rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pomoc społeczna w czasie pandemii COVID-19 – pierwsze komentarze z frontu praktyk

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wyzwania i zagrożenia, przed którymi stanęły instytucje pomocy społecznej w obliczu trwającej już drugi miesiąc pandemii COVID-19 w Polsce, ze szczególnym uwypukleniem niepokojących zjawisk i zachowań będących udziałem pracowników tych instytucji. Tekst, z jednej strony poparty przykładami pochodzącymi z doświadczeń osobistych i doniesień samych pracowników socjalnych, z drugiej zaś obserwacjami i refleksją autorki, może służyć przestrodze przed działaniami pochopnymi, chaotycznymi oraz godzącymi w morale i dobre imię instytucji pomocy społecznej. W obecnym bowiem szczególnie trudnym dla wszystkich czasie powinna zdać egzamin dojrzałości w zakresie odpowiedzialnego zarządzania, spójnej współpracy, wypracowywania efektywnych rozwiązań oraz swego misyjnego charakteru – służbie osobom potrzebującym.

Czasopismo: Praca Socjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, pedagogika
Rewitalizacja po baskijsku. Kulturowy kod „efektu Guggenheima”

Niniejszy artykuł poświęcony jest tzw. „efektowi Bilbao”. Zasadniczą osią pracy jest analiza szczególnej relacji pomiędzy zastosowaną w Bilbao strategią rewitalizacji miasta, z ikoniczną dla całego przedsięwzięcia budowlą, jaką było Muzeum Guggenheima, a kulturą Basków, a więc ich sposobem życia i wartościami wspólnotowymi. Punktem wyjścia dla zawartych tu rozważań jest pojęcie „rewitalizacji przez kulturę”, które rozumiane bywa dwojako. Po pierwsze (najczęściej), interpretuje się je jako całokształt działań polegających na wykorzystaniu w projektach rewitalizacji miast obiektów lub instytucji kultury. Według drugiej interpretacji, termin ten opisuje proces przywracania miasta do życia odbywający się dzięki aktywności (najlepiej lokalnych) artystów. W obydwu jednak przypadkach, istota kultury zostaje istotnie wypaczona, ponieważ zarówno w pierwszym, jak i drugim znaczeniu, zakres jej rozumienia zostaje spłycony, a sama kultura potraktowana w istocie jako synonim „sztuki”.
Wychodząc od definicji Floriana Znanieckiego, który kulturę rozumie nie tylko w kategoriach materialnych, lecz także jako wszystko to, co zamyka się w „niematerialnych wytworach działalności ludzkiej”, „kulturowość” bilbaońskiej rewitalizacji przedstawiona jest w niniejszej pracy nie przez pryzmat Muzeum Guggenheima jak przykładu instytucji kultury, lecz poprzez odniesienie się do zastosowanej w Bilbao strategii rewitalizacyjnej i jej oparcia w społeczności lokalnej. Artykuł zawiera więc analizę relacji pomiędzy Muzeum Guggenheima w Bilbao a baskijską filozofią polityczną, szeroko pojmowanymi baskijskim wartościami ekonomicznymi, jak również Basków wizją samych siebie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Władze miejskie a poszukiwania dobrej przestrzeni publicznej

Artykuł porusza zagadnienie relacyjności między przestrzenią publiczną (jej formą / funkcją architektoniczną) miasta i władzami miejskimi oraz mieszkańcami. Dotyka kwestii poczucia odpowiedzialności mieszkańców za ich miasto. Szkicuje problem prywatyzowania oraz fragmentacji przestrzeni publicznej miasta. Podejmuje zagadnienie poszukiwania dobrej miejskiej przestrzeni publicznej poprzez wzmacnianie jej tożsamości architektonicznej i estetycznej, szczególnie istotnej w przypadku ważnej symbolicznie i prestiżowo przestrzeni centralnej miasta.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Społeczne konsekwencje rewitalizacji wrocławskiego Nadodrza

Referat dotyczy Nadodrza, jednego ze śródmiejskich osiedli Wrocławia, na którym od ponad dziesięciu lat prowadzone są działania rewitalizacyjne mające na celu wprowadzanie społecznych, ekonomicznych, przestrzennych, mieszkalnych i infrastrukturalnych zmian prowadzących do długotrwałego rozwoju osiedla. Szacuje się, że do tej pory wydano na proces odnowy około 140,5 mln zł, z czego 42 mln zł pochodziły ze środków Unii Europejskiej.
Stawiane w referacie pytanie dotyczy tego, na ile zmiany wywołane procesem rewitalizacji Nadodrza wpływają na poprawę jakości życia mieszkańców, a w konsekwencji przyczyniają się do budowania silnej społeczności lokalnej. Przytoczone kwestie są o tyle ciekawe, ponieważ pokazują społeczne efekty rewitalizacji z perspektywy Nadodrzan, a nie władz miasta. Podjęty temat otwiera dyskusję nad tym, z jakim skutkiem oraz z myślą o kim jest prowadzona rewitalizacja. Czy jest ona pomyślana jako „miejska oaza”, której głównym celem jest budowanie pozytywnego wizerunku miasta, czy może stwarza realną szansę na wzmocnienie oddolnych działań podejmowanych przez lokalną społeczność? Chociaż można wskazać pozytywne skutki procesu odnowy, to dotychczasowe analizy skłaniają do wnioskowania, że rewitalizacja nie przyczyniła się do zaistnienia znacznych zmian w zachowaniach rezydentów.
Opisu społecznych efektów rewitalizacji dokonano na podstawie wyników Wrocławskiej Diagnozy Społecznej 2010 i 2014, reprezentatywnego ogólnowrocławskiego badania jakości życia mieszkańców miasta, przeprowadzonego przez socjologów z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nowa martwa dzielnica? Katowicka Strefa Kultury w perspektywie myśli urbanistycznej Jane Jacobs

Wywód skoncentrowany jest na przykładzie Katowickiej Strefy Kultury – nowej dzielnicy powstałej w wyniku adaptacji terenów zamkniętej kopalni Katowice. Oprócz znanego od wielu lat Spodka, niedawno otwartego gmachu Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR) i Międzynarodowego Centrum Kongresowego (MCK), w skład katowickiej Strefy Kultury wchodzi także nowe Muzeum Śląskie. Nowe budynki zyskały rozgłos i uznanie w środowisku architektów. Pojawiają się również głosy krytyki odnośnie do sposobu realizacji inwestycji – skupienia gmachów o podobnej funkcji w jednym miejscu. W tekście wskazano, że nowa dzielnica została zaprojektowana zgodnie z modernistycznym paradygmatem w urbanistyce (segregacja funkcji, rozluźnienie zwartości zabudowy). Nie jest to niczym dziwnym, zważywszy na architektoniczne tradycje Katowic. O wiele istotniejsze są jednak społeczne konsekwencje modernistycznego planowania przestrzeni, na które wskazują jego krytycy. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje Jane Jacobs – autorka słynnej książki „Śmierć i życie wielkich miast Ameryki”. Odwołując się do myśli Jacobs, przeanalizowano przestrzeń Strefy Kultury. Omówiono takie zagadnienia, jak: rozplanowanie budynków, układ ulic, zróżnicowanie funkcjonalne. Niestety, wnioski badania nie są optymistyczne. Strefa Kultury jest mało zróżnicowaną i odseparowaną od reszty miasta przestrzenią. Zmaga się ona także z małym zainteresowaniem mieszkańców.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ruchy miejskie w poszukiwaniu wartości i idei kluczowych dla rozwoju miast

Celem opracowania jest przeanalizowanie, na jakich wartościach i ideach ruchy miejskie w Polsce opierają swoją wizję rozwoju polskich miast. Omówiono pięć wybranych wartości, idei: solidarność międzymiastowa, sprawiedliwość, kultura jako kluczowy obszar działania na rzecz rozwoju miast, zrównoważony rozwój oraz partycypacja – starając się przedstawić sposób ich definiowania przez ruchy miejskie oraz ich relację do wartości typowych dla tzw. nowych ruchów społecznych.
Ponadto postawiono hipotezę, że jedną z kulturowych konsekwencji istnienia i działania ruchów miejskich jest upowszechnienie przywołanych wartości i idei, a marginalizacja innych – zarówno wśród „zwykłych” mieszkańców miast, jak i wśród przedstawicieli lokalnych i krajowych władz. Aby zaobserwować i zrozumieć te zmiany w obszarze świadomości, badacze ruchów miejskich powinni prowadzić badania empiryczne w celu weryfikacji, które z deklarowanych wartości i idei miejscy aktywiści realizują w praktyce życia miejskiego i jaka jest ich hierarchia.
Wnioski i hipotezy zawarte w artykule sformułowano na podstawie analizy danych zastanych w postaci stron internetowych prowadzonych przez ruchy miejskie (Kongres Ruchów Miejskich i Porozumienie Ruchów Miejskich), obserwację działań ruchów miejskich oraz zrealizowanego w 2011 r. badania empirycznego wśród aktorów łódzkiego „Ruchu Społecznego Szacunek dla Łodzi”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O zasadności badań nad tożsamością dzielnic miast. Poszukiwanie nowych–starych tożsamości

W artykule dzielnica traktowana jest jako przestrzeń społeczna, która dziś funkcjonuje w obrębie dużego miasta, niegdyś zaś znajdowała się poza nim jako w pewnym stopniu odrębna i autonomiczna całość: wioska, obszar podmiejski, osobne osiedle czy małe miasto leżące przy większym ośrodku. W nawiązaniu do genezy miast, w tekście omówione są wybrane elementy tożsamości dzielnic miejskich. Następnie przedstawia się różne, charakterystyczne dla wybranych szkół w socjologii miasta, sposoby rozumienia i opisywania dzielnicy. Pośród wielu możliwych perspektyw Autorzy za szczególnie przydatną uważają tę, którą nazwać można ujęciem tożsamościowym. Tradycję badań w tym nurcie rozpoczął w Poznaniu Florian Znaniecki, a ich specyficzną cechą jest zwrócenie uwagi na autostereotyp mieszkańców danej przestrzeni oraz na badanie tego autostereotypu w kontekście innych tożsamości (np. narodowych, klasowych, religijnych). Na przykładzie poznańskich dzielnic, takich jak Śródka, Jeżyce, Święty Marcin czy Wilda, w tekście mówi się o zjawiskach kształtujących współcześnie tożsamości dzielnic w mieście.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Badanie miasta − stare i nowe pytania

Artykuł przedstawia, z perspektywy socjologa, niektóre metodologiczne problemy badania miasta. Autorzy zajmujący się tą problematyką poruszają się między próbami tworzenia teorii funkcjonowania miast i modelowania ich rozwoju a opisem zmieniającej się miejskiej rzeczywistości, a więc śledzenia jej historii. W pierwszym nurcie spotykamy prace mniej lub bardziej sformalizowane, jak np. Louisa Wirtha, Richarda Floridy, czy zmatematyzowaną koncepcję fizyków Geoffreya Westa i Louisa Bettencourta. Drugi nurt reprezentują np. Max Weber i Fernand Braudel i wielu innych. Autor tego tekstu, nie negując pewnych pożytków pierwszego nurtu, jest jednak zdania, że podejście historyczno-opisowe znacznie lepiej, przynajmniej na razie, wyjaśnia procesy rozwoju miast.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Pamięć zbiorowa mieszkańców miasta. Studium o badaniach pamięci zbiorowej

Badania pamięci zbiorowej są wielodyscyplinarne, w badaniach społecznych pamięci dominuje podejście jakościowe. Inną cechą tego nurtu badań jest przewaga refleksji teoretycznej nad metodologiczną. Artykuł jest próbą wypełnienia tej luki − analizuje możliwości i ograniczenia badań pamięci zbiorowej i specyfikę badania pamięci zbiorowej mieszkańców miasta. Dyskutowane są wybrane przykłady (z badań własnych) ilustrujące takie kwestie, jak: funkcje pomiaru ilościowego w badaniu pamięci zbiorowej, zastosowanie fotografii w analizie odbioru przestrzeni miejskiej, badanie zbiorowej recepcji przeszłości miasta i wykorzystanie eksperymentu naturalnego do badań.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Od opieki do pomocy społecznej – przemiany w podlubelskiej gminie. W trzydziestolecie „Proszę i polecam” Premiera Tadeusza Mazowieckiego

Działalność pomocowa w Polsce ma swoją długą historię. Na przestrzeni stuleci przybierała różne formy i ewoluowała od pomocy wzajemnej, poprzez filantropię, dobroczynność – do zorganizowanych celowych działań. Wspomnienia moich doświadczeń z pracy w instytucjonalnej opiece, a potem pomocy społecznej dotyczą okresu przełomu PRL i III Rzeczpospolitej. Zapoczątkowane w tym czasie zmiany systemowe miały fundamentalne znaczenie w rozwoju i uzawodowieniu polskiej pomocy społecznej. Należę do grupy pracowników socjalnych, którzy rozpoczynali pracę w latach 60. ubiegłego wieku. Jestem zatem naocznym świadkiem i uczestnikiem przemian, jakie zaszły na „pierwszej linii” pomocy społecznej jednej z polskich gmin, w której pracowałam w tamtych latach. Postarałam się przybliżyć realia, w jakich działali pracownicy socjalni w tym okresie. W moich wspomnieniach przywołuję pewne wydarzenia, które w skali ogólnych przemian mogą wydawać się mało istotne, ale oddają klimat tamtych czasów. Ufam, że uzupełnią one wiedzę o historii pomocy społecznej tego okresu.

Czasopismo: Praca Socjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, pedagogika
Rola władz regionalnych i krajowych w kształtowaniu rozwoju i konkurencyjności polskich miast średniej wielkości

Coraz popularniejszym wątkiem analiz na gruncie studiów miejskich jest poszukiwanie szans rozwojowych małych i średnich ośrodków miejskich, które pozostają na peryferiach globalnego systemu gospodarczego i stoją przed zadaniem znalezienia alternatywnych ścieżek rozwoju. Celem niniejszego artykułu jest próba pokazania, że wspomniane miasta mogą podjąć próbę przełamania impasu rozwojowego dzięki zależnościom, jakie łączą je z instytucjami regionalnymi oraz krajowymi. Samorządy lokalne oraz podmioty prywatne nadal bowiem podtrzymują kontakty z instytucjami publicznymi szczebla regionalnego i centralnego w celu uzyskania wsparcia merytorycznego, finansowego lub rzeczowego, które jest przydatne do pobudzania impulsów rozwojowych oraz do realizacji różnorakich celów składających się na politykę lokalną. W artykule ukazano trzy potencjalne formy oddziaływania władz regionalnych i centralnych na szczebel lokalny, sprowadzające się do transferów finansowych, obsługi administracyjnej oraz kreowania priorytetów rozwojowych. Na podstawie badań zrealizowanych w wybranych polskich miastach średniej wielkości określono również, czy status administracyjny miasta wpływa na wielkość wsparcia finansowego uzyskiwanego przez aktorów lokalnych oraz determinuje rangę danego ośrodka w dokumentach strategicznych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Tożsamość a język. Wybór języka katalońskiego przez nierodzimych pisarzy

W niniejszej pracy autor przedstawia złożone zjawisko, jakim jest wybór języka katalońskiego jako „adoptowanego” języka literackiego. Od wielu już lat podobnego wyboru dokonują nierodzimi pisarze mieszkający w wielokulturowym społeczeństwie katalońskim. Mówi się tu o takich pisarzach, którzy w okresie wczesnego dzieciństwa nie posługiwali się językiem katalońskim, ani też się go nie nauczyli w tym okresie życia. W pierwszej części artykułu autor przedstawił kontekst omawianego zagadnienia, to znaczy historię publikowania dzieł literackich przez pisarzy, którzy, choć nie pochodzili z Krain katalońskich, zdecydowali się stosować język kataloński (pomimo prób zredukowania go do stanu mniejszościowego, należy on dziś do grupy europejskich języków średniej wielkości). W pracy omawia się twórczość różnych pisarzy i zauważane są dzielące ich różnice. Pius Alibek, postać pochodzenia asyryjskiego, Monika Zgustova, urodzona w Czechach, oraz Najat El Hachmi, przybyła z regionu berberyjskiego, są przedstawicielami języków i kultur o średniej wielkości lub historycznie doprowadzonych do stanu mniejszościowego. Natomiast cechą charakterystyczną dwóch innych twórców osiadłych w Katalonii, Patricii Gabancho, urodzonej w Argentynie, oraz Matthew Tree, pochodzenia brytyjskiego, jest to, że z początku oboje przynależeli kulturowo do potężnych systemów językowych. Uznając inność za kategorię analityczną, autor omawia najważniejsze ideologiczne aspekty dotyczące interesującego go zjawiska literackiego, umiejscawiając je w kontekście wyznaczonym przez czynniki społeczne, polityczne i kulturowe.

Czasopismo: Pogranicze. Studia Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Polityka medialna w Katalonii i Kraju Basków jako narzędzie rozwoju tożsamości regionalnych

Hiszpania jest państwem składającym się z 17 wspólnot autonomicznych, które posiadają własne kompetencje w dziedzinie polityki wewnętrznej. Niektóre rządy regionalne wykorzystują więc przyznane im narzędzia i środki w celu kształtowania własnych koncepcji budowania społeczeństwa. Od czasu przyznania autonomii władze Katalonii i Kraju Basków rozpoczęły budowę niezależnych systemów komunikacji masowej. Celem artykułu jest przedstawienie, jak media regionalne przez modele zarządzania i system subwencji stały się częścią polityki tożsamościowej regionalnych rządów.

Czasopismo: Pogranicze. Studia Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Powrót Sefardyjczyków. O Żydach we współczesnej Hiszpanii

W artykule została podjęta próba przedstawienia historii hiszpańskich Żydów, a następnie losów Żydów sefardyjskich oraz ich statusu we współczesnej Hiszpanii, a także ukazania ich miejsca w dzisiejszym społeczeństwie hiszpańskim z nawiązaniem do czasów II wojny światowej, która miała znaczący wpływ na tę grupę mniejszościową. Opisana została kwestia wpływu, jaki miała kultura żydowska na hiszpański krąg kulturowy oraz zobrazowane zostało jak ten wpływ malał wraz z upływem czasu. Artykuł traktuje również o problemie antysemityzmu, który w dużej mierze wpłynął na malejącą rolę Żydów w Hiszpanii.

Czasopismo: Pogranicze. Studia Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nowi Katalończycy. Tożsamość i integracja społeczno-kulturowa dzieci imigrantów w Barcelonie

Celem artykułu jest analiza przemian tożsamości i procesu integracji dzieci imigrantów w Barcelonie, na podstawie materiału empirycznego uzyskanego w czasie badań terenowych w 2012 i 2013 roku. Stolica regionu Katalonii, w której przenikają się wpływy hiszpańskie, katalońskie oraz elementy kultur imigranckich, stanowi interesujący obszar kształtowania się różnych typów poliwalentnej tożsamości. Coraz większy udział potomków imigrantów w życiu społecznym powoduje przemiany definicji „katalońskości”. Nowi Katalończycy, którzy konsekwentnie zmieniają społeczno-kulturowy krajobraz regionu, pozostają jednocześnie pod wpływem wspólnot (rodzinnej, religijnej, narodowej) kraju pochodzenia swoich rodziców oraz społeczności kraju przyjmującego. Ten dualizm bywa źródłem kryzysów, niepewności i poczucia deprywacji. Ale złożona tożsamość może też pobudzać kreatywność i inspirować do przekraczania granic wyznaczonych przez kulturę narodową, o czym świadczą przywołane w artykule przykłady zaangażowania młodych imigranckiego pochodzenia w działalność społeczną, edukacyjną, dziennikarską czy artystyczną.

Czasopismo: Pogranicze. Studia Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przestrzeń publiczna jako przestrzeń tożsamości miasta. Szansa czy balast dla rozwoju miasta?

Nieco ponad 20 lat temu Wacław Piotrowski napisał, że „tożsamość miasta określają jego najbardziej istotne cechy”. Takich cech poszukiwać można w różnych kontekstach związanych z miastem: historii, architekturze, charakterystyce struktury społecznej, ale także, a może przede wszystkim w miejskich przestrzeniach publicznych. W kontekście socjologicznym nie chodzi tu o sam układ urbanistyczny miasta, ale też o jego historię, wydarzenia przeszłe, jakie miały miejsce w przestrzeni, i teraźniejsze, które w niej się rozgrywają, sposoby jej społecznego użytkowania codziennego i odświętnego, ale też o mniej lub bardziej oczywiste znaczenia, jakie przestrzeń komunikuje. Tym samym przestrzeń publiczna współtworzy tożsamość miasta. W niektórych miastach jest ona oczywista, a w innych skomplikowane losy historyczne, ale też sam proces wytwarzania przestrzeni miejskiej rodzi wiele niejednoznaczności. Z jednej strony mogą one fascynować i umożliwiać osiągnięcie przewagi konkurencyjnej nad innymi miastami, a z drugiej stanowić balast dla miasta i jego rozwoju. Tym samym warto zastanowić się, na ile przestrzeń publiczna miast stanowi konstytutywny element tożsamości miasta i w jakim stopniu wykorzystywana jest w procesie budowania narracji tożsamościowej miasta. Próba odpowiedzi na to pytanie zostanie udzielona w oparciu o wywiady z ekspertami społecznymi i instytucjonalnymi, jakie w ramach większego projektu badawczego prowadzone były we Wrocławiu i Gliwicach w latach 2014−2015.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Stan wojenny w opowieściach biograficznych polskich artystów emigrantów

Wprowadzenie stanu wojennego w Polsce w 1981 r. miało poważne konsekwencje polityczne, społeczne i gospodarcze. Jest to okres, w którym znacząco wzrósł potencjał emigracyjny wśród Polaków. Znalazło to swoje odzwierciedlenie także wśród środowisk twórczych. Artykuł ukazuje losy artystów, którzy zdecydowali się na wyjazd z kraju lub też na trwałe pozostanie poza Polską. Korzystając z opowieści biograficznych twórców mieszkających w Paryżu, Berlinie, Londynie i Nowym Jorku, wyodrębniono te fragmenty narracji, które dotyczyły właśnie tego okresu. Ukazano roz¬maite okoliczności wyjazdów w kontekście czynników osobistych, środowiskowych oraz historycznych. Mimo że losy poszczególnych artystów mają za każdym razem indywidualny rys, możliwe jest zrekonstruowanie społecznych mechanizmów wpływających na podejmowane przez nich decyzje oraz ukazanie wspólnych doświadczeń emigrantów. Istotnym elementem tekstu jest też zwrócenie uwagi na system represji stosowanych przez ówczesne władze, np. na tzw. politykę paszportową. Tekst obok prezentacji losów polskich twórców podejmuje problem emigracji w kategorii kulturowej straty, którą ponosi nie tylko jednostka opuszczająca swój kraj, lecz także pozostawiane przez nią społeczeństwo.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Emigracja do świata klauzurowego – na podstawie relacji sióstr zakonnych

Celem artykułu jest analiza relacji sióstr zakonnych na temat ich emigracji do świata klauzurowego. Spośród kilkudziesięciu wypowiedzi sióstr (reprezentujących różne polskie zgromadzenia zakonne) na temat ich wyboru drogi życiowej wybrałam najciekawsze i najobszerniejsze. Teksty (łącznie 20) zamieszczone na stronach internetowych zakonów poddałam analizie treści, nakierowanej na wyodrębnienie dominujących wątków tematycznych. Mają one ważny walor ko¬gnitywny, pokazują dynamikę powołania do życia konsekrowanego, które jest nie tylko aktem osobowym, ale i fenomenem społecznym; pozwalają też na wyodrębnienie czynników decydujących o zakonnej emigracji. Oprócz segmentacji wypowiedzi według klucza semantycznego, w podstawowym zakresie uwzględniłam też ich cechy językowe.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne