rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Potencjał ideologiczny kosmizmu rosyjskiego

Dorobek rosyjskich kosmistów dostarcza wielu specyficznych narracji dotyczących relacji człowieka z kosmosem. Współcześnie w Rosji można zaobserwować wzrastające zainteresowanie wspomnianą spuścizną. Zjawisko to wiąże się m.in. z nadzieją na odniesienie korzyści motywacyjnych, które zdają się osiągalne poprzez popularyzację mitów wspieranych przez rosyjskich kosmistów. Ich utopijny idealizm bywa wykorzystywany jako podbudowa przekonania o unikatowym charakterze rosyjskiego stosunku względem wszechświata. Niekiedy zaobserwować można także sugestie, iż rosyjski kosmizm stanowi odmianę myślenia normatywnego, które Rosja winna promować jako podstawę eksploracji przestrzeni kosmicznej. Postulaty rosyjskich kosmistów zawierają bardzo silny ładunek emocjonalny, a także specyficzny posmak myślenia imperialnego. W rezultacie w określonych warunkach mogą odgrywać rolę chwytliwych uzasadnień neoimperialnych projektów ideologicznych. Właściwość ta niepokoi w szczególności w kontekście inwazji Federacji Rosyjskiej w Ukrainie.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Indeksy demokracji i stan zaawansowania ich rozwoju dla pomiaru jakości demokracji na poziomie lokalnym

Jak mierzyć demokrację? Jak ocenić, czy jeden ustrój demokratyczny jest bardziej demokratyczny od innego i na jakiej podstawie to stwierdzić? Pomiary jakości demokracji na poziomie państw istnieją już od 1946 roku, a na ich podstawie powstawały indeksy demokracji jak np. Freedom House, Polity IV, czy też Varieties of Democracy. Poza poziomem państw jest zdecydowanie mniej narzędzi tego typu, a istniejące – jak np. Local Autonomy Index – nie dotyczą bezpośrednio miast. Poniższy artykuł stawia tezę, że indeks demokracji na poziomie lokalnym jest potrzebny dla rzetelnej analizy jakości demokracji w polskich gminach i miastach. Przeanalizowano w nim dotychczasowe doświadczenia w mierzeniu jakości demokracji na poziomie miast, kierując się podejściem w duchu instytucjonalnym. Następnie omówiono przykłady lokalnych indeksów demokratycznych np. The Civic Index z USA, i najnowszą propozycję indeksu demokratycznego dla miast portugalskich. W zakończeniu zaproponowano zarys metodyki do mierzenia demokracji na poziomie miast w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Konstytucjonalizacja opozycji w systemach politycznych państw europejskich

W literaturze politologicznej wyróżnia się dwie formy instytucjonalizacji opozycji – instytucjonalizację polityczną (pośrednią) i instytucjonalizację prawnoustrojową (bezpośrednią). Pierwsza opiera się na założeniu, że opozycja stanowi nieodłączny element systemu politycznego, co wynika z podstawowych zasad konstytucyjnych, katalogu praw obywatelskich czy przepisów prawa wyborczego, natomiast druga polega na zamieszczeniu sformułowania nawiązującego do „opozycji” w konkretnym akcie prawnym: uchwale, ustawie bądź konstytucji. Niniejszy artykuł koncentruje się właśnie na tej drugiej formie instytucjonalizacji opozycji, a ściślej mówiąc, na jej konstytucjonalizacji. Celem autora opracowania było bowiem zbadanie skali tego zjawiska w systemach politycznych państw europejskich, jak również przedstawienie kontekstu, w jakim ustrojodawcy nawiązują w treści konstytucji do „opozycji”, i jakie występują różnice w tym zakresie. Analiza objęła konstytucje wszystkich europejskich państw, w związku z czym badania zachowały charakter całościowy. Wśród wykorzystanych metod znalazły się: metoda analizy treści i metoda porównawcza, a na bazę źródłową – oprócz konstytucji – złożyły się: monografie, opracowania zbiorowe, artykuły naukowe oraz inne akty prawne. Badania wykazały, że konstytucjonalizacja opozycji politycznej jest w Europie zjawiskiem rzadkim, obejmującym jedynie kilka państw. Te zaś, które się na to zdecydowały, różnią zastosowane w tym celu metody i rozwiązania.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Śródlądowe punkty tankowania LNG w polityce energetycznej Unii Europejskiej

Zaplecze importowe skroplonego gazu ziemnego w portach morskich państw członkowskich UE jest dobrze rozwinięte. Dostawy LNG zwiększają bezpieczeństwo energetyczne. Gaz ziemny podczas spalania powoduje mniejsze zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego niż ropopochodne paliwa płynne. Rozszerzenie stosowania LNG poprawi bezpieczeństwo ekologiczne, dlatego rozważania skupiono na śródlądowej infrastrukturze skroplonego gazu ziemnego. Postawiono dwa pytania badawcze: czy UE dąży do wdrożenia LNG jako paliwa silnikowego w żegludze śródlądowej, czy buduje się punkty tankowania LNG w portach śródlądowych? Do rozwiązania problemów badawczych zastosowano metodę analizy oraz syntezy. W artykule określono determinanty rozwoju unijnej infrastruktury paliw alternatywnych. Zwrócono uwagę na konsekwencje środowiskowe intensywnego wykorzystywania transportu w różnych działach gospodarki. Wykazano konieczność zastąpienia wysokoemisyjnych środków przewozowych niskoemisyjnymi, któremu musi towarzyszyć tworzenie sieci punktów tankowania LNG. Scharakteryzowano strukturę punktu tankowania i system dystrybucji skroplonego gazu ziemnego. Przybliżono obecne wymagania konstrukcyjne siłowni statków żeglugi śródlądowej oraz bunkrowania LNG w portach rzecznych. Przestudiowano przypadek implementacji ciekłego gazu ziemnego do transportu śródlądowego na Renie i Dunaju. W podsumowaniu wnioskowano o przyspieszenie procesu tworzenia unijnej infrastruktury LNG warunkującej rozwój niskoemisyjnej żeglugi śródlądowej.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Polska pomoc rozwojowa w Republice Mołdawii jako przykład inwestycyjnych działań uzupełniających w państwie niestabilnym

Polską pomoc rozwojową dla Republiki Mołdawii można określić mianem inwestycyjnych działań uzupełniających. Celem artykułu jest oszacowanie jej wielkości i scharakteryzowanie poszczególnych projektów. Poruszana problematyka dotyczy również sposobu wdrażania środków pomocowych, w tym charakterystyki modeli funkcjonowania projektodawców i systemowego podejścia do poszczególnych grantów. Zakres pola badawczego obejmuje lata 2008–2018, a więc cezurę czasową, dla której zebrano materiał źródłowy. W artykule wykorzystano dwie metody badawcze: analizy statystycznej i analizy formalno-prawnej. Postawiono następujące pytania badawcze: jaki jest szczegółowy zakres wdrażania polskiej pomocy rozwojowej w Mołdawii? Jakie modele funkcjonowania projektodawców w zakresie ODA wykształtowały się w Republice? Jakie typy projektów finansowano w ramach ODA w Mołdawii po 2004 r.? Republika Mołdawii pod względem inwestycyjnym jest terenem specyficznym. Realizowane tu projekty odbiegają od wyobrażenia europejskiego, skoncentrowanego wokół przemysłu 4.0 zmierzającego do wdrażania w gospodarce procesów automatyzacji, robotyzacji i zaawansowanych technologii. Większość grantów wdrażanych na trenie Republiki dotyczy tymczasem podstawowych potrzeb o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Ich realizacja jest źródłem postępu we wskazanych trzech obszarach, bowiem w wielu przypadkach skoncentrowana jest na zapewnianiu podstawowych potrzeb życiowych. Jeśli nawet kwoty udzielanej przez Polskę pomocy nie są wysokie, to za decydujący należy uznać sam fakt zrealizowania określonej inwestycji.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Chiny jako aktor bezpieczeństwa w Afryce

Historycznymi aktorami bezpieczeństwa w Afryce były mocarstwa kolonialne, a po okresie dekolonizacji, wiodące mocarstwa dwubiegunowego świata. Trzecim aktorem, mającym wpływ na bezpieczeństwo części Afryki stają się Chiny. Pytania badawcze, które postawiono to: jaką rolę odgrywają Chiny w zakresie bezpieczeństwa w Afryce i jak zmienia się rola Chin w tym zakresie? Zastosowane metody badawcze to analiza dokumentów i analiza statystyczna. Zakres przedmiotowy analizy obejmował wielostronne chińskie misje pokojowe; chińskie wsparcie finansowe dla instytucji panafrykańskich i regionalnych, działających na rzecz bezpieczeństwa; bazy i ćwiczenia wojskowe Chin w Afryce; eksport broni i technologii; aktywność sektora prywatnych firm ochroniarskich oraz chińską narrację dotyczącą tego fragmentu współpracy międzynarodowej. Wnioski, wynikające z badań, wskazują że polityka bezpieczeństwa Chin ulegała istotnym zmianom, co wpływa na ich rolę jako aktora bezpieczeństwa m.in. w Afryce. Istotą zmian w polityce Chin jest odejście od zasady nieingerowania i przyjęcie zasady ograniczonego zaangażowania. W rezultacie Chiny nie zostały głównym aktorem bezpieczeństwa w Afryce, ale stały się jednym z aktorów bezpieczeństwa w tym regionie.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Kierunek chiński w paradyplomacji polskich regionów i miast

Aktywność zagraniczna (paradyplomacja) samorządów terytorialnych jest jednym z elementów polskiej polityki zagranicznej oraz jednym z wymiarów współczesnych stosunków międzynarodowych. Artykuł prezentuje rezultaty badań współpracy polskich samorządów z Chinami, które są najczęściej wybieranym kierunkiem spośród wszystkich państw pozaeuropejskich.

Czasopismo: Przegląd Politologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Proces aktotwórczy w kancelariach notarialnych z okresu międzywojennego na przykładzie miasta Tarnowa

Artykuł jest próbą przedstawienia procesu aktotwórczego w kancelariach notarialnych w Tarnowie w okresie międzywojennym. Perspektywa ta została ukazana na podstawie oceny aktywności zawodowej notariuszy, uwagę skupiono dodatkowo na zmianach wprowadzonych mocą ustawy z 27 października 1933 r. zwanej „konstytucją notariatu polskiego”. Analiza procesu aktotwórczego przez pryzmat wytworów kancelaryjnych pozwoliła dostrzec faktyczną role tej ustawy w procesie spisywania akt. Kluczem do wyjaśnienia tego zjawiska stały się materiały z oddziału II oraz oddziału w Tarnowie Archiwum Narodowego w Krakowie. Praca składa się z trzech części. Pierwsza część przedstawia zagadnienia związane ze zmianami ustrojowymi wpływającymi na pracę w kancelariach notarialnych i konfrontuje je z dokumentacją zachowaną w archiwach. Kolejna cześć ma na celu analizę ilościową aktotwórczego aspektu pracy kancelarii. Ostatnia zaś to badania nad strukturą dokumentów notarialnych wybranych w oparciu o próbę reprezentatywną. W miejscu tym dokonano porównania budowy dokumentów na obszarze dawnego zaboru austriackiego przed i po 1933 r.

Czasopismo: Res Gestae. Czasopismo Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Działalność władz samorządowych miasta Dobczyce w świetle lustracji gospodarki komunalnej z 1932 roku

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie na przykładzie Dobczyc problemów, z jakimi na przełomie lat 20. i 30. XX wieku borykały się samorządy małych miast na terenie byłego zaboru austriackiego. W tym celu przeanalizowano funkcjonowanie władz miejskich, gospodarowanie mieniem komunalnym oraz omówiono strukturę budżetu tego małego miasteczka. Podjęto również próbę oceny działalności samorządu w Dobczycach. Podstawą źródłową była lustracja gospodarki komunalnej w 1932 r. Wykazała on liczne zaniedbania i nadużycia, ale także to, że lokalna administracja nie radziła sobie z polityką budżetową

Czasopismo: Res Gestae. Czasopismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ekslibris Adolfa Sternschussa jako przykład poszukiwania sztuki narodowej

Przedmiotem artykułu jest ekslibris wykonany w 1904 r. dla kolekcjonera i miłośnika sztuki żydowskiego pochodzenia – Adolfa Sternschussa. Stworzony przez Antoniego Procajłowicza znak książkowy – uchodzący za sztandarowy przykład sztuki młodopolskiej i posiadający bogatą literaturę – nie doczekał się do tej pory pogłębionej analizy. W tekście podkreślono jego związek z ruchem odnowy rzemiosła drukarskiego i poszukiwaniem nowej sztuki opartej na wartościach polskich, omówiono też szereg wystaw i wydawnictw stanowiących drogę rozwoju dla tego procesu. Inspiracją dla omawianego dzieła była ludowa wycinanka, a źródła tych inspiracji można szukać w działalności Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana, szczególnie zaś Jerzego Warchałowskiego, który był jej pierwszym miłośnikiem i badaczem. Wycinanka polska przez swoje niezwykłe bogactwo form – niespotykane wśród innych narodów – posiadała z założenia narodowy charakter.  Natomiast źródła zastosowanych motywów – ptaków siedzących po bokach tablicy napisowej zwieńczonej koroną – można doszukiwać się w ekslibrisie herbowym oraz w sztuce żydowskiej (niekoniecznie samej wycinance). Jak wykazano, ten właśnie motyw – zwierząt pilnujących tablic kamiennych – należał do adoptowanych układów w polskiej sztuce, np. architekturze.

Czasopismo: Res Gestae. Czasopismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Polscy antymilitaryści i pacyfiści u progu I wojny światowej

Na początku XX wieku wśród Polaków żyjących w trzech państwach zaborczych znaleźć można było nielicznych radykalnych zwolenników antymilitaryzmu, a także nieco większą grupę zwolenników pacyfizmu. Latem 1906 roku w Warszawie za zgodą władz rosyjskich powstało Polskie Stowarzyszenie Przyjaciół Pokoju, W XX wieku pierwsze rodzime, a zarazem umiarkowane stowarzyszenie pacyfistyczne, które propagowało na ziemiach polskich światowy pokój. W latach 1910–1911 organizacje o podobnej społeczno-politycznej proweniencji, choć jeszcze mniej liczne utworzono w Krakowie. W Warszawie, jak i Krakowie sympatycy pacyfizmu wywodzili się ze środowisk inteligenckich, kręgów konserwatywno-ziemiańsko-endeckich. W miarę zbliżania się wybuchu I wojny światowej współpraca warszawskich jak i krakowskich pacyfistów stawała się coraz trudniejsza. Program tej nielicznej grupy zwolenników pokoju nigdy nie zyskał szerokiego poparcia społecznego. Po zakończeniu I wojny światowej kręgi konserwatywne, ziemiańskie, a zwłaszcza narodowych demokratów całkowicie zdystansowały się od idei pacyfizmu. 

Czasopismo: Res Gestae. Czasopismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ochotnicze formacje jazdy organizowane przez Tadeusza i Wojciecha Kossaków (listopad 1918 – marzec 1919 r.). Przyczynek do dziejów szwadronów wojewódzkich Wojska Polskiego

W czasie od listopada 1918 r. do marca 1919 r. w Wojsku Polskim istniał cały szereg ochotniczych formacji jazdy – szwadronów wojewódzkich. Wśród nich były także dwie formacje tego typu utworzone i dowodzone przez ówczesnych rotmistrzów, mianowicie braci Tadeusza i Wojciecha Kossaków. Dlatego też Autor podjął się trudu opisania dziejów obydwu tych ochotniczych szwadronów wojewódzkich oraz procesu ich rozwiązania bądź też wcielania do regularnych formacji jazdy Wojska Polskiego, co nastąpiło w okresie od końca grudnia 1918 r. do początków marca 1919 r. Poza tym Autor przedstawił również przebieg karier wojskowych obydwu tych oficerów w ostatniej ćwierci XIX w. oraz podczas I wojny światowej i w okresie polskich „wojen o niepodległość i granice” z lat 1918–1921. W efekcie tego powstało studium, jakiego w dotychczasowym dorobku polskiej historiografii jeszcze nie było.

Czasopismo: Res Gestae. Czasopismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ulica Nadrzeczna w Ciechanowie. Nazwy, ludzie i historia ogólna ulicy

Niniejsze opracowanie jest efektem zainteresowań autorki historią ciechanowskich ulic. Począwszy od ich powstania, pochodzenia i zmiany nazw, poprzez rozwój przestrzenny, a także prezentację rodzajów budowli stojących przy nich w różnych okresach historycznych (domy mieszkalne, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe). W historie ulic wpisują się też biogramy ciechanowskich mieszczan, w tym właścicieli poszczególnych parceli miejskich oraz informacje o innych ich użytkownikach.

Czasopismo: Studia Mazowieckie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Aleksander Kociszewski - historyk, regionalista, działacz kultury

Artykuł zawiera informacje dotyczące dorobku naukowego i popularnonaukowego, a także efektów prowadzonej przez ponad pół wieku działalności społecznej znanego na ziemi ciechanowskiej historyka i regionalisty doktora Aleksandra Kociszewskiego. Badacza epoki napoleońskiej na Mazowszu, współzałożyciela i dyrektora Krajowego Ośrodka Dokumentacji Regionalnych Towarzystw Kultury, wieloletniego prezesa Ciechanowskiego Towarzystwa Naukowego. Opracowanie jest próbą syntezy dokonań Aleksandra Kociszewskiego w 80. rocznicę jego urodzin i 55. rocznicę działalności naukowej.

Czasopismo: Studia Mazowieckie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Metoda perspektywna usuwania metali ciężkich z wód podziemnych zachodniej Ukrainy

Na Ukrainie największymi odbiorcami wód podziemnych jako źródła wody pitnej są mieszkańcy zachodniej części kraju. Ze względu na obecność stref pękania skał wodoodpornych w regionach hydrogeologicznych zachodniej Ukrainy skład fizykochemiczny wody nie jest stały i może ulegać zmianie, w szczególności w zakresie zawartości metali ciężkich. Przyczyną ich obecności w wodach podziemnych są oddziaływanie antropogeniczne oraz biologiczne ługowanie rud mineralnych. Metale ciężkie mogą migrować w dół i w górę oraz przenikać do warstw wodonośnych wody pitnej przez pęknięte strefy warstw wodoodpornych. Rudy mineralne występujące na terytorium zachodniej Ukrainy zawierają metale ciężkie, a zdecydowana większość z nich to siarczki. Są one utleniane przez grupę bakterii tionowych (рН 5–7), w wyniku czego stężenie siarczanu w wodzie wzrasta. Jednocześnie na zachodniej Ukrainie powszechnie występują glinokrzemiany (zeolity, tufy, bazalty i inne), które mogą być wykorzystane jako sorbent w technologii uzdatniania wody. W porównaniu z tradycyjnie stosowanym wapnem gaszonym przy wykorzystaniu glinokrzemianów wydajność usuwania metali ciężkich jest większa ze względu na to, że odbywa się za pomocą dwóch mechanizmów – wymiany jonowej i tworzenia wodorotlenków metali ciężkich.

Czasopismo: Acta Scientiarum Polonorum. Architectura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wykorzystanie metod numerycznych do projektowania konstrukcji oporowej w gruntach mineralnych

Artykuł przedstawia obiekt inżynierski posadowiony na gruntach mineralnych. Pokazano w nim sposób projektowania ścian szczelinowych oraz ich wykorzystania jako konstrukcji oporowej. Konstrukcja ta stanowiła zabezpieczenie wykopu drogi ekspresowej S8 – Trasy Armii Krajowej w Warszawie. Celem artykułu jest analiza stateczności obudowy głębokiego wykopu. Uwzględniając kolejne fazy realizacji inwestycji, oszacowano przemieszczenia ściany szczelinowych metodą numeryczną za pomocą programu komputerowego Plaxis. Wyniki obliczonych przemieszczeń pionowych i poziomych oraz wypiętrzenia dna wykopu pokazano w postaci izolinii oraz poddano krytycznej dyskusji.

Czasopismo: Acta Scientiarum Polonorum. Architectura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Remediacja i stabilizacja zanieczyszczonego podłoża pod istniejącymi budynkami - analiza przypadku

W celu zmniejszenia ilości zanieczyszczeń w trudno dostępnych miejscach, pod istniejącą już zabudową stosuje się często połączone systemy oczyszczania gruntów i/lub wód gruntowych, aby zoptymalizować proces remediacji oraz dostosować metodę do warunków gruntowo-wodnych oraz rodzaju zastanego zanieczyszczenia. Metody oczyszczania gruntów in situ charakteryzują się ponoszeniem mniejszych kosztów w porównaniu do metod ex situ. Oczyszczanie na miejscu stosowane jest przy zanieczyszczeniu dużych powierzchni. Jednakże stosowanie ich pod istniejącą zabudową wiąże się ze zwiększonymi kosztami oczyszczania gruntu. Metody in situ można stosować na terenach zurbanizowanych, przemysłowych czy komunikacyjnych oraz pod obiektami budowlanymi w gęstej zabudowie itp., a nawet gdy w zanieczyszczonej warstwie gruntu występują instalacje infrastrukturalne. Skuteczność remediacji zależy od właściwego doboru metody, którego należy dokonać, uwzględniając ilości i rodzaj zanieczyszczeń występujących na badanym terenie, budowę geologiczną terenu, położenie warstw wodonośnych i kierunek przepływu wód gruntowych. Celem artykułu jest przedstawienie tych metod remediacji gruntów in situ, które ze względu na dużą skuteczność neutralizacji najczęściej spotykanych rodzajów zanieczyszczeń stosuje się pod istniejącą już zabudową i infrastrukturą, tak aby nie naruszyć stateczności obiektu. W artykule przedstawiono dwie metody oczyszczania gruntów in situ, których dobór uwarunkowany był rodzajem substancji zanieczyszczającej zalegającej w gruncie. Podwyższone zawartości w warstwie przypowierzchniowej terenu substancji ropopochodnych zneutralizowano poprzez zastosowanie metody bioremediacji, a w przypadku wykrycia na placu budowy podwyższonych zawartości metali ciężkich w postaci arszeniku zaprojektowano metodę stabilizacji. Dzięki odpowiednio przeprowadzonemu rozpoznaniu terenu przed rozpoczęciem prac, a także prowadzeniu monitoringu przebiegu procesu oczyszczania można było w sposób kontrolowany obserwować zachodzącą neutralizację substancji zanieczyszczających.

Czasopismo: Acta Scientiarum Polonorum. Architectura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Długość wpływania strumienia na koronie progu rzepuszczalnego z przelewem o ostrej krawędzi na skarpie górnej

Artykuł zawiera analizy warunków przepływu wody przez trapezowy kamienny próg przepuszczalny ze szczelnym ekranem na skarpie górnej. Celem analiz było opracowanie nomogramu oraz zależności matematycznych do ustalania szerokości progu objętego strumieniem przelewowych w zależności od przyjętych założeń modelu fizycznego. Do jego realizacji wykorzystano własne badania modelowe oraz wyniki podane w literaturze. Badania objęły część strumieniem przelewowego, na długości której woda wpływa do wnętrza progu. Do transformacji wyników na obiekty w naturze wykorzystano zasadę podobieństwa hydrodynamicznego według kryterium Froude’a. Na kształtowanie się profilu strumienia przepływającego ponad badanym progiem wpływa średnica kruszywa, z którego wykonany jest przepuszczalny korpus oraz jednostkowe natężenie przepływu wody. Wynikiem prac realizowanych w artykule jest nomogram oraz krzywe regresji opisujące długość strefy wpływania wody do wnętrza przepuszczalnego progu. W analizach uzyskano dobre dopasowanie wyprowadzonych równań do wyników badań modelowych. Uzyskane wyniki mogą być wykorzystane w projektowaniu tego typu budowli terenowych.

Czasopismo: Acta Scientiarum Polonorum. Architectura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Płyty średniej grubości Hencky’ego-Bolle’a na podłożu sprężystym

W pracy przedstawiono równania teorii płyt spoczywających na jednokierunkowych podłożach sprężystych. Rozpatrzono teorie płyt cienkich i średniej grubości spoczywających na podłożach jedno- i dwuparametrowych, w tym na podłożu Winklera oraz Własowa. Rozpatrzono przypadek przyłożenia obciążenia „samorównoważnego” do brzegu półpasma spoczywającego na podłożu sprężystym Winklera i Własowa. Wykazano, że tzw. efekt brzegowy występuje wyłącznie w płytach średniej grubości bez podłoża i płytach spoczywających na podłożu jednoparametrowym Winklera oraz dwuparametrowym Własowa. Przeanalizowano wpływ współczynnika Poissona materiału płyty na wartości ugięć oraz sił przekrojowych w półpaśmie płytowym spoczywającym na podłożu gruntowym, na który działa obciążenie „samorównoważne”. Porównano rozwiązanie według teorii płyt Hencky’ego–Bolle’a półpasma płytowego spoczywającego na podłożu Winklera oraz Własowa.

Czasopismo: Acta Scientiarum Polonorum. Architectura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka