rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Konkurowanie uniwersytetów na rynku usług edukacyjnych w warunkach kryzysu gospodarczego i nasilających się trudności tranzycji absolwentów

Uczelnie są szczególnym przypadkiem instytucji, w których ważną rolę odgrywają wartości wyższe i misja społeczna. Zmiany zachodzące w otoczeniu uniwersytetów, zwłaszcza urynkowienie i umasowienie szkolnictwa wyższego, globalizacja i internacjonalizacja oraz przemiany na rynku pracy spowodowały, że zaczęły one funkcjonować w przestrzeni silnej konkurencyjności. Skutkowało to m.in. potraktowaniem edukacji akademickiej jako usługi i przyniosło potrzebę nowego podejścia do celów działalności i zarządzania. Jakość usługi edukacyjnej na szczeblu wyższym znacząco wpływa na życie osobiste i zawodowe podmiotów oraz rozwój gospodarczy kraju. Celem artykułu jest dokonanie analizy najważniejszych strategii konkurowania uczelni na rynku edukacyjnym, szczególnie w aspekcie zapewnienia absolwentom pomyślnego wejścia na rynek pracy i jak najlepszej pozycji na nim. Uwagę skierowano przede wszystkim na instrumenty budowania długoterminowych relacji z szeroko pojętymi odbiorcami usług edukacyjnych i badawczych oraz zarządzania nimi jako kluczowego źródła przewagi konkurencyjnej.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola i znaczenie planowania rzeczowo-finansowego w przedsiębiorstwie produkcyjnym o szczególnym znaczeniu dla obronności

Proces stałego doskonalenia systemu zarządzania przedsiębiorstwem wskazuje na szeroki zakres działań, które należy podjąć, aby osiągnąć poziom konkurencyjności pozwalający zająć silną pozycję na rynku. Duża dynamika otoczenia firm oraz wzrost konkurencyjności na rynku zmuszają kierownictwo do stosowania takich instrumentów zarządzania, które wspomagają sprawny przebieg procesów gospodarczych i przyczyniają się do skutecznego osiągania założonych celów. Celem artykułu jest przedstawienie roli planowania rzeczowo-finansowego w przedsiębiorstwie produkcyjnym o szczególnym znaczeniu dla obronności. Plan rzeczowo-finansowy jest dokumentem planistycznym przygotowanym w układzie miesięcznym, umożliwiającym planowanie działań w danym roku. Opracowane w ramach dokumentu działania oraz plany, zarówno strategiczne, jak i operacyjne, korespondują z obowiązującą strategią. Celem tego dokumentu jest przygotowanie kompleksowego planu działania na rok budżetowy. Określone zostają w nim cele operacyjne w poszczególnych obszarach, z uwzględnieniem posiadanych zasobów i kompetencji wpisujących się w ogólną strategię spółki. Dokument w formie budżetu w prosty sposób pozwala na właściwe planowanie i kontrolowanie postępów jego wykonania w danym okresie.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowa gospodarka w Polsce po transformacji systemowej – problemy węzłowe

W artykule opisano postępy nowej gospodarki w odniesieniu do rozwoju sektora badawczo- rozwojowego, kształtowania społeczeństwa informacyjnego, upowszechnienia technologii informacyjno-komunikacyjnych i innowacyjności przedsiębiorstw. W przypadku Polski znaczącym wyzwaniem pozostał dystans do światowych i europejskich liderów pod względem nakładów na badania i rozwój, związany m.in. z trudnościami przedsiębiorstw ze zgromadzeniem zasobów na potrzeby unowocześnień technologicznych. Obok przeszkód ekonomicznych, takich jak ograniczony dostęp do kapitału na działalność innowacyjną, polskie przedsiębiorstwa napotykały także bariery rynkowe, wskazujące na potrzebę dodatkowych zachęt dla dostawców i odbiorców innowacji. W poszukiwaniu oznak nowej gospodarki zwracają uwagę stopniowy rozwój sektora technologii informacyjnych i komunikacyjnych, rosnące finansowanie B+R, szersze wykorzystanie sieci internetowych na potrzeby przedsiębiorstw. Do podjętych przy udziale regulacyjnym państwa wyzwań o istotnym znaczeniu dla nowej gospodarki należały m.in. tworzenie więzów między nauką a przedsiębiorstwami, wzmacnianie instytucji otoczenia biznesu, reformy jednostek badawczo-rozwojowych. Ważnym czynnikiem w budowie gospodarki wiedzy po akcesji Polski do Unii Europejskiej stał się dostęp do funduszy UE umożliwiający także szersze inwestycje w B+R. Ograniczeniem nowej gospodarki w Polsce pozostały m.in. wynalazczość oraz nakłady na działalność innowacyjną, których rozmiary jeszcze nie dają pewności szybkiego wzrostu w tych obszarach.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ transformacji ustrojowej na zmiany strukturalne w przemyśle województwa toruńskiego

Urynkowienie gospodarki na początku lat dziewięćdziesiątych miało wyraźny wpływ na zmiany w przemyśle całej Polski. Regres, który zaznaczył się m.in. spadkiem produkcji, zatrudnienia, wzrostem cen, trudnościami ze zbytem oraz pozyskiwaniem środków finansowych, dotknął większość branż przemysłu woj. toruńskiego. Terapia „szokowa” wyrażona m.in. liberalizacją większości cen, nałożeniem ostrych hamulców na wszelkie źródła wypływu pieniądza na rynek, wprowadzeniem niezwykle wysokiego podatku od ponadnormatywnych wynagrodzeń oraz wzrostem stopy oprocentowania kredytów, przyczyniła się do obniżenia produkcji sprzedanej w latach 1990–1991 o prawie jedną trzecią, podczas gdy w latach osiemdziesiątych dynamika produkcji sprzedanej wzrastała przeciętnie o 5%

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Regionalizm w gospodarce globalnej. Próba analizy tendencji terytorializacji produkcji

Pod koniec lat 70. pojawiły się w gospodarce światowej i w naukach ekonomicznych nowe tendencje rozwoju. Dostrzeżono możliwość “trzeciej drogi” w rozwoju gospodarczym: poza brakiem rozwoju i wzrostem wielkich, światowych korporacji. Tym trzecim wyjściem zdaje się być rozwój małych i średnich firm. Nie oznacza to naturalnie, że te firmy nie istniały poprzednio, nie doceniano natomiast ich znaczenia dla rozwoju gospodarczego kraju; traktowano je, zarówno w neoklasycznej teorii ekonomicznej, jak i w opinii polityków, planistów i decydentów, jako gatunek przestarzały, “skazany na wymarcie”. Ogólna sytuacja gospodarcza końca lat 70., a zwłaszcza w latach 80. i 90., w szczególny sposób sprzyja rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych. Następuje spadek znaczenia nieskomplikowanych, podstawowych działań, wzrasta rola wykształcenia, w tym fachowego, zawodowego, które często wymaga długotrwałego przygotowania i praktycznej nauki.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie turystyki zrównoważonej w rozwoju społeczno-gospodarczym na przykładzie Chorwacji

Turystyka jest jednym z największych i jednocześnie najszybciej rozwijających się działów wielu gospodarek na świecie. Każdego roku miliony osób na naszej planecie podróżują. Kiedy przyjeżdżają do danego regionu, mają duży wpływ na destynację turystyczną, lokalną społeczność, środowisko naturalne i zagospodarowanie przestrzenne. Równocześnie na wielu terenach turystyka stanowi główne źródło rozwoju gospodarczego. Ale interesy turystów, lokalnej gospodarki oraz środowiska są często sprzeczne. Rozwój turystyki może spowodować dużo pozytywnych zmian, jak choćby wzrost jakości życia mieszkańców czy napływ kapitału, może też jednak sprowadzić zmiany negatywne. W szczególności są one widoczne w zanieczyszczeniu środowiska, jego nadmiernej eksploatacji, w braku poszanowania dla kultury i historii regionu. Przykładem jest nieprzemyślane zagospodarowanie przestrzenne, w tym budowa „drugich domów” przy zabytkach albo na unikatowych terenach zielonych. Dotychczas rozwój turystyki opierał się na spełnianiu aspiracji przedsiębiorców czy turystów, ich wygodzie oraz interesie, bez przejmowania odpowiedzialności za zachowanie zasobów naturalnych czy dbanie o lokalną społeczność. Obecnie kluczowe znaczenie dla skutecznego zarządzania i pozycjonowania poszczególnych gałęzi gospodarki, zwłaszcza turystyki, ma zrównoważony rozwój. Turystyka również może być zrównoważona, jeżeli jej rozwój zaspokaja potrzeby zarówno turystów, jak i lokalnych mieszkańców, przy jednoczesnym zachowaniu i ochronie zasobów materialnych i niematerialnych. Cel niniejszego artykułu jest poznawczy – prezentacja zasad zrównoważonego rozwoju na przykładzie sektora turystycznego w Chorwacji. Przedmiotem badania jest analiza pozytywnego i negatywnego wpływu turystyki na destynację turystyczną, lokalną społeczność, środowisko i gospodarkę. Autor pragnie wykazać, iż poprzez wprowadzenie modelu zrównoważonego rozwoju turystyki można uzyskać wzrost społeczno-gospodarczy oraz ogólną stabilność i równowagę regionu.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Preferencje podatkowe dla innowacyjnych przedsiębiorstw

Polska w rankingach innowacyjności wypada słabo. Na unijnej tablicy innowacyjności z 2013 roku znalazła się grupie państw o najgorszych wynikach i została sklasyfikowana na 24 miejscu wśród 27 państw. Zanotowała tym samym spadek o jedno miejsce w stosunku do poprzedniego roku. Słabość polskiego systemu innowacji wynika głównie z niezadowalającego zaangażowania w działalność innowacyjną firm, zwłaszcza sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP). Niepokojącym zjawiskiem jest niski udział wydatków prywatnych w całkowitych nakładach przeznaczonych na prace badawczo-rozwojowe (B+R) oraz brak istotnych zmian w wielkości tego wskaźnika na przestrzeni ostatnich lat. Wskaźnik łącznych nakładów publicznych i prywatnych na B+R w relacji do PKB wyniósł w Polsce w 2011 r. ok. 0,77%, co stanowiło zaledwie 1/3 średniej unijnej. Preferencje podatkowe zostały określone przede wszystkim w ustawie z 29 lipca 2005 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. z 2005 r. nr 179, poz. 1484.) i jej późniejszych nowelizacjach. Należą do nich m.in.: odliczenie wydatków na zakup nowych technologii w postaci praw niematerialnych i prawnych, uzyskanie przez przedsiębiorstwo statusu centrum badawczo-rozwojowego oraz kredyt technologiczny. Celem artykułu jest ocena skuteczności istniejących preferencji podatkowych w zachęcaniu przedsiębiorstw do ponoszenia wydatków na działalność innowacyjną oraz przedstawienie zmian proponowanych przez Ministerstwo Gospodarki w tym zakresie.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola przemysłu i usług w kształtowaniu gospodarki opartej na wiedzy

Nasilający się proces kształtowania społeczeństwa informacyjnego stwarza nowe uwarunkowania dla funkcjonowania i rozwoju wszystkich sektorów życia gospodarczego, społecznego i kulturowego, w tym także dla przemysłu i usług. Na tym tle w pracy podjęto problematykę miejsca przemysłu i usług w gospodarce, mechanizmy wdrażania innowacji oraz przedstawiono wysokości nakładów finansowych na działalność badawczo-rozwojową dominujących światowych korporacji, w tym według sektorów oraz według krajów lokalizacji ich zarządów.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przekształcenia Skawińskich Zakładów Koncentratów Spożywczych jako przejaw procesu globalizacji

Ważnym nośnikiem procesów globalizacji są wielkie transnarodowe korporacje (TNC) organizujące i przekształcające światową gospodarkę. Skutecznie konkurują one ze światowymi podmiotami takimi jak państwa i organizacje międzynarodowe np. Bank Światowy, OECD, Unia Europejska, NAFT A, i in. (Kukliński 2000). Spektakularnym przejawem procesów globalizacji są bezpośrednie inwestycje zagraniczne realizowane głównie przez TNC. Ocena znaczenia tych inwestycji w procesie globalizacji jest różnie oceniana przez przedstawicieli nauki, życia gospodarczego, polityków, organizacji społecznych i politycznych. Nie podlega jednak dyskusji, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne stwarzają szanse skrócenia dystansu cywilizacyjnego krajów słabo rozwiniętych, jaki dzieli je do krajów rozwiniętych.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kulturowe bariery rozwoju innowacyjności polskiej gospodarki

Celem niniejszego opracowania jest identyfikacja przeszkód kulturowych hamujących rozwój innowacyjności polskiej gospodarki oraz wskazanie działań publicznych osłabiających ich negatywny wpływ. W artykule przedstawiono ocenę zdolności do współpracy polskiego społeczeństwa, niezbędnej do tworzenia i upowszechniania innowacji. Ocenę zdolności do kooperacji przeprowadzono na podstawie wyników badań społecznych zawartych w Europejskim sondażu społecznym i Diagnozie społecznej. Wśród barier podstawowe znaczenie mają: niezdolność do współpracy, niski poziom zaufania i negatywne nastawienie społeczne do biznesu. Rozwój przedsiębiorczości można traktować jako warunek wstępny rozwoju innowacyjności. Mimo licznych deklaracji i realizacji pewnych pozytywnych działań przez rząd obecny model rozwoju prowadzi polską gospodarkę i społeczeństwo w przeciwnym kierunku. Model ten polega na ograniczaniu wolnego rynku, zwiększaniu udziału państwa w gospodarce i zdejmowaniu odpowiedzialności z jednostki. Buduje i utrwala się w ten sposób postawy roszczeniowe, a tym samym pozbawia społeczeństwo zdolności do konkurowania w globalnej gospodarce. Państwa jest coraz więcej tam, gdzie jego obecność wydaje się dyskusyjna. Natomiast tam, gdzie nie ma go kto zastąpić, państwo niejako abdykowało (wymiar sprawiedliwości, służba zdrowia).W tych warunkach bardzo pożądane stają się działania publiczne polegające na rozwijaniu umiejętności współpracy, zaufania i kapitału społecznego.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sektorowe struktury zatrudnienia w krajach Unii Europejskiej w latach 2008–2017 – nowe podejście w ocenie dynamiki

Celem pracy jest zaprezentowanie nowej koncepcji analizy zmian struktur, przy założeniu, że zmiany te nie są gwałtowne i mają raczej charakter ewolucyjny. Niewątpliwie takimi strukturami są struktury zatrudnienia w krajach Unii Europejskiej rozpatrywane w układzie 10 sekcji. Struktura taka powstaje w wyniku sumowania się decyzji lub zdarzeń dotyczących wielu tysięcy ludzi. Podstawową metodą stosowaną w pracy jest analiza skupień, a jej nowość polega na wykorzystaniu niestandardowego zestawu cech. Tworzy go 10 wskaźników struktury z wyjściowego roku analizy, czyli z roku 2008; 9 wartości miar zmian struktur z roku na rok oraz 8 wartości miar niepodobieństwa struktur z poszczególnych lat w stosunku do roku wyjściowego. Taki zestaw opisuje stan wyjściowy struktur oraz ich dynamikę łańcuchową i o podstawie stałej. Analizowanych jest 28 krajów Unii Europejskiej. Taki układ badawczy tworzy zagadnienie taksonomiczne [Y, TZ]. W wyniku zastosowania aglomeracyjnej metody najdalszego sąsiedztwa na danych niestandaryzowanych uzyskano siedem grup krajów, w tym dwie grupy jednoelementowe. Opisano różnice między tymi grupami na podstawie obliczonych średnich wartości cech w grupach

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Trwałość przewagi konkurencyjnej w sektorze fonograficznym w krajach Grupy Wyszehradzkiej

Sektor fonograficzny jest przykładem sektora oferującego dobra kulturalne. Podlega on ciągłej zmianie, związanej m.in. z przekształceniami wewnątrzstrukturalnymi, zachodzącymi w wyniku fuzji i przejęć, ze zmieniającą się liczbą nośników dźwięku i ich znaczeniem dla odbiorców, skutkującym malejącymi przychodami sektora w pierwszej dekadzie XXI wieku. Od kilku lat jest obserwowane odwrócenie tego trendu, wynikające z rosnącej sprzedaży muzyki w formie cyfrowej. Przedmiotem opracowania jest konkurencyjność produktów sektora fonograficznego. Celem opracowania jest przeprowadzenie analizy zmian trwałości pozycji konkurencyjnej fonogramów w układzie czasowym oraz w odniesieniu do fonogramów oferowanych na wybranych czterech rynkach: polskim, czeskim, słowackim oraz węgierskim, a więc krajów tworzących Grupę Wyszehradzką (Grupę V4) – grupę połączoną więziami gospodarczymi i politycznymi. Na podstawie analizy wartości wskaźnika trwałości przewagi konkurencyjnej fonogramu, jakim jest okres utrzymania dominującej pozycji na rynku, została podjęta próba weryfikacji tezy, zgodnie z którą okresy trwałości przewagi konkurencyjnej ulegają obecnie skracaniu. W opracowaniu zastosowano analizę danych rynkowych oraz miary statystyki opisowej. Zauważono, że w ramach Grupy V4 nie można mówić o jednolitym kierunku zmian trwałości przewagi konkurencyjnej fonogramów. Na rynku czeskim powyższa teza nie znajduje potwierdzenia. Różnice między rynkiem polskim i węgierskim dotyczą trwałości pozycji konkurencyjnej fonogramów reprezentujących różne gatunki muzyczne. Rekomendacje obejmują potencjalne kierunki zmian oraz wynikające z nich działania, które mogą zostać podjęte przez graczy sektora.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kształcenie osób dorosłych jako czynnik zwiększania poziomu innowacyjności krajów Unii Europejskiej

Koncepcja gospodarki opartej na wiedzy zakłada, że głównym czynnikiem rozwoju społeczno- gospodarczego i kształtowania się nowych struktur gospodarki jest wiedza. Jest ona niezbędna do generowania i wdrażania szeroko pojętych innowacji. Wiedza zdobyta w wyniku edukacji formalnej szybko się dezaktualizuje lub jest niewystarczająca, stąd powstaje konieczność ciągłego uczenia się. Edukacja dorosłych obejmuje wszelkie formy uczenia się, które są podejmowane po zakończeniu wstępnego kształcenia i szkolenia. Jest realizowana w trzech formach: formalnej, pozaformalnej i nieformalnej. Celem opracowania jest zweryfikowanie, czy upowszechnianie się kształcenia osób dorosłych w krajach Unii Europejskiej znajduje odzwierciedlenie w zmianach poziomu innowacyjności. Do realizacji celu opracowania wykorzystano krytyczny przegląd literatury, analizę zastanych danych statystycznych oraz analizę porównawczą. Edukacja pozaformalna i nieformalna dorosłych w postaci szkoleń i kursów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji uznawanych wewnątrz danej instytucji (zakładu pracy, organizacji itp.), stanowi ważny czynnik determinujący poziom innowacyjności gospodarki. Kraje, w których w kształcenie przez całe życie są zaangażowane znaczne zasoby siły roboczej, osiągają lepsze wyniki w poziomie innowacyjności niż kraje, w których ten obszar aktywności edukacyjnej jest niedoceniany.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przegląd problematyki wskaźników dotyczących kondycji ekonomicznej miast w Polsce

Studia porównawcze kondycji gospodarek miast niosą ze sobą wiele wyzwań, związanych m.in. z problemem dostępności adekwatnych danych i trafności wykorzystywanych wskaźników empirycznych i inferencyjnych. Niniej-szy artykuł ma na celu krytyczną analizę wskaźników stosowanych w porównawczych studiach poziomu rozwoju gospodarczego miast prowadzonych w Polsce. Dokonany przegląd ujawnia dużą różnorodność stosowanych przez autorów miar i występowanie kilku odmiennych perspektyw analitycznych. Zaobserwowana praktyka badawcza umożliwia postawienie tezy, że przyjęcie takiego a nie innego rozwiązania metodycznego jest z jednej strony determinowane dostępnością danych w statystyce publicznej, z drugiej zaś wynika z profesjonalnych przekonań autorów analizowanych badań co do cech składających się na obraz kondycji ekonomicznej miast oraz z różnej determinacji co do pozyskiwania alternatywnych miar w stosunku do tych zbieranych przez Główny Urząd Statystyczny. Do głównych wyzwań badawczych zaliczono słabą dostępność danych odnoszących się do wymiaru strukturalnego, poziomu innowacyjności i kondycji finansowej gospodarek miejskich. Wskazano działania, które mogłyby przyczynić się do rozwiązania zidentyfikowanych problemów. Należą do nich: zwiększenie współpracy i partnerstw publiczno-publicznych, wzmocnienie roli regionalnych obserwatoriów rozwoju regionalnego oraz przyjęcie metodologii opracowywania i zbierania danych, które trafnie odpowiadałyby na potrzeby diagnostyczne zmieniającej się kondycji gospodarek miejskich.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odporność na kryzys gospodarczy miast pełniących funkcję kontrolno-zarządczą w Europie Środkowo-Wschodniej

Artykuł ukazuje przestrzenne rozmieszczenie największych firm w Europie Środkowo- -Wschodniej, które pełnią funkcję kontrolno-zarządczą miast. Na podstawie ich przychodów ze sprzedaży i zysków określono odporność funkcji kontrolno-zarządczej na potencjalny kryzys głównego sektora kreującego tę funkcję. Aby tego dokonać, opracowano wskaźnik Centrum Ekonomicznego Europy Środkowo- Wschodniej (CEEŚW). Przeprowadzone badania wykazały, że najbardziej odporne na kryzys gospodarczy dominującego sektora tworzącego funkcje kontrolno-zarządcze są Warszawa, Praga i Budapeszt. Funkcję kontrolno-zarządczą miast w Europie Środkowo-Wschodniej tworzą przede wszystkim firmy sektora konsumenckiego i transportowego oraz produkcyjnego. Zauważono wpływ krajów UE 15 i byłego Związku Radzieckiego na przestrzenne rozmieszczenie CEEŚW. Główne miasta znajdują się w pobliżu granicy UE 15. Z drugiej strony największa ich liczba znajduje się w państwach, które po II wojnie światowej były osobnymi państwami, ale znajdowały się pod silnym wpływem politycznym i gospodarczym ZSRR. Z kolei miasta byłych republik radzieckich, które obecnie stanowią osobne państwa, miały niższą odporność na kryzys funkcji kontrolno-zarządczej. Jednocześnie położone są one w stosunkowo dużej odległości od krajów UE 15.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Planowanie rozwoju lokalnego jako samorządowe narzędzie kształtowania funkcji usługowej gminy Moryń

Artykuł zawiera przegląd zagadnień dotyczących problematyki planowania rozwoju funkcji usługowej na poziomie lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem opracowywania i wdrażania lokalnej strategii rozwoju gminy na przykładzie gminy Moryń. Pokazano korzyści, jakie daje lokalnej gospodarce opracowanie strategii rozwoju funkcji usługowej, oraz wskazano kierunki działania strategicznego na podstawie inwentaryzacji dostępnych zasobów endogenicznych. Ponadto pokazano, jak analizowana gmina drogą ewolucji i przemian strategicznych z realizacji funkcji rolniczej poprzez funkcję rolniczo-usługową przeszła do realizacji funkcji usługowej w dziedzinie turystyki. Badania przeprowadzone na potrzeby niniejszego artykułu stanowią uzupełnienie podobnych badań prowadzonych w innych gminach województwa zachodniopomorskiego oraz w całej Polsce. Problematyka badań nad rozwojem funkcji usługowej dla konkretnej gminy oraz przygotowana na jej potrzeby inwentaryzacja zasobów endogenicznych mają charakter unikatowy i oryginalny.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka