rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koła Rodzin Milicyjnych – zadania i zakres działań (1969–1989)

Organizacja Rodzin Milicyjnych powstała w 1968 r. i działała aktywnie od 1969 do 1989 r. Jej członkowie ściśle współpracowali z Ligą Kobiet, która później przekształciła się w Ligę Kobiet Polskich. Przedstawiciele organizacji uczestniczyli w spotkaniach i konferencjach Ligi oraz wpływali na jej program, biorąc udział w licznych inicjatywach i działaniach. Program działania Kół Rodzin Milicyjnych był dostosowany do sytuacji politycznej i gospodarczej w kraju. W czasie kryzysu politycznego ich członkowie wspierali rząd i promowali ideologię komunistyczną z większą intensywnością niż kiedykolwiek wcześniej. Upadek komunizmu w Polsce przyniósł ze sobą kres działalności organizacji proreżimowych, w tym struktur organizacyjnych Rodzin Milicyjnych.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Kobiety na rynku pracy – analiza uwarunkowań

Problematyka roli i miejsca kobiet w przestrzeni publicznej, czyli w społeczeństwie, na rynku pracy i w szeroko rozumianej polityce jest tematem coraz częściej poruszanym przez wielu naukowców, dziennikarzy, obserwatorów i komentatorów życia społecznego, gospodarczego i politycznego. Zmiany społeczne i gospodarcze, zachodzące we współczesnym świecie, stwarzają warunki, które sprzyjają zwiększeniu liczby kobiet na rynku pracy, współuczestniczeniu kobiet w procesie zarządzania, a także wzrostowi ich ambicji zawodowych. Mimo tego można wskazywać na wiele trudności i problemów związanych z ich pozycją i sytuacją. Biorąc pod uwagę sferę po biznesu wyraźnie widać niedoreprezentowanie kobiet, szczególne na najbardziej eksponowanych stanowiskach. Naturalne zatem wydają się pytania o przyczyny takiej sytuacji. Rozważania w niniejszym tekście skoncentrowano na niezwykle – wydaje się – ważkich zagadnieniach związanych z problemami kobiet na rynku pracy. Celem niniejszego tekstu jest zatem analiza wybranych uwarunkowań i determinantów mających wpływ na udział kobiet na rynku pracy.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Litewskie siostry Zofia i Jadwiga Chodakowskie (Sofija Smetonienė i Jadvyga Tūbelienė)

Na przełomie XIX i XX w. całkiem duża grupa polskiej szlachty na Litwie przyjęła litewską narodowość. Rodzina Chodakowskich należała do tego grona. Zofia i Jadwiga Chodakowskie od dzieciństwa angażowały się w działalność litewskiego ruchu odrodzenia narodowego. Po ukończeniu gimnazjum Zofia wyszła za mąż za Antanasa Smetonę. Małżeństwo zamieszkało w Wilnie. W ich mieszkaniu powstał najważniejszy ośrodek działalności litewskiej w mieście. Jadwiga wyjechała na studia do Petersburga, gdzie poznała m.in. Augustinasa Voldemarasa. Następnie została wykładowczynią w szkole wyższej. Podczas okupacji niemieckiej Litwy Antanas Smetona został przewodniczącym Litewskiej Rady Państwowej (Taryby). Pod koniec I wojny światowej Jadwiga Chodakowska wróciła z Rosji i została zaangażowana do służby dyplomatycznej litewskiego państwa. Kiedy Antanas Smetona został prezydentem, jego żona Zofia (Sofija Smetonienė) stała się pierwszą damą. Jadwiga (Jadvyga) wyszła za mąż za Juozasa Tūbelisa, który od 1929 r. był premierem Litwy. W latach 30. ubiegłego wieku siostry Sofija i Jadvyga były najbardziej wpływowymi kobietami na Litwie, doprowadziły m.in. do upadku kariery Augustinasa Voldemarasa. Wiele osób oskarżało je o nadużywanie władzy. W 1940 r. Sofija Smetonienė i Jadvyga Tūbelienė wraz z mężami i resztą rodzin opuściły Litwę i schroniły się w USA, gdzie mieszkały do końca życia.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Kobiety w ruchach społecznych Białorusi (1919–1991). Stan badań i perspektywy

W historiografii białoruskiej historia kobiet jako samodzielny kie-
runek w badaniach naukowych pojawiła się dopiero w połowie lat dziewięćdziesiątych XX stulecia. W tym czasie zaczynano organizować konferencje  naukowe,  ukazały  się  pierwsze  publikacje  poświęcone  temu zagadnieniu. Historia kobiet nigdy jednak nie budziła dużego zainteresowania  wśród  naukowców.  Badania  wciąż  mają  charakter  przyczynkarski,  w  przeszłości  zaś  służyły  upowszechnianiu  opinii  o  sukcesach partii komunistycznej w rozwiązaniu problemu równości płci. Afirmacja idei równouprawnienia kobiet eliminowała z publicznego dyskursu ten 
problem, a tym samym i temat badań. Spośród wydanych na Białorusi opracowań najwięcej dotyczy zainicjowanej w okresie międzywojennym przez struktury partii aktywizacji społecznej kobiet. Współcześni autorzy zwracają z kolei uwagę na ambiwalentny stosunek terenowych działaczy komunistycznych wobec problemu awansu społecznego kobiet, a także brak zainteresowania ze strony kobiet na wsi zmianą swojego tradycyjnego statusu.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Posłanki na Sejm PRL II kadencji (1957–1961). Cechy socjopolityczne i aktywność poselska

Autorka koncentruje się na analizie cech socjopolitycznych i kierunkach aktywności parlamentarnej posłanek zasiadających w Sejmie PRL II kadencji (1957–1961). Z jednej strony celem badań jest charakterystyka posłanek z uwzględnieniem takich kryteriów, jak wiek, wykształcenie, zawód, orientacja polityczna, a także przynależność do klubów i kół poselskich. Z drugiej zaś przeanalizowano obszary aktywności w wybranych komisjach parlamentarnych, składane interpelacje oraz zagadnienia poruszane w przemówieniach sejmowych. Autorka chciałaby częściowo wypełnić lukę w najnowszych badaniach nad historią kobiet w okresie PRL. W sferze metodologii odwołano się do krytycznej analizy treści. Podstawę źródłową stanowią biuletyny prasowe, sprawozdania stenograficzne z posiedzeń sejmu oraz dokumenty zgromadzone w archiwach.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Muzułmanki z Instagrama – modowe trendy kulturowe współczesnych kobiet z kręgu kultury arabsko-muzułmańskiej

Stosunek do praw kobiet w islamie jest nierozerwalnie związany z koncepcją rodziny i społeczeństwa jako całości. Prawo wywodzi się wprost z religii i podporządkowane jest celom szariatu. Istotne są różnice w podejściu do kwestii praw kobiet w islamie i powstałych na Zachodzie międzynarodowych aktów prawnych regulujących kwestie praw człowieka. Podstawowa różnica polega na tym, że szariat nie gwarantuje automatycznie równości płci, ochrony praw kobiet i walki z dyskryminacją. Koncepcja równości w islamie ma swoją religijną specyfikę. W kul-turze muzułmańskiej sfery prawa i religii są nierozdzielne i uzgodnione w taki sposób, że nie sposób naruszyć zapisów prawa boskiego, nie na-ruszając jednocześnie prawa stanowionego. Różnice w dostępie do równych praw dla kobiet muzułmańskich wynikają ze specyfiki lokalnych kultur i tradycji religijnych. Większość krajów muzułmańskich stosuje dzisiaj wobec kobiet normy szariatu w mniej lub bardziej ograniczonym zakresie, który różni się w zależności od obszaru.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Kobiety w polskiej armii – ujęcie historyczne

Artykuł został poświęcony problematyce militarnej partycypacji kobiet w siłach zbrojnych w perspektywie historycznej. W pierwszej części artykułu przedstawiono po krótce sylwetki kobiet biorących udział w powstaniach narodowych (Powstanie Kościuszkowskie – 1794, Powstanie Listopadowe – 1831, Powstanie Styczniowe – 1863). Uwagę skupiono zarówno na kobietach biorących udział w walce, a także świadczących usługi medyczne i logistyczne. W drugiej części zaprezentowanie zaangażowanie kobiet w działania zbrojne w czasie I wojny światowej, kiedy to powstały pierwsze regularne formacje kobiece. Następnie przedstawiono udział kobiet w czynie zbrojnym w II wojnie światowej, zarówno na frontach zewnętrznych, jak i w kraju. W końcowej części zaprezentowano ogólne wnioski dotyczące służby wojskowej kobiet w historii Polski.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Ciche bohaterki walki o niepodległość Senegalu

W Senegalu, okres kolonizacji francuskiej pogłębił różnice między mężczyzną, a kobietą, która musiała stawić czoła wielu formom dyskryminacji. W konsekwencji została całkowicie wyeliminowana z życia publicznego. Po odzyskaniu niepodległości, jej sytuacja niewiele się zmieniła. Musiała dalej walczyć o lepsze prawa. Autorka niniejszego artykułu przedstawia działalność Senegalek, w czasach kolonizacji francuskiej jak i po odzyskaniu niepodległości, która miała na celu poprawienie ich sytuacji w kraju oraz zwrócenie uwagi na problemy, z którymi musiały zmagać się na co dzień.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O bóstwach żeńskich w mitologii germańskiej i hinduizmie

Przedmiotem niniejszego tekstu są miejsca i funkcje bóstw kobiecych w panteonach bogów germańskich i hinduistycznych. W mitologii germańskiej najważniejsze były podziały na siły symboliczne męskie i żeńskie, a nie modelowy podział bogów i ludzi  na sfery władzy, wojny i dobrobytu. Wśród bóstw żeńskich mitologii germańskiej należy wymienić: Frigg, jako królową Asów i Asynii, Sagę, Eir, Gefjon, Fullę, Sif, Lofn, Vor, Vanr, Syn, Hlin, Snotrę i Gnę. oraz należąe do Wanów Nerthus i Freję. Wybuch wojny pomiędzy Asami a Wanami powoduje pojawienie się tajemniczej kobiety Gullveig. Spośród grup bogiń skandynawskich wyraźnie odrębne od męskiej części panteonu były Disy, boginie związane ze sferą płodności i śmierci. Tradycja Wielkiej Bogini jest w hinduizmie nie mniej ważna niż tradycje Wisznu i Śiwy. Niezliczone bóstwa żeńskie w tradycjach lokalnych są zazwyczaj przez Hindusów uznawane za personifikacje czy aspekty jedynej Wielkiej Bogini, której kult sięga najprawdopodobniej czasów prehistorycznych. W hinduizmie wszystkie boginie są tylko jakimś aspektem jednej Bogini, działającej w różny sposób zależnie od konkretnej sytuacji. Najważniejsze z nich to boginie Durga i Kali. W hinduizmie popularne są też związki par Bogów, które mają być przykładami idealnych związków pomiędzy kobietą a mężczyzną. Należą do nich związki Ramy i Sity, Kriszny  i Radhy, Śiwy i Parwati czy Wisznu i Lakszmi.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Rola kobiet przy porwaniach rodzicielskich w świetle wyników badań aktowych. Sprawczynie czy pokrzywdzone przestępstwem?

We wszystkich państwach świata kobiety znacznie rzadziej popełniają przestępstwa. Niniejsze opracowanie ma na celu weryfikację tego twierdzenia na gruncie przestępstwa porwania rodzicielskiego, czyli takiego porwania dziecka, którego dokonuje jego matka bądź ojciec. Artykuł przedstawia informacje o tym czy kobiety w kontekście porwań rodzicielskich są częściej osobami pokrzywdzonymi czy raczej sprawczyniami tego typu czynu zabronionego, jak również prezentuje wybrane sytuacje faktyczne opisane na podstawie poddanych badaniu aktowemu spraw karnych o przestępstwo określone w art. 211 kodeksu karnego.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Transformacja ruchów kobiecych w Polsce (1945–1956)

Jak zmieniał się ruch kobiecy w Polsce po 1945 r.? Niniejszy artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytania, jakie były cele ruchu kobiecego po II wojnie światowej oraz jakie strategie wybierały działaczki kobiece, wdrażając plany emancypacyjne. Argumentuję w nim, że „produktywizacja” kobiet, upolitycznienie ruchu kobiecego, a także jego umasowienie stanowiły główne osie działania ruchu kobiecego po 1945 r. Jednocześnie cele i strategie emancypacyjne realizowane w powojennej Polsce były zbieżne zarówno z działaniami podejmowanymi na Zachodzie, jak i tymi w ramach instytucji międzynarodowych (np. Światowej Demokratycznej Federacji Kobiet).

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Agitacja polityczna kobiet na łamach prasy ruchu ludowego w latach 1931–1939

Podstawowym celem artykułu jest ukazanie agitacji politycznej wśród
kobiet podejmowanej przez ruch ludowy, który dysponował dość sprawnym i skutecznym aparatem wydawniczo-prasowym. Główni kreatorzy myśli ludowej doceniali znaczenie informacji i propagandy w nagłaśnianiu i popularyzowaniu ich idei, zwłaszcza w okresie prowadzenia kampanii wyborczych, ale nie tylko. Analizując zawartość pism ludowych, można określić sposoby ich wykorzystywania w przebiegu walki politycznej i wyborczej. Prasa stronnictw ludowych aktywnie włączała się do agitacji politycznej. Przedmiotem analizy w niniejszym artykule będą organy prasowe Stronnictwa Ludowego, takie jak „Zielony Sztandar”, oraz wydawany przez PSL „Piast” tygodnik „Piast”, a także związany ze Stronnictwem Ludowym
organ prasowy Związku Młodzieży Wiejskiej – „Wici” i „Chłopskie Życie Gospodarcze”, na łamach których podejmowana była problematyka udziału i ról kobiet w życiu politycznym. Cezura czasowa obejmuje lata 1931–1939, a więc okres od zjednoczenia ruchu ludowego i połączenia trzech największych ugrupowań PSL – „Piast”, PSL „Wyzwolenie” i Stronnictwa Chłopskiego 15 marca 1931 r. i utworzenia Stronnictwa Ludowego do chwili wybuchu II wojny światowej.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Amerykanki i kwestia kobieca na łamach „Tygodnika Mód i Powieści” w latach 1860–1915

W artykule skupię się na tym, jak w „Tygodniku Mód i Powieści” przedstawiano Amerykanki i ich walkę o równouprawnienie. Przeanalizuję artykuły zamieszczone w nim w latach 1860–1915, czyli od przejęcia pisma przez Jana Kantego Gregorowicza do końca jego istnienia. W drugiej połowie XIX w. prasa coraz częściej pisała o kobietach i sprawach im bliskich. Miało to niewątpliwie związek ze wzrostem ich aktywności i rozwojem ruchu emancypacyjnego. Amerykanki odegrały pod tym względem niebagatelną rolę, walcząc o przyznanie im praw w różnych sferach życia. Kwestia równouprawnienia była aktualna również na ziemiach polskich. Ówcześni publicyści dostrzegali potrzebę edukacji kobiet, a szczególnie praktycznego ich kształcenia oraz konieczność podjęcia przez nie pracy zawodowej. W „Tygodniku Mód i Powieści” zamieszczono wybiórcze informacje o: rozwoju ruchu kobiecego w USA, walce Amerykanek o przyznanie im praw politycznych, edukacji kobiet, podejmowaniu przez nie pracy w zawodach zarezerwowanych wcześniej dla mężczyzn oraz zaangażowaniu w tworzenie klubów kobiecych. Wiele amerykańskich inicjatyw nie spotkało się z aprobatą redaktorów tygodnika. Wielokrotnie postulowali oni o nieprzenoszenie ich na grunt polski, chociaż dostrzegano potrzebę zmian i ustępstw w niektórych dziedzinach życia.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Kobiety a działalność Czerwonego Krzyża na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego w latach 1914–1916 na podstawie wspomnień lekarza Czerwonego Krzyża oraz Laury de Turczynowicz

Na podstawie wspomnień lekarza Czerwonego Krzyża i Laury de Turczynowicz w artykule opisano przeżycia kobiet z okresu I wojny światowej. Przedstawiono okoliczności w jakich kobiety dowiedziały się o wybuchu wojny i jak zareagowały na tę wiadomość. Zarysowane zostały wojenne trudności oraz omówiono wspomnienia, które pozostały z tego okresu. W artykule podano przykłady dezorganizacji funkcjonowania Czerwonego Krzyża na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim. Wyjaśniono także rodzaj prac wykonywanych przez kobiety w organizacjach sanitarnych. Omówiono też przywileje wynikające z przynależności do Czerwonego Krzyża oraz jego wpływ na pozycję społeczną kobiet.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Macierzyństwo w świetle poznańskich czasopism dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku – stan badań i perspektywy badawcze

Przemiany cywilizacyjne przełomu XIX i XX w. wpłynęły na zmianę pojmowania roli macierzyństwa i matek w społeczeństwie. Zagadnienia te stały się przedmiotem zainteresowania wielu badaczy, również w Polsce. W odniesieniu do zaboru pruskiego brakuje jednak prac, które omawiają tę tematykę. Ponadto powstałe na ten temat prace nie uwzględniają spojrzenia (lub uwzględniają je tylko w niewielkim stopniu) samych kobiet, w tym wypadku Wielkopolanek, na role i zadania, jakie są im społecznie przypisywane. Artykuł ma na celu przedstawienie aktualnego stanu badań oraz formułuje listę problemów i zadań badawczych, które należałoby podjąć, aby uzupełnić stan wiedzy na temat pojmowania kobiecości i macierzyństwa przez mieszkanki Poznańskiego.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Ewolucja celów Ligi Kobiet w latach 1945–1989 w świetle jej statutów

W 1945 r. została powołana Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet (SOLK). Była masową organizacją kobiecą, która w latach 1945–1989, wyznaczających zmiany ustroju w kraju, dwukrotnie zmieniała nazwę i ośmiokrotnie statut. W 1949 r. kontynuatorką SOLK była Liga Kobiet, a w 1982 r. Liga Kobiet Polskich. Artykuł prezentuje ewolucję celów i zadań Ligi w latach 1945–1989. Do jej przedstawienia posłużyły kolejne statuty organizacji. Ich analiza prowadzi do wniosku, że Liga Kobiet służyła popieraniu ówczesnego ustroju i kształtowaniu politycznej świadomości kobiet, a jednocześnie zabiegała o ich szeroko pojęte prawa (podnoszenie kwalifikacji, warunki pracy, aktywność zawodową i społeczną). Ewolucja celów organizacji ukazana została na tle przełomowych wydarzeń w kraju.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O potrzebie transnarodowego spojrzenia na „kwestię kobiecą” pod zaborem pruskim na przełomie XIX i XX wieku

W dotychczasowych badaniach nad „kwestią kobiecą” pod zaborem pruskim dominowało podejście narodowe. Polki ukazywane były jako strażniczki tożsamości narodowej, których nie interesowała walka o prawa kobiet. Aktywność Niemek nie była dotąd przedmiotem badań i informacje o niej ograniczały się do wskazania ich nacjonalistycznego zaangażowania. Ukształtował się więc obraz kobiet obu narodowości żyjących w sąsiedztwie, ale w dwóch wrogich wobec siebie społeczeństwach. Nowsze wyniki badań ujawniły jednak przypadki współpracy. Ich analiza wymaga przyjęcia odmiennej perspektywy analitycznej, a więc odejścia od paradygmatu konfliktu i wykorzystania możliwości, jakie daje zwrot transnarodowy w badaniach historycznych. Historia transnarodowa zajmuje się wszystkim, co przepływa i krzyżuje się ponad państwami i społeczeństwami, a więc także koncepcjami, które aktywizowały kobiety do działania. Pozwala więc szukać wspólnych przestrzeni Polek i Niemek pod zaborem pruskim, które mogły powstawać w ramach pewnej wspólnoty wartości związanej z dążeniem do rozwiązania „kwestii kobiecej”.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Samodzielna, odważna, nowoczesna: historia Marii Morzyckiej-Obuchowskiej w świetle wybranych fragmentów jej Pamiętników

Artykuł jest próbą literaturoznawczego spojrzenia na pamiętniki 
pisane przez kobietę. Ukazują one wiele szczegółów z powstania 1863 r., zsyłki na Syberię czy zamordowanie cara Aleksandra II. Niezwykle sugestywnie i obrazowo zostały przedstawione wydarzenia z buntów chłopskich na Ukrainie, współżycie dwóch wspólnot w Kamieńcu Podolskim czy stosunek Rosjan do Polaków na wschód od Charkowa. Ale przede wszystkim ukazują niesamowitą kobietę, która z niesamodzielnej, wrażliwej dziewczynki przeobraziła się w dojrzałą matkę, odpowiedzialną, samodzielną, odważną, bohaterkę swoich czasów, biorącą własny los i los innych w swoje ręce. Ponadto kobietę o szerokich horyzontach myślowych, z pewną nowoczesnością poglądów, prekursorkę równości społecznej, bystrą obserwatorkę i świadka wydarzeń politycznych, zmian dziejowych, na które potrafi spojrzeć krytycznie, również patriotkę. Niewiastę zaangażowaną, czynną w życiu publicznym, działaczkę.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wielkopolskie działaczki w ruchu narodowo-demokratycznym na terenie Poznańskiego na przełomie XIX i XX wieku.

W trudnej rzeczywistości ustawowych zakazów i sankcji karnych Polki, kierując się poczuciem narodowego obowiązku, podejmowały ryzykowną działalność społeczną, charytatywną i polityczną. Działania te, patrząc z perspektywy historycznej, miały duży wpływ na budzenie świadomości narodowej, a ostatecznie na zwycięski zryw niepodległościowy.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Luki identyfikacji etnicznej w spisach powszechnych państw Grupy Wyszehradzkiej: kobiety vs mężczyźni

Artykuł prezentuje wyniki spisów powszechnych przeprowadzonych w Polsce, Czechach, Słowacji i Węgrzech (Grupa V4) w 2011 roku. Państwa Grupy Wyszehradzkiej były zawsze częścią tej samej cywilizacji, opartej o wspólne wartości materialne i intelektualne oraz wspólne korzenie w różnych tradycjach wyznaniowych, które to wyrażają wolę utrzymania i wzmacniania utrwalonych powiązań. Narodowe spisy powszechne ludności i mieszkań w krajach V4 w roku 2011 były pierwszymi po akcesji tych państw do Unii Europejskiej. Spisy powszechne są ważnym momentem w życiu każdego narodu, w którym to państwo pyta swych obywateli, między innymi, o identyfikację etniczną. W poniższym tekście autor poddaje analizie zjawisko luki identyfikacji etnicznej, ujawniające się w trakcie spisów: fenomen obejmujący 4,95 mln obywateli Grupy Wyszehradzkiej, którzy zrezygnowali z możliwości ujawnienia swej tożsamości narodowej. Pytania o przynależność etniczną, w tym podwójną tożsamość narodowościową były w trakcie spisu – w szczególności w Czechach – nieobligatoryjnymi, udzielenie odpowiedzi na pytanie o etniczność uzależnione było od woli respondentów i respondentek.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne