rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jakość życia w świetle strategii rozwoju. Dylematy pomiaru

Celem artykułu jest przedstawienie jakości życia jako kategorii priorytetowej z punktu widzenia strategii rozwoju w Polsce oraz sposobów jej pomiaru. Zasadnicze znaczenie jakości życia przypisywane jest stymulowaniu wzrostu gospodarczego, który sprzyja rozwojowi społecznemu, zapewniając zaspokojenie potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń. Takie podejście wymaga poszukiwania mierników, które będą odzwierciedlać stan faktyczny i zachodzące zmiany w tym wielowymiarowym ujęciu. Poprawa jakości życia Polaków to nadrzędny cel strategii rozwoju kraju w średnim i długim okresie. Wraz z ustanowieniem tego celu autorzy strategii wskazali mierniki jego realizacji. W artykule przedstawiono sposoby opisu i oceny jakości życia w dokumentach strategicznych oraz problemy jej pomiaru w kontekście monitorowania tytułowej kategorii badawczej.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Klasyfikacja gmin podregionu ostrołęcko-siedleckiego ze względu na ich kondycję finansową

Celem artykułu jest klasyfikacja gmin podregionu ostrołęcko-siedleckiego ze względu na ich kondycję finansową. Badanie przeprowadzono na podstawie danych z Banku Danych Lokalnych GUS za lata 2013—2016 dotyczących stanu finansów w 84 gminach badanego podregionu. Zastosowano metodę porządkowania liniowego. Na podstawie skonstruowanego syntetycznego miernika rozwoju wyróżniono cztery klasy typologiczne. W pierwszej znalazły się gminy osiągające najlepsze wyniki finansowe, a w czwartej — gminy o najgorszej sytuacji finansowej. Z badania wynika, że najliczniejszą grupę stanowią jednostki o kondycji finansowej na poziomie średnim niższym (klasa trzecia) — 55% wszystkich gmin.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ekonomiczne determinanty migracji międzywojewódzkich

Celem badania jest wskazanie oddziaływania determinant ekonomicznych na międzyregionalne przepływy migracyjne w Polsce w latach 1999—2015. Badanie przeprowadzono na podstawie danych z Banku Danych Lokalnych GUS, przy wykorzystaniu opisowych metod analizy zróżnicowania przepływów migracyjnych, płac i stóp bezrobocia w czasie i przestrzeni oraz metod ekonometrii przestrzennej: metody najmniejszych kwadratów (MNK), uogólnionej metody momentów (UMM), modeli logistycznych oraz modeli z efektami indywidualnymi. Wnioski z badania są następujące: na napływy migracyjne najsilniej oddziałują płace względne, a na odpływy — względna stopa bezrobocia. Ponadto migrujący, podejmując decyzję o zmianie miejsca zamieszkania, kierują się także czynnikiem przestrzennym.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy w podregionach

Współczesne modele wzrostu, obok tradycyjnych zmiennych reprezentujących pracę i kapitał, uwzględniają także indykatory kapitału ludzkiego. Dysproporcje przestrzenne rozwoju podregionów w Polsce skłaniają do podejmowania prób określenia głównych czynników obserwowanych różnic. Celem artykułu jest analiza związków pomiędzy PKB per capita i poziomem kapitału ludzkiego w podregionach (NUTS 3), a także zbadanie zależności przestrzennych w kształtowaniu się każdej z miar. Zaobserwowano, że podregiony o niskich wartościach kapitału ludzkiego wykazują w Polsce Zachodniej tendencję do tworzenia skupień. W kształtowaniu się PKB na mieszkańca nie stwierdzono występowania zależności przestrzennych. Przedstawiono również wyniki estymacji modelu objaśniającego PKB per capita z uwzględnieniem kapitału ludzkiego. Wyniki analizy ekonometrycznej wskazują na istotny, pozytywny wpływ zgromadzonego w podregionie kapitału ludzkiego na PKB per capita. Badanie przeprowadzono na podstawie danych za 2012 r.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Industrializacja, deindustrializacja i początek reindustrializacji Polski

Celem artykułu jest przedstawienie informacji o 1634 nowych zakładach przemysłowych zatrudniających 100 i więcej osób, zbudowanych w Polsce w latach 1949—1988 i o 2276 zakładach tej samej wielkości, istniejących przed 1949 r. oraz o transformacji tych przedsiębiorstw po 1989 r. W artykule opisano badanie statystyczne zakładów przemysłowych, omówiono uprzemysłowienie kraju, skalę i przyczyny likwidacji zakładów przemysłowych po 1989 r., jak również jej główne przyczyny. Ponadto omówiono stan przemysłu w Polsce po 25 latach transformacji oraz przybliżono początki reindustrializacji naszego kraju. Artykuł uwzględnia wyniki badania statystycznego 3910 zakładów przemysłowych w latach 1988—2014. Wykorzystano również dane z Rocznika Statystycznego Przemysłu 1989 dotyczące potencjału produkcyjnego przemysłu w 1988 r. Potencjał produkcyjny zakładów określono wartością środków trwałych produkcyjnych, produkcją sprzedaną i zatrudnieniem, co pozwala na obliczanie istotnych wskaźników majątkochłonności produkcji, technicznego uzbrojenia pracy oraz wydajności pracy.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ globalnego kryzysu finansowego na wydatki zdrowotne w krajach rozwiniętych

Wywołane światowym kryzysem finansowym z lat 2008—2010 spadki dochodu, wysokie deficyty oraz zadłużenie wymusiły w wielu państwach podejmowanie działań na rzecz poszukiwania oszczędności i zmiany struktury społeczno-gospodarczej. W opracowaniu pokazano konsekwencje dekoniunktury dla sektora opieki zdrowotnej. Artykuł ma na celu uzyskanie odpowiedzi na pytania dotyczące dostosowania wydatków zdrowotnych, a w szczególności skali i tempa możliwych ich redukcji w sytuacjach wysokiej presji ze strony finansów publicznych. Opisano kształtowanie się podstawowych parametrów ekonomicznych, a następnie wielkości i tendencje w różnych kategoriach wydatków zdrowotnych. Przedstawiono też uwarunkowania programów ratunkowych w skali międzynarodowej.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ innowacji w usługach publicznych na działalność przedsiębiorstw w Unii Europejskiej

W artykule omówiono kwestie wpływu innowacji wprowadzanych w usługach publicznych na przedsiębiorstwa funkcjonujące w Unii Europejskiej (UE). W szczególności analizowane są dwie kwestie: opinie menedżerów przedsiębiorstw funkcjonujących w państwach członkowskich UE o wprowadzaniu innowacji w usługach oraz wpływie takich innowacji na wybrane formy działalności przedsiębiorstw. Wyniki badania wskazują, że opinie menedżerów na ten temat są przeważnie pozytywne ale zróżnicowane w państwach Wspólnoty.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zastosowanie metod analizy trwania w badaniu form wychodzenia z bezrobocia

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych metod analizy trwania do oceny prawdopodobieństwa wyjścia z bezrobocia dla różnych rodzajów ryzyka konkurującego. W badaniu wykorzystano funkcję skumulowanej częstości i skumulowane prawdopodobieństwo warunkowe oraz dopełnienie do jedności estymatora Kaplana-Meiera. Za pomocą trzech estymatorów porównano prawdopodobieństwo wyrejestrowania z powodu podjęcia pracy, wykreślenia i pozostałych przyczyn. Analizę przeprowadzono na podstawie danych indywidualnych osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Szczecinie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Specyfika i komplementarność badań ilościowych i jakościowych

W artykule rozważane są wzajemne powiązania badań ilościowych i jakościowych. W pierwszej kolejności zdefiniowano istotę i założenia tych badań oraz dokonano porównań pomiędzy nimi w oparciu o zasady filozofii, kwalimetrii (działu nauki zajmującego się teorią jakości) oraz statystyki. Następnie omówiono różnice występujące pomiędzy obydwoma rodzajami badań w kontekście planowanych zadań badawczych. W dalszej części opracowania opisano możliwości skutecznego łączenia badań ilościowych i jakościowych w procesie triangulacji.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Analiza wskaźnikowa trwania przedsiębiorstw w województwie łódzkim

Artykuł ma na celu przedstawienie wyników analizy wskaźnikowej trwania przedsiębiorstw w województwie łódzkim w latach 2001—2015, przeprowadzonej na podstawie danych z rejestru REGON. W szczególności scharakteryzowano przedsiębiorstwa ogółem, aktywne, powstałe i zlikwidowane. W opracowaniu zamieszczono wyniki analizy średniego czasu trwania przedsiębiorstw oraz wskaźników natężenia — tworzenia, likwidowania, rotacji i zmian populacji netto przedsiębiorstw. Uzyskane wyniki wskazały na występowanie twórczej destrukcji przedsiębiorstw w 11 powiatach województwa łódzkiego; zjawiska tego nie obserwowano w miastach na prawach powiatu: Łodzi, Piotrkowie Trybunalskim i Skierniewicach. W latach 2002—2010 i 2012 w miastach tych występował natomiast (choć nie jednocześnie) efekt aglomeracji przedsiębiorstw.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Symulacja procesu uzupełniania gotówki w bankomatach

W artykule zaprezentowano najbardziej istotne zagadnienia dotyczące zarządzania siecią bankomatów. Podstawę badania stanowiły bankomaty sieci Euronet, zlokalizowane w województwach małopolskim i podkarpackim. Część empiryczną artykułu oparto na szeregach czasowych wypłat z tych bankomatów w okresie od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r. Badanie pokazało, że najistotniejszym czynnikiem wpływającym na wysokość kosztów zarządzania analizowanej sieci bankomatów jest czas i wielkość wypłat. Główne wyniki i wnioski oparto na modelu liniowym zdefiniowanym w tym opracowaniu. Zaprezentowano wpływ wyboru chwili doładowania i wielkości wypłat na koszty obsługi bankomatów oraz wskazano, w jaki sposób można zmniejszyć koszt zarządzania bankomatami.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ efektu grawitacyjnego na przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego powiatów

Celem badania jest statystyczna analiza oddziaływania tzw. efektu grawitacyjnego na poziom rozwoju ekonomicznego powiatów w Polsce w latach 2002—2012. Efekt grawitacyjny w analizach makroekonomicznych opiera się na założeniu, że poziom rozwoju ekonomicznego danego regionu (powiatu) zależny jest m.in. od czynnika grawitacyjnego. Czynnik ten łączący dwa regiony jest wprost proporcjonalny do iloczynu potencjału ekonomicznego tych regionów (mierzonego wartością brutto środków trwałych na mieszkańca) oraz odwrotnie proporcjonalny do kwadratu odległości geograficznej dzielącej te regiony. W artykule opisano przestrzenne zróżnicowanie taksonomicznych wskaźników rozwoju ekonomicznego oraz efektów grawitacyjnych w powiatach. Przedstawiono też wyniki statystycznej analizy oddziaływania efektu grawitacyjnego na zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego powiatów. Uwzględniono zarówno oddziaływanie krajowych efektów grawitacyjnych (wzajemne powiatów), jak i zewnętrznych (sąsiadów zagranicznych na rozwój ekonomiczny powiatów polskich).

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ocena zdolności tablic dwudzielczych do wykrywania związku między uporządkowanymi cechami typu jakościowego

Zaproponowana przez Pearsona w 1900 r. statystyka   χ<sup>2</sup><sub>xy</sub> jest wciąż najważniejszym miernikiem do badania niezależności cech, tym bardziej że ma on swoje rozszerzenia dla tablic trójdzielczych i wyższych. Pojawia się jednak pytanie, jaka jest zdolność tablic dwudzielczych do wykrywania związku między cechami, czyli jaka jest ich moc? Trudno jest odpowiedzieć na to pytanie na podstawie analizy, dlatego najlepszym sposobem wydaje się być generowanie tablic dwudzielczych i określenie mocy poprzez badania symulacyjne. Dla tablicy dwudzielczej 2×2 możliwe jest także wyznaczenie mocy testów na drodze analitycznej i porównanie uzyskanych wyników z wartościami empirycznymi. Przedstawione w pracy wyniki pozwolą czytelnikowi zorientować się, w jakim stopniu moc tablic dwudzielczych zależy od liczebności próby oraz od siły związku między cechami. Celem pracy jest dostarczenie gotowej implementacji komputerowej do badania mocy testów tablic dwudzielczych w formie pliku zamieszczonego w Internecie. Przedstawiona teoria oraz zamieszczone przykłady pozwolą czytelnikom badać moc testów z wykorzystaniem statystyki χ2 Pearsona, a także modelować przebieg funkcji gęstości i dystrybuanty centralnego i niecentralnego rozkładu chi-kwadrat.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wydarzenia z przeszłości a sytuacja ekonomiczna i zdrowotna osób powyżej 50. roku życia w Europie

Na podstawie danych z badania panelowego SHARE (Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe), rozszerzonego w trzeciej rundzie panelu SHARELIFE pokazano, że wydarzenia z przeszłości mają znaczenie dla kształtowania się bieżącej sytuacji zdrowotnej i ekonomicznej osób w wieku co najmniej 50 lat żyjących w Europie. Samoocena stanu zdrowia i siła uścisku dłoni istotnie się różniła w zależności od stanu zdrowia i statusu ekonomicznego w dzieciństwie, doświadczenia zdobytego w okresach pogorszenia zdrowia i opieki medycznej w wieku dorosłym. W przypadku osób o najniższym statusie ekonomicznym w dzieciństwie, stratyfikacja nie zmieniła się w wieku późniejszym. Złe lub tylko zadowalające zdrowie w dzieciństwie wiązało się z niskimi dochodami gospodarstwa domowego w wieku późniejszym, czego nie obserwowano w okresach pogorszenia się zdrowia w wieku dorosłym.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Przestrzenne zróżnicowanie poziomu życia ludności w Polsce w ujęciu dynamicznym

W artykule zaprezentowano wyniki statystycznej analizy zróżnicowania poziomu życia ludności w województwach Polski w latach 2004, 2008 i 2012. Ocenę tę oparto na cechach diagnostycznych opisujących lokalny rynek pracy, opiekę zdrowotną i społeczną, infrastrukturę gospodarczą i komunikację, gospodarkę mieszkaniową, oświatę i kulturę oraz bezpieczeństwo. W badaniu przestrzennego zróżnicowania poziomu życia wykorzystano syntetyczny miernik taksonomiczny oraz wskaźniki zmian odległości w czasie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ocena sytuacji finansowej gmin z wykorzystaniem metody k-średnich

Dynamiczne zmiany zachodzące w gospodarce, a także nowelizacje prawa mające wpływ na działalność jednostek samorządu terytorialnego rodzą potrzebę bieżącej oceny ich sytuacji finansowej. Celem badania przedstawionego w artykule jest dokonanie oceny sytuacji finansowej gmin. Sytuację tę określono za pomocą czterech zmiennych: dochody ogółem per capita, wartość zobowiązań ogółem per capita, wartość wydatków inwestycyjnych per capita oraz wynik operacyjny per capita. W analizie posłużono się danymi za lata 2016–2018 pochodzącymi z Banku Danych Lokalnych GUS i z Ministerstwa Finansów. Jako metodę badawczą wykorzystano algorytm grupowania metodą k-średnich. Z badania wynika, że o ile w latach 2016 i 2017 sytuacja finansowa gmin była stabilna, o tyle w całym analizowanym okresie wzrosło zadłużenie większości badanych jednostek. W 2018 r. uwidoczniły się największe różnice między gminami. Udział gmin o najgorszej sytuacji finansowej zwiększył się z ok. 3,3% w 2016 r. do 7,9% w 2018 r., co w połączeniu z kryzysem w 2020 r. spowodowanym pandemią Covid-19 może w przyszłości doprowadzić do dużych trudności finansowych gmin.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
25 lat Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w Polsce — kamienie milowe i perspektywy rozwoju

Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) jest jednym z podstawowych badań prowadzonych przez GUS. Umożliwia bieżącą ocenę wykorzystania zasobów pracy, a zarazem pozwala na szerszą charakterystykę grup ludności ze względu na ich status na rynku pracy. W 2017 r. minęło ćwierć wieku od pierwszej edycji BAEL, które od samego początku jest realizowane zgodnie z międzynarodowymi zaleceniami i modyfikowane z uwzględnieniem potrzeb użytkowników danych. Początki BAEL w Polsce są ściśle związane z okresem transformacji systemowej i zapotrzebowaniem na badanie pozwalające na uzupełnienie luki informacyjnej dotyczącej możliwości charakterystyki nowych zjawisk na rynku pracy. Z chwilą wstąpienia Polski do Unii Europejskiej (UE) dane z tego badania stały się podstawą do opracowywania kluczowych wskaźników wykorzystywanych w różnych strategiach, zarówno w ujęciu unijnym jak i krajowym. Celem artykułu — poza wątkiem jubileuszowym — jest przypomnienie kamieni milowych i najważniejszych zmian w metodyce BAEL, co jest niezwykle istotne dla użytkowników danych. W końcowej części artykułu opisano też prace prowadzone w tej dziedzinie na forum UE.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Serial telewizyjny i jego bohaterowie w przestrzeni edukacyjnej

Tekst ten poświęcony jest rozważaniom obejmującym swym zasięgiem szeroko rozumiane zagadnienia z zakresu kultury popularnej. Jest on próbą zasygnalizowania problemów, zjawisk dotyczących roli serialu telewizyjnego i jego bohatera w przestrzeni edukacyjnej. Szczególna uwaga poświęcona została rozważaniom nad serialem i jego bohaterami w różnych kontekstach. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie czytelnikowi, iż bohater serialu telewizyjnego może być i jest partnerem edukacyjnym, co więcej, może być istotnym składnikiem przestrzeni edukacyjnej. W tekście poszukiwana jest odpowiedź na pytanie, dlaczego ludzie na całym świecie wybierają sobie bohaterów z bogatej oferty stworzonej przez kulturę popularną i dlaczego stają się oni dlań autorytetami, przykładami do naśladowania, inspiracją, krótko mówiąc, dlaczego fascynują swoich widzów, odbiorców? Postawione w tym artykule tezy mówią, że serial może zajmować i zajmuje w życiu młodego człowieka bardzo ważne miejsce, on zaś poświęca mu swój czas. Potraktowanie serialu przez młodego odbiorcę z dystansem, przymrużeniem oka, bez niebezpiecznego zaangażowania emocjonalnego nie jest niczym złym, przeciwnie, może wiele nauczyć, wzbogacać, o czym przekonują zamieszczone w niniejszym artykule rozważania. Nie można jednak pozostawić młodego człowieka tylko z serialem i młodzieńczymi obawami, emocjami, bo wtedy może dojść do potraktowania bohaterów jak żywych ludzi, jedynych, prawdziwych, rozumiejących go przyjaciół, a w skrajnych przypadkach, nawet do uzależnienia. W artykule zostały podjęte między innymi następujące zagadnienia: stosunek tradycyjnej pedagogiki do kultury popularnej, rola serialu telewizyjnego i jego bohaterów w życiu młodych ludzi oraz edukacyjne walory serialu telewizyjnego.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kary cielesne w kontekście paradygmatycznego przejścia w ujęciu celu wychowania

Celem podjętych rozważań będzie próba przeprowadzenia teoretycznej analizy uzasadnienia zakazu stosowania kar cielesnych wobec dziecka w praktyce wychowawczej rodziny. Z perspektywy teorii wychowania punktem wyjścia rozważań są humanistyczne i behawioralne źródła definiowania wychowania oraz ich metodologiczne konsekwencje. Prezentacja problemu służy zwiększeniu pedagogicznej świadomości społecznej oraz wzbudzeniu refleksji i wywołaniu dyskusji w środowisku pedagogicznym, podkreślając tym samym znaczenie formułowania celów działań podejmowanych w środowisku rodzinnym przez profesjonalistów w kierunku pedagogizacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kariery zawodowe nauczycieli w labiryncie oświatowych przeobrażeń

Zmiany społeczno-ekonomiczne i oświatowe ostatnich dwudziestu lat spowodowały istotne przeobrażenia w sposobie rozumienia pracy i profesjonalizmu, także w zawodzie nauczycielskim. Przyjęty model rozwoju: od stażysty do profesora oświaty oraz utrata stabilności zatrudnienia wynikająca z reformy oświaty i umasowienia edukacji nauczycielskiej wyznaczają nowe ścieżki zawodowego życia , nowe modele kariery. W artykule autorka prezentuje wyniki badań biograficznych, w których dokonała rekonstrukcji zmian przebiegu karier zawodowych nauczycieli w okresie transformacji systemu oświatowego. Wyłoniona typologia karier pozwala nie tylko na opis jednostkowych zachowań nauczycieli, ale pozwala także analizować szersze procesy społeczne, które wpływają na znaczenia, jakie nauczyciele nadają swojej pracy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Bez rodziców, bez domu... Okupacyjna codzienność dzieci wysiedlonych z Zamojszczyzny do dystryktu warszawskiego w latach 1942-1943 (wybrane aspekty)

Wojenne losy dzieci wysiedlonych z Zamojszczyzny związane są z dystryktem warszawskim. Zaangażowanie, determinacja i bezinteresowność w niesieniu pomocy od pierwszych chwil po przybyciu transportów z dziećmi (i starcami) przyczyniła się do ocalenia wielu istnień ludzkich. Katastrofalny stan zdrowotny dzieci powodował konieczność udzielenia im natychmiastowej pomocy medycznej i sanitarnej (również w szpitalach warszawskich). Dzieci te objęto szczególną troską, zapewniając im schronienie i opiekę głównie w rodzinach zastępczych przez wiele miesięcy, aż do zakończenia wojny. Kontrole warunków bytowych stwarzały czasem konieczność umieszczania dzieci w placówkach opiekuńczych. Zwracano przy tym uwagę, czy nie są one wykorzystywane do prac fizycznych (głównie na wsiach). Podczas pobytu w rodzinach zastępczych bywało, iż nawiązywała się między dziećmi a opiekunami silna więź emocjonalna. Odnotowano też przypadki nadopiekuńczości opiekunów. Tam, gdzie było to możliwe, objęto dzieci powszechnym obowiązkiem szkolnym.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja domowa jako alternatywna forma realizacji obowiązku szkolnego. Stan polskich badań i perspektywy badawcze

W związku z rosnącym zainteresowaniem edukacją domową jako alternatywną formą realizacji obowiązku szkolnego wzrasta potrzeba prowadzenia systematycznych badań naukowych mających na celu zapewnienie rzetelnych danych na jej temat. O ile na świecie tego typu studia prowadzone są od dłuższego czasu z wykorzystaniem różnych strategii badawczych i zorientowanych na badanie różnych aspektów tej formy, o tyle w Polsce jest ich zdecydowanie mniej. W artykule podjęto próbę dokonania systematycznego przeglądu polskich studiów empirycznych publikowanych w recenzowanych czasopismach naukowych. W celu znalezienia odpowiedniej literatury opracowano strategię wyszukiwania, którą następnie wdrożono w wielu bazach danych. W efekcie zidentyfikowano tylko kilka prac, które spełniały przyjęte warunki i które poddano analizie. Autorzy skomentowali także w artykule uwarunkowania stwierdzonego stanu rzeczy oraz implikacje odnośnie do dalszych prac.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W stronę profesjonalizmu nauczyciela

Artykuł ukazuje sposoby rozumienia profesjonalizmu nauczyciela, jego rozwój i uwarunkowania. Przedstawia kryteria rozwoju profesjonalizmu nauczyciela w odniesieniu do form aktywności zawodowej. Na tle funkcjonujących modeli profesjonalizmu, takich jak: tradycyjny, quasi-tradycyjny, nowy profesjonalizm, mądre nauczanie analizuje współczesne podejścia do profesjonalizmu: klasyczne, menadżerskie, profesjonalizm kolektywny (demokratyczny), profesjonalizm organizacyjny, perspektywę etyczno-altruistyczną.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika