rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy – 40 lat badań dla zrównoważonego rozwoju

W roku 2016 mija 40 rocznica założenia Instytutu Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie. Został on
utworzony w dniu 1 stycznia 1976 r. celem badania różnych metod i urządzeń do wytwarzania gorącej plazmy, w których mogą
zachodzić reakcje syntezy termojądrowej (fuzji) jąder izotopów wodoru (reakcje DD - deuter-deuter albo DT - deuter-tryt). Badania
plazmy laserowej realizowano także we współpracy z Instytutem Fizyki Rosyjskiej Akademii Nauk - RAN Moskwie (FIAN)
kierowanym przez prof. N. Basowa laureata nagrody Nobla.
W 2005 r. nastąpiło podpisanie z Komisją Europejską Kontraktu Asocjacyjnego. Na jego podstawie rozpoczęła się w Polsce
działalność koordynowana przez IFPiLM Asocjacja EURATOM-IFPiLM grupująca kilkanaście polskich ośrodków zajmujących się
badaniami i technologiami fuzyjnymi w układach z magnetycznym utrzymaniem plazmy (MCF) tzn. w tokamakach i w stellaratorach.
Rozpoczęto od podstaw opracowywanie metod diagnostycznych dla układów MCF, stosowanie technik laserowych
w technologiach fuzyjnych i badania efektów oddziaływania plazma – ściana także z użyciem układu PF-1000. Dla stellaratora
W7-X (w Greifswald, Niemcy) przygotowano układy do diagnostyki rentgenowskiej, a dla układu JET oryginalny detektor promieniowania
X (detektor GEM). IFPiLM uczestniczy w dużym projekcie dotyczącym opracowywania koncepcji radialnej kamery
neutronowej dla budowanego tokamaka ITER (w Cadarache, Francja).
W IFPiLM realizowane są modelowania numeryczne plazmy w układach MCF. Sukcesywnie zwiększa się udział naukowców
z IFPiLM w badaniach na dużych tokamakach w Europie (głównie na układzie JET w Culham, Wielka Brytania). W programie
EURATOM jest też projekt dotyczący fuzji laserowej (IFE) realizowany w IFPiLM. Od 2014 r. europejski program fuzyjny jest koordynowany
przez konsorcjum EUROfusion. Program krajowy koordynuje IFPiLM w ramach Centrum – Nowe Technologie Energetyczne
(CeNTE).
Obok prac dotyczących fuzji laserowej w IFPiLM prowadzone są badania oddziaływań laserów dużej mocy z materią. Większość
tych prac jest wykonywana w ramach konsorcjum LaserLab-Europe realizowanych głównie w Ośrodku Badawczym PALS w Pradze
(Republika Czeska).
Od 2007 r. w Instytucie rozpoczęto badania i budowę plazmowych napędów satelitarnych w ramach projektów międzynarodowych.
W 2013 r. zbudowany w IFPiLM prototyp (silnik typu Halla) przeszedł pomyślnie testy w laboratoriach ESA w Holandii
i w IFPiLM. Instytut podlega Ministerstwu Energii. Pierwszym dyrektorem Instytutu był prof. Sylwester Kaliski. Od października
2010 r. dyrektorem Instytutu jest dr hab. prof. Andrzej Gałkowski. W IFPiLM jest zatrudnionych 85 pracowników (w tym 10 profesorów
i 25 doktorów).

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Rozmowa z mgr inż. Andrzejem Szozdą, byłym ministrem energetyki i energii atomowej

Tekst zawiera skrócony zapis rozmowy przedstawicieli redakcji PTJ z ministrem energetyki i energii jądrowej w latach 70-tych, p. Andrzejem Szozdą. Warto zwrócić uwagę na mało znany fakt, że dostawca reaktorów oferował początkowo Polsce tylko jeden reaktor typu WWER- 440.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Problemy oczyszczania wody jako element usuwania skutków awarii w elektrowni jądrowej Fukushima

W opracowaniu przedstawiono problemy związane z usuwaniem skażeń radioaktywnych z wody używanej do chłodzenia
uszkodzonych reaktorów spotęgowane wpływem naturalnych cieków wodnych na terenie elektrowni.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
PET-MOF-CLEANWATER wspólny projekt Polska – Republika Południowej Afryki

Celem projektu PET-MOF-CLEANWATER jest wytworzenie nowych zaawansowanych materiałów adsorpcyjnych
na bazie porowatych metaloorganicznych polimerów koordynacyjnych (sorbenty typu MOF) z wykorzystaniem odpadów PET
jako surowca do pozyskania liganda tereftalowego. Uzyskano pozytywne wyniki badań laboratoryjnych. Prowadzone są prace
dla wykazania przydatności materiałów sorpcyjnych produkowanych z wykorzystaniem odpadowego PET do usuwania szkodliwych pierwiastków z roztworów wodnych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Jubileusz 60-lecia Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej

23. października 1956 r. został zatwierdzony Statut Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Dokument
wszedł w życie w dniu 29 lipca 1957 r. Pierwsza sesja Konferencji Generalnej Agencji odbyła się w dniach od 1 do 23 października
1957 r. W dniach 26-30 września 2016 r. odbyła się 60. sesja Konferencji Generalnej. Sesja ta rozpoczęła obchody jubileuszu sześćdziesięciolecia
Agencji. Ważnym wydarzeniem w ramach tych obchodów było przemówienie powitalne dyrektora generalnego
MAEA na otwarcie 60. Konferencji Generalnej. W niniejszym artykule przytoczono fragmenty tego przemówienia i omówiono
jego główne tematy. Zdaniem dyrektora generalnego Yukiya Amano MAEA wniosła istotny wkład na rzecz międzynarodowego
pokoju i bezpieczeństwa w ciągu ostatnich 60 lat, poprawiając dobrobyt i pomyślność narodów poprzez stosowanie technologii
jądrowych w celach pokojowych. Dyrektor Amano szczególną uwagę zwrócił na osiągnięcia MAEA w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego, ochrony materiałów i instalacji jądrowych oraz wykorzystania energii jądrowej.
W drugiej części podano informacje o Forum naukowym. W dyskusji na tym Forum Książę Monako Albert II podkreślił, że kraje z całego
świata muszą zdwoić swoje wysiłki, aby osiągnąć Cele Zrównoważonego Rozwoju (CZR) do roku 2030, a nauka, w tym zastosowania
jądrowe, powinna odegrać kluczową rolę w tych wysiłkach. W prezentowanym artykule omówiono krótko tematykę pięciu
sesji, podczas których dyskutowano na tematy medycyny nuklearnej, wykorzystania technologii radiacyjnych na rzecz żywności,
rolnictwa i odżywiania, roli energii jądrowej, zastosowania izotopów w zarządzaniu zasobami naturalnymi oraz na temat transferu
technologii jądrowych. Artykuł kończy się omówieniem uchwał podjętych podczas 60. Konferencji Generalnej MAEA.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Spektrometria aktywacyjna dla potrzeb drugiej kampanii deuterowo-trytowej na Tokamaku JET

Metoda aktywacyjna stosowana do charakteryzacji różnych źródeł neutronów, należy do jednej z najstarszych
metod stosowanych w neutronice. Pomimo tego jest wciąż ważna, gdyż prowadzi do otrzymywania wartości
bezwzględnych wydajności neutronów, a czasami pozwala na dekonwolucje ich rozkładu energetycznego. Druga Deuterowo-
Trytowa Kampania Eksperymentalna na Wspólnym Europejskim Tokamaku JET jest wielkim wyzwaniem. Po jej
zakończeniu nastąpi zamknięcie i odstawienie JETa, a tym samym zakończenie jakże ważnego rozdziału w historii fizyki
plazmy. Przed kampanią deuterowo-trytową nastąpi kalibracja diagnostyk neutronowych tokamaka i to z niepewnością
niższą niż 5%. Technika aktywacyjna posłuży do charakteryzacji generatora neutronów, który będzie zastosowany, jako
ustandaryzowane źródło neutronów 14 MeV, a następnie będzie zastosowana w czasie ostatniej kampanii eksperymentalnej
do monitorowania wydajności neutronów.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Promieniujemy na całą gospodarkę – Polski przemysł dla elektrowni jądrowej

W artykule omówiono przebieg i ważniejsze wypowiedzi niektórych prominentnych uczestników konferencji zatytułowanej
jak powyżej, zwłaszcza te odnoszące się do realizacji polskiego programu energetyki jądrowej. Wymieniono również uczestniczące
w konferencji firmy przemysłowe i podano informacje na temat produkowanych przez nie urządzeń dla energetyki jądrowej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Uwarunkowania polityki energetycznej Unii Europejskiej i odniesienie do Polski. Wykład prof. Jerzego Buzka

Artykuł relacjonuje wykład prof. Jerzego Buzka przewodniczącego Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
Parlamentu Europejskiego na temat polityki energetycznej Unii Europejskiej w odniesieniu do Polski. Tekst zawiera również
sugestie i pytania autora oraz odpowiedzi prelegenta dotyczące energetyki jądrowej w Polsce.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Nieelektryczne zastosowania energii jądrowej – kogeneracja i wodór

W artykule tym autor przedstawia zastosowania energetyki jądrowej wykraczające poza generację energii elektrycznej, będące tematem spotkania grupy roboczej IFNEC. Zastosowanie technologii reaktorów wysokotemperaturowych
otwiera możliwości zastosowania w przemyśle do wytwarzania pary przemysłowej oraz w dalszej kolejności do produkcji paliwa przyszłości – wodoru.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Spektroskopia anihilacji pozytonow w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej

W artykule przedstawiono spektroskopię anihilacji pozytonów, jako metodę dedykowaną do badań defektów
struktury krystalicznej. Omówiono jej podstawy fizyczne i zaprezentowano technikę dopplerowskiego poszerzenia linii anihilacyjnej.
Wskazano zakres stosowalności odnosząc się do najnowszych rozwiązań opartych na tzw. wiązkach powolnych pozytonów.
Idea takiej wiązki, działającej w Laboratorium Problemów Jądrowych im. Dzhelepova w Zjednoczonym Instytucie Badań
Jądrowych w Dubnej, została szerzej zaprezentowana. Przedstawiono zasadę działania oraz przykłady zastosowań z podstawami
analizy otrzymywanych wyników.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Antyradonowe polimery

Radon i promieniotwórcze produkty jego rozpadu występujące w powietrzu atmosferycznym są najważniejszym
źródłem dawki, jaką otrzymuje człowiek z naturalnych źródeł promieniowania. W Polsce roczna skuteczna dawka od
radonu zgromadzonego w budynkach szacowana jest na 1,36 mSv. Z najnowszych danych epidemiologicznych pochodzących
z badań budynków mieszkalnych wynika, że występuje statystycznie istotny wzrost ryzyka zachorowania na nowotwór
płuc w wyniku przedłużonego narażenia na radon wewnątrz pomieszczeń na poziomie rzędu 100 Bq/m3. W tym roku zaczyna
obowiązywać w UE Dyrektywa BSS (Basic Safety Standards). Ważnym ze względów praktycznych jest ustalenie w nowych
przepisach poziomu odniesienia dla średniorocznego stężenia radonu w powietrzu w miejscu pracy oraz w pomieszczeniach
przeznaczonych na pobyt ludzi w wysokości 300 Bq/m3. Jednym ze sposobów zapobiegania gromadzeniu się radonu w pomieszczeniach
jest uszczelnienie fundamentów budynków poprzez zastosowanie: folii, membrany i mas wykonanych z tworzyw
polimerowych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Trzy scenariusze energetyki jądrowej w Polsce

W artykule przedstawiono trzy możliwe scenariusze rozwoju energetyki jądrowej w Polsce oparte o duże bloki
energetyczne, reaktory wysokotemperaturowe i zintegrowane bloki wodno-ciśnieniowe. Pierwszy jest kontynuacją kierunku
określonego w Programie Polskiej Energetyki Jądrowej w 2009 r. wraz z przedstawieniem, co zostało zrealizowane w tym czasie
oraz wymogiem weryfikacji tego kierunku. Drugi stanowi nowy kierunek zastosowania reaktorów jądrowych w celach kogeneracyjnych,
czyli równoczesnego wytwarzania ciepła technologicznego i energii elektrycznej w nowych i obiecujących konstrukcjach.
Natomiast trzeci kierunek stanowią obiekty o zmniejszonej mocy wodno-ciśnieniowych z pomysłem integracji całego
obiegu pierwotnego w jednym zbiorniku. Bloki te ze względu na zwiększone bezpieczeństwo eksploatacyjne nie wymagają
rozległej strefy bezpieczeństwa i mogłyby być lokalizowane w istniejących elektrowniach w ramach ich modernizacji. Poza tym
będą znacznie tańsze i budowane w znacznie krótszym czasie, a umieszczone po kilka w jednej lokalizacji mogą dostarczać moc
porównywalną z dużymi blokami jądrowymi.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Promieniowanie naturalne w Polsce a śmiertelność nowotworowa

W niniejszym artykule przeanalizowano częstości występowania śmiertelności nowotworowej w obszarach o wyższym i niższym naturalnym tle promieniowania w Polsce. Porównanie statystyki dla obszarów od największych (grupy województw) po najmniejsze (pojedyncze powiaty), pokazało ujemną korelację i nieznaczny spadek umieralności wraz ze wzrostem dawki, średnio o -1,17%/mSv/rok (p = 0,02) dla wszystkich nowotworów, oraz -0,82%/mSv/rok (p = 0,2) dla samych nowotworów płuc. Niniejsza praca przedstawia główne tezy oryginalnego raportu opublikowanego w 2012 r. w czasopiśmie Dose-Response [1].

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Exeltium jako jeden ze sposobów finansowania inwestycji w energetyce jądrowej

W artykule zaprezentowano jedną z metod finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej, tzw.
model Exeltium. Opisano mechanizm jego funkcjonowania, przyczyny i okoliczności utworzenia oraz zmagania inwestorów
z Komisją Europejską w celu uzyskania zezwolenia na jego zastosowanie. Dokonano oceny sposobu jego wdrożenia i działanie
w praktyce. Ponadto Autorzy poddali analizie możliwość zastosowania mechanizmu w Polsce i wskazali warunki, jakie powinny
być spełnione, aby model ten mógł być wykorzystany do finansowania budowy nowej elektrowni jądrowej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Opakowania stosowane w sterylizacji radiacyjnej

Przeznaczone do sterylizacji radiacyjnej opakowania muszą spełniać specjalne wymagania. Materiał z jakiego
są wykonane, ich formy i kształty uzależnione są ściśle od jednostkowych potrzeb obiektu poddawanego procesowi
sterylizacji. Sterylizacja, inaczej wyjaławianie, to proces prowadzący do usunięcia wszelkich drobnoustrojów, zarówno
wegetatywnych jak i ich form przetrwalnikowych metodami fizycznymi. Obiekt uważa się za sterylny, jeśli teoretyczne
prawdopodobieństwo występowania żywych organizmów jest mniejsze lub równe 10-6 [EN 556 1:2001]. Sterylizacji radiacyjnej,
w celu usunięcia zanieczyszczeń, poddaje się różne materiały począwszy od medycznych różnego zastosowania,
poprzez farmaceutyki, kosmetyki, żywność, aż po wyrób nowych materiałów (hydrożele), kiedy to proces jonizacji
wodnych roztworów odpowiednich polimerów zapoczątkowuje proces sieciowania i otrzymania gotowego finalnego
produktu. Promieniowanie jonizujące może przedłużyć okres trwałości, podnieść jakość i bezpieczeństwo towarów poddawanych
sterylizacji radiacyjnej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Modyfikowane radiacyjnie kompozyty polimerowe w ochronie przed promieniowaniem mikrofalowym

Niezabezpieczone odpowiednio urządzenia i podzespoły elektroniczne, w których znajdują się układy scalone
ulegają bezpowrotnemu zniszczeniu pod wpływem wysokomocowych impulsów elektromagnetycznych - HPM [1]. Urządzenia
generujące HPM mogą być zastosowane do działań wojskowych, ale również w celach terrorystycznych [2]. W artykule podsumowano
wyniki wstępnych badań w zakresie radiacyjnej modyfikacji kompozytów polimerowych skutecznych w ochronie
przed działaniem promieniowań mikrofalowych i radiowych. Prace dotyczyły konkretnego zadania - znalezienia absorbera do
pomiarów na otwartych poligonach badawczych. Zbadano pod tym kątem modyfikowany radiacyjnie kompozyt: szkło metaliczne,
grafit, elastomer Engage 8200.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Pierwsza połowa 2018 roku w światowej i polskiej energetyce jądrowej

W artykule przedstawiono dodatkowe informacje do wcześniej przedstawionego przeglądu sytuacji energetyki jądrowej w świecie i w Polsce wraz z aktualizacją do 31 sierpnia 2018 r.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Zasoby uranu w Polsce – możliwości pozyskiwania uranu ze źródeł niekonwencjonalnych

W artykule omówiono niekonwencjonalne zasoby uranu w Polsce oraz przedyskutowano możliwość ich eksploatacji.
Polska posiada jedynie złoża ubogich rud uranu. Najbardziej perspektywiczne zasoby to ordowickie łupki dictyonemowe
o koncentracji uranu w zakresie 75-250 ppm oraz piaskowce syneklizy perybałtyckiej, gdzie koncentracja tego pierwiastka dochodzi
miejscami nawet 1,5%. Uran może być również odzyskiwany z odpadów przemysłowych różnego pochodzenia, m. in.
z przemysłu miedziowego i produkcji nawozów fosforowych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Programy badawcze w zakresie energetyki jądrowej - prowadzone obecnie i konieczne do uruchomienia

W artykule omówiono programy badawcze w zakresie energetyki jądrowej prowadzone w przeszłości, obecnie i konieczne
do uruchomienia w przyszłości. Szczegółowiej omówiono strategiczny projekt badawczy pod nazwą Technologie wspomagające
rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej realizowany w latach 2011–2014, a także obecnie realizowane programy
wyprzedzające oraz Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) i projekty go wspierające. Dokonano podziału omawianych programów
i zadań, na krajowe zadania wynikające z programów, bądź projektów europejskich oraz zadania realizowane pod auspicjami
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Podano argumenty dlaczego badania naukowe są ważne dla rozwoju
energetyki jądrowej. Przytoczono listę działań Ministerstwa Energii w zakresie rozwoju sektora naukowo-badawczego.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Akcelerator Intraline-IOERT do radioterapii śródoperacyjnej

Artykuł przedstawia opracowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych we współpracy z Wielkopolskim Centrum
Onkologii mobilny akcelerator IntraLine-IOERT, który jest przeznaczony do napromieniania podczas wykonywanych w salach
operacyjnych zabiegów chirurgicznych. Akcelerator generuje terapeutyczną wiązkę elektronów o energii od 4 do 12 MeV,
którą można wykonywać napromienianie pól o średnicy od 3 do 10 cm poprzez zastosowanie odpowiednich aplikatorów.
Konstrukcja akceleratora zapewnia pełną mobilność całego akceleratora, a w szczególności jego głowicy, co pozwala na wyprowadzenie
wiązki elektronów pod różnymi kątami zależnie od położenia komórek nowotworowych w ciele pacjenta.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Wybrane aspekty procesów inżynierii chemicznej od wydobycia rud uranowych do wzbogacania uranu

W artykule przedstawiono wybrane aspekty procesów inżynierii chemicznej znajdujących się na początku cyklu
paliwowego, rozpoczynając od wydobycia uranu a kończąc na procesach wzbogacania uranu.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Rosja poza granicami...

Opracowanie przedstawia zaangażowanie Federacji Rosyjskiej w zagraniczne projekty jądrowe. Rosja jest w tej
chwili największym eksporterem technologii jądrowych na świecie. Kluczowym rosyjskim graczem w  tej dziedzinie jest korporacja ROSATOM. Artykuł przybliża zagadnienie rosyjskiej dominacji w dziedzinie eksportu technologii jądrowych z punktu
widzenia dozoru jądrowego i zarządzania korporacją

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Energetyka jądrowa na świecie i w Polsce w 2017 roku

Artykuł przedstawia przegląd zmian w energetyce jądrowej na świecie w latach 2015-2017
z dokładniejszym omówieniem działań podejmowanych w zakresie programu energetyki jądrowej w Polsce.
Liczba reaktorów na świecie wzrosła o 23 bloki, a ogólna moc elektrowni jądrowych o ok. 14 524 MWe. W dalszym
ciągu większość reaktorów w Japonii pozostawała wyłączona.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
100-lecie lampy rentgenowskiej

W tym roku obchodzimy 100-lecie zbudowania pierwszej właściwej lampy rentgenowskiej przez Williama D. Coolidge'a (1873-1975). Amerykański fizyk i wynalazca William D. Coolidge wieloletni dyrektor Laboratorium Badawczego firmy General Electric w Schenectady wniósł istotny wkład w rozwój lamp rentgenowskich (autor 83 patentów). Uznawany jest za ojca lampy rentgenowskiej, bowiem w 1913 r. zgłosił patent właściwej lampy rentgenowskiej, tj. lampy próżniowej z żarzoną katodą wolframową, w miejsce stosowanych dotąd lamp wyładowczych, a więc lamp gazowanych z zimną katodą. W artykule przedstawiono jedynie początkowy, ale za to bardzo burzliwy okres rozwoju tych lamp. Nie znaczy to, że ten typ lampy nadal się nie rozwija, czego przykładem mogą być setki a nawet tysiące różnych patentów.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Energetyka jądrowa na świecie w 2018 roku

Artykuł przedstawia przegląd dokonań w energetyce jądrowej na świecie w 2018 r., natomiast sytuacja w Polsce
po dziesięciu latach od przystąpienia do programu jądrowego przedstawiona będzie w osobnym artykule. Liczba reaktorów na
świecie wzrosła o 2 bloki, przy czym włączono 9 nowych bloków i wyłączono 7 starych bloków, ale ogólna moc elektrowni jądrowych
wzrosła o 4 870 MWe i wynosiła około 396,6 GWe. Prowadzone są prace przy budowie elektrowni jądrowych w 14 krajach,
a nowe inwestycje planowane są 6 krajach. W dalszym ciągu z 39 reaktorów w Japonii, które mogą być uruchomione ponownie
pracuje tylko 9 bloków, w tym 4 bloki uruchomione w 2018 r., a reszta oczekuje zezwolenia na uruchomienie.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Radioliza biodegradowalnych pianek PLA/PCL

Degradacja polimerowych tworzyw komórkowych do nietoksycznych produktów jest warunkiem koniecznym w przypadku
wielu materiałów medycznych. Duże nadzieje w wytwarzaniu np. trójwymiarowych porowatych skafoldów wiąże się z biodegradowalnymi
polimerami a w szczególności polilaktydem (PLA) oraz polikaprolaktonem (PCL). Wygodnym sposobem kontroli czasu
ich degradacji jest wykorzystanie indukowanych promieniowaniem jonizacyjnym zjawisk postradiacyjnego utleniania. W artykule zaproponowano
wykorzystanie do badań radiolizy biodegradowalnych polimerów chromatografii gazowej i DRS.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Radon a ryzyko raka płuc

W powszechnej świadomości radioaktywny gaz radon jest
współodpowiedzialny za powstawanie chorób nowotworowych
płuc. Jednak problem wpływu niewielkich stężeń
radonu na ryzyko raka płuc od lat stanowi przedmiot wielu
wnikliwych badań i sporów uczonych co do interpretacji
otrzymywanych wyników. Z jednej strony występują
zwolennicy hipotezy o liniowym bezprogowym wzroście
ryzyka, a z drugiej strony zwolennicy koncepcji hormezy
radiacyjnej. Czy możliwe jest znalezienie złotego środka
pomiędzy tymi wzajemnie wykluczającymi się hipotezami?

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie – 25 lat działalności

25 lat temu kilkoro pasjonatów podziwiających pracę, dokonania i osobowość Marii Skłodowskiej-Curie postanowiło utworzyć stowarzyszenie, którego zadaniem będzie propagowanie wiedzy na temat odkryć, pracy naukowej Uczonej.
Dodatkowo postawili sobie za cel przypominanie czy wręcz informowanie świata o fakcie, że Maria Skłodowska-Curie urodziła się w Warszawie, że uważała się za Polkę i była dumna z tego faktu. Na początku lat 90. rzadko poza Polską można było przeczytać o Jej polskim pochodzeniu. Liczne spotkania, imprezy, wystawy organizowane przez Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie oraz bardzo wyraźnie podkreślona w statucie  działalność edukacyjna była i jest obecnie w centrum działań Towarzystwa.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne