rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wplyw roznych dawek metali ciezkich na aktywnosc enzymow stresu oksydacyjnego oraz parametry fizjologiczne pszenicy jarej. Czesc II.Wplyw olowiu

W pracy określono aktywność enzymów katalazy i peroksydazy, zawartość barwników asymilacyjnych oraz natężenie procesu asymilacji CO₂ i transpiracji w różnych fazach rozwojowych pszenicy rosnącej w glebie z dodatkiem różnych ilości soli ołowiu (0,05 - 5 mmol·dm⁻³) oraz dodatkiem nawożenia NPK. Wszystkie zastosowane stężenia soli ołowiu wpłynęły na wzrost aktywności enzymów wchodzących w skład systemu antyoksydacyjnego (katalazy i peroksydazy). Odnotowano znaczny spadek badanych parametrów fizjologicznych wraz ze wzrostem zawartości ołowiu w glebie. Nawożenie NPK zwiększało zawartość w pszenicy barwników asymilacyjnych, intensywność transpiracji oraz aktywność peroksydazy w stosunku do pozostałych kombinacjach.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ dodatków wzbogacających wartość odżywczą na teksturę bezglutenowego pieczywa chrupkiego

Celem pracy było zbadanie wpływu dodatku mąki amarantusowej, ryżowej
i gryczanej na wybrane cechy tekstury pieczywa bezglutenowego. Wprowadzenie wymienionych
dodatków do ekstrudowanej mieszanki prowadziło do uzyskania pieczywa
bezglutenowego wzbogaconego w wartości odżywcze o zadowalającym smaku, barwie
i teksturze. Właściwości mechaniczne i akustyczne pieczywa badano podczas testu penetracji,
a dźwięk generowany przez pękający materiał rejestrowano, wykorzystując czujniki
piezoelektryczne oraz mikrofon fi rmy Bruel&Kjaer. Analizę sensoryczną pieczywa przeprowadzono
z zastosowaniem metody skalowania. Wszystkie badane warianty pieczywa
charakteryzowały się kruchą teksturą pożądaną w tego typu produktach. Pieczywo z dodatkiem
mąki z amarantusa cechowała niższa niż pozostałe produkty aktywność akustyczna
(mierzona zarówno w testach instrumentalnych, jak i sensorycznych), było ono mniej twarde
oraz wykazywało najmniejsze postrzępienie charakterystyk mechanicznych. Pieczywo
z dodatkiem mąki ryżowej było, w ocenie sensorycznej, najbardziej kruche, co potwierdziły
pomiary właściwości mechanicznych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efektywnosc roznych metod uprawy i zageszczen roslin lonasa rocznego [Lonas annua /L./Vines et Druce] przeznaczonego do zasuszania

W latach 1998 - 2000 przeprowadzono dwuczynnikowe doświadczenie połowę, w którym badano wpływ różnych sposobów metod i zagęszczeń roślin na plonowanie i walory dekoracyjne lonasa rocznego (Lonas annua (L.) Vines et Druce) w warunkach glebowo-klimatycznych Lubelszczyzny. W doświadczeniu uwzględniono następujące czynniki: uprawę z rozsady i siewu bezpośrednio do gruntu i zagęszczenie roślin na jednostce powierzchni - 50, 35, 25 , 20 i 16 szt.·m⁻². Z przeprowadzonych obserwacji i obliczeń wynika, że uprawa z rozsady wpłynęła korzystnie na liczebność i jakość kwiatostanów lonasa rocznego. Badania jednocześnie dowodzą, iż plon kwiatostanów z jednej rośliny lonasa uprawianego z rozsady przy najmniejszym zagęszczeniu (16 szt.·m²) był najwyższy. Ponadto uprawa z rozsady znacznie przyspiesza zbiór roślin.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena zdolności biosyntezy tłuszczu przez drożdże Rhodotorula gracilis w podłożach zawierających ziemniaczaną odpadową wodę sokową wzbogaconą glicerolem

Celem badań było określenie zdolności wzrostu drożdży Rhodotorula gracilis i biosyntezy przez nie wewnątrzkomórkowego tłuszczu (SCO – Single Cell Oil) podczas 72-godzinnej hodowli wgłębnej w podłożach zawierających ziemniaczaną odpadową wodę sokową wzbogaconą glicerolem w ilościach 5, 10, 15 i 20% obj. Największy plon biomasy komórkowej (28,65 gs.s.·dm⁻³) uzyskano w podłożu zawierającym 5% obj. glicerolu, a najwięcej wewnątrzkomórkowego tłuszczu (25,57 g·100 gs.s.⁻¹) stwierdzono w biomasie drożdży rosnących w podłożach zawierających 20% obj. glicerolu. Ta ilość tłuszczu była 3 i 5 razy większa w porównaniu z eksperymentami prowadzonymi w podłożu kontrolnym YPD (8,87 g·100 gs.s.⁻¹) i doświadczalnym bez gliceryny (4,81 g·100 gs.s.⁻¹). W podłożach wzbogaconych 15 lub 20% obj. dodatkiem glicerolu największa objętościowa produktywność biosyntezy tłuszczu w komórkach stosowanego szczepu drożdży przekraczała 5 g·dm⁻³. Hodowla wgłębna drożdży Rhodotorula gracilis w podłożu stanowiącym odpadową wodę sokową ziemniaczaną wzbogaconą glicerolem w ilości 15–20% obj. prowadzi do biosyntezy tłuszczu wewnątrzkomórkowego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja rzepaku ozimego na zróżnicowane nawożenie siarką

W doświadczeniu wazonowym badano wpływ 6 poziomów nawożenia siarką na wzrost i plonowanie dwuzerowych odmian rzepaku ozimego: Bor i Liropa. Rośliny obu odmian nienawożone siarką wykazywały ostry deficyt tego składnika w okresie wegetacji, który objawiał się niskim wzrostem, antocyjanowym zabarwieniem małych i sztywnych liści. Z obiektów tych nie uzyskano nasion. Rośliny zpozostałych obiektów nie wykazywały objawów niedoborowych i znacznych różnic wynikających z dawek siarki i chloru, ale okazało się, że rzepak odmiany Bor żywiony najniższą ilością siarki dał tylko 34%, a odmiana Liropa 59% maksymalnego plonu nasion, uzyskanego przy wyższym nawożeniu tym składnikiem. W zakresie wyższych dawek siarki nie stwierdzono istotnych różnic w plonie nasion obu odmian choć Liropa plonowała nieco wyżej w porównaniu do odmiany Bor. Dostępność siarki wpływała również na zawartość tłuszczu w nasionach.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena jakosci kompostowanych osadow sciekowych i organicznych odpadow komunalnych dopuszczanych do obrotu jako nawozy organiczne

Najbardziej racjonalną metodą utylizacji osadów ściekowych i komunalnych odpadów organicznych jest kompostowanie. Uzyskane komposty można wprowadzać do obrotu na podstawie zezwolenia MRiRW, wydanego w oparciu o pozytywne wyniki badań fizykochemicznych, sanitarnych i rolniczych. Przedstawiono wyniki badań 4 kompostów dopuszczonych do obrotu w roku 2004. Charakteryzowały się one zróżnicowaną zawartością makroelementów i zbliżoną zawartością substancji organicznej. Wszystkie wpływały dodatnio na plonowanie roślin w doświadczeniach wegetacyjnych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawadniania deszczownianego i nawozenia azotem na straty powstale w trakcie przechowywania bulw wybranych odmian ziemniaka

W pracy określono wpływ deszczowania i nawożenia azotem, stosowanych w uprawie trzech odmian ziemniaków na wielkość ubytków i strat bulw powodowanych kiełkowaniem i patogenami, powstałych podczas 6-miesięcznego przechowywania. Zarówno nawadnianie i nawożenie azotem nie modyfikowało w istotny sposób wysokości strat przechowalniczych. Spośród trzech testowanych odmian wyróżniała się odmiana 'Barycz', w której bulwach stwierdzono najmniej strat naturalnych i zerowe ubytki odpadowe. Mniejszą przydatnością do długotrwałego przechowywania odznaczała się odmiana 'Mors', a najgorszą 'Triada'. Najmniejsze straty wystąpiły w sezonie przechowalniczym 2001/2002 - okres wegetacyjny w 2001 r. był wilgotny i chłodny, a najwyższe w 2002/2003 - charakteryzującym się przeciętnymi opadami i wysoką temperaturą okresu wegetacji w 2002 r.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Planowanie rozwoju infrastruktury wodno-sciekowej w gminie

W pracy przedstawiono zakres i metodę sporządzania programów gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy. Programy te są pomocne przy opracowywaniu strategii rozwoju gminy, planowaniu inwestycji gminnych a zwłaszcza inwestycji infrastrukturalnych. W związku z dużym uszczegółowieniem programy te mogą stanowić materiał wyjściowy do wykonywania dokumentacji technicznej z pominięciem założeń techniczno- ekonomicznych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Model uzytkownika w systemach wiedzy w zakresie eksploatacji maszyn rolniczych

W artykule przedstawiono koncepcje systemu wiedzy w zakresie eksploatacji maszyn, w której użytkownik mógłby ingerować we wszystkie podstawowe elementy systemu w miarę wzrostu jego wiedzy w danej dziedzinie oraz umiejętności w posługiwaniu sie systemem.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja odmian jeczmienia jarego na kwasny odczyn gleby oraz wapnowanie i nawozenie molibdenem

Wybrano odmiany jęczmienia jarego, które z natury lepiej plonują w warunkach gleby lekkiej i niskiego pH. Badano również wpływ wapnowania i nawożenia Mo na plony i skład chemiczny tych odmian. W kolejnych 3 latach prowadzono ścisłe dwuczynnikowe doświadczenia polowe na glebie lekkiej o odczynie kwaśnym lub bardzo kwaśnym. Stwierdzono, że niektóre odmiany są dobrze dostosowane do warunków gleb zakwaszonych i plonują lepiej, niż pozostałe. Wapnowanie nie wpłynęło na wzrost plonów jęczmienia, a w przypadku jednej odmiany wywołało negatywny efekt. Nawożenie Mo powodowało wzrost plonu tylko w nielicznych przypadkach. Oba zabiegi wpływały na wzrost zawartości Mo w pędach i ziarnie z jednoczesnym obniżeniem koncentracji Mn, przy czym wapnowanie w większym stopniu niż nawożenie Mo.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane elementy oceny gospodarczej srodlesnego uzytku zielonego, polozonego na glebach organicznych w Borach Tucholskich

Wielogatunkowe, śródleśne użytki zielone położone na glebach organicznych w Borach Tucholskich wykazują się dużą przydatnością do produkcji wartościowej paszy. Wskazuje na to plonowanie pastwiska (88 dt s.m.‧ha⁻¹) i łąki (106,4 dt s.m.‧ ha⁻¹), a także skład chemiczny runi pastwiskowej, siana, kiszonki i sianokiszonki. Zielonka pastwiskowa charakteryzowała się dużą zawartością energii: od 0,80 do 1,03 j.o.‧ kg⁻¹, a także na ogół poprawną koncentracją białka (12,2-21,1% w s.m.), włókna (13,3-28,7%), fosforu (0,32-0,57%), wapnia (0,96-1,69%) i potasu (1,00- 1,73% w s.m.). W 1 kg s.m. runi łąkowej stwierdzono 0,76-0,93 j.o., 12,2- 14,5% białka surowego i 23,7-27,0% włókna surowego.
Wydajność zmiennie użytkowanego pastwiska wynosiła 7747, a łąki kośnej 9344 j.o. z 1 ha. Wielogatunkowa ruń łąkowo-pastwiskowa o wyraźnym niskim, wiechlinowym (Poa pratensis L.) charakterze (z dużym udziałem roślin dwuliściennych), wskazuje na potrzebę wprowadzenia w siedlisko traw wysokich z dodatkiem koniczyny białej i czerwonej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rola doradztwa i konsultingu w rozwoju agrobiznesu na obszarach wiejskich

Poznano rolę rolniczego doradztwa i konsultingu w rozwoju firm agrobiznesu na obszarach wiejskich zachodniej i wschodniej Polski. Badaniami objęto 311 przedsiębiorstw agrobiznesu o różnych kierunkach działalności na obszarach wiejskich zachodniej Polski i 305 firm na wschodnich obszarach wiejskich w kraju. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z zastosowaniem kwestionariusza wywiadu na przełomie 2004 i 2005 roku. Z badań wynika, że 27,0% przedsiębiorców w agrobiznesie na obszarach wiejskich zachodniej Polski stwierdziło, że brak jest instytucji wspierających rozwój agrobiznesu. Szczególnie niekorzystne opinie o instytucjach wspomagających rozwój przedsiębiorczości w agrobiznesie wyrazili właściciele firm na obszarach wiejskich wschodniej Polski. 73,8% badanych przedsiębiorców stwierdziło, że na ich obszarze nie ma instytucji pomagających w rozwoju firm agrobiznesu. Stwierdzono, że zdecydowana większość przedsiębiorców w agrobiznesie na obszarach wiejskich zachodniej Polski chciałaby otrzymywać następujące informacje: ceny produktów i usług (89,7%), do kogo kierować swoja ofertę (87,1%), doradztwo z zakresu marketingu (81,0%). Przedsiębiorcy we wschodnich regionach kraju chcieliby natomiast uzyskiwać informacje na temat: do kogo kierować swoją ofertę (97,7%), ceny produktów i usług (79,3%) oraz doradztwo z zakresu marketingu (62,0%). Najwięcej przedsiębiorców na obszarach wiejskich zachodniej Polski chciałoby podnieść swoje kwalifikacje z następujących dziedzin: prawo i jego przepisy (29,9%), reklama, marketing i promocja (28,6%), rachunkowość, finanse i księgowość (26,0%), zarządzanie firmą (19,0%), podatki (18,3%), ekonomia (16,4%) oraz wiedza technologiczna (16,1%). Przedsiębiorcy na obszarach wiejskich wschodniej Polski chcieliby podnieść swoje kwalifikacje głównie w zakresie ochrony środowiska (33,8%), prawo i jego przepisy (19,7%), rachunkowość, finanse i księgowość (19,7%), integracja z UE (16,7%), podatki (14,1%) oraz zarządzanie firmą (12,5%).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena fitotoksycznych wlasciwosci metabolitow grzybowych w badaniach in vitro

Biorąc pod uwagę istotną rolę grzybów w zdrowotności roślin uprawnych w ramach niniejszej pracy badaniom poddano losowo wybrane szczepy 15 gatunków Micromycetes, znanych jako potencjalnie toksynotwórcze, oraz 13 różnych szczepów Aspergillus flavus, izolowanych z fyllosfery roślin różnych stanowisk badawczych. Hodowlę grzybów prowadzono równolegle na dwóch podłożach płynnych o zróżnicowanym składzie. Do testów na fitotoksyczność wykorzystano sterylne płyny pohodowlane. Roślinami testowymi były: Pisum sativum L., Triticum aestivum L. i Brassica napus ssp. oleifera L.
Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono, że spośród badanych roślin najbardziej wrażliwy na działanie metabolitów grzybowych był rzepak jary. Ilość wydzielanych toksycznych metabolitów zależała od dostępności składników pokarmowych w pożywce, ale nie od biomasy produkowanej na tych samych podłożach ani też od odczynu płynów pohodowlanych. Potwierdzono, że zdolność do wytwarzania fitotoksycznych metabolitów jest cechą szczepową grzybów strzępkowych niezależną od środowiska, a różne izolaty Apergillus flavus produkujące zbliżoną masę grzybni i metabolity o podobnym odczynie wykazywały różną fitotoksyczność.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw spulchniania na zmiennosc przestrzenna gestosci i uwilgotnienia gleb

W pracy przedstawiono wyniki badań nad wpływem agromelioracji na poprawę gospodarki wodnej gleb. Badania wykazały, że w warunkach glebowych obiektu doświadczalnego „Ostrowo Szlacheckie”, wykonane spulchnianie, przez zmniejszenie gęstości objętościowej i rozluźnienie warstwy podornej, istotnie zwiększyło zdolności retencyjne gleb gliniastych. Na początku okresu wegetacyjnego 2000 roku, zapasy wody w warstwie 0-50 cm profili spulchnionych były średnio o 13 mm większe niż w profilach kontrolnych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Technika zbioru i konserwacji ziarna kukurydzy

W pracy przedstawiono rozwiązania techniczne zbioru i konserwacji ziarna kukurydzy w gospodarstwach indywidualnych. Zwrócono także uwagę na problemy związane z unowocześnieniem technologii produkcji kukurydzy na ziarno w gospodarstwach drobnotowarowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Okreslenie 'skurczu przechowalniczego' bulw ziemniaka

Badania obejmowały ocenę skurczu przechowalniczego, jakim ulegają bulwy ziemniaka podczas długotrwałego przechowywania. Z badań wynika, że na wartość skurczu bulw statystycznie istotny wpływ mają: czas przechowywania, warunki meteorologiczne panujące w okresie wegetacji, odmiany ziemniaków, frakcje wielkościowe bulw oraz stosowane nawozy. Zmiany skurczu w czasie przechowywania wyrazić można za pomocą funkcji wykładniczej. Większemu skurczowi ulegają bulwy mniejsze, nawożone mineralnie po sezonie wegetacyjnym, w którym wystąpił niedostatek wilgoci, odmian o krótkim okresie spoczynku i intensywnym wzroście kiełków.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efekty integrowanej produkcji rolniczej w gospodarstwach produkujących mleko

Wprowadzenie systemu integrowanej produkcji rolniczej w grupie 15 gospodarstw specjalizujących się w produkcji mleka spowodowało nie tylko ograniczenie uciążliwości produkcji zwierzęcej dla środowiska przyrodniczego lecz również pojawienie się korzystnych zmian w sferze ilości i jakości produkcji. Badania po okresie 5 lat wykazały zróżnicowanie zmian w obsadzie bydła, mleczności krów jak i ogólnej produkcji mleka w poszczególnych gospodarstwach. W badanej grupie korzystnie zmieniła się struktura użytkowania pól, nastąpił wzrost pogłowia i mleczności krów oraz znacząco wzrosła ilość produkowanego mleka. Obsada bydła wzrosła o ponad 30% a obsada krów mlecznych zwiększała się o prawie 13% rocznie (wzrosła łącznie o 63%). Przeciętna mleczność krów średnio zwiększyła się o 33%, natomiast najbardziej wzrosła roczna ogólna produkcja mleka w przeliczeniu na gospodarstwo o 111%. Dynamika wzrostu mleczności krów w badanej grupie gospodarstw była o 70% wyższa w porównaniu do średniej mleczności krów w kraju. W latach 1985-1995 przeciętna mleczność krów w Polsce zmieniała się w tempie ok. 1% rocznie.
Wyniki badań potwierdziły możliwość i celowość wdrażania zasad systemu integrowanej produkcji również w gospodarstwach specjalizujących się w produkcji mleka.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dynamika pobierania składników pokarmowych przez ziemniaki skrobiowe odmiany Karlena w zróżnicowanych warunkach wodno-nawozowych

Doświadczenie polowe przeprowadzono na glebie brunatnej wytworzonej z piasku gliniastego mocnego na piasku gliniastym lekkim, zaliczanej do kompleksu żytniego dobrego w latach 1999-2001 w Stacji Badawczej Samotwór k. Wrocławia. W celu określenia dynamiki pobierania składników pokarmowych, w trzech terminach (faza kwitnienia - 3 dekada czerwca, faza rozwoju bulw i zamierania liści - 3 dekada lipca i podczas zbioru - druga dekada sierpnia) okresu wegetacyjnego ziemniaka, pobrano próbki części nadziemnych i bulw, w których oznaczono zwartość: N og. metodą Kjeldahla, P - kolorymetrycznie, K i Ca metodą fotometrii płomieniowej i Mg - metodą ASA. Z przeprowadzonych badań wynika, że pobieranie poszczególnych składników pokarmowych przez ziemniaki w okresie wegetacji zwiększa się wraz ze wzrostem i rozwojem roślin, osiąga maksimum w 3 dekadzie lipca, a następnie aż do zbioru zmniejsza się. Porównywane w doświadczeniu czynniki agrotechniczne (deszczowanie oraz różne sposoby i dawki nawożenia modyfikowały pobieranie składników pokarmowych, przy czym należy podkreślić, że wpływ ten nie był zbyt duży i zależał od terminu badań i analizowanego składnika.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza kinetyki sublimacyjnego suszenia liści lubczyku ogrodowego (Levisticum officnale Koch.)

Celem przeprowadzonych badań była ocena wpływu temperatury i ciśnienia podczas sublimacyjnego suszenia liści lubczyku ogrodowego na kinetykę procesu. Zamrożone w całości liście lubczyku suszono sublimacyjnie w temperaturach: 20°C, 45°C, 70°C oraz pod ciśnieniem 30 Pa i 198 Pa. Proces suszenia przeprowadzono w suszarce sublimacyjnej Alpha 1-4 firmy Christ o jednostronnym, kontaktowym sposobie dostarczania ciepła. Kinetykę suszenia oznaczono na podstawie ubytku masy próbek, a następnie opisano modelami matematycznymi. Stwierdzono, że czas sublimacyjnego suszenia liści lubczyka ogrodowego zmieniał się w zależności od wartości parametrów procesu. Wzrost temperatury liofilizacji z 20°C do 70°C powodował ponad dwukrotne skrócenie czasu suszenia, niezależnie od zastosowanego ciśnienia. Ponadto stwierdzono, że w całym zakresie zmienności temperatury, czas suszenia ulegał skróceniu wraz ze wzrostem ciśnienia w komorze liofilizatora. Kinetykę sublimacyjnego suszenia liści lubczyku najdokładniej opisuje model Page, z wyjątkiem procesu suszenia w temperaturze 45°C, przy ciśnieniu 198 Pa, który najlepiej odwzorowuje model logarytmiczny.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość rozpuszczalnych form boru i molibdenu w glebie plowej wytworzonej z lessu w zależności od wapnowania i nawożenia mineralnego

W latach 1986-1993 na Podgórzu Rzeszowskim przeprowadzono badania nad zawartością rozpuszczalnych form B i Mo w 1 mol·dm⁻³ HCl - metodą Rinkinsa w glebie płowej z lessu w zależności od wapnowania (a) i nawożenia mineralnego (b). Zmianowanie roślin obejmowało w latach 1986-1989: ziemniaki, jęczmień jary, kapustę pastewną, pszenicę ozimą, a w 1990-1993 roku: ziemniaki, jęczmień jary, słonecznik pastewny, pszenicę ozimą. Nawożenie mineralne obejmowało: zróżnicowane dawki NPK na tle stałego nawożenia Mg (a₁) i zróżnicowane dawki NPK na tle stałego nawożenia Mg i Ca (wapnowania). Wapnowanie zastosowano dwukrotnie: w 1985 roku - w formie 4 t CaO·ha⁻¹ i w 1989 roku (4 t CaO·ha⁻¹, tym razem w formie CaCO₃). Doświadczenie obejmowało 13 obiektów nawozowych w 4 powtórzeniach założonych metodą podbloków losowanych.
Zawartość rozpuszczalnego boru w glebie w poziomach Ap (0-25 cm) i Bt (26-50 cm) oznaczono metodą kolorymetryczną, a rozpuszczalnego Mo metodą elektrotermiczną (ET) absorpcyjnej spektrometrii atomowej (ASA). Wapnowanie zwiększyło zawartość rozpuszczalnego Mo w poziomach Ap i Bt gleby lessowej. Wapnowanie obniżyło zawartość rozpuszczalnego B w poziomie Ap i zwiększyło w poziomie Bt.
Nawożenie mineralne nie wpłynęło istotnie na zawartość rozpuszczalnych form B i Mo w poziomach Ap i Bt gleby płowej wytworzonej z lessu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zastosowanie przyspieszonych testów przechowalniczych do oceny trwałości suszu buraka, marchwi i bazylii

Celem pracy było zweryfi kowanie możliwości zastosowania przyspieszonych
testów przechowalniczych do przewidywania trwałości suszonych produktów spożywczych.
Suszoną bazylię, burak i marchew przechowywano w trzech wartościach temperatury:
25, 35 i 45°C. Czas przechowywania w temperaturze 35 i 45°C, odpowiadający
przechowywaniu suszy w 25°C przez 12 tygodni, został wyliczony na podstawie literaturowych
wartości energii aktywacji degradacji barwników. Weryfikację przeprowadzono,
określając zmiany zawartości chlorofili, betalain, karotenoidów oraz zmianę nasycenia
barwy podczas przechowywania suszy. Stwierdzono, że przyspieszone testy przechowalnicze
można zastosować do przewidywania trwałości na podstawie zawartości barwników
w przypadku suszu buraka i marchwi. Nie stwierdzono takiej możliwości w przypadku analizy
zawartości chlorofi li w suszonej bazylii. Analiza zmiany nasycenia barwy umożliwia
określenie trwałości bazylii, buraka i marchwi.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo