rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prawa człowieka i obywatela jako moralny kierunkowskaz ustrojowy Republiki Federalnej Niemiec

Koniec ustawowego bezprawia w przebraniu narodowosocjalistycznym dowiódł ponad wszelką wątpliwość, że istnieją wartości, które są trwałe i niezniszczalne. Starzeją się, to prawda, jak wszystko na świecie, lecz nie stają się przestarzałe. Stąd biorąc za punkt wyjścia rozważań doświadczenia zbiorowe i jednostkowe wyniesione z okresu narodowosocjalistycznego panowania nie można zapomnieć o ówczesnym kontekście historycznym: tak państwo jak społeczeństwo zostało poddane ideologicznym eksperymentom, które sprowadzają do wspólnego mianownika pogarda dla jednostki i kult mas. Nigdy przedtem indywidualizm nie znaczył tak mało. I nigdy przedtem wolność jednostki nie stanowiła tak deficytowego towaru. Zastanowić się zatem głębiej, to można bez obawy popełnienia pomyłki zaryzykować tezę, że u autorów niemieckiej konstytucji z 1949 r. musiały wyniesione doświadczenia najwidoczniej przeorać wyobraźnię ustrojową w sposób gruntowny, skoro otwierające Ustawę Zasadniczą zdanie brzmi: „Godność człowieka jest nienaruszalna”. Z ustrojowego punktu widzenia przyjęte rozwiązanie także dlatego zaskakuje, ponieważ w typowym (i dodajmy nadal szeroko praktykowanym) uregulowaniu pierwszego artykułu konstytucji czytamy o tym, do kogo w państwie należy władza, albo jaką formę ustrojową dane państwo przyjęło.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wpływ miejsca zamieszkania na realizację praw wyborczych w Polsce

Artykuł porusza problematykę ograniczeń w czynnym i biernym prawie wyborczym
ze względu na miejsce zamieszkania. W artykule omówiono obowiązujące po 1989 r.
regulacje prawne dotyczące cenzusu zamieszkania. Zmiany w prawie wyborczym związane
z miejscem zamieszkania spowodowane były przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
Wiązało się to z przyznaniem praw wyborczych w wyborach do Parlamentu
Europejskiego i częściowo w wyborach samorządowych obywatelom państw Unii
Europejskiej, którzy mieszkają w Polsce. Pokazany został również problem prawidłowej
weryfikacji miejsca zamieszkania w procedurze wyborczej. Autor zauważa również,
że rozwiązania dotyczące cenzusu zamieszkania w samorządowym prawie wyborczym
powinny ulec zmianom, gdyż obecnie obowiązujące przestają korespondować z rzeczywistością.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przedterminowe zakończenie pełnomocnictw parlamentu na przykładzie Polski i Czech

Artykuł dotyczy przedterminowego zakończenia kadencji ciała przedstawicielskiego przez głowę państwa. Kompetencja ta posiada charakter sankcji w przypadku niewłaściwego działania parlamentu. Występuje w formie obligatoryjnej i fakultatywnej. Akt Prezydenta nie wymaga kontrasygnaty. Zasadniczą różnicą w Polsce i w Czechach jest skutek zastosowania instytucji. W Polsce nie jest on automatyczny, okres działania parlamentu rozciąga się w czasie do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Sejmu następnej kadencji. W Czechach zaś mamy do czynienia z natychmiastowym zakończeniem działalności Izby Poselskiej. Inaczej niż w Polsce upływ kadencji Izby nie wpływa na czas trwania pełnomocnictw Senatu. W odniesieniu do skrócenia kadencji mocą ustawy konstytucyjnej, trzeba podkreślić wątpliwości co do możliwości jej uchwalenia w Polsce. Powodem jest oczywiście uregulowanie tej instytucji w ustawie zasadniczej w sposób, jak się wydaje, zupełny oraz brak samodzielnej ustawy konstytucyjnej w katalogu źródeł prawa. Dodatkowym argumentem może być także uznanie takiej ustawy za niezgodną z Konstytucją przez czeski Sąd Konstytucyjny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Obwodowe komisje w yborcze w w yborach samorządow ych. Wybrane zagadnienia na tle praktyki w yborów z 2018 r.

Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza kształtu obwodowych komisji wyborczych w wyborach samorządowych. Rozważania zawarte w pracy oparte zostały na obowiązu-jących regulacjach prawnych oraz wnioskach płynących z praktyki wyborów samorzą-dowych z 2018 r. W pierwszej części artykułu omówiono znaczenie obwodowych komi-sji wyborczych dla procesu wyborczego. Część druga opracowania poświęcona została trybowi zgłaszania kandydatów na członków omawianych komisji. W dalszej części za-prezentowane zostały podmioty zaangażowane w powołanie obwodowych komisji wy-borczych oraz aktualne zasady ich funkcjonowania. Analizę kończą wnioski, w których przedstawiono krytyczne uwagi dotyczące aktualnego kształtu instytucjonalnego oraz trybu powołania obwodowych komisji wyborczych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Królestwo Smoka. System polityczny Bhutanu – zarys problematyki

Bhutan bardzo rzadko jest przedmiotem badań i pogłębionej analizy, co spowodo-wane jest niewielkimi rozmiarami państwa oraz brakiem znaczącej roli na arenie międzynarodowej. Stosunkowo niewielka liczba pozycji bibliograficznych, w szcze-gólności w zakresie nauk prawnych i politologicznych, wymusza bazowanie przede wszystkim na źródłach – aktach prawnych i informacjach z oficjalnych stron in-ternetowych. Dlatego też celem artykułu jest przedstawienie w zarysie systemu politycznego Bhutanu oraz poszczególnych rozwiązań konstytucyjnych, a tak-że próba porównania systemu politycznego istniejącego przed wprowadzeniem w życie Konstytucji Królestwa Bhutanu z 2008 r. z funkcjonującym obecnie. Za-stosowaną metodą jest samodzielna analiza treści zapisów konstytucyjnych oraz metoda komparatystyczna. Artykuł przybliża zasady wprowadzonego w Bhuta-nie trójpodziału władzy, ukazuje specyfikę ustroju politycznego oraz poszczegól-ne różnice pomiędzy obowiązującą wcześniej monarchią absolutną a obecną mo-narchią konstytucyjną.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Rada Bezpieczeństwa Narodowego

Rada Bezpieczeństwa Narodowego jest organem doradczym prezydenta w sprawach do-tyczących bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa. Organ ten nie został wyposażony  w  jakiekolwiek  uprawnienia  o  władczym  charakterze,  jego  rola  koncen-truje się na doradzaniu prezydentowi w sprawach związanych z bezpieczeństwem pań-stwa.  Konstytucja  nie  precyzuje,  kto  może  być  członkiem  Rady,  pozostawiając  decy-zje w przedmiocie składu RBN wyłącznie w gestii głowy państwa. Faktyczna rola Rady Bezpieczeństwa Narodowego determinowana jest aktywnością prezydenta, który zwo-łuje posiedzenia tego organu, a także określa tematykę spotkań.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Plagiat naukow y – naruszenie prawa do autorstwa utworu

Autorstwo utworu naukowego i autorstwo ustalenia naukowego nie zawsze „idą” zgod-nie w parze. Jednak ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce – tę zgodność wprowadza; stanowi podstawę do odebrania stopni naukowych, tak w przypadku przypisania sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu, jak i przypisania autorstwacudzego ustalenia naukowego. Z kolei ustawa o pr. aut. zawiera regulację, któ-ra umożliwia pociągnięcie plagiatora do odpowiedzialności cywilnej, karnej.Nie tylko na etapie odbierania (ex post) godności naukowych i usuwania skutków naru-szenia prawa do autorstwa (np. retrakcja artykułów, odszkodowanie), ale już na etapie two-rzenia treści naukowych (ex ante), kreowania dorobku naukowego należy zadbać o rzetelność i uczciwość w zakresie wykorzystywania własnych, jak i cudzych rezultatów pracy naukowej.Poza stosowaniem programów antyplagiatowych, niezbędna jest edukacja kolej-nych pokoleń naukowców; rozpowszechnianie informacji o rzetelnych zasadach ozna-czania autorstwa (kodeksach dobrych obyczajów naukowych) oraz odważne reagowanie na wszelkie próby zafałszowywania nauki. W artykule omówiono m.in. kwestie cytowa-nia, oznaczania współautorstwa oraz autoplagiatu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Uwagi o potrzebie modyfikacji drugiej izby parlamentu we współczesnym polskim sys-temie ustrojowym

Artykuł stanowi przyczynek do problematyki modyfikacji drugiej izby parlamentu w polskim modelu ustrojowym. Na wstępie przybliżono genezę współczesnego kształtu Senatu w systemie władz państwowych. Ustalono, że obecna koncepcja ustrojowa tej izby nie zapewnia optymalnego wykonywania powierzonych jej funkcji i kompetencji. Chcąc zapobiec pochopnej likwidacji Senatu rozważono dokonanie jego modyfikacji, proponując kilka możliwych w tym zakresie sposobów i kierunków rozwiązań.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Władza sądownicza w wybranych państwach postjugosłowiańskich (Słowenia, Chorwacja)

System rządów w Republice Słowenii oraz Republice Chorwacji jest ukształtowany w oparciu o trójpodział władzy – na ustawodawczą, wykonawczą oraz sądowniczą. Władzę sądowniczą sprawują niezależne sądy. Sądy orzekają zgodnie z regulacjami konstytucyjnymi, ustawowymi oraz zgodnie z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Struktura sądownicza w Republice Słowenii jest czteroszczeblowa: Sąd Najwyższy, 4 sądy wyższe o właściwości miejscowej, 11 sądów dystryktowych oraz 44 sądy okręgowe. Z kolei do grupy sądów wyspecjalizowanych zaliczamy: wyspecjalizowane sądy pracy i spraw społecznych oraz Sąd Administracyjny. Struktura sądów powszechnych w Republice Chorwacji jest ukształtowana w sposób następujący: sądy rejonowe, sądy żupańskie, Sąd Najwyższy. Natomiast do grupy sądów wyspecjalizowanych zaliczamy: sądy ds. wykroczeń, sądy gospodarcze, Wyższy Sąd ds. Wykroczeń, Wyższy Sąd Gospodarczy oraz Sąd Administracyjny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Losowanie w wymiarze sprawiedliwości

Artykuł jest poświęcony kompetencji Trybunału Konstytucyjnego RP do badania konstytucyjności już nie obowiązującego prawa. Przyjęto , że podstawowe znaczenie ma tu wyrok TK z 16 marca 2011 r. stwierdzający niekonstytucyjność dekretów Rady Państwa z 12 grudnia 1981 r. wprowadzający stan wojenny. Historyczna problematyka stanu wojennego wywołuje ciągle zrozumiałe emocje polityczne i ideologiczne, od których jednak musza abstrahować rozważania prawnicze. Autor rekonstruuje założenia, na których oparł się TK, a potem analizuje je pod katem obowiązywania standardów konstytucyjnych. Zajmuje się też skutkami, do których prowadzi uznanie już nieobowiązującego prawa za niekonstytucyjne. Tekst jest skonstruowany tak by prezentowane w nim poglądy inspirowały do dalszej dyskusji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Skarga konstytucyjna w państwach Ameryki Łacińskiej – wybrane zagadnienia

Artykuł ten przedstawia wybrane zagadnienia, które dotyczą skargi konstytucyjnej w państwach Ameryki Łacińskiej. Na wstępie autor omawia pojęcie skargi konstytucyjnej na gruncie literatury hiszpańskojęzycznej i polskiej. Takie ujęcie prawnoporównawcze pozwala na lepsze zrozumienie tej instytucji, jak również poruszanych kwestii. Następnie, została ukazana różnica terminologiczna, która jest stosowana w Ameryce Łacińskiej. Wybrane zagadnienia, które są poruszane w kontekście skargi konstytucyjnej dotyczą aktów prawnych, materialnych przesłanek, kwestii proceduralnych oraz właściwych w tym zakresie sądów konstytucyjnych (jako ostatniej instancji). Opracowanie to odnosi się także do meksykańskiej skargi konstytucyjnej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasady zmiany Konstytucji V Republiki Francuskiej

Konstytucja Republiki Francuskiej jest aktem obowiązującym dłużej niż inne francuskie konstytucje. Od 1958 r. została poddana 24 nowelizacjom, co pozwala uznać, że procedura jej zmiany nie należy do nadmiernie rygorystycznych. Jednak nowelizacja francuskiej ustawy zasadniczej jest realizowana w trybie wyraźnie różniącym się od procedury ustawodawczej, co każe traktować ją jako sztywną. Pozwala to zakładać, że twórcom Konstytucji V Republiki udało się stworzyć ustawę zasadniczą stabilizującą ustrój państwa, ale pozwalającą na jego ewolucję pod wpływem zmieniających się realiów. Niniejsze opracowanie stanowi analizę procedury zmiany Konstytucji Republiki Francuskiej w celu stwierdzenia, jakie konstrukcje prawne zastosowano w celu uzyskania tego efektu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Relacja zasad ograniczania wolności i praw człowieka i obywatela w stanach nadzwyczajnych i w stanie normalnego funkcjonowania państwa

Zagadnienie dopuszczalności ograniczania wolności i praw człowieka i obywatela w stanach nadzwyczajnych rodzi wiele problemów. Są one konsekwencją nakładania się na siebie dwóch różnych regulacji dotyczących ograniczeń: ogólnej regulacji wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz regulacji szczególnej zawartej w rozdziale XI Konstytucji dotyczącej wyłącznie stanów nadzwyczajnych. Odpowiedź na pytanie, kiedy i w jakich okolicznościach należy stosować regulacje szczególne dotyczące ograniczania wolności i praw w stanach nadzwyczajnych, a kiedy ogólne zasady wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zależy od kilku kwestii. Po pierwsze, jest ona uzależniona od rodzaju wprowadzonego stanu nadzwyczajnego. Po drugie, zależy od rodzaju wolności czy prawa, które ma zostać ograniczone. Kolejnym problemem jest sposób interpretowania i stosowania poszczególnych przesłanek dotyczących ograniczeń. W tym zakresie dużą rolę odgrywa sposób interpretacji zasady proporcjonalności przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Formalne prawo odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów sądów powszechnych

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie procesowego prawa odpowiedzialności dyscyplinarnej, jakiej podlegają sędziowie sądów powszechnych, w odniesieniu do konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej. Omawiane są w tym kontekście formalne aspekty procedury sędziowskiej odpowiedzialności dyscyplinarnej, a zwłaszcza dotyczące wszczęcia postępowania, rozpoznania sprawy dyscyplinarnej, zbiegu postępowań, odwołania oraz wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Zagadnienie to posłuży w wyjaśnieniu funkcji postępowań dyscyplinarnych, w stosunku do konstytucyjnego prawa do sądu, wraz ze wskazaniem ewentualnych korekt w obecnie uregulowanych przepisach.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucja helwecka (1798) – pierwsza konstytucja Szwajcarii

Konstytucja helwecka z 1798 r. była pierwszym aktem rangi konstytucyjnej w historii państwowości szwajcarskiej. Opracowana przez Szwajcarów, zawierała obce tradycji helweckiej rozwiązania ustrojowe i wobec oporu części kantonów została narzucona siłą pod presja wojsk francuskich. Przez 5 lat jej obowiązywania, w oparciu o jej uregulowania, miał miejsce eksperyment ustrojowy polegający na całkowitym zerwaniu z wielowiekowym modelem konfederacji kantonów na rzecz państwa „jednolitego i niepodzielnego”. Konstytucja tworzyła też pierwsze organy władzy ustawodawczej Republiki (Senat i Wielką Radę), wykonawczej – Dyrektoriat Wykonawczy i sądowniczej –Trybunał Najwyższy. Ponadto wprowadziła szereg swobód i wolności obywatelskich.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wybory do Parlamentu Europejskiego na Litwie w 2014 roku – udział mniejszości polskiej

Artykuł dotyczy problematyki wyborów do Parlamentu Europejskiego (PE) na Litwie, które  odbyły  się  w  maju  2014  r.  Zainteresowaniem  badawczym  autora  jest  mniejszość  polska na Litwie, największa grupa narodowościowa po Litwinach w tym kraju. Od wie-lu lat przedstawiciele mniejszości polskiej aktywnie uczestniczyli w różnych rodzajach wyborów,  początkowo  poprzez  Związek  Polaków  na  Litwie  (ZPL),  a  następnie  przez  Akcję  Wyborczą  Polaków  na  Litwie  (AWPL).  Celem  artykułu  była  analiza  wyników  wyborów  do  PE  na  Litwie  ze  szczególnym  uwzględnieniem  Wileńszczyzny  i  AWPL.  Głównym materiałem badawczym były wyniki wyborów przedstawione przez Główną Komisję Wyborczą na Litwie oraz dokumenty związane z tematem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Esej: Polityka naukowa vs. kultura akademicka. W stronę nowego konsensusu

W artykule prezentuję porządkującą dychotomię systemów wartości i zasad życia akade-mickiego. Jedna strona tej dychotomii to uniwersytet klasyczny i konserwatywny, a dru-ga to uniwersytet pragmatyczny, nastawiony na efektywność, a nawet cele ekonomiczne. Polityka naukowa i reformy w naturalny sposób sprzyjają temu drugiemu typowi uni-wersytetu. Na końcu artykułu wyliczam te atrybuty kultury akademickiej, które mu-szą „przetrwać” wszelkie reformy i których należy bronić dla dobra uniwersytetu i ca-łego społeczeństwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przegląd regulacji stanów nadzwyczajnych w przepisach Konstytucji RP

W prawodawstwie każdego demokratycznego państwa prawnego znajdować muszą się regulacje dotyczące sytuacji nadzwyczajnych. Niezwykle istotną kwestią jest to, aby regulacje te nie naruszały praw i wolności obywateli ponad niezbędne minimum a państwo stosowało te regulacje tylko w sytuacjach wyjątkowych. Konstytucja RP przewiduje w rozdziale XI zatytułowanym „Stany nadzwyczajne” trzy rodzaje takich stanów: stan wojenny, stan wyjątkowy i stan klęski żywiołowej. Każdy z tych stanów reguluje także odrębna ustawa: o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, o stanie wyjątkowym oraz o stanie klęski żywiołowej. Polskie regulacje w tym zakresie generalnie w sposób wystarczający zabezpieczają prawa i wolności obywatelskie a także chronią państwo przed niebezpieczeństwem nadużywania władzy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prezydent a ustawodawstwo konstytucyjne w polskiej tradycji ustrojowej

Artykuł dotyczy uprawnień i działalności Prezydenta Rzeczypospolitej w zakresie usta-wodawstwa konstytucyjnego. Pierwsza część niniejszej pracy poświęcona została uregu-lowaniom odnoszącym się do udziału głowy państwa w ustawodawstwie konstytucyjnym okresu międzywojennego. Drugą część artykułu stanowi analiza przepisów dotyczących tej kwestii, które obowiązywały w latach 1947–1952 oraz 1989–1997. W trzeciej części za-warty został opis roli Prezydenta w procedurze zmiany Konstytucji określonej w art. 235 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej z 1997 r. oraz dotychczasowej praktyki stosowania tej regulacji. Część czwartą stanowi podsumowanie niniejszego opracowania.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Polski wkład w budowę struktur europejskich

Artykuł poświęcony został procesowi budowy struktur europejskich po 1990 r., a w szczególności działaniom podejmowanym przez przedstawicieli państwa polskiego. Efektywny proces zbliżania Polski do struktur europejskich rozpoczął się od działań mających na celu włączenie Polski do Rady Europy, jednak podjęte działania obejmowały także członkostwo w różnych organizacjach wyspecjalizowanych takich jak: Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE), Nuclear Energy Agency (NEA). Swoistym zwieńczeniem dokonanych akcesji było uzyskanie pełnego członkostwa Polski w NATO. Jednak szczególnego zaangażowania realizowanego przez wszystkie środowiska, zarówno polityczne jaki naukowe wymagała procedura uzyskania członkostwa Polski w UE. Autorka, będąca również bezpośrednim uczestnikiem tamtych wydarzeń ukazuje w szczególności prace i dorobek Konwentu do spraw przyszłości Europy (Konwentu Europejskiego).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zlecanie jednostkom samorządu terytorialnego zadań w świetle art. 166 ust. 2 Konstytucji – wybrane zagadnienia

Zgodnie z art. 166 ust. 2 Konstytucji, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić jednostkom samorządu terytorialnego wykonywanie innych zadań publicznych. Ustawa określa tryb przekazywania i sposób wykonywania zadań zleconych. Zadania zlecone mogą być nakładane na jednostkę samorządu terytorialnego oprócz trybu ustawowego również na podstawie porozumienia z organem administracji rządowej lub z inną jednostką samorządu terytorialnego. Tekst na temat porozumienia administracyjnego zawiera próbę zdefiniowania tego pojęcia, w szczególności poprzez wskazanie jego istotnych cech, jak również zestawienia porozumienia administracyjnego z porozumieniem komunalnym. Wskazane zostały także podstawy prawne porozumienia administracyjnego oraz prezentowane w literaturze prawa rozbieżne poglądy dotyczące charakteru prawnego owych porozumień. Przedmiotem porozumienia administracyjnego jest wyznaczone prawem i zadaniami współdziałanie niezależnych podmiotów podjęte w celu urzeczywistnienia sytuacji pożądanej. Zawarcie porozumienia administracyjnego powoduje dobrowolne wyzbycie się określonych zadań i kompetencji przez wojewodę na rzecz oznaczonych organów. Powierzenie przez wojewodę zadań gminie powinno być powiązane z przekazaniem kompetencji niezbędnych do ich realizacji. Niewątpliwą zaletą porozumienia administracyjnego jest możliwość dostosowania realiów wykonywania określonych zadań do potrzeb lokalnych oraz przemieszczenie bliżej mieszkańców zadań będących przedmiotem porozumienia, a w szczególności tych, które jak się zdaje mają charakter lokalny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w regulacjach obowiązujących przed 1997 r. oraz koncepcje ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w trakcie prac Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego i w projektach Konstytucji

Celem  publikacji  jest  omówienie  zagadnienia  ostateczności  orzeczeń  Trybunału  Kon-stytucyjnego. Dostrzegalną datą w historii tego zagadnienia jest 1997 r., co związane jest z uchwaleniem Konstytucji. W okresie od początku sądownictwa konstytucyjnego (czy-li od 1982 r.) aż do uchwalenia Konstytucji RP dominował, uwarunkowany systemem politycznym,  pogląd  o  braku  potrzeby  ustanowienia  wszelkich  pozaparlamentarnych  (a tym bardziej niezależnych od parlamentu) form kontroli konstytucyjności stanowio-nego prawa. Skutkowało to tym, że orzeczenia Trybunału o niezgodności ustaw z prze-pisami  konstytucyjnymi  poddane  zostały  kontroli  władzy  ustawodawczej.  W  wyniku  zasadniczych zmian ustrojowych po 1989 r. rozpoczęły się prace zmierzające do uchwa-lenia  nowej  konstytucji.  Formalny  początek  prac  datowany  jest  na  dzień  7  grudnia  1989  r.,  kiedy  to  powołane  zostały  do  życia  Komisje  Konstytucyjne  każdej  z  izb  Par-lamentu,  a  później  Komisja  Konstytucyjna  Zgromadzenia  Narodowego.  To  właśniepodczas prac KKZN dyskutowano nad zagadnieniem ostateczności orzeczeń. W pracy omówię właśnie tę dyskusję i przedstawię koncepcje ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w projektach konstytucji, by w końcu przedstawić model ostateczno-ści orzeczeń przyjęty w Konstytucji RP z 1997 r.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne