rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres stanowienia

Prawo, to jeden z czynników wpływających w istotny sposób na jakość przestrzeni. Artykuł jest kolejnym z serii artykułów o systemie kształtowania przestrzeni w Polsce i pierwszym z trzech dotyczących zakresu stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W sposób ogólny odnosi się do całości tego zakresu. Dwa kolejne artykuły: Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – przeznaczenie terenów; Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – parametry zabudowy odnoszą się w sposób szczegółowy do kluczowych zagadnień tego zakresu. W celu zachowania precyzji wypowiedzi posłużono się szeregiem cytatów. Miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego, kluczowy dla kształtowania przestrzeni akt prawa miejscowego, ma wieloznaczny, mało precyzyjny zakres stanowienia, ponieważ: zawiera szereg powtórzeń i jest mieszaniną tego, co należy ustalić z wytycznymi i informacjami o uwarunkowaniach, z których ustalenia powinny wynikać, w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych brakuje definicji użytych w nim pojęć oraz jest wiele określeń bliskoznacznych, chaos pogłębia niezrozumiały podział na zakres obowiązkowy i zakres fakultatywny. Wszystko to utrudnia sporządzanie planów miejscowych, a tym samym negatywnie wpływa na jakość przestrzeni oraz prowadzi do niepotrzebnych sporów, w tym sądowych, których dałoby się uniknąć mając precyzyjne prawo.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji
Kryzysy jako impulsy zmian systemów społeczno-gospodarczych

Przedstawione w tym eseju analizy ukierunkowane są na identyfikowanie potencjalnych, kierunków racjonalizacji systemów społeczno-gospodarczych, służących nie tylko przeciwdziałaniu kryzysowym destrukcjom, lecz przede wszystkim charakterystycznej obecnie globalnej kryzysogenności. O konieczności poszukiwań racjonalizujących rozwiązań przekonuje nie tylko kryzys, jaki ogarnia świat w związku z pandemią COVID-19 i który obnaża systemowe dysfunkcje gospodarki globalnej. Przekonuje o tym także charakterystyczna dla współczesnego świata i występująca już przed pandemią, multiplikacja kryzysowa, czyli nakładanie się na siebie różnych kryzysów, co tworzy specyficzną, zagęszczającą się kryzysową sieć. Intensyfikują się w związku z tym dyskusje i pytania, dotyczące możliwych przyszłych kierunków zmian w systemach społeczno-gospodarczych. Pytania te są tym bardziej istotne, że wciąż utrzymują się neoliberalne tzw. zombi-idee, czyli idee, które, mimo że rzeczywistość absolutnie nie potwierdza ich zasadności, sztucznie i w interesie wąskich grup społecznych podtrzymywane są przy życiu, stanowiąc barierę przywracania ładu w wymiarze lokalnym i globalnym. W tym kontekście, w niniejszym eseju, analizowane są odmienne od neoliberalnych koncepcje, w tym koncepcja ekonomii obwarzanka autorstwa brytyjskiej ekonomistki Kate Rawarth. Ekonomistka ta wykazuje, że im bardziej wzrost gospodarczy nie jest zharmonizowany z postępem społecznym i ekologicznym, tym większa dziura w rzeczonym obwarzanku. Dziura ta zaś jest metaforą destrukcji i zaniedbań społecznych. Natomiast pole samego obwarzanka stanowi metaforę bezpiecznego i sprawiedliwego modelu społeczno-gospodarczego, eliminującego ubóstwo z jednej strony oraz niszczącą naszą planetę, konsumpcjonistyczną przesadę i nadmiar, z drugiej. Wewnętrzna, dolna krawędź obwarzanka obrazuje cele sprawiedliwości społecznej i dobrobytu, które powinny być rozszerzane, zmniejszając rzeczoną dziurę. Zewnętrzna zaś krawędź wyznacza nieprzekraczalne granice obciążeń środowiska naturalnego. Analizowane są związki tej koncepcji z ordoliberalnym modelem społecznej gospodarki rynkowej. To model ustroju z definicji ukierunkowany na ład społeczno-gospodarczy, model mający w krajach Unii Europejskiej traktatowo-konstytucyjną rangę. Ordo bowiem znaczy ład. Jednak formalne umocowanie tego modelu nie przekłada się w pełni na społeczno-gospodarczą rzeczywistość. Dlatego też model ten wymaga wzmocnienia i dostosowania do wymogów czwartej rewolucji przemysłowej, ogarniającej obecnie świat. Przedstawione w tym eseju analizy wskazują, że wzmocnieniu temu mogłoby służyć synergicznie połączenie intelektualnego potencjału modelu SGR i ekonomii obwarzanka. Obydwie te koncepcje łączy bowiem ich prospołeczne ukierunkowanie, harmonizujące cele gospodarcze, społeczne i ekologiczne, bilansujące system społeczno-gospodarczy, co przeciwdziała występowaniu asymetrii szkodliwych dla społeczno-gospodarczego rozwoju.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Jan Kochel, Wprowadzenie do edukacji osób starszych. W kręgu pedagogiki katolickiej, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2020, ss. 209, ISBN 978-83-65860-67-5

Recenzja. Jan Kochel, Wprowadzenie do edukacji osób starszych. W kręgu pedagogiki katolickiej, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2020, ss. 209, ISBN 978-83-65860-67-5

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Oryginalna apologetyka” według papieża Franciszka

Artykuł został zainspirowany nauczaniem papież Franciszka, który w adhortacji apostolskiej Evangelii gaudium (2013) napisał następująco: „Głoszenie orędzia ewangelicznego różnym kulturom pociąga za sobą także głoszenie kierowane do kręgów intelektualnych: przedstawicieli wolnych zawodów, naukowców i środowisk akademickich. Chodzi o spotkanie między wiarą, rozumem i nauką, w dążeniu do omówienia i przedyskutowania wiarygodności, oryginalnej apologetyki, pomagającej w stworzeniu takich postaw, aby Ewangelia była słuchana przez wszystkich. Jeśli pewne dziedziny nauki i kategorie myślenia są przyjęte do głoszenia orędzia, to stają się one narzędziami ewangelizacji; to woda przemieniona w wino” (n. 132). W artykule rozwija się pojęcie „oryginalnej apologetyki”, jako wiarygodnej i etycznej interakcji pomiędzy wiarą, rozumem i naukami szczegółowymi. Te nauki uczą nas, że świat jest racjonalny, aczkolwiek jednocześnie one same pozostają tylko na poziomie zwykłej użyteczności ludzkiej. Rozum filozoficzny z kolei prowadzi nas do nowego horyzontu, który otwiera się poza rzeczywistością pięciu zmysłów. Teologia wreszcie pozwala nam zaakceptować i zrozumieć Objawienie Boże w Jezusie Chrystusie.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Konrad Baran, W sidłach cyberseksu. Zjawisko. Pomoc duszpasterska, Wydawnictwo Serafi n, Kraków 2019, ss. 240. ISBN 978-83-952878-2-4

Recenzja. Konrad Baran, W sidłach cyberseksu. Zjawisko. Pomoc duszpasterska, Wydawnictwo Serafi n, Kraków 2019, ss. 240. ISBN 978-83-952878-2-4.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Wychodząc z duchowości inkulturowanej” (QA 79). Refl eksja nad duchowością w świetle Querida Amazonia

Artykuł podejmuje zagadnienie relacji między kulturą a wiarą, która wyraża się, między innymi, w specyficznej formie doświadczenia duchowego. Punktem wyjścia dla tej refleksji jest lektura posynodalnej adhortacji Querida Amazonia w kluczu trzech pojęć: inkulturacja, duchowość, świętość. Znajdujemy je przede wszystkim w czwartym rozdziale dokumentu, opisującym – po społecznym, kulturowym i ekologicznym –marzenie kościelne. Przekraczając granice terytorium Amazonii, papieskie wezwanie do rozeznawania nowych dróg świętości, odpowiadających specyfice obecnego czasu oraz różnorodnych kontekstów kultury lokalnej, dotyka całego Kościoła.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Łagodność pastoralna w pracy kapelana szpitalnego w kontekście opieki duchowej nad pacjentem

W artykule autor zastanawia się nad kwestią zastosowania znanej już od starożytności chrześcijańskiej duszpasterskiej zasady benignitas pastoralis (łagodności pastoralnej) w pracy kapelana szpitalnego, szczególnie w kontekście problemu opieki duchowej nad pacjentem. Na początku artykułu przybliżone zostało samo pojęcie opieki duchowej, następnie wyjaśnionona czym polega duszpasterstwo oparte o łagodność pastoralną, a w końcowej części zwrócono uwagę na implikacje benignitas pastoralis w pracy kapelana szpitalnego w perspektywie opieki duchowej nad pacjentem.
Wiele z przymiotów pastoralnej łagodności można odnieść explicite do posługi kapelana w szpitalu, szczególnie jej charakter personalistyczny, wartość pedagogiczną, oddziaływanie terapeutyczne oraz ewangeliczną siłę. Wiemy dzisiaj już z naukową pewnością, że dobra opieka duchowa leży w najlepiej rozumianym interesie pacjenta. Staje się coraz bardziej oczywiste, że aby osiągnąć ten cel, konieczne jest, aby z empatią i szacunkiem podchodzić do pacjenta, rozmawiać z nim i uczyć się o jego potrzebach, obawach, marzeniach, i nadziejach. W ramach takiej opieki postawa kapelana oparta na benignitas pastoralis wydaje się dziś konieczna.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Człowiek ośmiu błogosławieństw według papieża Franciszka

Papież Franciszek wielokrotnie w swoich wypowiedziach komentował ewangelicznych Osiem błogosławieństw. Ukazuje się w nich nie tylko niezwykła postać Jezusa Chrystusa, ale także obraz spełnionego, szczęśliwego człowieka. Jest to człowiek Boży, uczeń ubogiego Mistrza, stworzony dla wspólnoty i międzyosobowych relacji, paschalnej drogi, twórczej i zaangażowanej miłości, znak sprzeciwu i eschatycznej nadziei. Obecny w błogosławieństwach obraz człowieka papież ukazuje jako propozycję dojrzałego człowieczeństwa adekwatny dla wszystkich ludzi naszych czasów.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – parametry zabudowy

Artykuł jest kolejnym z serii artykułów o systemie kształtowania przestrzeni w Polsce i ostatnim z trzech dotyczących zakresu stanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest uzupełnieniem i rozszerzeniem artykułu pt. Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres stanowienia. W artykule odniesiono się do wybranych parametrów zabudowy, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano na wieloznaczność użytych w tym przepisie pojęć oraz samego pojęcia zabudowa, co utrudnia sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Świadomie powtórzono niektóre fragmenty artykułu pt. Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres stanowienia. Osobom, które go nie czytały, ułatwi to zrozumienie zagadnień omawianych w niniejszym artykule. Dla zachowania precyzji wypowiedzi posłużono się szeregiem cytatów. Artykuł oparto na przepisach prawa obowiązujących na koniec października 2021 r.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – przeznaczenie terenów

Artykuł jest kolejnym z serii artykułów o systemie kształtowania przestrzeni w Polsce i drugim z trzech dotyczących zakresu stanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest uzupełnieniem i rozszerzeniem artykułu pt. Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres stanowienia. Odnosi się do kluczowego zagadnienia, jakim jest przeznaczenie terenu/ów. Wskazuje na wieloznaczność tego pojęcia, a tym samym mało precyzyjny zakres stanowienia planów miejscowych. Świadomie powtórzono niektóre fragmenty artykułu pt. Kształtowanie przestrzeni – sprawny system czy chaos? Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres stanowienia. Osobom, które go nie czytały, ułatwi to zrozumienie zagadnień omawianych w niniejszym artykule. W celu zachowania precyzji wypowiedzi posłużono się szeregiem cytatów. Artykuł oparto na przepisach prawa obowiązujących na koniec października 2021 r.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, architektura i urbanistyka
Filozoficzno-teologiczne źródła muzykoterapii w starożytności i średniowieczu

Terapeutyczne znaczenie muzyki jest zagadnieniem wieloaspektowym. Aby zrozumieć jego podstawy istotna jest refleksja o charakterze filozoficznym i teologicznym. Już w starożytności istniało powszechne przekonanie o uzdrawiającym oddziaływaniu muzyki. Świadectwem tego jest spuścizna szkoły pitagorejskiej oraz wielkich myślicieli antycznych, zwłaszcza Platona i Arystotelesa. Ich badaniom zawdzięczamy pierwsze sklasyfikowanie oraz systematyczne wykorzystanie w praktyce określonych rodzajów muzyki, mogących oddziaływać na człowieka. Jednym z podstawowych założeń antycznego pojmowania muzyki było przekonanie, że może nas ona uspokajać, pocieszać, odrywać od codziennych trosk, a także pobudzać i wprowadzać w stan uniesienia, a nawet szału. W ten sposób greccy myśliciele nadali filozoficzne podstawy sięgającemu zamierzchłej starożytności przeświadczeniu o terapeutycznej mocy muzyki i jej związku z medycyną. Sformułowali oni katartyczną (gr. katharsis) koncepcję muzyki jako oczyszczającego lekarstwa dla ludzkiej duszy, nadając jej funkcję etyczną i wychowawczą. Wzmianki o uzdrawiającym charakterze muzyki można odnaleźć również w przekazach biblijnych. Najbardziej znacząca jest tu postać króla Dawida – władcy, wojownika, ale także niezwykle uzdolnionego poety, kompozytora i muzyka, który grą na cytrze uspokajał ataki szału Saula. Starożytna idea muzycznego katharsis, czyli oczyszczenia obejmującego różne aspekty ludzkiego życia, stała się źródłem średniowiecznych koncepcji teologicznych i medycznych, których najbardziej znaczącą reprezentantką jest św. Hildegarda z Bingen.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kurpiowszczyzna – charakterystyka krajobrazu osadniczego : Cykl: Kurpiowszczyzna. Przekształcenia krajobrazu osadniczego do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej

Kurpiowszczyzna to jeden z ciekawszych regionów etnograficznych, z ośrodkiem oryginalnej, świetnie zachowanej i pieczołowicie kultywowanej kultury ludowej Kurpiów. Obraz wsi kurpiowskiej jest wynikiem wielowiekowych działań człowieka. Na przestrzeni stuleci następowały przekształcenia krajobrazu, oparte na przystosowywaniu środowiska przyrodniczego do uprawy ziemi i stopniowym zakładaniu siedzib ludzkich, które dały obraz współczesny. Tradycyjna kultura ludowa kurpiowskiej grupy etnograficznej oraz wysoka wartość środowiska przyrodniczego były inspiracją do podjęcia badań z zakresu transformacji otwartego krajobrazu osadniczego regionu kurpiowskiego. Celem pracy było zbadanie procesów decydujących o przekształceniach krajobrazu naturalnego i kulturowego Kurpiowszczyzny. Zakres terytorialny pracy obejmuje obszar Kurpiowszczyzny położony między Omulwią i Szkwą, który w XV w. znalazł się w powiecie ostrołęckim i w nim pozostał. Zakres czasowy badania obejmuje okres od pierwszych wzmianek o zasiedlaniu obszaru do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Przyjęte zostały następujące metody badawcze: analizy bibliograficznej i piśmiennictwa dotyczącego tematu pracy, analizy historycznej obejmującej rozwój osadnictwa na badanym terenie, analizy kartograficznej porównawczej w zakresie osadnictwa i przekształcania krajobrazu, analizy statystycznej w zakresie infrastruktury społecznej i technicznej. W pracy posługiwano się także inwentaryzacją krajobrazową i urbanistyczno-ruralistyczną. Struktura cyklu, zawarta w siedmiu artykułach, obejmuje zagadnienia związane z kształtowaniem i rozwojem osadnictwa na obszarze Kurpiowszczyzny: 1) Kurpiowszczyzna w badaniach naukowych, 2) Kurpiowszczyzna w kulturze ludowej, 3) Kurpiowszczyzna – zarys kształtowania funkcji osadniczo-rolniczych i krajobrazu, 4) Kurpiowszczyzna – charakterystyka krajobrazu osadniczego, 5) Kurpiowszczyzna – dominujące zmiany w krajobrazie pod wpływem czynników społeczno-ekonomicznych w okresie 45-lecia powojennego, 6) Kurpiowszczyzna – dominujące zmiany w krajobrazie pod wpływem czynników społeczno-ekonomicznych w okresie transformacji ustrojowej. Cykl zamyka artykuł dotyczący współczesności: 7) Kurpiowszczyzna – 18 lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej (publikacja w 2022).

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dziedzictwo wielokulturowości jako podstawa zrównoważonego rozwoju turystyki miejskiej w Warszawie – czas pandemii COVID-19

Wprowadzenie: znaczenie wielokulturowości dla rozwoju turystyki, podkreślane konsekwentnie w literaturze przedmiotu, świadczy o popularności tej formy turystyki. Polska historycznie była krajem przejściowym między Wschodem a Zachodem, krajem, w którym obok siebie istniały różne kultury: polska, niemiecka, żydowska i rosyjska. Polska przez wieki była miejscem spotkań różnych religii i kultur, a dzisiejszy krajobraz wciąż na to wskazuje. Katastrofa II wojny światowej przyniosła unicestwienie społeczeństwa wielokulturowego i stworzyła niespotykaną dotąd w naszej historii jednorodność. Dziedzictwo żydowskie i miejska turystyka kulturowa: w swojej prawie 2000-letniej diasporze Żydzi byli obecni w Polsce od ośmiuset lat: od wczesnego średniowiecza do Holokaustu, do Zagłady w okresie II wojny światowej. Od innych grup społecznych Żydów wyróżniała religia, język, zwyczaje, sztuka i architektura. W okresie międzywojennym XX w. Polska była domem największej społeczności żydowskiej w Europie, wyróżniającej się ogromną żywotnością kulturową i intelektualną. Zachowane ślady, materialne i niematerialne wielokulturowości w Warszawie stały się podstawą rozwoju turystyki kulturowej. Czas pandemii a turystyka miejska: wybuch pandemii COVID-19 silnie uderzył w sektor turystyczny: obowiązują ograniczenia w podróżowaniu i zwiedzaniu obiektów. Dlatego konieczna jest weryfikacja prognoz i przygotowanie nowych rekomendacji dla kierunków turystyki kulturowej w czasie pandemii i w okresie po jej zakończeniu. Podsumowanie i wnioski: zainteresowanie dziedzictwem żydowskim jest silne od kilku dekad i wielu turystów, zarówno krajowych, jak i zagranicznych chce zgłębiać kulturę żydowską i zabytki przeszłości. Pomimo ograniczeń sanitarnych nawet w czasie pandemii jest to możliwe, jednak potrzebne jest wypracowanie racjonalnych procedur, aby zarówno zapewnić reżim sanitarny, jak i odbudować zaufanie konsumentów.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Gospodarka odpadami Termiczne przekształcanie odpadów – spalarnie i współspalarnie

Gospodarka odpadami jest szeregiem procesów związanych z wytwarzaniem, zbieraniem i nadzorem odpadów, z czego kluczową rolę pełni ich przetwarzanie. Obejmuje także zagadnienia związane z postępowaniem z miejscami ich unieszkodliwienia. Obecnie, jest to jedno z najważniejszych zagadnień dotyczących współczesnej cywilizacji w związku z narastającym problemem zanieczyszczenia środowiska. Artykuł jest kolejnym z serii artykułów poświęconych gospodarce odpadami [Wieczorek, Siekierski 2020]. Celem artykułu jest przekazanie obiektywnych informacji dotyczących termicznego przekształcania odpadów, wokół którego narosło szereg mitów dotyczących zarówno jego zalet, jak i szkodliwości dla środowiska. Jest to szczególna metoda przetwarzania odpadów, bo może polegać zarówno na ich unieszkodliwianiu, jak i odzysku. Termiczne przekształcanie odpadów odbywa się przede wszystkim w spalarniach, jak również we współspalarniach, którymi mogą być oprócz specjalnie zaprojektowanych do tego celu instalacji dedykowanych, czyli takich, których jedynym przedmiotem działania jest termiczne przekształcanie odpadów np. poprzez ich spalanie, także i takie instalacje przemysłowe, które już wcześniej zainstalowane zostały w zakładach przemysłowych o zupełnie innym profilu, np. w cementowniach, elektrowniach i elektrociepłowniach. W jednym z kolejnych z cyklu artykułów zostaną również przedstawione należące do tej samej grupy procesów termicznych metody utylizacji odpadów z wykorzystaniem technologii plazmowych. Interesujące porównanie tych trzech technologii można znaleźć w pracy opublikowanej w 2018 r. w czasopiśmie Rynek Energii [Rajca, Zajemska 2018]. Nie jest zamiarem autorów lobbowanie za jakąkolwiek metodą termicznego przekształcania odpadów.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa, nauki prawne
Dyskusje o podziale na województwa w Drugiej Rzeczypospolitej

Celem artykułu jest odtworzenie debaty dotyczącej podziału na województwa w Drugiej Rzeczypospolitej, który został wprowadzony w latach 1919–1922. Kształt województw stał się przedmiotem licznych dyskusji, jej uczestnicy zazwyczaj oceniali go krytycznie podkreślając jego nieadekwatność do potrzeb administracji państwowej i wyzwań gospodarczych. Najwięcej projektów przedstawiono w latach 20. XX w. w związku z działalnością trzech komisji rządowo-parlamentarnych pracujących nad koncepcją podziału terytorialnego. Proponowane zmiany miały na celu zatarcie granic byłych zaborów oraz uwzględnienie w nowym podziale na województwa kryteriów demograficznych, ekonomicznych i komunikacyjnych. Projekty te zostały zrealizowane częściowo dopiero w latach 1937–1939, kiedy dokonano przesunięć przede wszystkim granic województw centralnych i zachodnich.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Opodatkowanie akcyzowe wyrobów nowatorskich : Nieuzasadniona preferencja branży w Polsce

Różnice pomiędzy faktycznym opodatkowaniem papierosów tradycyjnych i  wyrobów nowatorskich obecnie skutkują dużo mniejszym obciążeniem podatkowym tych drugich. Efektem są niższe niż możliwe do  osiągnięcia dochody budżetowe. Zróżnicowanie wysokości podatku dla  tych  dwu grup budzi wątpliwości dlatego, że  wynika z odmienności metodologicznej ukształtowania podstawy opodatkowania. Nie znajduje ona obiektywnego uzasadnienia. W konsekwencji owa uznaniowość może stwarzać ryzyko powstania pomocy publicznej dla producentów wyrobów nowatorskich. Budżet państwa finansuje w  ten  sposób rozwój branży takich produktów. Zróżnicowanie podatkowe grozi również trwałym zwiększeniem popytu na  wyroby nowatorskie konsumentów, którzy z  papierosów korzystali jedynie sporadycznie. Nie jest to pożądany efekt, zwłaszcza że zagrożenia zdrowotne z nimi związane nie zostały jeszcze w pełni rozpoznane. Strategia marketingowa producentów wydaje się być także nakierowana na przyciągnięcie osób jeszcze niepalących.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji