rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Paradygmat zrównoważonego rozwoju kontra fajerwerki globalizacji

Tekst prezentuje rozważania na temat konfliktu idei zrównoważonego rozwoju jako najpowszechniej przyjmowanego współcześnie paradygmatu rozwoju cywilizacyjnego, oraz okresowych wydarzeń o wielkiej skali, organizowanych cyklicznie, takich jak światowe wydarzenia sportowe (igrzyska olimpijskie, mistrzostwa świata oraz mistrzostwa kontynentów w piłce nożnej) czy wystawy światowe. Celem jest dokonanie konfrontacji przesłanek, jakie towarzyszą organizacji takich przedsięwzięć z konsekwencjami i kosztami w kontekście idei zrównoważonego rozwoju. Przyczynkiem do badań są wydarzenia, których ostateczny bilans jest już znany, jak Igrzyska Olimpijskie w Atenach, Londynie oraz Soczi, Euro 2012 w Polsce i na Ukrainie, a także zorganizowane w 2015 roku EXPO w Mediolanie. Autor stawia pytanie o stosunek kosztów (finansowych, ale i środowiskowych, a niekiedy i społecznych) w relacji do korzyści (społecznych, promocyjnych, cywilizacyjnych). Jako pewien szczególny aspekt uwzględniono rolę tego rodzaju przedsięwzięć w rozwoju i upowszechnieniu myśli architektonicznej oraz nowych technologii w budownictwie. Jako metody badawcze zastosowano metodę opisową, analizę przypadków, a jako podstawową technikę badawczą rejestrację in situ.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Osiedle mieszkaniowe w ponowoczesnej przestrzeni urbanistycznej

Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba uchwycenia zjawiska żywiołowego rozprzestrzeniania się w przestrzeni współczesnych miast osadnictwa osiedlowego. Niewątpliwie wynika to z wyczerpywania się możliwości uzupełniania zabudowy na obszarach śródmiejskich oraz przekroczenia wydolności istniejącej infrastruktury budowlanej i technicznej na terenach do nich przylegających. Analizy porównawcze istniejących zespołów zabudowy mogą prowadzić do sformułowania wytycznych planistyczno-projektowych lub nawet stworzenia modelu  unkcjonalno-przestrzennego obszaru osadniczego.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Barwa - bagatelizowany wymiar środowiska mieszkaniowego

Sens klasycznej maksymy Homo mensura rerum uległ w erze przemysłowej wypaczeniu pod wpływem wiary w potrzebę i możliwość pełnej emancypacji ludzi ze świata przyrody. Próba sprowadzenia człowieka do roli ostatniego reliktu biosfery w technosferze zakończyła się głębokim kryzysem natury i kultury – w tym kultury zamieszkiwania. W epoce postindustrialnej, prawem kontrastu, nowa hierarchia wartości wymaga kształtowania środowiska zbudowanego zgodnie z zasadami ekologii, a czasem „ekokracji”, tj. świadomego przyznawania prymatu ochronie cennych biotopów. Liczne ludzkie potrzeby mogą być jednak w pełni zaspokajane bez popadania w konflikt z ekocentrycznym paradygmatem. Należy do nich przyjazna kolorystyka środowiska mieszkaniowego – niezbywalny element zintegrowanego ładu społecznego, ekologicznego i przestrzennego, stanowiącego fundament zrównoważonego rozwoju. Niestety, praktykę w tej dziedzinie nieodmiennie charakteryzuje ignorowanie zagadnień fizjologicznego i psychologicznego oddziaływania barwy oraz jej symboliki, związków z tradycją miejsca i percepcją formy architektonicznej. Celem opracowania jest wskazanie złożonych przyczyn narastania tego problemu i szans zaspokojenia zmieniających się potrzeb „pokolenia AC” (after computer) w dziedzinie kolorystyki przestrzeni zbudowanej.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Architektura i problemy przestrzenne wysokościowych budynków mieszkalnych zrealizowanych w Polsce w okresie transformacji (analiza na wybranych przykładach)

W artykule przedstawiono najważniejsze - zdaniem autora - wysokościowe budynki mieszkalne wybudowane w Polsce w okresie transformacji. Pierwszym celem pracy jest ustalenie przyczyn powstania takich obiektów i analiza cech architektonicznych wybranych przykładów w celu określenia tendencji kształtowania architektury takich obiektów w kraju. Drugim celem pracy jest prezentacja problemów przestrzennych lokalizacji wysokościowych budynków mieszkalnych w strukturach polskich miast i wiążąca się z tym dyskusja. Rezultaty badań to identyfikacja rozwiązań architektonicznych wysokościowych budynków mieszkalnych w Polsce oraz koncepcji ich lokalizacji w miastach. W niniejszym artykule autor posługuje się metodą analizy studium przypadku, metodą opisową analizy wybranych koncepcji zabudowy obszarów śródmiejskich wybranych miast oraz badaniami „in situ”.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kryteria oceny rozwiązań przestrzennych zespołów zabudowy jednorodzinnej

W dobie intensywnej zabudowy przedmieść polskich miast zespołami zabudowy jednorodzinnej ujawnia się niepokojące zjawisko obniżającej się jakości ich przestrzennych rozwiązań. W artykule zaproponowano nowe kryteria jakościowe dla oceny podmiejskich zespołów mieszkaniowych. Kluczem do oceny jakości rozwiązania są właściwie zdefiniowane wymagania przestrzenne. Do istotnych, a powszechnie pomijanych należą te, które decydują o funkcjonowaniu socjosfery środowiska mieszkaniowego. Do wymagań tych, dotychczas postrzeganych jako niewymierne, przyporządkowano nowy zestaw kryteriów o konstrukcji umożliwiającej analizę porównawczą i wymierne wartościowanie. Zaproponowano osiem kryteriów: kompozycyjnej czytelności zespołu, możliwości wystąpienia synergicznych zjawisk krajobrazowych i przestrzennych, występowania przestrzeni bezpiecznej, występowania przestrzeni społecznie integrującej, stopnia złożoności przestrzeni, możliwości identyfikacji i anektowania przestrzeni półpublicznej przez określoną grupę mieszkańców, kryterium występowania konfliktów przestrzeni publicznej i prywatnej oraz kryterium ładu przestrzennego ze szczególnym uwzględnieniem potrzeby samostanowienia i odrębności. Dla graficznej ilustracji metody oceny zastosowano oznaczenia rysunkowe aplikowane na rzucie analizowanego zespołu. Zaproponowany zestaw kryteriów oceny rozwiązań przestrzennych – zarówno istniejących, jak i projektowanych zespołów zabudowy jednorodzinnej, uzupełnia powszechnie stosowaną, niekompletną metodę oceny. W rękach rad miejskich, inwestorów i przedsiębiorców budowlanych może stać się narzędziem poprawy jakości środowiska mieszkaniowego.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rola zmysłu dotyku w percepcji architektury historycznej : makieta sali jadalnej Pałacu Poznańskiego w Łodzi

Architektura historyczna oddziałuje na wszystkie zmysły, a więc ma wymiar multisensoryczny. Jest odwiedzana przez osoby
niewidome i słabo widzące, których percepcja formy oraz przestrzeni jest ograniczona. W momencie utraty wzroku następuje
kompensacja innymi zmysłami, a w kontekście poznania rzeczywistości dominującą rolę odgrywa wówczas dotyk.
Percepcja haptyczna wiąże się z koniecznością bezpośredniego kontaktu z obiektem. W przypadku poznania architektury
często bywa niemożliwa lub znacząco ograniczona z powodu rozmiaru budynku, niedostępnego położenia ornamentu lub
odgórnego zakazu dotykania obiektu. Artykuł prezentuje proces tworzenia makiety sali jadalnej Pałacu Poznańskiego w Łodzi oraz jej zastosowanie jako próby przybliżenia architektury osobom niewidomym i słabowidzącym.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przestrzeń publiczna wewnątrz dworców kolejowych i w ich otoczeniu

W niniejszym artykule prowadzono rozważania dotyczące przestrzeni publicznej wewnątrz dworców kolejowych i w ich otoczeniu. Wprowadzenie stanowi krótki zarys historyczny powstania kolei i pierwszych dworców kolejowych. Następnie, na podstawie przeglądu literatury, wyjaśniono podstawowe pojęcia związane z definicją przestrzeni publicznej występującej w obiektach o funkcji komunikacyjnej. Opisano różne sposoby zagospodarowania placów dworcowych i zwrócono uwagę na lokalizację i rolę funkcji handlowych na dworcach. Ostatnim omówionym zagadnieniem jest aspekt pojawienia się sztuki na dworcach. Podsumowanie to wnioski dotyczące różnych sposobów zagospodarowania przestrzeni publicznej wewnątrz dworców kolejowych i w ich otoczeniu, które mogą wpłynąć na wzrost jej jakości. Przestrzeń wewnątrz i na zewnątrz dworców kolejowych może być atrakcyjna nie tylko dla podróżnych, ale również dla okolicznych mieszkańców.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Złoty podział przestrzeni – unizm, a forma przestrzenna : Systemy projektowania według Katarzyny Kobro

Wymiaru teoretycznego współczesnej architektury można upatrywać w systemach generatywnych decydujących o kompozycji, harmonii oraz proporcjach formy przestrzennej dzieła architektury. Szukając historycznych podstaw tendencji generatywnych w architekturze i sztuce, autor przywołuje system artystyczny Katarzyny Kobro – współtwórczyni unizmu w rzeźbie i wybitnej artystki okresu międzywojennego w Polsce. Teoria czasoprzestrzeni w kompozycji rzeźbiarskiej i architektonicznej autorstwa Kobro ma dziś silne naukowe podstawy w projektowaniu. Artykuł jest próbą rekonstrukcji systemu artystycznego rzeźbiarki z I połowy XX wieku w odniesieniu do zagadnień kompozycji architektury. Rezultatem pracy ma być ukazanie założeń teoretycznych twórczości artystycznej Kobro jako zapowiedzi pojawienia się sztuki generatywnej w Polsce. Okazuje się, iż wypracowany system artystyczny może być interpretowany jako proces podlegający modyfikacjom w sposób algorytmiczny. Obserwacja ta odnosi się do polskiego kierunku kształtowania sztuki generatywnej, który wciąż nie został kompleksowo zbadany i opisany. System twórczości Kobro operuje metodyką generatywną w kompozycji dzieła, zapowiadając jej szczególny rozwój w epoce cyfryzacji architektury i sztuki XXI wieku. W pracy przyjęto metodę indukcyjną w interpretacji sztuki oraz tekstów teoretycznych Katarzyny Kobro. Badania ikonograficzne prowadzono pod kątem umiejscowienia współczesnej sztuki generatywnej w Polsce, genezy jej powstania i przełożenia na architekturę najnowszą.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Nowe media a stara sztuka

Artykuł zawiera porównanie sytuacji sztuk wizualnych dawniej oraz w warunkach funkcjonowania mediów elektronicznych, w tym społecznościowych. Autor wskazuje, że niektórzy artyści zaczynają wykorzystywać nowe media jako nowe narzędzie kreowania oraz upowszechniania dzieł sztuki. Eksperymentując z możliwościami mediów elektronicznych wykształcają niejako nowe narzędzia kreowania przekazu artystycznego.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wizja przyszłego rozwoju miasta Szczuczyna – zamierzenia a możliwości i ograniczenia

Szczuczyn to niewielkie miasto, które swoją szansę na rozwój wiąże z wybudowaną w 2015 roku obwodnicą, która docelowo będzie częścią drogi ekspresowej klasy S Via Baltica. Położenie na tej trasie daje szansę na pozyskanie inwestorów i przedsiębiorców. Wychodząc im naprzeciw władze miasta podejmują szereg inicjatyw, wyprzedzających napływ inwestorów, głównie myśląc o przygotowaniu terenów na nowe inwestycje z przeznaczeniem na różne funkcje: mieszkaniową, usługową czy produkcyjną. Takie plany wiążą się z koniecznością podejmowania szeregu ważnych decyzji oraz uwzględnienia wszystkich uwarunkowań, możliwości i ograniczeń podczas opracowania dokumentacji planistyczno-urbanistycznej. Od ich trafności zależeć będzie przyszły kształt nowoprojektowanych przestrzeni oraz tych już zainwestowanych. Poniższy tekst zawiera analizę możliwości przyszłego rozwoju miasta. W tym celu przeanalizowano materiały źródłowe, obejmujące opracowania ekofizjograficzne i historyczne dotyczące Szczuczyna. Dokonano wizji w terenie z fotoinwentaryzacją, wykonano inwentaryzację urbanistyczną historycznego układu przestrzennego miasta oraz terenów przeznaczonych na przyszły jego rozwój. Pomocne były także spotkania z władzami miasta i służbami inwestycyjnymi oraz analiza obowiązujących dokumentów planistycznych i urbanistycznych. W efekcie wykazano celowość, kształt oraz potrzebę etapowania przyszłych zamierzeń a także wskazano na konieczne ograniczenia.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Bauhaus i struktura siatki. Jej nowe formy i znaczenia

Tekst jest analizą funkcji i znaczeń geometrycznej siatki stanowiącej użyteczne narzędzie w projektowaniu architektonicznym, w grafice użytkowej czy na przykład we wzornictwie przemysłowym. Siatka jest strukturą wizualną, która w swojej
historii miała nie tylko różne formy i znaczenia, ale także odgrywała różne role. Służyła na przykład przedstawianiu hierarchicznych relacji między sferami sacrum a profanum, jak miało to miejsce w architekturze i malarstwie epoki średniowiecza. Później, w malarstwie renesansu, wykorzystywano ją jako wyznacznik perspektywy geometrycznej, co pozwalało na
przedstawianie trójwymiarowej przestrzeni na dwuwymiarowej powierzchni płótna.
Tezą niniejszych rozważań jest to, iż w epoce modernizmu siatka zmieniła zarówno swoją formę, jak i funkcję, podobnie
jak zmianie uległy także łączone z nią znaczenia. Siatka przestała być narzędziem opisu rzeczywistości, natomiast zaczęła
służyć jako model w jej kształtowaniu i jednocześnie jako narzędzie jej mapowania, kolonizowania i kontrolowania. Tak
pojmowana modernistyczna siatka bywa stereotypowo traktowana jako wizualny wyznacznik idei Bauhausu. W epoce
późnej nowoczesności modernistyczną siatkę coraz częściej wykorzystywano jako formę symboliczną – kojarzoną właśnie z modernizmem – i jednocześnie jako element ozdobny. Nadal jednak stanowiła użyteczną strukturę w projektowaniu architektonicznym, graficznym czy wzornictwie przemysłowym. Dzisiaj jest ona również narzędziem pozwalającym na
kształtowanie form przestrzennych w grafice 3D, służącym do opisu powierzchni tych form. I tu stawiamy kolejną tezę, iż
taka siatka, stanowiąca znamię współczesnej kultury cyfrowej, byłaby nie do pomyślenia bez tradycji modernizmu, między
innymi tradycji Bauhausu.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Indywidualne zapotrzebowanie na przestrzeń - strefa snu

Indywidualne zapotrzebowanie na przestrzeń jest związane z temperamentem oraz typem sensorycznym reprezentowanym przez użytkownika. W publikacji zaprezentowane zostały sposoby rozwiązywania strefy snu w dwuosobowym pokoju w akademiku. Szczególną uwagę zwrócono na powiązanie psychotypu ze sposobem rozwiązania miejsca do spania. Przykłady rozwiązań przedstawiono, posługując się ilustracjami zadania projektowego wykonanego w roku akademickim 2011/2012 przez studentów WA PB na kierunku architektura wnętrz - studia magisterskie.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wpływ czynników fiskalnych na tradycyjne formy architektoniczno-budowlane. Na przykładzie podlaskich urządzeń piecowo-kominowych

Na podstawie literatury przedmiotu (w tym piśmiennictwa dziewiętnastowiecznego) poddano krytycznej analizie tezę, iż tak zwane podymne (dawny podatek pobierany od domów lub częściej od kominów, zwany inaczej kominowym i obowiązujący z licznymi modyfikacjami od 1629 roku, choć dawniej różnie interpretowany) stanowiło jedną z przyczyn powszechności specyficznych systemów grzewczych (tj. wielopiecowych, lecz zarazem jednokominowych) we wschodniopodlaskich domach wiejskich, a być może także istotny czynnik sprzyjający zachowaniu się lokalnie aż do początku xx wieku bezkominowych systemów piecowych w tzw. wnętrzach kurnych (dymnych). uzyskano informacje potwierdzające tezę, choć nie wykluczono pewnych wątpliwości interpretacyjnych. wyniki analiz uogólniono, potwierdzając generalną zależność architektury i budownictwa od czynników fiskalnych, co zilustrowano również innymi przykładami.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Nietypowe materiały budowlane - glina, gnój i domieszki - w świetle dawnego polskiego piśmiennictwa. Cz. 3. Piece, kity i ceramika budowlana

Artykuł zamyka trzyczęściową serię publikacji poświęconych zaskakująco rozwiniętym tradycjom budowlanego użycia gliny, łajna i innych nietypowych budulców lub domieszek. W pracy niniejszej przedstawiono badania dawnych tradycji i sposobów stosowania gliny i domieszek w konstrukcjach pieców i kitów zduńskich, kominów, fundamentów, ceramiki budowlanej i innych, pominiętych wcześniej, części budowli. Wywód wszystkich trzech części zwieńczony jest tu wnioskiem  o znakomitym, bo niezwykle bogatym i różnorodnym dorobku dawnej polskiej myśli technicznej w omawianym tu zakresie tematycznym, obejmującym kulturę budowlanego użycia gliny, zasługującą na docenianie jako część naszego dorobku technologiczno-kulturowego. W szczególności zaś niniejsza trzecia część uzasadnia wniosek o szczególnym znaczeniu w naszej dawnej kulturze budowlanej substancji zawierających związki żelaza.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza historyczna rozwoju osiedli mieszkaniowych: Grünau w Lipsku i im. Tysiąclecia w Katowicach na tle wzorcowych koncepcji mieszkalnictwa XX wieku

W artykule zaprezentowano 5 wzorców urbanistycznych zabudowy miejskiej i osiedli mieszkaniowych: modernistyczny, miasto socjalistyczne, Grand Ensembles, postmodernistyczny i współczesny. Na tym tle przedstawiona została analiza historycznego rozwoju dwóch wybranych osiedli typu wzm: osiedla Grünau w Lipsku w Niemczech oraz im. Tysiąclecia w Katowicach. Analiza przeprowadzona została na podstawie takich zagadnień, jak: przesłanki do wybudowania osiedli,  usytuowanie osiedli względem centrum miasta, wielkość terenu, gęstość zaludnienia, układ urbanistyczny, wnętrza osiedlowe, osiedle w kontekście jednostki sąsiedzkiej Perry’ego i strategie rozwojowe. Wyniki porównań wskazały na stagnację rozwoju w wyniku zmian ustrojowych i demograficznych osiedla Grünau, a ze względu na ciągły deficyt mieszkań – rozwój osiedla polskiego.  Badania przeprowadzone zostały w ramach polsko-niemieckiego projektu badawczego nr 2010-21 (UE7/Rar-3/2011), podjętego przez Wydział Architektury Politechniki Śląskiej wraz z UFZ-Centrum Helmholtza, pt.: Wczoraj, dziś i jutro polskich i niemieckich wielkich osiedli mieszkaniowych. Studium porównawcze modeli rozwoju urbanistycznego i ich akceptacji na przykładzie Katowic i Lipska, finansowanego przez Polsko-Niemiecką Fundację na Rzecz Nauki.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Nowożytne fasady kościelne typu Albertańskiego

Artykuł przedstawia problematykę bezwieżowych fasad kościołów nowożytnych w układzie bazylikowym, dla których  w XV w. Leon Battista Alberti wypracował strukturę kompozycyjną wykorzystywaną w następnych stuleciach. Wzorzec ten powstał dla fasady gotyckiego kościoła Santa Maria Novella we Florencji: architekt zastosował w dolnej kondygnacji  strukturę antycznego łuku triumfalnego, zaś w górnej pseudoportyku ujętego wolutami. Układ ten – zrealizowany zgodnie  z estetyką renesansową opartą na matematycznych proporcjach – był naśladowany w wielu fasadach barokowych, takich jak Il Gesu czy Santa Susanna w Rzymie.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Teatr Polski w Szczecinie – Transformacja i metamorfoza

Zmiana powierzchowności, wyglądu, oznacza transformację, a „bazą” dla transformacji jest synonim greckiego pojęcia – METAMORFOZA. Dziś transformacja opisuje stan przejściowy, momenty towarzyszące przemianie, akcje spełniania się, rozgrywania się procesu, dokonywania się przemiany danego przedmiotu lub podmiotu. Metamorfoza zdaje się być lub jest nawiązaniem do czegoś, wspomnieniem, aluzją do procesu, który jest autonomiczny lub endogenny – pochodzący z wnętrza, wywołany przez wewnętrzne czynniki. W tym stałym de facto procesie przemian architektura może być porównywana do żywego organizmu, który także podlega wewnętrznej przemianie. Celem artykułu jest wykazanie, że transformacja i metamorfoza to dwie drogi eksplorowania jej najważniejszych produktów, jakimi są miasta! Rezultat transformacji konkretnego fragmentu miasta jest wynikiem procesu projektowego, bazującego na idei kreacji formy w procesie jej uwalniania z istniejącej rzeczywistości - idei, która wyrosła z pięknego zdania Alberta Einsteina: „dla mnie wystarcza misterium wiekuistego życia oraz świadomość i przeczucie wspaniałości budowy tego, co istnieje, tudzież wzniosła dążność do ogarnięcia umysłem najdrobniejszej cząstki mądrości objawiającej się w przyrodzie” [A. Einstein 1935, s. 15].

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wydział Architektury Politechniki Białostockiej i działania na rzecz rozwoju małych miast północno-wschodniego makroregionu Polski

Referat poświęcony jest problemowi polepszenia stanu architektury i urbanistyki w województwie podlaskim. Jednym z głównych problemów, jakie spotykamy w małych miastach województwa podlaskiego, jest niewielka liczba architektów zatrudnionych w urzędach miejskich tych miast. W rezultacie decyzje dotyczące estetyki przestrzeni miejskiej są podejmowane przez ludzi do tego nieprzygotowanych, aczkolwiek pełnych dobrych chęci. To determinuje konieczność udziału Wydziału Architektury w kształtowaniu wyrazu przestrzennego miast Podlasia. W referacie prezentowane są przykłady prac studenckich wykonanych dla tych miast.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Czy w Polsce potrzebne są krajowe standardy urbanistyczne dla terenów mieszkaniowych?

Od prawie 30 lat w Polsce nie funkcjonują normatywy urbanistyczne dla terenów mieszkaniowych. Część zagadnień, występujących w ostatnim normatywie urbanistycznym z 1974 roku, jest aktualnie przedmiotem regulacji ogólnych, zawartych w rozporządzeniach w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Brak jest natomiast oficjalnych unormowań dotyczących wymaganego programu infrastruktury społecznej i ogólnodostępnych terenów zieleni, sportu i rekreacji towarzyszących zabudowie mieszkaniowej. Zgodnie z Ustawą o planowaniu przestrzennym uprawnienia stanowiące w tym zakresie przeniesiono na szczebel samorządów lokalnych. W praktyce system ten nie sprawdza się i nie gwarantuje zapewnienia odpowiedniej jakości projektowanego środowiska mieszkaniowego. Dlatego wskazane jest opracowanie nowych centralnych (krajowych) standardów urbanistycznych dla terenów mieszkaniowych, uwzględniających obecne realia i potrzeby. Powinny one obejmować standardy obligatoryjne, do bezwzględnego stosowania oraz standardy zalecane, będące zbiorem aktualnych wskaźników i wytycznych, w których stosowaniu można zachować elastyczność i zasadę substytucji.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka