rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Mistrz, błazen i ich międzykulturowa wspólnota. Śmiech na kulturowym pograniczu klasy szkolnej

Celem refl eksji będącej podstawą niniejszego artykułu jest przedstawienie okoliczności budowania wspólnoty śmiechu w klasie szkolnej. Autor zakłada, że jednym z czynników rozwiązywania
konfl iktów, poszukiwania płaszczyzn dialogu i osiągania kompromisu w klasie szkolnej postrzeganej jako pogranicze kulturowe jest świadome budowanie wspólnoty śmiechu. Jej
liderem może być zarówno nauczyciel (mistrz), jak i jeden z uczniów pełniący wśród rówieśników funkcję błazna klasowego.
Klasa szkolna rozpatrywana jest tu jako jeden z najbardziej rozpowszechnionych typów kulturowego pogranicza. Dochodzi w niej do spotkania osób funkcjonujących na co dzień w różnych
grupach wiekowych, charakteryzujących się odmiennym statusem w środowisku szkoły. W odniesieniu do niej można mówić także o kontaktach z Innością/Obcością zachodzących na zasadzie
przenikania określonych wzorów kulturowych i wartości ze sfery publicznej, co następuje w czasie lekcji z przedmiotów, w których program jest wpisane zróżnicowanie kulturowe. Naturalne jest
więc stykanie się w klasie (niekiedy także starcie) wzorów kulturowych wyniesionych z domu przez uczniów i/lub obecnych w kulturze masowej. Wiąże się to z konfl iktami w społeczności
szkolnej, przybierającymi rozmaite formy i wymagającymi od wychowawców przedsięwzięcia środków zaradczych. Wspólnotowy śmiech w klasie szkolnej – szczególnie śmiech z kimś, a nie
przeciw komuś – świadczy o integracji środowiska, wzajemnym zrozumieniu i możliwości zaistnienia dialogu ponad granicami wieku i statusu. Zarówno nauczyciel-mistrz, jak i klasowy błazen
mogą więc odgrywać w klasowej społeczności rolę nie do przecenienia, ponieważ budowanie – także dzięki ich działaniom – międzykulturowej wspólnoty w klasie pomaga uczniom aktywnie
poznawać jej wartość, którą mogą wykorzystać w życiu pozaszkolnym.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wstęp

Wielokulturowość stała się współcześnie zjawiskiem niezwykle dynamicznym i złożonym zarazem. Jej proweniencja wieloaspektowość, wielowymiarowość, społeczno-polityczna oraz ideologiczna konotacja, a także konfliktogenny i wspólnotowy charakter orientują na interdyscyplinarny dyskurs naukowy – studia nad wielokulturowością. Przedkładany Czytelnikom pierwszy tom Multicultural Studies, inaugurujący serię wydawniczą, poświęcony jest problematyce konfliktów i wspólnoty kultur jako przestrzeni doświadczania oraz międzykulturowej edukacji. Zaprezentowane zostały w nim autorskie opracowania badaczy problematyki wielokulturowości oraz edukacji międzykulturowej z polskich i zagranicznych ośrodków naukowych, reprezentujących różne dyscypliny naukowe.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Strategie komunikacji w Ruchu Slow odpowiedzią na wyzwania edukacji międzykulturowej XXI wieku

W niniejszym artykule prezentuję założenia teoretyczne, jak również rozwiązania praktyczne edukacji opartej na Ruchu Slow (ruchu spowolnienia). Przede wszystkim jest tu mowa o źródłowej, krytycznej analizie technologizacji i instrumentalizacji procesu edukacji, które
dążą do zwiększenia efektywności nauczania poprzez zwiększenie ilości przekazywanych treści. Z kolei slow edukacja, wykorzystując jakościowe techniki i metody pracy wynikające z szeroko rozumianego spowolnienia, stara się tworzyć edukacyjną rzeczywistość najpełniej realizującą potencjał nauczyciela i ucznia. Oprócz założeń teoretycznych w tekście pojawiają się praktyczne strategie pracy, które wynikają bezpośrednio z działań w zakresie: pedagogiki obecności, pedagogiki uważności (mindfullnes), pedagogiki spotkania i dialogu, pedagogiki ciszy czy technik pozytywnej dyscypliny. Cały model wpisuje się w strategię działań, których podstawowym celem jest osiągnięcie umiejętności koncyliacyjnych, dialogicznych czy empatycznych, niezbędnych w przestrzeni edukacji międzykulturowej XXI w.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Diaspora. Transnarodowość – formy funkcjonowania Innego w społeczeństwie wielokulturowym

Badanie jednostki w społecznościach lokalnych, eksploracja odmiennych kultur nie wymaga od antropologa dalekich podróży. „Egzotyczne” społeczności porzuciły swoje ojczyzny i pojawiły
się w ośrodkach miejskich w poszukiwaniu lepszej przyszłości i przestrzeni, w której mogli czuć się swobodnie. Na ulicach europejskich miast można spotkać przedstawicieli różnych
ras, narodowości, ludzi odmiennych wyznaniowo, światopoglądowo. Metropolie stały się tyglami kulturowym, zbiorowiskiem rozmaitych tożsamości. Migracje zarobkowe oraz napływ uchodźców zmieniły charakter europejskich miast i istniejących w nich układów kulturowych.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wartość dialogu międzykulturowego w przezwyciężaniu konfliktów na pograniczach kulturowych

Tezą wyjściową rozważań jest założenie, iż dialog międzykulturowy jest wynikiem trudnego procesu równoważenia emocji, wyciszania–niwelowania emocji negatywnych, nabywania
umiejętności przechodzenia od reakcji do interakcji z Innymi. Brak dialogu międzykulturowego może wyzwalać negatywne reakcje w stosunku do Innych, w efekcie kształtując kulturę strachu oraz neoprymitywne myślenie i świadomość. W ostatnich latach nastąpiła koncentracja państw na ratowaniu systemu ekonomicznego, bankowego, militarnego, a nie zauważa
się zaniku postaw obywatelskich i upadku wiary w demokrację, w poczucie europejskiej i planetarnej solidarności, we wspólne dobro kreujące dialog i pokój. Współczesne społeczeństwa
uruchomiły mechanizmy: izolacji i separacji oraz nadmiernej otwartości i liberalizmu z zasadami poprawności politycznej i relatywizmu. Stąd pytania o rolę pedagogiki kultury: czy są
wartości absolutne, czy można je wskazać i rozwijać, czy współczesna edukacja międzykulturowej jest w stanie je realizować jako wartości trwałe i uniwersalne? Wnioski wskazują, iż współcześnie w społeczeństwach wielokulturowych winniśmy być przygotowani nie tylko do zauważania i tolerancji zdefi niowanych i tradycyjnych różnic, lecz także do uznawania i rozumienia nowych, zmiennych, dynamicznych tożsamości hybrydowych. Uważam, że edukacja międzykulturowa uruchomiła nowy model interakcji, zauważyła człowieka, jego usytuowanie w przestrzeni i w czasie. Określiła paradygmat interaktywny w rozwoju człowieka, diagnozując i prognozując zmianę społeczną w procesie uczenia się.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Inność w kontekście imigracji – ogląd światopoglądu studentów. Studium interpretacyjne w świetle teorii standardu kulturowego Krzysztofa Brozi

Prezentowany poniżej tekst dotyczy analiz światopoglądu w zakresie konceptu Inności młodego pokolenia Polaków. Poddano analizie wypowiedzi studentów. Przedmiotem analiz jest obszar
kategoryzacji Inności w zakresie motywów, założeń i intencji. Za pomocą metody badawczej zogniskowanego wywiadu grupowego zebrano opinie, które analizowano w kierunku założeń
i kategoryzacji czynionych przez badanych. Kluczem operacjonalizacji danych zebranych w procesie postępowania badawczego nie jest analiza treści wyrażanych opinii ale przewidywanie kategorii mentalnych organizujących myślenie i decyzje, budujące ich stosunek do imigrantów. Podłożem teoretycznym przeprowadzonych badań jest teoria standardu kulturowego Krzysztofa J. Broziego oraz teoria kontaktu międzykulturowego.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O niektórych aspektach antagonizowania się kultur w społeczności turystów i mieszkańców. Rozważania na kanwie teorii dezorganizacji i organizacji społecznej Thomasa i Znanieckiego

Celem artykułu jest wskazanie na perspektywę wykorzystania teorii dezorganizacji i reorganizacji społecznej Thomasa i Znanieckiego do analizy konfliktogennych zachowań oraz postaw zachodzących
w relacjach społecznych pomiędzy turystami a mieszkańcami recepcji turystycznej. Teoria dezorganizacji i reorganizacji społecznej należy do teorii określających charakter zmiany.
Opisuje proces zrywania więzi i charakter relacji społecznych, zachodzących w środowisku polskich chłopów – migrantów przybyłych do Ameryki w końcu XIX w. W artykule zaaplikowano
i wykorzystano elementy teorii dezorganizacji i reorganizacji społecznej Thomasa i Znanieckiego do badan związanych z turystyką. Teoria posłużyła do wyjaśnienia charakteru stosunków
społecznych związanych z turystyką. W szczególności wykorzystano elementy tej teorii do wyjaśnienia relacji zachodzących pomiędzy społecznością turystów a społecznością mieszkańców
recepcji turystycznej. Przyjęto, że przejściowa obecność turystów na terytorium mieszkańców recepcji turystycznej staje się podłożem konfliktu zachodzącym w relacjach pomiędzy dwiema
zróżnicowanymi społecznościami: mieszkańców recepcji turystycznej i turystów. Zauważono, że wpływ turystów na proces przemian zachodzących w strukturze społeczności mieszkańców
ma charakter przejściowy i dotyczy jedynie części społeczności. Dla prowadzenia powyższych analiz szczególnie pomocna okazała się kategoria systemu aksjonormatywnego. Wskazano, że
funkcjonowanie w tej samej przestrzeni dwóch zróżnicowanych systemów aksjonormatywnych: mieszkańców i turystów może być podłożem konfliktu, którego rezultatem jest proces pewnej
przejściowej dezorganizacji w społecznościach odwiedzanych, po którym następnie dokonuje się w proces reorganizacji polegający na włączeniu obecności turystów jako trwałego elementu
systemu. Reorganizacja może przybrać formę pozytywnej reorganizacji, kiedy turystyka staje się nośnikiem nowych wzorów i wartości lub negatywnej reorganizacji, kiedy turystyka staje
się źródłem patologii: alkoholizmu, narkomanii, wykluczenia społecznego.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Fenomen europejskich dżihadystów

Radykalizacja pod sztandarami Państwa Islamskiego nie jest wyłączną domeną muzułmanów z krajów Bliskiego Wschodu, a nawet muzułmanów jako takich. Na terenach Syrii i Iraku walczy dziś przeszło 30 tys. zagranicznych bojowników z 86 państw, w tym 5 tys. Europejczyków. Są wśród nich zarówno reprezentanci drugiego i trzeciego pokolenia europejskich muzułmanów, jak i zachodni konwertyci na islam, przedstawiciele klasy niższej, średniej i wyższej, młodzi mężczyźni i młode kobiety. Tak wielka różnorodność profili europejskich dżihadystów wymaga rozpoznania wielości przyczyn i wzorów radykalizacji młodych Europejczyków. Zrozumienie fenomenu popularności radykalnej ideologii dżihadyzmu wymaga także rozpoznania uwarunkowań kulturowych, społecznych i ekonomicznych tego zjawiska. Ostatnie zamachy terrorystyczne w Paryżu i Brukseli dowodzą, że kraje europejskie mają powody obawiać się powrotu zaprawionych w boju radykałów.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wymiary antagonizowania się kultur. Sekurytyzacja kryzysu migracyjnego

Obiektywne zjawiska takie jak procesy globalizacji i migracji międzynarodowych kreują nową sytuację, wobec której stanowisko zajmują społeczeństwa i państwa. Rodzi to szereg wyzwań
na poziomie funkcjonowania współczesnych, pluralistycznych zbiorowości ludzkich w kontekście kultury. Kultura może być czynnikiem antagonizującym, gdy konfrontuje się z odmiennym
systemem kulturowym, jak i jednoczącym zbiorowość wokół wspólnie podzielanych wartości odrębnych od przekonań innej grupy. Wydarzenie rozgrywające się w Europie będące skutkiem
masowych migracji z Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu (MENA) po arabskiej wiośnie rodzą pytania o percepcję bezpieczeństwa społeczeństw zachodnich. Artykuł ten dotyczy kwestii
sekurytyzacji zjawiska migracji, określanej jako kryzys migracyjny a jego celem jest analiza kulturowych aspektów funkcjonowania w jednej przestrzeni społeczno-politycznej grup utożsamiających
się z różnymi wartościami, kulturą i religią oraz refleksja nad tego potencjalnymi skutkami. Sekurytyzacja jest, według szkoły kopenhaskiej intersubiektywnym procesem włączania
określonych tematów do sfery bezpieczeństwa. Niekontrolowany napływ przybyszów rodzi problemy związane z ich ulokowaniem, wchłonięciem przez społeczeństwo, zabezpieczeniem
socjalnym. Obawy te mają swoje racjonalne podstawy, lecz działania pod wpływem ksenofobicznych nastrojów, populistycznych haseł, stereotypów nie rozładowują napięcia, lecz powodują eskalację nastrojów antyimigranckich i konflikt w wymiarze kulturowym. Kontekst heterogeniczności kulturowej traktowany jest jako broń polityczna, wykorzystywany jest przez populistów, którzy w zróżnicowaniu i dynamice kultury upatrują zagrożenie dla tożsamości
i bezpieczeństwa społeczeństw europejskich.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Integracja na styku kultur. Islamsko-chrześcijańskie pogranicze Bośni i Hercegowiny

Wspólnoty muzułmańskie na Bałkanach, w których praktyka islamu rozwijała się w środowisku europejskim, mogą posłużyć jako pomost między islamskim Wschodem i chrześcijańskim Zachodem.
Oto bowiem, choć przez ponad 400 lat Bośnia znajdowała się pod władzą Osmanów, muzułmanie pozostali tylko jedną z wielu społeczności, dzieląc kraj z prawosławnymi, katolikami
i niewielką wspólnotą żydowską. Historia kontaktów muzułmańsko-chrześcijańskich zawiera zarówno przykłady zderzeń, jak i spotkań, inicjowanych tak przez chrześcijan, jak
i przez muzułmanów. Choć nie sposób nie dostrzec, że więcej w niej było zderzeń, nie wolno jednak przeoczyć istnienia spotkań. Artykuł ten analizuje w historycznym i współczesnym kulturowo-społecznym kontekście pogranicze wyznaniowe Bośni i Hercegowiny, wskazując
na jego specyfi kę, dynamikę i (często nieudane) próby jego konceptualizacji z perspektywy europocentrycznego dyskursu.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Bieguny antaganizmów. Europejskie strefy NO-GO

Celem niniejszego artykułu jest analiza efektów polityki integracji muzułmanów w wybranych państwach Europy Zachodniej. Dotychczasowa strategia realizowana przez rządy Wielkiej Brytanii,
Królestwa Niderlandów, Szwecji czy Francji nie sprawdza się, skutkując coraz głębszym rozwarstwieniem kulturowym i wyodrębnieniem obszarów praktycznie wyłączonych spod ich
jurysdykcji. Fakt istnienia europejskich stref no-go, których w samej Francji (fr. Zones urbaines sensibles) jest kilkaset, coraz częściej traktuje się jako dowód na zawodność modeli społeczeństwa
wielokulturowego czy integracyjnego. W obliczu obecnego kryzysu migracyjnego kwestia ich ponownej oceny i weryfikacji wydaje się mieć najwyższy priorytet, tym bardziej że próby rozwiązania generowanych przez nie problemów wiążą się ze wzrostem napięcia społecznego i potencjalną eskalacją przemocy.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wychować czytelnika! (Nie)bezpieczeństwo kulturowe Polski w narracji wybranych periodyków

Refleksyjnemu i gotowemu do aktywności na rzecz innych człowiekowi nie jest łatwo odnaleźć się w aktualnej sytuacji społeczno-politycznej dotyczącej migracji i uchodźstwa. Obawiać się „Obcego” czy nie? Otwierać się przed nim czy zamykać? Przyjąć potrzebujących pomocy u siebie (m.in. określone przez poprzedni polski rząd „kwoty” uchodźców) czy pomagać im na odległość? Ulegać atmosferze wytwarzanej przez „zarządzającym lękiem” albo „chłodzić” ich opinie?
Czy można znaleźć proste odpowiedzi na te i podobne pytania? Jakie one będą? To zależy od źródła poszukiwań. Najłatwiej dostępnymi są – mocno politycznie podzielone – media: telewizja, radio, Internet oraz prasa. Pełnią one funkcję wychowawczą, która integruje wszystkie funkcje komunikowania przedstawione w 1980 r. w Raporcie Komisji Sean’a MacBride’a (informowania, socjalizacji, kształtowania motywacji, umożliwiania społecznych debat i dyskusji, edukacji, rozwoju kultury, dostarczania rozrywki, integracji). Zawarte w tytule artykułu pojęcie wychowania autorka przyjęła za Stefanem Kunowskim i Tadeuszem Aleksandrem. Według tych pedagogów proces wychowania przebiega przez całe życie człowieka, obejmuje wszystkie aspekty jego życia.
Jak zatem wychowują swoich czytelników popularne polskie periodyki (głównie tygodniki) odnośnie do (nie)bezpieczeństwa kulturowego? Czy ułatwiają im znalezienie mądrych odpowiedzi na trudne pytania? Trzeba z góry założyć, że problem migracji
i uchodźstwa jest przedstawiany na łamach czasopism w zależności od ich umiejscowienia
na polskiej scenie społeczno-politycznej. Autorkę interesują szczegóły zróżnicowanej
narracji, które pozwolą wyłonić efekty wychowania oraz sylwetkę czytelnika
– (wielo)kulturowo świadomego Polaka oraz jego nastawienia do (nie)bezpieczeństwa
kulturowego chrześcijańskiej Ojczyzny i Europy. Analizie, na tle najnowszej literatury
przedmiotu, poddano teksty zawarte w ciągu czterech miesięcy (czerwiec, lipiec,
sierpień, wrzesień 2017) m.in. w tygodnikach: „Polityka”, Newsweek”, „Nie” „Tygodnik
Powszechny”, „W Sieci”, „Do Rzeczy”.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Artefakty kultury lokalnej w doświadczeniach polsko-niemieckiego pogranicza. Uwarunkowania kształtowania postaw wobec dziedzictwa kulturowego Górnych Łużyc

Rozważania niniejsze odnoszą się do losów i kondycji dziedzictwa kulturowego Górnych Łużyc, w tym przede wszystkim tej ich części, która w konsekwencji podziałów politycznych po 1945 r. przypadła Polsce. Istotną częścią pracy jest analiza stosunku mieszkańców Bogatyni (miejscowości położonej na polsko-niemieckim pograniczu w południowo-zachodniej części Polski, w woj. dolnośląskim) do wpisanych w krajobraz kulturowy miasta domów przysłupowych. Ich zły stan techniczny skłania do refleksji nad przyczynami słabo wykształconej potrzeby ochrony wpisanego w przestrzeń regionu dziedzictwa kulturowego. Stawiając tezę o wiodącej roli czynnika ludzkiego (w postaci niskich parametrów kapitału ludzkiego), akcentujemy tu również znaczenie czynników historycznego i gospodarczego. Poszukując sposobów ratowania unikatowej w skali europejskiej architektury przysłupowej, odwołujemy się do wybranych przykładów podjętej w ostatnich latach współpracy pomiędzy doświadczającymi zbliżonych problemów społecznościami lokalnymi polsko-czesko-niemieckiego trójpunktu.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
W drodze do kompromisu. Adaptacja uchodźców w Polsce – studium przypadku

Od wielu lat na całym świecie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i w krajach Europy Zachodniej, prowadzone są badania dotyczące migracji oraz związanego z nią uchodźstwa. Polska, jako kraj na granicy świata zachodniego i wschodniego, staje się stopniowo dla mieszkańców Europy Wschodniej państwem imigracyjnym, celem ucieczki z własnej ojczyzny. Chcąc ukazać kategorię Innego poprzez wybranych cudzoziemców oraz aspekty ich funkcjonowania w Polsce, analizuje materiały zgromadzone podczas badań terenowych przeprowadzonych podczas wizyty w Ośrodku dla Uchodźców w Czerwonym Borze, prywatnych kwater badanych w Łomży oraz w siedzibie Fundacji „Ocalenie” w Łomży. Faza interpretacji danych polegała na zakodowaniu materiałów zgromadzonych podczas wywiadów narracyjnych, które uprzednio zostały poddane transkrypcji. Nadane kody stanowiły opis następujących tematów: powód wyjazdu z ojczyzny, dlaczego celem wyjazdu była Polska, jak wyglądało/wygląda życie w ośrodku, różnice kulturowe oraz kategorie scharakteryzowane w teoretycznej części dysertacji, czyli inność, transnarodowość, integracja, dialog międzykulturowy, potrzeba znajomości języka kraju przyjmującego.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Polacy na wileńskim pograniczu kultur: przestrzenie (nie)porozumienia a budowa międzykulturowej wspólnoty

Cechą specyfi czną współczesnej wielokulturowości jest wzajemne przenikanie się i mieszanie kultur, a w ich konsekwencji konstytuowanie się wielu pograniczy kulturowych w obrębie jednej
struktury. Zewnętrzne i wewnętrzne zależności oraz powiązania tej struktury konstruują i konceptualizują jej wewnętrzne przestrzenie, w których odmienności kulturowe pozostają ze sobą w określonym stosunku – najogólniej rzecz ujmując – konfl iktu bądź porozumienia.
Istotne jest więc odniesienie się do kategorii miejsca, pojmowanego jako przestrzeń doświadczania,
którego wielokulturowa specyfi ka z jednej strony istotnie waży na identyfi kacji kulturowej oraz kształtowaniu się tożsamości społeczno-kulturowej jednostek i grup, a z drugiej strony sprzyja powstawaniu praktyk społecznych, których sens i znaczenie ma (wielo)kulturową proweniencję.
Dlatego w odniesieniu do miejsca (pogranicza kultur) ważne jest zwrócenie uwagi na identyfi katory konfl iktu oraz porozumienia, dzięki którym dochodzi do konfl iktu, kompromisu na stykach kultur, a w jego efekcie budowy wspólnoty. Miejscem, w którym pograniczność w sposób ewidentny się uobecnia, jest Wileńszczyzna. Jej etniczno-kulturowa i narodowa pograniczność pozwala na określenie uwarunkowań społeczno-kulturowej identyfi kacji Polaków (jako
mniejszości narodowej), jakości stosunków społecznych na stykach kultur oraz otwartości na odmienne kultury. Dzięki czemu możliwe jest przedstawie nie wielowymiarowej przestrzeni doświadczania oraz przestrzeni porozumienia na wileńskim pograniczu kultur.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Otwarci na kompromis? Kandydaci na nauczycieli wobec islamu

Artykuł jest prezentacją wyników badań przeprowadzonych wśród studentów kończących nauczycielskie studia licencjackie. Autorka zadała im pytania dotyczące podstawowej wiedzy o islamie. Respondenci zostali również poproszeni o przedstawienie własnej opinii na temat stosunku Europejczyków do muzułmanów. Wypowiedzieli się oni też na temat swojej otwartości – gotowości do relacji z wyznawcami Allaha, zarówno z punktu widzenia Polaka-chrześcijanina (takie wyznanie deklarowali niemal wszyscy badani), jak i przyszłego nauczyciela. To nauczyciele, jako szczególna grupa zawodowa, powinni bowiem posiadać wysoko rozwinięte kompetencje wielokulturowe, które z kolei zobowiązani są przekazywać swym podopiecznym w klasie/grupie. Jest niemal pewne, że stanie ona naprzeciw ucznia/wychowanka/kolegi i jego rodziców – przedstawicieli obcej kultury i religii, również islamu. To, w obecnej sytuacji społeczno-politycznej, w okresie napływu do Europy ogromnej liczby, zarówno legalnych, jak i nielegalnych imigrantów, budzi największe obawy. Czy obawy takie prezentują również respondenci? Czy są oni gotowi na przyjęcie „niebezpiecznego” Innego? Czy są otwarci na kompromis wobec wszechobecnego konfliktu wielokulturowego świata? Na te pytania autorka odpowie, przedstawiając analizę wyników badań w świetle rozważań teoretycznych. Artykuł zamkną postulaty dotyczące edukacji wielokulturowej.

Czasopismo: Multicultural Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne