rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Polska wobec Jednolitego Aktu Europejskiego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (1981–1987)

Zasadniczym celem artykułu było przedstawienie reakcji władzy ludowej w Polsce na zmiany polityczne i instytucjonalne wprowadzone we Wspólnotach Europejskich w latach 1981–1987. W artykule analizie poddano tajne szyfrogramy i poufne notatki wysyłane przez polskich dyplomatów na placówkach m.in. w Brukseli, Rzymie, Kolonii, Londynie do Departamentu IV Ministerstwa Spraw Zagranicznych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej odpowiedzialnego za kontakty z państwami zachodnioeuropejskmi. W publikacji uwypuklono również opinie publicystów prasy polskiej zamieszczone m.in. na łamach „Trybuny Ludu”, „Życia Warszawy”, „Rzeczpospolitej” o zmianach w jednoczącej się Europie Zachodniej.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Działalność publiczna Kurdów w Polsce na tle aktywności diaspory kurdyjskiej w Europie Zachodniej

Autorzy zadają pytania o formy i rodzaje działalności publicznej Kurdów w Polsce w ciągu ostatniego półwiecza, o wpływ transformacji ustrojowej na tą działalność, a także o różnice i podobieństwa między działalnością diaspory kurdyjskiej w Polsce i w krajach zachodnich. Posługując się analizą dokumentów i literatury naukowej oraz obserwacją działalności opisywanych przez siebie organizacji, autorzy zwracają uwagę na różnice demograficzne między diasporą polską a diasporami zachodnimi, postępujące integrowanie się działalności publicznej Kurdów w Polsce z polskim życiem publicznym oraz na problem braku umiejętności wykorzystania kapitału społecznego członków diaspory do osiągania wspólnych, długofalowych celów.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Postprawda i nowe media. Czy potrzebujemy postprawdy?

Termin postprawda uznany przez redaktorów Oxford Dictionaries za słowo 2016 roku, jeszcze kilka miesięcy temu stanowił modny w kręgach intelektualistów i przedstawicieli nauk społecznych termin lepiej lub gorzej opisujący rzeczywistość załamującego się dość niespodziewanie ładu zachodniego świata. Dziś z powodzeniem wchodzi on do języka potocznego będąc chętnie stosowanym przez publicystów, dziennikarzy, a nawet satyryków. W obliczu tak gwałtownego wzrostu popularności postprawdy, warto zadać pytanie czy politolog w swoim aparacie pojęciowym potrzebuje nowego terminu i czy może wnieść on coś do badań nad rzeczywistością polityczną, szczególnie biorąc pod uwagę wydarzenia takie jak Brexit czy wybór Donalda Trumpa na 45. Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Celem artykułu jest więc odpowiedź na pytanie: na ile postprawda tworzy pewną pojęciową autonomię? Drugim natomiast, jest pytanie o dystrybucję treści niezgodnych z prawdą i udział w tym procederze nowych mediów.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Polska kultura polityczna w świetle parlamentarnych debat budżetowych z lat 2001–2010. Wybrane aspekty

Celem artykułu było zasygnalizowanie głównych kierunków ewolucji polskich obyczajów i postaw politycznych, dających się dostrzec dzięki analizie polskiej parlamentarnej debaty budżetowej przeprowadzanej w okresie 2001–2010. Refleksji poddano tu przebieg pierwszych czytań debat z lat 2001–2010, przy czym przedmiotem uwagi uczyniono dwa pola opisu: ilościowe – uwarunkowania regulaminowe, forma (debata długa, średnia), uczestnicy – liczba, funkcja (we władzy wykonawczej, w parlamencie, w klubie parlamentarnym) oraz jakościowe – wybrane elementy semantyki i pragmatyki języka debaty – poparcie lub odmowa poparcia dla propozycji rządu (tu ograniczono się do dwóch wybranych debat – z 2002 roku i z 2010 roku). Wnioski wynikające z podjętej analizy wskazują na malejące (w przeciwieństwie do deklaracji głoszonych przez jej uczestników) znaczenie debaty budżetowej, na jej pozorną profesjonalizację i rzeczywistą, owocującą zjawiskami związanymi z mediatyzacją i tabloidyzacją polityki, polityzację.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Uspołecznienie procesu realizacji zadań oświatowych jako forma racjonalizacji polityki publicznej gmin

Polityka oświatowa jest obecnie jedną z kluczowych polityk publicznych realizowanych na poziomie lokalnym. Wynika to z jej kosztochłonności, specyficznej konstrukcji, łączącej kompetencje władz lokalnych i centralnych, a także znaczenia jakie ma edukacja w procesach rozwoju społeczeństwa i państwa. W przypadku obszarów wiejskich dodatkowym czynnikiem jest pozaedukacyjna rola szkół w życiu wspólnoty lokalnej. Próbując sprostać realizacji zadań z zakresu polityki oświatowej, władze gmin podejmują się różnych działań racjonalizatorskich. Jednym z nich jest uspołecznienie oświaty, rozumiane jako włączenie podmiotów niepublicznych w proces realizacji zadań oświatowych (uspołecznienie faktyczne). Na podstawie wyników przeprowadzonych badań ilościowych i jakościowych, autorka przedstawia warunki formalno-prawne przekazania zadań oświatowych podmiotom niepublicznym, skalę procesu uspołecznienia oraz warunki i okoliczności, jakie do tego doprowadziły. Wyniki badań wskazują, że proces ten pomimo pozornie jasnych rozwiązań prawnych, w praktyce jest rzadkością i napotyka szereg trudności zarówno po stronie sektora publicznego, jak i społecznego.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Rada Europejska i granice projektu integracyjnego. Kreowanie działań zewnętrznych Unii Europejskiej w kontekście wyzwań politycznych

Rozwój Unii Europejskiej powoduje zmiany w jej modelu instytucjonalnym. W kontekście działań zewnętrznych dotyczy to z jednej strony rozkładu kompetencji formalnych, z drugiej praktyki funkcjonowania instytucji unijnych, szczególnie w zakresie mechanizmów nieformalnych. Celem niniejszego artykułu jest analiza zaangażowania Rady Europejskiej w kreowanie działań zewnętrznych Unii Europejskiej. Pytania badawcze stawiane w analizie dotyczą źródeł i przejawów dynamiki instytucjonalnej Rady Europejskiej w zakresie działań zewnętrznych. Odpowiedź na nie udzielona została w oparciu o analizę zachowania Rady Europejskiej w odniesieniu do sposobu konstruowania granic projektu integracyjnego w kontekście relacji z partnerami zewnętrznymi. Metodologicznie tekst opiera się na analizie konkluzji posiedzeń Rady Europejskiej w latach 2011–2017.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Rola czynnika ludzkiego w kształtowaniu polityki energetycznej współczesnego państwa

Polityka energetyczna jest zaliczana do kategorii polityk gospodarczych. Ma jednak bardzo silny wpływ na funkcjonowanie całego społeczeństwa. Celem artykułu jest analiza, w jakim stopniu jest ona (lub może być) kształtowana pod wpływem czynnika ludzkiego i, jakie to ma znaczenie w kontekście jej planowania, implementacji oraz ewaluacji. Przedmiotem analizy są przede wszystkim te państwa (ugrupowania państw – Unia Europejska), gdzie występuje reżim demokratyczny i gospodarka wolnorynkowa. Są to – jak się wydaje – najbardziej sprzyjające warunki, aby społeczeństwo mogło efektywnie oddziaływać na kształt i funkcjonowanie sektora energetycznego. Zmierzeniem artykułu jest, aby poprzez analizę procesualną polityki energetycznej wskazać potencjalne (realne) możliwości udziału w niej czynnika ludzkiego.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Społeczny model niepełnosprawności a lokalny system wsparcia osób niepełnosprawnych na przykładzie działań Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koszalinie w latach 2013–2016

Społeczny model niepełnosprawności stanowi obecnie w przestrzeni europejskiej dominującą perspektywę podejścia do istoty niepełnosprawności oraz osób nią dotkniętych. Polska, przyjmując w 1997 roku Uchwałą Sejmu Kartę Praw Osób Niepełnosprawnych oraz przystępując w 2012 roku do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, zobowiązała się do przyjęcia tej perspektywy w swoich regulacjach i działaniach na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Celem artykułu była analiza i ocena działań Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koszalinie w latach 2013–2016, jako kluczowej instytucji w lokalnym systemie wsparcia osób niepełnosprawnych. Dla realizacji tak sformułowanego celu przyjęto następującą tezę: na poziomie lokalnym polski system instytucjonalnego wsparcia osób niepełnosprawnych nie realizuje w pełni założeń społecznego modelu niepełnosprawności. Przeprowadzona w artykule charakterystyka działań MOPR w Koszalinie zweryfikowała ją pozytywnie, wskazując na prawno-instytucjonalne bariery w skutecznej pomocy osobom niepełnosprawnym zgodnie ze społecznym modelem niepełnosprawności.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Prewencja rentowa jako metoda przeciwdziałania niezdolności do pracy. Wybrane aspekty

Artykuł prezentuje dwa aspekty prewencji rentowej realizowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tj. rzeczowy – obejmujący infrastrukturę umożliwiającą rehabilitację leczniczą oraz finansowy – obejmujący świadczenia pieniężne, których wypłata stanowi zabezpieczenie materialne w czasie procesu powrotu do zdrowia. Autor stawia hipotezę, że przedstawione aspekty prewencji rentowej mają znaczenie w przeciwdziałaniu niezdolności do pracy. Przyjęta w rozważaniach metodologia oparta na analizie danych statystycznych i wykorzystująca metody interpretacji i porównania danych zgromadzonych i udostępnionych przez instytucje publiczne, w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, potwierdziła znaczenie prewencji w przeciwdziałaniu niezdolności do pracy oraz redukcji kosztów ponoszonych przez budżet państwa z tego tytułu. Wymiar rzeczowy prewencji rentowej przyśpiesza powrót do pracy poprzez efektywną rehabilitację medyczną. Wymiar finansowy zapewnia poczucie bezpieczeństwa socjalnego, dzięki świadczeniom wypłacanym z ubezpieczenia społecznego (takim jak: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, renta z tytułu niezdolności do pracy czy renta szkoleniowa). Istotne znaczenie ma także zaobserwowana tendencja obniżania wysokości świadczeń przysługujących podczas procesu powrotu do zdrowia.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Wpływ kultury politycznej na proces funkcjonowania demokracji w Polsce w latach 2006–2018

Celem artykułu jest charakterystyka procesu funkcjonowania demokracji w Polsce w ciągu ostatniej dekady. Główna hipoteza badawcza postawiona w artykule brzmi: Kultura polityczna ma kluczowy wpływ na proces funkcjonowania demokracji w Polsce. Celem autora była charakterystyka procesu rywalizacji politycznej oraz czynników określających (warunkujących) proces konsolidacji demokracji. Tekst ma charakter interdyscyplinarny, problem badawczy został przeanalizowany z perspektywy politologicznej, socjologicznej i filozoficznej. Weryfikując hipotezę postawioną w pracy, zauważono, iż występuje duże prawdopodobieństwo, że to właśnie niska kultura polityczna ma negatywny wpływ na funkcjonowanie demokracji w Polsce. Próba analizy problemu badawczego może wnieść istotny wkład w dalsze badanie procesu funkcjonowania demokracji w Polsce.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Straże gminne – problemy, wyzwania i propozycje reform

Od kilku lat liczba straży gminnych zmniejsza się. W ostatnich pięciu latach rozwiązano ponad sto jednostek, czyli jedną szóstą ich ogólnej liczby. Z jednej strony, nie brakuje opinii, że dotychczasowa formuła straży się wyczerpała, a w przestrzeni publicznej ponownie zaistniały postulaty likwidacji instytucji. Z drugiej, podnoszony jest postulat poszerzenia katalogu jej zadań i utworzenia policji municypalnych. W cieniu tych skrajnych stanowisk projektowana jest najważniejsza od lat reforma straży, która ma zapobiec dalszemu zmniejszaniu się ich liczby. W artykule przedstawiono wieloaspektową problematykę funkcjonowania straży, wskazując na najważniejsze stojące przed nią problemy i wyzwania. Przeprowadzona analiza wskazuje, że zachodzące na poziomie lokalnym zmiany społeczno-kulturowe potwierdzają funkcjonalność straży.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Samorząd terytorialny w perspektywie personalizmu społecznego

W artykule zarysowano program naprawczy samorządu terytorialnego w oparciu o nowy prąd doktrynalny – personalizm społeczny. Wskazuje on nowe możliwości reformowania ustroju i funkcjonowania samorządu, postaw osobowych. Jest to nowa droga rozwoju społeczności lokalnych promująca idee i wiedzę humanistyczną, etyczną, próbuje skorygować dominujący nurt liberalizmu, który coraz bardziej podlega degeneracji.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Polsko-rosyjska współpraca transgraniczna i relacje polsko-rosyjskie w programach wybranych partii politycznych i deklaracjach ich przedstawicieli w województwie warmińsko-mazurskim. Zarys analizy wyników badań terenowych

Celem artykułu jest analiza jakościowa wyników wywiadów, przeprowadzonych z przedstawicielami ugrupowań politycznych z województwa warmińsko-mazurskiego pod kątem miejsca polsko-rosyjskiej współpracy transgranicznej oraz relacji polsko-rosyjskich w programach partii politycznych. Przeprowadzone badanie udowodniło, iż przedstawiciele wszystkich partii politycznych, uwzględnionych w wywiadzie, dostrzegają istotne miejsce relacji polsko-rosyjskich tak w programach swoich partii, jak i w życiu politycznym województwa warmińsko-mazurskiego. Przedstawiciele partii podkreślają znaczenie polsko-rosyjskiej współpracy transgranicznej dla funkcjonowania regionalnej sceny politycznej. Większość respondentów ocenia, iż stosunek mieszkańców regionu do Rosji i idei współpracy transgranicznej jest pozytywny.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Nowy wymiar przywództwa politycznego: w poszukiwaniu perspektywy do badań personalizacji polityki na poziomie lokalnym

Wizerunek polityka jest szczególnego rodzaju wyobrażeniem ukształtowanym w umyśle wyborców, które wywołując określone skojarzenia - staje się źródłem postaw i wpływa na preferencje wyborcze. Jednocześnie obserwuje się rosnące znaczenie spostrzeganych przez wyborców cech osobowości i wizerunku polityków. Jednym ze skuteczniejszych narzędzi badania podstaw personalizacji polityki, również na poziomie lokalnym, pozostają studia empiryczne nad osobowością polityków. Dotyczyć one powinny pomiaru spostrzeganych przez obywateli cech osobowości polityków. Artykuł jest próbą usystematyzowania pojęć oraz wstępem do przeprowadzenia zaawansowanych badań empirycznych.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Uwarunkowania polityki integracyjnej wobec muzułmanów w Szwecji

Po drugiej wojnie światowej, państwa europejskie zaczęły być atrakcyjnymi celami migracji, otwierając swoje granice aby odbudować zniszczone gospodarki. Imigranci często nie byli w stanie zabrać ze sobą swojego dobytku materialnego. Zawsze jednak zabierały swój „dobytek kulturowy’’, na który składały się nie tylko wyuczone sposoby zachowania się i porozumiewania z innymi, ale także tradycje, przekonania i wierzenia religijne. Ich przybycie do Europy Zachodniej sprawiło, że zamieszkujące je społeczeństwa stały się nie tylko bardziej wielokulturowe, ale również bardziej wieloreligijne. Celem artykułu jest zbadanie polityki integracyjnej wobec mniejszości muzułmańskiej w Szwecji oraz jej uwarunkowań, aby określić wskazówki dla kreatorów analizowanej polityki w innych państwach (także i w Polsce) oraz określić płaszczyzny, na których dochodzi do antagonizmów w społeczeństwie. Polityka integracyjna jest istotnym i nieodłącznym elementem składowym polityki migracyjnej i stanowi aktualne wyzwanie dla wielu państw.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Polsko-rosyjskie pogranicze – od regionu izolowanego do transgranicznego

W artykule przyjęto założenie, że dwa regiony sąsiadujące, czyli posiadające wspólną, lądową granicę: województwo warmińsko-mazurskie i Obwód Kaliningradzki FR tworzą polsko-rosyjskie pogranicze. Widoczna jest ewolucja polsko- rosyjskiej granicy: od zamkniętej (do 1955 r.), poprzez selektywnie otwartą (lata 1956-1989), do granicy jako płaszczyzny współpracy (od 1990 r.). Wpływa to na ewolucję badanego pogranicza: od zamkniętego, izolowanego - do pogranicza, gdzie realizowane są wielowymiarowe, oddolne kontakty transgraniczne. Natomiast wprowadzenie w 2012 r. zasad małego ruchu granicznego i związany z tym dynamiczny wzrost ruchu granicznego służą kształtowaniu polsko-rosyjskiego regionu transgranicznego.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Pozycja ustrojowa Parlamentu Gruzji w latach 1990–2013

W artykule omówiono zarys problematyki gruzińskiego parlamentaryzmu, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania Parlamentu Gruzji w okresie między 1990 i 2013 rokiem. Autorzy na podstawie zapisów Konstytucji z 1995 roku oraz innych ustaw przedstawili pozycję ustrojową gruzińskiego parlamentu. Nakreślili zasady systemowe i suwerena, omówili kompetencje poszczególnych organów państwa, relacje między prezydentem a rządem, zasady funkcjonowania i całą organizację procesu prawodawczego. Podsumowując należy podkreślić, że pozycja ustrojowa gruzińskiego parlamentu w omawianym okresie jest podobna do funkcjonowania parlamentu w klasycznym systemie prezydenckim.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Tragedia smoleńska i jej znaczenie dla komunikacji politycznej w Polsce po 10 kwietnia 2010 roku (ze szczególnym uwzględnieniem incydentów politycznych mających miejsce przed Pałacem Prezydenckim)

Katastrofa samolotu TU-154 z 10 kwietnia 2010 roku, w której zginęli prezydent Polski, Lech Kaczyński, oraz 95 osób wchodzących w skład prezydenckiej delegacji, miała przede wszystkim konsekwencje ustrojowe - konieczne stało się zapewnienie ciągłości władz państwowych oraz zorganizowanie przyspieszonych wyborów głowy państwa. Kontrowersje w sprawie wypadku, jakie pojawiły się już kilka dni po tragedii, spowodowały jednak także wyraźną polaryzację opinii publicznej. Symbolicznym wyrazem podziału stała się tzw. sprawa krzyża ustawionego przed Pałacem Prezydenckim przez harcerzy w hołdzie ofiarom katastrofy. Język debaty publicznej towarzyszący temu wydarzeniu nabrał z czasem cech swoistych, które chcemy w niniejszym artykule ledwie naszkicować. Zwracamy uwagę na trzy istotne elementy konstytuujące dyskurs okołokrzyżowy: a) kontekst religijny; b) kontekst patriotyczno-martyrologiczny; c) kontekst polityczny. Ukazujemy ponadto, że komunikacja polityczna po 2010 roku unaoczniła jedynie podział społeczny, którego pierwszych symptomów upatrywać należy w rekonfiguracji polskiego systemu partyjnego na przełomie XX i XXI wieku.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Przesłanki stabilności demokracji - legitymizacja systemu na poziomie indywidualnym

Celem artykułu jest przedstawienie procesu legitymizowania systemu demokratycznego na poziomie obywateli - ich postaw i zachowań, w kontekście przemian, jakie zachodzą w bardziej zaawansowanych w procesie demokratyzacji niż Polska, krajów. Punktem wyjścia jest teoria J. J. Linza, wskazująca na zależności pomiędzy stabilnością systemu a legitymizacją. Dalej omawiane są liczne badania dotyczące przejawów legitymizacji systemu na poziomie indywidualnym w Polsce oraz krajach Zachodniej Europy oraz sprawdzana jest hipoteza dotycząca zależności pomiędzy przemianami aktywności politycznej (w tym wzrostem aktywności typu niekonwencjonalnego) a stopniem legitymizacji systemu.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Struktura semantyczna pojęć „wolność sumienia i religii”, „wolność sumienia i wyznania” (część II)

W tekście zajęto się problematyką złożoności znaczeniowej terminów „wolność sumienia i religii”, „wolność sumienia i wyznania”. Chcąc scharakteryzować semantyczny potencjał obu wyrażeń, przeanalizowano warstwę emotywnąnazw „wolność”, „sumienie”, „religia”, „wyznanie”, a także pokrewnych „sumieniu” („przekonanie” oraz „świadomość”), jak również „religii” („światopogląd”).

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Elektroniczne systemy antyplagiatowe jako narzędzie wykrywania przypadków plagiatu w pracach studentów i pracowników naukowych

Masowość kształcenia akademickiego, a zwłaszcza możliwość łatwego dostępu do ogromnego bogactwa źródeł i opracowań dostępnych w internecie, spowodowały, że przypadki naruszenia praw autorskich są nagminne. Począwszy od 1 października 2014 r. szkoły wyższe w Polsce zostały zobowiązane do sprawdzania pisemnych prac dyplomowych przed egzaminem dyplomowym z wykorzystaniem programów antyplagiatowych współpracujących z ogólnopolskim repozytorium pisemnych prac dyplomowych. Artykuł podejmuje próbę wyjaśnienia wątpliwości w jaki sposób te systemy informatyczne funkcjonują i jakie jest ich znaczenie, jeżeli chodzi o konsekwencje prawne wykrytych niedopuszczalnych zapożyczyć. Poruszono kwestię prawa cytatu w polskim prawie autorskim. Komputerowe programy antyplagiatowe są instrumentem przydatnym, ale nie idealnym. Z pewnością żaden z promotorów lub recenzentów pracy naukowej nie jest w stanie stwierdzić wszystkich zapożyczeń z cudzych utworów, co przy pomocy tych systemów jest możliwe. Wśród wad należy wymienić - mimo wszystko - ciągle wąską bazę materiałów porównawczych. Istnieją także łatwe sposoby oszukania systemu. Co jednak istotniejsze, systemy te nie uwzględniają do końca specyfiki i istoty ochrony praw autorskich. Rozwiązanie to może być użyteczne, bowiem pomagające wykryć nieetyczne praktyki. Jednak koniecznie wymaga zweryfikowania przez promotora.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji