rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw z województwa małopolskiego: Rola zasobów i charakterystyki przedsiębiorstwa

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie wyników przeprowadzonej analizy czynników wpływających na proces internacjonalizacji przedsiębiorstw w formie próby określenia roli zasobów przedsiębiorstwa w realizowanej przez nie strategii internacjonalizacji. Artkuł oprócz studiów literaturowych bazuje na własnej ankietyzacji, którą przeprowadzono na celowo dobranej próbie ponad osiemdziesięciu przedsiębiorstw zlokalizowanych w województwie małopolskim.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem publikacji jest ilościowa i jakościowa analiza strategii internacjonalizacji małopolskich przedsiębiorstw. Artykuł wykorzystuje trzy główne narzędzia badawcze, jakimi są tradycyjne studia literaturowe, analiza danych zastanych typu desk research oraz ankietyzacja wśród grupy osób zarządzających polskimi przedsiębiorstwami, które umiędzynarodowiły swoją działalność (badania pogłębione przy wykorzystaniu wywiadów IDI). 
        PROCES WYWODU: Wywód składa się z dwóch zasadniczych elementów: wniosków płynących z analizy literatury przedmiotu w zakresie internacjonalizacji jako strategii oraz wniosków wynikających z części empirycznej artykułu, bazującej na analizie wyników przeprowadzonych badań własnych.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Jedną ze strategii rozwoju współczesnych przedsiębiorstw stały się ostatnio niewątpliwie strategie umiędzynarodowienia, będące konsekwencją postępujących od jakiegoś czasu procesów globalizacji. Wyniki badań zależności pomiędzy posiadanymi przez przedsiębiorstwa zasobami sensu stricto, kompetencjami, jak i zasobami sensu largo, a sposobami i tempem, w jakim przebiega ekspansja, wiążą się z faktem posiadania strategii internacjonalizacji i jej rodzajem oraz ścieżką wdrażania sposobów umiędzynarodowienia. Nie bez znaczenia pozostaje kapitał zagraniczny, zasięg terytorialny internacjonalizacji oraz łączna ilość strategii implementowanych przez małopolskie przedsiębiorstwa.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Podejście do zasobów przedsiębiorstwa zarówno sensu stricto, jak i sensu largo – ma istotny wpływ na proces internacjonalizacji przedsiębiorstw. Zauważono, że im większe znaczenie tych zasobów w przedsiębiorstwie, tym bardziej rozbudowana jest strategia umiędzynarodowienia. Przedsiębiorstwa posiadające ponadprzeciętne zasoby sensu largo mają możliwość bardziej dynamicznej ekspansji. Warto zatem przywiązywać szczególną wagę do zasobów, zwłaszcza kompetencji menedżerskich, gdyż stanowią one nie tylko element przewagi konkurencyjnej, ale także ważny czynnik procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstw.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Polityka publiczna

Tematyka oddawanego do rąk Czytelnika najnowszego numeru „Horyzontów Polityki” koncentruje się na zagadnieniu, które w polskiej debacie publicznej i akademickiej nie ma długiej historii, choć dotyczy spraw podejmowanych w ramach wielu dyscyplin:nauk społecznych i politycznych, administracji czy zarządzania...

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Internet jako globalne dobro publiczne in statu nascendi

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie czy internet może być aktualnie postrzegany jako globalne dobro publiczne jak sugeruje zapis z Karty Praw Internetowych z 2001 (APC 2001).
        PROBLEM i METODY BADAWCZE: Internet jest jednym z głównych elementów rewolucji technik informacyjnych która przeobraża współczesne społeczeństwa w takich sposób, iż wytwarzanie, przetwarzanie i transmisja informacji stają się w nich fundamentalnymi źródłami produktywności i władzy (Castels 2000, 2008). Pod koniec 2016 doświadczyliśmy globalnego przejścia internetyzacji, gdy ponad połowa ludności ziemskiej uzyskała dostęp do internetu (Internet Statistics 2016), a Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny badających poziom globalnej cyfryzacji ogłosił, iż ludzie przestali wchodzić do sieci tylko w niej są (ITU 2016). Odwołując się do koncepcji globalnych dóbr publicznych oraz bazując na analizie najnowszych danych cyfryzacji i metodzie studium przypadków artykuł odpowiada na ww. pytanie badawcze.  
        PROCES WYWODU: Artykuł składa się z trzech części. We wstępie zarysowuje przebieg rozwoju społeczeństwa informacyjnego z perspektywy globalnej oraz internetu jako światowego dobra wspólnego. W dalszej części szczegółowo analizuje najważniejsze bariery stojące na przeszkodzie by internet w pełni osiągnął status dobra publicznego o charakterze globalnym. Ostatnia część artykułu poświęcona jest analizie wybranych instytucji międzynarodowych dążących do popularyzacji internetu i niwelowania wielowymiarowych podziałów cyfrowych.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Artykuł pokazuje między innymi, iż dynamiczny rozwój społeczeństwa informacyjnego dotyczy tylko niektórych części globu oraz jedynie pewnych grup społecznych i nie jest zjawiskiem uniwersalnym. Wskazuje na to kto najczęściej wchodzi w skład około 3,5 miliarda ludzi na świecie, którzy wciąż są pozbawieni dostępu do internetu. Identyfikuje również główne problemy na które natrafiają organizacje walczące z wykluczeniem cyfrowych w skali globalnej.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: W części podsumowującej artykuł konstatuje, iż internet posiada wielki potencjał by w przyszłości stać się dobrem publicznym o charakterze globalnym ale z pewnością nie jest nim aktualnie. 
         

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Patos nowości (kilka uwag o rewolucji kijowskiej)

Autor analizuje kolejne fazy protestów w Kijowie, śledząc mechanizm przekształcania się obywatelskiego ruchu protestu w polityczną rewolucję. Następnie rozważa skutki rewolucyjnego przełomu dla nowego państwa ukraińskiego i jego polityki, a także stara się ustalić wpływ porozumienia wynegocjowanego przez unijnych ministrów na wynik rewolucji. W dalszej części artykułu autor poddaje analizie i ocenie kolejne fazy polityki, jaką wobec ukraińskiej rewolucji prowadził prezydent i rząd polski.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stanowisko Niemiec w procesie dalszego przewodzenia w Unii Europejskiej

Niemcy są zaliczane do najważniejszych i bardzo ciekawych gospodarek współczesnego świata. Głównym “motorem” niemieckiej gospodarki był i pozostanie eksport wspólnie z wydatkami konsumpcyjnymi. W tym zakresie bezsprzecznym atutem pozostają działania na rzecz ciągłego wzrostu innowacyjności i wdrażania coraz to nowych rozwiązań technologicznych, z czego od lat słyną niemieckie przedsiębiorstwa i oferowane przez nie produkty. Ze względu na coraz częściej poruszane na arenie międzynarodowej tematy ekologii i dbania o środowisko naturalne, w przyszłości znaczenia dla zagranicznych importerów przy wyborze towaru nabierać będą kwestie prowadzenia produkcji w sposób zrównoważony i w zgodzie z przyrodą, na co, zdaniem badaczy, niemieccy przedsiębiorcy również powinni zwrócić szczególna uwagę. Jeżeli natomiast chodzi o rolę, jaka Niemcy miałyby odegrać w dalszym procesie integracyjnym to opinie  na ten temat są podzielone. Chociaż panuje przekonanie, że kraj ten jest bezsprzecznym i jedynym odpowiednim kandydatem  do objęcia ewentualnego formalnego przewodnictwa w Unii Europejskiej,  to równocześnie można spotkać się z zarzutami pod adresem władz niemieckich  i prowadzonej przez nie polityki, jako niekorzystnej w odniesieniu do szeroko rozumianego dobra wspólnoty.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rozwój infrastruktury gospodarki cyfrowej w polityce Unii Europejskiej

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest ocena jakości polityki kształtowanej na szczeblu europejskim w obszarze budowy infrastruktury gospodarki cyfrowej z punktu widzenia jej celów, a w szczególności odpowiedź na pytanie czy sformułowane i wyznaczone przez UE cele spełniają kryterium celu skonkretyzowanego i wykonalnego (osiągalnego) zgodnie z koncepcją SMART.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Przyjęto hipotezę, że jedną z istotnych przyczyn nieskuteczności działań politycznych UE jest niewłaściwe formułowanie ich celów. Badaniu szczegółowemu w niniejszym artykule poddano pierwszy z tzw. kluczowych celów skuteczności działania wyznaczonych w Europejskiej Agendzie Cyfrowej w zakresie rozwoju infrastruktury internetowej mówiący o zapewnieniu do 2013 r. dla 100% obywateli UE szerokopasmowego dostępu do internetu. W procesie badawczym zastosowano metodę badań literaturowych, analizę krytyczną, opisową analizę danych statystycznych oraz wnioskowanie.
        PROCES WYWODU: W pierwszej kolejności analizie poddano ewolucję celów dotyczących rozwoju infrastruktury internetowej w polityce UE od samego jej początku do aktualnej strategii Europa 2020. Wskazano jakie jest ich miejsce wśród innych celów oraz jak zostały one sformułowane. Następnie dokładnie przeanalizowano wybrany cel ilościowy pod względem spełnienia dwóch kryteriów dla prawidłowo sformułowanych celów, tj. kryterium skonkretyzowania i osiągalności celu.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analizowany cel polityki UE nie został skonkretyzowany ani zdefiniowany. Jest to cel co do istoty zmienny, co czyni go też mało realnym do osiągnięcia, zwłaszcza jeśli miałby równocześnie spełniać kryterium celu ambitnego. Wyniki analizy potwierdzają błędy UE w sposobie formułowania celów na najwyższym poziomie prowadzenia polityki.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: UE musi zwiększyć skuteczność działań w zakresie budowy gospodarki cyfrowej, a sposób formułowania celów i ich adekwatność do możliwości realizacji powinien znaleźć się w centrum uwagi.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Strategie rozwoju Polski: analiza systemu, wyzwania i rekomendacje

Celem artykułu jest wielopoziomowa analiza systemu strategicznego zarządzania polityką rozwoju w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań, przed którymi stoi, oraz rekomendacji w zakresie jego usprawnienia. Artykuł składa się z ośmiu części: wprowadzenia (zdefiniowanie systemu zarządzania polityką rozwoju i pojęcia strategii), rysu historycznego (formowanie się polityki rozwoju w Polsce po roku 1990), kontekstu instytucjonalnego (wskazanie na głównych aktorów polityki rozwoju w Polsce), podstaw prawnych (omówienie najważniejszych regulacji, na których opiera się polski system strategii rozwoju), dokumentów strategicznych (analiza najważniejszych wytycznych strategicznych oraz właściwych strategii rozwoju: ogólnopolskich i sektorowych) oraz instrumentów wdrożeniowych (głównie programów operacyjnych, wieloletnich i wojewódzkich). W przedostatniej części, poprzedzającej zakończenie, przedstawiono 10 wyzwań, przed jakimi stoi polski system zarządzania polityką rozwoju, wraz z rekomendacjami, które pozwolą na stawienie im czoła.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Suwerenność i zwierzchnictwo ludowe: egzystencja prywatna i egzystencja polityczna

Cel naukowy:
        Celem artykułu jest rozjaśnienie wewnętrznych napięć, jakimi naznaczone są nowożytne kategorie suwerenności i zwierzchnictwa ludowego. Służy temu próba odczytania różnych znaczeń sprawowania zwierzchnictwa ludowego, jakie wywieść można z twórczości Jana Jakuba Rousseau interpretowanej z perspektyw neorepublikańskiej, humanizmu obywatelskiego, komunitarystycznej i liberalnopolitycznej.
        Problem i metody badawcze:
        Analiza głównych tekstów politycznych Jana Jakuba Rousseau z uwzględnieniem współczesnych kierunków interpretacyjnych pokazuje, że te – rozbieżne nieraz interpretacje – należy odczytywać w świetle przedstawionej przez Roberta Spaemanna tezy o nieodwracalnym rozbiciu politycznej całości i rozdwojeniu egzystencji prywatnej i egzystencji politycznej u Rousseau.
        Proces wywodu:
        Realizacji celu naukowego artykułu służy próba odczytania różnych znaczeń sprawowania zwierzchnictwa ludowego, jakie wywieść można z twórczości Jana Jakuba Rousseau interpretowanej z perspektyw neorepublikańskiej, humanizmu obywatelskiego, komunitarystycznej i liberalnopolitycznej. Problematyczna relacja między rozumną wolą powszechną i faktycznym konsensem większości jako jej reprezentacją wynika z prób połączenia dwóch tradycji określanych przez Spaemanna jako klasyczna i nominalistyczna.
        Wyniki analizy naukowej:
        Pozwala to ukazać we wnioskach końcowych ideę zwierzchnictwa ludowego jako instytucję naznaczoną napięciami wiążącymi się z mieszaną prywatno-polityczną egzystencją człowieka nowożytnego.
        Wnioski, innowacje, rekomendacje:
        Projekt dobrze urządzonego społeczeństwa, którego opis odnaleźć można w Umowie społecznej i Uwagach o rządzie polskim ujawnia dwuznaczności nowożytnej idei suwerenności ludu, która może być uwzględniona przy jej analizie jako naczelnej zasadzie ustrojowej państwa współczesnego.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Polityka naukowa. Innowacyjność w polityce Stanów Zjednoczonych Ameryki

Celem jest zaprezentowanie polityki naukowej USA jako integralnej części polityki publicznej USA, tak jak jest ona postrzegana w najnowszych publikacjach dotyczących tej problematyki.
        Problem i metody badawcze: Polityka naukowa może być narzędziem stymulującym rozwój społeczno‑ekonomiczny. Zastosowany przegląd literatury przedmiotu z XXI wieku pozwala na odnalezienie istotnych cech amerykańskiej polityki naukowej.
        Proces wywodu: Artykuł rozpoczyna omówienie publikacji podkreślających znaczenie nowoczesnych technologii. Następnie omówiono działania władz federalnych mających na celu pobudzenie i wspieranie innowacyjności w USA. Związki postępu technologicznego z cyklami gospodarczymi podsumowują znaczenie polityki naukowej.
        Wyniki analizy naukowej: Wbrew prezentowanym czasem opiniom – w XXI wieku o postępie technologicznym decyduje nie tylko niewidzialna ręka rynku, ale także często niedostrzegana interwencja rządu.
        Wnioski, rekomendacje, innowacje: Innowacyjność wymaga wsparcia ze strony władz publicznych, przy czym należy pamiętać, że wspieranie innowacyjności dotyczyć powinno szerokiego spektrum działań, obejmującego i wstępne poziomy edukacji.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Namysł politologiczny nad Konstytucją RP z 1997 roku

Pomimo że konstytucję uznaje się za akt prawny zajmujący najwyższemiejsce w hierarchii aktów prawnych w danym państwie, któryreguluje podstawowe kwestie dotyczące jego funkcjonowania: zasadyustrojowe, prawa, wolności i obowiązki jednostki oraz system rządów,jest ona przedmiotem zainteresowania nie tylko prawników, alerównież politologów. Nie bez przyczyny jeszcze w dwudziestoleciumiędzywojennym gałąź prawa zajmującą się analizą przepisów konstytucyjnych nazywano „prawem politycznym”. Co więcej, w amerykańskiej klasyfikacji obszarów badawczych nauk politycznych prawo publiczne, a zatem również prawo konstytucyjne, jest zaliczane do nauk o polityce. Takie podejście wydaje się jak najbardziej słuszne,bowiem przepisy prawa, a w szczególności przepisy konstytucyjne,silnie oddziałują na szeroko rozumiane życie polityczne...

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Geopolityka po polsku

Zwycięstwo wyborcze Prawa i Sprawiedliwości w wyborach prezydenckich i parlamentarnych przesądza o zmianach w polskiej polityce zagranicznej. A właściwie o podjęciu podmiotowej polityki po latach zaniechań i uników. Skalę tego problemu wskazywała prywatnie wyrażona skarga polskiego ambasadora w jednym ze średnich europejskich państw, który w połowie 2014 roku powiedział, że zajmuje się wyłącznie czynnościami reprezentacyjnymi, bo od paru lat nie otrzymał żadnej instrukcji dotyczącej działań, które powinien prowadzić.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Słudzy Allaha u władzy. Wpływ islamu na współczesną politykę krajów arabsko-muzułmańskich

Od prawie dwóch lat oczy całego świata są zwrócone w kierunku Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Arabska Wiosna Ludów przetoczyła się od Maroka po Bahrajn, w niektórych krajach zostawiając po sobie krwawy ślad. Ostatnia fala rewolucji stanowi tło rozważań, w których autorka stara się uchwycić rolę islamu we współczesnych realiach arabsko-muzułmańskich na przykładzie wybranych państw. Celem artykułu jest ukazanie islamu jako jednego z najważniejszych mechanizmów determinujących bieg wydarzeń na arenie politycznej omawianego regionu, z którym zarówno lokalni politycy, jak i władcy światowych mocarstw muszą się dziś liczyć.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stany Zjednoczone versus Chiny: rywalizacja o prymat w globalnej działalności badawczo-rozwojowej

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest ustalenie, czy Chiny mają szansę przejąć od Stanów Zjednoczonych przywództwo w globalnej działalności badawczo‑rozwojowej.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem publikacji jest analiza porównawcza potencjału badawczo‑rozwojowego USA i Chin. W artykule wykorzystano dwa główne narzędzia badawcze, jakimi są tradycyjne studia literaturowe oraz dynamiczna analiza porównawcza.
        PROCES WYWODU: Wywód składa się z trzech zasadniczych części. Pierwsza dotyczy nakreślenia trendów w globalnej działalności badawczo‑rozwojowej. Główna część artykułu bazuje na analizie porównawczej wskaźników B+R dla USA i Chin, którą w trzeciej części uzupełniono syntetyczną identyfikacją przewag w B+R badanych gospodarek.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Współczesna działalność badawczo‑rozwojowa zdominowana jest przez USA i Chiny. Dystans dzielący oba kraje cały czas się zmniejsza z uwagi na dynamiczny rozwój działalności B+R w Chinach, przy objawach stagnacji w tej materii w USA. O ile niezagrożona jest pozycja USA w tworzeniu wiedzy, o tyle w kwestii jej komercjalizacji zidentyfikować można przewagę Chin. Ponadto na korzyść Chin wskazuje także silniejsze osadzenie B+R w sektorze przedsiębiorstw.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Kształtujący się nowy układ w globalnej działalności B+R może doprowadzić do mobilizacji dotychczasowego  lidera, co spowoduje przyspieszenie globalnego postępu technologicznego.
         
         

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Meandry ideologii konfucjańskiej i polityki w Chinach

Artykuł zwraca uwagę na aspekty historyczno-polityczne ideologii konfucjańskiej w historii Chin, uwzględniając systemy filozoficzne: konfucjanizm i taoizm. Wykształcona klasa chińskich literatów miała duży wpływ na zbiurokratyzowany system zarządzania. Konfucjanizm organizuje społeczeństwo i jego hierarchię pomiędzy zwierzchnictwem a jego podporządkowaniem. Jednostka powinna dostosować się do ustalonych norm społecznych (konfucjańskich), które sprawdzone w historii, stają się gwarantem ładu społecznego. Władza w Chinach zawsze podlegała kontroli. Cesarze rządzili przez swoich ministrów, najbliższą rodzinę, często też przez eunuchów. Jedni drugich kontrolowali i jedni drugim niedowierzali. Kontrola, donosicielstwo, brak zaufania, przemoc – to stałe elementy w polityce zarządzania Chinami, zarówno w cesarskich Chinach, jak i obecnych – komunistycznych.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Przejawy sekularyzacji na przykładzie Polski

Przedmiotem artykułu jest analiza religijności w Polsce przeszło dwadzieścia lat po upadku komunizmu i transformacji systemu totalitarnego w system demokracji zachodniej. Przytoczone w ramach tejże analizy argumenty wydają się wskazywać na to, iż pomimo pewnego spadku liczby wiernych uczestniczących w praktykach religijnych i życiu Kościoła, ewentualne przejawy sekularyzacji w Polsce nie dokonują się według wzorca, z jakim mamy w ostatnim czasie do czynienia na Zachodzie. Opisany w artykule przykład polskiej religijności wykazuje silne przywiązanie do sacrum w jego przed-modernistycznym sensie. Co więcej, Polska stanowi tu pewien model, chociaż niedoskonały, post-oświeceniowej, liberalnej demokracji, jednakże wyraźnie otwartej na to, co transcendentne.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
ROLA I POZYCJA USTROJOWA IZB WYŻSZYCH WE WSPÓŁCZESNYCH DEMOKRACJACH. CASUS BRYTYJSKIEJ IZBY LORDÓW

Artykuł podejmuje próbę określenia miejsca i znaczenia izb wyższych we współczesnych systemach parlamentarnych państw demokratycznych. Punktem wyjścia podjętych rozważań jest fundamentalna w demokracji parlamentarnej zasada głosząca, że o pozycji ustrojowej organu przedstawicielskiego decyduje stopień jego wyborczej legitymacji. Stąd też wiele miejsca poświęcono procedurom wyłaniania obecnych izb wyższych oraz temu, jak te procedury korelują z posiadanymi przez poszczególne izby wyższe kompetencjami. Artykuł dzieli się na dwie części. W pierwszej dokonano porównania dwóch odmiennych modeli dwuizbowości parlamentu – bikameralizmu asymetrycznego (typowego dla Europy i państw tzw. systemu westminsterskiego) oraz bikameralizmu symetrycznego (charakterystycznego dla USA, państw Ameryki Łacińskiej i Australii). Druga część w całości dotyczy istotnej problematyki funkcjonowania bikameralizmu w Wielkiej Brytanii. Przedstawiono w niej  najważniejsze etapy ewolucji i mechanizmy działania obecnych brytyjskich instytucji parlamentarnych, uznając, że są to zagadnienia zasługujące na szerszą, odrębną analizę.  Po pierwsze dlatego, że parlamentaryzm brytyjski odegrał ważną rolę w kształtowaniu instytucji przedstawicielskich w licznych dawnych koloniach brytyjskich. Po drugie ze względu na wyjątkowo anachroniczny tryb powoływania i skład brytyjskiej Izby Lordów, w której wciąż z urzędu zasiadają osoby piastujące funkcje religijne i posiadające dziedziczne tytuły szlacheckie. Artykuł wieńczą rozważania o proponowanych w ostatnich latach reformach Izby Lordów.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne