rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza możliwości poprawy parametrów transportu hydraulicznego osadów z oczyszczania wody

W zakładach oczyszczania wody powstają znaczne ilości osadów, które wymagają zagęszczenia przed końcową utylizacją. Proces mieszania nadaje się do wykorzystania w ciągu przeróbki osadów, pozwalając na rozdrobnienie cząstek zagęszczonych mechanicznie osadów i zmieniając istotnie ich właściwości reologiczne. W badaniach określono właściwości reologiczne osadu pokoagulacyjnego mechanicznie zagęszczonego (sucha masa 3,5÷4,5%) oraz poddanego dodatkowo procesowi dezintegracji mechanicznej. Parametry reologiczne wyznaczono w badaniach wiskozymetrycznych wykorzystując dopasowany model potęgowy Ostwalda-de Waele'a. Pomiary wykonano w reometrze rotacyjnym stosując metodykę dopasowaną do osadów kłaczkowatych o właściwościach tiksotropowych. Wykazano, że na kształt krzywej płynięcia osadu znaczący wpływ miała zawartość suchej masy oraz warunki mieszania. Dezintegracja osadu istotnie ograniczyła straty podczas przepływu w rurociągach. Ze względu na zmienność właściwości oraz warunków mieszania osadów, wskazuje się na konieczność indywidualnego podejścia do procesu dezintegracji osadów z oczyszczania wody oraz obliczeń przepływu zagęszczonych osadów w rurociągach.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania związków manganu z wody powierzchniowej w złożu filtrów kontaktowych

Związki manganu występujące w wodach powierzchniowych praktycznie nie są usuwane podczas procesu koagulacji. Technologia oczyszczania wody stosowana w zakładzie wodociągowym "Czaniec", oparta na filtracji kontaktowej z wykorzystaniem siarczanu glinu, nie zapewnia usunięcia związków manganu, które okresowo występują w wodzie ujmowanej ze zbiornika zaporowego nawet w ilości 0,6 gMn/m3. Badania testowe przeprowadzone w skali technicznej wykazały, że dawkowanie nadmanganianu potasu w ilości 0,7 gKMnO4/m3 przed filtrami kontaktowymi (razem z koagulantem) umożliwiło skuteczne usunięcie związków manganu z 0,140÷0,605 gMn/m3 do wartości dopuszczalnej (0,05 gMn/m3). Roczne doświadczenia eksploatacyjne w skali całego zakładu wodociągowego wykazały, że dawka nadmanganianu potasu zależała nie tylko od zawartości związków manganu, ale także od ogólnego składu ujmowanej wody. Wprowadzenie do technologii oczyszczania wody nadmanganianu potasu zapobiegło konieczności czasowego wyłączania zakładu spowodowanego dużą zawartością związków manganu w ujmowanej wodzie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kinetyka degradacji kwasów fulwowych w zintegrowanym procesie fotoutlenianie-ultrafiltracja

Przedstawiono wyniki badań skuteczności usuwania kwasów fulwowych z modelowych roztworów wodnych w procesach katalizy, fotolizy i fotokatalizy oraz w procesie zintegrowanym fotokataliza-ultrafiltracja. Badania przeprowadzono w reaktorze Heraeus, w którym oczyszczano wodę zawierającą kwasy fulwowe w ilości ok. 10 g/m3. Jako fotokatalizator wykorzystano dwutlenek tytanu. Badano wpływ pH (3,5, 7,0 i 10,0) oraz dawki katalizatora (100÷600 gTiO2/m3) na skuteczność utleniania kwasów fulwowych, mierzoną zawartością rozpuszczonego węgla organicznego i absorbancją w nadfiolecie (lambda=254 nm). Wykazano skuteczność procesu fotokatalizy w usuwaniu kwasów fulowych z wody oraz przydatność membrany ultrafiltracyjnej do odzyskiwania katalizatora użytego w procesie fotokatalizy. Wyznaczono wartości stałej szybkości reakcji i czasu połowicznego rozkładu kwasów fulwowych według modelu kinetycznego opartego na reakcji pierwszego rzędu, a także zależność stałej szybkości od pH i ilości fotokatalizatora w środowisku reakcji. Uzyskane wyniki pozwoliły w dokładny sposób określić przebieg fotodegradacji kwasów fulwowych w wodzie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie pierwotniaków z rodzaju Cryptosporidium i Giardia w wodzie powierzchniowej ujmowanej przez wybrane zakłady wodociągowe

Pierwotniaki pasożytnicze z rodzaju Cryptosporidium i Giardia, obok bakterii wskaźnikowych, takich jak E. coli, bakterie grupy coli, paciorkowce kałowe i beztlenowce z rodzaju Clostridium redukujące siarczyny, są istotnym elementem kontroli jakości wody przeznaczonej do spożycia. W pracy dokonano oceny występowania Giardia i Cryptosporidium w wodzie powierzchniowej ujmowanej przez zakłady wodociągowe w Warszawie, Płocku i Białymstoku. Próbki do badań pobrano równolegle z ujęć oraz przed i po procesie filtracji pospiesznej. Określono też liczbę bakterii wskaźnikowych i spor klostridiów redukujących siarczyny. Wykazano, że zanieczyszczenie wody na ujęciach oocytami Cryptosporidium sp. było stosunkowo nieduże, średnio 0,23 w 1 dm3, w przeciwieństwie do liczby cyst Giardia sp., średnio 1,1 w 1 dm3. We wszystkich próbkach wody stwierdzono obecność paciorkowców kałowych i spor klostridiów redukujących siarczyny, natomiast bakterie grupy coli i E. coli oznaczono jedynie w części próbek. Jednocześnie badania wskazały, że technologia oczyszczania wody stosowana w analizowanych zakładach wodociągowych, w tym filtracja pospieszna, stanowiła skuteczną barierę zabezpieczającą wodę przed pierwotniakami pasożytniczymi oraz sporami klostridiów redukujących siarczyny.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania absorpcji CO2 w wodnym roztworze amoniaku na potrzeby oczyszczania gazów odlotowych z przemysłu sodowego

Przedstawiono wyniki badań przebiegu i skuteczności procesu absorpcji dwutlenku węgla metodą amoniakalną. Badania przeprowadzono w instalacji laboratoryjnej (o wydajności do 5 m3/h), do której wprowadzano gaz o zawartości CO2 odpowiadającej gazom występującym w przemyśle sodowym. W testach laboratoryjnych zbadano wpływ parametrów procesowych na sprawność i energochłonność procesu absorpcji CO2, takich jak moc grzałki kolumny desorpcyjnej, temperatura absorbentu wpływającego do kolumny absorpcyjnej, stosunek ilości cieczy absorpcyjnej do ilości gazu wlotowego (L/G) oraz ciśnienie panujące w kolumnie absorpcyjnej i kolumnie desorpcyjnej. Przeprowadzone badania pozwoliły na wyznaczenie optymalnych parametrów procesowych separacji CO2 z użyciem wodnego roztworu amoniaku z oczyszczanego gazu o stężeniu CO2 w zakresie 10÷30% (obj.). Najkorzystniejsza wartość stosunku L/G w przypadku oczyszczanego gazu o zawartości 10% CO2 wynosiła 10÷13 kg/kg, gazu o zawartości 20% CO2 – 17÷20 kg/kg oraz gazu o zawartości 30% CO2 – 19÷22 kg/kg. Optymalna temperatura roztworu zregenerowanego kierowanego do kolumny absorpcyjnej wynosiła 25oC, natomiast najkorzystniejsze ciśnienie w kolumnie absorpcyjnej wynosiło 130 kPa. Całkowite straty amoniaku w instalacji laboratoryjnej, związane przede wszystkim z jego emisją z kolumny absorpcyjnej, w temperaturze 25oC wynosiły około 40 gNH3/h.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja parametrów sorpcji związków azotu w środowisku gruntowo-wodnym metodą eksperymentu kolumnowego

Identyfikacja parametrów sorpcji zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym jest niezbędnym elementem oceny szybkości ich migracji do wód podziemnych. W artykule omówiono wykorzystanie metody przepływowych badań kolumnowych do określenia parametrów sorpcji azotu amonowego i azotanów w gruncie piaszczystym. Badania kolumnowe wykonano w aparacie Trautwein z zachowaniem stałego gradientu, wykorzystując dwa roztwory modelowe stanowiące znaczniki – konserwatywny (chlorki) oraz reagujący (saletra amonowa). W szczególności wyznaczono wartości współczynnika opóźnienia oraz dynamicznej pojemności sorpcyjnej. Na podstawie krzywych przejścia, obrazujących zależność stężenia danego zanieczyszczenia w funkcji czasu, określono, ilokrotnie prędkość migracji zanieczyszczenia ulegającego procesowi sorpcji w gruncie (NH4+ i NO3–) była mniejsza od prędkości przepływu wody podziemnej i zanieczyszczeń konserwatywnych (Cl–). Na podstawie otrzymanych krzywych przejścia wyznaczono wartości pojemności sorpcyjnej badanych gruntów (pył piaszczysty i piasek średni) w punkcie przejścia (C=0,05Co) oraz w punkcie wyczerpania pojemności sorpcyjnej (C=0,95Co).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiana oporu hydraulicznego przewodów wodociągowych poddanych renowacji z zastosowaniem rur z polietylenu

Przeprowadzono analizę wpływu renowacji starych przewodów sieci wodociągowej na wartość oporów hydraulicznych. Rozważaniom poddano bezwykopową technologię renowacji i rekonstrukcji rurociągów metodą reliningu z zastosowaniem rur z polietylenu o mniejszej średnicy zewnętrznej od średnicy wewnętrznej przewodu poddanego renowacji. Przeprowadzono analizę hydrauliczną wpływu wartości współczynnika chropowatości na wartość współczynnika oporów liniowych, a także na przepuszczalność hydrauliczną przewodów o różnej średnicy wewnętrznej wykonanych z żeliwa i polietylenu. Wykazano, że wartość współczynnika chropowatości ma wpływ na wysokość strat ciśnienia odwrotnie proporcjonalnie do średnicy wewnętrznej przewodu. Na podstawie przeprowadzonych analiz oszacowano graniczną średnicę wynoszącą DN=800 mm jako tę, w przypadku której zmiana współczynnika chropowatości, przy zmniejszonej średnicy wewnętrznej przewodu, może prowadzić do wymiernych korzyści renowacji pod względem hydraulicznym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmienności czasowej opadów atmosferycznych w Warszawie

Syntetyczne hietogramy opadów są często wykorzystywane w praktyce jako dane wejściowe do hydrodynamicznego modelowania miejskich systemów odwadniania. Deszcz modelowy Eulera (typ II) jest współcześnie często używanym przez inżynierów w Polsce hietogramem syntetycznym. Przyjęcie niemieckiego modelu wynika przede wszystkim z braku lokalnych badań dotyczących zmienności czasowej deszczów. W pracy przeprowadzono analizę czasowej zmienności opadów atmosferycznych w Warszawie. Szczególną uwagę poświęcono wypracowaniu właściwej i obiektywnej metodyki analizy zmienności czasowej hietogramów deszczów. Podstawą do badań były szeregi deszczów zarejestrowane przez 25 nowoczesnych deszczomierzy elektronicznych rozmieszczonych na terenie całego miasta. W szeregach tych zidentyfikowano łącznie 669 zdarzeń opadowych. Skoncentrowano się na zbiorze 423 najbardziej intensywnych deszczów o całkowitym czasie trwania nieprzekraczających 420 min, który został podzielony na 9 podzbiorów w zależności od całkowitego czasu trwania deszczów. Kształty znormalizowanych hietogramów porównywano za pomocą analizy skupień. Dendrogramy otrzymane z procedury aglomeracyjnej pokazały wyraźnie szeroki zakres zmienności czasowej deszczów, który nie może być właściwie opisany wzorcem deterministycznym pojedynczego hietogramu syntetycznego, a raczej powinien być opisany stochastycznie za pomocą generatorów deszczów losowych. W przypadku deszczów przekraczających 180 min kształty deszczu modelowego Eulera (typ II) wyraźnie odbiegały od hietogramów zarejestrowanych deszczów. Zaleca się przejście od modelowania miejskich systemów kanalizacyjnych bazującego tylko na deszczach modelowych do bardziej zaawansowanego modelowania probabilistycznego, bazującego na losowych generatorach opadów atmosferycznych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania rozpuszczonych związków organicznych z wody o małej wartości absorbancji właściwej na żywicy anionowymiennej MIEX®Gold

Przeprowadzono testy laboratoryjne z nową żywicą anionowymienną MIEX®Gold zastosowaną do oczyszczania wody charakteryzującej się małą wartością absorbancji właściwej w nadfiolecie (2,3 m3/gC-m) oraz niewielką zawartością RWO (4,0 gC/m3). Równolegle przeprowadzono te same testy z użyciem znanej żywicy MIEX®DOC. Stwierdzono niewielkie różnice w skuteczności obu żywic, przy czym nowa żywica miała nieznacznie mniejszą (do 6%) zdolność usuwania organicznych składników wody. Niewielka przewaga żywicy MIEX®Gold polegała na większej skuteczności usuwania prekursorów trójhalometanów. Przy dawce chloru 1,0 gCl2/m3 i krotności wymiany objętości żywicy 100 m3/m3, obie żywice umożliwiły zmniejszenie potencjału tworzenia THM o 45% (MIEX®DOC) oraz 55% (MIEX®Gold), podczas gdy przy krotności wymiany 2000 m3/m3 wartości te były mniejsze i wynosiły odpowiednio 14% i 22%. W wypadku obu żywic ilość THM wytworzona w odniesieniu do 1 grama RWO korelowała z jednostkową dawką chloru ([Cl2]/[RWO]), wykazując tendencję rosnącą. W przypadku żywicy MIEX®Gold stwierdzono nieznacznie mniejsze wartości stosunku [THM]/[RWO], przy czym przy małej krotności wymiany (100 m3/m3) różnica ta była wyraźna (MIEX®DOC:MIEX®Gold: [Cl2]/[RWO]=0,88:0,79 gCl2/gC, [THM]/[RWO]=11,75:8,66 gTHM/gC). Względnie zbliżone efekty pracy obu żywic nie wskazują na zasadność stosowania nowego typu żywicy w oczyszczaniu wód o małej wartości absorbancji właściwej. Różnice w zdolności separacyjnej obu typów żywic nie są dobrze rozpoznane, dlatego rozważanie ich stosowania wymaga każdorazowo weryfikacji doświadczalnej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie statystycznych metod wielowymiarowej analizy porównawczej w zarządzaniu rozwojem zaopatrzenia w wodę i sanitacji obszarów wiejskich w Polsce w latach 2000–2012

W pracy postawiono hipotezą badawczą, że od początku XXI wieku, w miarę upływu czasu, następuje systematyczny rozwój infrastruktury technicznej służącej zaopatrzeniu w wodę i sanitacji obszarów wiejskich w Polsce. Jednocześnie przyjęto, że w osiągnięciu tego celu może pomóc zastosowanie wielowymiarowych metod analizy statystycznej. Na podstawie przeprowadzonej analizy 25 zmiennych z lat 2000, 2003, 2005 i 2012 oszacowano ich średnie arytmetyczne, wariancje, odchylenia standardowe oraz wartości współczynników zmienności. Na podstawie analizy statystycznej wykazano, że wraz z upływem czasu wskaźniki określające infrastrukturę techniczną z zakresu wodociągów i kanalizacji na obszarach wiejskich w Polsce ulegają stałemu rozwojowi, czyli w wyraźny sposób kształtuje się świadomość w zakresie konieczności ochrony zasobów wodnych. Świadczą o tym wartości średnich (trend liniowy) w metodzie Hellwiga w odniesieniu do zmiennych centralnych, których łączna wartość, w przypadku ośmiu wyznaczonych poziomów zmiennych, wzrosła z 61 w okresie początkowym (2000 r.) do 67 w najbardziej aktualnym czasie badania (2012 r.). Otrzymane wyniki dostarczają decydentom znaczącą wiedzę ilościową i merytoryczną, niezbędną do podejmowania decyzji o znaczeniu ogólnokrajowym. Umożliwiają one także kompleksowe spojrzenie i bieżącą ocenę sytuacji w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków i zagospodarowania odpadów na danym obszarze. Łączy się to ściśle z podstawowymi współcześnie rozumianymi funkcjami zarządzania w zakresie podejmowania decyzji na szczeblu centralnym (np. przez Ministerstwo Ochrony Środowiska).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych do prognozowania zawartości azotu ogólnego w odpływie z oczyszczalni ścieków

Zaprezentowano możliwość wykorzystania sztucznych sieci neuronowych do prognozowania zawartości azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych w funkcji jego różnych postaci występujących w odpływie z oczyszczalni ścieków. W badaniach zastosowano dane z lat 2010–2016, zawierające pomiary zawartości związków azotu w ściekach odpływających z oczyszczalni obsługującej aglomerację o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 100000. Zbiór danych wejściowych został wstępnie poddany analizie skupień i następnie wykorzystany do trenowania sieci neuronowej w postaci perceptronu wielowarstwowego. Na podstawie uzyskanych symulacji stwierdzono, że najmniejsze wartości błędów prognozy ilosci azotu ogólnego (2÷3%) uzyskano w wariancie, gdy jego wartość była funkcją wszystkich postaci azotu występujących w oczyszczonych ściekach. W przypadku modelu wykorzystującego jedynie dane o zawartości azotu nieorganicznego oraz azotanów otrzymane wyniki symulacji niewiele różniły się od wartości rzeczywistych, na co wskazuje bardzo duża wartość współczynnika korelacji (>97%). Wartość średniego błędu bezwzględnego w tym przypadku zwiększyła się tylko o około 4 punkty procentowe do wartości 6,2% (proces uczenia) oraz 6,9% (proces testowania/walidacji) w stosunku do symulacji wykorzystującej wszystkie postacie azotu w ściekach.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawy i możliwości wykorzystania procesu biomineralizacji węglanu wapnia

Węglan wapnia CaCO3 jest substancją szeroko rozpowszechnioną w przyrodzie i znajduje liczne zastosowania praktyczne. W przyrodzie jego biomineralizacja jest między innymi wynikiem procesów strącania indukowanych mikrobiologicznie. Jednym z nich jest strącanie indukowane przez bakterie ureolityczne. Proces ten, jeśli prowadzony biomimetycznie, zachodzi w łagodnych warunkach i co ważne, może być zastosowany w warunkach polowych in situ. W ten sposób stanowi on ekoprzyjazną i energooszczędną technikę do wykorzystania jako ekologiczna alternatywa dla obecnie stosowanych technik w wielorakich obszarach inżynieryjnych. W obszarach tych wytrącany CaCO3 spełnia rolę czynnika remediacyjnego i cementującego, na przykład w celu (1) oczyszczania wód z jonów metali toksycznych i radionuklidów, (2) wzmacniania i konsolidacji gruntu i piasku, (3) uszczelniania formacji geologicznych, (4) naprawy obiektów budowlanych i (5) ochrony powierzchni tych obiektów warstwami ochronnymi. Choć stosowana z powodzeniem w sektorze ochrony i restauracji budowli historycznych, technika ta pozostaje ciągle na etapie badań i procesów optymalizacyjnych. By stać się w pełni niezawodną i ekonomiczną techniką wymaga ona dalszych badań, których zadaniem jest rozwiązanie ograniczeń i parametryczna optymalizacja, oraz testy w pełnowymiarowych eksperymentach polowych. Jest to zadanie interdyscyplinarne dla inżynierów budownictwa, geologów, chemików, mikrobiologów i konserwatorów zabytków, którego efektem będzie wprowadzenie tej ekoprzyjaznej i innowacyjnej techniki na rynek inżynierski do wykorzystania w inżynierii środowiska i lądowej, geotechnice i konserwacji zabytków. W kontekście ekopotencjału i innowacyjności tej techniki, w niniejszym artykule przedstawiono jej podstawy, obszary jej zastosowań oraz zalety i ograniczenia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmian ładunku metali śladowych transportowanych wraz z zawiesinami wzdłuż biegu rzeki

Przedstawiono możliwości praktycznego wykorzystania zmian ładunku zawiesin i transportowanych wraz z nimi jonów metali śladowych do określenia odcinków koryta rzeki, na których następuje zwiększona sedymentacja zanieczyszczeń w postaci osadów dennych. W tym celu wyznaczano wartości strumienia objętości wody w rzece, zawartość zawiesin ogólnych oraz jonów wybranych metali (Zn, Cd, Cu, Mn, Pb, Cr, Ni, Fe) w zawiesinach i osadach dennych. Określono zmiany ładunku zawiesin oraz metali wraz z zawiesinami, jakie wystąpiły wzdłuż biegu rzeki (Kłodnica, Górny Śląsk). Stwierdzono, że ładunek metali śladowych związanych z zawiesinami, przy zbliżonych warunkach hydraulicznych, był funkcją zmian ładunku zawiesin. Wyniki badań pozwoliły na wskazanie odcinków rzeki, na których sedymentuje znaczna część zawiesin, a w osadach dennych występuje zwiększona zawartość związków metali śladowych. Umożliwi to wskazanie odcinków małych i średnich rzek, na których konieczne są zabiegi mające na celu poprawę ich stanu ekologicznego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ obciążenia osadu czynnego ładunkiem związków organicznych na obecność wolnych kwasów tłuszczowych w ściekach

Badano wpływ zastosowania różnych wartości obciążenia osadu czynnego ładunkiem związków organicznych (wyrażonych jako BZT5) w zakresie <0,2 gO2/(g∙d), 0,2÷0,4 gO2/(g∙d) i >0,4 gO2/(g∙d) na skuteczność oczyszczania modelowych ścieków komunalnych z dodatkiem oleju rzepakowego. Biodegradację ścieków prowadzono w skali laboratoryjnej metodą osadu czynnego w warunkach tlenowych. Skuteczność procesu określono na podstawie wartości ChZT oraz zawartości zanieczyszczeń specyficznych – wolnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Zawartość tych kwasów w ściekach oznaczano metodą własną z użyciem chromatografu gazowego Saturn 2100T (Varian) oraz z zastosowaniem pojedynczych wzorców kwasów oraz ich mieszaniny (C8:0–C24:0). Stwierdzono, że w największej ilości w ściekach surowych występował kwas nasycony – palmitynowy (46÷156 mg/m3) oraz kwasy nienasycone – oleinowy (78÷180 mg/m3) i linolowy (0÷190 mg/m3). Wykazano, że w bioreaktorach zachodziło zarówno zmniejszanie, jak i wzrost zawartości analizowanych kwasów tłuszczowych, przy czym w tym samym czasie wartość ChZT ścieków ulegała stopniowemu zmniejszaniu w ciągu 24 h badań.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sezonowe zmiany zawartości lotnych halogenowych organicznych ubocznych produktów chlorowania wody w sieci wodociągowej Krakowa

W wodzie wodociągowej zbadano zawartość związków z grupy trójhalometanów (trichlorometan, bromodichlorometan, dibromochlorometan i tribromometan), halogenoacetonitryli (bromochloroacetonitryl, dibromoacetonitryl, dichloroacetonitryl i trichloroacetonitryl), halogenoketonów (1,1-dichloro-2-propanon i 1,1,1-trichloro-2-propanon) oraz chloropikryny (trichloronitrometan) i wodzianu chloralu. W latach 2011/2012 pobrano i za-nalizowano próbki wody z dwóch krakowskich systemów dystrybucji wody – Raba” i „Bielany”. Systemy te różnią się jakością ujmowanej wody oraz układem jej oczyszczania, a także wielkością sieci dystrybucji. W obu zakładach stosuje się dezynfekcję wody chlorem. Analiza otrzymanych wyników pozwoliła ocenić sezonowe (wiosna, lato, jesień, zima) zmiany w ilości poszczególnych grup lotnych produktów ubocznych chlorowania w wodzie z obu systemów. Przeprowadzone badania wykazały istotny wpływ zmian temperatury wody (związanych z porą roku), a więc ilości i rodzaju prekursorów obecnych w chlorowanej wodzie, na zawartość lotnych produktów ubocznych dezynfekcji powstających w sieci wodociągowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zgoda wodnoprawna a przepisy prawa emisyjnego w świetle nowej ustawy Prawo wodne

W artykule dokonano analizy instytucji prawnej nazwanej „zgodą wodnoprawną”, wprowadzoną przepisami nowej ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r., która weszła w życie 1 stycznia 2018 r. Szczególną uwagę zwrócono na jeden z rodzajów takiej zgody w postaci pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków. Pozwolenie to ma charakter decyzji administracyjnej, wyrażającej zgodę na odprowadzanie ścieków i określającej warunki takiej działalności. Podkreślono, że pozwolenie na odprowadzanie ścieków powinno realizować nie tylko cele ochrony wód wynikające z przepisów ustawy Prawo wodne, ale także ogólne cele ochrony środowiska przed zanieczyszczeniem określane w ustawie Prawo ochrony środowiska z 2001 r. W szczególnych przypadkach pozwolenie wodnoprawne jest zastępowane zintegrowanym pozwoleniem emisyjnym, wydawanym na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Wymaga to ścisłego dopasowania przepisów obu ustaw. Niestety, jak wykazano w artykule, po zmianie ustawy Prawo wodne, to dopasowanie budzi wiele wątpliwości, co może mieć wpływ na realizację celów ochrony wód.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka