rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Metabolizm sodu u chorych na raka żołądka w okresie spoczynkowym a przebieg odpowiedzi na uraz operacyjny

Chorzy na raka żołądka w okresie spoczynkowym wykazują pewną skłonność do zatrzymania sodu, pojawiającą się w warunkach przeciętnej podaży dziennej. Zachowanie się poszczególnych chorych nie jest jednolite, wyraźnie dodatni bilans sodowy oraz utratę cyklicznego charakteru bilansu wykazało w naszych badaniach 2/3 chorych, podczas gdy pozostali nie różnili się w tym zakresie od ludzi zdrowych [6]. W bezpośrednim okresie pooperacyjnym, trwającym 72 godziny, stwierdziliśmy u tych chorych dodatni kierunek bilansu sodowego o różnym nasileniu [1,5]. Przedmiotem niniejszej pracy są badania, mające na celu odpowiedź na to, czy i w jakim stopniu istnieje związek pomiędzy zachowaniem się metabolizmu sodu u chorych na raka żołądka w okresie spoczynkowym i w okresie 10 dni pooperacyjnych.

Czasopismo: Państwo i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Splanchnicektomia wideotorakoskopowa w leczeniu bólu nowotworowego

Leczenie bólu nowotworowego należy do najtrudniejszych elementów leczenia paliatywnego. Obecnie nie ma idealnej metody zmniejszającej odczuwanie bólu. W artykule przedstawiono definicję bólu nowotworowego i aktualne standardy leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem wprowadzonej do praktyki klinicznej w 1993 roku techniki leczenia bólu nowotworowego nadbrzusza – splanchnicektomii wideotorakoskopowej. W pracy przedstawiono wskazania, przygotowanie do zabiegu, technikę operacji i ryzyko znieczulenia. Splanchnicektomia wideotorakoskopowa pozwala uniknąć traumatyzującej torakotomii lub laparotomii. Jest paliatywną, małoinwazyjną, bezpieczną oraz skuteczną techniką operacyjną. Polecana jest jako metoda z wyboru, w sytuacji gdy inne sposoby leczenia bólu przewlekłego okazują się mało skuteczne. Ten sposób leczenia zyskuje coraz więcej zwolenników wśród pacjentów, lekarzy i ekonomistów.

Czasopismo: Państwo i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Szkolenie lekarzy i pielęgniarek w chirurgii robotowej z wykorzystaniem robota operacyjnego da Vinci

Chirurgia minimalnie inwazyjna, w tym chirurgia wspomagana robotami, jest techniką stosowaną w wielu szpitalach na świecie. Modernizacja metod operacyjnych przy użyciu nowoczesnych technologii jest faktem. Powoduje to wiele zmian w organizacji pracy i potrzebę nabycia nowych kompetencji przez personel lekarski, pielęgniarski, a także pomocniczy. Wprowadzenie innowacji technologicznych do systemu opieki zdrowotnej stworzyło nowe wyzwania dla zespołów chirurgicznych wielu specjalności. Ciągła ewolucja systemu i coraz szersze jego zastosowanie w codziennej praktyce wymaga nie tylko wstępnego szkolenia, ale także systematycznego uaktualniania wiedzy. Znajomość systemu da Vinci, tworzenie i przestrzeganie protokołów postępowania, okołooperacyjna, holistyczna opieka pielęgniarska nad pacjentem oraz efektywna współpraca zespołu są niezbędnymi elementami prowadzącymi do sukcesu.

Czasopismo: Państwo i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Zmodyfikowana tylna egzenteracja miednicy w zaawansowanym raku jajnika z zajęciem otrzewnej miednicy. Opis techniki operacyjnej

Podstawową metodą leczenia chirurgicznego zaawansowanego raka jajnika jest chirurgia cytoredukcyjna, której celem jest pierwotne usunięcie wszystkich makroskopowych ognisk rozsiewu tego nowotworu przed systemowym leczeniem uzupełniającym. Bardzo istotnym elementem optymalnej chirurgii cytoredukcyjnej w zaawansowanym raku jajnika jest miednicza, blokowa resekcja wielonarządowa, zwana zmodyfikowaną tylną egzenteracją, obejmującą usunięcie w jednym bloku nacieczonej nowotworowo otrzewnej ściennej miednicy wraz z zajętym narządem płciowym oraz odbytnicą. W artykule opisano szczegółowo operację zmodyfikowanej tylnej egzenteracji w zaawansowanym raku jajnika. Dla lepszego zrozumienia poszczególnych jej elementów autorzy wyszczególnili etapy tej procedury chirurgicznej, ilustrując je szkicami oraz fotografiami.

Czasopismo: Państwo i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wartość dla klienta platform streamingowych

Celem artykułu jest zidentyfikowanie atrybutów usług streamingowych stanowiących wartość dla klienta. W części pierwszej przeprowadzono badania literaturowe z zakresu koncepcji wartości dla klienta oraz dokonano charakterystyki platform streamingowych. W części drugiej na podstawie analizy wyników przeprowadzonych badań zidentyfikowano cechy usług streamingowych stanowiących wartość dla klienta oraz sformułowano atrybutowy model wartości dla klienta usług streamingowych składający się z trzech grup atrybutów, tj. produktu, autonomii użytkowników, mobilności i wygody.

Czasopismo: Zeszyt Naukowy Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Krakowie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Dobre praktyki projektowania interfejsu użytkownika

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z projektowaniem interfejsu graficznego użytkownika. Omówiono tzw. dobre praktyki, na tle pokazanych głównych czynników wpływających na jakość interfejsu i jego odbiór przez użytkownika, czyli jego ogólne wrażenie i ocenę w postaci UX – User Experience. Zaprezentowano zastosowanie tych dobrych praktyk do praktycznego przykładu projektowania użytecznego systemu oprogramowania zrealizowanego w ramach pracy dyplomowej.

Czasopismo: Zeszyt Naukowy Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Krakowie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Transformatory trakcyjne - wybrane trudności identyfikacji obiektu

W Polsce elektryfikację linii kolejowych na PKP rozpoczęto w latach 30. XX w. [6]. Do zasilania taboru zastosowano napięcie stałe o wartości nominalnej 3000 V. Był to sposób/system, który wówczas uważano za najlepszy i z tego powodu wdrażano go tam, gdzie wówczas rozpoczynano elektryfikację kolei. W innych krajach Europy spotykamy się obecnie z systemami zasilania napięciem przemiennym. W takich krajach, jak Niemcy i kraje skandynawskie stosuje się system 15 kV 16,7 Hz [13]. Poza tym w różnych częściach Europy rozbudowywany jest system zasilania trakcji napięciem 25 kV, o częstotliwości 50 Hz [17].

Czasopismo: TTS Technika Transportu Szynowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Właściwości eksploatacyjne urządzeń SHP i systemów ATP bezpiecznego prowadzenia pociągu

Bezpieczeństwo ruchu w transporcie wymaga zachowania określonej odległości między kolejnymi pojazdami i jazdy z prędkością nie większą, od tzw. prędkości bezpiecznej. Odległość między pojazdami zależy od maksymalnej prędkości pojazdu, jego masy i wynikającej z tego długości drogi hamowania. Jazda z minimalnym odstępem między pojazdami, jednak nie krótszym od drogi hamowania, umożliwia osiągnięcie największej zdolności przepustowej określonego odcinka drogi.

Czasopismo: TTS Technika Transportu Szynowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Identyfikacja kolejowych łańcuchów dostaw węgla

Jednym z podstawowych kierunków zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski jest dywersyfikacja kompleksu paliwowo-energetycznego, polegająca na stopniowym zmniejszaniu zużycia szybko malejących, światowych zapasów ropy i gazu, kosztem coraz większego wykorzystywania praktycznie niewyczerpywalnych zasobów węgla. Przyjęta 10 listopada 2010 r. przez Radę Ministrów Polityka energetyczna Polski do 2030 r. stanowi, że węgiel pozostanie gwarantem bezpieczeństwa energetycznego kraju. Paliwo to ma szczególne znaczenie między innymi dla sektora elektroenergetyki, ponieważ w przeważającej części zapotrzebowanie na energię elektryczną zaspokajane jest w oparciu o węgiel, co czyni Polskę jednym z najbardziej stabilnych pod względem bezpieczeństwa energetycznego krajów Unii Europejskiej.

Czasopismo: TTS Technika Transportu Szynowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Brzechwy lekcja dawnego języka polskiego (na przykładzie zbioru Sto bajek)

Podstawowym celem artykułu jest prezentacja archaicznych i anachronicznych form językowych zawartych w zbiorze poetyckim Jana Brzechwy Sto bajek. Okazuje się, iż autor, jako jeden z prekursorów nurtu poezji lingwistycznej dla dzieci, świadomie wprowadzał do swych utworów niektóre historyczne wyrazy, ich formy i znaczenia, np. androny, dziatwa, gawiedź, Piotrowa, sążeń, starościna, świekra, taradajka, żupa. Słownik Brzechwy udowadnia, że twórczość poety stanowi zarówno dla młodszej, jak i starszej generacji czytelników ciekawostkę historyczno-kulturowo-językową.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, językoznawstwo
Słownictwo ograniczone czasowo i przestrzennie w powieści Wiesława Myśliwskiego Widnokrąg z perspektywy komunikacyjno-językowej

Celem artykułu jest przedstawienie z perspektywy komunikacyjno-językowej wybranego słownictwa z powieści Wiesława Myśliwskiego Widnokrąg. Zmieniający się – wskutek dynamicznych procesów społecznych, gospodarczych i kulturowych – sposób porozumiewania się powoduje, że część leksyki wychodzi z użycia i pozostaje w pamięci tylko tych osób, dla których jest ważnym składnikiem tożsamości. Zjawisko to ma charakter uniwersalny. Przyjmujemy, że literatura jest podstawowym medium pamięci wspólnoty kulturowej, a leksyka w niej zawarta przekazuje wybrane obrazy życia, pomagając w ich zapamiętaniu lub poszerzając kompetencje odbiorcy o nowe elementy. Słownictwo kreujące obraz świata w powieści Widnokrąg rekonstruuje i reinterpretuje przeszłość zarówno u autora/narratora jak i u czytelnika. Wybrane z analizowanej powieści słownictwo zatrzymane w pamięci jednostki pokazuje rzeczywistość z perspektywy „małej ojczyzny”, umożliwiając czytelnikowi poznanie realiów toczącego się w niej życia, a co za tym idzie poszerzenie własnej pamięci.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, językoznawstwo
Wstęp do analizy porównawczej negacji funkcjonalnej w językach polskim, niemieckim i jidysz w kontekście generatywnej teorii zasad i parametrów

Umiejętność werbalizacji procesów mentalnych jest jedną z podstawowych kompetencji człowieka, umożliwiającą mu przeżycie. Przekazywanie prostych i złożonych komunikatów językowych, ujmowanie myśli w słowa, artykulacja potrzeb i postaw, abstrahowanie oraz różnicowanie są podstawami społecznej egzystencji jednostki. Potwierdzając, akceptujemy rzeczywistość. Negowanie uprzednio potwierdzonego umożliwia przyjęcie zróżnicowanej postawy. Bez umiejętności negacji nie dane by nam było w sposób kompetentny wyznaczyć granice własnej akceptacji. Istota kompetencji negacji powoduje, że należy uznać jej autonomiczną pozycję wśród podstawowych wypowiedzeń determinowanych intencją nadawcy komunikatu językowego. 
Każdy użytkownik języka, wolny od dysfunkcji werbalnych, jest w stanie ocenić normatywność danego komunikatu. Tę umiejętność warunkuje przyswojona w procesie nabywania języka skończona liczba reguł gramatycznych, które determinują konstrukcję struktur syntaktycznych. Mimo przekonania, że ilość konstruowanych zdań ma wartość nieskończoną, należy stwierdzić, że ze względu na ograniczoną, choć wielką, objętość słownika danego języka, który obejmuje skończoną ilość słów, również ilość zdań stanowi liczbę ostateczną. Negacja funkcjonalna w jidysz, niemieckim i polskim realizowana jest przy zastosowaniu różnorodnych eksponentów leksykalno-semantycznych w strukturach syntaktycznych. Ich pozycjonowanie oraz kwantyfikacja zdaniowa wywierają bezpośredni wpływ na proces polaryzacji semantycznej [+]/[-] danego wypowiedzenia. W artykule przedstawiono, obok podstawowego inwentarza determinantów negacji, główne typy negacji ze względu na udział i rodzaj determinantów. Na podstawie zebranych przykładów z normatywnych korpusów językowych badanych języków zweryfikowano proces polaryzacji semantycznej [+]/[-]. Negacja jako proces różnorodny oraz wykorzystywany nie tylko w celu konstruowania przeczenia bądź modyfikacji cech prozodycznych wypowiedzenia stanowi obszerny materiał badawczy, a wskazane w pracy anomalia struktur syntaktycznych oraz otwarte pytania, na które w dalszym procesie badawczym należy poszukiwać odpowiedzi, świadczą o szczególności tego fenomenu językowego.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, językoznawstwo
Hashtag – znacznik czy nowy środek wyrazu? Próba analizy strukturalno-funkcjonalnej

Celem artykułu jest analiza zróżnicowania strukturalnego oraz funkcjonalnego hashtagów – zewidencjonowanie ich typów formalnych oraz zilustrowanie przykładowych funkcji, które mogą być determinowane przez formę znacznika, ale także od niej niezależne. Autorka dzieli hashtagi na jedno- i wieloskładnikowe, omawia ich strukturę składniową oraz formę gramatyczną stosowanych w nich związków wyrazowych. Pokazuje hashtag jako zjawisko in statu nascendi, wskazując na zmiany jego struktury oraz roli w komunikacji internetowej.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Do you speak gŏdka? Leksyka gwary górnośląskiej jako perswazyjny komponent polszczyzny konsumpcyjnej

W artykule opisano problem wyzyskiwania leksyki gwary górnośląskiej w roli perswazyjnego komponentu polszczyzny konsumpcyjnej. Podjęta w nim analiza miała na celu: (1) ukazać rolę i znaczenie komponentów gwarowych jako składników kultury regionu i polszczyzny konsumpcyjnej, (2) odsłonę perswazyjnych mechanizmów wprowadzania kodu gwarowego w przestrzeń reklamy, (3) opis zmian znaczeniowych oraz (kon)tekstowej funkcjonalności regionalnej leksyki obsługującej sferę promocji i reklamy. Zgromadzony materiał analityczny opisano z perspektywy lingwistyki kulturowej, pragmalingwistyki oraz teorii pól znaczeniowych, uwzględniając właściwe dla skompilowanej metodologii rozwiązania.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
O postrzeganiu języków klasycznych, polskiego i niemieckiego w przedmowach do dawnych słowników przekładowych

Celem opracowania była próba przedstawienia, jak w przedmowach do słowników polsko-łacińskich wypowiadano się o językach, m.in. w aspekcie wartościowania, użytkowania, specyfiki, często ujmowanych kontrastywnie. Podstawą materiałową uczynione zostały słowniki: Mikołaja Volckmara (1596, 1605), Grzegorza Knapiusza (1621, 1632), Benedykta Woronowskiego (1769) oraz Dasyposiusz katolicki (1642). We wnioskach nakreślono główne obszary tematyczne, służące do opisu języków, w tym: a) ogólna pochwała danego języka; b) nakreślenie jego zasięgu geograficznego; c) uzasadnienie przydatności; d) opis systemu językowego; e) uwagi leksykograficzne. Zaobserwowano, że poruszane przez autorów kwestie, pozostają w zgodzie z ówczesnymi tendencjami i sposobami mówienia o języku, zwłaszcza o polszczyźnie.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Funkcja powtórzeń językowych w Uchu Igielnym Wiesława Myśliwskiego

Celem artykułu jest ukazanie funkcji powtórzeń językowych w powieści Ucho Igielne Wiesława Myśliwskiego. Przedmiotem opisu są zarówno powtórzenia jednostek leksykalnych, jak i syntaktycznych oraz jednostek mniejszych od słowa (morfemów) w ciągu linearnym tekstu. Przedstawione analizy pokazują, że pisarz umiejętnie wykorzystuje je w różnorodnych funkcjach. Po pierwsze, są one wykładnikiem spójności tekstu, w którym zauważalne jest rozczłonkowanie treściowych segmentów. Repetycje ułatwiają śledzenie achronologicznej narracji, sygnalizują ciągłość danego tematu w obrębie danej relacji. Po drugie, wykorzystywane są jako zabieg stylizacyjny w monologu wypowiedzianym, a więc stylizowanym na język mówiony, służąc rozmaitym celom i realizując przede wszystkim funkcję impresywną oraz ekspresywną. Myśliwski za pomocą powtórzeń wydobywa także muzykę słowa, nadając tekstowi pewien rodzaj rytmiczności. Powtórzenia w widoczny sposób współtworzą także oralność utworu, sprzyjają bowiem memoryzacji i uobecnianiu pamięci. O nieprzeciętnej sile powtórzenia w warstwie stylistycznej analizowanego utworu, o jego atrakcyjności, decyduje również sposób, w jaki pisarz wykorzystuje ten środek stylistyczny. Myśliwski niesłychanie starannie, zgodnie z regułami retorycznymi, konstruuje kompozycję swego utworu. Oprócz paralelizmów składniowych, odnajdujemy przykłady kunsztownych poliptotonów i figur etymologicznych, obok anafor liczne są anadiplozy. Nierzadko repetycje kierują uwagę odbiorcy na sam tekst, są więc także jednym z nośników funkcji poetyckiej w utworze.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Żart w pismach Cypriana Norwida

Celem badań była próba odtworzenia idiolektalnego obrazu rzeczownika żart oraz czasownika żartować w pismach Cypriana Norwida. Leksemy te – oraz ich derywaty – tworzą niezbyt liczną, ale interesującą rodzinę słowotwórczą, na którą składają się: żarcik (3 użycia), żart (34 użycia), żartobliwie (1 użycie), żartobliwy (1 użycie), żartować (12 użyć), żartowniś (2 użycia), żartujący (1 użycie) oraz zażartować (8 użyć); łącznie jest to osiem leksemów w 62 użyciach. 
Jak wynika z przeprowadzonych analiz, jedynie w części kontekstów omawiane leksemy semantycznie wiążą się z kategorią komizmu. Nawet wówczas jednak żart i żartowanie rzadko mają charakter czysto ludyczny i są przejawem pogodnego i afirmatywnego stosunku nadawcy do rzeczywistości czy do innych ludzi lub też są wyrazem beztroskiego dowcipkowania, rodzajem towarzyskiej gry lub niewinnej zabawy. Znacznie częściej żart jest czymś niestosownym, niewłaściwym, przy tym czymś agresywnym, wymierzonym przeciwko komuś lub czemuś. 
Stosunkowo często żart, a także żartować w ogóle nie mają związku z komizmem i śmiechem (albo też aspekt ludyczny jest wyraźnie drugoplanowy), odnosząc się do czegoś mało ważnego, błahego lub za takie przez nadawcę uważanego, albo też do czegoś udawanego, nieprawdziwego, mówionego i robionego na niby. 
Opis pola leksyki z pola słowotwórczego żartu dopełnia wcześniejsze analizy dotyczące dowcipu i humoru i pozwala przybliżyć się do zrozumienia tego, w jaki sposób szeroko rozumiany żywioł komiczny obecny był w twórczości Cypriana Norwida.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Obraz czł(owi)eka w tekstach przysłów polskich

W artykule przedstawiony został językowy obraz leksemu człowiek zawartego w linearnej strukturze tekstu przysłów, w których wskazany element stanowi centrum tematyczne. Dzięki analizie kognitywnej, w której uwzględniony został zarówno metaforyczny, podmiotowy, jak i przedmiotowy sposób widzenia człowieka, można stwierdzić, że jest on istotą złożoną, inteligentną, ale też niepozbawioną pierwotnych instynktów i ułomności, które w antropocentrycznym widzeniu prezentowane są w sposób metaforyczny. Człowiek podlega kontekstualnej waloryzacji z ośrodkiem ocennym w kanonicznej diadzie dobry–zły, co nie tylko wskazuje na przedmiotowe cechy, ale pozwala na realizację funkcji dydaktycznej przez gatunek. Jako podmiot podejmuje działanie lub poddaje się sprawczym siłom. Jest jednostką silnie stereotypizowaną, co pozwala na ujawnianie wiązanych z człowiekiem kulturowych przyzwyczajeń, dowodzących istnienia trwałości przypisywanych cech.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Madka – zjawiska językowe w nowym typie memów o matkach

W ostatnim czasie w przestrzeni internetowej wyszczególnił się nowy typ matki – madka. Wpłynęło to na poszerzenie dotychczas funkcjonującego stereotypu matki. Artykuł ma na celu omówienie zjawisk językowych występujących w nowym typie memów o matkach, traktującym o zachowaniach pewnej grupy matek, zupełnie odbiegającej od stereotypu Matki Polki. Memy o madkach stanowią odzwierciedlenie ewolucji, jaka dokonała się w formie tego internetowego gatunku. Nowy typ memów charakteryzuje przede wszystkim odejście od kodu obrazowego, a czasem całkowita z niego rezygnacja, na rzecz rozszerzenia części werbalnej. Memy o madkach występują głównie w formie memów-cytatów, czyli krążących po sieci zrzutów ekranowych kontrowersyjnych rozmów, które są poddawane dyskusji i wzbogacane o komentarze, często zmieniające ich pierwotny charakter. W analizowanym materiale można dostrzec cechy typowe dla komunikacji internetowej – błędy ortograficzne, interpunkcyjne i fonetyczne. Pojawiają się warte uwagi neologizmy związane z tematyką rodzicielstwa, jednak jest ich stosunkowo mało. Niewykluczone, że niektóre z funkcjonujących w memach sformułowań z czasem przenikną do mowy potocznej.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
O interiekcjach kaszubskich w perspektywie leksykograficznej

Przedmiotem szkicu jest status klasy interiekcji w języku kaszubskim, miejsce wykrzykników w świadomości lingwistycznej kaszubskich leksykografów, metody opisu tych jednostek w trzech źródłach słownikowych, ich zróżnicowanie oraz próba typologii.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Genologiczne aspekty współczesnych dedykacji drukowanych (na przykładzie formuł dedykacyjnych w powieściach popularnych Remigiusza Mroza)

W artykule poddano genologicznej analizie drukowane teksty dedykacyjne zawarte w powieściach popularnych Remigiusza Mroza. Uwzględnienie głównych aspektów gatunku, tzn.
strukturalnego, językowo-stylistycznego i pragmatycznego, daje możliwość zidentyfikowania zarówno elementów konwencjonalnych, nawiązujących do tradycji gatunku, jak i tych nieszablonowych. Celem badawczym jest więc tu obserwacja konkretnych realizacji tekstowych, co w konsekwencji, w drodze uogólnień, umożliwia wyznaczenie pewnych cech gatunkowych współczesnej dedykacji drukowanej, a następnie prowadzi do wniosków dotyczących genologicznego statusu omawianych form wypowiedzi. Okazuje się, że najwięcej modyfikacji gatunkowych we współczesnej dedykacji drukowanej jest podyktowanych zmianami dotyczącymi pragmatycznego aspektu gatunku. Analiza tekstów dedykacyjnych prowadzi do dwóch głównych wniosków. Po pierwsze, dynamika procesów komunikacyjnych oraz zmienność społecznych i kulturowych zachowań językowych doprowadziły do zmiany przeznaczenia komunikacyjnego dedykacji. Intencją komunikacyjną jest nie tyle sam akt ofiarowania adresatowi dzieła literackiego i tym samym chęć przypodobania się jego osobie, ile wykreowanie obrazu nadawcy komunikatu i chęć zyskania sympatii świadka ofiarodawczego aktu, czyli czytelnika. Po drugie, zamieszczane we współczesnych powieściach popularnych dedykacje drukowane stanowią realizację alternacyjnego wzorca gatunkowego.

Czasopismo: Studia Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo