rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wybrane problemy ochrony zabudowy powierzchniowej przed drganiami generowanymi przez komunikację podziemną

W pracy przedstawiono wybrane problemy wpływu drgań generowanych przez komunikację podziemną na budynki i ludzi w budynkach. Omówiono krótko diagnostykę tych wpływów. Podano algorytm analizy tych wpływów w przypadku realizacji inwestycji komunikacyjnych. Zaprezentowano przykładowe zastosowania wibroizolacji w konstrukcji nawierzchni szynowej w kolejowym tunelu średnicowym w Warszawie oraz na bielańskim odcinku warszawskiego metra, podając przykłady prognoz wpływów drgań wraz z ich późniejszą weryfikacją doświadczalną.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ szerokości wiązki echosondy wielowiązkowej na dokładność uzyskanych modeli dna

Cyfrowy model terenu (DTM) jest podstawową warstwą informacyjną w wielu badaniach i aplikacjach związanych z eksploracją akwenów wodnych. Najczęściej model dna tworzony jest na podstawie danych zbieranych za pomocą sondy wielowiązkowej. Dokładność tworzonych DTM zależy od wielu parametrów związanych zarówno z samymi pracami sondażowymi, jak i późniejszymi przekształceniami zbioru danych. W praktyce istnieje ogromna trudność określenia dokładności tworzonych modeli, gdyż nie możemy porównać stworzonego modelu do rzeczywistego ukształtowania powierzchni dna. Autorzy stworzyli na potrzeby tego typu badań symulator sondażu morskiego uwzględniający zarówno parametry prac sondażowych jak i właściwości urządzenia pomiarowego. W wyniku badań symulacyjnych możliwa stała się analiza wpływu różnorodnych parametrów na dokładność tworzonych modeli. W niniejszej pracy dokonano sprawdzenia jaki wpływ na dokładność ma szerokość wiązki w echosondzie wielowiązkowej. W wyniku badań wykazano, że duży kąt rozwarcia wiązki w echosondzie umożliwi wykonywanie prawidłowych modeli przy znacznym zmniejszeniu kosztów sondażu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nietypowy projekt oraz technologia wykonania komory pomp na poziomie 950 m w KWK "Borynia"

Budowa nowego poziomu wydobywczego 950 m w KWK "Borynia" spowodowała konieczność wykonania kompleksu wyrobisk górniczych głównego zasilania i odwadniania tego poziomu. Jednym z wyrobisk wchodzących w skład tego kompleksu jest komora pomp głównego odwadniania. Z uwagi na znaczne wymiary przekroju poprzecznego wyrobiska, wynoszące w wyłomie ok. 50 m2, jak i specyficzną konstrukcję obudowy z kształtownika V36, wykonanie komory wymagało opracowania nietypowej technologii wydrążenia tego wyrobiska. W artykule omówiono proces wykonywania całego kompleksu wyrobisk, od momentu zakończenia postępowania przetargowego, w wyniku którego zadanie zostało powierzone Rybnickiemu Zakładowi Robót Górniczych (funkcjonującemu w strukturach Konsorcjum Przedsiębiorstw Robót Górniczych i Budowy Szybów SA) do przekazania wykonanego kompleksu inwestorowi. Szczegółowo przedstawiona została nietypowa, wieloetapowa technologia drążenia komory pomp, wykonanej w obudowie specjalnej zamkniętej o szerokości 6,5 m i wysokości ponad 7,0 m (w świetle obudowy).

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wydobywanie zasobów surowcowych dna mórz i oceanów naczelnym zadaniem morskiej polityki gospodarczej państwa

W artykule omówiono zadania morskiej polityki gospodarczej kraju w odniesieniu do wydobywania zasobów surowcowych dna mórz i oceanów. Po przedstawieniu sytuacji w zakresie przyszłościowego wzrostu liczby mieszkańców kuli ziemskiej oraz zapotrzebowania na energię, scharakteryzowano istniejące na dnie i pod dnem mórz i oceanów zasoby węglowodorów i minerałów. Dalej omówiono różnego rodzaju obiekty stałe w postaci platform stalowych i żelbetowych oraz ruchome w postaci różnego rodzaju jednostek pływających, służących do eksploracji i eksploatacji istniejących zasobów. Uznano, że przy właściwym prowadzeniu polityki morskiej istnieje realna szansa na uzupełnienie zasobów lądowych zasobami podmorskimi. Zwrócono przy tym uwagę na konieczne kierunki działań państwa, mających zapewnić realizację koniecznego dla naszego kraju wydobycia.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zwiększenie bezpieczeństwa podczas rozruchu ściany 375 w KWK "Piast" na drodze iniekcyjnego wzmacniania pokładu 209 przed jej czołem

W KWK "Piast", w celu bezpiecznego zazbrojenia i przeprowadzenia rozruchu ściany 375-1353 w pokładzie 209 zaprojektowano iniekcyjne wzmocnienie pokładu przed jej czołem. Zastosowanie iniekcyjnego wzmocnienia czoła ściany, wyeliminowało przemieszczanie się skał z ociosu i stropu do przecinki ściany podczas zazbrajania i rozruchu ściany, a tym samym cel pracy został osiągnięty.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Górnictwo morskie w działalności ludzkiej na morzu

W artykule podjęto próbę przedstawienia górnictwa morskiego jako jednego z rodzajów specjalnej działalności ludzkiej na morzu. Do zadań specjalnych wykonywanych na obszarach morskich można m.in. zaliczyć eksplorację i eksploatację bogactw naturalnych (a w szczególności ropy naftowej i gazu ziemnego), wznoszenie platform wiertniczych i elektrowni wiatrowych, układanie kabli i rurociągów podmorskich, itp. Głównym celem zabezpieczenia nawigacyjno-hydrograficznego działalności specjalnej na morzu obok zapewnienia bezpiecznego i sprawnego pływania okrętów jest zapewnienie wysokiej efektywności realizacji zadań specjalnych. Cel ten jest osiągany poprzez wytworzenie i dostarczenie specjalnej tj. dodatkowej i bardziej szczegółowej informacji nawigacyjno-hydrograficznej o środowisku działań okrętów. Morska informacja geoprzestrzenna obejmuje jej trzy podstawowe rodzaje a mianowicie: geograficzną, operacyjną i prawną. Zakres i forma informacji specjalnej oraz stawiane wymagania zależą głównie od potrzeb użytkowników.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane zagadnienia konstrukcyjno-technologiczne budowy pierwszego w Polsce tunelu tramwajowego

W pracy przedstawiono charakterystykę konstrukcyjno-technologiczną pierwszego w Polsce tunelu tramwajowego w Krakowie. Tunel (1538 m) wraz ze stacjami stanowi element pierwszej w Krakowie linii szybkiego tramwaju. Tunel, będący budowlą płytką, ma niejednolitą konstrukcję. Na odcinku południowo-wschodnim zastosowano przekrój jednokomorowy, wykonywany w kilku technologiach. Pod ulicą Lubomirskiego wykorzystano Metodę Mediolańską. Ściany pionowe konstrukcji wykonano w postaci palisad z pali wierconych wielkich średnic, natomiast strop jest konstrukcją żelbetową monolityczną. Przy wylocie tunelu przy Rondzie Mogilskim wykorzystano technologię ścian szczelinowych. Odcinek w obrębie Dworca Kraków Główny (poziom -3) oraz pod ulicą Rakowicką wykonano techniką odkrywkową. Odcinek północno-zachodni, o konstrukcji dwukomorowej, monolitycznej wykonano Metodą Hamburską, zabezpieczając ściany wykopów kotwionymi ścianami berlińskimi. Stację "Politechnika" realizowano metodą odkrywkową, w wykopie pod osłoną kotwionych ścian berlińskich, natomiast stacja "Dworzec Główny" została wykonana w wykopie szerokoprzestrzennym. Podano również informacje o zastosowanych w tunelu systemach gwarantujących wysoki poziom bezpieczeństwa eksploatacji obiektu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie metanu w pokładach węgla brunatnego

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących występowania metanu sorbowanego w pokładach węgla brunatnego, w rejonach największych, udokumentowanych złóż węgla brunatnego na obszarze Polski. Zasoby metanu występującego w pokładach węgla brunatnego analizowanych kopalń cechują się dużą zmiennością. Zdecydowanie największe zasoby metanu występują w KWB "Bełchatów" i wynoszą około 294,82 mln m3. Obliczone zasoby metanu w KWB "Adamów" wynoszą zaledwie 0,10 mln m3, zasoby metanu KWB "Turów" wynoszą 3,63 mln m3 , natomiast zasoby w KWB "Konin" są równe mln 0,53 m3. Zdecydowanie największą metanonośność węgli eksploatowanych w złożu KWB "Bełchatów" potwierdzają również badania stężenia metanu w powietrzu wypływającym z odwiertów hydrogeologicznych, obserwacyjnych i technicznych, zlokalizowanych w rejonie pola Bełchatów i Szczerców.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowoczesne systemowe rozwiązanie optymalizacji zabezpieczeń antykorozyjnych w kopalniach węgla brunatnego

W pracy przedstawiono nową koncepcję współpracy jednostek zainteresowanych optymalizacją zabezpieczeń przeciwkorozyjnych w kopalniach węgla brunatnego. Uwzględnia ona zaangażowanie producenta farb oraz naukowych jednostek testujących nowe rozwiązania przeciwkorozyjne. Zindywidualizowane podejście do projektowania zabezpieczeń pozwala na szybkie testowanie i wprowadzanie nowych rozwiązań oraz kontrolę warunków nakładania ze strony producenta farb, gwarantujące uzyskanie zabezpieczenia o wysokiej jakości. Przedstawiono metody testowania i selekcji nowych wyrobów przy użyciu techniki spektroskopii impedancyjnej na przykładzie badania odporności farb na wibracje, ścieranie oraz oddziaływanie agresywnych wód zawierających chlorki.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola informatyki przemysłowej w procesie zintegrowanej informatyzacji przedsiębiorstwa na przykładzie górnictwa odkrywkowego

Zastosowanie zasobów informacyjnych informatyki przemysłowej w menedżerskie procesy decyzyjne stanowi główną problematykę artykułu. Autor zwraca szczególną uwagę na wieloaspektowy charakter jakości informacyjnej informacji wytwarzanej przez systemy informatyki przemysłowej i w tych systemach deponowanych. Wskazuje na walory techniczne tej informacji, ale eksponuje jej ekonomiczny i zarządczy charakter, co udowadnia na konkretnych przykładach. Istotę zagadnienia dedykuje tym praktykom gospodarczym, którzy nie doceniają ekonomicznego aspektu informacji technicznej zwłaszcza w procesie integracji systemu informacyjnego przedsiębiorstwa realizowanego przy użyciu zintegrowanej technologii informatycznej, w tym również w implementacjach systemów wysoko zaawansowanych technologicznie. Etap przygotowania firmy do wdrożenia zintegrowanej technologii informatycznej wyposażonej w zdolność zasilania menedżerskich procesów decyzyjnych zasobami informacyjnymi systemów informatyki przemysłowej autor wskazuje jako krytyczny dla możliwości wieloaspektowej eksploatacji informacji charakteryzującej techniczne aspekty procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa. Ilustruje logikę powiązań zasobów informacyjnych przedsiębiorstwa i przykładowe narzędzie praktycznego sankcjonowania trwałości tych relacji. Problematykę artykułu autor prezentuje na przykładzie kopalni węgla brunatnego. Wybrany podmiot ilustruje przypadek dobrej praktyki przygotowania firmy do wdrożenia wysoko zaawansowanej technologii informatycznej, wykorzystywanej do wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem wysokiej specyfiki w warunkach turbulentnego otoczenia oraz konkurencji branżowej na rynku globalnym.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ głębokiej eksploatacji węgla brunatnego na zmiany środowiska wodnego w rejonie Kopalni "Bełchatów"

Wydobycie węgla brunatnego w Kopalni "Bełchatów" jest ściśle związane z koniecznością prowadzenia intensywnego, głębokiego drenażu wód podziemnych z wodonośnych pięter czwartorzędowego, trzeciorzędowego i kredowo-jurajskiego. Odwadnianie zasobnych pięter wodonośnych spowodowało uformowanie się wokół wyrobiska kopalni "Bełchatów" znacznych rozmiarów leja depresji. Strefa zmian warunków hydrodynamicznych aktualnie obejmuje powierzchnię około 450 km2. W centralnej części leja depresji Kopalni "Bełchatów" zwierciadło wody zostało obniżone o ponad 250 metrów. Kolejnym elementem wpływu działalności Kopalni na środowisko wodne jest przeobrażenie warunków hydrologicznych zlewni położonych w zasięgu leja depresji, związane głównie z obniżeniem zasilania cieków z dopływu wód podziemnych. Odpompowywanie dużych ilości wód podziemnych jest również przyczyną uformowania się antropogenicznej, młodej strefy aeracji z dostępem tlenu. Zmiany jakości wód podziemnych w leju depresji kopalni "Bełchatów" zachodzą w wyniku połączonych ze sobą procesów geochemicznych: utleniania siarczków, buforowania powstających kwaśnych wód kopalnianych i formowania bardzo dobrze rozpuszczalnych wtórnych minerałów siarczanowych oraz na skutek występowania wód typu Na-CI w rejonie wysadu solnego "Dębina". Prowadzony w Kopalni "Bełchatów" systematyczny monitoring środowiska wodnego daje możliwość śledzenia stanu środowiska wodnego, a także umożliwia planowanie scenariuszy dla jego remediacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Energia elektryczna z węgla brunatnego w świetle programów czystych technologii energetycznych i cen oraz kosztów wytwarzania w latach 1995-2006

W artykule przedstawiono kierunki działań wytyczone przez Międzynarodową Agencję Energii i Unię Europejską w zakresie perspektywicznych scenariuszy rozwoju czystych technologii energetycznych. Zasygnalizowano działania podjęte w tej problematyce opracowywane w programie Foresight, obejmującym rozwój technologii wydobycia i przetwórstwa węgla brunatnego. W szczególności istotne znaczenie mają koncepcje produkcji wodoru z węgla brunatnego. Zasygnalizowano zróżnicowany wzrost ceny energii elektrycznej w poszczególnych krajach Unii Europejskiej w latach 2005-2006. Zanalizowano rozwój produkcji energii elektrycznej z węgla brunatnego, jej cen i kosztów na tle kształtowania się cen krajowych dla odbiorców końcowych. Wykazano niekorzystne dla unowocześnienia technologii pogłębianie się różnic między wzrastającą ceną krajową energii elektrycznej i stabilną w ostatnich latach ceną produkowanej energii elektrycznej w elektrowniach węgla brunatnego. Wykazano coroczny wzrost produkcji energii elektrycznej w Polsce od 2002 roku głównie w elektrowniach węglowych. Zasygnalizowano, że odnotowany wzrost Produktu Krajowego Brutto (PKB) o 5,8% w 2005 roku spowodował większe zużycie energii elektrycznej o około 3%. Przedstawione uwarunkowania pozwalają wyznaczyć perspektywiczne trendy rozwoju branży węgla brunatnego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania rozwoju elektrowni opalanych węglem brunatnym

W artykule omówiono uwarunkowania budowy elektrowni opalanych węglem brunatnym w Polsce w zakresie prognozy wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną oraz aspektów związanych z koniecznością dotrzymania standardów ochrony środowiska naturalnego obowiązujących w Unii Europejskiej. Dokonano przeglądu "czystych" ekologicznie technologii wytwarzania energii elektrycznej na paliwie węglowym oraz podano przykłady ich realizacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie metod normatywnych projektowania obudowy stalowej łukowej podatnej stosowanej w podziemnych zakładach górniczych

Obudowa złożona ze stalowych łuków podatnych jest obecnie uznawana za najbardziej odpowiedni typ konstrukcji do zabezpieczania długotrwałych wyrobisk korytarzowych w przypadku ich lokalizacji w skałach zwięzłych o średnio zaawansowanej tektonice i charakteryzujących się odpornością na działanie atmosfery kopalnianej. W artykule przedstawiono wyniki analizy porównawczej trzech "normatywnych" metod projektowania i doboru obudowy stalowej ŁP wyrobisk korytarzowych. Ogólnie wykonano obliczenia 81 zestawów danych dla każdej metody. Na podstawie otrzymanych wyników sporządzono wykresy obciążeń oraz rozstawu odrzwi obudowy. Z przeprowadzonej analizy wynika, że najszersze możliwości zastosowania, z wszystkich porównanych metod, ma metoda 3. Korzystając z niej można dokonać doboru obudowy wyrobisk korytarzowych, połączeń wyrobisk oraz skrzyżowań ścian z chodnikami przyścianowymi. Różnice uzyskanych wyników obliczeń obciążenia oraz rozstawu odrzwi obudowy, pomiędzy poszczególnymi metodami, należy tłumaczyć brakiem dostatecznej wiedzy na temat zjawisk zachodzących w górotworze w sąsiedztwie projektowanego wyrobiska, a w szczególności brakiem jej doświadczalnego potwierdzenia.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Strategiczne kierunki rozwoju technologii górniczych węgla brunatnego

W artykule omówiono stan krajowej energetyki na tle europejskich wymagań ochrony środowiska oraz dostępności zasobów. Podkreślono konieczność zmian w polityce energetycznej. Wskazano na możliwości, jakie stwarza światowy rozwój technologiczny dla węgla brunatnego jako kopaliny energetycznej. W kontekście właściwości węgla kamiennego pokazano, że strategia rozwoju węgla brunatnego nie powinna obejmować wszystkich kierunków przyszłościowego przetwarzania w inne nośniki energii z uwagi na koszty tego procesu. Podkreślono współzależność rozwoju wydobycia obu rodzajów węgla i planowego ich wykorzystania do celów energetycznych w najbliższych i długofalowych programach rozwojowych. Jako przykład rozwoju technologii wykorzystania węgla brunatnego pokazano możliwości zastosowania jego podziemnego zgazowania i produkcji energii elektrycznej na bazie syngazu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metodologia prac projektowych i organizacyjnych przy adaptacji zabytkowych wyrobisk na podziemne trasy turystyczne

Proces badania zabytkowych wyrobisk, ich zabezpieczania oraz udostępniania jako podziemnych, atrakcyjnych tras turystycznych wymaga licznych opracowań: naukowo-badawczych, technicznych, ekonomicznych i projektowych. Proces ten jest skomplikowany i złożony, a oprócz ostatecznego rezultatu, jakim jest projekt techniczny wykonawczy służący do realizacji prac budowlano-konserwatorskich, najistotniejsze są również uzyskane przy tym wyniki prac naukowo-badawczych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Działania innowacyjne zwiększające trwałość i niezawodność eksploatacyjną gąsienicowych mechanizmów jazdy koparek i zwałowarek w polskich kopalniach węgla brunatnego

Omówiono działania innowacyjne które szczególnie w ostatnich 10 latach zostały analizowane i w szerokim zakresie - przy remontach - wdrażane przy planowanym doskonaleniu gąsienicowych mechanizmów jazdy maszyn podstawowych górnictwa odkrywkowego w polskich kopalniach odkrywkowych. Na szczególną uwagę zasługują zrealizowane zmiany konstrukcyjne, które istotnie zwiększyły trwałość oraz wyeliminowały awaryjność.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie metody Paramex do oceny stanu technicznego piezometrów w Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów"

W artykule podano założenia teoretyczne nowej metody oceny stanu technicznego piezometrów. Przedstawiono niezbędną aparaturę do jej przeprowadzenia oraz omówiono metodykę badań piezometrów. Przedstawiono wskaźniki oraz kryteria oceny stanu technicznego piezometrów. Nową metodę wdrożono do praktyki hydrogeologicznej Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów". W artykule podano wyniki uzyskane w ciągu dwóch lat stosowania metody Paramex przez KWB "Bełchatów". W podsumowaniu zamieszczono wnioski z dotychczasowych zastosowań.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Postęp techniczny w budowie pompowni w KWB Bełchatów

Odwodnienie wyrobiska kopalni odkrywkowej węgla brunatnego, na które składa się odwodnienie wgłębne i powierzchniowe, jest podstawowym i niezwykle ważnym zadaniem technologicznym. Skuteczny system odwodnienia gwarantuje bezpieczeństwo prowadzenia robót górniczych. Dodatkowo odwodnienie nie jest obojętne dla środowiska, dlatego też z wielką uwagą prowadzimy szczegółowy monitoring umożliwiający obserwację osiąganych efektów i zmian warunków hydrogeologicznych i hydrochemicznych. W artykule przedstawiono postęp techniczny, jaki cały czas jest prowadzony przez specjalistów Kopalni w dziedzinie konstrukcji pompowni głównych i przepompowni wód wgłębnych. Nowatorskie rozwiązania techniczne zastosowane w obszarze optymalizacji układów pompowych prowadzą do wzrostu efektywności energetycznej i obniżenia kosztów pompowania. Bardzo dobra współpraca producentów zespołów pompowych z Kopalnią pozwala na powstawanie nowatorskich rozwiązań konstrukcyjnych pomp zatapialnych dużych mocy o wysokich sprawnościach energetycznych. Dzięki zastosowaniu pomp zatapialnych OZ w pełni zautomatyzowano układy pompowe, które nie wymagają bieżącej i stałej obsługi. Energooszczędna eksploatacja pompowni nowego typu, w systemach odwadniania wyrobisk górniczych wydobywających węgiel brunatny, może być stosowana z powodzeniem w innych systemach pompowania.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kompleksowe wykorzystanie kopalin towarzyszących a problemy rewitalizacji terenów pogórniczych na przykładzie złoża węgla brunatnego "Bełchatów"

W szeroko rozumianej problematyce funkcjonowania górnictwa węgla brunatnego, z uwagi na odkrywkowy charakter eksploatacji, szczególną rolę odgrywają skały nadkładu. W niektórych sytuacjach noszą one miano kopalin towarzyszących. Ich obecność to nie tylko związane z tym problemy eksploatacyjne, surowcowe czy ekologiczne. Ze względu na zapobieżenie ich bezpowrotnej stracie są one gromadzone w formie sztucznie tworzonych, selektywnych surowcowo złóż antropogenicznych (wtórnych). W ich obecności i funkcjonowaniu, zwłaszcza w przyszłości, należy upatrywać elementów sprzyjających rewitalizacji terenów pogórniczych z chwilą ustania eksploatacji węgla brunatnego. Proces ten dotyczyć będzie różnorakich działań zmierzających do przywrócenia pierwotnego stanu tych obszarów bądź też do doprowadzenia do sytuacji, kiedy wyeksploatowane złoże, kopalnia, jej infrastruktura mogą nabrać innych wartości gospodarczych. Naprzeciw tym zagadnieniom wychodzi właśnie rewitalizacja.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Poprawa sprawności bloków 370 MW opalanych węglem brunatnym

W artykule przedstawiono wyniki analizy możliwości zwiększenia sprawności procesu wytwarzania energii elektrycznej w blokach 360 MW zainstalowanych w BOT Elektrownia "Bełchatów", które po przeprowadzonej rewitalizacji układu przepływowego części NP turbin 18K360 osiągają obecnie faktyczną moc znamionową 370 MW. Dokonano przeglądu możliwych sposobów podniesienia sprawności bloku netto za pomocą zmian parametrów procesu oraz modyfikacji układów i procesów technologicznych w świetle metod i rozwiązań technicznych wdrażanych w nowoczesnych elektrowniach węglowych w Europie i na świecie. Uwzględniono przy tym aktualne warunki pracy bloków elektrowni, ich stan techniczny oraz uwarunkowania technologiczne. Dla każdego z proponowanych przedsięwzięć określono możliwy wzrost sprawności netto bloku w stosunku do przyjętego układu bazowego (wyjściowego), poparty szacunkową analizą techniczno-ekonomiczną.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka