rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Symulacja stochastyczna w zastosowaniu do identyfikacji funkcji gęstości prawdopodobieństwa wydobycia

W publikacji, omówiono wykorzystanie metody symulacji stochastycznej, jako metody alternatywnej identyfikacji funkcji [wzór] zmiennej losowej Qz - wydobycie zmianowe oraz funkcji [wzór] zmiennej losowej Qd - wydobycie dobowe. Przedstawiono algorytmy wykorzystujące generatory liczb losowych. Podkreślono, iż zastosowanie metody symulacji stochastycznej może być w rozwiązywaniu tych zagadnień, w pewnych przypadkach, efektywniejsze w porównaniu z metodą analityczną.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie procesu wymiany jonowej do oczyszczania ścieków z przemysłu metali nieżelaznych

W artykule omówiono proces wymiany jonowej stosowany do oczyszczania ścieków z przemysłu metali nieżelaznych. Scharakteryzowano jonity Firmy PUROLITE, a następnie przedstawiono wyniki badań dotyczących wykorzystania tych jonitów do usuwania ze ścieków jonów baru.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Współczesne wyzwania eksploatacji oceanicznych kopalin polimetalicznych

Wobec braku w krajach UE zasobów niektórych złóż kopalin metalicznych, niezbędnych dla rozwoju wielu gałęzi przemysłu, m.in. Ni i Co, REE, jednym ze strategicznych postulatów rozwoju UE jest zapewnienie zrównoważonego dostępu do surowców metalicznych. Potencjalne znaczenie mają oceaniczne złoża surowców metalicznych, które zawierają szereg deficytowych metali strategicznych, uznanych w UE w czerwcu 2010 r. za kluczowe. W grupie 14 surowców, z którymi wiąże się ryzyko niedoboru dostaw, znalazły się między innymi takie jak: metale ziem rzadkich, niob, tantal, platynowce, kobalt, gal, german, ind, magnez i wolfram. Ujawnione, na podstawie regionalnej analizy metalogenicznej, bezpośrednie przestrzenne i czasowe związki formowania nagromadzeń metali wskazują, że zależności rozmieszczenia i warunki geologiczno-górnicze występowania złóż kopalin polimetalicznych oraz koncentracji metali są regionalnie zróżnicowane. Wysoka perspektywiczność występowania złóż kopalin metalicznych, w tym: tlenkowych skupień Fe-Mn (konkrecji polimetalicznych i naskorupień kobaltonośnych) oraz masywnych siarczków uwarunkowana jest procesami geodynamicznymi kształtującymi warunki formowania nagromadzeń złożowych w poszczególnych oceanach Ziemi. Najbardziej perspektywiczne złoża konkrecji polimetalicznych i naskorupień kobaltonośnych występują na Pacyfiku i Oceanie Indyjskim, a masywnych siarczków na Pacyfiku, Oceanie Indyjskim i Atlantyckim. W kopalinach tych stwierdzono wysokie zawartości metali deficytowych dla krajów Unii Europejskiej (Mn, Co, Ni, Ti, REE, PGE).

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognozy rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce i Unii Europejskiej

Unia Europejska postawiła przed krajami należącymi do Wspólnoty Europejskiej szereg zadań zmierzających między innymi do zwiększenia udziału produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii elektrycznej do w 2010 roku w wysokości do 21%. Polska określiła ten cel na 7,5% udziału w zużyciu energii elektrycznej brutto (traktat akcesyjny) i 9% w wielkości sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym dla 2010 roku (ustawa Prawo energetyczne). W artykule przedstawiono prognozy rozwoju energetyki opartej na źródłach odnawialnych w perspektywie do 2010 i 2020 roku w Polsce i Unii Europejskiej.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja złóż polimetalicznych konkrecji z dna oceanu

Odkryte na dnie oceanów w XIX wieku polimetaliczne konkrecje stają się potencjalnym źródłem rud metali. Bardzo duże głębokości wody, możliwość wystąpienia złych warunków pogodowych oraz duże odległości od lądów stałych powodują, że przemysłowe wydobywanie konkrecji jest trudnym technicznie i bardzo kosztownym przedsięwzięciem. W artykule przedstawiono różne koncepcje systemów wydobywania konkrecji i problemy wymagające rozwiązania pod rozpoczęciem przemysłowej eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Formalnoprawne problemy rewitalizacji terenów poprzemysłowych, w tym pogórniczych

W artykule przedstawiono analizę pojęć dotyczących rekultywacji i zagospodarowania obszarów poprzemysłowych, w tym pogórniczych, stosowanych w uregulowaniach prawnych oraz literaturze. Omówione zostały bariery utrudniające prowadzenie procesów rewitalizacyjnych wynikające z rozproszenia i niespójności przepisów prawa. Dla wybranych sposobów rewitalizacji przedstawiono procedury postępowania, które ułatwią ich realizację.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Systemy pozycjonowania oraz podkład kartograficzny wykorzystywane w operacjach "offshore" na przykładzie rozwiązań firmy Fugro

Artykuł wymienia i opisuje główne specjalistyczne systemy pozycjonowania wykorzystywane w przemyśle wydobywczym na morzu. Przeanalizowano ich właściwości oraz sposoby wizualizacji informacji przestrzennej. Porównano systemy ECDIS z systemami "offshore" wskazując na kluczowe różnice wynikające z odmienności ich zastosowania.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania Dolnej Wisły do celów transportowych

Transport wodny jest najtańszy, najbezpieczniejszy i najmniej uciążliwy dla środowiska naturalnego. Przywrócenie regularnej żeglugi towarowej pociągnie za sobą rewitalizację istniejącej i budowę nowej infrastruktury przeładunkowo-logistycznej śródlądowych portów handlowych. Kreując politykę transportową, trzeba pamiętać, że transport wodny jest najbardziej ekologicznym rodzajem transportu. Wytwarza zaledwie 10% emisji gazów wydalanych do atmosfery przez równoważny transport kołowy. Jego energochłonność to 30% energochłonności transportu kołowego. W artykule zawarto charakterystykę Dolnej Wisły, koncepcję rozwoju drogi wodnej na odcinku Bydgoszcz - Gdańsk. Przedstawione są bariery utrudniające rozwój transportu wodnego i argumentacja przemawiająca za aktywizacją dróg wodnych w Polsce. Przedstawiono alternatywny transport do przewozów ładunków drogą lądową. Dolna Wisła stanowi bardzo ważny odcinek dla żeglugi śródlądowej. Stanowi on część międzynarodowych dróg wodnych E40 i E70 oraz może spełniać ważną funkcję transportową dla towarów masowych lub w kontenerach na odcinku od centrum Polski do portów Gdańsk i Gdynia. Zaprezentowano drogę wodną Wisły jako łańcuch w ogólnopolskiej sieci transportowej z wykorzystaniem terminali kontenerowych na istniejących nabrzeżach w Porcie Gdańsk i nowym terminalem w Bydgoszczy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości zawiesin z materiałów odpadowych z dodatkiem środka wiążącego w aspekcie możliwości ich wykorzystania do likwidacji zawodnionych szybów

Likwidacja wyrobisk górniczych, a zwłaszcza szybów, jest zagadnieniem złożonym, szczególnie w warunkach zagrożeń wodnych i gazowych. Niniejszy artykuł dotyczy wieloletnich badań własnych zespołu badawczego nad przydatnością wysokozagęszczonych mieszanin (materiałów kompozytowych) wytwarzanych na bazie odpadów energetycznych z dodatkiem środka wiążącego jako materiałów konstrukcyjnych do likwidacji zawodnionych wyrobisk górniczych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ dodatków modyfikujących na podstawowe właściwości zawiesin z popiołów lotnych z Elektrowni "X"

Wykorzystanie odpadów energetycznych w górnictwie podziemnym, oprócz korzystnych efektów dla środowiska naturalnego, stało się w niektórych technologiach górniczych, takich jak doszczelnianie zrobów zawałowych, likwidacja zbędnych wyrobisk czy też wykonywanie pasów podsadzkowych, wręcz nieodzowne i powszechnie stosowane. Jednakże ilość powstających odpadów energetycznych, a przede wszystkim możliwość ich podziemnego wykorzystania na szerszą skalę skłania do poszukiwania nowych kompozytów opartych na ich bazie. Wiąże się to z możliwością ich wykorzystania np. do budowy barier izolacyjnych. W niniejszym artykule przedstawiono ocenę wpływu wybranych dodatków naturalnych na podstawowe własności fizyczne oraz filtracyjne mieszanin popiołowo-wodnych opartych na bazie odpadów z Elektrowni "X".

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie numeryczne wpływu górniczych deformacji podłoża na grupę budynków w zwartej zabudowie miejskiej

W pracy przedstawiono wyniki modelowania numerycznego wpływu podziemnej eksploatacji górniczej na grupę budynków w XIX-wiecznej zabudowie miejskiej. Celem prezentowanych badań było rozpoznanie możliwości wyznaczenia zmian stanu naprężenia, odkształcenia i przemieszczenia konstrukcji w oparciu o standardowe pomiary geodezyjne w połączeniu z symulacją komputerową. Na podstawie udostępnionych przez kopalnię danych pomiarowych oraz materiałów dotyczących samych budynków opracowano model numeryczny zagadnienia. Za pomocą przemieszczeniowych warunków brzegowych (zmieniających się w czasie i przestrzeni) narzucano podłożu budynków deformacje, jakie zostały pomierzone na linii geodezyjnej w terenie, w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów. Uzyskane wyniki pozwoliły na śledzenie zachodzących w konstrukcji zmian i obserwowanie, w jaki sposób deformacje podłoża oddziaływają na fundamenty i całość konstrukcji budynków. Pomimo, że zastosowany model numeryczny był modelem najprostszym, głównie ze względu na brak możliwości dokładniejszego rozpoznania, rezultaty eksperymentu okazały się bardzo interesujące. Zarówno charakter geometryczny, jak i rezultaty ilościowe wyznaczonych przemieszczeń wykazały dobrą zgodność z wynikami pomiarów.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zależności między geomechanicznymi parametrami skał złożowych i otaczających na przykładzie wybranych rejonów górniczych kopalń LGOM

W pracy przedstawiono zastosowanie regresji wielokrotnej do określenia zależności między wynikami pomiarów parametrów geomechanicznych złoża i skał otaczających. Wyniki pomiarów gromadzone były w dokumentacji kopalń LGOM. Stosując wybrany model regresji, wyznaczono odpowiednie postacie funkcji. Obliczenia wykonano oddzielnie dla stropu, wyrobiska i spągu i na przykładzie dwóch kopalń "Rudna" i kopalni "Lubin".

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przykłady stateczności wyrobisk tunelowych w świetle teorii ich przystosowania do górotworu

W artykule przeanalizowano problem stateczności wyrobisk tunelowych w świetle naturalnego (samoczynnego) lub technicznego ich przystosowania do stanu i warunków zalegania górotworu naruszonego robotami geoinżynieryjnymi. Szczegółowo omówiono dolnośląskie tunele kolejowe.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Deformacyjne właściwości laminowanych utworów ilastych

Iłołupki fliszu karpackiego pochodzące z rejonu budowanego zbiornika wodnego w Świnnej Porębie należy zaliczyć do gruntów ekspansywnych. Pęcznienie osłabia ich parametry wytrzymałościowe i wpływa na powstawanie osuwisk w tym rejonie. Podczas badań pęcznienia zauważono wpływ kąta nachylenia lamin na wielkość tego parametru. Laminacja iłołupków została potraktowana jako anizotropia tych gruntów. Wyniki badań zostały przedstawione na wykresach opisanych odpowiednimi funkcjami.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mieszany problem początkowo-brzegowy w teorii termokonsolidacji : zagadnienie początkowe

W pracy przedstawiono rozwiązanie zagadnienia początkowo-brzegowego dla konsolidującej półprzestrzeni porowatej z polem temperatury. Podano zamknięte rozwiązanie dla naprężeń kontaktowych i osiadania sztywnego kołowego fundamentu wywołującego proces konsolidacji w jego początkowej chwili.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksperymentalne określenie wpływu doboru czynnika chłodniczego na moc cieplną chłodziarki sprężarkowej

W artykule przedstawiono zagadnienie skuteczności schładzania powietrza górniczą chłodziarką sprężarkową, określając eksperymentalnie moc cieplną jej parownika przyjętą jako kryterium jakości chłodzenia. Pomiary przeprowadzono na stanowisku badawczym dla pracy chłodziarki z trzema różnymi proekologicznymi czynnikami chłodniczymi - R404A, R407C i R507. W tym celu dokonano pomiarów temperatury i wilgotności powietrza przed i po schłodzeniu oraz natężenia jego przepływu przez parownik. W sumie zbadano chłodzenie powietrza w 108 różnych wariantach - po 36 dla każdego z wymienionych czynników chłodniczych. Poszczególne warianty badań różnią się warunkami wejściowymi - stanem poddanego chłodzeniu powietrza i natężeniem jego przepływu. Wykonując pomiary dla różnych czynników chłodniczych, utrzymywano możliwie jednakowe warunki wejściowe w odpowiadających sobie wariantach. Temperaturę powietrza przed parownikiem utrzymywano na trzech poziomach, jego wilgotność względną również na trzech poziomach, natomiast wydatek przepływu powietrza na czterech poziomach. Rezultaty badań w postaci, wyliczanej każdorazowo na podstawie pomiarów, mocy cieplnej parownika przedstawiono w tabeli i na wykresach, oddzielnie dla poszczególnych wydatków przepływu. Uzyskane wyniki badań pozwoliły ocenić jakość chłodzenia powietrza badaną chłodziarką w zależności od wykorzystywanego w niej czynnika chłodniczego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Binarny charakter powierzchni węgla kamiennego

W artykule przedstawiono aktualny pogląd na budowę węgla kamiennego oraz chemiczny charakter jego powierzchni z uwzględnieniem centrów elektronodonorowych oraz elektronoakceptorowych. Wykazano wpływ charakteru powierzchniowej warstwy łącznie z jej hydrofilowymi centrami, które są odpowiedzialne za zwilżanie węgla. Liczba tych centrów w istotny sposób rzutuje na liczbę sorbowanych cząsteczek wody, która maleje wraz ze wzrostem zawartości pierwiastka C w węglu. Występujące w węglu hydrofobowe fragmenty powierzchni polimeru mają duże znaczenie w procesie sorpcji par węglowodorów zarówno alifatycznych, jak również cyklicznych niearomatycznych. Węglowodory te są wiązane z apolarną częścią struktury węgla siłami dyspersyjnymi. W procesie sorpcji węglowodorów aromatycznych, na przykład benzenu i jego pochodnych alkilowych do oddziaływań dyspersyjnych dochodzą dodatkowo oddziaływania wynikające z obecności w pierścieniach tych związków elektronów Pi. Adsorbaty posiadające w swej cząsteczce zarówno ugrupowania apolarne np. rodniki alkilowe, jak i polarne grupy, np. -OH i -COOH nie odróżniają centrów hydrofilowych od hydrofobowych obecnych na powierzchni węgla.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zabytkowa kopalnia górnictwa kruszcowego w Olkuszu - perspektywy uruchomienia

Udokumentowane początki górnictwa kruszcowego rejonu olkuskiego sięgają 700 lat. Trzeba pamiętać, że przypuszczalnie powstało ono wraz z kształtowaniem się polskiej państwowości i miało swoje wzloty i upadki. Obecnie znajduje się w trudnym i jakże smutnym dla górników z dziada pradziada momencie. Jest to związane z wyczerpywaniem się zasobów i oznacza zmierzch lokalnego górnictwa. Dlatego też należy pozostawić potomnym dowody jego istnienia. Niestety wykluczona jest już odbudowa korytarzy średniowiecznych sztolni odwadniających czy też wyrobisk kopalń galmanu. Możliwe natomiast jest wykorzystanie, na cele podziemnej trasy turystycznej oraz muzeum górnictwa kruszcowego, wyrobisk i obiektów pozostałych po zlikwidowanej kopalni Olkusz. Trwające kilka lat prace koncepcyjno-projektowe doprowadziły do usunięcia przeszkód natury formalnoprawnej, co przy doskonałej sytuacji finansowej Zakładów Górniczo-Hutniczych "Bolesław" SA w Bukownie dobrze rokuje realizacji zabytkowej kopalni górnictwa kruszcowego w Olkuszu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prawdopodobieństwo zniszczenia wyrobiska górniczego w następstwie wstrząsu sejsmicznego

W artykule przedstawiono sposób obliczenia prawdopodobieństwa zniszczenia wyrobiska górniczego w wyniku oddziaływania na nie zjawisk sejsmicznych. Podstawą obliczeń jest prognoza energii sejsmicznej zjawisk dynamicznych o ogniskach zlokalizowanych na wybiegu ściany, jakie mogą towarzyszyć eksploatacji pokładu systemem ścianowym. Opracowany w GIG program pozwala określić zasięgi obszarów o zadanym ryzyku zniszczenia wyrobiska. Umożliwia on oszacowanie rozległości obszarów o zadanym "granicznym" ryzyku tąpnięcia, w którym znajdują się wyrobiska górnicze. Wyniki obliczeń mogą być pomocne dla wprowadzenia korekty ich lokalizacji, bądź dla opracowania adekwatnej dla obliczonego ryzyka profilaktyki tąpaniowej. Podano przykład obliczeń dla eksploatacji pokładu węgla zalegającego na głębokości 750 m.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Górniczo-konserwatorskie prace zabezpieczające zabytkowe wyrobiska "Zejścia Kalwaria" na poziomie Sobieski w Kopalni Soli "Bochnia"

Zespół wyrobisk "Zejście Kalwaria", zlokalizowany we wschodniej części Kopalni Soli "Bochnia", łączy poziomy I Danielowiec oraz IV August. Ze względu na historyczno - geologiczny charakter, wyrobiska te objęte zostały ochroną konserwatorską. Po wykonaniu zaprojektowanej przebudowy i zabezpieczenia, zespół wyrobisk "Zejście Kalwaria°' zostanie włączony do Trasy Turystycznej. Przedmiotem pracy jest analiza prac konserwatorsko - zabezpieczających wyrobisk, aktualnie przebudowywanej części, na poziomie Sobieski i obejmują poprzecznik Reichetzer V i podłużnię Sobieski do skrzyżowania z poprzecznikiem Anguła. Opracowanie to stanowi kontynuację przebudowy, której pierwszy etap przedstawiono na XIII Międzynarodowym Sympozjum "Geotechnika 2008".

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekonomiczna analiza przedsięwzięcia budowlanego w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego na podstawie kosztów docelowych

Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) jest stosowanym na świecie systemem realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych dla celów publicznych. Stanowi rozwiązanie, które w Polsce powinno być wykorzystywane w powiązaniu z uwzględnieniem funduszy unijnych. Jednym z podstawowych problemów, które należy rozwiązać, podejmując inwestycje w jakimkolwiek modelu systemu PPP, jest trafne oszacowanie kosztów przedsięwzięcia inwestycyjnego i przeprowadzenie rachunku efektywności inwestycji. Musi on obejmować zarówno wszystkie etapy cyklu inwestycyjnego (tzn. od pomysłu do oddania do eksploatacji), jak i uwzględniać okres eksploatacji zasobów, objęty kontraktem na świadczenie usług i zarządzanie nimi przez partnera prywatnego. Autorzy w artykule przedstawiają metodę analizy ekonomicznej na przykładzie hipotetycznej inwestycji drogowej, jaką jest obwodnica miasta. Wykorzystuje ona tradycyjne narzędzia, używane w ocenie ekonomicznej opłacalności przedsięwzięć inwestycyjnych, takie jak NPV (zaktualizowana wartość netto) oraz rachunek kosztów docelowych (target costing). Ten ostatni stanowi podstawowy element w kalkulacji kosztów i odnosi się do całego cyklu życia produktu. Przykład poprzedzony jest krótką charakterystyką partnerstwa publiczno-prywatnego oraz metody rachunku kosztów docelowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki geotechniczne i jakość gruntów na terenie poprzemysłowym a planowanie przestrzenne

W artykule przedstawiono warunki geotechniczne i jakość gruntów na terenie poprzemysłowym przeznaczonym do zabudowy mieszkalnej. Stwierdzono, że korzystnym czynnikiem geotechnicznym jest stan twardoplastyczny gruntów spoistych i stan średnio zagęszczony lub zagęszczony gruntów sypkich i nasypów niekontrolowanych. Korzystna jest też głębokość występowania pierwszego poziomu wodonośnego. Ponadto teren nie jest zalewany wodą podczas powodzi. Niekorzystne jest natomiast występowanie zanieczyszczonych gruntów nasypowych i lokalnie zanieczyszczonych gruntów naturalnych. Grunty są zanieczyszczone całkowitą sumą benzyny, sumą oleju mineralnego, miedzią i ołowiem, a lokalnie również niklem i rtęcią. Zanieczyszczenie gruntów nasypowych powoduje, że nasypy nie spełniają standardów jakości gruntów dla terenu zabudowy mieszkalnej i lokalnie dla terenu przemysłowego, nawet do głębokości 4 m. Nasypy są niebezpieczne dla środowiska. Istniejące warunki środowiskowe wskazują na konieczność rekultywacji gruntów. Z punktu widzenia ostatecznego przeznaczenia nasypów należy ocenić ich stopień potencjalnego i rzeczywistego zagrożenia dla środowiska przez ustalenie podatności metali ciężkich i sumy benzyny oraz sumy oleju mineralnego na wymywanie.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki mikroklimatu w podziemnych obiektach zabytkowych kopalni soli

Stan zachowania solnych eksponatów w postaci rzeźb solnych, reliefów, czy kryształów solnych zależy od parametrów powietrza w miejscu ich przechowywania. W obiektach podziemnych eksponaty te występują w środowisku powietrza wentylacyjnego, sprowadzanego z powierzchni, którego parametry termodynamiczne ulegają zmianie w ciągu roku. W artykule omówiono procesy wymiany ciepła i wilgoci, jakie zachodzą pomiędzy solą kamienną a powietrzem. Określono wartości parametrów powietrza, przy których zachodzić będą zjawiska szkodliwe dla rzeźb i kryształów solnych. Przedstawiono możliwości zabezpieczenia szczególnie cennych kryształów solnych w wyrobiskach podziemnych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka