rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Problemy demograficzne Federacji Rosyjskiej

W artykule przedstawiono ewolucję sytuacji demograficznej Federacji
Rosyjskiej w kontekście ogólnych prawidłowości demograficznych oraz procesów
geopolitycznych, które wpływają na wszystkie sfery życia społecznego. Autorka
wykazuje, że załamanie demograficzne jakie nastąpiło w Rosji w ostatnich dekadach
jest procesem, który dotychczas nie doczekał się pełnego wyjaśnienia. Mimo swojej
odmienności, sytuacja demograficzna w Rosji posiada obecnie wiele analogii z tą, która
ma miejsce w państwach Europy Zachodniej – chodzi tu zwłaszcza o szybki starzenie
się społeczeństwa i jego wymieranie, oraz masowy napływ imigrantów, w szczególności
muzułmańskich. W najbardziej jaskrawy sposób jest to widoczne na rosyjskim Dalekim
Wschodzie, skąd ludność rosyjska emigruje, a jej miejsce szybko zajmują Chińczycy. We
wnioskach autorka wskazuje na konieczność zmiany polityki władz rosyjskich, która
powinna zapobiegać skutkom załamania demograficznego i dążyć do zwiększenia
dynamiki demograficznej, a z drugiej strony prowadzić do kontroli żywiołowego
napływu obcych kulturowo migrantów, który zagraża bezpieczeństwu państwa.
Opracowaniu prognoz rozwoju sytuacji demograficznej nie sprzyja obecność wzajemnie
sprzecznych danych statystycznych, które najprawdopodobniej są zmanipulowane i
mało wiarygodne.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Miejsce obwodu kaliningradzkiego i Morza Bałtyckiego w wybranych rosyjskich dokumentach strategicznych

Obwód kaliningradzki Federacji Rosyjskiej i Morze Bałtyckie odgrywają
znaczącą rolę w kształtowaniu rosyjskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,
zwłaszcza w odniesieniu do relacji z Unią Europejską i NATO. Dokonując przeglądu
dokumentów strategicznych Rosji pod kątem miejsca Morza Bałtyckiego w polityce
bezpieczeństwa Rosji należy stwierdzić, iż zagadnienie to jest obecne zarówno w
kontekście współpracy, jak i rywalizacji z Zachodem. Celem niniejszego artykułu jest
przeanalizowanie miejsca i znaczenia w rosyjskiej polityce zagranicznej i
bezpieczeństwa obwodu kaliningradzkiego i basenu Morza Bałtyckiego w świetle
zapisów wybranych rosyjskich dokumentów strategicznych. Uwaga autora została
skoncentrowana na wybranych strategiach i dokumentach sektorowych, nie zaś na
zapisach poszczególnych strategii bezpieczeństwa. Przeprowadzona analiza wykazała,
iż problematyka związana z obwodem kaliningradzkim i rolą regionu w kształtowaniu
bezpieczeństwa europejskiego pojawiała się w strategiach sektorowych częściej niż w
ogólnych strategiach bezpieczeństwa czy koncepcjach polityki zagranicznej. Należy to
interpretować w ten sposób, iż strategie bezpieczeństwa i koncepcje polityki
zagranicznej zawierają ogólne cele Federacji Rosyjskiej w polityce zagranicznej i
bezpieczeństwa, zaś miejsce i rola regionów przygranicznych, w tym obwodu
kaliningradzkiego, była pochodną uwarunkowań globalnych i regionalnych
bezpieczeństwa, zawartych w tych dokumentach.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Autonomia systemów bojowych

Autonomiczne systemy bojowe są jednym z najbardziej obiecujących kierunków rozwoju broni. Autonomizacja pozwolić ma na urzeczywistnienie wizji robolucji, czyli rewolucji w sposobie prowadzenia działań zbrojnych polegającej na szerokim wykorzystaniu robotów. Jest to zagadnienie niezmiernie istotne w kontekście prognozowania kierunków rozwoju sił zbrojnych, ale narażone na liczne uproszenia z powodu zawiłości terminologicznych. Artykuł podejmuje wyzwanie określenia istoty autonomii systemów bojowych. Autor odpowiada na pytania o założenia autonomii w odniesieniu do maszyn, odróżnia autonomię od pojęć pokrewnych, określa stopnie autonomii oraz jej kryteria względem systemów bojowych., wreszcie staje wobec dylematu, czy autonomia systemów bojowych jest kwestią przyszłości czy elementem teraźniejszości.  Słowa kluczowe: autonomia, roboty bojowe, robolucja, broń inteligentna

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Deindustrializacja po 1989 roku i potrzeba reindustrializacji Polsce

W artykule autor przedstawia skalę likwidacji przedsiębiorstw przemysłowych
zbudowanych w okresie PRL, która doprowadziła do znacznej deindustrializacji Polski.
Ukazuje rozmiary redukcji zaplecza badawczo-rozwojowego przemysłu, oraz
następstwa przyjętych kierunków przekształceń własnościowych w obszarze
przemysłu. W artykule przedstawiono ponadto przyczyny strat w potencjale
przemysłowym Polski. W oparciu o przeprowadzoną analizę wskazano na potrzebę
transformacji polskiego przemysłu i reindustrializacji kraju.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Konflikt zbrojny w Mali w latach 2012-2013 (część I)

Celem artykułu jest wyjaśnienie genezy oraz przedstawienie przebiegu konfliktu
zbrojnego w Mali, rozpoczętego w styczniu 2012 r. W rozwiązanie tego konfliktu
zaangażowane były także siły zbrojne Polski, które wspólnie z innymi krajami Unii
Europejskiej szkoliły malijskie siły zbrojne. Konflikt ten jest doskonałym przykładem
ukazania możliwości organizacji terrorystycznych w zderzeniu ze słabym państwem,
przy biernej postawie środowiska międzynarodowego. Wojna w Mali pokazuje także,
jak zaangażowanie się środowiska międzynarodowego w jeden konflikt – w tym
przypadku w Libii – może mieć wpływ na destabilizację sytuacji bezpieczeństwa w
drugim kraju – tj. w Mali. W artykule omówiono skutki upadku dyktatury Muammara
Kadafiego dla wybuchu rebelii w Mali, przedstawiono także najważniejsze organizacje
zbrojne zaangażowane w konflikt, ich rolę oraz skutki kilkumiesięcznych rządów na
północy Mali. Zaprezentowano również działania, podjęte przez środowisko
międzynarodowe w celu zakończenia konfliktu oraz stworzenia warunków do
przywrócenia demokratycznych rządów w Mali.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Nieskuteczna izolacja gospodarczo-polityczna Kataru

Do grupy państw arabskich położonych wokół Zatoki Perskiej należy przede wszystkim
Arabia Saudyjska i grono nieporównywalnie małych państewek. Jednym z nich jest
Katar, który od wielu lat prowadził względnie niezależną politykę zagraniczną
i przemyślaną strategię inwestycyjną. To właśnie stało się przyczyną nałożenia nań
przez Arabię Saudyjską, Egipt, ZEA i Bahrajn sankcji ekonomicznych i politycznych.
Oficjalnym powodem tych sankcji było oskarżenie Kataru o to, że finansuje on
ugrupowania terrorystyczne. Oskarżenie do zdecydowanie odrzucił emir Kataru. Jednak
na początku czerwca państwo to zostało odizolowane od swoich sąsiadów. Blokada ta
okazała się jednak nieskuteczna, gdyż potrzebne Katarowi towary zaczęto sprowadzać
drogą morską przez port Suhār w Omanie i samolotami z Iranu, Turcji i Chin. Sankcje
ekonomiczne nie przyniosły więc spodziewanych efektów i nie przyczyniły się do
pogorszenia poziomu życia ludności Kataru. Doprowadziły jednak do radykalnej
zmiany struktury geograficznej jego handlu zagranicznego i zacieśnienia współpracy
Kataru z Iranem i Turcją.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Siły zbrojne Unii Europejskiej

Artykuł zawiera analizę procesu budowy europejskich zdolności militarnych
w wymiarze polityczno-instytucjonalnym oraz analizę potencjału wojskowego państw
członkowskich Unii Europejskiej. Celem pozostaje nakreślenie genezy procesu
politycznego, zakładającego budowę sił zbrojnych UE (armii europejskiej)
z uwzględnieniem priorytetów nowej Strategii Bezpieczeństwa UE z 2016r. oraz
implikacji w realizacji przyjętych założeń. Zasadnicza część artykułu odnosi się do
analizy danych statystycznych w zakresie wielkość i wyposażenia armii poszczególnych
państw UE oraz ich rozmieszczenia w regionie. Na tej podstawie możliwym było także
określenie potęgi ogólnej i wojskowej państw UE.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Kasandryczne prognozy demograficzne - nauka, pseudonauka, czy ideologia?

Artykuł zawiera krótką prezentację najgłośniejszych prognoz ludnościowych, wieszczących ponurą przyszłość wskutek przeludnienia. Autor odnosi się do nich krytycznie, ale uczynił to raczej pośrednio, pokazując, jak zmiany demograficzne przyczyniły się do istotnych zmian w globalnym układzie sił na korzyść krajów rozwijających się.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Relacje saudyjsko-irańskie i układ sił na Bliskim Wschodzie

W ostatnich latach wzrasta napięcie pomiędzy Iranem a Arabią Saudyjską.
Wśród badaczy pojawiło się określenie „nowa” lub „bliskowschodnia” zimna wojna na
określenie panującego pomiędzy Teheranem a Rijadem stanu napięcia. Określenie to jest
uzasadnione, bowiem obydwa mocarstwa nie są zainteresowane bezpośrednim
zaangażowaniem w konflikt zbrojny. Celem opracowania jest opis relacji saudyjskoirańskich wraz z osadzeniem ich we współczesnym układzie sił w regionie poprzez
wskazanie znaczenia dla obu mocarstw poszczególnych konfliktów lokalnych
dla budowania ich pozycji regionalnej. Tym samym, praca odpowie na pytanie, czy
stosunki między mocarstwami oraz bieżąca sytuacja geopolityczna sprzyjają wybuchowi
nowego konfliktu, czy też istniejący spór jest możliwy do zażegnania na relatywnie
niskim poziomie intensywności, metodami pokojowymi.
Słowa kluczowe: Arabia Saudyjska, Iran, konflikty

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Fala imigracji do Europy z perspektywy krajów tranzytowych

Masowy napływ ludności do Europy, który od roku 2013 szczególnie przybrał na sile, okazuje się brzemienny w rozliczne skutki demograficzne, ekonomiczno-społeczne, polityczne i cywilizacyjne. Uzasadnia to zastosowanie wyrażenia „kryzys migracyjny”, który zbiegł się w czasie z zaostrzeniem stosunków między Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Unią Europejską i Federacją Rosyjską. Kontekstem dla tych wszystkich zjawisk był globalny kryzys ekonomiczny, który najbardziej dotknął Unię Europejską. Niektóre z państw europejskich, m.in. Niemcy, państwa skandynawskie, Holandia, dość szybko poradziły sobie ze skutkami kryzysu reformując swoje rynki pracy. Ale ponad połowa państw Unii Europejskiej do dzisiaj boryka się z problemami ekonomicznymi i społecznymi, których wyrazem jest wysokie bezrobocie. Prawie 8 milionów obywateli państw Unii Europejskiej zmuszonych było do emigracji z uwagi na brak możliwości zatrudnienia w krajach pochodzenia, a 20,4 mln osób pozostaje bezrobotnych (stan na listopad 2016).1 Niektóre kraje europejskie stoją dziś wobec problemu utraty tożsamości kulturowej i przetrwania z uwagi na emigrację najbardziej aktywnych, młodych i wykształconych obywateli. I właśnie w okresie, kiedy Unia Europejska powinna pracować nad sposobami rozwiązania tego typu problemów, pojawiło się w jej granicach 5 mln imigrantów i uchodźców. Ich napływ jest zgodny z tendencjami światowymi i scenariuszami przewidującymi na obecny okres i kolejne dekady rosnącą presję migracyjną zarówno w Europie jak i w Stanach Zjednoczonych (Husa, Parnreiter, Stacher 2010). Zarówno rozmiary zjawiska jak i kierunki napływu oraz struktura migrantów okazały się jednak dla Europy całkowitym zaskoczeniem.
Artykuł przedstawia główne przyczyny współczesnych masowych migracji, geopolityczne okoliczności tego procesu, oraz analizuje szczegółowo napływ migrantów do Europy przez Bałkany oraz środki zaradcze podejmowane przez państwa graniczne strefy Schengen.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zaangażowanie Arabii Saudyjskiej w aktualne konflikty na Bliskim Wschodzie - przyczyny i perspektywy

Królestwo Arabii Saudyjskiej aspiruje do roli lidera w świecie islamu. Podobne ambicje przejawia Iran. W związku z tym oba państwa od wielu lat rywalizują ze sobą. Arabska Wiosna podsyciła wzajemne animozje. W Rijadzie, Iran postrzegany jest jako największe zagrożenie dla bezpieczeństwa Arabii Saudyjskiej. Znaczna część aktywności międzynarodowej Saudyjczyków jest zatem nastawiona na zapewnienie sobie bezpieczeństwa w obawie przed Iranem. Celem artykułu jest wskazanie głównych aren gdzie rywalizują oba państwa. Ukazane zostały zabiegi Rijadu, których celem było podniesienie poziomu bezpieczeństwa królestwa, a także osłabienie Iranu. W tekście omówiono saudyjskie zaangażowanie w konflikty w Syrii i Jemenie.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zaangażowanie USA w Republice Khmerskiej (1970-1975)

Republika Khmerska to państwo zapomniane przez historyków stosunków
międzynarodowych, którzy w kontekście badań nad amerykańskim zaangażowaniem w
wydarzenia związane z II wojną indochińską naturalnie kierują swoją uwagę w stronę
Wietnamu. Obecność Stanów Zjednoczonych w dzisiejszej Kambodży w latach 1970-
1975 przedstawiana jest zazwyczaj w sposób szczątkowy, a jej znaczenie dla
powodzenia całej operacji indochińskiej jest bagatelizowane. Celem artykułu jest
przekrojowe ukazanie amerykańskiego wpływu na funkcjonowanie Republiki
Khmerskiej, której losy pozostają w cieniu tragicznych wydarzeń, jakie w następstwie
jej upadku dotknęły kraj pod rządami Czerwonych Khmerów Pol Pota. Tekst porusza
problematykę strategicznej roli państwa w polityce zagranicznej Stanów
Zjednoczonych. Opisuje dwustronne stosunki, skupiając się na militarnej i gospodarczej
pomocy USA oraz kulisach dyplomatycznej gry, mającej na celu umożliwienie
przetrwania jednego z ostatnich bastionów wolnego świata w Indochinach. Autor
postawił przed sobą zadanie znalezienia odpowiedzi na pytanie, czym motywowana
była obecność Amerykanów w tym dalekim kraju oraz czy prowadzona przez Richarda
Nixona polityka wobec Kambodży oraz poniesienie przez Stany Zjednoczone w tym
wymiarze koszty można usprawiedliwić ostatecznym celem, jakim miało być niezależne
od komunistycznej infiltracji i w pełni suwerenne państwo khmerskie.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Problem zaoptarzenia w wodę w regionie Islamu

Region Islamu jest obejmuje większość istniejących na Ziemi obszarów suchych i
półsuchych. Z tego względu woda stanowi tam surowiec deficytowy, posiadający
znaczenie strategiczne. Niejednokrotnie w przeszłości i obecnie działania mające na celu
zabezpieczenie odpowiednich ilości wody do celów gospodarczych i komunalnych
prowadziło do konfliktów lokalnych jak i międzypaństwowych. W artykule wyjaśniono
sposoby pozyskiwania wody stosowane na tym obszarze w przeszłości jak i
współcześnie, zwłaszcza w krajach doświadczających eksplozji demograficznej i dużej
dynamiki gospodarczej. Szczególny nacisk położono na geopolityczne znaczenie
zasobów wody oraz możliwość zastosowania nowoczesnych technologii w jej
pozyskiwaniu, co w uprzywilejowanej sytuacji stawia państwa dysponujące środkami
finansowymi.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Walka informacyjna wsparciem terroryzmu islamskiego

Walka informacyjna zawsze była ważnym elementem ludzkiego działania, a szczególnie była widoczna w trwających konfliktach zbrojnych i pozazbrojnych. Jej skala i dynamika była (jest) zróżnicowana i zależy od wielu wzajemnie powiązanych elementów, które wdrażane w praktyczne działanie pozwalają na osiągnięcie założonych celów. Postęp w łączności i informatyce został zaadoptowany przez uczestników walki informacyjnej, których głównym celem jest uzyskanie przewagi informacyjnej nad przeciwnikiem i zakłócenie jego percepcji. Aktywnymi uczestnikami walki informacyjnej są m.in. organizacje terrorystyczne. W artykule uwzględnione zostały problemy dotyczące walki informacyjnej, która wspiera działania podejmowane przez organizacje terrorystyczne, oraz towarzyszące tej działalności zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Partnerstwo rosyjsko-niemieckie w geopolitycznej architekturze Europy początków XXI wieku. Zarys problematyki

Rosja wchodzi w XXI wiek z ambicją odzyskania pozycji mocarstwa światowego. Amibicja ta wnika z potrzeby przeciwstawienia sie zdominowanemu przez USA jednobiegunowemu porządkowi świata. Zgodnie z opiną wielu ekspertów, zarówno zagranicznych jak i rosyjskich, ambicja ta wynika również z rosyjskich imperialnych tradycji i mentalności oraz konieczności zapewnienia wewnętrznej stabilności i integralności Rosji ( "Rosja musi być imperium,w przeciwnym razie upadnie i rozpadnie się"- Smolin). Z powodu swoich demograficznych, ekonomicznych i technologicznych słabości Rosja potrzebuje sojuszników/ partnerów w swoim dążeniu, aby stać się mocarstwem (imperium). W Europie takim partnerem są Niemcy. Dla Rosji partnerstwo rosyjsko- niemieckie oznacza dostęp do niemieckiego i unijnego rynku dla rosyjskiego eksportu (surowców energetycznych), dostęp do  europejskich technologii i kapitału, "neutralizację" Europy jako potencjalego politycznego rywala w skali globalnej, oraz akceptację Europy  dla strategicznych interesów Rosji w jej " strefie wpływów" (b. ZSRR). Dla Niemiec partnerstwo to oznacza przede wszystkim dostęp do rosyjskich rynków dla niemieckich towarów i usług i pozycję uprzywilejowanego importera ("hubu")rosyjskich źródeł energii. Dla zapewnienia korzystnego handlu z Rosją Niemcy (biznes i politycy) akceptują specjalne interesy Rosji w jej "strefie wpływów" (np. odrzucenie członkostwa Ukrainy, Gruzji, itd. w NATO) oraz ignorują lub lekceważą  możliwe rosyjskie tendencje imperialstyczne. Akceptacja rosyjskich interesów i punktów widzenia w Niemczech wynika nie tylko z czystych interesów ekonomicznych ale również ze specyficznego niemieckiego psychologicznego stosunku do Rosji (mieszanina miłości i strachu) będącego rezultatem drugiej wojny światowej. Stutkiemtakiej sytuacji jest to, że w Europie nie można powstrzymać żadnej inicjatywy partnerstwa rosyjsko- niemieckiego, bez względu na opinie i inetresy innych stron. Najlepszym przykładem siły partnerstwa rosyjsko- niemieckiego w Europie jest rurociąg Nord Stream, któremu bez powodzenia starała się przciwstawić Polska i kraje bałtyckie. Jednakże najnowszy polityczny kryzys na Ukrainie i rosyjski apel do Niemców o akceptację i popracie rosyjskiego zaangażowania na Ukrainie wykraczające poza dotychczasowe ramy partnerstwa rosyjsko- niemieckiego wystawiają to partnerstwo na ryzyko.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej w sektorze gazu ziemnego

W artykule dokonano analizy polityki bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej
w zakresie gazu ziemnego. Przedstawiono najważniejsze akty prawne regulujące
funkcjonowanie unijnego sektora gazu, a następnie przeanalizowano dokumenty
niewiążące tj. strategie i plany działań wydawane głównie przez Komisję Europejską,
odnoszące się do przyszłych kierunków działań w sektorze gazu. Następnie opisano
projekty mających szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego UE, w tym
3 priorytetowe korytarze gazowe: Korytarz Południowy, Korytarz Północ - Południe
w Europie Wschodniej, oraz plan działań w zakresie połączeń międzysystemowych na
rynku energii państw bałtyckich (BEMIP), a także korytarz: Korytarz Północ –
Południe w Europie Zachodniej. Przy każdym z wymienionych projektów wskazano
udział Unii Europejskiej w ich realizacji. Pozytywną ocenę polityki bezpieczeństwa
energetycznego Unii Europejskiej osłabia dyskutowany obecnie projekt budowy
gazociągu Nord Stream II.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Układ sił na Bliskim Wschodzie. Kluczowi aktorzy konfliku syryjskiego

Przedstawiona analiza i ocena sytuacji z uwzględnieniem kluczowych graczy (państwowych i niepaństwowych) oraz ilościowej i jakościowej oceny potęgi państw, prowadzi do generalnego wniosku, że konflikt syryjski ma zasięg
międzynarodowy, a jego rozwiązanie ma istotne znaczenie dla interesów określonych potęg światowych i regionalnych, które chcą zachować lub przejąć dominację w regionie. Przyszłość reżimu Asada jest raczej niepewna, choć jest on
na razie mocny i zdeterminowany do pacyfikacji protestów i utrzymania reżimu wykorzystując silne poparcie aparatu bezpieczeństwa. Jednym z możliwych scenariuszy jest rozwiązanie bez udziału aktorów zewnętrznych, polegające na
przekazaniu władzy komuś z rodziny Asadów. W ten sposób zagwarantowane zostałoby bezpieczeństwo alawitów, zapewniona stabilizacja w kraju i zachowanie układu sił w regionie. Syria stanowi istotny element do dalszego rozwoju sytuacji państw Bliskiego Wschodu i uregulowania kształtu przyszłego układu sił również dla całego regionu. Aktualnie sposób oraz horyzont czasowy rozwiązania konfliktu
jest trudny do przewidzenia. Dodatkowo akty agresji ze strony Syrii na terytorium Turcji, dają przesłanki ewentualnej eskalacji konfliktu, co konsekwencji może doprowadzić do jego militarnego rozwiązania, a tym samym zasadniczo wpłynie na
zmianę układu sił w regionie.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Uwarunkowania geopolityczne państw nieuznawanych - causu Tureckiej Republiki Cypru Północnego

Przedmiotem artykułu jest analiza uwarunkowań geopolitycznych specyficznego rodzaju jednostek geopolitycznych, jakim są tzw. państwa nieuznawane (zwane też quasi-państwami). W literaturze mianem tym określa się jednostki geopolityczne,
które same uważają się za państwo, podczas gdy inne państwa odmawiają uznania ich statusu. Analiza została przeprowadzona w oparciu o casus Cypru Północnego - terytorium, które w praktyce funkcjonuje nieprzerwanie od ponad 30 lat. Ocenie
poddano potencjał demograficzny, ekonomiczny i militarny jednostki, konfrontując go zarazem z potencjałem państwa macierzystego tj. Republiki Cypryjskiej.Szczególną uwagę poświęcono również stosunkom quasi-państwa z Turcją
odgrywającą rolę swego rodzaju protektora.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji