rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zmiennosc zasobow wody retencjonowanej w srodpolnych oczkach wodnych na Pojezierzu Gnieznienskim

W pracy analizowano zmiany zasobów wody retencjonowanej w śródpolnych oczkach wodnych położonych na Pojezierzu Gnieźnieńskim. W okresie od roku 1980 do 2003 stany wody w oczkach wykazywały znaczną zmienność, zarówno w okresie roku, jak i w cyklu wieloletnim. W zależności od przebiegu warunków meteorologicznych oczka wodne okresowo wysychały w latach o niskich opadach, a w latach o wysokich opadach ponownie napełniały się wodą. Stany wody w oczkach wodnych reagują z różną intensywnością na przebieg warunków meteorologicznych, co należy wziąć pod uwagę przy analizie możliwości wykorzystania oczek dla zwiększenia zasobów małej retencji. Analizowane napełnienia oczek wskazują, że w oczkach można retencjonować w okresach wiosennych znaczne ilości wody. Równocześnie w okresach roztopów i okresach o bardzo wysokich opadach konieczne może być odprowadzenie nadmiaru wody poza zlewnię oczka.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ustalenie najkorzystniejszego stosunku pomiedzy trawami i koniczyna biala w dwugatunkowych mieszankach trawiasto-koniczynowych

Na podstawie ścisłych doświadczeń polowych starali się autorzy oceniać jaki jest najlepszy udział trawy i koniczyny białej w mieszankach dwugatunkowych (trawa- koniczyna) zarówno z punktu widzenia wydajności uzyskiwanych plonów jak też eliminacji nawożenia azotowego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja odmian i diallelicznych mieszancow pszenicy ozimej na dzialanie suszy glebowej i obnizona zawartosc azotu. Czesc II.Dziedziczenie cech korzeni

Dziedziczenie szeregu morfologicznych cech systemu korzeniowego analizowano w diallelicznym układzie krzyżowań (Ps + F₂s) pszenicy ozimej. W czynnikowym doświadczeniu wazonowym, przeprowadzonym w fitotronowej komorze wzrostowej, rośliny rosły w specjalnych wazonach (tzw. 'root box’) w warunkach kontrolnych (K), suszy (D) i obniżonego zaopatrzenia w azot (N). W stadium krzewienia (stadium 21/22 Zadoksa) korzenie oddzielono od podłoża przez delikatne wymywanie, a ich cechy zmierzono przy pomocy specjalnego systemu pomiarowego. Efekty GCA okazały się najistotniejsze dla wariancji większości cech, z wyjątkiem całkowitej długości korzeni (TLR) i stopnia rozgałęzienia korzeni (BRA), wariancji których była głównie związana z efektami SCA. W przypadku niektórych cech, a zwłaszcza suchej masy korzeni (RDM), stosunku R : S i specyficznej długości korzeni (SRL) w warunkach suszy, zanotowano indukowany stresem wzrost proporcji GCA/SCA. Zastosowane niedobory wody i azotu na ogół nie wpływały na znak i zakres efektów GCA, ale istotność takich interakcji GCA- typ podłoża stwierdzono dla TLR i długości korzeni bocznych. Rzadziej notowane interakcje SCA-typ podłoża dotyczyły głównie TLR, a w mniejszym stopniu - stosunku R : S i długości korzeni bocznych. Analiza genetycznych komponentów wariancji wykazała, że efekty addytywnego działania genów miały decydujące znaczenie dla długości korzeni bocznych typy L i TLR, natomiast nieaddytywne działanie genów - dla RDM, SRL i BRA. Odziedziczalność w wąskim sensie większości cech korzeni była bardzo niska (0,01-0,34) i tylko TLR oraz długość korzeni bocznych typy L okazały się cechami o wyższej odziedziczalności (0,27-0,59 i 0,36-0,82). Ten znaczący udział nieaddytywnego działania genów może utrudniać selekcję zmierzającą do poprawy sposobu ukorzeniania się wśród mieszańcowego potomstwa badanej kolekcji pszenicy ozimej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metodyka prognozowania czasu zamrazania produktow rolniczych i zywnosci z wykorzystaniem modeli analityczno-empirycznych

Wykorzystując światowe doświadczenia zestawiono i zbadano uproszczone modele prognozowania czasu zamrażania. Stworzono kompleksowe oprogramowanie procesu obliczeń tej wielkości. Program funkcjonuje jako specjalizowany interpreter i umożliwia realizację wszelkich analiz obliczeniowych dotyczących czasu zamrażania.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Sklad chemiczny i jakosc kiszonek wyprodukowanych z roznymi dodatkami w warunkach produkcyjnych

W 20 gospodarstwach rolnych sporządzono następujące warianty kiszonek z przewiędniętej zielonki z traw z lucerną: bez dodatku (21 kiszonek); z dodatkiem: Microsilu (19 kiszonek), Bactozymu (18 kiszonek). Zielonkę zakiszono w pryzmach naziemnych, zbiornikach przejazdowych oraz zawijanych balach (big bales). W kiszonkach oznaczono zawartość podstawowych składników pokarmowych, poziom ADF i NDF oraz określono jakość pasz.
Stosowane preparaty (Microsil i Bactozym) korzystnie wpłynęły na skład chemiczny i jakość kiszonek. Zarówno w gospodarstwach, gdzie stworzono „dobre” warunki oraz gdzie były warunki „złe” do procesu kiszenia badane preparaty wpłynęły na podwyższenie poziomu kwasu mlekowego, obniżenie zawartości włókna surowego i jego frakcji.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany w zawartosci biomasy zywych mikroorganizmow w glebach zanieczyszczonych weglowodorami monoaromatycznymi

W pracy przedstawiono wyniki badań, w których oceniano wpływ wybranych węglowodorów aromatycznych na biomasę żywych drobnoustrojów w dwóch, różnych typach gleb, z uwzględnieniem wielkości dawki użytego węglowodoru i czasu inkubacji. W doświadczeniu wykorzystano dwie gleby (piasek gliniasty lekki pylasty oraz glinę lekką pylastą). Próby glebowe o masie 300 g mieszano z wybranym węglowodorem: benzenem, toluenem, etylenem lub ksylenem w dawce 100, 1000, 10 000 mg·kg⁻¹ s.m. gleby. Próbę kontrolną stanowiła gleba bez dodatku węglowodoru. Gleby doprowadzono do 50% maksymalnej pojemności wodnej i inkubowano w temperaturze pokojowej przez 112 dni. Oznaczenie biomasy przeprowadzono metodą SIR (ang. substrate induced respiration). Uzyskane wartości przedstawiono w mg CO₂ zawartego w biomasie żywych drobnoustrojów w przeliczeniu na 100 g s.m. gleby. Na podstawie badań stwierdzono, że wprowadzone do gleby węglowodory aromatyczne wpływały na ilość biomasy żywych mikroorganizmów. W zależności od rodzaju węglowodoru, jego dawki oraz czasu oddziaływania, wpływ ten miał różny charakter (zarówno stymulacji, jak i inhibicji), a obserwowane zmiany często utrzymywały się przez cały okres inkubacji. Węglowodory monoaromatyczne w dniu wprowadzenia do gleby piaszczystej, niezależnie od dawki, powodowały zmniejszenie ilości biomasy żywych mikroorganizmów średnio o 50%. Podobną sytuację obserwowano w glebie gliniastej. W glebie piaszczystej w dniu skażenia na ogół najsilniej redukowały biomasę węglowodory w dawce 10000 mg·kg⁻¹ s.m. gleby (z wyjątkiem benzenu). W glebie gliniastej po wprowadzeniu toluenu i etylobenzenu inhibicja utrzymywała się przez cały okres doświadczenia, natomiast benzen i ksylen w tym stężeniu powodowały gwałtowny wzrost ilości biomasy.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Nawożenie a wzrost i kwitnienie kolorowej cantedeskii

Oceniono wpływ nawożenia oraz wielkości kłączy na wzrost i kwitnienie cantedeskii. Kłącza dwóch odmian: ‘Black Magie’ i ‘Mango’ podzielone na grupy o masie 45-65 i 100-140 g uprawiano w szklarni w okresie wiosenno-letnim. Nawożenie zróżnicowano następująco: 1 - kontrola bez nawożenia w trakcie wegetacji, 2 - nawóz wolnodziałający Osmocote (15 : 10 : 12) 3 g·dm⁻³, 3 - Osmocote 3 g·dm⁻³ oraz nawożenie pogłówne w trakcie wegetacji, 4 - Osmocote 6 g·dm⁻³. Cantedeskie zakwitły po około 85-100 dniach. Wielkość kłączy nie wpływała na termin kwitnienia roślin. Odmiana ‘Black Magic’ uprawiana z małych kłączy wydała średnio 2 kwiaty zaś z dużych 3,1. Najwięcej kwiatów z kłączy małych uzyskano stosując Osmocote w dawce 3 g·dm⁻³, zaś w uprawie z kłączy dużych przy tej samej dawce a także, jeśli dodatkowo stosowano nawożenie płynne. Odmiana 'Mango' uprawiana z dużych kłączy wydała średnio dwukrotnie więcej kwiatów niż z kłączy małych. Rośliny z małych kłączy na poziomie nawożenia 1, 2 i 3 dały od 1,8 do 2 sztuk zaś z dużych od 3,5 do 4 sztuk kwiatostanów. Najwyższa dawka nawozu Osmocote - 6 g·dm⁻³ była niekorzystna dla plonowania oraz jakości obydwu odmian cantedeskii. Takie nawożenie obniżyło również jakość kwiatostanów, miały one krótsze szypuły i mniejsze pochwy kwiatostanowe oraz przyrost masy kłączy szczególnie, jeśli uprawiano rośliny z małych kłączy.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwości doskonalenia suszarnictwa płodów rolnych z pomocą metod inżynierii systemów

Metody inżynierii systemów umożliwiając matematyczne modelowanie złożonych (wielkich) systemów empirycznych w celu ich komputerowej optymalizacji na etapie projektowania lub doskonalenia mogą być pomocne w doskonaleniu suszarnictwa płodów rolnych szczególnie warzyw i owoców. W artykule wskazano na przydatność metod inżynierii systemów do modelowania procesów suszenia przebiegających pod wpływem losowych uwarunkowań otoczenia oraz do modelowania zakładów produkcji suszu z warzyw i/lub owoców w celu ich optymalizacji na etapie projektowania nowych lub doskonalenia istniejących.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw przestrzennego zroznicowania wlasciwosci fizycznochemicznych wod opadowych na lugowanie gleb lesnych okolic Szczecina

Podstawowym celem przeprowadzonych badań na obszarach leśnych okolic Szczecina, było szczegółowe rozpoznanie wpływu roślinności na zróżnicowanie przestrzenne i czasowe fizycznochemicznych parametrów wód opadowych na dnie lasu oraz skład przesączy glebowych. Pomiary zostały przeprowadzone w obrębie typowych dla okolic Szczecina lasów suchego podłoża, ze sztuczną domieszką brzozy i sosny. Obserwowano wyraźne przestrzenne i czasowe zróżnicowanie opadu atmosferycznego.
Na stosunkowo małej powierzchni występuje zróżnicowanie ilości opadów. Rola spływu po pniach jest niewielka w dystrybucji wody opadowej na dnie lasu. Warto zwrócić uwagę na znaczne zróżnicowanie fizycznochemicznych właściwości opadu śródkoronowego i spływu po pniach, które bezpośrednio wpływają na zasolenie i formowanie profilu gleby w mikro- i makroskali. Uzyskane dane dostarczają więcej faktów na temat funkcjonowania systemów denudacyjnych lasów klimatu umiarkowanego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Problematyka ochrony obszarow zrodliskowych na obszarach wiejskich Pojezierza Mazurskiego

Szczególną rolę w krajobrazie Pojezierza Mazurskiego odgrywają źródła i obszary źródliskowe usytuowane zwykle w dolinach rzek i strumieni wciętych głęboko w teren. Różnorodne formy samowypływów wód napiętych hydrostatycznie spełniają wiele cennych i niezwykle złożonych funkcji przyrodniczo-gospodarczych. Wyniki prac badawczych, odnoszone do 34 źródeł i mokradeł dolinowych zajmujących łączną powierzchnię 902 ha, wskazują na daleko zaawansowany proces degradacji ekosystemów wodnych. Wskaźniki nierównomierności wydatku źródeł (Q maks./Q min.), dochodzące do 28,6, są dowodem braku stabilizacji i równowagi hydrodynamicznej zbiorników wód podziemnych. Wahania ekstremalne stanów wód w mokradłach sięgają wielkości 100-200 cm, co wynika z zaburzenia cykliczności występowania zjawisk naturalnych zachodzących w środowisku siedlisk hydrogenicznych.
Dla powstrzymania procesu dalszej degradacji ekosystemów wodnych niezbędne jest podjęcie odpowiednich działań o charakterze organizacyjno-gospodarczym, jak: wyrównanie zbiornikowe odpływu na sieci rzecznej, hydroenergetyczna zabudowa zlewni, stopniowe wprowadzanie form rolnictwa ekologicznego, powiększenie retencji użytecznej gleb, wzbogacanie waloryzacji przestrzennej krajobrazu drogą odpowiednich zabiegów melioracyjnych (biologiczna regulacja rzek, regeneracja oczek wodnych i mokradeł śródpolnych, odbudowa zadrzewień o charakterze brzegowym i wodochronnym).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zawartosci dostepnych dla roslin form kadmu i olowiu w glebie pod wplywem nawozenia organicznego

Materia organiczna wprowadzona do gleby wiąże znajdujące się w niej metale ciężkie, m. in. kadm i ołów, przez co zmniejsza się ich zawartość w roztworze glebowym, z którego mogą być pobierane przez rośliny. W pracy przedstawiono wpływ nawożenia organicznego w postaci obornika, słomy żytniej i międzyplonów ozimych (żyto ozime, wyka ozima) na zawartość w glebie dostępnych dla roślin form kadmu i ołowiu. Jako dostępny dla roślin przyjęto kadm i ołów rozpuszczalny w roztworze octanu amonowego o pH - 7,3. W pierwszym roku po nawożeniu organicznym najniższą w porównaniu do kontroli zawartością dostępnego dla roślin kadmu charakteryzowała się gleba nawożona słomą żytnią, obornikiem i żytem ozimym, a najniższą zawartością ołowiu gleba nawożona słomą żytnią. W drugim roku po nawożeniu istotnie niższą w porównaniu do kontroli zawartość dostępnych dla roślin form kadmu zanotowano po oborniku, słomie żytniej i wyce ozimej, a istotnie niższą zawartość ołowiu po zastosowaniu wszystkich badanych w doświadczeniu form nawożenia organicznego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie mieszanek pszenzyta jarego z pszenica jara

W doświadczeniu polowym zbadano plonowanie pszenżyta jarego i pszenicy jarej w siewach czystych oraz w mieszankach. Gęstość siewu wynosiła 550 ziarn/m² a udział gatunków w materiale siewnym mieszanek: 80:20, 65:35, 50:50, 35:65 i 20:80%. Pszenżyto jare w siewie czystym wykazało wyższe i wierniejsze plonowanie niż pszenica jara. O wysokości plonów ziarna i białka mieszanek decydowały głównie warunki opadowe okresu wegetacyjnego i w niewielkim stopniu skład ilościowy mieszanek. Udział gatunków w plonie ziarna mieszanek podlegał modyfikującemu wpływowi warunków hydrotermicznych okresu wegetacyjnego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Mozliwosc wykorzystania osadow sciekowych do przygotowania podlozy w uprawie pomidora pod oslonami

W latach 1989 - 1992 przeprowadzono badania nad możliwością zastosowania komunalnych osadów ściekowych do przygotowywania podłoży ogrodniczych w uprawie pomidora pod osłonami. Jako komponenty podłoży uwzględniono korę z drzew iglastych i trociny mieszane. pomiot kurzy i torf przejściowy oraz osady z oczyszczalni ścieków w Siedlcach i Sokołowie Podlaskim. Jako podłoże porównawcze zastosowano podłoże standardowe z substratem torfowym. Plony owoców pomidora uprawianego na podłożach zawierających osady były istotnie wyższe niż na podłożu standardowym. Plon owoców z podłoży zawierających osady z Sokołowa Podlaskiego był istotnie wyższy niż z podłoży zawierających osad z Siedlec. Najwyższy plon owoców pomidora uzyskano na podłożach zawierających 50 % osadów i 50 % kory z drzew iglastych. Osady ściekowe powodowały istotne zwiększenie w owocach zawartości fosforu i wapnia, natomiast zawartość azotu, potasu, magnezu i sodu nie uległa istotnym zmianom pod wpływem badanych czynników. Badania wykazały możliwość zastosowania osadów ściekowych z badanych oczyszczalni ścieków do produkcji podłoży w uprawie pomidora pod osłonami.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw niektorych traw na ubytek atracenu i pirenu w glebach zanieczyszczonymi tymi zwiazkami

W badaniach oceniano wpływ uprawy niektórych traw (kukurydzy, prosa, kostrzewy i wiechliny) na tempo strat antracenu i pirenu w glebach o różnej historii zanieczyszczenia („świeże” i „stare” zanieczyszczenie). Rezultaty badań nie były jednoznaczne i nie potwierdziły stymulującego wpływu uprawy traw na ubytek WWA z gleb w trakcie jednego sezonu wegetacyjnego. Stwierdzono wyższą aktywność dehydrogenaz w glebach pod uprawą roślin, ale zmiany te nie odpowiadały zwiększonym stratom WWA z gleb.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Regulacja zachwaszczenia przez zageszczenie rosliny uprawnej i stosowanie herbicydow na przykladzie pszenzyta

W latach 1999-2001 w RSD Zawady, na glebie kompleksu żytniego dobrego, przeprowadzono badania nad możliwością regulacji stopnia zachwaszczenia pszenżyta ozimego odmiany Tornado i jarego odmiany Gabo poprzez wzrost zagęszczenia rośliny uprawnej w łanie. Metodyka doświadczenia uwzględniała również stosowanie 2 rodzajów substancji aktywnej herbicydów fenoksapu - p- etylu (Puma Super 069 EW) i izoproturonu (Arelon 75 WP) aplikowanych w dawkach: pełnej; zredukowanej o 50% oraz zredukowanej o 50% z bronowaniem. Uzyskane wyniki pozwalają na stwierdzenie, że wzrost stopnia zagęszczenia roślin pszenżyta redukował powietrznie suchą masę chwastów o 16,8-37% w pszenżycie ozimym i o 21,4-38,5% w pszenżycie jarym. Na obiektach z zastosowanym fenoksypem-p-etylu odnotowano o 25,4-40,2% większą suchą masę chwastów niż na obiektach z użyciem izoproturonu. Zredukowane do połowy dawki herbicydów zmniejszały masę występujących chwastów średnio o 28,0%, pełna dawka o 44,0%, łączne stosowanie połowy dawki wraz z bronowaniem o 55,5%. Arelon 75WP zastosowany w pszenżycie ozimym ograniczył występowanie chwastów w większym stopniu niż w pszenżycie jarym. Spadek stopnia zachwaszczenia korzystnie wpływał na przyrost plonu ziarna pszenżyta.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw retardantow stosowanych dolistnie na jakosc rozsady aksamitki rozpierzchlej [Tagetes patula L.] i niecierpka walleriana [Impatiens walleriana Hook.]

Doświadczenie przeprowadzono w okresie od 4 marca do 5 maja 2000 roku. Rozsadę aksamitki rozpierzchłej ‘Jumbo Gulden Yellow’ i niecierpka Walleriana ‘Cajun Lilac’, ‘Lilac’ i ‘Impuls Scarlet’ posadzono 4 marca do doniczek o średnicy 9 cm. Zastosowano daminozyd, chloromekwat i flurprimidol 1 - 3 razy w odstępach 14-dniowych. Zastosowane retardanty różniły się wpływem na cechy morfologiczne roślin. Najsłabsze właściwości skarlające miał preparat daminozyd. Chloromekwat i flurprimidol działały silniej niż daminozyd. Flurprimidol hamował wzrost niecierpka Walleriana ‘Cajun Lilac’ o 14,9 - 42,1%, a ‘Impuls Scarlet’ o 12,9 - 27,5%. Retardanty powodowały intensywniejsze kwitnienie roślin niecierpka Walleriana w porównaniu z roślinami kontrolnymi.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania procesu otrzymywania paszy granulowanej o wysokiej zawartosci tluszczu

W pracy przedstawiono badania otrzymywania granulatu paszowego o zwiększonej zawartości tłuszczu. Granulat pozyskiwano poprzez granulację talerzową, metodę atrakcyjną ze względu na niskie koszty inwestycyjne i energetyczne, natomiast określone stężenie tłuszczu w granulacie było uzyskiwane poprzez zastosowanie kontrolowanego nasączania granulatów w roztopionym tłuszczu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Koncepcja zagospodarowania terenu zdegradowanego antropogenicznie na przykladzie wysypiska Radiowo

Współczesne wymogi ochrony składowiska narzucają konieczność prawidłowego zagospodarowania obszaru wysypisk, które są terenami silnie zdegradowanymi antropogenicznie. Koncepcję zagospodarowania takich obszarów przedstawiono na przykładzie wysypiska „Radiowo”. Koncepcja przewiduje wykonanie obiegu zamkniętego wód odciekowych z wysypiska oraz wód zrzutowych z kompostowni i wykorzystania ich do nawadniania korpusu wysypiska. Dobór roślin do zabudowy biologicznej został poprzedzony inwentaryzacją gatunków roślin, które samoistnie wkroczyły na teren wysypiska. Do optymalnego rozwiązania recyrkulacji wód przewidziano dwa systemy nawodnień. Jednym jest system mikrodeszczowniany, a drugim system rur rozlewowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metale ciezkie i ich frakcje w osadach sciekowych higienizowanych popiolem z wegla brunatnego

Kompost osadowy poddany analizie chemicznej otrzymano w procesie higienizacji i kompostowania osadów z udziałem (18 - 25%) mineralnych surowców odpadowych (głównie popiołów lotnych z węgla brunatnego i mączki bitumicznej). Zastosowanie wymienionych reagentów zapewniło higienizacje materiału. Po higienizacji osad kompostowano w pryzmach wraz z dodatkami strukturotwórczymi. Ocenę stopnia mobilności metali śladowych w kompoście osadowym przeprowadzono przy pomocy sekwencyjnej ekstrakcji chemicznej, polegającej na traktowaniu próbki osadu kolejno kilkoma roztworami chemicznymi, o zróżnicowanej sile ługowania. Na podstawie przeprowadzonych analiz chemicznych kompostu osadowego stwierdzono, że: wszystkie metale poza cynkiem i kadmem występują głównie w powiązaniach całkowicie niedostępnych dla środowiska, w ilości od 45 do 65% sumarycznej wartości każdego z oznaczanych pierwiastków (fr. V), cynk (68,7% sumarycznej jego wartości ) oraz kadm (40% sumarycznej jego wartości) występują głównie w powiązaniach z tlenkami żelaza i manganu (fr. III), natomiast z substancją organiczną związana jest głównie miedź i ołów (30% sumarycznej wartości każdego z metali). W związku z powyższym analizowany kompost osadowy stanowi bezpieczny dla środowiska nawóz organiczny.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena mozliwosci wykorzystania wybranych osadow sciekowych na potrzeby uksztaltowania warstwy prochnicotworczej w rekultywacji skladowisk odpadow komunalnych

Wśród możliwych do zastosowania w rekultywacji zamkniętych składowisk odpadów komunalnych materiałów najbardziej dostępnym, a jednocześnie wartościowym są komunalne osady ściekowe. Celem niniejszej pracy było określenie możliwej do zastosowania dawki osadów ściekowych, wykorzystanych do ukształtowania warstwy próchnico twórczej. W analizie uwzględniono zawartość metali ciężkich w badanych osadach jako czynnika najsilniej ograniczającego wielkość dawki, a jednocześnie miąższość ukształtowanej warstwy próchnicotwórczej. Badaniami i analizą objęto osady ściekowe pochodzące z 3 mechaniczno-biologicznych oczyszczalni ścieków na terenie Międzyodrza w Szczecinie, Oczyszczalni Ścieków Tele-Fonika Kable S. A. (Oddział w Szczecinie - „Załom”) oraz Oczyszczalni Ścieków w Elektrowni „Dolna Odra” w Nowym Czarnowie. Po przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że czynnikiem najbardziej ograniczającym rekultywacyjne wykorzystanie badanych osadów ściekowych okazała się wysoka w nich zawartość rtęci („Międzyodrze”, „Dolna Odra”) oraz miedzi („Załom”), co pozwala na zastosowanie osadów w ilości niespełna 1/10 dawki dopuszczalnej. Stwierdzono także, iż możliwa do zastosowania w celach rekultywacyjnych dawka osadów jest niewystarczająca do ukształtowania dobrej próchnicotwórczej warstwy rekultywacyjnej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania nad wymywaniem wapnia i magnezu z gleb przemywanych symulowanym kwaśnym deszczem w warunkach doświadczeń laboratoryjnych

Badania nad wymywaniem Ca i Mg prowadzono w oparciu o dziewięć próbek glebowych w warunkach doświadczeń laboratoryjnych. Stwierdzono, że proces ten w sposób istotny zależał od dodatku zastosowanego N oraz odczynu roztworu użytego do przemywania gleb. Ilość wymywanego Ca i Mg z gleb przemywanych symulowanym kwaśnym deszczem, po zastosowaniu dodatku N, okazała się 2-krotnie wyższa w porównaniu z ilością uzyskaną z gleb bez dodatku N i przemywanych wodą.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo