rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Efekty nawadniania roślin zbożowych w Polsce

Z przeprowadzonych badań naukowych wynika, że średnie wieloletnie
zwyżki plonów ziarna poszczególnych gatunków zbóż podstawowych, osiągane
pod wpływem deszczowania w porównywalnych warunkach glebowo-klimatycznych,
są podobne. Wielkość efektów produkcyjnych nawadniania zbóż uzależniona
jest przede wszystkim od rodzaju gleb, a szczególnie ich właściwości wodnych.
W konkretnym sezonie wegetacji, w danych warunkach glebowych, efekty produkcyjne
nawadniania zbóż są często bardzo różne, korelując istotnie z ilością opadów
atmosferycznych w okresie wzmożonego zapotrzebowania roślin na wodę.
Na podstawie powyższych wniosków, proponuje się rozważanie problematyki
nawadniania roślin zbożowych w Polsce, w dwóch przyszłościowych obszarach
zastosowania:
1. Deszczowanie roślin zbożowych na glebach średnich i lekkich o przewadze
IV klasy bonitacyjnej ma charakter interwencyjny. Spełnia typową w warunkach
przejściowego klimatu Polski rolę uzupełniającą braki opadów atmosferycznych,
zapobiegając spadkom plonów w wyniku wystąpienia okresów posusznych
i przyczyniając się do stabilizacji plonowania w poszczególnych latach. Prowadzi
do przeciętnych bezwzględnych przyrostów plonów ziarna rzędu 0,50–1,00 t.ha-1,
względnych 10–30% i jednostkowych 5–10 kg.ha-1.mm-1. Wielkość tych efektów
nie stanowi dostatecznej zachęty dla potencjalnych inwestorów. Jednak powinno
się zakładać pewien niewielki udział zbóż na polach wyposażonych w deszczownie,
zasadniczo przeznaczone do nawadniania innych grup użytkowych. Argumentem
mogą być wymogi racjonalnego następstwa roślin oraz względy jakościowe.
Z tego powodu zaleca się deszczować w pierwszej kolejności chlebowe
odmiany pszenic, a szczególnie browarne odmiany jęczmienia.
2. Deszczowanie roślin zbożowych na glebach bardzo lekkich i lekkich,
mających przepuszczalne podłoże, spełnia rolę podstawowego czynnika plonotwórczego. Na takich glebach produkcja zbóż bez nawadniania jest praktycznie bezcelowa
(średnie plony rzędu 1,50 t.ha-1). Średnie wieloletnie bezwzględne efekty produkcyjne
deszczowania przekraczają 2,50 t.ha-1, a jednostkowe 20 kg.ha-1.mm-1.
Obszar ten można traktować jako główną rezerwę produkcyjną krajowego rolnictwa,
po którą będzie można sięgnąć w miarę wzrostu popytu na produkty żywnościowe
oraz pozyskiwania zagranicznych rynków zbytu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Bilanse wód jeziora Dąbie

Bilans wód jeziora Dąbie przeanalizowano trzema sposobami: jako bilans
dobowy, bilans uśredniony za 10-lecie na podstawie przepływów rzeki Regalicy
wyznaczonych przez Mikulskiego i Ostapską-Bojanowicz [1965] oraz bilans wód
oparty o przepływy w ciekach dochodzących do jeziora Dąbie wyznaczonych
z modelu ruchu ustalonego dolnej Odry [Buchholz 1991]. W badaniu bilansu wodnego
jeziora Dąbie najistotniejszą okazała się metodyka zaadaptowana z modelu
hydraulicznego Odry. Wyznaczony według tej metodyki udział Regalicy w ogólnym
przychodzie wód jeziora wynosi 73,5 %, (6557,8 mln m3), Orlego Przesmyku
23,9 % (2135,3 mln m3), dopływu ze zlewni 2,3 % (205,5 mln m3) oraz opadu
0,33% (29,3 mln m3). Natomiast Iński Nurt stanowił 84% rozchodu (7503,2 mln
m3), Babina 15,63 % (1395,5 mln m3), a parowanie 0,33% (29,9 mln m3). Całkowity
przychód w roku średnim z wielolecia to 8927,9 mln m3 wody. Obliczono
z wielolecia 1948-1990, że średniorocznie jezioro Dąbie wymienia swe wody
65 razy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Określenie stopnia zamulenia zbiornika wodnego w Krempnej i ocena wpływu jego przebudowy na proces zamulania

Małe zbiorniki wodne zamulane są w znacznie krótszym czasie w porównaniu
do zbiorników średnich i dużych. Z tego względu co kilkanaście lub kilkadziesiąt
lat przeprowadzane są prace odmuleniowe. Odmulenie małych zbiorników
wodnych następuje po upływie znacznie krótszego czasu eksploatacji niż wynikać
by mogło z kryterium Hartunga [1959], według którego zbiornik nie pełni swojej
funkcji ze względu na zamulenie stanowiące 80% jego pojemności pierwotnej.
Przykładem jest zbiornik w Krempnej, który został odmulony po osiemnastu latach
eksploatacji, gdy jego zamulenie, określone za pomocą stopnia zamulenia,
wynosiło 41%. W trakcie prac odmuleniowych w 2006 roku dokonano również
przebudowy zbiornika, zmniejszając jego pojemność ze 112 tys. m3 do 96,3 tys.
m3. W 2009 roku wykonano pomiary zamulania i stwierdzono, że stopień zamulenia
wynosi 7,0%. Opracowano zależność stopnia zamulenia od czasu eksploatacji
zbiornika wodnego w Krempnej, określoną na podstawie obliczonych stopni zamulenia
zbiornika w poszczególnych latach przed i po odmuleniu. Na jej podstawie
stwierdzono, że przebieg procesu zamulania, po przebudowie zbiornika wodnego
będzie przebiegał mniej intensywnie jak przed przebudową, co potwierdziły
wyniki prognozy zamulania. Wykazano, że wpływ przebudowy zbiornika na
zmianę warunków zamulania okazał się istotny, a pełna żywotność zbiornika zostanie
wydłużona o ponad 20%.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Użytki gruntowe i ich aktualizacja podstawą prac kształtujących strukturę przestrzenną obszarów wiejskich

Aktualny stan rozwoju obszarów wiejskich wynika z działalności rolniczej
prowadzonej w określonych warunkach przyrodniczych, ekonomicznych i politycznych.
Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich środkami unijnymi, powoduje
szersze zainteresowanie rolników do podejmowani działań zmierzających do poprawy
warunków przestrzennych funkcjonowania ich gospodarstw. Struktura
przestrzenna obszarów wiejskich jest kształtowana w ramach tzw. prac urządzenioworolnych,
ze scaleniem gruntów na czele. Podstawą prawidłowego wykonania
tych prac jest aktualna, wiarygodna i łatwo dostępna informacja o stanie istniejącym dotyczącym warunków glebowych, rzeźby terenu, warunków wodnych oraz
struktury władania i użytkowania. Znajomość użytków gruntowych i ich jakości
wyrażonej głównie poprzez klasę bonitacyjną ma podstawowe znaczenie w procesie
gospodarowania gruntami.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena właściwości wód odciekowych z krajowych składowisk odpadów komunalnych

Występowanie w odciekach składowiskowych szerokiej gamy zanieczyszczeń
(organicznych i mineralnych) powoduje, że ocena ich właściwości jest zawsze
ograniczona do wskaźników wybranych przez prowadzącego badania lub
narzuconych przez przepisy określające zakres monitoringu. Ułatwieniem w porównywaniu
różnych obiektów może być zastosowanie indeksu zanieczyszczenia
odcieków (LPI – Leachate Pollution Index), obliczanego na podstawie parametrów
uznanych za mające potencjalnie największy wpływ na środowisko.
W pracy przedstawiono sposób określania wartości indeksu zanieczyszczenia
odcieków, także w przypadku braku wyników części wymaganych analiz fizykochemicznych.
Na podstawie informacji dostępnych w literaturze oraz badań
własnych porównano wartości uzyskane dla wybranych krajowych składowisk odpadów
komunalnych. Na przykładzie wrocławskiego składowiska odpadów komunalnych
„Maślice” przeanalizowano zmiany poziomu indeksu zanieczyszczenia
odcieków, związane z wiekiem oraz zmianami sposobu użytkowania składowiska.
Zakres wartości LPI, obliczonego dla krajowych składowisk odpadów komunalnych
wykazywał duże zróżnicowanie, nie odbiegał jednak istotnie od ich europejskich
odpowiedników. We wszystkich przypadkach wody odciekowe charakteryzowały
się wysokimi wartościami chemicznego zapotrzebowania na tlen
(ChZT(Cr)) oraz stężeniami azotu amonowego, częściowo także chlorków. Głównym
efektem zamknięcia i rekultywacji składowiska „Maślice” był spadek wartości
ChZT(Cr) odcieków i to przede wszystkim wpłynęło na obniżenie wartości indeksu
zanieczyszczenia dla tego składowiska.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjalne zdolności retencyjne Wielkopolskiego Parku Narodowego

Wielkopolski Park Narodowy jest położony w środkowej części
dorzecza Warty, w centralnej części Wielkopolski, blisko Poznania.
Obszar parku jest położony w zachodniej części Wielkopolsko-
Mazowieckiego regionu klimatycznego. Krajobraz naturalny jest typu
polodowcowego plejstoceńskiej i holoceńskiej budowy. Sosna zwyczajna
(Pinus silvestris) jest gatunkiem panującym, ale także obecne są tam:
dąb (Quercus robur), brzoza (Betula pendula), olsza (Alnus glutinosa)
i buk (Fagus silvatica). Dominujące siedliska to: las świeży, las mieszany
świeży i bór mieszany świeży. W pracy prezentowana jest oryginalna
metoda oceny wskaźnika potencjalnych zdolności retencyjnych dla
Wielkopolskiego Parku Narodowego. Idea metody jest następująca – dla
każdego elementarnego obszaru (kwadratowy raster o boku 0,5 km) oddzielnie
jest wyznaczany wskaźnik potencjalnych zdolności retencyjnych.
Na ten wskaźnik wpływa 8 parametrów: spadek terenu, miąższość
gleby, współczynnik filtracji gleby, odległość od sieci cieków,
odległość od wód stojących, dominujące siedlisko, gatunek panujący
w drzewostanach i klasa wieku drzewostanów. Następny krok w toku
obliczeń to podzielenie zakresu zmian 8 wyżej wymieniony parametrów
na 3 klasy odpowiadające „małym” – kod „1”, „średnim” – kod „2” i „dużym”
– kod „3” potencjalnym zdolnościom retencyjnym. Po zsumowaniu
tych kodów dla każdego rastra i zredukowaniu sum do przedziału 1–3
otrzymujemy przestrzenny rozkład wskaźnika potencjalnych zdolności
retencyjnych. Potencjalna zdolność retencyjna dla Wielkopolskiego Parku
Narodowego charakteryzuje się znaczną względnie przestrzenną
zmiennością. Analizując kategorie małych i dużych wskaźników potencjalnych
zdolności retencyjnych, obserwuje się następujące regularności
rozkładów – obszary o małych potencjalnych zdolnościach retencyjnych
pokrywają się z tymi częściami Parku, gdzie zostały zalesione grunty porolne. Na obszarach tych, z reguły, występuje sosna zwyczajna (Pinus
silvestris) w monokulturze, młodszych klas wieku na ubogich siedliskach
leśnych. Obszary o dużych potencjalnych zdolnościach retencyjnych
w dużej mierze obecne są w tych częściach Parku, gdzie występują
starsze wiekowo drzewostany dębowe (Quercus robur) i bukowe (Fagus
silvatica) położone na żyznych siedliskach leśnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ rzeźby i użytkowania terenu na strukturę opadów atmosferycznych w okolicach Krakowa (1971-2005)

W pracy zaprezentowano zróżnicowanie czasowe i przestrzenne sum miesięcznych
i rocznych opadów atmosferycznych na trzech stacjach położonych
w okolicach Krakowa w przekroju południkowym: Garlicy Murowanej, Krakowie
– Ogrodzie Botanicznym i Gaiku-Brzezowej w latach 1971–2005. Latem opady
w Gaiku-Brzezowej były o około 20% wyższe, a zimą opady w Garlicy o ok. 25%
niższe niż na pozostałych dwóch stacjach. Najwyższa średnia roczna suma opadów
charakteryzowała stację w Gaiku: 747,5 mm (tab. 1). Największa zmienność
charakteryzuje opady w Garlicy, szczególnie w miesiącach półrocza chłodnego
(rys. 1). Najwyższe roczne sumy opadów zanotowano w 2001 r. w Garlicy (865,2
mm) i Krakowie (845,9 mm) i w 1974 r. w Gaiku (1178,7 mm), natomiast najniższe
sumy wystąpiły wszędzie w 1993 r. (odpowiednio 446,1, 482 i 524,8 mm).
Stwierdzono znaczne zróżnicowanie opadów z roku na rok i dużą nieregularność
ich występowania oraz brak wyraźnej tendencji zmian (tab. 2, rys. 2). Średnia
roczna liczba dni z opadem wyniosła 132 dni w Garlicy, 168 w Gaiku i 216,4
w Krakowie, ale w przypadku dni z sumą dobową ≥5 mm ich liczba dla Garlicy
i Krakowa jest prawie taka sama, natomiast nieco wyższe wartości charakteryzują
Gaik. Najwięcej dni z opadami mało wydajnymi jest w Krakowie, natomiast największa
liczba dni z wysokimi sumami opadów charakteryzuje Gaik (tab. 3). Każda
z rozpatrywanych stacji ma odrębne warunki opadowe: w Garlicy opady są
najniższe i o największej zmienności, stacja miejska w Krakowie charakteryzuje
się największą liczbą dni z dobową sumą opadów 1–5 mm, w Gaiku zaś roczne
i miesięczne sumy opadów są zazwyczaj największe i występuje najwięcej dni
z dobową sumą opadów powyżej 10 mm. Pogórze Wielickie ma znacznie korzystniejsze warunki opadowe niż pd. skłon Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
z uwagi na wyższe sumy miesięczne i roczne opadów oraz mniejszą ich zmienność.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Źródła strefy krawędziowej Roztocza: zróżnicowanie szaty roślinnej a stan środowiska

Terenową penetrację źródeł prowadzono z różnym natężeniem w latach 1997−2008. Badania miały na celu określenie różnorodności fitocenotycznej i florystycznej źródeł strefy krawędziowej Roztocza na tle charakterystyki geochemicznej wypływów. Podjęto ocenę stopnia ich naturalności bądź antropogenizacji w zależności od położenia obiektu (źródła na terenach leśnych i nieleśnych, głównie wiejskich) oraz odpowiedź na pytanie czy ochrona pomnikowa źródeł gwarantuje zachowanie ich wartości przyrodniczych. Badanym źródłom towarzyszy specyficzna grupa gatunków roślin naczyniowych i mszaków, które reprezentują różne kategorie krenofitów. W niewielkich niszach źródliskowych rozwijają się zbiorowiska rzeżuchy gorzkiej i śledziennicy skrętolistnej Cardamine amara-Chrysosplenium alternifolium lub rzeżuchy gorzkiej i potocznika wąskolistnego Cardamino-Beruletum erecti, zdominowane przez kilka gatunków krenofitów obligatoryjnych i/lub fakultatywnych. Wzdłuż odpływów wód źródlanych rozwijają się fitocenozy szuwaru manny fałdowanej Glycerietum plicatae. Obecność krenofitów świadczy o wysokim stopniu naturalności środowiska strefy krawędziowej Roztocza. W dużych niszach źródliskowych dominują synuzja okazałych bylin, jak wierzbówka kosmata Epilobium hirsutum, mięta długolistna Mentha longifolia, trędownik oskrzydlony Scrophularia umbrosa, pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, sadziec konopiasty Eupatorium cannabinum, ostrożeń warzywny Cirsium oleraceum. Na terenach wiejskich, pod wpływem antropopresji (wydeptywanie, spasanie itp.) w ich miejsce rozwijają się nitrofilne zbiorowiska dywanowe, które budują m.in.: wiechlina roczna Poa annua, życica trwała Lolium perenne, babka średnia Plantago media, głowienka pospolita Prunella vulgaris, oraz tzw. gęsie pastwiska z dominującym pięciornikiem gęsim Potentilla anserina i mietlicą rozłogową Agrostis stolonifera. Przykłady drastycznej ingerencji człowieka w obrębie nisz źródliskowych świadczą o małej skuteczności ochrony tych obiektów w formie pomników przyrody.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uprawa roślin energetycznych ekologicznym kierunkiem rozwoju wsi

W pracy przedstawiono możliwości uprawy roślin energetycznych
oraz przewidywane efekty ekologiczne oraz ekonomiczne. Podkreślono
potencjał tkwiący w infrastrukturze wsi polskiej – niewykorzystane
budynki gospodarcze, wyłączone z produkcji rolnej tereny,
niezagospodarowane plony uboczne oraz niewykorzystana siła robocza.
Wymieniono rośliny które mogą być przeznaczone na cele energetyczne
oraz kierunki ich wykorzystania. Zasygnalizowane zostały
potencjalne korzyści wynikające z wykorzystania ścieków w nawadnianiu
upraw roślin energetycznych oraz istniejące utrudnienia. Opisywane
kierunki rozwoju wsi wymagają zaangażowania społeczności
lokalnych, organizacji samorządowych oraz środków finansowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena możliwości stosowania preparatu EM-FarmingTM do optymalizacji pracy osadników wstępnych

Praca zawiera wyniki badań dotyczące możliwości stosowania preparatu
EM-Farming™ do optymalizacji pracy osadników wstępnych. Badane osadniki są
pierwszym elementem ciągu technologicznego oczyszczalni gruntowo-roślinnych
stosowanych do oczyszczania ścieków bytowych. Wstępne wyniki badań oraz obserwacje
terenowe wskazują, że stosowanie preparatu EM-FarmingTM uaktywnia
i wspomaga procesy usuwania zanieczyszczeń w osadnikach wstępnych. Efektem
stosowania tego preparatu jest udrażnianie kanalizacji, zmniejszanie objętości osadu
oraz prawie całkowity rozkład kożucha i tłuszczy w osadnikach wstępnych, jak
również likwidacja odorów i zmniejszenie uciążliwości zapachowej osadników.
Testowany preparat znacznie zwiększa skuteczność usuwania substancji organicznej
mierzonej zmniejszeniem wartości BZT5 i ChZT oraz stężenia zawiesin ogólnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena potrzeb i efektów deszczowania bobiku w warunkach zróżnicowanego nawożenia azotowego

W pracy przedstawiono wyniki ścisłego doświadczenia polowego z deszczowaniem
bobiku odmiany ‘Olga’ przeprowadzonego w latach 2010-2012 w stacji
badawczej Wydziału Rolnictwa i Biotechnologii UTP w Mochełku koło Bydgoszczy
na glebie lekkiej. Poszczególne sezony wegetacji roślin były bardzo
zróżnicowane, dotyczyło to zwłaszcza opadów atmosferycznych, które determinowały
wysokość zastosowanych dawek nawodnieniowych. Największe potrzeby
deszczowania wystąpiły w 2010 roku, w którym zastosowano 180 mm, w kolejnych
latach opady były korzystniej rozłożone i deszczowano dawką 65 mm. Na
podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że potrzeby wodne bobiku na glebie
lekkiej w okresie od kwietnia do sierpnia wyniosły około 400 mm.
Plon nasion bobiku na obiektach kontrolnych wahał się w kolejnych latach
od 1,23 t.ha-1 (2010) do 5,55 t.ha-1 (2012r.). Deszczowanie istotnie zwiększyło plon
nasion, średnio o 1,59 t.ha-1, największy przyrost plonu nasion (3,66 t.ha-1) uzyskano
w 2010 roku stosując największą dawkę nawodnieniową. Plonowanie na
obiektach deszczowanych nie było ustabilizowane, średnio wynosiło 5,00 t.ha-1, z
wahaniem się od 3,84 (2011r.) do 6,27 (2012). W doświadczeniu nie stwierdzono
wpływu wielkości dawki azotu na wysokość plonu nasion bobiku, jednak najlepsze
efekty uzyskano w warunkach bez nawożenia azotem lub stosując 30 kg.ha-1.
Wielkość plonu nasion, lata badań i czynniki doświadczenia modyfikowały plon
białka. Na obiektach kontrolnych w 2010 roku zebrano zaledwie 0,39 t.ha-1, a na
deszczowanych w roku 2012 powyżej 2 t.ha-1.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Próba identyfikacji działań proekologicznychstosowanych w gospodarstwach ekologicznych świadczących usługi turystyczne w województwie warmińsko-mazurskim

Panująca moda na ekoturystykę, której głównym celem jest zachowanie
trwałego, zrównoważonego rozwoju zasobów i walorów turystycznych prowadzi
do kształtowania nowych postaw i zachowań turystów oraz organizatorów ruchu
turystycznego. Zrównoważony rozwój zasobów i walorów turystycznych możliwy
jest dzięki integracji działalności turystycznej z priorytetami w zakresie ochrony
zasobów przyrody.
W artykule podjęto próbę identyfikacji działań proekologicznych wpływających
na ochronę zasobów środowiska naturalnego oraz określenie stopnia
wpływu tych działań, na podstawie opinii zarządzających gospodarstwami ekologicznymi
świadczącymi usługi turystyczne w województwie warmińskomazurskim.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Klasyfikacja obszarów wiejskich województwa świętokrzyskiego ze względu na poziom rozwoju infrastruktury technicznej

Przedstawiono wyniki badań poziomu rozwoju infrastruktury technicznej
funkcjonującej na obszarach wiejskich województwa świętokrzyskiego. Uwzględniono
nasycenie oraz dostępność sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i drogowej.
W celu wyodrębnienia jednorodnych grup obiektów (gmin) posłużono się metodą
Warda, której wyniki zweryfikowano przy użyciu analizy funkcji dyskryminacyjnej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ środków unijnych na pobudzenie inicjatyw społeczności wiejskich obszarów opóźnionych w rozwoju. Przykład województwa świętokrzyskiego

Głównym celem pracy było przedstawienie wpływu środków Unii
Europejskiej na pobudzenie inicjatyw społeczności wiejskiej województwa
świętokrzyskiego. Badany region zaliczany jest do obszarów opóźnionych
w rozwoju. Lokalne Grupy Działania (LGD) przez aktywizację
mieszkańców wsi przyczyniają się do kreowania rozwoju regionalnego.
W opracowaniu zaprezentowano idee funkcjonowania lokalnych grup
działania, które realizują inicjatywę LEADER. Ponadto w pracy ukazano
ich znaczącą rolę we wdrażaniu procesów innowacyjnych na wsi. Rozwój
zrównoważony, a szczególnie na obszarach opóźnionych w rozwoju,
nie jest współcześnie możliwy bez bezpośredniego i znaczącego udziału
mieszkańców wsi. Artykuł przedstawia wyniki badań terenowych prowadzonych
w wybranych gminach województwa świętokrzyskiego. W opracowaniu
ukazano również przykładowe działania integrujące i aktywizujące
badane społeczności wiejskie. Za przykład wybrano świętokrzyskie
wsie tematyczne. Całość kończy podsumowanie i wnioski aplikacyjne.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wyznaczenie okresów niżówkowych wód podziemnych w zlewni górnej Nysy Kłodzkiej

W artykule przeanalizowano dane pomiarowe poziomu zalegania zwierciadła
wód podziemnych w studniach gospodarskich położonych w obrębie zlewni
górnej Nysy Kłodzkiej w okresie 1971–2005. Wyznaczono okresy niżówkowe
wód podziemnych dwiema metodami: stosując wskaźnik zagrożenia suszą gruntową
kn oraz wyznaczając niżówkę lub suszę używając jako poziomu odcięcia stan
o prawdopodobieństwie p = 90% (niżówka) lub p = 50% (susza). Otrzymane wyniki
pozwoliły na wyznaczenie okresów niżówkowych w analizowanych latach
oraz umożliwiły na porównanie obu metod. W metodzie wykorzystującej wskaźnik
zagrożenia suszą gruntową stosowane są ostrzejsze kryteria wyznaczania okresów
suszy, dlatego nadaje się ona do wyznaczania okresów niżówkowych w wieloleciu,
druga z metod może być zastosowana do wyznaczenia początku i czasu
trwania niżówek w poszczególnych latach wielolecia.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Możliwości wykorzystania scaleń infrastrukturalnych w procesie przebudowy struktury przestrzennej obszarów wiejskich

W chwili obecnej w Polsce są realizowane liczne inwestycje o charakterze
liniowym i powierzchniowym, których lokalizacja dotyczy obszarów wiejskich.
Charakterystyczna w naszym kraju wadliwa struktura przestrzenna gospodarstw
rolnych na obszarach realizacji inwestycji jest dezorganizowana jeszcze bardziej.
Studia uwarunkował i kierunków zagospodarowania gmin są wyznacznikiem
trendów, które gminy chcą realizował na swoim terenie i wynikają z analiz możliwości rozwojowych oraz planowania na szczeblu krajowym, który dotyczy autostrad.
W opracowaniu zostanie przedstawiony wpływ, jaki wywarła budowa fragmentu
autostrady A-4 w województwie małopolskim na jeden z obrębów
ewidencyjnych z gminy Głogów Małopolski. Przedstawiono kierunki zmian użytkowania
ziemi tak, aby realizacja scaleń infrastrukturalnych pozwalała na naprawę
zdezorganizowanego rozłogu gruntów w gospodarstwach rolnych oraz na realizacje
idei wielofunkcyjnego rozwoju wsi. Wskazano na konieczność rozwiązał projektu
scalenia gruntów w aspekcie szerszym niż tylko poprawa układu działek
w gospodarstwach rolnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna