rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt IV CSK 598/12

Zaprezentowana glosa dotyczy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt IV CSK 598/12 w przedmiocie dopuszczalności uznania nabywcy przedsiębiorstwa upadłego za jego następcę prawnego oraz wpływu rozmiaru dotychczas spełnionych w ramach umowy świadczeń na ważność postanowienia w sprawie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy. Sąd Najwyższy podkreśla, że zbycie przedsiębiorstwa upadłej spółki kapitałowej w toku postępowania upadłościowego z opcją likwidacyjną, wywołuje zdarzenia właściwe dla następstwa prawnego pod tytułem ogólnym. Stanowisko wskazujące na brak skutku następstwa prawnego po stronie nabywcy odnosi się do przypadku nabycia przedsiębiorstwa upadłego, które zachowuje byt prawny po zakończeniu postępowania upadłościowego. Nie ma jednak zastosowania do sytuacji szczególnej związanej ze zbyciem całego przedsiębiorstwa spółki w prawomocnie zakończonym postępowaniu upadłościowym. Sąd Najwyższy uznał, że przy ocenie ważności spornego postanowienia umownego nie może mieć decydującego znaczenia rozmiar dotychczas spełnionych w ramach umowy świadczeń w postaci opłat leasingowych. Sama dysproporcja świadczeń nie musi być sprzeczna z normami współżycia społecznego. Niniejsza glosa aprobuje argumentacje zawartą w wyroku Sądu Najwyższego, jednocześnie jednak zwracając uwagę na zasadę proporcjonalności pomiędzy wierzycielami a dłużnikiem oraz rangę art. 5 Kodeksu cywilnego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 542/12

Zasadą polskiego sytemu podatkowego jest obowiązek rozliczenia uzyskanych przez rezydenta dochodów w Polsce. Jednakże umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których Polska jest stroną mogą wyłączyć ten obowiązek, ponieważ stanowią one lex specialis w stosunku do polskich uregulowań. Zagadnienie opodatkowania marynarzy wymaga dogłębnej analizy nie tylko ustawodawstwa krajowego, ale także zagranicznego. Nie trudno przy ustalaniu jurysdykcji podatkowej marynarzy o pomyłkę z uwagi na skomplikowany nie tylko stan faktyczny, ale również stan prawny. Niniejsza glosa jest przykładem trudności, jakie wynikają przy analizie tego zagadnienia.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Reforma funkcjonowania unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji

Upływ ponad dziesięciu lat od rozpoczęcia funkcjonowania systemu EU ETS oraz upływ trzech lat od rozpoczęcia już trzeciego okresu rozliczeniowego tego systemu nałożył się z okresem pogłębiającego się kryzysu (określanego nawet załamaniem) tego systemu, coraz częściej powtarzanymi wątpliwościami odnośnie do tego, czy system ten jest zdolny osiągnąć nałożony na niego cel, czy nie powinien zostać zastąpiony innym instrumentem. Brak było i jest jednak nadal pomysłów na nowy instrument umożliwiający redukcję emisji zanieczyszczeń w sposób skuteczny i efektywny ekonomicznie, który mógłby zastąpić obecny system EU ETS. Wraz z upływem ponad dziesięciu lat od rozpoczęcia funkcjonowania tego systemu oraz upływem trzech lat od rozpoczęcia już trzeciego okresu rozliczeniowego systemu EU ETS rozpoczęły się zatem intensywne prace nad strukturalną reformą tego systemu. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu prac w zakresie reformy systemu EU ETS, wskazanie głównych kierunków i celów tych zmian, a także podjęcie próby ich oceny.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Określenie i sposoby sprawowania sakramentu pokuty w prawie kanonicznym

W sakramencie pokuty i pojednania wierni, którzy wyznają uprawnionemu szafarzowi swoje grzechy, wyrażając za nie żal i mając postanowienie poprawy, przez sakramentalne rozgrzeszenie dostępują odpuszczenia grzechów po chrzcie popełnionych. Ponadto dostępują pojednania z Kościołem, któremu grzesząc zadali ranę. Jedynym zwyczajnym sposobem pojednania z Bogiem i Kościołem jest indywidualna i integralna spowiedź oraz rozgrzeszenie. Dlatego też tylko niemożliwość fizyczna lub moralna zwalnia od takiej formy spowiedzi. W takim przypadku pojednanie może dokonać się innymi sposobami określonymi w prawie.


Nadzwyczajnym sposobem pojednania wiernego z Bogiem i Kościołem jest ogólne rozgrzeszenie wielu penitentów, bez uprzedniej spowiedzi indywidualnej. Może być ono udzielone jedynie w niebezpieczeństwie śmierci, gdy nie ma czasu na to, by kapłan bądź kapłani wyspowiadali poszczególnych penitentów oraz istnieje poważna konieczność. O tym, czy zachodzą warunki wymagane do zaistnienia poważnej konieczności, decyduje biskup diecezjalny po uzgodnieniu z pozostałymi członkami konferencji biskupów. Wierny, aby mógł ważnie skorzystać z rozgrzeszenia ogólnego, udzielanego równocześnie wielu penitentom, powinien być odpowiednio dysponowany oraz mieć zamiar we właściwym czasie wyznać indywidualnie grzechy ciężkie, których obecnie tak wyznać nie może.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Samozatrudnienie ekonomicznie zależne a konstytucyjna zasada ochrony pracy

Jednym z zasadniczych problemów, jakie wiążą się z funkcjonowaniem na rynku pracy kategorii samozatrudnionych ekonomicznie zależnych jest określenie zakresu przyznanej im ochrony prawnej. Na gruncie polskiego porządku prawnego samozatrudnieni ekonomicznie zależni nie korzystają ze szczególnej ochrony, podobnej do tej, z jakiej korzystają pracownicy pozostający w stosunku pracy. Pojawia się zatem pytanie, jak w świetle konstytucyjnej zasady ochrony pracy, powinien zostać ukształtowany model ochrony pracy samozatrudnionych ekonomicznie zależnych, w szczególności, czy specyfika pracy świadczonej przez osoby w warunkach ekonomicznego uzależnienia uzasadnia wyodrębnienie samozatrudnienia ekonomicznie zależnego jako odrębnej kategorii prawnej i przyznania tej grupie zatrudnionych ochrony prawnej adekwatnej do ochrony zatrudnienia, z jakiej korzystają osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Instytucja antycypowanego niewykonania zobowiązania w prawie polskim w kontekście doktryny anticipatorybreach of contract – o konstrukcji art. 492(1) kodeksu cywilnego (analiza prawno-porównawcza)

Rozmaite aspekty antycypowanego (spodziewanego) naruszenia obowiązków w ramach stosunku kontraktowego od lat stanowiły przedmiot dyskusji na gruncie kodeksu cywilnego z 1964 r., który nie przewidywał ogólnej podstawy prawnej uprawniającej wierzyciela do odstąpienia od umowy przed terminem wymagalności. Sytuacja ta zmieniła się wraz z wejściem w życie nowelizacji z 30 maja 2014 r. – implementacja art. 4921 k.c. stanowi ważny krok legislacyjny na tle polskiego porządku prawnego, który wymaga wyczerpującego komentarza. Przeprowadzenie kompleksowej analizy językowej i funkcjonalnej przepisu regulującego nieuchronne niewykonanie zobowiązania wymaga jednak szerszego spojrzenia, w szczególności z perspektywy systemu common law (jako instytucja o anglosaskim rodowodzie) czy też innych międzynarodowych uregulowań (stanowiących źródło inspiracji dla polskiego ustawodawcy). Weryfikacja prawno-porównawcza ułatwia nie tylko pełniejsze zrozumienie istoty samej instytucji anticipatory breach, ale przede wszystkim umożliwia wyeksponowanie konsekwencji oraz szeregu kwestii spornych wiążących się z praktycznym zastosowaniem instytucji z art. 4921 k.c. z perspektywy uczestników obrotu prawno-gospodarczego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odpowiedzialność karna artysty za przestępstwo obrazy uczuć religijnych

Artykuł dotyczy możliwości wyłączenia odpowiedzialności karnej artystów za zachowanie realizujące znamiona przestępstwa obrazy uczuć religijnych, a będące przejawem ich ekspresji twórczej. Analizie poddano zaprezentowane dotychczas koncepcje tzw. pozaustawowego kontratypu sztuki. Omówiono również znaczenie przysługującego dziennikarzom uprawnienia do publikowania ujemnych ocen działalności twórczej, zawodowej lub publicznej i jego wpływ na ocenę karalności zachowania obrażającego uczucia religijne. Odniesiono się także do możliwości powołania się, w przypadku przestępstwa obrazy uczuć religijnych, na tzw. kontratyp zgody pokrzywdzonego, w szczególności w sytuacji, gdy pokrzywdzony rozmyślnie i dobrowolnie zapoznaje się z treściami obrażającymi jego uczucia religijne. Rozważanie dogmatyczne uzupełniono prezentacją wyroków sądowych dotyczących analizowanych kwestii.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Umiarkowane korzystanie z praw przysługujących wiernym (kan. 223 § 2)

Ze względu na różnice w tłumaczeniu na język polski kan. 223 § 2 i wynikające z tego kontrowersje interpetacyjne, Autor opracowania przedstawia interpretację kanonu w oparciu o jego źródła oraz notę wyjaśniającą wydaną przez Papieską Radę Tekstów Prawnych. Wskazuje wątpliwości, które, jego zdaniem, dotyczą zawężenia znaczenia łacińskiego słowa moderari i ujmowania bonum commune jako klauzuli generalnej. Ponadto podtrzymuje wyrażoną w kanonistyce tezę o włączeniu do treści kanonu ostatniego zdania z nr 7 Dignitatis humanae.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Afekt vs. efekt otwarte formy pracy z perspektywy glottodydaktycznej

Artykuł ukazuje otwarte formy uczenia się i nauczania,  takie jak praca swobodna, praca w formie stanowisk dydaktycznych, praca według planu dnia/tygodnia oraz praca projektowa z perspektywy glottodydaktycznej. Z jednej strony analizie został poddany aspekt afektywny, a więc czynnik motywowania uczniów poprzez odpowiedni dobór treści i materiałów. Z drugiej strony rozważania koncentrują się na analizie aspektu kognitywnego, czyli efektów kształcenia w rozumieniu aktualnego nauczania komunikacyjno-międzykulturowego. Te dwie perspektywy uzupełniono analizą aspektu społeczno-działaniowego, a zatem możliwości kooperacyjnego uczenia się w powiązaniu z realizacją dydaktycznej koncepcji uczenia się przez działanie, oraz  aspektu materialno-dynamicznego, a więc organizacji pracy w glottodydaktycznym atelier. Rozważania teoretyczne połączono z przedstawieniem wyników własnych badań empirycznych w tym zakresie.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Glottodydaktyka polonistyczna: integracja polonistyki zagranicznej z praktyką szkolną – przykład Ukrainy

Autor porusza kilka aspektów ukraińskich polonistyk: problemy definicyjne – którą formę kształcenia języka polskiego można uznać za polonistykę, obecność ukraińskich polonistyk w polonistycznym życiu naukowym w Polsce i w świecie, poziom kształcenia językowego, kształcenie praktyczne przyszłych nauczycieli, koordynację działań poszczególnych ośrodków polonistycznych. Została też zaprezentowana koncepcja integracji polonistyk ze szkolnictwem polskim na Ukrainie. Koordynacja ta powinna przebiegać w pionie (uniwersytety/polonistyki/lektoraty – centra metodyczne/metodycy – szkoły/nauczyciele/uczniowie) oraz poziomie (polonistyki/lektoraty w danym kraju). Tezą artykułu jest, że całość powinna być skorelowana z polskim i ukraińskim systemem szkolnictwa. W końcowej części autor przedstawia sugestie działań poprawiających funkcjonowania polonistyk.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Mail – analiza wypowiedzi pisemnej uczniów szkoły ponadgimnazjalnej

Złożoność i wieloaspektowość zadania, jakim jest napisanie tekstu, przysparza uczącym się wielu problemów. Postawiono sobie zatem pytanie, czy uczący się, którzy do pewnego stopnia opanowali niezbędną kompetencję leksykalno-gramatyczną, są w stanie napisać mail (wypowiedź zgodną z regułami dyskursu) wyłącznie na podstawie inputu w postaci wzorcowej formy takiego dokumentu. Następnie poszerzono pytanie badawcze o wpływ ćwiczeń, mających na celu usprawnienie poszczególnych umiejętności niezbędnych do napisania maila, na jakość wypowiedzi pisemnych uczących się. Na podstawie analizy porównawczej wypowiedzi uczniów, napisanych przed ćwiczeniami i po ćwiczeniach przygotowujących, zostaną wyciągnięte wnioski, które pozwolą odpowiedzieć na postawione pytania badawcze.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Szkolnictwo polonijne w kontekście egzolingwalnym (na przykładzie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej). Od Polskiej Szkoły Parafialnej po Polish Abroad Saturday School

Artykuł jest poświęcony szkolnictwu polonijnemu w kontekście egzolingwalnym (na przykładzie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej). Na wstępie autor przytacza konteksty nauczania języka macierzystego i innego (drugiego lub obcego) na przykładzie angielskiego i polskiego, w dalszej części zaś – dane prezentujące szacunkową liczbę mieszkańców Polski, przebywających czasowo w innych krajach kontynentalnych i zamorskich. Przywołany został zarys historyczny szkolnictwa polonijnego, po którym następuje analiza nazewnictwa polskich szkół.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Oaza czy kolejna fatamorgana, czyli nauczanie i uczenie się języka polskiego metodą Callana

W latach 2014 i 2015 w londyńskiej szkole jpjo Polword zostały przeprowadzone dwa pilotażowe kursy języka polskiego „Pollan” – eksperymentalnej metody nauczania języka polskiego jako obcego. Bazuje ona na pryncypiach popularnej Metody Callana, z powodzeniem stosowanej w nauczaniu języka angielskiego jako obcego od lat 60. ubiegłego stulecia. Polega ona generalnie na ćwiczeniu umiejętności szybkiego rozumienia pytania i automatyzacji wypowiedzi. „Pollan” jest pierwszą próbą przetransponowania metody na język obcy. Wybór metody został podyktowany obiecującymi wynikami z punktu widzenia szybkości uczenia się języka.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kreatywnie po polsku – rekomendacja pracy metodą Creative Writing na lektoracie języka polskiego jako obcego

Tematyka tekstu oscyluje wokół wykorzystania metody pisania kreatywnego na zajęciach z języka polskiego jako obcego. W centrum zainteresowania postawione jest doświadczenie płynące z pracy z użyciem elementów tej metody, artykuł ma charakter stricte praktyczny i dotyczy sposobów wprowadzania i korzystania z tego sposobu pracy w trakcie regularnego lektoratu oraz podczas zajęć dodatkowych typu warsztaty czy letnie kursy polskiego jako obcego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Problemy ukształtowania składniowego tekstów w języku polskim pisanych przez osoby niesłyszące

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na trudności w ukształtowaniu tekstów pisanych w języku polskim przez osoby z dysfunkcją słuchu. Ponieważ jest to temat stosunkowo mało zbadany, na początku uwaga skupiona została na przybliżeniu dostępnej literatury przedmiotu. W następnej części artykułu przedstawiona została kwestia statusu języka polskiego u osób niesłyszących. Czy jest to dla nich język pierwszy, drugi czy obcy? Ustalenia te determinują bowiem sposób analizy materiału badawczego. W trzeciej części przedstawiona została analiza wybranych aspektów ukształtowania składniowego tekstów pisanych przez głuchych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na spójność tekstu.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Od lingwistyki teoretycznej do lingwistyki stosowanej – znaczenie koncepcji i paradygmatów językoznawczych w procesie glottodydaktycznym

Celem artykułu jest ukazanie znaczenia wiedzy językoznawczej (koncepcji językoznawczych) w procesie nauczania języka polskiego jako obcego. Wydaje się, że spostrzeżenia te można przenieść także na proces nauczania każdego języka obcego. Glottodydaktyk ukazuje język jako system (strukturalizm): wzorce odmian, końcówki fleksyjne, kategorie słowotwórcze itp., jako narzędzie komunikacji (socjolingwistyka, pragmatyka): nastawienie na zdobycie kompetencji komunikacyjnej, skuteczność, dostosowanie do sytuacji itd., jako źródło kultury i wiedzy o świecie (językowy obraz świata, lingwistyka kulturowa): frazeologizmy, przysłowia, aforyzmy itp. Zatem nie sposób nie zauważać i nie doceniać znaczenia językoznawstwa teoretycznego w metodyce nauczania języków obcych. I tak jak na przestrzeni lat zainteresowania lingwistów badających język przenosiły się na poszczególne jego podsystemy, tak i dzisiaj daje się zauważyć analogiczne przesunięcia w glottodydaktyce. Obecnie w centrum badań lingwistów znajduje się pragmatyka, a glottodydaktyczne nauczanie sprawności właśnie pozostaje w kręgu jej zainteresowań.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Lekcje jpjo z cudzoziemcami pokolenia Y. Nauczyciel, trener czy coach językowy?

Artykuł porusza problematykę związaną z nauczaniem języka polskiego jako obcego w inwestorskich firmach zagranicznych. Globalizacja i idąca w ślad za nią mobilność zawodowa powodują konieczność uczenia się języków nie mających mocy ekonomicznej. Nauczyciel JPJO ma do czynienia z zatrudnionymi w firmach cudzoziemcami – przedstawicielami Pokolenia Y, bardzo często pochodzącymi z innych kultur. Ludzie znani jako „Pokolenie Y” wzrastające w dobie technologii informatycznych i szybkiego dostępu do wiedzy są świadomymi uczestnikami nauki języka polskiego. W artykule zostaje przybliżona problematyka językowej dydaktyki korporacyjnej od strony cech i potrzeb uczącego się JPJO cudzoziemca, przedstawiciela Pokolenia Y, a także i nauczyciela języka polskiego, który zmienia swoją kwalifikację zawodową na trenera/coacha, stając się usługodawcą oferującym rozwój praktycznych umiejętności językowych w zakresie nauczania JPJO.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Platforma Arche i obraz francuskiego e-learningu: problemy i perspektywy (na przykładzie nauczania języka polskiego jako obcego na uniwersytecie lotaryńskim w Nancy)

Celem artykułu jest przedstawienie roli francuskiej platformy e-learningowej Arche w systemie studiów na odległość Érudi, Études et Ressources Universitaires à Distance oraz w nauczaniu języka polskiego na Uniwersytecie Lotaryńskim (UL) w Nancy. W pierwszej części przybliżono pokrótce cele, motywy nauczania języków obcych oraz zarys historyczny platformy Arche. Następnie podjęto próbę scharakteryzowania profilu studentów podejmujących naukę języka polskiego na odległość za pośrednictwem Érudi w latach 2009-2015. Skoncentrowano się również na specyficznych zagadnieniach nauczania języka polskiego z wykorzystaniem materiałów multimedialnych oraz platformy Érudi, zwłaszcza w przypadku gramatyki oraz rozumienia ze słuchu. Na zakończenie przedstawiono aktualne sposoby nauczania języka polskiego na odległość na UL oraz propozycje usprawnienia funkcjonowania platformy i metod nauczania języka polskiego w ramach e-learningu, które stanowią część moich badań w przygotowywanej rozprawie doktorskiej.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kompetencje nauczycieli języków obcych w kształceniu uczniów uzdolnionych językowo

W niniejszym artykule podjęto próbę wyszczególnienia i opisania tych kompetencji, którymi powinien dysponować nauczyciel języków obcych, pracujący z uczniem uzdolnionym językowo na lekcji języka obcego. Punktem wyjścia dla podejmowanych rozważań jest omówienie zapisów prawnych, dotyczących kształcenia uczniów uzdolnionych, przedstawienie zakresu kompetencji nauczyciela języków obcych oraz scharakteryzowanie modelu kształcenia w szkole uczniów uzdolnionych językowo. Zasadniczą część artykułu stanowi analiza kompetencji w zakresie identyfikowania oraz rozwijania tychże zdolności na lekcji języka obcego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kultura jawna (obiektywna) i ukryta (subiektywna) w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Zadanie jako narzędzie rozwijania międzykulturowej kompetencji komunikacyjnej

Celem artykułu jest próba udzielenia odpowiedzi na pytania, czym jest międzykulturowa kompetencja komunikacyjna, jakie są jej komponenty oraz jak należy ją rozwijać. Zadanie jako działaniowa forma pracy jest postrzegane w kategoriach narzędzia umożliwiającego rozwijanie umiejętności rozpoznawania i używania aspektów tzw. kultury obiektywnej (jawnej) i subiektywnej (ukrytej).

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wymogi prowizji na urząd proboszcza w obowiązującym polskim ustawodawstwie synodalnym

Przy dokonywaniu prowizji na urząd proboszcza należy zachować przepisy powszechnego prawa kanonicznego i partykularnego. Ustawodawca kodeksowy w kan. 521 § 2-3; 522; 527 § 2-3; 538 § 1 odsyła do regulacji obowiązujących w Kościołach partykularnych.


W polskim ustawodawstwie synodalnym doprecyzowano wymogi dotyczące aktu administracyjnego związanego z powierzeniem urzędu proboszcza. Dotyczą one władzy kościelnej, kandydata na proboszcza, powierzanego urzędu oraz formy, jaką należy zachować przy tym akcie. W większości uchwał synodalnych dokonano powielenia lub parafrazy przepisów prawa powszechnego. W niektórych jednak zawarto innowacyjne dyspozycje dotyczące biskupa diecezjalnego czy wymogów stawianych kandydatom na proboszczów. W większości jest to ukończenie przez tych kandydatów odpowiedniej formacji i zdanie „egzaminu proboszczowskiego”.


Do ważności prowizji konieczny jest wakans powierzanego urzędu. W ustawodawstwie synodalnym również określono przyczyny utraty urzędu. Ponadto wśród przyczyn w szerokim zakresie uregulowano złożenie rezygnacji przez proboszczów, którzy osiągnęli odpowiedni wiek. Jedynie kilka synodów wskazało na zachowanie formy pisemnej przy powierzeniu urzędu proboszcza.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Pojęcie godziwego utrzymania duchownych według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. zawiera liczne dyspozycje dotyczące godziwego utrzymania duchownych.


Godziwe utrzymanie powinno pozwolić duchownym zaspokoić potrzeby własnego życia. Przez pojęcie „konieczności” należy uważać zarówno necessitas naturae (dobra doczesne, bez których człowiek nie może się utrzymać), jak i necessitas personae (dobra, bez których osoba ludzka może żyć, jednak nie w sposób godny). Godziwe utrzymanie zawiera w sobie zatem wszystko to, co z moralnego punktu widzenia jest potrzebne duchownemu do właściwego realizowania powołania kapłańskiego: wyżywienie, mieszkanie, ubranie, opiekę zdrowotną, zabezpieczenie społeczne, coroczne wakacje, pomoc rodzicom czy najbliższym członkom rodziny, wynagrodzenie tych, z pomocy których się korzysta czy dalszy rozwój intelektualny.


W kwestii wysokości utrzymania, ustawodawca kodeksowy ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą ma być ono „odpowiednie” względem pozycji duchownego, którą zajmuje, oraz dwa czynniki, które pozwalają precyzyjnie określić tę „odpowiedniość”, a mianowicie: uwzględnienie natury powierzonych zadań oraz dostosowanie wysokości wynagrodzenia do okoliczności miejsca i czasu.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne