Zróżnicowanie oraz współzależność cech somatycznych i zdolności motorycznych dzieci zamieszkujących środowiska o różnym stopniu zurbanizowania

Celem pracy jest ukazanie różnic oraz wzajemnych związków zachodzących pomiędzy cechami morfologicznymi  a wybranymi  zdolnościami motorycznymi w  zespołach  chłopców, i dziewcząt, w aspekcie wielkości zamieszkiwanego środowiska. 
Materiał stanowią wyniki badań 161 uczniów w wieku 12 lat zamieszkujących dwa różne pod względem  urbanizacji  środowiska  (małe miasta  i wsie)  leżące w  powiecie  nowosolskim, województwo lubuskie. Zgodnie z zasadami w antropometrii wykonano pomiary wysokości i masy ciała, na podstawie  których wyliczono wskaźnik  smukłości. Sprawność motoryczną  scharakteryzowano wybranymi próbami wchodzącymi w skład testu Ludwika Denisiuka oraz Międzynarodowego Testu Sprawności Fizycznej, które dotyczyły pomiaru siły ramion, siły eksplozywnej kończyn dolnych, zwinności, gibkości i siły mięśni brzucha. Zebrany materiał poddano analizie statystycznej, wyliczając przeciętne cech wraz z ich uzupełnieniami. Współzależność pomiędzy uzyskanymi wynikami prób motorycznych a parametrami morfologicznymi oceniono współczynnikiem korelacji Pearsona oraz równaniami regresji liniowej. 
Na podstawie przeprowadzonej analizy statystycznej stwierdzono:
1. Wielkość  zamieszkiwanego  środowiska  wyraźnie  różnicuje  zespoły  chłopców  i  dziewcząt w wieku 12 lat pod względem cech somatycznych i zdolności motorycznych. W porównaniu do środowiska wiejskiego, uczniowie wychowujący  się w miastach są przeciętnie wyżsi  i  ciężsi. Dziewczęta z miast w porównaniu do rówieśniczek ze wsi uzyskują przeciętnie lepsze wyniki w próbach siły  ramion, gibkości  i  sile mięśni brzucha, a  niższe w sile eksplozywnej kończyn dolnych i zwinności. Chłopcy zamieszkujący miasta w porównaniu z kolegami ze środowiska wiejskiego charakteryzują się wyższym poziomem rozwoju motorycznego uzyskując przeciętnie lepsze wyniki we wszystkich wybranych próbach motorycznych. Odnotowane różnice między średnimi arytmetycznymi cech morfofunkcjonalnych, porównywanych zespołów obu środowisk są w większości  statystycznie  nieistotne (oprócz  siły  eksplozywnej kończyn  dolnych, zwinności, gibkości).
2. Odnotowano niewielki dymorfizm badanych cech. Zespoły dziewcząt zamieszkujące środowiska miejskie i wiejskie są przeciętnie wyższe i smuklejsze od chłopców, przy różnicach statystycznie nieistotnych.  Zespół  chłopców  zamieszkujący  środowisko  wiejskie  w  porównaniu z dziewczętami uzyskuje przeciętnie  lepsze wyniki w próbach  siły  ramion,  siły eksplozywnej kończyn  dolnych  i  sile  mięśni  brzucha,  a  niższe  w  zwinności  i  gibkości, przy różnicach (w większości)  statystycznie  istotnych. W  odniesieniu  do  środowiska miejskiego,  dziewczęta uzyskują istotnie lepsze wyniki w gibkości, a niższe w sile ramion, sile eksplozywnej kończyn dolnych, zwinności i sile mięśni brzucha. 
3. W zespole dziewcząt zamieszkujących miasta, w porównaniu z rówieśniczkami ze  środowisk wiejskich, odnotowano istotnie silniejsze związki korelacyjne wyników prób sprawności motorycznej  z cechami budowy ciała. W odniesieniu do chłopców stwierdzono odwrotną sytuację – silniejsza współzależność wybranych  prób  sprawności motorycznej  z  cechami  somatycznymi charakteryzuje zespoły wiejskie.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej