rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Element przypadkowy i wrogi, karierowicze, moralnie rozłożeni, sypacze i deklaranci. Obraz członków Polskiej Partii Robotniczej w województwie lubelskim w świetle spraw Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej PPR w Lublinie w latach 1945–1948

Zakończenie działań wojennych wiązało się z początkiem dążeń Polskiej Partii Robotniczej do objęcia kontroli w każdej dziedzinie życia. Droga do tego celu wymagała przekształcenia organizacji konspiracyjnej w partię zdolną do rządzenia państwem. Utrzymanie posłuszeństwa członków było jednym z priorytetów jej kierownictwa. Organem zajmującym się wykrywaniem i karaniem przewinień była Centralna Komisja Kontroli Partyjnej, której podlegały komisje wojewódzkie. Celem artykułu jest przedstawienie rysu socjologicznego działaczy PPR, którzy znaleźli się w spectrum zainteresowania Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej w Lublinie, przy wykorzystaniu metod statystycznych obrazujących m.in. ich wiek, zawód czy staż partyjny. Analiza wydanych postanowień i ich motywów pokaże, jakie przewinienia były rejestrowane, jakie stosowano wobec nich kary oraz ułatwi zrozumienie problemów partii w pierwszych latach „władzy ludowej”. Większość z 1358 spraw pochodziła z terenu Lublina, w którym WKKP miała największe wpływy. Najwyższy odsetek karanych stanowili młodzi działacze o krótkim stażu partyjnym, przeważająca ich część utrzymywała się z pracy fizycznej, choć wielu z nich zajmowało stanowiska partyjne i administracyjne. Niemal taką samą liczbę spraw sfinalizowano wykluczeniem i umorzeniem postępowania, część zgłoszeń nie była zgodna z prawdą. Członkowie komisji starali się wypełniać obowiązki wychowawcze, o czym świadczyła liczba kar porządkowych. Najbardziej rozpowszechnionymi przewinieniami były pijaństwo, naruszanie dyscypliny partyjnej i nadużycia materialne, częste były przypadki współpracy z podziemiem niepodległościowym i przestępstw z okresu okupacji, co pokazuje niedostateczne rozeznanie kierownictwa w przeszłości działaczy. WKKP, zdając sobie sprawę z posiadania nielicznych kadr, niekiedy odstępowała od wykluczenia sprawujących funkcje działaczy, tolerując ich do czasu znalezienia właściwych kandydatów na te stanowiska. Wnioski wydają się dla partii niekorzystne, należy jednak zaznaczyć, że w porównaniu z ogółem członków PPR w województwie liczba posądzonych wydaje się niewielka.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Delegatura Sił Zbrojnych oraz I Zarząd Główny WiN wobec porozumienia z OUN–UPA na Lubelszczyźnie

Artykuł porusza problem stosunku kierownictwa Delegatury Sił Zbrojnych oraz I Zarządu Głównego WiN do lokalnego porozumienia zawartego między polskim poakowskim podziemiem a ukraińskim (OUN-B, UPA) podczas spotkania przedstawicieli obu stron, 21 maja 1945 r., w okolicach Rudy Różanieckiej. Bez wątpienia zawarte wówczas zawieszenie broni obejmujące obszar południowo-wschodniej Lubelszczyzny i rozszerzone następnie na teren Podlasia przyczyniło się do zaprzestania trwających od wiosny 1944 r. walk polsko-ukraińskich. Autorka wykorzystując nieznane do tej pory dokumenty pokazuje, że wbrew temu co niejednokrotnie pisali świadkowie tamtych wydarzeń, zostało one zaakceptowane przez kierownictwo DSZ w formie lokalnego paktu o nieagresji. Przywódcy polskiej konspiracji od początku godzili się na zawieszenie broni, choć jednocześnie nie chcieli zawierania umów i nie widzieli możliwości bliższej współpracy i współdziałania z OUN-UPA czy reprezentowania sprawy ukraińskiej na forum międzynarodowym. Powstanie zaś Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, które proponowało cywilny model konspiracji i odcinało się od zwierzchnictwa Rządu na Uchodźstwie, przyczyniło się do tego, że strona ukraińska jak i polska były coraz mniej zainteresowane współpracą.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Od „fortes milites” do „muli Mariani” - fenomen siły fizycznej żołnierzy wojsk rzymskich w okresie republiki rzymskiej

W okresie republiki rzymskiej obowiązek odbycia służby wojskowej zmuszał potomków Romulusa, aby, jeszcze przed wcieleniem do armii, byli do niej przygotowani zarówno pod względem kondycji fizycznej, jak i mentalnej. Bez tego, co jest oczywistym truizmem, byłoby im niezwykle trudno odnaleźć się na szczeblu oddziału, nie mówiąc już o podołaniu rygorom samej służby. Autor niniejszego artykułu podjął zatem próbę zrekonstruowania procesu szkolenia, na który składały się różne formy ćwiczeń, zadań i prac fizycznych kształtujących sprawność oraz kondycję żołnierzy i ułatwiających adaptację do trudów oraz niebezpieczeństw, jakie niosło za sobą otrzymanie kwalifikacji wojskowej. Informacji na temat siły psychofizycznej rzymskich legionistów, co było, jak się okazuje, powszechnie znanym fenomenem w czasach im współczesnych, dostarczają różnego rodzaju źródła (vide narracyjne, inskrypcje, papirusy oraz artefakty archeologiczne). Z kolei dzięki literaturze, uchwytnej w dyskursie naukowym, możliwe było zweryfikowanie ustaleń zaproponowanych w niniejszym tekście.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sezonowe migracje pasterzy na Bałkanach: charakter, historia, transformacje

W trakcie długiego okresu historycznego głównym rodzajem pasterstwa na Półwyspie Bałkańskim były migracje sezonowe pasterzy z wielkimi stadami owiec (lub, w mniejszym stopniu, kóz) między letnimi a zimowymi pastwiskami. Podczas lata wypasano swoje stada na pastwiskach w wysokich górach, podczas gdy jesienią owce zaganiano do ciepłych nizin nadmorskich oraz do ciepłych kotlin i dolin rzek, w których było na tyle dużo trawy, że owce mogły przetrwać do wiosny i kolejnego okresu wegetacyjnego w górach. Działalność pasterska tego rodzaju ciągle ulegała zmianom. Był to długi, kilkuwieczny proces, który przechodził przez różne etapy i rozwijał się różnie w poszczególnych częściach Półwyspu Bałkańskiego (w zależności od konkretnych geograficznych, społecznych i politycznych warunków i okoliczności). Mimo wszelkich zmian, których doświadczyły w średniowieczu i podczas kilku stuleci rządów osmańskich na Bałkanach, wielkie sezonowe migracje pasterzy trwały aż do XX wieku. W zredukowanej i zmodyfikowanej formie istnieją do dziś. W niniejszej pracy rozważane są następujące kwestie: wpływ zmian politycznych od końca XVIII do początku XX wieku na sezonowe migracje pasterzy na Bałkanach; świadectwa podróżników i badania dotyczące Bałkanów związane z sezonowymi migracjami pasterzy; niedawne (reliktowe) strefy sezonowych migracji pasterzy na Bałkanach; charakter migracji sezonowych pasterzy na Bałkanach; organizacja społeczna i status pasterzy wołoskich na Bałkanach w średniowieczu oraz zmiany statusu i sposobu organizacji migracji sezonowych w okresie osmańskim. W związku z tym konieczne jest również wyjaśnienie pojęcia Półwysep Bałkański/Bałkany.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
W kierunku historii cyfrowej. Nowe możliwości – nowe wyzwania

Wraz z rozwojem technologii informatycznych i telekomunikacyjnych wykształca się w wielu obszarach historii nowa interdyscyplinarna forma uprawiania badań określana zbiorczo jako historia cyfrowa. Przedmiotem jej zainteresowania są problemy związane z cyfrowym przetwarzaniem informacji „z przeszłości” i „o przeszłości”. Stanowi ona zatem swoisty łącznik pomiędzy specjalistycznym zakresem badań historycznych  a współczesną teorią i praktyką operowania informacją.  Z jednej strony historia cyfrowa praktycznie wspiera poszczególne etapy postępowania badawczy historyka, z drugiej zaś, z uwagi na możliwości integrowania różnych środowisk i  pól badawczych oddziałuje na organizację badań oraz teorię, metody i narzędzia poszczególnych dyscyplin „historycznych”. Pełni więc dziś zarówno funkcje praktyczne jak i teoretyczne . Z jej pomocą można badać i rozwiązywać pragmatyczne oraz/lub koncepcyjne problemy związane z wykorzystaniem nauk o informacji i technologii informatycznych w nauczaniu i badaniach historycznych oraz społecznym transferowaniu wiedzy o przeszłości. W artykule obok omówienia kwestii terminologicznych i problemów związanych z przedmiotem  badań historii cyfrowej  zasygnalizowano także jej najbardziej obiecujące metody badawcze oraz główne obszary zastosowań we współczesnej nauce historycznej.  Dają one  szansę na stosowanie wydajniejszych, bardziej wyrafinowanych i innowacyjnych praktyk badawczych. Wymagają  jednakże zarazem zrozumienia istoty przemian jakie dokonują się we współczesnym cyfrowym świecie.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zmienna amplituda stosunków państwo–Kościół katolicki w PRL w latach 80. XX w.

Niniejsza analiza ma za zadanie przedstawić zmienną amplitudę relacji między władzami PRL a Kościołem w latach 80. XX w. Prezentuje przy pomocy najważniejszych dokumentów programowych władz, w jaki sposób kształtowały się stosunki wzajemne w kolejnych latach. Zmienność relacji między państwem a Kościołem była cechą charakterystyczną dla wspomnianej dekady i wyróżniała ją wyraźnie spośród całego okresu Polski Ludowej. Zamiarem autora jest syntetyczne opisanie relacji wzajemnych wspomnianych instytucji w dekadzie lat osiemdziesiątych przy wykorzystaniu najważniejszych materiałów źródłowych, dotąd szerzej niewykorzystywanych przez badaczy dziejów najnowszych Polski. Wniosek, jaki się nasuwa z przeprowadzonej analizy, jest dość jednoznaczny: wraz z biegiem czasu skuteczność polityki władz wobec Kościoła stawała się coraz mniejsza. Z wieloma działaniami hierarchii kościelnej i szeregowego duchowieństwa władze nie były w stanie sobie poradzić. Przyniosło to efekt w postaci stale zwiększającego się wpływu Kościoła na rzeczywistość społeczno-polityczną, z równocześnie stale spadającym autorytetem i pogarszającą się legitymizacją społeczną władz.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Jak powstrzymać ekspansję turecką w Europie, czyli o książce Wołodymyra Pyłypenki, W obliczu wroga. Polska literatura antyturecka od połowy XVI do połowy XVII wieku, Wydawnictwo Napoleon V, Oświęcim 2016, ss. 191

W artykule omówiono książkę Wołodymyra Pyłypenki, poświęconą polskiemu piśmiennictwu z XVI–XVII w., poruszającemu kwestię powstrzymania zagrożenia, jakie dla chrześcijańskiej Europy stwarzała wówczas ekspansja turecka. Polscy badacze omawiali już owe problemy, wydano również wiele tekstów źródłowych dotyczących problematyki zwalczania tureckiego zagrożenia. Nowością w publikacji W. Pyłypenki jest spojrzenie na trudne sąsiedztwo Rzeczypospolitej i Turcji z perspektywy kozaczyzny zaporoskiej. W pracy jest jednak dużo mankamentów, zarówno w warstwie konstrukcyjnej, aparatu pojęciowego, jak i treści merytorycznych, co wykazano w recenzji.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Instrukcja organizacyjna Polskiej Partii Robotniczej z 10 września 1944 roku

Nowa sytuacja polityczna związana z instalowaniem władzy komunistycznej w Polsce przez armię sowiecką w 1944 r. stworzyła potrzebę unormowania organizacyjnego rozrastającej się liczebnie Polskiej Partii Robotniczej. Zamieszczony materiał ma na celu prezentację pierwszej instrukcji organizacyjnej partii datowanej na 10 września 1944 r., która obowiązywała do uchwalenia statutu PPR w końcu 1945 r. Instrukcja określała wymogi członkowskie, strukturę wewnętrzną PPR, sposób tworzenia komórek partyjnych, powoływania komitetów, sposób przyjmowania członków i zasady sprawozdawczości. Rozwiązania w niej zastosowane w istocie stanowiły recepcję wzoru sowieckiego funkcjonowania partii komunistycznej.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Klodia Metelli w rzymskiej tradycji literackiej i nowożytnej tradycji numizmatycznej, czyli uwagi na kanwie książki Agnieszki Dziuby Klodia Metelli. Literacki portret patrycjuszki, Wydawnictwo KUL, Lublin 2016, ss. 320

W artykule omówiono książkę Agnieszki Dziuby, poświęconą jednej z bardziej znanych postaci kobiecych okresu Republiki Rzymskiej, Clodii Metelli, przedstawicielce jednej z potężniejszych rodzin patrycjuszowskich, gens Claudia, żonie Q. Caeciliusa Metellusa Celera, siostrze P. Clodiusa. A. Dziuba analizuje starożytną tradycję literacką narosłą wokół Clodii Metelli. W artykule przedstawiono także obecność postaci Clodii (Claudii) w słynnym numizmatycznym dziele Guillaume’a Rouillé, Promptuarium iconum insigniorum (1553).

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Dom bazylianów i parafia unicka w Radecznicy (1869–1875)

Autor omawia okoliczności przejęcia rzymskokatolickiego klasztoru bernardynów w Radecznicy przez Kościół greckokatolicki i osadzenie w nim unickich zakonników. Tekst porusza kwestię funkcjonowania domu bazylianów. Opisane są dzieje domu pokutnego, parafia unicka w Radecznicy oraz włączenie jej w struktury diecezji chełmsko-warszawskiej rosyjskiej Cerkwi prawosławnej w 1875 r.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Ceremoniał powoływania władców na Rusi w XII wieku na przykładzie intronizacji książąt Igora Światosławowicza i Izjasława Mścisławowicza w 1146 roku

Artykuł nie posiada streszczenia w języku polskim.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Szkoła Szymona Askenazego

W artykule autorka skupia się na aktywności dydaktycznej lwowskiego nowożytnika, Szymon Askenazego, zorientowanej na wypromowanie doktorów i wydanie wyróżniających się prac uczniów. W części pierwszej zwraca uwagę na atuty zajęć prowadzonych przez Askenazego na Uniwersytecie Lwowskim. W drugiej stara się odpowiedzieć na pytania: 1) na jakie elementy warsztatu badawczego kładli nacisk promotor i recenzenci dysertacji doktorskich obronionych we Lwowie, 2) co we wprowadzeniach do prac uczniów-autorów monografii było przez Askenazego eksponowane, 3) jaki obraz szkoły en bloc kreował wydawca „Monografii”. W części trzeciej przytacza opinie o ukazujących się drukiem rozprawach monograficznych uczniów Askenazego.Autorka dochodzi do wniosku, że w wydawanej przez siebie serii, i w jeszcze większym stopniu w recenzjach rozpraw doktorskich, Askenazy uwypuklał wysiłek uczniów zorientowany na rozszerzanie bazy źródłowej oraz porównawcze ujmowanie wydarzeń i zjawisk. Można wyróżnić przynajmniej trzy warianty wprowadzeń do monografii uczniów, nazwane umownie „problemowymi”, „osobowymi” i „mieszanymi”. Różne strategie prezentowania osiąganych przez seminarzystów wyników były przejawem doceniania indywidualności piszących, ale i tendencji unifikacyjnych, sprowadzających się do pokazania, że zespół naukowych debiutantów potrafił bez kompleksów podjąć wyzwanie i pchnąć badania nad nowożytną i najnowszą historią Polski.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zniszczenie Kalisza w sierpniu 1914 roku w świetle polskojęzycznej prasy łódzkiej

Artykuł ukazuje, jak zniszczenie Kalisza w sierpniu 1914 r. opisywały wybrane gazety łódzkie w drugiej połowie tego roku. Przedmiotem analizy były: „Nowy Kurjer Łódzki”, „Nowa Gazeta Łódzka” i „Rozwój”. Pisma te przedstawiały szczegółowo sytuację polityczną w Europie oraz działania wojenne na najważniejszych frontach pierwszej wojny światowej. Jednak problematyka tragedii Kalisza była w nich opisywana stosunkowo rzadko i to głównie w „Nowym Kurjerze Łódzkim”, który najszerzej ukazywał zniszczenie Kalisza przez Niemców oraz dramat mieszkańców zmuszonych do opuszczenia miasta. Pozostałe gazety pisały o tym znacznie rzadziej. Wydawało się, że zamieszczanie na ich łamach wiadomości o okrucieństwie wojska niemieckiego będzie dla władz rosyjskich elementem wzmocnienia propagandy antyniemieckiej. W rzeczywistości jednak tak się nie stało. Podobną powściągliwość wykazywała większość czasopism wydawanych w tym czasie na terytorium Królestwa Kongresowego. Prawdopodobnie główny wpływ na tę sytuację miały poglądy członków redakcji „Nowego Kurjera Łódzkiego”, którzy chcieli jak najszerzej informować czytelników o wszystkich ważnych dla mieszkańców Łodzi sprawach. Po ostatecznym zajęciu miasta przez Niemców w grudniu 1914 r. problematyka dotycząca zniszczenia Kalisza przestała pojawiać się w gazetach wydawanych w Łodzi w tym okresie.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Mieszkańcy ośrodków grodowo-miejskich Rusi Halicko-Wołyńskiej: problemy prawne, ustrojowe, związki z zarządem terytorialnym

Artykuł nie posiada streszczenia w języku polskim.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Tok postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszom wymiaru sprawiedliwości II Rzeczypospolitej w świetle akt Komisji Dyscyplinarnej

Jednym z ustawowych obowiązków sądów apelacyjnych w latach 1922–1939 było funkcjonowanie przy nich komisji dyscyplinarnych, które zajmowały się przekroczeniami, uchybieniami czy przestępstwami urzędników państwowych. W artykule przedstawiono aspekt ustawodawczy oraz fragmenty dokumentacji Sądu Apelacyjnego w Lublinie (zespół 870 Archiwum Państwowego w Lublinie), prezentujące praktyczną stronę realizacji tych założeń. Jako przedstawiciela funkcjonariuszy państwowych wybrano komornika.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wyobrażenia późnorepublikańskich centurionów i ich znaczenie dla badań nad wojskowością rzymską w I w. przed Chr.

Współcześni badacze republikańskiej wojskowości rzymskiej zazwyczaj pomijają tematykę centurionów, co sprawia, że jest to jedyna kategoria wchodząca w skład ówczesnej kadry dowódczej, która nie doczekała się odrębnego studium. Liczne wzmianki zawarte na jej temat w zachowanych przekazach źródłowych zdaniem autora mogą być z powodzeniem uzupełnione przez źródła wizualne pod postacią płaskorzeźb. Jakkolwiek ich liczba w odniesieniu do czasów sprzed I w. po Chr. jest stosunkowo nieliczna, to dostarczają one informacji o unikatowym charakterze, których próżno szukać w antycznej literaturze. Wszystkie znane wyobrażenia republikańskich centurionów odnoszą się do I w. przed Chr., co koresponduje ze wzrostem ich znaczenia militarnego i społeczno-ekonomicznego w tym okresie, a jednocześnie w przypadku przedstawień nagrobnych dowodzi definiowania się weteranów przez pryzmat roli pełnionej w legionach. Co ciekawe, takie zjawisko cechowało u schyłku republiki wyłącznie centurionów, co stanowi potwierdzenie opinii o ich elitarnym statusie w ówczesnej armii rzymskiej.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Naczelnicy organów administracji probierczej w Królestwie Polskim w latach 1882–1915. Noty biograficzne

Artykuł ma za zadanie przybliżenie not biograficznych urzędników kierujących administracją probierczą na terytorium Królestwa Polskiego w końcu XIX i początku XX w. Urzędnicy ci posiadali specjalistyczne wykształcenie wyższe. Legitymowali się wieloletnim okresem zatrudnienia w administracji górniczej lub nadzorującej wydobycie kruszców i ich obrotem.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
System penitencjarny Królestwa Polskiego w okresie międzypowstaniowym (1831–1863). Organizacja i funkcjonowanie miejsc odosobnienia oraz warunki życia osadzonych

W latach 1831–1863 w Królestwie Polskim ścierały się dwie tendencje dotyczące karania przestępców skazanych wyrokami sądowymi. Pierwsza z nich, odwołująca się do rozwiązań z Francji, mówiła, że pobyt w więzieniu powinien być okresem resocjalizacji, pozwalającym więźniowi na powrót do normalnego życia. Druga, czerpiąca z wzorców rosyjskich, głosiła, iż więzienia są właściwie zbędne – przestępcę należy natychmiast ukarać fizycznie lub też wyeliminować ze społeczeństwa, zsyłając w odlegle rejony imperium. Chociaż administracja Królestwa Polskiego skłaniała się ku wzorcom francuskim, nigdy nie dysponowała środkami finansowymi, pozwalającymi zbudować system nowoczesnych aresztów i więzień. Skazanych przetrzymywano w nieprzystosowanych do tego celu budynkach, żywiąc ich, lecząc i transportując przy zastosowaniu skrajnych oszczędności. Nie potrafiono też zapewnić więźniom pracy ani edukacji. W konsekwencji osoby odbywające kary ulegały często deprawacji, odzyskując wolność w znacznie gorszym, niż przed wydaniem wyroku, stanie fizycznym i psychicznym.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wymiar sprawiedliwości Warszawskiego Okręgu Wojskowego armii rosyjskiej na przełomie XIX i XX wieku

W omawianym okresie Warszawski Okręg Wojskowy obejmował tereny większości Królestwa Polskiego oraz niektórych powiatów guberni grodzieńskiej i wołyńskiej. Struktura organizacyjna okręgu była rozbudowana i analogiczna do struktury rosyjskiego Ministerstwa Wojny. Na czele okręgu stał generał-gubernator, będący jednocześnie dowódcą wojsk okręgu. Podlegały mu wojska regularne i nieregularne oraz wszelkie instytucje wojskowe znajdujące się na tym terenie, w tym wydział sądowy wraz z sądem okręgowym i sądami pułkowymi. W ich skład wchodzili oficerowie mający odpowiedni poziom wykształcenia prawniczego i praktykę zawodową. Obowiązujące przepisy regulowały zakres oraz tryb rozpatrywanych spraw sądowych. Stan etatowy zarządu sądowego Warszawskiego Okręgu Wojskowego wynosił około 90 osób, jednak stopniowo ulegał zwiększeniu. W jego składzie znajdowali się: prezes sądu, ośmiu sędziów, trzech (potem pięciu) śledczych, dziesięciu prokuratorów oraz personel pomocniczy. Skład personalny był przeważnie rosyjski, lecz spotykało się także przedstawicieli innych narodowości, w tym Polaków (Leon Iwanowski).

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wspomnienia Zofii (Klimczuk) - mniszki prawosławnego monasteru w Radecznicy

Publikowane wspomnienia omawiają życie wewnętrzne prawosławnego żeńskiego monasteru w Radecznicy w latach 1904–1915, kwestie wyznaniowe Zamojszczyzny z początku XX w., funkcjonowanie szpitala w Szczebrzeszynie między 1911 a 1919 r. – m.in. z czasów okupacji austro-węgierskiej podczas I wojny światowej. Tekst jest rzadkim źródłem dotyczącym prawosławnego monastycyzmu na ziemiach polskich, dziejów szpitala w Szczebrzeszynie, ewakuacji ludności cywilnej w 1915 r. z terenu guberni chełmskiej w głąb Rosji oraz uzupełnia informacje związane z akcją burzenia cerkwi w 1938 r. na Chełmszczyźnie.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Działalność mińskich Polaków w latach 1917-1918 w świetle publikacji „Dziennika Mińskiego”

Przedmiotem rozważań w niniejszym studium uczyniono subiektywnie wybrane przedsięwzięcia organizacyjne, edukacyjne, wydawnicze, a także związane z powrotem ludności polskiej (zwłaszcza uchodźców) do kraju, podejmowane bądź kontynuowane przez Polaków w Mińsku w czasie ukazywania się „Dziennika Mińskiego”, a więc w okresie dynamicznie zmieniającej się w latach 1917–1918 sceny politycznej w Rosji, w tym również w stolicy ziem białoruskich. Istotą dociekań nie jest bynajmniej dokonywanie ich wyczerpującej prezentacji, a jedynie zaprezentowanie tych spośród nich, które zwróciły uwagę pisma, sprowokowały jego komentarze lub oceny.

Czasopismo: Res Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo