rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zmiany klimatycznego bilansu wodnego w okresie wegetacji ziemniaka w regionie północnego Mazowsza w latach 1973-2012

Celem badań była analiza zmian wartości klimatycznego bilansu wodnego P–Eo (gdzie: P – opady atmosferyczne, Eo – ewapotranspiracja) w sezonie wegetacji ziemniaka w regionie północnego Mazowsza, w okresie 40 lat, z zaznaczeniem tendencji zmian bilansu w czasie oraz sklasyﬁkowanie lat pod względem niedoboru lub nadmiaru opadów. Przeciętny bilans wodny w sezonie wegetacyjnym ziemniaka (IV–IX) wynosił –50,4 mm. Największymi ujemnymi wartościami P–Eo wyróżniły się miesiące maj (–22,3 mm) oraz kwiecień (–21,2 mm). Najbardziej niekorzystne pod względem niedoborów wody (–280 do –200 mm) dla wegetacji ziemniaka były lata w kolejności malejącego niedoboru wody: 2003, 2002, 1988, 1983 i 2000, a pod względem nadmiaru (119 do 280 mm) lata: 2007, 2011, 1980, 2010, 1977 uszeregowane w kolejności wzrastającego nadmiaru. Ze względu na poziom opadów wyodrębniono 7 klas dla warunków wegetacji: bardzo suche, suche, umiarkowanie suche, normalne, umiarkowanie wilgotne, mokre i bardzo mokre. Analiza regresji P–Eo wykazała tendencję zmniejszania się niedoboru wody w latach 1973–2012, ale ryzyko wystąpienia roku bardzo suchego jest dwa razy większe (12,5%) niż bardzo mokrego (5%).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawadniania sciekami komunalnymi na plonowanie konopi siewnych

W latach 1997 - 1999 w pobliżu oczyszczalni ścieków dla miasta Lublina na glebie torfowo-murszowej przeprowadzono doświadczenie połowę, w którym badano wpływ nawadniania ściekami komunalnymi na wzrost i plonowanie konopi siewnych (Cannabis sativa L.).
Doświadczenie składało się z następujących obiektów: A) kontrola - bez nawadniania ściekami, B) nawadnianie 600 mm ścieków komunalnych, C) nawadnianie 1200 mm ścieków. Ścieki z oczyszczalni mechaniczno-biologicznej stosowano metodą zalewową dziewięciokrotnie w okresie wegetacji i trzykrotnie po zbiorze roślin. Uzyskane wyniki wskazują na celowość stosowania ścieków miejskich w uprawie konopi siewnych w dawce do 1200 mm. W obiektach nawadnianych ściekami komunalnymi obserwowano dynamiczny wzrost roślin oraz istotnie większe plony słomy, włókna oraz nasion. Wpłynęły one również korzystnie na wysokość roślin oraz cechy jakościowe słomy (grubość i długość techniczną).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw GA3, BA i preparatu Chrysal Clear na pozbiorcza trwalosc wybranych gatunkow roslin ozdobnych stosowanych na zielen cieta

Badano wpływ GA₃, BA aplikowanych w różny sposób oraz preparatu Chrysal Clear, na pozbiorczą trwałość ciętych liści difenbachii, zroślichy i skrzy- dłokwiatu. Pozyskane liście poddawano następującym zabiegom: kondycjonowa- nia, tzn. umieszczania w wodnym roztworze GA₃ o stężeniu 0,25 mmol·dm⁻³ na 24 godziny; zamaczania, czyli zanurzania całych blaszek liściowych w wodnym roztworze GA₃ o stężeniu 1 mmol·dm⁻³ na 30 sekund; kondycjonowania w roztworze BA o stężeniu 0,1 mmol·dm⁻³ przez 24 godziny; zamaczania w roztworze BA o stężeniu 1 mmol·dm⁻³ przez 30 sekund.
Po wykonaniu wyżej wymienionych zabiegów, liście umieszczano w wodzie destylowanej. Kontrolę stanowiły liście umieszczone w wodzie destylowanej bezpośrednio po zbiorze.
Trwałość pozbiorczą badanej zieleni określono w dniach licząc od zbioru do pierwszych oznak utraty walorów dekoracyjnych. Obliczono także ubytek świeżej masy liści poszczególnych gatunków, określając w ten sposób wpływ związków i preparatu, którymi były traktowane na ich proces starzenia się.
Pozbiorcza trwałość badanych liści jest uzależniona od gatunku. Najdłużej zachowały ją liście difenbachii, a najkrócej liście zroślichy. U difenbachii była ona o 9 dni dłuższa niż trwałość liści zroślichy, natomiast trwałość liści skrzydłokwiatu w odniesieniu do niej była o 7 dni dłuższa.
Najdłuższą trwałością odznaczały się liście skrzydłokwiatu, zarówno te potraktowane GA₃ zastosowanym w formie moczenia, czy kondycjonowania, jak i te kondycjonowane lub moczone w BA. Najkrótszą trwałością odznaczały się natomiast liście difenbachii i zroślichy, potraktowane preparatem Chrysal Clear.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Kumulacja metali oraz rownowaga kationowa Typha latifolia L. jako wskaznik stanu zanieczyszczenia srodowiska

W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości makroelementów i metali w osadach oraz w liściach i kłączach pałki szerokolistnej z 7 stanowisk z okolic Nysy (południowo-zachodnia część województwa opolskiego). Badane osady są słabo zasobne w N, P, K, Mg i Na, jedynie zawartość Ca jest duża. Natomiast zawartości metali nie przekraczają wartości tła. Zawartości makroelementów w liściach i kłączach pałki szerokolistnej jest średnia lub mała (P i Mg), jedynie zawartość Na przekracza zazwyczaj górny zakres. Większość metali (Fe, Zn, Cd i Cu) charakteryzuje podobny sposób rozmieszczenia w roślinie, najwięcej jest ich w kłączu, mniej w szczytowej części liścia, a najmniej w jego dolnej części. Wartości sum ważonych wyliczone dla części dolnych i szczytowych liści pałki szerokolistnej przekroczyły wartość 12,5, co spowodowane jest głównie podwyższoną zawartością sodu i wapnia w liściach. Istotne dodatnie korelacje pomiędzy zawartością metali w organach palki szerokolistnej a ich zawartością w osadach dennych świadczą o możliwości wykorzystania badanego gatunku w bioindykacji skażeń środowiska metalami ciężkimi.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw mikronawadniania i nawozenia na zawartosc azotanow w wybranych roslinach sadowniczych

W pracy przedstawiono rezultaty trzyletnich badań z nawadnianiem i nawożeniem mineralnym NPK brzoskwini odmiany Redhaven i wiśni odmiany Łutówka. Dotyczyły one między innymi oddziaływania wymienionych zabiegów na plonowanie oraz zawartość azotu ogólnego i azotanów w liściach, owocach oraz glebie lekkiej.
Stwierdzono, że plony owoców brzoskwini i wiśni wyraźnie wzrosły pod wpływem nawadniania i nawożenia, zwłaszcza w efekcie współdziałania obu zabiegów. Zaobserwowano także wyraźne obniżenie koncentracji azotu ogólnego i azotanów w liściach oraz owocach ocenianych gatunków roślin pod wpływem nawadniania, natomiast wzrost pod wpływem zwiększonych dawek nawożenia NPK. Oba zabiegi zwiększały aktywność reduktazy azotanowej w liściach brzoskwini i wiśni.
Zmiany w glebie zarówno w jej wierzchniej, jak i głębszej warstwie dotyczyły głównie wzrostu zawartości azotu ogólnego i jego mineralnych form pod wpływem nawożenia.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efektywnosc technologii produkcji roslinnej

Technologia, jako zbiór procesów służących organizowaniu racjonalnych procesów produkcyjnych jest efektywna, jeśli przynosi najlepsze w danych warunkach efekty w wymiarze produkcyjnym i ekonomicznym. Jednym z głównych czynników sprawności technologicznej gospodarstwa rolnego są koszty i ich relacje do wartości wytworzonej produkcji. W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących efektywności technologii produkcji roślinnej, przeprowadzonych w 40 gospodarstwach rolnych obecnego woj. podlaskiego. Do oceny efektywności nawożenia mineralnego zastosowano wskaźnik produkcyjności przeciętnej brutto, natomiast za wskaźnik efektywności stosowanych technologii przyjęto: koszty nawożenia ogółem na 1 ha UR oraz nadwyżkę bezpośrednią z produkcji roślinnej. W Polsce poziom nawożenia mineralnego oraz zużycie pestycydów jest znacznie niższe niż w większości krajów europejskich, potwierdzają to również wyniki przeprowadzonych badań.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Właściwości gleby różnych ekosystemów trawiastych w okresie wieloletniego użytkowania

Wieloletnie doświadczenie prowadzone metodą losowanych bloków, założono na wiosnę 1991 roku. Bloki zawierały trzy różne ekotypy użytków zielonych: trwały - TTP, trwały podsiewany - PTP oraz przemienny - DTP. W każdym bloku w 4 powtórzeniach zastosowano 4 warianty nawożenia: V₁ - kontrola; V₂ - P 30, K 60; V₃ - N 90+PK; V₄ - N 180+PK kg·ha⁻¹. Doświadczenie położone jest na wysokości 465 - 478 m n. p. m., prowadzone na glebie brunatnej, kwaśnej, wytworzonej z pleistocenskich zwietrzelin z przewagą górotworów wulkanicznych, zwanej gliną ziarniasto-gruzełkowatą. Właściwości agrochemiczne i fizyczne gleby były mierzone do głębokości 60 cm. Próbki do analizy pobierano 2 razy w ciągu roku. Analizy gleby były wykonane metodami klasycznymi. Próbki korzeni pobierano 5 razy podczas sezonu wegetacyjnego. Uzyskane wyniki wskazują, że właściwości gleby na trwałych użytkach zielonych charakteryzują się stabilnością, szczególnie na ekotypach TTP i PTP, tylko łąka przemienna (DTP) założona po odnowie orką ma inne właściwości w całym okresie doświadczenia. Profil glebowy DTP miał na początku pH (w roztworze KC1 o stężeniu 1 mol·dm⁻³) 5,15 - 5,36, zawartość próchnicy 3,71 - 3,98%. Po 7 latach doświadczenia pH w KCI wynosiło 5,21 - 5,45, a zawartość próchnicy podwyższyła się na 4,23 - 4,95%. Po założeniu doświadczenia ciężar objętościowy w warstwie powierzchniowej wynosił 1,35 g·cm⁻³, a na głębokości 10 - 20 cm 0,98 g·cm⁻³. Ogólna porowatość wynosiła 49 - 63%. Po 7 latach doświadczenia ciężar objętościowy obniżył się na 1,23 - 1,33 g·cm⁻³ oraz porowatość ogólna na 50  - 54%. Największą suchą masę korzeni zanotowano na początku doświadczenia - 1,073 kg·m⁻², po 4 latach doszło do obniżenia na 0,627 kg·m⁻². Najmniejszą ilość korzeni stwierdzono na łące przemiennej DTP, najwięcej na łące trwałej (TTP). Stwierdzono też wpływ nawożenia mineralnego na ciężar masy korzeniowej, która podwyższa się przy wyższej dawce azotu. Największy średni dzienny przyrost nowowytworzonych korzeni zanotowano na początku doświadczenia (2,0 g·m⁻²), potem stopniowo obniżał się. Najwyższy przyrost stwierdzono na DTP (1,5 g·m⁻²). Okres wymiany korzeni na użytkach zielonych waha się od 2 - 4 lat. Stosunek R : S był najwyższy na łące trwałej (TTP) i wynosił 5,7.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw zabiegow rekultywacyjnych na srodowisko wodne w otoczeniu skladowiska odpadow komunalnych

W pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych w latach 1995-2003 na terenie otaczającym składowisko odpadów komunalnych Maślice we Wrocławiu. Lata 1995-1999 przypadały na okres intensywnej eksploatacji obiektu, od roku 2000 rozpoczęła się jego rekultywacja.
W ramach badań w wyznaczonych terminach pobierano próbki odcieków składowiskowych, wód podziemnych i powierzchniowych w otoczeniu składowiska. Zakres analiz obejmował oznaczanie pH oraz zawartości wybranych makro- i mikroelementów.
W odciekach i wodach podziemnych po zamknięciu obiektu nastąpił spadek zawartości makroelementów. Natomiast w porównaniu z wcześniejszym okresem eksploatacji zauważalny jest wzrost zawartości metali ciężkich, wymywanych z odpadów zdeponowanych przed zamknięciem składowiska. W próbach wód powierzchniowych nastąpiło obniżenie pH, natomiast pozostałe wskaźniki wykazywały wzrost, który przynajmniej częściowo można tłumaczyć dopływem zanieczyszczeń od strony składowiska.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ osadu ściekowego na niektóre mikroorganizmy glebowe pod uprawą kukurydzy (Zea mays L.)

W pracy przedstawiono ocenę stanu mikrobiologicznego osadu ściekowego i kompostu z osadu ściekowego pobranego z miejskiej oczyszczalni ścieków w Łężycy koło Zielonej Góry. Badania laboratoryjne prowadzono w laboratorium Zakładu Odnowy Środowiska Uniwersytetu Zielonogórskiego. Doświadczenia połowę prowadzono na piasku słabo gliniastym o powierzchni 6 m² dla każdego poletka na terenie Raculi w roku 2001. Doświadczenie prowadzono w 5 wariantach, w trzech powtórzeniach dla każdego wariantu. Analizy mikrobiologiczne osadu surowego wykazały występowanie bakterii ogólnych (psychrofilne, mezofilne, termofilne) w ilości 382,7·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o. Występują w nim także promieniowce w ilości 121,9·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o., grzyby w ilości 138,2·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o., Escherichia coli w ilości: 6,9·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o., Clostridium perfringens w ilości: 0,71·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o., Staphylococcus w ilości: 1,10·10⁴ komórek·g⁻¹ s.m.o. Nie stwierdzono obecności bakterii Salmonella w osadzie surowym. Po kompostowaniu osadu przez 16 tygodni z dodatkami (słoma, trociny, mieszane trociny i słonia) okazało się, że nastąpiła redukcja liczebności wszystkich badanych grup mikroorganizmów. Nie występowały w badanych kompostach bakterie Clostridium perfringens, a Staphylococcus nie występuje tylko w wariancie kompostu z trocinami i słomą. Po zastosowaniu osadu ściekowego i kompostów do gleby wystąpił wzrost liczebności bakterii ogólnych. Nie występowały w glebie bakterie takie jak: Salmonella, E. coli, Clostridium perfringens. Po zastosowaniu kompostów do gleby pod uprawą kukurydzy okazało się, że nastąpił wzrost s.m. kukurydzy od 2% do 5% w porównaniu z kontrolą (bez dawania kompostu).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Azot w glebach murszowatych o zroznicowanym stopniu ewolucji w dolinie rzeki Omulew

Na torfowisku w dolinie rzeki Omulew występują gleby torfowo-murszowe wytworzone z torfów szuwarowych i olesowych, na piaskach sandrowych. Na skutek ewolucyjnych przemian związanych z odwodnieniem i zanikiem materii organicznej, przekształciły się one w gleby mineralno-murszowe, murszowate właściwe, murszaste i arenosole. Największe zasoby materii organicznej były w glebach torfowo-murszowych (1 535,9 t·ha⁻¹), a najmniejsze w arenosolach. (105,1 t·ha⁻¹). Wraz ze zmniejszaniem się ilości materii organicznej stała się ona mniej podatna na przemiany mikrobiologiczne, a stosunek C : N z 12,3 w poziomach murszowych rozszerzył się do 19,0 w utworach murszastych i 21,1 w piaskach próchnicznych arenosoli.
Gleby torfowo-murszowe cechują się znaczną zawartością azotu ogólnego (53 440 kg·ha⁻¹) i intensywnymi jego przemianami. W poziomach murszowych występuje 70,0-110,1 kg·ha⁻¹ azotu mineralnego (N-NO₃ i N-NH₄) i przeważa forma azotanowa. W glebach murszowatych azot występuje tylko w poziomach powierzchniowych, w utworach murszastych jest go 8-krotnie mniej, a w arenosolach prawie 20-krotnie, i w azocie mineralnym przeważa forma amonowa. Intensywność przemian azotu ogólnego zwiększa się wraz z ubytkiem ilości materii organicznej. W arenosolach 2,26% N ogółem występuje w formie azotu mineralnego, w glebach murszastych 0,84-0,90%, a w murszach 0,38-0,47%.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartosc olowiu i miedzi w glebach i roslinnosci lak terenow zalewowych Doliny Odry w rejonie Bytomia Odrzanskiego

W warstwach 0-20 cm badanych gleb średnie zawartości ołowiu wynoszą od 32 do 105, a miedzi od 35 do 81 mg‧kg⁻¹. W poszczególnych częściach warstw 0-20 cm zróżnicowanie zawartości ołowiu, a zwłaszcza miedzi, jest znacznie większe - ołowiu od 23 do 220, a miedzi od 14 do 301 mg‧kg⁻¹. Najwyższe zawartości stwierdzono na głębokości 0-5 cm, a najniższe na głębokości 15-20 cm. Zawartości ołowiu i miedzi w badanym sianie nie przekraczały dopuszczalnych dla użytkowania pastewnego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Skutecznosc oczyszczania sciekow w oczyszczalniach typu Lemna w warunkach srodowiska poludniowo-wschodniej Polski

Badania dotyczące biologicznych oczyszczalni LEMNA były prowadzone w południowo-wschodniej Polsce (woj. podkarpackie) w miejscowościach Łąka i Nowa Wieś. Badano skład chemiczny ścieków surowych oraz oczyszczonych przy pomocy rzęsy wodnej. Problemem jest nie tylko jakość oczyszczanych ścieków (od czasu do czasu niektóre ich parametry przekraczają dopuszczalne normy), ale także wykorzystanie rzęsy oraz problem bilansu pierwiastków biogennych w układzie gleba - woda - powietrze. Głównym problemem jest bilans azotu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efekty nawozenia mineralnego kukurydzy na podstawie wynikow badan krajowych

Na podstawie wybranych publikacji z badań krajowych oraz własnych prac autorów, dokonano analizy osiągniętych wyników dotyczących efektów nawożenia mineralnego kukurydzy. Uwzględniono następujące zagadnienia: optymalizacja dawki nawożenia azotem z uwzględnieniem jej efektywności na tle czynników środowiska, sposoby i terminy stosowania nawozów N i P, wpływ deszczowania na efektywność nawożenia azotem oraz wpływ N na jakość plonów kukurydzy. Przegląd badań nad nawożeniem kukurydzy, poza przedstawieniem i skonfrontowaniem osiągniętych wyników, stworzył możliwość oceny dotychczasowego stanu badań i pozwolił na wykazanie obszarów zagadnień do tej pory niewystarczająco opisanych przez badania naukowe.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zastosowanie metody RAPD w poszukiwaniu markerów gatunkowych oraz w badaniu polimorfizmu u Lolium perenne L., Lolium multiflorum Lam.

Zastosowanie metody RAPD pozwoliło na wytypowanie fragmentów DNA pretendujących do miana markerów gatunkowych oraz na dokonanie opisu zmienności genetycznej u dwóch gatunków traw z rodzaju Lolium. Do poszukiwania markerów gatunkowych u Lolium perenne i L. multiflorum użyto 40 dziesięcio-nukleotydowych starterów. W oparciu o współczynnik podobieństwa genetycznego stwierdzono duże podobieństwo genetyczne na poziomie wewnątrz i międzygatunkowym. Zmienność genetyczną obu taksonów ustalono na podstawie analizy trzech ekotypów L. perenne oraz trzech odmian L. multiflorum. W 32% ujawnionych stref wykazano polimorfizm fragmentów DNA u L. perenne, u L. multiflorum w 42% analizowanych stref.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Właściwości chemiczne gleby z obszaru kolonii lęgowej kormoranów

Badano właściwości gleby pobranej z obszaru kolonii kormoranów (Phalacrocorax carbo). Stwierdzono, że odchody tych ptaków mogą powodować wzrost wartości pH gleby, wzrost stężenia wymiennego Ca, Na, K, form azotu oraz przyswajalnego fosforu i potasu. Związki azotowe i fosforowe były głównym powodem chemicznej degradacji badanej gleby. Wyższy poziom metali ciężkich w glebie pobranej na terenie lęgowiska, w porównaniu do kontrolnej, wskazuje na ich przemieszczanie się w łańcuchach troficznych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zależności między równowagą jonową w pszenicy jarej, jęczmieniu jarym i owsie a wskażnikami plonowania na glebie bardzo kwaśnej

Przedmiotem badań była ocena zależności między charakterystyką równowagi jonowej w fazie kwitnienia a wskaźnikami plonowania zbóż jarych pod wpływem zróżnicowanego nawożenia gleby bardzo kwaśnej. Spośród obliczonych elementów równowagi jonowej roślin istotne zależności stwierdzono tylko dla kationów organicznych (C-A) i stosunku kationów do anionów (C/A). Badania wykazały, że elementy równowagi jonowej roślin zbożowych w fazie kwitnienia były w małym stopniu skorelowane ze wskaźnikami plonowania pszenicy jarej, jęczmienia jarego i owsa.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Łubin biały (Lupinus albus L.) - historia udomowienia i postępu biologicznego

Łubin biały jest najdłużej znanym gatunkiem uprawnym spośród rodzaju Lupinus. Bardzo duża zawartość białka, a zwłaszcza tłuszczu w nasionach sprzyjała jego wykorzystaniu w żywieniu ludzi przez tysiące lat, pomimo dużej zawartości gorzkich alkaloidów. Dopiero w 1930 roku uzyskano formy niskoalkaloidowe. Pierwsze próby hodowli łubinu białego w Polsce miały miejsce w latach 50. ubiegłego wieku w Zakładzie Doświadczalnym IHAR w Przebędowie, a następnie w SHR w Wiatrowie. Uzyskano odmiany słodkie, odporne na Fusarium, o skróconym okresie wegetacji, termoneutralne, samokończące, a w Europie także ozime i karłowate. Obecnie na świecie prowadzi się na niewielką skalę badania nad wytworzeniem form GMO i pojedyncze próby wykorzystania heterozji w łubinie. Do stale ważnych kierunków w hodowli łubinu białego należą też odporność na suszę i antraknozę, jakość nasion, ograniczenia opadania kwiatów i zawiązków strąków oraz wczesność, a także poszukiwanie cienkich ścian strąków i okrywy nasiennej oraz źródeł genetycznej odporności na Phomopsis sp.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przydatność wybranych gatunków roślin użytkowych do rekultywacji terenów zdewastowanych

Prezentowane badania miały na celu dobór odpowiednich gatunków roślin do rekultywacji bezglebowego podłoża wapna poflotacyjnego Kopalni Siarki „Jeziórko” wzbogaconego zróżnicowanymi dawkami osadów ścieków komunalnych i zwałowiska popiołów paleniskowych elektrociepłowni w Białymstoku -Sowlanach. Stwierdzono, że z badanych roślin topinambur - słonecznik bulwiasty, ze względu na zapas wody i asymilatów w bulwach, bardzo dobrze rośnie na bezglebowym gruncie wapna poflotacyjnego, jak również kostrzewa trzcinowa ze względu na silny system korzeniowy. Rośliny trzcinnika piaskowego bardzo dobrze rozwinęły się na bezglebowym podłożu, wykazując corocznie wielką ekspansję od kępy głównej. Zauważono przy tym wyraźne różnice w pokroju roślin i ich wysokości, barwie liści, kształcie, długości i zabarwieniu wiechy oraz liczbie pędów generatywnych i o wegetatywnych wytworzonych przez poszczególne klony. Z innych roślin wysadzonych bardzo dobrze rosła sylfia przerośnięta (Sylphium perfoliatum L.) i spartina sercowata (Spartina pectinata Link), rutwica lekarska (Galega officinalis L.) wypadła z runi po pierwszym roku badań. Natomiast korzeń palowy łubinu wieloletniego - trwałego (Lupinus polyphyllus Ldl.) ulegał deformacji, skręcając się wskutek zetknięcia z twardym, zlewnym podłożem. Z roślin miododajnych wykorzystanych do rekultywacji, wśród jednorocznych najbardziej przydatny na te tereny okazał się nostrzyk biały Hubam (Melilotus albus Med.) i ogórecznik lekarski (Borago officinalis L.), z dwuletnich również nostrzyk biały (Melilotus albus Med.), urzet barwierski (Isatis tinctoria L.) i chaber nadreński (Centaurea rhenana Bor.). Wśród roślin wieloletnich najbardziej przydatne na bezglebowe tereny wapna poflotacyjnego okazały się nawłoć późna (Solidago serotina Ait.) i nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis L.), mikołajek płaskolistny (Eryngium planum L.) i ślazówka turyngska (Lavatera thuringiaca L.). Kostrzewa trzcinowa (Festuca arundinacea Schreb.) i kupkówka pospolita (Dactylis glomerata L.) najskuteczniej umacniały skarpy zwałowisk popiołów paleniskowych z elektrociepłowni, natomiast tymotka łąkowa (Phleum pratense L.) i życica trwała (Lolium perenne L.) czyniły to mniej skutecznie ze względu na większe wymagania pokarmowe i słabszy system korzeniowy.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo