rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Drogi absurdu. W stulecie urodzin Alberta Camusa

W twórczości Alberta Camusa wyróżnić można dwa okresy wyznaczone przez dwa tematy obecne od początku jego intelektualnej drogi: temat absurdu i temat buntu. Rozwój myśli francuskiego filozofa zilustrować można wzrostem znaczenia kwestii etycznych i społecznych wraz z rozwinięciem poglądów na temat kategorii buntu. Wraz ze wzrostem znaczenia i rozwojem kategorii buntu w myśli Camusa zmienił się jednak sposób rozumienia przez niego kategorii absurdu.
Artykuł ukazuje przemianę w rozumieniu kategorii absurdu przez Camusa. Wyraża się ona poprzez odejście od egzystencjalnego sposobu myślenia o absurdzie w stronę coraz większego doceniania wartości etycznych i społecznych, jakie ze sobą niesie. Autor analizując wybrane pisma filozoficzne i utwory literackie Camusa, wydobywa z nich istotne elementy świadczące o zmianie podejścia do problematyki absurdalności istnienia. Ponadto w artykule została dokonana próba krytyki kategorii absurdu. Refleksje rozpoczyna przedstawienie rysu biograficznego, gdyż nie jest ono bez znaczenia dla rozumienia twórczości Camusa. Filozofia absurdu Alberta Camusa jest i pozostanie jedną z dyskutowanych koncepcji filozoficznych, budzących wiele wątpliwości, a zarazem zachwyt. Dzięki temu, że czerpie ona bezpośrednio z ludzkiego doświadczenia, odwołując się do pragnień, miłości i niepokojów człowieka, mimo upływu lat nie traci na swojej aktualności, poruszając umysły kolejnych pokoleń myślicieli.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Augustianie-eremici w Grodkowie (ok. 1294 – ok. 1524)

Artykuł prezentuje dzieje klasztoru augustianów-eremitów w Grodkowie. Był to pierwszy klasztor zakonu augustiańskiego na Śląsku. Jednym z problemów badawczych jest ustalenie daty fundacji klasztoru. Autor przypuszcza, że fundatorem mógł być książę Henryk V Brzuchaty, jak również datuje ten fakt na lata 1290–1294. Prezentuje również ekonomiczne i społeczne dzieje konwentu, również związki ze społeczeństwem. Klasztor został rozwiązany w okresie Reformacji.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Elementy duchowości ekologicznej w encyklice papieża Franciszka Laudato si’

Duchowość i ekologia to dwie, wydawać by się mogło, skrajne dziedziny życia. Encyklika Laudato si’ jednakże przeczy tej tezie, ukazując ich integralność. Papież ukazuje w niej przyczynę narastającego wciąż kryzysu ekologicznego, jaką jest zerwanie relacji z Bogiem Stwórcą. Brak miłości do Niego skutkuje brakiem miłości do stworzonego przezeń świata, czego konsekwencją jest nie tylko narastające zanieczyszczenie środowiska czy też brak wody pitnej, lecz także wzmożony niepokój, wzrost chorób cywilizacyjnych, ciągły pośpiech czy hałas. Rozwiązaniem, jaki proponuje papież, jest w tej sytuacji tzw. nawrócenie ekologiczne, które pomoże właściwie ustawić hierarchię wartości, w konsekwencji doprowadzając do uzdrowienia naszej relacji z Bogiem, drugim człowiekiem, a w konsekwencji kondycji całego otaczającego nas świata.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Transhumanizm czy humanizm? Krytyczne spojrzenie na nową ideologię

Zachód powoli dostrzega zagrożenia wynikające z nowej ideologii zwanej transhumanizmem, zapoczątkowanej przed trzydziestoma laty w Stanach Zjednoczonych. Polega ona na wykorzystaniu dla celów ideologicznych konwergencji rozwijających się w szybkim tempie takich nauk ścisłych jak: nanotechnologii, biotechnologii, sztucznej inteligencji, nauk poznawczych i inżynierii genetycznej. Transhumanizm chce być pozytywną odpowiedzią na postmodernizm i nihilizm ogarniające kraje wysoko rozwinięte. Jego ambicją jest pomijanie prawa natury i dotychczasowej antropologii. Pragnie zająć się całościowo człowiekiem i zapewnić mu nieskończone przedłużanie życia ziemskiego w pełnym szczęściu i niezgłębionej przyjemności. Transhumanizm podejmuje działania mające na celu likwidację dotychczasowych cywilizacji i kultur, odrzuca historię, przynależność narodową, rodzinę oraz religię. W zamian pragnie wprowadzić globalną kulturę i cywilizację dla człowieka jako wytworu biotechnicznego. Transhumanizm sprowadza człowieka do wymiaru materialnego i świadomie go w tym wymiarze zamyka. Postęp nowej ideologii wydaje się trudny do zatrzymania, a jego katastrofalne skutki dla człowieka i społeczności są trudne do przewidzenia. Wydaje się jednak, że trzeba podjąć działania na polu filozofii, a szczególnie poprzez powrót do metafizyki istnieniowej św. Tomasza z Akwinu, dalej – poprzez ugruntowanie antropologii biblijnej i wreszcie poprzez szeroki powrót do teologii kontemplacyjnej.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kontrowersje doktrynalne wokół natury poszczególnych aktów administracyjnych (kan. 35–93 KPK)

Artykuł omawia kontrowersje dotyczące kategorii poszczególnych aktów administracyjnych, o których jest mowa w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. Autor ukazuje, że w kanonicznym porządku prawnym poszczególne akty administracyjne posiadają swą specyfikę. Taki charakter generuje wiele kontrowersji doktrynalnych dotyczących natury aktu. W artykule tym wykazano, iż poszczególne akty administracyjne są specyficznymi aktami prawnymi, odbiegającymi mechanizmami funkcjonowania od założeń generalnej teorii aktu prawnego. Mają one charakter dyspozytywny, skierowany na wywołanie określonych skutków prawnych. W Kodeksie występują niejednorodne zapisy co do formy aktu. Prawodawca dopuszcza, pod pewnymi warunkami, skuteczność zarówno formy pisemnej, jak i ustnej. Poszczególny akt administracyjny jest unilateralnym aktem konkretnym wydawanym przez władzę wykonawczą w formie zarówno pisemnej, jak i ustnej.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Tożsamość człowieka objawiona „przed założeniem świata” (Ef 1,4)

Artykuł jest próbą spojrzenia na zagadnienie tożsamości człowieka w perspektywie Listu do Efezjan. Wielość i różność zagadnień, odkrywalnych w procesie jego interpretacji, układają się w następującą sekwencję tematyczną: tajemnica trynitarnego istnienia Boga; zaistnienie przed „założeniem świata” stworzonej tożsamości człowieka; czasowo-przestrzenne warunkowanie dialogicznego procesu antropogenezy; objawiona autoprzekazem Boga nadzieja uwiecznienia tożsamości człowieka w tożsamości jego Stwórcy.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Spowiednik w konfrontacji z problemami etycznymi sfery seksualnej

Jednym ze współczesnych wyzwań dla pełnienia posługi spowiedniczej są problemy związane ze sferą ludzkiej seksualności. Z tej racji, że w tej sferze istnieje wiele różnych opinii, nie zawsze zgodnych z nauczaniem i sprawdzoną praktyką pastoralną Kościoła, konieczna jest refleksja dotycząca rozumienia zadań spowiednika i sposobów podejścia do problemów etycznych związanych ze sferą seksualną życia człowieka. Właściwe podejście do tych kwestii jest kluczowe dla owocnego sprawowania i przeżywania sakramentu pokuty i pojednania, i stanowi ważny element formacji moralnej wierzących. Problematyka etyczna związana ze sferą ludzkiej seksualności jest złożona i obejmuje liczne zagadnienia szczegółowe. Niniejszy tekst omawia kwestie ogólne dotyczące seksualności, które są aktualne we współczesnej praktyce sakramentalnej w Kościele. Należy do nich pytanie o istotę związku seksualności i spowiedzi sakramentalnej. Kolejnym ważnym zagadnieniem jest rozumienie grzechu w sferze seksualnej człowieka. Bardziej praktyczny wymiar omawianej tematyki dotyczy zagadnienia stawiania przez spowiednika pytań oraz udzielania nauk i rad penitentom w obszarze etyki seksualnej. Kwestie te dotykają istoty rozumienia sakramentu pokuty i pojednania, natury i różnych wymiarów grzechu oraz misterium ludzkiej seksualności. Kluczem owocnego sprawowania posługi sakramentu pokuty i pojednania jest postawa polegająca na „towarzyszeniu procesom wzrostu”.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zarys koncepcji Habermasowskiej sfery publicznej

Dla Habermasa sfera publiczna jest centrum życia społeczno-politycznego. Jest ona niejako buforem między społeczeństwem a płaszczyzną władzy i polityki. Właściwy jej kształt zapewnia możliwość trafnej oceny problemów i przekazywania ich do centrów decyzyjnych władzy. Sfera publiczna jest sferą prywatnych ludzi gromadzących się w publiczność, jednak nie jako biernych widzów, ale aktywnie włączających się w definiowanie i rozwiązywanie wspólnie tematyzowanych problemów. Jej ideał Habermas upatruje w XVIII-wiecznej sferze mieszczańsko-obywatelskiej, po której jednak następuje jej rozpad. Media stają się elementem opiniotwórczym i manipulującym publicznością.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wizerunek św. Floriana jako symbol heraldyczny w niektórych herbach polskich gmin i miast

Wizerunek św. Floriana w porównaniu z wizerunkami innych świętych, obok św. Jerzego, jest jednym z najczęściej wykorzystywanych wizerunków w herbach polskich. Nasuwa się pytanie: Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest bardzo prosta. Otóż św. Florian to wzór człowieka nieugiętego w swoich przekonaniach, wzór wierności wyznawanej wiary, wzór męstwa, odwagi, ofiarności, który narażał się dla bliźnich, przyjaciół, chciał pomóc, chciał ulżyć w cierpieniu. Św. Florian, patron m.in. ludzi, którzy w trosce o życie, zdrowie i mienie bliźniego oraz środowisko walczą z pożarami i miejscowymi zagrożeniami, jest wciąż pamiętany i czczony w wielu zakątkach naszego kraju i poza nim, a pamięć ta jest okazywana w różnoraki sposób, w tym także przez wykorzystywanie jego wizerunku w heraldyce samorządowej.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rodzaje wiatru w opisie plagi szarańczy i ich wpływ na rozumienie Wj 10,13.19

Przedmiotem artykułu są dwa rodzaje wiatru występujące w opisie plagi szarańczy: wiatr wschodni oraz zachodni, oraz wpływ tych zjawisk meteorologicznych na rozumienie tekstu Wj 10,13.19. Tekst przedstawia cechy charakterystyczne wiatru wschodniego i zachodniego na terenie Palestyny i Egiptu, czyli miejsc, w którym zostały osadzone wydarzenia. Ponadto zostały przedstawione różnice występujące między tekstem hebrajskim i Septuagintą, Vulgatą oraz tłumaczeniem polskim.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Przeżywanie miłości przez małżonków

Miłość najtrafniej ujmuje prawdę o sercu człowieka, gdyż ma swoje źródło w stwórczym akcie Boga. Właściwe rozumienie i przeżywanie miłości jest kluczowe dla relacji małżeńskiej. W niniejszym artykule zostało ukazane przeżywanie miłości przez małżonków na podstawie przeprowadzonych badań. Bardzo wysoki odsetek respondentów deklaruje przeżywanie miłości adekwatne do złożonej przysięgi małżeńskiej. Nieco niższy procent przeżywa swoją miłość jako stałą otwartość na poczęcie nowego życia, a mniej niż połowa badanych przeżywa ją jako silną więź erotyczną ze współmałżonkiem. Ponad jedna trzecia małżonków przeżywa miłość małżeńską jako ofiarność i wysiłek przy nieadekwatnej wzajemności. Wyniki wskazują na potrzebę duszpasterskiej troski o więź małżeńską.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Przykłady łamania reguły zakonnej przez kanoników regularnych z Żagania w średniowieczu w świetle kroniki klasztornej

Życie wewnętrzne w średniowiecznych klasztorach nie zawsze przebiegało w zgodzie z przyjętymi zasadami, które z założenia powinny być przecież rygorystycznie przestrzegane. Dotyczyło to zarówno braci, ojców, wyższych funkcyjnych klasztornych, a nawet samych opatów. Kronika klasztoru kanoników regularnych w Żaganiu dostarcza nam wielu przykładów łamania reguły zakonnej. Nadużywanie alkoholu, zbyt częste kontakty z kobietami czy nieposłuszeństwo wobec przełożonych – to tylko niektóre z problemów, z którymi borykali się żagańscy kanonicy. Wydaje się, że w takim zabytku dziejopisarstwa średniowiecznego pokazywane powinny być raczej pozytywne przykłady, które miały zachęcać do cnotliwego postępowania, a nie negatywne czyny, a nawet zbrodnie. Okazuje się jednak, że prezentacja tego, co złe, miała charakter dydaktyczny. Pokazywała czytającym, jak nie należy postępować, czego unikać, aby nie ściągnąć na siebie i cały konwent nieszczęść, oskarżeń albo gniewu – czy to braci, czy przełożonego konwentu. Informacje o grzechach i występkach pełniły również funkcję kontrastującą, podkreślając, jak wprowadzone reformy życia wewnętrznego przez dobrych opatów wpływały na zmiany w sposobie postępowania i życia całego konwentu. Dzięki zaprezentowaniu pozytywnych i negatywnych przykładów te pierwsze widzimy jako jeszcze lepsze, jeszcze godniejsze naśladowania i zapamiętania.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„Chociaż jesteś cesarzem, powinieneś bardziej być poddany Bogu” (Ep. 10*,8)

Artykuł przedstawia poglądy św. Ambrożego na temat władzy cesarskiej. Wprawdzie biskup Mediolanu nie stworzył całościowej koncepcji funkcjonowania cesarza w chrześcijańskim społeczeństwie Imperium Romanum, jednak analiza pozostawionych przez niego mów i listów pozwala odtworzyć jego najbardziej znaczące poglądy w tej kwestii. Ambroży podkreślał boskie pochodzenie władzy cesarskiej, będącej gwarantem porządku w ziemskiej społeczności. Idealny cesarz, zdaniem biskupa, powinien cechować się pobożnością, bojaźnią Bożą i pokorą oraz troszczyć się o pomyślność swoich poddanych. Wobec cesarza trwającego w wyznawaniu prawowiernej doktryny poddani mieli określone obowiązki. Powinni oni wspierać swojego władcę modlitwami i okazywać mu posłuszeństwo. 

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wiadomości o rudzkim opactwie cystersów – na podstawie dokumentu fundacyjnego z kapsuły czasu kościoła w Stanicy z 1802 r.

12 grudnia 2017 r. zdjęto krzyż z kulą z wieży kościoła parafialnego pw. św. Marcina w Stanicy – ostatniej świątyni zbudowanej przez opactwo cystersów w Rudach przed jego kasatą w 1810 r. W kapsule czasu znajdował się okolicznościowy zapis, sporządzony 20 września 1802 r. W oparciu o lekturę odkrytego dokumentu oraz dostępne opracowania na temat rudzkiego opactwa, autor omawia sytuację opactwa na początku burzliwego XIX w., a także charakteryzuje stan osobowy rudzkiego konwentu. W dalszej kolejności opisuje główne etapy budowy kościoła św. Marcina w Stanicy na kanwie dramatycznych dziejów zawieruchy napoleońskiej, posiłkując się kronikarskim zapisem ostatniej części odnalezionego dokumentu, zatytułowanej: Wspomnień godne nasze czasy, które na przyszłość przekazać chcemy.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Klasyczne modele racjonalizacji cierpienia i zła. Próba teologicznej oceny

W artykule podjęto próbę teologicznej oceny klasycznych modeli racjonalizacji cierpienia i zła. Należą do nich: harmonizacja i estetyzacja, ontologiczna depotencjacja, umoralizowanie oraz pedagogizacja zła. Autor dochodzi do wniosku, iż żaden z nich nie daje wystarczającej odpowiedzi na bolesne pytanie: Dlaczego Bóg dopuszcza zło? Niemniej jednak każdy z wymienionych modeli zawiera elementy, które z powodzeniem mogą być wykorzystane we współczesnym dyskursie teodycealnym. Istnienie zła nie jest wystarczającym dowodem na nieistnienie Boga. To, w jaki sposób niewierzący postrzegają zło, jest już określone przez ich niewiarę. I odwrotnie: wierzący postrzegają zło w świetle wiary. Dla chrześcijan ostatnim słowem Boga w obliczu zła i cierpienia jest Jezus Chrystus.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Niedrukowany dokument biskupa wrocławskiego Przecława z 9 lutego 1370 r. dotyczący klasztoru Dominikanek w Racibor

W artykule przedstawiono dokument biskupa wrocławskiego Przecława z Pogorzeli, wystawiony 9 lutego 1370 r. w Otmuchowie, w którym potwierdza on dyplom księcia opawsko-raciborskiego Jana I z 12 listopada 1368 r. Książęcy dokument dotyczy sprzedaży rocznego czynszu 11 grzywien w Nowych Zagrodach (dziś część Raciborza) przez radę miasta Raciborza klasztorowi Dominikanek w Raciborzu. Oba dyplomy stanowią cenne źródło do dziejów klasztoru raciborskich zakonnic św. Dominika i miasta Raciborza. Szczególną wartość stanowią osoby wskazane w dokumentach, m.in. burmistrz, rajcy, ławnicy, cechmistrzowie.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Merian Coldwell Cooper (1894–1973) na polsko-amerykańskim „pograniczu”

Artykuł ten poświęcony jest polskiemu wątkowi życia Meriana Coopera – w Ameryce i na świecie znanego głównie jako producent i reżyser filmowy, w Polsce natomiast pamiętanego również za udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach pilotów „eskadry kościuszkowskiej”. Na przykładzie Meriana Coopera i jego kolegów, amerykańskich pilotów w polskich mundurach, usiłujemy dowieść istnienia swego rodzaju polsko-amerykańskiego pogranicza, mimo braku polsko-amerykańskiej granicy w ścisłym, geograficznym tego słowa znaczeniu.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Nienaruszalność życia ludzkiego w nauczaniu Benedykta XVI

Benedykt XVI w okresie swego ośmioletniego pontyfikatu – podobnie jak jego poprzednicy – wielokrotnie zabierał głos w kwestiach bioetycznych. Jasnego stanowiska wobec nowych możliwości, jakie niesie ze sobą rozwój nauk przyrodniczych, a także przemian społecznych, nie zabrakło również w okresie pełnienia przez kard. J. Ratzingera funkcji prefekta Kongregacji Nauki Wiary. Z jego tekstów oraz wypowiedzi kierowanych do różnych środowisk wynika, że życie ludzkie posiada wartość podstawową i nie należy go stawiać na równi z innymi istotami żywymi. Benedykt XVI dopatrywał się zagrożeń dla życia ludzkiego w rozwoju nauk przyrodniczych oraz w mentalności eugenicznej. Do owych zagrożeń papież zaliczył: aborcję, eutanazję, klonowanie człowieka, wojnę i terroryzm. Papież wskazał również na odpowiedzialność całego społeczeństwa za promocję cywilizacji życia. Szczególna odpowiedzialność spoczywa na tych, którzy z racji swej profesji i pełnionych funkcji są w sposób szczególny zobligowani do obrony życia ludzkiego.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Istota odpowiedzialności rodziny za osobę chorą

Opieka nad chorymi jest przedmiotem licznych studiów i opracowań, a w obszarze teologii moralnej wiąże się głównie z problematyką odpowiedzialności różnych podmiotów, w tym samego chorego, za proces leczenia i podejście do osób wymagających troski. Jednym z tych podmiotów jest najbliższe otoczenie osoby chorej, które stanowi rodzina. Niniejszy artykuł przedstawia problem istoty odpowiedzialności za osobę chorą,która spoczywa na rodzinie. Na początku autor prezentuje zjawisko choroby i jej wielorakie odniesienia do życia rodziny. Następnie zostało omówione znaczenie rodziny w doświadczeniu choroby. Po wyjaśnieniu doświadczeń choroby w rodzinie został przedstawiony problem istoty odpowiedzialności rodziny za chorego członka i zobowiązania, jakie powstają w sytuacji choroby. Doświadczenie choroby posiada nie tylko charakter negatywny, uciążliwy i niekorzystny, ale niesie ze sobą także pozytywne elementy, wskazując na kondycjęludzkiego życia i stając się okazją do pogłębienia więzi rodzinnych.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Proces rehabilitacyjny św. Joanny d’Arc (1450–1456)

Inkwizycja, która w dużym stopniu determinuje ocenę Joanny d’Arc, rozwijała się przez wieki. Jej procedura prawna miała na celu uniknięcie niesprawiedliwych wyroków. Proces Joanny stanowi przykład licznych uchybień. Anglicy, dla których stanowiła symbol francuskiego oporu, postarali się nie tylko o wyeliminowanie jej z rzeczywistości politycznej, ale i o zniszczenie dobrego imienia (nieuzasadnione rozszerzenie składu sędziowskiego, opłacenie go, wyimaginowane posądzenia). Proces rehabilitacyjny św. Joanny d’Arc jest bezprecedensowym postępowaniem dokumentującym nadużycia. W związku z interwencją samego papieża, do którego apelację uprzednio uniemożliwiono, za sprawą działań króla Karola VII oraz dzięki zeznaniom wielu osób powiązanych z procesem skazującym, oczyszczono dobre imię „Dziewicy Orleańskiej”.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Barthowskie spekulacje angelologiczne w Die kirchliche Dogmatik w świetle katolickich wypowiedzi dogmatycznych o aniołach

Zasadniczą problematyką artykułu jest analiza wykładni angelologicznej dokonana przez Karla Bartha w jego monumentalnym dziele Dogmatyka kościelna i porównanie jej z katolicką ortodoksją Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Celem jest obrona tezy, że nauka o aniołach – tylko o tych, które nie upadły – zarysowana przez kontrowersyjnego, ale też znaczącego protestanckiego teologa, w żadnym wypadku nie musi stać w sprzeczności z powściągliwymi i mało precyzyjnymi stwierdzeniami odnośnie do istot anielskich, które przez Kościół rzymskokatolicki uznane zostały za wypowiedzi dogmatyczne.
W pierwszej części artykułu został przedstawiony historyczny rozwój angelologii w oparciu o retrospektywne interpretacje K. Bartha. Centralna część to omówienie Barthowskiej koncepcji królestwa niebieskiego i aniołów. Na koniec przedstawione zostały katolickie dogmaty anielskie.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Historia Domu Rekolekcyjnego Konferencji Episkopatu Polski „Księżówka” w Zakopanem w latach 1945–1990

Artykuł jest kontynuacją historii „Księżówki” – Domu Rekolekcyjnego Konferencji Episkopatu Polski w Zakopanem. Autor ukazuje w nim funkcjonowanie domu w peerelowskim okresie zmagań z władzami administracyjno-politycznymi o byt w warunkach narzucanych przez totalitarny ustrój.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Jan Hus – prekursor reformacji XVI wieku

Problem artykułu został rozwinięty w dwóch punktach. W punkcie pierwszym ukazano tło historyczne życia i działalności Jana Husa: dane biograficzne, stosunek Husa do schizmy w Kościele, do sytuacji politycznej i społecznej w Czechach oraz sobór w Konstancji. W punkcie drugim przedstawiono główne reformatorskie postulaty teologii Jana Husa: rozumienie autorytetu źródeł wiary – zwłaszcza autorytetu Pisma Świętego, naukę o Kościele i predestynacji oraz nauczanie o papiestwie.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Raciborskie dominikanki w nekrologach klasztorów czeskich i morawskich

Analizie poddano 7 dominikańskich nekrologów klasztorów czeskich i morawskich, przechowywanych w archiwum praskim i brneńskim. Pozwoliła ona na przedstawienie 76 raciborskich dominikanek zmarłych w latach 1710–1817. Porównując osiągnięte wyniki z innymi źródłami (Liber albus, Acta Capituli Provincialis Fratrum Praedicatorum Provinciae Bohemiae, spisy wskazane przez Augustina Weltzla i Kazimierza Dolę), zauważa się jeszcze 24 zakonnice, które zmarły po wejściu klasztorów śląskich do prowincji czeskiej. W sumie powstał wykaz 100 sióstr zakonnych, który znacznie poszerza dotychczasową wiedzę na temat składu osobowego klasztoru dominikanek w Raciborzu. Stanowi on punkt wyjścia do dalszych badań prozopograficznych nad tym konwentem.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia