rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kształtowanie umysłowych reprezentacji liczb za pomocą ruchu i gier komputerowych w okresie wczesnoszkolnym

Liczby posiadają poznawcze reprezentacje w umyśle człowieka, które kształtują się
w toku rozwoju jednostki i są utrwalane na bazie doświadczenia oraz mają dobrze
udokumentowane neuronalne podstawy. Wiadomo również, że neuroplastyczność
pozwala na efektywne ćwiczenie (a więc rozwój lub poprawę) zarówno funkcji poznawczych,
jak i ruchowych. Czy trening motoryczny może mieć jednak coś wspólnego
z rozwojem poznawczym? Czy procesy poznawcze są „ucieleśnione” i czy przez ruch
możemy wpływać na poziom zdolności poznawczych? Dynamiczny rozwój nowoczesnych
technologii, które znalazły zastosowanie w edukacji i terapii, spowodował, że
wspierane komputerowo metody rozwijające zdolności matematyczne stają się coraz
bardziej popularne. Wyniki licznych badań wskazują na to, że programy ćwiczeń
z wykorzystaniem gier komputerowych doskonale sprawdzają się nie tylko w edukacji
i rozwijaniu zdolności poznawczych istotnych w kształtowaniu kompetencji matematycznych
czy utrwalaniu umysłowych reprezentacji liczb. Okazują się one również
skuteczną metodą pokonywania deficytów u osób z problemami w zakresie matematyki.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Tolerancja niepewności a szacowany konsensus i efekt fałszywej zgodności

Fałszywy konsensus oznacza tendencję do przeceniania częstości własnych poglądów
i preferencji w populacji. Sprawą otwartą pozostaje wciąż pytanie, od jakich czynników
zależy nasilenie tej tendencji. W badaniach, zrealizowanych na próbie 246 studentów,
poszukiwano związku między poziomem nietolerowanej niepewności, mierzonej polską
wersją Intolerance Uncertainty Scale (IUS-12), a wielkością szacowanego i fałszywego
konsensusu. Zakładano, że osoby o mniejszej tolerancji niepewności będą bardziej
przeceniać powszechność wybieranych przez siebie opcji. Porównano osoby o niskiej
(dolny kwartyl) oraz wysokiej (górny kwartyl) tolerancji niepewności, posługując
się dwoma wskaźnikami, tj. wielkością szacowanego oraz fałszywego konsensusu.
Stwierdzono, że osoby o niskiej tolerancji niepewności bardziej przeszacowywały
częstość własnych wyborów: t(121) = -2,03, p = 0,022 w porównaniu z osobami o wysokiej
tolerancji, podczas gdy drugi wskaźnik potwierdził oczekiwaną zależność tylko na
poziomie trendu: t(121) = -1,48, p = 0,071. Ponadto wykazano też, że osoby o niskiej
tolerancji niepewności częściej wybierały mniej radykalne opcje odpowiedzi typu
„raczej tak” lub „raczej nie”: t(121) = 2,01, p < 0,05 oraz przejawiały zdecydowanie niższą
samoocenę: t(120) = 3,94, p = 0,000.
Słowa kluczowe: tolerancja niepewności,

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Model tworzenia znaczeń Crystal Park i Susan Folkman

Celem artykułu jest prezentacja modelu tworzenia znaczeń (The Meaning Making Model)Crystal Park i Susan Folkman, będącego uzupełnieniem transakcyjnej teorii stresu RichardaLazarusa i Susan Folkman. Artykuł zaznajamia z podstawowymi założeniami tego modelu.Wyjściowe założenie dotyczy związku pomiędzy rozumieniem aktualnej sytuacji trudnej,z jaką człowiek zmuszony jest się konfrontować, a uogólnionym rozumieniem własnego życia. Zdaniem autorek doświadczenie dysonansu pomiędzy rozumieniem konkretnej sytuacjii rozumieniem własnego życia stanowi istotne źródło stresu. Operacje poznawcze pozwalające dopasować oba rozumienia prowadzą do jego redukcji. W efekcie, model wyróżnia specyficzny sposób radzenia sobie ze stresem nazwany: radzeniem sobie skoncentrowanym natworzeniu znaczenia (meaning-focused coping, MFC). Artykuł zawiera opis składowych modelu oraz wnioski wynikające z jego założeń

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Funkcje przekazu bajkowego w pracy wychowawczej z dzieckiem w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

W artykule wyodrębniono i szczegółowo omówiono cztery zasadnicze funkcje, jakie może pełnić bajka w procesie wychowania dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. W części wstępnej zakreślono podstawowe ramy definicyjne w odniesieniu do pojęcia wychowania w kontekście pracy z tekstem bajkowym. Następnie przedstawiono charakterystykę czterech funkcji przekazu bajkowego: 1) epistemiczną; 2) estetyczno-ludyczną; 3)modelującą; 4) terapeutyczną(korektywną).

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Skala Urojeń Peters i współpracowników (PDI) jako narzędzie do badania doświadczeń podobnych do psychotycznych w populacji ogólnej

Celem artykułu jest omówienie zjawiska doświadczeń podobnychdo psychotycznych (ang. PLEs – psychotic-like experiences) oraz przedstawienie narzędzi do pomiaru doświadczeń quasi-urojeniowych –skali Peters et. al. Delusions Inventory (PDI, Peters, Pickering, & Hemsley, 1999), jej skróconej wersji –PDI-21 (Peters, Joseph, Day, & Garety, 2004), atakże polskiej adaptacji skali PDI –SkaliUrojeń Peters iwspółpracowników (Prochwicz & Gawęda, 2015). Skale pozwalają na pomiar wpopulacji ogólnej doświadczeń quasi-psychotycznych zkontinuum urojeń. PDI-40 orazPDI-21 posiadają zarówno wysoką rzetelność, jak i trafność. 
Oprócz częstości występowania poszczególnych doświadczeń, skala mierzy związany z nimi dystres, stopień zaabsorbowania niezwykłymi myślami oraz wiarę wprawdziwość przekonań. Badania z użyciem narzędzia pokazały, że różnica pomiędzy osobami zdrowymi i diagnozowanymi z powodu zaburzeń psychotycznych ma charakter przede wszystkich jakościowy, 
a nie tylko ilościowy. Oprócz opisu narzędzia w artykule przedstawiona została hipoteza kontinuum zaburzeń psychotycznych i wspierające ją badania empiryczne, jak również czynniki demograficzne, biologiczne i społeczne związane z 
występowaniem doświadczeń quasi-psychotycznych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rozwój zaburzony czy odmienny – próba analizy pojęciowej w odniesieniu do stanów ze spektrum autyzmu

Artykuł stanowi teoretyczną próbę analizy pojęć: ZABURZENIE, NORMA i ODMIENNOŚĆ w odniesieniu do stanów ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Conditions). W analizie zastosowano
hierarchiczny system pojęciowy Rudolfa Halliga i Waltera von Wartburga, ukonstytuowany na tezie o antropocentrycznym charakterze języka.Pierwsze trzy części artykułu zostały poświęcone umiejscowieniu w hierarchicznym systemie 
pojęć: ZABURZENIE, NORMA iODMIENNOŚĆ oraz ich szczegółowej analizie, zgodnej zmetodologią zaproponowaną przez wymienionych badaczy. Następnie pojęcie ZABURZENIE charakteryzowane jest w perspektywie psychologiczno-pedagogicznej oraz według koncepcji neuroróżnorodności. Artykuł ukazuje zakresy znaczeniowe 
pojęć ZABURZENIE oraz ODMIENNOŚĆ, odwołując się również do pojęcia normy, ze względu na fakt, iż granice między nimi są nieostre. Trudno określić, kiedy można mówić jedynie oodmienności, a kiedy już ozaburzeniu. Analiza pojęć ZABURZENIE i ODMIENNOŚĆ –jak to wskazano w artykule – wymaga zatem odniesienia się do pojęcia NORMA, które stanowi logiczną podstawę dla zdefiniowania wyrażających je leksemów.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Co słychać za rogiem”? Pejzaż dźwiękowy prywatnych i publicznych przestrzeni miejskich. Projekt „Archipelag Dźwięku”, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

Sprawozdanie z projektu „Archipelag Dźwięku”

Czasopismo: Audiosfera. Koncepcje – Badania – Praktyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rozdział własności i odpowiedzialności? Nowa rola i obowiązki inwestorów instytucjonalnych w ładzie korporacyjnym

Artykuł dotyczy problemu aktywizmu inwestorskiego, podejmowanego przez inwestorów instytucjonalnych i zakresu ich obowiązków powierniczych względem powierzających im swoje oszczędności uczestników podmiotów zbiorowego inwestowania. Jak argumentuję, ze względu na swoją unikalną pozycję w strukturze korporacyjnego procesu decyzyjnego i zobowiązania wobec uczestników funduszy z jednej strony oraz wobec spółek portfelowych – z drugiej, zarządzający aktywami powinni aktywnie wykorzystywać swoje prawo głosu w procesie podejmowania decyzji w spółkach, uwzględniając przy jego wykonywaniu interes społeczny. Roz- poczynam od omówienia zmian w strukturze własnościowej spółek publicznych w XX wieku, które doprowadziły do bez- precedensowego wzrostu znaczenia inwestorów instytucjonalnych na współczesnym rynku kapitałowym. Następnie omawiam inicjatywy regulacyjne zmierzające do nałożenia na akcjonariuszy instytucjonalnych obowiązku zaangażowania w życie spółek. Rekonstruuję trzy główne, występujące w debacie publicznej podstawy nałożenia na inwestorów instytucjonalnych obowiązków związanych z ich zaangażowaniem w spółki publiczne: ich pozycję właścicielską; powierniczą relację wobec spółek portfelowych oraz własnych inwestorów, a także pogląd, dla którego proponuję nazwę doktryna Spidermana, głoszący konieczność proporcjonalności między posiadaną siłą oddziaływania a odpowiedzialnością.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Etyka biznesu po kryzysie

Kryzys w latach 2007–2009 oznacza porażkę tej wersji etyki biznesu, która chciała nauczyć menedżerów moralności, a w przeszłości, po kolejnych kryzysach, na przykład po bankructwie Enronu, posługiwała się formułą „to już nigdy nie może się powtórzyć”. Po niedawnym globalnym załamaniu trudno jednak łudzić się, że podobny kryzys nie wydarzy się już nigdy więcej. Potrzebna jest zatem etyka biznesu bliższa realiom gospodarczym i bardziej realistyczna w ujmowaniu ludzkich motywacji, dostrzegająca wpływ wielu okoliczności, między innymi politycznych i kulturowych, na postępowanie menedżerów. Tutaj dwa źródła inspiracji mogą być przydatne: socjologia gospodarcza podkreślająca wpływ kultury i polityki na „architekturę” rynków oraz niemiecka etyka instytucjonalna (Ordnungsethik) kładąca nacisk na reguły gry, a nie na zachowania poszczególnych aktorów życia gospodarczego.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Postmodernizacja a etyka i kultura gospodarcza Zachodu. Przemiany rodziny i socjalizacji a edukacja moralna

Celem artykułu jest przeanalizowanie, w jaki sposób procesy, określane za Ronaldem Inglehart’em jako postmodernizacja, oddziałują na kształt etyki, oraz szerzej, kultury gospodarczej cywilizacji zachodniej. Problem ten zostanie podjęty z wyakcentowaniem przemian zachodzących w rodzinie, które mają swoje doniosłe skutki dla procesu socjalizacji oraz edukacji moralnej. Jednym z założeń jest tu związek pomiędzy funkcjonowaniem struktur pośredniczących a przekazem kultury, rozumianej jako zespół wartości, norm i przekonań. Daje to podstawy, aby zasadnie twierdzić, że etyczne oblicze systemu gospodarczego jest zapośredniczone w obszarze socjalizacji – szczególnie pierwotnej – której ważnym aspektem jest edukacja moralna.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Modele i warunki rozwoju etyki sztucznej inteligencji w biznesie

Biznes odgrywa dominującą rolę w rozwoju produktów i usług wykorzystujących sztuczną inteligencję. Wyzwaniem jest zapewnienie, aby takie produkty i usługi były etyczne. Trudność zmierzenia się z tym zadaniem wynika z faktów, że (a) proces ich rozwoju jest nietransparentny; (b) nie zawsze firmy chcą brać udział w dyskusji na temat etyki sztucznej inteligencji oraz stosować się do jej wyników; (c) nowość zagadnienia powoduje, że rezultaty tych dyskusji nie powstają szybko i nie są praktyczne.
Celem artykułu jest wskazanie różnych modeli etyki sztucznej inteligencji rozwijanych przez biznes, a także warunków i problemów, jakie łączą się z tym zadaniem. Pokazano w jaki sposób biznes odpowiada na wyzwania etyczne spowodowane przez zjawisko rozwoju sztucznej inteligencji. Omówiono również odpowiedź, jakiej na te wyzwania udzieliła Grupa Robocza Wysokiego Szczebla powołana przez Komisję Europejską do wypracowania kodeksu etyki sztucznej inteligencji.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
O dwóch dogmatach wiary w rynek

Celem artykułu jest analiza dwóch dogmatów wiary w rynek, którymi zdaniem Michaela Sandela są dogmat neutralności rynku oraz dogmat ekonomizacji cnót, w kontekście argumentacji skierowanej przeciwko imperializmowi rynkowemu. Metodą wykorzystaną w pracy jest rekonstrukcja i analiza argumentacji. Głównymi wnioskami z przeprowadzonych analiz są: przekonanie, że w argumentacji na rzecz imperializmu rynkowego dwa dogmaty wiary w rynek nie stanowią kluczowych przesłanek, a rozstrzygające jest założenie dotyczące indywidualnego dobrobytu (well being) oraz przekonanie, że z faktu nieneutralności rynku oraz empirycznego charakteru rozstrzygnięć dotyczących efektywności systemu dystrybucji dóbr wynika, iż wytyczając granice rynku, społeczeństwo jest skazane na wybór w sytuacji konfliktu wartości.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Walka o „nowego” klienta. Oferta dla seniorów w obliczu starzenia się społeczeństwa

Autor analizuje zmiany demograficzne polskiego społeczeństwa na tle gospodarki. Obszar ten pozwala ukazać zmiany, jakie zaszły (i cały czas zachodzą) w społeczno-ekonomicznej percepcji osób starszych. Autor korzysta z literatury naukowej, artykułów prasowych oraz danych z własnych projektów badawczych Regionalnego Obserwatorium Kultury UAM, ukazując proces, w którym coraz starsze społeczeństwo powoduje „dostosowanie” oferty do swoich potrzeb i zasobów. Artykuł pokazuje także wyzwania, jakie czekają polskie społeczeństwo, oraz kierunki rozwoju gospodarki w obliczu „globalizacji starości”.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kultura gospodarcza jako wyobrażenie, kultura gospodarcza jako przedmiot badania. Rozważania metodologiczne

Zagadnieniem absorbującym uwagę naukowców i komentatorów życia publicznego są wzory kultury kształtujące tożsamość Polaków. Do Pawła Jasienicy, Aleksandra Bocheńskiego, Jerzego Topolskiego, Witolda Kuli, Józefa Burszty, Józefa Tischnera, Janusza Hryniewicza, Janusza Tazbira (itd.) dołączyli ostatnio tacy autorzy jak Ryszard Legutko, Andrzej Leder czy Jan Sowa. Z wymienionych źródeł dowiadujemy się nie tylko tego, jak interpretować historię Polski, lecz w równym stopniu, jakie czynniki hamują dziś jej rozwój społeczny i gospodarczy. Ustalenia te przenikają do publicznej debaty o tym, jak być powinno. Tym większe obawy budzą związki pomiędzy metodologią preferowaną w owych badaniach a treścią diagnozy. Do błędów najczęściej popełnianych należą nierzetelna rekonstrukcja kulturowych kodów i artefaktów (przyjmowany w postaci założenia wstępnego) homogeniczny model kultury czy mylenie procesów długiego trwania z procesami społecznej zmiany. Stąd pytanie, czy obraz kultury obciążony podobnymi ułomnościami objaśnia jej porządek, czy odzwierciedla wyobrażenia badacza na jej temat?

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Komunitaryzm a republikanizm. W poszukiwaniu podobieństw i różnic między nurtami

Celem niniejszej pracy jest konfrontacja głównych tez komunitaryzmu – ujmowanego jako projekt polityczny tworzony przede wszystkim przez takich myślicieli, jak Alasdair MacIntyre, Michael Sandel, Charles Taylor i Michael Walzer – z podstawowymi założeniami klasycznego republikanizmu. Komunitaryści – inspirując się wyraźnie ideami Tocqueville’a – optują zatem za wzmocnieniem więzi wspólnotowych na poziomie lokalnym. Właśnie na tym szczeblu, a nie w polityce centralnej, najpełniej ma manifestować się cnota jako podstawa wspólnego działania. Republikanizm i komunitaryzm operują też różnymi koncepcjami wolności, których wspólną cechą jest to, że akcentują pozytywny wymiar wolności. Ponadto komunitaryzm znacznie mniej niż republikanizm podkreśla znaczenie rywalizacji dla postaw obywatelskich. Ten element – zaznaczenie roli agonu – był silniej obecny w analizach Hannah Arendt, które pod tym względem trzeba uznać za bardziej republikańskie niż propozycje komunitarystów. Trzeba jednak zauważyć, że u Charlesa Taylora, Michaela Walzera, a przede wszystkim u Michaela Sandela, występują niewątpliwie wątki charakterystyczne dla typu dyskursu publicznego rozwijanego przez klasyczny republikanizm. Sandel wprost uważa się za reprezentanta tradycji republikańskiej, jednakże z bogatego jej dorobku wybiera wariant, który nazywa wariantem „ateńskim”, i przeciwstawia wariantowi „neorzymskiemu”, który w dawnej tradycji republikańskiej był dominujący.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kryzys finansowo-gospodarczy 2008 roku a wiara w wolny rynek. Opinie studentów

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na istotne obecnie pytania: 1. Jakie były przyczyny kryzysu – co zawiodło? Odpowiadając, autor stara się przeanalizować różne opcje odpowiedzi, wskazując genezę i możliwe konsekwencje przyjęcia tych opcji. 2. Czy po kryzysie wierzymy jeszcze w wolny rynek? Aby spróbować odpowiedzieć na powyższe pytanie, autor posłużył się kwestionariuszem ankiety skierowanej do celowej grupy studentów pierwszego roku rozpoczynających studia w 2014 r. 
W artykule chodzi w istocie o odpowiedź na inne ważne pytanie: czy powinno się pozostawić zagadnienia rozwoju społecznego i ekonomicznego żywiołowym mechanizmom rynkowym typu „niewidzialna ręka rynku”, uznając, że najważniejszą wartością jest wolność, czy też podjąć się obecnie racjonalnych wysiłków wpływania na te procesy, uznając, że nie mniej ważną wartością jest odpowiedzialność?

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Próba przejścia do rynkowego modelu zarządzania publiczną instytucją kultury na przykładzie Teatru Muzycznego w Poznaniu

Zmiana modelu zarządzania instytucją kultury – Teatrem Muzycznym w Poznaniu bazuje na założeniu, że nowoczesny musical zalicza się do przemysłów kultury, którymi w znacznej mierze kierują prawa rynku. Przemysły kultury, angażując ogromne rzesze widzów, mają znaczący wpływ na rozwój miast i mogą stanowić ważny element ich polityki kulturalnej. Przy czym ryzyko finansowe, podobnie jak w branży filmowej, jest niwelowane przez dotacje ze środków publicznych. Przekształcenie działającej w starych strukturach instytucji kultury w nowoczesny teatr muzyczny nie jest łatwe. Niestety nie jest wsparte właściwymi rozwiązaniami prawnymi w zakresie np. elastycznych kontraktów pracowniczych, posiada więc wrogów w postaci choćby związków zawodowych. Tym bardziej zmiana taka wymaga umiejętnego zarządzania. Winna zmierzać do dopasowania metod działania instytucji publicznej do warunków konkurencji rynkowej i zakładanych, spektakularnych efektów.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Spór o odpowiedzialność: między odpowiedzialnością jednostki a odpowiedzialnością wspólnotową

W związku z tym, że w filozofii współczesnej fenomen odpowiedzialności nabiera coraz istotniejszego znaczenia, autorka postanowiła przyjrzeć się jego rozumieniu w kontekście myśli liberalnej i komunitariańskiej. Artykuł jest zatem próbą porównania fenomenu odpowiedzialności w ujęciu liberałów oraz komunitarian. Zawarte w tekście rozważania prowadzą autorkę do wniosku, iż oba te stanowiska odmiennie postrzegają fenomen odpowiedzialności; liberalizm, koncentrując się nieomal wyłącznie na jego jednostkowym rozumieniu, podczas kiedy w ramach myśli komunitariańskiej otwiera się przestrzeń do jego rozumienia w ujęciu wspólnotowym.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
CSR spółdzielni w świetle celów zrównoważonego rozwoju 2030

Spółdzielnie są zrzeszeniami osób, które łączą swoje kapitały i  tworzą przedsiębiorstwa. Ponad 170-letnia historia ruchu spółdzielczego pokazuje, że można mówić o spółdzielczym paradygmacie rozwoju. Jego podstawą jest własność prywatna i rynkowa alokacja zasobów, demokratyzm zarządzania, otwartość i tolerancja. Ważną składową spółdzielczego wzorca rozwoju jest ścisłe powiązanie z regionem. Lokalność przywiązuje członków, ich cele i kapitał do konkretnego miejsca na ziemi w wyniku czego nie ma spekulacji i pogoni za zyskiem gdzie indziej. Spółdzielnie jako zrzeszenia ludzi prowadzących wspólnie i w oparciu o własne zasoby przedsiębiorstwa realizują cele swoich członków. Jednym z takich celów jest godna praca i życie w bezpiecznym środowisku społecznym i przyrodniczym. Dlatego można uznać, że spółdzielnie w każdym swoim działaniu wdrażają rozwój zrównoważony we wszystkich jego aspektach: społecznym, ekonomicznym i środowiskowym. Potwierdzają to inicjatywy realizowane przez spółdzielnie z całego świata, które swoje działania odnoszą do konkretnych celów zrównoważonego rozwoju 2030. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na spółdzielczość jako ważny obszar społecznie odpowiedzialnej przedsiębiorczości oraz wykazanie, że spółdzielczość można uznać za sprawdzony sposób realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Artykuł ma charakter teoretyczno-badawczy. Dokonano w nim przeglądu literatury dotyczącej rozwoju zrównoważonego i społecznej odpowiedzialności biznesu oraz zbadano spółdzielcze inicjatywy w ramach celów rozwoju zrównoważonego zaprezentowane na interaktywnej platformie „Coops for 2030”. Artykuł rozpoczyna spojrzenie na CSR w perspektywie istniejącej teorii i praktyki oraz jej miejsce w rozwoju zrównoważonym. Następnie prześledzono ewolucję celów zrównoważonego rozwoju. W dalszej części przedstawiona została społeczna odpowiedzialność spółdzielni oraz realizacja przez nie celów zrównoważonego rozwoju. Artykuł kończą refleksje o tym, że potencjał spółdzielni jako formy ludzkiego działania prowadzącego do osiągnięcia wspólnych celów, w tym celów zrównoważonego rozwoju, jest również w XXI wieku aktualny i możliwy do zrealizowania.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Etyka biznesu – inwencje i innowacje

Artykuł podsumowuje przedsięwzięcia w obszarze etyki biznesu i społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw podejmowane w ciągu 25 lat transformacji politycznej i gospodarczej w naszym kraju. Zwrócono uwagę na następujące kwestie: etyczne kwalifikacje przywódców, etyka jako technologia, etyczne otoczenie świata finansów, etyka w organizacji, etyczne innowacje w zarządzaniu, innowacje systemowe w służbie wyższych wartości.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne