu na wykonywane w nim czynności. 3. OTOCZENIE ZEWNĘTRZNE. Okna to obszar, gdzie wnętrze łączy się z otoczeniem zewnętrznym. Zapewniając dostęp światła i świeżego powietrza, dosłownie sprawiają, że pomieszczenia nadają się do zamieszkania, a ukazując świat zewnętrzny, stwarzają wrażenie przestrzeni i pozwalają nawiązać kontakt z przyrodą. 4. DEKORACJE. Dbałość o detal, przejrzystość formy to kolejne bardzo istotne zagadnienie w budowaniu, aranżowaniu przestrzeni. To również sztuka, aby dobrane dekoracje potrafiły z sobą harmonizować oraz się uzupełniać.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne