rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
ZINTEGROWANA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA NARZĘDZIEM POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA W UCZELNIACH WYŻSZYCH

Idea community policing zawiera się w stwierdzeniu: Policja bez partnerskiego wsparcia społeczeństwa niewiele zdziała. Projekt o nazwie Zintegrowana Polityka Bezpieczeństwa adresowany jest do wyższych uczelni. Partnerami w projekcie są oprócz Policji, administracja uczelni, samorządy studenckie oraz inni partnerzy zewnętrzni. Pozytywne efekty projektu polegają na tym, że Policja przestaje być instytucją restrykcyjną, działa dla społecznego efektu, jest postrzegana nie tylko, jako instytucja zwalczająca skutki różnych społecznych patologii. Doraźne rozwiązania w zakresie poprawy bezpieczeństwa zastępowane są systemem, w którym współodpowiedzialność i wspólna dbałość o bezpieczeństwo stają się celem, a zarazem nawykiem.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
INNOWACYJNOŚĆ W SŁUŻBIE BEZPIECZEŃSTWA I ROZWOJU POLSKIEJ GOSPODARKI MORSKIEJ

W artykule zaprezentowano podstawowe definicje innowacji oraz bezpieczeństwa. Na tle opracowywanych koncepcji naukowych oraz technologii (N&T) zawarto krytyczne uwagi autora dotyczące rozwiązywania problemów polskiej gospodarki morskiej (GM). Jednocześnie wskazano na zaległości w dziedzinie polityki morskiej w ostatniej dekadzie, co wpłynęło i wpływa na ogólne bezpieczeństwo ekonomiczne kraju. Przyjmując, iż Marynarka Wojenna RP (MW) jest podmiotem GM zwrócono uwagę na brak doktryny oraz spójnej strategii morskiej kraju.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
PSYCHOLOGICZNY ASPEKT BEZPIECZEŃSTWA CYFROWEGO

Bezpieczeństwo cyfrowe to rozległy temat, w który wpisuje się bezpieczne korzystanie z nowoczesnych technologii, w tym takich form nowych mediów jak Internet, telewizja i gry komputerowe. Głównym zagrożeniem psychologicznym, jakie niesie ze sobą technologia informacyjno-komunikacyjna, jest problem agresji w mediach, w tym agresji elektronicznej. W artykule przedstawiono badania dotyczące wpływu obserwowania agresji w telewizji i filmach, brania udziału w agresywnych grach komputerowych oraz bycia ofiarą lub sprawcą agresji elektronicznej. Wskazano możliwe konsekwencje oraz podkreślono rolę edukacji w prewencji negatywnych zjawisk związanych z postępem technicznym.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
STAN BEZPIECZEŃSTWA NA TERENIE WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO W LATACH 2000-2012

Celem artykułu jest pokazanie dynamiki przestępczości pospolitej na terenie województwa lubuskiego w latach 2002-2012 na podstawie danych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendy Głównej Policji i Komendy Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim. Omówione zostały podstawowe kategorie przestępczości przeciwko mieniu w oparciu o powszechnie stosowane statystycznie kategorie oceny tych zjawisk w odniesieniu do wszystkich powiatów w województwie lubuskim. Zanalizowano wskaźniki zagrożenia przestępstwami w przeliczeniu na 100 tys mieszkańców, wykrywalność wraz z przestępstwami stwierdzonymi.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
POCZĄTKI PRAWA I FILOZOFII BEZPIECZEŃSTWA CESARSTWA JAPONII

Autorzy niniejszego artykułu ma nadzieję przyczynić się do ukazania podstawowego sensu japońskiego spojrzenia na prawo, moralność i bezpieczeństwo. Przykładem ilustrującym popularyzację japońskiej kultury bezpieczeństwa jest to, iż w USA i w krajach Europy jesteśmy już od lat 50. XX wieku świadkami mającej wymiar globalny, ekspansji oraz popularności dalekowschodnich sztuk walki – Budō. Budō to nic innego jak system samodoskonalenia członków armii pochodzących z japońskich klanów bojowych. Trendy będące pochodnymi Budo oddziałują w pozytywny sposób na całym świecie na poziom kultury bezpieczeństwa. Autor chce pokazać, że warto studiować osiągnięcia kultury Japonii, nie tylko z powodu ich odmiennej specyfiki, ale przede wszystkim dlatego, że zawierają one składową kultury honoru oraz tradycji, które są z kolei specyfiką każdej służby publicznej Celem „Prawa Siedemnastu Artykułów” było wdrożenie zasad etycznych, których respektowanie miało zapewnić bezpieczeństwo państwu i jego mieszkańcom. Dokument ten opierał się nie tylko na buddyzmie, mocno już zakorzenionym w tym kraju, ale także na naukach konfucjanizmu, który funkcjonował w Chinach już od tysiąca lat. W pracy tej można przeczytać, że „Prawo” zawierało między innymi zasady mówiące o tym, że każdy człowiek jest częścią określonej grupy i powinien żyć w harmonii z innymi jej członkami. Poza tym, powinien oddawać cześć Buddzie usposabiającym prawo naturalne. Tym samym ma wykazywać się szacunkiem wobec wszystkich ludzi oraz wyzbyć się negatywnych myśli, emocji i czynów. W „Prawie Siedemnastu Artykułów” zawarte są również podstawy scentralizowanego zarządzania. Jest ono także uważane za proformę konstytucji Japonii, która nigdy nie została żadnym aktem prawnym uchylona.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
WYBRANE PRAWNE PROBLEMY ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO FUNKCJONARIUSZY AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie regulacji zaopatrzenia emerytalnego oraz chorobowego funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w kontekście konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do zabezpieczenia społecznego. W ostatnich latach w Polsce zostały dokonane daleko idące zmiany w systemie zabezpieczenia społecznego, które w pierwszym rzędzie dotknęły ubezpieczeniową część tego systemu. U podstaw decyzji o zmianach leżą wyzwania demograficzne, które determinują ekonomiczną wydolność systemu. Ustawodawca, powołując się na względy sprawiedliwości społecznej, rozpoczął również prace legislacyjne, które zaowocowały diametralną zmianą w zakresie unormowania prawa do emerytury funkcjonariuszy służb mundurowych, w tym funkcjonariuszy ABW. Trwają prace nad zmianą zasad wynagradzania za czas niezdolności do służby funkcjonariuszy. Autor artykułu rozważa konstytucyjne uwarunkowania przedmiotowych modyfikacji systemu zaopatrzeniowego.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
CZYNNOŚCI OPERACYJNE – BEZPIECZEŃSTWO OBYWATELI A BEZPIECZEŃSTWO FUNKCJONARIUSZY

Artykuł poświęcony został czynnościom operacyjno-rozpoznawczym. Opisano służby uprawnione do wykonywania takich czynności, jak i zakres przedmiotowy czynności operacyjnych. Brakuje bowiem definicji ustawowej powołanych czynności. Przedstawiono kontrowersje dotyczące czynności operacyjno-rozpoznawczych, czyli konflikt prawa do bezpieczeństwa z prawem do wolności. Zasygnalizowano także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa prawnego funkcjonariuszom wykonującym czynności operacyjne.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
KAMPANIE SPOŁECZNE W MEDIACH A KULTURA BEZPIECZEŃSTWA

Dobór mediów jest istotną częścią przygotowania kampanii reklamowej. Specjaliści w licznych publikacjach książkowych piszą jak ważne jest zwracanie uwagi na właściwą selekcję mediów w zależności od różnic pomiędzy grupami docelowymi, do których jest kierowana kampania. Różnice, które istotnie wpływają na dobór nośników reklamy to: wiek respondentów, miejsce zamieszkania, płeć. Grupa docelowa, do której jest skierowana kampania ma swój określony sposób komunikowania się oraz postrzegania świata, dlatego zbadanie jej może być istotne dla reklamodawcy przy doborze właściwych mediów i komunikatu. Twórcy reklam często oszczędzają pieniądze na badania wstępne dotyczące grupy docelowej, co odbija się na efekcie końcowym kampanii. W niniejszym artykule przedstawiono wyżej wymienione zależności na podstawie dwóch kampanii społecznych w kontekście rozwoju bezpieczeństwa.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
HISTORIA POLSKICH FORMACJI POLICYJNYCH OD II WOJNY ŚWIATOWEJ DO CZASÓW WSPÓŁCZESNYCH

Artykuł przedstawia historię Policji od II wojny światowej do czasów współczesnych. W 1939 r. korpus policyjny liczył około 30 tys. funkcjonariuszy. Na początku II Wojny Światowej, w czasie kampanii wrześniowej, zginęło prawie 2 tys. policjantów. Około 12 tys. funkcjonariuszy trafiło do sowieckiej niewoli. Prawie 6 tys. z nich, zamordowanych wiosną 1940 r., leży na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje, największej na świecie policyjnej nekropolii, która została otwarta i poświęcona 2 września 2000 r. 17 grudnia 1939 r. w Generalnym Gubernatorstwie powołano Policję Polską (zwaną niekiedy granatową), podległą niemieckiej policji porządkowej. Polskie Państwo Podziemne tworzyło struktury policyjne przy Komendzie Głównej Armii Krajowej, a 1 sierpnia 1944 r., w dniu wybuchu Powstania Warszawskiego, polskie władze rozwiązały formalnie Policję Państwową. 7 października 1944 r. dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego komunistyczne władze powołały Milicję Obywatelską, w której służbę pełniło na początku prawie 60 tys. funkcjonariuszy. W 1952 r. Polska zerwała wszelkie kontakty z Interpolem, który zakładała w 1923 r. jako jedno z 20 państw. 6 kwietnia 1990 r., po transformacji ustrojowej, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej powołał Policję. Formacja wróciła do przedwojennych korzeni i weszła do struktur międzynarodowych. 27 września 1990 r. Polska została ponownie członkiem Interpolu, a 23 grudnia 1991 r. wstąpiła do International Police Association (IPA).

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
„BARDZIEJ NIŻ MASZYN POTRZEBUJEMY CZŁOWIECZEŃSTWA”. KILKA REFLEKSJI NAD ZASADĄ HUMANITARYZMU W ŚWIETLE PROPAGANDY WOJENNEJ

Podstawowym założeniem zasady humanitaryzmu jest pozytywna wizja natury ludzkiej, która z kolei warunkuje psychologiczne bariery sprawiające, iż pozbawianie życia innych przedstawicieli naszego gatunku nie przychodzi nam z łatwością. Niemniej jednak pomimo zachowania zasad ostrożności i proporcjonalności determinujących legalność działań zbrojnych, żołnierze muszą zabijać. Pomaga im w tym mechanizm samooszukiwania, który w połączeniu z propagandą wojenną staje się przydatnym narzędziem sprawnych dowódców, ale i tyranów. W niniejszym eseju autorka, posiłkując się książką Davida Livingstone Smith’a, podejmuje próbę połączenia zagadnień z nauki psychologi, prawa konfliktów zbrojnych i nauk politycznych w kontekście interpretacji zasady humanitaryzmu i współczesnej wizji prowadzenia wojen. Esej skupia się na analizie językowej wybranych fragmentów prawa międzynarodowego jak i wypowiedzi osób publicznych w temacie sposobu prowadzenia wojny. Główny akcent położony jest na ilustrację metod odczłowieczenia przeciwnika, za pomocą dehumanizacji, demonizacji i bestializacji jednostki. W końcu, autorka zachęca do podobnej refleksji w kontekście dyskusji o postępującej robotyzacji pola walki.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
WYBRANE ZAGADNIENIA Z KRYMINALISTYKI. ŚLADY ROŚLINNYCH PYŁKÓW I ZARODNIKÓW

W opracowaniu przybliżono problematykę palinologiczną od początków tej najmłodszej gałęzi botaniki, ze szczególnym uwzględnieniem tzw. palinologii sądowej (kryminalistycznej). Zwięźle omówiono fenomen spektrum pyłkowo – zarodnikowego, sposoby jego analizy, wartość uzyskanych wyników i zakres ich zastosowania. Przykładami z praktyki śledczej i sądowej, chociaż nie tylko, zilustrowano przydatność metody palinologicznej w procesie dowodzenia, ze specjalnym zwróceniem uwagi na przydatność w postępowaniach karnych. Ponadto wskazano na przesłanki pozwalające przyznać naukowy charakter pyłkowozarodnikowej metodzie i stosowanym w niej technikom.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
FUNKCJONALNOŚĆ ADMINISTRACJI WEDŁUG KONCEPCJI HENRI’EGO FAYOLA. DRUGI FILAR KULTURY BEZPIECZEŃSTWA

Artykuł obejmuje zagadnienia dotyczące trzech filarów kultury bezpieczeństwa, poczynając od duchowego, przez społeczny, organizacyjny oraz materialny. W szczególności, jeśli chodzi o drugi stan (drugi filar) w rozumieniu koncepcji Cieślarczyka, ma tu swój udział myśl francuskiego inżyniera, dyrektora generalnego Société Mineure et Metallurgique de Commentry Fourchambault et Decazeville Henri’ego Fayola. Połączyła ona dotychczasową XIX-wieczną naukę administracji z metodą racjonalnej nauki XX wieku. Autorzy artykułu wskazują również na szczegóły koncepcji Fayola, rozumiane jako tworzywo drugiego filaru bezpieczeństwa.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
ŚRODOWISKO LOKALNE W OBLICZU ZAGROŻENIA WSPÓŁCZESNYM TERRORYZMEM

Terroryzm jest istotnym zagrożeniem bezpieczeństwa państwa. Zjawisko określane jako problem globalny, występuje coraz częściej w środowiskach lokalnych. W obliczu współczesnego zagrożenia konieczne jest przygotowanie właściwych służb oraz lokalnych struktur zarządzania kryzysowego do podejmowania skutecznych działań mających na celu przeciwdziałanie zjawisku.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
SYSTEM BEZPIECZEŃSTWA GMINY NA PRZYKŁADZIE KRYNICY-ZDRÓJ

Celem artykułu jest charakterystyka systemu bezpieczeństwa jako zbioru elementów wzajemnie uzupełniających się, które tworzą wspólną całość, zdolną do funkcjonowania w taki sposób, by móc zapewnić odpowiednio wysoki poziom bezpieczeństwa obywatelom oraz państwu. Autor w publikacji przedstawia i analizuje obecny system bezpieczeństwa w gminie Krynica-Zdrój. Publikacja ma na celu scharakteryzować spójną całość poszczególnych elementów systemu, jak i opisać jego wady oraz zalety.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
PROPONOWANE ZMIANY W REGULACJACH PRAWNYCH ZMIERZAJĄCE DO PODNIESIENIA EFEKTYWNOŚCI DZIAŁANIA FIRM OCHRONY OSÓB I MIENIA

W artykule wskazuje na trudności występujące w optymalnym wykorzystaniu komercyjnego sektora ochrony w zapewnianiu bezpieczeństwa publicznego w Polsce. Autor przeprowadził kompleksowe badania teoretyczne i empiryczne w tym obszarze diagnozując obecną kondycję firm ochrony. Artykuł zawiera kierunki działań jakie winny zostać przyjęte aby nastąpiła poprawa obecnej sytuacji, w której prywatny sektor bezpieczeństwa nie jest odpowiednio wykorzystywany. Wskazano zostały tu konkretne przedsięwzięcia zarówno o charakterze prawnym, jak i organizacyjnym czy ekonomicznym, które mają usprawnić współpracę wszystkich podsystemów bezpieczeństwa publicznego.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
ŚRODKI UŻYWANE PRZEZ TERRORYSTÓW PRZY ZAMACHACH BOMBOWYCH

Poniższy artykuł opisuje zamach bombowy z zaznaczeniem podziału na poszczególne jego rodzaje. Przedstawia motywy zamachowców, opisuje części składowe ładunku wybuchowego oraz środki transportu wykorzystywane przez terrorystów do jego przenoszenia. Porusza również problem powszechnego dostępu do wiedzy i materiałów niezbędnych do skonstruowania bomby oraz próbuje odpowiedzieć na pytanie, co nas tak naprawdę chroni.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
HANDEL LUDŹMI W ŚWIETLE PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO ORAZ PRZEPISÓW PRAWA KRAJOWEGO

Handel ludźmi jest zjawiskiem, w którym zachodzą szybkie i głębokie zmiany. Spowodowane są one między innymi globalizacją, rozwojem patologii społecznych oraz zyskami jakie przynosi rozrost przestępczości zorganizowanej na świcie. Przestępczość tego typu, z uwagi na swoją niską wykrywalność oraz niewspółmierne profity jakie przynosi, staje się popularniejsza niż handel bronią czy też narkotykami. Handel ludźmi jest masową zbrodnią przeciw ludzkości, a przestrzeganie praw człowieka jest bardzo ważne w życiu każdej jednostki oraz kraju. Rodzimy się posiadając prawa, rozwijamy, a później z prawami umieramy. Niekiedy jednak dzieje się tak, jak przy procederze handlu ludźmi, że nasze prawa są ograniczane i łamane. Zatem niezbędne są wszelkie działania wykrywające i monitoringowe, które za swój najważniejszy cel mają niedopuszczenie do przestępstwa.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
ROZWÓJ OSOBOWOŚCI I SAMOREALIZACJA JAKO ISTOTA BEZPIECZEŃSTWA W WYMIARZE INDYWIDUALNYM I SPOŁECZNYM

Jednostka ludzka funkcjonuje we współczesnej rzeczywistości, nacechowanej niepewnością, ryzykiem i obawami o bezpieczeństwo fundamentalnych wartości, ambiwalencją i relatywizmem aksjologicznym. W związku z powyższym ludzie mogą odczuwać u siebie obniżenie się poczucia bezpieczeństwa w wymiarach osobowym i społecznym. Uznanie bezpieczeństwa za proces, który podlega zmianom i ewoluuje, jest istotne ze względu na podjętą w niniejszej pracy problematykę. Skoro działanie i rozwój jest wpisane w proces uzyskania optymalnego bezpieczeństwa, to należy w nich uwzględnić wpływ osobowości, a w dalszej konsekwencji jednej z najbardziej dominujących potrzeb ludzkich tj. samorealizacji. Jeżeli dana jednostka posiada dobrze wykształconą potrzebę kreowania siebie, to funkcjonuje jako twórca, a przynajmniej współtwórca własnego rozwoju i bezpieczeństwa.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Six waves of outdoor education and still in a state of confusion: Dominant thinking and category mistakes

W niniejszej pracy badaniu poddano niektóre z dominujących sposobów myślenia o outdoor education w Wielkiej Brytanii oraz przedstawiono sugestie, że myślenie takie może być ograniczone i obejmuje kilka kategorii błędów. Owe ograniczenia i błędy są częściowo wynikiem nieprecyzyjnego aparatu pojęciowego, a także zmian w polityce państwa, w kontekście polityczno- społecznym. Innymi słowy, outdoor education, historycznie było nastawione zbyt pragmatycznie i w efekcie doprowadziło to do bałaganu w badaniach oraz rozumieniu outdoor education.

Czasopismo: Kwartalnik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teoretyczne podstawy systemu PECS (Picture Exchange Communication System)

Artykuł dotyczy teoretycznych podstaw systemu wymiany obrazkowej PECS (Picture Exchange Communicatiom System). System PECS jest przykładem wspomagających i alternatywnych metod komunikacji – AAC (Augmentative and Alternative Communication), może stanowić zarówno wspomagający, jak i alternatywny system komunikacji. Strategia postępowania dla systemu PECS oparta jest na prawidłach stosowanej analizy zachowania – ABA (Applied Behavior Analysis),
podejściu zachowań werbalnych (verbal behavior) i założeniach Piramidowego Podejścia do Nauczania (Piramid Approach to Education). Ugruntowanie teoretyczne systemu PECS jest poparte
wynikami badań naukowych prowadzonych w nurcie stosowanej analizy zachowania. Weryfikacja koncepcji teoretycznej poprzez empirię stanowi o sile efektywności metody PECS.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Osobowość chronicznie jąkających się

W modelu osobowości nazwanej „Wielką Piątką” wyodrębniono następujące czynniki: neurotyczność, ekstrawersję, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność. Celem badania było określenie tych cech u dorosłych chronicznie jąkających się. Wykorzystano w nim Kwestionariusz NEO-FFI Costy i Mccrae, którym zbadano 68 jąkających się i 62 niejąkających się. Wykryto, że profile ich osobowości różnią się znacznie od siebie. Osoby jąkające się cechują się wysoką sumiennością, ugodowością i neurotyzmem, przeciętną otwartością na doświadczenie, a ich ekstrawersja jest na średnim poziomie. Przedstawione w literaturze wyniki badań nad ich osobowością nie są jednoznaczne.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Kreatywne a schematyczne operowanie wiedzą na przykładzie definicji kognitywnej

Głównym celem niniejszego artykułu jest pokazanie miejsca definicji kognitywnej w opisie poznawczych i językowych możliwości dzieci w starszym wieku szkolnym (15–18 lat) w normie intelektualnej oraz z diagnozą niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim. W artykule odwołano się do metodologii kognitywnej, ponieważ – zdaniem autorki – wzajemne relacje między procesami poznawczymi a językiem kognitywiści akcentują w sposób szczególny. W artykule zwrócono uwagę na najważniejsze przyczyny powodujące problemy w konceptualizacji struktur pojęciowych w grupie osób niepełnosprawnych intelektualnie, takie jak: zaburzony rozwój procesów poznawczych, ubogi zasób doświadczeń i interakcji społecznych, brak oryginalności skojarzeń i znikomy wpływ wyobraźni. Podobieństwa i różnice w sposobach tworzenia definicji zostały pokazane na przykładzie wyrazu „deszcz”.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Rysunkowa wizja rzeczywistości w wypowiedziach niewidomego dziecka

Artykuł niniejszy podejmuje problem projekcji wiedzy o zjawiskach rzeczywistości w rysunkach dziecka całkowicie niewidomego od urodzenia. Aby dokonać analizy rysunku osoby niewidomej, usiłuję dotrzeć do tego wycinka wiedzy tkwiącej w umyśle autora, który generuje kreowane w rysunku zjawisko. Staram się zatem ustalić
zakres wiedzy o zjawisku za pomocą rozmowy na temat doświadczeń dziecka:
– doświadczeń sensorycznych zdobytych drogą percepcji dotykowej, a także z udziałem pozostałych zmysłów,
– wiedzy o zjawisku zawartej w umyśle (model kognitywny).
Przedmiotem analizy staną się wypukłe rysunki na folii mikrorowkowanej, a narzędziem analizy model ukazujący: treść i formę rysunku, kreatywność i emocjonalność rysownika. Analizy te
zostaną porównane i zweryfikowane zgodnie z etapami możliwości rysunkowych dzieci widzących. Ustalam je, korzystając z badań Szumana (1990), Lowenfelda i Brittaina (1977) oraz Luqueta
2001/1927). Narzędzie to uwzględnia aktualną wiedzę o sztuce, o etapach rozwoju plastycznego dziecka oraz o możliwościach osób niewidomych.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Język w przestrzeni oralnej

Opisano trzy zjawiska związane z położeniem języka w przestrzeni jamy ustnej: w spoczynku oraz podczas tworzenia wypowiedzi – w trakcie mówienia i w trakcie pojawiających się pauz. Wskazano powiązania opisanych zjawisk z fizjologicznymi prymarnymi czynnościami kompleksu orofacjalnego. Szczególną uwagę skierowano na zjawisko podparcia językowego, dotychczas nieopisywane w polskiej literaturze przedmiotu. W tym kontekście zamieszczono także wyniki badania instrumentalnego, dotyczącego języka polskiego.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia