rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Frontinus, O akweduktach Miasta Rzymu Traktaty miernicze, pod red. A. Pikulskiej-Radomskiej i K. Tadajczyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2017, ss. 150

Frontinus, O akweduktach Miasta Rzymu Traktaty miernicze,pod red. A. Pikulskiej-Radomskiej i K. Tadajczyka,Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2017, ss. 150

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA BADAŃ POLIGRAFICZNYCh W POLSKIM PROCESIE KARNYM

StreszczenieW artykule zaprezentowane zostały rozważania dotyczące możliwości wykorzystania wyników badań poligraficznych na użytek postępowania karnego. Zasadniczym celem takiego badania jest eliminacja błędnych wersji osobowych, jakkolwiek w doktrynie nadal pozostaje sporna kwestia możliwości dowodowego wykorzystania ekspertyzy poligraficznej. W artykule wyrażone zostało stanowisko, że wyniki ekspertyzy poligraficznej mogą stanowić dowód w procesie karnym.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
NOWELIZACJA ART. 209 KODEKSU KARNEGO. ANALIZA PROPONOWANYCH ZMIAN

W niniejszym artykule rozpatrywane jest zagadnienie przestępstwa niealimentacji (zwłaszcza, gdy pokrzywdzonymi są dzieci). Artykuł dotyczy analizy nowelizacji polskiego kodeksu karnego. Przez lata ściągalność roszczeń alimentacyjnych pozostawała na niskim poziomie. Właśnie w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało zmianę w obszarze kodeksu karnego. Nieprawidłowości w sferze ściągalności świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych do alimentacji od zobowiązanych do uiszczania świadczeń powodują znaczne obciążenie budżetu Skarbu Państwa. Społecznym obowiązkiem pozostaje promowanie odpowiedzialnych zachowań oraz swoista stygmatyzacja osób uchylających się od alimentacji. Odpowiednie nastawienie społeczne oraz akceptowalne sankcje (karne, jak również administracyjne) mogą przyczynić się do redukcji skali przestępstwa niealimentacji. Zmiany w obszarze znowelizowanego przestępstwa są wyważone oraz mogą przyczynić się do sprawniejszej ściągalności alimentów. Społeczeństwo powinno promować odpowiedzialne podejście do osobistych zobowiązań wobec innych.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRZEKSZTAŁCENIA PODMIOTOWE A SUKCESJA PRAW POKRZYWDZONEGO W POSTĘPOWANIU KARNYM

StreszczenieArtykuł omawia problematykę sukcesji praw pokrzywdzonego w postępowaniu karnym w razie przekształceń podmiotów niebędących osobami fizycznymi. Pierwsza część artykułu skupia się na definicji pokrzywdzonego. Dalsza część artykułu została poświęcona omówieniu szeregu przykładów przekształceń podmiotowych oraz związanej z nimi sukcesji praw pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. Autorka szczegółowo analizuje różne warianty przekształceń osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych chcąc wyjść naprzeciw współczesnym problemom w określaniu podmiotu uprawnionego do wykonywania praw pokrzywdzonego np. w razie sprzedaży przedsiębiorstwa czy przekształcenia spółki. Autorka podnosi nadto konsekwencje przekształceń podmiotowych i sukcesji praw pokrzywdzonego w zależności od tego czy przekształcenia dokonano na zasadzie sukcesji uniwersalnej, czy syngularnej. W końcowej części pracy zawarte są wnioski wraz z postulatami de lege ferenda oraz sformułowanymi zasadami ogólnymi, które mogą okazać się przydatne organom ścigania i sądowi przy określaniu podmiotu, któremu należy nadać status pokrzywdzonego, jeśli nie będzie to osoba fizyczna.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRAWNOKARNE ASPEKTY WYŁUDZENIA DOTACJI UNII EUROPEJSKIEJ

StreszczenieArtykuł podejmuje problematykę wyłudzenia dotacji z Unii Europejskiej jako istotnego rodzaju działalności tzw. „białych kołnierzyków”. Akcesja Polski do Unii Europejskiej, która miała miejsce w maju 2004 roku, spowodowała, że grupy przestępcze zyskały nowy obszar dla swojej działalności w postaci możliwości wyłudzania dotacji na szkodę interesów finansowych tej organizacji. Artykuł stanowi krytyczną analizę obecnych uregulowań dotyczących bezprawnego uzyskania wsparcia finansowego z UE. Głównym problem jest kwestia kwalifikacji prawnej czynu polegającego na wyłudzeniu dotacji. Stwierdzić należy, że do omawianej problematyki nawiązuje art. 286 § 1 k.k., art. 297 § 1 k.k. oraz art. 82 § 1 k.k.s. Autor wyjaśnił różnice oraz podobieństwa zachodzące między tymi przepisami. Analiza treści tych przepisów doprowadziła do wniosku, że obecna stylizacja norm Kodeksu karnego wymaga zmiany. W ocenie autora, dotacja powinna zostać wyłączona z katalogu instrumentów finansowych chronionych w art. 297 § 1 k.k.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
WĄTPLIWOŚCI ZWIĄZANE Z ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ PRAWNĄ BIEGŁEGO SĄDOWEGO W ŚWIETLE ZNOWELIZOWANEGO ART. 233 § 4A K.K.

StreszczenieArtykuł dotyczy dość kontrowersyjnej nowelizacji art. 233 k.k., w jego części związanej z rozszerzeniem zasad odpowiedzialności karnej biegłego sądowego, wynikającej z przedstawienia fałszywej opinii mającej służyć za dowód w postępowaniu. Analizowana modyfikacja dotyczy odpowiedzialności za typ uprzywilejowany czynu zabronionego, który ma charakter występku nieumyślnego. Choć wprowadzona ustawą z 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw dotyczy oprócz biegłego także rzeczoznawcy i tłumacza, artykuł koncentruje się na problematyce związanej z odpowiedzialnością karną tylko pierwszego spośród wymienionych uczestników procesu karnego.Oprócz kwestii natury terminologicznej, dotyczących pojęć biegłego, rzeczoznawcy i specjalisty, których analiza dotyczy wskazania zbioru podmiotów mogących ponosić odpowiedzialność karną wynikającą z art. 233 § 4a k.k., tekst odnosi się także do samego pojęcia fałszu, który miałby zostać dokonany w sposób nieumyślny, a nadto zawiera syntetyczną analizę przesłanek odpowiedzialności za czyn popełniony w taki właśnie sposób.Rozważania dotyczące rozszerzonej w oparciu o art. 233 § 4a k.k odpowiedzialności karnej biegłego za czyn polegający na nieumyślnym przedstawieniu fałszywej opinii przeprowadzone zostały przy uwzględnieniu normatywnego kontekstu istotnego dla analizy tak ukształtowanej odpowiedzialności biegłych sądowych,. Chodzi tu zarówno o instytucje prawne istniejące już przed wspomnianą nowelizacją (przykładowo art. 201 k.p.k.) jak i o te, wprowadzone jednocześnie z analizowaną zmianą art. 233 k.k., a pozwalające na obniżenie albo całkowite pozbawienie biegłego wynagrodzenia za sporządzenie opinii nierzetelnej (art. 618 § 4a i § 4 b k.p.k.). Tak przeprowadzona analiza zwraca także uwagę na mogące się pojawić trudności w określaniu konsekwencji prawnych związanych z oceną opinii biegłego jako niejasnej, niepełnej czy wewnętrznie sprzecznej, które to mogą ograniczać się jedynie do zlecenia jej uzupełnienia, ale mogą także polegać na obniżeniu należnego biegłemu wynagrodzenia, a w skrajnym przypadku mogą nawet prowadzić do jego odpowiedzialności karnej na podstawie analizowanego przepisu. Wątpliwości związane ze spójnością nowelizacji dokonanej wskazaną wyżej ustawą uwzględniają także problematykę multiplikacji odpowiedzialności za ten sam czyn, która w analizowanym przypadku wiąże się z możliwością stosowania wobec biegłego, na mocy art. 287 § 2 k.p.k., aresztowania, jako jednej z tak zwanych kar porządkowych przewidzianych w Rozdziale 31 k.k.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRZESTĘPSTWO CIĄGŁE WE WSPÓŁCZESNYM ROSYJSKIM PRAWIE KARNYM

StreszczenieZnamiennym dla współczesnego rosyjskiego prawa karnego jest fakt, że do tej pory postanowienie Plenum Sądu Najwyższego ZSRR z 4 marca 1929 r., które  definiuje przestępstwo ciągłe, stanowi wstęp do rozważań o tej instytucji, co z polskiego punktu widzenia stanowi fenomen, gdyż żadnemu z judykatów wydanych w okresie PRL nie przypisywano tak ogromnego znaczenia. Należy także podkreślić, że również w obecnie obowiązującym rosyjskim Kodeksie karnym z 1996 r. nie uregulowano konstrukcji przestępstwa ciągłego, co tłumaczone jest tym, że po dzień dzisiejszy nie wypracowano wspólnego stanowiska odnośnie do jego przesłanek czy kształtu, co jednakże budzi zastrzeżenia z punktu widzenia zasady nullum crimen sine lege.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
LA REGOLA ‘PACTA SUNT SERVANDA’ E LA NASCITA DELLA LIBERTÀ CONTRATTUALE

Jak powszechnie wiadomo, swoboda umów awansowała do rangi podstawowej zasady prawa kontraktowego w doktrynach prawnonaturalnych epoki oświecenia. Jej korzenie są jednak znacznie głębsze, sięgają bowiem myśli średniowiecznych kanonistów, którzy jako pierwsi głosili tezę o wiążącym charakterze jednostronnych przyrzeczeń, nawet tych nieformalnych. Od tych pierwszych początków do pełnego uznania zasdy swobody umów prowadziła jednak długa droga. Celem przedłożonego artykułu jest ustalenie kluczowych momentów tego rozwoju. Przyczynili się do niego przedstawiciele wielu różnych nurtów myślowych: od wczesnośredniowiecznej kanonistyki, poprzez drugą scholastykę ze szkoły w Salamance, po teorie prawnonaturalne początków oświecenia. Inaczej niż w dotychczasowej literaturze, nie jest intencją autorki ustalenie dokładnego momentu powstania omawianej zasady ani tym bardziej przypisanie jej autorstwa jednemu ze wskazanych nurtów. Zgodnie z proponowaną tezą zasada swobody umów w jej współczesnym kształcie powstała w wyniku interakcji wszystkich tych tradycji, przy czym wkład intelektualny każdej z nich był równie istotny. Artykuł skupia się na historii pojęć, takich jak ogólne pojęcie kontraktu, jego relacja do przyrzeczenia, koncepcja woli jako źródła zobowiązania kontraktowego oraz moralne uzasadnienie mocy wiążącej kontraktów nieformalnych.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
THE ‘SOCIETAS LEONINA’ IN THE WORK OF COMMENTATORS

W prawie rzymskim societas był to kontrakt zawierany pomiędzy przynajmniej dwiema osobami w celu podziału osiąganych przez spółkę zysków i strat, które ona przynosiła. Podział ten następował w pierwszym rzędzie stosownie do postanowień umowy, przy czym zabroniona była spółka, w której jeden wspólnik ponosił tylko straty, nie otrzymując żadnych zysków. Tego typu spółka nazywana była lwią spółką (societas leonina). W niniejszym artykule podjęta została próba odpowiedzi na pytanie o wkład komentatorów w rozwój tej instytucji.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
KILKA UWAG NA TEMAT G.1,190

Przedmiotem rozważań autorki jest fragment pochodzący z Instytucji Gaiusa. Jurysta kwestionuje w nim pogląd veteres, którzy uważali, że dojrzałe kobiety sui iuris powinny pozostawać pod opieką z powodu levitas animi (braku roztropności). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że Gaius patrzy na tutela mulierum z perspektywy historycznej i w swoim wykładzie na temat tej instytucji informuje o zaniku opieki nad kobietami, zwłaszcza nad kobietami wolnourodzonymi. Jednak analiza gramatyczna tekstu (G. 1,190) wskazuje, że w okresie, w którym prawnik pisał swój podręcznik, mogły zdarzać się sytuacje, w których opieka testamentowa lub sądowa była ustanawiana również dla ingenuae.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PERSPEKTYWA BADAŃ NAD PRAWEM RZYMSKIM W KONTEKŚCIE PRAWA MUNICYPALNEGO

Rozwój techniki i technologii wywiera coraz większy wpływ na nauki prawne. Młodzi prawnicy coraz częściej zajmują się problemami prawnymi z zastosowaniem metody prawnoporównawczej, ale też sięgają do interdyscyplinarności, czego rezultatem są opracowania z pogranicza ekonomii, psychologii, biologii czy informatyki. W tej optyce nauki historyczne coraz bardziej są marginalizowane, co widać chociażby po tendencji zmniejszania liczby godzin dydaktycznych dla historii prawa, w tym dla prawa rzymskiego. Konieczne jest zatem poszukiwanie takich problemów, które mogą być potencjalnym elementem w budowaniu argumentacji przez pozytywistów. Niewątpliwie takim obszarem jest prawo municypalne, które może być inspiracją dla współczesnych rozwiązań, jak chociażby wprowadzenie kadencyjności organów samorządowych.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ks. Franciszek Longchamps de Bérier, Powtórka z Rzymu, Bielsko-Biała, Kraków 2017, ss. 214

Ks. Franciszek Longchamps de Bérier, Powtórka z Rzymu, Bielsko-Biała, Kraków 2017, ss. 214

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRAWO RZYMSKIE W POLSCE W LATACH 1939-1945

StreszczeniePrzedmiotem niniejszego syntetycznego artykułu jest próba ustalenia roli i miejsca prawa rzymskiego w Polsce w latach 1939-1945. Autorzy przeanalizowali w tym celu znaczenie prawa rzymskiego w edukacji prawniczej oraz stosunek okupanta do ius Romanum w omawianym okresie. Mimo prób zwalczania polskiego szkolnictwa wyższego i ideologicznego atakowania prawa rzymskiego, zarówno przez system hitlerowski, jak i sowiecki, było ono obecne jako przedmiot wykładowy w tajnym nauczaniu przez cały okres okupacji ziem polskich w różnych ośrodkach naukowych. Prawo rzymskie, traktowane natomiast jako uniwersalny symbol ludzkiego i sprawiedliwego prawa, w latach 1939- 1945 przestało istnieć jako przeciwieństwo nieludzkiego prawa czasów wojny, które odeszło od podstawowych wartości służących istocie ludzkiej i zatraciło sens człowieczeństwa.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
POSTĘPOWANIE SPORNE PRZED URZĘDEM PATENTOWYM W PRZEDMIOCIE UNIEWAŻNIENIA PRAW WŁASNOŚCI PRZEMYSŁOWEJ

StreszczeniePrzedmiotem podjętych rozważań jest analiza postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach z zakresu prawa własności przemysłowej, do którego mają zastosowanie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w ustawie – Prawo własności przemysłowej jako ustawie szczególnej. Artykuł ma charakter interdyscyplinarny, gdyż jego przedmiot dotyczy zagadnień prawa publicznego i prywatnego, a mianowicie ogólnego postępowania administracyjnego oraz prawa własności przemysłowej, który stanowi dział prawa cywilnego – prawa na dobrach niematerialnych. W artykule skoncentrowano się na postępowaniu spornym w przedmiocie unieważnienia prawa jako postępowaniu, w którym rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP są najczęściej poddawane kontroli sądów administracyjnych.Postępowanie sporne w przedmiocie unieważnienia prawa zalicza się do szczególnych postępowań administracyjnych. Postępowanie to charakteryzuje się istotnymi odrębnościami w porównaniu z ogólnym postępowaniem administracyjnym. Rola Urzędu Patentowego jako organu administracji publicznej rozstrzygającego spór jest zbliżona do sądu cywilnego. Urząd Patentowy pełni rolę arbitra rozstrzygającego spór. Postępowanie sporne ma charakter kontradyktoryjny. Postępowanie to jest specyficznym typem postępowania administracyjnego z uwagi na występowanie wielu odrębności i cech upodabniających to postępowanie do postępowania sądowego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
WYBRANE ŚRODKI PRAWNE WSPIERAJĄCE ZATRUDNIENIE STARSZYCH PRACOWNIKÓW W DANII

StreszczenieCelem opracowania jest ogólna charakterystyka środków prawnych, które wspierając zatrudnienie duńskich pracowników w starszym wieku, przeciwdziałają ich bezrobociu. Analiza konstrukcji i skuteczności tych środków, uzupełniona wynikami badań przeprowadzonych w innych wybranych krajach europejskich, będzie stanowić podstawę dla opracowania modelu przeciwdziałania bezrobociu wśród osób starszych w Polsce. Poniższe rozważania zostaną skoncentrowane na instytucjach prawnych najczęściej omawianych w literaturze przedmiotu.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ROLA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W PRZESŁUCHANIU POKRZYWDZONEGO MAŁOLETNIEGO W TRYBIE ART. 185A K.P.K.

Przesłuchanie dziecka w trybie art. 185a k.p.k. jest instytucją, która została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w celu zagwarantowania większej ochrony małoletniemu pokrzywdzonemu przed wtórną wiktymizacją. Jednym z najważniejszych elementów tej regulacji jest problematyka osób, które mogą wziąć udział w przesłuchaniu małoletniego pokrzywdzonego. Na pozór może sie wydawać, że nie ma znaczenia, kto bierze udział w przesłuchaniu. Jednakże, jak pokazuje praktyka, nie wszyscy mogą w tym przesłuchaniu uczestniczyć; chodzi tu przede wszystkim o podejrzanego/oskarżonego. Ponadto każda osoba, której prawo zezwala na obecność podczas przesłuchania, ma określone zadania, obowiązki, a także prawa. Jak zostało opisane w artykule, w odniesieniu do przesłuchania pojawił się również spór między prawnikami, zwłaszcza sędziami, a psychologami, który podmiot powinien przesłuchiwać dziecko, aby uzyskać od dziecka jak najwięcej informacji, nie narażając go na wtórną wiktymizację. Opisując poszczególne kwestie, autorka powołuje się na wypowiedzi przedstawicieli doktryny oraz orzecznictwa mające ścisły związek z zagadnieniami.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ODPŁATNOŚĆ UMOWY O ZAKAZIE KONKURENCJI W CZASIE TRWANIA STOSUNKU PRACY

StreszczenieInstytucja zakazu konkurencji obowiązującego w czasie trwania stosunku pracy, ze względu na swoją ogromną popularność zastosowania w praktyce wielokrotnie i w sposób kompletny została poddawana analizie prawnej zarówno przez przedstawicieli doktryny prawa pracy, jak i w orzecznictwie. Niniejsze opracowanie stanowić będzie głos w dyskusji nad powracającym zagadnieniem konieczności wprowadzenia ustawowego nakazu odpłatności umowy o zakazie konkurencji z art. 101 (1) k.p. przy uwzględnieniu zarówno jego umownego charakteru, jak i ograniczenia, jakie stanowi dla zasady prawa do pracy.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
STABILNOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO SYSTEMU FINANSOWEGO USA W KILKA LAT PO WEJŚCIU W ŻYCIE USTAWY DODDA-FRANKA

StreszczenieArtykuł omawia kluczowe postanowienia ustawy Dodda-Franka z 2010 r., której głównym założeniem było zwiększenie stabilności systemu finansowego w USA. Szczególną uwagę zwrócono na dwa nowe mechanizmy. Pierwszy dotyczy możliwości uznania przez FOSC instytucji finansowej za systemowo ważną i jako taką – objęcia jej „wzmożonym nadzorem” przez bank centralny USA, tj. System Rezerwy Federalnej. Drugi dotyczy wszczęcia procedury kontrolowanej likwidacji przedsiębiorstwa finansowego, którego kondycja finansowa została przez FSOC uznana za zagrożenie dla stabilności sektora finansowego w USA.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ZASADA SKUTECZNOŚCI JAKO PODSTAWA OBOWIĄZKU UWZGLĘDNIENIA PRZEZ NSA Z URZĘDU PRAWA UE

StreszczenieCelem artykułu było ustalenie, czy dla NSA rozpoznającego sprawę w granicach skargi kasacyjnej, może w określonych przypadkach powstać obowiązek uwzględnienia z urzędu prawa UE, na podstawie zasady skuteczności, która wynika z prawa UE. Artykuł obejmuje trzy części. W pierwszej scharakteryzowano podstawy kasacyjne i zasadę związania NSA granicami skargi kasacyjnej. Druga dotyczy treści zasady skuteczności i sposobu korzystania z niej w odniesieniu do krajowych reguł procesowych. W ostatniej części zbadano trzy warunki konstrukcji podstawy kasacyjnej pod kątem zasady skuteczności. Wnioski są następujące. Z jednej strony, obowiązek uwzględnienia przez NSA z urzędu prawa UE nie powstaje wtedy, gdy w skardze kasacyjnej w ogóle nie sformułowano podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa UE, jak również gdy sformułowano ją nieprawidłowo, bez wskazania konkretnego przepisu prawa UE. Z drugiej strony, obowiązek ten wchodzi w grę przy ponownej skardze kasacyjnej wniesionej w tej samej sprawie gdy okaże się, że wykładnia prawa UE ustalona we wcześniejszym orzeczeniu NSA, jest niezgodna z wyrokiem prejudycjalnym TSUE.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
LOJALNOŚĆ POLITYCZNA CZY PODEJŚCIE TECHNOKRATYCZNE? OBSADA URZĘDÓW LOKALNYCH W USA. STUDIUM HISTORYCZNO-PRAWNE

StreszczenieW niniejszym artykule przedstawiono zagadnienie kształtowania się standardów obsady urzędów lokalnych w Stanach Zjednoczonych, z uwzględnieniem nacisku na harmonizowanie kryterium lojalnościowego i kryterium merytorycznego, przy jednoczesnym wprowadzeniu wątków przyczynkowych dotyczących kształtowania się menadżerskich form zarządzania w administracji publicznej. W pierwszej części artykułu rozważania poświęcono okresowi kolonialnemu. Na bazie analizy źródeł prawa, przedstawiono regulacje prawne wskazujące na cechy charakteru, których wymagano od kandydatów do pełnienia funkcji publicznej, jak również na okoliczności, które pozwalały na usunięcie ze stanowisk urzędników. Zagadnienia te uzupełniono na kanwie literatury przedmiotu. W dalszej części publikacji poruszono zagadnienie wpływu konstytucji stanowych na kształtowanie przesłanek obsady urzędów lokalnych, zwłaszcza w okresie przed rozpowszechnieniem się statutów władztwa miejscowego, które zapewniały mieszkańcom określonych jednostek lokalnych autonomię strukturalną. Druga połowa XIX wieku przyniosła z kolei intensywne zmiany w statusie prawnym jednostek lokalnych wynikających z urbanizacji i skutkujących rozwojem form municypalnych. Jednocześnie krytyka tzw. „systemu łupów” przyczyniła się do wprowadzania służby cywilnej na szczeblu lokalnym, co sankcjonowały orzeczenia sądowe, który to aspekt poruszono w ostatniej części artykułu.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
MIĘDZY BIUROKRACJĄ A ‘QUANGOKRACJĄ’. KILKA SŁÓW O REFORMIE SŁUŻBY CYWILNEJ ZA CZASÓW MARGARET THATCHER

StreszczenieArtykuł przedstawia wybrane reformy Służby Cywilnej Jej Królewskiej Mości w okresie premierostwa Margaret Thatcher (1979-1990).Przez ostatnie lata, oceniając rządy Thatcher, mówiono głównie na temat polityki zagranicznej „Żelaznej Damy”, jej intelektualnych inspiracjach (neoliberalizm lub „nowa prawica”), zdolnościach przywódczych, efektach prywatyzacji oraz deregulacji, a także kampanii wymierzonej w związki zawodowe. Z drugiej strony, niektóre z decyzji podejmowane w okresie rządów Partii Konserwatywnej (pod przywództwem Thatcher i Johna Majora) pozostają wciąż przedmiotem kontrowersji i sporów, między innymi kwestie: poll-tax, reformy samorządu terytorialnego i właśnie służby cywilnej.Zgodnie z dominującym poglądem, działania podjęte przez konserwatystów na tym polu mogą być postrzegane jako „rewolucja w służbie cywilnej”.Thatcher była przekonana, że służbę cywilną cechuje nadmiar etatów i nieefektywność. Konserwatyści krytykowali takie zjawiska, jak patronaż, biurokracja oraz przerost administracji. Wprowadzono zatem poważne zmiany, m.in.: Efciency Unit kierowany przez Lorda Raynera, liczba członków civil sercice zmniejszyła się o 171 tys., program „Następnych Kroków” oraz promowano „nową kulturę urzędniczą” (np. postrzeganie obywateli jako konsumentów, decentralizacja i dezagregacja, zmniejszenie „papierkowej roboty”, rywalizacja w sektorze publicznym).

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ROZWAŻANIA NA TEMAT CHARAKTERU PRAWNEGO UCHWAŁY SPóŁKI KAPITAŁOWEJ

Uchwały spółek kapitałowych należą do rudymentarnych zagadnień prawa spółek handlowych. Ze względu na ich znaczenie dla funkcjonowania mechanizmu prawnego, jakim jest spółka kapitałowa, stanowią one wdzięczny temat dla rozpraw naukowych. Wyrazem tego jest bardzo obfita ilość wypowiedzi doktryny na temat charakteru prawnego uchwał i problemów z tym związanych. Nie oznacza to bynajmniej, że temat ten został wyczerpany, a wszelkie pojawiające się kwestie rozstrzygnięte. Dlatego niniejszy artykuł także podejmuje próby wyjaśnienia charakteru prawnego uchwały spółki kapitałowej, proponując nowe spojrzenie na tę materię. Wypracowany dorobek doktryny posłużył za punkt wyjścia do dalszych, własnych reﬂeksji, w związku z czym w pierwszej części artykułu przedstawione zostaną poglądy wynikłe wskutek prowadzonego dotychczas dyskursu. Następnie przeprowadzona zostanie ich ocena, aby w dalszej części móc sformułować własne stanowisko na temat natury uchwały spółki kapitałowej.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne