rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przedsięwzięcia prywatyzacyjne w górnictwie w okresie przemian gospodarczych

Adaptacja górnictwa do potrzeb gospodarki rynkowej wymagała nie tylko ograniczenia nadmiernego wydobycia, ale także wzrostu wydajności pracy, co wiązało się z koniecznością zmniejszenia zatrudnienia w kopalniach. Problem ten próbowano rozwiązać w ramach kolejnych programów rządowych. Jednym ze sposobów realizacji tego procesu transformacji były przedsięwzięcia prywatyzacyjne w ramach kopalń i spółek górniczych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Międzynarodowe standardy dokumentowania i projektowania zagospodarowania złóż kopalin w porównaniu z polskimi

Przedstawiono polskie wymagania w zakresie dokumentowania złóż i wykonywania projektów zagospodarowania złóż, oraz
takie wymagania sformułowane w kodeksach wzorowanych na JORC, które mają uznanie międzynarodowe, w szczególności
w kanadyjskim NI 43-101. Wymagania te są podobnie formułowane. Różnice wynikają z różnego celu dokumentowania
zasobów (inwentaryzacji bazy zasobowej w Polsce i działalności inwestycyjnej w przypadku JORC). W wyniku porównania
międzynarodowych standardów wykazywania zasobów złóż kopalin stałych ze standardami stosowanymi w Polsce wskazane
zostały kierunki usprawnienia polskich zasad dokumentowania złóż.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przemysł węgla kamiennego w Republice Południowej Afryki – stabilny segment sektora światowego

W artykule poddano analizie funkcjonowanie przemysłu węgla kamiennego w RPA w latach 1980÷2012. Zidentyfikowano główne uwarunkowania działalności producentów południowoafrykańskich. Przeanalizowano długookresowe tendencje pozyskiwania oraz zużycia węgla kamiennego w RPA. Ukazano zasadnicze zmiany geograficznej struktury eksportu węgla z RPA na tle konkurencji dostawców z Australii oraz Indonezji.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zmieniających się warunków rynkowych na prognozowane ceny węgla kamiennego w handlu międzynarodowym

Ceny węgla na rynkach międzynarodowych utrzymują się w tendencji spadkowej już od pięciu lat. Za główne powody tego
stanu uważa się: wysoką podaż, niski popyt oraz osłabienie tempa rozwoju w krajach będących głównymi użytkownikami
i importerami węgla. Zmieniające się w czasie warunki rynkowe oddziałują na poziom cen w prognozach. Prognozy bowiem
przedstawiają obraz przyszłości widziany z perspektywy zdarzeń i stanu otoczenia właściwych dla momentu sporządzania
tych prognoz. Najnowsze prognozy ekspertów rynków węglowych oraz analityków bankowych nie przewidują znaczniejszych
wzrostów cen węgla na świecie w kilku następnych latach. Wiele zależeć będzie od tempa równoważenia podaży i popytu na
rynkach węgla, w tym – od zapotrzebowania w Chinach i Indiach.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawy budowy, regulacji rozpływu i monitoringu sieci odmetanowania

W artykule przedstawiono podstawy funkcjonowania monitoringu sieci odmetanowania. Ocenia się, że wprowadzenie do praktyki monitoringu i regulacji pozwoli na poprawę efektywności ujęcia metanu. Omówiono podstawy teoretyczne regulacji przepływu mieszaniny metanu i powietrza w rurociągu odmetanowania oraz przedstawiono koncepcję automatycznej regulacji przepływu w sieci rurociągu odmetanowania. Przyjęto, że zastosowanie metod numerycznych i programu komputerowego VentOdmet do wyznaczania stanu sieci odmetanowania w połączeniu z obliczeniami programem VentGraph modelującym rozpływ powietrza w sieci wentylacyjnej rejonu umożliwia badanie wzajemnego wpływu tych dwóch sieci, w tym obliczanie rozpływu gazu w rurociągu odmetanowania i regulacji rozpływu. Przedstawiono przykład obliczeń na opracowanym modelu numerycznym wykonanej regulacji rozpływu metanu w sieci rurociągu odmetanowania kopalni „Z”. Wyniki obliczeń przedstawiono w postaci graficznej, korzystając ze schematu połączeń rurociągu odmetanowania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bezpieczeństwo i higiena pracy w Zakładzie Mechanicznej Przeróbki Węgla w aspekcie Zintegrowanego Systemu Zarządzania

W artykule opisano wybrane zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w aspekcie zintegrowanego systemu zarządzania
oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Przedstawiono systematykę wybranych środków ochrony
zbiorowej i indywidualnej oraz innych. Przeprowadzono analizę stanu bezpieczeństwa w Zakładzie Mechanicznej Przeróbki
Węgla, m.in. z uwzględnieniem podstawy prawnej i wymagań technicznych, zagrożeń i ryzyka zawodowego, analizy wypadków
przy pracy.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Numeryczna analiza odporności budynku na wpływ wstrząsów górniczych w zależności od sztywności podłoża gruntowego

W pracy podjęto próbę oszacowania odporności dynamicznej budynku mieszkalnego przy wykorzystaniu metody analizy czasowej
THA. W drodze analizy numerycznej sprawdzono jaki wpływ na wartość odporności dynamicznej ma różna sztywność
podłoża gruntowego, na którym posadowiony jest obiekt. Analiza została wykonana z wykorzystaniem MES w środowisku
ABAQUS.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sonda aerometryczna jako narzędzie do badania szczelinowatości górotworu

W artykule opisano dotychczasowe doświadczenia w stosowaniu sondy aerometrycznej. Jest to urządzenie do badania szczelinowatości skał zalegających wokół wyrobisk podziemnych. Może być stosowane do: określenia stateczności stropu i ociosów wyrobiska korytarzowego, wyznaczania maksymalnego zasięgu odspojenia dla rozwiniętych metod projektowania systemów obudowy, sprawdzenia skuteczności strzelań wstrząsowych, badania szczelinowatości górotworu wokół tam wentylacyjnych i wodnych, kontroli poziomu szczelinowatości w sąsiedztwie skrzyżowań wyrobisk, określenia stopnia wypełnienia i scalenia gruzowiska zawałowego w badaniach nad rekonsolidacją naturalną. W artykule przedstawiono budowę i zasadę działania urządzenia oraz podano przykład zastosowania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka składu mineralnego i chemicznego dolomitu dewońskiego ze złoża „Nowa Wioska” w aspekcie jego wykorzystania w przemyśle materiałów ogniotrwałych

W artykule przedstawiono wyniki badań składu mineralnego i chemicznego dolomitu dewońskiego ze złoża „Nowa Wioska” oraz,
w oparciu o kryteria określone w normie BN-86/6761-16, dokonano wstępnej oceny przydatności kopaliny dla zastosowań
przemysłu materiałów ogniotrwałych. W badanych próbkach dominującym składnikiem, widocznym w obrazie mikroskopowym
był dolomit, stwierdzono również występowanie związków żelaza, chalcedonu i kalcytu, prawdopodobnie wtórnego, wypełniającego
żyły. Ponadto, w dyfraktogramach rentgenowskich niektórych próbek oznaczono linie dyfrakcyjne kwarcu/chalcedonu.
Dolomity dewońskie cechuje struktura różnoziarnista, grubokrystaliczna. Wyniki badania składu chemicznego wykazały, że
dolomity dewońskie ze złoża „Nowa Wioska” charakteryzują zbliżone zawartości CaO, MgO, Al2O3 i Fe2O3. Badane dolomity
charakteryzują się niską zawartością niepożądanych domieszek, w związku z czym mogłyby zostać zaklasyfikowane do najlepszych
gatunków. Przeprowadzona wstępna ocena wskazuje na możliwość wykorzystania dolomitów dewońskich ze złoża
„Nowa Wioska” dla celów przemysłu materiałów ogniotrwałych. Wymaga to jednak przeprowadzenia badań składu chemicznego
i parametrów strukturalno-teksturalnych, w znacznie szerszym zakresie i przy zastosowaniu dokładniejszych metod badawczych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Renowacja górnicza komory Jezioro Wessel na poziomie III Kopalni Soli ,,Wieliczka” S.A.

Zabytkowe wyrobiska Kopalni Soli ,,Wieliczka” S.A. wymagają prowadzenia zabiegów renowacyjnych. Prace te są wykonywane metodami robót górniczych i mają na celu poprawę stanu górniczego wyrobiska oraz zapewnienie maksymalnych warunków bezpieczeństwa przy równoczesnym zachowaniu wartości historycznych i konserwatorskich. Proces projektowania określonych zabiegów renowacyjnych wymaga uwzględnienia istotnych warunków występujących w wyrobisku oraz jego otoczeniu. W artykule przedstawiono projektowany sposób renowacji górniczej zabytkowej komory Jezioro Wessel w aspekcie historii komory, prowadzonych prac zabezpieczających, budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych w komorze i jej otoczeniu. Istotne dla wypracowania sposobu renowacji komory było uwzględnienie aktualnego stanu technicznego wyrobiska oraz analiza geomechaniczna.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wytężenie budynku murowego na uskoku terenu

W pracy przedstawiono metodykę prowadzenia analizy statycznej rzeczywistego budynku o konstrukcji ścianowej w sytuacji,
gdy w obrębie rzutu poziomego jego fundamentów pojawił się lokalny uskok terenu. Wykorzystano przy tym formuły analityczne
pozwalające na wyznaczenie globalnych sił obciążających budynek i sposób ich rozkładu na elementy konstrukcyjne
budowli obciążone istnieniem uskoku. Określono krytyczną wartość położenia uskoku. Wartości analitycznie otrzymanych sił
skonfrontowano z wynikami analiz numerycznych. Symulację numeryczną przeprowadzono na przestrzennym modelu MES
odzwierciedlającym rzeczywisty budynek obciążony ciągłą deformacją oraz istnieniem uskoku. W pracy zaprezentowano wpływ
oddziaływań górniczych na analizowany obiekt.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Budynki ścianowe na terenach górniczych o deformacjach nieciągłych. Część 1 – Rozwiązania analityczne

W części 1 pracy przedstawiono uproszczoną metodykę przeprowadzania analizy statycznej budynków o konstrukcji ścianowej
w sytuacji, gdy w obrębie rzutu poziomego ich fundamentów może pojawić się lokalna nieciągłość terenu w postaci progu.
Sformułowano podstawowe założenia pracy oraz podano rozważania teoretyczne prowadzące do określania dodatkowego
obciążenia budowli sztywnej znajdującej się nad uskokiem. Następnie sformułowano sposób pozwalający na rozdzielenie wyznaczonego
obciążenia przestrzennej bryły budynku na poszczególne ściany budynku. Przyjęto przy tym założenie, że kierunek
przebiegu liniowej nieciągłości powierzchni jest określony, a jej zasięg mierzony w obrębie rzutu poziomego fundamentu, nie
przekroczy zdefiniowanej w pracy odległości krytycznej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Z historii ostatniej kopalni węgla w Zagłębiu Dąbrowskim KWK „Kazimierz-Juliusz” (1814÷2015)

Historia zagłębiowskich kopalń węgla dobiegła końca. Ostatnią z nich była kopalnia „Kazimierz-Juliusz”. W artykule podano zarys wiadomości o tej kopalni, która znajdowała się w Kazimierzu Górniczym, dziś dzielnicy Sosnowca. Historia sięga od 1814 roku. Scharakteryzowano kolejne etapy tworzenia kopalni (początki górnictwa: kopalnie „Feliks”, „Feliks I”, Feliks II) oraz kopalnie „Kazimierz” i „Juliusz”.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wycena obligacji zamiennych na surowce przy użyciu modelu trójmianowego

Niniejszy artykuł został poświęcony wycenie obligacji zamiennych na surowce. Wycena została wykonana w oparciu o model
trójmianowy. Wybór tego modelu do wyceny obligacji został podyktowany faktem, iż obligacja zamienna na surowce posiada
opcję amerykańską, co skutkuje możliwością wykonania opcji w trakcie trwania obligacji. Model ciągły np. model Blacka-
Scholesa (B-S) stosuje się zazwyczaj w przypadku opcji europejskich – w takiej sytuacji opcja w obligacji może zostać wykonana
dopiero w momencie jej wygaśnięcia. Ponadto w odróżnieniu od modelu dwumianowego, model trójmianowy charakteryzuje
się tym, iż cena instrumentu bazowego może się zmienić w określonym czasie w trzech, a nie dwóch (jak to zakłada model
dwumianowy), kierunkach. Artykuł składa się z pięciu części. Pierwszym rozdziałem jest wstęp do artykułu. Drugi z rozdziałów
przedstawia matematyczne założenia w modelu trójmianowym. Kolejna część artykułu została poświęcona porównaniu
modelu trójmianowego z modelem dwumianowym oraz ciągłym B-S wyceny opcji w obligacji. Czwarty rozdział przedstawia
praktyczną stronę wykorzystania modelu trójmianowego w wycenie obligacji zamiennej na surowce. Ostatnią część stanowi
podsumowanie artykułu, w którym przedstawiono wnioski z przeprowadzonych badań.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasięg strefy spękań w otoczeniu wyrobiska przyścianowego w trakcie dwóch faz jego istnienia - za frontem pierwszej ściany i przed frontem drugiej ściany

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów nieciągłości ścianek otworów badawczych w fazie utrzymania wyrobiska przyścianowego po zakończonej eksploatacji pierwszego pola ścianowego. Następnie opisano sposób pomiarów parametrów deformacyjnych wyrobiska przyścianowego ze szczególnym uwzględnieniem propagacji rozwarstwień skał stropowych w fazie utrzymania wyrobiska przed frontem drugiej ściany eksploatacyjnej. Wyniki pomiarów propagacji rozwarstwień skał stropowych przed frontem drugiej ściany przedstawiono w postaci tabelarycznej i rysunkowej. Dokonano również analizy otrzymanych wyników wskazując charakterystyczne wielkości propagacji rozwarstwień w stosunku do odległości frontu eksploatacyjnego od stanowiska pomiarowego. Przedstawione wyniki pomiarów są kontynuacją pracy [3], gdzie przedstawiono nieciągłości ścianek otworów przed rozpoczęciem eksploatacji i propagacje rozwarstwień w fazie utrzymania wyrobiska przed czołem pierwszej ściany eksploatacyjnej. W pracy dokonano również porównania zakresu i wielkości nieciągłości ścianek otworów badawczych oraz propagacji nieciągłości przed frontem pierwszej i drugiej ściany eksploatacyjnej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowoczesne formy szkoleń pracowników zakładów górniczych

W artykule przedstawiono definicję szkolenia oraz potrzebę ciągłego podnoszenia wiedzy i kwalifikacji w różnych obszarach.
Wyróżniono występujące w praktyce różne formy szkoleń oraz korzyści z nich płynące. Wymieniono przykładowe formy szkoleń
prowadzonych w zakładach górniczych przy wykorzystaniu technologii internetowych oraz wskazano nowe możliwości
przeprowadzania szkoleń, wykorzystując technologię VR i AR.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aspekty środowiskowe w zarządzaniu złożem węglowodorów w fazie jego zagospodarowywania

Zarządzanie złożem węglowodorów oznacza wykorzystanie środków ludzkich, technicznych, technologicznych, organizacyjnych w celu maksymalizacji zysków z eksploatacji złoża, przy minimalizacji kosztów oraz maksymalizacji współczynnika sczerpania. Jednym z najważniejszych elementów zarządzania złożem jest opracowanie planu zagospodarowania złoża, ciągła ocena jego realizacji oraz modyfikacja, wraz z rozwojem technologii wspomagających metody eksploatacji. Plan ten zawiera elementy dotyczące techniki, technologii, uwarunkowania środowiskowe oraz aspekty prawne. W Polsce, uwzględnienie uwarunkowań środowiskowych przy opracowywaniu planu zagospodarowania złoża węglowodorów jest koniecznością wynikającą z obowiązujących regulacji prawnych. Na etapie planowania należy brać po uwagę ograniczenia w eksploatacji złóż węglowodorów na terenach niektórych form ochrony obszarowej oraz strefach ochrony wód. Konieczne jest również uzyskanie odpowiednich decyzji środowiskowych oraz dokonanie uzgodnień w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Eksploatacja złóż ropy naftowej i gazu ziemnego, może negatywnie wpływać na środowisko naturalne. W planie zagospodarowania złoża należy scharakteryzować potencjalne zagrożenia dla środowiska naturalnego, zidentyfikować źródła oraz określić ilości zanieczyszczeń, które będą emitowane, przedstawić plan monitoringu. Monitoring środowiskowy wykorzystywany jest od początku realizacji planu m.in. do weryfikacji przyjętych założeń, oceny wpływu poszczególnych elementów systemu kopalnianego na środowisko naturalne oraz dokonywania zmian w zagospodarowaniu złoża w przypadku stwierdzonych zmian środowiskowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy rozwoju ośrodków (po)przemysłowych na przykładzie miasta Trzebinia

Miasta, które przez wiele lat, a nawet wieków pełniły funkcję ośrodków przemysłowych, a wskutek zmian gospodarczych czy
wyczerpania surowców doszło do zamknięcia najważniejszych zakładów na ich terenie, borykają się z problemem zmiany
swojego dotychczasowego wizerunku i utraty przemysłowej tożsamości. W artykule, na przykładzie (po)przemysłowego miasta
Trzebinia, przedstawiono problemy powstałe w sferze społecznej, będące skutkiem takich zmian jak rosnące bezrobocie
czy brak perspektyw na dalszy rozwój miasta, które prowadzą, do jego „uśpienia”. Analizując opinie mieszkańców zebrane za
pomocą ankiet internetowych, zaproponowano działania mające na celu poprawę obecnej sytuacji i ożywienie miasta Trzebinia.
Rozwiązaniem dla takich miast może być próba przywrócenia dawnej tożsamości poprzez zachowywanie i promowanie dziedzictwa
przemysłowego oraz podkreślanie walorów historycznych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przerwy dylatacyjne w utwardzonych kostką betonową powierzchniach na terenach górniczych

Obecnie coraz częściej obserwowane są znaczne uszkodzenia utwardzonych nawierzchni terenu, poddanych wpływom deformacyjnym prowadzonej eksploatacji górniczej. Bezpośrednich przyczyn uszkodzeń należy upatrywać w zmianie technologii wykonywania tego typu powierzchni. Nowe materiały do utwardzania terenu, z uwagi na sposób wzajemnego połączenia elementów oraz ograniczoną rozwartość spoin między nimi nie pozwalają na kompensację występujących poziomych odkształceń terenu górniczego. W artykule przedstawiono zaobserwowane przypadki uszkodzeń utwardzonych placów, dróg i obejść budynków. Na podstawie oceny tych uszkodzeń zaproponowano zasady wykonywania dylatacji w tego rodzaju nawierzchniach, które dotyczą rozstawu i szerokości przerw dylatacyjnych w odniesieniu do prognozowanych odkształceń poziomych terenu górniczego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawowe właściwości materiałów podsadzkowych stosowanych do zabiegów hydraulicznego szczelinowania złóż węglowodorów

W artykule przedstawiono charakterystykę zabiegu hydraulicznego szczelinowania z podsadzką w złożach węglowodorów. Scharakteryzowano materiały podsadzkowe stosowane do wypełnienia szczeliny. Opisano także normy i procedury badawcze stosowane do wyznaczania podstawowych właściwości materiału podsadzkowego. Następnie przedstawiono uzyskane wyniki pomiarów tych właściwości dla wybranych podsadzek wraz z zaleceniami ich stosowania do konkretnych warunków złożowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
J.A. Komeński (1592 —1670) a rozwój nauk o Ziemi w Wielkopolsce

Artykuł dotyczy początków naszej wiedzy o naukach przyrodniczych, głównie geologii i jej związkach z pedagogiką, Analizie poddane zostały niektóre dzieła Jana Amosa Komeńskiego (1592 —1670), wybitnego dydaktyka, filozofa oraz teologa. Podobnie jak większość ówczesnych uczonych, obejmował swymi opisami całość otaczającej rzeczywistości, a zatem również nauki o Ziemi. O ile jednak Jego osiągnięcia w dydaktyce, dzisiaj na nowo są odkrywane i wzbudzają ogólny entuzjazm, o tyle Jego poglądy na zagadnienia przyrodnicze nie mogą wzbudzać entuzjazmu. Tym niemniej przekazywane, niekiedy z drugiej ręki informacje z zakresu geologii, geografii, a nawet górnictwa, wzbogacają naszą obecną wiedzę o ówczesne poglądy na temat powstawania niektórych skał i minerałów oraz ich charakterystycznych cech, a także zastosowania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Deformacje szybu „Kościuszko" KS Wieliczka wywołane pracami uszczelniającymi obudowę szybu

W referacie przedstawiono deformacje obudowy i uzbrojenia szybu zarejestrowane wykonanym dla Kopalni Soli „Wieliczka" S.A. systemem monitoringu geodezyjnego deformacji obudowy szybu, kanału dolotowego oraz konstrukcji wieży szybowej podczas wykonywanych prac wiertniczych i iniekcyjnych w pobliżu szybu. Iniekt podawany pod znacznym ciśnieniem do otworów wiertniczych zlokalizowanych bardzo blisko szybu, mógł uszkodzić konstrukcję obudowy i spowodować awarie krytyczne szybu. W celu zapobieżenia takim sytuacjom zamontowano w szybie mobilny system monitorowania stanu konstrukcji szybu. Jego wskazania pozwoliły na bieżąco wyznaczać wartości występujących w szybie deformacji i w razie konieczności modyfikować przebieg prac iniekcyjnych. System wraz z oprogramowaniem integrującym dane monitoringu zbudowano w ramach projektu: „Opracowanie technologii uszczelniania szybów górniczych przez Kopalnię Soli „Wieliczka", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Analiza uzyskanych wyników wykazała niewielkie deformacje obudowy szybu podczas iniekcji oraz potwierdziła zalety wykonanego systemu monitoringu i nowatorskiego sposobu iniekcji wysokociśnieniowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zawodnienia na wypiętrzanie skal spągowych wyrobiska korytarzowego

Wypiętrzanie spągu jest niezwykle uciążliwym zjawiskiem, wpływającym nie tylko na stateczność czy funkcjonalność wyrobisk korytarzowych, ale również na wzrost kosztów eksploatacji węgla. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń numerycznych oraz badań in situ wypiętrzania spągu wyrobiska niepoddanego bezpośrednio wpływom eksploatacji, gdy spąg tworzą zawodnione lub suche skały ilaste. Wpływ wody na zmianę właściwości mechanicznych skał spągowych wyznaczono na podstawie badań laboratoryjnych. Badania te objęły wyznaczenie wytrzymałości na jednoosiowe ściskanie, modułu sprężystości liniowej, liczby Poissona, rozmakalności oraz rozmiękalności. Na podstawie otrzymanych z obliczeń numerycznych map naprężeń normalnych wokół wyrobiska określono zasięg stref zniszczenia w spągu i w kolejnych etapach uwzględniono wpływ wody na parametry mechaniczne spągowego iłowca. Obniżenie parametrów wytrzymałościowo-odkształceniowych zawodnionych skał spągowych w obliczeniach numerycznych przyniosło efekt w postaci zmiany zarówno konwergencji wyrobiska korytarzowego, jak również samej zmiany wartości wypiętrzania spągu. Otrzymane wartości w dużym stopniu pokrywają się z przeprowadzonymi w kopalni badaniami in situ.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka