rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przeciwdziałanie nielegalnej imigracji drogą morską do UE. Źródła i potencjalne formy reakcji

Skala presji migracyjnej i jej źródła wykluczają stosowanie jako głównej, metody niwelowania
pierwotnych źródeł migracji. Niezbędne jest podjęcie równolegle przedsięwzięć, ukierunkowanych
na zwalczanie nielegalnej imigracji. Szczególne miejsce w tych działaniach zająć powinno zwalczanie migracji na akwenach morskich. Należy bowiem rozdzielić ograniczanie możliwości
przerzutu osób drogą morską od ratowania życia na morzu. Zwłaszcza, że szczytna idea stała się
narzędziem przemytników i nielegalnych imigrantów. Praktyka prowadzenia akcji ratowniczej nie
powinna zwalniać od obowiązku oceny zasadności podjęcia takowych działań i stosowania wszelkich,
dopuszczalnych prawem, konsekwencji nieuzasadnionego wyzwania pomocy lub żądania je
udzielenia. Zasadnym jest stosowanie, w odniesieniu do migrantów, pojęć przemyt imigrantów
i nielegalny wjazd, ze wszystkimi konsekwencjami, jakie stwarza protokół z Palermo, rozważenie
scedowania na siły UE prawa kontroli akwenów morskich państw członkowskich (rezygnacja ze
statusu państwa bandery w odniesieniu do procederu nielegalnego przerzutu migrantów), skrupulatnego
przestrzegania Konwencji SOLAS, w zakresie prawa wizyty i doprowadzenia do portu
pochodzenia lub rozpoczęcia żeglugi.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Próby ożywienia polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej

Polityka bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej w XXI w. znalazła się w stagnacji. Ważną tego
przyczyną był kryzys fi nansowy z 2008 r. i recesja, która utrzymywała się w kolejnych latach. Ta
stagnacja jeszcze pogłębiła się w latach 2014–2016 w wyniku kryzysu migracyjnego i brytyjskiej
decyzji o opuszczeniu UE. Czynnikiem stale zwiększającym trudności jest wzrost eurosceptycyzmu
po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 r. Obecnie dominuje on w krajach Grupy Wyszehradzkiej,
w tym w Polsce.
Paradoksem w tej sytuacji jest to, że w warunkach kryzysu pojawiły się pomysły utworzenia armii
europejskiej. Były one głoszone także przez wiodącego polskiego eurosceptyka Jarosława Kaczyńskiego.
Zwolennicy rewitalizacji WPBiO zgłaszali propozycję utworzenia unijnego centrum operacyjnego
(kwatery głównej) do kierowania operacjami zarządzania kryzysowego.
Autor twierdzi, że Unia Europejska nie wykorzystuje szans ożywienia WPBiO oraz że w czasie
kryzysu na Ukrainie, który wybuchł jesienią 2013 r., i kryzysu migracyjnego w latach 2014–2016
ujawniła się jej zasadnicza słabość. Próbami ożywienia polityki bezpieczeństwa i obrony UE są:
Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej (przyjęta
w czerwcu 2016 r.) oraz utworzenie Europejskiego Funduszu Obronnego i ustanowienie inkluzywnego
i ambitnego mechanizmu stałej współpracy strukturalnej – PESCO (w czerwcu 2017 r.).
Trudno jednak ocenić, w jakim stopniu te ostatnie kroki zmobilizują państwa członkowskie UE do
przerwania impasu w polityce bezpieczeństwa i obrony.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości RFN w cieniu narodowosocjalistycznej przeszłości – znaczenie projektu Rosenburg w Polsce

W 2012 r. Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości i Ochrony Konsumenta w Niemczech powołało Niezależną Komisje Naukową w celu zbadania stosunku ministerstwa do nazistowskiej przeszłości we wczesnych latach Niemiec Zachodnich. Rezultaty pracy komisji zostały zaprezentowane w 2016 r. w formie książki pod tytułem „Akta Rosenburg” a także w formie wystaw w języku niemieckim i angielskim. Ponad połowę kadry zarządzającej w Federalnym Ministerstwie Sprawiedliwości w latach 50. XX w. stanowili byli funkcjonariusze NSDAP, a co piąty należał do SA. Ta personalna ciągłość miała istotne znaczenie dla Polski i polskich obywateli ze względu m.in. na dyskryminację ofiar III Rzeszy, czy brak osądzenia zbrodniarzy nazistowskich. Kontynuacje personalne i materialne wywierały również wpływ na proces budowania państwa demokratycznego, opartego na zasadzie państwa prawnego. Wspomniane powyżej zagadnienia są przedmiotem krótkiej analizy w przedmiotowym artykule.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Brexit – następstwa dla Francji i jej członkostwa w Unii Europejskiej

Relacje między Francją a Wielką Brytanią kształtuje odwieczna rywalizacja regionalna i aspiracje
maksymalizacji wpływów międzynarodowych, ale także bliskość i powiązania gospodarczo-polityczne
związane z tymi aspiracjami. Podstawą współpracy francusko-brytyjskiej jest podobna percepcja
w kwestiach strategicznych. Oba państwa podobnie rozumieją wyzwania polityczne, gospodarcze,
kulturalne i są ważnymi partnerami „skazanymi” na kooperację militarną. Brexit wywołał
polityczny wstrząs wśród europejskich liderów, inicjując pragmatyczną refl eksję nad przyszłością
UE. W Paryżu decyzję o Brexicie określono jako z jednej strony bolesną (straty gospodarcze),
z drugiej jako szansę na przekształcenie UE zgodnie z francuską wizją integracji (koniec brytyjskiego
weta wobec przyspieszania integracji). Niewątpliwie Brexit wzmocni w UE oś Paryż–Berlin
i przyspieszy ściślejszą współpracę gospodarczą i militarną. W praktyce jednak wyjście Wielkiej
Brytanii z UE osłabi realny wymiar WPBiO i może stać się źródłem długoterminowego zróżnicowania
„projektu europejskiego” w oparciu o różne prędkości integracji.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Kapitał zagraniczny w Polsce w okresie poakcesyjnym

Obecność zagranicznego kapitału w Polsce, związana z działalnością korporacji transnarodowych, wpływa na wiele elementów struktury ekonomicznej. Istotny jest zwłaszcza napływ kapitału zagranicznego w formie bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), który oddziałuje na poziom eksportu naszego kraju. W artykule (charakter badawczy) przedstawiono wyniki badań udziału sprzedaży eksportowej spółek z wkładem zagranicznym oraz udziału największych eksporterów (podmiotów z kapitałem zagranicznym) w polskim eksporcie w okresie od 2004 do 2016 r. W ostatnich latach obserwować można było spadek udziału eksportu badanych podmiotów w całości polskiego eksportu, niemniej jednak był to istotny statystycznie i utrzymujący się przez kilkanaście lat poziom ponad 50% w przypadku wszystkich spółek z udziałem zagranicznym i około 12% w przypadku największych podmiotów. Uzasadnione jest zatem twierdzenie o istotnej koncentracji eksportu generowanego przez podmioty z udziałem zagranicznym, w tym korporacje transnarodowe. Wydaje się, iż w krótkiej i średniej perspektywie nadal będziemy obserwować napływ inwestycji bezpośrednich czy reinwestowanie osiąganych zysków. W decyzjach dotyczących lokowania kapitału zaniepokoić inwestorów może jednak wzrost nastrojów antyunijnych i badanie przez organy UE praworządności w Polsce.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Budowa instytucji państwa irackiego w czasie interwencji amerykańskiej (2003–2011)

Artykuł podsumowuje działania koalicji międzynarodowej pod przewodnictwem USA w Iraku w latach 2003–2011 w zakresie wsparcia budowy instytucji państwa. Opisane zostały działania wspierające budowanie nowej administracji irackiej oraz irackich sił zbrojnych i policji. Wyróżnione zostały trzy fazy interwencji, determinujące jej efekty: przedstawiono przebieg i skutki inwazji oraz rozwiązania administracji i sił zbrojnych, fiasko porozumienia o stacjonowaniu wojsk USA w Iraku po 2011 r. oraz inwazję ISIS i zajęcie Mosulu w 2014. Przez pryzmat tych wydarzeń opisana jest zarówno działalność koalicji, jak i władz irackich, które pod parasolem koalicji międzynarodowej podsycały rebelię sunnicką swoją sekciarską polityką oraz stosowały taktykę zagarniania zasobów państwowych. Budowanie instytucji państwa przez koalicję zakończyło się porażką. Po zakończeniu kampanii przeciwko ISIS Irak ma szansę na samodzielne zbudowanie własnych instytucji, pod warunkiem szerokiego wsparcia międzynarodowego.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Kryzys uchodźczy 2014–2016 – podejścia Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Propozycje działań

Zmasowany napływ do Europy uchodźców oraz osób, które są – lub zostały uznane – za imigrantów
ekonomicznych (przybywających często w sposób nielegalny) wywołał ożywioną dyskusję
nie tylko na najwyższych szczeblach w poszczególnych państwach, lecz także w UE oraz innych
organizacjach międzynarodowych, takich jak ONZ. Artykuł dotyczy analizy działań, mających na
celu rozwiązanie lub co najmniej ograniczenie skali kryzysu uchodźczego z lat 2014–2016, przy
czym skoncentrowano się na wymiarach regionalnym, dotyczącym stanowiska w tym zakresie Unii
Europejskiej oraz globalnym, przez który rozumie się analizę podejścia do problemu Organizacji
Narodów Zjednoczonych.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Kształtowanie jordańskiej tożsamości narodowej w wymiarze współpracy międzynarodowej Królestwa

Artykuł omawia jordańską tożsamość narodową, kształtowaną w szczególnych warunkach historycznych i politycznych: porządku kolonialnego, powstania państwa Izrael i współczesnego układu sił na Bliskim Wschodzie. Wskazuje na dynastię Haszymidów, jako fundament jordańskiego projektu narodowego i autora przemian owej tożsamości w ciągu krótkiej historii Królestwa. Kształt jordańskiej tożsamości jest szczególnie  źródłem współpracy ze światem arabskim.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Współpraca Wielkiej Brytanii i USA a stabilizacja polityczna Haszymidzkiego Królestwa Jordanii

Region Bliskiego Wschodu jest znany z antyzachodnich nastrojów. Mimo to wiele rządów arabskich prowadzi prozachodnią politykę. Jednym z państw współpracujących z Europą i USA jest Jordania. Taka opcja polityczna monarchii haszymidzkiej ma jednak głębokie przyczyny historyczne i wynika z nietypowych uwarunkowań tego państwa. Należy przypomnieć, że samo powstanie Jordanii wynikało ze współpracy władz brytyjskich z Haszymidami. Państwo to utworzono w 1921 r. początkowo pod nazwą Transjordania, w wyniku decyzji politycznych Londynu. Od tego czasu do 1956 r. trwała współpraca Ammanu z Wielką Brytanią. Fakt, że w 1946 r. Jordania uzyskała niepodległość niewiele zmienił – państwo Haszymidów pozostawało zależne od Brytyjczyków. Symbolem tej nierównorzędnej współpracy była osoba Johna Bagota Glubba. Ten brytyjski oﬁ cer stał się głównodowodzącym armii jordańskiej. Arabowie uważali go za przedstawiciela imperium, on sam jednak był przekonany, że służy interesom arabskim. Mimo, że rozwój Jordanii zależał od dotacji Londynu, władze w Ammanie zachowały swobodę decyzji. W 1956 r. król Husajn I usunął z kraju J.B. Glubba i zerwał sojusz z Wielką Brytanią. Dynastia haszymidzka odrzuciła związek z Londynem, by pozyskać nacjonalistów arabskich. Jednocześnie król Husajn I nawiązał ścisły, choć nieformalny, sojusz z USA. To Waszyngton zaczął dotować skarb Jordanii i jego siły zbrojne. Współpraca ta trwa do dziś. Jednocześnie Amman potraﬁ ł w pewnych momentach przeciwstawić się polityce USA. Tak było w 1967 r. i w latach 1990–1991 w czasie pierwszego konfliktu USA z Irakiem, podczas którego Amman popierał Bagdad. Generalnie jednak reżim jordański utrzymywał opcję prozachodnią. Rząd haszymidzki dąży przede wszystkim do utrzymania stabilności ustroju monarchicznego. Współpraca z USA, a wcześniej z Brytyjczykami, nie wynika z założeń ideowych, lecz służy temu podstawowemu celowi. Jednocześnie współpraca z Anglosasami ma w przypadku Haszymidów długą tradycję i dobrze służy ich założeniom politycznym.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Konflikt w Jemenie jako przykład wojny zastępczej

Ostatnie wydarzenia na Bliskim Wschodzie, w tym w krajach Zatoki Perskiej, wskazują na rosnące znaczenie wojny zastępczej między głównymi mocarstwami regionalnymi, Arabią Saudyjską i Iranem. Konflikt tego typu opiera się na prowadzeniu określonych działań militarnych, gospodarczych i politycznych w sąsiednich krajach, co pozwala uniknąć konwencjonalnego starcia między głównymi przeciwnikami. Polaryzacja irańsko-saudyjska jest szczególnie widoczna na przykładzie konfliktu jemeńskiego, w którym ścierają się różne frakcje polityczne i wpływy głównych stron zaangażowanych w kryzys

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo energetyczne Polski a swoboda wyboru źródeł energii w kontekście unijnej polityki klimatyczno-energetycznej

Unia Europejska, jako promotor polityki klimatycznej mającej na uwadze ochronę środowiska, stawia państwom członkowskim coraz wyższe i ambitniejsze wymagania ekologiczno-energetyczne. Dla Polski oznacza to wyzwanie głębokiej transformacji sektora energetycznego, obejmującej konieczność redukcji emisji GHG w wytwórstwie energii. Artykuł przedstawia uwarunkowania i założenia polityki energetycznej Polski, w tym dylemat swobody wyboru źródeł energii w świetle oczekiwań polityki klimatycznej UE, opartej na paradygmacie dekarbonizacji. W praktyce prowadzi to do drastycznego ograniczenia ilości węgla w bilansie energetycznym państwa i de facto ogranicza wolność wyboru własnego miksu energetycznego.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Rola europejskich organów celnych w zapewnieniu bezpieczeństwa i ochrony w transgranicznym ruchu towarowym w Unii Europejskiej

Liczne wydarzenia i zjawiska, w tym rozwój e-commerce, zagrożenia atakami terrorystycznymi i internacjonalizacja przestępczości zorganizowanej, zmieniły otoczenie, w którym działają organy celne. Uzyskały one wiodącą rolę w łańcuchu dostaw, są też w głównej mierze odpowiedzialne za nadzór nad międzynarodową wymianą handlową UE. Stanowią niejako pierwszą „zaporę” na granicy, chroniącą przed napływem towarów niebezpiecznych i niepożądanych czy przed nielegalnym handlem. Ze względu na swój udział w monitorowaniu i zarządzaniu handlem międzynarodowym, organy celne mają również przyczyniać się do poprawy konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw przez modernizację metod pracy służb celnych, eliminację papierowej formy dokumentów i stworzenie paneuropejskiego środowiska elektronicznego, wprowadzenie ułatwień dla legalnej wymiany handlowej, przy jednoczesnej kontroli, zwłaszcza przesyłek wysokiego ryzyka. Ta nowa rola organów celnych – wiodąca rola w łańcuchu dostaw i ułatwianie legalnego handlu, a przez to poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw i gospodarek – oznacza nowe zadania i priorytety. Celem opracowania jest przedstawienie zadań organów celnych w zakresie szeroko rozumianej ochrony w transgranicznym ruchu towarowym i działań na rzecz zapewnienia jego bezpieczeństwa.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Ewolucja południowego wymiaru Europejskiej Polityki Sąsiedztwa po Arabskiej Wiośnie

Celem artykułu jest analiza ewolucji Europejskiej Polityki Sąsiedztwa – w szczególności jej wymiaru południowego – po Arabskiej Wiośnie. Od czasu tych wydarzeń Unia kilkukrotnie zmieniała dokumenty strategiczne EPS, próbując dostosować swą politykę do zmian zachodzących w regionie. Zainicjowana w 2004 r. polityka sąsiedztwa stała się jednym z najambitniejszych przedsięwzięć Unii Europejskiej wobec najbliższych sąsiadów Europy – oparta na doświadczeniach procesu akcesyjnego, zaoferowała partnerom pomoc finansową oraz integrację niemal we wszystkich obszarach współpracy. Równocześnie Unia położyła nacisk na reformy demokratyczne i przestrzeganie praw człowieka. Powstania arabskie postawiły jednak logikę i skuteczność polityki sąsiedztwa pod znakiem zapytania – w 2011 r. rozpoczął się proces zmian jej założeń, będący wyrazem konsensusu w instytucjach UE i państwach członkowskich co do konieczności dostosowania strategii współpracy z sąsiadami Unii, do rzeczywistych możliwości, wyzwań i problemów

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Trump and the Anti-Globalization Rebalancing Within the West

Polityka  zagraniczna  prezydenta  Trumpa  bywa  postrzegana  jako  część  szerszego  politycznego przesunięcia, które poważa obecny liberalny ład globalny i większą nadzieję pokłada w państwie narodowym.  Wydarzenia  takie  jak:  Brexit,  porażka  referendalna  Matteo  Renziego  oraz  ogólne wzmocnienie się ugrupowań populistycznych są często przytaczanymi przykładami. Politycy opisywani  jako  populiści  bądź  też  nacjonaliści  nadal  nie  są  dominującą  siłą  w  większości  krajów rozwiniętych. Jednakże nowy układ polityczny, który wychodzi poza powojenny podział na prawicę i lewicę, jest wyraźnie widoczny. Artykuł proponuje wydzielenie dwóch obozów: globalizmu i lokalizmu (oraz skupienie się zwłaszcza na narodowym lokalizmie). Analizuje również pierwsze lata prezydentury Donalda Trumpa używając do tego narzędzi zaproponowanych przez Harolda Jamesa i Stephena Skowronka

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Niemcy wobec wyzwań współpracy Unii Europejskiej z Chinami w drugiej dekadzie XXI wieku

Artykuł prezentuje stanowisko Niemiec wobec głównych wyzwań we współpracy Unii Europejskiej z Chińską Republiką Ludową w drugiej dekadzie XXI wieku. Przedstawiono ogólne uwarunkowania i cele współpracy UE z Chinami z uwzględnieniem interesów i celów RFN, co pozwoliło ukazać zasadniczą zbieżność interesów i celów UE, i Niemiec w polityce wobec Chin; są one skoncentrowane wokół osiągnięcia wzajemnych korzyści w stosunkach politycznych i gospodarczych. Ponadto w artykule omówiono perspektywy współpracy Unii Europejskiej/Niemiec z Chinami podkreślając na znaczenie zaawansowanych technologii, spraw zagranicznych i bezpieczeństwa.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Handel bronią w skali międzynarodowej: główne tendencje w XXI wieku. Rola i miejsce Ukrainy

Celem artykułu jest analiza współczesnego handlu bronią oraz miejsca Ukrainy na tym rynku. W ostatnich latach nastąpił wzrost eksportu i importu broni spowodowany zmianami w międzynarodowym systemie bezpieczeństwa, zwłaszcza takimi jak aneksja Krymu i działania zbrojne na wschodzie Ukrainy oraz wojna w Syrii Analiza różnic pomiędzy okresem lat 2014–2017 a 2008 i 2013 pozwoli na porównanie przeobrażeń rynku handlu bronią. Wybrana cezura jest także kluczowa dla przemysłu zbrojeniowego Ukrainy, ponieważ od 2014 r. zaszły na nim znaczne zmiany. Podstawę źródłową są dane publikowane przez Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem oraz dokumenty i analizy rynku ukraińskiego przedstawione przez Ukroboronprom.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Francja wobec wyzwań energetyczno-klimatycznych u progu trzeciej dekady XXI wieku

Celem artykułu jest ukazanie Francji jako pretendenta do roli lidera działań na rzecz walki ze zmianami klimatu, bardzo silnie zaangażowanego w kształtowanie europejskiej oraz globalnej polityki klimatycznej. Porozumienie paryskie stało się wyrazem francuskich dążeń do objęcia światowego przywództwa w polityce klimatycznej. Proklimatyczna postawa Francji i promowanie przemysłowo-technologicznej transformacji wynika m.in. z aspiracji do ugruntowania wizerunku centrum światowej dyplomacji klimatycznej. Równocześnie przeciwdziałanie zmianom klimatu i energetyczno-ekologiczna modernizacja, stwarzają okazję do pobudzenia wzrostu gospodarczego i stymulowania zatrudnienia, a w konsekwencji do zwiększenia konkurencyjności francuskiej gospodarki. Dążenie do osiągnięcia celu neutralności klimatycznej do 2050 r. i cel „zero emisji netto”, stają się wiodącymi czynnikami francuskiej strategii rozwoju gospodarczego, przy silnym wsparciu i akceptacji społecznej.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
„Bridging cultural boundaries” Andrzeja Kapiszewskiego

Sentencja, lub „reguła” Andrzeja Kapiszewskiego, o budowaniu mostów ponad kulturowymi barierami
jest niezwykle interesującą propozycją w świecie globalnego zasiegu procesów kulturowych,
które powodują wiele podziałów, konfl iktów, ale stwarzają też wiele możliwości współpracy
i wzajemnego ubogacenia. „Bridging cultural boundaries”, to formuła, która łączyć może wiele
nauk, w tym także pedagogikę relacji międzykulturowych, która nastawiona jest na kształtowanie
postaw, kompetencji międzykulturowych, stymulowania na perspektywę poznawczej otwartości,
tolerancji i przekraczania barier jakie niosą stereotypy kulturowe. Postulat „budowania mostów”
nawiązywać może do starej perspektywy wartości jagiellońskich, uwrażliwiania na kulturową różnorodność,
choć w poszukiwaniu fundamentalnych cech wspólnoty, tolerancji i współpracy. Trzy
typy wartości wydają się być podstawą na jakiej opierać się mogą działania integracyjne, jest nim
człowieczeństwo, dialog i rozwój, które ujęte całościowo wyznaczać mogą aksjologiczną bazę formuły
Andrzeja Kapiszewskiego.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Umowa stowarzyszeniowa pomiędzy UE a Ukrainą elementem budowy bezpieczeństwa europejskiego. Wybrane aspekty swobodnego przepływu osób

Na podstawie art. 8 TUE Unia Europejska ma budować przestrzeń dobrobytu i dobrego sąsiedztwa. Instrumentem realizacji tego zamierzania jest umowa stowarzyszeniowa. Umowa tego rodzaju obowiązuje tymczasowo również w relacjach UE-Ukraina. Jej istotnym elementem jest budowa przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (Tytuł III umowy stowarzyszeniowej). Przestrzeń ta skonstruowana została, analogicznie do unijnej polityki PWBS (art. 67 TFUE), wokół swobody przepływu osób, uwarunkowanej współpracą Ukrainy w zakresie zarządzania granicami, migracji, azylu, a także zwalczania i zapobiegania przestępczości. Współpraca ta w grudniu 2015 r. została pozytywnie oceniona przez Komisję Europejską, a efektem tej pozytywnej oceny jest przedłożona w kwietniu 2016 r. inicjatywa prawodawcza Komisji w sprawie zniesienia wiz dla obywateli Ukrainy. Jeśli inicjatywa ta zostanie uchwalona przez Parlament Europejski, a na to wskazują pozytywne raporty komisji parlamentarnych, oraz przyjęta przez Radę, wówczas zniesiony zostanie obowiązek posiadania wiz, jeśli chodzi o pobyty krótkie, tj. do 90 dni. Należy jednak pamiętać, iż zmiana ta nie została powiązania w żaden sposób z prawem do podejmowania pracy przez obywateli Ukrainy w państwach członkowskich UE. Zgodnie z art. 18 umowy stowarzyszeniowej zagadnienie podejmowania pracy jest przedmiotem umów dwustronnych między państwem członkowskim a Ukrainą i prawa krajowego państw członkowskich. Zniesienie wiz dla obywateli Ukrainy stanowi jednocześnie, w świetle statystyk Komisji Europejskiej, największe wyzwanie organizacyjne dla polskich organów władzy państwowej odpowiedzialnych za kontrolę granic oraz imigrację – granica polsko-ukraińska jest najczęściej przekraczanym odcinkiem lądowej granicy wschodniej UE. Tylko w pierwszej połowie 2015 r. została przekroczona 4,7 mln razy.

Czasopismo: Krakowskie Studia Międzynarodowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji