rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Definiowanie strat i marnotrawstwa żywości

W artykule dokonano przeglądu i porównania wybranych definicji związanych z problematyką strat
i marnotrawstwa żywności, sformułowanych przez reprezentatywne instytucje i organizacje na poziomie
globalnym i europejskim. Normatywną zasadą nakazującą przeciwdziałanie stratom i marnotrawstwu
żywności jest zasada trwałego i zrównoważonego rozwoju, której cel 12.3 wyznaczony przez ONZ naka-
zuje zmniejszenie ich o połowę do roku 2030. W artykule skupiono się na definicjach takich terminów,
jak: żywność, straty oraz marnotrawstwo żywności, ale również: ubytki naturalne, produkty uboczne
i odpady żywnościowe, wypracowanych w ramach projektów FLW Standard i FUSIONS. Z przeanalizo-
wanych i przytoczonych stanowisk wynika, że terminy te mogą być różnie rozumiane i definiowane,
w zależności od potrzeb, celów i obszaru stosowania danej definicji. Widoczne są rozbieżności w ustala-
niu punktu początkowego pomiaru strat i marnotrawstwa. W ujęciu globalnym powinny być one uwzględ-
niane również na etapie przed zbiorami żywności, natomiast w ujęciu europejskim mogą być liczone
dopiero na etapie po zbiorach, od kiedy rozpoczyna się łańcuch rolno-żywnościowy. Odmienne ujęcie
dotyczy również produktów ubocznych, które według FAO należy traktować jako stratę i marnotrawstwo
żywności, ale według definicji przyjętej w dyrektywie UE nie są one ani stratą, ani odpadem żywnościo-
wym. Od definicji kluczowych terminów i kategorii związanych z problematyką strat i marnotrawstwa
żywności zależy przedmiot i zakres ich pomiaru. Kwestie te powinny być uwzględniane w metodach
badawczych pomiaru i monitorowania strat i marnotrawstwa, w tym odpadów żywności. Wytyczne w tym
zakresie na poziomie UE zostały przyjęte w decyzji delegowanej KE w odniesieniu do wspólnej metody
i minimalnych wymagań jakościowych jednolitego pomiaru poziomów odpadów żywności w maju 2019 r.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Dojrzewanie mięsa wołowego na sucho - aspekty technologiczne

Dojrzewanie wołowiny może być prowadzone na dwa sposoby, tzn. na sucho i na mokro. Historycznie
starszą metodą prowadzącą do poprawy cech sensorycznych (kruchości, soczystości, smakowitości) jest
dojrzewanie wołowiny na sucho. Od kiedy jednak w latach 70. XX wieku wprowadzono pakowanie próż-
niowe, dojrzewanie na mokro zaczęło dominować jako podstawowy sposób dystrybucji, przechowywania
i dojrzewania mięsa wołowego. Dojrzewanie na sucho wypełnia natomiast niszę dla tych konsumentów,
którzy chcą zapłacić za coś, co może być uznane za luksus, a nie konieczność. Należy również podkreślić,
że jedynie proces dojrzewania na sucho pozwala wytworzyć wołowinę o unikatowym profilu smakowo-
zapachowym, dzięki czemu uzyskuje się produkt handlowy o wartości dodanej. Zabieg ten jest jednak
przedsięwzięciem kosztownym ze względu na konieczność zapewnienia odpowiedniego surowca, tj. mięsa
najwyższej jakości z odpowiednią marmurkowatością oraz kontrolowanych warunków mikroklimatu
dojrzewalni, niezbędnych do prawidłowego przebiegu tego procesu. Ponadto straty poniesione na etapie
dojrzewania metodą suchą i związane z mniejszą wydajnością produktu (większymi ubytkami) wymagają
rekompensaty, co przekłada się na ok. 20 % wyższą jego cenę w porównaniu z produktem dojrzewającym
w warunkach próżniowych. Mimo tego, że dojrzewanie wołowiny na sucho praktykowane jest od dziesię-
cioleci, to optymalne warunki procesu nie zostały dotychczas jednoznacznie określone. Najczęściej poda-
wane w literaturze parametry to temperatura w przedziale 0 ÷ 4 ºC, wilgotność względna – 75 ÷ 85 %,
natomiast prędkość przepływu powietrza – 0,2 ÷ 2,5 m/s. Okres dojrzewania wołowiny na sucho jest
zbliżony do dojrzewania na mokro (zwykle 14 ÷ 35 dni), chociaż niekiedy może on ulec wydłużeniu do 2
a nawet 8 miesięcy. Należy podkreślić, że ostatnio obserwuje się znaczący wzrost zainteresowania i popy-
tu na wołowinę dojrzewającą na sucho, co związane jest z większą zamożnością konsumentów, wzrastają-
cą świadomością, jak również poszukiwaniem nowych doznań sensorycznych. Wołowina taka uważana
jest za produkt premium, który choć droższy, jest oryginalny i odznacza się wysoką jakością.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
O skuteczności kuracji świerzbobójczych w Geoponice Kassianusa Bassusa Scholastyka

W świecie starożytnym choroby wywoływane przez pasożyty stanowiły poważny problem, przyczyniając się do znaczących strat ekonomicznych. Szczególnie uciążliwy dla hodowców był świerzb powodujący uszkodzenie runa u owiec oraz ogólne osłabienie kondycji zainfekowanych zwierząt. Ze względu na wywoływane przez inwazję tego pasożyta problemy antyczni podejmowali próby jego zwalczania. Wiele metod proponowanych przez hodowców i weterynarzy było całkiem skutecznych. Niezwykle ciekawym źródłem do badań nad skutecznością kuracji świerzbobójczych jest Geoponika Kassianusa Bassusa Scholastyka. Autor pisał z perspektywy wschodniej części Imperium Rzymskiego, bazując na wielu niezachowanych tekstach. Opisane przez niego metody leczenia świerzbu są mniej liczne od tych znanych ze starszych prac, co częściowo wynika z charakteru jego pracy. Bez wątpienia część leków różni się nieco składem od tych proponowanych przez starszych autorów, co może być związane z lokalną specyfiką i trudnością z dostaniem niektórych składników lub przetestowaną w praktyce wiedzą o ich skuteczności mimo zastosowania mniej skomplikowanego składu.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Udział i rola kobiet w powstaniu styczniowym

Artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza prezentuje czynniki decydujące o roli kobiet w powstaniu styczniowym (kilkudziesięcioletnia tradycja, elementy strategii non-violence, struktura „państwa podziemnego”, partyzancki charakter wojny), organizacje kobiece oraz formy zaangażowania, jakimi były manifestacje, agitacja i propaganda, praca konspiracyjna, walka zbrojna, wywiad, łączność i aprowizacja oddziałów, służba zdrowia, opieka nad więźniami i rodzinami powstańców. Część druga przedstawia przekrój społeczny i działalność uczestniczek powstania w ujęciu statystycznym, na podstawie wykazu zesłańców z Królestwa Polskiego autorstwa Zofii Strzyżewskiej oraz kartoteki powstańców i zesłańców styczniowych gromadzonej w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Autorka analizuje dane kobiet represjonowanych za udział lub wspieranie powstania, 95 z Królestwa Polskiego i 2242 z ziem litewskich i białoruskich dawnej Rzeczypospolitej: wiek, pochodzenie społeczne i terytorialne, przyczyny oskarżenia, rodzaje działalności (na podstawie aktu oskarżenia), rodzaje kar, miejsca pobytu na zesłaniu. Do tekstu dołączono 11 zbiorczych tabel.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Analiza art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 78 Konstytucji RP

Zasada dwuinstancyjności postępowania stanowi jedną z najważniejszych gwarancji proceduralnych, których celem jest zapewnienie przestrzegania praw jednostki. Zasada ta została uregulowana w artykule 78 Konstytucji RP. W systemie prawa regułą jest, że organ odwoławczy może orzekać zarówno reformatoryjnie, jak i kasatoryjnie. Jeden z wyjątków od tej reguły przewiduje artykuł 233 § 3 Ordynacji podatkowej. W razie uwzględnienia odwołania, przepis ten uprawnienia samorządowe kolegium odwoławcze jedynie do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w oparciu o uznanie administracyjne. Celem niniejszego artykułu jest analiza artykułu 233 § 3 Ordynacji podatkowej w kontekście zasady dwuinstancyjności postępowania. W ocenie autora niniejszego opracowania, przepis ten stanowi nieuzasadnione ograniczenie prawa do postępowania dwuinstancyjnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
„in marium libidinem proclivus” – Długoszowa narracja o grzesznym życiu Władysława Warneńczyka

Celem artykułu jest analiza narracji Jana Długosza o grzesznych skłonnościach króla Polski i Węgier Władysława, które miały doprowadzić do klęski wojsk chrześcijańskich pod Warną w listopadzie 1444 r. W pierwszej kolejności podjęto próbę wyjaśnienia znaczenia słów użytych przez kronikarza na określenie praktyk seksualnych przypisanych młodemu władcy. Następnie przebadano pozostałe części składowe oraz konstrukcję całego analizowanego fragmentu Roczników. Aby zrozumieć przekaz Długosza, odwołano się do symboliki biblijnej i chrześcijańskiej oraz do innych podobnych ustępów z dzieła kanonika krakowskiego.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Stan ostrego pogotowia. Łódzki garnizon wojskowy wobec demonstracji pierwszomajowych w II Rzeczpospolitej

Święto Pracy było w II Rzeczpospolitej polem rywalizacji między Polską Partią Socjalistyczną a Komunistyczną Partią Polski. Ponieważ w Łodzi stacjonował bardzo duży garnizon wojskowy, tego dnia wiele działań komunistów skierowanych było przeciwko armii. Prowadził je Centralny Wydział Wojskowy Komitetu Centralnego KPP, nazywany potocznie „wojskówką”. Władze wojskowe doskonale orientowały się w zamierzeniach komunistów i skutecznie im przeciwdziałały, m.in. podczas manifestacji pierwszomajowych. Największe tego typu obchody współorganizowane przez KPP, miały miejsce w 1936 r. Wzięło w nich udział około 25 tys. osób. Z tego powodu łódzki garnizon postawiono w stan gotowości bojowej. Na szczęście nie doszło do eskalacji wydarzeń i wojsko nie musiało być użyte.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rasowa elita narodu. O projekcie wspólnoty rodów SS Heinricha Himmlera

Znana dziś pod skrótem SS organizacja sztafet ochronnych Adolfa Hitlera (Schutzstaffel) zawdzięcza swój prężny rozwój Heinrichowi Himmlerowi, który w latach istnienia Trzeciej Rzeszy uczynił z niej elitarną formację, stanowiącą tak narzędzie władzy wykonawczej, jak i zaplecze polityczno-wojskowe narodowosocjalistycznego reżimu. Nie ulega wątpliwości, że SS była dla Himmlera projektem o niezwykle istotnym znaczeniu, ponieważ to na jej gruncie, już od momentu objęcia funkcji Reichsführera, realizował koncepcję rasowej wspólnoty rodów.
Głosząc teorię o tym, że „ludzie mogą być hodowani z równym powodzeniem jak hoduje się zwierzęta”, Himmler marzył o wybudowaniu czystego rasowo społeczeństwa, mającego najbardziej cenione genetycznie przez narodowosocjalistyczną władzę cechy. By zrealizować ten projekt, jako Reichsführer wprowadził sekwencję różnego rodzaju wytycznych, dzięki którym w szeregi SS mieli być przyjmowani wyłącznie kandydaci spełniający ustanowione przez niego rasowe kryteria. Z czasem te restrykcyjne wymogi zaczęto stosować również wobec kandydatek na przyszłe żony SS-manów, co na przestrzeni kolejnych lat miało zagwarantować zarówno wybudowanie elitarnej pod względem rasowym wspólnoty rodów, jak i ciągłość genetyczną najbardziej pożądanych cech. Himmler rościł sobie prawo nie tylko do wydawania pozwoleń na zawarcie małżeństwa przez podległych mu SS-manów, lecz także zaczął ingerować w ich życie rodzinne, oczekując od par wchodzących w skład wspólnoty rodów konkretnej dzietności czy też dostosowania się do określonych ról społecznych.
Artykuł koncentruje się na opisaniu założeń teoretycznych i praktycznych działań Heinricha Himmlera mających na celu wybudowanie rasowej elity niemieckiego narodu na gruncie podległej mu SS. W tekście podjęto także próbę odpowiedzi na pytanie o to, czy rzeczywiście przestrzegano ustanowionych przez Himmlera wytycznych i na ile te praktyczne założenia okazały się skuteczne (w jakim stopniu wpłynęły na liczbę zawieranych przez SS-manów małżeństw oraz na liczbę rodzących się w tych związkach dzieci)?

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ocena ilościowego i jakościowego składu mikroflory surowych wędlin dojrzewających za pomocą nowoczesnych metod diagnostycznych

Celem pracy była identyfikacja mikroflory kwaszącej i denitryfikującej surowych wędlin dojrzewają-
cych regionu Podlasia. Na podstawie różnic morfologicznych kolonii wyodrębniono reprezentatywne
szczepy, które poddano identyfikacji z zastosowaniem selektywno-różnicujących podłoży i testów mikro-
biologicznych oraz identyfikacji z zastosowaniem systemów MALDI TOF MS Biotyper oraz Vitek® 2.
Najliczniej reprezentowaną grupą były Gram-dodatnie ziarniaki stanowiące 88,5 % zidentyfikowanych
bakterii. Udział poszczególnych rodzajów w tej grupie wyniósł: 56,3 % – Staphylococcus sp., 26 % –
Enterococcus sp., 3,1 % – Weisella sp., 14,6 % – pozostałe. W puli oznaczonych gronkowców poszcze-
gólne gatunki stanowiły odpowiednio: 18,7 % – S. equorum, 11,5 % – S. saprophyticus, 16,7 % – S. xylo-
sus, 6,2 % – S. warneri, 1,1 % – S. vitulinus, 1,1 % – S. gallinarum oraz 1 % – S. simulans i S. hominis
ssp. novobiosepticus. W obrębie rodzaju Enterococcus zidentyfikowano 2 gatunki: E. faecium (22,9 %)
oraz E. faecalis (3,1 %). Blisko 98 % badanych szczepów nie wykazała cech chorobotwórczości – nie
stwierdzono zdolności hemolitycznych, obecności czynnika CF i bakteryjnej oksydazy cytochromowej.
Szczepy Staphylococcus sp. były wrażliwe na polimyksynę B (100 %) i bacytracynę (> 60 %). Szczepy
Enterococcus sp. identyfikowane systemem Vitek® 2 wykazały oporność na wszystkie proponowane
antybiotyki. Oznaczone bakterie stanowiły mikroflorę fizjologiczną człowieka i zwierząt, z których pozy-
skano surowce do produkcji wędlin lub były związane ze środowiskiem chowu.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zastosowanie koncentratu i izolatu białek serwatkowych do produkcji mleka fermentowanego przez Bifidobacterium animalis ssp. lactis Bb-12

Mleko fermentowane o zwiększonej zawartości białka może być atrakcyjnym produktem w żywieniu
człowieka. Uważa się, że wzrost zapotrzebowania konsumentów na produkty o zwiększonej zawartości
białka, w tym napoje, będzie dostrzegalny. Napoje takie mogą być korzystne w dietach o obniżonej warto-
ści energetycznej, ponieważ spożycie energii z białka wydaje się mieć większy wpływ na uczucie sytości
niż spożycie tłuszczów lub sacharydów.
Celem pracy było określenie wpływu zagęszczenia mleka do ok. 6 % białka koncentratem (WPC80)
lub izolatem białek serwatkowych (WPI) na właściwości fizykochemiczne, sensoryczne, teksturę oraz
wzrost Bifidobacterium animals ssp. lactis Bb-12 podczas fermentacji. Próbę kontrolną stanowiło mleko
zagęszczone odtłuszczonym mlekiem w proszku (OMP).
Mleko zagęszczono do zawartości 6 % białka przy użyciu OMP, WPC80 lub WPI. Po 10-godzinnej
fermentacji (37 ºC) istotnie niższe pH oraz wyższą kwasowość ogólną i zawartość kwasu mlekowego
stwierdzono w mleku z dodatkiem WPI i WPC80 w porównaniu do mleka OMP. Zagęszczanie mleka
przez dodatek OMP skutkowało istotnym wzrostem twardości, adhezyjności i kleistości. Próbki mleka
fermentowanego o zwiększonej zawartości białka (OMP, WPI, WPC80) spełniały kryterium minimum
terapeutycznego, tj. zawierały ponad 6 log jtk Bifidobacterium animalis ssp. lactis Bb-12 w 1 g produktu.
Najlepszym stymulatorem wzrostu Bifidobacterium okazał się koncentrat białek serwatkowych (WPC80).
Zwiększając zawartość białka w mleku fermentowanym poprzez stosowanie WPI, WPC80, OMP można
świadomie kształtować profil smakowy. Zagęszczenie mleka WPC80 skutkowało intensywniejszą fermen-
tacją, wyższą liczbą komórek bakterii (10,52 log jtk·g-1
) i zawartością kwasu mlekowego (0,78 g/l), co
w konsekwencji zintensyfikowało smak kwaśny i zapach fermentacji oraz zmniejszyło odczucie słodkości.
Za najkorzystniejszy zamiennik OMP ze względu na cechy sensoryczne mleka fermentowanego uznano
izolat białek serwatkowych (WPI).

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zastosowanie metody wysokich ciśnień w przetwórstwie mięsa i produktów mięsnych

Celem pracy była ocena możliwości i skuteczności stosowania metody wysokich ciśnień w przetwór-
stwie mięsa i produktów mięsnych oraz wskazanie kierunków rozwoju technologii HP (ang. high pressu-
re) na podstawie przeglądu literatury przedmiotu.
Przedstawiono charakterystykę metody HP w utrwalania żywności, zasady oddziaływania wysokiego
ciśnienia na produkty żywnościowe oraz zalety wynikające z jego stosowania. Przedłużenie trwałości
produktów żywnościowych uzyskuje się m.in. przez redukcję liczby drobnoustrojów lub zmniejszenie
aktywności enzymów. Podano mechanizm niszczenia mikroorganizmów przez wysokie ciśnienie. Scha-
rakteryzowano potencjał metody HP w obszarze przetwórstwa mięsa i przetworów mięsnych. Omówiono
wpływ wysokiego ciśnienia na zmiany w strukturze białek i na barwę mięsa, jak również na utlenianie
tłuszczów w mięsie i jego przetworach. Przedstawiono możliwości zmniejszania zawartości soli w wyniku
zastosowania wysokiego ciśnienia oraz jego wpływ na cechy jakościowe i sensoryczne produktów mię-
snych. Opisano rolę stosowania wysokiego ciśnienia w surowcach i przetworach mięsnych w opakowa-
niach. Wymieniono propozycje zwiększania efektu letalnego w stosunku do mikroorganizmów poprzez
łączenie metody HP z czynnikami wzmacniającymi synergistyczny efekt konserwowania mięsa i produk-
tów mięsnych, takimi jak: niskie pH, dwutlenek węgla, środki przeciwdrobnoustrojowe, pakowanie próż-
niowe czy przechowywanie produktów w warunkach chłodniczych. Wskazano także kierunki rozwoju
metody HP

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Żywieniowe i technologiczne aspekty występowania galaktozy w mleku i produktach mlecznych

Galaktoza spełnia istotne funkcje żywieniowe, gdyż stanowi źródło energii oraz składnik strukturo-
twórczy w organizmie. Wykazano również jej działanie przeciwbakteryjne, ograniczające inwazję niektó-
rych patogenów. Jednakże u niektórych osób występuje zaburzenie metabolizmu galaktozy, nazywane
galaktozemią. Jest ono spowodowane niedoborem enzymów przemiany galaktozy. W takim przypadku
konieczne jest wyeliminowanie laktozy i galaktozy z diety. Bakterie fermentacji mlekowej wykazują
różnice pod względem zdolności do metabolizowania galaktozy. Metabolizm laktozy/galaktozy może
przebiegać szlakiem Leloira (S. thermophilus, L. delbrueckii subsp. bulgaricus, L. helveticus) lub szlakiem
metabolicznym tagatozo-6-P (L. casei, L. rhamnosus, L. lactis subsp. cremoris). Przemiany lakto-
zy/galaktozy zachodzące szlakiem tagatozo-6-P skutkują akumulacją niewielkich ilości galaktozy w śro-
dowisku, natomiast metabolizm galaktozy szlakiem Leloira jest zazwyczaj związany z wydzielaniem
zewnątrzkomórkowo znacznych ilości galaktozy. W związku z powyższym produkty mleczne charaktery-
zują się różną zawartością galaktozy, co wywołuje różne konsekwencje jakościowe. Obecność galaktozy
w masie serowej (Cheddar, Mozzarella) może powodować wystąpienie niepożądanych szczelin i pęknięć,
jak również niekorzystnych zmian barwy podczas przechowywania i w efekcie obróbki termicznej. Elimi-
nacja galaktozy z tych produktów pozwoliłaby więc na poprawę ich jakości. Można ją uzyskać poprzez
stosowanie do produkcji tych serów mikroorganizmów genetycznie zdolnych do intensywnego wykorzy-
stania galaktozy, jak np. L. casei, L. rhamnosus, L. helveticus. Ponadto produkty mleczne niezawierające
laktozy i galaktozy mogą znaleźć zastosowanie w diecie osób dotkniętych galaktozemią

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Instytucja naczelnika okręgu celnego w Rosji w pierwszej połowie XIX wieku

Na początku drugiej dekady XIX w. na terenie Rosji pojawiła się instytucja naczelnika okręgu celnego. Pełnił on funkcje nadzorcze w stosunku do urzędów celnych działających na granicy monarchii Romanowów. Ponadto realizował zarządzenia organu zwierzchniego w postaci Departamentu Handlu Zewnętrznego Ministerstwa Finansów. Na podstawie źródeł rękopiśmiennych i drukowanych dokonano analizy, w wyniku której należy stwierdzić, że stanowisko naczelnika okręgu celnego powstało w ramach powolnej modernizacji administracji celnej na przełomie XVIII i XIX w. Ponadto sam proces kształtowania się zakresu praw i obowiązków naczelnika okręgu celnego miał miejsce w drugiej, trzeciej i czwartej dekadzie XIX stulecia. Tak wypracowany model urzędnika nadzorującego działanie administracji celnej i straży granicznej na stałe znalazł się w strukturach rosyjskiej administracji skarbowej. Co więcej, w 1851 r. w wyniku likwidacji odrębności celnej Królestwa Polskiego stanowisko naczelnika okręgu celnego pojawiło się na tych peryferiach Imperium Rosyjskiego.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zakres konstytucyjnej regulacji procedury budżetowej w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

W oparciu o przepisy rangi konstytucyjnej ustaw zasadniczych państw Unii Europejskiej przy pomocy metody prawnoporównawczej i częściowo prawnodogmatycznej artykuł przedstawia zakres i głębokość polskiej regulacji na tle unijnym wykazując, że może ona uchodzić za obszerną, przede wszystkim z uwagi na wprowadzenie specjalnego trybu ustawodawczego uwzględniającego udział obu izb parlamentu i głowy państwa, co jak widać regułą nie jest. Również pozostałe omówione przepisy, szczegółowo określające podmioty biorące udział w opracowaniu budżetu państwa, terminy proceduralne oraz zasady związane z równowagą budżetową nie są normą w materii konstytucyjnej, zwykle bardziej lakonicznych w tym zakresie, państw Unii Europejskiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Uwagi do dziejów osadnictwa na obszarze dawnego powiatu orłowskiego w średniowieczu

W artykule sformułowano kilka uwag i spostrzeżeń o charakterze teoretyczno-metodologicznym na temat dziejów osadnictwa na obszarze dawnego powiatu orłowskiego, a także zasygnalizowano pojawienie się nowych punktów osadniczych na wspomnianym terytorium. W tekście wykazano krytycyzm względem formułowania wniosków na temat chronologii poszczególnych osiedli, wyciąganych na podstawie błędnie określonego kształtu wsi, zwłaszcza zaś przesuwania metryki osad do okresu wczesnego średniowiecza. Ponadto udało się wskazać na nową datę pierwszego zapisu źródłowego odnośnie do kilku miejscowości znajdujących się na terenie powiatu.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Podpułkownik Stanisław Żuprański (1874–1938) – oficer służby poborowej armii II Rzeczypospolitej

Artykuł opisuje życie i przebieg kariery wojskowej podpułkownika Stanisława Żuprańskiego, oficera wojskowej służby poborowej. Urodził się w Łęczycy w polskiej rodzinie katolickiej. Po ukończeniu kaliskiego gimnazjum rozpoczął w 1892 r. służbę w armii rosyjskiej. Brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej oraz w I wojnie światowej, walcząc na froncie kaukaskim. Po powrocie do Polski wstąpił do Wojska Polskiego i służył jako oficer wojskowej służby poborowej kolejno w Kaliszu, Łodzi, Kielcach i Poznaniu, a także w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Był jednym z autorów uchwalonej w 1924 r. ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej. W 1927 r. został przeniesiony w stan spoczynku i zamieszkał w Kaliszu, gdzie zmarł w roku 1938.

Czasopismo: Przegląd Nauk Historycznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia