rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obraz ciała a przekonanie o własnej skuteczności u sportowców i aktorów teatralnych

Obraz własnego ciała stanowi istotny element samooceny człowieka, który może wpływać
na podejmowane przez niego działania. Świadomość funkcjonowania, jak i wyglądu własnego
ciała zdaje się odgrywać znaczącą rolę dla ludzi wykonujących m.in. pracę sportowca, prezentera telewizyjnego
czy aktora. Sportowcy traktują swoje ciało bardziej w kategoriach narzędzia pracy, dzięki
któremu mogą osiągnąć wyniki sportowe, co stanowi ich główny cel. Natomiast aktorzy wykorzystują
swoje ciało jako środek przekazu komunikatu, emocji, pragnień na scenie. Przebadano 80 osób
(40 aktorów i 40 sportowców) obydwu płci. Analiza wyników pozwoliła wykazać istotne różnice
w ocenie obrazu ciała oraz przekonania o własnej skuteczności u kobiet obydwu profesji. Ponadto
wskazano na korelacje między poszczególnymi komponentami obrazu ciała a własną skutecznością.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kwestionariusz postrzeganych cech osobowości psów i kotów

W artykule omówiono najważniejsze etapy tworzenia kwestionariusza postrzeganych cech osobowości psów i kotów. Narzędzie pomiaru zostało opracowane na podstawie wyników
badań eksploracyjnych, w których uczestniczyło 200 właścicieli psów i 200 właścicieli kotów. Przedstawiono właściwości psychometryczne skal, które zostały osobno skonstruowane dla każdego gatunku zwierząt domowych, opracowano wytyczne dotyczące praktycznego zastosowania narzędzia, klucz, a także procedurę przeliczania wyników surowych na wyniki znormalizowane w celu
postawienia diagnozy. Prezentowany kwestionariusz może być stosowany zarówno do badań ściśle
naukowych, jak i w praktyce weterynaryjnej lub hodowlanej.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zaktualizowana chronologia i metryka poziomowej periodyzacji ontogenezy

Centralnym zagadnieniem psychologii rozwoju, jak również i całej psychologii, jest periodyzacja ontogenezy. Nie tylko podział życia na poszczególne okresy, lecz także utworzenie teorii,
która by wyjaśniała, dlaczego życie indywidualne dzieli się na okresy w pewien sposób. Tylko mając podobną teorię, można stawiać pytania dotyczące długości okresów rozwojowych i ich granic. Rozwiązaniu tego drugiego zadania poświęcony jest ten artykuł.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Modydyfikacja stylu relacyjnego i strategii rozwiązywania sytuacji trudnych w obszarze zawodowy – komunikat z badań

Artykuł zawiera autorską koncepcję ujęcia stylów relacyjnych oraz strategii rozwiązywania sytuacji trudnych w obszarze zawodowym. Badaniami objęto kierowników średniego i wyższego szczebla jednej z dużych korporacji w Polsce. Dokonano diagnozy stylu relacyjnego oraz spostrzegania przez menedżerów sytuacji trudnych z zakresu ich obszaru zawodowego. Następnie przeprowadzono proces szkoleniowy, którego celem była modyfikacja stylów relacyjnych, kreowanie stylów „partnerskiego” i „trenerskiego” oraz relacyjnych modeli zachowań w sytuacjach trudnych. Po szkoleniach dokonano ponownej oceny stylu relacyjnego kierowników i porównano z tym, który reprezentowali przed szkoleniem. Zmiany okazały się bardzo znaczące.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Związek zaburzeń lękowych z percepcją bodźców zagrażających

W artykule dokonano przeglądu badań nad związkiem percepcji bodźców zagrażających
i zaburzeń lękowych. Wyniki badań eksperymentalnych są niespójne: badania czerpiące inspirację
z teorii psychoanalitycznej wskazują, że zaburzenia lękowe ujawniają się w takich zmianach,
jak podwyższenie progów percepcji bodźców, selektywne pomijanie bodźców zagrażających itp. Inne
badania pokazują, że zaburzenia lękowe idą w parze z selektywnym uwrażliwieniem na bodźce o zagrażającej
treści. W artykule podjęto próbę pogodzenia sprzecznych wyników badań.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Powrót do równowagi psychicznej po doświadczeniu straty dziecka

W artykule poruszony został temat żałoby po stracie dziecka, uczestnictwa w grupach wsparcia, a także ich roli w procesie radzenia sobie ze stratą. Celem artykułu jest ukazanie, jak znajomość czynników mających wpływ na radzenie sobie ze stratą dziecka, lepsze zrozumienie zjawiska, jakim jest żałoba, oraz roli udziału w spotkaniach grupy wsparcia, mogą pozwolić na określenie dalszych obszarów problemowych i wprowadzenie działań, mających na celu zapobieganie patologizacji procesu żałoby czy utrwalaniu zachowań utrudniających rodzicom powrót do zdrowia. Poruszona zostaje również kwestia dotycząca tego, jak istotne jest przepracowanie w pełni problemu śmierci dziecka i pogodzenie się z tą sytuacją, a także zaakceptowanie nieuniknionych zmian z tym związanych.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Trauma a wzorzec objawów impulsywnych u kobiet chorujących na bulimię psychiczną i kompulsywne objadanie się

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań własnych na temat poszukiwania związków pomiędzy doświadczonymi w życiu traumami a wzorcem objawów impulsywnych
u kobiet chorujących na bulimię i zespół kompulsywnego objadania się. Podstawowe pytanie badawcze brzmi: w jakim stopniu zdarzenia traumatyczne, doświadczone przez kobiety chorujące nabulimię i kompulsywne objadanie się, wykazują związek z występującymi u tych kobiet objawami
impulsywnymi? Grupę badawczą utworzyło 120 kobiet chorujących na zaburzenia odżywiania: 60
kobiet w wieku od 20 do 28 lat z bulimią oraz 60 kobiet z zespołem kompulsywnego objadania się.
Badania przeprowadzono w latach 2007-2014 w ośrodkach leczenia nerwic i zaburzeń odżywiania, poradniach zdrowia psychicznego na terenie Polski. W badaniach zastosowano wywiad kliniczny i metodę psychometryczną (Kwestionariusz Zaburzeń Odżywiania EDI D. Garnera, polskie oprac. C.
Żechowski). Analiza statystyczna potwierdziła istnienie istotnych różnic między kobietami chorującymi
na bulimię lub kompulsywnie objadające się, które jednocześnie doświadczyły w swoim życiu
(szczególnie w dzieciństwie i okresie dorastania) traum psychicznych, a tymi, które tego rodzaju traum nie ujawniły. Diagnoza obecności traum relacyjnych w autobiografiach to ważny element do uwzględnienia w przebiegu procesu psychoterapii osób cierpiących na zaburzenia odżywiania
(bulimię i kompulsywne objadanie się).

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poziom stresu związanego ze studiami i jego wybrane uwarunkowania

Opracowanie dotyczy poziomu stresu związanego ze studiowaniem i jego uwarunkowań.
Autor analizuje wpływ czynnika rodzinnego (zasoby zewnętrzne) i poczucia koherencji
(zasoby wewnętrzne) jako moderatorów poziomu stresu, a także płci respondentów i rodzaju
studiów (humanistyczne, techniczne) jako mediatorów badanych zależności. Badania przeprowadzone
na 120 studentach wskazują, że stres studiowania zależy od poczucia koherencji i stopnia
funkcjonalności rodziny. Zasoby wewnętrzne są bardziej znaczące od czynnika rodzinnego. Stres
studiowania jest wyższy u kobiet i studentów kierunków humanistycznych. Najsilniejsze związki
między moderatorami i poziomem stresu zachodzą w podgrupie kobiet.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Coaching jako proces wspierający racjona lne działanie organizacji

Artykuł poświęcony jest coachingowi – jednej z nowych i dynamicznie rozwijających się metod wspierających funkcjonowanie organizacji. Stosowanie coachingu jest szansą na podniesienie ogólnej skuteczności i efektywności prowadzonych przez organizację działań. Podczas kolejnych sesji coachingowych rozważane są propozycje konkretnych rozwiązań; do zidentyfikowanych potrzeb próbuje się dobrać adekwatne środki. Przyczyniając się do rozwoju poszczególnych pracowników, coaching jednocześnie wspiera rozwój całej organizacji. Proces coachingu może wzmacniać organizację poprzez kształtowanie odpowiednich postaw. Również w perspektywie długofalowej jest to proces przyspieszający rozwój organizacji.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Medialny obraz seksualnego kobiecego ciała a dobrostan obserwatora

Przegląd literatury najczęściej wskazuje, że prezentowany przez media obraz seksualnego ciała kobiety niekorzystnie wpływa na spostrzeganie i funkcjonowanie odbiorcy. W XX wieku i obecnie obraz ciała kobiety jest kreowany i wykorzystywany do różnych celów, głównie konsumenckich. W indywidualnym procesie spostrzegania kobiecego ciała obserwator dokonuje własnej oceny, która jest wynikiem jego aktywnej interpretacji danych zmysłowych, kontekstu, nastawienia i wcześniej zdobytej wiedzy. Proces aktywnego tworzenia reprezentacji kobiecego ciała w świadomości współczesnego odbiorcy polega na włączeniu dodatkowego elementu, jakim jest obrona przed manipulacją. W artykule zamieszczono rozważania na temat sposobów manipulacji w mediach obrazem seksualnego ciała kobiety i wyniki różnych badań na temat świadomości tego faktu u odbiorców.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zmiany hormonalne u kobiet w wieku średnim a ich funkcjonowanie psychospołeczne

Rozwój kobiet w średniej dorosłości związany jest z właściwymi dla tego okresu życia
zmianami hormonalnymi prowadzącymi do menopauzy. Menopauza, pomimo że stanowi jeden
z okresów cyklu płciowego, zwykle łączona jest ze starzeniem się i tym samym oceniana jako niekorzystny
dla kobiet „wariant normy” – okres wielu strat. Czynniki psychospołeczne: poczucie kryzysu
wieku średniego, niesprzyjające społeczno-kulturowe warunki życia oraz negatywna postawa wobec menopauzy wydają się równie istotnym obciążeniem jak czynniki hormonalne, decydując o przebiegu okresu średniej dorosłości i nasileniu objawów menopauzalnych.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Konstruowanie tożsamości osobistej jako adaptacyjne wyzwanie dla osób intelektualnie nietypowych. Wnioski z przeglądu badań psychologicznych i socjologicznych

Konstruowanie tożsamości osobistej to zadanie rozwojowe, które stanowi wyzwanie dla wszystkich nastolatków. Od prawidłowości przebiegu tego procesu zależy w dużym stopniu powodzenie w podejmowaniu i wypełnianiu przez osobę ról dorosłości. Przyjmuje się, że jednym z jego warunków jest zdolność myślenia formalnego. Rodzi to pytanie o sposób radzenia sobie z tym zadaniem rozwojowym przez osoby niepełnosprawne intelektualnie oraz osoby wybitnie zdolne. Obie
grupy łączy doświadczenie nieprzystosowania społecznego spowodowanego ich nietypowością intelektualną
i wynikającą z niej odmiennością postrzegania i rozumienia otaczającej rzeczywistości. Może to sugerować specyficzny przebieg procesu formowania tożsamości, oparty na innych mechanizmach psychicznych niż w grupie osób typowych. Z przeglądu badań psychologicznych i socjologicznych
wynika, że to stygmat związany z odmiennością ma największy wpływ na jakość tego procesu. Syndrom zranionej tożsamości jest dodatkowym wyzwaniem w okresie wchodzenia w dorosłość
dla osób intelektualnie nietypowych. Zarówno wśród osób niepełnosprawnych intelektualnie, jak
i wybitnie zdolnych lepiej odnajdywali się w dorosłym życiu ci, których odmienność we wczesnych
okresach rozwoju była akceptowana lub nawet niedostrzegana przez otoczenie, w którym dorastali. Ich potencjał intelektualny miał natomiast drugorzędne znaczenie. Sugeruje to konieczność nowego sposobu myślenia o uwarunkowaniach przebiegu procesu konstruowania tożsamości.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Neuroobrazowanie. Przegląd krytyki fMRI

Metody neuroobrazowania są niedoskonałe, jednak nie oznacza to, że nie powinno się ich używać. Istnieje wiele kontrowersji wokół interpretacji danych fMRI oraz neuroobrazowania. Krytyka neuroobrazowania ukazuje szereg problemów metody: możliwe błędy statystyczne (np. błąd porównań wielokrotnych), zawyżanie wartości wyników badań, brak wiedzy o zależności pomiędzy parametrem BOLD a aktywnością neuronalną czy stawianie tendencyjnych, implikowanych metodą hipotez. Krytyka neuroobrazowania oferuje klucz do zrozumienia, co tak na prawdę pokazują nam neuroobrazy.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poczucie sprawiedliwego świata

Celem badania było sprawdzenie, czy poczucie sprawiedliwości wpływa na zachowania pomocowe. Zbadana została próba osób (N = 92), która została podzielona na trzy grupy. Zadaniem badanych było zadeklarowanie pomocy po usłyszeniu jednego z trzech komunikatów, które w różnym stopniu wpływały na poczucie sprawiedliwości. Wbrew postawionej hipotezie, rodzaj komunikatu nie miał wpływu na chęć udzielenia pomocy.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Badania nad stresem doświadczanym przez lekarzy

Artykuł jest efektem prowadzonych od kilku lat badań własnych nad stresem zawodowym lekarzy. Doświadczenia wynikające ze studiowania literatury przedmiotu stały się impulsem do
powstania niniejszego tekstu. W artykule krytycznie omawiane są dwa obszary badawcze stresu doświadczanego przez lekarzy: wypalenie zawodowe i stres zawodowy. W konkluzjach autorki wskazują przyczyny utrudnień w tworzeniu syntez i metaanaliz badań nad stresem wynikającym z pracy lekarza.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
„Psychologia nurkowania”. Badanie lęku u płetwonurków

Celem artykułu jest przegląd piśmiennictwa psychologicznego odnoszącego się do nurkowania. Literatura na temat porusza dwa główne zagadnienia z perspektywy psychologicznej:
stopień przystosowania psychicznego jednostki do podwodnego środowiska oraz stan psychofizyczny człowieka zaangażowanego w określony rodzaj nurkowania i wynikające z niego umiejętności/kompetencje do wykonywania zadania pod wodą. W artykule przedstawiono wybrane raporty z całego
świata dotyczące psychologii nurkowania wynikające z zastosowanej struktury/klasyfikacji teorii
psychologicznych, wyjaśniających różne mechanizmy funkcjonowania psychicznego człowieka
pod wodą. Przedstawiono badania z perspektywy psychodynamicznej, psychologii zdrowia/stresu,
psychologii różnic indywidualnych i osobowości. W podejmowanej dyskusji psychologicznej na temat
nurkowania odrębnym problemem w zakresie psychologii klinicznej jest doświadczenie lęku
przez nurków. Traktowanie wysokiego wskaźnika lęku jako predyktora – lęku panicznego wskazuje
na ważność tej cechy w przewidywaniu zagrożeń –wypadków nurkowych w czasie funkcjonowania pod wodą. W prezentowanych w artykule badaniach własnych uzyskane wyniki na temat poziomu lęku-cechy i stanu u nurków biorących udział w ekspozycjach hiperbarycznych wskazują na fakt występowania u większości badanych niskiego poziomu lęku-cechy oraz stanu, co najprawdopodobniej świadczy o dobrej kondycji psychicznej badanych płetwonurków.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Idea integralności w rozwoju człowieka dorosłego

Teorie reprezentujące model wielokierunkowych zmian rozwojowych proponują złożone
podejście do problematyki integralności w rozwoju osób dorosłych. Integralność rozumiana jest
jako spójność funkcjonowania różnych elementów struktury psychicznej. Nie może być ona jednak
utożsamiana z synchronią rozwoju. Integralność zakłada bowiem jedność struktury psychicznej,
działającej jako system. Oznacza to, że zmiana każdego z jej elementów powoduje zmianę całości
wewnętrznego środowiska psychicznego. Autorzy niektórych teorii psychologicznych postrzegają
integralność jako niezbędny warunek zdrowia psychicznego i dojrzałości człowieka. Są to teorie
zarówno z obszaru psychologii poznawczo-rozwojowej, jak i psychologii narracyjnej. Specjalną rolę
w tym ujęciu integralności odgrywa teoria dezintegracji pozytywnej autorstwa K. Dąbrowskiego,
w której podkreślona jest odmienność procesów integracji od integralności psychicznej. Co więcej,
procesy dezintegracyjne mogą być bardzo pomocne w osiąganiu stanu wewnętrznej integralności.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Uwarunkowania zmian rozwojowych w wybranych modelach rodziny

Artykuł zawiera oryginalną klasyfikację modeli rodziny – odnoszącą się do zasady
dychotomii. Porównano cechy modelu tradycyjnego i alternatywnego. Skoncentrowano się na
analizie zmian poziomu równowagi w systemie rodziny w związku z wydarzeniami normatywnymi
i nie tylko takimi (ogólnie w związku z wydarzeniami oczekiwanymi i nieoczekiwanymi w życiu
człowieka). Artykuł odwołuje się do procesów równoważenia w systemie rodziny i wskazuje na ich
związki z poziomem psychospołecznego i biologicznego zdrowia rodziny

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wpływ autorytetu (umundurowania) na posłuszeństwo w zakresie przestrzegania przez pieszych przepisów o ruchu drogowym

Celem przygotowanego artykułu było sprawdzenie, czy Polak jest posłuszny autorytetowi
(którego reprezentację stanowi mundur policyjny). Czy ekspozycja munduru policyjnego jest wystarczającym czynnikiem, który skłoni badanych do zachowań zgodnych z przepisami prawa o ruchu
drogowym? Autorytet został utożsamiony z mundurem policyjnym, ponieważ prawo do noszenia
uniformu pod groźbą sankcji karnych mają wyłącznie policjanci, którzy z powodu roli zawodowej
mają prawo do egzekwowania posłuszeństwa od jednostek czy grup reprezentujących społeczeństwo.
Badanie przeprowadzono w jednym z największych miast Dolnego Śląska w kwietniu 2016 roku,
uczestnikami eksperymentu naturalnego stały się osoby przechodzące przez przejście dla pieszych
na jednym ze skrzyżowań ulic o dużym natężeniu ruchu. Eksperyment naturalny odbywał się przy
nieświadomym współudziale policjantów, których zadaniem było rutynowe patrolowanie przejścia dla pieszych. Wyniki eksperymentu okazują się interesujące, ponieważ zauważono związek pomiędzy ekspozycją munduru policyjnego a skłonnością do przestrzegania przepisów o ruchu drogowym.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Interpretacja statystyk w ar tykułach naukowych – wskazówki dla praktyków

Artykuł zawiera informacje o tym, jak interpretować podstawowe dane statystyczne: wskaźniki istotności statystycznej, wielkości efektu i przedziały ufności. Pokazano kilka heurystyk użytecznych przy interpretacji wielkości efektów korelacji r Pearsona, statystyki d Cohena oraz relatywnego ryzyka. Olbrzymia większość pozostałych efektów jest pochodną wyżej wymienionych. Dodatkowo wskazano również, jakie są ograniczenia wybranych wskaźników, szczególnie istotności statystycznej. Artykuł jest pomyślany jako pomoc szczególnie dla psychologów praktyków.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Przyjaźń a subiektywny dobrostan psychiczny adolescentów

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań na temat roli przyjaźni w doświadczaniu
dobrostanu psychicznego przez adolescentów. Założono, że dzięki przyjacielowi
łatwiej może przebiegać adaptacja adolescenta tak do wewnętrznych przemian, jak i do oczekiwań
społecznych, co z kolei pozwoli mu na osiągnięcie poczucia spełnienia, samoakceptacji czy zadowolenia
z życia. Postawiono więc pytanie, czy istnieje związek pomiędzy doświadczaniem przyjaźni
a dobrostanem psychicznym adolescentów. Oczekiwano, że taki związek o charakterze dodatnim
istnieje odnośnie do dobrostanu osobowościowego, społecznego oraz emocjonalnego. Zbadano
112 uczniów w wieku 15-18 lat, w tym 71 dziewcząt i 37 chłopców (4 osoby nie określiły swojej płci),
za pomocą dwóch narzędzi: Kwestionariusza do Badania Relacji Społecznych i Kwestionariusza do
Badania Dobrostanu Psychicznego Adolescentów. Ustalono, że istnieje dodatni związek pomiędzy
doświadczaniem przyjaźni a dobrostanem osobowościowym i społecznym, co potwierdziło hipotezę,
natomiast nie została potwierdzona hipoteza w odniesieniu do dobrostanu emocjonalnego,
gdzie takiego związku nie ustalono.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Perspektywa oceniania a spostrzegana atrakcyjność twarzy autentycznyc: różnice międzypłciowe

Artykuł dotyczy różnic w postrzeganiu atrakcyjności twarzy autentycznych, zależnych od perspektywy oceniania oraz płci zarówno osoby przedstawionej na zdjęciu, jak i płci oceniającego. W prezentowanym badaniu osoby badane (N = 233) dokonywały oceny atrakcyjności poszczególnych części autentycznych twarzy z trzech perspektyw: oceny siebie samych (perspektywa aktora), oceny ze strony innych osób (perspektywa obserwatora) oraz oczekiwanej oceny przez innych (perspektywa Ja odzwierciedlonego). Wyniki ujawniły, że osoby badane oceniają własne twarze korzystniej niż obserwatorzy, a rzeczywista ocena własnej twarzy jest bardziej korzystna od oczekiwanej (Ja odzwierciedlone). Najbardziej krytyczni w ocenach byli mężczyźni, szczególnie wówczas, gdy oceniali innych.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rodzinne uwarunkowania problemów i zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży

Statystyki światowe wskazują, że około 10-20% populacji dzieci i młodzieży doświadcza
różnorodnych problemów ze zdrowiem psychicznym. Potrzeby dzieci z zaburzeniami psychicznymi
są złożone. W celu zapewnienia im dobrej opieki i skutecznej terapii ważne jest zrozumienie
kontekstualnych wpływów środowiskowych (zwłaszcza rodzinnych) leżących u podłoża zaburzeń
zdrowia psychicznego. Rodzinne czynniki decydujące o problemach ze zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży to przede wszystkim jakość przywiązania, charakter wewnątrzrodzinnych relacji interpersonalnych i struktura rodziny.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Chronologia i metryka rozwoju ontogenetycznego

Centralnym zagadnieniem psychologii rozwoju, jak również i całej psychologii,
jest periodyzacja ontogenezy. Nie tylko podział życia na poszczególne okresy, a utworzenie teorii,
która by wyjaśniała, dlaczego życie indywidualne dzieli się na okresy w pewien sposób. Tylko mając
podobną teorię, można stawiać pytania dotyczące długości okresów rozwojowych i ich granic.
Rozwiązaniu tego drugiego zadania poświęcony jest ten artykuł.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Analiza porównawcza zachowań osobowościowych w relacjach „matka–syn” i „ojciec–syn”

W artykule autorka opisuje poglądy na temat roli rodziców w rodzinie oraz charakteryzuje
relację w parach „matka–syn”, „ojciec–syn”. Podana została charakterystyka współczesnego
obrazu rodziców i ich roli w życiu dziecka oraz znaczenie relacji każdego z rodziców z synem
w ramach kontaktów rodzinnych. Głównym problemem badawczym występującym w badaniu
była analiza zależności pomiędzy osobowością rodziców a zachowaniem osobowościowym synów.
W badaniu wykorzystany został sondaż diagnostyczny, ankieta, wywiad oraz autorska metoda
diagnozy zachowań osobowościowych. Do analizy statystycznej danych empirycznych stosowano
standardowe procedury statystyczne. Wyniki badań pokazują, że istnieje wzajemny związek
pomiędzy zachowaniem osobowościowym rodziców a zachowaniem osobowościowym ich synów.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Główne składowe przywództwa: przegląd koncepcji

W artykule przedstawiono przegląd współczesnych koncepcji przywództwa z wyszczególnieniem kluczowych cech przywódcy. Pokazano mnogość klasyfikacji cech dobrego lidera.
W celu uporządkowania wiedzy zastosowano metodę analizy systemowej do opisu pojęć wieloznacznych, metodę pentabazy W. Ganzena. Wyodrębniono główne aspekty przywództwa, przedstawiono dwie składowe procesu: umiejętność podejmowania decyzji w sytuacjach wieloznacznych oraz świadomość odpowiedzialności za podjęte decyzje.

Czasopismo: Psychologiczne Zeszyty Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia