rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie modelu WSMT do oceny ewapotrnspiracji miskanta i topinamburu

Na podstawie pomiarów terenowych ewapotranspiracji miskanta olbrzymiego (Miscanthus x giganteus Greef et Deu.) oraz topinamburu (słonecznika bulwiastego - Heliantus tuberosus L.) przeprowadzono adaptację modelu WSMT (od nazw gatunków roślin: wierzba, ślazowiec, miskant, topinambur), opracowanego wcześniej dla wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) i ślazowca pensylwańskiego (Sida hermaphrodita (L.) Rusby). Dane wejściowe do modelu pochodziły z obserwacji i pomiarów, prowadzonych na terenie Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologii Wrocław - Swojec, należącego do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Zagadnienie zostało rozwiązane za pomocą algorytmu genetycznego, który umożliwia uzyskanie najlepszego dopasowania szukanej funkcji do danych uzyskanych empirycznie. Ocena modelu została dokonana na podstawie następujących wskaźników: RRMSE (ang. "Relative Root Mean Squared Error"), EF (ang. "Modeling Efficiency"), CRM (ang. "Coefficient of Residual Mass"), współczynnika korelacji oraz współczynnika determinacji. Weryfikacja modelu została przeprowadzona na zestawie danych, dotyczących tych samych roślin, pomierzonych innym ewaporometrem. Uzyskane wyniki dla miskanta olbrzymiego oraz topinamburu, podobnie jak w przypadku wierzby wiciowej i ślazowca pensylwańskiego, pozwalają na obliczanie ewapotranspiracji badanych roślin energetycznych na podstawie jedynie parowania z wolnej powierzchni wody oraz opadów atmosferycznych. Parametry jakościowe uzyskanego modelu wskazują na możliwość zbudowania modeli grupujących rośliny pod względem ich cech, np. morfologicznych. Ponieważ nadal prowadzone są badania polowe uwzględnionych w pacy roślin energetycznych, zaproponowana metodyka będzie zastosowana do szerszego zbioru danych, co umożliwi zwiększenie precyzji dopasowania poszczególnych modeli przypisanych do poszczególnych roślin oraz przeprowadzenie bardziej wnikliwej weryfikacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prosty model ewapotranspiracji dla wybranych roślin energetycznych

Pomiary terenowe ewapotranspiracji roślin są pracochłonne i wymagają specjalistycznej aparatury. Z tego też względu postanowiono opracować model umożliwiający ocenę ewapotranspiracji dobową w ciągu okresu wegetacji roślin na podstawie pomiarów terenowych ewapotranspiracji wierzby wiciowej (Salix viminalis L.) i ślazowca pensylwańskiego (Sida hermaphrodita (L.) Rusby), parowania z wolnej powierzchni wodnej i sum dobowych opadów atmosferycznych. Badania prowadzono na terenie Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologii Wrocław - Swojec, należącego do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Zagadnienie zostało rozwiązane za pomocą algorytmu genetycznego, który pozwala na uzyskanie najlepszego dopasowania szukanej funkcji do danych uzyskanych empirycznie. Oceny modelu dokonano na podstawie następujących wskaźników: RRMSE (ang. "Relative Root Mean Squared Error"), EF (ang. "Modeling Efficiency"), CRM (ang. "Coefficient of Residual Mass"), współczynnika korelacji oraz współczynnika determinacji. Weryfikacja modelu została przeprowadzona na zestawie danych dla tych samych roślin, jednak uzyskanych z innego ewaporometru. Przeprowadzone analizy dają podstawy do stwierdzenia, że opracowany model umożliwia obliczenie ewapotranspiracji rzeczywistej dla dwóch roślin energetycznych: ślazowca pensylwańskiego oraz wierzby wiciowej. Ze względu na krótki okres badań wymaga on jeszcze doprecyzowania na dłuższym ciągu pomiarowym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena efektywności inwestycji w infrastrukturę wiejską na przykładzie wodociągów w gminie Wolanów

Celem artykułu jest zaprezentowanie oceny efektywności inwestowania w wodociągi wiejskie przeprowadzonej według zasad Brytyjskiego Funduszu "KNOW HOW", wskazanie różnic między zakresem tej analizy a zalecanym w polskiej literaturze branżowej oraz przedstawienie wyników oceny efektywności. Zakres merytoryczny analizy w stosunku do zalecanego w Polsce został poszerzony o obliczenie wskaźnika wewnętrznej stopy zwrotu IRR. Uwzględnia też kapitał obrotowy i jego zmiany w czasie oraz wartość rezydualną (pozostałą), która jest wartością środków trwałych w ostatnim roku analizy. 
Analiza efektywności przeprowadzona z uwzględnieniem całkowitych nakładów inwestycyjnych oraz z założeniem poboru wody, wynoszącego 140 dm&#179&#183osoba- &#185 w ciągu doby, opłaty 3,0 zł&#183m- &#179 i stopy dyskonta r = 5% wykazała, że inwestycja będzie efektywna, bowiem wartość zaktualizowana netto NPV wyniesie 431 000 zł. Wewnętrzna stopa zwrotu IRR jest równa 5,8%. Dodatkowy rachunek przeprowadzony z założeniem ceny wody wynoszącej 1,2 zł&#183m-&#179 wykazał, że w takim przypadku inwestycja przyniesie straty. 
Rachunek przeprowadzony z punktu widzenia gminy jako przyszłego użytkownika i beneficjenta, uwzględniający nakłady inwestycyjne ponoszone przez gminę Wolanów (25% całkowitych kosztów inwestycji) i pobór wody rosnący równomiernie od pierwszego do ostatniego roku analizy od 70 do 140 dm &#179&#183osoba- &#185 w ciągu doby, wykazał, że gdy cena wody będzie wynosiła 2,5 zł&#183m-&#179, sumy zdyskontowanych nakładów i efektów zrównają się w 17. roku, gdy stopa dyskontowa r będzie równa 5% i w 14. roku, gdy r = 1%. Przyjęcie ceny wody równej 2 zł&#183m-&#179 lub niższej nie rokuje, przy stopie dyskontowej r = 5%, zwrotu poniesionych nakładów w analizowanym 20-letnim okresie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia nawozami naturalnymi i mineralnymi w różnych dawkach na liczebność wybranych grup mikroorganizmów epifitycznych runi łąkowej

Celem badań przeprowadzonych w latach 2009–2011 była ocena wpływu nawożenia łąki trwałej
nawozami naturalnymi (obornikiem i gnojówką) i nawozami mineralnymi (wprowadzonymi w trzech
różnych dawkach) na liczebność wybranych mikroorganizmów epifitycznych bytujących na runi łąkowej.
Próbki roślin do badań pobierano trzykrotnie w trakcie sezonu wegetacyjnego. W ramach badań
eksperymentalnych oceniano: ogólną liczebność bakterii tlenowych, bakterii z rodzaju Enterobacteriaceae
oraz drożdży i grzybów pleśniowych. W wyniku przeprowadzonych badań nie wykazano
różnic w liczebności badanych grup drobnoustrojów bytujących na roślinności łąkowej nawożonej
różnymi nawozami i w różnych dawkach. Stwierdzono jednak, że liczebność poszczególnych grup
mikroorganizmów zależała przede wszystkim od terminu pobierania próbek. Największe liczebności
wszystkich badanych mikroorganizmów stwierdzono w drugim roku badań (2010 r.). Liczba bakterii
tlenowych rosła statystycznie istotnie wraz z okresem wzrostu roślin (kolejnym pokosem) i była największa
w trzecim terminie zbioru. W próbkach świeżej masy roślin z trzeciego pokosu w drugim
roku badań stwierdzano największą liczbę bakterii z rodzaju Enterobacteriaceae (6,61 jtk∙g<sup>–1</sup>) oraz
bakterii tlenowych (8,65 jtk∙g<sup>–1</sup>). W próbkach z tego samego roku badań, ale z drugiego pokosu, odnotowano
największą liczebność grzybów pleśniowych (5,88 jtk∙g<sup>–1</sup>) i drożdży (3,44 jtk∙g<sup>–1</sup>).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wpływu poziomu wody gruntowej na wartość wymiany CO<sub> 2</sub> między ekosystemem łąkowym a atmosferą w warunkach doświadczenia lizymetrycznego 2013

Celem prowadzonych badań było określenie wpływu poziomu wody gruntowej na wielkość strumieni CO<sub>2</sub> w ekosystemie łąkowym w warunkach doświadczenia lizymetrycznego. Doświadczenie prowadzono na użytkowanej łąkowo glebie torfowo-murszowej, z czterema poziomami wody gruntowej utrzymywanymi na głębokości 0, 25, 50 i 75 cm. Średnia w okresie badań wartość ogólnej aktywności respiracyjnej (TER) wynosiła 1,87 g CO<sub>2</sub>·m<sup>-2 </sup>·h<sup>-1</sup>, natomiast średnia wartość fotosyntezy brutto (P<sub>G</sub>) – 3,60 g·m<sup>-2</sup>·h<sup>-1</sup> CO<sub>2 </sub>. Stwierdzono, że wartość TER ekosystemu łąkowego zwiększała się wraz z obniżaniem poziomu wody gruntowej. Największe wartości P<sub>G</sub> stwierdzono w warunkach poziomu wody gruntowej utrzymywanego na głębokości 50 i 25 cm. Zarówno pełne wysycenie profilu glebowego wodą, jak i utrzymanie poziomu wody na głębokości 75 cm poniżej powierzchni terenu powodowało zmniejszenie wartości P<sub>G</sub>.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aktywność proteolityczna keratynolitycznych bakterii Stenotrophomonas rhizophila

Bakterie keratynolityczne budzą w ostatnich latach zainteresowanie ze względu na ich potencjał aplikacyjny w utylizacji odpadów z przetwórstwa drobiu, a także przemysłu skórzanego i tekstylnego. W procesie keratynolizy biorą udział enzymy proteolityczne, dodatkowo wspomagane aktywnością reduktaz disulfidowych lub obecnością związków redukujących. Dlatego celem badań przedstawionych w niniejszej pracy było oznaczenie aktywności proteolitycznej u bakterii Stenotrophomonas rhizophila, zdolnych do degradacji piór ptasich podczas hodowli na pożywkach płynnych. Po pięciu dniach hodowli bakterie odwirowano, z uzyskanego supernatantu wytrącono białka siarczanem amonu. Na tak uzyskanym preparacie enzymatycznym przeprowadzono badania mające na celu charakterystykę biochemiczną proteazy S. rhizophila. Aktywność proteolityczna była najwyższa w temperaturze 50°C i w pH ok. 11. Proteaza bakterii S. rhizophila należy do metalozależnych proteaz serynowych, co wynika z reakcji z inhibitorami specyficznymi. Silną inhibicję aktywności obserwowano w obecności detergentów: bromku heksadecylotrimetyloamoniowego i Tweenu 80 oraz jonów Pb<sup>2+</sup>, Zn<sup>2+</sup> Cd<sup>2+</sup>, oraz Fe<sup>3+</sup>. Jony Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup> oraz Ba<sup>2+</sup> powodowały wzrost aktywności proteolitycznej badanego szczepu bakterii.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany jakości wód transgranicznej rzeki Wisznia w latach 1990–2012

W pracy przedstawiono ocenę jakości wód powierzchniowych transgranicznej rzeki Wisznia (dorzecze górnej Wisły). Analizie poddano 8 wskaźników jakości wody, takich jak: azot całkowity, azot amonowy, azot azotanowy, fosfor, siarczany, chlorki, wapń, biologiczne zapotrzebowanie na tlen (BZT<sub>5</sub>). Do analizy wykorzystano dane z lat 1990–2012, dotyczące jakości wody w 2 punktach pomiarowokontrolnych. Otrzymane wyniki były zróżnicowane, jednak ogólnie zaobserwowano zmniejszenie poziomu zanieczyszczeń. Odnosi się to do wszystkich analizowanych wskaźników. Jest to spowodowane przemianami w rolnictwie oraz budową oczyszczalni ścieków komunalnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie aktywności enzymatycznej wybranych torfowych podłoży ogrodniczych

Celem podjętych badań było porównanie aktywności enzymów w wybranych podłożach ogrodniczych, które pozwoliło na ocenę ich przydatności do deklarowanych przez producentów zastosowań. Do analiz wykorzystano dostępne na rynku podłoża ogrodnicze: podłoże warzywno-kwiatowe wzbogacone w mikroorganizmy (prod. Evolution Group), podłoże uniwersalne (prod. Hollas), torf ogrodniczy kwaśny (prod. Kronen), podłoże uniwersalne (prod. Sterlux), podłoże do wysiewu i pikowania (prod. Hollas), torf ogrodniczy odkwaszony (prod. Nowy Chwalim). W podłożach oznaczono aktywność czterech enzymów z klasy oksydoreduktaz (dehydrogenaz, katalazy, peroksydaz i reduktazy azotanowej), czterech enzymów z klasy hydrolaz (fosfatazy kwaśnej, fosfatazy alkalicznej, proteaz i ureazy), odczyn oraz zawartość materii organicznej. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że aktywność enzymatyczna badanych podłoży ogrodniczych była zróżnicowana, a zaobserwowane różnice zależały zarówno od rodzaju podłoża, jego pH, jak i rodzaju enzymu. Największą aktywnością, zwłaszcza oksydoreduktaz, charakteryzowało się podłoże warzywno-kwiatowe wzbogacone w mikroorganizmy. Największe różnice pomiędzy podłożami wykazano w aktywności fosfataz, nie stwierdzono natomiast istotnych różnic w aktywności peroksydaz i ureazy. Można zatem wywnioskować, że podłoże wzbogacone w mikroorganizmy jest najbardziej przydatne do upraw warzywno-kwiatowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wybranych właściwości fizykochemicznych gleby nawożonej masą pofermentacyjną

Masa pofermentacyjna z biogazowni rolniczej jest doskonałym nawozem organicznym w uprawie roślin. Wzbogaca glebę w łatwiej przyswajalne składniki pokarmowe, a także korzystnie wpływa na środowisko przyrodnicze poprzez zmniejszenie emisji szkodliwych gazów i odorów. Przeprowadzone badania miały na celu analizę właściwości fizykochemicznych gleby pod kątem zawartości azotu, fosforu, potasu oraz pH gleby nawożonej płynną masą pofermentacyjną i uzyskanymi z niej granulatami. W doświadczeniu wegetacyjnym wykorzystany został do nawożenia poferment z dwóch fermentatorów w formie świeżej masy (MPF1 oraz MPF2) oraz pozyskanych z niej granulatów (odpowiednio GCF1 i GCF2). Do badań użyto gleby z wieloletnich doświadczeń nawozowych: 0 (gleba nienawożona), NPK oraz CaNPK. W glebach nawożonych różnymi formami pofermentu stwierdzono istotne statystycznie zwiększenie zawartości azotu, fosforu i potasu oraz zmniejszenie kwasowości gleb. Analiza wykazała, że zarówno świeży poferment, jak i granulat wpływają korzystnie na właściwości fizykochemiczne gleby i mogą być stosowane jako nawóz w uprawie roślin.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ czynników antropogenicznych na równowagę koryt dopływów górnej Wisły

W artykule zaprezentowano wyniki obliczeń zmian położenia dna koryt rzek na wybranych dopływach górnej Wisły. Badaniami objęto dwa profile wodowskazowe na rzece Dunajec i dwa na rzece San oraz jeden na rzece Nida. Analiza przebiegu zmienności położenia dna rzek została przeprowadzona z założeniem, że zaobserwowana tendencja układania się stanów niskich rocznych jest obrazem położenia dna koryta cieku w tych latach. Wieloletnie ciągi stanów niskich rocznych w badanych profilach wodowskazowych podzielono na przedziały czasowe, w których określono funkcję opisującą położenie dna cieku w danym roku. Wyniki obliczeń zweryfikowano na podstawie analiz zmian położenia dna cieku w pomierzonych przekrojach poprzecznych. Celem artykułu jest wykazanie skutków regulacji technicznej, którą przeprowadzono na wymienionych wyżej rzekach w XX w. W wyniku wykonania przekopów, prostowania, zwężania i schematyzacji koryta doszło do zmiany naturalnych warunków równowagi dna. Następstwem tego jest intensywna erozja wgłębna. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym proces erozji dennej jest długotrwały pobór rumowiska rzecznego. Z obserwacji i obliczeń wynika też, że przeobrażenia występujące na obszarze zlewni często pociągają za sobą pojawienie się zmian na odcinkach rzek poniżej i powyżej tych działań.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie dynamicznego modelu sieciowego w problemie wspomagania żeglugi na drodze wodnej Odry

Przedstawiono symulacyjno-optymalizacyjny model do rozwiązania problemu wspomagania żeglugi na drodze wodnej Odry w warunkach deficytu wody. Problem sterowania pracą zbiorników retencyjnych w celu zasilania przepływu na drodze wodnej Odry był tematem Centralnego Programu Badawczo-Rozwojowego 11.10 „Gospodarka Wodna”, realizowanym w latach 1989–1990. W problemie tym struktura czasów przepływu przez odcinki systemu wodnego odgrywa podstawową rolę w zarządzaniu zasobami wodnymi. Do konstrukcji modelu symulacyjno-optymalizacyjnego zastosowano sieć dynamiczną. W niniejszej pracy zdefiniowano podstawowe terminy matematyczne, niezbędne do konstrukcji modelu. Sformułowano ogólne zasady konstrukcji symulacyjno-optymalizacyjnych modeli sieciowych alokacji zasobów wód powierzchniowych. Porównano symulacyjno-optymalizacyjny model, oparty na sieci dynamicznej z modelem optymalizacyjnym, sformułowanym w ramach Centralnego Programu Badawczo-Rozwojowego w latach 1989–1990.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność deszczownianego nawadniania ogórków gruntowych w warunkach produkcyjnego gospodarstwa ogrodniczego

W pracy zaprezentowano ocenę ekonomiczno-finansowej efektywności deszczownianego nawadniania ogórków w produkcyjnym gospodarstwie ogrodniczym. Ocena ta została przeprowadzona metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF). Jej podstawą były wyniki badań parametrów istotnych w rachunku efektywności (m.in. zwyżki plonów i przychodów ze sprzedaży ogórków na skutek nawodnień, kosztów zakupu i eksploatacji deszczowni). Badania wykazały, że zwyżka plonów na skutek nawodnień w latach badań wynosiła od 3,0 do 9,1 t•ha<sup>-1</sup> (średnia 6,6 t•ha<sup>-1</sup>), a produktywność nawodnień, mierzona zwyżką plonów na m<sup>3</sup> wody, w granicach 6,0‒19,2 kg (średnia 14,5 kg). Finansowa wewnętrzna stopa zwrotu z nawodnień (FRR) wyniosła 63%, finansowa aktualna wartość netto (FNPV) w warunkach stopy dyskontowej r = 6% równa się 21,8 tys. zł, wskaźnik FBCR = 1,64, a czas zwrotu nakładów inwestycyjnych wyniósł 1,5 roku. Wskaźniki te dowodzą, że nawadnianie ogórków jest ekonomicznie uzasadnione.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zawartości rozpuszczalnych form potasu i RWO w warstwie gleby stanowiącej podłoże długoletniego składowania obornika

Celem pracy jest ocena zawartości rozpuszczalnych form potasu i RWO w warstwie gleby, stanowiącej podłoże wieloletniego składowania obornika. Badania prowadzono w miejscu, na którym bezpośrednio na gruncie przez ponad 20 lat przechowywano obornik bydlęcy. Do badań pobrano próbki gleby z 10-centymetrowych warstw profilu do głębokości 90 cm z 10 punktów, zlokalizowanych w miejscu wieloletniego składowania obornika oraz w pobliżu niego. Stwierdzono, że gleba pobrana z miejsca składowania obornika zawierała przeciętnie 803,6 mg·dm-³ łatwo rozpuszczalnego potasu oraz 106,3 mg·dm-³ RWO. W stosunku do zawartości tych składników w profilu glebowym ich zawartość w punktach kontrolnych oddalonych o kilkanaście metrów od składowiska była kilkakrotnie mniejsza. Uzyskano istotne dodatnie wartości współczynników korelacji liniowych Pearsona i nieliniowych Spearmana między zawartością w glebie potasu a RWO oraz pH, mierzonym w 1 mol·dm-³ KCl. Na podstawie badań wykazano, że długotrwałe przechowywanie obornika bezpośrednio na gruncie przyczynia się do wymywania łatwo rozpuszczalnych form składników mineralnych w głąb profilu glebowego, stanowiąc tym samym zagrożenie jakości wód gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bilans składników nawozowych w wybranych gospodarstwach Pomorza Zachodniego

W pracy przedstawiono wyniki obliczeń bilansowych azotu, fosforu i potasu, sporządzonych metodą "u wrót gospodarstwa" (ang. "farm gate balance"). Obejmowały one pięć gospodarstw z województwa zachodniopomorskiego położonych w sąsiedztwie jeziora Miedwie. Wykonano je dla lat 2002-2006. Przedstawiono także wyniki obliczeń współczynników efektywności wykorzystania wymienionych składników w tych gospodarstwach. Stwierdzono, że najwięcej składników nawozowych wnoszono do gospodarstw z nawozami mineralnymi, zaś wynoszono - ze sprzedanymi produktami roślinnymi. We wszystkich badanych gospodarstwach występowały nadwyżki bilansowe azotu, które wynosiły od 26 do 178 kg·ha-¹. W odniesieniu do fosforu w niektórych gospodarstwach zanotowano ujemne salda bilansowe - od -6 do -3 kg P·ha-¹, zaś w innych - nadwyżki dochodzące do 44 kg P·ha-¹. W przypadku potasu we wszystkich gospodarstwach występowały nadwyżki bilansowe - od 2 do 80 kg K·ha-¹. Efektywność wykorzystania azotu wynosiła średnio 35%, potasu 51%, a fosforu sięgała 54%. Wyniki obliczeń bilansowych i wskaźników efektywności wykorzystania N, P i K w badanych gospodarstwach świadczą o bardzo zróżnicowanym gospodarowaniu składnikami nawozowymi, zaś duże dodatnie wartości bilansu - o możliwościach występowania strat składników nawozowych i niebezpieczeństwie przenikania związków azotu, fosforu i potasu do wód powierzchniowych i gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zbiorowiska z rzędu Arrhenatheretalia jako wskaźnik warunków siedliskowych w dolinie Bystrzycy Dusznickiej

Badania prowadzono na użytkach zielonych w dolinie Bystrzycy Dusznickiej w Sudetach Środkowych. W pracy podjęto próbę określenia warunków siedliskowych (wilgotności, trofizmu i kwasowości gleby) na podstawie składu gatunkowego zbiorowisk roślinnych z rzędu Arrhenatheretalia. Do analizy zostały wykorzystane liczby wskaźnikowe wg ZARZYCKIEGO [2002]. Założono, że procentowy udział gatunków wskaźnikowych w zbiorowiskach użytków zielonych odzwierciedla warunki siedliskowe w dolinie.  Na podstawie analizy składu gatunków wskaźnikowych stwierdzono, że w dolinie Bystrzycy Dusznickiej zbiorowiska rzędu Arrhenatheretalia występowały na glebach świeżych, zasobnych, o odczynie od obojętnego do zasadowego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Flora łąk i pastwisk Pogórza Dynowskiego

Przedmiotem badań były łąki zlokalizowane na Pogórzu Dynowskim. Materiał bazowy stanowiło 691 zdjęć fitosocjologicznych. Florę naczyniową łąk badanego terenu scharakteryzowano pod względem przynależności do rodziny, grupy użytkowej, trwałości biologicznej, formy życiowej, częstości występowania, pochodzenia, zajmowanego siedliska, właściwości leczniczych, miododajności, przynależności do klasy fitosocjologicznej oraz liczby waloryzacyjnej. Wyniki badań dowiodły, że na łąkach i pastwiskach Pogórza Dynowskiego występują 363 gatunki roślin naczyniowych, w tym 42 traw, 29 roślin motylkowatych, 41 turzyc, sitów i skrzypów oraz 251 ziół. Dominowały gatunki z rodziny Asteraceae, Poaceae i Fabaceae. Największą frekwencją wyróżniały się: rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius (L.) P. Beauv.), kostrzewa czerwona (Festuca rubra L.), wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.), kupkówka pospolita (Dactylis glomerata L.), koniczyna biała (Trifolium repens L.), koniczyna łąkowa (T. pratense L.), jaskier rozłogowy (Ranunculus repens L.), szczaw zwyczajny (Rumex acetosa L.), krwawnik pospolity (Achillea millefolium L.) i babka lancetowata (Plantago lanceolata L.). Najliczniejszą grupę stanowiły gatunki występujące w najniższych klasach frekwencji. Najwięcej było gatunków z klas Molinio-Arrhenatheretea, Artemisietea vulgaris i Phragmitetea. Dominowały gatunki rodzime. Gatunki, mające znaczenie zdrowotne dla zwierząt i człowieka, stanowiły 35%, a pyłkodajne i nektarodajne - 65% flory.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka