rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Maria Skłodowska-Curie i powstanie Instytutu Radowego w Warszawie

Początki polskiej onkologii, to Maria Skłodowska-Curie. Jej dar dla społeczeństwa polskiego, będący jednocześnie
darem Polaków dla uczonej - Instytut Radowy w Warszawie przy ul. Wawelskiej 15 został otwarty 29 maja 1932 r. Od tego dnia
minęło dokładnie 85 lat. Druga po Paryżu, bliźniacza najnowocześniejsza w Europie placówka zajmująca się leczeniem chorób
nowotworowych i prowadzeniem badań na te choroby ukierunkowanych, została zaprojektowana i w części wyposażona przez
Marię Skłodowską-Curie. To z tego powodu jechała uczona do Stanów Zjednoczonych w roku 1929, po rad dla warszawskiego
instytutu, po potrzebne urządzenia i wsparcie finansowe. Nawet to działanie było takie samo jak w przypadku Instytutu Radowego
w Paryżu. W roku 1921 uczona pojechała bowiem do USA po wsparcie dla placówki paryskiej.
Sytuacja ojczystego kraju Marii Skłodowskiej-Curie w początkach lat dwudziestych, kiedy to narodziła się idea stworzenia Instytutu
była bardzo zła, po 123 latach zaborów, po dramacie I wojny światowej, wreszcie po morderczych zmaganiach o niepodległość,
Polacy decydują się wesprzeć ideę uczonej, zbudować Instytut Radowy. Kupują cegiełki, wpłacają darowizny, włącza się
prasa, powstaje Komitet budowy placówki. Na jej otwarcie, w maju 1932 r. uczona przyjeżdża do Polski po raz ostatni, cieszy się
widząc ukończony szpital, taką zresztą decyzję podjęła, najpierw szpital, potem pracownie naukowe, niepokoi się nieco o dalszy
los pracowni. Sadzi wówczas kilka pamiątkowych drzew, w imieniu swoim i przyjaciół zaangażowanych w sprawę. To dzięki niej
w Instytucie pracują wykwalifikowani lekarze, to ona wykształciła ich pod swoim czujnym okiem w Instytucie w Paryżu.
Zaczyna się nowy rozdział w polskiej medycynie….

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Państwowa agencja atomistyki wczoraj i dziś

27 lutego br. minęła 36 rocznica utworzenia Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) – urzędu odpowiedzialnego
w Polsce za nadzór i kontrolę w sprawach wykorzystania energii atomowej, w tym za nadzór nad bezpieczeństwem jądrowym
i ochroną radiologiczną.
Początki planów dotyczących przemysłowego wykorzystania energii jądrowej w Polsce można datować na rok 1956. Wtedy
utworzono urząd Pełnomocnika Rządu ds. Wykorzystania Energii Jądrowej z organem doradczym pod nazwą Państwowa Rada
ds. Wykorzystania Energii Atomowej. Urząd Pełnomocnika został w 1973 r. zastąpiony Urzędem Energii Atomowej. Od roku 1976
sprawami atomistyki zajmowało się Ministerstwo Energetyki i Energii Atomowej. Lata 1981-1982 to okres funkcjonowania Pełnomocnika
Rządu ds. Atomistyki. Ostatecznie w 1982 r. powołano Państwową Agencję Atomistyki.
W artykule przedstawiono krótki rys historyczny i przedstawiono PAA jako nowoczesny dozór jądrowy, przygotowany do pełnienia
funkcji dozorowych dla rozwijanej w Polsce energetyki jądrowej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy – 40 lat badań dla energetyki przyszłosci

Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy został utworzony w 1976 r. We współpracy z innymi instytutami realizuje
badania w takich dziedzinach jak: fizyka gorącej plazmy, synteza (fuzja) jądrowa, oddziaływania laser-materia i zastosowania plazmy.
Instytut jest nadzorowany przez Ministerstwo Energii, jednak jego działalność dofinansowywana jest z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego (MNiSW) w ramach dotacji statutowej i grantów badawczych. W Instytucie jest zatrudnionych 85 pracowników, w tym
45 naukowców. Od września 2010 r. dyrektorem Instytutu jest dr hab. Andrzej Gałkowski. Od wielu lat IFPiLM organizuje każdego roku
przemiennie dwa ważne spotkania międzynarodowe: konferencję PLASMA - International Conference on Research and Applications of
Plasmas i Letnią Szkołę w Kudowie-Zdroju „Kudowa Summer School towards Fusion Energy”. Polski program fuzji jądrowej jest od roku
2005 częścią europejskiego programu EURATOM, który od roku 2014 koordynowany jest przez europejskie konsorcjum EUROfusion.
IFPiLM koordynuje wszystkie badania fuzyjne w Polsce na podstawie decyzji MNiSW przewodnicząc krajowemu konsorcjum Centrum
naukowo-przemysłowe Nowe Technologie Energetyczne. Poza tym, w IFPiLM utworzony został Krajowy Punkt Kontaktowy EURATOM-
-Fusion. Projekty EUROfusion realizowane w Instytucie obejmują przygotowywanie diagnostyk dla tokamaków JET i WEST oraz stellaratora
W7-X, a także opracowywanie i stosowanie kodów numerycznych do analizy działania tokamaków (w tym przyszłego tokamaka-reaktora
DEMO). Instytut wspólnie z Politechniką Warszawską prowadzi badania w zakresie technologii fuzyjnych (usuwanie kodepozytu
z elementów komory tokamaka, erozja powierzchni materiałów, pył w komorze tokamaka). Zespoły naukowe w IFPiLM uczestniczą też
w innych projektach europejskich niedotyczących fuzji w tokamakach i stellaratorach. Wieloletnie badania plazmy produkowanej laserem
i fuzji laserowej, głównie objęte projektami HiPER i LaserLab-Europe, są realizowane wspólnie z innymi zespołami, przede wszystkim
w Ośrodku Badawczym PALS w Czechach. Ponadto, w Instytucie działa Międzynarodowe Centrum Plazmy Namagnesowanej utworzone
pod auspicjami UNESCO koordynujące badania w układzie plasma focus PF1000U. Te prace są dofinansowywane w ramach projektów
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. W Laboratorium Symulowanych Wyładowań Atmosferycznych w IFPiLM testowana
jest odporność różnych urządzeń technicznych na skutki działania wyładowań piorunowych. Z kolei w utworzonym w IFPiLM w 2013 r.
laboratorium plazmowych silników satelitarnych są opracowywane i testowane prototypy takich silników.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Ponad 50 lat pracy - akceleratora typu Van de Graaffa „Lech" w Instytucie Badań Jądrowych

Warszawski,  elektrostatyczny  akcelerator  typu  Van  de  Graaffa „Lech”  był  urządzeniem  całkowicie  zbudowanym  w  kraju.  Akcelerator  
rozpoczął pracę w 1961 r. w Instytucie Badań Jądrowych (IBJ) w Warszawie. Konstrukcja akceleratora rozpoczęła się w 1953 r. w Instytucie  Fizyki  Doświadczalnej  Uniwersytetu  Warszawskiego.  Po  wielu  ulepszeniach  i  modyfikacjach  akcelerator  posiadał  następujące  
parametry: energia cząstek naładowanych od 0,1 do 3,2 MeV, stabilność energii ok. 1 keV, natężenie prądu do 50 μA, przyspieszane 
cząstki: protony, deuterony, jony 3He i 4He. Akcelerator był głównie używany do badań podstawowych z dziedziny fizyki jądrowej i prac 
aplikacyjnych stosujących metody fizyki jądrowej w innych dziedzinach fizyki i technologii.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Twórcy Niepodległej - żołnierze, politycy, uczeni, artyści, pisarze, ……

W 2018 r. obchodzimy w Polsce 100 rocznicę odzyskania Niepodległości. To bardzo ważna rocznica, zważywszy
na fakt, że od wywalczenia Niepodległości do chwili obecnej minęło 100 lat, a ową Niepodległością Rzeczypospolita cieszyła się
tylko 21 lat, o sto dwa lata mniej niż czas, kiedy kraj znajdował się pod zaborami. Dziwnie plotą i układają się te daty i rocznice.
Po II wojnie światowej znowu przez prawie 50 lat żyliśmy w ojczyźnie, której nie można nazwać wolną. W tym roku 17 września
minęło 25 lat od opuszczenia Polski przez ostatniego radzieckiego żołnierza. Ta data jest symboliczna, bo znowu nawiązuje do dnia
utraty niepodległości od wschodniej granicy w 1939 r. W 1995 r. prezydent Lech Wałęsa w Polskim Radiu mówił, że ten fakt uważa za
jedno z najważniejszych osiągnięć swojej prezydentury. Kiedy przeanalizuje się dokładnie te wszystkie daty, rocznice, okresy wolności
i niewoli, okaże się że licząc od daty pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej, Polska i Polacy dłużej byli w niewoli niż żyli jako wolni
ludzie i obywatele wolnego państwa. A jednak jesteśmy wolni, jako obywatele, jako kraj, jako społeczeństwo; tylko potrafimy z tej
wolności korzystać, czy wiemy jak dźwigać odpowiedzialność za tę wolność. Czy umiemy być dumni z siebie, zachowując szacunek
dla innych? To pytania pewnie dla kolejnych pokoleń. Dobrze byłoby jednak aby chciały one i umiały je sobie postawić…
Niepodległość zdobyli nie tylko żołnierze. Oni walczyli w kolejnych powstaniach, w I wojnie światowej, w Legionach u boku Marszałka
Józefa Piłsudskiego. Walczyli i ginęli śmiercią bohaterską. Niepodległość stała się jednak faktem nie tylko dzięki nim. To przez
lata zaborów poeci, pisarze, malarze, kompozytorzy, uczeni budowali świadomość narodu podzielonego między Rosję, Prusy i Austrię.
Narodu, któremu próbowano narzucić obce języki, prawo, obyczaje; narodu, którego przedstawicielom nadawano obce obywatelstwo,
czyniąc z nich wbrew ich woli – Rosjanami, Niemcami i Austriakami, wcielając do obcych armii i wysyłając na front na
walkę w obcej dla nich sprawie. Szacunek dla tradycji, historii, bohaterów narodowych kultywowane w rodzinach, a podsycane
przez wiersze, patriotyczne pieśni, literaturę, opowieści historyczne pozwoliły zachować tożsamość narodową. Przyczyniła się także
do tego niewątpliwa duma z osiągnięć naukowych Polaków pracujących także za granicą. Dokonujących odkryć naukowych i wynalazków,
które przedarły się także do świadomości mieszkańców innych krajów. Działalność uczonych poza granicami podzielonej
na zabory Polski, ich życiorysy, często bardzo skomplikowane losy stanowiły powód do opowiadania polskiej historii.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Charakterystyka wybranych typów elektrowni jądrowych generacji III/III+

Energetyka jądrowa rozwija i doskonali technologię reaktorów już od sześciu dekad. Dlatego rozróżnia się kilka
generacji reaktorów jądrowych, z których każda wyróżnia się innymi cechami związanymi z projektem, kwestiami bezpieczeństwa,
czy wykorzystaniem paliwa jądrowego. Zdecydowana większość reaktorów obecnie eksploatowanych na świecie została
zbudowana w latach 70. i 80. XX wieku. Są to reaktory II generacji. Program Polskiej Energetyki Jądrowej zakłada budowę elektrowni
jądrowych generacji III/III+. Rynek oferuje kilka konkretnych technologii tej generacji. W niniejszym artykule prezentowane
są informacje o czterech z nich – trzech reaktorach wodnych ciśnieniowych – AP1000, APR1400 oraz EPR, a także jednym reaktorze
wodnym wrzącym – ABWR. Artykuł zawiera informacje zebrane na potrzeby jednego z tematów realizowanych przez autorów
w Narodowym Centrum Badań Jądrowych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Wybrane zagadnienia z metod oceny bezpieczeństwa w tym ewaluacja najlepszego szacowania i niepewności (BEPU), kody zintegrowane i sprzężone

W artykule przedstawiono niektóre aspekty metod
oceny bezpieczeństwa i krótki opis kodów
służących deterministycznej analizie
bezpieczeństwa.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Praca reaktora badawczego Maria w 2015 roku

Wysokostrumieniowy reaktor badawczy MARIA, eksploatowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, wykorzystywany jest do produkcji radioizotopów oraz do prowadzenia badań z wykorzystaniem wiązek neutronów wyprowadzanych z kanałow poziomych. W artykule opisano parametry techniczne reaktora i charakterystykę jego pracy w 2015 r.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Prace modernizacyjne w reaktorze Maria

Przedstawiono przeprowadzone prace modernizacyjne w reaktorze MARIA w czasie jego prawie 45-letniej eksploatacji.
Można stwierdzić, że większość urządzeń istotnych dla jego bezpiecznej eksploatacji została wymieniona. Z pierwotnego
wyposażenia pozostał tylko zbiornik, konstrukcja podtrzymująca elementy paliwowe i rurociągi obu obiegów.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
90-ta rocznica rozpoczęcia budowy Instytutu Radowego w Warszawie

W czerwcu 1925 r. podczas wizyty w Warszawie, Maria Skłodowska-Curie osobiście położyła kamień węgielny pod budowę Instytutu Radowego przy ul. Wawelskiej. Marzenie, aby ofiarować Warszawie placówkę podobną do tej, którą zbudowała w Paryżu 
zakiełkowało w sercu uczonej dużo wcześniej, ale konieczne było zebranie funduszy, znalezienie odpowiedniego miejsca, przekonanie  władz  do  tego  odważnego  pomysłu.  Uczona  pragnęła  odwdzięczyć  się  Polakom  za  ich  poparcie  dla  niej.  Była  Polką,  
chciała więc, aby jej ojczyzna skorzystała z dobrodziejstw odkrycia radu.
Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie postanowiło wykorzystać 90. rocznicę rozpoczęcia budowy Instytutu Radowego w Warszawie do zorganizowania szeregu przedsięwzięć nawiązujących do owego wydarzenia z roku 1925. Zorganizowano 
bieg pod hasłem “Przepędzić raka”, oficjalną ceremonię z udziałem przedstawicieli władz przy pomniku Marii Skłodowskiej-Curie, piknik naukowy (we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim, Politechniką Warszawską, CLOR-em i innymi instytucjami). 
Zorganizowano  wystawę  pt.  „Historia  powstania  Instytutu  Radowego  w  Warszawie”,  która  rozwieszona  była  początkowo  na  
ogrodzeniu Instytutu Radowego, a potem pokazano ją w Sejmie RP. Przygotowano również wydarzenie artystyczne. Znana aktorka Zofia Kucówna i uczniowie ze szkoły imienia MSC czytali teksty Noblistki i innych osób żyjących w latach 20-tych XX wieku.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Zastosowanie radiografii przemysłowej w badaniach obiektów kultury materialnej

W artykule przedstawiono przykład wykorzystania przez Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa w Belgradzie
przemysłowego systemu radiografii cyfrowej do badania obiektów istotnych dla dziedzictwa kulturowego. Prace te są prowadzone
wspólnie z Instytutem Badań Jądrowych Vinča. Instytut ten zlokalizowany jest opodal słynnego stanowiska eponimicznego
w Vinča na przedmieściach Belgradu. Neolityczna kultura archeologiczna Vinča rozwijała się w Europie południowo
– wschodniej od około 5500 do około 4000 p.n.e.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Badania termojądrowe w Polsce. Część 1

Przedstawiona została panorama badań termojądrowych w Polsce, na tle badań we Wspólnocie EURATOM i na
całym świecie. We wstępie przedstawiono genezę tych badań i ich początki. Przedstawiona została rola Instytutu Fizyki Plazmy
i Laserowej Mikrosyntezy w Warszawie jako organizatora i koordynatora tych badań oraz reprezentanta Polski w europejskim
konsorcjum EUROfusion. Na gruncie krajowym realizatorem programu jest Centrum naukowo-przemysłowe Nowe Technologie
Energetyczne (CeNTE), skupiające 16 podmiotów: instytutów badawczych, instytutów PAN, uczelni oraz Wrocławski Park Technologiczny. W drugiej części artykułu zostaną przedstawione dokonania CeNTE będące wkładem Polski do europejskiego i światowego programu opanowania fuzji jądrowej na potrzeby energetyki termojądrowej – jako nowego, wydajnego, bezpiecznego
dla społeczeństwa i przyjaznego dla środowiska źródła energii elektrycznej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
O konieczności zmiany paradygmatu ochrony radiologicznej – Komentarz SARI – Stowarzyszenia Uczonych dla Rzetelnej Informacji o Promieniowaniu

W jednym ze swoich pierwszych aktów wykonawczych, Prezydent Donald Trump zalecił „uwolnienie obywateli
Stanów Zjednoczonych od nadmiernie uciążliwych norm i regulacji”. W odpowiedzi, Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska
(EPA) zaapelowała o propozycje, które uczyniłyby regulacje dotyczące ochrony radiologicznej „mniej uciążliwymi”. Stowarzyszenie
Uczonych dla Rzetelnej Informacji o Promieniowaniu (SARI) przesłało do EPA swój Komentarz w tej sprawie, w którym
proponuje, aby odrzucić hipotezę liniową bez progu dawki (Linear No-Threshold, LNT) jako podstawę przepisów ochrony radiologicznej
i zastąpić ją przez hormezę - dobroczynne działanie niskich/o niskiej mocy dawek promieniowania jonizującego,
uruchomiających naturalne mechanizmy obronne w organizmie człowieka, głównie poprzez pobudzenie takich reakcji jak usuwanie
rodników tlenowych, naprawę DNA i funkcje immunologiczne. Oparcie przepisów ochrony radiologicznej na hormezie
radiacyjnej doprowadzi do poprawy zdrowia ogółu ludności i znacznego obniżenia kosztów społecznych ochrony przed promieniowaniem
oraz ograniczy negatywne skutki ewentualnych awarii jądrowych. Tekst Komentarza SARI został przetłumaczony,
aby umożliwić polskiemu czytelnikowi zapoznanie się z tym krótkim, ale wnikliwym przeglądem proponowanego systemu
ochrony radiologicznej, opartego o zjawisko hormezy radiacyjnej, wraz z naukowym uzasadnieniem powodów, dla których
należy odrzucić obecny paradygmat tego systemu - hipotezę LNT.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Obliczenia neutronowe z użyciem kodów SCALE i PARCS

W artykule przedstawiono opis wybranych zagadnień związanych z neutroniką, głównie dotyczących stosowanego
oprogramowania oraz łączenia obliczeń neutronowych z cieplno-przepływowymi. Przytoczono również fragmenty
wymagań dozorowych odnoszących się do zagadnień neutronowych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Energetyka jądrowa po umowie paryskiej i wyborach w USA i nie tylko…

Tematem artykułu jest potencjalny wpływ Paryskiej Umowy ONZ (porozumienie paryskie - L’accord de Paris)
w sprawie zmian klimatu COP 21/ CMP 11 na rozwój energetyki jądrowej oraz ocena stanu po wyborach nowego prezydenta
w USA. Omówiono oddanie do eksploatacji pierwszego od 20 lat bloku jądrowego w elektrowni Watts Bar w USA, rozpoczęcie
remontu kapitalnego elektrowni PHWR w Kanadzie, a także produkcję trytu na terenie obu wymienionych obiektów. Zwrócono
uwagę na zmianę tonu środków masowego przekazu w odniesieniu do elektrowni atomowych i tzw. „energii odnawialnej”.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Atomowa Australia

W Australii nie ma elektrowni jądrowej. Dyskusje na temat budowy trwają w parlamencie Australii i poszczególnych
jej krajów. Australia posiada natomiast jedne z największych złóż uranu – trzecie miejsce w świecie po Kazachstanie i Kanadzie,
około 30% światowych zasobów. Australijczycy nie dysponują pełnym cyklem paliwowym.
W Międzynarodowym Centrum Konferencyjnym Darling Harbour w Sydney w Australii dwa lata temu odbyła się w dniach 3-7
grudnia 2017 r. 18. Międzynarodowa Grupa ds. Badań Reaktorów (IGORR18). Konferencja IGORR18 była organizowana przez
IGORR i ANSTO (Australian Nuclear Science and Technology Organisation) we współpracy z Międzynarodową Agencją Energii
Atomowej (MAEA) w ramach wbudowanych warsztatów MAEA na temat oceny bezpieczeństwa reaktorów badawczych w świetle
lekcji wyciągniętych z wypadku Fukushima Daiichi. Autor tego artykułu prezentował polskie działania (z punktu widzenia
dozoru jądrowego) oraz poznawał osiągnięcia krajów najbardziej zaawansowanych w dziedzinie przemysłu jądrowego. Konferencja,
warsztaty oraz szkolenia były również doskonałą okazją do zapoznania się z australijską fizyką jądrową ze szczególnym
uwzględnieniem reaktora badawczego OPAL.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Zestawy krytyczne (reaktory mocy zerowej) w Instytucie Badań Jądrowych

W latach 1961-1972 zbudowano w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku k/Warszawy cztery zestawy krytyczne, zwane też reaktorami
mocy zerowej znane pod nazwami: ANNA, MARYLA, AGATA i PANNA. Służyły one do badań w zakresie eksperymentalnej fizyki
reaktorów jądrowych w trzech dziedzinach: statyki, kinetyki i szumów (fluktuacji) strumienia neuronów, co w bardziej zrozumiałym
języku można określić jako: oceny osiągnięcia stanu krytycznego, odpowiedzi strumienia neutronów na wprowadzenie zaburzenia
zewnętrznego i badania procesu stochastycznego rozszczepienia co objawia się wahaniami strumienia neutronów na poziomie ok.
plus/minus jednego procenta. Poza tym w 1963 r. zbudowano zestaw podkrytyczny HELENA do badania metod pomiarowych w zakresie
statyki reaktorów i jako stałe źródło neutronów do badania produkowanych wówczas w IBJ przyrządów (komór rozszczepieniowych)
do pomiaru strumienia neutronów. W artykule opisano budowę i pokrótce prowadzone badania na tych zestawach.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Bezpośrednia radiografia cyfrowa

Dynamiczny rozwój radiografii cyfrowej (bazującej na elektronice) jaki obserwujemy w ostatnich latach skutkuje
także zastosowaniem tej techniki do badań nieniszczących w przemyśle (NDT). Jednakże biorąc pod uwagę istotne różnice,
przede wszystkim znacznie wyższe energie promieniowania rentgenowskiego stosowane do badania różnych obiektów przemysłowych
(np. złącza spawane, odlewy, połączenia w elektronice), jak również konieczność dysponowania niekiedy lekkimi,
przenośnymi detektorami powoduje, że nie da się bezpośrednio przenieść rozwiązań z medycyny do przemysłu. W niniejszej
publikacji przedstawiono współczesne trendy oraz praktyczne rozwiązania detektorów cyfrowych do zastosowań w NDT.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Wspomnienia pierwszego dyrektora clor prof. Jerzego Peńsko

W ubiegłym roku minęło 60 lat od utworzenia Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej. Publikowany
materiał stanowi wybór kilku fragmentów obszernego tekstu Jerzego Peńsko, zatytułowanego „Niecodzienna biografia” opublikowanego
w książce wydanej z okazji jubileuszu CLOR. Tekst wspomnień poprzedzony jest wstępem od redakcji, w którym
podano informację o działalności naukowej prof. dr hab. Jerzego Peńsko.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Irena Joliot-Curie, genialna córka - genialnej matki w 120 rocznicę urodzin

Kończy się powoli rocznicowy rok 2017. Jedną z rocznic było 120-lecie urodzin Ireny Curie, późniejszej Joliot-Curie,
drugiej w historii noblistki w dziedzinie chemii, odkrywczyni sztucznej promieniotwórczości. Jej życie, podobnie, jak losy jej
matki, Marii Skłodowskiej-Curie, to zmaganie się z przeciwnościami wynikającymi z przesądów i przyzwyczajeń społecznych; to
różne role społeczne; uczonej, żony, matki; to wreszcie działalność społeczna i polityczna. Genialna córka, genialnej matki nie
miała łatwo. Najpierw przekonać ogół, że jest godna i na tyle zdolna aby pracować w laboratorium obok uczonej wszechczasów
— własnej matki, potem, że wspólne odkrycia z Fryderykiem Joliot są prawdziwe, wreszcie, że kobieta ma prawo do samorealizacji
i powinna mieć wpływ na decyzje dotyczące społeczeństwa. Zachowując przy tym radość życia, przyjaźń i miłość najbliższych,
szacunek współpracowników. Irenę Joliot-Curie, podobnie jak Marię Skłodowską, postrzega się najczęściej jako kobietę oschłą,
trzymającą ludzi na dystans, chłodną. Nie była taka....

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Innowacje w przemyśle tworzyw polimerowych

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach XIX Międzynarodowych Targów Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Gumy PLASTPOL w Kielcach, stała się okazją do podsumowania postępu w zakresie technologii polimerowych w naszym kraju. Zwrócono uwagę, 
że aby utrzymać dynamikę rozwoju, Polska musi wejść w etap rozwoju gospodarki opartej na innowacjach. Nowe materiały i technologie  oznaczają  nie  tylko  podwyższanie,  jakości  i  bezpieczeństwa  życia,  ale  także  mają  pozytywny  wkład  w  zrównoważony  rozwój, zwiększając efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych i oszczędności energii. Technologie radiacyjne mogą być szansą dla 
polskich firm na konkurencyjnym rynku europejskim. Warto także zwrócić uwagę na bardzo dobry podręcznik dla młodzieży szkół 
podstawowych i średnich zatytułowany „Tworzywa sztuczne – nowoczesne materiały”, wydany przez Fundację PlasticsEurope Polska.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne