rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obraz papieża w dialogu anglikańsko-katolickim

Reformacja angielska (XVI wiek), szukając nowej tożsamości, zachowała w dużej mierze katolickie tradycje. Zerwanie jedności z Rzymem przez króla Henryka VIII (1533) przyczyniło się do podporządkowania Kościoła ustawodawstwu państwowemu. Anglikanizm – jako forma protestantyzmu – przyjął elementy doktryny luterańskiej i kalwinistycznej, nie rezygnując z podstaw moralnych i dogmatycznych Kościoła katolickiego. Doktryna Kościoła anglikańskiego została wyrażona w 39 Artykułach religii anglikańskiej określających trzy zasady: protestancko-biblijną (Low Church), katolicko-sakramentalną (High Church) i krytyczno-racjonalną (Broad Church). Określany jako via media między katolicyzmem a protestantyzmem, współczesny anglikanizm przybiera bardziej otwartą postawę wobec papiestwa (Raport z Malty 1968) oraz władzy w Kościele (Dokument z Wenecji 1976). Istotną formą wymiany na płaszczyźnie teologicznej jest Anglikańsko-Rzymskokatolicka Komisja Międzynarodowa (ARCIC, 1969). Kontrowersje międzywyznaniowe nie dotyczą doktryny, ale sposobu jej interpretacji. Dialog na temat prymatu uwzględnia: prymat stolicy rzymskiej, kolegialny charakter władzy episkopatu i kapłańsko-profetyczną funkcję Ludu Bożego. Anglikanie de facto nie odrzucili „szczególnej” roli Piotra w Kościele, ale tylko konkretne, historyczne papiestwo.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Buberowska krytyka „Boga filozofów”

Artykuł prezentuje M. Bubera († 1965) linie krytyki wybranych filozoficznych i psychologicznych koncepcji Absolutu. Autor dokonuje tego wprowadzając odróżnienie Boga uprzedmiotowionego (idea Absolutu obecna w określonymi systemie myśli) i Boga żywego (Bóg doświadczenia i dialogu). W artykule została przytoczona buberowska krytyka koncepcji myślicieli: B. Spinozy (zarzut redukcji Boga do sfery myśli i odmówienia mu osobowości), I. Kanta (krytyka sprowadzenia Boga do zasady moralnej i gwaranta szczęścia człowieka), G.W.F. Hegla (zarzut utożsamienia Boga z pojęciem), F. Nietzschego (krytyka śmierci Boga jako moralnego prawodawcy i ubóstwienia człowieka), H. Cohena (zarzut redukcji Boga do idei prawdy), H. Bergsona (krytyka idei Boga jako „wysiłku stwórczego”), M. Heideggera (zarzut przesunięcia Boga do ludzkiej sfery subiektywności oraz traktowanie Go jako idei), J.P. Sarte’a (krytyka opisu relacji między Bogiem a człowiekiem w formie podmiotowo-przedmiotowej, negowania podstawowego fakt ludzkiej egzystencji – „bycia danym”) oraz C.G. Junga (zarzut psychologizacji Boga oraz redukcji doświadczenia religijnego do psychologicznego).

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szyici w Polsce na tle tatarskiej tradycji i polskich organizacji muzułmańskich

Wielowiekowa tradycja osadnictwa tatarskiego na ziemiach polskich sprawiła, że w powszechnym odczuciu „polski islam” to jedynie Tatarzy. Utrzymanie własnej religii, praktyka religijna, sakramenty oraz imponujące tradycje wojskowe utwierdzały Tatarów w poczuciu własnej odrębności. Ta odrębność stała się z czasem powodem zazdrości o własną tradycję i nieufności w stosunku do innych muzułmanów w Polsce. A tych, szczególnie po przemianach ustrojowych, zaczęło przybywać w sposób znaczący. Zaktywizowali się imigranci z „krajów muzułmańskich”, ujawnił się ruch suficki.
Jak w tym wszystkim odnalazła się islamska mniejszość szyicka? Skupieni w Stowarzyszeniu Jedności Muzułmańskiej szyici – Polacy, nie oderwali się od własnych, polskich korzeni. Założony przy SJM Instytut Muzułmański, aspirujący do roli nieoficjalnej placówki naukowej i duża aktywność liderów Stowarzyszenia, otwartych na dialog międzyreligijny, doprowadziły do tego, że stało się SJM jednym ze znaczących islamskich związków wyznaniowych. Z początkiem nowego wieku uległy także poprawie relacje pomiędzy muzułmańskimi organizacjami religijnymi, które w wielu aspektach wcześniej, odnosiły się do siebie z dużą rezerwą.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Drivery i bariery w korzystaniu z misyjnych nowych mediów w Polsce. Postulaty misjologiczno-medioznawcze

Nowe media misyjne stały się narzędziami oddziaływania od wczesnych lat 90. XX wieku. Stały się one dla autora przedmiotem badawczym, w zakresie ich znajomości, driverów i barier przez użytkowników Internetu, a także wyciągnięcia postulatów i wniosków misjologiczno-medioznawczych. W badaniu sondażowym wzięły udział osoby z próby ogólnopolskiej, reprezentatywnej (N = 1000), wypełniające standaryzowane wywiady kwestionariuszowe CAWI (Computer-Assisted Web Interview – wspomagany komputerowo wywiad) oraz VIDI (Virtual Individual In-Depth Interviews – indywidualne wywiady pogłębione). Z przeprowadzonych badań wynika, że 58% społeczeństwa zna nowe media misyjne, a korzysta z nich 38%, a więc więcej niż 1/3 osób deklarujących się jako wierzące. Dla badanych, którzy korzystali kiedykolwiek z nowych mediów misyjnych, są one przede wszystkim źródłem treści o tematyce misyjnej (45%), a w drugiej kolejności – treści związanych z kwestiami wiary (40%). Inne obszary tematyczne – prześladowania chrześcijan (24%), sytuacja polityczna i społeczna w krajach tzw. Trzeciego Świata (23%), dialog (kulturowy, ekumeniczny, międzyreligijny – 21%), a także podróże (20%) – są wymieniane przez znacznie mniejsze grupy badanych.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wyzwania duszpasterskie w listach biskupów Kościoła katolickiego w Papui Nowej Gwinei na temat małżeństwa i rodziny

W artykule analizie poddano listy duszpasterskie biskupów nowogwinejskich na temat małżeństwa i rodziny. Omówienie tych dokumentów pozwala na wyodrębnienie rozwiązań pastoralnych proponowanych przez biskupów w konkretnym kontekście duszpasterskim. Ewangelia jest głoszona w PNG od ponad 100 lat, ale zwyczaje i praktyki kulturowe z przeszłości są ciągle żywe. Autor omówił najpierw wyzwania małżeńsko-rodzinne w dzisiejszym Kościele w PNG, a następnie przedstawił naukę Kościoła na temat czterech obszarów pastoralnych wyzwań: kontroli urodzin, poligamii, przemocy seksualnej, przemocy domowej. Są to wyzwania, wobec których należy podjąć zdecydowane działania, wynikające z przesłania Ewangelii oraz nauczania Kościoła. Zaprezentowana analiza działań duszpasterskich Kościoła w PNG wskazuje na wzrost wiary w tym regionie świata oraz konieczność dalszej działalności misyjnej w Melanezji.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Spór wokół hidżabu w Nigerii

Wprowadzenie szariatu jako oficjalnego prawa muzułmanów w większości stanów północnej Nigerii zapoczątkowało proces rewitalizacji islamu. Jeden z jego widocznych przejawów stanowi zaadaptowanie hidżabu. Większość wyznawców islamu jest zgodnych co do tego, że noszenie tego stroju oznacza skromność i posłuszeństwo Bogu. Hidżab utożsamia się z wolnością i bezpieczeństwem, wiarą oraz niekwestionowanym obowiązkiem. Jest on ponadto wyrazem krytyki wpływów zachodnich. Natomiast z punktu widzenia niemuzułmanów hidżab symbolizuje zniewolenie i łamanie praw kobiet. Jego przeciwnicy uważają go za narzędzie, przy pomocy którego mężczyźni kontrolują kobiety. Pojawienie się hidżabu wywołało poważne dyskusje zarówno w kręgach uczonych, jak i wśród zwykłych mieszkańców Nigerii. Zakaz jego noszenia w instytucjach publicznych powoduje liczne kontrowersje. Brak akceptacji hidżabu muzułmanie uważają za oczywiste łamanie ich konstytucyjnego prawa do wolności religii oraz kontynuację długotrwałej wrogości Zachodu wobec islamu.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rosyjska misja prawosławna w Japonii w czasach arcybiskupa Nikołaja (Kasatkina)

Cerkiew prawosławna w Rosji prowadziła w XIX wieku prężną działalność misyjną, obejmującą swym zasięgiem obszar dalekiej Japonii. Po otwarciu tego kraju na świat zewnętrzny i odrzuceniu izolacjonistycznej polityki sakoku aktywność misjonarzy rosyjskich weszła w stadium budowy struktur organizacyjnych własnego Kościoła, podbudowanych potencjałem ludzkim japońskich wiernych i ich duszpasterzy. Zawiązanie silnej wspólnoty prawosławnych, funkcjonującej po dzień dzisiejszy w ramach autonomii, zawdzięcza Japonia rosyjskiemu misjonarzowi, pierwszemu arcybiskupowi japońskiemu Nikołajowi (Kasatkinowi) i jego pomocnikowi, przyszłemu patriarsze rosyjskiemu Siergiejowi (Stragorodskiemu). Motywacje, program działań, metody, a nade wszystko rezultaty aktywności podejmowanej przez tych duchownych przeanalizowano na tle potrzeb, potencjału rozwojowego i oczekiwań tamtejszej wspólnoty. Głównie jednak skupiono się na kaznodziejskiej i organizacyjnej płaszczyźnie ich działań oraz ocenie osiąganych rezultatów w kontekście rozprzestrzeniania się prawosławia.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Środki społecznego przekazu miejscem proklamacji kultury życia

Autorka podjęła próbę analizy wpływu środków społecznego przekazu na szerzenie kultury życia we współczesnym świecie. Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej omówiono znaczenie kultury życia oraz jej wpływ na człowieka, jak i społeczeństwo. W części drugiej dokonano analizy – w szerszym rozumieniu – wpływu mediów na poszanowanie życia i godność człowieka. W obu częściach ukazane zostało nauczanie Magisterium Kościoła w oparciu o wybrane dokumenty, tj. encyklikę Jana Pawła II Evangelium vitae oraz Katechizm Kościoła katolickiego. W artykule zwrócono szczególną uwagę na konieczność propagowania podstawowej wartości, jaką jest życie człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci. Ważną kwestię stanowi również niebezpieczeństwo, wynikające z bezkrytycznego, a nawet bezmyślnego przyjmowania wszelkich informacji jako prawdziwych, które współczesnemu odbiorcy serwuje świat mediów. Niejednokrotnie wpływa to na zagrożenie zarówno dla wolności człowieka, jak i dla cywilizacji miłości. A przecież środki przekazu mogą, a nawet powinny sprzyjać poszanowaniu wszelkich wartości pod warunkiem ukazywania godności człowieka.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pod znakiem buńczuka. Wkład Tatarów polskich w walkę o suwerenność Polski

Wśród Tatarów polskich myśl o niepodległości Polski była żywa w czasie zaborów. Swoją wierność Rzeczypospolitej poświadczyli czynem zbrojnym u zarania odradzającego się po 123 latach niewoli państwa polskiego. Walczyli również w obronie niepodległości Polski zagrożonej najazdem bolszewickim w 1920 roku. Bohaterem narodowym Tatarów polskich stał się Aleksander Sulkiewicz, żołnierz I Brygady Legionów Polskich i jednocześnie przyjaciel Józefa Piłsudskiego. Więź Tatarów z Polską pogłębiała się podczas ich służby w Wojsku Polskim. Lata międzywojenne Rzeczypospolitej były okresem wielkiego odrodzenia się społeczności Tatarów polskich. Tym boleśniej odczuli oni upadek Polski we wrześniu 1939 roku.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Osadnictwo tatarskie w Gorzowie Wielkopolskim

Obecność Tatarów na stałe zapisała się w powojennej historii Gorzowa Wielkopolskiego. Jako przesiedleńcy z Kresów Wschodnich, głównie z Nowogródka, współtworzyli od podstaw zbiorowość miasta. Osiedlili się w dzielnicy Janice, miejscu nazwanym przez mieszkańców Gorzowa ,,Górkami Tatarskimi”. Nazwa ta do dnia dzisiejszego kojarzona jest z powojenną obecnością Tatarów w mieście oraz z działalnością Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Gorzowie Wielkopolskim i przez wiele lat stanowiącej centrum życia tatarskiego na Ziemiach Zachodnich. Nierozerwalnie z działalnością gorzowskiej gminy muzułmańskiej związane są postaci imama Bekira Radkiewicza oraz Rozalii Aleksandrowicz – ostatniej przewodniczącej Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Gorzowie Wielkopolskim. Po likwidacji gminy jej członkowie znaleźli się na peryferiach życia społeczności tatarskiej w Polsce. Obecnie w Gorzowie mieszka zaledwie kilka rodzin tatarskich.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezus – prorok czy Bóg? Bóg czy człowiek?

Niniejszy artykuł nie jest jedynie akademicką odpowiedzią na postawione w tytule pytanie. To przede wszystkim opis Boga, Jezusa, także Matki Bożej, w kontekście islamu i przez pryzmat nauki Koranu. Autor zaczyna od etymologii słowa Allah, którym Boga określają nie tylko muzułmanie. Następnie przechodzi do kwestii prawdy o jednym i jedynym Bogu, która jest punktem wyjścia wszystkich podejmowanych w ciągu wieków wypowiedzi muzułmanów na temat przymiotów Boga, w tym przede wszystkim jego wszechmocy. Również los człowieka oraz opis i analiza jego wolnej woli ma swoje ostatecznie źródła w prawdzie o Bogu. Autor dotyka też problemu grzechu – sirk, którego istota polega na przekonaniu, że oprócz Boga prawdziwego istnieją inne bóstwa. Następnie pisze o postaci Jezusa w tradycji muzułmańskiej, która postrzega Go jako posłańca Allaha, natomiast nigdy nie określa tytułami przyjętymi przez chrześcijaństwo, w tym najbardziej powszechnym – Jezus Chrystus. Koran odmawia Jezusowi tytułu Syna Bożego, który oznaczałby podważenie i zakwestionowanie czystego monoteizmu, i postrzega w Jezusie Sługę Bożego, utrzymując ponadto, iż Jezus był muzułmaninem. Dużo uwagi poświęca autor wydarzeniu ukrzyżowania Jezusa i jego muzułmańskiej interpretacji, która zdaje się nie rozumieć Krzyża; wreszcie pisze o tradycji muzułmańskiej dotyczącej Jezusa w kontekście drugiej osoby Trójcy Świętej. Pisząc o Jezusie w interpretacji islamu autor wiele uwagi poświęca także Matce Bożej w muzułmańskiej tradycji.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kuchnia arabska

Artykuł jest próbą ukazania specyfiki kuchni arabskiej. Ponieważ jest ona bardzo bogata i urozmaicona, przedstawiane są opisy charakterystycznych potraw dla danego kraju (czy krainy geograficznej). Autorka przybliża smaki i potrawy świata arabskiego, a także ukazuje, jak duży wpływ może mieć wiara na to, co i jak się jada. W artykule, poza najczęściej występującymi potrawami i składnikami, opisane są także zwyczaje przygotowywania i spożywania posiłków oraz ich wpływ na zdrowie i samopoczucie.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chińskie Oblicza Jezusa Chrystusa. Wystawa autorstwa ojca Romana Malka SVD. Inskrypcja steli „nestoriańskiej” z Xi’an

Autor relacjonuje wydarzenia związane z wystawą zatytułowaną Chińskie Oblicza Jezusa Chrystusa zorganizowaną w 2005 roku w Polsce z inicjatywy ówczesnego dyrektora werbistowskiego Instytutu Sinologicznego Monumenta Serica w Niemczech, ojca prof. dr. hab. Romana Malka SVD. Motywem tej inicjatywy była 130. rocznica powstania Zgromadzenia Słowa Bożego. Wystawa została udostępniona publiczności w następujących instytucjach: Kolegium Europejskie im. Jana Pawła II w Gnieźnie, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, Muzeum Diecezjalne w Opolu oraz Muzeum Zamku Lubelskiego. W ciągu rocznej wędrówki wystawy po Polsce z tematyką chrześcijaństwa w Chinach zapoznało się kilkanaście tysięcy zwiedzających. Ojciec Malek był nie tylko pomysłodawcą, ale też zgromadził ponad 300 eksponatów, był autorem scenariusza wystawy, jak również programu sympozjów nt. sytuacji Kościoła w Chinach. Wystawa była szeroko komentowana w mediach; redaktorzy prasowi, radiowi i telewizyjni zabiegali o wywiad z ojcem Malkiem, sinologiem i religioznawcą. Szczególną wymowę zawierają wpisy w kronice pamiątkowej wystawionej podczas trwania wystawy w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mandżursko-chińska wojna o włosy

Autor opisuje mandżursko-chiński „konflikt o włosy”. Zgodnie z odwieczną tradycją Chińczycy nosili włosy długie: ufryzowane traktowano jako symbol chińskiej cywilizacji; rozpuszczone – były oznaką przynależności do gminu. Po objęciu rządów przez mandżurską dynastię Qing (1644-1911) cesarz Shun-zhi wydał dekret nakazujący obcięcie włosów na znak podporządkowania się Chińczyków mandżurskim zdobywcom. Niedługo potem wprowadzono prawo nakazujące mężczyznom noszenie warkocza. Golono włosy, pozostawiając je jednak na szczycie głowy, skąd wyrastał warkocz – oznaka wierności cesarzowi. Za odmowę noszenia warkocza Chińczykowi obcinano głowę. Decyzja cesarza spotkała się z wielkim oporem społeczeństwa. W kraju powstawały liczne opozycyjne tajne stowarzyszenia o podłożu religijnym, m.in.: Związek Triady (Tiandihui – Związek Nieba i Ziemi) związany z klasztorem buddyjskim Shaolin si (Młody Las), Stowarzyszenie Białego Lotosu (Bailianjiao), Związek Starszych Braci (Gelaohui) lub Stowarzyszenie Niebiańskiego Porządku (Tianlijiao). Ponieważ w momencie podboju Chin (1644) liczebność Mandżurów oceniano na 300 tysięcy, zaś Chińczyków na 300 milionów – zdobywcy musieli stosować politykę silnej ręki.
Narzucony Chińczykom w 1645 roku sposób noszenia włosów przyjął się, choć pod przymusem i z oporami – zwłaszcza w miastach. Toteż wybuch w 1911 roku rewolucji burżuazyjno-demokratycznej (tzw. Rewolucja Xinhai) oraz obalenie dynastii Qing w 1912 – spowodował zmiany i w tym obszarze. Nowe władze rewolucyjne, chcąc zerwać z przeszłością mandżurską, nakazały ścięcie warkocza. W ten sposób rozpoczęła się kolejna kampania, a kwestia włosów ponownie nabrała znaczenia politycznego i stała się zarzewiem konfliktów. W czasach znacznie bliższych (lata 50. i 60. XX wieku) władze komunistyczne zalecały obcięcie włosów na krótko. Uznano, że fryzura w „stylu wojskowym” będzie najbardziej właściwa dla rewolucjonistów, którzy budują nowy, socjalistyczny porządek.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prymat Biskupa Rzymu w dialogu rzymskokatolicko-anglikańskim na forum światowym

Problematyka natury Kościoła, sprawowania w nim władzy – zwłaszcza kwestia prymatu Biskupa Rzymu – należą do głównych zagadnień w dialogu ekumenicznym. Od ponad pół wieku prowadzony jest dialog teologiczny Kościoła rzymskokatolickiego ze Wspólnotą anglikańską na forum światowym. W 1969 roku powołano Międzynarodową Komisję Anglikańsko-Rzymskokatolicką (Anglican-Roman Catholic International Commission – ARCIC). Jej prace obejmują trzy okresy: ARCIC I (1970-1981), ARCIC II (1983-2011) oraz ARCIC III (2011- do chwili obecnej). Problematyka prymatu Następcy Piotra została podjęta w czterech deklaracjach: ARCIC I – Dokument z Wenecji (1976), Dokument z Windsoru (1981) wraz z dodanymi do deklaracji Wyjaśnieniami (1979-1981); ARCIC II – Dar autorytetu (1999); ARCIC III – Dokument z Erfurtu (2017). Dialog zaowocował znacznym zbliżeniem doktrynalnym. Nie oznacza to pełnego uznania przez anglikanów katolickiego rozumienia urzędu prymacjalnego. Promowana przez papieża Franciszka zasada synodalności Kościoła otwiera nowe nadzieje ekumeniczne; tematyka prymatu Biskupa Rzymu pozostaje otwarta.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dialog z judaizmem w nauczaniu papieża Franciszka

W niniejszym artykule zaprezentowano nauczanie papieża Franciszka, które podejmuje problematykę dialogu z wyznawcami judaizmu. Ukazano różne formy dialogu międzyreligijnego, jego znaczenie, a także program dialogu Kościoła katolickiego z judaizmem. Podkreślono, że papież nawiązywał do znaczenia Soboru Watykańskiego II oraz dokumentów soborowych, m.in. Deklaracji o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Analiza biblijnych odniesień w genezie ludu Ewe na podstawie przekazów ustnych o królu Agokoli

Zamiarem autora jest analiza biblijnych odniesień w genezie ludu Ewe na podstawie przekazów ustnych o królu Agokoli. W latach 60. XX wieku, kiedy kraje Afryki Zachodniej uzyskiwały niepodległość, w Togo uaktywnił się ruch mono-etniczny pan-ewe, który wyznaczył sobie za cel zjednoczenie ludu Ewe i stworzenie jednolitego państwa, niezależnie od istniejącej granicy politycznej pomiędzy Ghaną i Togo. Na uzasadnienie swych roszczeń liderzy pan-ewe powoływali się na historyczność króla Agokoli – praojca ludu Ewe.
W zależności od metod interpretowania źródeł historycznych i tradycji ustnej, naukowcy przedstawiają kilka hipotez genezy ludu Ewe. R. Pazzi, wskazując na podobieństwa terminologii w językach egipskim i ewe twierdzi, iż lud Adja-Ewe pochodzi z Etiopii. R. Cornevin, bazując się na badaniach archeologicznych sytuuje początek ludu Ewe w Nigerii wśród ludu Yoruba. J. Spieth i C. Reindorf, na podstawie analogii przesłania Dekalogu oraz tradycji ludów Nyiko-Ewe, wskazują na biblijne pochodzenie ludu Ewe (Izrael w niewoli egipskiej). Również A. Kobla Dotse twierdzi, że zwyczaje i obrzędowość Ewe pochodzą od Egipcjan i Hebrajczyków.
H. Kwakume, analizując przekazy tradycji ustnej, sytuuje początki ludu Ewe w Nigerii (Ketu). Badacz wykazuje też, że lud ten nie gloryfikował króla Agokoli ze względu na jego tyranię. Dopiero ideologiczna reinterpretacja historii króla Agokoli w latach 60. XX wieku – w kontekście roszczeń niepodległościowych – wyniosła tę postać w poczet wielkich, mitycznych szefów Czarnej Afryki.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Męczennicy – werbiści z Pieniężna

Wiek XX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem największych prześladowań. Zginęło miliony chrześcijan. Nic zatem dziwnego, że dla Jana Pawła II problem prześladowań i męczeństwa stał się jednym z wiodących tematów obchodów Wielkiego Jubileuszu 2000-lecia chrześcijaństwa. Ojciec Święty prosił cały Kościół o gromadzenie dokumentów na temat męczenników. Jego wezwania nie pozostały bez echa. Episkopaty wielu kościołów lokalnych sporządziły katalogi swoich męczenników. Podobnie postąpiły zakony. Przystąpiono też na wielką skalę do procesów kanonizacyjnych męczenników. Polscy werbiści przyłączyli się do nich, przedstawiając swoich kandydatów, a Pieniężno stało się szczęśliwym miejscem dla ich promocji. Pod auspicjami Arcybiskupów Metropolitów Warmińskich odbyły się tu trzy procesy rogatoryjne. Dwa ogólnopolskie: Włocławski (1994) i Pepliński (2011), zajmowały się męczennikami, którzy ponieśli śmierć z rąk hitlerowskich oprawców – oraz Warmiński (2011), obejmujący Warmiaków (Polaków i Niemców) z terenu Mazur, Warmii i Powiśla, którzy ponieśli śmierć męczeńską z rąk agresora wschodniego, czyli Armii Czerwonej stalinowskiej Rosji.
Notabene do grona męczenników nie objętych żadnym procesem beatyfikacyjnym należy troje byłych obywateli gminy Pieniężno, którzy, jako misjonarze, w 1943 roku ponieśli śmierć męczeńską w Nowej Gwinei z rąk Japończyków.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Staroobrzędowcy na białoruskich ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVII-XVIII stuleciu

W drugiej połowie XVII wieku w prawosławiu kijowsko-moskiewskim, po reformie patriarchy Moskwy Nikona (1652-1658), wyodrębniła się grupa wyznaniowa starowierców zwanych też staroobrzędowcami. Nieliczna i mało znana wspólnota odszczepieńców z powodu prześladowań uciekała za Ural i za ocean, ale również na tereny dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569-1772/1795), gdzie panowała tolerancja religijna. Starowiercy z terenów pskowskiego i nowogrodzkiego osiedlili się w regionie dzisiejszego Augustowa, Suwałk i Sejn. Artykuł poświęcony jest historii powstania XVII-wiecznego rozłamu lub schizmy w prawosławiu, etapom przesiedlenia starowierców na ziemie białoruskie oraz próbom adaptacji staroobrzędowców do nowych realiów kulturowo-religijnych.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne