rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zamki krzyżackie na ziemi chełmińskiej w świetle najnowszych badań wybranych obiektów

Problematyka badawcza dotycząca architektury zamków krzyżackich na ziemi chełmińskiej od dawna cieszy sie niesłabnącą popularnością. Jednak w ograniczonym stopniu opracowania te oparte są na wynikach systematycznych badań archeologiczno-architektonicznych. Zamki krzyżackie na ziemi chełmińskiej są nie tylko architektonicznym, ale przede wszystkim historycznym i artystycznym fenomenem. Mimo niewątpliwych wartości kulturalnych, symbolicznych, artystycznych i historycznych do tej pory nie zrealizowano szerokiego, interdyscyplinarnego programu badawczego obejmującego szczegółowe studia nad architekturą, sztuką, warsztatem budowlanym i szerzej - kulturą materialną. W artykule przedstawiono najistotniejsze wyniki badań zainicjowanych w 2005 r. Celem programu badawczego, realizowanego przez Zakład Archeologii Architektury Instytutu Archeologii UMK w Toruniu, jest analiza architektoniczna i archeologiczna zamków funkcjonujących na terenie państwa krzyżackiego na ziemi chełmińskiej. W tekście omówiono najnowsze wyniki badań archeologicznych zamków w Grudziądzu, Wąbrzeźnie, Papowie Biskupim i Radzyniu Chełmińskim.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Fasada wklęsło-wypukła (parete ondulata) w architekturze europejskiej

Artykuł jest próbą analizy architektonicznej i urbanistycznej szczególnej barokowej techniki projektowej stosowanej na fasadach budynków monumentalnych. Po raz pierwszy metodę tę wykorzystał w swych rzymskich aranżacjach Francesco Borromini. Stąd najczęściej w literaturze pojawia się pod włoskim określeniem parete ondulata. Była koncepcją trudną zarówno pod względem architektonicznym, jak i estetycznym. Wymagała dużych umiejętności projektowych oraz doświadczenia konstruktorskiego. Przewidywanie ostatecznego efektu oddziaływania we wnętrzu urbanistycznym musiało się opierać o rozległą wiedzę z zakresu perspektywy bądź duże doświadczenie budowlane. Odbiorcy prawdopodobnie często nie rozumieli istoty rozwiązania. Tłumaczy to stosunkowo niewielkie rozpowszechnienie metody w pełnym jej zakresie. Odwzorowanie najczęściej ograniczało się do stosowania falistej linii gzymsów czy całych elewacji, co obecnie w obiegowej świadomości łączy się z architekturą barokową. Taki odbiór niejednokrotnie przesłania cały ogromny intelektualny wkład tej epoki w dziedzinę projektowania. Stosunkowo szybko zredukowana wersja techniki elewacji falistej rozpowszechniła się w większości krajów europejskich, w których przyjmowały się formy aklasycznego baroku. Metoda elewacji wklęsło-wypukłej dawała duże możliwości w kreowaniu nie tylko przyciągającej uwagę architektury budowli, ale przede wszystkim umożliwiała aranżacje wnętrz urbanistycznych o bardzo wyszukanych środkach oddziaływania na odbiorcę.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Narracja architektoniczna – interpretacje, spekulacje czy fakty empiryczne?

Znaczenie w architekturze, a w szczególności zagadnienia związane ze strukturami symbolicznymi, należą niewątpliwie do najtrudniejszych tematów w teorii architektury. Problematyka ta wychodzi znacznie poza zakres zagadnień techniczno-użytkowych, stąd wymaga zastosowania specyficznych podejść badawczych, zbliżonych do tych, jakie stosowane są w naukach humanistycznych i społecznych. W ostatnich dekadach daje się zaobserwować wyraźne przesunięcie punktu ciężkości zainteresowań projektantów architektury z zagadnień techniczno-użytkowych ku problemom związanym z ekspresją artystyczną, a w związku z tym także ku symbolizmowi. Być może jest to rodzaj ucieczki od sfery nie dającej już projektantom tak rozległych możliwości samorealizacji, jaką oferuje sfera ekspresji symbolicznej. Zjawisko takie jest znamienne dla schyłkowych okresów w historii architektury i sztuki takich, jak np. manieryzm czy secesja, a wiele przesłanek wskazuje na to, że w podobnym okresie żyjemy.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Drezdeńskie plany Kamieńca Podolskiego

W zbiorach Państwowej Uniwersyteckiej Biblioteki Saksońskiej w Dreźnie (SLUB – Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden) znajdują się dwa rękopiśmienne, dotychczas niepublikowane w Polsce plany Kamieńca Podolskiego: pierwszy sporządził Johann Georg Starcke, drugi wykonał J. G. M. Fürstenhoff.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Miasto jako wytwór „kultur gustu”

Poszukiwanie odpowiedzi na pytania, czy miasto jest obecnie bardziej publiczne czy prywatne i co to oznacza oraz jakie być powinno, staje się aktualnie główną osią dyskusji o mieście. W dyskusji tej nie może brakować ani urbanistów, ani architektów, z których wielu traktuje miasto jako przedmiot ulegający jedynie technicznemu ulepszaniu (co ma wystarczyć mieszkańcom) albo jako przedmiot sztuki, któremu wystarczy nadać bardziej interesującą formę, aby spełnić swoją powinność wobec niego. Tymczasem żadne z tych podejść nie zadowala buntujących się miast. Ich mieszkańcy odrzucają (na co są liczne dowody) status biernego obserwatora tego co im, rękami architektów i urbanistów, dają miejskie władze i inwestorzy. Chcą realnego uczestnictwa, a ponieważ żyją w ramach pewnych kultur, chcą aby miały one swoje miejsce i odzwierciedlenie w przestrzeni miast.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Działalność urbanistyczna i przepisy budowlane Królestwa Polskiego (1815-1915) w planach regulacji warszawskiej Pragi

Planowanie działalności urbanistycznej w latach 1815-1915 związane było z akcją sporządzania planów regulacyjnych miast zorganizowaną przez władze państwowe. Na przestrzeni stu lat działalność ta miała różny zakres i charakter, polegając głównie na porządkowaniu miast, przebudowie sieci ulicznej, poszerzaniu i prostowaniu przebiegu ulic, przekształcaniu głównych rynków w place publiczne, tworzeniu placów targowych na peryferiach. Do większych akcji urbanistycznych związanych z wykonywaniem planów regulacyjnych w skali całego miasta należało zakładanie nowych dzielnic np. dla rzemieślników lub dla ludności żydowskiej oraz przebudowa układu komunikacyjnego wynikająca z konieczności wprowadzania do miast komunikacji drogowej, tranzytowej, co miało miejsce w latach 40. XIX w. oraz kolejowej – od połowy wieku. Ważnym tematem planów regulacyjnych było również ścisłe określanie granic miasta, wyznaczanych okopami. Sposób sporządzania planów regulacyjnych, wpływ przepisów budowlanych i administracyjnych oraz wzorce i inspiracje planistyczne na zmieniające się na przestrzeni wieku zasady ich tworzenia można prześledzić na przykładzie planów regulacyjnych dotyczących rozwoju struktury urbanistycznej warszawskiej Pragi.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przemysłowa indywidualizacja w architekturze budynków mieszkalnych

Oczekiwania użytkowników architektury ery informacyjnej wzrastają wraz ze wzrostem ich świadomości architektonicznej i stale poszerzającymi się możliwościami zarówno technologicznymi jak i nabywczymi. Pomimo że architektoniczny proces projektowy standardowo jest aktem jednorazowym zakończonym powstaniem unikatowego obiektu, w którym klient ma czynny udział, to jednak istnieją obszary projektowania architektonicznego, w których użytkownik końcowy ma niewielki wpływ na projekt przestrzeni, z jakiej będzie korzystał. Jednym z takich obszarów jest architektura wielorodzinnych budynków mieszkalnych, jak również architektura domów jednorodzinnych budowanych na podstawie dokumentacji typowych.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Optymalizacja strukturalna dla architektów

Poprzez porównanie etapów procesu projektowego w dziedzinie projektowania architektonicznego i projektowania samolotów, zwracając uwagę na sposób obsługi danych i integracji technik, uwidocznione zostały duże różnice w zakresie automatyzacji pewnych procesów projektowych. W projektowaniu architektonicznym, operowanie w takim środowisku, w którym możliwe jest tworzenie modeli parametrycznych, które w swojej logice mają zaprogramowane wytyczne, np. konstrukcyjne, umożliwi projektowanie budynków, których układ strukturalny i funkcjonalny są ze sobą lepiej zintegrowane i zoptymalizowane.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wspomaganie komputerem procesu projektowania terminali pasażerskich

Jednym z najważniejszych aspektów w trakcie procesu projektowania terminalu pasażerskiego jest odpowiednie dobranie wielkości poszczególnych stref obsługi pasażera tak, aby jak najefektywniej je wykorzystać, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego poziomu usług. Oznacza to poszukiwanie i odnalezienie złotego środka pomiędzy wielkością kosztów a poziomem oferowanych usług.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Eksperyment, symulacja - techniki projektowe i wyzwania edukacyjne

Architektura, dziedzina oparta na kanonie i proporcji, interpretuje rzeczywistość w sposób idealistyczny. Przenosi znaczenia i kody rozpoznawalne dzięki zanurzeniu w tradycji. Kształtuje uformowania przestrzenne odpowiadające konwencjom oraz sprawdzone w długotrwałych procesach użytkowania.
Wychodząc z założeń anglosaskiego empiryzmu, artykuł stara się określić klasyczny eksperyment oraz zbadać, czy jest on efektywnym narzędziem architektury. Poszukuje odpowiedzi na pytanie, czy metoda doświadczalna wspomaga działania twórcze i czy proces ten zmienił się w kontekście upowszechnienia technologii informacyjnej. Tłem rozważań są przykłady współczesnych budowli oraz wybrane prace studenckie realizowane w ramach studiów ASK na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
PRC Analysis. Automatyzacja linijki słońca

Problem obliczania czasu nasłonecznienia dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest zagadnieniem znanym zarówno architektom aktywnym zawodowo, jak i studentom i teoretykom. Zapis w polskim prawie budowlanym regulujący minimalny czas nasłonecznienia dla takich pomieszczeń jest mocno restrykcyjny a równocześnie prawie niemożliwy do weryfikacji. Wynika to między innymi z braku istniejących narzędzi pozwalających na oszacowanie czy dane pomieszczenie spełnia narzucane przepisy.

Powszechnie stosowanym narzędziem sprawdzającym występowanie zacieniania jest tzw. linijka słońca. Jest to metoda mało elastyczna, która nie pozwala na dynamiczne kształtowanie bryły projektowanego budynku, ponieważ każda zmiana kształtu wymaga powtórzenia żmudnej analizy. Zdaniem autora istnieje potrzeba stworzenia cyfrowego narzędzia umożliwiającego zautomatyzowanie tego procesu, umożliwiającego architektom pełną kontrolę nad problemem nasłonecznienia.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wirtualna rekonstrukcja struktury osadniczej. Protomiasto Pułtusk, XIII–XIV w.

W badaniach podjęto rozważania nad praktycznym wykorzystaniem technologii cyfrowych stosowanych w archeologii, projektowaniu architektonicznym i dyscyplinach pokrewnych do wirtualnej rekonstrukcji średniowiecznej osady odkrytej na dziedzińcu zamkowym w Pułtusku. Przypadek pułtuski jest na tle europejskim wyróżniającym się zjawiskiem tzw. protomiasta. Zastosowane w badaniach technologie parametryczne uznano za uniwersalną metodę wzmacniającą warsztat naukowy.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Edukacja architektoniczna w dobie rewolucji informatycznej. Refleksje nad założeniami programu studiów Architecture for Society of Knowledge w kontekście aktualnej kondycji dyscypliny

Rewolucja informatyczna, której jesteśmy świadkami we wszystkich sferach życia, dotyczy także edukacji architektonicznej. Niesie ona zarówno szanse i wyzwania wynikające nie tylko z istotnych zmian warsztatu zawodowego, ale też z kondycji dyscypliny w jej kontekście społecznym, ekonomicznym i kulturowym. Są one pokrótce przedstawione w niniejszym tekście na przykładzie nowego programu studiów II stopnia (magisterskich) w specjalności anglojęzycznej Architecture for Society of Knowledge realizowanej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Motywem przewodnim tej specjalności jest, zaznaczona w jej nazwie, rola wiedzy w procesie twórczym, kwestie metodologii projektowania architektonicznego jako działania opartego na wiedzy, a także zastosowanie nowych narzędzi charakteryzujących współczesny warsztat architekta. Szczególną uwagę poświęcono konieczności wykształcenia krytycznego osądu wobec coraz szybciej następujących zmian przy jednoczesnym jak najpełniejszym wykorzystaniu ich potencjału.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Tła edukacji cyfrowej w architekturze

Na tle rewolucji cyfrowej doświadczenia polskie są tematem odnoszącym się do początków rozwoju informatyki i wynikającej z niej nowej kultury informatycznej. Wśród postaci istotnych dla rozwoju komputeryzacji można znaleźć szereg polskich nazwisk: Jana Czochralskiego, którego metoda z 1916 roku jest dziś podstawą produkcji mikroprocesorów, RPN 1920 (Reverse Polish Notation) Jana Łukasiewicza, prace Stefana Banacha i Alfreda Tarskigo czy też praca nad Enigmą Mariana Rejewskiego, rozwinięta następnie przez Alana Turinga. Można też wspomnieć wywodzącego się z Lwowskiej Szkoły Matematycznej Stanisława Ulama, autora prac z dziedziny topologii, teorii mnogości i teorii miary, twórcy metody Monte Carlo, który był jednym z pierwszych naukowców wykorzystujących w swych pracach pierwsze komputery, służące także teorii konstruowania bomby wodorowej.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Nauka przez doświadczenie w edukacji architektonicznej. Projekt i realizacja interaktywnych eksponatów naukowych dla Centrum Nauki Kopernik

Jaka powinna być edukacja architektoniczna doby rewolucji informatycznej – ery powszechnego dostępu do wiedzy? Jedną z możliwych odpowiedzi może być sformułowana przez amerykańskiego badacza metod nauczania Davida A. Kolba teoria nauki przez doświadczenie. Wg Kolba zdobywanie wiedzy przebiega w cyklu czterech faz następujących po sobie: doświadczenia, refleksji, generalizacji oraz zastosowania. Jest to proces powtarzalny, bazujący na przybliżaniu się do rozwiązania poprzez kolejne eksperymenty – nauka odbywa się metodą prób i błędów. Niniejsza praca przedstawia przykład dydaktyki opartej na teorii nauki przez doświadczenie.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Campus Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, Kampus Politechniki Świętokrzyskiej - kreacja akademickiej przestrzeni społecznej Kielc. Część 2

Tematyka przestrzeni społecznej w obiektach użyteczności publicznej znajduje się w kręgu zainteresowań wielu architektów. Autor porusza tę problematykę w książce pt. Atrium. Przestrzeń społeczna w budynku wielofunkcyjnym, wydanej w 2002 roku. Atrium, jako specyficzna forma przestrzeni społecznej, jest elementem publicznym miasta, wciągniętym do wnętrza obiektu. Priorytetem przy tworzeniu foyer powinno być wytworzenie wnętrza o odpowiednim klimacie i kontakcie z przestrzenią publiczną. Efekt ten osiągnąć można przez odpowiednią aranżację wnętrz, estetykę rozwiązań i interesujący program kulturalny. Przestrzeń społeczna może być zaaranżowana w bardzo różny sposób. Może występować w formie atrium, pasażu czy foyer o różnym kierunku i stopniu otwarcia na otoczenie. Dzięki powiązaniom widokowym i ciekawemu programowi przestrzenie te stanowią chętnie odwiedzane miejsca, a transparentność i łatwa dostępność zapewniają zainteresowanie obszarem zewnętrznym.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rola zieleni w procesie przemian zagospodarowania rynków miasteczek Lubelszczyzny (na przykładzie Józefowa nad Wisłą, Kocka, Kurowa i Wąwolnicy)

Na przestrzeni kolejnych wieków małe miasta zlokalizowane na terenie Lubelszczyzny podlegały przemianom historycznym, gospodarczym i społecznym charakterystycznym dla tego regionu. Zyskiwały nowe funkcje, a wraz z nimi przekształceniu ulegało także zagospodarowanie przestrzeni ich rynków. Wraz z końcem XIX wieku do miasteczek prowincjonalnych zaczęły stopniowo przenikać również tendencje związane z ich uzdrawianiem poprzez wprowadzanie roślinności w przestrzeniach publicznych. W niektórych miejscowościach w okresie międzywojennym zaczęły pojawiać się elementy zieleni komponowanej w postaci nasadzeń wzdłuż dróg i ulic, a nawet skwerów tworzonych w obrębie placów rynkowych. Wiązało się to z podwyższaniem wartości reprezentacyjnych tych centralnych obszarów poszczególnych osad, a także poprawą estetyki i zdrowotności przestrzeni miasteczek w ujęciu ogólnym.
Przeprowadzone analizy zagospodarowania przestrzeni rynków Józefowa nad Wisłą, Kocka, Kurowa i Wąwolnicy w kolejnych okresach – od czasu ich powstania do chwili obecnej – ukazują kierunki ich przemian związanych z wprowadzaniem form roślinnych, jako elementu pełniącego funkcje ozdobne i wypoczynkowe. Wskazują także na konieczność prowadzenia indywidualnych badań w każdym z przypadków, służących określeniu precyzyjnych wytycznych do projektów rewaloryzacji poszczególnych rynków zależnie od charakteru i uwarunkowań historyczno-przestrzennych danego miejsca.
Przedstawione w niniejszym opracowaniu badania stanowią treść pracy dyplomowej wykonanej w ramach Studium Podyplomowego „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego” realizowanego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej pod kierownictwem prof. dr hab. inż. arch. Danuty Kłosek-Kozłowskiej.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rewitalizacja w rękach obywateli - korzyści i zagrożenia. Studium przypadku nowojorskiego parku High Line

Zaangażowanie obywateli w projekty rewitalizacyjne oceniane jest coraz powszechniej jako pożądane i będące gwarantem zrównoważonej realizacji przedsięwzięć. Poszukiwane są też coraz bardziej innowacyjne modele zarządzania projektami, umożliwiające przekazywanie jeszcze większej liczby obowiązków i odpowiedzialności w ręce strony społecznej. Na przykładzie projektu High Line omówione zostały korzyści i zagrożenia związane z taką sytuacją (wydawałoby się, że modelową), w której od etapu inicjatywy aż po realizację i zarządzanie, obywatele są liderami przedsięwzięcia rewitalizacyjnego w przestrzeni miejskiej.

Czasopismo: Kwartalnik Architektury i Urbanistyki
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Problematyka zawodu w socjologii

Artykuł zawiera omówienie kilku wybranych aspektów związanych z posługiwaniem się kategorią „zawodu” w analizach zjawisk społecznych prowadzonych w socjologii. Na wstępie autor przedstawia genezę zainteresowań tą zmienną. Następnie wskazuje konteksty, w jakich znajduje ona zastosowanie - że jest ona mianowicie: 1) przedmiotem zainteresowania sama w sobie, jako kategoria identyfikacji i opisu różnych środowisk społecznych, 2) obiektem refleksji teoretycznej i metodologicznej, jako narzędzie konceptualizacji i operacjonalizacji innych zjawisk, 3) „zmienną wyjaśniającą” w analizach, w których zjawiskami wyjaśnianymi są rozmaite atrybuty społeczne jednostek. Autor przedstawia także główne nurty refleksji związanej z problematyką zawodu we współczesnej socjologii, a na koniec sygnalizuje teoretyczne problemy i praktyczne trudności w posługiwaniu się wskaźnikami konstruowanymi na podstawie informacji o sytuacji zawodowej w badaniach socjologicznych

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Rynki pracy przyszłości: wyzwanie dla polityki edukacyjnej

Analiza relacji występujących między nowymi technologiami i „zasobami ludzkimi” wymaga równoczesnego stosowania wielu metodologii. Potrzebę tę wymusza złożoność zjawiska. Bogata literatura przedmiotu dotyczy głównie poziomu mikro: przedsiębiorstw i sektorów gospodarki, przede wszystkim zaś - zmian o charakterze ilościowym. Artykuł ujmuje problem z dwóch perspektyw: mikro i makro, lecz dominują wnioski odnoszące się do szerszego planu. Skoncentrowano się w nim na aspekcie zmian i związków występujących między podażą i popytem. W końcowej części zostały określone główne wyznaczniki polityki edukacyjnej rządów w tym zakresie, ze wskazaniem potrzeby rozszerzenia dostępności danych w celu lepszego zrozumienia problemu. Wiąże się to ściśle z pracami nad tym zagadnieniem, podjętymi przez Centrum Badań Edukacyjnych i Innowacji (Centre for Educational Research and lnnovation - CERI), działającym przy Organizacji Współpracy Ekonomicznej i Rozwoju (Organisation for Economic Co-operation and Development - OECD).

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Alfabetyzm funkcjonalny - kwalifikacje - praca

Alfabetyzm funkcjonalny to umiejętność przetwarzania informacji, konieczna do korzystania w życiu codziennym i w pracy zawodowej z powszechnie spotykanych materiałów drukowanych. Na przełomie lat 1994 i 1995 w sześciu krajach Europy Zachodniej oraz w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i w Polsce przeprowadzono międzynarodowe badanie alfabetyzmu funkcjonalnego dorosłych (IALS). W Polsce badanie przeprowadził zespół pracowników Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Badanie pozwoliło na dokonanie pomiaru poziomu alfabetyzmu respondentów, a ponadto posłużyło do poznania i opisania zjawisk społecznych powiązanych z poziomem alfabetyzmu: tych, które decydują o poziomie alfabetyzmu funkcjonalnego, tych, które mu towarzyszą i tych, które są jego konsekwencją. W artykule autorki prezentują podstawowe informacje o zastosowanej procedurze; omawiają także niektóre uzyskane wyniki. Skupiają się przede wszystkim na przedstawieniu tych przyczyn i konsekwencji poziomu alfabetyzmu Polaków, które łączą się z charakterem pracy zawodowej oraz uczestnictwem respondentów w dodatkowym kształceniu, podejmowanym w toku pracy. Dzięki charakterowi badania oraz zastosowaniu identycznej procedury we wszystkich krajach uczestniczących w projekcie, możliwe było dokonanie w pełni uprawnionych porównań międzynarodowych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości