rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola wsparcia i poczucia koherencji w zmaganiu się ze schizofrenią

Wstęp: Schizofrenia jest chorobą psychiczną. Przebieg zaburzenia i jego leczenie w znacznym stopniu zależą od samych chorych. Czynnikiem wpływającym na umiejętność pokonywania trudnych sytuacji związanych z chorobą oraz radzenia sobie ze stresem jest poczucie koherencji (SOC). Wyjaśnia ono związek wsparcia ze zdrowiem. Wysokie SOC daje wiarę w sens życia, jego uporządkowanie, przewidywalność, co sprawia, że chce się być zdrowym i sprawnie funkcjonować. Zasobem zewnętrznym mającym wpływ na stan zdrowia jest wsparcie społeczne. Celem pracy było określenie związku pomiędzy zapotrzebowaniem na wsparcie a poziomem poczucia koherencji, jako wykładnika skuteczności terapii schizofrenii. Materiał i metoda: Badania przeprowadzono na grupie 102 chorych hospitalizowanych z powodu schizofrenii na oddziale psychiatrycznym w Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych „Dziekanka” w Gnieźnie. Poczucie koherencji oceniono za pomocą kwestionariusza Antonovsky’ego SOC-29, a pomiar wsparcia społecznego skalą Kmiecik-Baran. Wyniki: Badani to osoby o przeciętnym poziomie poczucia koherencji i wsparcia społecznego. Najwyżej odczuwane było wsparcie emocjonalne otrzymywane od bliskich i personelu medycznego. Wraz ze zwiększaniem się poczucia koherencji wzrastały wyniki wsparcia. Wnioski: Określenie poziomu poczucia koherencji i otrzymywanego wsparcia przez chorych na schizofrenię pozwoli na ustalenie zapotrzebowania na wsparcie społeczne oraz dostosowanie jego rodzajów, co może mieć znaczący wpływ na lepsze funkcjonowanie społeczne pacjentów oraz skuteczniejsze radzenie sobie z następstwami choroby.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Poczucie koherencji kobiet – ofiar przemocy domowej

W artykule przedstawiono problematykę zmian osobowościowych obserwowanych u kobiet będących ofiarami długotrwałej przemocy domowej. W prezentowanych badaniach dowiedziono, że kobiety długotrwale doświadczające przemocy domowej charakteryzują się niskim poczuciem koherencji, co wyraża się w obniżonym poczuciu sensowności, zaradności i zrozumiałości w odniesieniu do własnej sytuacji życiowej. Badania empiryczne oparto na paradygmacie, zgodnie z którym poczucie koherencji jest podstawowym wymiarem osobowości mającym istotny wpływ na radzenie sobie w sytuacjach nowych, trudnych i niepewnych. Program badań obejmował 56 kobiet z województwa lubelskiego. Grupę eksperymentalną stanowiły kobiety, które były ofiarami przemocy domowej i korzystały z indywidualnego poradnictwa w Centrum Interwencji Kryzysowej. W skład grupy kontrolnej weszły kobiety, które w swoim życiu nie spotkały się z przemocą, a które pochodziły z tych samych środowisk co ofiary przemocy. Przedstawione w opracowaniu badania diagnostyczne, łącznie z danymi zawartymi w studium przypadku, ukazały kobiety – ofiary przemocy domowej jako osoby o niestabilnej samoocenie i niskim poczuciu koherencji. Obraz kobiet doświadczających przemocy domowej nakreślony zgodnie z założeniami koncepcji Antonovsky’ego wskazuje na brak zrozumiałości celów swojego postępowania u badanych oraz ich niskie poczucie sterowalności i sensowności w zakresie motywów działania. Ofiary przemocy mają także tendencję do postrzegania dostępnych zasobów osobistych, społecznych czy materialnych jako niewystarczających do tego, by sprostać wymogom, jakie stawiają konkretne sytuacje życiowe.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Mądrość i dobro świata

Rosyjski historyk wspomina założyciela Muzeum Karaimskiego i szykany, jakie dotknęły go po wojnie

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z dziennika Józefa Sulimowicza

Reakcje warszawskiej społeczności karaimskiej na wieść o śmierci Hadży Seraji Szapszała

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Niezapomniane spotkania

Barwna postać Seraji Szapszała utrwalona została we wspomnieniach osób, które miały okazję się z nim zetknąć

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Zagadka Szapszała

Barwna postać Seraji Szapszała utrwalona została we wspomnieniach osób, które miały okazję się z nim zetknąć.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Polskie publikacje dotyczące biografii Seraji Szapszała

Życie i działalność tej wybitnej postaci wciąż czekają na pełne opracowanie.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Seraja Szapszał i jego wkład w polską orientalistykę

Przybywając do Polski, był badaczem o ugruntowanej już pozycji i znaczącym dorobku. Znalazł tu optymalne warunki do rozwoju swych badań turkologicznych.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Karaimski najazd na Szczecin

Karaimski wypad do Szczecina, znany też jako "największa w dziejach migracja ludności karaimskiej na zachód", odbył się w dniach 13-15 kwietnia 2012 r.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z Dalekiego Wschodu ... do Szczecina

W poszukiwaniu lepszych perspektyw życiowych przedstawiciele karaimskiego rodu trafili aż do Chin. Skomplikowane losy sprawiły, że ich potomkowie mieszkają dziś nad Bałtykiem.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Karaimi we Wrocławiu po II wojnie światowej

Nie lada wyzwania stawały przed przybyszami z Trok, Wilna, Łucka i Halicza

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ingiri Kart Łuckanyn – zmierzch dawnego Łucka

Dokończenie opowieści Sergiusza Rudkowskiego o niegdysiejszym życiu łuckich Karaimów.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Dawne czasy w opowieści Sergiusza Rudkowskiego

W numerach 8. i 9. „Karaj Awazy”, które ukazały się w latach 1935 i 1936, Sergiusz Rudkowski (1873–1944) zamieścił opowieść o „dawnym Łucku”, czyli o życiu łuckich Karaimów z czasów, o których opowiadał mu jego ojciec, Zachar (1838–1914).

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Znaczenie społecznego uznania jako ofiary lub osoby ocalałej w przebiegu zaburzenia po stresie traumatycznym

W obszarze stresu określanego jako traumatyczny (posttraumatic stress disorder, PTSD) i jego psychopatologicznych konsekwencji w ubiegłych trzydziestu latach nastąpił ogromny rozwój wiedzy. W obrębie bardzo obszernej literatury na temat PTSD można obserwować ewolucję w odniesieniu do wielu zagadnień. Zmiany wiązały się między innymi z ustaleniami dotyczącymi definicji „traumatycznego stresora”, poszczególnych objawów PTSD, wiedzy na temat rozpowszechnienia zdarzeń traumatycznych i diagnozy PTSD, czynników ryzyka, a także rezyliencji. Traumatyczne doświadczenie jest zazwyczaj uznawane za główną przyczynę, jednak badania dotyczące etiologii PTSD umożliwiły zidentyfikowanie szeregu biologicznych i psychospołecznych czynników, które przyczyniają się do rozwoju i utrzymywania się tego zaburzenia. W artykule przedstawiono koncepcję społecznego uznania jako ofiary lub osoby ocalałej Maerckera i Müller, którzy stworzyli Kwestionariusz Społecznego Uznania jako Ofiary lub Osoby Ocalałej (Social Acknowledgement as a Victim or Survivor Questionnaire, SAQ). Dokonano również przeglądu badań
nad związkiem pomiędzy społecznym uznaniem a nasileniem objawów PTSD. Społeczne uznanie jest doświadczeniem przez osobę poszkodowaną pozytywnych reakcji ze strony społeczności versus reakcji obojętnych i wrogich. Koncepcja uwzględnia szeroki kontekst osoby poszkodowanej i jest jednym z elementów społeczno-interpersonalnego modelu PTSD Maerckera i Horn. Prezentowany model łączy podejścia skoncentrowane na potraumatycznych intrapersonalnych procesach z interpersonalną perspektywą. Reakcje jednostki są analizowane w kontekście trzech poziomów – indywidualnym, związanym z bliskimi relacjami oraz społeczno-kulturowym. Przedstawione badania pokazują, że wyższy poziom społecznego uznania wiąże się z mniejszym nasileniem objawów PTSD, jest również czynnikiem ułatwiającym potraumatyczną adaptację. Z kolei generalny brak społecznego uznania może być predyktorem symptomatologii PTSD i powinien być brany pod uwagę w pracy terapeutycznej z pacjentami, którzy doświadczyli traumy.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zachowaj też w pamięci całą drogę...

Urodziła się 9 stycznia (wg nowego stylu) 1906 roku w Moskwie. Była najstarszym dzieckiem Alfreda Elifasa Poziemskiego i Lidii z Łobanosów, trockich Karaimów wówczas od niedawna zamieszkałych w Moskwie.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
To, co mało znane i zapomniane

Mija właśnie 35 lat od śmierci Artysty. Cioteczny wnuk przybliża jego postać i twórczość we wspomnieniowym artykule napisanym kilka lat temu z okazji jubileuszu urodzin.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Stan odżywienia oraz sposoby jego oceny u osób w podeszłym wieku i u chorych otępiałych

Nieprawidłowy stan odżywienia (malnutrition) należy do najważniejszych problemów klinicznych w populacji ogólnej, a jeszcze większego znaczenia nabiera w populacjach szczególnych (dzieci, osoby w wieku podeszłym). Niestety, rozpowszechnienie nieprawidłowego stanu odżywienia zazwyczaj jest niedoszacowane, znaczenie często minimalizowane, a ocena pomijana w rutynowym badaniu chorych. Od niedawna zalecenia dotyczące konieczności badania stopnia odżywienia chorych hospitalizowanych obowiązują również w Polsce. Jedną ze szczególnych populacji zagrożonych wystąpieniem zaburzeń odżywienia jest grupa osób w wieku podeszłym. Wśród seniorów obserwuje się występowanie zjawiska niedoboru białka i energii (protein-energy malnutrition, PEM). Częste występowanie niedożywienia wśród seniorów wynika z wielu czynników ogólnych, ale również typowych dla wieku, zarówno biologicznych, jak i psychospołecznych. Jako wiodące wymieniane są: procesy starzenia organizmu, utrata apetytu, pogorszenie odczuwania smaku i/lub zapachu, zaburzenia wchłaniania, zaburzenia stomatologiczne i protetyczne, choroby przewodu pokarmowego, choroby ogólnoustrojowe, przyjmowane leki, deficyty zmysłów, zmieniony poziom aktywności własnej i społecznej, zmiany w preferencji pokarmów, stan materialny oraz stan psychiczny. Nieprawidłowy stan odżywienia dotyczy również chorych z otępieniem i skutkuje nasileniem objawów neuropsychiatrycznych (omamy, apatia, zaburzenia zachowania, zaburzenia snu), pogorszeniem rokowania, wzrostem ryzyka umieszczenia w placówce opiekuńczej, a w konsekwencji wzrostem śmiertelności. W tej sytuacji zasadniczą sprawą jest konieczność wykrycia osób nieprawidłowo odżywionych. Panel dostępnych metod diagnostycznych jest rozbudowany, począwszy od prostych narzędzi ankietowych, poprzez bardzo rozbudowane kwestionariusze, aż do metod z użyciem specjalistycznej i kosztownej aparatury (analiza bioimpedancji, densytometria podwójnej energii).

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Refleksywność Białego małżeństwa Tadeusza Różewicza

Artykuł Refleksywność „Białego małżeństwa” Tadeusza Różewicza  to analiza dramatu Białe małżeństwo w kontekście (i przy użyciu) narzędzi wypracowanych przez antropologię kulturową. W tekście wykorzystane zostały takie pojęcia, jak: widowisko kulturowe, liminalność czy – przywołana w tytule – refleksywność. Kategorie te służą zarówno opisaniu wewnętrznej, dynamicznej struktury tekstu Różewicza, jak i stanowią narzędzia interpretacyjne. 

Utwór Białe małżeństwo odczytany został jako tekst o rytualnym (i liminalnym) tworzeniu podmiotowości oraz artystycznym ustanawianiu świata przedmiotowego.  Zmagania protagonistki z własnymi ograniczeniami, a także ze swoją – narzuconą przez innych – pozycją w świecie, czyli rodzinie, pokazał Różewicz jako rytualne, a zatem niepozbawione bólu, dochodzenie do świadomości własnego bycia w świecie.  

Jednocześnie Białe małżeństwo okazuje się tekstem o skomplikowanej i nigdy do końca „nieskonsumowanej” relacji między artystą a światem. Jeśli przyjąć, że Bianka to figura twórcy, to relacja między nim a rzeczywistością opiera się nie tyle na mnożeniu (słów, obrazów), ile na pozbywaniu się tego, co uznawane jest za ograniczające. Jednocześnie związek artysty i rzeczywistości, ale też artysty i sztuki, zawsze będzie związkiem niepełnym – białym małżeństwem.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Figury zaprzeczonej przestrzeni (Różewicz, Celan, Staff)

Przedmiot refleksji stanowi wiersz Tadeusza Różewicza Pomniki. Intertekstualna lektura utworu polega na odczytaniu go w kontekście poezji Leopolda Staffa i Paula Celana. Obecną w wierszu – wspólną dla wymienionych autorów – metaforykę przestrzenną interpretuje się jako formę diagnozy sytuacji duchowej po doświadczeniach ostatniej wojny.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Komizm a intertekstualia w późnej twórczości Tadeusza Różewicza

U Różewicza intertekstualność stanowiła zawsze ważną kategorią, związaną z imperatywem dialogowości - wielogłosowość ta stopniowo narasta w dziełach „poety z Radomska”. W późnej jego twórczości, już w latach 90., następuje zwrócenie się ku wzorcom estetycznym postmodernizmu. Pisarz ponadto wraca do projektów komiczności z początków swojej twórczości — tak na przykład w tomie Kup kota w worku pojawia się żywioł satyryczny. Parafrazy komiczne Różewicza,  w zależności od tego czy modelem dla nich staje się wzorzec literacki czy rzeczywistość pozajęzykowa, zaliczyć można do parodii lub trawestacji. Różny jest też stosunek autora do wykorzystywanego tekstu, przebiega on od „pogodnych uśmiechów” (Staff, Filipowicz) do ostrza krytyki (Derrida, Masłowska). Niezależnie jednak od tego główną metodą jaką osiągany jest żart jest metoda komizmu degradacyjnego. Intertekstualność u Różewicza jest zawsze aktywna znaczeniotwórczo. Jego teksty reinterpretują prototyp, a przez to twórczo ingerują w teraźniejszość.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Czytanie/mówienie/pisanie. Różewicz wobec oratury i tekstu (Czytanie książek z tomu Płaskorzeźba)

Wiersz Tadeusza Różewicza Czytanie książek wpisuje się w krąg autotematycznych i autoreferencjalnych utworów poety. Refleksji zostaje poddana granica między rzeczywistością a literaturą. Poruszany przez autora problem reprezentacji omawiam poprzez kategorie lektury (punktem wyjścia czyniąc wieloznaczność tytułowego „czytania”), oratury i tekstury. Spopularyzowane przez antropologię literatury kategorie oralności i piśmienności przyłożone do Czytania książek pomagają w „bliskim czytaniu”, stając się poręczną kategorią interpretacyjną. Wywołane przez nie problemy hermeneutyczne (w rozumieniu siebie, świata i tekstu) niekiedy potwierdzają, niekiedy zaś modyfikują obecne w krytyce odczytania całego dzieła Różewicza.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Marcin Świetlicki a Tadeusz Różewicz. Dwa głosy o sacrum

Artykuł jest próbą pokazania różnych odniesień do sfery sacrum w oparciu przede wszystkim o poetyckie dokonania Tadeusza Różewicza i Marcina Świetlickiego.

W pierwszej części przywołuję perspektywy, które pojawiły się w dotychczasowych książkowych ujęciach problemu sakralności w twórczości autora Niepokoju (chrześcijaństwo, tradycja apofatyczna oraz słaby nihilizm). Ich zestawienie uwydatnia nieuchwytność projektu Różewicza. Tezę tę wspiera przesłanie Ostatniej rozmowy oraz analogie do (prób) malarstwa wykluczającego udział szerszej publiczności. 

Część druga jest skrótowym ujęciem projektu sacrum Marcina Świetlickiego, uwzględniającym najważniejsze różnice w odkrywaniu sfery świętości w twórczości obu poetów. W odróżnieniu od Różewicza, Świetlicki zamyka swoje poszukiwania w ramach porządku metafizycznego. Jego twórczość można odczytywać jako z góry zaplanowaną opowieść, transformującą wybrane historie biblijne (stwarzanie świata, nadawanie imion nowo narodzonym wzorem prarodziców, wygnanie z raju, oczekiwanie na odrodzenie w Babilonie). 

Głosy Różewicza i Świetlickiego, choć brzmią podobnie, obwieszczają prawdy odnoszące się do różnych doświadczeń, w odmienny sposób kształtujące przesłanie pozornie spokrewnionej twórczości obu poetów.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Tadeusz Różewicz, Ciemne źródło

Artykuł interpretujący Ciemne źródła Tadeusza Różewicza odsłania kulturowe problemy z postrzeganiem osób psychiczne chorych (widoczne zwłaszcza w kontekście romantycznego uwznioślenia choroby). W ujęciu poety cierpienie „szalonych” nie jest w żaden sposób „dowartościowywane”: pokazanie osób znajdujących się  w  trudnych, zagmatwanych sytuacjach nie stanowi powodu  ich gloryfikowania (istotny w tym przypadku jest kontekst zdecydowanej niechęci poety wobec różnego typu artystycznych mitologii opartych na uwzniośleniu cierpienia). U Różewicza między wywyższaniem a piętnowaniem kryje się  zwykłe ludzkie cierpienie – prowokujące do pytania o spychaną w nieświadomość przez „zdrowych” ludzką słabość. Różewicz piszący o psychicznie chorych jest poetą odsłaniającym obawy przed nieporadnością, zależnością, samotnością. Bywają one także „ciemnym źródłem” twórczości.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
(Nie)dokończony dialog w wierszu. Tadeusz Różewicz – Franz Kafka

Przedmiotem refleksji jest poemat Tadeusza Różewicza przerwana rozmowa, który poświęcony jest Franzu Kafce. To utwór o charakterze pożegnalnym, będący w zamyśle poety przede wszystkim ostatnią próbą zmierzenia się z „tajemnicą” prozaika. Próbą, która zamknie tym samym wieloletnie „spotkania” z osobą i dziełem praskiego pisarza. Po 70 latach obcowania z twórczością Kafki Różewicz zdaje się twierdzić w przerwanej rozmowie, że wszystko co wiemy o pisarzu, to świadomość tego, że nigdy nie dotrzemy do fenomenu tej egzystencji i twórczości, zatrzymując się jedynie na poziomie niewyrażalnego.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Od beztroskiego małpiego ludku do mądrego pana Pongo. Strategie post-ludzkie w późnej poezji Tadeusza Różewicza

W późnej twórczości Tadeusza Różewicza zwierzęta bywają często nowymi sprzymierzeńcami poety w jego rozważaniach nad kształtem współczesności. W przeciwieństwie do wcześniejszych tomów, w których świat animalny stanowił zazwyczaj synonim nieodwołalnej ludzkiej degrengolady, ukazywani w ostatnich utworach reprezentanci fauny stają się nieoczekiwanym sojusznikiem Różewicza, coraz bardziej krytycznego wobec ponowoczesnej kultury oraz konstytuującego ją człowieka. W zwierzęcej niemocie poeta szuka zwłaszcza przewrotnej zbieżności z podejmowanymi przez siebie twórczymi wyborami, zaś jego ironiczna gra gatunkową różnicą, w której odwraca się humanistyczne hierarchie i bezlitośnie piętnuje niekompetencję homo sapiens, staje się pretekstem do kolejnego zakwestionowania dorobku wykreowanej przez niego cywilizacji. Zapewne dlatego w poemacie Pan Pongo (ze zbioru Cóż z tego że we śnie) nie tylko docenia się przyrodzone zwierzętom milczenie czy ich behawioralne niepodobieństwo do ludzkiego gatunku, ale pozycjonuje niektóre ze stworzeń (orangutan) na równi z dawnymi „głosami” najważniejszych dla tej twórczości postaci literatury, sztuki czy filozofii. Takie konfrontacje z tym, co animalne zdradzają doskonałą orientację poety w mocnych i słabych stronach związanych ze zwierzętami posthumanistycznych teorii (nurty human-animal studies). Dowodzą jednak również nieredukowalnego sceptycyzmu Różewicza, który nawet w sytuacji pełnego uznania dla zwierzęcego istnienia pozostaje nieodmiennie przy „własnym”, zdenaturalizowanym stanowisku, opowiadając się trwale po ludzkiej i tylko ludzkiej stronie bytu.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Śladami Mickiewicza (klocek z tomu zawsze fragment)

Szkic oparty został na analizie znaczeń słów-kluczy, którymi są klocek i dąb, tworzących semantyczną spiralę w wierszu klocek Tadeusza Różewicza. Ponadto wydobyte zostały mickiewiczowskie tropy, związane z jego dziełami, biografią i topografią Muzeum w Śmiełowie. Tekst odsyła do Pana Tadeusza i gawędziarskiego charakteru dzieła, co jest podstawą wykazania oralności wiersza. Z tej perspektywy i przy wykorzystaniu wykładów lozańskich, rozpoznane zostały zagadnienia metapoetyckie poruszane przez Różewicza – przede wszystkim jako napięcie między poezją meliczną, przechowywaną w sercu, a poezją ujętą w formę wiersza.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Notatki na marginesie dwóch wierszy Tadeusza Różewicza

Przedmiotem notatek są dwa późne wiersze Tadeusza Różewicza, wiersze o fundamentalnych Różewiczowskich problemach: o śmierci oraz o kondycji współczesnego człowieka.

Pierwsza część notatek przynosi zwięzłą próbę określenia zasadniczych treści oraz kontekstów wiersza Wrota śmierci, poświęconego pamięci zmarłego w 2005 roku Henryka Bereski. Druga część — jest próbą interpretacji wiersza bez tytułu jako utworu, w którym poeta — na ład bilansu czy podsumowania — zapisał istotę swoich poglądów na naturę współczesnego człowieka.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Między słowem, milczeniem i… słowem. O wierszu *** [Czas na mnie…] z tomu Płaskorzeźba

Artykuł jest próbą analizy i interpretacji jednego z najbardziej „ascetycznych” pod względem formalnym utworów poetyckich Tadeusza Różewicza — wiersza [*** czas na mnie…] z tomu Płaskorzeźba.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo