rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Postępowanie w sprawie odwołania prezesa regionalnej izby obrachunkowej

Celem niniejszego artykułu jest analiza trybów odwołania prezesa regionalnej izby obrachunkowej w kontekście jego pozycji ustrojowej i wykonywanych funkcji. Z uwagi na brzmienie przepisów u.r.i.o. wyróżnić można dwa tryby odwołania prezesa rio. Pierwszy z nich określić można jako tryb indywidualny, bowiem odwołanie dotyczy jedynie i bezpośrednio osoby piastującej funkcje prezesa RIO. Od decyzji Prezesa Rady Ministrów o odwołaniu zainteresowanemu służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Drugi tryb, określić można jako grupowy, bowiem następuję wskutek rozwiązania kolegium RIO. Różnica pomiędzy trybem indywidualnym a grupowym odwołania prezesa RIO, to brak możliwości zaskarżenia w jakikolwiek sposób rozstrzygnięcia Prezesa Rady Ministrów w przypadku rozwiązania kolegium RIO, co pociąga również za sobą odwołanie prezesa RIO i jego zastępcy. Oznacza to, że decyzja o rozwiązaniu kolegium regionalnej izby obrachunkowej de lege lata nie podlega żadnej kontroli sądowej. Ze względu na istotne instrumenty nadzorcze, którymi dysponuje RIO względem j.s.t., zapewnienie możliwości odwołania od decyzji Prezesa Rady Ministrów jedynie do sytuacji indywidualnego trybu ocenić należy jako niewystarczające w kontekście gwarantowanej konstytucyjnie sądowej ochrony niezależności j.s.t. De lege ferenda należałoby wprowadzić do u.r.i.o. możliwość poddania kontroli sądu administracyjnego legalności rozwiązania kolegium RIO. Ponadto należy również zauważyć, że możliwość odwołania się przez prezesa RIO od decyzji Prezesa Rady Ministrów do sądu stanowi kolejny argument przemawiający za koniecznością funkcjonowania w demokratycznym państwie w pełni niezależnych sądów oraz niezawisłych sędziów.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo do azylu - konstytucyjne i międzynarodowe regulacje prawne

W dobie wciąż trwającego kryzysu migracyjnego, kiedy uregulowania międzynarodowego prawa uchodźczego mające sprostać długotrwałym skutkom tego kryzysu okazały się niewystarczające, to właśnie unormowania krajowe - konstytucyjne - mogą stanowić jeden z najlepszych środków ochrony osób uciekających przed prześladowaniem. Celem artykułu jest dokonanie analizy prawnoporównawczej prawa do azylu w Konstytucji RP i w konstytucjach wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz na tej podstawie zbadanie, w jaki sposób konstytucyjne prawo do azylu może pomóc uzyskać rzeczywistą ochronę osobom zmuszonym opuścić terytorium własnego państwa. Odróżnione zostaną międzynarodowe i krajowe regulacje prawne w zakresie dostępu do prawa do azylu. Prawo do azylu nie zostało uregulowane w żadnej powszechnie przyjętej umowie międzynarodowej, dlatego też występują istotne różnice w unormowaniu tego prawa w ustawach zasadniczych. Mimo że statystycznie azyl nie jest udzielany tak często jak inne środki ochrony międzynarodowej, to samo umieszczenie prawa do azylu w unormowaniach konstytucyjnych należy ocenić pozytywnie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Współpraca nauk o kulturze z informatologią. Propozycje interdyscyplinarnych zagadnień badawczych

Celem artykułu jest wskazanie możliwości interdyscyplinarnej współpracy, łączącej specyﬁkę badań nad kulturą oraz związanych z informacją i komunikacją. Artykuł stanowi także głos w dyskusji związanej ze zmianami klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych. Zidentyfikowane zostały i omówione wybrane przykłady problemów badawczych funkcjonujących na styku nauk o kulturze oraz bibliologii i informatologii. Należą do nich np. kulturotwórcza funkcja informacji i komunikacji; zmiany artefaktów kultury (książek i dokumentów) w elektronicznym środowisku sieciowym, dzieło i jego relacje z odbiorcami, zarządzanie informacjami o dziełach w procesie komunikacji. Sformułowanych zostało kilka pytań i propozycji badawczych. Artykuł wskazuje na zasadność i korzyści z pogłębienia interdyscyplinarnych badań między naukami o kulturze a bibliologią i informatologią.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Glosa do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2019 r., sygn. akt P 1/18 (Dz.U. poz. 2196)

Trybunał Konstytucyjny postanowił o utracie mocy przepisu art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2096 oraz 2019, poz. 60, 730 i 1133), w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. 2018, poz. 2188 oraz 2019, poz. 1051), jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/2).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wiersze u-ciszone. Prolegomena do badań nad ciszą w wierszach Juliana Kornhausera

Artykuł stanowi wstępne rozpoznanie terytorium tej części twórczości poetyckiej Juliana Kornhausera, w której znajdziemy utwory, w jakich cisza odgrywa rolę zarówno kompozycyjną, teoriopoznawczą, jak i strukturalno-tematyczną. Rozważania osnute zostają wokół kategorii wymilczania obecnej w późnych pismach Martina Heideggera, w tzw. projekcie sygetyki. Oprócz tego kontekstu autor próbuje także zarysować płaszczyzny, na których podejmować można namysł nad ciszą w wierszu (i ciszą wierszy). W celu uporządkowania owych perspektyw proponuje się nazwać je roboczo: tematyczną (1), poetologiczną (2), formalną (3); kontekstualną (4) oraz gatunkową (5). W ich właśnie obrębie umieszczone zostają rozważania o roli i miejscu zjawiska ciszy w twórczości poetyckiej Juliana Kornhausera.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Stefana Morawskiego droga do uprawiania estetyki/filozofii sztuki. Podstawowe ustalenia (cz. 1.)

Celem artykułu jest przedstawienie sylwetki naukowej prof. Stefana Morawskiego z okazji jego 100. rocznicy urodzin. Przedstawiam podstawowe etapy rozwoju naukowego prof. Morawskiego. Uzupełniam powyższe o główne rozwiązania i propozycje, które prof. Morawski wniósł do filozofii, filozofii kultury, estetyki i teorii i krytyki sztuki. Czynię również próbę uwzględnienia elementów biograficznych, które miały wpływ na losy i decyzje podejmowane przez Stefana Morawskiego. Dotyczy to szczególnie lat 40., 50. i 60. XX wieku.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rec.: Kirk A. Hawkins, Ryan E. Carlin, Levente Littvay, Cristóbal Rovira Kaltwasser (Red.), The Ideational Approach To Populism. Concept, Theory, And Analysis, Routledge, New York 2019, 469 S.

Populizm bez wątpienia stanowi jedno z najbardziej złożonych zjawisk w życiu społeczno-politycznym, którego osadzenie w ramy teoretyczne od lat sprawia badaczom dość dużą trudność. Zadanie to jest o tyle skomplikowane, że populizm przyjmuje różne formy w zależności od obranej pozycji ideologicznej i doktrynalnej, przez co „literatura dotycząca populizmu często zawiera sprzeczne argumenty odnoszące się do natury ruchów populistycznych” (Marczewska-Rytko, 1995, s. 49). Można zatem śmiało zauważyć, że obecność zjawiska populizmu w głównym nurcie procesów politycznych wzbudza zainteresowanie badaczy, przeradzające się w coraz większą liczbę prowadzonych badań i proponowanych opracowań naukowych podejmujących to zagadnienie. Jak więc słusznie zauważają Autorzy recenzowanej pozycji, przygotowana przez nich książka „nie jest ani pierwszą, ani też ostatnią próbą wyjaśnienia przyczyn populizmu” (Hawkins, Carlin i in., 2019, s. 419). Niemniej jednak ich propozycja poświęcenia całości książki podejściu ideacyjnemu stosowanemu w badaniach nad populizmem wydaje się szczególnie ciekawa.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Sumienie maszyny? Sztuczna inteligencja i problem odpowiedzialności moralnej

Przyspieszający postęp w dziedzinie inteligentnych technologii rodzi nowe wyzwania etyczne, z którymi w dłuższej lub krótszej perspektywie ludzkość będzie musiała się zmierzyć. Nieuniknionym elementem owego postępu jest rosnąca autonomia w zakresie podejmowania decyzji przez maszyny i systemy, nienadzorowane bezpośrednio przez człowieka. Co najmniej niektóre z tych decyzji będą rodzić konflikty i dylematy moralne. Już dziś warto się zastanowić nad tym, jakie środki są niezbędne, by przyszłe autonomiczne, samouczące i samoreplikujące się obiekty, wyposażone w sztuczną inteligencję i zdolne do samodzielnego działania w dużym zakresie zmienności warunków zewnętrznych, wyposażyć w specyficzny rodzaj inteligencji etycznej. Problem, z którym muszą się zmierzyć zarówno konstruktorzy, jak i użytkownicy tworów obdarzonych sztuczną inteligencją, polega na konieczności optymalnego wyważenia racji, potrzeb i interesów między obiema stronami ludzko-nieludzkiej interakcji. W sytuacji rosnącej autonomii maszyn przestaje bowiem wystarczać etyka antropocentryczna. Potrzebny jest nowy, poszerzony i zmodyfikowany model etyki, który pozwoli przewidzieć i objąć swoim zakresem dotychczas niewystępujący obszar równorzędnych relacji człowieka i maszyny. Niektórym aspektom tego zagadnienia poświęcony jest niniejszy artykuł.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Geontowładza algorytmów. O produkcji dyskursów w Antropocenie

Celem artykułu jest analiza strategii produkcji oraz funkcjonowania dyskursu ekologicznego w epoce nazywanej Antropocenem. Autor pyta o szczególną popularność denializmu klimatycznego w dyskursie publicznym. Produkcja dyskursu jest w artykule rozpatrywana w kontekście zoe/geo/techno-asamblażu [Braidotti], a także funkcjonowania algorytmów i silników wyszukiwania treści na przykładzie platformy Youtube. Autor dochodzi do wniosku, iż denializm klimatyczny należy rozpatrywać jako równorzędną narrację ekologiczną, by uniknąć rozrastania się alternatywnych obiegów wiedzy. W tym kontekście proponuje zwrócić się ku propozycji negantropocenu sformułowanej przez Bernarda Stieglera.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Nadzór nad stosowaniem i obrotem środkami odurzającymi oraz substancjami psychotropowymi jako element instytucjonalnego wymiaru polityki bezpieczeństwa chemicznego w Polsce

Artykuł podejmuje problematykę nadzoru nad stosowaniem i obrotem środkami odurzającymi oraz substancjami psychotropowymi w kontekście kreowania i realizowania polityki bezpieczeństwa chemicznego w Polsce. Zasadniczym jego celem jest dokonanie oceny efektywności nadzoru farmaceutycznego w kontekście przyjętych w Polsce rozwiązań instytucjonalnych. Z ustaleń poczynionych przez autorów wynika, że istnieją znaczące luki w systemie nadzoru nad wykorzystywaniem środków odurzających i substancji psychotropowych stosowanych w medycynie weterynaryjnej. Prowadzi to do konkluzji o niezadowalającej efektywności nadzoru, co w ocenie autorów wynika z rozproszenia kompetencji przy jednoczesnym braku spoiwa w postaci systemowego podejścia do bezpieczeństwa chemicznego. Jako ważny kierunek działań naprawczych autorzy wskazują poprawę wzrostu poziomu świadomości prawnej i świadomości w zakresie bezpieczeństwa chemicznego u osób działających jako organy nadzoru i aparat pomocniczy tych organów. W połączeniu tych dwu elementów widzą szanse na doprowadzenie do opracowania wewnętrznego prawa właściwych inspekcji pozwalającego na zlikwidowanie obszarów pozbawionych nadzoru.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
“Rewolucja uważności”: stechnicyzowane dusze i ekstrakcja siły roboczejj

Artykuł stanowi próbę filozoficznej analizy zjawiska “rewolucji uważności ” przy użyciu pojęć instrumentalizacji rozumu Maxa Horkheimera oraz biopolityki Michela Foucault, a także w oparciu o rozpoznania Ronalda Pursera. Szczególna uwaga zostaje poświęcona relacjom między dyskursem uważności a buddyzmem i neuronauką. Zgodnie z tezą artykułu mindfulness zostaje rozpoznany jako technologia władzy służąca przechwytywaniu afektów powstałych w wyniku funkcjonowaniu w ramach neoliberalnej gospodarki i produkcji formy podmiotowości ujmującej własną emocjonalność zgodnie z zasadami ekonomicznej racjonalności.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Byty postzwierzęce w powieści P.K. Dicka Czy androidy marzą o elektrycznych owcach? i w filmowej dylogii Blade Runner

Fabuła powieści Philipa K. Dicka Czy androidy marzą o elektrycznych owcach? stała się inspiracją dla twórców scenariuszy do filmów Łowca androidów (1982) oraz Blade Runner 2049 (2017). Poza analizowanymi już wielokrotnie wątkami cogito sztucznych ludzi w “trylogii Blade Runnera” odnajdziemy także strategie narracyjne dające się odczytywać z perspektyw animal studies. Do najważniejszych z nich należy motyw ontologicznych nieciągłości cyberbiologicznych zwierząt (animoidów), a także pomysł narracyjnego powiązania bytów organicznych i technologicznych z ideą międzygatunkowego splotu. Przykłady takich zabiegów służą krytyce społeczeństwa konsumpcyjnego, w kreatywny sposób reinterpretując zjawiska kryzysu duchowości i zmierzchu Antropocenu, wskazując także na widmo ziszczającej się na naszych oczach eko-katastrofy.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o sztuce
Zadania, kierunki rozwoju i potencjał bojowy radzieckiej marynarki wojennej w latach zimnej wojny

W artykule przedstawiono poglądy wyższych dowódców radzieckich (adm. Gorszkowa, Kasatonowa i marszałka Sokołowskiego) na kierunki rozwoju, zadania oraz potencjał radzieckiej marynarki wojennej w latach zimnej wojny. Przeprowadzone analizy potwierdzają, że w okresie zimnej wojny w ZSRR o kierunkach rozwoju sił zbrojnych, w tym marynarki wojennej, decydowały przede wszystkim poglądy przywódców politycznych, a nie dowódców wojskowych. W artykule przedstawiono ponadto analizę porównawczą wielkości okrętowej salwy rakietowej i torpedowej państw Układu Warszawskiego i państw NATO, ze szczególnym uwzględnieniem potencjału ZSRR i USA. Ważnym aspektem publikacji jest analiza zmian potencjału ilościowego najważniejszych klas okrętów nawodnych i podwodnych ZSRR w latach 1960–1990.
Dane do wykonania analiz potencjałowych pochodzą z roczników Jane's Fighting Ships z lat 1960-1990, które pozwoliły zweryfikować poglądy przedstawiane przez admirałów Gorszkowa i Kasatonowa.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Aspekty prawne organizacji rekolekcji wielkopostnych w kontekście funkcjonowania szkoły

Uczestniczenie uczniów szkół i placówek w rekolekcjach wielkopostnych jest jednym z elementów katechizacji. Zgodnie § 10 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 36, poz. 155 z późn. zm.), uczniowie szkół i placówek oświatowych uzyskują trzy wolne dni na uczestnictwo w rekolekcjach wielkopostnych. W czasie ich trwania opiekę nad uczniami sprawują katecheci. Czas rekolekcji nie jest czasem wolnym od pracy dla nauczycieli. Coraz częstsza jest praktyk polegająca na odbywaniu lekcji w okresie rekolekcji w systemie skróconym. Jednakże takie rozwiązanie nie ma podstaw prawnych. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że nie zawsze osiągany jest zamierzony cel, jakim było włączenie rekolekcji do katechizacji uczniów w danej szkole. W wielu przypadkach frekwencja podczas mszy rekolekcyjnych jest wysoce niezadawalająca. Dotychczasowe doświadczenia powinny inspirować do pewnych zmian przepisów, aby okres przeznaczony na rekolekcje wielkopostne był bardziej efektywnie wykorzystywany. Wydaje się również, że uzasadnione byłoby pozostawienie większej swobody dyrekcji szkół w organizacji rekolekcji w szkole, gdyż nie zawsze konieczne jest bezwzględne zawieszanie zajęć lekcyjnych na okres trzech dni, a możliwe jest na przykład skrócenie lekcji w tym okresie. Również nałożenie jedynie na katechetów obowiązku sprawowanie opieki nad uczniami w okresie rekolekcji powoduje, że zwykle nie są oni w stanie wypełnić ciążącego na nich obowiązku.

Czasopismo: Studia z Prawa Wyznaniowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o polityce i administracji
Znaczenie imigrantów dla gospodarki Republiki Federalnej Niemiec

Problem obcokrajowców w Niemczech, a przede wszystkim zmniejszania się liczby Niemców w Niemczech, jest problemem, który nie zostanie w najbliższym czasie rozwiązany. Jego korzenie sięgają lat 60. XX w., gdy do RFN zaproszono gastarbeiterów, dzięki którym Niemcy przeżyły prawdziwy bum gospodarczy. Skutkiem napływu obcej siły roboczej były zmiany w strukturze społecznej i wyznaniowej kraju, z widocznymi do dnia dzisiejszego konsekwencjami – 25 proc. mieszkańców RFN ma obce pochodzenie, co musi rodzić pytania o naturalizację i o to, kto może być Niemcem. Chcąc utrzymać potencjał gospodarczy RFN na przynajmniej niezmienionym poziomie, należy zagwarantować ciągły dopływ siły roboczej, dający pozytywne impulsy gospodarce. Proces ten powiązany jest z napływem imigrantów, którzy w znaczny sposób obciążają system opieki socjalnej RFN. Jednak w wielu przypadkach inwestycje w imigrantów zwracają się po 5–10 latach, a nawet się samofinansują poprzez dodatkowe dochody z VAT (konsumpcja indywidualna) i składek na ubezpieczenia socjalne. Warunkiem korzystnego oddziaływania obcej siły roboczej na gospodarkę jest stosunkowo szybka integracja imigrantów na rynku pracy.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Prowadzenie działalności gospodarczej na cmentarzach wyznaniowych przez osoby prawne Kościoła katolickiego

Prawodawstwo Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia kościołom i innym związkom wyznaniowym prawo posiadania, zarządzania oraz zakładania i poszerzania cmentarzy grzebalnych przy zachowaniu przepisów dotyczących cmentarzy i chowania zmarłych. Miejscom tym, co do zasady, Państwo gwarantuje nienaruszalność. Jednakże z decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczących kościelnych osób prawnych zarządzających cmentarzami, które to decyzje były potwierdzone przez sądownictwo antymonopolowe, wyraźnie wynika, że do cmentarzy wyznaniowych odnoszone są wszystkie obowiązujące przepisy prawa, w tym ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Ze wspomnianą linią orzeczniczą nie zgadzają się przedstawiciele Kościoła Katolickiego, którzy poruszają tę sprawę m.in. na forum Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu Rzeczypospolitej Polskiej i Konferencji Episkopatu Polski. Kwestia prowadzenia działalności gospodarczej na cmentarzach wyznaniowych wymaga szerszych wyjaśnień, szczególnie z uwagi na fakt różnego rozumienia definicji przedsiębiorcy na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Czasopismo: Studia z Prawa Wyznaniowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki o polityce i administracji
Badania empiryczne w katechetyce na przykładzie zastosowania ankiety audytoryjnej

Podstawą badań empirycznych jest doświadczenie. Humanistyka mówiąc o codziennych doświadczeniach, odwołuje się zarówno do badanych przedmiotów, jak i badacza. Na skutek przemy¬ślenia i medytacji nad zjawiskami staje się ono wewnętrznym ujęciem rzeczywistości, co w konsekwencji prowadzi do poszukiwania ich sensu. W teologii podstawowe doświadczenia człowieka stanowią jakby „bramę” dla Ducha „przy¬chodzącego” oświetlić życie ludzkie. 
Poszukując odpowiedzi na pytanie: jakie związki istnieją między naukami przyrodniczymi i humanistycznymi a katechetyką i co to oznacza dla praktyki badawczej należy uwzględnić specyfikę i odrębność przedmiotową dyscypliny naukowej. Użycie metodologii i metodyki nauk społecznych w katechetyce wymaga uzasadnienia przewyższającego uzasadnienie w naukach społecznych. Katechetyce jest zdecydowanie bliżej do nauk empirycznych uprawianych w duchu paradygmatu interpretatywnego, a nawet krytycznego niż pozytywistycznego. W tym kierunku zmierza również humanistyka i nauki społeczne. 
Synergia metodologiczna w obrębie „nauk o duchu” może wspomagać człowieka w interpretacji świata, co z kolei może stanowić pomoc w poszukiwaniu orientacji życiowej, odnalezieniu siebie przez odkrycie sensu życia. Człowiek szuka „niejednostronnych” form poznania i jakby spontanicznie odkrywa wartość doświadczenia, także religijnego i doświadczenia wiary

Czasopismo: Studia Katechetyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zasada formalna teologii pastoralnej a wypracowanie właściwej koncepcji katechetyki

Zasadniczym celem tego opracowania jest przypomnienie refleksji nad katechechetyką w pismach sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego (1921-1987). Ten szczegółowy przedmiot teologii pastoralnej związał integralnie z wypracowaniem zasady formalnej teologii pastoralnej. Jeśli nie dokonamy tego, to nie można mówić o katechetyce, katechezie, przepowiadaniu katechetycznym słowa. Można, co najwyżej, mówić o pedagogice religijnej, nauce religii, metodyce i dydaktyce nauczania religii.
Katechetyka jako szczegółowa dyscyplina teologii pastoralnej zyskała w nurcie eklezjologicznym tej dyscypliny swe należne miejsce, stając się nauką o kościelnym katechumenacie jako funkcji Kościoła zmierzającej do jego urzeczywistniania się w katechumenach. Szczególnie ważnym dla takiego jej rozumienia i praktycznej realizacji okazało się wydanie księgi liturgicznej Ordo initiationis christianae adultorum. Na podstawie zawartych tam sugestii ks. Franciszek Blachnicki, założyciel i twórca ruchu eklezjalnego pod nazwą Ruch Światło-Życie, wypracował program formacji deuterokatechumenalnej, który stanowi jedną z prób przeciwdziałania sytuacji kryzysu, w jakim znajduje się teologia pastoralna i zbawcza posługa Kościoła w Polsce. To działanie w swej strukturze doktrynalnej i formacyjnej tak się rozrosło, że Sługa Boży przedstawił ideę, ale jej nie opracował, która urasta do rangi tworzenia nowej podstawy zasady duszpasterstwa, z której należałoby odczytać i przejąć podstawowe prawa życia i rozwoju wspólnoty chrześcijan. Chodzi o postawienie postulatu wypracowania nowej zasady teologii pastoralnej, katechumenalnej, i wynikającego z niej duszpasterstwa. Jest to problem, który autor tego opracowania zgłasza pod rozwagę środowisku polskich pastoralistów, a więc eklezjologów pastoralnych, homiletyków, katechetyków, liturgistów i teologów pastoralnych społecznych.

Czasopismo: Studia Katechetyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii