rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Flora rowów melioracyjnych nieużytkowanych łąk pobagiennych Dolnego Śląska

Niekonserwowane rowy melioracyjne są ważnym elementem kształtującym stosunki wodne oraz florę i roślinność łąk pobagiennych. Na Dolnym Śląsku przeanalizowano 6 kompleksów łąk pobagiennych, pierwotnie będących użytkami zielonymi, a obecnie nieużytkowanych lub użytkowanych ekstensywnie. Badane rowy są w bardzo złym stanie technicznym, co z przyrodniczego punktu widzenia dodatnio wpływa na ich wartość jako siedlisk taksonów higrofilnych. Ze względu na korzystniejsze warunki wilgotnościowe, rowy stanowią refugia, pozwalające przetrwać roślinności torfowiskowej. Podobnie jak na otaczających je łąkach pobagiennych, dominują w nich fitocenozy i gatunki charakterystyczne dla klas Phragmitetea R.Tx. et Prsg 1942 i Molinio-Arrhenatheretea R.Tx. 1937, obecne są również gatunki charakterystyczne dla klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae (Nordh. 1937) R.Tx. 1937 oraz gatunki chronione, zagrożone lub rzadkie we florze torfowisk, jak: jaskier wielki (Ranunculus lingua L.) (NT), krwawnik kichawiec (Achillea ptarmica L.), wąkrota zwyczajna (Hydrocotyle vulgaris L.), sit drobny (Juncus bulbosus L.) (LC), tojeść bukietowa (Lysimachia thyrsiflora L.), okrężnica bagienna (Hottonia palustris L.). Zagrożenie stanowi natomiast wkraczanie neofitów, takich jak np. tawuła kutnerowata (Spiraea tomentosa L.).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Spływ powierzchniowy wapnia, magnezu, żelaza, manganu oraz azotu i fosforu ze zlewni górnej Pasłęki

Celem badań było ustalenie wartości jednostkowych współczynników spływu makropierwiastków z terenów o różnych formach zagospodarowania w zlewni górnej Pasłęki i jej prawobrzeżnego dopływu Giłwy. Stwierdzono, że największe wartości współczynników spływu manganu oraz azotu i fosforu do wód uzyskano z obszarów użytkowanych rolniczo (110,8 kg Ca∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>, 15,6 kg Mg∙ha<sup>-1 </sup>∙rok<sup>-1</sup>, 0,5 kg Mn∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>, 0,6 kg P∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup>-1</sup>, 14,3 kg N∙ha<sup>-1</sup>∙rok<sup> </sup>-1). Badania wykazały też wpływ terenów użytkowanych rolniczo, zarówno gruntów ornych, jak i użytków zielonych (łąki i pastwiska), na zwiększenie ładunku obszarowego wapnia i magnezu, w odniesieniu do których uzyskano największe współczynniki spływu z tych form użytkowania ziemi. Największą wartość współczynników spływu żelaza uzyskano dla obszarów leśnych (0,6 kg Fe∙ha<sup>-1 </sup>∙rok<sup>-1</sup>).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie wczesnowiosennych zobrazowań satelity Landsat-ETM w monitoringu zbiorowisk z udziałem trzciny pospolitej

Trzcina pospolita (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud.), powszechnie występujący hydrofit, stanowi zagrożenie wielu nieleśnych torfowisk. Wegetatywnie rozwijające się szuwary trzcinowe negatywnie wpływają na różnorodność biologiczną i ograniczają rozwój innych gatunków. W klasycznym ujęciu monitorowanie ich przestrzennej ekspansji jest możliwe z wykorzystaniem inspekcji terenowej lub wysokorozdzielczej teledetekcji. Metody te są jednak kosztowne i pracochłonne, zwłaszcza w monitoringu obiektów wielkoobszarowych. Proponuje się wykorzystanie do tego celu zobrazowań Landsat-ETM, rejestrowanych wiosną. Jednoroczne nadziemne łodygi trzciny pospolitej po sezonie wegetacyjnym pozostają w siedlisku do wiosny, przez długi czas przesłaniając kiełkującą świeżą roślinność. Nawet niewielka ich ilość wpływa na wartość odbitego promieniowania w podczerwieni. Zjawisko to modyfikuje właściwości spektralne obrazu i umożliwia identyfikację trzcinowisk na zobrazowaniach satelitarnych na podstawie kompozycji NDVI.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Geneza i skład części mineralnych wybranych złóż torfów niskich Wysoczyzny Lubartowskiej

W pracy przedstawiono wyniki badań składu chemicznego i mineralnego części nieorganicznych, występujących w torfach budujących trzy torfowiska niskie na Wysoczyźnie Lubartowskiej, oraz określono genezę poszczególnych składników. Wyraźne podobieństwa w składzie chemicznym torfów wykazały torfowiska położone w centralnej części Wysoczyzny, w obszarze kemowym. W omawianych torfowiskach dominującym składnikiem części nieorganicznych jest krzem. W torfowisku położonym w południowej części Wysoczyzny, w sąsiedztwie zbudowanego z lessów Płaskowyżu Nałęczowskiego, głównym składnikiem części mineralnych jest wapń. W badanych torfach zidentyfikowano trzy grupy składników mineralnych w zależności od ich genezy: składniki pochodzenia allochtonicznego, dostarczane do torfowiska w postaci materiału detrytycznego (głównie kwarc, skalenie, minerały ilaste); formy autogeniczne, powstające w obrębie torfowiska (głównie piryt, gips, węglany), oraz składniki mineralne pochodzenia biogenicznego (głównie szkielety okrzemek, skorupki mięczaków, igły gąbek, cysty). Stwierdzono, że zróżnicowanie składu części mineralnych torfów jest związane przede wszystkim z budową geologiczną badanych torfowisk (w szczególności z litologią osadów budujących zbocza dolin, w których są położone torfowiska). Zastosowanie metody SEM/EDS umożliwiło - poza oznaczeniem składu mineralnego badanych torfów - określenie genezy poszczególnych składników.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Granica rolno-leśna w Sudetach w świetle najnowszych badań i przepisów prawnych

W związku z przebudową ustroju rolnego i przygotowaniami Polski do wstąpienia do UE powstało w ostatnim czasie wiele dokumentów i podjęto wiele działań, których celem jest porządkowanie przestrzeni rolniczej i wzrost lesistości kraju. Do najważniejszych aktów prawnych z tego zakresu należy ustawa o przeznaczaniu użytków rolnych do zalesienia. Tereny górskie z uwagi na swoje walory przyrodnicze i znaczenie dla gospodarki narodowej wymagają w tych działaniach odrębnego potraktowania. Jednak w żadnym z przedstawionych w pracy dokumentów specyfika terenów górskich nie została w dostateczny sposób uwzględniona. 
W pracy przedstawiono zagadnienie granicy rolno-leśnej w terenach górskich na podstawie literatury, szczególną uwagę poświęcając Sudetom. Podkreślono wagę i znaczenie nowoczesnych metod kwalifikacji terenu pod zalesienie oraz układ czynników przyrodniczych wpływających na przydatność rolniczą obszaru Sudetów. Szczególną uwagę zwrócono na opracowanie FATYGI i GÓRECKIEGO [2001] na temat kształtowania granicy rolno-leśnej w tym regionie. W pracy tej zastosowano nowo-czesne metody tworzenia cyfrowej bazy danych o czynnikach przyrodniczych: topograficznych i glebowych za pomocą oprogramowania GIS - ArcInfo oraz model kwalifikacji terenu pod zalesienie. Badaniami objęto cały obszar Sudetów (około 4 800 km&#178). W wyniku pracy powstała wielkoskalowa numeryczna mapa (w skali 1:10 000), na której zostały wyodrębnione powierzchnie użytków rolnych przeznaczone do zalesienia. Potrzeby zalesień przeanalizowano w strefach wysokościowych. Okazało się, że powierzchnia użytków rolnych przeznaczonych do zalesienia wynosi ponad 29 tys. ha, a największe potrzeby zalesień dotyczą strefy od 400 do 600 m n.p.m. Od 600 do 800 m n.p.m. do zalesienia kwalifikuje się ponad 32% użytków rolnych, powyżej 800 m n.p.m. - tylko około 4% tej powierzchni. Do 500 m n.p.m. gruntów ornych i użytków zielonych przeznaczonych do zalesienia jest tyle samo (mniej więcej po 50%). W strefie powyżej 500 m n.p.m. występuje przewaga użytków zielonych, która powiększa się w miarę wzrostu wysokości i w strefie powyżej 800 m dochodzi prawie do 94%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Monitoring przyrodniczy Bagien Biebrzańskich z zastosowaniem teledetekcji

Wobec wzrastającego zagrożenia naturalnego środowiska ekosystemu Bagien Biebrzańskich oraz konieczności jego ochrony dużego znaczenia nabiera monitoring przyrodniczy aktualnego stanu pokrycia roślinnego oraz uwilgotnienia terenu. Metody teledetekcji są w takim przypadku bardziej dokładne i szybsze od metod polowych, pozwalają rozpoznać oraz określić aktualną strukturę przestrzenną roślinności i wyznaczyć granice jej poszczególnych elementów, jak również oszacować uwilgotnienie danego siedliska. Współczesna technika satelitarna umożliwia prowadzenie kompleksowych badań jednocześnie na dużych obszarach, często trudno dostępnych. Wykorzystuje się informacje pozyskiwane w różnych zakresach widma elektromagnetycznego i w różnym czasie. Autorzy proponują wykorzystanie zdjęć pozyskiwanych przez satelity środowiskowe, pracujące w widmie optycznym i mikrofalowym. Zdjęcia zarejestrowane w widmie optycznym wykorzystano do klasyfikacji zbiorowisk roślinnych, obliczenia wskaźników roślinnych oraz gęstości strumieni ciepła. Zdjęcianzarejestrowane w zakresie mikrofalowym wykorzystano do obliczenia wskaźnika LAI (ang. "Leaf Area Index") i wilgotności gleby. Algorytmy szacowania różnych parametrów biofizycznych opracowane na podstawie danych naziemnych i satelitarnych dla poszczególnych zbiorowisk roślinnych, występujących na obszarze Bagien Biebrzańskich, pozwalają na wykonywanie map tematycznych tych siedlisk z dużą rozdzielczością czasową i przestrzenną. Porównywanie kolejnych sekwencji czasowych takich map umożliwia monitoring przyrodniczy ekosystemu bagiennego, wychwycenie zmian ilościowych i jakościowych oraz ich kierunku. Z uwagi na dynamizm siedlisk bagiennych i ich różnorodności biologicznej informacje te mogą być wykorzystane w planowaniu działań, zmierzających do ochrony tego ekosystemu przed degradacją.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodniczo-krajobrazowa górnego biegu rzeki Raszynka

W artykule przedstawiono autorską metodę ekologicznej i krajobrazowej inwentaryzacji i oceny małych rzek, zastosowaną do górnego biegu Raszynki. Głównym narzędziem metody jest lista, zawierająca ogólne i cząstkowe kryteria oceny, ich znaczenie i punktację przypisaną do każdego kryterium. Wyniki badań dają pełny obraz uwarunkowań technicznych oraz środowiskowych i krajobrazowych walorów rzeki. Mogą one być pomocne w ustaleniu ekologicznych, technicznych i prawnych środków służących ochronie rzeki.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola trwałych użytków zielonych w zapewnieniu stanu równowagi ekologicznej środowiska przyrodniczego

Utrzymanie trwałych użytków zielonych (TUZ) przyczynia się do zachowania różnorodności biologicznej. Odgrywają one także istotną rolę w bilansie gazów cieplarnianych. Poprzez magazynowanie glebowej substancji organicznej i próchnicy poprawiają strukturę gleby, jej zdolność magazynowania wody i odporność na erozję. Ze względu na pełnione funkcje łąki są istotnym czynnikiem ograniczającym zagrożenia i przyczyniają się do zachowania równowagi środowiska przyrodniczego. W pracy przedstawiono kwerendę literatury przedmiotu w celu przedstawienia wyników opracowań z zakresu pełnionych funkcji przez trwałe użytki zielone w gospodarce, ochronie środowiska i krajobrazie terenów wiejskich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenie ogólnego węgla organicznego w wodzie ekosystemów pobagiennych różnie użytkowanych

W pracy przedstawiono wyniki badań stężenia ogólnego węgla organicznego (OWO ang. TOC) w wodzie ekosystemów pobagiennych. Badania wykonano na łąkach i pastwiskach obiektu Supraśl Górna. Zbadano stężenie węgla w wodzie gruntowej i powierzchniowej. W każdej zbadanej wodzie stężenie węgla było duże. Większe stężenie OWO stwierdzono w wodzie gruntowej, jego średnia wartość wynosiła ponad 59 mg C·dm-³. W wodzie powierzchniowej stężenie było mniejsze i wynosiło średnio ok. 48 mg C·dm-³. Na stężenie węgla w wodzie wpływał sposób użytkowania. Największe wartości stężenia wystąpiły w wodzie odpływającej z pastwisk intensywnie użytkowanych, mniejsze z łąk intensywnie użytkowanych, a najmniejsze - z łąk ekstensywnie użytkowanych. Każda badana woda ze względu na duże stężenie OWO kwalifikuje się do piątej klasy czystości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie azotu i fosforu przez kukurydzę nawożoną kompostem z osadów ściekowych

W pracy przedstawiono wyniki badań nad stosowaniem kompostu z osadów ściekowych do nawożenia kukurydzy uprawianej na zieloną masę. Do nawożenia wykorzystano 2-letni kompost wytworzony z wiejskich komunalnych osadów ściekowych i słomy żytniej. Badania przeprowadzono w lizymetrach o średnicy 100 cm i głębokości 130 cm, wypełnionych glebą lekką (piaskiem gliniastym), całkowicie zanurzonych w gruncie. Zastosowano tu zróżnicowane nawożenie kompostem, a także, w celu porównania, 2 warianty z nawożeniem mineralnym NPK i wariant bez nawożenia. Badania wykazały, że nawożenie kukurydzy kompostem z osadów ściekowych umożliwia uzyskanie jej plonów na poziomie podobnym jak w przypadku nawożenia nawozami mineralnymi NPK. Wykorzystanie przez kukurydzę azotu z kompostu było znacznie mniejsze niż z nawozów mineralnych i wynosiło 22-28,5%. Największą wartość współczynnika wykorzystania azotu z kompostu stwierdzono w przypadku nawożenia odpowiadającego dawce 150 kg N·ha-¹. Wykorzystanie azotu z nawozów mineralnych było natomiast największe w warunkach nawożenia 100 kg N·ha-¹ i wynosiło 77,3%. Wykorzystanie fosforu z zastosowanych w badaniach nawozów kształtowało się podobnie jak wykorzystanie azotu, lecz jego procentowe wartości były znacznie mniejsze. Wykorzystanie fosforu z kompostu wynosiło 6,3-11,1%, a z nawozów mineralnych 28,2-42,8%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Cieki i zbiornik wodny jako potencjalne źródła Phytophthora spp.

Przedmiotem niniejszych badań było występowanie Phytophthora spp. w rzece, kanale szkółkarskim, zbiorniku wodnym w szkółce oraz chorobotwórczość izolatów 4 gatunków tego rodzaju dla olszy i różanecznika. W 3 źródłach wody wykryto 7 gatunków Phytophthora oraz taxon Salixsoil. W rzece wykryto 5 gatunków, w tym P. cinnamomi i taxon Salixsoil, w kanale - 5, w zbiorniku wodnym - 4, w tym P. cambivora, nie notowanego w innych źródłach. Mniej gatunków wykrywano w I i IV kwartale, ale zawsze izolowano P. citricola. Wszystkie izolaty P. citricola i P. citrophthora kolonizowały liście olszy niezależnie od źródła wody i okresu ich detekcji. Spośród 3 gatunków, użytych do inokulacji liści różanecznika, istotnie najszybszym kolonizatorem okazał się P. cinnamomi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Powodzie w Polsce - rodzaje, występowanie oraz system ochrony przed ich skutkami

W pracy zdefiniowano pojęcie wezbrania i powodzi, omówiono podstawowe rodzaje i typy powodzi występujących w Polsce i terminy ich występowania. Podano przykłady różnych powodzi, które wystąpiły w Polsce w latach 1979-2000. Na tym tle scharakteryzowano system ochrony przeciwpowodziowej - z jednej strony jako system powiązań instytucjonalnych różnych jednostek zajmujących się zapobieganiem powodziom i ograniczaniem ich skutków, a z drugiej - jako zespół wybranych metod i działań związanych bezpośrednio z ochroną przeciwpowodziową.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ systemów melioracyjnych na wymywanie związków azotu i fosforu ze zlewni użytkowanych rolniczo

W latach 1992-1999 przeprowadzono badania nad przemieszczaniem się składników chemicznych w dwóch zlewniach rolniczych położonych na Pojezierzu Olsztyńskim - w zlewni o powierzchni 72 ha odwadnianej rowem oraz zdrenowanej, której powierzchnia wynosiła 8 ha. Odpływ azotanów z wodami drenarskimi odbywa się przez cały rok z nasileniem w marcu i kwietniu, natomiast z obszarów odwadnianych rowami nasila się zimą, z wyraźnym maksimum w marcu i kwietniu i minimum (bądź zanikiem) w sierpniu. Zimą system drenarski odprowadzał z pól 10-krotnie więcej azotanów niż rowy. Roczny odpływ fosforu z pól systemem drenarskim wynosił 0,26 kg P·ha-¹ i był 2-krotnie większy niż odpływ rowem. Odpływ fosforu z gleb zimą jest zbliżony w obu systemach odwodnień, natomiast letni - 7-krotnie mniejszy w przypadku odwadniania rowem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola glebowego banku nasion w renaturyzacji torfowisk na przykładzie Bagna Całowanie

W wyniku fragmentacji i zanikania ekosystemów mokradłowych, spowodowanego nieodpowiednim użytkowaniem, powierzchnia torfowisk w Europie Zachodniej zmniejszyła się w XX wieku o ponad 90%, a w Europie Centralnej i Wschodniej - szacunkowo o 50--90%. Zmeliorowane torfowiska określa się jako obszary zdegradowane przyrodniczo z powodu silnego odwodnienia, dużych wahań poziomu wód gruntowych oraz znacznego stopnia mineralizacji torfu. W celu przywrócenia i ochrony różnorodności biologicznej torfowisk, w wielu krajach są prowadzone projekty ochrony czynnej (nature management) oraz renaturyzacji (restoration) takich ekosystemów. W Polsce eksperymentalne prace renaturyzacyjne metodą usuwania zmurszałej wierzchnicy torfowiska na głębokość 20 i 40 cm są prowadzone na terenie Bagna Całowanie. Celem badań było sprawdzenie, czy w glebie znajdują się zdolne do kiełkowania nasiona roślin torfowiskowych (lub roślin łąk podmokłych), które umożliwiłyby spontaniczne odtworzenie się tej roślinności. Przeprowadzono analizy banku nasion metodą wschodu siewek. Na powierzchni, z której usunięto mursz, znaleziono niewiele zdolnych do kiełkowania nasion. Glebowy bank nasion był zdominowany przez kilka gatunków roślin ruderalnych (60% banku nasion) lub gatunków o szerokiej amplitudzie ekologicznej. Stwierdzono, że na badanym terenie istniejący glebowy bank nasion nie umożliwia spontanicznej regeneracji roślinności torfowiskowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka florystyczna runi oraz ocena wartości użytkowej i przyrodniczej łąki śródleśnej na terenie lasów miejskich w Szczecinie

Do badań przeprowadzonych w latach 2011–2014 wybrano łąkę śródleśną zlokalizowaną na terenie lasów miejskich w Szczecinie na glebie murszowatej w sąsiedztwie rzeki Płoni. Na analizowanych obiektach stwierdzono występowanie trzech zbiorowisk: dwa typu Alopecurus pratensis, Festuca rubra oraz Alopecurus pratensis z Calamagrostis canescens. Charakter zbiorowisk roślinnych wskazuje na ich małą wartość gospodarczą i umiarkowane walory przyrodnicze. Pełnią one jednak wiele funkcji ekologicznych, przyrodniczych i krajobrazowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany emisji CO<sub>2</sub> z gleby torfowo-murszowej pod wpływem nagłego i głębokiego obniżenia poziomu wody gruntowej

Celem badań było określenie wpływu głębokiego odwodnienia płytkiej gleby torfowo-murszowej na jej aktywność respiracyjną. Badania prowadzono na obiekcie odwodnionym na przełomie lat 2001 i 2002, który znajdował się w zasięgu leja depresji wody gruntowej Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów". Głębokie odwodnienie spowodowało zmianę aktywności respiracyjnej tej gleby, polegającą na zmniejszeniu się natężenia emisji CO<sub>2</sub> z warstwy powierzchniowej od drugiego roku po odwodnieniu i jej wyraźnym zwiększeniu z warstw podpowierzchniowych, ale dopiero w trzecim roku po odwodnieniu. Wielkość mineralizacji masy organicznej, określona na podstawie wielkości emisji CO<sub>2</sub> z powierzchni gleby, wynosiła w trzecim roku po odwodnieniu 13,8 Mg·ha-¹.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rośliny motylkowate w zbiorowiskach klasy Molinio-Arrhenatheretea na nizinach i w górach

Celem badań była ocena występowania roślin motylkowatych w runi zbiorowisk klasy Molinio- Arrhenatheretea w zróżnicowanych warunkach siedliskowych i ekologicznych. Badaniami porównawczymi objęto zbiorowiska łąkowe, wykształcone na niżu - w dolinie rzeki Wełna oraz w górach - w Obniżeniu Dusznickim. Badania florystyczne prowadzono metodą Brauna-Blanqueta. W zbiorowiskach analizowano występowanie roślin motylkowatych pod względem ilościowym i jakościowym. Warunki siedliskowe oceniono na podstawie laboratoryjnej oceny zasobności gleb w podstawowe makroelementy, a także metodą fitoindykacji Ellenberga. Oceniono wpływ występowania roślin motylkowatych na walory przyrodnicze i użytkowe zbiorowisk łąkowych. Walory przyrodnicze oceniono na podstawie: średniej liczby gatunków w zdjęciu fitosocjologicznym, wskaźnika waloryzacji przyrodniczej wg Oświta, natomiast wartość użytkową runi - metodą Filipka. Wyniki badań świadczą, że zbiorowiska łąkowe wykształcone na niżu charakteryzują się większą liczbą gatunków roślin motylkowatych, jednakże stanowią one mniejszy udział w runi niż w zbiorowiskach wykształconych w górach. Obecność roślin motylkowatych wpływa dodatnio na różnorodność florystyczną, a przez to na walory przyrodnicze zbiorowisk, natomiast nie zawsze poprawia wartość użytkową runi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie potencjału ekonomicznego i problemów społecznych w podregionach Polski

W wyniku analizy zróżnicowania potencjału ekonomicznego i problemów społecznych w podregionach na podstawie danych z 2002 r. stwierdzono, że podregiony stanowiące duże miasta oraz położone w bezpośrednim ich sąsiedztwie mają zdecydowanie większy potencjał ekonomiczny i mniejsze bezrobocie. Najwyższa stopa bezrobocia wystąpiła w podregionie ełckim - 32,9%, następnie w: koszalińskim - 31,1%, słupskim i elbląskim - 30,4%; najniższa zaś kolejno w: Warszawie - 6,2%, Poznaniu 6,9% i Krakowie 8,4%, a w podregionach niebędących dużymi miastami kolejno w: warszawskim - 14,1%, białostocko-suwalskim - 14,5 i krakowsko-tarnowskim - 14,8%. Produkt krajowy brutto (PKB) na 1 mieszkańca był najwyższy w Warszawie - 58 449 zł, następnie w Poznaniu - 39 847 zł oraz Krakowie, Wrocławiu i Trójmieście. Najniższe PKB zanotowano w podregionach: ełckim (11 666 zł*os.-¹), bialskopodlaskim (11 680 zł⋅os.-¹) i chełmsko--amojskim (11 687 zł*os.-¹), nieco wyższe w nowosądeckim i krośnieńsko-przemyskim (ok. 12 000 zł*os.-¹). Stopa bezrobocia rejestrowanego jest istotnie ujemnie skorelowana z PKB na 1 mieszkańca (r = -056), a PKB skorelowane jest dodatnio z wartością środków trwałych brutto w przedsiębiorstwach (r = 0,96), z kolei wartość środków trwałych brutto w przedsiębiorstwach - z wyposażeniem w infrastrukturę techniczną (wodociągi, kanalizację, sieć gazową, drogi twarde) r = 0,68-0,77. Inwestując więc w infrastrukturę techniczną na obszarach słabiej zurbanizowanych (wiejskich) z wykorzystaniem funduszy strukturalnych UE i środków krajowych, przyciągać będziemy nowe inwestycje produkcyjne, co powinno mieć wpływ na zmniejszenie bezrobocia, wzrost PKB i ograniczenie migracji ludności.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka