rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stężenie białka S100B w surowicy krwi u młodzieży z omdleniami

Wprowadzenie: Dzieci i młodociani z omdleniami są częstymi pacjentami w poradni lekarza rodzinnego lub pediatry w podstawowej opiece zdrowotnej. W czasie omdlenia dochodzi do nagłej, odwracalnej, krótkotrwałej i ustępującej samoistnie utraty przytomności, związanej z chwilowym zmniejszeniem przepływu krwi przez mózg. Model zaburzeń metabolicznych i klinicznych w wyniku niedokrwienia mózgu został dobrze opracowany u chorych z udarem mózgu. Z powodu niedotlenienia podczas udaru dochodzi do rozszczelnienia bariery krew–mózg, w wyniku czego w płynie mózgowo-rdzeniowym pojawia się białko S100B, którego stężenie wzrasta wraz z rozległością obszaru uszkodzenia. Celem badań była ocena, czy u młodocianych z omdleniami dochodzi do podwyższenia stężenia białka S100B w surowicy krwi. Materiał i metody: Analizą objęto 70 młodocianych w wieku 14–18 lat (średnia 15,5 roku), w tym 32 z omdleniami oraz 38 z grupy kontrolnej. Zasadniczym badaniem diagnostycznym był test pochyleniowy (tilt test), przeprowadzany według protokołu westminsterskiego. W celu oznaczenia stężenia białka S100B krew pobierana była tuż przed tilt testem, po 6 oraz 24 godzinach od badania wyjściowego. Wyniki: Nie stwierdzono różnic w stężeniu białka S100B w pomiarze wyjściowym, po 6 i 24 godzinach w grupie badanej w porównaniu z grupą kontrolną. Wnioski: Otrzymane wyniki nie potwierdzają hipotezy, że u młodocianych w trakcie omdlenia dochodzi do uszkodzenia tkanki mózgowej, wyrazem czego miałoby być podwyższenie stężenia białka S100B w surowicy. Projekt badawczy wymaga kontynuacji i przeprowadzenia analizy z uwzględnieniem różnych typów omdleń, szczególnie kardiodepresyjnych, podczas których następuje asystolia serca trwająca 3–15 sekund, a nawet dłużej.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Fotoalergeny i związki fototoksyczne pochodzenia roślinnego. Zagrożenia i korzyści terapeutyczne

Reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne są często występującymi schorzeniami skóry, wywoływanymi działaniem niektórych substancji stosowanych miejscowo i ogólnoustrojowo (fotosensybilizatorów) przy ekspozycji na promieniowanie UV. Fotosensybilizatorami miejscowymi są m.in. psoraleny, hiperycyna i pseudohiperycyna. Do roślin o potencjale fototoksycznym należą dziurawiec zwyczajny (zawierający hiperycynę i pseudohiperycynę) oraz rośliny z dużą zawartością psoralenów - przedstawiciele z rodziny selerowatych Apiaceae (np. barszcz Sosnowskiego, barszcz Mantegazziego, aminek większy) i rutowatych Rutaceae. Znajdujące się w okrywie owoców roślin cytrusowych olejki eteryczne również mogą wywoływać reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne, powodowane głównie obecnością bergaptenu (5-metoksypsoralen). Oprócz potencjału fotoalergizującego i fototoksycznego, niektóre substancje pozyskiwane z tych roślin odgrywają ważną rolę w leczeniu chorób skóry przy użyciu fototerapii. W artykule przedstawiono również wyniki badań i omówiono wybrane przypadki kliniczne fotodermatoz.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Postawy i zwyczaje studentów medycyny w Polsce związane z samoleczeniem lekami OTC

Wstęp: Leki dostępne bez recepty (OTC) są bezpośrednio sprzedawane konsumentowi. Są one szeroko dostępne i uznawane za stosunkowo bezpieczne. Zgodnie z dostępnymi badaniami samoleczenie jest częstą praktyką we współczesnym społeczeństwie. Cel: Zbadanie częstości stosowania leków OTC wśród studentów medycyny w Polsce. Materiały i metody: Studenci wypełniali ankietę zaprojektowaną przez autorów. Dla wygody respondentów była ona udostępniona online. Studenci byli pytani o dane podstawowe oraz o zwyczaje dotyczące stosowania leków OTC. Analiza statystyczna została przeprowadzona przy użyciu programu Statistica 10.0 (StatSoft Poland). Wyniki: Ankieta zaprojektowana przez autorów została wypełniona przez 777 studentów (w tym 67,57% kobiet) z sześciu polskich uniwersytetów medycznych. Liczba respondentów z poszczególnych lat studiów była zbliżona, a średni wiek grupy badanej wyniósł 22,54 ±1,89. W skali od 0 do 10, gdzie 10 odzwierciedlało najlepszy możliwy stan zdrowia, studenci ocenili swój stan na 8,01 ±1,74. Aż 97,68% studentów potwierdziło stosowanie leków OTC w ostatnich 12 miesiącach. Ponad 60% podało, że samoleczenie jest ich pierwszym wyborem przy wystąpieniu problemów zdrowotnych. Przyjmowanie leków OTC było istotnie częstsze wśród kobiet (p<0,05). Zdaniem studentów czynnikami najsilniej wpływającymi na częstość stosowania leków OTC są: łatwa dostępność, zachęcające reklamy oraz satysfakcjonujące efekty terapeutyczne. Interesujący jest fakt, że tylko 5,41% studentów uznało takie leczenie za wysoce skuteczne. Najczęstszymi przyczynami stosowania leków bez recepty były niemigrenowe bóle głowy (60,62%), przeziębienie (54,18%) i bóle menstruacyjne u kobiet (71,81%). Aż 99,49% studentów było świadomych, że leki OTC mogą powodować niebezpieczne działania niepożądane. Mimo to 88,29% nigdy nie konsultuje się z lekarzem przed zakupem nowego leku OTC, bez istotnych statystycznie różnic pomiędzy poszczególnymi latami studiów. Co więcej, ponad 20% studentów potwierdziło łączenie leków OTC z alkoholem. Czynniki takie jak subiektywna ocena stanu zdrowia, wiek i wielkość miasta nie korelowały istotnie z ilością przyjmowanych leków OTC. Wnioski: Przyjmowanie leków dostępnych bez recepty przez studentów medycyny jest częste i nie ma związku z ich subiektywną oceną stanu zdrowia. Stosunkowo wielu studentów łączy leki OTC z alkoholem. W razie problemów zdrowotnych studenci leczą się bez konsultacji z lekarzem. Wydaje się, że pomimo świadomości możliwych skutków ubocznych studenci nie przekładają tej wiedzy na praktykę, co może wzbudzać niepokój.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Wyniki produkcyjne i wydajność rzeźna gołębi utrzymywanych w systemie klatkowym

Praca obejmuje badania wstępne nad wykorzystaniem mieszańców różnych ras gołębi mięsnych do chowu klatkowego w polskich warunkach klimatycznych. Zwierzęta utrzymywane były od marca do listopada na zewnątrz pomieszczenia, pod dachem. Celem badań była analiza wyników produkcyjnych oraz wydajności rzeźnej 28-dniowych gołębi mieszańców różnych ras, utrzymywanych w systemie klatkowym. Materiał badawczy stanowiły ptaki siedmiu ras krzyżowane między sobą i jedno kojarzenie czystorasowe. W wyniku badań stwierdzono, że grupa mieszańców giant homer x king osiągnęła najwyższą masę ciała – 729,5 g na koniec odchowu (28. dzień). Średnia masa ciała wszystkich ocenianych gołębi wynosiła 623,69 g, natomiast średnia masa tuszki patroszonej 415,94 g. Po 28 dniach odchowu wydajność rzeźna mieszańców gołębi była zbliżona i wynosiła około 67%.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki rolnicze, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, weterynaria, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Melatonina – hormon o plejotropowym działaniu

Melatonina, pochodna tryptofanu, syntetyzowana u ssaków głównie w szyszynce, koordynuje pracę zegara biologicznego, regulując rytmy dobowe. Jej wytwarzanie pozostaje pod wpływem światła, a stężenie zmienia się wraz z wiekiem. Dzięki specyficznej budowie chemicznej melatonina ma możliwość przekraczania wszystkich barier biologicznych w organizmie i oddziaływania na inne tkanki i komórki w sposób pośredni i bezpośredni. Mechanizm działania tego hormonu obejmuje wiązanie z receptorami błony komórkowej, receptorami jądrowymi i wewnątrzkomórkowymi białkami. Melatonina ma działanie antyoksydacyjne; zasadniczy jest również jej wpływ immunomodulacyjny i antylipidowy, a także rola w wydzielaniu innych hormonów – prolaktyny, lutropiny, folitropiny, somatotropiny, tyreoliberyny, adrenokortykotropiny czy glikokortykosteroidów. W ostatnich latach badania naukowe skupiły się na potencjalnym wpływie melatoniny na etiologię i rozwój różnych jednostek chorobowych, takich jak: zaburzenia snu, choroby przewodu pokarmowego, choroby nowotworowe, psychiatryczne i neurologiczne, choroby układu sercowo-naczyniowego czy choroby przebiegające z zaburzeniami obrotu kostnego. Coraz szerzej opisywane są wskazania do zastosowania melatoniny w pediatrii. Obejmują one m.in. dyssomnie u dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi, leczenie wspomagające w przypadku drgawek gorączkowych i padaczki, jak również potencjalne zastosowanie w anestezji dziecięcej. Molekularny mechanizm i szerokie spektrum działania melatoniny nie zostały jeszcze dokładnie zbadane, a jej znaczenie kliniczne jest często niedoceniane. Hormon ten stanowi obiecujące ogniwo w osiągnięciu alternatywnych rozwiązań terapeutycznych.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Oddziaływania allelopatyczne sinic i mikroglonów w środowisku wodnym

Termin "allelopatia" został wprowadzony do nauki w 1937 r. przez austriackiego profesora Hansa Molischa. Użył on pojęcia allelopatii do określenia wzajemnego oddziaływania pomiędzy organizmami roślinnymi poprzez wydzielanie związków chemicznych. W 1996 r. International Allelopathy Society poszerzyło tę definicję, wskazując, że jest to każdy proces, w którym substancje chemiczne wydzielane przez jedne organizmy oddziałują na rozwój innych gatunków roślinnych i zwierzęcych. Oddziaływanie allelopatyczne może być istotnym czynnikiem wpływającym na formowanie się masowych zakwitów sinic i mikroglonów w wielu zbiornikach wodnych. Zakwity tych organizmów w ostatnich dziesięcioleciach znacznie się nasiliły i stanowią dziś poważny problem ekologiczny i ekonomiczny. Dostarczenie nowych informacji na temat sposobu i zakresu oddziaływania allelopatycznego sinic i mikroglonów może mieć ważne znaczenie dla pełniejszego zrozumienia nasilającego się na całym świecie zjawiska masowych zakwitów tych organizmów w wielu ekosystemach wodnych

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Nasiona storczyków - liczba za wielkość

Storczyki są bardzo zróżnicowaną grupą roślin, występującą na całym świecie oprócz Antarktydy. Ich nasiona znacząco różnią się od nasion innych okrytonasiennych, jednak między sobą są podobne. Są bardzo drobne, określane wręcz jako "pył nasienny". Składają się ze stosunkowo niewielkiego zarodka otoczonego cienką osłonką. Przestrzeń między zarodkiem a łupiną nasienną wypełniona jest powietrzem, co odgrywa rolę w rozprzestrzenianiu się nasion za pomocą wiatru (anemochoria). Oprócz wiatru, w rozsiewaniu storczyków uczestniczą również zwierzęta i woda. Pod względem kształtu nasiona mogą być wydłużone i smukłe, beczułkowate lub owalne, nigdy nie mają żadnych dodatkowych struktur. <br>Nasiona storczyków prawie nie zawierają materiałów zapasowych, ponadto zarodek nie jest w stanie z nich skorzystać i wykiełkować, dopóki nie wejdzie w symbiozę z odpowiednim grzybem. Jest to jeden z czynników, który umożliwił tak znaczne zmniejszenie wielkości nasion, co rośliny zrekompensowały ich liczbą. Ta strategia okazała się ewolucyjnie korzystna, czego odbiciem jest trwający obecnie rozkwit rodziny Orchidaceae.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Aktualny stan i perspektywy ochrony roślin przed ślimakami

Ślimaki nagie Deroceras reticulatum, Arion vulgaris, A. rufus, A. distinctus i A. subfuscus oraz niektóre inne gatunki z rodzin Agriolimacidae, Arionidae i Milacidae, powodują poważne szkody w uprawach roślin rolniczych, ogrodniczych i sadowniczych. Znaczne straty ekonomiczne z powodu ich żerowania występują w uprawach rzepaku ozimego, pszenicy ozimej, ziemniaka, buraka, kapusty, sałaty oraz niektórych roślin strączkowych. Najbardziej narażone na uszkodzenia są ziarniaki zbóż oraz siewki rzepaku. W celu oceny stopnia zagrożenia roślin przez ślimaki, konieczne jest prowadzenie stałego monitoringu ich występowania. Podstawą podejmowania decyzji wykonania chemicznych zabiegów zwalczania jest ustalenie liczebności ślimaków i stopnia uszkodzenia roślin oraz przekroczenie progów szkodliwości. Wzrost szkód wyrządzanych przez ślimaki wymaga doskonalenia strategii ich ograniczania, zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin. Strategia ta powinna opierać się na kompleksowym wdrażaniu wszystkich znanych i potencjalnych metod, profilaktycznych, agrotechnicznych, kulturowych, biologicznych i chemicznych. Duże znaczenie, obok stosowania granulowanych moluskocydów, będzie miało wykorzystanie, alternatywnych pokarmów, mniej wrażliwych odmian oraz czynników biologicznych, w tym nicienia Phasmarhabditis hermaphrodita.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wybrane zagadnienia z życia igliczniowatych (Syngnathidae) -ryb o niezwykłym rozrodzie

Rodzina igliczniowatych (Syngnathidae) należąca do gromady promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmuje koniki morskie oraz iglicznie. Zalicza się do niej 298 gatunków. Większość przedstawicieli tej rodziny żyje w pobliżu wybrzeży prawie wszystkich kontynentów, w płytkich wodach raf koralowych oraz na obszarach łąk morskich. Ryby z rodziny igliczniowatych charakteryzuje wydłużone ciało pokryte pancerzem z płytek kostnych, zakończone długim, rurkowatym pyskiem, który umożliwia wydajne zasysanie pokarmu. Płetwa ogonowa może przyjmować różnorodne kształty, przy czym u koników morskich posiada zdolności chwytne. Bardzo ciekawym oraz szeroko badanym aspektem biologii igliczniowatych jest ich rozród. Występuje tu zjawisko zwane samczą żyworodnością, tzn. samiec inkubuje zarodki w swojej torbie lęgowej. W związku z tym większość gatunków wykazuje odwrócenie ról płciowych, gdzie samice współzawodniczą i zabiegają o samce. Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie wybranych zagadnień dotyczących pochodzenia, występowania, budowy, rozrodu oraz odżywiania ryb z rodziny igliczniowatych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Morfologia kontra molekuły - o konflikcie pomiędzy hipotezami filogenetycznymi na przykładzie łuskonośnych

Łuskonośne to jedna z największych grup współczesnych kręgowców. Przez wiele lat jej systematyka wydawała się dobrze ustalona, jednak zaawansowane badania molekularne prowadzone w XXI wieku sugerują zupełnie odmienny jej obraz. Tradycyjne dane morfologiczne wskazują, że łuskonośne obejmują dwie główne grupy - Iguania i Scleroglossa. Z kolei według badań molekularnych Iguania są zagnieżdżone głęboko wewnątrz Scleroglossa i blisko spokrewnione z zupełnie odmiennymi morfologicznie waranami, padalcami, czy wężami. Wskazywałoby to na ogromną konwergencję w morfologii lub sekwencjach genów pomiędzy różnymi grupami łuskonośnych i ich krewnych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Traszki i salamandry - życie na granicy środowisk na przykładzie przedstawicieli rodziny salamandrowatych

Poniższa praca prezentuje syntezę najnowszych danych dotyczących pochodzenia, filogenezy, bioróżnorodności i przystosowań przedstawicieli rodziny salamandrowatych. Wywodząca się z Europy, grupa tych płazów od wieków interesowała badaczy i obserwatorów natury. Różnorodność adaptacji do życia na granicy środowisk wodnego i lądowego sprawiły, iż salamandrowate mają swoich reprezentantów na czterech kontynentach (Europa, Azja, Ameryka Północna i Afryka). W efekcie są drugą pod względem zasobności gatunkowej rodziną w rzędzie płazów ogoniastych. Wciąż też odkrywane są nowe gatunki, zwłaszcza na obszarach Azji. Warto zaznaczyć, że aż pięciu przedstawicieli omawianej rodziny żyje na terenie Polski. Pomimo rozwiniętych zdolności przystosowawczych, wiele gatunków salamandrowatych jest w różnym stopniu zagrożonych. Świadomość społeczna, w odniesieniu do wartości, jaką jest bioróżnorodność naszej planety, może pomóc w ocaleniu tych zwierząt przed wymarciem.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Analiza stopnia odżywienia i zaburzeń odżywiania oraz charakterystyka przyzwyczajeń żywieniowych i aktywności fizycznej wśród dzieci w wieku 6–13 lat uczęszczających do wybranych szkół podstawowych na terenach wiejskich województw śląskiego i opolskiego

Celem pracy była analiza zaburzeń odżywiania i poznanie nawyków żywieniowych oraz scharakteryzowanie aktywności fizycznej dzieci szkolnych w wieku 6‒13 lat zamieszkałych na terenach wiejskich województw śląskiego i opolskiego. Materiał i metody: W badaniu wzięli udział rodzice dzieci z wybranych szkół podstawowych na terenach wiejskich województw śląskiego (Wielowieś, Boruszowice, Wojska, Potępa, Świerklaniec) oraz opolskiego (Kielcza). Badanie objęło 410 osób: 217 chłopców (52,93%) oraz 193 dziewczynki (47,07%). Na podstawie otrzymanych danych obliczono wartości współczynników BMI oraz dokonano analizy stopnia odżywienia. Wykonano analizy statystyczne dotyczące zwyczajów żywieniowych oraz aktywności fizycznej badanych dzieci. Wyniki: Prawie 38% badanych dzieci dotyczył problem nadwagi lub otyłości, natomiast aż 17% okazało się niedożywionych. Prawie co drugie z badanych dzieci spożywa prawidłową liczbę posiłków w ciągu doby. Ponad 60% uczniów codziennie je I i II śniadanie. Zaledwie 3,66% z nich zjada każdego dnia pięć lub więcej porcji warzyw i owoców. Tylko około 62% uczniów codziennie spożywa mleko lub jego przetwory. Ponad 83% respondentów deklaruje, że ich dziecko kilka razy w tygodniu je mięso. Ponad 28% dzieci codziennie sięga po słone przekąski lub słodycze. Około 59% w ramach aktywności fizycznej wybiera ruch na świeżym powietrzu, natomiast prawie 22% regularnie uprawia jakiś sport. Wniosek: Badania pozwoliły ustalić, że uczniowie szkół podstawowych mają niewłaściwe nawyki żywieniowe. Ich dieta jest nieodpowiednio zbilansowana, oparta głównie na produktach mięsnych oraz przekąskach – słodyczach. Ponadto dzieci spożywają niewystarczające ilości warzyw i owoców, ryb oraz mleka i wysokobłonnikowych produktów zbożowych. Zachowania zdrowotne w zakresie aktywności fizycznej wśród badanych uczniów również są nieodpowiednie – dzieci poświęcają zbyt mało czasu na aktywność fizyczną.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Jajnik kury domowej (Gallus domesticus) w badaniach procesu nowotworzenia*

Nowotwór jajnika jest najgroźniejszym spośród nowotworów ginekologicznych, skutkującym wysoką śmiertelnością u kobiet. Zapadalność na niego zwiększa się z wiekiem i jest związana z częstotliwością owulacji. Zależność ta wskazuje na pochodzenie nowotworu z komórek nabłonka powierzchniowego jajnika, które ulegają ciągłym uszkodzeniom i regeneracji. Etiologia nowotworu jajnika jest jednak wciąż niejasna, dlatego jej szczegółowe poznanie jest niezbędne dla rozwoju strategii prewencyjnych, metod wczesnego wykrywania i leczenia. W ostatnich latach coraz częściej wykorzystuje się model kury domowej do badania procesu nowotworzenia w jajniku, ponieważ u ssaków nowotwór nie rozwija się spontanicznie z dużą częstotliwością. Ocena histopatologiczna różnych stadiów nowotworu jajnika kury potwierdziła jego wysokie podobieństwo do nowotworu ludzkiego, a szczegółowa charakterystyka molekularna wykazała ekspresję podobnych markerów nowotworowych, czynników immunologicznych oraz genetycznych. Kura domowa jako model doświadczalny daje nadzieję na poznanie procesów odpowiedzialnych za powstawanie i rozwój nowotworu jajnika u kobiet.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka zmian metabolicznych zachodzących w procesie starzenia się tkanki tłuszczowej

Wraz z wiekiem wiele procesów fizjologicznych i metabolicznych zmienia się. Efektem tych zmian mogą być powstające zaburzenia w funkcjonowaniu tkanek i narządów, co w konsekwencji może prowadzić do zapoczątkowania procesów starzenia. Zaobserwowano, że w podczas starzenia się rozmieszczenie i właściwości tkanki tłuszczowej ulegają zmianom. Zmniejsza się ilość podskórnej tkanki tłuszczowej oraz obserwuje się wzrost tendencji do odkładania tłuszczu trzewnego, którego nadmiar może stanowić czynnik ryzyka rozwoju chorób metabolicznych. W starzejących się adipocytach dochodzi do zmian w rozmieszczeniu receptorów, co może mieć również związek z obniżeniem wrażliwości na działanie hormonów, ponadto obserwuje się zmiany w ekspresji genów, długości telomerów i aktywności enzymów uczestniczących w metabolizmie lipidów. Aktywność wydzielnicza tkanki tłuszczowej zmienia się z wiekiem, ponadto podczas starzenia dochodzi do rozwoju wielu zaburzeń w metabolizmie komórek tłuszczowych. Całokształt zmian prowadzi do obniżenia wydajności metabolicznej komórek i całej tkanki, co może mieć ogromny wpływ na stan zdrowia i pozostawać w związku z rozwojem chorób metabolicznych oraz chorób związanych z wiekiem.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Horyzontalna transmisja komórek nowotworowych

Istnieją trzy udokumentowane przypadki zakaźnych nowotworów występujących w środowisku naturalnym: rak pyska diabła tasmańskiego, zakaźny psi guz weneryczny oraz białaczko-podobny nowotwór u małgwi piaskołazu. Komórki zakaźnego nowotworu charakteryzują się podobnym lub takim samym materiałem genetycznym, który jest odmienny od genomu gospodarza. Każdy z opisanych rodzajów nowotworów pochodzi od pierwotnego, wspólnego przodka i szerzy się horyzontalnie miedzy osobnikami. Nowotwór rozprzestrzenia się przez bezpośredni kontakt fizyczny (u psów i diabłów tasmańskich) lub poprzez czynniki środowiskowe, jak np. woda (małże). Mechanizmy, które doprowadziły do wyewoluowania zakaźnej postaci nowotworu i pozwalają nowotworowi unikać odpowiedzi odpornościowej gospodarza, nie są do końca poznane. W tym kontekście, pewne znaczenie może odgrywać poziom zróżnicowania genetycznego populacji zwierząt oraz brak/zaburzenia rozpoznawania swój-obcy. Bardziej dogłębne poznanie biologii tego typu nowotworów, ich dróg rozprzestrzeniania się, tworzenia przerzutów, sposobów unikania mechanizmów odpornościowych gospodarza, może udzielić wielu odpowiedzi na temat biologii innych nowotworów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku