rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zapomniany Synod z 1938 roku. Przebieg i treść statutów II Synodu Diecezji Tarnowskiej

Wydarzenie soborowe to na ogół wielki namysł ludzki nad problemami doktrynalnymi i nad praktykami, które Kościół powinien uwzględnić w swojej misji. Rolę analogiczną do soborów powszechnych na poziomie regionalnym i lokalnym odgrywają synody plenarne, metropolitalne, diecezjalne. Szczególną rolę należy przypisać synodom diecezjalnym, ponieważ wyrastają one z potrzeb konkretnego Kościoła partykularnego, a przez formułowane propozycje dyscyplinarne, pastoralne i duchowe, najbardziej wyraźnie kształtują rzeczywistość eklezjalną, docierając do bardzo podstawowych środowisk kościelnych i społecznych. Każdy synod posiada swoje specyficzne znaczenie w dziejach diecezji, a jego oddziaływanie na pewno nie wyczerpuje się tylko w literze sformułowanych propozycji.


W 1938 r. mijało dziesięć lat od Pierwszego Synodu, i zgodnie z zaleceniami Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 r., Biskup był zobligowany do zwołania II Synodu Diecezji Tarnowskiej. Nie był to jedyny motyw, gdyż w 1936 r. odbył się Pierwszy Polski Synod Plenarny. W związku z tym wydarzeniem czymś naturalnym było, aby dostosować prawo diecezjalne do uchwał tegoż Synodu.


Temat artykułu został sformułowany następująco: „Zapomniany Synod z 1938 roku. Przebieg i treść statutów II Synodu Diecezji Tarnowskiej”. Dlaczego zapomniany? Dotychczas w diecezji odbyły się cztery synody. Wszelkie opracowania na temat ustawodawstwa synodalnego w diecezji tarnowskiej opierały się tylko i wyłącznie na trzech synodach. Przy omawianiu drugiego Synodu często pojawiało się lakoniczne stwierdzenie, iż „statuty tego synodu zaginęły”. Zabrakło badań nad rekonstrukcją statutów tego Synodu. Celem niniejszego opracowania jest zaprezentowanie czytelnikowi motywów zwołania, przebiegu i głównej problematyki podejmowanej podczas II Synodu Diecezji Tarnowskiej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Ewolucja diakonatu kobiet w ustawodawstwie synodów galijskich u schyłku chrześcijańskiej starożytności

Zrekonstruowanie kanonicznej struktury instytucji żeńskiego diakonatu w Galii od IV do VI w., ze względu na szczątkowo zachowane źródła prawne, napotka na poważne trudności. Do naszych czasów zachowało się ustawodawstwo sześciu synodów galijskich, które zajęły się szeroko rozumianą problematyką diakonis. Agenda synodalnych obrad obejmowała również problematykę związaną z ustaleniem statusu kanonicznego wdów i dziewic konsekrowanych, z których rekrutowały się kandydatki na galijskie diakonise. Proces krystalizowania się norm prawnych, regulujących żeński diakonat, dokonał się w kontekście toczonych sporów pryscyliańskich i rodzącego się ruchu monastycznego. Pomimo ponawianych przez kolejne synody sprzeciwów wobec zjawiska ordynowania diakonis, istniały one z całą pewnością jeszcze w Galii w VI w., o czym świadczą zachowane świadectwa literackie i epigraficzne. W wyniku ewolucji terminowi „diacona” w VI w. nadano jeszcze jedno znaczenie, a mianowicie żony diakona.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nowe źródła wzrostu gospodarczego Chin: wiedza i innowacje

Artykuł dotyczy nowych sił określających rolę innowacji w chińskiej transformacji gospodarczej. W dłuższym okresie wiedza i innowacje odgrywają kluczową rolę we wspieraniu konkurencyjności i wzrostu gospodarczego. Nowa gospodarka opiera się na szybkim wdrażaniu, rozpowszechnianiu i wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), co znacznie obniża koszty produkcji i zwiększa produktywność.
W dzisiejszych czasach Chiny mniej koncentrują się na szybkim wzroście gospodarczym i kładą nacisk na wysoką jakość i trwałość tego wzrostu. Strategiczny plan Made In China 2025 wymaga przełomowych rozwiązań w kluczowych technologiach, a także poprawy jakości i wydajności. Wdrażanie strategii rozwoju opartej na innowacjach ma na celu modernizację tradycyjnych gałęzi przemysłu i określenie branż strategicznych, aby zapewnić konkurencyjność chińskiego sektora produkcyjnego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Status procesowy wojewódzkiego konserwatora zabytków w postępowaniu cywilnym na tle art. 95 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

W artykule przedstawione zostały rozważania na temat statusu procesowego wojewódzkiego konserwatora zabytków w postępowaniu cywilnym. Uprawnienia procesowe organu ochrony zabytków w procesie cywilnym określone zostały w art. 95 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jakkolwiek prawodawca określił pozycję wojewódzkiego konserwatora zabytków w postępowaniu cywilnym, dokonał tego jednak w sposób dość lapidarny i nieprecyzyjny. Pomimo węzłowego charakteru tego przepisu, stanowi on jednak obszerną płaszczyznę dla naukowej polemiki.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Relacje między przełożonym a podwładnym w Chinach — analiza wypowiedzi chińskich pracowników w świetle psychologii organizacji

W artykule opisano specyfikę relacji między przełożonym a podwładnym na tle zmian w postrzeganiu postaw chińskich pracowników przez badaczy psychologii organizacji. Sprawdzono, czy w odstępie niecałych dziesięciu lat od badań GLOBE z 2004 r. do badań przeprowadzonych przez jedną z autorek w 2010 i 2011 r. można odnotować różnicę w postawach chińskich pracowników. Ustalono, jakie atrybucje dotyczące zachowania podwładnego i przełożonego opisanego w incydencie krytycznym ujawniają osoby badane oraz jak pracownicy wzajemnie się postrzegają. Opisano, jak wygląda nawiązywanie relacji ze współpracownikami i jakie relacje cechują ich współpracę.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Jawność postępowania karnego z perspektywy bezpieczeństwa prawnego w świetle nowelizacji art. 357 k.p.k. z dnia 10 czerwca 2016 roku

Niniejszy artykuł omawia kwestię jawności zewnętrznej postępowania karnego z perspektywy bezpieczeństwa prawnego. Przejawem urzeczywistniania się tejże jawności jest ustawowe zagwarantowanie przedstawicielom środków masowego przekazu możliwości utrwalania oraz transmisji przebiegu procesu. Opracowanie jest także próbą dokonania oceny nowelizacji przepisów prawa zawartych w art. 357 k.p.k. z dnia 10 czerwca 2016 r. pod kątem urzeczywistnienia wartości bezpieczeństwa prawnego. Autorka w sposób pozytywny ocenia kierunek zmian w polskim prawie, jednakże stara się też wskazać uregulowania prawne mogące godzić w pewność prawa, tym samym ujemnie wpływając na możliwość urzeczywistniania się idei bezpieczeństwa prawnego na gruncie prawa karnego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Broń nuklearna w strategii i polityce bezpieczeństwa Chińskiej Republiki Ludowej

Przedmiotem analiz jest umiejscowienie broni nuklearnej w strategii i polityce bezpieczeństwa Chińskiej Republiki Ludowej. Celem artykułu jest przedstawienie i ocena znaczenia broni jądrowej dla zapewnienia sobie przez Chiny zdolności odstraszania i obrony przed zagrożeniami militarnymi. Omówiono w nim ewolucję podejścia komunistycznych władz ChRL do broni nuklearnej i postrzeganie jej istoty we współczesności. Zagadnienie to rozpatrywano w wymiarze strategicznym, politycznym i teoretycznym. Główną tezą artykułu jest stwierdzenie, że znaczenie broni jądrowej systematycznie wzrastało w kontekście potrzeby zapewnienia Chinom większej zdolności obrony i odstraszania. Modernizowany arsenał jądrowy i rozbudowywane systemy jego przenoszenia są obecnie bardzo ważnymi faktorami awansu Chin w międzynarodowym systemie bezpieczeństwa. Dają one ChRL przewagę psychologiczną w sporach i konfliktach z sąsiadami, jak również stanowią czynnik odstraszania wobec konkurencyjnych Stanów Zjednoczonych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wpływ wielkich klęsk żywiołowych na system i rynek ubezpieczeń w Polsce w okresie międzywojennym

Artykuł stanowi próbę przedstawienia problemu klęsk żywiołowych i wpływu tych klęsk na gospodarkę i funkcjonowanie rynku ubezpieczeniowego w okresie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce. Autor pokazuje obraz Polski, która zmagając się z wieloma problemami – od scalania państwa pod względem prawnym, poprzez odbudowę zniszczonej przez wojnę gospodarki – zmuszona była ponieść ogromne koszty będące następstwem klęsk żywiołowych. Klęsk, które w połączeniu z różnego rodzaju zawirowaniami gospodarczymi, ukazują Polskę, z występującymi średnio co trzy lata przeciwnościami. Już bowiem w 1921 r. teren całego kraju nawiedziły rekordowe upały powodujące ogromne straty w gospodarce, głównie w rolnictwie. Połowa lat dwudziestych to okres nie tylko szalejącej inflacji w Polsce, to również walka z powodzią będącą największą katastrofą naturalną na ziemiach polskich od przeszło trzech wieków. Lata 1926-1929 to czas największego rozkwitu gospodarczego Polski międzywojennej. Pierwsze oznaki załamania gospodarczego Polska odczuwa już w 1929 r., wcześniej jednak, bo latem 1928 r., zmaga się z trąbą powietrzną, która szalejąc nad Polską, zniszczyła wiele zabudowań, zrównała z ziemią ogrom hektarów lasów i pozbawiła życia wiele istnień ludzkich. Podobne skutki odnotowano w 1931 r., gdzie huragan o nienotowanej w ówczesnych czasach sile przeszedł nad Lublinem i jego okolicami. Przełom 1928/29 r. zapisał się natomiast w kartach historii naszego narodu jako zima stulecia. Kolejna powódź nawiedziła Polskę już w 1934 r., kiedy Polska nie podniosła się jeszcze po załamaniu gospodarczym spowodowanym światowym kryzysem ekonomicznym. Powódź spowodowała straty przekraczające kwotę 84 milionów złotych. W pracy autor przedstawił również zmiany w obowiązującym prawie wymuszone klęskami, a przede wszystkim ustawę o ochronie przed pożarami i innymi klęskami. Ustawę, na podstawie której, straże i pogotowia pożarne, po części finansowane przez ubezpieczycieli, mogły się rozwijać, tak by jak najlepiej zabezpieczyć społeczeństwo i ich mienie przed klęskami żywiołowymi.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Najwyższa nauka Da xue 大學 — próba interpretacji tekstu w duchu wczesnego konfucjanizmu

Artykuł zawiera tłumaczenie klasycznego chińskiego tekstu Najwyższa Nauka Da Xue 大學 oraz interpretację ważnych pojęć, takich jak de 德 i gewu 格物. Da Xue jest częścią starożytnych chińskich tekstów Liji 禮記, ale reinterpretacja tekstu stała się później podstawą filozofii neokonfucjańskiej. Twierdzę, że Da Xue jest pragmatycznym podręcznikiem dla osoby, która najpierw sama chce się udoskonalić, a udoskonalony jest w stanie zmienić świat w utopijny konfucjanizm. Stąd wyrażenie gewu rozumiem nie jako „badać rzeczy”, aby zrozumieć li 理, ale „zrozumieć porządek rzeczy, które nadchodzą”.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Prawnokarne aspekty bigamii w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego

Okres dwudziestolecia międzywojennego charakteryzował się brakiem jednolitych przepisów prawnych regulujących instytucję małżeństwa. W poszczególnych dzielnicach obowiązywały różne przepisy prawne, będące spuścizną po dawnym ustawodawstwie zaborczym. W zależności od deklarowanego wyznania lub miejsca zamieszkania ustawodawca narzucał mieszkańcom określonego obszaru konkretne przepisy dotyczące zarówno zawarcia, jak i rozwiązania małżeństwa. Należy jednak zaznaczyć, iż powierzenie w centralnej i wschodniej Polsce jurysdykcji cywilnej w sprawach małżeńskich sądom kościelnym wpłynęło na szerzące się w dwudziestoleciu międzywojennym zjawisko bigamii, które stało się ogromnym wyzwaniem dla władzy ustawodawczej, a przede wszystkim sądowniczej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zanikający chiński kolektywizm — przyczyny zmian w mentalności i zachowaniu młodych Chińczyków

Tradycyjne postrzeganie Chin jako kraju kolektywistycznego powoli przestaje być prawdziwe. Po zmianach gospodarczych nadchodzą zmiany społeczne, w wyniku których kolektywizm sukcesywnie ustępuje miejsca indywidualizmowi. Zmiany zachodzą w wielu sferach życia: prywatnie — zastępowanie dużej, wielopokoleniowej rodziny rodziną nuklearną z jednym dzieckiem, wzrost liczby rozwodów, ochrona prywatności jednostki; na gruncie zawodowym — pojawienie się zagranicznych firm o innej kulturze pracy, konkurencja i „wyścig szczurów”; w sferze moralnej — werbalny stosunek do wartości kolektywistycznych, które nie pasują do prywatnych wzorców zachowań. Rozwój gospodarczy Chin i faktyczna promocja wartości kapitalistycznych, z trwałym przywiązaniem werbalnym do wartości socjalistycznych, spowodowały, że coraz więcej Chińczyków, zwłaszcza z pokolenia post-80. i młodszych, nie identyfikuje się dłużej z wartościami starszych pokoleń i stawia własny interes w interesie rodziny, grupy pokrewieństwa lub narodu. Różnica między oficjalną retoryką a deklarowanym przywiązaniem do kolektywizmu powoli rośnie, a realia kapitalistyczne zmuszają ludzi do indywidualistycznych zachowań i rywalizacji o dostęp do dóbr i zasobów.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zasady etyki zawodowej policjanta w świetle wybranych aspektów prawnych i filozofii bezpieczeństwa

Artykuł stanowi próbę przybliżenia czytelnikowi problematyki dotyczącej podstawowych zasad etyki zawodowej policjanta. W jego treści odniesiono się do praw i obowiązków policjanta, wynikających z przepisów miękkiego i twardego prawa, które znajdują zastosowanie w służbie funkcjonariuszy polskiej Policji. Opisano najważniejsze regulacje determinujące etyczny sposób postępowania, stanowiący w istocie etos tej służby. W tym kontekście ukazano deontologiczne aspekty zawodu policjanta wypływające z ogólnych norm i wartości moralnych, z położeniem szczególnego nacisku na znaczenie ich wymiaru teologicznego. Jednocześnie tytułową tematykę przedstawiono w perspektywie fi lozoficznej, sygnalizując wyzwania, jakie stoją przed tą formacją w obszarze bezpieczeństwa z uwzględnieniem jego poziomu lokalnego, regionalnego i globalnego.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o bezpieczeństwie
Oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania od decyzji administracyjnej — wymogi formalne. Wybrane zagadnienia

Niniejszy artykuł został w całości poświęcony problematyce wymogów formalnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Kwestionowanie rozstrzygnięć organów władzy publicznej jest charakterystycznym elementem porządku prawnego w demokratycznym państwie prawnym. Środkiem umożliwiającym taką weryfikację jest odwołanie. W niektórych jednak przypadkach decyzja jest zgodna z wolą strony, której dotyczy. Instrumentem służącym przyspieszeniu osiągnięcia celu, jakim jest wykonanie decyzji, jest prawo do zrzeczenia się odwołania. Zrzeczenie się odwołania przez stronę może skutkować tym, że decyzja stanie się ostateczna oraz prawomocna. W artykule omówiono konstrukcję prawną zawartą w art. 127a ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego i zwrócono uwagę na wymogi formalne oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania, ponieważ tylko prawidłowe oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania może być prawnie skuteczne.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o bezpieczeństwie
Policyjne wyższe studia zawodowe jako nowa forma studiów policyjnych

Policyjne wyższe studia oficerskie stanowią nową formę szkolenia oficerskiego w Policji. Jest ona proponowana jako studia licencjackie pierwszego stopnia na kierunku nauka o Policji. Czas trwania przedmiotowych studiów przewidziano na okres czterech lat. Cennym elementem takiej formy jest możliwość lepszego przygotowania kadry oficerskiej do realizacji zadań służbowych oraz efektywniejszego wykorzystania zasobów ludzkich w Policji.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o bezpieczeństwie
Najdawniejsze zapożyczenia chińskie w językach tocharskich

W artykule zostały omówione najstarsze zapożyczenia chińskie, które trafiły do języków tocharskich w epoce starochińskiej i we wczesnej epoce średniochińskiej. Tocharowie po osiedleniu się w Kotlinie Tarymskiej na pradawnym szlaku handlowym, prowadzącym z Chin do Europy, zaadaptowali różne zdobycze starożytnej chińskiej cywilizacji, m.in. nazwę ‘ryżu’ (toch. AB klu ← stchiń. 稻), ‘wódki zbożowej’ (toch. B śak(u)se ← stchiń. 粟酒), ‘lampy’ (toch. AB cok ← stchiń. 燭), ‘naczynia glinianego’ (toch. B lwāke ← stchiń. 陶壶), ‘liczydła’ (toch. B ṣipāṅkiñc ← śrchiń. 數盤工句). Plemiona tocharskie przejęły także chińskie nazwy miar i jednostek, które okazały się użyteczne w handlu, np. toch. B cāk ‘sto funtów’ (← stchiń. 石), toch. B cāne* ‘jakaś jednostka monetarna’ (← stchiń. 錢), toch. B tau ‘dziesięć kwart’ (← śrchiń. 斗), toch. B ṣaṅk ‘litr’ (← śrchiń. 升). W dobie starochińskiej zapożyczono także nazwę większej osady (toch. A ri, B riye ‘miasto’ ← stchiń. 里 ‘wieś, wspólnota’) oraz nazwę ostatniego miesiąca roku (toch. B *rāp adi. ← stchiń. 臘). Nieco później do języków tocharskich trafiła także nazwa egzotycznego ptaka o ładnym ubarwieniu (toch. A yāmutsi, B yāmuttsi ‘flaming’ ← śrchiń. 鸚鵡子 ‘papuga’).

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Uwagi o funkcjach obszarów chronionego krajobrazu

W świetle art. 23 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Powyższe określenie istoty obszaru chronionego krajobrazu, oprócz niezwykle ważnych aspektów przyrodniczych i ekologicznych, akcentuje także ich walory turystyczne i wypoczynkowe. Dla porządku należy jedynie dodać, że zgodnie z definicją legalną z art. 12 pkt 16e ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez „krajobraz” należy rozumieć postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka. Obszary chronionego krajobrazu mają na celu ochronę krajobrazów nie tylko z przyczyn ekologicznych, ale także ze względu na ważne funkcje społeczne. Instytucja obszaru chronionego krajobrazu pełni zatem wiele funkcji w tym także takich, które są tylko pośrednio związane z ochroną ściśle pojmowanej przyrody. Każdy krajobraz ma zarówno w sobie element natury, jak i składnik kulturowy, które dopiero łącznie tworzą pewną całość. Przyczynia się to do możliwości wyróżnienia społecznej roli obszarów chronionego krajobrazu w zakresie wypoczynku, rekreacji, sportu i ruchu turystycznego.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o bezpieczeństwie
Społeczno-kulturowe uwarunkowania narracji wychowawczych: Analiza eksploracyjna wypowiedzi matek chińskich

Głównym celem przedstawionego w niniejszym artykule badania była analiza wpływu czynników kulturowych na metody wychowawcze. Dziewięciu chińskim matkom z Pekinu zadano kilka pytań dotyczących wychowania ich małoletnich dzieci. Dokładnie przeanalizowano odpowiedzi matek, wyłaniając na ich podstawie osiemnaście kategorii badawczych, takich jak np. „nawiązanie do uczuć dziecka”, „dziecko jako boss”, „reprymenda” itd. Te kategorie badawcze poddano szczegółowej eksploracji. Badanie potwierdziło, że  matki chińskie są bardzo zaangażowane w wychowanie dzieci, często ich opiekuńczość przechodzi w nadopiekuńczość. Pozycja dziecka w rodzinie, ze względu na zmiany demograficzne, społeczne i kulturowe, również uległa transformacji. Dziecko zajęło kluczowe miejsce, a jego potrzeby stały się najważniejsze.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 listopada 2009 roku, sygn. akt P88/08

Zaprezentowana glosa dotyczy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt. P88/08, w przedmiocie orzeczenia art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze [zwane p.u.n.], w zakresie odnoszącym się do dłużnika niekorzystającego z pomocy adwokata lub radcy prawnego, wskazuje na niezgodność art. 28 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Marszałek Sejmu, Prokurator Generalny, Biuro Studiów i Analiz przedstawili stanowisko aprobujące zgodność art. 28 ust. 1 p.u.n. z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazuje na liczne wymagania formalne, szczególnie wobec wniosku o ogłoszenie upadłości składanego przez dłużnika. Podnosi, że prawo do sądu może być naruszone nie tylko bezpośrednio, ale również pośrednio wskutek takiego ukształtowania przez ustawodawcę wymagań proceduralnych, które czynią zainicjowanie postępowania nadmiernie utrudnione. W konsekwencji zwraca uwagę, że nadmierny rygoryzm połączony ze znaczną formalizacją wniosku o ogłoszenie upadłości nie spełnia funkcji kompensacyjnej, nie chroni w dostateczny sposób dłużnika, jego przedsiębiorstwa. W kontekście profesjonalnych pełnomocników wyraża stanowisko o przygotowaniu zawodowym, które zapewnia fachowość obsługi prawnej w postępowaniu procesowym przed sądami. Trybunał Konstytucyjny dokonał rozróżnienia między dłużnikami mającymi zawodowego pełnomocnika i działającymi samodzielnie, określając cechę relewantną, która pozwala na wyodrębnienie grupy. W następstwie kwestionowany przepis nie spełnia wymogów konstytucyjnych w art. 45 ust. 1 Konstytucji. W odniesieniu do art. 32 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny prezentuje pogląd, że przy znacznym skomplikowaniu i rygoryzmie połączonym z brakiem reprezentacji w konkretnym przypadku dojść może do naruszenia praw gwarantowanych konstytucyjnie. W ramach wyroku Trybunału Konstytucyjnego zgłoszono zdanie odrębne w części dotyczącej kwestii zgodności art. 28 p.u.n. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Niniejsza glosa podziela argumentacje, którą zauważył Trybunał Konstytucyjny, jednocześnie zwracając uwagę na interes społeczny, negatywne skutki spóźnionego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazując sygnalizacyjnie ustawodawcy na rozważenie zwiększenia ochrony przedsiębiorców dłużników.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zawarcie małżeństwa coram assistente laico (kan. 1112)

Wprowadzona po Soborze Watykańskim II norma zezwalająca na ustanawianie osoby świeckiej świadkiem kwalifikowanym małżeństwa zawieranego w formie kanonicznej nie została dotychczas szerzej opracowana naukowo w języku polskim. Niniejszy artykuł jest próbą zapełnienia tej luki w polskiej literaturze kanonistycznej. Pierwsza część przedłożenia poświęcona jest rozwojowi normy w prawodawstwie posoborowym przed promulgacją Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. Następnie zostały omówione warunki umożliwiające delegowanie świeckiego do asystowania przy zawarciu małżeństwa zawarte w kan. 1112 tegoż Kodeksu: brak kapłanów i diakonów oraz delegacja biskupa diecezjalnego po uzyskaniu pozytywnej opinii Konferencji Biskupów i zezwolenia ze strony Stolicy Apostolskiej. Ostatnim zaprezentowanym zagadnieniem są obowiązki delegowanego świeckiego w związku z powierzonym mu zadaniem, do których należy przygotowanie nupturientów do małżeństwa, zweryfikowanie ich zdolności do jego zawarcia, przewodniczenie obrzędowi oraz zatroszczenie się o odpowiednie odnotowanie tego faktu w dokumentacji kościelnej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne