rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zasada pomocniczości w encyklice "Caritas in veritate" Benedykta XVI

Benedykt XVI centralnym punktem swego nauczania zawsze czyni Boga, który jest źródłem wszystkiego w świecie. Człowiek jest od Niego zależny, stworzony na obraz i podobieństwo, i jako taki, powołany do życia ze swoim Stwórcą. Integralna wizja człowieka powołanego do życia społecznego i do rozwoju w imię miłości i prawdy jest źródłem nauki społecznej, której poświęcona jest encyklika. Papieża zauważa w niej, że rozwój jest bardzo wymagający i może nastręczać liczne trudności. Autor encykliki nie skupia się jednak na bolesnym negowaniu tego, co złe, lecz przypomina, że nie jesteśmy sami i nie jesteśmy skazani na beznadziejność. Boża prawda i miłość wzywa nas, by wychodzić z tego, co ograniczone, słabe i złe ku temu, co piękne i dobre.
Źródłami zasady pomocniczości są przede wszystkim miłość i prawda. Obie te wartości biegną zawsze razem i nie można ich rozdzielać. Bez nich nie ma mowy o pełnym i integralnym rozwoju człowieka. Poza tym, bazę dla pomocniczości stanowią następujące wartości: sprawiedliwość, solidarność, braterstwo, dobro wspólne, życie człowieka. Zasada pomocniczości jest dobrym narzędziem, które ma pomagać we właściwej współpracy między społecznościami na różnym szczeblu rozwoju. By jednak zasadę tę należycie zrozumieć i wykorzystać, należy zawsze odwoływać się do podstawowych wartości, które są fundamentem budowania autentycznych relacji międzyludzkich. Analizując tekst encykliki możemy znaleźć konkretne wskazówki służące lepszemu wykorzystaniu zasobów naszej planety. Są to przede wszystkim podpowiedzi, jak należycie walczyć z głodem, jak wspierać najuboższych, jak zarządzać globalizacją, jak wykorzystywać zyski oraz jak chronić środowisko naturalne.
Człowiek jest powołany do rozwoju. Jego zadaniem jest stale dążyć do poprawy swego sposobu życia. Postęp jednak nie może być napędzany tylko dla idei samego postępu. Człowiek nie ma bowiem jedynie produkować i konsumować, bo rozwój ekonomiczny to zdecydowanie za mało. Osoba ludzka jest powołana do integralnego, czyli pełnego rozwoju, by w ten sposób dojrzewać do pełni człowieczeństwa, zgodnie z zasadą: „bardziej być niż więcej mieć”.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Wybrane aspekty prawa państwowego z zakresu zarządzania parafią rzymskokatolicką w Polsce

Za główne funkcje parafii uważa się zadania duszpastersko-liturgiczne. Jednak stosuje się w niej także świeckie metody zarządzania, do czego wymagana jest znajomość prawa państwowego. W szczególności dotyczy to zarządzania majątkiem, ochrony zabytków, zatrudniania pracowników, administrowania danymi osobowymi i prowadzenia działalności gospodarczej.
Do najważniejszych kwestii związanych z zarządzaniem majątkiem został zaliczony problem skuteczności norm prawa kanonicznego w zakresie repre-
zentacji. Parafia, występując jako właściciel czy posiadacz zabytków, obciążo-
na jest licznymi obowiązkami dotyczącymi ochrony i opieki nad nimi. Wśród problemów prawa pracy charakterystyczne trudności wywołuje nietypowy
czas pracy np. organistów oraz formalne kwestie rozwiązania stosunku pracy. W zarządzaniu danymi osobowymi do parafii stosuje się powszechne zasady ochrony prawnej tych danych, jednakże występują tu pewne wyjątki, a samo zagadnienie budzi silne emocje społeczne. Prowadzenie działalności gospodarczej nie zawsze jest podejmowane przez parafię i z reguły ma charakter akcesoryjny, zatem parafia nie zawsze posiada status przedsiębiorcy i nie podlega obowiąz-
kowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, choć podlega obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatnik lub płatnik. Szczególne kontrowersje budzi świadczenie
usług cmentarnych, traktowanych w orzecznictwie jako działalność świadczona przez przedsiębiorcę, który podlega przepisom antymonopolowym, a może łatwo je naruszać, gdyż bardzo często parafia może mieć na tym rynku pozycję dominującą.
Artykuł omawia powyższe zagadnienia z perspektywy prawa powszechnego, podkreślając odpowiedzialność cywilną, administracyjną, pracowniczą i karną, ciążącą na parafii jako na podmiocie stosunków prawnych. Jednocześnie zwraca uwagę na niejasności w relacji między prawem kościelnym a prawem państwowym, które są przedmiotem sporów doktrynalnych.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Prawda pośród prawd. Benedykta XVI dialog ze współczesnością

Niniejszy artykuł poświęcony jest pojęciu prawdy – jego funkcjonowaniu w zrelatywizowanym świecie postmodernizmu. Relatywizm jest jedną z najbardziej fundamentalnych teorii, na których wznosi się gmach filozofii postmodernistycznej. Doprowadza on do postawienia pytań o istotę prawdy – samą możliwość istnienia jednej, uniwersalnej prawdy. Problem ten zaznaczony został w pierwszej części naszej pracy – pozwala na ukazanie, w części kolejnej, osobowego charakteru prawdy. Nie można bowiem ograniczyć prawdy do sfery wyłącznie intelektualnej, Prawda jest Osobą – aby Ją poznać konieczna jest również miłość. Stwierdzenie, że Druga Osoba Trójcy, Prawda-Logos jest miłością – daje możliwość uczestniczenia w swoim Bóstwie każdemu człowiekowi, prowadzi do trzeciej części artykułu, w której podjęte zostało ujawnienie się Prawdy w świadectwie tych, którzy Ją poznają. Na świadectwo to – czerpane z przykładu – nauczania Benedykta XVI – składają się trzy elementy: wyrozumiała łagodność, nauczanie integralne prawdy oraz cierpliwe znoszenie przeciwności.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Eklezjalne uwarunkowania powołania teologa

Artykuł stanowi refleksję młodego teologa nad dokumentem Kongregacji
Nauki Wiary z 1990 roku pt. „Instrukcja o powołaniu teologa w Kościele”. Rozpoczyna
od omówienia okoliczności i kontekstu powstania tego dokumentu.
Zwraca przy tym uwagę na zmieniającą się rolę teologów i podejście do Magisterium
Kościoła. W następnych częściach ukazuje wskazania zawarte w dokumencie
dotyczące pracy teologów. W pierwszej części podaje wskazówki dotyczące
osoby teologa, jego pracy i kierunki rozwoju. W drugiej części ukazuje teologa
jako członka ludu Bożego i płynące z tego konsekwencje w badaniach naukowych.
W trzeciej części wskazuje na właściwy model współpracy teologa z Magisterium.
Akcentuje przy tym istotne elementy, bez których ta współpraca nie będzie możliwa/
dobra.
W zakończeniu zawarto postulaty stanowiące owoc przedstawionych powyżej
analiz. Mimo ponad dwudziestu lat od napisania Instrukcji wskazówki w niej
zawarte są nadal aktualne, mogą pomóc w realizacji powołania teologa w Kościele.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Nauka miłości do ojczyzny jako misja Ordynariatu Polowego w nauczaniu Biskupa Polowego Wojska Polskiego Sławoja Leszka Głódzia

Ordynariat wojskowy to szczególny rodzaj przestrzeni, w której człowiek może kształtować i rozwijać miłość do własnej ojczyzny. Na ten właśnie element tożsamości patriotycznej wskazywał niejednokrotnie Sławoj Leszek Głódź – biskup polowy Wojska Polskiego w latach 1991-2004. W artykule zawarta jest analiza wybranych przemówień i homilii biskupa polowego pod kątem obowiązków patriotycznych względem ojczyzny: wierności, miłości i obrony, które wynikają z pedagogiki kształcenia patriotycznego. W tej perspektywie możliwe stało się również ukazanie zarysu duszpasterstwa wojskowego obejmującego żołnierzy i kombatantów.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Miłość Boga Ojca w sakramentach

Artykuł omawia sakramenty Kościoła w pryzmacie miłości Boga Ojca, który
z troskliwością pochyla się nad każdym swoim dzieckiem. On przez chrzest zradza
je do nowego życia, w bierzmowaniu umacnia darem swego Ducha, a przez każdą
Eucharystię upodabnia coraz bardziej do swego Syna. W sakramentach pokuty
i namaszczenia podnosi z grzechu i umacnia w cierpieniu, zaś w sakramencie
święceń i małżeństwa uposaża w potrzebne łaski na drodze konkretnego powołania.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Credo i kultura. Rzeczywistość wiary w dobie postmodernizmu

Przeżywany w Kościele rzymskokatolickim rok wiary zwrócił uwagę na jej rolę. Zestawienie refleksji na ten temat oraz określenie funkcji kultury prowadzi do interesujących wniosków: po pierwsze wiara, podobnie jak kultura, wpisuje się w potrzebę ludzkiego samookreślenia; po drugie, procesualne postrzeganie ludzkiego życia domaga się określenia wzajemnych oddziaływań między credo i kulturą. Następnie autorka artykułu stawia pytanie o kształt dwóch omawianych zjawisk w kontekście rzeczywistości ponowoczesnej, czyli czasów obecnych, aby w dalszej części zastanowić się nad ich przyszłością. W zakończeniu podsumowuje, iż wiara jako taka jest wpisana w człowieczeństwo. Zmianie mogą ulec jedynie przedmioty wiary. Natomiast kultura – także postmodernistyczna – wciąż pozostaje żywym, dynamicznym aktem kreacji.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Zależność miłości i sprawiedliwości w oparciu o encyklikę "Dives in misericordia" Jana Pawła II

Współczesny świat próbuje zaprzeczać takim wartościom jak miłość i sprawiedliwość, które należą do najważniejszych i najbardziej istotnych zasad funkcjonowania społeczeństwa. Dotyczą one życia codziennego, a ich związek z ludzką egzystencją jest badany w zakresie filozofii, prawa, społeczeństwa i moralności. W tym artykule opisano związek między miłością i sprawiedliwością na podstawie encykliki Dives in misericordia świętego Jana Pawła II. Analizując wzajemną zależność miłości i sprawiedliwości, trzeba podkreślić, że pojęcia te nie są sobie przeciwstawne, lecz uzupełniają się.
Celem sprawiedliwości i miłości jest służba człowiekowi. Obie mają na uwadze dobro każdej osoby. Warto zaznaczyć, że miłość wyprzedza sprawiedliwość. Miłość oznacza to dobro jako coś, co nigdy nie może być po prostu podzielone lub zmniejszone. Przez miłość możemy zbliżyć się do innych ludzi, a sprawiedliwe życie ma w tym pomóc.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Bóg - człowiek - bycie w świecie. Refleksje ks. Janusza Stanisława Pasierba

W artykule przedstawiono refleksje i przemyślenia współczesnego polskiego
teologa, historyka sztuki i poety Janusza Stanisława Pasierba (1929-1993), poświęcone
relacjom Bóg-człowiek. Rejestrowaną przez Pasierba na kartach swoich
dzieł, zwłaszcza poetyckich, historię spotkań Boga z jednostką ludzką, odejść,
powrotów, nawiedzeń, nagłych rewelacji i iście medytacyjnych skupień można
postrzegać w kategoriach mistyki, eksponującej „przedzieranie się” człowieka ku
światłu Bożej obecności. W myśli pelplińskiego kapłana-intelektualisty człowiek,
a także – przynajmniej w pewnym stopniu – świat, rzeczywistość zdają się być
zakorzenione w doświadczeniu mistycznym, odkryte jako uświęcona przestrzeń
potencjalnego kontaktu z transcendentnym Stwórcą.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Cnoty rozumu w obronie kultury i wiary: wokół myśli św. Tomasza z Akwinu

Człowiek wierzący i człowiek kultury jest poważnie zagrożony, gdy wpadnie w pułapkę niechęci wobec rozumu. Wierze i kulturze wszelkiego typu potrzeba otwarcia na wielkość rozumu. Jedna i druga rzeczywistość potrzebują usprawnionego cnotami rozumu. „Trzeba sobie ciągle na nowo przypominać, iż rozum jest darem Boga. Św. Tomasz powiedział, że największym darem Boga jest rozum, znakiem Bożego podobieństwa, jakie każdy człowiek w sobie nosi”. Wiara jest racjonalnym transcendowaniem człowieka ku Dobru Najwyższemu-Bogu – akt wiary jest aktem rozumu wydanym z przyzwoleniem i decyzją woli. Kultura buduje się mocą rozumu przemienionego łaską wiary. O jakie cnoty rozumu tu chodzi? Cnotami rozumu teoretycznego jest naturalna cnota pojętności („intellectus, qui est habitus principiorum”), cnota wiedzy („virtus scientiae”), cnota mądrości („virtus sapientiae”); rozum praktyczny doskonalą cnoty: sprawność poznania pierwszych zasad rozumu praktycznego „sinderesis” oraz cnota roztropności („prudentia”); rozum wykonawczy doskonali cnota sztuki („ars”).
Wymienione cnoty rozumu ukazują dodatni potencjał natury ludzkiej. Obecnie wyzwaniem dla chrześcijanina jest utrzymanie racjonalności wiary, zaś zadaniem kultury – baczenie na wiarę, która ofiaruje jej właściwy i wartościowy poziom.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Chorałowe śpiewy w "Ordinarium Missae"

W ramach mszalnych obrzędów liturgicznych Kościoła rzymskokatolickiego wykształciły się następujące chorałowe stałe śpiewy Ordinarium Missae: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Agnus Dei, Ite missa est oraz Benedicamus Domino. Śpiewy mszalne, kształtowane już w pierwszych wiekach istnienia Kościoła, stanowią potwierdzenie woli oddania się całego siebie Bogu. Przez zjednoczenie bosko-ludzkie przydają światu coraz wyższej doskonałości, dzięki czemu wierzący już na ziemi mogą kosztować nieba. Boża służba, obejmująca również śpiewy, zasadza się na bezgranicznej miłości, która jest kluczowym elementem chrześcijańskiego piękna.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Początki sanktuarium Królowej Kaszub w Sianowie

Artykuł przybliża nam początki przyszłego sanktuarium Królowej Kaszub w Sianowie. W czasach przedchrześcijańskich było to miejsce kultu pogańskiego boga Świętowida (Swiantowida), który dał nazwę miejscowości. W miejscu dawnej kontyny pogańskiej, żukowskie siostry norbertanki postanowiły pod koniec XIV wieku wznieść kaplicę, a później kościół. W 1388 roku osadzono, a w 1393 roku uposażono, pierwszego proboszcza o imieniu Chilman, co dało początek parafialnym dziejom Sianowa. Po wiktorii grunwaldzkiej sprowadzono do Sianowa figurę Matki Boskiej, którą w szybkim czasie uznano za cudowną. Niestety, już w 1445 roku parafia upadła. Mimo to kult maryjny trwał, a w późniejszych latach coraz bardziej się rozwijał. Największym wydarzeniem w dziejach sanktuarium była koronacja cudownej figury w 1966 roku na Królową Kaszub. Obecnie jest to najbardziej znane sanktuarium na Kaszubach.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Wspólnotowy charakter sakramentu Eucharystii

Sobór Watykański II zwrócił uwagę w 5. numerze Dekretu o posłudze i życiu prezbiterów Presbyterorum Ordinis, że „pozostałe (...) sakramenty, tak jak i wszystkie kościelne posługi i dzieła apostolstwa, wiążą się ze świętą Eucharystią i ku niej zmierzają”. W referacie przedstawiony został związek łączący Eucharystię z sakramentami w służbie komunii: kapłaństwem i małżeństwem.
Sakramenty: Eucharystii i kapłaństwa zostały ustanowione w tym samym czasie, kiedy Chrystus zasiadł z apostołami do wieczerzy, zanim dobrowolnie wydał się na mękę. Spełnianie ofiary eucharystycznej jest niemożliwe bez szafarza z mocą kapłaństwa urzędowego. Podczas sprawowania liturgii występuje on „in persona Christi” – mało powiedzieć, że zastępuje Chrystusa, ale jest drugim Chrystusem, tym samym, który daje się wiernym w Sakramencie Ołtarza. Eucharystia stoi ponadto w centrum wszelkiej działalności kapłana, jest jego radością i sensem życia. Ta codzienna łączność z Chrystusem w Eucharystii zaczyna się już w seminarium i trwa przez lata kapłańskiej służby. Słowa konsekracji wypowiadane przez szafarza powinny stanowić również jego formułę życia, aby każdego dnia stawał się coraz bardziej podobny do Tego, który Go powołał. Można powtórzyć za św. Eremem: „Wino, pszenica i kapłaństwo łączą się z sobą ściśle”.
Głęboki związek sakramentów Eucharystii i małżeństwa trwa od początku sprawowania Mszy św., która musiała być odprawiana w prywatnych domach. Mimo że zwyczaj ten został zastąpiony sprawowaniem Eucharystii w świątyniach, nie zanikł „rodzinny” charakter Mszy św., dzięki której wierni stają się „domownikami Boga”. Zaślubiny małżonków są wymownym symbolem nierozerwalnych zaślubin Chrystusa z Kościołem. Ponadto w obu tych sakramentach miłości następuje dawanie „kogoś” a nie „czegoś” – jak Chrystus daje się w sakramencie Eucharystii, tak małżonkowie są wezwani do poświęcania swojego życia dla drugiej osoby. Małżeństwo wyraża także jedność Trójcy Świętej; rodzina chrześcijańska jest wezwana, aby nie tylko naśladować Jej miłość, ale także karmić się nią w sakramencie Eucharystii, ponieważ dzięki temu sakramentowi będzie znała swoją tożsamość i dobrze rozpozna zadania, jakie są jej powierzone w świecie.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Dialogiczność relacji w rodzinie

Jednostka odkrywa bogactwo życia osobowego w rodzinie. Niniejsza publikacja składa się z dwóch części. W pierwszej są zaprezentowane teologiczno-społeczne uwarunkowania dialogu. Druga zaś część zawiera analizę dialogiczności funkcjonowania rodzin w zakresie przekazywania życia, jak też kształtowania solidarnych struktur. Baza źródłowa publikacji obejmuje zasadniczo wypowiedzi z dziedziny nauczania społecznego Kościoła, poruszające problematykę rodziny. Struktura rodzin jest z natury dialogiczna. Pomiędzy małżonkami, jak też w stosunku do dzieci, zachodzi wymiana, mająca na celu wypracowanie najbardziej optymalnych warunków dla rozwoju rodzin, jak też w efekcie całej społeczności. W ramach dialogicznych relacji rodzinnych kluczowe są trzy zasady: solidarności, sprawiedliwości społecznej oraz miłosierdzia. Każdą ze wskazanych powyżej zasad człowiek przyswaja w rodzinie, w ramach socjalizacji pierwotnej. Intensywniejsza internalizacja zasad społecznych, determinujących dialog rodzinny, następuje przy uwzględnieniu czynnika religijnego, a ściślej – tajemnicy Wcielenia i Misterium Paschalnego.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
"Nielogiczność" i paradoksalność przypowieści o Bozym miłosierdziu w Ewangelii według św. Łukasza

Jezus, nauczając w przypowieściach, poruszał m.in. temat Bożego miłosierdzia
i za ich pomocą ukazywał Boga, który przebacza człowiekowi jego przewinienia.
Podczas lektury Łukaszowych przypowieści o przebaczającym Bogu (a są to
przypowieści o dwóch dłużnikach [7,41-43], o nieurodzajnym drzewie figowym
[13,6-9], o zagubionej owcy [15,3-7], o zagubionej drachmie [15,8-10], o synu
marnotrawnym [15,11-32], o nieuczciwym rządcy [16,1-8a] oraz o faryzeuszu
i celniku [18,9-14]) możemy zauważyć liczne paradoksy i nielogiczność sytuacji,
zdarzeń, przykładów, zachowań. Pokazują one, że Boże miłosierdzie jest tak
wielkie, iż przewyższa ludzką logikę i każe wznieść się ponad poziom zwykłej
sprawiedliwości. Niezrozumiałość Bożego postępowania względem nawracającego
się człowieka potwierdza prawdy starotestamentalne, że ludzie nie są w stanie
pojąć działania Boga (por. 1 Sm 16,7; Iz 55,8).

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Wizja ojczyzny i patriotyzmu w listach pasterskich biskupów chełmińskich okresu międzywojennego

Zasadniczy cel powyższego artykułu to ukazanie relacji międzyludzkich, wyznawanych wartości oraz wynikających z nich postaw łączących mieszkańców Pomorza z odrodzoną po czasach zaborów ojczyzną. Materiał źródłowy artykułu stanowią listy pasterskie biskupów chełmińskich okresu międzywojennego, którymi byli biskup Augusty Rosentreter (1898-1926) oraz biskup Stanisław Wojciech Okoniewski (1926-1944).
W świetle przeanalizowanych listów pasterskich, kwestie odnoszące się do ojczyzny i patriotyzmu zostały ujęte w artykule wokół czterech zasadniczych wątków: definicji ojczyzny (jej wartości), miłości do ojczyzny i jej zewnętrznych przejawów (patriotyzm), współpracy państwa z Kościołem dla dobra obywateli oraz miłości bliźniego i wynikającej z niej troski o dobro wspólne. Charakterystycznym rysem obserwacji hierarchów Kościoła jest podkreślenie znaczenia ludzkiej pracy, odpowiedzialności za tworzenie ojczyzny (także tej politycznej) z dostrzeżeniem Bożej opatrzności w realizowanym dziele.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Jak mówić o miłości mężczyzny i kobiety? Przyczynek do antropologii teologicznej

Pragnienia człowieka w swym najgłębszym poziomie dotyczą relacji ze Stwórcą, od którego człowiek pochodzi. U źródeł ludzkich problemów i zmagań leży zatem genealogia divina. Człowiek w Biblii jest przedstawiony jako stworzony przez Boga, i to w dwóch różnych perspektywach: opis kapłański odnosi się do rzeczywistości bytu ludzkiego jakby z zewnątrz; opis jahwistyczny jest jakby zapisem ludzkiego wnętrza, pierwotnym świadectwem ludzkiego sumienia. Drugi opis przedstawia tryptyk pierwotnych doświadczeń człowieka. Są one ponadhistoryczne i uniwersalne. Zostały głęboko zapisane w każdym ludzkim sercu. Dzięki odkryciu znaczenia „pierwotnej samotności, jedności i nagości”, jaśniejsza staje się wymowa ludzkiej cielesności oraz znaczenie płci człowieka dla jego natury i istnienia jako osoby. „Pierwotna samotność” ma dwa wymiary. Pierwszy dotyczy samotności człowieka jako człowieka: stworzenia będącego obrazem Boga, ale nie jest Bogiem. Drugi wymiar odsłania stwórcze ukierunkowanie mężczyzny ku kobiecie i kobiety ku mężczyźnie, aby stać się dla siebie „pomocą”. Drugi wymiar „pierwotnej samotności” odnajduje swe spełnienie w „pierwotnej jedności”, w której mąż i żona „stają się jednym ciałem” (Rdz 2, 24). Niestety grzech Adama sprawił załamanie stanu „pierwotnej nagości”. Mężczyzna i kobieta stają się dla siebie zagrożeniem, już nie doświadczają wzajemnej atmosfery zaufania i obdarowania. Przekroczenie „progu pierwotnej niewinności” wiąże się z kategorią wstydu.
Kwestia ludzkiej płciowości nie może zostać wyabstrahowana od życia religijnego człowieka oraz jego odniesienia do Stwórcy i Odkupiciela. Każdy człowiek, mężczyzna i kobieta, stworzony jest z miłości i dla miłości, a jako taki jest przeznaczony do życia wiecznego w komunii z Trójjedynym Bogiem.

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Personalistyczny charakter tożsamości narodowej

Tożsamość narodowa jest pojęciem, które spaja zarówno wiedzę z zakresu socjologii jak i dziedzin humanistycznych, a ma również swoje wyraźne miejsce w teologii, szczególnie w katolickiej nauce społecznej. Polska tożsamość narodowa wyrasta z głębokiego zapisy historii, nieprzerwanie jest kształtowana przez wielorakie czynniki i wymaga stałej aktywności, gdyż odzwierciedla życie ludzi, których łączy „pamięć społeczna”.
Tożsamość narodowa jest zagadnieniem bliskim wielu dziedzinom naukowym, w tym teologii. Pozwala na wnikliwsze poznanie narodu, który w ujęciu socjologicznym odgrywa bardzo istotną rolę dla dużych i małych grup społecznych, a jednocześnie wpływa na osobowość członków swojej społeczności. Dla poznania i zrozumienia wspólnoty narodowej należy przyglądać się, jak dynamicznie rozwija się ona i jak kształtuje się jej strona wewnętrzna, czyli jak tworzą się i zmieniają relacje międzyosobowe a także tożsamość poszczególnych osób.
Tożsamość narodowa jest tym, co skupia w sobie przeszłość, teraźniejszość i przyszłość konkretnej społeczności. Szczególnie wyraźnie można to odczytać śledząc kulturę będącą istotnym nośnikiem tożsamości narodowej. Ona zaś ma zapisane w sobie wartości, które ceni sobie wspólnota narodu, bo one też wpływały na jej pamięć zbiorową. Dla zgłębienia tożsamości narodu trzeba pójść śladami jego historii, kultury, a w tym niezastąpioną rolę odgrywają wierzenia i symbole. Badacz zarówno korzeni narodu, jak jego współczesnego oblicza, a także prognozując przyszłość konkretnej społeczności, jest zobligowany brać powyższe czynniki pod uwagę, choćby z czystej, naukowej rzetelnośc

Czasopismo: Studia Pelplińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia