rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czym jest psyche podwładnych dla jej znawców? Benjamin Lee Whorf, pojęcie sposobu rozpatrywania i problem uprzedmiotowienia

W niniejszym artykule przedstawiona zostaje propozycja wykorzystania w badaniach nad dyskursem niektórych idei Benjamina Lee Whorfa. Whorf na ogół nie inspiruje analityków dyskursu, a jednak obecna w jego dorobku problematyka tak zwanej segmentacji doświadczenia mogłaby się przyczynić do tematyzacji ważnych zjawisk współczesnej kultury. Przy czym pojęcie segmentacji nie może być w prosty sposób zapożyczone z etnolingwistyki Whorfa. Musi ono zostać istotnie przetworzone na użytek badań nad dyskursem. W wyniku próby takiego przetworzenia zaproponowane zostaje pojęcie „sposobu rozpatrywania”. Następnie przedstawiony zostaje przykład analizy tekstu. Ma on naprowadzić na sens i możliwości empirycznego zastosowania pojęcia „sposobu rozpatrywania”. Podstawą analizy jest fragment tekstu doradczego z zakresu psychologii pracy. Artykuł kończy się uwagami dotyczącymi procesu cywilizowania uprzedmiotowienia, zwłaszcza związków miedzy sposobem rozpatrywania psyche podwładnych a makrospołecznymi przemianami dyskursu publicznego.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Teoria historii życia a zachowania przestępcze

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie zjawiska przestępczości gwałtownej z perspektywy teorii historii życia. Podejście to wywodzi się z biologii ewolucyjnej coraz częściej wykorzystywanym na gruncie psychologii. Ostatnio zauważyć można wzrost zainteresowania wyjaśnieniami przestępczości nawiązującymi do ekologii i psychologii ewolucyjnej. Opracowanie ma charakter przeglądowy i zwraca uwagę na możliwości analizy zjawiska przestępczości w kontekście teorii historii życia.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Translacja warunkowana perspektywą odbiorcy jako metoda łączenia dyskursów. Na przykładzie publikacji dotyczących działalności start-upów

Translacja warunkowana perspektywą odbiorcy jest niezbędnym warunkiem efektywnego przekazywania wiedzy nowicjuszowi przez eksperta. Skuteczność zależy w dużej mierze od umiejętności balansowania pomiędzy własnymi nawykami komunikacyjnymi eksperta a koniecznością dopasowania się do możliwości odbiorcy. W dyskursie dotyczącym działalności start-upów proces transmisji wiedzy wydaje się bardzo zróżnicowany, między innymi ze względu na poziom przekazywanej wiedzy, formę przekazu czy zróżnicowanie i wymienność uczestników przyjmujących rolę eksperta i nowicjusza. Jednocześnie ze względu na fakt, iż start-up stał się częścią kultury popularnej i budzi duże zainteresowanie, wiedza dotycząca specyfiki start-upów rozpowszechniana jest bardzo intensywnie. Działalność start-upów staje się zatem treścią dyskursywną w dyskursach różnego typu, zarówno specjalistycznych, jak i niespecjalistycznych. Z analizy tekstów wynika, że translacja ze względu na perspektywę odbiorcy, wiążąca się z upraszczaniem treści, staje się metodą tworzenia powiązań między tymi tworzącymi sieć dyskursami.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nasilenie cech psychopatii wśród kobiet osadzonych w zakładach karnych. Charakterystyka psychospołeczna

Zaprezentowane badanie miało na celu określenie nasilenia cech psychopatii u kobiet przebywających w polskich zakładach karnych oraz zależności pomiędzy nim a warunkami socjalizacji rodzinnej, stylem funkcjonowania interpersonalnego, nasileniem i formami przejawianej agresji oraz hierarchią uznawanych przez nie wartości. Grupa badawcza liczyła 99 kobiet, spośród których wyłoniono trzy grupy nasilenia cech psychopatycznych (opierając się na wynikach uzyskanych w Skali Obserwacyjnej Skłonności Psychopatycznych – PCL-R). Zastosowano takie narzędzia diagnostyczne jak: Skala Agresji (SABD), Skala Ustosunkowań Interpersonalnych (SUI), Skala Wartości Rokeacha (SW), analiza akt penitencjarnych, ankieta i dane z wywiadu. Badanie pokazało, iż wraz ze wzrostem nasilenia cech psychopatycznych w badanych grupach rosła liczba kobiet mających w swej przeszłości doświadczenia przebywania w placówkach opiekuńczych lub opiekuńczo-wychowawczych oraz kontaktu z rodzicem uzależnionym od alkoholu. Zgodnie z przewidywaniami okazało się, iż badane grupy różnią się pod względem przejawianych form agresji (zwłaszcza agresji fizycznej i słownej) oraz irytacji, a także stylów funkcjonowania interpersonalnego. Częściowe potwierdzenie znalazła również hipoteza mówiąca o istnieniu związku pomiędzy hierarchią wartości a nasileniem cech psychopatycznych. Kobiety o wyższym nasileniu cech psychopatycznych niżej ceniły wartość bezpieczeństwa rodziny w swojej hierarchii wartości ostatecznych.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kreatywność eksport–import. Interdyscyplinarne badania gospodarki kreatywnej w Europie Środkowo-Wschodniej

Śledząc rozwój interdyscyplinarnych analiz gospodarki kreatywnej w refleksji społeczeństw zachodnich, tekst stawia pytanie o specyfikę implementacji tej idei w Europie Środkowo-Wschodniej. Autor konfrontuje mitologię przemysłów kreatywnych ze złożonym kontekstem społecznym i politycznym krajów regionu oraz próbuje ustalić, czy określone polityki publiczne mają porównywalny wynik, kiedy aplikowane są w różnych społecznych, kulturowych i politycznych warunkach. Problematyzacja „kompatybilności” dyskursu innowacjonistycznego z odmiennym od zachodniego typem społeczeństwa i nowoczesności służy refleksji nad uniwersalnym fenomenem recepcji zachodnich narracji modernizacyjnych, strategii ich przyswojeń, oporu lub nowych rekonstrukcji.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Techniki neutralizacji przestępstw stosowane przez dilerów substancji psychoaktywnych – analiza wybranych przypadków

Autorka porusza problematykę działalności handlarzy niedozwolonymi substancjami psychoaktywnymi oraz stosowanych przez nich strategii neutralizacji tej przestępczości. Wstępem do podjętych rozważań jest analiza zjawiska przestępczości w kontekście problemów jednostkowych i społecznych. Ponadto charakteryzuje kluczową dla badań kategorię teoretyczną, tj. „techniki neutralizacji przestępstw” autorstwa Greshama Sykesa i Davida Matza. W kolejnej części artykułu przedstawia założenia metodologiczne analizy oraz jej nadrzędny cel. Na podstawie wywiadów swobodnych identyfikuje i charakteryzuje poszczególne techniki neutralizacji stosowane przez dilerów. Zrealizowane badania pozwalają na wyłonienie nowej strategii jaką jest kwestionowanie szkody poprzez wskazywanie mniejszego zła. Wnioski z prezentowanej analizy mogą być przydatne w praktyce zawodowej (działaniach profilaktycznych, resocjalizacyjnych).

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wizualna analiza dyskursu na Instagramie – możliwości i ograniczenia

W artykule omówiono wyzwania, jakie przed badaczami dyskursu stawiają nowe media. Autorka przedstawia charakterystykę Instagrama jako przestrzeni komunikacji oraz wykorzystanie go w dyskursie politycznym. Na podstawie dotychczasowych badań oraz na przykładzie analizy profili europejskich prezydentów jako największe trudności w badaniach tej platformy społecznościowej zidentyfikowane zostały: nierozłączność obrazu i tekstu, konieczność uwzględnienia szerokiego kontekstu technologicznego i kulturowego oraz wynikająca z tego potrzeba interdyscyplinarnego podejścia.
 

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
(Nie)przekładalność języków. Analiza korpusowa opinii sądowo-psychiatrycznych

W artykule przedstawione zostały wyzwania, z jakimi mierzą się psychiatrzy, wkraczając w obszar wymiaru sprawiedliwości. Na podstawie analizy 65 opinii sądowo-psychiatrycznych zrekonstruowano strategie uzgadniania języka prawa i języka medycyny przyjmowane przez biegłych. Zastosowano metody i narzędzia lingwistyki korpusowej: listy frekwencyjne, analizę słów kluczowych oraz analizę konkordancji. Uzyskane wyniki wskazują, że psychiatrzy sądowi mają trudności z dokonaniem przekładu z języka medycyny na język prawa. Posługują się leksyką i strukturami językowymi właściwymi dla gatunków medycznych, a słownictwo prawne przejmują w postaci związków wyrazowych zaczerpniętych z kodeksu karnego. Wprowadzając terminy prawne, próbują wypełnić je aktualną wiedzą medyczną. Napięcia wynikające ze zderzenia dyskursu prawnego i psychiatrycznego opisane zostały w kategoriach zderzenia dwóch logik: „albo, albo”, właściwej dla systemu sprawiedliwości, oraz „zarówno, jak też”, przyjmowanej we współczesnej psychiatrii klinicznej. W analizie uchwycone zostały także wyzwania etyczne związane z występowaniem przez psychiatrów sądowych w podwójnej roli – lekarzy i reprezentantów wymiaru sprawiedliwości. Wykazała ona, że biegli skupiali się na realizacji drugiej z tych ról, sytuując się po stronie prawa.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Czy joga może być „sztuką życia”? Przegląd badań na temat jogi jako zjawiska społecznego

Praktyka jogi jest coraz bardziej popularną formą aktywności fizycznej zarówno w Polsce, jak i na świecie. Wpływa na poprawę stanu zdrowia, ale i stanowi element rozwoju osobistego i często także praktykę duchową. Badania na temat praktyki jogi zdominowane są jednak przez nauki o zdrowiu, zaś w naukach społecznych głównie przez psychologiczne badania oparte o techniki ilościowe, które często mają trudność w uchwyceniu zniuansowanej relacji ciało–umysł, obecnej w doświadczeniu praktyki jogi. Rzadko podejmuje się także próby zbadania związku praktyki jogi z budowaniem relacji społecznych przed jednostkę.
Celem artykułu jest przybliżenie polskim czytelnikom i czytelniczkom pól badawczych, gdzie obecnie zgłębia się praktykę jogi jako zjawiska społecznego. Przyglądam się jodze jako fenomenowi historyczno-społecznemu. Przede wszystkim jednak przyglądam się badaniom na temat wpływu praktyki jogi na jednostkę, jak i podejmujących się krytycznego oglądu społeczności jogicznych, by zakończyć na studiach podejmujących temat związku praktyki jogi z relacjami interpersonalnymi. Podsumowując swój przegląd, przedstawiam także rekomendacje dla przyszłych badań na temat praktyki jogi.
Artykuł może stanowić inspirację dla przyszłych badaczy i badaczek zainteresowanych praktyką jogi jako zjawiskiem społecznym, na przykład socjologów i socjolożek reprezentujących zróżnicowane dziedziny socjologii, takie jak socjologia rodziny, intymności i pary, ale także sportu, medycyny czy religii.
 

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Płatni mordercy”? Dyskurs budowania tożsamości zawodowej wśród pracowników deratyzacji

Niniejszy artykuł analizuje praktyki dyskursywne kształtujące tożsamość zawodową deratyzatorów (tępicieli gryzoni). Wywiady z pracownikami tej branży ukazują retorykę wytężonej pracy nad tożsamością. Stawiam tezę, że budowanie owej tożsamości lokuje się na dwóch poziomach. Pierwszy z nich (społeczny) wyznacza tożsamość budowaną w kontrze do percypowanego negatywnego odbioru społecznego. Drugi poziom (indywidualny) to praca „do wewnątrz”, obrazująca mierzenie się z etycznymi wyzwaniami związanymi z wykonywanym zawodem. Na podstawie przeprowadzonych wywiadów rozpoznaję cztery strategie racjonalizacji tępienia zwierząt. Owe dwa poziomy pracy nad tożsamością posiadają wspólny rdzeń, którym jest przekonanie o społecznej użyteczności pracy w deratyzacji.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nierówności społeczne jako wyznacznik różnych oczekiwań rodziców w zakresie zaangażowania w kształcenie uczniów ze specjalnymi potrzebami (SPE) w Nigerii

Mimo iż zaangażowanie rodziców w edukację swoich dzieci na całym świecie zyskuje coraz większą popularność, niewiele systematycznych badań koncentruje się na oczekiwaniach rodziców uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) w zakresie zaangażowania w kształcenie w edukacji włączającej. Niniejsza praca, oparta na literaturze, z wykorzystaniem modelu ekologicznego oraz modelu Hoover-Dempsey i Sandlera (1995) jako ram teoretycznych i pojęciowych, ma na celu zbadanie przyczyn różnic w oczekiwaniach rodziców w zakresie ich zaangażowania w edukację uczniów z SPE w Nigerii. Pytanie badawcze brzmi: czy cechy strukturalne rodziny, takie jak: płeć, stan cywilny i wykształcenie rodziców mają znaczący wpływ na oczekiwania rodzicielskie w zakresie udziału w edukacji włączającej w Nigerii? Wykorzystując ilościową metodę badawczą w badaniu zebrano dane od rodziców 372 uczniów z SPE z 10 regularnych szkół podstawowych w Ibadan, Stan Oyo w Nigerii. Zastosowano instrument badający zakres zaangażowania rodziców w edukację włączającą (PII). Badania wykazały, że następujące czynniki społeczno-kulturowe i gospodarcze: stan cywilny, wykształcenie i płeć rodziców wpływają na oczekiwania co do ich zaangażowania w edukację uczniów z SPE w Nigerii. Wynika z nich także wskazówka dla rządu i resortu edukacji, aby wspierały działania i programy zachęcające rodziców do uczestniczenia w procesie nauczania dzieci poprzez tworzenie dla nich grup wsparcia, w których mogliby dzielić się swoją wiedzą i współpracować ze szkołą w edukacji włączającej swoich dzieci.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Różnorodne rozumienie niektórych przestępstw i ich kontekstu: kwantyfikacja technik neutralizacji

Teoria neutralizacji Greshama Sykes’a i Davida Matzy (1957, s. 699) zakłada, że przestępcy nieustannie próbują reintegrować się ze społeczeństwem poprzez psychologiczne uznanie swoich dewiacyjnych zachowań za właściwie normatywne, przy użyciu ,,wymówek” nazwanych technikami neutralizacji. Sykes i Matza wyróżnili pięć takich technik: kwestionowanie odpowiedzialności, kwestionowanie szkody, kwestionowanie ofiary, potępianie potępiających oraz odwoływanie się do wyższych racji. Autorzy początkowo skupiali się na szerszym rozumieniu zjawiska neutralizacji niż na zgłębianiu funkcjonowania poszczególnych technik, które wyróżnili. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, które techniki neutralizacji są najczęściej używane oraz w jakich okolicznościach (przy popełnieniu jakich przestępstw) neutralizacja jest najbardziej efektywna. Za pomocą planu czynnikowego sondażu diagnostycznego, który objął grupę studentów z Polski i ze Stanów Zjednoczonych ustalono, iż stosowalność neutralizacji różni się w zależności od użytej techniki i od okoliczności oraz że kwestionowanie odpowiedzialności stanowi najsilniejszą z technik.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Od redaktorów: W kierunku refleksyjności, inkluzyjności i różnorodności – znaczenie płci w studiach nad niepełnosprawnością

Celem artykułu jest wprowadzenie w tematykę numeru specjalnego poświęconego zaprezentowaniu znaczenia płci, która w relacji z niepełnosprawnością i innymi czynnikami demograficzno-społecznymi wpływa na konstruowane tożsamości i wypełniane role społeczne osób z niepełnosprawnościami. Wymagało to przedstawienia obecnych w tradycji badań nad niepełnosprawnością nurtów metodologicznych i prześledzenia dominujących współcześnie podejść badawczych. Analiza ta pozwoliła zauważyć odchodzenie w ostatnich dekadach od traktowania niepełnosprawności jako nadrzędnej kategorii umożliwiającej wyjaśnienie wszystkich aspektów funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami. Zastąpiło ją dostrzeganie wzajemnego wpływu różnych czynników demograficznych i społecznych determinujących położenie społeczne osób z niepełnosprawnościami. Ten trend dostrzegalny jest w badaniach nad płcią prowadzonych w ramach studiów nad niepełnosprawnością. Odrzucają one podejście esencjalistyczne i podążają w kierunku analiz o charakterze konstruktywistycznym i intersekcjonalnym. Takie podejście pozwala na ukazanie wielowymiarowości i złożoności samego zjawiska niepełnosprawności, które wymyka się prostej dychotomii sprawny/niepełnosprawny.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Demoralizacja i czyny karalne wśród nieletnich – dynamika i rozmiary

W artykule zaprezentowano dane dotyczące rozmiarów, dynamiki oraz struktury demoralizacji i czynów karalnych popełnionych przez nieletnich w latach 2000–2014 w Polsce. Prezentowane wyniki analiz są opracowaniem własnym danych Departamentu Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości w Warszawie. Prezentowane dane statystyczne pokazują spadek liczby nieletnich przestępców z 25 667 do 16 388 sprawców czynów karalnych (tj. o 36,1%) oraz wzrost w zakresie demoralizacji z 8 878 do 15 524, tj. o 74,9% w latach 2000–2014. Można stwierdzić, że liczba czynów karalnych popełnianych w społeczeństwie przez nieletnich ma tendencję spadkową, ale spadek ten jest nieadekwatny do obniżenia się populacji tej kategorii wiekowej. W okresie 2000–2014 ogólna liczba osób w wieku 13–17 lat spadła aż o 40%.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Macierzyństwo i ojcostwo w perspektywie podejmowania roli rodzica dziecka z niepełnosprawnością

Podstawową, a zarazem naturalną przestrzenią życiową człowieka jest rodzina, w której jednostka może realizować najważniejsze potrzeby życiowe dla jej prawidłowego funkcjonowania i rozwoju. Naturalny rytm rodziny zostaje zaburzony, gdy na świat przychodzi dziecko niepełnosprawne. Poziom życiowych trudności, stresów i rozczarowań ojca oraz matki rośnie, gdy córka bądź syn posiadają taką dysfunkcję, która sprawia, że do końca życia pozostaną zależnymi od innych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Z tego względu przedmiotem moich zainteresowań uczyniłem próbę uchwycenia sposobu redefiniowania i rekonstrukcji roli rodzica dziecka niepełnosprawnego intelektualnie. Celem badań jest odtworzenie specyfiki podejmowania roli rodzica z uwzględnieniem jego płci. W związku z tym wspomniane kwestie analizuję w podziale na rolę matki i ojca dziecka z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Komu wolno pójść na randkę? O seksualności osób z niepełnosprawnościami

Seksualność to nieoderwalna część naszej tożsamości. Poza grupą osób aseksualnych większa część społeczeństwa urodziła się i żyje jako istoty seksualne. Prawa biologii nie zawsze jednak wcielane są w konstruowane społecznie znaczenia. Czy kobiety z niepełnosprawnościami – w oczach społeczeństwa, partnerów i swoich – mają prawo pójść na randkę? Czy wolno im dbać o realizowanie potrzeb seksualnych? Jakie aktywności seksualne opisują społecznie akceptowane skrypty seksualne? Na te pytania spróbuję odpowiedzieć na podstawie analizy literatury oraz wyników badań własnych zrealizowanych w grupie kobiet żyjących z niepełnosprawnościami (stwardnienie rozsiane) i ich partnerów, a także na podstawie badań zrealizowanych w grupie osób niemających na co dzień kontaktu z osobami z niepełnosprawnościami.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Empatia a doświadczanie i stosowanie agresji wśród młodzieży

Młodzież jest narażona na wszelkie akty agresji zarówno w środowisku szkolnym, rodzinnym jak i rówieśniczym. Często bywa tak, że ofiara agresji sama zaczyna ją przejawiać, wskutek jej doświadczania ze strony innych osób. Innym ważnym determinantem poziomu agresji jest przekaz medialny lub negatywny wzór do naśladowania (np. używanie upokarzających oraz kompromitujących obrazów i słów). Empatia zaś to umiejętność, która polega na rozpoznawaniu wewnętrznych stanów oraz procesów dotyczących człowieka, z którym wchodzi się w kontakt. Dzięki niej człowiek współodczuwa emocje drugiej osoby, co zmniejsza ryzyko występowania zachowania agresywnego. Dlatego tak ważne w pracy z młodzieżą jest prowadzenie zajęć rozwijających empatię lub obniżających poziom agresji, w tym: treningów uwrażliwiających, treningu zastępowania agresji, treningów relaksacyjnych, czy zajęć o charakterze psychoedukacyjnym. Celem badania własnego było ustalenie poziomu empatii emocjonalno-poznawczej agresywnych ofiar w porównaniu z młodzieżą doświadczającą agresji lub stosującą agresję.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Laicy jako rzecznicy. Opinie osób niepełnosprawnych jako głos w polemice toczonej przez reprezentantów socjologii medycyny i studiów nad niepełnosprawnością

W drugiej połowie dwudziestego wieku tematyka niepełnosprawności stała się przedmiotem debat akademickich i badań empirycznych prowadzonych na gruncie nauk społecznych w ramach dwóch równolegle rozwijających się nurtów. W pierwszym z nich – socjologii medycyny (medical sociology), uwagę koncentrowano na naturze i przyczynach chorób przewlekłych i niepełnosprawności, stawiając w centrum zainteresowania szeroko rozumiane dysfunkcje zdrowotne, interpretowane najczęściej w ujęciu indywidualnym. W drugim nurcie – studiach nad niepełnosprawnością (disability studies), uwaga badaczy skupiała się przede wszystkim na problemach społecznych (model społeczny) jako źródle niepełnosprawności oraz na adekwatnych im środkach zaradczych. W modelu społecznym niepełnosprawność traktowano przede wszystkim jako pochodną szeroko rozumianych ograniczeń zewnętrznych, a nie jako konsekwencję dysfunkcji na poziomie organizmu. Celem artykułu jest przybliżenie założeń teoretycznych tych dwóch nurtów z jednoczesnym uwzględnieniem opinii osób niepełnosprawnych, jako głosu uzupełniającego argumentację w toczonej dyskusji. Opinie na temat istoty własnej niepełnosprawności, jej źródeł i konsekwencji wyrażone zostały przez 45 osób niepełnosprawnych, które wzięły udział w badaniach terenowych zrealizowanych z wykorzystaniem techniki indywidualnych wywiadów pogłębionych. Uczestnicy badania na ogół interpretowali swoją niepełnosprawność i jej przyczyny w perspektywie medycznej (indywidualistycznej). Samą dysfunkcję traktowali jako fundamentalną dla budowania statusu centralnego, w mniejszym stopniu przypisując przyczyny swojej niepełnoprawności uwarunkowaniom społecznym.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nieformalne taksonomie wychowanków zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich tworzone przez personel w kontekście oddziaływań resocjalizacyjnych Socjologiczna analiza zjawiska

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zjawisko tworzenia nieformalnych taksonomii przez kadrę zakładów poprawczych (ZP) i schronisk dla nieletnich (SdN) wobec wychowanków w związku z pracą resocjalizacyjną. Omówione zostały zarówno mechanizmy tworzenia takich klasyfikacji, jak również konsekwencje z nimi związane. W artykule broniona jest teza, że tego rodzaju stygmatyzacja z jednej strony jest zjawiskiem naturalnym, gdyż bazującym na mechanizmie analogii, w dużej mierze nieuświadomionym, typowym dla instytucji wychowawczych, z drugiej zaś strony zależnym w swej postaci od stylu zarządzania placówką. Poruszany jest także problem licznych konsekwencji wynikających z taksonomii. Zaprezentowane w artykule wnioski opierają się na siedmioletnich badaniach jakościowych prowadzonych w ośrodkach resocjalizacyjnych wszystkich typów w całej Polsce. W badaniach zastosowana została zasada triangulacji w zakresie metod, badacza i danych. Do analizy zebranych materiałów empirycznych wykorzystany został paradygmat interpretatywny, który daje możliwość uchwycenia interakcyjnego charakteru powstawania emocji negatywnych i pracy emocjonalnej.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne