Wybrane aspekty remontów i modernizacji powojennych zasobów mieszkaniowych w Polsce

Zadania stojące przed polityka mieszkaniową państwa powinny uwzględniacć prócz budowania nowych mieszkań problemy własciwego utrzymania i wykorzystania istniejących obiektów budowlanych. W rządowych programach funkcjonowania mieszkalnictwa należy racjonalnie uwzględniać remonty i modernizacje istniejących zasobów. Istotnym elementem
działań powinny być przedsięwziecia termomodernizacyjne, ochrona środowiska oraz oparta na zasadzie partycypacji społecznej rewitalizacja miast. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego zobowiazuje gminy do tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Kierunki rozwoju mieszkalnictwa w gminie powinna wytyczać strategia mieszkaniowa, będaąca integralną częścią strategii rozwoju gospodarczego gminy. Lokalne strategie mieszkaniowe powinny uwzględniać problematykę remontów i modernizacji istniejacych zasobów budowlanych.
Dostepną w Polsce literatura przedmiotu dotyczaca sanacji istniejącej substancji budowlanej  jest bogata, dlatego celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane aspekty remontów
i modernizacji powojennych zasobów mieszkaniowych, związane z jednoznaczną definicja problemu, cyklem życia obiektu budowlanego, przesłaniem tzw. Karty atenskiej, globalizacja gospodarki, a także uwarunkowaniami społecznymi. Obszar sanacji istniejącej substancji budowlanej wytworzył własną terminologię i słownictwo zawodowe, wykraczające poza ramy jezyka potocznego i istniejącej terminologii. W artykule przedstawiono próbe uporządkowania podstawowych pojęć związanych z sanacją powojennych zasobów mieszkaniowych w Polsce. Ważny dla problemu remontów i modernizacji istniejacych zasobów mieszkaniowych
jest cykl życia obiektu budowlanego. W artykule przytoczono stanowisko w tej sprawie L. Kałkowskiego i J. Gorynskiego, naświetląjace m.in. zagadnienie utraty wartosci obiektów
budowlanych, zużycia i wyboru momentu zakończenia użytkowania oraz „echa inwestycyjnego”.  Rozpatrując problemy remontów i modernizacji powojennych zasobów mieszkaniowych w Polsce, należy wspomnieć o uchwalonej przez IV Kongres Architektury Nowoczesnej CIAM (Les Congrès Internationaux de l'Architecture Moderne) w 1933 r. w Atenach Karcie  ateńskiej. Przygotowana pod przewodnictwem Le Corbusiera Karta ateńska analizowała środowisko mieszkaniowe mieszkanców wielkich miast, wytyczała nowoczesne zasady projektowania urbanistycznego, umożliwiajacego tworzenie w miastach racjonalnej i zdrowej przestrzeni życia. Na kształtowaniu rozwoju mieszkalnictwa  wyciska piętno globalizacja gospodarki, w tym uwzględnianie wpływu procesów zachodzacych w kraju i za granicą na traktowana lokalnie gospodarke przestrzenną. Istotna jest cecha globalizacji polegająca na świadomej lub podąwiadomej unifikacji zachowań ekonomicznych i społecznych, w tym związanych z modelem potrzeb mieszkaniowych i konsumpcji lub poziomu techniki i technologii. Nowa fala rozwarstwienia społeczeństwa, rzutuje na potrzeby zgłaszane na rynku nieruchomości mieszkaniowych, zwłaszcza w zakresie:
– położenia jednostki osadniczej;
– standardu jednostki osadniczej, jej wyposażenia w infrastrukturę techniczna i społeczna, a także standardu powierzchniowego, technicznego i wyposażenia poszczególnych
obiektów budowlanych; 
– standardu eksploatacji, utrzymania i bezpieczenstwa danej jednostki osadniczej i poszczególnych obiektów.
Zachowania rynkowe inwestorów sa wyznaczane przez czynniki lokalizacyjne nieruchomosci. W centralnej części miast liczba nieruchomości gruntowych niezabudowanych, przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego dla budownictwa mieszkaniowego jest ograniczona. Świadomi konsumenci i inwestorzy wiedzą, że odpowiadająca im nieruchomość w wielu przypadkach jest tzw. dobrem rzadkim, możliwym do nabycia tylko w określonym czasie i na warunkach dyktowanych przez rynek. W przypadku nieruchomości, zwłaszcza luksusowych, w zachowaniach rynkowych liczą się również konkretne preferencje konsumentów i inwestorów, moda, snobizm i prestiż (w tym ostatnim przypadku mamy do czynienia z tzw. paradoksem Veblena, stanowiącym wyjątek w prawie popytu). Ważne są również długookresowe prognozy gospodarcze i polityczne, a w skrajnym przypadku zachowania spekulacyjne. Coraz częściej posiadanie mieszkania lub firmy oraz prowadzenie działalności gospodarczej w sródmieściu historycznego miasta jest swoistym symbolem pozycji społecznej i wyznacznikiem osiąganej efektywności ekonomicznej. W wielu przypadkach aspiracje te mogą zostać zaspokojone tylko poprzez sanacje i dostosowanie do nowych potrzeb istniejacej substancji budowlanej. Na rynku mieszkaniowym mamy również do czynienia z lokatami nieruchomościowymi. Polega to na            zamianie wolnych środków pieniężnych na atrakcyjne zdaniem inwestora parcele budowlane i tereny, a także domy lub mieszkania, stanowiące relatywnie bezpieczną formę lokowania kapitału. Powoduje to, że rynek nieruchomości popytowo coraz cześciej wiązany jest z rynkiem kapitałowym.

Czasopismo: Problemy Rozwoju Miast
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości