rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola i znaczenie umysłu w życiu społecznym

Celem artykułu jest podkreślenie roli umysłu w codziennym życiu, znaczenia intelektu i inteligencji. Zwrócenie uwagi na zmieniającą się rzeczywistość, sposób życia ludzi i ich myślenia, na siłę percepcji inteligencji w stosunku do intelektu, wskazanie istoty i rangi omawianego zagadnienia, pozostawienie pola do podjęcia własnych badań.
Projekt / metodologia / podejście: Metodą badawczą zastosowaną w artykule jest analiza opracowań naukowych uzupełniona spostrzeżeniami i doświadczeniem autora. Procedura badawcza obejmowała przegląd literatury polskiej i zagranicznej, analizę aktów prawnych, metodę analizy i syntezy, studium przypadku i dedukcyjne rozumowanie. W artykule powołano się na przykłady, przywołano opracowania związane z tematyką zagospodarowania ludzkiego umysłu. Wskazano czynniki, takie jak – intelekt, inteligencja, wiedza i świadomość jako niezbędne atrybuty nowoczesnego człowieka.
Wnioski: Wykazano zależność pomiędzy sposobem myślenia i poziomem intelektualnym odpowiedzialnym za odbiór i przetwarzanie informacji jako bazie racjonalnej decyzyjności. Zwrócono uwagę na rzeczywistość czyniącą osoby o niskim stopniu sprawności intelektualnej masą podatną na manipulację. Na utrzymujące się w społeczeństwie postawy nieracjonalności wynikające z niezrozumienia oraz braku świadomości co do skutków podejmowanych decyzji.
Ograniczenia / implikacje badawcze: Ograniczenia otrzymanych rezultatów mogą wynikać z ograniczonej próby tekstowej w tym również ograniczonej analizy. Złożoność tytułowa sprowadza się do istoty zagadnienia intelektu i inteligencji i ich funkcjonowania, co pozostaje obszarem zmieniającym się i zawsze otwartym.
Oryginalność / wartość: Przedstawione badania, analiza, wnioski i sugestie dostarczają praktycznych wskazówek nie tylko ludziom nauki, ale przede wszystkim przeciętnym obywatelom, głównie takim, którzy nie są świadomi tego, że każda zmiana cywilizacyjna ma wszechstronny wymiar i zobowiązuje. Dzisiaj nie wystarczy wiedzieć, jakie są nasze problemy i ograniczenia, by opanować emocje i uspokoić psychikę. Na potrzeby efektywnego działania nie można nie wiedzieć tego, czym jest intelekt? Dzięki prawdziwej inteligencji wykraczamy poza utarte przekonania, założenia poczynione z góry i koncepcje oraz uczymy się postrzegać rzeczy takimi, jakie są a nie takimi, jakimi chcielibyśmy, by one były. Człowiek mądry to nie ten, co mówi, że mądry, ale ten co świadomie postępuje, jak człowiek mądry. W dobie globalizacji o tym, kim jesteśmy nie decyduje, skąd jesteśmy, ale to, co potrafimy i jak sobie z wielością wyzwań radzimy.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
W drodze do akademii – publiczne uczelnie zawodowe w Polsce – geneza, rozwój i status w 2021 r.

Geneza i rozwój publicznych uczelni zawodowych w Polsce to proces złożony i dynamiczny. Utworzenie uczelni tego typu napotykało na wielu zwolenników, ale nie brakowało także przeciwników. Artykuł podsumowuje „kamienie milowe” tego procesu i opisuje historię publicznych uczelni zawodowych, podając podstawę prawną ich funkcjonowania w poszczególnych okresach. Przedstawiono tu także najnowsze regulacje i wskazano na możliwy rozwój PUZ-ów.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Jaki powinien być kierownik, menedżer czy lider, aby skutecznie zarządzać zespołem w okresie kryzysu?

Dobrze prosperujące biura czy organizacje nie wypracowałyby pozytywnych wyników, gdyby nie osoba na czele zespołu, która potrafi umiejętnie rozdzielać obowiązki. Nie można przecenić znaczenia dobrego lidera. Ludzie pełniący tę funkcję są odpowiedzialni za konsekwencje wielu decyzji, dlatego muszą posiadać szereg umiejętności, które pozwolą na obiektywne podejście do każdej sytuacji, szczególnie tej kryzysowej. Artykuł jest próbą zebrania informacji, czym powinien kierować się oraz jaki powinien być lider w swojej pracy, aby poprowadzić swój zespół przez kryzys.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Bezpieczeństwo rowerzystów

Obserwując rozwój amatorskiej jazdy na rowerze, autor postanowił przyjrzeć się bliżej bezpieczeństwu tych osób. W artykule przedstawiono wyniki różnych badań przeprowadzanych wśród użytkowników popularnych jednośladów. Ponadto, autor prezentuje prototyp innowacyjnego „kasku 2.0”, który może w znaczącym stopniu przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa rowerzystów na drodze i nie tylko.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Inwestycja w zdrowie psychiczne – imperatyw wyboru zrównoważonego rozwoju

Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi czytelników na skalę problemów zdrowotnych związanych z zaburzeniami psychicznymi. W pracy skupiono się na ewentualnych działaniach, które mogą przyczynić się do realizacji celu numer 3 zrównoważonego rozwoju pn. ,,zdrowie i dobre samopoczucie”. Aby zaproponować ewentualne rozwiązania na rzecz zdrowia psychicznego w opracowaniu przedstawiono podstawowe problemy, dane liczbowe oraz ewentualne zagrożenia, które wpływają bądź już przyczyniają się do zachwiania zdrowia psychicznego człowieka. Podsumowanie niniejszego artykułu stanowi zarysowany element mandali zdrowia. Schemat ten obrazuje, że człowiek znajduje się w centrum ekosystemu, a poszczególne elementy występujące w życiu społecznym wpływają na kształt jego zdrowia psychicznego. To swoistego rodzaju diagram odpowiadający założeniom zrównoważonego rozwoju – wzrostu i rozwoju poprzez spełnienie poszczególnych elementów występujących w życiu codziennym człowieka.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Bariery w komunikacji społecznej pomiędzy Anglikami a mniejszością polską w Hertfordshire

Niniejsza praca przedstawia problematykę komunikacji pomiędzy członkami dwóch grup społecznych – rodowitymi Anglikami i polskimi emigrantami. Przybliżono pojęcia komunikacji i ich barier. Zdefiniowano mniejszość polską i opisano paradygmat interakcjonizmu symbolicznego wraz z teorią ugruntowaną. Zbadano istnienie korelacji między poziomem uprzedzeń a komunikacją, a także pomiędzy poziomem zdolności językowych i ponownie komunikacją. Użyto w tym celu triangulacji metod ankiety, wywiadu i obserwacji. Próbę badawczą odnaleziono metodą kuli śnieżnej i zbadano respondentów w zróżnicowanym wieku z klasy średniej. Nieproporcjonalnie duża ilość angielskich respondentów wykazała się wysokim poziomem tolerancji. Ostatecznie nie stwierdzono korelacji pomiędzy uprzedzeniami a komunikacją ani pomiędzy poziomem znajomości języka i komunikacją.

Czasopismo: Eunomia – Rozwój Zrównoważony – Sustainable Development
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wybrane zagadnienia dotyczące przetwarzania danych osobowych w procedurze rozstrzygania sporów zbiorowych

Celem artykułu jest analiza tego, na ile kwestia ochrony danych osobowych jest istotna w procedurze prowadzenia sporu zbiorowego. Dla poczynienia ustaleń w tej materii zastosowano przede wszystkim metodę dogmatycznoprawną, a analizie poddano w pierwszym rzędzie przepisy ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych oraz RODO. Poczynione ustalenia prowadzą do wniosku, że pomimo iż sam spór ma charakter zbiorowy, to w trakcie jego prowadzenia obie strony (zarówno związkowa, jak i pracodawcza) dokonują przetwarzania szeregu danych osobowych. Ze względu na specyfikę tej procedury, a także fakt, że ustawa zasadniczo tworzona była przed wejściem w życie RODO i nie była nowelizowana pod kątem uwzględnienia szeroko pojętych wymogów warunkujących prawidłowość przetwarzania danych, konieczne jest opieranie się na generalnych zasadach wynikających z RODO, a pewnym wyznacznikiem mogą być opinie wydawane przez UODO. Doniosłość praktyczna poruszanej tematyki i jej znaczenie dla partnerów społecznych realizujących swoje konstytucyjne prawo do prowadzenia sporów zbiorowych w pełni uzasadniają prowadzenie dalszych badań w tym kierunku i docierania z poczynionymi ustaleniami do różnych grup odbiorców (poza wskazanymi partnerami społecznymi także przedstawicieli judykatury oraz nauki).

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Cyfryzacja ochrony zdrowia a konieczność wprowadzania nowych rozwiązań prawnych

Konieczność zapewnienia ochrony zdrowia obywatelom jest jedną z podstawowych zasad każdego państwa, regulowaną przepisami prawa zarówno krajowego, jak i unijnego czy międzynarodowego i uzupełnianą przez soft law. Zmiany cywilizacyjne i postęp technologiczny umożliwiają rozwój nowych narzędzi i usług z zakresu ochrony zdrowia (m.in. telemonitoringu, telekonsultacji, telerehabilitacji oraz elektronicznej dokumentacji medycznej). Pandemia COVID-19 w znacznym stopniu podkreśliła potrzebę zapewnienia tego typu usług. Szerokie stosowanie e-zdrowia, które może być remedium na wiele problemów, z którymi boryka się sektor ochrony zdrowia, wymaga jednak zabezpieczenia praw osób, które są nie są włączone cyfrowo, szczególnie osób starszych. Powszechne występowanie różnych poziomów wykluczenia cyfrowego, nie tylko wśród seniorów, sprawia, że kwestie te są społecznie istotne i powinny być rozwiązywane przez prawo. Celem artykułu jest wstępna analiza zasadności rozwijania usług e-zdrowia w starzejącym się społeczeństwie w Polsce oraz przedstawienie propozycji dostosowania rozwiązań prawnych w zakresie wykorzystania narzędzi cyfrowych w ochronie zdrowia do zmieniającej się rzeczywistości.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ustawa o narodzie – czy na pewno jest to ustawa przemyślana? To manifest partyjny czy ustawa parlamentarna

Autor poddaje analizie kontrowersyjną izraelską ustawę o narodzie z 2018 roku i udział Beniamina Netanjahu w jej uchwaleniu. Twierdzi, że jej idee są wyrazem dążenia Netanjahu do zerwania z ujęciem państwowym, socjaldemokratycznym i liberalnym, prezentowanym przez Ben Guriona. Wypływa z jego zdecydowanej niezgody ze stanowiskiem założyciela Izraela, że świeckość gwarantuje, iż Izrael nie wpadnie w tę samą pułapkę, co przywódcy dwustuletnich krucjat, które ostatecznie poniosły klęskę. Porównuje wnikliwie tę ustawę z treścią punktu 13 planu Wilsona z 1918 roku, a więc z dokumentem sprzed ponad 100 lat, odnoszącą się do Europy po zwycięstwie w wojnie przeciwko Rosji, Prusom i Austro-Węgrom, na których ziemiach miało powstać niezawisłe państwo polskie.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Z problematyki treści czynności konwencjonalnych w prawie

Celem artykułu jest realizacja kilku komplementarnych zadań badawczych. W pierwszej kolejności omawiana jest kwestia źródeł treści czynności konwencjonalnych w prawie. W dalszej prezentowane są szczegółowe zagadnienia dotyczące treści czynności konwencjonalnych w prawie na tle rozważań dogmatycznoprawnych, a także problemów związanych z identyfikacją czynności konwencjonalnych. Dodatkowo podejmowana jest próba ustalenia sposobów pojmowania „treści (czynności konwencjonalnych w prawie)” w szczegółowych naukach prawnych. Wyniki badań prezentowanych w artykule (poza wartością poznawczą) mają służyć rozwojowi ogólnoteoretycznej koncepcji czynności konwencjonalnych w prawie, a także, na ile to możliwe, uporządkowaniu dyskusji dogmatycznoprawnej dotyczącej tytułowego zagadnienia.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zasady wpisu na listę stałych mediatorów w Polsce – w kontekście dyskusji nad profesjonalizacją zawodu mediatora

Wraz z popularyzacją mediacji w Polsce wzrosło zainteresowanie zawodem mediatora. W artykule podejmujemy problematykę związaną z zasadami wpisu na listę stałych mediatorów w Polsce. Przedstawiamy obecnie obowiązujące regulacje prawne oraz dokonujemy ich analizy, skupiając się na wymogu posiadania wiedzy i umiejętności prowadzenia mediacji. Wymóg ten jest różnie interpretowany przez poszczególne organy dokonujące wpisu na listę stałych mediatorów (prezesi Sądów Okręgowych), a jego interpretacja jest również różnie oceniana zarówno w polskiej literaturze i orzecznictwie. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie obszarów regulacji prawnych, które wymagają zmian i ujednolicenia, na podstawie analizy wyników badań statystycznych przeprowadzonych przez autorki. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia toczącej się dyskusji o profesjonalizacji zawodu mediatora w Polsce, zwłaszcza w kontekście planowanych zmian i wprowadzeniu Krajowego Rejestru Mediatorów. Realizacji zadania podjętego przez autorki służy przede wszystkim metoda formalno-dogmatyczna jak również wykorzystana w ramach badań statystycznych technika porównawcza, która miała na celu ukazanie rozbieżności w interpretowaniu uregulowań dotyczących mediacji.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo do żywności z perspektywy Pierwszych narodów

Celem artykułu jest zaproponowanie koncepcji kolektywnego prawa do żywności, która może okazać się istotnym narzędziem w zwalczaniu głodu i niedożywienia w skali globalnej. Umowy międzynarodowe, a w tym Pakty Praw Człowieka, pomijają prawa ludów tubylczych, odpowiadając indywidualistycznej, państwowo-centrycznej, konsumpcjonistycznej i komercyjnej wizji prawa do żywności. Oparte na założeniach krytycznych studiów nad prawem podejście do oficjalnego dogmatu prawa do żywności (rozwijanego w ramach organów eksperckich i międzyrządowych w postaci Komitetu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ) pozwala na stwierdzenie, że ów dogmat posiada mniejszą legitymizację niż wynikające z praktyki ludów tubylczych kolektywne prawo do żywności (określone w Deklaracji z Atitlán). Dlatego też, nadal poruszając się w sferze oficjalnego, grocjańskiego porządku międzynarodowoprawnego, uznać należy, że zdefiniowane w artykule tubylcze prawo do żywności wchodzi w skład praw trzeciej generacji (obok indywidualistycznego prawa do żywności drugiej generacji), pozostając w ścisłym związku z prawami do samostanowienia i rozwoju. Jest rezultatem długo-trwałej praktyki tychże ludów. Powyższa propozycja prawa do żywności trzeciej generacji nie została do tej pory zgłoszona w doktrynie prawa. Jej wartością jest możliwość rozwijania i badania koncepcji suwerenności żywnościowej, pozwalającej na skuteczniejszą walkę z głodem i niedożywieniem w skali globalnej w porównaniu z dotychczasowymi działaniami społeczności międzynarodowej.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odwołania do filozofów w polskim orzecznictwie

W artykule omówiono praktykę odwoływania się do filozofów w uzasadnieniach orzeczeń polskich sądów. Kwantytatywne i kwalitatywne studium orzecznictwa sądów powszechnych, sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego pozwoliło na sformułowanie kilku głównych wniosków. Po pierwsze, jakkolwiek odniesienia do filozofów w orzeczeniach są w ujęciu proporcjonalnym czymś rzadkim, to zarazem mierzone w liczbach bezwzględnych nie stanowią przypadków sporadycznych. Po drugie w ostatnich dwóch dekadach nastąpiła wyraźna intensyfikacja przywoływania filozofów w judykatach. Po trzecie odwołania do filozofów realizują szereg różnych funkcji wpisujących się w klaryfikacyjne i perswazyjne cele uzasadnienia orzeczenia. Po czwarte stosunek judykatury i stron postępowania do obecności racji filozoficznych w procesie orzeczniczym jest niejednolity. Tytułowe zagadnienie nie stanowi kolejnej odsłony doktrynalnego dyskursu o „sędziach filozofach” na podobieństwo Dworkinowskiego „sędziego Herkulesa”. Przywoływanie filozofów przez sądy w pierwszej kolejności przynależy do problematyki stylu uzasadnienia orzeczeń oraz roli źródeł pozaprawnych w racjonalizacji – a nie tyle w podejmowaniu – sądowych rozstrzygnięć. W przekonaniu autora przeprowadzone studium orzecznictwa ukazuje utylitarny potencjał filozofii dla sądowej argumentacji.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zagrożenie dobra dziecka przez nieprofesjonalne próby tworzenia nowego Kodeksu rodzinnego

Celem artykułu jest ocena projektu nowego Kodeksu rodzinnego opracowanego przez społeczną Komisję Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego i Opiekuńczego przy Rzeczniku Praw Dziecka w zakresie celowości i zasadności projektowanych w nim zmian, a także analiza jego wybranych szczegółowych rozwiązań w kontekście ich wpływu na ochronę dobra dziecka. Wspomniane kwestie szczegółowe dotyczą m.in. problematyki władzy rodzicielskiej oraz materialno-prawnych przesłanek rozwodu. Projektowane w tym zakresie zmiany, tj. zastąpienie instytucji władzy rodzicielskiej „odpowiedzialnością rodzicielską” oraz wprowadzenie nowej przesłanki rozwodowej w postaci sprzeczności rozwodu z zasadami prawa rodzinnego autorzy artykułu oceniają jednoznacznie negatywnie. Autorzy artykułu krytycznie oceniają również procedurę przygotowania omawianego projektu. Ich zdaniem obowiązujący Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie jest anachronicznym aktem prawnym i nadal może i powinien pełnić rolę podstawowego regulatora stosunków prawnorodzinnych w naszym kraju. Propozycja zastąpienia go nowym kodeksem nie znajduje wystarczającego uzasadnienia ani prawnego, ani społecznego, a jego uchwalenie może okazać się niebezpieczne dla stabilności regulacji prawnorodzinnych, ukształtowanej ostatnimi nowelizacjami prawa rodzinnego oraz sprzeczne z zasadą ochrony dobra dziecka.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ustalenie i zmiana rezydencji podatkowej – skutki dla osób fizycznych

Przedmiotem opracowania jest analiza przesłanek i skutków ustalenia i zmiany rezydencji podatkowej w świetle polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych. Problematyka ta wpisuje się w szerokie zagadnienie migracji w szczególności o charakterze zarobkowym. Autorka dokonuje prezentacji zagadnienia badawczego w oparciu o aktualne ustawodawstwo, dorobek doktryny oraz wskazuje na praktykę stosowania prawa przez sądownictwo i organy podatkowe. Analiza aktualnych przepisów prawa podatkowego pozwala twierdzić, że sytuacja podatkowa osób migrujących jest zróżnicowana i na tyle skomplikowana pod względem prawnym, że wzbudza uzasadnione wątpliwości praktyczne. W opracowaniu przyjęto założenie, że rezydencja podatkowa ma charakter dynamiczny, więc może ulegać zmianom jako wynik zamierzonego lub niezamierzonego działania podatników, które wywołują określone skutki prawnopodatkowe. Mają one wyraz zarówno w preferencjach podatkowych, jak obowiązkach w zakresie rozliczeń podatkowych. Autorka obok zwyczajnych następstw podatkowych ustalenia lub zmiany rezydencji podatkowej odnosi się do szczególnych rozwiązań prawnych, takich jak: podatek od niezrealizowanych zysków, opodatkowanie zagranicznych spółek kontrolowanych, czy stosowanie postanowień Konwencji MLI. Poruszone kwestie mają istotne znaczenie tak dla teorii, jak praktyki stosowania prawa podatkowego.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Instytucja zarządu sukcesyjnego – nowe otwarcie dla przedsiębiorstwa osoby fizycznej?

Jednoosobowa działalność gospodarcza jest najpopularniejszą formą prowadzenia działalności gospodarczej. Od ponad 30 lat obserwowany jest dynamiczny rozwój liczby przedsiębiorstw w Polsce. Jednocześnie Polacy są najszybciej starzejącym się społeczeństwem UE. W związku z powyższym w najbliższym czasie w wielu przedsiębiorstwach może wystąpić problem z zapewnieniem ciągłości funkcjonowania podmiotów gospodarczych w przypadku śmierci przedsiębiorców. W artykule podjęto próbę oceny implementacji instytucji zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwem osoby fizycznej do polskiego prawa w pierwszą rocznicę wprowadzenia nowych rozwiązań dla przedsiębiorców. W tym celu dokonano analizy jej wykorzystania przez przedsiębiorców.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Naukowiec w grze o władzę nad poznaniem. W świetle ustawy 2.0

Pracownicy badawczo-dydaktyczni i dydaktyczni są uwikłani w wiele interesów. Bezinteresowna nauka dla celów poznawczych to przeszłość. O władzę nad poznaniem toczy się nieustannie gra. W tej grze uczestniczy, poza naukowcami, wiele podmiotów o różnych interesach: politycy, urzędnicy, administracja uczelni, sponsorzy badań, agencje akredytacyjne, wydawcy, resortowe instytuty naukowe, przemysł, biznes. Sami naukowcy czasem pracują dla prawdy, a czasem dla zysku; tworzą wiedzę będącą własnością publiczną albo – zatrudnieni komercyjnie, np. przez przemysł – tworzą wiedzę prywatną. Artykuł przedstawia pięć czynników mogących mieć udział w ograniczaniu autonomii poznawczej naukowców.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Włączenie pracowników dziekanatów w proces tworzenia aktów normatywnych. Uwarunkowania strukturalne i możliwości ich przekroczenia

W 2018 r. powstało Stowarzyszenie Forum Dziekanatów, którego jednym z celów jest włączenie się w dialog z organizacjami i instytucjami zajmującymi się szkolnictwem wyższym, a zwłaszcza MNiSW jako właściwym organem administracji publicznej. W tym celu Stowarzyszenie sformułowało trzy propozycje zmian w usta wie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w kontekście postępowania administracyjnego, w szczególności: zawiadomienia o wszczęciu postępowania, postępowania uproszczonego oraz milczącego załatwienia sprawy, które zostały przekazane do MNiSW. Powstanie Stowarzyszenia jako oddolnej inicjatywy pracowników dziekanatów szkół wyższych oraz innych osób zajmujących się obsługą toku studiów dało im możliwość uczestniczenia w konsultacji w zakresie prawa o szkolnictwie wyższym oraz formułowania postulatów jego zmiany. Jest to szczególnie istotne, biorąc pod uwagę, że na uczelniach pracownicy dziekanatów nie mają możliwości przekazania informacji zwrotnej na temat przepisów, które wykonują.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Wciskanie kitu” (w rozumieniu H.G. Frankfurta) na temat prawa w mediach. Z problematyki komunikacji erystycznej

Celem artykułu jest zbadanie źródeł i analiza skutków jednego ze sposobów manipulacji w mediach informacją o prawie, tj. zjawiska „wciskaniu kitu” (mówienia bzdur, przekazywaniu pseudo-informacji) o prawie i jego działaniu. Wypowiedź językowa polegająca na „wciskaniu kitu” to chwyt erystyczny w komunikacji pisemnej bądź ustnej wyrażona przez nadawcę w konkretnym otoczeniu, której celem jest przekonanie odbiorcy (audytorium), że jest tak a tak oraz stworzenie wrażenia bycia profesjonalistą i zamaskowanie tego, że nadawcy jest obojętne, jak jest w rzeczywistości. „Wciskający kit” nie stara się, aby jego wkład w konwersację był rzeczowy; mówi cokolwiek, bez przekonania o prawdzie; mówi to, do stwierdzenia czego nie ma dostatecznych podstaw. To zjawisko jest ważnym czynnikiem utrudniającym budowę prestiżu prawa (także w Polsce). Bez zadbania o organizację profesjonalnej komunikacji na temat prawa od profesjonalistów do obywateli – manipulacja informacjami o prawie będzie powodowała trwałe szkody w świadomości prawnej. Autorka porównuje ten chwyt erystyczny z wypowiedziami zawierającymi kłamstwa, podaje przykłady „wciskania kitu” o prawie przez polityków i dziennikarzy, zajmuje się okolicznościami i skutkami tego zjawiska.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne