rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza porównawcza metod wielokryterialnych w ocenie audiencji serwisów internetowych

W artykule podjęto problem związany z oceną oraz określeniem właściwego metodycznego podejścia do wyboru metod w audiencji serwisów internetowych. Jako podstawę do zdefiniowania zbioru kryteriów posłużono się danymi wydobytymi bezpośrednio ze stron internetowych. Klasyfikację serwisów dokonano ze względu na największą oglądalność (audiencję), która została potwierdzona badaniami internetowymi. Podłoże metodyczne oceny stanowi zastosowanie metod wielokryterialnych w kontekście przedstawionych problemów. Dla zweryfikowania poprawności otrzymanych wyników wykorzystano metodę AHP oraz TOPSIS, jednocześnie wskazując na komplementarności powyższych rozwiązań. Uniwersalność metody AHP została potwierdzona poprzez wykorzystanie obliczeń wektorów preferencji oraz wartości funkcji użyteczności, które kolejno dały podstawę do weryfikacji wyników oceny z zastosowaniem metody Topsis. Całość kończą wnioski z przeprowadzonych badań.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ZASTOSOWANIE WYBRANYCH MIERNIKÓW SYNTETYCZNYCH DO KLASYFIKACJI SPÓŁEK PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO NOTOWANYCH NA GPW W WARSZAWIE

Od każdego notowanego na GPW w Warszawie przedsiębiorstwa inwestorzy oczekują rzetelnych i aktualnych informacji na jego temat. Istotna staje się fachowa ocena kondycji finansowej spółek akcyjnych oraz potrzeba wykorzystywania metod, które umożliwiają redukcję liczby dostępnych zmiennych i tym samym usprawnić giełdowe analizy. Do tego typu metod należą syntetyczne mierniki taksonomiczne. W pracy wykorzystano syntetyczny taksonomiczny miernik TMAI, wskaźnik względnego poziomu rozwoju BZW oraz miernik syntetyczny Q zapropo¬nowany przez K. Kukułę do porównania kondycji finansowej 14 spółek przemysłu spożywczego notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Utworzono rankingi  spółek w latach 2010-2014.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
DYNAMIKA REGIONALNEGO ZRÓŻNICOWANIA ROLNICTWA W POLSCE W LATACH 1998-2010

Praca jest bezpośrednią kontynuacją badań autorki, których wyniki zamieszczone zostały w publikacji [Binderman 2012] W niniejszej pracy korzystając z uzyskanych wyników dokonano analiz w zakresie poziomu oraz zróżnicowania rolnictwa polskich województw w latach 1998-2010. Przeprowadzone badania pozwoliły na zmierzenie i ocenę dynamiki rozwoju poziomu rolnictwa w Polsce oraz sporządzenie klasyfikacji województw ze względu na zmiany w badanym okresie.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zróżnicowanie przedsiębiorstw sektora usług turystycznych w układzie województw

W opracowaniu przedstawiono klasyfikacje województw ze względu na wybrane dane finansowe przedsiębiorstw działu turystyka i gastronomia. W celu przygotowania rankingu wykorzystano, metodę wielowymiarowej analizy statystycznej pozwalającą opisać zjawisko złożone za pomocą jednej liczby, tzw. wartości zmiennej syntetycznej.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
STRATA JAKO PODSTAWA OCENY EFEKTYWNOŚCI INWESTYCYJNEJ FIO AKCJI I ZRÓWNOWAŻONYCH

W pracy wykorzystano wskaźniki zysków i strat do tworzenia rankingów otwartych funduszy inwestycyjnych akcji i zrównoważonych. Zastosowane metody tzn. wskaźniki Calmara, Sterlinga i Burke’a, korzystają z mierników strat zamiast standardowo stosowanych miar ryzyka, czyli odchylenia standardowego i współczynnika beta. Pozwala to w ocenie funduszy uwzględnić potoczne rozumienie ryzyka przez klientów. Analiza obejmuje lata 2003-2012, okres ten dodatkowo podzielono na dwa podokresy: 2003-2007 i 2007-2012.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Badanie warunków kontynuacji ruchu cenowego na rynku kapitałowym

W licznych publikacjach naukowych na przestrzeni ostatnich lat formułowany jest pogląd, zgodnie z którym możliwe jest konstruowanie strategii inwestowania na rynku kapitałowym wykorzystujących zjawisko kontynuacji aktualnego ruchu cenowego. Przyjęcie powyższego poglądu oznacza poddanie w wątpliwość fundamentalnego dla nowoczesnej teorii inwestowania założenia efektywności rynku. W przedstawianym opracowaniu podjęta zostanie próba zbadania warunków dla kontynuacji ruchu cenowego na przykładzie indeksu WIG 20.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ZASTOSOWANIE UKŁADÓW DYNAMICZNYCH DO MODELOWANIA PRZEPŁYWU INFORMACJI NA RYNKU PRACY

W pracy prezentowany jest matematyczny model opisujący dynamikę zjawisk na rynku pracy. W modelu tym, zbudowanym w oparciu o teorię układów dynamicznych, kluczowe znaczenie ma wymiana informacji o możliwościach zatrudnienia pomiędzy uczestnikami rynku pracy – bezrobotnymi i zatrudnionymi. Analiza jakościowa zbudowanego modelu dowodzi, że przepływ informacji pomiędzy zatrudnionymi lub pomiędzy bezrobotnymi a zatrudnionymi wpływa w istotny sposób na dynamikę rynku pracy. Oddziaływanie informacyjne pomiędzy uczestnikami rynku może spowodować nagłe zmiany charakteru jego dynamiki oraz przejścia pomiędzy dynamiką cykliczną i niecykliczną.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
BOOTSTRAPOWY ESTYMATOR MEDIANY DLA PRÓBY O NIEPARZYSTEJ LICZBIE ELEMENTÓW

W artykule przedstawiono rozkład bootstrapowego estymatora mediany dla próby o nieparzystej liczbie elementów. Wykorzystując jego własności, oszacowano  punktowo i przedziałowo medianę dla prób pochodzących z populacji o wybranych rozkładach o różnej liczebności. Przeprowadzone badania symulacyjne pokazały, kiedy lepszym oszacowaniem mediany jest mediana estymatora, a kiedy jego wartość oczekiwana. Zbadano wpływ li-czebności próby na dokładność szacunków punktowych i przedziałowych.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Preludia na organy op. 38 Władysława Żeleńskiego, jako przejaw polskości w muzyce

Myślą przewodnią artykułu jest próba przybliżenia dzieła łączącego w sobie wątki religijne z patriotycznymi, ukierunkowująca odbiorcę na ogólny klimat społeczno-polityczny Polski, w którym żył i egzystował twórca dzieła Władysław Żeleński (1837–1921).

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Czy istnieje muzyka słowiańska?

Artykuł jest poświęcony przeglądowi historycznych ujęć problematyki dotyczącej muzyki słowiańskiej. Zasadniczy wątek rozważań dotyczy różnic w traktowaniu pojęcia muzyki słowiańskiej w zależności od przyjętych przez autorów kryteriów geograficznych i geopolitycznych, a dalej – ich stosunku do tzw. ideologii słowiańskiej, jako ruchu wspólnotowego, który jednoczył rozmaite projekty politycznej, ekonomicznej i kulturalnej unii słowiańskiej wewnątrz regionu środkowoeuropejskiego. Tytułowe pytanie: „czy istnieje muzyka słowiańska?”, prowokuje do wyeksponowania w historii owej muzyki momentów, które utrudniały, czy wręcz uniemożliwiały, jej rozwój. Zasugerowane zostały przyczyny owych opóźnień, wynikające głównie z głębokich różnic postaw charakteryzujących poszczególne narody – członków mitycznej słowiańskiej wspólnoty.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Wątki polskie w mszach Jana A. Maklakiewicza i Tadeusza Maklakiewicza

Przedmiotem artykułu są dwie msze z tekstem polskim, które – według typologii Stanisława Dąbka – reprezentują typ tzw. mszy polskiej, znamiennej dla twórczości polskich kompozytorów pierwszej połowy XX wieku. Autorka artykułu wybrała reprezentatywne msze braci Maklakiewi- czów, w których pierwiastek „polski” dotyczy nie tylko tytułu czy użycia polskiego tekstu, ale i elementów narodowych – w postaci idiomu rodzimego folkloru. Analizie poddane zostały Msza polska Jana A. Maklakiewicza z 1944 roku oraz Msza góralska autorstwa Tadeusza Maklakiewi- cza z roku 1981, dedykowana Papieżowi Janowi Pawłowi II.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Konwersja narodowa Henryka Hubertusa Jaboskiego – wybór, czy życiowa konieczność?

Henryk Hubertus Jabłoński (1915–1989) to jedna z najważniejszych postaci gdańskiego życia muzycznego powojennej doby. Kompozytor, który działał na rzecz środowiska twórców zarówno w wymiarze artystycznym, edukacyjnym, jak i organizacyjnym. Twórczość Jabłońskiego jest polem szeroko rozpoznanym w badaniach teoretycznych i muzykologicznych. Wiele pytań natomiast nasuwa biografia kompozytora, szczególnie w okresie przedwojennym i tuż po zakończeniu działań wojennych. Podstawowym problemem badawczym niniejszego tekstu było więc rozstrzygnięcie, w jakich okolicznościach i na podstawie jakich przesłanek kompozytor podjął decyzję o narodowej konwersji i zmianie personaliów z Helmut Degler na Henryk Jabłoński. W tym celu prześledzono materiały źródłowe o charakterze biograficznym, wpisując je w szeroki kontekst życia społeczno-politycznego Gdańska pomiędzy rokiem 1939 a 1948. W wyniku przeprowadzonych analiz decyzja kompozytora nabiera głębokiego, wielowymiarowego sensu i wpisuje się w losy gdańszczan w okresie powojennym.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Otakar Ševčik – ojciec nowoczesnej pedagogiki skrzypcowej

Czeski pedagog skrzypiec Otakar Ševčik jest autorem obszernego korpusu dzieł pedagogicz- nych. Celem niniejszego referatu jest dokonanie wstępnego przeglądu zawartości tych dzieł, dziś w większości zapomnianych, częściowo spoczywających w rękopisach. Celem artykułu jest próba całościowego ogarnięcia metody pedagogicznej Ševčika, jak również przybliżenie sylwetki tego wybitnego nauczyciela, który może być uważany za jednego z współtwórców polskiej szkoły skrzypcowej (jako nauczyciel Eugenii Umińskiej i in.). Autor artykułu bierze pod rozwagę nowatorstwo dzieła Ševčika w kontekście tradycji pedagogiki skrzypcowej. Wyjściową tezą jest konstatacja „totalnego” rozumienia przez niego problematyki rzemiosła wykonawczego, na które składają się zarówno szczegóły techniki (intonacja, smyczkowanie, artykulacja, gra w pozycjach, gra wielogłosowa itd.), jak i czynniki wyrazowe.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Sonata d-moll op. 9 Karola Szymanowskiego. Geneza – technika kompozytorska – recepcja – opinie

Artykuł syntetyzuje wszelkie informacje, komentarze, omówienia na temat Sonaty d-moll na skrzypce i fortepian op. 9 Karola Szymanowskiego i prezentuje dokładną analizę formy i języka dźwiękowego tego dzieła. Układ treści zawarty jest w 5 paragrafach: 1) Wstęp, 2) Geneza, 3) Recepcja, 4) Technika kompozytorska, 5) Sonata d-moll w literaturze muzykologicznej.
Pierwszy z nich podaje wstępne uwagi o stylu skrzypcowym kompozytora. Drugi przytacza wszystkie dane i okoliczności, dotyczące powstania Sonaty d-moll na podstawie polskiego piśmiennictwa. Trzeci to przegląd recenzji utworu po pierwszych publicznych wykonaniach w Polsce i za granicą. Czwarty paragraf jest centralną częścią artykułu i traktuje o technice kompozytorskiej. Podzielony został na 7 zagadnień: 1. Architektonika, 2. Budowa współczynników formalnych, 3. Technika pracy tematycznej, 4. Plan tonalny utworu, 5. Właściwości melodyki, 6. Faktura a harmonika i tonalność, 7. Relacje interinstrumentalne. Rozważania analityczne ujęte zostały w dwustopniową strukturę, z zaakcentowaniem zagadnień szczegółowych. Analiza formy i środków techniczno-wyrazowych utworu ma na celu ukazanie dojrzałości twórczej tego młodzieńczego dzieła. Ilustrowana jest pięcioma przykładami zapisu nutowego. Ostatni paragraf stanowi przegląd opinii na temat Sonaty d-moll Szymanowskiego, zawartych w literaturze polskiej i obcojęzycznej (niemieckiej, angielskiej, francuskiej), poświęconej biografii i twórczości kompozytora.
Problematyka poruszana w artykule poparta jest licznymi cytatami, zaczerpniętymi z monografii badaczy polskich i obcych. Artykuł zwieńczony jest wnioskami końcowymi. Do tekstu dołączono wykaz nagrań płytowych omawianej Sonaty.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
II Koncert fortepianowy Andrzeja Nikodemowicza – poszukiwanie oryginalnego brzmienia

Koncerty fortepianowe polskiego kompozytora Andrzeja Nikodemowicza (1925–2017) należą do późnego, dojrzałego okresu jego twórczości. Omówiony w niniejszym artykule II Koncert fortepianowy powstał w roku 2002 i jest de facto pierwszym autonomicznym koncertem skomponowanym na fortepian przez tego twórcę, ponieważ jego I Koncert fortepianowy (1994) jest przeróbką własnego Koncertu skrzypcowego z roku 1973. Utwór rodził się w poczuciu stabilizacji i pełnej wolności twórczej. Kompo- zytor, mieszkając od 1980 roku w Polsce, w Lublinie, nie odczuwał już presji psychicznej, która towa- rzyszyła mu wcześniej, kiedy przebywał we Lwowie. Ze względu na panujący tam system polityczny większość dzieł, jakie powstały we Lwowie, nie miała żadnych szans na wykonanie.
W zakresie formalnym w II Koncercie fortepianowym kompozytor zrezygnował z klasycznej formy trzyczęściowej i preferowanego w wielu swoich kompozycjach układu symetrycznego na rzecz formy szeregowej. II Koncert fortepianowy uwidacznia nakładanie się dwóch tendencji związanych z zasadą kształtowania materiału muzycznego. Jedną z nich jest tradycja o korzeniach neoromantycznych, ekspresywno-liryczna, ale poddana znacznej transformacji własnej wizji, druga wykorzystuje energetykę rytmu i perkusyjne walory fortepianu. Kompozytor operuje silnie dysonującym 12-tonowym materiałem dźwiękowym oraz skomplikowanymi podziałami rytmicznymi, rytmami uzupełniającymi, tworzącymi gęstą strukturę dźwiękową. Ostatecznie zawierają one rozpoznawalny idiom stylistyczny, którego istotą jest liryzm i ekspresja. Jest on wynikiem permanentnej zmienności i różnorodności oraz zastosowania rozwoju na etapie mikroformy. Celem nadrzędnym techniki kompozytorskiej jest uzyskanie wysublimowanego brzmienia. Czynnik rozwojowy jest jedną z głównych cech stylu Andrzeja Nikodemowicza.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Igor Strawiński i Wacław Niżyński artyści wizjonerzy u progu nowej epoki

Kompozytor Igor Strawiński oraz tancerz i choreograf Wacław Niżyński skrzyżowali swe drogi twórcze na początku wieku XX, aby zrewidować dotychczasowe myślenie o sztuce i wprowadzić ją w nowy wiek. Apogeum współpracy tych dwóch wybitnych artystów stanowiło wystawienie baletu Święto wiosny, którego premiera w 1913 roku, zapisała się w historii jako jeden z najwięk- szych skandali muzycznych naszej epoki. Niniejszy artykuł posiada charakter kompilacyjny. Wykorzystuje znane opracowania muzykologiczne i historyczne dotyczące literatury przedmiotu.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Brzmienie a relacje interinstrumentalne w fakturze kameralnej na przykładzie wybranych polskich sonat skrzypcowych XX wieku

Artykuł przedstawia relacje pomiędzy partiami dwóch instrumentów i ich wpływ na brzmienie. Zagadnienie to jest ukazane na przykładzie 4 sonat skrzypcowych polskich kompozytorów, powstałych w różnych latach XX wieku. A są to:
— Sonata G-dur na skrzypce i fortepian Henryka Melcera (1907),
— Sonata na skrzypce i fortepian Romana Maciejewskiego (1938),
— IV Sonata na skrzypce i fortepian Grażyny Bacewicz (1949),
— Sonata na skrzypce i fortepian (1971).
Rozważania o brzmieniu poprzedzone są metodologicznym wstępem, zatytułowanym „Brzmienie jako problem badawczy”. Ukazuje on uwagi Carla Dahlhausa, Igora Strawińskiego, Ryszarda Daniela Golianka i Józefa Michała Chomińskiego. Analizy utworów poprzedzają uwagi dotyczące relacji interinstrumentalnej i jej definicje. W pierwszej sonacie Henryka Melcera relacje przyjmują postać dialogu sukcesywnego i symultatywnego, w którym istnieją różne rodzaje brzmienia: selektywne, eufoniczne, złożone, kontrastowe. Druga kompozycja, Sonata Romana Maciejewskiego, przedstawia rodzaj dialogu symultatywnego o brzmieniu topliwym. IV Sonata Grażyny Bacewicz reprezentuje dialog symultatywny o brzmieniu kontrastowym. Sonata Eugeniusza Knapika reprezentuje model płaszczyznowy, który tworzy układ formy brzmieniowej tarasowej. Artykuł zamyka podsumowanie, w którym wysunięto wnioski nadrzędne: w każdym utworze istnieją trzy warstwy relacji kształtujących brzmienie:
— dobór instrumentów a brzmienie,
— rdzeń dźwiękowy a brzmienie,
— ukształtowanie interinstrumentalne a brzmienie.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Muzyka jugosłowiańska – idea i jej realizacja do 1941 roku

Zalążki muzyki jugosłowiańskiej tkwią w iliryzmie – pierwszym ruchu postulującym zjednoczenie kulturowe i polityczne południowych Słowian. W kręgu kompozytorów i muzyków związanych z iliryzmem (Vatroslav Lisinski, Ferdo Livadić) pojawiły się pierwsze inicjatywy zdążające do zbliżenia muzycznych kultur południowej Słowiańszczyzny. Drugi etap (ok. 1860–1918) został zdominowany działalnością Franja Kuhača. Ten chorwacki uczony jako pierwszy sformułował koncepcję wspólnego stylu jugosłowiańskiego (Narodna glazba Jugoslavena, 1869). Pomysły Kuhača stanowiły przygotowa- nie pod trzeci, właściwy etap rozwoju muzyki jugosłowiańskiej – zaczynający się z chwilą powstania Królestwa Jugosławii (1918). Od tego momentu kultura muzyczna krajów południowej Słowiańszczyzny podporządkowana została państwowej idei jugoslawizmu, wyrażającej się w dążeniu do stworzenia jednolitego „narodu jugosłowiańskiego”. Idea ta odzwierciedliła się w pismach czołowych ideologów muzyki jugosłowiańskiej – Antona Dobronicia, Petara Konjovicia i Miloje Milojevicia oraz w utworach kompozytorów czerpiących inspirację z folkloru różnych regionów Jugosławii.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Z historii stosunków polsko-ukraińskich w środowisku muzycznym Uniwersytetu Lwowskiego w pierwszych trzech dekadach XX wieku

Problematyka niniejszej pracy koncentruje się na określeniu relacji Adolfa Chybińskiego, wybitnego polskiego muzykologa, kierownika Zakładu Muzykologii Uniwersytetu Lwowskiego z jego ukraińskimi studentami i współpracownikami. Podstawę opracowania stanowią: korespondencja, oficjalne dokumenty i osobiste wspomnienia.
Źródła te świadczą o tolerancji, wzajemnym szacunku i zrozumieniu nawet w czasach najostrzejszych konfliktów międzynarodowych. Przy bardziej wnikliwym, spersonifikowanym spojrzeniu na historię widzimy, że przeszłość polsko-ukraińska była wielowymiarowa i niejednoznaczna, a na płaszczyźnie intelektualnej, kulturowej i artystycznej istniało znacznie więcej punktów wspólnych, niż przyjęło się dziś o tym sądzić.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Partity Koori i Ini Krzysztofa Knittla – intermedialny pejza dwikowy

Intermedialność, jako fenomen kultury ponowoczesnej, stanowi jeden z ważniejszych para- dygmatów współczesnych badań komparatystycznych. Teoria intermedialności autorstwa Wernera Wolfa zakłada obecność różnych relacji, w jakie dane medium wchodzi z innymi mediami, dając przypadek multimedialności, tzw. „hybrydy medialne”. Partita I (Koori) na saksofony altowy i sopranowy, orkiestrę symfoniczną i media elektroniczne oraz Partita II (Inuit) na flet, orkiestrę smyczkową i media elektroniczne polskiego kompozytora Krzysztofa Knittla, które są przedmiotem niniejszego artykułu, z jednej strony stanowią przykład dzieł intermedialnych, z drugiej zaś przykład muzyki ekologicznej, tworzącej tzw. „pejzaż dźwiękowy”. Materiał muzyczny, obok dźwięków emitowanych z tradycyjnych instrumentów i urządzeń elektronicznych, obejmuje dźwięki oderwane od źródła – oryginalne odgłosy mniejszości etnicznych i zamieszkałych przez nich terenów. Dźwięki pochodzące z natury stają się w obu Partitach symbolami, niosąc wartość semantyczną. Prezentowane współczesne kompozycje tworzą swego rodzaju akusmatyczny spektakl brzmieniowy, który odsłania symboliczne znaczenie emisji dźwięku. Analiza obu utworów została przedstawiona w kontekście refleksji teoretycznej Murraya R. Schafera i Wernera Wolfa.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Kadencje Wandy Landowskiej do Koncertu fortepianowego d-moll KV 466 W.A. Mozarta w perspektywie porównawczej

Wanda Landowska, wybitna interpretatorka muzyki dawnej, pedagog, w młodości swą przyszłość wiązała z karierą kompozytorską. Na dorobek artystki składają się utwory fortepianowe i pieśni, spora liczba dzieł kameralnych oraz kadencje do szeregu koncertów, które osobiście wykonywała. Wanda Landowska skomponowała kadencje do koncertów na instrumenty klawiszowe trzech kompozytorów: G.F. Haendla, J. Haydna i W.A. Mozarta. Nie są to kompozycje o charakterze popisowym – należą one do odmiany nazywanej w piśmiennictwie niemieckim „kadencją dokomponowaną”. Każda z nich to rodzaj erudycyjnego komentarza na temat stylu danego koncertu. Kadencje te są zaawansowane pod względem użycia technik kompozytorskich, a w szczególności – bliskiej Landowskiej – sztuki kontrapunktu. Zdradzają też głęboką wiedzę historycznomuzyczną klawesynistki oraz jej rozeznanie w środkach kompozytorskich z różnych okresów, choć jednocześnie pozostają zasadniczo zgodne stylistycznie z kompozycjami, do których powstawały. Celem niniejszego szkicu jest zaprezentowanie typowych strategii Landowskiej jako autorki kadencji na przykładzie kadencji do I oraz III części Koncertu fortepianowego d-moll KV 466 W.A. Mozarta. Wybór ten związany jest z jednej strony z faktem, że kadencje te ukazują w sposób reprezentatywny najważniejsze elementy kompozytorskiego metiér artystki, z drugiej zaś z tym, że analizując je, dysponujemy szerokim spektrum porównawczym – Koncert d-moll cieszył się bowiem szczególnie dużym powodzeniem wśród kompozytorów, jeśli chodzi o pisanie kadencji. Analiza porównawcza korpusu źródeł ilustrujących temat umożliwiła ukazanie podobieństw i różnic w odczytaniu Mozartowskiego arcydzieła przez Landowską i przez innych twórców.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika