rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Komunikacja symplastowa w drewnie

Rejon drewna wtórnego, oprócz martwych elementów przewodzących i wzmacniających, zawiera żywe komórki połączone za pośrednictwem plazmodesm, które tworzą trójwymiarowy system, w obrębie którego zachodzi intensywny transport symplastowy. Prezentowany artykuł przybliża znaczenie komunikacji symplastowej w drewnie wtórnym, omawiając istotną rolę żywych komórek drewna m.in. w magazynowaniu substancji odżywczych, w transporcie międzykomórkowym oraz w regulacji procesów rozwojowych wybranych elementów drewna. Charakteryzuje również anatomię miękiszu drzewnego, drewno bezpromieniowe oraz różnice między komórkami izolowanymi i kontaktowymi oraz omawia specyfikę transportu symplastowego przebiegającego w apoplastowej przestrzeni drewna wtórnego.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Roślinne substancje lotne - budowa, biosynteza i rola w oddziaływaniach środowiskowych

Rośliny syntetyzują i uwalniają do otoczenia różnorodne lotne substancje organiczne. Dla nie mających możliwości przemieszczania się, ukorzenionych w jednym miejscu organizmów wydzielanie lotnych związków daje możliwość wysyłania różnych sygnałów nawet na znaczne odległości. Substancje lotne wydzielane przez kwiaty służą najczęściej jako atraktanty dla zwierząt zapylających, zaś substancje wydzielane z części wegetatywnych służą odstraszaniu patogenów i roślinożerców, przywabianiu wrogów tych roślinożerców, a także przekazaniu sygnału o zagrożeniu do odległych części tej samej rośliny i roślin sąsiadujących. Wydzielane przez rośliny lotne związki tworzą zatem w środowisku niewidoczną, lecz często zadziwiająco skuteczną, sieć wymiany informacji.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Sezonowa zmienność stężenia pyłu zawieszonego oraz jakości powietrza na terenie miasta Sosnowiec

Wstęp: Narażenie populacji na ponadnormatywne stężenia pyłu zawieszonego jest istotnym czynnikiem kształtującym zdrowie publiczne na terenach zurbanizowanych zarówno w Polsce, jak i Europie. W większości przypadków, przekroczenia norm jakości powietrza odnoszą się do okresu zimowego, w którym notuje się ich największą częstość. Jak wskazują wyniki licznych badań, z ekspozycją środowiskową na podwyższone stężenia pyłu zawieszonego wiąże się nasilenie negatywnych skutków zdrowotnych. Narażenie człowieka, zwłaszcza na cząstki drobne (o średnicy aerodynamicznej mniejszej niż 2,5 µm), zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu krążenia i układu oddechowego, w powiązaniu ze wzrostem hospitalizacji oraz obniżeniem średniej długości życia. Badania epidemiologiczne wykazały ponadto, że zanieczyszczenie powietrza tym czynnikiem zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. Z tego powodu w 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaklasyfikowała pył zawieszony jako czynnik rakotwórczy dla ludzi (Grupa 1). Cel pracy: Celem badań było określenie stopnia zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym (PM10, PM2,5) w sezonie zimowym i letnim 2013 roku, w odniesieniu do standardów jakości powietrza ustalonych ze względu na ochronę zdrowia ludzi. Ponadto przeprowadzono klasyfikację stanu aerosanitarnego powietrza w oparciu o zmodyfikowany indeks jakości powietrza, stosowany w województwie śląskim, do informowania społeczeństwa o wskaźniku narażenia oraz możliwości wystąpienia potencjalnych skutków zdrowotnych związanych z różnym poziomem zanieczyszczeń. Wyniki: Istotnie wyższe statystycznie (p<0,05) stężenia pyłu zawieszonego PM10 oraz PM2,5 wystąpiły w sezonie zimowym. Średnie stężenie pyłu PM10 wyniosło 62 µg/m3 i było dwukrotnie wyższe niż w sezonie letnim. Średnie stężenie pyłu PM2,5 wyniosło 52 µg/m3 i ponad dwukrotnie przekraczało wartości stężeń uzyskane w okresie letnim. W przeważającej części sezonu zimowego dominował ponadto „wysoki wskaźnik”, świadczący o złej jakości powietrza na terenie miasta.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza hal produkcyjnych zakładu przetwórstwa mięsnego jako potencjalne zagrożenie pracowników

Wstęp. Hale produkcyjne zakładów mięsnych są specyficznym środowiskiem wymagającym stałego monitorowania czystości mikrobiologicznej powietrza. Bioaerozole stanowią zagrożenie zarówno dla bezpieczeństwa produkowanej żywności, jak i zdrowia narażonych pracowników. Dlatego też, podjęto badania w celu określenia mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza hal produkcyjnych zakładu przetwórstwa mięsnego oraz narażenia pracowników na aerozol biologiczny. Materiał i metody. Próbki powietrza pobierano na 3 stanowiskach w halach produkcyjnych w okresie zimowym, metodą zderzeniową przy użyciu impaktora MAS-100. W badanym bioaerozolu oznaczono ogólną liczbę bakterii i grzybów pleśniowych, gronkowce oraz bakterie z rodziny Enterobacteriaceae. Stężenie mikroorganizmów przedstawiono w postaci jednostek tworzących kolonie w 1m3 powietrza. Wyniki. Najwyższe stężenie bakterii mezofilnych stwierdzono na stanowisku 1 – przy tunelu zamrażalniczym. Natomiast największe skażenie gronkowcami oraz aerozolem grzybowym odnotowano w hali, gdzie kilkunastu pracowników pracowało przy pakowaniu mrożonek. Wśród oznaczonych grzybów dominowały pleśnie z rodzaju: Penicillium, Alternaria i Cladosporium. Wykryto również gatunki grzybów potencjalnie chorobotwórczych o właściwościach toksynotwórczych i alergizujących. W badanym bioaerozolu na wszystkich stanowiskach występowały bakterie z rodziny Enterobacteriaceae, które również mogą powodować wiele niekorzystnych skutków zdrowotnych u narażonych osób. Wnioski. Poziom koncentracji jak i skład drobnoustrojów we wdychanym powietrzu stanowią cenne informacje do określenia ryzyka zawodowego i potencjalnego zagrożenia dla pracowników zajmowanych stanowisk pracy. Obecne w badanym powietrzu potencjalnie chorobotwórcze drobnoustroje (gronkowce, bakterie z rodziny Enterobacteriaceae oraz niektóre grzyby pleśniowe) zgodnie z Dyrektywą 2000/54/WE należą do 2 grupy ryzyka i zagrożenia szkodliwymi czynnikami biologicznymi. Identyfikacja zagrożeń biologicznych ułatwia pracodawcy zastosowanie odpowiednich środków ochrony, a pracownikom obowiązku ich stosowania.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Hałas jako czynnik zanieczyszczający środowisko – aspekty medyczne

Hałas jest powszechnym czynnikiem w środowisku życia człowieka. W publikacji przedstawiono dotychczas nagromadzoną wiedzę dotyczącą pozasłuchowych skutków zdrowotnych środowiskowej ekspozycji na hałas. Hałas jest nie tylko uciążliwością, ale coraz więcej badań wskazuje, jest to taka forma zanieczyszczanie środowiska, która stanowi również ryzyko różnorodnych zaburzeń zdrowia. Hałas powoduje zaburzenia snu, wpływa na pracę układu hormonalnego, jest czynnikiem ryzyka nadciśnienie tętniczego, chorób układu krążenia i innych, stanowiąc nie tylko problem dla zdrowia publicznego, ale także mający poważny wymiar społeczny i ekonomiczny.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Nanocząstki srebra – zastosowanie i zagrożenie dla zdrowia i środowiska

Artykuł omawia rosnące stale zastosowanie i prawdopodobieństwo szkodliwego wpływu nanocząstek srebra na człowieka i środowisko. Nanokompozyty srebra są obecnie najczęściej wykorzystywane w wyrobach przemysłowych. Znajdują zastosowanie w energetyce, elektronice, medycynie, biotechnologii. Mało natomiast wiadomo zarówno o ich toksyczności jak i mechanizmach niepożądanego działania. Aktualnie szeroko dyskutuje się na temat ryzyka związanego z obecnością nanocząstek srebra w środowisku.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wpływ czasu ekspozycji i stężenia fluoru na homeostazę komórek

Wstęp. Zawartość fluoru w żywności zależy od obecności jego związków w wodzie, glebie i powietrzu. Duża aktywność jonu fluorkowego i znaczne powinowactwo do metali dwuwartościowych, będących kofaktorami wielu enzymów, może powodować zmiany aktywności tych enzymów skutkujące m.in. zmianami stężenia ATP oraz powstawaniem wolnych rodników w komórce. Celem pracy była ocena wpływu fluoru na wzrost hodowli oraz homeostazę komórek. Materiał i metody. Badania prowadzono na fibroblastach izolowanych metodą eksplantów tkanki ze skóry pobranej z ogona i brzucha myszy, szczepu BALB/c. Fibroblasty hodowano z dodatkiem fluorku sodu o stężeniu końcowym: 0,03 mmol/l; 0,06 mmol/l i 0,12 mmol/l. Czas hodowli wynosił: 1, 3 i 6 dni. Wyznaczano wskaźnik wzrostu hodowli (N/N0) oraz oznaczano stężenia: ATP i uwolnionego do pożywki, tlenku azotu. Wyniki przeliczano na 12106 komórek. Wyniki. Uzyskane wyniki wskazują, że obecność jonów fluorkowych powoduje inhibicję wzrostu hodowli fibroblastów, obniżenie syntezy ATP oraz zmniejszenie wytwarzania tlenku azotu(II). Zmiany są zależne od stężenia fluorku i czasu trwania hodowli. Wnioski. Długotrwała ekspozycja nawet na niskie stężenia fluoru zaburza homeostazę komórek.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Współczesne spojrzenie na proces splicingu oraz mechanizmy jego regulacji

W komórkach eukariotycznych wiele genów transkrybowanych jest w postaci prekursorowego mRNA zawierającego sekwencje kodujące (eksony) i niekodujące (introny), które zostają wycięte w procesie splicingowym, dostarczając kompletnej matrycy do syntezy białka. Komórka dysponuje dwoma rodzajami splicingu: konstytutywnym oraz alternatywnym, w trakcie którego część intronów pozostaje w mRNA. Splicing umożliwia zatem otrzymanie wielu mRNA z jednego genu. Proces splicingowy jest wieloetapowy i pełni w komórce liczne funkcje. Z tego powodu musi być ściśle kontrolowany. Błędy pojawiające się w czasie splicingu mogą wpływać w negatywny sposób na metabolizm komórki, apoptozę i cykl komórkowy, w niektórych przypadkach indukując także proces nowotworzenia. Regulacja splicingu odbywa się w sposób bezpośredni poprzez modyfikację aktywności katalitycznej białek regulatorowych z rodziny białek Sr i hnRNP na drodze fosforylacji/defosforylacji oraz zmianę stężenia ATP i ATPaz Prp, które niezbędne są dla powstania zmian konformacyjnych w kompleksach spliceosomalnych. Regulacja pośrednia oparta jest na dostępności cząsteczek snRNP oraz utrzymaniu integralności oraz funkcjonalności ciał Cajala, które biorą udział w biosyntezie snRNP. Właściwa integralność ciał Cajala utrzymywana jest poprzez wzajemne interakcje pomiędzy koiliną, białkami rdzeniowymi Sm oraz kompleksem SMN, których aktywność modyfikowana jest na drodze fosforylacji i symetrycznej dimetylacji argininy.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Mieszane infekcje wirusowe roślin: współdziałanie czy rywalizacja terytorialna między wirusami?

Mieszane infekcje wirusowe powstają w wyniku zróżnicowanego w czasie (nadkażenie) bądź równoczesnego (koinfekcja) wniknięcia do komórek gospodarza cząstek różnych wirusów lub różnych szczepów tego samego wirusa. Interakcje między wirusami w roślinie gospodarzu klasyfikowane są najczęściej jako synergistyczne lub antagonistyczne. Zjawisko synergizmu zachodzi wówczas, gdy obecność jednego wirusa wpływa stymulująco na dynamikę replikacji drugiego. Ma miejsce, gdy wirus obecny w roślinie tłumi, za pośrednictwem indukowanego przez siebie białka, potranskrypcyjne wyciszanie genu (PTGS), czyli naturalną reakcję obronną rośliny, która może zostać skierowana przeciwko innemu wirusowi, wnikającemu do rośliny. Wzrostowi akumulacji wirusów w roślinie zwykle towarzyszy zaostrzenie objawów chorobowych, w porównaniu z objawami na roślinach porażonych tymi wirusami oddzielnie. Poważne zaostrzenie procesu chorobowego towarzyszące interakcji synergistycznej może doprowadzić do przedwczesnej śmierci rośliny. W przeciwieństwie do synergizmu, istotą oddziaływań antagonistycznych jest hamowanie czynności życiowych jednego wirusa przez drugi wirus. Typowym przykładem interakcji antagonistycznej jest odporność (ochrona) krzyżowa, zjawisko wykorzystywane w ochronie roślin przed porażeniem przez wirulentne szczepy wirusów. Przeważa hipoteza, że ten typ odporności opiera się na zjawisku wyciszania RNA wirusowego. W odpowiedzi na infekcję wirusem, w roślinie indukowany jest sygnał uruchamiający mechanizm PTGS. W sytuacji, gdy do tkanki rośliny wnika kolejny wirus, o dużym stopniu homologii z wirusem już w niej obecnym, strategia obronna rośliny ukierunkowuje się na zdegradowanie jego RNA. Ochrona krzyżowa może wiązać się z wystąpieniem w roślinie zjawiska tzw. oddzielenia przestrzennego. W spektakularnej formie zachodzi ono wtedy, gdy homologiczne wirusy równocześnie wnikają do rośliny. Wówczas ich podpopulacje odseparowują się od siebie, zasiedlając różne komórki w tkance gospodarza. W opinii wirusologów, poznanie interakcji między wirusami jest istotne dla zrozumienia ewolucji i patogenezy tych pasożytów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Ponad stuletnie "poszukiwania" funkcji zabawy

Zabawa zwierząt jest zachowaniem zróżnicowanym i złożonym. Sprawia to trudności w jej badaniu i definiowaniu, trudne jest również wyjaśnienie znaczenia tego zachowania dla organizmów. Jedne z pierwszych hipotez na temat potencjalnych funkcji zabaw, przypisywały zabawom znaczenie w praktykowaniu przez młode zwierzęta zachowań dorosłych. Prowadzone od lat badania behawioralne wskazują na kolejne hipotetyczne funkcje zabaw. Przypisuje się jej im m.in. rolę w rozwoju fizycznym, czy w ćwiczeniu zachowań specyficznych gatunkowo. Badania zabaw społecznych przyniosły nowe poglądy na temat funkcji tych zachowań: wpływa ona na ustalenie hierarchii i nabywanie umiejętności socjalnych. Znaczenia nabierają również badania neurologiczne, wskazujące, że zabawa aktywuje układ opioidowy mózgu oraz modyfikuje elementy układu nerwowego, regulujące reakcje emocjonalne. Obecnie badacze uznają, iż nie jest możliwe znalezienie jednej funkcji dla wszystkich zachowań zabawowych. Pełnią one raczej odmienne funkcje u różnych gatunków i mogą spełniać wielorakie funkcje w obrębie danego gatunku. Poszukiwania głównej funkcji zabawy jednak nie ustają. Dzięki nim lepiej poznajemy tę kategorię behawioru, mającą znaczenie dla społecznej, emocjonalnej i rozwojowej sfery życia. Dalsze badania zabaw mogą okazać się pomocne dla zrozumienia zagadnień takich jak: teoria umysłu, rozwój moralności, czy kreatywności.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Podmiotowe czynniki ryzyka zachowań antyzdrowotnych w grupie lekarzy medycyny

Wstęp. Zachowania antyzdrowotne prezentowane przez lekarzy wywierają negatywny wpływ na postawy pacjentów wobec profilaktyki zdrowia i leczenia. Celem badania było określenie podmiotowych czynników ryzyka i zachowań antyzdrowotnych wśród lekarzy. Materiał i metody. Zbadano 523 czynnych lekarzy medycyny. Średni wiek badanych wynosił 49,16±13,56 lat, średni staż pracy 23,68±13,77 lat. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego i następujące narzędzia badawcze: Inwentarz Zachowań Zdrowotnych (IZZ), Lista Kryteriów Zdrowia (LKZ), Inwentarz Radzenia Sobie ze Stresem (Mini-Cope), Test Orientacji Życiowej (SOC-29). Wyniki. Przewagę zachowań antyzdrowotnych stwierdzono u 27,34% grupy badanej. Na podstawie analizy wieloczynnikowej metodą regresji logistycznej wykazano, że ryzyko wystąpienia zachowań antyzdrowotnych w grupie lekarzy rośnie: o 3,2% z każdym wcześniejszym rokiem od ukończenia specjalizacji (p<0,01), o 2,6% wraz ze zmniejszeniem się o każdy punkt wyniku ogólnego na skali poczucia koherencji SOC-29 (p<0,001), o 14,4% wraz ze zmniejszeniem się o każdy punkt wyniku na skali aktywnego radzenia sobie Mini-COPE (p<0,01). Wnioski. 1. Ryzyko zachowań antyzdrowotnych wśród lekarzy wzrasta pod wpływem następujących czynników: obniżona umiejętność aktywnego radzenia sobie ze stresem, krótszy czas od ukończenia specjalizacji, niższe poczucie koherencji. 2. W trakcie studiów medycznych należy stwarzać warunki sprzyjające poczuciu koherencji studentów oraz wzmacniać ich aktywność i postrzeganie zdrowia w kategoriach procesu.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena progu wrażliwości mięśnia na ból, po zastosowaniu pneumatycznego stabilizatora zewnętrznego u masażystów

Wstęp. Fizjoterapeuci są grupą zawodową narażoną na przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, które zmniejszają ich wydajność i są najczęstszą przyczyną niezdolności do pracy. Celem niniejszej pracy była ocena progu wrażliwości mięśnia na ból [PPT kPa1] wśród masażystów po zastosowaniu pneumatycznego stabilizatora zewnętrznego. Materiał i metody. Badaniom poddano dziesięciu fizjoterapeutów w wieku od 26 do 52 lat, pracujących na stanowisku masażysty w wybranych, dolnośląskich ośrodkach rehabilitacji. W trakcie badań oznaczono dwukrotnie PPT, przy użyciu algometru Somedic: po zakończonym 40-godzinnym tygodniu pracy (poniedziałek – piątek) – w piątek, podczas którego osoby badane nie stosowały pneumatycznego stabilizatora zewnętrznego Exonic V.2, oraz po jego zastosowaniu w trakcie kolejnego 40-godzinnego tygodnia pracy również na koniec ostatniego dnia – w piątek. Wyniki. Zauważono istotny statystycznie wzrost wartości średnich PPT zanotowanych w punktach referencyjnych zlokalizowanych po tej samej stronie linii wyrostków kolczystych kręgosłupa, pochodzących z 2 serii pomiarowej w porównaniu z serią 1 (p0,05). Zmiany te dodatkowo zostały określone w postaci średnich wartości procentowych, które okazały się wyższe po stronie lewej w porównaniu ze stroną prawą. W zestawieniu zmian procentowych dotyczących odcinka lędźwiowego (L) oraz piersiowego (Th) zanotowano wyższe średnie wartości po stronie prawej w odcinku lędźwiowym oraz po stronie lewej w odcinku piersiowym. Wnioski. Uzyskane wyniki badań uzasadniają zastosowanie zewnętrznego stabilizatora pneumatycznego Exonik V.2 jako narzędzia zmniejszającego bolesność mięśniową mierzoną wartością PPT. Przeprowadzony eksperyment wymaga kontynuacji badań na grupie masażystów o większej liczebności i zbliżonym wieku oraz stażu zawodowym.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Możliwości wykorzystania efektywnych mikroorganizmów w ochronie środowiska

Zmiany, które zaszły w środowisku za sprawą działalności człowieka, zaznaczyły się widocznie w otaczającym nas krajobrazie. Intensywny rozwój przemysłu, komunikacji, intensyfikacja rolnictwa oraz postępująca urbanizacja stały się przyczyną coraz gorszego stanu wód, gleb i powietrza. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie technologii Efektywnych Mikroorganizmów, jako przykład metody umożliwiającej poprawę stanu środowiska naturalnego. Daje ona możliwość ograniczenia stosowanych w uprawie środków chemicznych, co skutkuje uzyskaniem zdrowych plonów i poprawą jakości gleby. W wyniku zastosowania technologii EM można prowadzić wydajny recykling odpadów, a także efektywnie oczyszczać wodę i ścieki. W pracy szczególnie zwrócono uwagę na właściwości pozytywnych mikroorganizmów i możliwości zastosowania ich w rolnictwie i ochronie środowiska. Opisując potencjał Efektywnych Mikroorganizmów przedstawiono konkretne przykłady ich wykorzystania oraz skuteczność tych metod.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ warunków meteorologicznych na organizm człowieka

Warunki meteorologiczne oddziałują na organizm człowieka w sposób ciągły, prowadząc do szeregu reakcji fizjologicznych i behawioralnych. W dużej mierze to właśnie warunki meteorologiczne kształtowały cywilizacje, sposób ich życia, architekturę i sztukę. W dzisiejszych czasach, w których obserwowane są dynamiczne zmiany klimatu oraz częste i gwałtowne anomalie pogodowe, warunki meteorologiczne stają się czynnikiem bezpośrednio wpływającym na jakość życia, a niejednokrotnie zagrażają zdrowiu człowieka. W tym zakresie szczególnego znaczenia nabierają fale upałów i chłodu, których efektem jest gwałtowny wzrost umieralności. Duże znaczenie mają również znaczne między dobowe zmiany ciśnienia atmosferycznego, które prowadzą do gorszego samopoczucia oraz skłonności do zachowań agresywnych lub osłabienia zdolności koncentracji. Z powodu coraz częściej pojawiających się powyższych anomalii pogodowych coraz liczniejsza grupa ludzi jest narażona na skutki ich oddziaływania, szczególnie wrażliwą grupą są osoby w podeszłym wieku. Istotne z tego względu jest stworzenie systemu wczesnego ostrzegania przed niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi wraz z przekazaniem rzetelnej informacji jak skutecznie zabezpieczyć się przed ich wpływem. W pracy przedstawiono mechanizm oddziaływania na organizm człowieka wysokich i niskich temperatur, aż do stanu bezpośrednio zagrażających życiu. Dokonano również opisu skutków zdrowotnych wpływu znacznych zmian między dobowego ciśnienia atmosferycznego.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Entomofauna miejska - charakterystyka, ekologia i ochrona

Obecnie w miastach mieszka większość populacji ludzkiej. Dlatego ochrona owadów na terenach zurbanizowanych staje się zagadnieniem priorytetowym. Owady należą do najważniejszych grup organizmów występujących w miastach. Spadek ich liczebności i bogactwa gatunkowego może być bardzo groźny dla tego ekosystemu. Główną przyczyną spadku bioróżnorodności entomofauny są zmiany klimatu spowodowane przekształceniem terenu. Przykładem może być niszczenie naturalnie występującej roślinności oraz uszczelnianie powierzchni. Przez to zaburzony jest cykl wody, co skutkuje tym, że klimat w miastach jest cieplejszy oraz bardziej suchy. Dzięki temu w miastach powstają zupełnie nowe nisze ekologiczne możliwe do zasiedlenia przez owady, choć wiele gatunków występujących tam naturalnie ginie. Budynki mieszkalne, magazyny czy tereny zielone są przykładami siedlisk, w których owady mogą występować. Naturalne obszary pokryte roślinnością są niezwykle ważne dla zachowania różnorodności entomofauny, dlatego też są one często chronione w postaci rezerwatów przyrody czy użytków ekologicznych. Aby wspomóc migrację owadów z terenów przyległych tworzy się tzw. zielone korytarze. Jednak takie zabiegi nie są wystarczające. Potrzebna jest także regulacja stosunków wodnych. Dlatego też tworzone są tzw. zielone dachy oraz prowadzone akcje rozszczelnienie powierzchni. Potrzebne są jednak bardziej zintegrowane i kompleksowe działania by móc skutecznie chronić entomofaunę miejską.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku