rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Światło jako arché świata. Metafizyka światła Roberta Grosseteste

Robert Grosseteste (ok. 1168-1253), choć wciąż nie jest postacią powszechnie znaną, istotnie przyczynił się do rozwoju światowej filozofii, zarówno jako myśliciel, który dogłębnie przeanalizował i powiązał idee swoich największych poprzedników, jak i jako autor koncepcji zwanej metafizyką światła. Jej główna teza głosi, że wszechświat uczyniony jest ze światła jako jego arché, a dokładniej, że światło stanowi pierwszą formą cielesną wszystkich ciał, będąc zarazem formą najszlachetniejszą i najważniejszą, jako ich species i perfectio. Idea ta dobrze komponowała się z innymi głoszonymi przez Grosseteste tezami pochodzącymi z jego teologii, zgodnie z którymi istnieje również światło duchowe, a ponadto sam Bóg jest światłem, będącym jednak ponad światłem duchowym i cielesnym; wraz z nimi idea ta prowadzi do wniosku, że światło spaja całą rzeczywistość cielesną i duchową. Analiza koncepcji Roberta Grosseteste przedstawionej w jego słynnym traktacie O świetle [De luce] pokazuje, że koncepcję tę budują dobrze uzasadnione, logicznie powiązane ze sobą jasne tezy, oparte na kilku aksjomatach, innych twierdzeniach i przynajmniej jednej definicji. Dotyczy to zwłaszcza pierwszych, głównych tez, które zostały dowiedzione przez skrupulatne i zarazem poprawne sylogizmy. Wydaje się, że świetle Arystotelesowskiej idei metafizyki (nazywanej przezeń filozofią pierwszą i teologią) koncepcja ta w pełni zasługuje na miano „metafizyki światła”. A ponieważ Grosseteste bardzo cenił Arystotelesowską metodologię nauk zaprezentowaną przez Stagirytę w Analitykach wtórych (gdzie naukę – episteme – rozumie się jako wiedzę pewną o tym, co jest konieczne) i stosował ją w swoich badaniach, z poprzedniej konkluzji wyłania się kolejna, a mianowicie, że również sam Grosseteste mógł swoją koncepcję rozumieć właśnie jako metafizykę światła. Wreszcie, oryginalność tej koncepcji, pomimo oparcia jej na ideach jego poprzedników, pozwala twierdzić, że w pełni uprawnione jest mówienie o „metafizyce światła Roberta Grosseteste”.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Światło z dołu. O kole polonistycznym w humanistyce uniwersyteckiej (Uwagi na marginesie historii Koła Polonistów Studentów KUL)

Artykuł omawia na wybranych przykładach z historii Koła Polonistów Studentów KUL model i główne typy aktywności koła studenckiego. Odwołując się do tradycji tego typu organizacji, jej struktury i form działania, autor pokazuje, jak ważna i wielostronna jest funkcja dobrze działającego koła naukowego na uniwersytecie, a zwłaszcza koła polonistycznego, które często pełni rolę integrującą różne wydziały uczelni i promuje całe jej środowisko. Dobrze funkcjonująca Alma Mater staje się ostatecznie miejscem spotkania dwóch świateł: jednego płynącego z góry, ex cathedra, od mistrzów i nauczycieli akademickich oraz drugiego, którego źródłem jest aktywna i często zrzeszona w koła naukowe brać studencka.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Twoje słowo jest lampą dla moich stóp i światłem na mojej ścieżce” (Ps 119,105). Teologiczna lektura idei światła w tradycjach Starego Testamentu

Koncepcja światła w Biblii Hebrajskiej pozostaje mocno zakorzeniona w religijno-kulturowym i filozoficznym kontekście Bliskiego Wschodu okresu starożytności. Podkreślano wówczas zarówno naturalny i fizyczny aspekt światła, jak również więź tego pojęcia ze światem transcendencji. Światło postrzegane było jako jeden z kluczowych atrybutów Boga (bogów) i symbol Jego (ich) transcendentnej aktywności. Pośród mitycznych ujęć światła w cywilizacjach Ugarit, Sumeru, Babilonii i Egiptu, idea światła w Starym Testamencie wyróżnia się dużym bogactwem terminologii i symboliki, a nade wszystko głębią teologiczną, pozwalającą odczytać jego sens dosłowny i metaforyczny. Treścią niniejszej publikacji jest prezentacja podstawowej kalki pojęciowej związanej z ideą światła w Biblii Hebrajskiej, a także wskazanie na jej fundament teologiczny, który definiuje światłość jako obraz (znak) obecności, doskonałości i wszechmocy Boga, dar Stwórcy dla świata i ludzkości, a także zadatek wiecznej szczęśliwości dla tych, którzy w trakcie swego życia doczesnego okazali wierność swemu Bogu.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wolność religijna w nauczaniu Jana Pawła II

Artykuł stanowi omówienie najważniejszych treści nauczania Jana Pawła II o wolności religijnej. Podążając śladem myśli papieskiej, Autor zatrzymuje się zwłaszcza na krytyce prześladowań i dyskryminacji religijnej, podkreślając znaczenie omawianej wolności jako najbardziej podstawowego prawa człowieka, wynikającego z godności osoby ludzkiej. Zwraca również uwagę na sformułowany przez Papieża-Polaka katalog szczegółowych uprawnień, które wynikają z wolności religijnej. Jan Paweł II prezentowany jest przy tym nie tylko jako wierny i twórczy kontynuator myśli Soboru Watykańskiego II, wyrażonej w Deklaracji o wolności religijnej Dignitatis humanae, ale również jako jeden z rzeczywistych współautorów tego dokumentu.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki prawne, prawo kanoniczne
Anatomia bólu. Ujęcie socjokulturowe

Ból należy do najmniej oczekiwanych doznań zmysłowych w życiu człowieka, najtrudniej poddaje się też zabiegom usensowniającym. Istotą bólu jest jego intymny, w najwyższym stopniu subiektywny charakter. Właściwość ta generuje szereg dodatkowych problemów i aporii, głównie natury komunikacyjnej. Doświadczanie bólu odsłania ułomność i kruchość ludzkiego istnienia. Ból jest także jednym z niewielu doświadczeń w życiu człowieka, którego nie sposób ostatecznie oswoić; z bólem co najwyżej można uczyć się żyć. Niekwestionowaną właściwością bólu jest zatem jego obcość.
Ból ma charakter totalny. Rewiduje on wszelkie wcześniej ustalone relacje i więzi, odmienia radykalnie założone cele i pragnienia. Ból w najwyższym stopniu izoluje doświadczającego go człowieka od całego otoczenia, ustanawiając trudną do przebicia barierę nawet wobec najbliższych. Ból jest doświadczeniem nieprzekładalnym i nieofiarowalnym.
Z perspektywy nauk społecznych z powodzeniem można mówić o daleko idącej instrumentalizacji bólu. Aż do początku dziewiętnastego wieku odgrywał on niezwykle ważną rolę w organizowaniu życia społecznego, stając się sprawdzonym środkiem dyscyplinującym i wychowawczym. Funkcjonalna wartość bólu najsilniej manifestowała się w praktykach religijnych, o czym przekonują niezliczone teksty chrześcijańskiej proweniencji. Rewolucja anestetyczna i dokonująca się laicyzacja bólu odmieniły radykalnie jego status w kulturze europejskiej. Ból przestał być „rozumianym” i akceptowalnym towarzyszem w życiu człowieka. Współczesna kultura Zachodu eliminuje ból ze społecznej ikonosfery, akcentując jego obcość i absurdalność. Ból nie jest już czytany jako narzędzie (samo)doskonalenia i odkupienia.
Osobną część artykułu stanowi socjokulturowa analiza zjawiska bólu, podkreślająca znaczący udział kultury w przetwarzaniu bodźców bólowych. Jak wynika bowiem z przedstawionego materiału, różne społeczeństwa i grupy etniczne w różny sposób konceptualizacją ból, wyznaczając tym samym odmienne wzory reakcji na to doznanie. Percepcja bólu jest zjawiskiem niezwykle złożonym, stanowiącym sumę czynników emocjonalnych, poznawczych i kulturowych każdego człowieka. Wszelkie próby uniwersalizacji bólu, tak w sensie jednostkowym, jak i społecznym, nie przynoszą spodziewanych rezultatów. Badanie odmienności progów bólowych stanowi prawdziwe wyzwanie dla zachodniej antropologii kulturowej.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawa osób wykluczonych w nauczaniu Jana Pawła II

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na najważniejsze treści nauczania, jakie Jan Paweł II poświęcił osobom wykluczonym i marginalizowanym. Punktem wyjścia jest scharakteryzowanie zjawiska wykluczenia we współczesnej kulturze oraz wskazanie jego podstawowych przyczyn, dostrzeganych w rozpowszechnionych modelach i stylach życia, które często nie uwzględniają postulatu solidarności i zorientowane są na cele powierzchowne i angażujące w sposób nieproporcjonalny do ich rzeczywistej wagi. Na tak zarysowanym tle ukazana jest oryginalność i aktualność myśli Papieża-Polaka, który konsekwentnie podkreślał chrześcijański obowiązek troski o osoby pozbawianie praw oraz dostępu do podstawowych dóbr, zwracając uwagę również na fakt, że zjawisko marginalizacji we współczesnym świecie dotyka nie tylko jednostek, ale i całych społeczności, w tym narodów. Osobno wyakcentowane zostały zadania, które – zdaniem Jana Pawła II – stoją przed Kościołem w związku z rozszerzaniem się zjawisk marginalizacji i wykluczenia. Najważniejsze z nich polegają na naśladowaniu miłosierdzia Bożego, postawie solidarności, preferencyjnej miłości względem ubogich oraz zaangażowaniu w promocję i obronę niezbywalnych praw każdego człowieka.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Jan Paweł II jako promotor świętości

Po przywołaniu badań ks. prof. Henryka Misztala nad świętością kanonizowaną według Jana Pawła II, Autor ukazuje najpierw znaczenie odnowienia procedury kanonizacyjnej dla promocji świętości (I). Następnie przybliża efektywność stosowania Konstytucji i Norm z 1983 r., nadal aktualnych, tylko doposażonych przez Instrukcję Sanctorum Mater wydaną za pontyfikatu Benedykta XVI oraz normy o administrowaniu funduszami procesów i regulamin konsulty medycznej za papieża Franciszka. Promocja świętości przez praktykę publicznego jej uznawania (p. II) – odzwierciedla statystykę beatyfikacji i kanonizacji przeprowadzonych przez Jana Pawła II w ciągu 27 lat pontyfikatu. Ich znaczenie w dziele nowej ewangelizacji i wychowaniu do świętości (III) doceniają i rozwijają również późniejsi papieże.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki prawne, prawo kanoniczne
Jak ludzie pamiętają ból. Rola czynników sytuacyjnych i emocjonalnych

Coraz więcej danych dowodzi, że pamięć bólu ulega zniekształceniom. Wyniki niektórych badań wskazują, że zarówno ból przewlekły, ostry, jak i wywoływany eksperymentalnie pamiętany jest jako silniejszy niż był doświadczany. Z drugiej jednak strony kilka badań wykazało, że ból ostry i eksperymentalny może być także pamiętany jako słabszy. Inne dane wskazują na brak różnic między pamiętanym a rzeczywistym bólem przewlekłym, ostrym i eksperymentalnym. Dotychczasowe badania dowodzą, że na pamięć bólu wpływa wiele czynników, w tym średnia siła bólu rzeczywiście odczuwanego, najsilniejszy i ostatni epizod bólu, czas, jaki upłynął od doświadczenia bólu do jego odpamiętania oraz siła bólu odczuwana w momencie przypominania. Do czynników psychologicznych, które mogą być powiązane z pamięcią bólu należą: oczekiwania dotyczące bólu, negatywny afekt, stan i cecha lęku, stres i skłonność do katastrofizowania. Niniejszy artykuł podsumowuje wyniki serii badań przeprowadzonych przez Zespół Badania Bólu z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które miały na celu odpowiedzieć na pytania, dlaczego rezultaty dotychczasowych badań są tak zróżnicowane, a także określić, jakie czynniki wpływają na pamięć bólu. Do najważniejszych i najbardziej nowatorskich wyników zaliczyć należy stwierdzenie, że na pamięć bólu wpływa znaczenie i wartość afektywna doświadczenia bólu wraz z odkryciem, że nie tylko negatywny, ale także pozytywny afekt mają wpływ na pamięć bólu. Rezultaty te mają ważne implikacje zarówno dla badań klinicznych, jak i dla praktyki klinicznej.
 
Artykuł został przygotowany w ramach realizacji projektu badawczego nr 2016/23/B/HS6/03890 finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kodyfikacje Jana Pawła II

Artykuł przedstawia Osobę św. Jana Pawła II jako ustawodawcę, jedynego papieża w historii Kościoła, który promulgował całość prawodawstwa powszechnego Kościoła katolickiego: Kodeks prawa kanonicznego dla Kościoła łacińskiego w 1983 roku i Kodeks kanonów Kościołów wschodnich w 1990 roku. W ustawach przez niego promulgowanych wyraźnie zaznaczają się akcenty: antropologiczno-personalistyczny i eklezjologiczny. Papież nie tylko promulgował kodeksy, a także wniósł osobisty wkład w treść prawa Kościoła, bo chociaż nie był kanonistą, to wraz z grupami specjalistów przed aktem promulgacji starannie przestudiował projekty. Ważnym rysem kodeksów Jana Pawła II jest ich łączność z decyzjami Soboru Watykańskiego II, stąd też można je nazwać ostatnimi dokumentami soborowymi.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Kolędowa wizyta duszpasterska. Aspekt prawno-pastoralny

Niniejszy artykuł poświęcony jest wizycie duszpasterskiej rodzin aspekcie prawno-pastoralnym. Wizyta ta jest ważnym i sprawdzonym sposobem poznania wiernych przez duszpasterzy. W pierwszej części artykułu  przedstawiono wizytę duszpasterską jako instytucję kanoniczną. W drugiej części ukazano podmiot i adresatów tych odwiedzin. Część trzecia, czwarta i piąta traktuje o przygotowaniu, przebiegu i zakończeniu wizytacji rodzin

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Decyzja administracyjna jako forma sprawowania nadzoru nad uchwałami organów stanowiących instytutu badawczego

Instytuty badawcze wpisują się w szeroko pojęty system nauki w Polsce. Są jednostkami organizacyjnymi wyodrębnionym organizacyjnie i finansowo – posiadającymi osobowość prawną. Działalność instytutu opiera się na statucie, zaś do jego organów należą: dyrektor i rada naukowa, która podejmuje uchwały w istotnych sprawach związanych z działalnością instytutu. Uchwały rady naukowej instytutu badawczego podlegają nadzorowi właściwego ministra, który w ramach ingerencji nadzorczej może uchylić w części lub w całości uchwałę rady. Nadzór nad działalnością uchwałodawczą rad naukowych instytutów badawczych wyraża się w formie decyzji administracyjnej, która podlega weryfikacji w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy oraz w trybie skargi sądowoadministracyjnej. Jedynym kryterium nadzoru nad uchwałami rad naukowych instytutów badawczych jest legalność – zgodność z powszechnie obowiązującym prawem oraz statutem instytutu. Legalność jest także punktem odniesienia przy weryfikacji decyzji nadzorczych nad uchwałami rad naukowych, czy to w trybie administracyjnym czy to w trybie sądowej kontroli. W tym ostatnim wypadku organ nadzoru może skorzystać z uprawnienia samokontrolnego.            

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
System rządów w Polsce w latach 1918-1922

Artykuł przedstawia kształtowanie się systemu rządów w Polsce po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., w tym pierwsze akty prawne o znaczeniu ustrojowym – dekret z 22 listopada 1918 r. o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej oraz uchwałę Sejmu Ustawodawczego z 20 lutego 1919 r. o powierzeniu Józefowi Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa. Stały się one podstawą funkcjonowania odrodzonego państwa polskiego, umożliwiając w trudnym okresie historycznym odbudowę państwowości. Zdaniem Autorki doświadczenia pierwszych lat niepodległości wpłynęły ostatecznie na rozwiązania, które przyjęto w tzw. Konstytucji marcowej z 1921.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Sposoby inicjowania postępowania prywatnoskargowego

Z uwagi na konieczność realizacji celu procesu karnego w postaci konieczności zakończenia postępowania w rozsądnym terminie, zasadne wydaje się być możliwie najczęstsze stosowanie instytucji dot. uproszczonych form orzekania o odpowiedzialności karnej, w tym przepisów o postępowaniach szczególnych. Niniejszy tekst zawiera opracowanie dwóch możliwości wszczęcia postępowania prywatnoskargowego, a mianowicie prywatnego aktu oskarżenia oraz ustnej lub pisemnej skargi składanej na Policji. Autor przedstawia problemy zarówno natury faktycznej, jak i prawnej, z uwzględnieniem możliwości ich praktycznego zastosowania.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Sytuacja uchodźców wewnętrznych na Ukrainie w świetle regulacji prawno-międzynarodowych

Tekst pokazuje wpływ umów międzynarodowych i międzynarodowych instytucji na przestrzeganie praw człowieka na Ukrainie. W pierwszej części omówiono zagadnienia z zakresu międzynarodowoprawnej ochrony uchodźców oraz zarysowano problematykę uchodźców wewnętrznych. W drugiej części przedstawiono skalę wspomnianego zjawiska na Ukrainie. W trzeciej części zaprezentowano odpowiednie rozwiązania prawa ukraińskiego. Całość opracowania zwieńczono konkluzjami.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konflikt – rozdarcie – śmierć. Myśl rosyjska o bólu i cierpieniu: Bierdiajew, Iljin, Fiodorow

W artykule przedstawiono poglądy trzech myślicieli rosyjskich (Mikołaja Bierdiajewa, Iwana Iljina i Mikołaja Fiodorowa) odnoszące się do problematyki bólu i cierpienia, Wyakcentowano odmienność stworzonych przez nich koncepcji od myśli zachodniej. Podkreślono religijny charakter ich rozważań oraz maksymalistyczne i przeżyciowe traktowanie przez nich doświadczeń bólu i cierpienia. Zwrócono uwagę na sposób pojmowania przez nich tych fenomenów, odnoszenia się do nich i przezwyciężania ich przez Boga i człowieka.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O bólu generowanym społecznie

Celem artykułu jest opis form opresji związanych z ukonstytuowaniem się struktury społecznej określanej mianem zinstytucjonalizowanej indywidualizacji. W badaniach wykorzystano analizę teoretyczną. Dociekania zmierzają do zdefiniowania istoty kategorii takich, jak: indywidualizacja społeczna, zinstytucjonaliozwnany indywidualizm, ból społeczny i schizofrenia obywatelska, oraz do wskazania wzajemnych zależności między nimi. Założono, że zinstytucjonalizowany indywidualizm stawia aktorów społecznych w nowej sytuacji egzystencjalnej, w której jednostki pozostają samotne wobec trudów swojego życia, co rodzi obciążenia, które mogą przerodzić się w różnorakie zjawiska patologiczne. Takie ujęcie problemu pozwoliło rozpoznać i zrozumieć pewne niekorzystne zjawiska, skutkujące między innymi wzrostem statystyk zachorowalności na depresję. Za novum analizy należy uznać próbę zastosowania kategorii bólu społecznego jako instrumentu eksplikacyjnego do opisu badanych zjawisk.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O bólu niesłyszenia Boga i bólu słabości. Milczenie – najważniejsza spowiedź Martina Scorsese

Skarga człowieka na milczenie Boga, na Jego niesłyszalność i wnioskowaną stąd Jego nieobecność rozbrzmiewa od pradziejów, podobnie jak lament człowieka nad swoją słabością oraz skłonnością do upadku i grzechu. Obydwa te ubolewania zostały w sposób przekonujący ukazane w powieści Milczenie Shusaku Endo, a także w jej filmowej adaptacji, pod tym samym tytułem, w reżyserii Martina Scorsese. W artykule staram się ukazać zanurzenie powieści japońskiego pisarza oraz filmu amerykańskiego reżysera w szeroko rozumianej teologiczno-filozoficznej tradycji chrześcijańskiej (obejmującej Biblię i pisma Ojców Kościoła), a także literackiej (np. w twórczości Fiodora Dostojewskiego) i filmowej (np. w twórczości Ingmara Bergmana czy w dorobku samego Scorsesego). Podkreślam jednak najsilniej wymiar religijny – wręcz konfesyjny – obu dzieł, a zwłaszcza filmu. Sam Martin Scorsese nazwał Milczenie swoim najważniejszym filmem. Główna teza artykułu wskazuje, że bez względu na „ból niesłyszenia Boga” oraz „ból słabości”, które Martin Scorsese wyraża w Milczeniu w sposób głośny i lamentacyjny, reżyser ten po raz pierwszy tak otwarcie głosi swoją wiarę w Chrystusa i miłość do Niego.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Opieka paliatywna i terapia bólu we Włoszech

Artykuł przedstawia sytuację opieki paliatywnej oraz terapii bólu we Włoszech w świetle uregulowań prawnych wprowadzonych w ostatnich latach i modyfikujących normy obowiązujące wcześniej.
Odchodzimy od stereotypów kulturowych, zgodnie z którymi cierpienie i ból stanowią nieuchronny komponent ludzkiego życia i należy je po prostu cierpliwie znosić, jak również od przekonania, że stosowanie leków przeciwbólowych łączy się z nadużywaniem niedozwolonych substancji.
Walka z bólem i cierpieniem staje się coraz ważniejsza w medycynie, która zapewnia uśmierzanie bólu i kontrolę nad nim. W oparciu o postęp w medycynie ustawa nr 38 z roku 2010 stwierdza, że osoby chore i cierpiące mają prawo do opieki paliatywnej i terapii bólu.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Odpowiedzialność karna za narażenie na zakażenie HIV i AIDS

Przedstawiona krótka analiza regulacji związanej z odpowiedzialnością karną za narażenie na zarażenie wirusem HIV i chorobą AIDS pozwala stanąć na stanowisku, iż zamiast skupiać się na karaniu i tak „ukaranego” już nosicielstwem wirusa HIV sprawcy przestępstwa z art. 161 §1 k.k. należałoby raczej zastanowić się nad rozwiązaniami, które uniemożliwiałyby przenoszenie się w większości przypadków śmiertelnego wirusa.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Realizacja szczepień ochronnych – implikacje prawne

Artykuł prezentuje przegląd wybranych rozwiązań prawnych w obszarze szczepień ochronnych, uznanych za istotny element zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego osób poddawanych szczepieniu, jak i całej populacji. Analiza obowiązującego ustawodawstwa i orzecznictwa sądowego, kwalifikowanego w ramach prawa medycznego, poparta jest dostępnymi danymi statystycznymi i obserwacjami praktycznymi, płynącymi z doświadczenia zawodowego autora. Prezentowane zagadnienia ujmowane są z perspektywy pacjenta i jego bezpieczeństwa jako kategorii zdrowia publicznego. Ten obszar odpowiedzialności państwa ma szczególne znaczenie dla kształtowania postaw pacjentów, aprobujących lub negujących szczepienia ochronne. Dotyczy to przede wszystkim postaw rodziców względem szczepień dzieci.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Poezja (przed)jesiennych (nie)oczywistości

Esej poświęcony jest kwestii udziału duchownych w kształtowaniu literatury polskiej. Autor omawia niektóre aspekty przemian, jakie dokonały się po pierwszej i drugiej wojnie światowej w poezji polskiej. Wskazuje na metafizyczny charakter tej poezji, szczególnie obecny w twórczości osób duchownych. Na tym tle prezentuje utwory ks. Kazimierza Wójtowicza.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Działania podejmowane w przypadkach zakażeń i chorób zakaźnych ze względu na ochronę bezpieczeństwa obywateli

Bezpieczeństwo obywateli ma różne oblicza, dlatego jego zapewnienie i ochrona wymaga stosowania wielu, czasami kontrowersyjnych, metod i środków. Jednym z jego rodzajów jest bezpieczeństwo zdrowotne odnoszone do całej populacji mieszkańców państwa. By je zapewnić i chronić, organy państwa mogą zastosować przymus leczenia. Jego zastosowanie oznacza, że wdrożone zostają działania lecznicze niezależnie, a często nawet wbrew woli człowieka, który zostaje im poddany. W ten sposób dochodzi do bardzo głębokiej ingerencji w wolności i prawa człowieka, w tym również w prawo do samostanowienia w zakresie poddania się leczeniu i wyboru jego sposobu. Działania takie są usprawiedliwione celem, któremu służą, mianowicie zapewnieniem kontroli nad zakażeniami i chorobami zakaźnymi, które mogą mieć trudne do przewidzenia skutki, i uniemożliwienie ich rozprzestrzeniania się.

Czasopismo: Studia Prawnicze KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne