rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Struktura polskiego salda bilansu handlowego w świetle problematyki bezpieczeństwa ekonomicznego

W artykule podjęto analizę ewolucji struktury przedmiotowej i geograficznej polskiego salda handlowego w latach 2001-2014. Przeprowadzone badanie miało określić przyczyny utrzymującego się deficytu, głównie z punktu widzenia technologicznego zaawansowania polskiego eksportu i importu. W badaniu wykorzystano dane na dwu- oraz czterocyfrowym poziomie dezagregacji, opierając się na Systemie Zharmonizowanym, określając na ich podstawie poziom zaawansowania technologicznego strumieni handlowych. Otrzymane wyniki pozwalają potwierdzić zasadność paradygmatu pułapki średniego dochodu i wynikające z niej zagrożenia. Znaczenie Polski we współczesnym międzynarodowym podziale pracy zostało silnie zdeterminowane naturą zagranicznych inwestycji bezpośrednich, zorientowanych na przewagi kosztowe oraz efektywnościowe i tym samym utrwalających technologiczną zależność od zagranicznego kapitału

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Wpływ brexitu na gospodarkę Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii

Brexit jest precedensem w historii UE, niewątpliwie otwierającym nowy rozdział w historii Europy i jej zjednoczenia. Do tej pory UE przyjmowała tylko kolejnych nowych członków, natomiast obecnie jej struktury się zmniejszają, i to o jeden z najważniejszych krajów członkowskich. Brexit wpłynie oczywiście na kształt nie tylko integracji europejskiej, ale także całej światowej gospodarki, ponieważ wpisuje się w widoczną aktualnie tendencję do protekcjonizmu, większej kontroli międzynarodowej i stawiania nowych barier. Decyzja brytyjskiego społeczeństwa o wystąpieniu ze struktur UE, podjęta w referendum w czerwcu 2016 r., skłania do przeprowadzenia badań nad powiązaniami gospodarczymi między UE i Wielką Brytanią − stanem obecnym oraz zagrożeniami dla dalszego rozwoju w kontekście brexitu. W artykule omówiono możliwe scenariusze wyjścia Wielkiej Brytanii z UE i ich implikacje.

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Wpływ inicjatywy Nowego Jedwabnego Szlaku na atrakcyjność inwestycyjną krajów ASEAN

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wpływu działań podejmowanych w ramach ogłoszonej przez Chiny w 2013 r. koncepcji Nowego Jedwabnego Szlaku na rozmiary inwestycji zagranicznych podejmowanych w krajach należących do Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej, a przez to na wzrost ich atrakcyjności inwestycyjnej. Artykuł składa się z dwóch części: teoretycznej oraz empirycznej. Część teoretyczna poświęcona została wyjaśnieniu pojęcia atrakcyjności inwestycyjnej, natomiast w części empirycznej zaprezentowano informacje i dane statystyczne wskazujące na wzrost atrakcyjności inwestycyjnej krajów ASEAN w związku z ich uczestnictwem w koncepcji Pasa i Szlaku. Podejmowane w nich inwestycje, w szczególności chińskie, mają przyczynić się przede wszystkim do rozbudowy infrastruktury i tym samym do zwiększenia zainteresowania inwestorów lokowaniem działalności w tym regionie.

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Wyspy odrzańskie we Wrocławiu miejscem aktywizacji jego mieszkańców

Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących aktualnego i potencjalnego wykorzystania przestrzeni wybranych wysp odrzańskich we Wrocławiu do aktywizacji jego mieszkańców. Do badań wybrano zespół wysp Śródmiejskiego Węzła Wodnego oraz położoną z dala od centrum Wyspę Opatowicką. Wszystkie obszary mają ogólnodostępne przestrzenie publiczne oraz zasoby przyrodnicze, a także możliwości dalszego rozwoju w kierunku aktywizacji ludności. Autorzy przeanalizowali czynniki mające wpływ na dostępność poszczególnych wysp oraz warunki zagospodarowania przestrzeni każdej z nich, sprzyjające lub nie różnym formom aktywizacji. Wyniki badań, ujęte w formie wniosków, mogą być pomocne do określenia kierunków rozwoju i wykorzystania przestrzeni badanych wysp w celu zapewnienia jeszcze lepszych warunków sprzyjających aktywizacji użytkowników przestrzeni publicznych miasta.

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Cloud computing jako wsparcie rozwoju e-handlu

Rozwój handlu elektronicznego pozostaje obecnie pod nieuchronnym wpływem nowych uwarunkowań technicznych w zakresie sposobu korzystania z infrastruktury informatycznej, określanej mianem cloud computing (usług w chmurze), która oznacza model zarządzania środowiskiem IT, w którym ciężar świadczenia usług IT (danych, oprogramowania lub mocy obliczeniowej) przeniesiony zostaje na serwer, a stały dostęp do nich możliwy jest przez komputery klienckie. Celem artykułu, poprzez analizę trendów i zmian w e-handlu, w zestawieniu z rozwojem technologii, jest przedstawienie wpływu cloud computingu na rozwój tradycyjnego handlu elektronicznego, odpowiednio z punktu widzenia architektury technicznej, strategii biznesowych oraz restrukturyzacji łańcucha powiązań w ramach całej branży, z omówieniem propozycji dotyczących rozwoju przedsiębiorstw e-commerce w erze rozwiązań chmurowych

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Państwa nordyckie wobec wyzwań energetycznych Unii Europejskiej

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie podejścia państw nordyckich do unijnych kwestii energetycznych. W pierwszej części opracowania opisana zostanie geneza Strategii Energetycznej Unii Europejskiej oraz konkretne cele, jakie zawiera. Druga część poświęcona zostanie opisowi nordyckiej współpracy energetycznej oraz czynnikom charakterystycznym dla nordyckiej kultury energetycznej, które stały się kluczowe dla modernizacji sektora energetycznego w tych krajach. W trzeciej części natomiast zaprezentowane zostaną obecny stan sektora energetycznego państw nordyckich oraz cele, jakie państwa te postanowiły osiągnąć do 2050 roku. W artykule wykorzystano metody badawcze opierające się na analizie polskich i zagranicznych materiałów źródłowych, takich jak: publikacje zwarte, raporty, artykuły naukowe oraz oficjalne dokumenty i strony internetowe organizacji międzynarodowych. Wnioski płynące z niniejszego artykułu ukazują pionierskie podejście państw nordyckich do kwestii energetycznych, a także podkreślają, że w dziedzinie energetyki państwa nordyckie są wzorem do naśladowania

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Przyszłe modele biznesowe na rynku Mediów 4.0

Celem artykułu jest przedstawienie prawdopodobnych przyszłych modeli biznesowych w ramach nowych możliwości uzyskiwania przychodów przez podmioty z sektora medialnego. W zakresie metodologicznym posłużono się analizą najnowszych dostępnych materiałów poświęconych tej tematyce, w tym przede wszystkim artykułów naukowych oraz opracowań pochodzących z renomowanych międzynarodowych instytucji badawczych i firm konsultingowych. Uzupełniają je obserwacje autorki, która była zawodowo związana z rynkiem mediów. Z prowadzonych rozważań wysnuto wniosek, iż immanentną cechą przyszłych modeli na rynku Mediów 4.0 będzie hybrydowość przekazu informacji

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Gospodarka o obiegu zamkniętym – stan obecny i perspektywy

W artykule przedstawiono nową i coraz bardziej popularną koncepcję gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy, CE), stanowiącą alternatywę dla liniowego modelu działalności gospodarczej opartego na taniej energii i łatwo dostępnych zasobach. Scharakteryzowano pojęcie i istotę gospodarki o obiegu zamkniętym, a także syntetycznie opisano najważniejsze inicjatywy wdrażania koncepcji CE na świecie w ujęciu makro-, mezoi mikroekonomicznym. W dalszej kolejności inicjatywy te zestawiono z działaniami podejmowanymi w tym zakresie w Polsce. Przedstawione rozważania prowadzą do generalnego wniosku, że efektywne wdrażanie koncepcji CE wymaga systemowych i wielopoziomowych zmian, łączących inicjatywy odgórne (polityczne i społeczne) z działaniami oddolnymi, realizowanymi przez przedsiębiorstwa. Co więcej, ograniczony zakres działań podejmowanych w tym obszarze w Polsce może sprawić, że polska gospodarka – silnie uzależniona od wykorzystania zasobów nieodnawialnych – napotka w przyszłości naturalne granice wzrostu, których nie będzie w stanie przezwyciężyć bez zmniejszenia zużycia surowców i ilości generowanych odpadów oraz promowania rozwiązań opartych na recyklingu

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Optymalizacja kosztów jako współczesny priorytet sektora MŚP w Polsce

Sektor MŚP odgrywa ogromną rolę w gospodarce nie tylko polskiej, ale i każdego innego państwa na świecie. Niższe koszty to możliwość rozwoju działalności poprzez inwestycję. Optymalizacja, a nie tylko proste ograniczenie kosztów, pozwala na rozwój przedsiębiorstwa. Celem opracowania jest prezentacja istoty i znaczenia dwóch pojęć: MŚP i optymalizacji koszów, a w konsekwencji połączenie zagadnień. W opracowaniu wykorzystano metodę analizy literatury w zakresie optymalizacji kosztów, specyfiki sektora MŚP oraz analizę raportów, jak również obserwacje własne z praktyki gospodarczej327-334

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Sankcje ekonomiczne a wymiana handlowa Rosji w warunkach kryzysu gospodarczego

Głównym celem artykułu jest analiza wpływu sankcji ekonomicznych, nałożonych na Rosję przez UE i USA, oraz embarga zastosowanego przez Rosję na wymianę handlową tego kraju w latach 2014-2015. Sankcje nałożone na Rosję i rosyjskie embargo oddziałują po pierwsze na spadek obrotów handlowych Rosji z zagranicą. Ponadto wpływają na zmiany struktury geograficznej rosyjskiego handlu zagranicznego. Embargo rosyjskie, dotyczące produktów spożywczych, podniosło również kwestię możliwości zastępowania importu produkcją krajową. Sankcje ekonomiczne stały się negatywnym katalizatorem niekorzystnej sytuacji w gospodarce Rosji, wynikającej z gwałtownej deprecjacji rubla, spadku ceny ropy naftowej na rynkach międzynarodowych i obniżenia tempa wzrostu PKB

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Kryzys w handlu z Rosją a dywersyfikacja polskiego eksportu żywności

Celem artykułu jest przedstawienie oraz ocena dywersyfikacji polskiego eksportu żywności w warunkach utrudnionego dostępu do rynku rosyjskiego. Embargo wprowadzone przez Federację Rosyjską na import żywności z państw Unii Europejskiej oraz kryzys gospodarczy na tym rynku spowodowały silny spadek sprzedaży żywności z Polski w tym kraju. Wskutek przeprowadzonych studiów literatury oraz dokonania analizy danych statystycznych dotyczących polskiego handlu zagranicznego w latach 2012-2015 stwierdzono, że wobec utraty rynku rosyjskiego zwiększył się eksport żywności z Polski zarówno w UE, jak i na dalszych rynkach – USA, Arabii Saudyjskiej czy Wietnamu. Postępująca dywersyfikacja sprzedaży zagranicznej artykułów rolno-spożywczych z Polski wzmacnia potencjał przedsiębiorstw z sektora oraz sprzyja dalszemu procesowi jego internacjonalizacji. Oczekuje się, że podjęte działania dostosowawcze do nowej sytuacji w otoczeniu zwiększą elastyczność polskich producentów żywności na rynku międzynarodowym

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Potencjał technologiczny i ekonomiczny polskiego przemysłu do produkcji nowoczesnych przyszłych ciężarówek wojskowych

W artykule autor analizuje zagadnienie, czy w Polsce, opierając się na krajowych zasobach kapitału, wiedzy i zapleczu produkcyjnym, funkcjonują podmioty będące w stanie samodzielnie przygotować nowoczesne wojskowe ciężarówki. Cel tego artykułu polega na uzyskaniu odpowiedzi na tak postawione pytanie. Jej uzyskaniu służy analiza dostępnych oficjalnych opracowań na ten temat, przy uwzględnieniu faktu, że z oczywistych względów w naszym kraju osiągalnych jest niewiele jawnych materiałów poświęconych tej problematyce. Uzupełniają je wnioski własne, ponieważ autor zajmuje się tym zagadnieniem od ponad 20 lat i jest jedną z niewielu osób spoza MON mających unikatową wiedzę w tym obszarze

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Analiza konkurencyjności węgla w polskim sektorze energetycznym w odniesieniu do dyrektyw Unii Europejskiej do 2050 roku

Z roku na rok można zaobserwować wzrost temperatury na świecie. Naukowcy alarmują, iż skutki zmian klimatu mogą być nieodwracalne. Ocieplający się klimat spowodował, iż Unia Europejska zaczęła przywiązywać dużą wagę do zahamowania tego procesu. Podjęła działania i wprowadziła politykę energetyczną dla całej Wspólnoty w postaci dyrektyw. Celem polityki UE jest zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w sektorze energetycznym, jak również zmniejszenie emisji CO2, m.in. poprzez redukcję węgla w produkcji energii, a do roku 2050 wyeliminowanie węgla z sektora energetycznego. Od wielu lat filarem polskiego sektora energetycznego jest węgiel, ze względu na zasoby tego surowca. Odnawialne źródła energii nie są najmocniejszą stroną w polskim sektorze energetycznym i stanowią niewielki procent. Jednakże z każdym rokiem udział ten systematycznie wzrasta. W artykule przedstawiono sytuację węgla w polskim sektorze energetycznym w dobie promowania przez Unię Europejską odnawialnych źródeł energii. W badaniu została również dokonana analiza SWOT węgla oraz OZE w polskim sektorze energetycznym. Podjęto również próbę odpowiedzi na pytanie o konkurencyjność węgla jako paliwa w najbliższych latach

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Saldo błędów i opuszczeń w bilansie płatniczym Polski. Wstęp do analizy

Postępujące procesy globalizacyjne w sferze gospodarczej nie pozostały bez wpływu na statystyki bilansu płatniczego. Wzrastająca rola obrotów z zagranicą przyczynia się do wzrostu istotności analizy statystyk bilansu płatniczego. Z drugiej jednak strony, uwolnienie handlu i przepływów kapitałowych i mniejszy stopień kontroli zdają się nie sprzyjać gromadzeniu rzetelnych danych bilansowych. W takich warunkach na znaczeniu zyskuje badanie pozycji bilansującej, zwanej saldem błędów i opuszczeń (NEO – Net Errors and Omissions). Celem artykułu jest wprowadzenie w zagadnienie salda NEO – przedstawienie ogólnych źródeł powstania odchyleń statystycznych oraz analiza ich poziomu w bilansie płatniczym Polski. Dokonano tego za pomocą badania szeregu czasowego zawierającego obserwacje w wymiarze kwartalnym z lat 1994-2013 pod kątem jego podstawowych właściwości – stacjonarności oraz sezonowości. Badanie podstawowych współczynników wyznaczonych metodą regresji liniowej KMNK wykazało istnienie łagodnego, pozytywnego trendu liniowego, natomiast jednoczynnikowa analiza wariancji nie wskazała na istnienie statystycznie istotnych wahań sezonowych. Wystąpienie najwyższych wartościowo obserwacji w okresach szoków zewnętrznych oraz wzmożonego przepływu kapitału krótkoterminowego (wejście do UE oraz kryzys subprime) wskazuje możliwy kierunek dalszych badań

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Współczesny model polityki innowacyjnej – doświadczenia liderów innowacyjności

Celem artykułu jest identyfikacja najważniejszych tendencji występujących we współczesnej polityce innowacyjnej, zarówno w ujęciu koncepcyjnym, jak i od strony praktycznej jej implementacji. W artykule przedstawiono teoretyczne podejście do polityki innowacyjnej, które uzupełnia szczegółowa analiza porównawcza celów i narzędzi tej polityki w państwach wiodących pod względem innowacyjności w gospodarce światowej. Są to: Finlandia, Stany Zjednoczone oraz Korea Południowa. Wyniki analizy wykazały, iż w państwach tych stosuje się postulowane w teorii, holistyczne podejście do kształtowania polityki innowacyjnej, które polega na dopasowaniu całego instrumentarium polityki do najważniejszych problemów i wzywań funkcjonowania narodowego systemu innowacji. Instrumentem polityki innowacyjnej, który nabiera na znaczeniu w drugiej dekadzie XXI wieku, zarówno w Korei Południowej, jak i w Stanach Zjednoczonych, a także do pewnego stopnia w Finlandii, są ulgi podatkowe związane z prowadzeniem działalności badawczo-rozwojowej

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Krótko- i długoterminowe stopy procentowe w krajach Unii Europejskiej. Konwergencja czy dywergencja?

Celem artykułu jest prezentacja wyników badania stopnia konwergencji poziomów nominalnej i realnej krótko- i długoterminowej stopy procentowej oraz tendencji w tym zakresie w krajach Unii Europejskiej. Okres badawczy stanowią lata 2006-2015, a metodę – analiza danych statystycznych i literatury. Jako miernik krótkoterminowej stopy procentowej została przyjęta trzymiesięczna stopa międzybankowego rynku pieniężnego, a przy ocenie zbieżności stopy długookresowej jako wskaźnik zapewniający odpowiedni stopień porównywalności danych z różnych krajów wykorzystano najczęściej używaną do tego celu rentowność dziesięcioletnich obligacji skarbowych. Jak wskazują wyniki badania, można mówić o sukcesywnym pogłębianiu skali konwergencji nominalnego oprocentowania krótkoterminowego. Wskazuje na to zasadniczo zgodny kierunek jego zmian w poszczególnych państwach, wysokie wartości współczynnika korelacji (i malejące różnice) pomiędzy stopą w gospodarkach spoza obszaru wspólnej waluty a jej pułapem w strefie euro oraz obniżające się poziomy mierników dyspersji. Gdy jednak podda się badaniu stopy w ujęciu realnym, wnioski nie są już tak jednoznaczne – w krajach występują w tym zakresie bardzo zróżnicowane tendencje, współczynniki korelacji osiągają relatywnie niższe poziomy, a spadek wartości miar dyspersji nie jest tak szybki. Wydaje się, że wciąż istniejące na tym polu rozbieżności mają konwencjonalne przyczyny, którymi są np. różnice w zakresie poziomu rozwoju gospodarczego, tempa wzrostu cen, oczekiwań inflacyjnych, wiarygodności gospodarki i polityki ekonomicznej czy premia za ryzyko kursowe. W przypadku stopy długoterminowej, w ujęciu zarówno nominalnym, jak i – przede wszystkim – realnym, w badanym okresie należy odnotować istotne wahania stopnia konwergencji. Wynikają one w dużej mierze ze wzrostu skali dyspersji tej zmiennej w okresie globalnego kryzysu i kryzysu w strefie euro, kiedy to przeszacowaniu uległy determinanty poziomu rentowności obligacji państwowych emitowanych przez kraje Unii Europejskiej. Co jednak charakterystyczne, skala rozproszenia stopy długoterminowej mierzona współczynnikiem zmienności jest zasadniczo niższa niż oprocentowania krótkoterminowego

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Bezpieczeństwo finansowe a zrównoważony rozwój polskich przedsiębiorstw przemysłowych

Podstawowym celem niniejszego artykułu jest wskazanie znaczenia bezpieczeństwa finansowego dla zrównoważonego rozwoju polskich przedsiębiorstw przemysłowych. Początkowe rozważania poświęcono omówieniu najważniejszych zagadnień teoretycznych związanych ze zrównoważonym rozwojem przedsiębiorstw oraz z ich bezpieczeństwem finansowym. Zasadnicza część opracowania przedstawia wyniki badania przeprowadzonego z uwzględnieniem zasobów GUS w latach 2010-2017. W celu oceny zależności między bezpieczeństwem a zrównoważonym rozwojem wyznaczono wskaźniki korelacji liniowej Pearsona oraz przeprowadzono estymację klasyczną metodą najmniejszych kwadratów. Uzyskane wyniki wskazują, że w dwóch z czterech analizowanych sekcji, czyli górnictwie i wydobywaniu oraz w przetwórstwie przemysłowym, odnotowano wysoką istotność statystyczną między badanymi zmiennymi. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, iż bezpieczeństwo finansowe jest kluczową determinantą zrównoważonego rozwoju polskich przedsiębiorstw przemysłowych.

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Jak odpowiedzialny biznes może niwelować nierówności dochodowe społeczeństwa

Niwelowanie dysproporcji ekonomicznych gospodarstw domowych uznawane jest za jedno z największych wyzwań w XXI wieku. W artykule podjęto próbę przedstawienia społecznych konsekwencji wynikających z asymetrycznego rozwarstwienia dochodowego. Wskazano jednocześnie na słabnącą rolę państwa w oddziaływaniu na sferę ekonomiczną kraju na rzecz dominującej siły wielkich przedsiębiorstw międzynarodowych. Celem badawczym prezentowanego opracowania jest próba udowodnienia, że biznes ma moc sprawczą w ograniczeniu występowania tych dysproporcji dochodowych, jeżeli w swojej strategii uwzględni podejmowanie działań społecznie odpowiedzialnych

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Wolny handel a migracje: wpływ liberalizacji wymiany handlowej na międzynarodowy przepływ siły roboczej

Celem artykułu jest wykazanie, jak liberalizacja wymiany handlowej oddziałuje na przepływy siły roboczej. Realizacja tego celu wymaga w pierwszej kolejności dokonania przeglądu teorii handlu (a także teorii migracji) wskazujących na relację pomiędzy wymianą handlową a migracjami. Punktem wyjścia będzie teoria Heckschera-Ohlina-Samuelsona, zgodnie z którą relacja ta ma charakter substytucyjny. Jak zostanie wykazane, usunięcie założeń przyjętych w tej teorii prowadzi jednak do odmiennych wniosków: przepływ towarów i siły roboczej jest komplementarny co najmniej w krótkim okresie. Do podobnych wniosków skłania przegląd dotychczasowych badań empirycznych, a także analiza kształtowania się emigracji w państwach członkowskich UE, które przystąpiły do niej 1 maja 2004 r.

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Ryzyko pogodowe na rynku ubezpieczeń

Celem artykułu jest omówienie kwestii występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych w ujęciu globalnym oraz identyfikacja wyzwań, przed jakimi stoi obecnie sektor ubezpieczeń w związku z wyraźnym nasileniem się częstości i intensywności tych zdarzeń. Analiza dotyczy lat 2004-2015 i została przeprowadzona na podstawie danych statystycznych publikowanych przez Munich Re. Jest to okres wystarczająco długi, aby stwierdzić, że w ostatnich latach można było zaobserwować znaczne różnice pomiędzy kontynentami w zakresie wielkości strat ubezpieczonych i strat w ogóle. Potwierdza to tezę, że odporność systemów społeczno-gospodarczych na szeroko rozumiane katastrofy naturalne (poza katastrofami o charakterze geofizycznym) jest silnie uzależniona od poziomu rozwoju i zamożności regionów. Oznacza także, że dostępność ubezpieczeń od ryzyk pogodowych na niektórych obszarach staje się coraz trudniejsza, a koszt może stanowić ekonomiczną barierę w ich stosowaniu

Czasopismo: Ekonomia XXI Wieku
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse