rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Właściwości tribologiczne węglików spiekanych w glebowej masie ściernej

W pracy przedstawiono badania intensywności zużycia węglików spiekanych B26 i G10 w zróżnicowanych warunkach glebowych metodą wirującej misy. Intensywność zużycia porównywano ze stalą Hardox 500. Określono właściwości tribologiczne badanych materiałów takie, jak twardość, strukturę i skład chemiczny. Badania wykonano z wykorzystaniem trzech rodzajów glebowej masy ściernej. Intensywność zużywania węglików okazała się, zależnie od rodzaju masy ściernej, od 4 do 12 razy mniejsza niż stali Hardox. Na podstawie analizy powierzchni po zużyciu stwierdzono, że w procesie zużywania węglików spiekanych można wyróżnić dwa etapy a intensywność ich przebiegu jest związana ze składem granulometrycznym masy ściernej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Projekt mikro- i nanotribologicznych badań chrząstki stawowej

W niniejszej pracy autorzy przedstawiają plan badań mikro i nanotribologicznych chrząstki stawowej oraz chondrocytów podczas ich opływu oraz odżywiania cieczami biologicznymi w inkubatorze CO2. Proponowane badania prowadzone będą między innymi we współpracy z Zakładem Hematologii Eksperymentalnej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W zakładzie tym prowadzone będą badania dotyczące hodowli chondrocytów i badań histologicznych, natomiast pozostałe badania mikro- i nanotribologiczne wykonane będą w laboratoriach tribologicznych. Badania zawarte w pracy dotyczą: wyznaczania mikrosił tarcia spoczynkowego pomiędzy powierzchnią chondrocytów a międzykomórkową macierzą białkową oraz wyznaczania prędkości przepływów cieczy o własnościach nienewtonowskich w supercienkich warstwach granicznych wokół chrząstki w inkubatorze CO2, a także wyznaczanie prędkości ścinania wpływającej na lepkość pożywki.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Doświadczalne określenie rozkładu nacisków bocznych w formie podczas zagęszczania mieszanki wapienno-piaskowej

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące nacisków bocznych podczas zagęszczania mieszanki wapienno-piaskowej na ścianki formy o przekroju kołowym. Do tego celu wykorzystano stanowisko wyposażone w czujniki tensometryczne na różnych wysokościach formy. Uzyskane wyniki badań pozwoliły na dobór modelu tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ rodzaju anionu w imidazoliowych cieczach jonowych na ich właściwości tribologiczne

Celem pracy jest poszukiwanie nowych, efektywnych baz substancji smarowych, obniżających opory ruchu i zużycie. W artykule wykazano, że ciecze jonowe mogą wpływać na niezawodność i trwałość układów tribologicznych. Substancje te występują w temperaturach "pokojowych" w stanie ciekłym w postaci jonów. W pracy określano charakterystyki tribologiczne trzech związków zaliczanych do imidazoliowych cieczy jonowych, różniących się rodzajem anionu. Badania tribologiczne prowadzono w skojarzeniu materiałowym stal–stal (aparat czterokulowy T-02). Analizowano opory ruchu i zużycie, których miarą było odpowiednio współczynnik tarcia oraz średnica skazy. Po testach analizowano profile zużycia skazy kulek. Z uzyskanych rezultatów badań tribologicznych wynika, że badane ciecze jonowe charakteryzują się niższymi oporami ruchu oraz mniejszym zużyciem w porównaniu z olejem parafinowym. Najniższymi wartościami współczynnika tarcia 0,08 charakteryzuje się ciecz jonowa zawierająca anion 3-aminotriazolanowy. Analiza uzyskanych rezultatów wskazuje, że imidazoliowe ciecze jonowe mogą być bardzo skutecznymi i efektywnymi bazami substancji smarowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kompleksowe porównanie modelowych kompozycji olejowych na bazie oleju mineralnego, syntetycznego, białego i naturalnego

Celem prac było sprawdzenie możliwości zastosowania oleju naturalnego i białego jako bazy olejów przekładniowych. Testom poddano cztery modelowe oleje przekładniowe - z bazą mineralną, syntetyczną węglowodorową (PAO), białą i naturalną (olej rzepakowy). Zastosowane oleje bazowe miały zbliżoną lepkość kinematyczną. Do olejów bazowych dodano pakiety dodatków charakterystyczne dla olejów przekładniowych, tj. dodatki smarnościowe typu EP (przeciwzatarciowe), dodatek przeciwpienny oraz inhibitor utleniania. Wykonano testy tribologiczne z użyciem aparatów czterokulowych (pracujących w styku ślizgowym i tocznym) oraz stanowiska przekładniowego. Oznaczono także właściwości fizykochemiczne olejów po procesach starzenia. Stwierdzono, że w porównaniu z olejami "klasycznymi" (mineralny, PAO) olej z bazą białą pozwala polepszyć odporność kół zębatych na mikropitting, wykazuje wyższą odporność na starzenie w czasie długotrwałego magazynowania, daje podobny współczynnik tarcia, zbliżoną odporność kół zębatych na zacieranie w warunkach ekstremalnych nacisków, zbliżoną odporność kół zębatych na pitting, podobny poziom drgań przekładni oraz wykazuje zbliżoną stabilność termooksydacyjną w testach przekładniowych. Ma jednak wadę – znacznie przyspiesza pojawianie się pittingu elementów łożysk tocznych. W porównaniu z olejami "klasycznymi" olej z bazą naturalną (rzepakową) pozwala obniżyć poziom drgań przekładni, daje podobny współczynnik tarcia, zbliżoną odporność kół zębatych na pitting, zbliżoną odporność na starzenie w czasie długotrwałego magazynowania. Wykazuje jednak liczne wady – spadek odporności kół zębatych na zacieranie w warunkach ekstremalnych nacisków, znacznie niższą odporność kół zębatych na mikropitting, znaczne przyspieszenie pojawiania się pittingu elementów łożysk tocznych oraz gorszą stabilność termooksydacyjną w testach przekładniowych. Stwierdzone wady olejów z bazą białą i naturalną, w przypadku braku możliwości ich usunięcia, można skompensować poprzez stosowanie ich do smarowania węzłów tarcia (np. przekładni zębatych) pracujących w warunkach umiarkowanych obciążeń. Dodatkowo dla oleju naturalnego zalecane jest skrócenie okresu eksploatacji.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza wpływu urządzenia badawczego na wyznaczenie współczynnika tarcia

W artykule przedstawiono wyniki pomiarów współczynnika tarcia przeprowadzone z wykorzystaniem różnych urządzeń badawczych. W badaniach uwzględniono różne pary skojarzeń materiałowych. Doświadczenia przeprowadzono na urządzeniu T10 z pionowym (T10V) oraz poziomym (T10H) ustawieniem osi obrotu próbki i urządzeniu T11 z pionowym usytuowaniem osi. Eksperyment badawczy zaplanowano zgodnie z metodą Taguchiego w celu wyznaczenia parametrów procesu pozwalających na minimalizację rozrzutu wyników pomiaru. Przedstawione w artykule analizy dotyczą identyfikacji wpływu urządzenia badawczego na wyznaczenie współczynnika tarcia suchego w różnych warunkach prowadzenia procesu. Na podstawie uzyskanych wyników dokonano również oceny wpływu parametrów procesu wilgotności, obciążenia i prędkości na wyniki pomiaru współczynnika tarcia trzech różnych skojarzeń materiałowych badanych na analizowanych urządzeniach badawczych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie skuteczności cieczy antyscuffingowych stosowanych podczas transportu butelek na przenośnikach

Podczas transportu butelek szklanych na przenośnikach powierzchnie ich ulegają uszkodzeniu w miejscach styku. Powstają ślady zużycia w postaci pierścieni na obwodzie. Przeciwdziałanie temu procesowi polega między innymi na stosowaniu cieczy antyscuffingowych. W artykule przedstawiono oryginalną metodę badania skuteczności działania takich cieczy oraz zamieszczono wyniki badań porównawczych dla kilku z nich. Wykazano przydatność zaprojektowanego stanowiska do badania zużycia. Stanowisko to nazwano "aparatem czterobutelkowym".

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wybranych napełniaczy stosowanych w kompozytach PTFE na współczynnik tarcia statycznego po stali

Tarcie statyczne odgrywa istotną rolę przy wyznaczaniu podczas projektowania całkowitych oporów ruchu elementów maszyn pracujących cyklicznie, zwłaszcza tych, które realizują ruch posuwisto-zwrotny. Straty tarcia w tego typu elementach mogą znacznie obniżyć sprawność całego urządzenia podczas rozruchu. Można do nich zaliczyć między innymi uszczelnienia techniczne pracujące w ruchu posuwisto-zwrotnym oraz łożyska ślizgowe pracujące okresowo. Ślizgowe elementy maszyn, również pracujące cyklicznie, często wytwarzane są z materiałów polimerowych, które umożliwiają ich pracę praktycznie bez smarowania. Badania tribologiczne wybranych par ślizgowych przeprowadzono na stanowisku do badania tarcia statycznego. Wybranymi materiałami były kompozyty polimerowe na osnowie politetrafluoroetylenu (PTFE) zawierające jako napełniacze proszek brązu, grafit oraz włókna szklane. Kompozyty te współpracowały ze stalą C45 w warunkach tarcia suchego. Wyniki badań wykazały istotny wpływ napełniaczy na wartość współczynnika tarcia statycznego. Najwyższą wartość współczynnika tarcia zaobserwowano dla kompozytów zawierających proszek brązu, a najniższą dla kompozytów zawierających grafit. Zwiększenie zawartości napełniacza w kompozycie PTFE prowadzi do wzrostu wartości współczynnika tarcia statycznego. Adhezja napełniaczy (proszek brązu, grafitu) do stali, a także ich oddziaływania mechaniczne (włókno szklane) odgrywają ważną rolę w oporach tarcia statycznego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Model zużycia tribologicznego odlewanych kompozytów stop aluminium-cząstki ceramiczne pracujących w warunkach tarcia technicznie suchego

Kompozyty na osnowie stopów aluminium wzmacniane cząstkami ceramicznymi SiC znajdują zastosowanie w budowie węzłów tarcia wykorzystywanych w przemyśle maszynowym, lotniczym oraz samochodowym. Rozmieszczenie cząstek zbrojących w osnowie, ich udział objętościowy, kształt oraz wielkość determinują strukturę, a zatem i właściwości materiału. W artykule przedstawiono możliwości kształtowania rozmieszczenia cząstek w odlewie poprzez zastosowanie odlewania ciśnieniowego. Badaniami objęto kompozyty na osnowie stopu AK12 zbrojonego cząstkami SiC o wielkości 10 žm, 25 žm, 50 žm oraz ich mieszaniną. Właściwości tribologiczne, w skojarzeniu żeliwo-kompozyt, badano w warunkach tarcia technicznie suchego, wykorzystując tester T-01. Na podstawie przeprowadzonych badań mikroskopowych i profilografometrycznych powierzchni kompozytów AK12-SiC po współpracy opisano zależność pomiędzy wielkością cząstek zbrojących a geometrią warstwy wierzchniej kompozytu. Przeprowadzone badania pozwoliły na opracowanie modelu zużycia tribologicznego kompozytu w zależności od wielkości cząstek zbrojących.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wybrane właściwości eksploatacyjne krążnika nowej konstrukcji

Ważnym i aktualnym zadaniem jest obniżenie energochłonności przenośników taśmowych stosowanych w górnictwie, także przez obniżenie oporów obracania krążników. W pracy przedstawiono nowe rozwiązanie krążnika o znacznie niższych oporach obracania niż krążników dotąd stosowanych w przenośnikach taśmowych, specjalne stanowisko do badań tych oporów i ich wyniki, a także informacje z badań w warunkach kopalnianych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne ditiofosforanów alkoksylowych n-alkoholi, n-alkilofenoli i alkoksylowanych glikoli w układach tarciowych: stal-stal, tlenek glinu-tlenek glinu i tlenek glinu-stal

Dialkilo(arylo)-etoksyditiofosforany cynku (ZETP) – nowo otrzymane pochodne O,O-diestru kwasu ditiofosforowego ze względu na niższą zawartość fosforu i siarki w cząstece i wyższą temperaturę rozkładu niż dialkilo(arylo)ditiofosforany cynku (ZDTP) mogą obniżać zatruwanie katalizatorów spalin z silników samochodowych. Badania tarciowe przeprowadzone zostały na aparatach tarciowych; kula-tarcza (T-11) i czterokulowym. Do badań tarciowych użyto roztworów ZETP w bazach olejowych: sebacynianie diizooktylu, polialfaolefina/adypinianie diizooktylu i oleju mineralnym. Stwierdzono wpływ wielkości, szybkości i organizacji zaadsorbowannych cząsteczek dodatków (admicelii), długości łańcuchów etoksylowych w nowo zsyntezowanych dialkilo (arylo)-etoksyditiofosforanach cynku na ich zróżnicowane właściwości przeciwtarciowe i przeciwzużyciowe.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kompozyty o osnowie metalowej zawierające cząstki węgla szklistego wykorzystane do pracy w warunkach tarcia

W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości tribologicznych materiałów kompozytowych na osnowie stopu aluminium zawierających cząstki węgla o strukturze amorficznej. Do modyfikacji właściwości tribologicznych użyto węgla szklistego uzyskanego w procesie pirolizy żywicy fenolowo-formaldehydowej. W badaniach starano się określić czynniki decydujące o tym, czy węgiel szklisty może być wykorzystany jako komponent decydujący o właściwościach tribologicznych. Ocena przydatności węgla szklistego w kompozytach została dokonana na podstawie badań podstawowych właściwości mechanicznych oraz badań współczynnika tarcia i zużycia. Dokonano oceny wpływu wielkości i udziału zbrojenia charakterystyki tribologiczne (współczynnik tarcia i zużycie) i podstawowe właściwości mechaniczne (wytrzymałość na rozciąganie i udarność). Badania współczynnika tarcia wykazały, że ze wzrostem ilości zbrojenia (od 5 do 20%) następuje obniżenie współczynnika tarcia z 0,4 dla udziału 5% do około 0,12 dla udziału 20%. Również wielkości cząstek (w badaniach wykorzystano cząstki 80–200 žm) ma wpływ na współczynnik tarcia. Cząstki o wielkości 200 žm pozwalają na uzyskanie porównywalnych wartości współczynnika tarcia, w niewielkim stopniu zależnych od udziału zbrojenia. Wielkość cząstki wpływa na procesy związane z zużyciem wynikające z wyrywania i wykruszania zbrojenia z osnowy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kapryloamfoproponian sodu jako efektywny dodatek modyfikujący właściwości smarne wody

Przedstawiona tematyka jest kontynuacją dotychczas prowadzonych badań substancji smarowych na bazie wody i aktywnych powierzchniowo związków. Przewiduje się wykorzystanie uzyskanych rezultatów do opracowania składu cieczy eksploatacyjnych. Wytypowany dodatek, kaprylo-amfoproponian sodu (CyNa), modyfikujący właściwości smarne wody, jest amfoterycznym związkiem powierzchniowo czynnym. Właściwości zatarciowe wodnych roztworów CyNa są określane za pomocą aparatu czterokulowego (T-02). Wyznaczono obciążenie zacierające (Pt), obciążenie zatarcia (Poz) oraz graniczny nacisk zatarcia (poz). Na podstawie uzyskanych wyników analizowano zdolności przeciwzatarciowe wodnych roztworów stosowanego surfaktantu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania wpływu preparatów eksploatacyjnych na zmianę własności smarnych olejów oraz właściwości tribologiczne żeliwa

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu preparatów eksploatacyjnych na zmiany własności smarnych olejów oraz właściwości tribologicznych żeliwa. Przeanalizowano synergizm dodatku technologicznego z preparatami eksploatacyjnymi, oraz ich oddziaływanie na powierzchnię tarcia w oparciu o pomiary stereometrii i analizę na mikroskopie skaningowym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wybranych smarowych preparatów eksploatacyjnych na właściwości tribologiczne materiałów polimerowych podczas tarcia ze stalą

W artykule przedstawiono wyniki wstępnych badań rozpoznawczych wpływu wybranych preparatów eksploatacyjnych, dodawanych do olejów smarowych w celu poprawienia ich własności smarnych, na właściwości tribologiczne PTFE i niektórych kompozytów PTFE podczas tarcia mieszanego ze stalą. Badania te wykazały, że dodatek takich preparatów eksploatacyjnych do olejów smarowych może wpływać, w zależności od rodzaju materiału polimerowego, na zwiększenie lub zmniejszenie ich zużycia podczas tarcia ze stalą. W celu próby wyjaśnienia tego zjawiska przeprowadzono badania mikrotwardości PTFE w warstwie wierzchniej badanych materiałów i obserwacje mikroskopowe ich powierzchni ślizgowej po procesie tarcia. Badania te pozwoliły sformułować hipotezę dotyczącą sposobu oddziaływania omawianych preparatów eksploatacyjnych na przebieg procesu zużywania PTFE i niektórych jego kompozytów podczas tarcia mieszanego ze stalą.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne węzła tarcia z wykorzystaniem wybranych gatunków brązów

W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości tribologicznych pary trącej stal X210Cr12 (60 HRC) i brąz CuSn12Ni2 w postaci odlewniczej i spiekanej (brązy proszkowe spiekane) smarowanego olejem handlowym silnikowym Selektol Special SD 20W/40 oraz modyfikowanym preparatem eksploatacyjnym (PE) o działaniu chemicznym. Do badań właściwości tribologicznych wykorzystano tester T-05. Wykazano celowość modyfikowania oleju handlowego silnikowego PE Motor Life Professional, który choć nieznacznie wpłynął na własności smarne olejów, to jednak zdecydowanie poprawił właściwości tribologiczne badanego skojarzenia trącego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Numeryczna analiza rozkładów nacisku występujących w standardowych węzłach tribologicznych

Praca zawiera opis badań numerycznych analizujących wybrane standardowe węzły tarcia. W ramach pracy w oparciu o metodę elementów skończonych opracowano modele numeryczne skojarzeń geometrycznych stosowanych w badaniach tarcia polimerów. Analizie poddano węzły tarcia typu: tarcza–trzpień, walec–trzpień, płytka–klocek, walec-płytka. Na podstawie opracowanych modeli wyznaczone zostały rozkłady nacisków występujące na powierzchni tarcia poszczególnych układów. Przyjęte w modelu założenia i uproszczenia dotyczyły badań tarcia w skojarzeniu metal–polimer. Analizie poddano również wpływ wartości współczynnika tarcia, własności mechanicznych materiałów oraz wymiarów próbki na występujące rozkłady nacisków. Wyniki badań mogą być wykorzystane w dyskusji nad jakością tribologicznych badań eksperymentalnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wielomasowy dyskretny model tribometru do symulacyjnych badań dynamicznych charakterystyk tarcia

W artykule przedstawiono metodykę opracowaną w celu redukcji modelu fizycznego tribometru z ciągłym rozkładem masy (bezwładności), sztywności podparcia oraz tłumienia do modelu dyskretnego. W modelu dyskretnym zastosowano zastępcze masy skupione i elementy sprężysto-tłumiące, których właściwości są dobrane w taki sposób, że charakterystyka drgań własnych tego modelu odpowiada charakterystyce rzeczywistego układu fizycznego. Dzięki dyskretyzacji modelu uzyskano możliwość prowadzenia w środowisku pakietu Simulink symulacji zachowania układu w różnych warunkach wymuszeń (obciążenie, prędkość) i dla różnych, charakterystyk tarcia. Model jest narzędziem do weryfikacji wyników badań tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zastosowanie teorii zbiorów przybliżonych do oceny wpływu struktury geometrycznej powierzchni elementów łożysk tocznych na ich powierzchniową trwałość zmęczeniową

Powierzchniowa trwałość zmęczeniowa łożysk tocznych, kół zębatych i innych elementów maszyn pracujących w warunkach cyklicznie zmiennych naprężeń kontaktowych może być determinowana przez ogromną liczbę czynników i to zarówno konstrukcyjnych, technologicznych, jak i eksploatacyjnych. W artykule przedstawiono procedurę opartą na teorii zbiorów przybliżonych pozwalającą na identyfikację parametrów struktury geometrycznej elementów pracujących w warunkach zmęczenia powierzchniowego, które są istotne w aspekcie ich trwałości. W efekcie zastosowania teorii zbiorów przybliżonych do analizy wyników badań 60 wałeczków łożyskowych ze stali 100Cr6, pracujących w trzech warunkach tarcia, utworzono hierarchię parametrów struktury geometrycznej ze względu na ich wpływ na powierzchniową trwałość zmęczeniową. Spośród 36 badanych parametrów najważniejsze okazały się: Ra, Np, Rsk i Rku.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zużycie łożyskowań ślizgowych ze zmodyfikowaną konstrukcją czopa w przypadku zanieczyszczenia oleju cząstkami ściernymi

W artykule przedstawiono wyniki badań zużycia łożyskowań ślizgowych smarowanych olejem zanieczyszczonym tlenkiem glinu. Przebadano sześć skojarzeń różniących się twardością współpracujących elementów oraz konstrukcją czopa. Wykazano możliwość zmniejszenia zużycia wywołanego zawartymi w oleju twardymi zanieczyszczeniami poprzez zmianę konstrukcji czopa. Przeprowadzono ponadto analizę porównawczą intensywności zużycia dla testowanych skojarzeń ślizgowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne żeliwa EN-GJSFP-500-7 nagniatanego w obecności preparatów eksploatacyjnych na bazie środków smarnych stałych i o działaniu chemicznym

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu oleju bazowego SN-150, preparatów eksploatacyjnych do olejów smarowych na bazie metali miękkich (R-2000) oraz o działaniu chemicznym (MotorLIFE) na proces nagniatania żeliwa EN-GJSFP-500-7 oraz na właściwości tribologiczne węzła tarcia przeciwpróbka brąz CuSi3Zn3Mn/próbka nagniatana żeliwo EN-GJSFP-500-7 smarowanego w procesie tarcia olejem bazowym SN-150. Dla celów porównawczych wykonano nagniatanie na sucho. Badania właściwości tribologicznych wykonano za pomocą testera T-05 typu klocek-rolka. Analiza wyników badań potwierdziła pozytywny wpływ preparatu eksploatacyjnego MotorLIFE na właściwości tribologiczne oraz na poprawę parametru chropowatości powierzchni wg Ra dla próbek nagniatanych na sucho i nagniatanych w obecności oleju bazowego SN-150 oraz preparatu eksploatacyjnego R-2000.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Propozycja metodyki wyznaczania wartości parametrów testów dla metody ball-cratering

W artykule przedstawiono propozycję metodyki wyznaczania wartości parametrów (obciążenia, prędkości obrotowej, drogi tarcia minimalnej i maksymalnej) metody ball-cratering opracowanej na potrzeby wyznaczenia współczynnika zużywania ściernego Kc oceniającego odporność badanej powłoki na ścieranie. Podstawą opracowania metodyki była metoda optymalizacji procesów Taguchiego. Opracowaną metodykę sprawdzono na przykładzie powłoki wielowarstwowej (TiN/AlCrN)x5, dla której przeprowadzono serię badań odporności na zużywanie ścierne metodą ball-cratering według planu badań wynikającego z zastosowania podejścia Taguchiego. Przeprowadzone badania zużycia w przypadku powłoki wielowarstwowej w pełni potwierdziły przydatność opracowanej metodyki do wyznaczenia wartości parametrów metody ball-cratering pozwalających na efektywną i skuteczną ocenę odporności powłoki na zużywanie ścierne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Możliwości sterowania siłą tarcia za pomocą prądu elektrycznego przepływającego przez strefę tarcia

Niniejsza publikacja przedstawia sposób sterowania siłą tarcia za pomocą prądu elektrycznego przepływającego przez strefę tarcia. Największe zmiany siły tarcia pojawiają się podczas występowania intensywnych zjawisk triboelektrycznych w smarowanym węźle tarcia. Przykładając dodatkowo napięcie prądu stałego do powierzchni trących, uzyskuje się widoczny efekt w postaci wzrostu siły tarcia. Zauważa się także wpływ dodatków powierzchniowo aktywnych wprowadzanych do cieczy smarującej na zachodzące zmiany w procesie tarcia. Również zwiększanie napięcia elektrycznego powoduje znaczący wzrost tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna