rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Właściwości elektryczne i optyczne cienkich warstw WOx wytwarzanych metodą rozpylania magnetronowego i analiza ich współczynnika doskonałości

W artykule przeanalizowano właściwości optyczne i elektryczne cienkich warstw tlenku wolframu. Jest to materiał często stosowany między innymi w inteligentnych oknach, lustrach antyparowych i czujnikach gazów. zbadano pięć serii cienkich warstw tlenku wolframu, które zostały wytworzone w procesach rozpylania magnetronowego w atmosferze mieszaniny gazu roboczego (ar) oraz reaktywnego (O2) o różnej zawartości tlenu, tj. od 5% do 15%. Każdy z procesów przeprowadzany był przy tej samej wartości ciśnienia, odległości target - podłoże oraz w tym samym czasie. Grubość cienkich warstw zmierzona za pomocą profilometru optycznego wynosiła około 160 nm. zauważono, że wraz ze zwiększaniem się udziału gazu reaktywnego w procesie próbki zmieniały barwę od metalicznej, przez ciemnogranatową, po błękitną, jednocześnie stając się coraz bardziej przezroczyste. Pomiary właściwości elektrycznych wykonane za pomocą sondy czteroostrzowej, a także właściwości optycznych przeprowadzone z użyciem spektrofotometru wykazały, że zwiększanie udziału tlenu w procesie powodowało wzrost średniej transmisji światła w zakresie widzialnych długości fal oraz rezystywności cienkich warstw. W artykule przeanalizowano również współczynniki Figure of Merit określające jakość badanej próbki. Największą wartość współczynnika doskonałości otrzymano dla cienkiej warstwy tlenku wolframu, odznaczającej się stosunkowo dużą średnią transmisją światła w zakresie widzialnym przy niskiej wartości rezystywności. Przeprowadzone badania wykazały, że atmosfera gazowa podczas procesu rozpylania magnetronowego istotnie wpływa na właściwości optyczne i elektryczne cienkich warstw tlenku wolframu, co stwarza możliwość projektowania cienkowarstwowych powłok przeznaczonych do stosowania w transparentnej elektronice.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wygrzewania na właściwości sensorowe powłok TiOx wytworzonych metodą rozpylania magnetronowego

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu temperatury wygrzewania na właściwości optyczne, a także morfologii powierzchni cienkich warstw niestechiometrycznych tlenków tytanu (TiO x). Zostały one powiązane z wynikami badań odpowiedzi sensorowej warstw na obecność H₂. Próbki wytworzono metodą rozpylania magnetronowego w atmosferze Ar:O₂ o małej zawartości tlenu (20% oraz 30%). im większa była ilość tlenu w mieszaninie gazowej podawanej do komory próżniowej, tym niższa szybkość osadzania powłok. Badania wykonane za pomocą profilometru optycznego wykazały, że grubość obu serii naniesionych warstw wynosiła odpowiednio 600 nm i 200 nm. Powłoki te następnie wygrzewano w powietrzu w temperaturze od 100°C do 800°C. w ramach badań określono również ich chropowatość. aby ocenić właściwości optyczne powłok, zmierzone zostały charakterystyki transmisji oraz odbicia światła, na podstawie których wyznaczono takie parametry jak współczynnik transmisji, położenie krawędzi optycznej absorpcji oraz szerokość optycznej przerwy energetycznej w funkcji temperatury wygrzewania warstw. Z kolei właściwości sensorowe powłok określono na podstawie zmian rezystancji w odpowiedzi na pobudzenie w postaci mieszaniny Ar:3,5%H₂. Stwierdzono, że stopień utlenienia warstw ma kluczowy wpływ nie tylko na szybkość odpowiedzi warstwy TiOx, lecz także na sam charakter tej odpowiedzi.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wygrzewania na wybrane właściwości mieszanych tlenków miedzi i tytanu

Praca poświęcona jest badaniom wpływu wygrzewania poprocesowego na morfologię mieszanych tlenków miedzi i tytanu, a także na ich właściwości elektryczne i czujnikowe. Cienkie warstwy (Cu,Ti)Ox naniesiono za pomocą rozpylania magnetronowego na podłoża z krzemionki amorficznej oraz na podłoża ceramiczne ze zintegrowanymi elektrodami. Dodatkowo zastosowano termiczną obróbkę poprocesową w temperaturach 200°C oraz 250°C. Zmianę struktury w procesie utleniania termicznego badano za pomocą dyfrakcji rentgenowskiej, natomiast dzięki profilometrowi optycznemu określono morfologię powierzchni cienkich warstw. W celu określenia właściwości elektrycznych zmierzono charakterystyki prądowo-napięciowe oraz termoelektryczne, na podstawie których wyznaczono rezystancję oraz typ przewodnictwa. Cienkie warstwy (Cu,Ti)Ox poddane obróbce poprocesowej charakteryzowały się dziurowym typem przewodnictwa, a co więcej silnie reagowały na obecność wodoru w atmosferze pomiarowej.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Interaktywny symulator sytuacji powietrznej

Symulatory pełnią obecnie istotną rolę w szkoleniu i trenowaniu personelu wojskowego. Pozwalają między innymi na ćwiczenie trudnych bądź niemożliwych do wykonania w rzeczywistości scenariuszy bojowych. Technologie symulacji wirtualnej rzeczywistości, jak również sposoby ich współdziałania między sobą oraz obiektami rzeczywistymi są ciągle rozwijane. Artykuł porusza zagadnienie interaktywnych rozproszonych symulacji, przedstawiając ich rozwój technologiczny oraz cele, jakie przyświecały ich autorom. Po analizie metod interaktywnych symulacji wirtualnej rzeczywistości sformułowano założenia projektu oraz interakcje zachodzące pomiędzy obiektami interaktywnego symulatora sytuacji powietrznej. Na końcu podjęto próbę stworzenia interaktywnego symulatora sytuacji powietrznej zgodnie ze sformułowanymi założeniami. W rezultacie udało się zaprogramować symulator pozwalający na badanie interakcji pomiędzy systemami ostrzegania radiolokacyjnego oraz pierwotnymi radarami naziemnymi. Nie udało się zrealizować wszystkich założeń, między innymi pełnej funkcjonalności ze standardem DIS, jednak projekt ten może być dalej rozwijany, pozwalając na wprowadzenie całkowitej kompatybilności z tym standardem. Opracowanie symulatora jest procesem wymagającym wielu założeń, ale także kompromisów.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza porównawcza wybranych parametrów użytkowych pojemnościowych przycisków dotykowych

W artykule przedstawiono przegląd różnych rodzajów przycisków dotykowych, a następnie porównano standardowe przyciski pojemnościowe typu self-capacitance z przyciskami Metal Over Cap Technology (MoCT), czyli działającymi przez ugięcie warstwy przewodzącej. Przeprowadzono symulację dwóch typów przycisków dotykowych. Przycisk typu self-capacitance został zasymulowany za pomocą modelu wbudowanego w oprogramowaniu CapExt, natomiast przycisk typu MoCT wymagał wykonania specjalnego modelu w celu uwzględnienia zjawisk zachodzących w tej technologii. zaprojektowano i wykonano dwa modele fizyczne przycisków pojemnościowych. zbadano ich parametry i porównano z wynikami symulacji. zaprojektowano i zbudowano przyrząd pozwalający z dużą dokładnością i powtarzalnością symulować dotyk. Przedstawiono wyniki badań siły nacisku wymaganej do aktywacji czujnika wykonanego w technologii MoCT oraz porównywano je z parametrami przycisków mechanicznych. z badań wynika, że detektory dotykowe w technologii MocT charakteryzują się dużą odpornością na fałszywą detekcję. opisane w artykule badania pozwalają na dobór skutecznie działających materiałów konstrukcyjnych dla przycisków MoCT w zależności od wymaganych parametrów użytkowych (jak siła nacisku) i konstrukcyjnych - wymagana grubość (wytrzymałość) materiału panelu dotykowego. analiza porównawcza danych empirycznych i wyników symulacji przeprowadzonych w dostępnym komercyjnie oprogramowaniu pozwala na przyspieszenie procesu projektowania tego typu przycisków i wprowadzenie odpowiednich poprawek do wyników symulacji w procesie projektowania docelowego urządzenia.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
System monitorowania stanu bezpieczeństwa pojazdu

Pojazd pozostawiony na parkingu może być celem potencjalnej kradzieży lub uszkodzenia. Aby właściciel miał informację o stanie, w jakim jego pojazd się znajduje, konieczne jest zastosowanie odpowiednich środków ochrony. dlatego opracowano autorski system monitorowania stanu bezpieczeństwa pojazdu. Aby uzyskać odpowiednią informację o stanie zabezpieczanego pojazdu, został wykonany demonstrator systemu. Umożliwia on monitorowanie następujących parametrów: nachylenia pojazdu (wiążącego się na przykład z podniesieniem samochodu w celu umieszczenia go na lawecie), chwilowego przyspieszenia pojazdu (wiążącego się na przykład ze stłuczką na parkingu), lokalizacji GPS (wiąże się z przemieszczeniem pojazdu względem ustalonej pozycji), temperatury oraz wilgotności. Ponadto monitorowany jest ruch w pojeździe poprzez pasywną czujkę podczerwieni, stan drzwi (otwarte/zamknięte) poprzez kontaktrony oraz stężenie gazu (LPG, propan-butan) za pomocą czujnika gazu. informacje o czujnikach pojazdu są wysyłane użytkownikowi w postaci wiadomości sms zarówno na żądanie użytkownika, jak i w postaci alarmu. Zaprojektowany system monitorowania stanu bezpieczeństwa pojazdu jest rozwiązaniem, które umożliwia użytkownikowi zarówno korzystanie, jak i dodawanie nowych przydatnych funkcjonalności. możliwe jest też dodanie kolejnych czujników, a także rozbudowa o innowacyjne funkcje (np. kontrola dostępu). skutkuje to zwiększeniem poczucia bezpieczeństwa użytkownika dotyczącego jego pojazdu.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wskaźnikowa metoda oceny oddziaływań akustycznych od pojazdów kolejowych

W artykule podjęto próbę rozwiązania problemu dotyczącego interpretacji wyników opierających się na porównaniu wartości zmierzonych do wartości dopuszczalnych. W przypadku zaobserwowania przekroczeń, u osób będących odbiorcą analiz akustycznych (głównie osoby niespecjalistyczne), bardzo często pojawia się niepewność związana z interpretacją wyników. Obecnie brak jest jednoznacznego sposobu określania w przypadku hałasu, przedziałów wartości akceptowalnych, niepokojących, czy niedopuszczalnych. Zaproponowano autorską metodykę wskaźnikową, umożliwiającą w jasny i łatwy sposób, interpretację uzyskanych wyników. Zaproponowany wskaźnik obciążenia hałasem (NLF – ang. Noise Load Factor), oparty na mierzonych wielkościach fi zycznych, umożliwia przeprowadzenie szerszej oceny uciążliwości akustycznej pochodzącej od pojazdów kolejowych.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Nowe rozwiązania technologiczne usprawniające obsługę pasażerów kolei na przykładzie projektów In2Stempo i ExtenSive, realizowanych w ramach programu Shift 2Rail

Nie bez powodu mówi się, że dworce są wizytówką kolei. W ramach projektów In2Stempo i ExtenSive, prace badawcze dotyczą rozwiązań poprawiających odczucia pasażerów na stacjach. Artykuł prezentuje nie tylko zakres badań wykonywanych w ramach projektów, obejmujących m.in. opracowanie skuteczniejszych narzędzi zarządzania tłumem na stacjach o dużej przepustowości, ale także nowe metody projektowania dworców i ich elementów z uwzględnieniem najnowszych trendów architektonicznych. Ważnym zagadnieniem jest również problem wciąż nurtujący pracowników wielu kolei, dotyczący poprawy dostępności z peronu do pociągu. Usługi kolejowe, przez swoją powszechność, powinny uwzględniać szerokie możliwości, jakie daje technologia informacyjna. Dotyczy to całego procesu obsługi pasażera, od zakupu biletu, przez dotarcie do punktów handlowych i podróż. W artykule przedstawiono również założenia projektu ExtenSive, który jest kontynuacją wcześniejszych prac mających na celu opracowanie zarówno aplikacji pasażerskich, jak również oprogramowania dla przewoźników, które w końcowym efekcie umożliwią świadczenie usług transportowych na najwyższym poziomie. W niniejszym artykule przedstawiono również wyniki dotychczasowych analiz w przeddzień zakończenia projektów, a także wskazano możliwe zastosowania efektów przeprowadzonych prac.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Model układu napędowego tramwaju niskopodłogowego ze sprzęgłami czterocięgłowymi

W artykule opisano budowę i zasadę działania układu napędowego stosowanego w niektórych tramwajach niskopodłogowych. Układ składa się z silników elektrycznych, przekładni zębatych, a także z wałów drążonych i sprzęgieł czterocięgłowych przekazujących napęd na koła jezdne tramwaju. Zbudowano model dynamiczny oraz wyznaczono parametry potrzebne do symulacji. Jako przykład gotowych pojazdów wykorzystano wagony tramwajowe niskopodłogowe NGT6 eksploatowane w MPK S.A. w Krakowie. Ze względu na brak dostępnych danych, część artykułu poświęcono na wyznaczenie masowych momentów bezwładności elementów układu napędowego doświadczalną metodą drgań skrętnych struny. W kolejnych rozdziałach opisano model matematyczny i dokonano symulacji rozruchu tramwaju przy zadanych konkretnych parametrach poszczególnych składowych układu. Niektóre wyniki zaprezentowano w formie wykresów.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Możliwości zwiększenia roli kolei w systemie publicznego transportu zbiorowego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Olsztyna

Artykuł przedstawia możliwości zwiększenia znaczenia kolei w systemie publicznego transportu zbiorowego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Olsztyna. Na wstępie określono proponowany zasięg przewozów kolejowych, założenia dla nowej oferty przewozowej oraz zasady kształtowania kolejowego rozkładu jazdy. Uwzględniając istniejący stan infrastruktury, dla każdego kierunku przewozów zbadano możliwości wdrożenia bazowej oferty przewozowej (10 par pociągów na dobę) oraz jej dalszego rozwoju w przyszłości, a także opracowano i zaprezentowano grafi czne rozkłady jazdy uwzględniające założenie cykliczności odjazdów (tzn. odjazdy pociągów w takcie). Część artykułu poświęcono także działaniom w obszarze transportu autobusowego w zakresie organizacyjnym i infrastrukturalnym, których podjęcie umożliwiłoby jego lepszą integrację z systemem kolejowym. Uwzględniając obserwacje i wnioski zamieszczone we wcześniejszych rozdziałach, przedstawiono proponowane działania inwestycyjne na infrastrukturze kolejowej niezbędne do wdrożenia i usprawnienia regionalnych przewozów kolejowych, jak również zakreślono szerszą perspektywę dalszych inwestycji umożliwiających rozwój oferty przewozowej oraz zwiększenie dostępności kolei w MOF Olsztyna. Głównym wnioskiem z przeprowadzonych analiz jest potwierdzenie możliwości wdrożenia cyklicznego rozkładu jazdy na badanym obszarze w ramach zakładanej bazowej liczby połączeń.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wpływ zwiększonej kontrolowanej dawki irradiancji na zmianę wybranych właściwości fizyko-chemicznych systemów malarskich stosowanych w taborze szynowym

W artykule zaprezentowano wyniki badań starzeniowych z udziałem laboratoryjnego promieniowania świetlnego pro-wadzonego według normy PN-EN ISO 16474-2 dla systemów malarskich stosowanych w taborze szynowym. Określono wpływ starzenia na takie właściwości powłoki jak: połysk, barwa oraz twardość z wykorzystaniem dwóch różnych nastaw irradiancji odpowiednio 60 W/m2 oraz 120 W/m2, mierzonych dla długości fali 300÷400 nm w odniesieniu do tych samych poziomów całkowitego napromienienia. Oprócz tego, w niniejszym artykule zamieszczono najważniejsze informacje dotyczące laboratoryjnych badań starzeniowych z symulacją światła słonecznego w połączeniu z udziałem temperatury i wilgoci, w tym deszczu, które zawarte są w znormalizowanych metodach badawczych ISO. Opisano także wpływ parametrów pogodowych, w szczególności wpływ zwiększonej dawki irradiancji promieniowania świetlnego na degradację wybranych właściwości fizyko-chemicznych powłok i możliwości przewidywanego postępu starzenia (zmiany wybranych właściwości). Otrzymane wyniki badań laboratoryjnych pozwalają na przyjęcie pewnych założeń dotyczących zwiększenia dawki irradiancji, a tym samym skrócenia czasu testu laboratoryjnego w kontekście oceny najbardziej pożądanych właściwości powłoki przy udziale starzeniowych testów laboratoryjnych.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Określanie długości ruchomej cięciwy do wyznaczania krzywizny eksploatowanego toru kolejowego

W artykule rozwinięto, niewyjaśnioną jeszcze do końca, kwestię doboru długości cięciwy, która będzie najbardziej korzystna podczas wyznaczania krzywizny poziomej toru kolejowego z wykorzystaniem metody ruchomej cięciwy. W torze kolejowym – przy niewłaściwym doborze długości cięciwy – występujące deformacje poziome toru i błąd pomiaru współrzędnych mogą powodować uzyskanie nieregularnych wykresów krzywizny, które będą trudne do interpretacji. W artykule przeanalizowano trzy testowe układy geometryczne dostosowane do prędkości 80 km/h, 120 km/h i 160 km/h (wyznaczone w wyni-ku przeprowadzonej estymacji krzywizny, promienie łuków kołowych wynosiły odpowiednio około 410 m, 880 m i 1480 m). Rozpatrywano długości ruchomej cięciwy w zakresie 10÷50 m. Na podstawie przeprowadzonych analiz jednoznacznie wy-kazano, że długość cięciwy, przyjmowana do wyznaczania krzywizny w torze kolejowym, powinna zależeć od wartości występującego promienia łuku kołowego. Zaproponowano orientacyjne długości lc w zależności od przedziału wartości pro-mienia RŁK. Przedstawione w artykule dostosowanie metody ruchomej cięciwy do przyjętej procedury pomiarowej oraz sposób wykorzystania uzyskanego wykresu krzywizny, stwarzają odpowiednie podstawy aplikacyjne.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Badania kolejowych podkładów strunobetonowych z zastosowaniem emisji akustycznej

W artykule opisano badania podkładów strunobetonowych wykonywanych według metody określonej wymaganiami norm europejskich PN-EN 13230 (Kolejnictwo − Tor − Podkłady i podrozjazdnice betonowe) i WTWiO oraz zastosowano dodatkową metodę pomiarową – emisji akustycznej (AE). Celem przeprowadzonych badań metodą emisji akustycznej była weryfikacja uzyskanych wyników innymi metodami badawczymi opisanymi w normie. Zastosowanie tej metody w badaniach podkładów umożliwia uzyskanie precyzyjnych danych z przebiegu próby obciążenia podkładu i wyznaczenie charakterystycznych parametrów na podstawie rejestrowanych sygnałów AE. Ze względu na różnorodność produkowanych konstrukcji podkładów strubobetonowych i rozwój produktów w tym obszarze: podkłady drewniane, podkłady kompozytowe, stalowe (tzw. Y), zastosowanie metody emisji akustycznej w badaniach będzie dobrym wsparciem i będzie umożliwiało właściwą oceną tych elementów drogi kolejowej.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zjawiska aerodynamiczne wywołane przejazdem pociągu. Część 4: Oddziaływanie ciśnienia na ludzi

W cyklu artykułów opisujących zjawiska aerodynamiczne wywołane przejazdem pociągu, scharakteryzowano oddziaływania pociągu jadącego z dużą prędkością na sam jadący pociąg, na inne pociągi, na obiekty znajdujące się przy torze oraz na ludzi. Oddziaływanie to może być dwojakiego rodzaju: przez wytwarzane ciśnienie i przez podmuch. Oprócz analizy literatury, uwzględniono badania przeprowadzone przez autora. W czwartej części cyklu opisano oddziaływanie ciśnienia na ludzi.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Vectron jako przykład nowoczesnej i uniwersalnej lokomotywy elektrycznej i spalinowej do przewozów pasażerskich i towarowych

Lokomotywy Vectron to propozycja koncernu Siemens obejmująca lokomotywy przeznaczone zarówno do obsługi ruchu pasażerskiego, jak i towarowego, przystosowane do eksploatacji pod szerokim zakresem napięć zasilania (oferowana jest wersja wielosystemowa, jednosystemowa itp.), zarówno na torze normalnym, jak i szerokim. Zaprojektowano również wersję spalinową do eksploatacji na liniach niezelektryfi kowanych. Lokomotywy Vectron stanowią rozwinięcie platformy Eurosprinter, powstałej na początku lat 90. oraz wzbogacanej o uzyskane doświadczenia eksploatacyjne, zarówno na sieci kolejowej Niemiec czy Austrii, jak i innych krajów należących do UE (swoboda prowadzenia przewozów w ramach liberalizacji wspólnego rynku). Dotychczas sprzedano ponad 1500 lokomotyw Vectron, przede wszystkim w Europie, a także w USA, gdzie są eksploatowane zarówno w warunkach klimatu śródziemnomorskiego, jak i mroźnych skandynawskich zim.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Ewolucja konstrukcji elektrycznych pojazdów trakcyjnych na przykładzie lokomotyw Škody

W artykule opisano ewolucję lokomotyw elektrycznych Škody, począwszy od pojazdów zasilanych napięciem 3 kV DC oraz 25 kV 50 Hz, wyposażonych w rozruch początkowo rezystorowy (dla zasilania DC), ewentualnie wysokonapięciową regulację napięcia (dla zasilania AC), a następnie w rozruch impulsowy (tyrystorowy). Sieć kolejowa ówczesnej Czechosłowacji początkowo była zelektryfikowana napięciem stałym (m.in. węzeł Pragi), jednak poznanie zalet napięcia 25 kV 50 Hz, opracowanego w Niemczech spowodowało, iż część nowych odcinków sieci ČSD zelektryfikowano prądem przemiennym. Równocześnie, krajowy producent Škoda opracował pojazdy (lokomotywy, ezt) przystosowane do eksploatacji pod napięciem stałym i przemiennym, choć początkowo były to pojazdy jednosystemowe, ponieważ opracowanie pojazdów wielosystemowych było wówczas skomplikowane technicznie (praktykowano jedynie wytwarzanie ich krótkich serii). Pojawienie się impulsowego rozruchu silników trakcyjnych nie tylko zapewniło bardziej ekonomiczne czy prostsze ich sterowanie, ale także pozwoliło na uproszczenie budowy pojazdów wielosystemowych. W artykule omówiono specyfikę obu systemów rozruchu silników oraz ewolucję budowy pojazdów na napięcie stałe i przemienne oraz ich eksploatację.

Czasopismo: Problemy Kolejnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Sposób wykorzystania matematycznych modeli do przygotowania i weryfikacji automatycznie sterowanego manewru omijania ruchomych przeszkód

Właściwe określenie istotnych czynników wpływających na przebieg obliczeń manewru uniknięcia kolizji z ruchomymi przeszkodami jest niezbędne w celu zapewnienia wyliczenia dostatecznie wiarygodnych wyników opisujących proponowaną trajektorię tego manewru oraz jego realizację. Istotnym wskaźnikiem weryfikującym przebieg manewru omijania jest zachowanie żądanych separacji między samolotem a przeszkodami. Przedmiotem pracy jest wybór odpowiednich matematycznych modeli dla poszczególnych faz przygotowania przebiegu trajektorii omijania przeszkód. Badano wpływ różnych uproszczeń matematycznych modeli na przebieg manewru antykolizyjnego z uwzględnieniem deformacji trajektorii i zmian przebiegu odległości samolotu od ruchomych przeszkód. Rozważania zostały zilustrowane wybranymi wynikami z symulacji komputerowych wybranego manewru ominięcia przeszkód przez samolot.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika