rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Litostratygrafia osadów górnej jury i dolnej kredy zachodniej części Karpat zewnętrznych : (propozycja do dyskusji)

Górnojurajsko-dolnokredowe utwory wchodzą obecnie w skład płaszczowin zewnętrzno-karpackich: magurskiej, śląskiej i podśląsko-żdanicko-waschbergskiej oraz znane są z olistolitów występujących w osadach różnych jednostek Karpat zewnętrznych. Autorzy podjęli próbę usystematyzowania jednostek litostratygraficznych według ich występowania w pierwotnych basenach i innych obszarach sedymentacyjnych. Basen magurski uformował się w jurze środkowej, a seweryńsko-mołdawidzki (protośląski) w późnej jurze i wczesnej kredzie z osadami synryftowymi i postryftowymi. Podśląsko-żdanicki obszar sedymentacyjny uformował się w późnej kredzie, w jurze i wczesnej kredzie wchodził w skład basenu protośląskiego, jako jego część północna. Obszarem źródłowym dla olistolitów były osady północnego skłonu i strefy szelfowej basenu protośląskiego oraz wypiętrzeń śródbasenowych.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metody instrumentacji i monitoringu powierzchniowych ruchów masowych na przykładzie wybranych osuwisk w Karpatach (Beskid Niski, Średni i Pogórze)

Artykuł powstał na podstawie doświadczeń autora z badań 24 osuwisk karpackich w Beskidzie Niskim, Średnim i na Pogórzu (Bednarczyk 2004, 2005, 2006, 2007). Projekt był finansowany przez Europejski Bank Inwestycyjny z funduszu na cele zabezpieczenia zagrożonych odcinków dróg publicznych oraz infrastruktury. W jego ramach wykonano dokumentacje geologiczno-inżynierskie oraz instrumentację osuwisk. System monitoringu zawierał punkty pomiarów przemieszczeń wgłębnych, piezometrycznego poziomu i ciśnienia wód gruntowych. Badania kontrolne wykonywane w latach 2005-2007 umożliwiły identyfikację zasięgu osuwisk i ich dynamiki oraz określenie czynników aktywujących osuwiska i uwarunkowań zastosowanych metod badawczych. Uzyskane dane zostały częściowo wykorzystane w projektach stabilizacji dostosowanych do typów osuwisk, jak również przy sprawdzeniu skuteczności zabezpieczeń. Decyzje o wyborze metody zabezpieczenia osuwisk często są podejmowane bez niezbędnej instrumentacji i pomiarów, co może prowadzić do nieefektywnych decyzji o możliwości i metodzie stabilizacji.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mineralne bariery izolacyjne składowisk odpadów - zasady wstępnej oceny przydatności gruntów spoistych na przykładzie Polski

W artykule, w nawiązaniu do wymagań dotyczących lokalizacji budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne składowiska odpadów, przedstawiono tok postępowania istotny dla wstępnego określenia przydatności różnych surowców ilastych do formowania mineralnych barier izolacyjnych. Omówiono zakres: prac studialnych, badań i obserwacji terenowych z poborem próbek do badań laboratoryjnych, badań laboratoryjnych cech identyfikacyjnych istotnych do formowania barier mineralnych oraz prac kameralnych prowadzących do uporządkowania wyników badań terenowych i laboratoryjnych, a także wstępnej oceny przydatności. W artykule przedstawiono kartę informacyjną o przydatności surowca mineralnego do uszczelnienia składowiska odpadów. Karta zawiera informacje o złożu, dokumentację kartograficzną i fotograficzną oraz wyniki badań właściwości surowca. Jednolite przedstawianie danych pomocne będzie przy tworzeniu bazy danych geologicznych. Zakres bazy danych powinien umożliwić wybór materiałów ilastych ze względu na ich właściwości oraz aspekty ekonomiczne i środowiskowe.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Akustycznie stymulowane promieniowanie elektromagnetyczne obserwowane w ośrodkach porowatych nasyconych wodą lub ropą

Przedstawiono wyniki badań zjawiska generacji wtórnego pola elektromagnetycznego w nasyconych skałach zbiornikowych znajdujących się pod wpływem drgań sprężystych. Ośrodek geologiczny, np. porowate, nasycone skały osadowe, składa się z szeregu energetycznie aktywnych elementów. Oznacza to możliwość wyprowadzenia ich ze stanu równowagi energetycznej przez doprowadzenie dodatkowej energii zewnętrznej (np. akustycznej), co w konsekwencji powoduje reakcję systemu w postaci, między innymi, wtórnego promieniowania elektromagnetycznego. Charakter promieniowania (amplituda, widmo częstotliwościowe, charakterystyki czasu) w dużej mierze uzależnione są od własności fizykochemicznych fazy stałej oraz nasycającego medium. W skałach nasyconych ropą generowane impulsy charakteryzują się podwyższonymi częstotliwościami i małymi amplitudami w porównaniu ze skałami nasyconymi wodą. Na podstawie badań teoretyczno-eksperymentalnych został udowodniony rezonansowy charakter tego zjawiska. Otrzymane wyniki wskazują na możliwość opracowania nowej diagnostycznej metody geofizyki poszukiwawczej.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określanie parametrów filtracyjnych iłów krakowieckich z badań w konsolidometrze Rowe'a

Iły krakowieckie postrzegane są nie tylko jako surowiec ceramiczny, ale coraz częściej jako bariery geologiczne chroniące środowisko przed przenikaniem zanieczyszczeń w głąb masywu gruntowego. Ocena izolacyjności tych gruntów napotyka szereg trudności z uwagi na odmienną w stosunku do gruntów niespoistych specyfikę procesu filtracji. Określenie współczynnika filtracji zależy więc w znaczącym stopniu od zmian naporu hydraulicznego i warunków drenażu wód porowych. Duże możliwości programowania badań w konsolidometrze Rowe'a pozwalają na monitorowanie warunków konsolidacji i filtracji. Ocena miarodajności uzyskiwanych parametrów filtracyjnych wymaga porównania przebiegu odkształcenia i dystrybucji ciśnienia porowego z rozwiązaniami teorii konsolidacji. W pracy przedstawiono ocenę charakteru przebiegu odkształcenia gruntu i rozpraszania ciśnienia porowego w próbkach iłów krakowieckich z wybranych stanowisk. Interpretacja obejmuje ocenę zmienności parametrów konsolidacyjnych i filtracyjnych rzutującą na miarodajność uzyskiwania wyników.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania zawartości wody nieruchomej metodą magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) w piaskowcach o zróżnicowanej litologii

Przeprowadzono ocenę zawartości wody nieruchomej metodą magnetycznego rezonansu jądrowego. Określenie ilości wody nieruchomej w przestrzeni porowej jest niezbędne do wyznaczenia porowatości dynamicznej, a co za tym idzie - charakterystyki własności zbiornikowych skał. Kluczowym parametrem w tego typu badaniach jest czas graniczny T2G (parametr umożliwiający rozdzielenie wody nieruchomej od wolnej). Parametr T2G wyznaczono dla piaskowców reprezentujących różne baseny sedymentacyjne. Zmienność wyznaczonych wartości T2G (3-15 ms) związana jest ze zróżnicowaniem wykształcenia przestrzeni porowej i składu mineralnego badanych skał. Średnia wartość wyznaczonego czasu granicznego (9.14 ms) znacząco odbiega od wartości średniej (33 ms) podawanej dla piaskowców w literaturze. Przyjęcie wartości T2G = 33 ms może spowodować, że błędy w określeniu porowatości dynamicznej będą sięgać nawet 100%. Widoczne jest więc, że określenie rzeczywistych czasów odcięcia badanych skał jest bardzo istotne dla prawidłowej interpretacji pomiarów NMR.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czynniki wpływające na parametry wytrzymałości na ścinanie w strefach zagrożeń osuwiskowych na przykładzie odkrywek węgla brunatnego

Obserwowany w ostatnich latach rozwój możliwości obliczeniowych programów do oceny stateczności oraz liczne wyniki badań laboratoryjnych pozwalają na coraz doskonalsze symulowanie zachowania się górotworu. Niemniej problem osuwisk wciąż nie jest w pełni rozwiązany, nadal bowiem dochodzi do ich powstawania. Analiza stateczności zboczy wymaga uwzględnienia szeregu czynników związanych ze stopniem skomplikowania budowy geologicznej i parametrami gruntów. Nadal jednym z najistotniejszych zagadnień pozostaje dobór miarodajnych parametrów obliczeniowych, szczególnie w strefach o złożonej budowie geologicznej. W artykule omówiono czynniki wpływające na parametry wytrzymałości na ścinanie w strefach zagrożeń osuwiskowych, na podstawie wyników badań i obserwacji prowadzonych w kopalniach węgla brunatnego "Turów" i "Bełchatów". Ruchy masowe gruntów zarejestrowane w kopalniach odkrywkowych z uwagi na charakter eksploatacji, odsłonięcie skarp, bieżące monitorowanie i możliwości techniczne kopalni umożliwiają obserwację zjawisk towarzyszących procesom zachodzących na powierzchniach poślizgu. Istnieje możliwość wykorzystania części wyników do oceny stateczności skarp również w miejscach, gdzie obserwacje tych zjawisk są znacznie utrudnione, dotyczy to np. osuwisk karpackich.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Geologiczne uwarunkowania rewitalizacji i zagospodarowania tzw. "Białych Mórz" na terenach po byłych Krakowskich Zakładach Sodowych "Solvay"

"Białe Morza" w Krakowie-Łagiewnikach to wschodnia część terenów poprzemysłowych po byłych Krakowskich Zakładach Sodowych "Solvay". Od lat 30. XX w. do 1989 r. deponowano tam odpady posodowe, głównie szlamy, w nadpoziomowych stawach osadowych, łącznie ok. 5 mln ton. Po wstępnej rekultywacji osadniki przez kilkanaście lat pozostawały w stadium samoistnej regeneracji i przyrodniczej sukcesji. Te zaniedbane tereny stały się ostatnio łakomym kąskiem dla potencjalnych inwestorów. Zgodnie z nowymi koncepcjami ich zagospodarowania mają one pełnić funkcje publiczne (m.in. budowa Centrum Jana Pawła II "Nie lękajcie się"). W 2007 r. pod kierunkiem autora została sporządzona dokumentacja geologiczno-inżynierska na potrzeby miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego obszaru. Podstawowe ograniczenia rozwiązań urbanistycznych to: znacznie zmieniona rzeźba, skomplikowane i niekorzystne warunki geologiczno-inżynierskie oraz zanieczyszczenie środowiska. W artykule omówiono historię zagospodarowania, formy i mechanizmy antropopresji, warunki geologiczne, geotechniczne oraz geoekologiczne. Wskazano zagrożenia geologiczne. Przedstawiono mapę rejonizacji warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby kształtowania struktury funkcjonalno-przestrzennej.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Śledzenie struktur geologicznych i ruchów tektonicznych w osadach neogeńskich metodą sejsmiczną w aspekcie geologiczno-inżynierskim

Śledzenie struktur geologicznych i ruchów tektonicznych w osadach neogeńskich podczas badań sejsmicznych przedstawiono na przykładzie obszaru mierzejowego jeziora Kopań i jeziora Wicko. Podczas badań sejsmicznych wykorzystano aparaturę CS-5G-1, stosowano metodę fal odbitych. W czasie badań terenowych zastosowano przedział pomiarowy Z = 100 ms, co powodowało, że fale sejsmiczne penetrowały osady neogenu i jego podłoża do głębokości 80-100 m p.p.t. Na podstawie przeprowadzonych badań sejsmicznych, które weryfikowano otworami wiertniczymi, można było wydzielić główne struktury geologiczne osadów holoceńskich, plejstoceńskich i ich podłoża. Bardzo dobrze śledzone były na rejestracjach sejsmicznych w obrębie holocenu grunty słabe pod względem geologiczno-inżynierskim i geotechnicznym, jakimi są mułki organiczne oraz torfy. W obrębie plejstocenu wyróżniono szereg poziomów glacjalnych, glacifluwialnych i fluwialnych. Ważnym zagadnieniem w aspekcie geologiczno-inżynierskim jest możliwość śledzenia w utworach neogenu uskoków młodej tektoniki, gdzie bardzo wyraźnie widać przesunięcia warstw geologicznych. Dokładniejsze poznanie budowy geologicznej badanego obszaru oraz wnikliwa analiza litostratygraficzna osadów mogą umożliwić określenie wieku ruchów neotektonicznych, a zwłaszcza wyznaczenie obszarów, gdzie wymienione wyżej procesy zachodzą współcześnie.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja potencjalnych zagrożeń geotechnicznych na podstawie przestrzennego modelu zwierciadła wody w wielkowymiarowej budowli hydrotechnicznej

Budowle hydrotechniczne są obiektami monitorowanymi, szczególnie w aspekcie środowiskowym oraz geotechnicznym. Monitoring prowadzony jest w całym okresie eksploatacji obiektu, a także przez pewien czas po jej zakończeniu. Pełne dokumentowanie zdarzeń hydrogeologicznych oraz geotechnicznych stwarza możliwość weryfikacji obliczeń numerycznych opartych na przestrzennych modelach procesów geotechnicznych. W pracy zaprezentowano przestrzenny model zwierciadła wód podziemnych w wielkoprzestrzennej budowli hydrotechnicznej. Wykorzystując w niej wielkości parametrów hydrogeologicznych obiektu uzyskane na podstawie przeprowadzonych badań geotechnicznych oraz hydrogeologicznych, pokazano, jak przyjęcie założeń dotyczących infiltracji wpływa na przestrzenny model przepływu wód podziemnych w obrębie składowiska odpadów oraz w jaki sposób filtracja wód podziemnych może mieć wpływ na zagrożenia tego obiektu. Wykazano konieczność prowadzenia dalszych prac w zakresie symulacji komputerowej złożonych procesów geotechnicznych z uwagi na właściwą ocenę bezpieczeństwa składowiska odpadów.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Naturalne geologiczne bariery izolacyjne na obszarach glacjalnych na przykładzie fragmentu Wysoczyzny Nidzickiej w okolicach Grzebska

Badania prowadzono na glacjalnym obszarze Wysoczyzny Nidzickiej w okolicach Grzebska. Celem ich było wykazanie związku występowania naturalnych geologicznych barier izolacyjnych z morfogenezą tego obszaru. Opierając się na analizach właściwości filtracyjnych, pojemności wymiany kationowej, charakterystyce litologicznej oraz na analizie geomorfologicznej, przyporządkowano jednostkom geomorfologicznym klasy zdolności do zatrzymywania zanieczyszczeń. Do I klasy zaliczono formy, które zbudowane są z gruntów o wysokich właściwościach sorpcyjnych, niskiej wodoprzepuszczalności oraz charakteryzujące się ciągłością struktur i niskim poziomem zwierciadła wód podziemnych, a więc takie, w obrębie których występuje naturalna bariera izolacyjna. Zaliczono do nich misy wytopiskowe doliny Orzyca, obniżenia wytopiskowe na wysoczyźnie i dolinki boczne. II klasę stanowi wysoczyzna morenowa w strefie wychodni glin, III - pokrywy ablacyjne, IV - kemy, kemy dolinne, moreny czołowe i moreny martwego lodu. V klasę tworzą jednostki geomorfologiczne, w obrębie których bariera izolacyjna nie występuje. Należą do nich tarasy kemowe i równiny wodnolodowcowe. Badania wykazały przydatność analizy morfogenetycznej do waloryzacji obszaru o genezie glacjalnej pod względem występowania naturalnych barier izolacyjnych.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stabilizacja erozji wgłębnej i jej wpływ na morfologię powierzchni tarasowej dolin rzecznych na Niżu Polskim

W dolinach rzecznych na Niżu Polskim powszechnie stwierdzanym zjawiskiem jest występowanie w strefie korytowej kulminacji podłoża aluwiów zbudowanych z utworów trudno rozmywanych. Formy te pełnią rolę lokalnych baz erozyjnych i stabilizują profil podłużny koryta. Jak dowodzą badania prowadzone w dolinie Wisły środkowej, kulminacje podłoża aluwiów wpływają także na działalność wód wezbraniowych. W miejscach ich występowania na powierzchni tarasu zalewowego znajdują się charakterystyczne formy erozyjne i akumulacyjne związane z przepływem wielkich wód. W obrębie analizowanego w pracy odcinka doliny Pilicy, w okolicach Inowłodza, stwierdzono występowanie trudno rozmywanych progów zbudowanych z piaskowców jurajskich, utworów morenowych i rezydualnych bruków. Blokowanie przepływu wielkich wód przez te formy było przyczyną charakterystycznego przeobrażenia powierzchni tarasu zalewowego.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Optyczno-elektroniczny sposób określania składu granulometrycznego gruntów i możliwości zastosowania w geologii inżynierskiej

Obecnie istnieją już techniczne możliwości uniknięcia trudnych manualnie i pracochłonnych pomiarów składu granulometrycznego gruntów (np. analiza sitowa czy areometryczna). Parametr ten można badać za pomocą urządzeń optyczno-elektronicznych typu Elsieve, które coraz powszechniej używane są w Polsce. Takie urządzenia pomiarowe wykorzystuje się do wyznaczenia krzywej granulometrycznej ziaren o wymiarach od 0.5 mim do 100 mm. Dodatkowo istnieje możliwość określenia kształtu ziaren według pomiarów 3D oraz innych parametrów uziarnienia. System pomiarowy może składać się z dowolnej liczby urządzeń połączonych indywidualnie z komputerem rejestrującym. Każdy indywidualny komputer przyrządu pomiarowego połączony jest z komputerem centralnym pełniącym rolę serwera. Stworzona sieć komputerów pozwala jednocześnie rejestrować wyniki pomiarowe na komputerze obsługującym dane urządzenie pomiarowe, jak również na pozostałych komputerach. Taki system pomiarowy jest używany do badań uziarnienia gruntów i innych geomateriałów w laboratorium Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej Wydziału Geologii UW.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kompleksowe badania geofizyczne i geologiczne w celu rozpoznania nagromadzenia osadów ochrowych w rejonie miejscowości Zabratówka koło Rzeszowa

W artykule przedstawiono wyniki badań geofizycznych i geologicznych dotyczących osadów ochrowych zalegających w miejscowości Zabratówka koło Rzeszowa. W rejonie badań wykonano 14 płytkich otworów w celu rozpoznania budowy geologicznej warstw przypowierzchniowych i pobrania próbek do badań laboratoryjnych. Zakres badań objął analizy geochemiczne, mineralogiczne oraz petrofizyczne. Uzyskane wyniki posłużyły do stworzenia interpretacyjnego, geofizycznego modelu terenu badań. Między otworami badawczymi zaprojektowano profile w celu przeprowadzenia rekonesansowych badań georadarowych. Miały one służyć ustaleniu możliwości zastosowania tej techniki pomiarowej w okonturowaniu nagromadzeń ochry. Zaprojektowano też szczegółowe badania georadarowe w układzie trójwymiarowym. Wyniki pomiarów geofizycznych porównywano z danymi otworowymi oraz rezultatami analizami laboratoryjnymi

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Interpretacja ilościowa profilowań geofizyki otworowej w przypadku niskiej jakości profilowań i ograniczonego zakresu metodycznego pomiarów

W artykule przedstawiono analizę przyczyn najczęściej spotykanych błędów podczas rejestracji i wstępnego opracowania profilowań geofizyki otworowej, zarówno danych archiwalnych uzyskanych przy użyciu sprzętu starszego typu, jak i współczesnych, rejestrowanych sondami firmy Halliburton. Autorzy omawiają sposoby identyfikacji tych błędów oraz możliwości korekty dostosowane do określonych warunków. Prezentują graficzne przykłady błędnych zapisów oraz efekty ich eliminacji. Podają przykłady zastosowania skorygowanych i ujednoliconych profilowań do petrofizycznej analizy ilościowej, obejmującej określenie składu mineralnego, porowatości i zawodnienia. Zdaniem autorów rezultaty tak prowadzonej analizy umożliwiają generację wiarygodnych, syntetycznych (teoretycznych) profilowań gęstości i czasu interwałowego, stanowiących pożądane dane wejściowe przy rozwiązywaniu różnych problemów geologicznych z zakresu poszukiwań, eksploatacji i magazynowania węglowodorów, pozyskiwania źródeł energii geotermalnej i w wielu innych dziedzinach.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowania 1-D procesów generowania gazu ziemnego w utworach karbońskich w głębokiej części polskiego basenu czerwonego spągowca

Wykonano numeryczne modelowania jednowymiarowe procesów generowania węglowodorów w profilach karbońskich skał macierzystych w podłożu wybranych stref centralnej części głębokiego basenu czerwonego spągowca (Objezierze IG-1, Piła IG-1, Byczyna-1, Brześć Kujawski IG-1, Budziszewice IG-1 i Kutno-1). Utwory karbońskie analizowanej strefy wykazujące średnią refleksyjność witrynitu w przedziale od około 1.0% do 2.7% generowały znaczne ilości metanu przy umiarkowanej jeszcze ilości azotu. Termogeniczne generowanie gazu miało miejsce głównie przez cały mezozoik aż do późnej kredy włącznie. Jego zawansowanie i przebieg wykazują pewne zróżnicowanie przejawiające się zróżnicowanym zakresem transformacji kerogenu (od 77% do 100%) w strefach maksymalnych dojrzałości materii organicznej. Najważniejszy etap generowania gazu występował pomiędzy końcem wczesnego triasu a końcem późnej jury.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena warunków geotechnicznych podłoża na potrzeby modernizacji jazu na Nysie Łużyckiej przy elektrowni wodnej Zielisko

W pracy przedstawiono ocenę warunków geotechnicznych podłoża w celu wyeliminowania zagrożeń dla projektowanej bezpiecznej eksploatacji jazu. Wyniki z wiercenia otworów i sondowań oraz badań laboratoryjnych gruntów wykazały, że podłoże pod konstrukcją jazu budują luźne pospółki i pospółki gliniaste oraz plastyczne gliny pylaste. Niekorzystny stan gruntów był spowodowany intensywną filtracją wody rzecznej przez podłoże. W glinach stwierdzono "pusty kanał", wypełniony zawiesiną gliniastą, co świadczy, że gliny były poddane intensywnej sufozji. Jednocześnie kanał oznacza, że sufozja w glinach przybiera już cechy przebicia hydraulicznego, co stwarza niebezpieczeństwo powstania zjawiska wyparcia gruntów pod konstrukcją jazu, a w rezultacie uszkodzenia lub zniszczenia jazu.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
O ściśliwości gruntów prekonsolidowanych

Analizowana jest ściśliwość trzech gruntów spoistych, które znalazły się w obszarze odprężenia na skutek budowy głębokiej kopalni odkrywkowej. Poszczególne badanie wykonywano w trzech cyklach: 1. obciążenie próbek o wilgotności naturalnej, 2. odciążenie z badaniem pęcznienia, 3. ponowny wzrost obciążenia. Pomiary wykonano w edometrach o standardowych wymiarach, z uwzględnieniem poprawek na deformacje własne aparatury, w przedziale obciążeń 0-450 kPa. Stwierdzono, że odkształcalność gruntu związana jest ze sposobem jego odprężenia i że ma to wpływ na wartość ciśnienia prekonsolidowania.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka