rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Biel staje się bielsza. O Wyjściu

Otwierający tom Wyjście wiersz *** biel się nie smuci autorka traktuje jako istotne wprowadzenie do tomu,  którego interpretację zaczyna od konfrontacji tytułu z obrazem na okładce. Wagę wiersza o bieli podkreśla dwojaki zapis – wersja drukowana (czarne litery) i negatyw rękopisu (białe litery). Motyw bieli – w twórczości Różewicza stale obecny,  będący znakiem wielofunkcyjnym, odsyła autorkę do wiersza Biel, w którym poeta opłakiwał baranka. Analiza utworu pozwala wnioskować, że  jest on zapisem zamierania zmysłów, wrażeń, pamięci, słów. Aluzyjnie przywołana figura baranka, który „gładzi grzechy świata” wnosi sens eschatologiczny. Biel rozjaśnia śmierć, jest tutaj znakiem doskonałej niewiedzy, tego, co niepoznawalne i niewyrażalne. Biel łączy „szarą strefę” z cierpieniem (które oczyszcza) i śmiercią (człowieka, poezji). Wobec bankructwa słów zużytych, biel jako znak ciszy i milczenia prowadzi poetę do „wyjścia” – poza rzeczywistość otaczającego świata, w strefę ciszy i milczenia.  O śmierci poeta nie mówi, wyręcza się typografią (na białej kartce czarne litery, na czarnej – białe), dialogiem, grą z jej kulturowymi wyobrażeniami.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kwestia wstydu – wokół utworu przyj dziewczę przyj Tadeusza Różewicza

W artykule została przeprowadzona interpretacja utworu Tadeusza Różewicza przyj dziewczę przyj z tomu Kup kota w worku (2008). Konteksty współczesnych przemian kulturowych pozwalają odczytywać utwór jako wyrazisty akt sprzeciwu wobec rozpadu więzi wspólnotowych i erozji reguł komunikacji. W przestrzeni wirtualnej zastępującej dziś wcześniej funkcjonujące obiegi komunikacyjne dochodzić może, zdaniem Różewicza, jedynie do kalekiej i podlegającej rozmaitym zafałszowaniem symulacji porozumienia.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nadodrze Tadeusza Różewicza. O reportażu "Most płynie do Szczecina"

Artykuł ten przedstawia problemy polskiej tożsamości, świadomości kulturowej i refleksji nad zmianami cywilizacyjnymi po 1945 roku, związane z przesunięciem państwa polskiego na ziemie nad Odrą i Bałtykiem, polonizacją dawnych terenów niemieckich oraz historycznym i politycznym dyskursem uzasadniającym ich przejęcie. Tadeusz Różewicz jako reportażysta nie tylko opisywał – od czasu wyprawy odrzańską barką z Koźla do Szczecina w 1947 roku – kolonizację „poniemieckiego” Nadodrza, ale diagnozował także narodziny nowej indywidualnej i społecznej tożsamości mieszkańców tego pogranicznego obszaru, dostrzegając ścierające się tutaj narracje historii, biografii i literatury narodowej oraz nakładające się ślady różnych kultur i pamięci.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Stary Różewicz czyta starego Staffa – i co z tego wynika?

Zawarty w tomie szara strefa (2002) cykl Appendix, w którym Tadeusz Różewicz daje swoistą replikę dziewięciu późnych wierszy Leopolda Staffa jest w artykule punktem wyjścia do krytycznego spojrzenia na stosunek Różewicza do twórczości i osoby autora Wikliny, stosunek daleki od jednoznaczności, mimo deklaracji uwielbienia dla „Starego Poety”, jak Różewicz Staffa nazywał. Jednocześnie podjęta zostaje próba weryfikacji utrwalonych w historii literatury polskiej przekonań na temat wpływu twórczości młodego Różewicza na ostatnie tomy poetyckie Staffa, przekonań ukształtowanych nie bez udziału samego Różewicza, szczególnie jako autora antologii wierszy Staffa Kto jest ten dziwny nieznajomy (1964), zawierającej Posłowie, które jest jedną z najważniejszych wypowiedzi Różewicza na temat poezji.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Recycling Tadeusza Różewicza jako poemat satyryczny

W artykule zanalizowane zostały sposoby przejawiania się satyryczności w poemacie recycling Tadeusza Różewicza. Wskazując na ścisły związek między dążeniem Różewicza do poszerzania granic poezji a postawą satyryka, autorka dowodzi, że poeta ten jest mistrzem satyry sarkastycznej, poważnej i zaangażowanej, a najlepsze efekty artystyczne jako satyryk osiąga wówczas, gdy przejawiająca się w jego utworach satyryczność znajduje kontrapunkt w liryczności. Zdaniem autorki różnorodność tonacji i środków, za pośrednictwem których manifestuje się w recyclingu satyryczność, a także ostentacyjne balansowanie na granic poezji, pozwala uznać ten poemat za przełomowy w procesie przemian, jakim ulegała satyra w poezji Różewicza.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kwiaty polskie – utwór zagadkowy i kontrowersyjny

Artykuł zwraca uwagę na liczne kontrowersje wokół poematu Juliana Tuwima Kwiaty polskie. Omawia dyskusje związane z fabułą, klasyfikacją genologiczną, kompozycją i koncepcją bohatera. Ukazuje autotematyzm utworu, osadzając go w kontekście historyczno-społecznym. Autorka podkreślając złożoność poetyki niczego nie rozstrzyga, orzekając, że interpretacja Kwiatów polskich domaga się dalszych badań i pozostaje sprawą otwartą.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wtulę się w Ukrainę moją karaimską duszą

15 marca tego roku w siedzibie Karaimskiego Towarzystwa Narodowo-Kulturalnego w Charkowie odbyła się prezentacja zbioru wierszy Jurija Surowa zatytułowanego „Kocham ten maleńki, dumny naród”.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Hazzan Zachariasz Mickiewicz

W starym domu na Karaimszczyźnie teść mój Zachariasz Eszwowicz odnalazł dawną fotografię, co ucieszyło go niezmiernie. Okazuje się, że fotografię tę uważał za bezpowrotnie zaginioną. A przecież jest to portret jego pradziada hazzana Zachariasza Mickiewicza, na cześć którego otrzymał imię i wspomnienia o którym troskliwie przechowuje, mimo że pradziad umarł kilka miesięcy przed jego narodzeniem. Z portretu w oszklonej ramce patrzy na nas spokojnie białobrody starzec w szatach hazzana. W jego wyglądzie nie ma ani uniżenia, ani wyniosłości. Wydaje się, że jest lekko onieśmielony tym, iż musi pozować przed kamerą..
         Jakiż był jego los?
          

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
O Grygulewiczu inaczej

W końcu lutego 2009 roku od pana Michała Zajączkowskiego – częstego gościa na łamach „Awazymyz” – otrzymałam kopię artykułu z polskiego pisma „Wprost” z dnia 25.01.2009 r. pod tytułem „Cyngiel Stalina”. Nie wszystko w nim jest zgodne z rzeczywistością, zaczynając chociażby od miejsca urodzenia człowieka, o którym mowa w artykule.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Zachowane w pamięci

Rok temu w lutym pożegnaliśmy seniorkę polskich turkologów i karaimoznawców, nieodżałowanej pamięci Zofię Dubińską (1915-2008), osobę będącą skarbnicą naszej trocko-wileńskiej tradycji, niewyczerpanym źródłem życzliwych wspomnień ozdobionych czasem nutką ironii czy rzewności, a przede wszystkim umiłowaniem ziemi rodzinnej i poprzedzających nas pokoleń rodzin karaimskich, które odeszły do historii, nierzadko ją tworząc. Dbała Pani Zosia o to, by młodzi nie zapominali czasem w nawale bieżących spraw o swoich poprzednikach. Potrafiła gawędzić o sprawach i ludziach. Wspominając ją z rozczuleniem, po ćwierć wieku podaję do druku jej opowieści. Poniższe wspomnienia zostały przekazane mojej córce Ani, a potem otrzymaliśmy list datowany: Pruszków, 14 VI 1985 r., w którym dosyłając pierwszą stronę, sama Autorka mówi tak:
         „Są to moje luźne wspomnienia przeszłości, z beztroskiej młodości, … to żadne opracowanie ‘na atłasowym papierze i złotymi literami’, ale luźne ‘obrazki’, których lata nie starły, i które tkwią w sercu i w myślach. Ponieważ, jak mnie się wydaje, Maniuś sięga do ‘korzeni’, więc przekazuję Wam, jak jego najbliżsi zapisali się w pamięci społeczeństwa, naturalnie nie wyczerpałam tematu, zresztą może Maniuś to wszystko zna.”
         Mój mąż, Emanuel Włodzimierz Łopatto, Maniusiem zwany od urodzenia – imiona te otrzymał po Emanuelu Kobeckim, bracie swego dziadka po kądzieli i Włodzimierzu Maszkiewiczu, mężu cioci Eugenii, obaj zmarli w 1927 roku – tylko niektóre z tych opowiastek znał i bardzo sobie cenił spotkania z Panią Zosią. Staraliśmy się w czasie naszych pobytów w Warszawie odwiedzić ją w Konstancinie i każde spotkanie wzbogacało naszą wiedzę o czasach i ludziach.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Sukłanczy Halinaha = Pięknej Halince

Zachowany w rękopisie, niepublikowany wcześniej wiersz dedykowany córce Michała Nowickiego i Sabiny z Eszwowiczów, Halinie Nowickiej (późniejszej Morawiec, 1931–1993).

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Znana legenda w nowym wydaniu

Cudowny koń Księcia Witolda
Muzyka: Fischerle (Mateusz Wysocki).
Animacja: Mateusz Koźliński.
Tekst legendy opracowany na podstawie tłumaczenia z języka rosyjskiego Jerzego Tulisowa.
Adaptacja: Martyna Majewska.
Czytają: w języku polskim – Marek Robaczewski, karaimskim i litewskim – Aleksandra Gołaszewska, angielskim – Tran Ngoc Thanh Ma, rosyjskim – Ilja Zmiejew.
Realizator nagrań lektora: Szymon Orfin.
Tłumaczenie tekstu na język karaimski i litewski: Romualdas Čaprockis.
Korekta: Halina Kobeckaitė.
Tłumaczenie tekstu na język rosyjski: Tatjana Maškevič.
Konsultacje merytoryczne: Mariola Abkowicz i Anna Sulimowicz.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Babie lato w Taszkencie

Podróży Karaimki po Azji Centralnej ciąg dalszy. Czym kraina Dżyngis Chana może zachwycać wiosną, już wiemy. A jak tam jest jesienią?

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kraszewski, Łuck i zagadka Karaimów

Wśród licznych sekretów historii odnaleźć można i ten, dotyczący zjazdu monarchów w Łucku w roku 1429. Czy w powitalnych uroczystościach uczestniczyli również przedstawiciele łuckiej gminy? Józef Ignacy Kraszewski był zdania, że tak. Skąd mógł to wiedzieć?

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Karaimi w dawnych reklamach

Karaimscy przedsiębiorcy z Jałty i innych miejscowości także ogłaszali się w przewodnikach po Krymie, choć nie tak często jak ich rodacy z Sewastopola.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z wileńskiego rodu

Ceniona i lubiana lekarz okulista i matematyk rozsławiający na świecie litewską naukę – oboje obchodzili w tym roku „okrągłe” urodziny. I obojgu z tej okazji życzymy długich lat w zdrowiu i pomyślności!

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jeśli ustawicznie będę wspominał

O poście Burunhu orucz upamiętniającym zdobycie Jeruzalem przez Chaldejczyków.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Syjyt jyry sahynczyna kyrancznyn Litwada 1710 jylda - Pieśń żałobna upamiętniająca zarazę na Litwie w 1710 roku

Tohuzuncu kiuniuńdia Jaz-ajnyn, Burunhu orucz – Awuz jabar kiuniuńdia tiefilladan son biutiuń Dżymat ystyryładyr baszłyhynda eski zieriat’liarniń Trochta, zieriati katyna bijik diń üwriatkianliarimiźniń. Diń jesisi kiorkliu awaz była czozadyr
         Dziewiątego dnia miesiąca Jaz-aj, w dniu Burunhu Orucz („Awuz jabar”) po modlitwie cała gmina zbiera się w Trokach na Starym Cmentarzu przy grobach naszych wielkich nauczycieli, a duchowny pięknym głosem intonuje pieśń

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
„Jest takie miasto – Eupatoria...”

Wakacyjna wyprawa do rodzinnego miasta stała się źródłem wielu wzruszeń.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Sekundomierz Jurka Zajączkowskiego wciąż chodzi…

Karelska telewizja wiele zawdzięcza chłopakowi z ulicy Gimnazjalnej

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
X razy Karaimi

Tak, to już dziesiąty raz poznawaliśmy w Trokach mowę przodków! Jak zawsze, oprócz nauki była też znakomita zabawa.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ze wspomnień Arkadiusza Szpakowskiego

Beztroskie dzieciństwo, trudne lata szkolne, a potem spokojne życie rodzinne, któremu zagroził „czerwony terror”.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Polskie ślady na Dżuft Kale

Odkrycia Abrahama Firkowicza rozbudziły zainteresowanie Karaimami. Dla odwiedzających Krym spotkanie z nimi stało się obowiązkowym punktem programu.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Co się stało z karaimi.org?

Są takie chwile w życiu, że pech nas ściga nieubłaganie, a sprawy przybierają obrót, którego wcale się nie spodziewamy.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Szklany jubileusz Letniej Szkoły

Podczas tegorocznej Letniej Szkoły Języka Karaimskiego nie brakowało edukacyjno-kulturalnych atrakcji.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Literatura a pamięć kulturowa. Obrazoburcze rewitalizacje mitów

Artykuł traktuje o przeobrażeniach, „twórczych przekładach” i obrazoburczych użyciach symbolu religijnego. Są to zabiegi stosowane ze szczególną intensywnością w obszarze tych tekstów literackich, które zaliczyć można w poczet tak zwanych współczesnych narracji apokryficznych, dlatego też analizie poddane zostają wybrane dzieła takich „autorów-obrazoburców” jak Nikos Kazantzakis, José Saramago czy Philip Pullman. Teksty te, rozumiane jako dokumenty kultury, odczytywane są z perspektywy semiotycznej, która wydaje się szczególnie przydatna w namyśle nad genezą, sposobami i skutkami transformacji symbolu, jakim jest postać Jezusa z Nazaretu. Stosując wspomniane metody semiotyczne dostrzec można kulturotwórczy potencjał przesunięć znaczeniowych zachodzących w obrębie symboliki religijnej, a tym samym poddać namysłowi mechanizmy tożsamościowotwórcze, opierające się na pielęgnowaniu mitów źródłowych (które to zjawisko zachodzi również, może nieco paradoksalnie, w każdym akcie przekraczania tabu). W „nowych ewangeliach” symbol religijny przekładany bywa z języka sacrum na język profanum, zyskując tym samym nowe potencjały semantyczne, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich swych tradycyjnych znaczeń i poprzednich odczytań. W owym procesie „twórczego przekładu” poddawany jest on procesom rewitalizacji, co chroni go to przed trafieniem w obszar „semantycznych nieużytków” i pozwala na dalsze funkcjonowanie w centrum kulturowego uniwersum znaczeń.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O Kipczakach w stolicy Kazachstanu

Do Astany zjechali naukowcy zajmujący się ludami kipczackimi.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
O obyczajach w dawnym Łucku = Cynykmakłary Kart Łuckanyn

Dalszy ciąg opowieści Sergiusza Rudkowskiego o łuckich Karaimach sprzed stu pięćdziesięciu i więcej lat.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Między »Trans« a »Atlantykiem«. O trudnościach włoskiego i angielskiego przekładu Trans-Atlantyku

Tekst dotyczy dwóch tłumaczeń ,,Transatlantyku" Witolda Gombrowicza - na język angielski oraz na język włoski. Esej koncentruje się na ostatnim rozdziale powieści, tropiąc w nim translatorskie ciemne zaułki i ślepe uliczki. Przedstawia nie tylko analizę i krytykę dostępnych tłumaczeń, ale także proponuje rozwiązania, które skutecznie zaszczepiłyby fenomen Gombrowicza w obcych językach.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Niestrudzony w podtrzymywaniu karaimskich tradycji

W tym roku przypada setna rocznica urodzin mojego Ojca, Eliasza Pileckiego – z tej okazji chciałbym przypomnieć jego sylwetkę.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Hazzan, poeta, tłumacz

Potomek rodu wójtów, pełnił posługę w Wilnie i Łucku. Jego pasją była literatura.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Trudna lekcja kosmogonii. Metafizyka Tuwima i fenomenologia Ingardena

Próba interpretacji wiersza Tuwima Przyglądając się gwiazdom zostaje podjęta w kontekście Romana Ingardena fenomenologicznej teorii dzieła literackiego. Problem genezy świata i człowieka wpisuje się w szerokie konteksty: zarówno aktualnego stanu wiedzy naukowej z dziedziny kosmologii i astrofizyki, jak koncepcji ontologicznych filozofii, mitologii i religii. Zagadkowe obrazowanie poety ujawnia wysiłek w pokonywaniu oporu niewyrażalności języka i programowanych przezeń pojęć, logiki, a także wyobrażenia, jaki stanowi abstrakcja nicości, poprzedzającej genezę Wszechświata i tajemnicę życia.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ród Łobanosów – zagłębiając się w przeszłość

Dalszy ciąg opowieści o niezwykłej rodzinie trockich wójtów, zmierzchu jej świetności po upadku Rzeczypospolitej i o rodowodzie sięgającym być może czasów księcia Witolda.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Pod urokiem piosenki – o twórczości Juliana Tuwima dla kabaretów, teatrów i filmu

Artykuł jest rozwinięciem wcześniejszych badań poświęconych Tuwimowskim piosenkom kabaretowym i teatralnym, których efektem był artykuł Tuwimowski romans z piosenką. Jest to próba odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób dokonania Tuwima – bibliofila wpłynęły na twórczość Tuwima – autora tekstów w dziedzinie piosenki kabaretowej, teatralnej i filmowej (ze szczególnym uwzględnieniem współpracy poety ze scenicznymi wykonawcami jego piosenek)

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Malowanie kobiety w wierszu Kobiece Juliana Tuwima

Poetycka wrażliwość wizualna Juliana Tuwima ukazuje rzeczywistość między widzialnym a niewidzialnym. Transformacja różnych obrazów w wierszu Kobiece zależy nie tylko od skierowania wzroku fizycznego czy ukierunkowaniu spostrzeżenia, ale także od odczytania intencji samego twórcy w doświadczeniu wizualnym potencjalnego odbiorcy. 

	Od obrazu nie sposób uciec. Obok obrazów zewnętrznych istnieją także wewnętrzne – jak definiuje Maria Poprzęcka – wewnętrzne, widziane zamkniętymi oczyma. Obraz zewnętrzny lub wewnętrzny jest zawsze formą wyrażenia działań artystycznych. Widzenie obrazów to podwójne spotkanie: z malowaną słowem frazą wiersza i malującym owe poetyckie impresje poetą.

	W wierszu Kobiece pojawiają się różne wizerunki kobiet ukazane z motywem wodnej kąpieli na wielu obrazach w dziejach historii sztuki, a mianowicie od Narodzin Wenus Sandro Botticellego, Wenus z lustrem Diego Velázqueza, Kąpiącej się Jeana Augusta Dominiqua Ingresa do Wielkich kąpiących się Paula Cézanne`a, Kobiety z miednicą Edgara Degasa, Modelek Georgesa Seurata i Pochylającej się kobiety Pierre`a Bonnarda. Wizerunek kobiety w utworze Tuwima podlega ciągle zmianie i przemianie, to obraz niedokończony i nieodgadniony podobnie jak natura kobieca.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Dziwna piosenka Juliana Tuwima

Artykuł jest próbą analizy wiersza Juliana Tuwima Powody. Piosenka na majową melodię z czerwca 1933 roku. Autor rekonstruuje prawdopodobne okoliczności jego powstania (strajk pracowników Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu między kwietniem a czerwcem 1933 roku), których uwzględnienie ujawnia ukryte, aluzyjnie przywoływane w wierszu, polityczne sensy tego pozornie żartobliwego tekstu.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Substancja miasta – wokół Trzech wierszy o fryzjerze Juliana Tuwima

Artykuł zawiera interpretację lirycznego tryptyku Juliana Tuwima, zatytułowanego Trzy wiersze o fryzjerze. Uważny ogląd tekstów prowadzi do zwrócenia baczniejszej uwagi na wizję miasta będącego nie tyle tłem działań bohatera lirycznego, co przestrzenią dookreślaną w aktach jego poznania – powierzchownego, a zarazem wspartego na niewielkim zestawie klisz kultury popularnej. Wysiłek oswajania i zawłaszczania przestrzeni w przypadku tytułowego fryzjera przekształca się w wynajdowanie sposobów przesłaniania własnej przyziemnej codzienności. Wegetatywna, monotonna egzystencja to zarazem przyczyna i skutek bierności bohatera. Pasywność prowadzi z kolei do ostatecznej utraty zdolności zadomowienia w świecie.

Czasopismo: Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Na początku było słowo...

W tym roku tylko czworo polskich naukowców otrzymało prestiżowe granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (European Research Council – ERC). Jedną z tych osób jest dr Michał Németh, turkolog i hungarysta, adiunkt w Zakładzie Hungarystyki Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego – w „karaimskim cywilu” prawnuk znanego działacza społecznego z Łucka i poety, Sergiusza Rudkowskiego.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii