rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza zawartości składników mineralnych w ziarnie orkiszu ozimego (Triticum aestivum ssp spelta l.) w zależności od systemu uprawy, nawożenia azotowego i odmiany

Celem przeprowadzonych badań była ocena wpływu dwóch systemów uprawy i dawek nawożenia azotem na zawartość składników mineralnych (azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu, manganu) w ziarnie trzech odmian/ rodów, ozimego orkiszu pszennego (Triticum aestivum ssp spelta L.) Doświadczenie polowe przeprowadzono w latach 2009–2011 w Rolniczej Stacji Doświadczalnej w Lipniku (53º42’N, 14º97’S), należącej do Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Doświadczenie założono na glebie brunatnej wytworzonej z piasku gliniastego lekkiego, o odczynie lekko kwaśnym – pH w 1 mol KCl – 6,5. Materiał do analizy stanowiło ziarno orkiszu pszennego ozimego. W badaniach analizowno wpływ trzech czynników: dwie metody uprawy gleby: uproszczona i konwencjonalna (I. czynnik), cztery dawki azotu: 0, 50, 100 i 150 kg N·ha<sup>-1</sup> (II. czynnik) i 3 odmiany/rody: Franckenkorn, Oberkulmer Rotkorn, STH 12 (III. czynnik). Ziarno orkiszu pszennego (Triticum spelta L.) uprawianego w systemie bezorkowym charakteryzowało się większą zawartością każdego z badanych pierwiastków analizowanych w doświadczeniu, jednakże istotne zróżnicowanie, dotyczyło tylko potasu i manganu. Wzrastające nawożenie azotowe spowodowało istotne, proporcjonalne do dawki, zwiększenie zawartości azotu oraz obniżenie potasu i magnezu i nie miało wpływu na zawartość fosforu, wapnia i magnezu w ziarnie badanych roślin. Ilość składników mineralnych (azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu, manganu) w ziarnie orkiszu zależała od odmiany. Najwyższą zasobnością badanych pierwiastków, charakteryzowało się ziarno odmiany Franckernkorn a najniższą rodu STH 12.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Składowanie i odzysk odpadów wtórnych z instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w kopalni podziemnej

W związku z aktualną i projektowaną rozbudową instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Polsce powstaje ważny problem zagospodarowania powstających w nich odpadów wtórnych. Doświadczenie górnictwa w krajach Zachodniej Europy wskazuje, że odpady te mogą być składowane w kopalniach podziemnych, przede wszystkim w kopalniach soli. W Polsce istnieje możliwość uruchomienia składowiska dla tego rodzaju odpadów w Kopalni Soli „Kłodawa” S.A., która już dzisiaj dysponuje podziemną przestrzenią o sumarycznej pojemności umożliwiającej ulokowanie tam ponad 3 mln m<sup>3</sup> odpadów, a w przyszłości jeszcze więcej. Proponuje się zastosowanie dwóch technologii: 1 – składowanie suchych odpadów w opakowaniach, 2 – odzysk odpadów jako samozestalającej się pasty w technologii górniczej wypełniania wyrobisk. Przy założonej mocy przerobowej 100 tys. Mg/rok, kopalnia w Kłodawie będzie mogła przyjmować około 25% obecnie wytwarzanych odpadów wtórnych z instalacji termicznego przetwarzania odpadów komunalnych, a obecna objętość składowiska wystarczy na przeszło 20 lat. Składowanie podziemne i odzysk w technologiach górniczych odpadów wtórnych z instalacji termicznego przetwarzania odpadów komunalnych jest korzystny dla środowiska i gospodarki.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Funkcje stawów parkowych w Russowie k/Kalisza

Stawy parkowe o powierzchni 1,123 ha w Russowie znajdują się na obszarze zlewni rzeki Prosny. Należą do zlewni cząstkowej rowu przepływającego przez Russów, stanowiącego prawobrzeżny dopływ rzeki Prosny powyżej Kalisza. Zasilanie stawów parkowych realizowane jest rowem wraz dopływami, gdzie spływają wody opadowe i roztopowe. Stawy parkowe są elementem krajobrazu i „regulatorem” stosunków wodnych w parku o powierzchni ok. 4,0 ha, zwiększając zarazem małą retencję wodną. System nawodnień terenów przyległych do stawów w parku krajobrazowym odbywa się metodą podsiąkową. Nad stawami i w ich sąsiedztwie występuje specyficzny mikroklimat, korzystny dla środowiska przyrodniczego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Projekt separatora zanieczyszczeń olejowych ze stacji benzynowej

Ścieki zaolejone są niebezpieczne dla środowiska, ponieważ mogą one skazić wody gruntowe czy powierzchniowe, co może doprowadzić do skażenia biosystemu czy zatrucia człowieka i zwierząt. W skład ścieków tego rodzaju mogą wchodzić substancje ropopochodne czyli substancje pochodzące z gazu ziemnego, ropy naftowej, asfaltu czy też wosku ziemnego. Oczywiście w ściekach zaolejonych nie można zapomnieć także o olejach roślinnych używanych w gastronomi. Ścieki tego typu aby je oczyścić poddaje się następującym procesom: flotacji, sedymentacji, filtracji, wypływaniu, metodom termicznym, biodegradacji, adsorpcji czy chemicznym i termicznym metodom destabilizacji emulsji. Celem niniejszej pracy było zaprojektowanie separatora zanieczyszczeń pochodzących ze stacji benzynowej. W niniejszej pracy zaprezentowano również koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. W projektowaniu systemu doczyszczającego dobrano poszczególne węzły technologiczne opierając się na wymaganiach jakościowych ścieków określonych w PN – EU 858.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ odwodnienia na fizyko-wodne właściwości gleb pobagiennych na obiekcie łąkarskim w dolinie rzeki Supraśl

W pracy analizowano zachodzące zmiany właściwości fizyko-wodnych gleb pobagiennych na zmeliorowanym obiekcie łąkowym Supraśl Górna. Badania prowadzono w latach 1987–2013 na dwóch siedliskach łąkowych : kompleks wilgotny (PKWG-B) i kompleks posuszny (PKWG-C). W siedlisku wilgotnym woda gruntowa przemieszczała się w zakresie 30–98 cm od powierzchni terenu i zasilała warstwę korzeniową gleby. W siedlisku posusznym woda gruntowa w okresie wegetacyjnym znajdowała się na głębokości poniżej 100 cm i była niedostępna dla roślinności łąkowej. Niekorzystne warunki wodne w siedlisku posusznym (okresowe i dłużej trwające braki wody glebowym) powodowały zwiększenie gęstości objętościowej i zmniejszenie pełnej pojemności wodnej gleby.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Instrumenty prawne w ramach odpowiedzialności karnej w zarządzaniu wodami

Praca przedstawia przegląd zagadnień dotyczących odpowiedzialności karnej związanej z gospodarką wodną. Pojęcie odpowiedzialności jest spornym tematem i było wielokrotnie definiowane w nauce prawa zarówno pod względem określenia jednolitego znaczenia, jak i stworzenia ogólnego podziału. Podmiot nieprzestrzegający przepisów prawa zostaje pociągnięty do odpowiedzialności, poprzez nałożenie odpowiednich kar będących instrumentem prawnym w ramach omawianej odpowiedzialności. Instrumenty prawne oraz zasady ich zastosowania są określone w przepisach prawa karnego materialnego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność oczyszczania odcieków z beztlenowej stabilizacji osadów z oczyszczalni ścieków mleczarskich na złożu biologicznym

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących możliwości zastosowania złoża biologicznego z wypełnieniem z tworzywa do oczyszczania ścieków charakteryzujących się wysokim stężeniem azotu amonowego. Badania prowadzono z zastosowaniem odcieków, powstających w trakcie beztlenowej stabilizacji osadów w oczyszczalni ścieków mleczarskich. Są one z reguły zawracane do głównego ciągu oczyszczania. Ich duża ilość powoduje zakłócenia w pracy oczyszczalni ścieków mleczarskich. BZT<sub>5</sub> odcieków było porównywalne z wartościami charakterystycznymi dla ścieków bytowych, natomiast stężenie azotu amonowego zmieniało się od 145,0 do 390,0 mg N-NH<sub>4</sub><sup>+</sup>/l, a fosforu ogólnego od 16,0 do 38,0 mg P/l. W badaniach wykorzystano układ badawczy CE701e firmy Gunt umożliwiający kontrolę podstawowych parametrów procesu. Złoże biologiczne w układzie niskoobciążonym umożliwiło znaczne obniżenie zawartości substancji organicznej oraz azotu ogólnego i amonowego. Średnia efektywność usuwania azotu amonowego wynosiła od 73,6 do 80,3%. W przypadku azotu Kjeldahla średnia efektywność usuwania wynosiła od 74,4 do 79,8%. Ze względu na warunki tlenowe panujące w trakcie oczyszczania efektywność usuwania fosforu była niska i zmieniała się od 32,0 do 33,7%. Wykonane badania potwierdziły skuteczność złóż biologicznych w oczyszczaniu ścieków charakteryzujących się dużym stężeniem azotu amonowego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie metody Gumińskiego i teledetekcji satelitarnej w aspekcie wyznaczania dat początku okresu wegetacyjnego na obszarze Polski

Celem niniejszej pracy było porównanie dat początku okresu wegetacyjnego (OW) na obszarze Polski w okresie 2001–2010, które wyznaczono na podstawie dwóch niezależnych metod. Do wyznaczania dat metodą Gumińskiego wykorzystano średnie miesięczne wartości temperatury powietrza z punktów gridowych rozmieszczonych na terenie kraju. Natomiast do określenia dat początku OW metodą teledetekcji satelitarnej wykorzystano dane pochodzące z NASA LP DAAC, które były wynikiem pomiarów wykonywanych przez wielospektralny skaner MODIS umieszczony na satelitach Terra i Aqua. Wykazana została znaczna zgodność średnich terminów początku OW w Polsce wyznaczonych tymi dwoma metodami, co może sugerować istotny wpływ czynnika termicznego na wzrost aktywności fotosyntetycznej roślinności po okresie zimowym. Obydwie metody potwierdziły, że przeciętnie najwcześniej początek OW występuje w południowo-zachodniej części kraju, natomiast najpóźniej w Polsce Północnej i na obszarach górskich.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność przebiegu zjawisk lodowych na Bugu w latach 1903–2012

W artykule dokonano analizy wyników obserwacji przebiegu zjawisk lodowych na Bugu, prowadzonych w latach 1903–1960 oraz 2001–2012 w przekrojach wodowskazowych Dorohusk, Włodawa, Frankopol i Wyszków. Ustalono, że czas trwania zjawisk lodowych uległ skróceniu. Wyraźne są fluktuacje czasu trwania zjawisk lodowych i zlodzenia rzeki związane przede wszystkim ze zróżnicowaniem warunków termicznych w sezonach zimowych. Artykuł jest wprowadzeniem do tematyki zjawisk lodowych występujących na rzekach we wschodniej części Polski, a także przyczynkiem do prowadzenia dalszych badań związanych ze zlodzeniem rzek oraz do poznawania procesów je kształtujących.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Osady ściekowe jako składnik nawozów i substytutów gleb

W Polsce zagospodarowanie osadów ściekowych szczególnie w średnich i małych oczyszczalniach ścieków wciąż stanowi istotny problem. Zgodnie z danymi GUS-u oraz sprawozdaniem z realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) przyrodnicze zagospodarowanie osadów ściekowych pozostaje jednym z głównych metod, choć odnotowano znaczny odsetek tzw. „przeznaczenia na inne cele”, gdzie mieści się wytwarzanie kompostów oraz nawozów. Stosowanie nawozów wyprodukowanych z osadów ściekowych (kompostów, granulatów, nawozów organiczno-mineralnych) reguluje ustawa o nawozach i nawożeniu oraz odpowiednie przepisy wykonawcze. Określono w nich m.in procedury badań (dotyczących jakości nawozów) i uzyskania odpowiednich zezwoleń na wprowadzenie tego typu nawozów do obrotu oraz dopuszczalne zawartości metali ciężkich. Wciąż niewiele istnieje na polskim rynku technologii zaawansowanego przetwarzania osadów w produkty nawożeniowe. Zwykle oczyszczalnie same starają uzyskać niezbędne certyfikaty na wytwarzane nawozy (w tym komposty), czy tez substytuty gleb. Do zalet tych technologii należy niewątpliwie: utrata statusu odpadu, możliwość przechowywania nawozu i swobodny transport, sanityzacja produktu (w efekcie zastosowania związków wapnia lub siarki lub działania temperatury), alternatywa dla technologii suszenia. Natomiast wady to przede wszystkim koszty inwestycyjne i długotrwałe procedury certyfikacyjne. Jednak takie rozwiązania pozwalają na zachowanie substancji organicznej oraz fosforu a także większą kontrolę nad zanieczyszczeniami wprowadzanymi do gleb z osadami.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania biowęgla w procesie kompostowania

Biowęgiel – określany jako biokarbon czy też agrikarbon – posiada zbliżone właściwości co węgiel drzewny, jednakże wskazuje na jego zastosowania w rolnictwie i ochronie środowiska. Był on już stosowany w XIX wiecznych uprawach rolniczych w Europie i Ameryce Południowej. Obecnie, właściwości biowęgla są odkrywane na nowo, a nowe obszary zastosowań obejmują bioenergetykę, gospodarkę odpadami czy łagodzenie zmian klimatycznych. Biowęgiel może być również wykorzystany do sekwestracji węgla w glebie, remediacji gruntów zanieczyszczonych organicznymi i nieorganicznymi związkami. Biowęgiel może być produkowany na drodze pirolizy różnorodnych materiałów takich jak np. rośliny energetyczne, odpady leśne, biomasa rolnicza, osady ściekowe, odpady z produkcji i przetwórstwa żywności itp. W zależności od początkowych właściwości substratów i parametrów pirolizy biowęgle charakteryzują się różnymi właściwościami takimi jak zawartość węgla organicznego i związków mineralnych, wysoka porowatość i powierzchnia właściwa, a co za tym idzie właściwości sorpcyjne i retencja składników odżywczych. Ostatnie badania wskazują, że biowęgiel może być wykorzystywany również w procesie kompostowania i do produkcji kompostów i nawozów na bazie biowęgla. Biowęgiel może być stosowany jako materiał strukturotwórczy lub dodatek do odpadów o wysokiej zawartości wody i/lub azotu. Dodatek biowęgla do mieszanek kompostowych może ograniczyć emisję amoniaku, i tym samym ograniczyć straty azotu ogólnego podczas kompostowania oraz zwiększyć wodochłonność i retencję składników odżywczych. Co więcej, biowęgiel może pełnić funkcję nośnika dla mikroorganizmów oraz stanowić składnik złoża biofiltrów na kompostowniach. Literatura nie podaje zbyt wielu przykładów wykorzystania biowęgla do kompostowania, stąd wiedza na temat wpływu dodatku różnych rodzajów biowęgla do mieszanek kompostowych na dynamikę procesu oraz właściwości otrzymanych kompostów wymaga uzupełnienia i pogłębienia. Z tego względu niezbędne będzie przeprowadzenie badań nad rolą biowęgla w przebiegu procesu kompostowania oraz właściwościami kompostów z dodatkiem biowęgla. Artykuł przedstawia dotychczasowy stan wiedzy na temat właściwości biowęgla przydatnych w kompostowaniu, wpływu różnych rodzajów biowęgla na dynamikę procesu kompostowania odpadów biodegradowalnych oraz wskazanie kierunków dalszych badań dotyczących możliwości wykorzystania poznanych właściwości biowęgla do optymalizacji kompostowania.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka jakościowa zużytych wód technologicznych po hydraulicznym rozładunku ryb w portach

W pracy dokonano charakterystyki właściwości sensorycznych i wskaźników fizykochemicznych reprezentatywnych próbek zużytych wód technologicznych po hydraulicznym wyładunku ryb z jednostek rybackich, w tym z kutrów wyposażonych w system RSW lub CSW. Przeprowadzone oceny i oznaczenia analityczne w pobranych próbkach zużytych wód technologicznych wykazały, że ich wyróżniki sensoryczne oraz zawartości wskaźników fizykochemicznych były zróżnicowane w zależności od przeznaczenia złowionych ryb (cele konsumpcyjne lub paszowe), czasu kontaktu z wodą morską oraz temperatury wody (sezon zimowy, letni). Zużyte wody technologiczne, ze względu na zawartość dużych ilości substancji białkowych, tłuszczów, azotu, fosforu oraz związków chloru są zagrożeniem dla środowiska naturalnego. Z tego względu utylizacja wód technologicznych pochodzących z kutrów poławiających ryby bałtyckie jest jedną z najważniejszych kwestii do rozwiązania dla rybaków oraz ekologów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie oddziaływania na środowisko różnych metod technologii unieszkodliwiania odpadów wydobywczych z wykorzystaniem metody AHP

Eksploatacja składowisk wszelkiego rodzaju odpadów niesie za sobą różnego rodzaju problemy dotyczące m. in. ich unieszkodliwiania oraz wpływu zgromadzonych zanieczyszczeń na środowisko naturalne. Na składowiskach gromadzone mogą być odpady np. poflotacyjne z zakładów wzbogacania rudy. Pomimo stosowania przez firmy/koncerny najnowocześniejszych metod wydobycia i przetwarzania rud miedzi oraz wprowadzenia nowoczesnych systemów organizacji i zarządzania produkcją obszar zlokalizowany najbliżej zbiornika jest narażony na jego działanie. Wiele rodzajów odpadów stanowi cenne źródło surowców wtórnych, które nadają się do wykorzystania przez różne gałęzie przemysłu. Przykładem takich surowców są odpady górnicze (poflotacyjne), zazwyczaj obojętne środowisku, których wytwarzana ilość w procesie eksploatacji kopalin jest znaczna. W artykule porównano różne metody technologiczne składowania odpadów wydobywczych z wykorzystaniem metody AHP i ich wpływ na środowisko.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Konsultacje społeczne jako element planowania ochrony obszarów Natura 2000 na przykładzie Zatoki Puckiej

Natura 2000 jest formą ochrony przyrody wprowadzoną w Polsce w 2004 r. Zgodnie z obowiązującym prawem konieczne jest zachowanie lub przywrócenie tzw. „właściwego stanu ochrony” gatunków i siedlisk występujących na obszarach Natura 2000, poprzez wprowadzenie odpowiednich „środków ochronnych”. Takimi środkami w przypadku obszarów zlokalizowanych na morzu są plany ochrony. Proces przygotowania dokumentów dla obszarów zlokalizowanych w rejonie Zatoki Puckiej tj.: PLB220005 Zatoka Pucka i PLH220032 Zatoka Pucka i Półwysep Helski, rozpoczął się w 2011 r. i trwał 38 miesięcy a jednym z jego istotnych elementów były konsultacje społeczne. Celem pracy jest omówienie roli konsultacji społecznych jako elementu planowania ochrony obszarów Natura 2000 w rejonie Zatoki Puckiej oraz analiza konfliktów pomiędzy określonymi celami ochrony i działalnością człowieka, które wymagały wypracowania kompromisowych rozwiązań. Niespodziewanie szeroki udział społeczeństwa w dyskusji dotyczącej zapisów w projektach planów ochrony, choć był procesem trudnym, niewątpliwie przyniósł wiele korzyści zarówno społecznych, jak i środowiskowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Źródliska z martwicą wapienną w dolinie potoku Jamne w Gorcach

W pracy scharakteryzowano siedlisko przyrodnicze źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati (kod siedliska Natura 2000: 7220) zlokalizowane w granicach obszaru Natura 2000 Ostoja Gorczańska PLH120018, w górnej części doliny potoku Jamne. Opisano roślinność oraz podstawowe parametry siedliskowe takie jak: wysokość n.p.m., ekspozycja, nachylenie terenu, nasłonecznienie, rodzaj podłoża, sposób przepływu wody oraz wydajność wypływu (szacunkowo). W miejscach gdzie była możliwość poboru wody określono jej temperaturę, pH, przewodność elektrolityczną (PE), zawartość wapnia i magnezu (metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej (ASA)). Badane źródliska to obiekty o niewielkich powierzchniach (0,7–80 m2), cechujące się dużym zróżnicowaniem pod względem intensywności wytrącania się martwicy wapiennej, a także stopnia wykształcenia roślinności.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Fizykochemiczne właściwości wybranych źródlisk Puszczy Knyszyńskiej

Źródła jako wypływy wód podziemnych na powierzchnię gruntu należą do trwałych elementów w krajobrazie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej, wynikały z geologicznej budowy Wysoczyzny Białostockiej. Przedmiotem badań były źródła rezerwatów Krzemianka, Jałówka i Budzisk tego Parku. Dokonano klasyfikacji źródeł oraz analizy wody z określeniem jej cech fizyczno-chemicznych. Badania dowiodły, że dominują tu źródła krawędziowe, ascensyjne lub descensyjne, które jednocześnie zalicza się do reokrenów. Z racji położenia większości źródeł na terenach leśnych oraz braku zmian antropogenicznych woda ze źródeł odznacza się tu dobrą jakością.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pomiary na czynnych sieciach kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej

Monitoring sieci kanalizacyjnej jest niezwykle istotnym narzędziem do poznania zjawisk w niej zachodzących. W dobie urbanizacji i zwiększenia spływów powierzchniowych, kosztem naturalnej retencji w glebie, pomaga zminimalizować ryzyko wystąpienia lokalnych podtopień i zanieczyszczenia środowiska. Podstawowy zakres monitoringu obejmuje kontrolę wysokości opadów atmosferycznych za pomocą deszczomierzy oraz mających odzwierciedlenie w kanale, przepływów i napełnień przez przepływomierze ściekowe. Nieodzowną czynnością jest ich kalibracja. Poza bieżącym monitoringiem sieci kanalizacyjnej znaczenie mają także okresowe inspekcje kanałów przez pracowników przedsiębiorstw wod.-kan. W artykule dokonano przeglądu urządzeń pomiarowych, metod ich kalibracji oraz zjawisk zachodzących w czasie ich eksploatacji w sieci kanalizacyjnej. Na podstawie doświadczeń Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu przedstawiono rozwiązanie systemu monitorowania sieci kanalizacyjnej w mieście. Opisano spotykane problemy eksploatacyjne, przyczyny ich powstawania, sposoby przeciwdziałania oraz potrzebne kierunku zmian w celu usprawnienia pracy sieci oraz poprawy wskaźników efektywności KPI (Key Performance Indicators) wg EBC (European Benchmarking Co-operation).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obniżanie trofii wód w systemach kaskadowych, na przykładzie kaskady Soły (Południowa Polska)

W pracy podjęto temat samooczyszczania wód w kaskadach zbiorników wodnych. Przedstawiono wyniki badań hydrobiologicznych trzech zbiorników zaporowych (Tresna, Porąbka i Czaniec), tworzących kaskadę rzeki Soły. Określono status troficzny zbiorników na podstawie stężenia chlorofilu, wielkości biomasy fitoplanktonu i występowania wskaźnikowych gatunków glonów planktonowych. Wyniki badań wskazały na obniżanie trofii wód w układzie od najwyższego do najniższego zbiornika kaskady. Średnie stężenia chlorofilu wynosiły odpowiednio 19,99 μg∙dm<sup>-3</sup>, 8,74 μg∙dm<sup>-3</sup> oraz 4,29 μg∙dm<sup>-3</sup>, natomiast średnia wielkość biomasy 4,1 mg∙dm<sup>-3</sup>, 3,4 mg∙dm<sup>-3</sup> i 0,1 mg∙dm<sup>-3</sup>. Obserwowane gatunki glonów planktonowych potwierdziły istnienie różnic między zbiornikami. W Tresnej rozwijało się więcej gatunków wskazujących na eutrofię, zaś w Porąbce oraz Czańcu rozwijały się gatunki występujące w wodach oligomezotroficznych. Samooczyszczanie wód w kaskadzie Soły, wyrażone obniżaniem ich żyzności, jest ważne dla gospodarki wodnej regionu, gdyż zbiornik Czaniec pełni funkcję zbiornika wodociągowego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka