rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Planowanie eksperymentu dla laboratoryjnych badań ścierności skał

Właściwości fizykomechaniczne urabianej skały, takie jak wytrzymałość na ściskanie, wytrzymałość na rozciąganie, urabialność czy zwięzłość, bardzo często są uwzględniane przy doborze sposobu urabiania, rodzaju maszyny urabiającej, jak i samych narzędzi urabiających. Jednakże bardzo rzadko uwzględnia się jedną z głównych przyczyn zużycia ściernego noży kombajnowych, jaką jest ścierność skał, gdyż brak jest jednoznacznej i sprawdzonej metody jej określania. W artykule przedstawiono plan i metodykę badań, stanowisko do badania ścierności skał, przebieg przeprowadzenia badań wstępnych oraz statystyczne opracowanie wyników za pomocą programu Statistica i ustalenie ostatecznych wartości wielkości wejściowych w badaniach zasadniczych. Metoda została opracowana w aspekcie uwzględniania ścierności skał przy doborze i prognozowaniu zużycia narzędzi urabiających.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Testy optymalizacyjne pracy automatycznego urządzenia do rozbijania brył nadgabarytowych URB/ZS-3 w kopalni Polkowice-Sieroszowice

W artykule przedstawiono doświadczenia z pierwszego etapu testów optymalizacyjnych pracy automatycznego urządzenia do rozbijania brył nadgabarytowych. Testy przeprowadzono w okresie od grudnia 2017 r. do marca 2018 r. w Zakładach Górniczych Polkowice-Sieroszowice – oddział KGHM Polska Miedź. Automatyczne urządzenie URB/ZS-3 powstało w ramach drugiego konkursu wspólnego przedsięwzięcia finansowanego przez NCBR i KGHM Polska Miedź S.A. pod nazwą CuBR. Omówiono przyjęte metody prowadzenia prób ruchowych urządzenia URB/ZS-3, które musiały uwzględniać specyficzne wymagania i warunki pracy oddziału górniczego w kopalni Polkowice-Sieroszowice. Punktem odniesienia dla oceny skuteczności nowego rozwiązania były czasy oczyszczania kraty przez urządzenie pracujące w trybie zdalnym. Zaprezentowano wyniki oczyszczania kraty z urobku przez urządzenie pracujące w trybie automatycznym dla różnych algorytmów i scenariuszy uwzględnionych w oprogramowaniu sterującym. Wzięto pod uwagę wpływ stopnia rozdrobnienia rudy, w tym liczby brył nadgabarytowych, na czas oczyszczania kraty. Poddano wstępnej ocenie wpływ zmian wprowadzanych w tym oprogramowaniu na uzyskiwane czasy opróżniania kraty. W artykule przedstawiono również wpływ załadunku kraty z wykorzystaniem ładowarek oraz wozów odstawczych na efektywność pracy automatycznego urządzenia do rozbijania brył nadgabarytowych. Oceniono także elementy wykonawcze urządzenia pod kątem ich niezawodności oraz zaproponowano kierunki ewentualnych zmian konstrukcyjnych. W podsumowaniu zaproponowano kierunki dalszych działań zmierzających do optymalizacji urządzenia oraz podniesienia jego efektywności i niezawodności.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania nośności skorodowanych złączy ciernych obudowy odrzwiowej na przykładzie Kopalni Węgla Kamiennego Piast-Ziemowit

W artykule przedstawiono wyniki badań nośności skorodowanych złączy ciernych pozyskanych z przebudowy wyrobiska. Głównym celem badań było określenie charakterystyk pracy silnie skorodowanych złączy ciernych oraz określenie ich nośności. Dodatkowym celem badań było wskazanie parametru skorodowanych odrzwi, kluczowego przy ocenie stanu technicznego obudowy – nośność złączy ciernych czy wytrzymałość łuków. W artykule scharakteryzowano również w skrócie warunki kopalniane, w których pracowała obudowa ŁP. W związku z tym, że omówione badania mają charakter pilotażowy, a uzyskane wyniki wskazują na znaczny wpływ korozji na bezpieczeństwo pracy obudowy, badania skorodowanych złączy będą kontynuowane na większej liczbie próbek oraz przy różnych typach strzemion.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Urabianie cienkich pokładów węgla kamiennego metodami powierzchniowo-podziemnymi

Złoża węgla kamiennego zalegające płytko w postaci pokładów można eksploatować metodami powierzchniowo-podziemnymi. Są to metody charakteryzujące się eksploatacją złoża z powierzchni, jednak sam proces urabiania odbywa się pod ziemią. Duże zróżnicowanie warunków górniczo-geologicznych było przyczyną powstania wielu metod i systemów eksploatacji oraz maszyn, stosowanych czasami jedynie lokalnie w różnych zakątkach świata. W artykule przedstawiono stosowane na świecie metody powierzchniowo-podziemne. Zwrócono uwagę na nietypowe i rzadko stosowane metody oraz maszyny, które z różnych względów nie występują w Polsce. Omówiono maszyny urabiające, pracujące w metodach highwall mining, auger mining, a także punch longwall mining wraz ich odmianami i typami.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Monitorowanie obciążeń w obudowie łukowej z zastosowaniem przetworników strunowych

W artykule zaprezentowano koncepcję pomiaru obciążenia i geometrii obudowy wyro-biska korytarzowego z zastosowaniem przetworników z drgającą struną oraz przetworników linkowych. W ramach realizacji projektu europejskiego INESI przeprowadzono badania laboratoryjne, a następnie badania stanowiskowe kompletnych odrzwi obudowy łukowej pod obciążeniem. Wyniki odkształcenia uzyskane z przetworników strunowych są porównywalne z wynikami uzyskanymi z tensometrów. Zaprezentowano również obliczenia wytrzymałościowe MES, które wykazały dużą zgodność z wynikami badań stanowiskowych.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza naprężeń i odkształceń zębów tnących koparki wielonaczyniowej w trakcie pracy z wykorzystaniem metody elementów skończonych (MES)

W przypadku koparek wielonaczyniowych na proces urabiania mają wpływ siły przeciwstawne elementów roboczych i narzędzi urabiających. Siły te determinują wybór maszyn i ich parametrów oraz metody działania [1, 2]. Badania nad przyczynami awarii części mechanicznych pokazują, że systemy urabiania i ładowania powodują najwięcej awarii, około 32% wszystkich odnotowanych awarii mechanicznych [3]. W niniejszej pracy będziemy używać metody elementów skończonych (MES) do analizy odkształceń i naprężeń działających na ząb tnący, zamocowany na kole czerpakowym koparek wielonaczyniowych. W tym celu wykorzystano oprogramowanie Solid Works® – zarówno jako narzędzie CAD do projektowania zęba, jak i do modelowania oraz symulacji zjawisk.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wprowadzenie standaryzacji zmechanizowanych obudów ścianowych w celu zwiększenia efektywności produkcyjnej w Polskiej Grupie Górniczej S.A.

Układy Wprowadzenie standaryzacji zmechanizowanych obudów ścianowych jest kluczowym punktem zwiększenia efektywności produkcyjnej w kopalniach Polskiej Grupy Górniczej S.A. Wprowadzone zmiany zwiększą bezpieczeństwo pracy górników, a także wpłyną na wyniki ekonomiczne związane z prowadzoną eksploatacją węgla. Głównym celem standaryzacji jest usystematyzowanie rozwiązań konstrukcyjnych obudów w zakresie hydrauliki siłowej i sterowniczej, przy uwzględnieniu wszystkich warunków technicznych, jakie muszą spełniać obudowy zmechanizowane pracujące w podziemnych zakładach górniczych zagrożonych wstrząsami górotworu. W artykule przedstawiono sposób standaryzacji zmechanizowanych obudów ścianowych, remontowanych, modernizowanych oraz produkowanych przez Zakład Remontowo-Produkcyjny w ramach Polskiej Grupy Górniczej S.A.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ulepszenia w zakresie wydajności funkcjonalnej zębów tnących zamocowanych na koparkach wielonaczyniowych w zagłębiu węgla Oltenia w Rumunii

Wartości sił wypadkowych, które działają na zęby tnące koparek wielonaczyniowych, mogą być albo wyliczone, albo określone przy użyciu eksperymentalnych metod. Na tej podstawie projektuje się położenie i parametry organów roboczych w trakcie procesu urabiania. Naprężenia i odkształcenia zębów w trakcie procesu urabiania zależą od ich położenia na czerpaku koparki, które jest określone przez metodę dopasowania zębów. W niniejszym opracowaniu została przedstawiona analiza naprężeń i odkształceń w przypadku obecnie używanego uchwytu zębów, a następnie został zaproponowany nowy typ uchwytów oraz wykonano to samo opracowanie na nowym typie uchwytu, przy użyciu przeznaczonego do tej analizy oprogramowania SolidWorks®.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania sprawności ładowania frezującym organem ślimakowym przy nachyleniu podłużnym wyrobiska ścianowego

W artykule przedstawiono realizacje oraz wyniki badań sprawności ładowania frezującymi organami ślimakowymi w funkcji nachylenia wyrobiska ścianowego. Badania zostały przeprowadzone przy różnych kątach nachylenia podłużnego wyrobiska ścianowego w zakresie od 0 stopni do 9 stopni po wzniosie. W warunkach rzeczywistych rozdzielenie dwóch podstawowych procesów, jakie zachodzą podczas pracy kombajnu ścianowego, czyli frezowania i ładowania nie jest możliwe, w związku z tym badania zostały przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych w Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Badania wykonano na specjalnym stanowisku pozwalającym na skokową zmianę nachylenia podłużnego i poprzecznego wyrobiska ścianowego. Na podstawie ich wyników stwierdzono, że nachylenie wyrobiska ścianowego wpływa na sprawność ładowania, co oznacza, że wraz ze wzrostem kąta nachylenia podłużnego opory ładowania rosną, a sprawność ładowania maleje.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
ENDIS 4.0 jako odpowiedź na wymagania Przemysłu 4.0 w obszarze zasilania i sterowania dla górnictwa

W artykule przedstawiono nową linię produktową do rozdziału energii i sterowania ENDIS 4.0 z perspektywy wymagań Przemysł 4.0 stawianych przed Europą. W referacie zostały zaprezentowane różnorodne warianty technicznego rozwiązania oraz możliwości konfiguracji i szybkiej rekonfiguracji. Autorzy zawarli również swoje przemyślenia oraz obserwacje aktualnego stopnia wdrożenia wytycznych Przemysłu 4.0 w polskiej i światowej branży górniczej.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kombajny ścianowe do eksploatacji cienkich oraz cienkich i silnie nachylonych pokładów węgla kamiennego

Zmechanizowane kompleksy ścianowe ze względu na ich wiele zalet stosowane są do eksploatacji pokładów z dużej rozpiętości miąższości. W przypadku pokładów cienkich oraz cienkich i silnie nachylonych można wyróżnić wiele odmiennych rozwiązań kombajnów ścianowych pozwalających na eksploatację węgla z pokładów o grubości od 0,4 m i przy nachyleniu podłużnym do 85°. W artykule skupiono się na ścianowych systemach eksploatacji tych pokładów. Przedstawiono najważniejsze założenia i zalety eksploatacji ścianowej oraz omówiono stosowane maszyny urabiające stanowiące kluczowy element ścianowych systemów mechanizacyjnych. Zwrócono również uwagę na rozwiązania kombajnów, które obecnie nie są stosowane na rynku krajowym. Szeroka gama dostępnych rozwiązań pozwoliła wyróżnić i zaprezentować dziesięć typów kombajnów.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Doświadczenia związane z monitoringiem stanu maszyn w węgierskiej kopalni Márkushegy

Artykuł przedstawia uzyskane w ciągu kilku lat wyniki monitorowania drgań i podpisu prądu silników w kopalni w Márkushegy przed jej zamknięciem. Do analizy statystycznej użyto dużą ilość zarejestrowanych danych, które posłużyły do wyciągnięcia wniosków co do częstości występowania różnego rodzaju awarii sprzętu na dole i na powierzchni kopalni węgla. Wykazano znaczenie okresu kontroli dla możliwości monitoringu w celu zwiększenia czasu pracy urządzeń. Zdobyte doświadczenie, które zostało zaprezentowane w niniejszej pracy, może dostarczyć cennych wskazówek, przydatnych w planowaniu prac konserwacyjnych w kopalni na podstawie oceny stanu.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wizyjny monitoring i analiza granulometryczna nadawy

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia związane z wykorzystaniem technik wizyjnych do celów analizy składu ziarnowego. Opisano podstawowe etapy i uwarunkowania akwizycji obrazów materiału ziarnistego, a następnie ich dalszego przetwarzania i analizy. Sformułowano zalety akwizycji i przetwarzania obrazów trójwymiarowych w porównaniu z dwuwymiarowymi. Przedstawiono potencjalne obszary zastosowań związane z nadzorowaniem transportu materiałów, optymalizacją procesów wzbogacania grawitacyjnego oraz pomiarami gęstości nasypowej.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Innowacyjne rozwiązania maszyn górniczych opracowane w Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych Akademii Górniczo-Hutniczej

Eksploatacja surowców mineralnych metodami podziemnymi staje się coraz trudniejsza ze względu na warunki górniczo-geologiczne, w jakich te surowce zalegają. Wiąże się to z głębokością zalegania i miąższością eksploatowanych pokładów, trudniej urabialnymi skałami oraz warunkami klimatycznymi. Drążenie wyrobisk udostępniających i przygotowawczych, a także prowadzenie eksploatacji w takich warunkach wymaga specjalnie do tego opracowanych i wykonanych maszyn. W Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych AGH w Krakowie w ostatnich latach opracowano szereg innowacyjnych rozwiązań, które mogą być zastosowane do maszyn i urządzeń pracujących w ciężkich warunkach górniczo-geologicznych. W artykule przedstawiono wybrane rozwiązania: głowicę z narzędziami dyskowymi niesymetrycznymi o złożonej trajektorii ruchu dla kombajnów chodnikowych, tymczasową, zmechanizowaną i kroczącą obudowę chodnikową, unikalny kompleks ścianowy dla niskich pokładów z kombajnem węglowym jednoorganowym oraz innowacyjny układ urabiania i odstawy do mechanicznego drążenia szybów z wykorzystaniem kombajnów szybowych.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
O wymaganiach dla napędów spalinowych do podziemnych wyrobisk kopalń węgla kamiennego

Mając na uwadze ciągły wzrost zastosowań urządzeń transportowych z napędem spalinowym w podziemiach kopalń węgla kamiennego, dokonano analizy wymagań technicznych i eksploatacyjnych ww. napędu. Wskazano na niejednoznaczność obowiązujących unijnych wymagań w zakresie emisji spalin. Przedstawiono zakres prac, jakie należy podjąć w celu spełnienia wymagań określonych w dyrektywie spalinowej dla napędów przeznaczonych do maszyn mobilnych eksploatowanych w wyrobiskach potencjalnie zagrożonych wybuchem metanu i/lub palnego pyłu.

Czasopismo: Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy w diagnostyce pacjentów otyłych za pomocą rezonansu magnetycznego

W literaturze coraz częściej można znaleźć doniesienia zwracające uwagę na problemy w diagnostyce obrazowej wynikające z nadwagi pacjentów oraz związanych z tym faktem rozmiarami ciała. 2 listopada 2012 r. portal internetowy „gazeta.pl” w artykule: „Wielka Brytania: Brak skanerów MRI (Magnetic Resonance Imaging) dla chorobliwie otyłych. Będą badani sprzętem używanym w zoo?”, cytując za brytyjskim „The Telegraph” opublikował szokującą informację: „Brytyjskie szpitale będą zmuszone używać skanerów MRI z  ogrodów zoologicznych, ponieważ standardowe urządzenia nie są w stanie poradzić sobie z pacjentami z poważną nadwagą (…)” [1]. Powstały przy współpracy z instytutem badawczym MillwardBrown, a prezentowany na stronie internetowej serwisu PotrafiszSchudnac.pl „Raport. Bieżące statystyki otyłości i  nadwagi w  Polsce na podstawie interaktywnej mapy otyłości Polski”, podając stan na drugie półrocze 2015 r. oszacował, że 49,55% Polaków ma nadwagę lub jest otyłych, w tym: 36,94% – to osoby z nadwagą, a 12,61% – z otyłością. Z raportu wynika, że niemal co drugi Polak ma nadwagę lub jest otyły, przy czym w województwach zachodnich jest więcej takich osób niż we wschodnich. Województwo śląskie znalazło się w tym rankingu na dziesiątym miejscu z odsetkiem 50,68% osób z nadwagą i otyłych [2, 3]. 16 marca 2016 r. „Puls Medycyny” opublikował artykuł pt. „Polacy ważą coraz więcej”, którego autorka, powołując się na źródła danych Głównego Urzędu Statystycznego GUS i Urzędu Statystycznego Unii Europejskiej EUROSTAT, podała, że 46% kobiet i 64% mężczyzn w Polsce choruje na nadwagę i otyłość, informując jednocześnie, że stawia to nas w pierwszej dziesiątce najbardziej otyłych narodów Europy [4]. Znany jest fakt, iż nadmierna otyłość może utrudniać poprawną i  dokładną diagnostykę pacjenta. Otrzymane wyniki badań pacjentów o  dużych rozmiarach charakteryzują się obniżoną jakością otrzymywanych obrazów (mniejszy SNR – Signal-to-Noise Ratio). Niektórzy badacze zwracają także uwagę na problem wpływu otyłości nie tylko w  rezonansie magnetycznym, ale również w innych badaniach obrazowych: ultrasonografii, mammografii, radiografii i  fluoroskopii, radiologii interwencyjnej, medycynie nuklearnej i pozytronowej emisyjnej tomografii komputerowej PET, praz CT [4, 5, 6].

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Czy tak samo oceniamy to, co widzimy? Analiza porównawcza zdjęć stawu skokowego przez techników elektroradiologii i studentów kierunku elektroradiologia

Wprowadzenie: Co łączy ze sobą światowe sławy: piłkarza Roberta
Lewandowskiego, kolarkę górską Maję Włoszczowską, tenisistkę
Urszulę Radwańską, skoczka narciarskiego Kamila Stocha
i lekkoatletkę Anitę Włodarczyk? Cała wyżej wymieniona grupa
sportowców ma na swoim koncie urazy stawu skokowego, bo urazy
tej okolicy dotykają przede wszystkim ludzi aktywnych fizycznie.
Cel: Celem pracy była weryfikacja prawidłowości wykonywania
zdjęć rentgenowskich stawu skokowego oraz analiza danych zawartych
w skierowaniach przez dwie grupy badaczy: techników
elektroradiologii i studentów kierunku elektroradiologia.
Materiał i metody: Analizie retrospektywnej poddano skierowania
i zdjęcia rentgenowskie stawu skokowego wykonane 105
pacjentom w dwóch projekcjach: przednio-tylnej (AP) i bocznej
(LAT) w Zakładzie Radiologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego
w Białymstoku. Ocena została dokonana przez trzech techników
elektroradiologii oraz trzech studentów kierunku elektroradiologia.
Analizie poddano również wiek i płeć pacjentów oraz
rozpoznania. Dane poddano analizie statystycznej przy użyciu
programu Statistica 13.1 oraz MS Excel 2010.
Wyniki: Spośród 105 radiogramów objętych analizą 58 (55,24%)
wykonano kobietom. Wśród radiogramów wykonanych w projekcji
bocznej brak było określenia strony badanej pacjenta w 47
(44,76%) przypadkach. W sposób istotny statystycznie różniły
się od siebie oceny zakresu (p = 0,01) i poprawności pozycjonowania
(p = 0 ,01) radiogramów w ykonanych w projekcji A P. Istnieje
istotny statystycznie związek pomiędzy zastosowaniem
u pacjenta opatrunku gipsowego a oceną przez techników poprawności
projekcji przednio-tylnej stawu skokowego (p = 0,01).
W grupie studentów wykazano związek pomiędzy opatrunkiem
gipsowym a oceną zakresu radiogramów w projekcji bocznej
(p = 0,04) oraz zgodnością projekcji bocznej (p = 0,01).
Wnioski:
1. Wykazano różnice w ocenie radiogramów pod kątem zakresu
oraz pozycjonowania pomiędzy grupą techników
elektroradiologii i studentów.
2. Studenci rzadziej akceptowali zakres w ocenianych zdjęciach
szczególnie w projekcji przednio-tylnej.
3. Technicy częściej akceptowali poprawność projekcji
przednio-tylnej u pacjentów z opatrunkiem gipsowym.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Dedykowana kamera kardiologiczna: krok w przód w diagnostyce serca

Konieczność ciągłego ulepszania aparatury medycznej, szczególnie w kontekście niskiej wydajności konwencjonalnej gamma kamery w badaniach serca, wymusiła opracowanie nowych rozwiązań konstrukcyjnych i programowych w urządzeniach do badania mięśnia sercowego. Wspólną cechą innowacyjnych modeli kamer dedykowanych kardiologii, które zostały wprowadzone przez różnych producentów, jest zastosowanie wielu detektorów o polu widzenia ograniczonym do obszaru serca.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie materiałów biodegradowalnych w stomatologii : przegląd piśmiennictwa

W zależności od rodzaju utraconej struktury tkankowej
w  obrębie układu stomatognatycznego lub przerwania
jej ciągłości mogą być wykorzystywane różne biomateriały,
które powinny spełniać określone właściwości mechaniczne.
Stosowane implanty, skafoldy, a  także śruby, mikropłytki lub
klamry zazwyczaj wykonane są z tytanu lub jego stopów. Postęp
w  dziedzinie biomateriałów spowodował, iż współcześnie wykorzystywane
są również materiały biodegradowalne, które po
spełnieniu swojej funkcji reparacyjnej ulegają samoistnej degradacji
(tj. nici chirurgiczne). W pracy przeanalizowano piśmiennictwo
dotyczące wykorzystania materiałów biodegradowalnych
w stomatologii.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Wyznaczenie i stabilność położenia ogniska wiązki promieniowania X z filtrem spłaszczającym generowanej przez akcelerator TrueBeam

Zastosowanie małych pól promieniowania w radioterapii
stereotaktycznej pozwala na precyzyjne zdeponowanie
dawki w obszarze zmiany nowotworowej przy jednoczesnym
maksymalnym oszczędzeniu zdrowych tkanek. Zastosowanie
obrazowania (IGRT) podczas procesu radioterapii pozwala na jej
osiągnięcie, pod warunkiem zachowania wymaganego poziomu
zgodność położenia izocentrum obrazowania i promieniowania.
Położenie ogniska (focal spot) wiązki promieniowania X jest jednym
z parametrów, które mogą mieć wpływ zarówno na położenie
izocentrum promieniowania, jak i symetrię wiązki, a także
szerokość półcieni – szczególnie dla małych pól stosowanych
w radioterapii stereotaktycznej.
Na podstawie pracy Chojnowskiego (J Appl Clin Med Phys.
2017;18(5):175-183) opracowano i wdrożono metodę badania
położenia ogniska wiązki promieniowania X względem osi obrotu
kolimatora. Rejestrowano obrazy portalowe generowane
przez wiązki wysokoenergetycznego promieniowania X z filtrem
spłaszczającym dla dwóch aparatów TrueBeam firmy
Varian zainstalowanych w Zakładzie Radioterapii I w Centrum
Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
Obrazy uzyskane dla pól kształtowanych przez szczęki kolimatora
głównego i przez kolimator wielolistkowy analizowano
z wykorzystaniem programu ImageJ.
Dla obu akceleratorów odległość między ogniskiem wiązki a osią
obrotu kolimatora mierzona w płaszczyźnie lateralnej nie przekraczała
0,2 mm, a w ponad 90% przypadków mieściła się w granicach
0,1 mm. Odległości mierzone w płaszczyźnie strzałkowej
były większe i sięgały 0,76 mm, przy czym dla jednego z akceleratorów
nie przekraczały 0,4 mm.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna