rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Metodyka postępowania dla potrzeb kształtowania obszarów wiejskich związanych z budową autostrad

Celem pracy jest zaproponowanie metodyki ukazującej przyśpieszenie i uproszczenie procedur dotyczących procesu przygotowawczego związanego, z realizacją inwestycji drogowych w połączeniu z procesem scaleniowo-wymiennym, która zmniejszyłaby koszty związane z procesem przygotownia inwestycji, przy wzroście akceptacji społecznej realizowanych inwestycji.Badaniami objęto obszar dwóch wsi, które przecina budowana autostrada A-4 Kraków-Tarnów: Brzezie (gmina Kłaj) i Zakrzów (gmina Niepołomice) położonych w powiecie wielickim. Badania wykonano w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy prawne, analizę operatów szacunkowych wyceny nieruchomości, projektu podziału geodezyjnego, raportu o oddziaływaniu planowego przedsięwzięcia drogowego na środowisko. Częścią badań była ankieta przeprowadzona wśród mieszkańców badanych wsi, która dotyczyła oceny prac scaleniowych wokół autostrady oraz oceny sposobu nabywania działek pod autostradę.W pracy zaproponowano metodykę równoczesnego postępowania przy pozyskaniu nieruchomości rolnych dla budowy autostrady oraz kształtowania obszarów około autostradowych. Jest ona możliwa przy jednoczesnym prowadzeniu prac scaleniowych i postępowaniu organizacyjno-prawnym dla pozyskiwania nieruchomości pod pas autostrady. Istnieje wówczas możliwość nabycia nieruchomości po niższych cenach rynkowych, a zaoszczędzone w ten sposób środki finansowe pokryłyby koszty scalenia wraz z zagospodarowaniem poscaleniowym analizowanych wsi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza wykorzystania wody przez śliwę, w różnych warunkach wodnych i nawozowych

W eksperymencie przeprowadzonym w latach 2003 i 2005 w Stacji Doświadczalnej
Lipnik, na glebie brunatnej kwaśnej, zaliczanej do IVb klasy bonitacyjnej,
kompleksu żytniego dobrego, a pod względem uprawy do gleb lekkich
o małej retencji wody użytecznej, oceniano wykorzystanie wody przez śliwy odm.
‘Čacanska Rana’ uprawianej w różnych warunkach wodnych i nawozowych. Doświadczenie
przeprowadzono metodą losowanych podbloków w układzie zależnym
(ang. split-plot), w czterech powtórzeniach, na drzewach w czwartym roku po posadzeniu,
wchodzących w trzeci rok owocowania. Między drzewami utrzymywano
murawę, a w rzędach drzew - ugór herbicydowy. Pierwszym czynnikiem było nawadnianie
podkoronowe: O - kontrola (bez nawadniania), W – nawadnianie za
pomocą minizraszaczy typu Hadar, gdy potencjał wodny gleby obniżył się poniżej
- 0,01 MPa. Czynnikiem drugim było nawożenie mineralne: 0 NPK – kontrola
(bez nawożenia), 2 NPK - 260 kg NPK·ha-1 (80+60+120). Nawozy azotowe
stosowano wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji, natomiast fosforowe i potasowe
jesienią zgodnie z zaleceniami agrotechnicznymi. Na podstawie ilorazu
intensywności fotosyntezy do transpiracji wyznaczono fotosyntetyczny współczynnik
wykorzystania wody (WUE) i chwilowy fotosyntetyczny współczynnik
wykorzystania wody (WUEI).
Czynniki zastosowane w doświadczeniu - nawadnianie uzupełniające i nawożenie
mineralne różnicowały wartości badanych cech. Oba badane współczynniki
(WUE i WUEI) zależały od warunków meteorologicznych, jak i zabiegów
agrotechnicznych (nawadnianie, nawożenie) stosowanych w trakcie trwania doświadczenia. Liście roślin nawożonych charakteryzowały się wyraźnie większą
efektywnością wykorzystania wody.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Propozycja metodyki opracowania obserwacji satelitarnych GNSS z wykorzystaniem serwisu POZGEO D do zakładania punktów osnowy pomiarowej

W pracy przedstawiono propozycję metodyki opracowania statycznych obserwacji satelitarnych wykonanych przy zakładaniu punktów osnowy pomiarowej od momentu pozyskania obserwacji satelitarnych z odbiornika do uzyskania ostatecznych współrzędnych w aktualnie obowiązujących układach odniesienia. 
Jest to podstawowe zadanie geodezyjne, od którego zależy powodzenie wielu prac w szerokim zakresie działalności: pomiarów geodezyjnych, projektowania, realizacji obiektów inżynierskich, aktualizacji map, budowania systemów informacji przestrzennej i geograficznej. 
Opracowanie obserwacji rozpoczęto od przetworzenia obserwacji binarnych pochodzących bezpośrednio z odbiornika satelitarnego GNSS do obserwacji zapisanych w uniwersalnym formacie plików Rinex. W drugim etapie celem nawiązania wykonanych pomiarów osnowy do jednolitego układu odniesienia, obserwacje te uzupełniono o dane pochodzące ze stacji referencyjnych systemu ASG-EUPOS. Następnie na podstawie postprocessingu przetworzono wszystkie obserwacje satelitarne dla odpowiednich par punktów i obliczono wektory współrzędnych kartezjańskich (∆X, ∆Y, ∆Z) wraz z błędami ich wyznaczenia. W kolejnym etapie wykonano diagnostykę szczegółową wektorów dla rzeczywistej oceny jakości uzyskanego materiału obserwacyjnego dla wyeliminowania wektorów obarczonych dużymi błędami. Po tych czynnościach przeprowadzono w dwóch etapach wyrównanie wektorów sieci GPS. W ostatnim etapie wykonano transformację wyników do żądanych układów współrzędnych. Dla kontroli uzyskanych wyników przeprowadzono niezależne opracowanie obserwacji za pomocą automatycznego serwisu POZGEO w systemie ASG-EUPOS.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ wiatru na prędkość ruchu powietrza w oborze podczas lata

W pracy przedstawiono wpływ siły i kierunku wiatru na kształtowanie się prędkości powietrza wentylacyjnego w wybranym obszarze obory wolnostanowiskowej podczas lata. Na podstawie analizy uzyskanych wyników badań wykonano charakterystykę prędkości wiatrów w okresie letnim. Określono zmienność prędkości powietrza wentylacyjnego przy uwzględnieniu wiatrów wiejących z kierunku prostopadłego i równoległego do obory. Zauważono zróżnicowanie prędkości powietrza w zależności od miejsca pomiaru – środkowa część obory była gorzej wentylowana od części przyściennych. Sformułowano wnioski określające przyczyny takiego zaburzenia przepływu powietrza. W celu zwiększenia prędkości powietrza wentylacyjnego w środkowej części obory zalecono zastosowanie mieszaczy powietrza. Zwrócono uwagę na konieczność kontynuowania badań różnych typów obór ze względu na ich rozwiązania konstrukcyjne oraz usytuowanie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Badania zakresu stosowania wzoru Colebrooka-White’a do obliczania liniowych oporów hydraulicznych w kanalizacji ciśnieniowej

W artykule porównano liniowe straty hydrauliczne obliczone ze wzorów Colebrooka-White'a, Prandtla-Karmana oraz Blasiusa z pomierzonymi na stanowisku pomiarowym w rurociągach ciśnieniowych o średnicach 63, 75 i 90 mm, wykonanych z PVC i PE. Rurociągi ułożono w pętle, przez które przepływały ścieki o zawartości zawiesiny około 460 mg/dm3. W badaniach stwierdzono, że dokładność wzoru Colebrooka-White'a w porównaniu do wzorów Prandtla-Karmana i Blasiusa jest największa (wyjątek stanowi średnica PVC 63). Nie oddaje on jednak właściwie charakteru zmian liniowych strat ciśnienia wraz ze wzrostem prędkości. Charakter ten lepiej oddają wzory dla rur hydraulicznie gładkich, szczególnie wzór Prandtla-Karmana. Różnice pomiędzy wartościami pomierzonymi i obliczonymi dla badanego zakresu średnic i prędkości nie przekraczają 10%. W większości przypadków jednak wartości obliczone są mniejsze od pomierzonych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmienność reżimu wybranych źródeł występujących w obrębie Beskidu Wyspowego i Gorców

Opracowanie charakteryzuje reżim źródeł wypływających na terenie górnych
części dwóch zlewni potoków Mszanka oraz Kamienica położonych w zachodniej
części Beskidu Wyspowego oraz północno-wschodniej Gorców. Na badany
reżim składają się pomiary wydajności i temperatury wody źródeł
(ilościowe) oraz wyniki analiz chemicznych prób wody (jakościowe). Reżim ilościowy
źródeł badany był jednorazowo, wielokrotnie oraz systematycznie (stacjonarnie),
natomiast jakościowy wielokrotnie dwu- do sześciokrotnie. Przeprowadzone
badania wskazują na występowanie na badanym terenie zlewni Mszanki
192 źródeł, natomiast Kamienicy 33 źródeł. Wydajności źródeł badanych jednorazowo
w zlewni Mszanki wahały się w zakresie 2,0–200,0 dm3 · min-1, przy temperaturach
wody 5,0–13,0ºC. Źródła najczęściej zstępujące i zboczowe zakwalifikowane wg
Meinzera do klas V–VI wypływały najczęściej z warstw krośnieńskich, w dalszej
kolejności z warstw z Kaniny i eoceńskich łupków pstrych. Na terenie zlewni Kamienicy
natomiast, wydajności źródeł badanych jednorazowo wahały się w zakresie
2,0–120,0 dm3·min-1, przy temperaturach wody 3,0–12,5ºC. Źródła zstępujące
i zboczowe, zakwalifikowane według Meinzera do klas V-VII, wypływały najczęściej
z warstw inoceramowych oraz łupków pstrych. Na zlewni Mszanki badaniami
stacjonarnymi objęto 3 źródła, natomiast Kamienicy 2 źródła. Wydajności ich
wahały się w zakresie 1,0–247,0 dm3·min-1, przy temperaturach wód 3,0–11,8ºC.
Wskaźniki zmienności rocznej wydajności źródeł wynosiły na badanych zlewniach
od 2,8 do 56,0, dotyczą więc źródeł od mało zmiennych do bardzo zmiennych.
Badania jakościowe wód źródeł wskazują na występowanie na badanym terenie
wód od ultra słodkich, poprzez bardzo słodkie do okresowo normalnie słodkich. Pod względem twardości ogólnej badane wody są od miękkich (100 mg·dm-3)
po twarde i bardzo twarde (580 mg·dm-3). Odczyn pH wody wskazuje na wody od
słabo kwaśnych po słabo zasadowe (pH 6,4-8,2). W badanych wodach źródeł
zlewni Mszanki występują podwyższone do 0,4 mg·dm-3 stężenia jonów żelaza
i do 1,1 mg·dm-3 jonów manganu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Studium porównawcze struktury i kompetencji administracji odpowiedzialnej za prace urządzeniowo-rolne w Polsce i w Republice Federalnej Niemiec

Artykuł przedstawia wyniki ogólnego porównania administracji odpowiedzialnej za prowadzenie prac urządzeniowo-rolnych w Polsce i w Republice Federalnej Niemiec. Autor omawia poszczególne instytucje zaangażowane w proces scalania gruntów w obydwu krajach, ich zadania oraz wzajemne powiązania. 
W drugiej części artykułu autor porównuje obydwa systemy. W wyniku przeprowadzonej analizy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz federalnej ustawy o urządzeniach rolnych zaobserwować można istotne różnice pomiędzy kompetencjami i strukturą administracji odpowiedzialnej za urządzenia rolne w obu krajach. 
Zasadniczą różnicą jest stopień koncentracji kompetencji. W Polsce mamy do czynienia z niezrozumiałym rozproszeniem kompetencji pomiędzy marszałkiem, starostą i wojewodą oraz szeregiem innych osób prawnych, co skutecznie komplikuje realizację postępowań scaleniowych. Natomiast w RFN są one skoncentrowane pod jednym zwierzchnictwem.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Termograficzna analiza wybranych przegród budowlanych w aspekcie ich termoizolacyjności

Temperatura jest skalarną wielkością fizyczną, jednym z podstawowych
parametrów określających stan układu termodynamicznego. Wyraża
ona średnią energię kinetyczną ruchu i drgań cząstek w tym układzie.
Jedną z popularnych metod rejestracji temperatury jest pomiar parametrów
promieniowania elektromagnetycznego (podczerwonego, cieplnego)
emitowanego przez ciało o temperaturze powyżej 0 bezwzględnego (0 K
lub – 273,15 oC). Pomiar ten nazywany jest termografią i polega na zobrazowaniu
rozkładu temperatur na powierzchni obiektu (obiektów) za pomocą
detektora promieniowania podczerwonego. Największą zaletą tego
typu pomiarów jest ich nieinwazyjność. Wykorzystanie kamery termograficznej
umożliwia bez ingerencji w strukturę przegrody budowlanej wykryć
większość wad konstrukcyjnych. Termografia pozwala na wykonanie
pomiaru temperatury w miejscach trudnodostępnych lub w takich, gdzie
wykorzystanie tradycyjnych metod jest niemożliwe. Termografia wykorzystywana
jest w wielu różnorodnych kierunkach badawczych.
W artykule przedstawiono rezultaty badań polegających na wykorzystaniu
termogramów w ocenie termoizolacyjności wybranych zewnętrznych
przegród budowlanych. Szczególną uwagę poświęcono elementom
fasady budynków. Do badań przyjęto następujące trzy obiekty
budowlane: budynek wolnostojący jednorodzinny (z wykonaną izolacją
termiczną tylko drugiej kondygnacji w 2008r.), budynek dwurodzinny
wolnostojący typu bliźniak (jeno skrzydło bliźniaka posiada zewnętrz ną izolację termiczną wykonaną w 2008r.) oraz budynek jednorodzinny
drewniany z początku XX wieku (wykonany z bali drewnianych). Badania
wykonano zgodnie z normą PN-EN 13187:1998, z wykorzystaniem kamery
termograficznej ThermaCAM e300 firmy FLIR. Termogramy opracowano
w programie ThermaCAMTM QuickRaport 1.1, uwzględniając różnorodne
współczynniki emisyjności analizowanych powierzchni.
Głównymi celami pracy było określenie różnic w termoizolacyjności
analizowanych przegród budowlanych w zależności od wykonanej
(lub niewykonanej) termomodernizacji oraz określenie miejsc
występowania mostków termicznych, wynikających najczęściej z wad
konstrukcyjnych budynków.
Jak wykazały badania, kamera termograficzna jest bardzo przydatnym
narzędziem do oceny termoizolacyjności przegród budowlanych. Ze
wszystkich przebadanych obiektów najlepszą izolacyjnością termiczną
charakteryzowały się ściany niemodernizowanego pod względem termicznym
budynku drewnianego. Przegroda w analizowanym drewnianym budynku
izoluje tyle samo ciepła co zaizolowana styropianem o grubości 10
cm ściana murowana (różnica temperatur około 21oC). Różnice w temperaturach
zewnętrznych powierzchni przegród z dodatkową izolacją i nieocieplonych
wynosiły ponad 4oC. Na wykonanych zdjęciach i analizowanych
termogramach zauważono powstawanie licznych mostków cieplnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Polityka rozwoju przestrzennego Unii Europejskiej w aspekcie krajobrazów kulturowych

Obszary Unii Europejskiej charakteryzują się przede wszystkim dużą różnorodnością i odrębnością kulturową, będącymi potencjalnie jednymi z najważniejszym czynników rozwoju. Problematyka polityki przestrzennej UE staje się coraz ważniejszym obszarem działań i nawet jeśli cele najczęstszych jej działań politycznych nie mają bezpośredniego charakteru przestrzennego, to stoi za nimi wiele wizji przestrzennych. Poprzez oddziaływanie na strukturę przestrzenną stara się zachować i wzmocnić regionalne odrębności, co jest istotne dla ochrony krajobrazów kulturowych.
W niniejszym artykule przedstawiona została Europejska Perspektywa Rozwoju Przestrzennego, której głównym zadaniem jest zapewnienie różnorodności na obszarze Unii Europejskiej, gdyż niedopuszczalne jest poprzez wpływ na strukturę przestrzenną i osadniczą ujednolicanie tożsamości lokalnej i regionalnej. W tej analizie zwrócono szczególną uwagę na krajobrazy kulturowe, które odgrywają coraz to większą rolę w polityce przestrzennej UE.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Pośrednie metody określania szkodliwych imisji

Autorzy przybliżają i opisują problemy badania stopnia zanieczyszczania
powietrza.
Wyodrębniając metody bezpośrednie i pośrednie określania koncentracji
substancji szkodliwych w powietrzu, skupiają się metodach
pośrednich, które wykorzystują metody matematyczne rozprzestrzeniania
i transformacji zanieczyszczeń. Przy ich pomocy można również
określić prognozy spodziewanych stanów oraz symulować stany ex post
przy dokumentowaniu imisji w przyszłości. Najważniejszym problemem
jest wybór odpowiedniego modelu dla danego zadania oraz reprezantycyjności
danych wyjściowych.
Autorzy wymieniają stosowane modele w badaniach europejskich,
dyskutując ich zastosowanie w badaniach w Bratysławie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dane katastralne podstawą projektowania granicy rolno-leśnej

Gospodarka leśna jest terytorialnie i funkcjonalnie związana z obszarami
wiejskimi, stanowiąc uzupełnienie ich podstawowej funkcji, jaką jest funkcja rolnicza.
Znaczny udział gruntów o niskiej klasie bonitacyjnej, które są obecnie wykorzystywane
jako grunty rolne można przeznaczył pod zalesienie zwiększając
w ten sposób ich wartość ekonomiczną oraz powiększając zasoby leśne w Polsce.
W artykule przedstawiono zasady projektowania granicy rolno-leśnej oraz
rolą danych katastralnych w procesie wskazywania obszarów przeznaczanych pod
zalesienia. Informacje zawarte w katastrze nieruchomości pozwalają na inwentaryzacją stanu pierwotnego obszaru w zakresie aktualnego sposobu użytkowania
oraz jego wartości produkcyjnej, wyrażonej klasą bonitacyjną. W projektowaniu
granicy rolno-leśnej dużą rolę odgrywa również mapa ewidencyjna służąca jako
podkład kartograficzny do projektowania kompleksów leśnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena informacji płynących z rynków nieruchomości za pomocą modeli analizy regresji wielokrotnej

Artykuł prezentuje przykład zastosowania do badania rynku nieruchomości
gruntowych różnych modeli analizy regresji wielokrotnej wraz z oceną stopnia ich
dopasowania do rzeczywistej sytuacji rynkowej w oparciu o analizę reszt z regresji.
Badania przeprowadzone w oparciu o model liniowy, wykładniczy oraz logarytmiczny
umożliwiły wykazanie wpływu zmiennych niezależnych na cenę nieruchomości
gruntowych przeznaczonych pod zabudowę, położonych w jednej z małopolskich
miejscowości. Otrzymane wyniki wskazują, iż model liniowy okazał się
najbardziej optymalny ze względu na łatwość obliczeń oraz sposób interpretacji.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Jak zbudować płytę trawiastego boiska piłkarskiego. Cz.II. Wodoprzepuszczalność kompozytów gruntowych w aspekcie przydatności do budowy warstwy nośnej

Praca zawiera wyniki oznaczeń składu granulometrycznego, gęstości
właściwej i objętościowej, porowatości oraz współczynników filtracji
3 kompozytów o różnych proporcjach piasku grubego do gliny pylastej,
o zróżnicowanych zawartościach substancji organicznej. Kompozyty tworzono
i badano w aspekcie możliwości dostosowania do budowy warstwy
nośnej płyty boiska piłkarskiego i porównano je, pod względem uziarnienia
i wodoprzepuszczalności, z wymaganiami normy DIN 18035. Stwierdzono,
że krzywe uziarnienia kompozytów o skrajnych – największej i najmniejszej
zawartości piasku w pewnych obszarach przedziału normatywnego
odbiegały nieco od wymagań normy. Najbardziej dostosowanym do normy
pod względem uziarnienia był kompozyt o średniej zawartości piasku.
Wartości współczynników filtracji kompozytów silniej zagęszczonych (to
jest o mniejszej porowatości), przy relatywnie niższych wartościach, zależały
od uziarnienia – w przeciwieństwie do osiągających większe wartości
współczynników, które od uziarnienia nie zależały, uzyskanych przy analogicznym
uziarnieniu i mniejszym zagęszczeniu. Badania wykazały, że
wszystkie badane kompozyty spełniały pod względem wodoprzepuszczalności wymaganie normy, przy czym graniczną wartość dopuszczalną spełniał
silniej zagęszczony kompozyt o największej zawartości gliny pylastej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Próba oszacowania wysokosci odpadów wywołujących wezbrania letnie w dorzeczu środkowej Odry

Oszacowanie wysokości opadów wywołujących letnie wezbrania w dorzeczu
środkowej Odry wykonano na podstawie dobowych sum opadów z 53 stacji
opadowych w wieloleciu 1971-2005. Krytyczną wartość opadu poszukiwano spośród
wartości 5-dniowych sum opadów o prawdopodobieństwie przewyższenia (p)
od 10% do 0,1%. Wyznaczono zależności funkcyjne pomiędzy prawdopodobieństwem
przewyższenia danej sumy opadu a wysokością nad poziomem morza.
Uzyskane zależności pozwoliły na ocenę częstości przewyższeń danej sumy opadów
w określonym piętrze wysokościowym. W poszczególnych latach badanego
wielolecia wyznaczono ilość 5-dniowych epizodów opadowych w poszczególnych
przedziałach p: >10%, [10% –5%), [5% – 2%), [2% – 1%), [1% – 0,1%), ≤ 0,1%.
Uporządkowując uzyskane zestawienie według ilości epizodów o prawdopodobieństwie
p ≤ 1%, wyselekcjonowano lata, w których wystąpiły znaczne obszarowo
wezbrania w dorzeczu środkowej Odry. Z analizy zależności pomiędzy średnią
wartością opadu a stopniem zagrożenia obszaru oszacowano wysokości opadu,
które mogą powodować średnie i poważne zagrożenia wezbraniowe.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zdarzenia drogowe z udziałem zwierzyny

Na polskich drogach coraz częściej jest zauważalny problem śmiertelności zwierzyny. W wyniku ciągłej rozbudowy i modernizacji dróg w naszym kraju należy prowadzić inwestycje towarzyszące, mające na celu zmniejszenie liczby zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny. Główną przyczyną upadków zwierząt na drogach jest m.in. przecinanie korytarzy migracyjnych przez infrastrukturę drogową.
Celem pracy jest analiza struktury zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny. Z zebranych danych wynika, że na polskich drogach w 2010 roku doszło do 
17 678 zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny, gdzie odnotowano 149 wypad-ków, 17 529 kolizji, 11 osób zabitych, 175 rannych. Są to straty z punktu widzenia przyrodniczego oraz ekonomicznego. Z przeprowadzonych analiz wynika, że najniebezpieczniejsze dla zwierząt są drogi krajowe i wojewódzkie, po których odbywa się znaczna część krajowego i lokalnego ruchu kołowego. Najmniej zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny ma miejsce na autostradach, które są na większości odcinków grodzone.
Najwięcej wypadków w ciągu tygodnia miało miejsce w piątki, soboty 
i niedziele. Powodem takiej sytuacji był wzmożony ruch spowodowany wyjazdami weekendowymi. W ciągu roku do zwiększonej liczby zdarzeń drogowych 
z udziałem zwierzyny dochodziło w kwietniu, maju, październiku i listopadzie. Powodem była zwiększona migracja zwierzyny w okresie rozrodu, poszukiwanie nowych terenów zapewniających odpowiednie warunki przetrwania oraz migracje młodych osobników.
W ciągu doby zauważalny był wzrost zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny w godzinach rannych od 6:00 do 7:59 oraz późnym popołudniem i wieczo-rem od godziny 16:00 do 23:59. Powodem dobowych wzrostów zdarzeń drogowych z udziałem zwierzyny były poranne powroty do miejsc dziennego schronienia i wieczorne migracje w celu poszukiwania miejsc żerowania.
Na przestrzeni lat 2001 - 2010 udział zwierzyny w odnotowanych przez policję zdarzeniach drogowych na polskich drogach znacznie wzrósł z poziomu 
8 423 w 2001 roku do 17 678 w 2010 roku. Powodem dużego wzrostu jest m.in. zwiększona liczba samochodów na drogach.
Dane z analizowanych powiatów wskazują, że najwyższa śmiertelność na drogach wśród zwierzyny dotyczy sarny oraz dzika. Informacje terenowe z kraju potwierdzają tę zależność oraz dołączają do tej grupy jelenia.
Czynności przyczyniające się do zmniejszenia wypadkowości zwierzyny na drogach to m.in.: budowa przejść dla zwierząt (górnych, dolnych), umieszczanie tablic informacyjnych, ograniczenia prędkości, stosowanie aktywnych znaków drogowych, grodzenia tras szybkiego ruchu, stworzenie po obydwu stronach jezdni kilkumetrowego pasa pozbawionego drzew i krzewów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna