rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uczestnictwo w kulturze a uczestnictwo w mieście. O kapitałach kulturowych i różnorodności stylów życia mieszkańców dużego miasta

Artykuł podejmuje problem relacji między organizacją przestrzeni miejskiej a sposobami życia ujmowanymi poprzez wzory konsumpcji. W społeczeństwie konsumpcyjnym wzory te mogą być definiowane jako indywidualne strategie akumulowania kapitału kulturowego. Odgrywają one zasadniczą rolę w tworzeniu tożsamości osobistej oraz służą podtrzymywaniu i komunikowaniu statusu społecznego. Konsumpcja staje się także motorem miejskiego odrodzenia. System miejski organizuje możliwości oraz dostarcza zasoby do konsumpcji, a w rezultacie – umożliwia realizowanie określonych sposobów życia. W tym ujęciu przestrzeń miejska staje się areną rywalizacji różnych orientacji konsumpcyjnych. Rezultaty badań socjologicznych zrealizowanych we Wrocławiu ujawniły pięć ogólnych kategorii mieszkańców, wyróżnionych na podstawie intensywności i sposobów uczestniczenia w kulturze. Analizy praktyk konsumpcji czasu wolnego pozwoliły zidentyfikować pięć typów miejskich układów (przestrzeni) organizujących i umożliwiających określone formy konsumpcji. Wyniki wskazują, że sposób wytwarzania i organizowania przestrzeni miejskiej faworyzuje określone kategorie mieszkańców: tych, którzy zorientowani są na uczestnictwo w postmodernistycznych, indywidualistycznych i skomercjalizowanych formach kultury.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Pomiędzy polityką życia, emancypacją i jej pozorowaniem. Pytania o nowy model polityki społecznej wobec zatrudnienia osób niepełnosprawnych

W artykule wskazano trzy procesy, wpływające na działania w polityce zatrudnienia osób niepełnosprawnych w Polsce, tj. tworzenie wspólnotowej koncepcji przeciwdziałania ich wykluczeniu (włączanie we wszelkie sfery życia społecznego), zmiany w polityce edukacji (oddziałujące na wzrost poziomu wykształcenia osób niepełnosprawnych) oraz tworzenie ogólnej polityki zatrudnienia w Polsce (od działań osłonowych po aktywizację). Pierwszy proces interpretować można – używając terminologii Giddensa – jako próbę przejścia od polityki emancypacji do polityki życia (na poziomie idei UE i zalecanej krajom członkowskim); drugi – wykorzystywanie przez jednostki strukturalnych możliwości w drodze do emancypacji grupy, czyli osób niepełnosprawnych w Polsce (polityka emancypacji). Trzeci zinterpretowano jako pozorowaną instytucjonalnie emancypację ze względu na nikłe efekty zatrudnieniowe wobec osób niepełnosprawnych. Wskazana asynchronia procesów rodzi określone skutki społeczne dla zbiorowości, rodzin i samych niepełnosprawnych, tworząc nowe problemy społeczne, a nie rozwiązując starych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Od przekonywania do współdecydowania: zarządzanie konfliktami wokół ryzyka i technologii

Nowe technologie mogą wywoływać kontrowersje społeczne: po pierwsze, ich rozwój i stosowanie mogą bezpośrednio skutkować oporem społecznym i konfliktami, jak dzieje się na przykład w przypadku biotechnologii, energii atomowej, technologii in vitro, nanotechnologii; po drugie, mogą one wywoływać niepożądane skutki, takie jak zanieczyszczenie środo- wiska, globalne ocieplenie klimatu, rozpowszechnienie się nowych epidemii (BSE, świńska i ptasia grypa). U źródeł konfliktów społecznych powstających wokół tych problemów – nazywanych tutaj konfliktami technologicznymi – leży postrzeganie przez część społeczeństwa niektórych technologii jako ryzykownych bądź wprost niebezpiecznych, przy jednoczesnym uznawaniu ich przez innych aktorów społecznych za bezpieczne i niegroźne. Celem tego tekstu jest prezentacja i próba oceny wypracowanych w społecznych badaniach nad nauką i technologią strategii zarządzania konfliktami technologicznymi.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Bycie imigrantką jako zasób i jako bariera. Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce w narracjach imigrantek z krajów byłego ZSRR

Celem tekstu jest analiza procesu uwłasnowolnienia imigrantek zakładających własne firmy. Pierwsza część artykułu omawia dotychczasowe badania dotyczące przedsiębiorczości imigrantek. W drugiej części przedstawione jest własne badanie, oparte na pogłębionych wywiadach z wysoko wykwalifikowanymi imigrantkami z państw byłego Związku Radzieckiego prowadzącymi działalność gospodarczą. Imigrantki w rozwijanych biznesach na wiele sposobów wykorzystują zasoby sieci migracyjnych oraz swoje kompetencje kulturowe i międzykulturowe, co wpływa na bazę kontrahentów, relacje wewnątrz firmy, a także wybierane branże w których zakładane są przedsiębiorstwa. Swoje dokonania wiążą z potrzebą niezależności i osobistego rozwoju. Wpisane w biografie cudzoziemców doświadczenia migracyjne i transnarodowe, które w pierwszych latach pobytu mogą zamykać dostęp do atrakcyjnych segmentów rynku pracy, po przezwyciężeniu trudności adaptacyjnych stają się ważnym zasobem, który może być wykorzystywany do umocnienia pozycji ekonomicznej imigrantek.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Akumulacja kapitału materialnego w społeczeństwach późnego kapitalizmu

W artykule podjęto kwestię nierówności majątkowych i dochodowych oraz mechanizmów ich powstawania i powiększania. Zasadnicza teza tekstu zakłada, że nierówności te są przede wszystkim skutkiem różnic w zdolności do akumulacji kapitału materialnego, w zależności od osiąganych dochodów i struktury potrzeb. Dla zweryfikowania tezy został zbudowany model teoretyczny akumulacji kapitału materialnego, oparty na relacjach między dochodami a uwarunkowanymi społecznie i kulturowo potrzebami, a następnie zastosowany do analizy zdolności do akumulacji kapitału w różnych grupach w warunkach gospodarki późnego kapitalizmu, ze szczególnym odniesieniem do kontekstu polskiego. W rezultacie wyodrębnione zostały cztery sfery dochodowe, charakteryzujące się różną zdolnością do akumulacji. Stwierdzono także, że podstawowy czynnik wyznaczający zdolność do akumulacji kapitału materialnego ma charakter strukturalny i jest nim miejsce w strukturze społecznej, wchodzące w interakcje z czynnikami mającymi charakter kulturowy (np. wzorce konsumpcyjne), ekonomiczny (np. stopa zwrotu z kapitału), instytucjonalny (np. obciążenia fiskalne) czy strukturalny (np. wielkość społecznych nierówności).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Sprawstwo kobiet w organizacjach katolickich

Artykuł przywołuje różne ujęcia kategorii sprawstwa w naukach społecznych, wskazując na ich ograniczenia w analizie doświadczeń kobiet zaangażowanych w działania w strukturach organizacji religijnych. Celem artykułu jest przybliżenie koncepcji sprawstwa jako wymiaru ludzkiego działania, które jest ukierunkowane na reprodukowanie religijnego status quo, a także systematyzacja różnych, ugruntowanych w badaniach nad płcią i religią ujęć sprawczych wzorów działań (autorstwa m.in. Orit Avishai, Kelsy Burke). 
Dane empiryczne, do których odwołuje się tekst, są efektem badań zrealizowanych w ramach dwóch projektów, dotyczących relacji między gender a religią, zrealizowanych w Polsce i w Anglii. Tekst bazuje przede wszystkim na wynikach indywidualnych wywiadów pogłębionych przeprowadzonych m.in. z kobietami aktywnymi w organizacjach kurialnych Kościoła katolickiego w Polsce i w polskich organizacjach kościelnych w Anglii działających w ramach Polskich Misji Katolickich.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Zmiana permanentna? Refleksje o zmianie społecznej w epoce technologii cyfrowych

Artykuł koncentruje się na procesach zmian wywoływanych przez technologie cyfrowe. Zmianę niesioną przez nowe technologie próbuje się wyjaśnić w paradygmacie nowych teorii, głównie społeczeństwa informacyjnego i sieciowego. Poprzestawanie na nowych teoriach, czy choćby tylko koncentrowanie się na nich, autor uważa za pewną słabość najnowszej myśli społecznej, odnoszącej się do zmiany, transformacji, rozwoju itp. Czytelnik znajdzie w artykule próbę odpowiedzi na pytanie, które ze starszych orientacji teoretycznych powstałych przed pojawieniem się społeczeństwa informacyjnego nic albo niewiele wnoszą do zrozumienia zmiany, a które są nadal z tego punktu widzenia przydatne i wartościowe poznawczo.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Migracja i płeć w cyklach życia rodzinnego

Celem artykułu jest ukazanie i porównanie doświadczeń rodzinności migrantów osiedlonych i tymczasowych na różnych etapach cykli życia rodzin (CŻR), tj. od powstania pary, przez posiadanie i wychowanie potomstwa, aż do fazy schyłkowej rodziny. Przekrojowe spojrzenie na jakościowy materiał empiryczny z trzech projektów badawczych pozwala na aplikację soczewki CŻR do rodzin migracyjnych w kontekście polskim. Sytuacje dwóch typów rodzin nuklearnych, tj. Polaków wychowujących dzieci poza krajem i rodzin, które doświadczają migracji sezonowej/czasowej jednego z partnerów/rodziców, analizowane są z uwzględnieniem wymiaru temporalnego (reprezentowanego przez kolejne fazy cyklu życia rodzin oraz przez pryzmat płci (doświadczenia migrujących kobiet versus mężczyzn).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Chocholi taniec. O krytyce teorii aktora-sieci w An Invasion of Tricksters Michała Kaczmarczyka

W polskiej socjologii panuje szereg nieporozumień wokół teorii aktora-sieci (ANT). Świetnie obrazuje to tekst An Invasion of Tricksters. Niniejszy artykuł jest odpowiedzią na jego zarzuty. Ambicje naszego tekstu wykraczają poza ukazanie błędów interpretacyjnych i innych niedostatków tego artykułu. Przede wszystkim konfrontujemy tu rożne strategie korzystania przez socjologów z ustaleń filozoficznych i omawiamy ich przydatność naukową. Dodatkowo oferujemy własną, wewnętrzną krytykę ANT.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Płeć biologiczna i płeć społeczno-kulturowa a związki intymne Polaków

Celem badań, których wyniki prezentowane są w artykule było poznanie znaczenia płci społeczno-kulturowej dla bycia w związku lub życia bez partnera oraz dla postrzegania norm, regulujących intymne relacje partnerów w związkach. Odpowiedzi na postawione pytania badawcze zostały sformułowane na podstawie wyników badań z 2011 roku (reprezentatywna próba 3206 Polaków w wieku 15–59 lat). W badaniach zastosowano technikę wywiadu bezpośredniego (osobistego), ankietę oraz Inwentarz do oceny Płci Psychologicznej (IPP).
Wyniki pokazują, że płeć biologiczna, a wśród kobiet i mężczyzn również płeć społeczno-kulturowa, różnicują bycie w związku i plany matrymonialne oraz poglądy na temat seksu przedmałżeńskiego i relacji seksualnych w związkach. Stwierdzono, że w związkach formalnych lub nieformalnych są częściej kobiety o tradycyjnych poglądach na temat kobiecości i męskości oraz androgyniczne. Samotnie żyją najczęściej kobiety o niestereotypowych poglądach na temat kobiecości i męskości. W przypadku mężczyzn, najczęściej w związku żyją mężczyźni androgyniczni, a singlami przeważnie są mężczyźni, którzy w ocenie siebie nie odwołują się do kulturowych definicji kobiecości i męskości.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wyobraźnia ekonomiczna w Polsce

Artykuł stanowi próbę zbadania charakteru współczesnej ekonomicznej wyobraźni Po- laków. Metodą ankietowego badania reprezentatywnego zrekonstruowane zostały ogólne (złożone) zespoły wyobrażeń na temat czynników korzystnych dla gospodarki jako całości, poszczególnych przedsiębiorstw oraz ludzi. Zbadane zostały determinanty poglądów tworzą- cych ogólniejsze wyobrażenia na ten temat, a także ich wpływ na stopień akceptacji demo- kracji.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Trzy światy męskiej pracy – stałość i zmiana wzorów w zmaskulinizowanych zawodach

Artykuł przedstawia eksploracyjne rozpoznanie mechanizmów segregacji zawodowej pod względem płci na rynku pracy na przykładzie wybranych grup zawodowych: strażaków, kurierów i kierowców autobusów. Prowadzona analiza pozwala na zrozumienie czynników wspierających lub osłabiających utrzymywanie się męskich wzorców w tych miejscach pracy i grupach zawodowych. Celem było zbadanie społecznych mechanizmów segregacji na rynku pracy ze względu na płeć przez skoncentrowanie się na męskich doświadczeniach pracy w zawodach zmaskulinizowanych. Doświadczenia mężczyzn analizowano w perspektywie zmieniającego się świata pracy. Efektem jest typologia trzech światów męskiej pracy: grupę zawodową broniącą męskości, grupy zawodowej wyzyskiwanej za pomocą męskości oraz grupy zawodowej nieprzywiązanej do męskości.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Badanie exit poll – historia, funkcje i specyfika

W artykule Autor prezentuje historię oraz funkcje badań exit poll, a także zalety i wady takiego sposobu analizowania zachowań wyborczych.
Badania exit poll są współcześnie wykorzystywane nie tylko do predykcji wyników wyborów (do czego były pierwotnie projektowane), ale służą również weryfikacji uczciwości elekcji, analizie uwarunkowań zachowań wyborczych i wyznaczaniu kierunków działań politycznych na przyszłość.
Autor zwraca uwagę na następujące zalety exit poll: a) ograniczenie koniunkturalizmu deklaracji powyborczych w zakresie preferencji, opinii i deklarowanej partycypacji w wyborach; b) ograniczenie błędów wynikających z niedoskonałości pamięci; c) uodpornienie na ewentualne zmiany postaw i opinii w czasie; oraz d) zapewnienie kontaktu z wyborcami, którzy dla typowych badań sondażowych są trudno dostępni.
Autor omawia także wady interesującego go sposobu badań, do których należą: błąd pokrycia populacji, błąd nierealizowalności próby; błąd próby i błąd pomiaru.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Aktywność starych mieszkańców Gdańska i jej społeczno-demograficzne uwarunkowania

Artykuł jest poświęcony głównie zróżnicowanym formom aktywności występującym wśród mieszkańców Gdańska mających co najmniej 65 lat, które zostały rozpoznane w trakcie reprezentatywnych badań (1500 osób) z 2012 roku, opartych na wywiadach kwestionariuszowych. Po przedstawieniu charakterystyki badań oraz przykładowych typologii odnoszących się do rodzajów aktywności będących udziałem ludzi starych, w artykule zostały omówione szczegółowe wyniki badania obejmujące aktywność zawodową, fizyczną, kulturalną, hobbystyczną, związaną z cyberprzestrzenią, towarzysko-sąsiedzką i społeczną (członkostwo w organizacjach, wolontariat). Analiza wyników pokazała, że poziom aktywności respondentów w wielu przypadkach jest zróżnicowany w zależności chociażby od ich płci, wieku czy poziomu wykształcenia. W publikacji zobrazowano również wybrane potrzeby osób zaawansowanych wiekiem w zakresie zinstytucjonalizowanych działań aktywizujących. W artykule zwrócono ponadto uwagę na niedostatek polskich – zwłaszcza socjologicznych – badań poświęconych osobom starszym, przedstawiono niektóre możliwości praktycznego zastosowania wyników badań (rekomendacje, strategie, planowanie) oraz zasygnalizowano potrzebę rozwoju w naszym kraju socjologii starości.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Od socjologii transformacji do socjologii sfery publicznej. Nowe możliwości syntezy wiedzy o zmianie systemowej

Refleksja socjologiczna towarzyszyła ćwierćwieczu zmian systemowych w Polsce. Socjologia transformacji, mimo związanych z tym podejściem oczekiwań, nie zaowocowała jednak spójną teorią, zdolną agregować i syntetyzować bogaty dorobek badawczy, jaki powstał w jej ramach. W artykule podejmujemy próbę wyjaśnienia uwarunkowań tych niespełnionych oczekiwań oraz wskazania nowych możliwości akumulacji wiedzy dotyczącej kształtowania się nowego potransformacyjnego ładu zbiorowego w ramach nurtu, który proponujemy określić jako socjologię sfery publicznej. Możliwości rozwoju socjologii sfery publicznej upatrujemy przy tym w rosnącej popularności paradygmatu neoinstytucjonalnego w naukach społecznych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dwa typy tożsamości zbiorowych mieszkańców małych miast polsko-żydowskiego pogranicza. Społeczne podziały a antagonizmy międzygrupowe

W artykule Autor poszukuje odpowiedzi na pytanie, dlaczego w małych miastach województwa białostockiego okresu międzywojennego doszło do stosowania brutalnej przemocy przez niektórych mieszkańców narodowości polskiej, przy zróżnicowanym udziale Niemców, wobec obywateli polskich narodowości żydowskiej. 
W pracy Autor odwołał się do tożsamości pogranicza jako kategorii socjologii pogranicza, która umożliwia analizę występujących na omawianym pograniczu polsko-żydowskim dwóch niemal przeciwstawnych typów tożsamości zbiorowych. Wskazano na pięć głównych wymiarów podziałów społecznych (przestrzenne, religijne, poststanowe, narodowe, cywilizacyjne) oraz na więź terytorialną, jako czynnik łączności międzygrupowej. W podsumowaniu Autor wskazuje na brak działań ze strony zewnętrznych aktorów politycznych i kulturowych w warunkach narastania procesów modernizacyjnych w małych miastach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Czy nauka zagraża wierze? Biograficzne uwarunkowania wiary ukraińskich przyrodników

Badania środowiska akademickiego prowadzone w różnych krajach nieodmiennie pokazują niższy stopień religijności uczonych w stosunku do ogółu społeczeństwa. Powstające głównie w socjologii amerykańskiej próby interpretacji tego zjawiska ujawniają jego złożony charakter. Odsyłają badacza do problematyki zarówno poznawczej (zgodność nauki i religii), jak i społecznej (czynniki społeczno-biograficzne). Artykuł podejmuje ten temat na przykładzie kraju, który nie był wcześniej pod tym względem badany – Ukrainy. Ma na celu ustalenie, czy zajmowanie się nauką ma związek z obniżeniem poziomu religijności ukraińskich naukowców-przyrodników. Rekonstruuje także dynamikę religijną w biografiach uczonych na tle burzliwych dziejów radzieckiej i postradzieckiej Ukrainy. Na podstawie analizy 50 wywiadów pogłębionych z fizykami i biologami zatrudnionymi w instytutach badawczych Narodowej Akademii Nauk Ukrainy autorka dochodzi do wniosku, że nauka nie tylko nie wpływa negatywnie, lecz przeciwnie, sprzyja powstaniu światopoglądów religijnych w tej grupie badawczej. Pokazuje ponadto silny związek religijnych trajektorii uczonych ze zmianami społeczno-politycznymi w kraju przełomu lat osiemdziesiątych XX wieku.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dokładniej, rzetelniej, taniej. Badania oparte na rejestrach publicznych jako szansa dla badań społecznych w Polsce

Badania społeczne dotyczące różnorodnych zjawisk (między innymi z zakresu procesów edukacyjnych, rynku pracy, demografii, migracji, epidemiologii) mogą być prowadzone na podstawie informacji z rejestrów administracyjnych. Znajomość potencjału oraz ograniczeń tego podejścia stwarza możliwość pogodzenia pozornie sprzecznych postulatów – prowadzenia tanich, a jednocześnie efektywnych badań złożonych zjawisk społecznych. Korzystanie z informacji z rejestrów może pomóc rozwiązać szereg metodologicznych problemów, takich jak malejący poziom realizacji sondażowych badań reprezentacyjnych, nierzetelność zbieranych informacji itp.
Celem artykułu jest prezentacja specyfiki metodologii badań statystycznych wykorzystujących informacje z rejestrów. Jest to jeden z efektów projektu badawczego zrealizowanego przez Autorów. Rozważania metodologiczne uzupełniają przykładowe wyniki badań ścieżek edukacyjnych studentów oraz historii zatrudnienia absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego z wykorzystaniem danych z rejestrów uczelni i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przeprowadzonych w ramach projektu. Autorzy wyjaśniają również problemy technologiczne, administracyjne oraz organizacyjne, których przezwyciężenie jest warunkiem prowadzenia badań wykorzystujących informacje z rejestrów. Wnioski metodologiczne przedstawione w artykule rozwijają propozycje badaczy skandynawskich najbardziej doświadczonych w dziedzinie badań wykorzystujących informacje z rejestrów administracyjnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Społeczność polskich pionierów Internetu i jej dokonania. 20 lat Internetu w Polsce

Artykuł opisuje początki Internetu w Polsce oraz losy zbiorowości polskich pionierów Internetu, czyli ludzi, którzy stworzyli techniczne podwaliny funkcjonowania sieci w naszym kraju. W artykule opisane zostało powstawanie skupiającej ich społeczności. Proces komercjalizacji i umasowienia Internetu w Polsce znacząco wpłynął na funkcjonowanie tej społeczności. Z jednej strony wytworzyło się przekonanie o elitarności własnej grupy, co wpłynęło na umocnienie grupowej identyfikacji. Z drugiej jednak strony dało się zaobserwować zróżnicowane postawy pionierów wobec tych procesów. W artykule omówiony też został wpływ pionierów Internetu na technologiczną i społeczną istotę Internetu: od kluczowego znaczenia w pierwszym okresie funkcjonowania Internetu w Polsce po późniejszą marginalizację.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Strategie życiowe robotników po 1989 roku – praktyczne i etyczne wyzwania archiwizacji kolekcji danych biograficznych

W artykule prezentujemy doświadczenia, związane z archiwizacją wywiadów biograficznych przeprowadzonych z robotnikami w trzech historycznych regionach Śląska (Dolnym Śląsku, Śląsku Opolskim, Górnym Śląsku) w latach 2001–2004. Opracowywana w ramach projektu „Archiwum Danych Jakościowych” Instytutu Filozofii i Socjologii PAN kolekcja obejmuje 174 wywiady narracyjne. Zbiór stanowi dokument okresu transformacji oraz wpisuje się w europejską tradycję kulturowych badań klasy robotniczej. Stanowi także źródło, które może być wykorzystane do analizy szeregu nowych problemów badawczych. W artykule omówione są dwa rodzaje problemów związanych z przygotowaniem zbioru do archiwizacji: (1) problemy etyczne oraz (2) problemy techniczne i metodologiczne. Postawiona zostaje teza, że sprostanie wskazanym wyzwaniom wymaga refleksji teoretycznej, metodologicznej i etycznej nad relacjami między badaczami, badanymi, wytworzonymi w procesie badawczym danymi, ich istniejącymi i potencjalnymi interpretacjami, a także zamierzonymi i niezamierzonymi konsekwencjami upublicznienia i powtórnego wykorzystania danych w przyszłości.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne