rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dawna osada fabryczna Walentynów, obecnie browery w Żychlinie

W 1853 r. Tomasz Aleksander Pruszak wydzielił z gruntów folwarku Budzyń 20 mórg (11,2 ha) i nazwał
ten teren „Osadą Fabryczną Walentynów”. Obejmowała ona obszar cukrowni i teren zabudowy mieszkaniowej.
W 1867 r. właścicielami Osady zostali L. Kronenberg i H. Toeplitz, a jej powierzchnia została powiększona
do około 28 ha. W latach 1867-1918 wzniesiono nowe budynki mieszkalne, szkołę, Dom Ludowy,
szpital oraz założono park miejski i obsadzono drzewami główną ulicę (ob. Narutowicza). Po 1945 r. zbudowano
nowe bloki mieszkalne, sklepy, a w 1964 r. cały zespół mieszkaniowy nazwano „Osiedlem Wyzwolenia”.
Obecnie dawna Osada składa się z budynków historycznych i współczesnych.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Życie codzienne uczniów gimnazjum gubernialnego w Płocku w II połowie XIX w.

Artykuł omawia wybrane aspekty życia codziennego uczniów Gimnazjum Gubernialnego w Płocku
w II poł. XIX w. Podstawą źródłową są wspomnienia absolwentów szkoły opublikowane głównie w Księdze
Pamiątkowej Koła Płocczan oraz Korespondencja z Magistratem miasta Płocka dotycząca spraw porządkowych
i uczniów Gimnazjum Męskiego. Tekst nie wyczerpuje w pełni tematu, ponieważ przedstawione fragmenty
są częścią większej pracy, w której poruszone są jeszcze zagadnienia, takie jak metody nauczania czy
system kar szkolnych. Artykuł ma na celu przybliżenie życia uczniów na wąskim przykładzie jednej szkoły,
w tym wypadku Gimnazjum Gubernialnego.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Feliks Korwin-Szymanowski (1875-1943) – inżynier i kapłan mariawicki

Artykuł prezentuje osobę Feliksa Korwin-Szymanowskiego, mariawickiego kapłana, który ze względu na
wykształcenie techniczne zaangażowany był w powstanie Świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku. W artykule
zaprezentowano jego życie w ujęciu chronologicznym oraz drogę rozwoju duchowego w świetle zachowanej
korespondencji rodzinnej.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wojciech Krasiński (†1691) – starosta płocki, kasztelan ciechanowski i wojewoda mazowiecki

Wojciech Krasiński herbu Ślepowron był synem Ludwika Krasińskiego, kasztelana ciechanowskiego i starosty
płockiego. Za początek szerszej działalności publicznej Wojciecha możemy uznać datę 30 lipca 1643 r.,
wówczas to jego ojciec dokonał na niego cesji starostwa płockiego, a w 1650 r. objął kasztelanię ciechanowską.
Wziął udział w bitwie ze Szwedami pod Nowym Dworem w 1655 r. W 1663 r. został wojewodą mazowieckim.
W 1672 r. przystąpił do konfederacji gołąbskiej. Był dwukrotnie żonaty: po raz pierwszy z Zuzanną
Koniecpolską herbu Pobóg, kasztelanką chełmską, a po jej śmierci poślubił Ludwikę Marię von Goltz, córkę
Balthasara von der Goltza, marszałka dworu elektora brandenburskiego. Od czasów Jana III Sobieskiego
jego życie publiczne uległo ograniczeniu. Zmarł bezpotomnie w 1691 r.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zmiany w produkcji, handlu zagranicznym i zużyciu krajowym ziemniaków w Polsce w latach 2001-2019

Przedmiotem analizy była produkcja ziemniaków, zużycie krajowe i obroty handlu
zagranicznego (eksport i import) w Polsce w latach 2001-2019. W oparciu o wyniki analiz określono
średniookresową projekcję (na 2025 r.) obejmującą produkcję, kierunki wykorzystania w kraju
i obroty handlu zagranicznego ziemniakami i ich przetworami. Analizowane dane pochodziły z GUS
oraz IERiGŻ-PIB. Produkcja ziemniaków w Polsce w latach 2001-2019 charakteryzowała się
tendencją spadkową. Wolniejszy spadek zbiorów niż powierzchni wynikał z poprawy plonowania.
W zużyciu krajowym występowały różnokierunkowe tendencje: spadkowa w spożyciu ziemniaków
ogółem, w eksporcie ziemniaków nieprzetworzonych, w przetwórstwie w gorzelnictwie i w stratach
w przechowalnictwie oraz wzrostowa w przetwórstwie spożywczym i pozostałym przemysłowym.
W handlu zagranicznym zaobserwowano poprawę dodatniego salda handlu przetworami z
ziemniaków oraz pogłębianie się ujemnego salda handlu ziemniakami. Z projekcji rozwoju na 2025 r.
wynika, że produkcja ziemniaków w Polsce może wynosić 7250- 7540 tys. t, a zapotrzebowanie -
7430-7570 tys. t. Import niezbędny ziemniaków świeżych może wynosić rocznie 30-180 tys. t.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Handel zagraniczny produktami mięsnymi Polski z Japonią w latach 2004-2019

Głównym celem artykułu jest charakterystyka zmian w handlu zagranicznym produktami
mięsnymi Polski z Japonią w latach 2004-2019. Zastosowano następujące metody: analiza
porównawcza w czasie eksportu produktów mięsnych oraz wchodzących w jej skład głównych grup
produktowych, analiza struktury towarowej tego eksportu. Otrzymane wyniki mogą być wykorzystane
przez różnych uczestników łańcucha dostaw (np. przetwórców czy handel), mogą stanowić wsparcie
nie tylko dla polityki gospodarczej państwa w zakresie kształtowania relacji handlowych, ale także dla
przedsiębiorstw eksportujących, które są zainteresowane określeniem swojej pozycji konkurencyjnej
na rynku (np. mogą oszacować swój udział w eksporcie do Japonii określonych grup
asortymentowych) czy rozważyć ewentualne uplasowanie swoich produktów na tym rynku. W
badaniach wykorzystano dane OECD, ITC Trade Map i niepublikowane dane roczne dotyczące
eksportu i importu Ministerstwa Finansów z lat 2004-2019.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Próba oceny konkurencyjności kolei dużych prędkości na podstawie wybranych kryteriów

Obecny dynamiczny rozwój kolei dużych prędkości (KDP), spowodowany rosnącym zapotrzebowaniem na szybkie i bezpieczne połączenia pasażerskie związane z rosnącą globalizacją oraz tempem pracy, a co za tym idzie również koniecznością oszczędności czasu, generuje pytania o sposób realizacji tego rodzaju inwestycji. Generalnie nie poddaje się w wątpliwość zasadności budowy szybkich połączeń kolejowych, jednak zwrot poniesionych kosztów jest silnie zależny od warunków lokalnych, a zwłaszcza atrakcyjności tego typu połączeń dla użytkownika końcowego, jakim jest pasażer. Ta z kolei stanowi sprzężenie zwrotne z warunkami konkurencyjności w odniesieniu do innych środków transportu. Konkurencyjność KDP jest na pewno zagadnieniem wielokryterialnym i wymaga głębokich studiów. W artykule podjęto próbę subiektywnej analizy konkurencyjności KDP w odniesieniu do transportu lotniczego i drogowego, uwzględniając obecne uwarunkowania rynkowe, w oparciu o wybrane kryteria mogące stanowić zdaniem autorów podstawę do sformułowania miar pośrednich służących bieżącej ocenie zasadności ekonomicznej funkcjonowania KDP. Przedstawiono propozycję tworzenia takich miar wraz z syntetycznym omówieniem na wybranych przykładach tras KDP.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Zastosowanie lokomotywy dwunapędowej typu 111DE w transporcie intermodalnym

W ramach artykułu przedstawiono główne założenia Krajowego Programu Kolejowego i stan taborowy lokomotyw spalinowych i elektrycznych w Polsce. Artykuł zawiera opis rozwoju transportu intermodalnego w kraju oraz lokalizację największych terminali intermodalnych na terenie Polski. Zaprezentowany został również rozkład linii kolejowych w Polsce z podziałem na zelektryfikowane i niezelektryfikowane. Przedstawiono dwunapędową lokomotywę typu 111DE zaprojektowaną na potrzeby przewozów intermodalnych i pasażerskich wraz z jej podstawowymi danymi technicznymi i charakterystykami trakcyjnymi. Opisana lokomotywa dwunapędowa zbudowana została podczas realizacji projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój nr POIR. 01.02.00-00-0191/16-00 pt. „Platforma lokomotyw z zaawansowanymi spalinowo-elektrycznymi (wielosystemowymi) układami napędowymi”, dofinansowywanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Wykonawcą powyższego projektu są Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz S.A. i Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Pojazdów Szynowych „TABOR” w Poznaniu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Rezorcynol – metoda oznaczania w powietrzu na stanowiskach pracy

Rezorcynol (1,3-dihydroksybenzen) to białe ciało stałe stosowane w przemyśle gumowym, farmaceutycznym, kosmetycznym, farb oraz lakierów i in. Jest to substancja szkodliwa, drażniąca, methemoglobinotwórcza i hemolityczna. Może wywołać uszkodzenie nerek i wątroby. Celem pracy było opracowanie metody oznaczania rezorcynolu w powietrzu na stanowiskach pracy, która umożliwi oznaczanie jego stężeń w zakresie 0,1–2 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia.Materiał i metodyMetoda polega na zatrzymaniu zawartego w powietrzu rezorcynolu na filtrze celulozowym, ekstrakcji wodnym roztworem metanolu i analizie chromatograficznej otrzymanego roztworu. Badania wykonano z wykorzystaniem chromatografu cieczowego serii 1200 firmy Agilent Technologies z detektorem diodowym. Oznaczenia prowadzono z zastosowaniem kolumny Allure Basix (250 × 4,6 mm, uziarnienie: 5 μm). Walidację metody przeprowadzono zgodnie z wymaganiami zawartymi w normie europejskiej PN-EN 482.WynikiOpracowana metoda umożliwia oznaczanie rezorcynolu w powietrzu środowiska pracy w zakresie stężeń 4,5–90 mg/m<sup>3</sup>. Granica wykrywalności wynosi 0,087 μg/ml, precyzja – 5,16%, a względna niepewność rozszerzona pomiaru – 22,6%. Opisywana metoda umożliwia selektywne oznaczanie rezorcynolu w powietrzu na stanowiskach pracy w obecności 1,2-dihydroksybenzenu, 1,4-dihydroksybenzenu, benzenu i fenolu.WnioskiMetoda charakteryzuje się dobrą precyzją i dokładnością, spełnia wymagania zawarte w normie europejskiej PN-EN 482 i może być wykorzystywana przez laboratoria higieny pracy do wykonywania pomiarów zawartości rezorcynolu w powietrzu na stanowiskach pracy w celu oceny narażenia pracowników na tę substancję. Med. Pr. 2022;73(2):135–142

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zastosowanie posturografii dla oceny układu równowagi dla potrzeb medycyny pracy

Badanie posturografii umożliwia ocenę czynności układu równowagi jako całości i ilościową, aparaturową weryfikację klinicznej próby Romberga. Dlatego celem pracy była ocena przydatności posturografii jako głównego testu oceny zaburzeń równowagi dla potrzeb medycyny pracy.Materiał i metodyPraca ma charakter przekrojowy. Analizie poddano anonimizowane wyniki 1030 pacjentów zgłaszających się z powodu zawrotów głowy i zaburzeń równowagi. Na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego i wyników wideonystagmografii pacjentów zakwalifikowano do podgrup osób z łagodnymi położeniowymi zawrotami głowy [ŁPZG (N = 130)], nieskompensowanymi [NS (N = 82)] i skompensowanymi [S (N = 174)] uszkodzeniami obwodowej części układu przedsionkowego, obustronnym osłabieniem pobudliwości przedsionkowej [<i>bilateral vestibular</i> – BV (N = 63)], chorobą Ménière’a (N = 53), zaburzeniami części ośrodkowej [ośr. (N = 293)], migrenami (N = 132), zaburzeniami psychopochodnymi [psych. (N = 232)] i <i>persistent postural-perceptual dizziness</i> [PPPD (N = 150)]. Do badań włączono również 129 osób zdrowych.WynikiSpośród wszystkich nieprawidłowych wyników posturografii statycznej (PS) i dynamicznej (PD), odpowiednio, 99% i 94% stwierdzono w grupie osób chorych. Prawidłowe wyniki stwierdzono zarówno u 59% (PS) i 67% (PD) osób zdrowych, jak i u 24% (PS) oraz 31% (PD) osób chorych. Wykazano częstsze występowanie nieprawidłowych wyników PS w podgrupach NS, BV i PPPD oraz PD w podgrupach ośr., psych. i PPPD. W podgrupie NS dla obu posturografii wykazano wysoką ujemną wartość predykcyjną (82–87%) w stosunku do próby kalorycznej.WnioskiTesty statyczne są podstawowym badaniem wymaganym w badaniach profilaktycznych pracowników. Posturografia stanowi ilościowy zapis wychwiań w odniesieniu do wartości normatywnych. Nieprawidłowe wyniki posturografii, szczególnie statycznej, z bardzo dużym prawdopodobieństwem wskazują na występowanie patologii układu równowagi,
w tym zaburzeń psychofunkcjonalnych. Prawidłowe wyniki badań posturografii nie świadczą o braku patologii układu równowagi, co powinno być uwzględnione w ocenie zdolności do pracy. Med. Pr. 2022;73(2):143–150

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Stres mniejszościowy a wybrane zaburzenia psychiczne u osób z dysforią i niezgodnością płciową – przegląd narracyjny

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-11), opracowanej przez Światową Organizację Zdrowia w 2019 r., niezgodność płciowa to poczucie niespójności między płcią doświadczaną a przypisaną, które nie musi wiązać się z dyskomfortem lub cierpieniem. Aspekt cierpienia podkreślany jest w rozumieniu jednostki diagnostycznej, którą wg Kryteriów Diagnostycznych Zaburzeń Psychicznych (DSM-5) jest dysforia płciowa. Osoby z niezgodnością płciową narażone są na niezrozumienie, prześladowania oraz stygmatyzację, która często jest związana z doświadczanym stresem mniejszościowym. Celem przeglądu była analiza dostępnej literatury pod kątem związku dysforii płciowej z niektórymi zaburzeniami psychicznymi i stresem mniejszościowym oraz zwrócenie uwagi na cierpienie osób niezgodnych płciowo w kontekście konfrontacji społecznej ze zjawiskiem transpozycji płci. Kreowany przez niektóre media niekorzystny wizerunek osoby niezgodnej płciowo, prześladowania oraz zakaz przeprowadzania korekty płci w niektórych krajach powodują, że można spodziewać się stałego wzrostu częstości występowania zaburzeń psychicznych u tych pacjentów. Główne problemy psychiczne występujące u osób z dysforią płci z towarzyszącym przez większość życia stresem mniejszościowym dotyczą współwystępowania zaburzeń depresyjnych, lękowych, zachowań autodestrukcyjnych oraz skłonności do uzależnień. Istotnym aspektem funkcjonowania osób z dysforią płciową są także trudności z podjęciem i utrzymaniem zatrudnienia oraz obawa przed utratą dochodu z powodu próby życia zgodnego z płcią odczuwaną. Autorzy prezentowanego przeglądu chcą podkreślić znaczenie stresu mniejszościowego w życiu tych osób oraz potrzebę edukacji społecznej i zmiany podejścia do pojęcia „pracownik”. Wyłączenie z pojęcia „pracownik” płci metrykalnej mogłoby pomóc osobom z niezgodnością płciową w życiu zawodowym, ograniczając stres mniejszościowy. Med. Pr. 2022;73(2):163–172

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zmiany na rynku transportowym w erze COVID-19. Pierwszy rok pandemii

Charakterystyczną cechą rynku transportowego w 2020 r. były niepewność, destabilizacja i znaczące wahania popytu. Ich przyczyną był rozpowszechniający się korona wirus SARS-CoV-2, a precyzyjniej działania podjęte przez rządy państw dla ograniczenia tempa transmisji tego patogenu i ochrony ludności. Gwałtownie zwiększająca się liczba zarażeń, szybki rozwój epidemii i wprowadzone w początkowej fazie pandemii restrykcje zaskoczyły nieprzygotowany na taki kryzys rynek. Rozważania zawarte w artykule dotyczą zmian na rynku transportowym w pierwszym roku trwania pandemii. Przeprowadzona analiza dostępnych danych wskazuje gwałtowne załamanie rynku w trakcie pierwszej fali COVID-19 oraz znaczące straty, zwłaszcza w sektorze przewozów pasażerskich. Przygotowując artykuł dokonano kwerendy literatury i dostępnych źródeł oraz wykorzystano metody analizy i syntezy.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Częstość pozytywnych wyników testów serologicznych przeciw SARS-CoV-2 u personelu medycznego Aglomeracji Górnośląskiej

Śląsk jest jednym z regionów Polski najbardziej dotkniętych przez epidemię COVID-19. Wysoka liczba zakażeń wśród mieszkańców zwiększa i tak wysokie ryzyko zakażenia SARS-CoV-2 pracowników medycznych, którzy ze względu na swoją pracę są narażeni na kontakt z nosicielami SARS-CoV-2 częściej niż osoby z populacji ogólnej. Celem niniejszego badania była ocena na podstawie wyników badania seroepidemiologicznego rozpowszechnienia zakażenia SARS-CoV-2 wśród pracowników ochrony zdrowia z Aglomeracji Górnośląskiej.Materiał i metodyBadanie seroepidemiologiczne przeprowadzono w okresie październik–listopad 2020 r. wśród mieszkańców Aglomeracji Górnośląskiej (objęło m.in. osoby wykonujące zawody medyczne, które wyselekcjonowano, tworząc grupę badanych pracowników medycznych). Poza przeprowadzeniem badania kwestionariuszowego, niezbędnego do ustalenia objawów, okoliczności oraz czynników ryzyka sprzyjających zakażeniu, oceniono obecność swoistych przeciwciał przeciwko SARS-CoV-2 w klasach IgG oraz IgM.WynikiW badaniu wzięło udział 575 osób deklarujących wykonywanie zawodu medycznego. Dodatni wynik testu na obecność przeciwciał w klasie IgG uzyskano u 19,1% badanych, a w klasie IgM – u 4,3% badanych. Dodatnie wyniki, wskazujące na zakażenie SARS-CoV-2, najczęściej dotyczyły osób deklarujących wcześniejszy kontakt z osobą zakażoną (p = 0,001) oraz odbywających kwarantannę (p < 0,0001).WnioskiCzęstość zakażeń SARS-CoV-2 u personelu medycznego w Aglomeracji Górnośląskiej, oceniana na podstawie pozytywnego wyniku testu przeciwciał w klasie IgG, wynosi 16,1–22,5%. Med. Pr. 2022;73(2):125–133

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Determinanty zróżnicowania regionalnego cen gruntów rolnych w Polsce

Celem badań zaprezentowanych w niniejszym artykule była próba wyjaśnienia regionalnego
zróżnicowania cen gruntów ornych w Polsce w 2018 roku w aspekcie uwarunkowań przyrodniczoekonomicznych,
wynikających zarówno z czynników charakteryzujących wielkość, strukturę i jakość
gruntów, jak również poziomu rozwoju gospodarczego i potencjału rolniczego poszczególnych
województw. W badaniach zastosowano analizę jakościową i ilościową danych statystycznych GUS.
Wyniki przeprowadzonej analizy potwierdziły zróżnicowanie regionalne uwarunkowań przyrodniczoekonomicznych
oraz poziomu cen i czynszów dzierżawnych na rynku gruntów rolnych w Polsce. Wśród
zmiennych wyjaśniających zróżnicowanie cen gruntów znalazły się wskaźniki charakteryzujące jakość
zasobu gruntów rolnych, ich dochodowość oraz potencjał rolniczy danego regionu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wdrażanie modelu gospodarczego opartego na obiegu zamkniętym w biogospodarce

Wdrażanie rozwiązań z zakresu biogospodarki cyrkularnej jest zagadnieniem złożonym.
Wymaga to dobrej znajomości koncepcji, różnych procesów gospodarki o obiegu zamkniętym i ich
oczekiwanych skutków dla sektorów oraz łańcuchów wartości. Jednak badania nad gospodarką o obiegu
zamkniętym wydają się być fragmentaryczne w różnych dyscyplinach i często istnieją różne
perspektywy interpretacji tego pojęcia i powiązanych aspektów, które należy ocenić. Niniejszy artykuł
zawiera przegląd literatury na temat biogospodarki i gospodarki o obiegu zamkniętym w celu lepszego
zrozumienia tej koncepcji, a także jej różnych wymiarów i oczekiwanych skutków. Celem artykułu jest
zarysowanie koncepcji biogospodarki o obiegu zamkniętym wraz z przedstawieniem głównych
uwarunkowań jej wdrażania. Przedstawiono wybrane inicjatywy polityczne na rzecz wdrażania
koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze biogospodarki oraz modele biznesowe
dedykowane dla rozwiązań biogospodarczych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Mapowanie produktów polskiego eksportu produktów rolno-spożywczych kierowanego do wybranych krajów Unii Europejskiej w 2020 roku

W artykule skupiono się na poszukiwaniu perspektyw wzrostu polskiego eksportu
produktami rolno-spożywczymi z gospodarkami należącymi do Unii Europejskiej i będącymi
najważniejszymi rynkami eksportowymi dla Polski w zakresie dóbr rolno-spożywczych.
Zidentyfikowano grupy tych towarów, które charakteryzują się dodatnimi i ujemnymi wskaźnikami
ujawnionych przewag komparatywnych oraz wskaźnikami bilansu handlowego. W badaniu
zastosowano metodę opartą o macierz mapowania produktów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zwycięzcy i przegrani pandemii Covid-19: perspektywa globalna z uwzględnieniem gospodarki rolno-żywnościowej

Światowa literatura na temat społeczno-ekonomicznych konsekwencji Covid-19 jest bogata
i odnosi się do poszczególnych przedsiębiorstw i rynków, sektorów lub gałęzi gospodarki oraz
gospodarek narodowych i globalnej. Niniejsze studium jest unikatowe, gdyż zawiera wszechstronne
zestawienie informacji dotyczących podmiotów i sektorów gospodarki o znaczeniu globalnym lub
międzynarodowym oraz grup społecznych z punktu widzenia tego, co nazywam „grą pandemiczną”, z
jej określonymi implikacjami dla sektora rolno-żywnościowego. Ma ono na celu identyfikację
rzeczywistych bądź potencjalnych zwycięzców i przegranych pandemii. Kategoria zwycięzców
obejmuje aktorów, m.in. sektory gospodarki, w tym rolno-żywnościowy lub grupy ludzi, którzy
wyjątkowo skorzystali bądź skorzystają na pandemii, wyraźnie poprawiając wyniki finansowe lub inne.
Przegranymi są podmioty lub osoby, które poniosły nadzwyczajne koszty lub straty, pogorszyły wyniki
lub prawdopodobnie w przyszłości staną przed takimi skutkami pandemii. Uwzględnione są również
niektóre idee ekonomiczne. Artykuł powstał na podstawie przeglądu literatury naukowej i popularnej,
raportów, doniesień prasowych oraz publicznie dostępnych danych, wspierających badania.
Wykorzystano dedukcyjne metody wyjaśniania. Wyniki wskazują, że branża biofarmaceutyczna,
wiodące korporacje technologiczne, udziałowcy międzynarodowych sieci detalicznych, globalne
holdingi finansowe, podmioty dostarczające żywność i najbogatsi na świecie należą do wyjątkowo
dobrze prosperujących w nowych warunkach życia i prowadzenia działalności, a tym samym można
uznać ich za zwycięzców obecnego kryzysu. W odróżnieniu, ofiary zdrowotne Covid-19, sektor
energetyki i transportu lotniczego oraz zatrudnieni w przetwórstwie spożywczym, fatalnie dotknięci
pandemią, są egzemplifikacją przegranych. Przedstawieni zwycięzcy i pokrzywdzeni przez Covid-19
reprezentują różne sfery życia gospodarczego, jednak w mniejszym lub większym stopniu są powiązani
z rolnictwem i przetwórstwem spożywczym. Badanie potwierdza, że funkcjonowanie i kondycja tych
ostatnich zależą od sytuacji innych sektorów i różnych rynków oraz od zakłóceń międzynarodowych
rozprzestrzenianych w warunkach otwartej gospodarki. Artykuł może zainteresować tak społeczność
naukową, jak i decydentów w różnych obszarach polityki gospodarczej i społecznej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse