rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wplyw sposobow zbioru na ekologie siedliska roslin lakowych

Badania prowadzono w latach 1990-1995 na doświadczeniu z 3-ma różnymi sposobami zbioru i konserwacji pasz w dolinie Mogilnicy w RZD Brody, na łąkach położonych na glebach mineralnych (czarne ziemie), a porównawcze - na glebach organicznych w dolinie Samy Szamotulskiej w Zakładzie Rolniczym w Sobocie k. Poznania. Obejmowały one: badania ekologiczne siedliska, w tym określenie właściwości fizycznych gleb (porowatości oraz gęstości właściwej i objętościowej), określenie składu florystycznego runi, ocenę jakości uzyskiwanych pasz.
W wyniku badań stwierdzono, że użytkowanie ma wpływ na zmiany czynników ekologicznych siedliska. Przy zbiorze tradycyjnym na siano, gdzie dochodzi do wielokrotnego ugniecenia gleby przez ciągniki, spadek porowatości gleby ogólnej na glebach mineralnych dochodził do 7,3%, a na glebach organicznych do 26,7%. Natomiast przy zbiorze zielonki na sianokiszonkę, pomimo dużego ciężaru jednostkowego stosowanych agregatów ale jednocześnie mniejszą ilość przejazdów, porowatość na glebach mineralnych zmniejszyła się o 10,3%, a na organicznych o 14,7%. Mniejsze zmiany w porowatości ogólnej gleby, niezależnie od stosowanego sposobu zbioru, wystąpiły na użytkach zielonych założonych na glebach mineralnych (średnio 9,4%) w porównaniu do gleb organicznych (19,5%).
Technologie zbioru mają także wpływ na aktywność celulolityczną gleby. Najniższą aktywność celulolityczną (o 43%) stwierdzono na kwaterach o tradycyjnej technologii zbioru.
Sposób zbioru wpływa także na zmiany w składzie florystycznym runi, szczególnie na glebach organicznych przy tradycyjnym sposobie zbioru, gdzie obserwuje się największy procentowy udział pustych miejsc.
Również uzyskiwany plon oraz wartość paszy wykazuje zróżnicowanie zależne od sposobu zbioru. Najlepszą jakościowo zielonkę uzyskiwano przy zastosowaniu zbioru paszy na sianokiszonkę. Potwierdziły to badania żywieniowe przeprowadzone na zwierzętach.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rytmika wzrostu i kwitnienia chryzantemy wielkokwiatowej [Dendranthema grandiflora Tzvelev] w calorocznej uprawie doniczkowej

Rytmikę wzrostu i kwitnienia trzech doniczkowych odmian chryzantem badano w 12 cyklach uprawowych w szklarni na tle różnych - zmieniających się w ciągu roku warunków świetlnych. Stwierdzono, że przebieg rozwoju generatywnego chryzantem w uprawie całorocznej można traktować jako funkcję rzeczywistego usłonecznienia. Zaobserwowano bowiem, że najkrótszym okresem rozwoju i najwyższą jakością charakteryzowały się rośliny kwitnące od wiosny do połowy jesieni. W miarę pogarszania się naturalnych warunków świetlnych czas trwania uprawy znacznie się wydłużał, osiągając maksimum na przełomie jesieni i zimy - od listopada do połowy lutego. Jednocześnie jakość roślin była w tym okresie bardzo niska.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ temperatury gleby i opadów w czasie wegetacji na porażenie bulw ziemniaka ospowatością i parchem zwykłym

Porażenie bulw ziemniaka parchem zwykłym i ospowatością zależy w znacznej mierze od warunków środowiska w okresie wegetacji. Przeprowadzone badania miały na celu określenie wpływu temperatury gleby i opadów w różnych fazach wegetacji roślin na porażenie bulw w warunkach uprawy ziemniaka na glebie lekkiej. Ocenę porażenia bulw wymienionymi chorobami prowadzono w latach 1984-1997 w Zakładzie Agronomii Ziemniaka IHAR w Jadwisinie. Pobierane do badań bulwy pochodziły z doświadczenia odmianowego lokalizowanego corocznie w takich samych warunkach glebowych (psg-pgl) z zachowaniem stałych warunków agrotechnicznych. Badania wykazały, że porażenie bulw ospowatością było istotnie skorelowane z temperaturą gleby i sumą opadów w pełni rozwoju roślin (I dek. lipca - II dek. sierpnia). Zwiększanie się sumy opadów powodowało przyrost udziału bulw porażonych w plonie. Natomiast w miarę wzrostu temperatury gleby (18,5-25°C) udział ten malał. Analogiczną zależność obserwowano także w odniesieniu do temperatury gleby w okresie 30 dni poprzedzających zbiór. O udziale bulw porażonych parchem decydowała przede wszystkim suma opadów od zakończenia wschodów do początku kwitnienia. Dla sum opadów 60-130 mm zależność miała charakter paraboliczny. Stwierdzono również istotny wpływ temperatury w okresie kwitnienia na zagrożenie bulw tą chorobą.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zroznicowanie struktur wodonosnych w dolinach rzecznych na Nizu Polskim i jego wplyw na warunki lokalizacji ujec i ochrone wod

Badania geologiczne prowadzone w licznych dolinach rzecznych na obszarze Niżu Polskiego wykazują, że formy te mają często charakter poligeniczny. Ważnym czynnikiem genetycznym, kształtującym ich budowę geologiczną były procesy związane z wkraczaniem i zanikiem lądolodów skandynawskich. Rzeki wykorzystują na swoje doliny pozostałe po deglacjacji obniżenia wytopiskowe, tworzące ciągi jezior przepływowych. Występowanie w odcinkach pojeziornych dolin rzecznych słaboprzepuszczalnych utworów niealuwialnej genezy (jeziornych i zastoiskowych), a także obecność w podłożu dolin i w ich strefach krawędziowych zaburzeń układu warstw, związanych z glacjalną genezą odcinka doliny, może powodować utrudnienia w zasilaniu rzeki odpływem podziemnym. Złożoność procesów powstawania poligenicznego odcinka doliny jest także przyczyną zróżnicowania struktur wodonośnych w tych dolinach.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metoda pomiaru sily tarcia wewnetrznego biologicznych materialow sypkich

W pracy przedstawiono nową metodę pomiaru siły tarcia wewnętrznego, umożliwiającą przeprowadzenie badań wpływu wielu czynników decydujących o przebiegu procesu tarcia wewnętrznego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza stanu produkcji ziemniaka jadalnego w rejonie Siedlec

Materiał do analizy aktualnego poziomu produkcji ziemniaka jadalnego stanowiły badania ankietowe, przeprowadzone w 120 gospodarstwach rolnych, położonych na terenie powiatu siedleckiego, zajmujących się towarową produkcją ziemniaka jadalnego. Zebrany materiał dotyczący 2004 roku został poddany analizie statystycznej, która pozwoliła określić zależności i zjawiska zachodzące w sferze produkcji ziemniaka. W analizowanych gospodarstwach ziemniaki jadalne uprawiane były na średniej powierzchni 2,15 hektara, a ich udział w strukturze zasiewów był wyższy niż w kraju, jednak w najbliższym czasie należy oczekiwać tendencji spadkowej, ponieważ prawie połowa rolników zamierza ograniczyć areał uprawy ziemniaka. Kwalifikowany materiał sadzeniakowy stosowało 73,3% rolników objętych badaniami. Uprawiali oni najczęściej kilka odmian, chcąc w ten sposób dostosować asortyment do jak największej liczby konsumentów. Badania wykazały, że plon ziemniaka wczesnego w istotny sposób modyfikowały: opóźnienie terminu sadzenia, odległość bulw w rzędzie, liczba zabiegów chemicznych, nawożenie N i P oraz łącznie NPK, a także opóźnienie terminu zbioru. Wykazano również istotne zależności pomiędzy plonem ziemniaka późnego a gęstością sadzenia, nawożeniem P i K oraz łącznie NPK. Rolnicy, którzy posiadali większe plantacje ziemniaka, stosowali staranniejszą agrotechnikę, dzięki której uzyskiwali wyższe plony bulw.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Porównanie cech sensorycznych, fizyko-chemicznych i stabilności oksydatywnej wybranych olejów tłoczonych na zimno

Celem pracy było porównanie cech sensory cznych, fizyko-chemicznych i stabilności oksydatywnej wybranych olejów tłoczonych na zimno oraz ocena ich trwałości w warunkach chłodniczych. Do badań użyto jedenastu rodzajów olejów: lnianego wy-sokolinolenowego, lnianego niskolinolenowego, rzepakowego, krokoszowego, makowego, z awokado, z nasion dzikiej róży, z prażonych pestek dyni, z orzechów arachidowych, brazylijskich oraz włoskich. W olejach oznaczono stopień hydrolizy, pierwotny i wtórny stopień utlenienia, barwę i stabilność oksydatywną (Rancimat w 120°C). Spośród porównywanych olejów najwyższym stopniem akceptacji konsumenckiej charakteryzował się olej z orzechów arachidowych, a najniższym olej z awokado. Stwierdzono, że analizowane oleje spełniały stawiane im wymagania dotyczące podstawowych wyróżników jakości, poza olejami z awokado i krokoszowym. Najwyższą stabilnością oksydatywną charakteryzował się olej arachidowy (20,80 h), najniższą natomiast lniany wysokolinolenowy (1,07 h). Po przechowywaniu olejów w warunkach chłodniczych odnotowano, że zmiany spowodowane hydrolizą w niewielkim stopniu dotyczyły tych produktów, natomiast utlenianie zachodziło intensywnie.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane problemy wpływu pozyskiwania drewna na środowisko leśne

Pozyskiwanie drewna jest bezwzględnie procesem produkcyjnym wpływającym bardzo silnie na zmiany w środowisku leśnym. Ze zrozumiałych więc przyczyn od dziesięcioleci, przynajmniej od lat 20. ubiegłego stulecia, leśnicy nasi zwracali dużą uwagę na podstawowe kształtowanie procesów technologicznych pozyskiwania drewna i jego procesów transportowych. Źródłem informacji pozwalających na wybór prawidłowych rozwiązań są wyniki badań naukowych. Niestety, w danym przypadku są one bardzo kosztowne, uciążliwe i długotrwałe. Z konieczności wybrano dotychczas pośrednią drogę postępowania pozwalającą na uzyskanie potrzebnych danych. Badania bezpośrednie zachodzących procesów są nieliczne i zbyt krótkotrwałe. W związku z dużym wachlarzem problemów wymagających kompleksowego zbadania, wymienić można tylko przykładowo kilka z nich, najważniejszych. Przede wszystkim nasuwa się wniosek, że istnieje potrzeba zbadania zmian chemizmu gleb. Muszą to być badania wieloletnie uzasadniające zróżnicowanie siedliskowe, klimatyczne, pogodowe i technologiczne. Podobne znaczenie mają badania zagęszczenia gleby i jej biologia. Ważne znaczenie mają również bezpośrednie badania zanieczyszczenia środowiska leśnego (gleby i powietrza) przez środki chemiczne używane w procesie pozyskiwania. Dużo uwagi i solidnych badań bezpośrednich należy poświęcić skutkom różnych metod utylizacji odpadów pozyskiwania zwanych też „pozostałościami”. Wykorzystywane obecnie pośrednio wyniki na drodze różnych przeliczeń mają nie tylko wstępne znaczenie. Przydatną drogą uzyskania potrzebnych informacji mogą być bezpośrednie badania przyrostu drzew i kształtowania się wymiarów ich części (np. aparatu asymilacyjnego). Muszą to być jednak również badania wieloletnie uwzględniające zróżnicowanie warunków przyrodniczo-leśnych i technologicznych. Przeprowadzane badania są skomplikowane i wielokierunkowe. Muszą więc one mieć koordynatora zdolnego do zapewnienia współdziałania zespołów badawczych w różnych środowiskach. Wydaje się, że jedyną instytucją, która może sprostać temu zadaniu, jest IBL. Ażeby jedna możliwość ta stała się rzeczywistością, instytucja ta musi powrócić do zasad ukształtowanych przez A. Loreta przed 1939 rokiem i stosowanych w praktyce do lat dziewięćdziesiątych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Znaczenie zbiornika wstępnego w ochronie jeziora przed spływem zanieczyszczeń ze zlewni rolniczo-leśnej. Część I. Ogólne wskaźniki zanieczyszczeń

Na Pojezierzu Olsztyńskim przeprowadzono badania jakości wód w małej zlewni rolniczo-leśnej obciążonej zanieczyszczeniami bytowymi mieszkańców i spływami obszarowymi. Zrzut ścieków z oczyszczalni powodował duże zanieczyszczenie wód cieku. Na trasie cieku przed odpływem do jeziora został wybudowany zbiornik wstępny.
Po przepływie przez zbiornik wstępny (staw) nastąpiła redukcja ilości transportowanych zanieczyszczeń do poziomu przed zrzutem ścieków i poprawa jakości wody. Zmniejszył się również ładunek zanieczyszczeń obszarowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Uprawa gerbery w dwoch rodzajach welny mineralnej. Czesc I. Zmiany skladu chemicznego pozywek zachodzace w srodowisku korzeniowym

Celem pracy było zbadanie wpływu podłoża na zmiany składu chemicznego pożywek zachodzące w strefie korzeniowej roślin uprawianych w wełnie mineralnej. Badania prowadzono od początku maja do końca września w latach 1998-1999. Jako roślinę testową wybrano gerberę odm. Amaretto i odm. Veneta uprawianą w wełnie mineralnej Flormin oraz Orsil Agro. Stwierdzono, że w środowisku korzeniowym roślin następuje zwiększenie stężenia większości badanych składników: N-NO₃, K, Ca, Mg, Na, Cl, S-SO₄, Fe, Zn, Cu, B. Obniżenie zawartości składników odnotowano jedynie w przypadku fosforu i manganu. Do uprawy roślin w otwartych systemach nawożenia i nawadniania nie ma potrzeby różnicowania pożywki w zależności od rodzaju użytej wełny mineralnej. Uzyskane wyniki mogą być podstawą do opracowania składu chemicznego pożywek do uprawy roślin w układach zamkniętych z recyrkulacją.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wyznaczanie wspolczynnika wzrostu krysztalow z kinetyki dyfuzji i reakcji powierzchniowej z zastosowaniem calki bledu

Korzystając z danych doświadczalnych Phillips’a i Epstein’a kinetyki wzrostu kryształów NiSO₄ i ich rozpuszczania w złożu fluidalnym obliczono z wykorzystaniem całki błędu i warunku koniecznego do minimalizacji E, wartości współczynnika wzrostu kg0 dla danych wartości kd i kr.
Ponadto z danej kinetyki wzrostu Phillips’a i Epstein’a obliczono współczynniki wnikania masy kr0, kd0 z danych wartości kg dośw. i warunków minimalizujących całkę błędu i powtórnie obliczono na podstawie wartości kr0 , kd0 współczynnik wzrostu kryształów kg. Uzyskano ścisłą zgodność wyników z doświadczalnymi.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Stan mikrobiologiczny powietrza w roznych pomieszczeniach uzytkowych budynku szkoly wyzszej

Wykonano badania stanu mikrobiologicznego powietrza w sali wykładowej, laboratoryjnej, stołówce studenckiej oraz w ciągu komunikacyjnym w budynku szkoły wyższej. Metodą sedymentacyjną oznaczono ogólną liczbę bakterii mezofilnych tlenowych, drożdży i grzybów pleśniowych. Przeprowadzono też identyfikację flory grzybowej występującej w powietrzu badanego obiektu. Stwierdzono, że liczba drobnoustrojów w powietrzu ocenianych pomieszczeń była zróżnicowana w zależności od przeznaczenia pomieszczenia, serii badań oraz pory dnia. Najwyższym ogólnym zanieczyszczeniem mikrobiologicznym odznaczało się powietrze w ciągu komunikacyjnym, a najniższym w sali wykładowej. W większości przeprowadzonych pomiarów liczba bakterii i grzybów nie przekraczała przyjętego dopuszczalnego poziomu. W ogólnej liczbie drobnoustrojów obecnych w badanym powietrzu przeważały bakterie, a grzyby pleśniowe stanowiły średnio 8-35%, w zależności od miejsca pomiarów. Grzyby strzępkowe reprezentowane były głównie przez Penicillium sp., Cladosporium sp. i Aspergillus sp.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Nawozenie organiczne i regulacja odczynu gleby jako czynniki ograniczajace fitotoksycznosc miedzi w uprawie gorczycy bialej

Praca dotyczy oceny skuteczności stosowania sorbentów organicznych oraz wapnowania w zapobieganiu fitotoksyczności nadmiaru miedzi w uprawie gorczycy białej na glebie lekkiej. Badania przeprowadzono w dwuczynnikowych doświadczeniach wazonowych w 2004 roku (wazony Wagnera o pojemności 6 kg gleby). Glebę skażono, dodając 0, 150, 300 i 450 mg Cu‧kg⁻¹ gleby. Najwyższą skuteczność remediacji (do 86% plonu z gleby naturalnej) uzyskano, gdy dodatki organiczne i wapnowanie stosowano łącznie. Najlepszą kombinacją zabiegów remediacyjnych okazało się wprowadzanie do gleby skażonej 3% torfu łącznie z CaCO₃ wg 1 Hh. Poziom plonów gorczycy był skorelowany negatywnie zarówno z zawartością miedzi przyswajalnej w glebie r = -0,784, jak i miedzi ogólnej w biomasie r = -0,876 (α = 0,001). Metodą Rinkisa (1 mol HCldm⁻³) ekstrahowano 83-87% ilości miedzi wprowadzanej do gleby. Istotna zależność korelacyjna pomiędzy oznaczoną frakcją miedzi glebowej a jej zawartością ogólną w roślinie (r = 0,868, α = 0,001) świadczy o możliwości stosowania metody do celów diagnostycznych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw terminu dekapitacji na plonowanie roslin bobiku [Vicia faba L. minor]

Określono optymalizację terminu przeprowadzania zabiegu dekapitacji roślin bobiku pod względem wielkości końcowego plonu nasion. Wpływ dekapitacji na plonowanie roślin bobiku okazał się zależny od tego czy warunki klimatyczne były korzystne dla plonowania roślin kontrolnych. W 2001 roku rośliny najwyżej dekapitowane, wykształcające taką samą liczbą węzłów owocowania wytworzyły jedynie ok. 70% plonu roślin kontrolnych. Oznacza to, że w tym specyficznym układzie pogody węzły ponad strefą owocowania umożliwiły wytworzenie ok. 34% plonu. Natomiast w poprzednim roku rośliny najwyżej dekapitowane wytworzyły plon większy od kontroli, mimo iż ich strefa owocowania była krótsza średnio o trzy węzły. Najkorzystniejsza była dekapitacja pozostawiająca całą strefę owocowania. Odmienne wyniki uzyskano przeliczając parametry plonu na pojedynczy węzeł owocowania, w celu określenia jego krańcowych wydajności plonowania. Najwyższą specyficzną produktywność pojedynczego węzła zanotowano u najwcześniej dekapitowanych roślin i wynosiła ona 185% kontroli dla liczby dojrzałych strąków, 219% dla liczby niedojrzałych strąków, 176% dla liczby dojrzałych nasion, 367% dla liczby nasion niedojrzałych i 165% dla masy nasion z 1 węzła. Uzyskane wyniki świadczą, że dekapitacja bardzo silnie zwiększyła potencjał plonotwórczy, ujawniając tym samym rezerwy plonowania istniejące w liściach badanych roślin. Wynika stąd, że rośliny bobiku posiadają większą powierzchnię asymilacyjną, aniżeli jest im potrzebna do wytworzenia strąków i nasion.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw Azofoski i nawozow o dzialaniu spowolnionym na dynamike wzrostu i wartosc dekoracyjna odmian frezji [Freesia Eckl. ex Klatt] z grupy Easy pot

Prowadzono doświadczenia z trzema odmianami frezji doniczkowej z grupy Easy Pot (‘Popey’, ‘Suzy’, ‘Gompey’). Badano wpływ rodzaju i dawki nawozu na niektóre cechy morfologiczne, przebieg faz rozwojowych oraz obfitość i trwałość kwitnienia. Stosowano nawóz tradycyjny - Azofoskę w dawce 2,5 g na dm³ podłoża - oraz nawozy o działaniu spowolnionym: Osmocote Plus w dawkach 2,5 i 5 g·dm⁻³, Osmocote Exact dawkach 2,5 i 5 g·dm⁻³, Polyon dawkach 2,5 i 5 g·dm⁻³.
Frezje miały najwyższą wartość dekoracyjną, gdy były nawożone Osmocote. U roślin rosnących w podłożu z dodatkiem nawozu Polyon zaobserwowano silne nekrozy i przebarwienia liści oraz przedwczesne zakończenie wegetacji. Rodzaj nawożenia miał większy wpływ na cechy generatywne (liczba i wielkość kwiatów), mniejszy na cechy wegetatywne (wysokość roślin).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane problemy pracy wielobebnowego zespolu mlocaco-separujacego

Przedstawiono sposób i wyniki obliczeń mocy potrzebnej do napędu wielobębnowego separatora rotacyjnego. Obliczenia analityczne skonfrontowano z wynikami badań stanowiskowych. Wskazano na celowość i kierunki dalszych badań.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zagrozenie i ochrona traw w Polsce

Na podstawie danych z „czerwonej listy", „czerwonej księgi" oraz Rozporządzenia MOŚ z 1995 r. dokonano przeglądu przyczyn zagrożeń i sposobów ochrony 25 zagrożonych taksonów traw występujących w Polsce. Jeden gatunek uznano za wymarły, cztery za wymierające, sześć za zagrożone. Pozostałe zakwalifikowano jako rzadkie (11), bądź jako gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia (2). Na liście prawnie chronionych znalazło się sześć gatunków (tab. 1). Najbardziej zagrożone są gatunki siedlisk skrajnych, np. mokrych i wilgotnych, kserotermicznych oraz rosnące na wybrzeżu morskim i w górach. Dodatkowym zagrożeniem dla wielu gatunków jest mała liczba stanowisk i niewielkie populacje. Najlepszym sposobem ochrony dla większości z nich jest ochrona czynna.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwości poprawienia jakości truskawek przez hodowlę nowych odmian

Celem pracy była ocena wartości produkcyjnej najnowszej serii klonów truskawki hodowli Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach (ISK).
Badania przeprowadzono w latach 2000-2001 w Sadzie Pomologicznym ISK w Skierniewicach. Przedmiotem badań było 7 klonów hodowli ISK; odmianami standardowymi były: 'Kama', 'Senga Sengana' i 'Elsanta'. Doświadczenie założono w układzie losowanych bloków, w czterech powtórzeniach liczących po 15 roślin. Zabiegi pielęgnacyjne wykonywano z zaleceniami dla plantacji towarowych, ale nie prowadzono ochrony przed chorobami liści. Badania obejmowały ocenę następujących cech użytkowych: plenność roślin, jakość owoców (masa, jędrność, barwa skórki i miąższu, odszypułkowanie i podatność na gnicie) i ich podstawowe właściwości przetwórcze (substancje rozpuszczalne, sucha substancja owoców, masa owoców odciekniętych, zawartość kwasu askorbinowego i antocyjanów), a także podatność roślin na groźniejsze choroby liści (biała i czerwona plamistość liści oraz mączniak prawdziwy truskawki).
Wszystkie klony plonowały na poziomie odmian standardowych 'Kama' i 'Senga Sengana', ale wyróżniały się większymi od nich owocami. Największe owoce wytworzyły rośliny klonów K-1580 i K-1595. Owoce klonu K-1595 były zarazem najbardziej jędrne. Klony K-1580 i K-1595 nie ustępowały odmianie 'Senga Sengana' także pod względem barwy skórki i miąższu oraz niektórych cech przetwórczych, jak ekstrakt refraktometryczny, sucha substancja owoców i masa owoców odciekniętych. Owoce klonu K-1595, w porównaniu z owocami odmiany 'Senga Sengana' równie łatwo odchodziły od kielicha, a także zawierały podobne ilości kwasu askorbinowego i antocyjanów. Ponadto były one mniej podatne na szarą pleśń. Owoce klonu K-1605, oprócz wysokiej jędrności, charakteryzowały się najwyższą zawartością kwasu askorbinowego i antocyjanów, mogą być zatem przydatne dla przetwórstwa.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo