rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej przewoźnikowi na gruncie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT

Regulacje ustawy SENT są reakcją państwa na proceder nielegalnego przewozu towarów wrażliwych i mają na celu umożliwienie wyznaczonym organom jego monitorowania. Na podmioty uczestniczące w przewozie towarów wrażliwych nałożono szereg obowiązków, za których niewłaściwe wykonanie nakładane są kary pieniężne w znacznej wysokości. Odstąpić od ich wymierzenia organ może tylko wówczas, gdy stwierdzi istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego w nienakładaniu kary. Wykorzystanie przez ustawodawcę przy konstrukcji przesłanek odstąpienia od nałożenia kary zwrotów niedookreślonych i nieostrych powoduje konieczność ustalenia ich istnienia w okolicznościach konkretnej sprawy. Prawidłowość dokonanej oceny podlega kontroli sądowoadministracyjnej, co umożliwia ustalenie obowiązujących w tym zakresie reguł.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nie chcę do Boga, tylko do samej siebie

Wrocławski Teatr Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego
Niepokój przychodzi o zmierzchu
na podstawie powieści Marieke Lucasa Rijnevelda 
reżyseria: Małgorzata Wdowik, scenariusz i adaptacja: Robert Bolesto, współpraca dramaturgiczna: Magdalena Komornicka, scenografia i reżyseria światła: Aleksandr Prowaliński, kostiumy: Maja Skrzypek, muzyka: Agata Zemla, rzeźby: Jan Baszak  
premiera: 3 marca 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Pomoc czy przemoc?

Wrocławski Teatr Współczesny
Chamstwo
na podstawie książki Kacpra Pobłockiego 
reżyseria: Agnieszka Jakimiak, scenariusz, scenografia, światło, wideo: Mateusz Atman, kostiumy: Nina Sakowska, muzyka: Kuba Ziołek, choreografia: Oskar Malinowski
premiera: 28 stycznia 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Chrupki Monster Munch i ptasie mleczko, czyli jak opowiedzieć o umieraniu

Teatr Łaźnia Nowa, Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 
Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję 
adaptacja i reżyseria: Mateusz Pakuła, scenografia i kostiumy: Justyna Elminowska, muzyka: Zuzanna Skolias, Antonis Skolias, Marcin Pakuła, reżyseria światła: Paulina Góral, wideo: Olga Balowska  
premiera: 20 stycznia 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Woda w oku

Teatr Dramatyczny w Warszawie  
Michał Buszewicz  
Chłopaki płaczą  
reżyseria, scenariusz: Michał Buszewicz, scenografia i kostiumy: Doris Nawrot, muzyka: Baasch, choreografia: Katarzyna Sikora, reżyseria światła: Aleksandr Prowaliński, wideo: Michał Dobrucki  
premiera: 23 marca 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Usłyszeć ciało, zobaczyć dźwięk

Nowy Teatr w Warszawie  
Pierre Jodlowski  
Touch (Dotyk) na kontrabas i elektronikę  
kontrabas: Masashi Yamamoto  
premiera polska: 21 grudnia 2022  

Nowy Teatr w Warszawie  
Michał Pepol, Paweł Sakowicz  
KCKM w ramach cyklu Dotykafonie  
wiolonczela i performans: Michał Pepol, choreografia i performans: Paweł Sakowicz  
premiera: 8 stycznia 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Miły pokój, mroczny las

Teatr Współczesny w Szczecinie  
Sen nocy letniej  
na motywach komedii Williama Shakespeare’a w przekładzie Stanisława Barańczaka oraz na podstawie wywiadów z osobami z niepełnosprawnościami, ich rodzinami, a także osobami zajmującymi się asystenturą seksualną i pracą seksualną  
scenariusz: Jakub Skrzywanek, Monika Świerkosz, reżyseria: Justyna Sobczyk, Jakub Skrzywanek, współpraca dramaturgiczna i badania: Monika Świerkosz, scenografia, reżyseria światła: Agata Skwarczyńska, kostiumy: Anna Rogóż i Agata Skwarczyńska, muzyka: Jacaszek, choreografia: Agnieszka Kryst  
premiera: 25 lutego 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Reflektor i słońce

Stary Teatr w Krakowie  
Genialna przyjaciółka  
na podstawie powieści Eleny Ferrante  
przekład: Alina Pawłowska-Zampino, Lucyna Rodziewicz-Doktór, reżyseria: Ewelina Marciniak, scenariusz i dramaturgia: Małgorzata Czerwień, scenografia i kostiumy: Natalia Mleczak, muzyka: Wacław Zimpel, choreografia: Ramona Nagabczyńska, reżyseria świateł: Szymon Kluz  
premiera: 17 marca 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Lęki czy pokusy?

STUDIO teatrgaleria w Warszawie  
Olga Ravn  
The Employees  
przekład: Bogna Sochańska, reżyseria: Łukasz Twarkowski, adaptacja, dramaturgia: Joanna Bednarczyk, scenografia: Fabien Lédé, kostiumy: Svenja Gassen, muzyka: Lubomir Grzelak, światła: Bartosz Nalazek, wideo: Jakub Lech, operatorzy kamer: Iwo Jabłoński, Gloria Grünig  
premiera: 21 stycznia 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Requiem dla świata „sprzed…”

Bayerische Staatsoper w Monachium  
Siergiej Prokofiew  
Wojna i pokój  
dyrygent: Władimir Jurowski, reżyseria i scenografia: Dmitrij Czerniakow, kostiumy: Jelena Zajcewa  
premiera: 5 marca 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
„Śniło mi się, że kogoś zabiłam…”

Bayerische Staatsoper w Monachium  
Henry Purcell; Paweł Mykietyn; Arnold Schönberg  
Dydona i Eneasz… Oczekiwanie  
kierownictwo muzyczne: Andrew Manze, reżyseria: Krzysztof Warlikowski, scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak, światło: Felice Ross, wideo: Kamil Polak, choreografia: Claude Bardouil, dramaturgia: Christian Longchamp, Katharina Ortmann  
premiera: 29 stycznia 2023

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Wpływ programów telewizyjnych na kształtowanie się stereotypów

Niezliczona liczba informacji docierająca do nas z zewnątrz powoduje, że aby nie zgubić się w informacyjnym gąszczu podejmujemy próbę oceny. Najczęściej przy ocenie pomijamy niektóre (wydawać by się mogło) istotne informacje bądź – z drugiej strony – przypisujemy większą rangę innym, co w konsekwencji tworzy nam prosty ogląd otaczającej nas rzeczywistości. Taki ogląd przyczynia się do rozwoju strategii, którą nazywamy kategoryzacją. Kategoryzowanie rzeczywistości społecznej (poprzez częste powtarzanie i utrwalanie oraz brak głębszej analizy) w dużym stopniu wpływa na powstawanie stereotypowych skojarzeń. W tej sytuacji pomocne mogą być media, które przychodzą z pomocą i utrwalają – albo zmieniają ugruntowany obraz (stereotyp).

Czasopismo: Cywilizacja i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rewolucja francuska wobec Kościoła katolickiego w okresie Konwencji (1792–1795)

Artykuł przedstawia i analizuje stosunek i działania prawne władz francuskich wobec Kościoła katolickiego w wydzielonym instytucjonalnie okresie Konwencji (1792–1795).

Czasopismo: Cywilizacja i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Karta Dużej Rodziny jako jeden z instrumentów wsparcia rodziny w Polsce

Polityka społeczna w Polsce w ramach modelu socjaldemokratycznego ukierunkowana jest na bezpieczeństwo socjalne. Istotnym wyzwaniem dla polskiej polityki społecznej jest podniesienie poziomu dzietności w oparciu o efektywne rozwiązania w polityce rodzinnej. W ramach polityki rodzinnej prowadzone są działania ukierunkowane na zabezpieczenie społeczne poprzez m.in.: świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenia wychowawcze. Istotnym elementem polityki rodzinnej w Polsce było wprowadzenie w 2014 r. Karty Dużej Rodziny, skierowanej do rodzin wielodzietnych (posiadających minimum trójkę dzieci). Karty Dużej Rodziny jest ogólnopolskim wsparciem (w odróżnieniu od kart samorządowych). W ciągu 2 lat funkcjonowania w systemie polityki społecznej Karta Dużej Rodziny jest honorowana przez 1179 partnerów i jest instrumentem rozwijającym się.

Czasopismo: Cywilizacja i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Analiza struktury oferowania rozkładowych linii lotniczych w krajach Europy Środkowej. Część pierwsza

Okres postpandemiczny jest szczególnie ważny dla europejskiego rynku lotniczego. Możemy obserwować nowe trendy zmian, które będą go kształtowały przez kolejnych wiele lat. Widzimy już wyraźnie, że region Europy Środkowej ma swoją specyfikę, odróżniającą go od Europy Zachodniej. W przypadku naszego kraju analizowanie sytuacji i prognozowanie przyszłości jest szczególnie ważne, gdyż podejmowane są obecnie decyzje dotyczące ogromnych inwestycji infrastrukturalnych. Struktura liczby oferowanych przez rozkładowe linie lotnicze foteli oraz zmiany w niej zachodzące są bardzo dobrymi indykatorami strategii przewoźników lotniczych, najważniejszych uczestników gry rynkowej.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport, nauki o zarządzaniu i jakości
Kierunki rozbudowy portu morskiego  w Elblągu

W dniu 17.09.2022 r. oddano do użytku kanał żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną, co otwiera nowe perspektywy przed portem morskim w Elblągu. W tej sytuacji warto się zastanowić, jakie jeszcze inwestycje byłyby potrzebne, żeby uzyskać dalsze pozytywne efekty dla portu w postaci długofalowego wzrostu obrotów ładunkowych i ruchu pasażerskiego.
Aby ten cel osiągnąć, najpierw sformułowano różne scenariusze rozwojowe, a następnie dla każdego z nich podano różne zestawy działań inwestycyjnych (programy inwestycyjne). W przypadku inwestycji o niesprecyzowanej lokalizacji trzeba było dodatkowo wykonać odpowiednie analizy wielokryterialne dla możliwych wariantów lokalizacyjnych i na tej podstawie określić wariant optymalny.
Zidentyfikowano 6 scenariuszy rozwojowych, w tym mało prawdopodobny scenariusz katastrofalny, zakładający brak rozwoju. Dla scenariuszy bardziej optymistycznych, obok aktywizacji całości lub części istniejącego portu, zidentyfikowano miejsca pod rozbudowę portu, wszystkie położone wzdłuż istniejącego kanału portowego. W kolejnych scenariuszach rozbudowa dotyczyłaby najpierw nowych części portu położonych w granicach obecnego portu i mających dobrą dostępność od strony lądu, a następnie części nazwanej „Nowakowo Południe”, położonej poza obecnym portem, na terenie zarezerwowanym w planach zagospodarowania przestrzennego pod rozbudowę portu i wymagającej budowy od podstaw dojazdowego układu drogowo-kolejowego.
W scenariuszu najbardziej optymistycznym założono budowę części głębokowodnej portu, co zapewniłoby dalszy dynamiczny wzrost przeładunków i ruchu pasażerskiego w porcie przez stworzenie możliwości zawijania do portu największych statków. Przyjęto, że ta nowa część portu będzie składać się z terminala kontenerowego, baz przeładunków masowych (ropa naftowa, gaz, węgiel) oraz terminala promowego, a jej powierzchnia wyniesie nie mniej niż 1 km2.
Dla takiej części nie ma sprecyzowanej oczywistej lokalizacji, więc na podstawie rozpoznania uwarunkowań geograficznych rozważono 5 wariantów lokalizacji, możliwych technicznie, ekonomicznie i środowiskowo. W wyniku analiz wybrano optymalną lokalizację, nazwaną „Nowy Świat Północ” i położoną na otwartym morzu przy północnym końcu kanału żeglugowego. Byłby to właściwie osobny port, tworzący wraz z rozbudowanym portem w Elblągu zespół portowy, podobnie jak obecnie Świnoujście i Szczecin. Taki wynik analiz wiąże się głównie z wysokimi kosztami przekształcenia istniejącego kanału w głębokowodny.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki społeczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Pozyskiwanie energii – technologie wodorowe. Wodór z biomasy i odpadów

Polityka Unii Europejskiej od lat nastawiona jest na promowanie źródeł energii, które nie degradują środowiska. Takim źródłem energii może być wodór.
Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikom metod pozyskiwania wodoru z biomasy i niektórych odpadów oraz określenie jego koloru. W Unii Europejskiej przypisuje się temu pierwiastkowi różne kolory – zielony, różowy, żółty, niebieski, turkusowy, biały, szary, brązowy i czarny. Kolor zależy od źródła i metody pozyskania. Wodór, jako źródło energii uznawanej za przyjazną środowisku, powinien mieć kolor zielony, różowy lub niebieski.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, architektura i urbanistyka
Rewitalizacja w polityce rozwoju województwa mazowieckiego na tle uwarunkowań krajowych i unijnych – doświadczenia i perspektywy

W artykule przeanalizowano prowadzoną od blisko 25 lat politykę rozwoju województwa w zakresie rewitalizacji, wyrażoną w dokumentach strategicznych i planistycznych poziomu regionalnego, w kontekście zmieniających się uwarunkowań krajowych i unijnej polityki spójności. Ponadto zbadano rolę Samorządu Województwa Mazowieckiego we wdrażaniu środków unijnych na działania rewitalizacyjne w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004–2006 oraz dwóch edycji Regionalnego programu operacyjnego województwa mazowieckiego: 2007–2013 i 2014–2020. Przedstawiono również zestawienie środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wydatkowanych na projekty rewitalizacyjne w ramach powyższych programów. Dodatkowo przeanalizowano działania komplementarne i uzupełniające do rewitalizacji na obszarach wiejskich w zakresie odnowy wsi, wdrażane przez samorząd województwa w ramach programów krajowych: Sektorowego Programu Operacyjnego – Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich 2004–2006 oraz dwóch edycji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich: 2007–2013 i 2014–2020.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, architektura i urbanistyka
Konferencja o ochronie obszarów wodno-błotnych w Polsce z okazji Światowego Dnia Mokradeł (4–7 luty 2023, Warszawa)

Mokradła były osuszane przez tysiąclecia. Od ponad wieku wiele z nich chroni się jednak jako rezerwaty, parki narodowe i/lub tereny Natura 2000. Większość bagien Polski uległa jednak degradacji, toteż warto pomyśleć o ich odtworzeniu. Jest to problem szalenie trudny do rozwiązania, szczególnie w dobie wojny w Ukrainie, rosnącej polaryzacji społecznej wokół NRL [2022], kryzysu humanitarnego na granicy polsko-białoruskiej oraz klęki ekologicznej w Odrze. Dlatego Światowy Dzień Mokradeł 2023, obchodzony corocznie z inicjatywy Centrum Ochrony Mokradeł, w rocznicę podpisania Konwencji z Ramsar, miał w tym roku szczególnie rozbudowany program. Prócz wygłaszanych corocznie debat, wykładów otwartych, prezentacji posterów i wycieczek terenowych w lutym 2023 r. zorganizowano dodatkowo: ściśle naukową, parodniową konferencję o ochronie obszarów wodno-błotnych, dwie wycieczki terenowe tudzież szereg warsztatów dla praktyków.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
COVID-19 – czas na wnioski. Istniejące budynki a możliwość izolowania ludzi

Celem artykuł jest zwrócenie uwagi decydentom, że istniejące w Polsce budynki nie są przystosowane do izolowania od siebie ludzi, zalecanego w stanie epidemii COVID-19. Dotyczy to nie tylko budynków, w których się mieszka czy pracuje, ale i obiektów służby zdrowia.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Prawny model ochrony pracy na własny rachunek – wprowadzenie do dyskusji

Celem opracowania jest wprowadzenie czytelnika w problematykę prawnej ochrony pracy na własny rachunek w Polsce, która była przedmiotem IV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Nietypowe stosunki zatrudnienia”, zorganizowanej w Łodzi w dniach 8–9 grudnia 2021 r. przez Centrum Nietypowych Stosunków Zatrudnienia WPiA UŁ. Wydarzenie to stanowiło element promocji grantu naukowego realizowanego pod kierunkiem prof. UŁ Tomasza Duraja w ramach międzynarodowego projektu ﬁnansowanego ze środków NCN pt. „W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce. Analiza prawnoporównawcza”. Autor prezentuje własne reﬂeksje de lege lata i de lege ferenda na temat optymalnego modelu prawnej ochrony pracy na własny rachunek w naszym kraju.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Europejska autonomiczna definicja pracownika i jej implikacje dla osób samozatrudnionych w sferze indywidualnego i zbiorowego prawa pracy

Obecnie nie istnieje jednoznaczna deﬁnicja obowiązująca w całej Europie, która wprowadzałaby wyraźne rozróżnienie między osobami rzeczywiście samozatrudnionymi, które pracują niezależnie od kontrahenta, a osobami fałszywie samozatrudnionymi. 
W zaleceniu Międzynarodowej Organizacji Pracy z 2006 r. przyjęto szerokie podejście do pojęcia „stosunek pracy”, aby umożliwić podjęcie działań przeciwko fałszywemu samozatrudnieniu. Przy określaniu, czy istnieje stosunek pracy, należy przede wszystkim skupić się na faktach dotyczących działalności i wynagrodzenia pracownika niezależnie od tego, jak stosunek ten jest scharakteryzowany w umowie. 
Unijna tzw. autonomiczna deﬁnicja pracownika, ustalona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zawiera trzy zasadnicze kryteria mające na celu ustalenie istnienia stosunku pracy, tj.: czy osoba wykonująca pracę działa pod kierownictwem, jaki jest charakter pracy (np. czy jest ona rzeczywista, efektywna i regularna) oraz czy za pracę otrzymuje się wynagrodzenie. 
Wydawane w ostatnim czasie przez TSUE wyroki prowadzą do wniosku, że taka deﬁnicja powinna być stosowana we wszystkich krajach członkowskich, aby zagwarantować skuteczność działania dyrektyw z zakresu prawa pracy. Ten kierunek interpretacji wzmacnia dodatkowo odwołanie się do autonomicznej deﬁnicji pracownika w dyrektywie 2019/1152 w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej. 
Celem opracowania jest reﬂeksja nad tym, czy stosowanie tej deﬁnicji oznaczałoby objęcie uprawnieniami z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy także osób pozornie samozatrudnionych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Praca czy usługa na własny rachunek?

Autor analizuje problem charakteru zatrudnienia przedsiębiorców wykonujących zarejestrowaną działalność gospodarczą. Z punktu widzenia rodzajów zatrudnienia przewidzianych w prawie polskim wykonywanie działalności gospodarczej na własny rachunek przez przedsiębiorców należy kwaliﬁkować jako zatrudnienie o charakterze cywilnoprawnym, ponieważ przedmiotem takiej działalności mogą być wyłącznie usługi, a nie praca podporządkowana. Przedsiębiorca nie może zawierać umów o pracę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Usługi wykonywane w ramach działalności gospodarczej mogą natomiast być kwaliﬁkowane jako praca na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej, która w art. 24 stanowi, że praca znajduje się pod ochroną państwa. Przepis ten posługuje się pojęciem pracy w znaczeniu szerokim. Oznacza to, że pewne konstytucyjne standardy ochrony pracy mogą, a nawet powinny, być stosowane względem przedsiębiorców, co jednak nie może prowadzić do zrównania ich statusu ze statusem pracowniczym.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Samozatrudniony – jeszcze przedsiębiorca czy już pracownik? O dylematach konfliktu wolności gospodarczej i ochrony pracownika

Samozatrudniony nie jest i nie może zostać pracownikiem. Identyczne zastrzeżenie dotyczy pracownika, który postanowił lub został zmuszony do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej na własny rachunek. Z tego względu, zdaniem autorów opracowania, pomysł przekraczania granicy między prawem gospodarczym a prawem pracy w obecnym stanie prawnym nie może zostać zrealizowany.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pracowniczy model samozatrudnienia

Autor rozważa zasadność konstruowania nowej koncepcji zatrudnienia osób ﬁzycznych wykonujących pracę na własny rachunek – samozatrudnionych. Opiera się na wprowadzonych do systemu prawa pracy regulacjach specyﬁcznego statusu osób wykonujących tego typu pracę w niektórych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Analizuje podstawy i kryteria stosowane przez judykaturę Trybunału Sprawiedliwości UE. Skupia się na konkretnej i rzeczywistej jednoosobowej działalności gospodarczej samozatrudnionego, polegającej na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz i pod kierownictwem innej osoby albo innego podmiotu. Dochodzi do wniosku, że nie ma potrzeby konstruowania złożonych, odrębnych koncepcji prawnych, w jakich mogłyby występować w charakterze „pracowników” osoby samozatrudnione

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Refleksje na temat koncepcji prawnej regulacji pracy na własny rachunek w projektach Kodeksu Pracy

W opracowaniu omówiono projekty Kodeksu pracy w zakresie form zabezpieczenia prawnego samozatrudnionych. W latach 2006 i 2018 powstały dwa projekty Kodeksu pracy, których twórcy starali się jak najlepiej zadbać o prawnie uzasadnione interesy osób zatrudnionych na własny rachunek. Pierwsza z komisji, która pracowała w latach 2002–2006, co do zasady akceptowała nietypowe formy zatrudnienia na rynku pracy. Całkiem inne spojrzenie prezentowała w tym zakresie komisja z lat 2016–2018, która postrzegała zatrudnienie poza stosunkiem pracy jako sposób obejścia przepisów prawa pracy, przejaw swego rodzaju patologii na rynku pracy. Ostatecznie jednak przedstawione przez obie Komisje formy zabezpieczenia samozatrudnionych są w istocie bardzo podobne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Status prawny osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych – w poszukiwaniu modelu ochrony

Pandemia COVID-19 uwypukliła liczne problemy dotyczące ochrony prawnej osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych, wynikające m.in. z formalnego kwaliﬁkowania tych osób przez platformy jako samozatrudnionych. Brak stabilności zatrudnienia, gwarancji w zakresie wynagrodzenia, ochrony socjalnej czy chociażby bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wywołały falę protestów w wielu krajach Unii Europejskiej i zaowocowały bogatym orzecznictwem dotyczącym kryteriów ustalania statusu prawnego osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych. Skłoniło to również ustawodawcę unijnego do podjęcia próby poprawy warunków pracy tej grupy zatrudnionych, czego wyrazem jest opublikowany w grudniu 2021 r. projekt dyrektywy unijnej w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych. 
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dylematów prawnych związanych z ustalaniem statusu prawnego osób świadczących pracę za pośrednictwem platform internetowych na tle orzecznictwa wybranych państw europejskich oraz proponowanych przez Komisję Europejską rozwiązań. Krytyczna ocena proponowanych regulacji prowadzi do reﬂeksji na temat właściwego modelu ochrony tych osób, wykraczającego poza dychotomiczny podział na zatrudnienie pracownicze i niepracownicze.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne