rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie metody PHA do oceny ryzyka uszkodzeń sieci kanalizacyjnej na przykładzie systemu kanalizacyjnego miasta Krakowa

Systemy kanalizacyjne mogą stanowić potencjalne niebezpieczeństwo, zagrażać środowisku, użytkownikom systemu oraz najbliższemu jego otoczeniu. W analizie tych systemów powinno się więc uwzględniać zarówno ocenę niezawodności funkcjonowania, jak również niezawodność bezpieczeństwa. Zwiększająca się liczba awarii, nierzadko ich katastrofalne skutki, uwarunkowania zewnętrzne pracy systemu narzucają takie właśnie podejście w ocenie i zarządzaniu tymi systemami. Ocena niezawodności funkcjonowania najczęściej sprowadza się do zagadnienia określania częstotliwości awarii i usuwania jej przyczyn. Niezawodność generuje bezpieczeństwo systemu, ale bezpośrednio nie określa jego wartości. Rozszerzając badania niezawodności funkcjonowania o badania procesów oddziaływania awarii na środowisko oraz otoczenie, w tym także na społeczność dochodzi się do bezpieczeństwa [1, 13]. Bezpieczeństwo w ujęciu technicznym, czyli bezpieczeństwo techniczne zastępuje więc niezawodność. Bezpieczeństwo (stan niezawodności bezpieczeństwa NB) w skali makro w zakresie systemu kanalizacyjnego można zdefiniować przez analogię do systemów zaopatrzenia w wodę [12] jako stan gospodarki ściekowej umożliwiający zebranie, odprowadzenie oraz oczyszczenie bieżącej i perspektywicznej ilości ścieków sanitarnych (komunalnych) oraz deszczowych, przy zachowaniu wymagań sanitarnych, ochrony środowiska i utrzymania porządku publicznego. Zaprezentowana w pracy ocena ryzyka uszkodzeń sieci kanalizacyjne miasta Krakowa, wykorzystująca metodę wstępnej analizy zagrożeń PHA ma charakter dyskusyjny. Ocenę tą poprzedzono charakterystyką oceny niezawodności i bezpieczeństwa omawianego systemu, jako działań niezbędnych do oceny ryzyka oraz niezbędnymi informacjami o przyczynach i skutkach awarii sieci kanalizacyjnych. Po scharakteryzowaniu procedury metody PHA, wykorzystując matrycę ryzyka, oszacowano ryzyko wystąpienia stwierdzonych rodzajów uszkodzeń (rozszczelnienie kanału, załamanie kanału, odkształcenie kanału, uszkodzenie studni, pękniecie kanału i inne) przy pomocy wskaźnika częstości uszkodzeń, na podstawie zaproponowanych wartości kategorii prawdopodobieństwa i kategorii skutku. Niemożność porównania wyników tej oceny z danymi literaturowymi wynika z braku takich danych w literaturze, odnoszących się do sieci kanalizacyjnych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Optymalizacja procesu kompostowania w warunkach rzeczywistych

Kompostowanie jest uznaną metodą biologicznego przetwarzania odpadów organicznych, której jednym z efektów jest uzyskanie stabilnego produktu [5]. Jeżeli surowiec wykorzystywany w procesie kompostowania jest odpowiedniej jakości, to uzyskany kompost, klasyfikowany zgodnie z obowiązującymi przepisami jako nawóz organiczny, można wykorzystać w rolnictwie [8]. W sytuacji, kiedy substrat organiczny zawiera balast obniżający walory użytkowe kompostu, to wykorzystanie produktu końcowego jest mocno ograniczone. W konsekwencji powstają wątpliwości, co do sensu stosowania tej metody chyba, że celem nadrzędnym jest uzyskanie materiału biologicznie stabilnego o odpowiednio niskiej zawartości substancji organicznej, umożliwiającej jego składowanie. Wówczas, biorąc pod uwagę tzw. opłaty depozytowe, jest to uzasadnione ekonomicznie.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Znaczenie polderu Zagórów w ochronie przeciwpowodziowej

Celem pracy była analiza aktualnych problemów związanych z gospodarowaniem wodą na terenach polderowych, na przykładzie polderu Zagórów, w tym przede wszystkim jego wpływu na ochronę przeciwpowodziową terenów niżej położonych. Praca została wykonana na podstawie materiałów archiwalnych oraz wstępnych badań i obserwacji prowadzonych w ramach realizacji projektu badawczego dotyczącego możliwości renaturyzacji tego obszaru.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Eliminacja metali ciężkich z popiołów z użyciem roztworów ługujących zawierających bakterie utleniające siarkę lub bakterie produkujące biologiczne substancje powierzchniowo czynne

Efektem ubocznym wytwarzania energii elektrycznej na drodze spalania węgla kamiennego lub brunatnego jest powstawanie znacznych ilości odpadów paleniskowych. Dodatkowym ich źródłem są procesy termicznego unieszkodliwiania różnego rodzaju odpadów, w tym zawierających metale ciężkie. Po spaleniu jednej tony węgla pozostaje około 250 kg popiołów i żużli. Jak podają Rosik-Dulewska i wsp. [24], w 2004 roku, w krajach Unii Europejskiej wytworzono około 43 mln ton lotnych popiołów. Szacuje się, że obecnie aż do około 40% popiołów lotnych jest gromadzonych na składowiskach, skąd obecne w nich zanieczyszczenia, w tym metale ciężkie, mogą ulegać wymywaniu do środowiska, powodując zagrożenie dla gleb i wód. Metoda zagospodarowania odpadów pospaleniowych polega na ich wykorzystaniu jako surowców do produkcji betonów i materiałów budowlanych, spoiw, uszczelnień, wypełnień wyrobisk górniczych oraz w budownictwie hydrotechnicznym [25]. Podejmowane są próby zastosowania popiołów do wytwarzania kompozytów mineralno-organicznych [26] oraz materiałów zeolitowych mogących posłużyć jako adsorbenty zanieczyszczeń gazowych [4]. Przeszkodą w powszechnym wykorzystaniu gospodarczym popiołów jest konieczność spełniania przez nie standardów odnośnie między innymi poziomu promieniotwórczości oraz zawartości metali ciężkich. Przedmiotem niniejszej pracy było porównanie skuteczności bioługowania metali ciężkich z popiołów z wykorzystaniem hodowli bakterii utleniających siarkę oraz bakterii produkujących biologiczne substancje powierzchniowo czynne.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Sposób likwidacji uciążliwych zapachów powstających w procesie mechanicznego odwadniania komunalnych osadów ściekowych

Katedra Techniki Wodno-Mułowej i Utylizacji Odpadów Politechniki Koszalińskiej od wielu lat prowadzi prace badawcze nad produkcją olejków eterycznych pozyskiwanych z surowców roślinnych w procesie destylacji parą wodną, a następnie wykorzystuje je do maskowania nieprzyjemnych zapachów wydzielających się ze ścieków w halach technologicznych (rozpylanie wyprodukowanych ekstraktów zapachowych za pomocą zraszaczy ręcznych) [1, 12÷15, 20]. Na podstawie przeprowadzonych analiz, zaproponowano zupełnie nowe rozwią-zanie, które także prowadzi do zmniejszenia uciążliwości odorów. Polega ono na tym, aby w miejsce stosowanych flokulantów do procesu mechanicznego odwadniania komunalnych osadów ściekowych i innych, zastosować jako substytut flokulantów, olejki eteryczne wyprodukowane z surowców roślinnych w procesie destylacji parą wodną; metoda ta została opatentowana [21]. Zatem, właśnie najważniejszym celem niniejszej pracy jest przedstawienie sposobu zmniejszenia uciążliwości zapachowej podczas mechanicznego odwadniania komunalnych osadów ściekowych poprzez zastosowanie olejku eterycznego, jako substytutu flokulantu w procesie sedymentacji odśrodkowej.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Emisja tlenku azotu NOx ze spalania biomasy wierzbowej

Celem pracy była ocena emisji NOx ze spalania biomasy wierzbowej kilku klonów wierzby krzewiastej (Salix viminalis) pozyskanej w drugim, trzecim i czwartym roku uprawy w rejonie Koszalina, na glebie lekkiej, na zróżnicowanym nawożeniu organicznym i mineralnym.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Koncepcja modernizacji gospodarki osadowej z wykorzystaniem procesu stabilizacji tlenowo-beztlenowej w oczyszczalni ścieków w SM MLEKOVITA w Wysokiem Mazowieckim

Oczyszczalnia ścieków generuje powstawanie różnego rodzaju odpadów, których ilość zależy zarówno od wielkości oczyszczalni jak i realizowanych procesów technologicznych. Konieczność stosowania wysokoefektywnych metod oczyszczania ścieków może powodować powstawanie osadów wstępnych, nadmiernych, po chemicznym strącaniu oraz z dawkowania zewnętrznego źródła węgla organicznego, niezbędnego do realizacji procesów technologicznych związanych z usuwaniem związków azotu (denitryfikacja). W Polsce w 2006 r. w przemysłowych i komunalnych oczyszczalniach ścieków powstało 1064,7 tys. ton suchej masy osadów, w tym w oczyszczalniach komunalnych 501,3 tys. ton. Osadów nagromadzonych na terenach oczyszczalni ogółem pozostaje 8710,5 tys. ton, zaś na terenach oczyszczalni komunalnych 790,9 tys. ton [7]. Powstające osady wymagają unieszkodliwienia zarówno z przyczyn prawnych jak również estetycznych i praktycznych. Względy ekonomiczne i ekologiczne wskazują, aby osad, o ile to możliwe, powracał przetworzony do środowiska naturalnego. W przypadku małych i średnich oczyszczalni ścieków szczególnie zalecane jest rolnicze wykorzystanie, będące równocześnie najtańszą metodą ostatecznego unieszkodliwiania osadu. Jednakże tylko znikoma część osadów wykorzystywana jest w rolnictwie, a mianowicie 106,8 tys. ton suchej masy, co stanowi zaledwie 10% całkowitej ich ilości [7].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Podczyszczanie ścieków zawierających kleje organiczne z zastosowaniem koagulantu PIX 113 oraz flokulantu Flopam DW 2160

Z przeprowadzonych badań własnych oraz na podstawie doniesień literaturowych można sformułować następujące wnioski: 1. Ścieki surowe poprodukcyjne pochodzące z zakładów przetwórstwa drewna są uciążliwe dla środowiska i ze względu na lepkość. Charakteryzują się wysokim stężeniem zanieczyszczeń, m. in. wysokim ładunkiem zawiesiny ogólnej, ChZT oraz niekorzystnym stosunkiem ChZT/BZT5. Ścieki te mają barwę białą, mętną i są nie podatne na procesy biodegradacji. 2. Na podstawie przeprowadzonych badań technologicznych wykazano, że w procesie oczyszczania decydującą rolę odgrywa proces koagulacji i sedymentacji grawitacyjnej, które stanową pierwszy etap oczyszczania. 3. Rezultaty badań wykazały, że dawkowanie PIX-u wraz z polielektrolitem do procesu koagulacji ma korzystny wpływ na obniżenie stężeń analizowanych zanieczyszczeń w procesie koagulacji. W większym bądź mniejszym stopniu następuje spadek stężeń wszystkich badanych zanieczyszczeń. Największy stopień usunięcia 76,8% uzyskano dla ogólnego węgla organicznego (dla największej dawki = 2,0 g/dm3 oraz zawiesiny ogólnej 67,6% (dla największej dawki wynoszącej 2,0 g/dm3). Osiągnięto także spadek BZT5. Obniżka pozostałych stężeń zanieczyszczeń również jest zadawalająca. Stężenie substancji rozpuszczonych uległo obniżeniu o 50,6% a suchej pozostałości o 55,7%. 4. Otrzymane ścieki pokoagulacyjne wymagają dalszego podczyszczania w kolejnych procesach technologicznych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Porównanie zawartości wybranych metali ciężkich w próbkach kompostów

Celem pracy jest porównanie wybranych parametrów fizykochemicznych jak ChZTCr, C/N oraz zawartości wybranych metali ciężkich, w kompostach różniących się udziałem procentowym osadów ściekowych i frakcji organicznej odpadów komunalnych w biomasie stanowiącej wsad do bioreaktora.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Oczyszczanie ścieków technologicznych z kwasu octowego metodą destylacji reaktywnej - modelowanie kinetyki reakcji estryfikacji

Zainteresowanie ochroną środowiska leży u podstaw zrównoważonej gospodarki światowej. Koncepcja wytrzymałości światowego systemu ekologicznego opiera się na dwóch podstawowych pojęciach: potrzeby i ograniczenia. W myśl tej tezy prowadzone są poszukiwania nowych "ekologicznych" technologii oraz metod modernizacji już istniejących. Destylacja reaktywna jest jednym z tych innowacyjnych trendów. Pomimo faktu, że w przemyśle chemicznym idea tworzenia procesów hybrydowych nie stanowi novum, to jednak dopiero na przestrzeni ostatnich lat, wskutek wzrostu popytu na dodatki do benzyn bezołowiowych, proces destylacji reaktywnej zaczął cieszyć się zainteresowaniem. W roku 1984 koncern Eastman Kodak Chemicals wykorzystując destylację reaktywną rozpoczął produkcję MTBE na skalę przemysłową. Kombinację dziewięciu kolumn destylacyjnych i reaktora zastąpiono jedną kolumną reaktywną [1, 2].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Dobre praktyki gminy wiejskiej w dziedzinie współpracy międzynarodowej. Przypadek Gizałek

Artykuł jest poświęcony jednej z ponad półtora tysiąca polskich gmin wiejskich. Stanowi prezentację i analizę współpracy międzynarodowej tej w swojej wielkości – tak rozumianej ludnościowo, jak i powierzchniowo – przeciętnej, leżącej w centralnej Polsce gminy wiejskiej, natomiast jeśli chodzi o aktywność międzynarodową – gminy wyjątkowej. Gizałki bowiem są laureatem dwóch znaczących i prestiżowych nagród międzynarodowych – Dyplomu Europejskiego i Flagi Europejskiej – przyznanych przez Radę Europy za wkład tego samorządu terytorialnego we współpracę europejskich wspólnot lokalnych i udział w budowaniu poczucia wspólnotowości wśród Europejczyków. W niniejszym artykule przedstawiono współpracę międzynarodową Gizałek po uzyskaniu przez nie wspomnianych nagród. Na przykładzie Gizałek ukazano ewolucję współpracy międzynarodowej polskiej gminy wiejskiej, charakter tej współpracy oraz jej etapy i uwarunkowania.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Ocena stanu ekologicznego cieków Jeziora Trzesiecko na podstawie wskaźników biotycznych

Ochrona zasobów wodnych jest szczególnie istotna z uwagi na to, że Polska jest krajem ubogim w wodę, zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym [7]. Natomiast Wielkopolska uchodzi za jeden z najbardziej deficytowych w wodę obszarów w Polsce, a co gorsza deficyt ten ulega ciągłemu, systematycznemu pogłębieniu. Cechy klimatu tego regionu - stosunkowo niskie wartości opadów, wysokie wartości parowania terenowego oraz niekorzystny ich rozkład w ciągu roku decydują o szczególnie niekorzystnym kształtowaniu się zasobów wodnych [2]. Należy również dodać, że na niekorzystny bilans wodny istotny wpływ miała działalność człowieka. Ważnym elementem wpływającym na prawidłowe kształtowanie się gospodarki wodnej zlewni odgrywa stopień lesistości. Obszary leśne zajmują około 29,3% powierzchni Polski [4]. Niezwykle istotna rola lasu, z punktu widzenia ochrony i odnowy zasobów wodnych, wynikająca z dużych zdolności retencyjnych niektórych typów siedliskowych lasu, przejawia się głównie w wyrównaniu wielkości odpływu wody w ciekach, co powoduje zmniejszenie groźby powstania powodzi, a także zwiększenie przepływów minimalnych. Elementem decydującym o prawidłowym rozwoju drzewostanów w poszczególnych siedliskach leśnych jest właściwe kształtowanie gospodarki wodnej tych siedlisk. Jednym z podstawowych czynników mających wpływ na gospodarkę wodną zlewni leśnych jest przebieg oraz wahania stanów wód podziemnych i związane z nimi zdolności retencyjne tych siedlisk. Przeprowadzone w latach wcześniejszych na obszarach omawianych zlewni wstępne badania wykazały, że zdolności retencyjne siedlisk leśnych są zasadniczym elementem gospodarki wodnej i odgrywają niezwykle ważną rolę w kształtowaniu się bilansów wodnych zlewni leśnych [3]. Warunki klimatyczne takie jak opady atmosferyczne i temperatury powietrza są głównym czynnikiem wpływającym na głębokość zalegania wód gruntowych i decydującym o wielkości i kształtowaniu się zapasów wody w siedliskach leśnych. Zdaniem Palucha [5] największą dynamiką charakteryzują się płytkie wody gruntowe zwane wodami zaskórnymi, które zalegają pod powierzchnią użytków rolnych i leśnych. Wzrost głębokości zalegania zwierciadła wody gruntowej od powierzchni terenu powoduje, że dynamika ta ulega zmniejszeniu. Poziom wody gruntowej wywiera istotny wpływ na czynną warstwę gleby i zachodzące w niej procesy, a tym samym na rozwój korzeni drzew. Wysoki poziom wody gruntowej ogranicza miąższość czynnej warstwy gleby i strefy korzeniowej. Natomiast niski poziom wody gruntowej umożliwia przewietrzenie gleby i wytworzenie prawidłowego systemu korzeniowego drzew [1]. Celem niniejszej pracy była ocena dynamiki zmian stanów wód gruntowych oraz uwilgotnienia gleb wybranych siedlisk leśnych w zlewni cieku Hutka.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Losy płocczan Adolfa i Jana Święcickich w latach 1863–1881

Artykuł uzupełnia i uściśla biogramy płocczan Adolfa i Jana Święcickich zamieszczone w słowniku Andrzeja Papierowskiego i Jerzego Stefańskiego. Adolf, powstaniec, założył w Białymstoku fabrykę. Jan, prezes Sądu Okręgowego w Płocku, był w Warszawie wydawcą tygodnika, potem prowadził cegielnię.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wpływ wybranych czynników na rozwój innowacyjnych technologii zagospodarowywania odpadów pochodzących z górnictwa węgla kamiennego określony metodą krzyżowej analizy wpływów

W roku 2007 wytworzono w Polsce 124,4 mln ton odpadów. Duży udział, bo 34,4 mln ton, a więc 26,6 %, stanowiły odpady mineralne powstające przy wydobyciu i przetwarzaniu węgla, co pokazano na rys. 1. Pomimo znacznego gospodarczego wykorzystania opisywanych odpadów, najczęściej w różnego typu pracach rekultywacyjnych na obszarach objętych eksploatacją górnicza, ich ilość deponowana na składowiskach stale wzrasta i w 2007 (dane GUS) osiągnęła ponad 0,5 mld ton [4]. Na rys. 2 pokazano procentowe udziały poszczególnych rodzajów odpadów wytworzonych w 2007 r. w kopalniach węgla kamiennego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Wydaje się więc, w świetle przedstawionych danych, że problematyka efektywnego i szerokiego wykorzystania odpadów z produkcji węgla kamiennego jest niezwykle aktualna. Pewne pozytywne trendy zaobserwować można ostatnio w podejściu spółek węglowych, co wynika z obowiązującej już Ustawy o odpadach wydobywczych (Dz.U. z 2008 r. Nr 138, poz. 865) [3], [5]. Ustawa zobowiązuje bowiem wytwórców odpadów do ich utylizacji i zagospodarowania w instalacjach przemysłowych, wykluczając niektóre dotychczas stosowane metody zagospodarowania, np. poprzez składowanie. Przedstawiona sytuacja legła u podstaw zgłoszenia projektu "Foresight w zakresie priorytetowych i innowacyjnych technologii zagospodarowania odpadów pochodzących z górnictwa węgla kamiennego". Koordynatorem projektu, którego realizację przewidziano na lata 2009 - 2011, jest Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie. Partnerami projektu są Akademia Górniczo Hutnicza i Politechnika Śląska. W ramach wykonywanego projektu przewiduje się szereg badań mających na celu identyfikację wiodących technologii zagospodarowania odpadów górniczych o znaczeniu strategicznym, których rozwój w następnych 20 latach będzie priorytetowy dla Polski, a także opracowanie ich scenariuszy z określeniem czynników mających istotny wpływ na ten rozwój [1].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Technologie zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego - diagnoza stanu aktualnego, ocena innowacyjności i analiza SWOT

Pomimo wysokiego poziomu odzysku i unieszkodliwiania (poza składowaniem) odpadów z wydobycia i przetwarzania węgla kamiennego, aktualnego stanu gospodarki odpadami wydobywczymi nie można uznać za zadowalający. Jest to spowodowane wieloma czynnikami, do których zaliczyć należy: niedostatek technicznie, ekologicznie i ekonomicznie sprawdzonych technologii przeróbki kopalin i odzysku surowców odpadowych, częste zmiany uregulowań prawnych w dziedzinie gospodarowania odpadami i ochronie środowiska w tym w szczególności brak rozporządzeń wykonawczych do ustawy o odpadach wydobywczych, brak wystarczających mechanizmów ekonomicznych sprzyjających odzyskowi surowców odpadowych, barierę kapitałową przy wprowadzaniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych w eksploatacji i przeróbce kopalin, brak pełnego zbilansowania odpadów składowanych i nagromadzonych na nieewidencjonowanych składowiskach. Reasumując należy stwierdzić, że występuje pilna konieczność opracowania kompleksowego programu zagospodarowania odpadów pochodzących z górnictwa węgla kamiennego oraz umieszczenia w rządowych programach restrukturyzacji górnictwa węglowego oraz energetyki odpowiednich zapisów dotyczących przedmiotowych odpadów i ich wykorzystania.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza SWOT jako podstawowe narzędzie w zarządzaniu środowiskiem

Wykorzystywanym narzędziem w zarządzaniu i ochronie środowiska jest analiza SWOT (S - Strengths, W - Weaknesses, O - Opportu-nities, T - Threats) [1÷5]. Jest to heurystyczna technika mająca na celu prawidłowe porządkowanie informacji w badanym zakresie, która używana jest we wszystkich obszarach zarządzania środowiskiem. Stanowi uniwersalne narzędzie w pierwszym etapie analizy strategicznej. W kwestii zarządzania środowiskiem niewiele jest opracowań naukowych podejmujących tematykę zastosowania analizy SWOT. Jest ona szeroko stosowana w opracowaniach środowiskowych, które zostały szerzej omówione w dalszej części artykułu.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Produkcja metanu wskaźnikiem oceny biodegradowalności substratów w procesie fermentacji metanowej

Fermentacja jest beztlenowym biologicznym procesem rozkładu (mineralizacji) złożonych wysokocząsteczkowych substancji organicznych. Technologia ta jest stosowana do stabilizacji osadów ściekowych i biofrakcji odpadów organicznych. Substraty poddawane fermentacji metanowej charakteryzują się różnymi właściwościami. Ogólnie można je podzielić na dwie zasadnicze grupy: substraty z dużą zawartością zawiesin organicznych oraz substraty zawierające głównie rozpuszczone i koloidalne związki organiczne (tabela 1) [2]. Głównymi produktami procesu jest przefermentowana biomasa oraz biogaz.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku