rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
A jeśli prawda nie istnieje…, czyli o roli wartości w historiografii (w obronie prawdy historycznej)

W artykule próbuję odpowiedzieć na pytania o rolę/funkcje wartości w pisarstwie historycznym, o ich miejsce w narracji oraz zastanawiam się, czy jest/lub jak jest możliwa historiografia wolna od prawdy (historycznej), będącej konsekwencją nie tyle procesu dochodzenia do niej, ale raczej opartej na zakładanej przez historyka wizji świata i człowieka/światooglądu, ideale nauki oraz preferowanej (wyznawanej) aksjologii. Zakładam zatem, odwołując się przede wszystkim do socjologii wiedzy i narzędzi oferowanych przez konstruktywistyczny model poznania, że stosunek do prawdy/wartości w badaniach historycznych realizuje się w trzech (przynajmniej) postawach, a mianowicie: konserwatywnej, liberalnej oraz pragmatycznej. Przesądy obecne w każdej z nich decydują o stosunku do prawdy/wartości oraz pełnionych przez nie funkcji w procesach poznawczych. Z przedstawionych obserwacji wynika bowiem, że prawda/prawdy/wartości okazują się w zasadzie retorycznymi argumentami wykorzystywanymi w sporach między konkurencyjnymi wizjami/wizerunkami przeszłości/świata. Ich funkcje sprowadza się do umacniania/kreowania autorytetu Historyka, a w konsekwencji do prowadzenia (właściwej) polityki historycznej.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Pasja męki Mikołaja Prażmowskiego prymasa gnieźnieńskiego wedle Lublina pisana 1672

Niniejszy tekst jest edycją źródłową niepublikowanego dotąd pisma politycznego pt. Pasja męki Mikołaja Prażmowskiego prymasa gnieźnieńskiego wedle Lublina pisana 1672. Pismo to pochodzi z okresu panowania króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego i odnosi się do wydarzeń, jakie miały miejsce w Rzeczypospolitej w drugiej połowie 1672 r. Tekst ukazuje działania podejmowane przez prymasa M. Prażmowskiego i współpracujących z nim malkontentów, którzy próbowali wówczas zmusić króla Michała do abdykacji. 

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Suplement do suplementu. Odpowiedź na recenzję Zbigniewa Anusika recenzję książki Wiśniowieccy. Monografia rodu

Artykuł jest polemiką z poglądami Zbigniewa Anusika, zawartymi w jego artykule recenzyjnym dotyczącym książki Wiśniowieccy. Monografia rodu (Poznań 2007). Polemika dotyczy przede wszystkim takich zagadnień, jak: 1. Pisownia nazw i nazwisk z doby staropolskiej. 2. Pochodzenie i data urodzin Dymitra Wiśniowieckiego (starszego), a także pochodzenie jego niewątpliwej matki (3 dowody źródłowe) Marii Magdaleny Branković. 3. Działalność polityczna i militarna Dymitra Wiśniowieckiego (zamek Wiśniowieckiego na Chortycy nie był tożsamy z Siczą Zaporoską, wyjazd Wiśniowieckiego do Turcji był związany niewątpliwie ze sprawami mołdawskimi). 4. Pochodzenie Rainy Mohylanki i sprawa Uścia (przebieg procesu wygranego przez Annę Mohylankę). 5. Nadanie Chortycy Jeremiemu Wiśniowieckiemu. 6. Rzekome ojcostwo Dymitra Wiśniowieckiego (młodszego) wobec najstarszego syna Katarzyny Sobieskiej – Aleksandra Zasławskiego. 7. Relacja między Anną Dolską a Iwanem Mazepą. 8. Sprawa dóbr Borklo w Holandii, które nie mogły zostać sprzedane przez Teklę Różę Wiśniowiecką, choćby ze względu na nieuregulowany status własnościowy. Artykuł dotyczy też wielu innych kwestii związanych z rodziną Wiśniowieckich.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kampania italska Narsesa

Kampania italska Narsesa stanowiła ostatnią fazę wojny Cesarstwa Wschodniorzymskiego z Królestwem Ostrogotów. Po kilkunastu latach walk, które nie przyniosły rozstrzygnięcia, Justynian Wielki powierzył w 551 r. naczelne dowództwo eunuchowi Narsesowi. Na początku 552 r. pomaszerował on na czele armii wzdłuż adriatyckiego wybrzeża. Dotarł do Rawenny, skąd następnie wyruszył w kierunku Rzymu. Pod Taginae drogę zastąpiła mu armia Gotów prowadzona przez króla Totilę. W bitwie Narses odniósł zdecydowane zwycięstwo. Wroga armia została doszczętnie rozbita, a Totila poległ w walce. Narses bez przeszkód zajął Rzym, po czym ruszył na południe, gdzie w bitwie pod Mons Lactarius pokonał resztki gockich oddziałów. Wówczas wydawało się, że Italia zostanie niebawem odzyskana. Jednak z północy nadciągnęła ogromna frankijska armia. Po roku zmagań Narsesowi udało się pokonać Franków w bitwie nad rzeką Volturno. Dzięki temu zwycięstwu mógł bez przeszkód kontynuować podbój Italii. Działania zbrojne zakończyły się w 561 r., kiedy skapitulowały ostatnie gockie miasta – Werona i Brescia.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Polityka administracji orenburskiej w sprawie islamizacji Stepu Kazachskiego i przyczyny jej zmiany w latach 60. XIX w.

Imperium Rosyjskie po opanowaniu Stepu Kazachskiego prowadziło politykę administracyjną, której celem był pełny nadzór nad miejscową ludnością. Sposobem na to było wspieranie islamu, co miało ugruntować wpływy rosyjskie poprzez działalność skierowanego tu lojalnego wobec władzy duchowieństwa muzułmańskiego. Pod koniec pierwszej połowy XIX w. nastąpiło jednak osłabienie kontroli nad mułłami. Wobec tego należało zweryfikować pierwotną politykę wobec ludności Stepu.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kara więzienia dla górali z północnego Kaukazu (XIX–początek XX w.)

W niniejszym artykule została podjęta próba omówienia niektórych aspektów funkcjonowania górali kaukaskich w Imperium Rosyjskim. Jednak wiele niezbadanych źródeł i materiałów, rola górali kaukaskich w historii Rosji wpływają na konieczność bardziej wnikliwych badań i analiz. Na szczególne zainteresowanie zasługują geograficzne ustalenie miejsc zesłania i odbywania kar więzienia przez górali, liczba aresztowanych i zesłanych, wiek ukaranych, narodowość, czasokres i warunki odbywania kar.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zarządzanie więziennictwem w Królestwie Polskim (1867–1918) na przykładzie guberni lubelskiej

Więziennictwo w XIX wieku było jednym z wyznaczników postępu cywilizacyjnego państwa, jednak w Królestwie Polskim po powstaniu styczniowym zaczęto wprowadzać wzorce rosyjskie. Dodatkowym elementem pogarszającym jakość resortu był nacisk na rusyfikację personelu. Artykuł analizuje rolę poszczególnych organów władzy w zarządzaniu systemem penitencjarnym i jego elementami. Kluczową komórką był referat więzienny Rządu Gubernialnego, który był częścią aparatu wykonawczego organu kolegialnego w postaci Rządu Gubernialnego. Tylko w guberni warszawskiej powołano wydział więzienny jako realizację inspekcji więziennej.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kariera polityczna Leonarda Marcina Świeykowskiego: od podsędka do wojewody – przypadek czy nowe zasady kształtowania się elit w czasach Stanisława Augusta?

Sposób kreowania elit może mieć wpływ na ich jakość. Tak też myślano często w czasach stanisławowskich. Widać to przy kreacji stronnictwa królewskiego przez Stanisława Augusta. Przykładem tego jest kariera Leonarda Marcina Świeykowskiego. Niekoniecznie o karierze decydowała uległość. Większe znaczenie miały takie cechy, jak: przedsiębiorczość, inteligencja, a dopiero na drugim planie były te, niejako tradycyjne, dobre urodzenie i dziedziczony majątek. Istotna była również postawa wyrażająca zainteresowanie dobrem państwa i współobywateli. To budowało pozycję polityka w prowincji, w której działał i skłaniało króla do współpracy z nim, a ta mogła takiej osobie przynieść godność senatorską. Wbrew pozorom ważnym łącznikiem między kreującym elitę polityczną Stanisławem Augustem a kandydatem do niej był wspólny – przynajmniej teoretycznie – sposób myślenia o budowie silnej Rzeczypospolitej i wolnym narodzie szlacheckim stojącym na jej czele, co było swoistym połączeniem idei silnej władzy królewskiej z republikańskimi przekonaniami ogółu obywateli.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kobiety jako „szare eminencje” w komunistycznej elicie władzy w Polsce

Problem bardzo niskiego udziału kobiet w elicie władzy w Polsce w latach 1944–1989, a zwłaszcza przyczyn takiej sytuacji, nie doczekał się jeszcze pogłębionej analizy. Najmniej rozpoznana jest kwestia roli kobiet jako „szarych eminencji”, wywierających nieformalny wpływ na procesy decyzyjne. W niniejszym artykule przedstawiono sylwetki sześciu komunistek, których działalność w roli „szarych eminencji” znajduje największe potwierdzenie w dostępnych źródłach. Trzy z nich pracowały w różnych segmentach władzy państwowej (Julia Bristiger, Maria Wierna, Julia Minc), dwie w centralnym aparacie partyjnym (Zofia Gomułkowa, Tedora Feder), zaś jedna stanowi przykład wpływowej kobiety usadowionej w terenowym aparacie partyjnym szczebla wojewódzkiego (Sara Nomberg-Przytyk). Analiza tych sześciu przypadków prowadzi do wniosku, że o nieformalnej silnej pozycji zajmowanej przez te kobiety w komunistycznej elicie władzy decydowały następujące czynniki: posiadane doświadczenie, staż partyjny, wykształcenie i umiejętności, a także pozycja męża jako działacza partyjnego lub znajomości wśród innych członków elity władzy.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Litewski sejmik generalny w Słonimiu na tle sytuacji w Rzeczypospolitej przed sejmem 1685 roku

Sejmik generalny Wielkiego Księstwa Litewskiego w pierwszej poł. XVII w. stał się instytucją martwą. Dlatego wielkie wrażenie w całym kraju wywołało zorganizowanie przez Litwinów tego typu zjazdu w Słonimiu w 1685 r. Za jego sukcesem stały połączone siły Sapiehów i Radziwiłłów, którzy przez krótki okres zjednoczyli swoje siły przeciw królowi. Duże znaczenie dla powodzenia tej inicjatywy miała decyzja króla i rady senatu, na mocy której sejm z 1685 r. został przeniesiony z Grodna do Warszawy. Wywołało to protesty Litwinów, których tym łatwiej można było podburzyć przeciw polityce dworu. Zebrani w Słonimiu obywatele Wielkiego Księstwa wysłali kilku swoich przedstawicieli na sejm do Warszawy, aby ci blokowali wybór marszałka. Natomiast większość uczestników zjazdu słonimskiego udała się do Grodna, a więc na miejsce, w którym zgodnie z prawem miał odbyć się sejm. Dopiero po kilku tygodniach negocjacji królowi udało się przekonać Litwinów do zgody i przyjazdu do Warszawy. Osiągnęli jednak swój cel – zamanifestowali królowi swoje niezadowolenie i przeszkodzili w świętowaniu wiktorii wiedeńskiej, która miała być elementem wzmacniania autorytetu monarszego. Podczas obrad sejmowych uchwalono nową konstytucję, asekurującą sejm w Grodnie. Wydarzenia z 1685 r. nie miały jednak wpływu na samą instytucję sejmiku generalnego litewskiego, który w następnych latach pozostał martwym tworem.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Więzienie w Kielcach w czasie powstania styczniowego

W czasie powstania styczniowego na terenie Kielecczyzny toczyły się zacięte walki. W związku z tym więzienie w Kielcach z prowincjonalnego zakładu karnego w mieście powiatowym stało się jednym z ważniejszych miejsc odosobnienia w Królestwie Polskim. Koncentrowano w nim więźniów z całej południowej części guberni radomskiej. Tekst niniejszy jest próbą przedstawienia – w oparciu o dokumenty archiwalne i relacje więźniów – warunków panujących w tym czasie w kieleckim więzieniu i wpływu, jaki na los więźniów miały osoby nadzorujące ich pobyt w więzieniu, zwłaszcza naczelnik wojenny generał Onufry Czengery.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Państwo laickie i Kościół: Uwagi na temat książki Urszuli Wasilewicz, Systemy relacji między Kościołem katolickim i Francją. Studium historyczno-prawne, Stowarzyszenie Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2017, ss. 263.

Motywem do napisania niniejszego tekstu było wiele kontrowersyjnych stwierdzeń Autorki opiniowanej książki. W artykule oceniono publikację Urszuli Wasilewicz, biorąc pod uwagę takie aspekty, jak jej konstrukcja, podstawa źródłowa i zawartość merytoryczna. Zwrócono uwagę na istotne braki w pracy oraz podjętego polemikę z niektórymi stwierdzeniami Urszuli Wasilewicz. Autor zastosował metodę analizy i syntezy oraz metodę indywidualnych przypadków. W ten sposób ukazano bezzasadność niektórych konstatacji Autorki.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Modernizacja poprzez kolonizację i wynarodowienie. Uwagi o pracy Malte Rolfa pt. Rządy imperialne w Kraju Nadwiślańskim. Królestwo Polskie i cesarstwo rosyjskie, przekł. Wojciech Włoskowicz, Warszawa 2016, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 505

W artykule opisano i zanalizowano polskojęzyczne wydanie pracy niemieckiego historyka Malte Rolfa pt. Rządy imperialne w Kraju Nadwiślańskim. Królestwo Polskie i cesarstwo rosyjskie. Autor konfrontuje warstwę faktograficzną książki ze stanem badań i odnosi się do przedstawionych interpretacji. Zwraca uwagę na zdawkowe potraktowanie obecności urzędników, żołnierzy i duchownych rosyjskich w Królestwie oraz polityki oświatowej, a także na całkowite pominięcie likwidacji Kościoła greckokatolickiego i jej następstw.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wojskowe zaciągi sejmików ziemskich województwa mazowieckiego w latach 1671–1673

W latach 1671–1673 województwo mazowieckie, w odpowiedzi na uchwały sejmowe i rozkazy królewskie, wystawiało na potrzeby militarne Rzeczypospolitej oddziały wojska sejmikowego. W 1671 r. Księstwo Mazowieckie początkowo miało wesprzeć wojsko koronne na Ukrainie pospolitym ruszeniem. Ostatecznie sejmiki dziesięciu ziem pod zwierzchnictwem sejmiku generalnego wystawiły 600 piechoty, którą w większej części włączono do regimentów komputowych. W 1672 r. Mazowszanie wsparli króla podczas konfederacji gołąbskiej pospolitym ruszeniem, oprócz ziem warszawskiej i liwskiej, które powołały wyprawy wojskowe – pierwsza łanową, druga zaciężną. Podczas zjazdu gołąbsko-lubelskiego szlachta mazowiecka z ziem czerskiej, warszawskiej, wiskiej, ciechanowskiej i różańskiej deklarowała wystawić wspólną chorągiew pancerną 126 koni na potrzeby konfederacji gołąbskiej. Ostatecznie chorągiew ta nie została sformowana. W 1673 r. województwo mazowieckie po raz kolejny formowało swoje wojska sejmikowe, tym razem według liczby dymów (gospodarstw). W ten sposób zaciągnięto regiment pieszy pod Janem Linkhauzem oraz przynajmniej trzy stukonne chorągwie pancerne, z których dwie na pewno brały udział w bitwie pod Chocimiem z Turkami 10 listopada 1673 r. Biorąc pod uwagę możliwości ekonomicznie Mazowszan, ich postawa w latach 1671–1673 i realizowanie zaciągów sejmikowych zasługują na pozytywną ocenę oraz na wyróżnienie.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Heteronomizacja pola historiograficznego we współczesnej Polsce. Analiza Forum Badaczy Dziejów Najnowszych

wiedzy. Jej celem jest rozpoznanie wagi przywiązywanej przez polskich współczesnych badaczy historii najnowszej do idei autonomii dyscypliny historii oraz odpowiedź na pytanie, jak rozumieją to pojęcie. Analiza obejmuje wypowiedzi uczestników warszawskiego Forum Badaczy Historii Najnowszej z 10 grudnia 2016 r. Debata, którą zorganizowano, aby omówić naruszenia granic dyscypliny dokonane przez samych badaczy oraz zewnętrznych aktorów, dostarcza wielu głosów oferujących wgląd w rozumienie własnego profesjonalizmu przez polskich historyków. Komentuję je, korzystając z teorii pola Pierre’a Bourdieu, a zwłaszcza pojęcia „autonomii”. Moja uwaga koncentruje się na obserwowanych przez uczestników debaty formach heteronomii, generowanych przez cztery główne siły zewnętrzne przekraczające granice pola: władzę polityczną, media, edukację i społeczeństwo. Analiza wskazuje na silne przywiązanie wszystkich uczestników debaty – bez względu na stanowisko zajmowane w dyskusji – do idei autonomii i pozwala opisać wiele sposobów rekonfiguracji jej rozumienia umożliwiających z jednej strony zachowanie statusu obrońcy niezależności dyscypliny, a z drugiej artykulacje własnej wizji badań historycznych.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Późnorzymskie ius postliminii świadectwem słabości ‘soft power’ cesarstwa – studium przypadku

W artykule omówiono późnorzymską konstytucję cesarską, która potwierdzała reguły ius postliminii – prawa obywatela rzymskiego do powrotu do utraconej sytuacji prawnej w przypadku uwolnienia z niewoli nieprzyjacielskiej – uzupełniając je o dodatkowe przywileje, ale wyłączając zastosowanie ustawy wobec tych, którzy przenieśli się dobrowolnie: C. Th. 5.7.1 (Brev. 5.5.1) = C. 8.50.19 (a. 366). Autor analizuje przyczyny, dla których unormowanie to znajdowało zastosowanie w różnych realiach historycznych i geograficznych. Wyciąg z tej konstytucji znany jest z Kodeksu Teodozjańskiego (Codex Theodosianus) z 438 r. i opatrzony został w interpretatio, powstałej w Galii pod koniec V w., a oba teksty powtórzono w Brewiarzu Alaryka (ok. 506). Lex Romana Burgundionum (ok. 501) w części podzielała rozwiązanie przyjęte w analizowanej konstytucji, podczas gdy jej skrócona wersja przejęta została do Kodeksu Justyniana (Codex Justinianus) z 534 r. Autor wskazuje przyczyny, dla których C. Th. 5.7.1 (Brev. 5.5.1) = C. 8.50.19 (a. 366) znajdowało zastosowanie w Galii w połowie IV w., w imperium Teodozjusza II (408–450), w późnym V w. w Galii oraz w zachodniej i wschodniej części świata śródziemnomorskiego pierwszej połowy VI w. Wysnuwa stąd wniosek, że C. Th. 5.7.1 (Brev. 5.5.1) = C. 8.50.19 (a. 366) i jej powtarzanie w różnych źródłach są świadectwem słabnięcia rzymskiego ‘soft power’ w późnym antyku, podkreślając uniwersalność tej koncepcji, wprowadzonej do politologii przez Josepha S. Nye Jr. w późnych latach osiemdziesiątych XX w.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Projekt „e-TV-Historia” wobec audiowizualnego idiomu współczesnych badań i edukacji historycznej

Autorka rozpatruje projekt badawczo-wdrożeniowy telewizji internetowej, poświęcony popularyzacji wiedzy o badaniach i edukacji historycznej, który w przyszłości może stać się platformą historii wizualnej. Omówiono główne przesłanki i szerszy (w tym historyczny) kontekst przedsięwzięcia, z naciskiem na kwestie metodologiczne, związane z multimedialnym wymiarem nauki historii.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Problemy badawcze związane z rzymską dyscypliną wojskową okresu republiki i pryncypatu

 Autor podjął próbę przedstawienia najważniejszych problemów związanych z badaniem rzymskiej dyscypliny wojskowej okresu republiki i pryncypatu. Ich liczba oraz charakter wynikają m.in. z ograniczonego dyskursu naukowego toczonego na ten temat, przejawiającego się niewielką liczbą publikacji poświęconych disciplina militaris. Co więcej, znaczna część autorów zadowala się powtarzaniem utartego stwierdzenia o surowej karności panującej rzekomo w legionach, bez próby znalezienia odpowiedzi na pytanie, co wpłynęło na takie postrzeganie tej kwestii. Kluczem do poznania prawdziwego charakteru rzymskiej dyscypliny jest uświadomienie sobie roli odegranej przez Polybiosa z Megalopolis i Flaviusa Iosephusa, jak również żyjących w XV i XVI w. humanistów. Dodawszy do tego przenoszenie ówczesnego aparatu pojęciowego przez tworzących na przełomie XIX i XX w. badaczy (często będących oficerami), opracowanie nowej wizji dyscypliny obowiązującej w rzymskich armiach jawi się jako bezwzględnie konieczne. Aby to jednak uzyskać, należy zrezygnować z bezkrytycznego cytowania norm zawartych w Digesta Iustiniani na rzecz skupienia się na źródłach narracyjnych, ukazujących rzymskie realia, a nie tylko postulaty wyrażone przez prawodawców.       

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Stereotypy etniczne we współczesnym polskim dyskursie publicznym

Stereotyp traktuję jako rodzaj potocznej konceptualizacji rzeczywistości, składnik językowego obrazu świata i kodu językowo-kulturowego. W artykule koncentruję się na sposobach manipulowania wybranymi stereotypami etnicznymi (Niemca, Rosjanina, Żyda) we współczesnym polskim dyskursie publicznym. Wykorzystuję różnorodne dane językowe: tzw. dane systemowe i teksty (artykuły prasowe, posty internetowe, wypowiedzi polityków i internautów w mediach społecznościowych, teksty semiotycznie złożone: wypowiedzi graficzne i werbalno-graficzne). Pokazuję, jak negatywne elementy stereotypów wykorzystywane są w medialnej walce politycznej.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Reasumpcje i limitacje Trybunału Koronnego w latach 1660–1700

Okres od zakończenia drugiej wojny północnej do wybuchu wielkiej wojny północnej charakteryzował się stabilnością w funkcjonowaniu Trybunału Koronnego. W tym czasie tylko trzykrotnie nie doszło do reasumpcji Trybunału, co było spowodowane bezkrólewiami. Prace Trybunału nie zostały wznowione w kadencjach: 1668–1669, 1674–1675 i 1696–1697. W tym samym okresie kilkakrotnie opóźniono rozpoczęcie sądów trybunalskich. W oczekiwaniu na zakończenie sejmów koronacyjnych opóźniła się reasumpcja w kadencjach: 1669–1670, 1675–1676 i 1697–1698, a z powodu zawiązania konfederacji gołąbskiej w kadencji 1672–1673 reasumpcja Trybunału nastąpiła na początku 1673 r. Pomiędzy rokiem 1660 a 1700 trzykrotnie doszło do wcześniejszego zakończenia posiedzeń Trybunału. Taka sytuacja miała miejsce w kadencjach: 1667–1668, 1673–1674 i 1695–1696, co było spowodowane abdykacją Jana Kazimierza i śmiercią pierwszych „królów rodaków”. Ponadto czterokrotnie przerywano prace Trybunału z powodu zwołania pospolitego ruszenia. Takie limitacje miały miejsce w kadencjach: 1667–1668, 1669–1670, 1670–1671 i 1671–1672.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo