rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Modelowa platforma technologiczna współpracy jednostki badawczej z sektorem przedsiębiorstw

Jednym ze sposobów usprawniających komunikację pomiędzy sferą badawczo-naukową a sektorem przedsiębiorstw jest budowa tzw. sieciowych form współpracy. Sieć rozumiana jest jako długoterminowa relacja pomiędzy partnerami, których łączą przedsięwzięcia, wyznaczające zakres ich współdziałania. Doświadczenia międzynarodowe wskazują, że sieciowe formy współpracy zapewniają korzyści zarówno przedstawicielom nauki jak i przedsiębiorstw, intensyfikują procesy komercjalizacji, niwelują negatywne zjawiska na rynku pracy, wpływają na wzrost konkurencyjności firm. Na świecie odsetek przedsiębiorstw deklarujących współpracę z naukowcami wynosi 75 - 80%. W Polsce, skala kooperacji pomiędzy tymi sferami jest niższa o ponad 30%. Celem wzmocnienia współpracy sektora nauki i biznesu, Instytut Technologii Eksploatacji -Państwowy Instytut Badawczy w Radomiu, zainicjował powstanie modelowej platformy technologicznej, stanowiącej wynik realizowanych w Instytucie badań naukowych i prac rozwojowych, z zakresu zaawansowanych technologii materiałowych, nowoczesnych systemów mechatronicznych, informatycznych oraz sterowania i kontroli, systemów wspomagania bezpieczeństwa technicznego i ekologicznego, aparatury badawczej i testowej. Upowszechniane w ramach platformy technologicznej rozwiązania produktowe i procesowe są rezultatem realizacji Programu Strategicznego pn.: „lnnowacyjne systemy wspomagania technicznego zrównoważonego rozwoju gospodarki" oraz innych prac rozwojowych i projektów badawczych. Głównym celem pracy jest przedstawienie dobrych praktyk z zakresu działań podejmowanych w ramach platformy technologicznej oraz zaprezentowanie sposobów i rezultatów współpracy ITeE-PIB  z przemysłwm.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wizerunek uniwersytetu w oczach maturzystów i studentów

W artykule przedstawiono najważniejsze wyniki i wnioski wypływające z dwóch badań. Pierwsze z nich to badanie wewnętrzne przeprowadzone wśród studentów Uniwersytetu Wrocławskiego, drugie to badanie przeprowadzone wśród wrocławskich maturzystów. Oba badania zostały przeprowadzone w latach 2007 - 2009 na terenie Wrocławia. Ze względu na cele niniejszego opracowania autor ograniczył się do najistotniejszych wyników i wniosków wypływających z przeprowadzonych badań. Pełne dane dostępne są w książce omawiającej wyniki badań autoprezentacji i wizerunek uczelni niepublicznych oraz artykule referującym metodologię oraz szczegółowe wyniki badań wizerunku Uniwersytetu Wrocławskiego. Pierwsze z prezentowanych badań zostało zrealizowane przez grupę pracowników i studentów Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego, której autor był członkiem, drugie stanowi efekt większego projektu własnego.
Ze względu na brak porównywalnych badań dotyczących polskich uniwersytetów badanie, którego wybrane wyniki są prezentowane ma charakter pionierski i dopóki nie zostaną uzyskane dane referencyjne dla innych uniwersytetów daje podstawy do wnioskowania o wizerunku uniwersytetu w Polsce. Otrzymane rezultaty wskazują na oczekiwania, jawne i ukryte determinanty wyboru uczelni, cenione i negatywnie oceniane elementy wizerunku uniwersytetu, wyobrażenie o innych polskich uniwersytetach, rekonstrukcję obrazu idealnego uniwersytetu. Analiza zebranych danych wskazuje na kilka wymiarów przez pryzmat których postrzegany jest uniwersytet i podejmowane decyzje o studiach, przy czym wymiary te mają charakter systemowy i hierarchiczny - w zależności od sytuacji inne kryteria uznawane są za istotne.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wpływ turbulencji w śladzie aerodynamicznym na bezpieczeństwo lotu śmigłowca

Tematyka wirów brzegowych, powstających za statkami powietrznymi, jest ważna ze względu na bezpieczeństwo lotu. Znajomość długotrwałości i charakteru tych wirów daje możliwość oceny ich wpływu na lot innych statków powietrznych. Możliwość przewidzenia reakcji samolotu czy śmigłowca, wlatującego w obszar turbulencji, zwiększa szanse na podjęcie odpowiednich decyzji przez pilota. W ramach pracy przeprowadzono dwuwymiarową analizę obliczeniową metodą RANS trzech przypadków: długotrwałości wirów opadających po przelocie samolotu Boeing B-777-200. interferencji wirów z wirnikiem śmigłowca PZL W-3 „Sokół" w zawisie oraz wpływu wiatru bocznego. Dzięki tym analizom jest możliwe stworzenie odpowiednich instrukcji dostosowanych do charakteru lotniska czy lądowiska ze szczególnym uwzględnieniem otaczającego je obszaru.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Możliwości rozwoju silników turbinowych z detonacyjną komorą spalania

W artykule zaprezentowano obszerne badania zastosowania wirującej detonacji w silniku turbinowym. Stanowisko badawcze umożliwiało dostarczenie powietrza o wydatku 2,5 kg/s i ciśnieniu 2,5 bara z możliwością jego podgrzewania do ponad 100°C. Wykonano układ zasilania stanowiska paliwem podgrzewanym do 170°C oraz dodatkowo gazowym wodorem. Stanowisko badawcze wyposażone było w układy pomiarowe i sterowania: wydatkiem powietrza i paliwa oraz w system akwizycji danych w tym szybkozmiennych przebiegów cisnień w komorze spalania. Szeroko zakrojone badania wirującej detonacji realizowane były na otwartych i zdławionych komorach spalania oraz po dołączeniu ich do turbowałowego silnika GTD-350. Przedstawiono warunki uzyskania stabilnej detonacji. Stwierdzono, że w przypadku wirującej detonacji w silniku
zasilanym gazowym wodorem sprawność cieplna może być podwyższona o 5-7 % w porównaniu do sprawności silnika z deflagracyjną komorą spalania.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Badanie wymiany ciepła za falą detonacyjną

Wartykule przedstawiono wyniki badań nad wymianą ciepła za falą detonacyjną propagującą w jednorodnej, stacjonarnej mieszaninie H2-O2. Badania przeprowadzone zostały na poziomie eksperymentalnym jak i teoretycznym. Część eksperymentalna skupia się na szybkim pomiarze temperatury na drodze, propagującej w rurze uderzeniowej, fali detonacyjnej, na podstawie którego wyznaczyć można strumień ciepła przekazywany do ścianki. Wyniki eksperymentów
porównane zostały z wynikami obliczeń teoretycznych. Obliczenia przeprowadzone zostały w oparciu o model analityczny zaproponowany przez Sichela i Davida [1], w którym jako parametry wejściowe wykorzystano wyniki symulacji CFD (Obliczeniowej Mechaniki Płynów, ang. Computational Fluid Dynamics) nielepkiego, reagującego gazu. Uzyskane wyniki posłużą do oceny możliwości chłodzenia komory spalania wykorzystującej zjawisko wirującej detonacji.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Algorytm detekcji obiektów dla radarowego detektora przeszkód

W niniejszej pracy opisano algorytm detekcji obiektów dla modułu Radarowego Detektora Przeszkód (RDP). Został opisany sposób akwizycji oraz analizy sygnału z anteny. Algorytm detekcji został zaimplementowany na platformę systemową mikroprocesora sygnałowego TMS32F28335.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Główne założenia oraz przebieg badań eksperymentalnego systemu sterowania samolotem I-23 Manager

W pracy zaprezentowano główne założenia projektowe oraz omówiono przebieg prób w locie Eksperymentalnego Systemu Sterowania Samolotem (ESSS). W skład autonomicznego (ze względu na wyposażenie awioniczne samolotu) systemu, wchodzą zintegrowane ze sobą w standardzie CAN AeroSpace: urządzenia pomiaru parametrów lotu, autopilot wraz z panelem sterowania oraz mechanizmy wykonawcze przeznaczone do współpracy z klasycznym układem sterowania samolotem. Dodatkowo ESSS wyposażono w przelicznik komputerowy służący do implementacji testowych wersji procedur nawigacyjnych, diagnostycznych i eksploatacyjnych. Opracowany system został zabudowany na samolocie I-23 „Manager” w celu przeprowadzenia badań na potrzeby europejskiego programu SOFIA.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Sieć telemetryczna do badań bezdechu

W pracy podano główne założenia projektu rozwojowego, podejmującego próbę zbudowania sieci telemetrycznej do badań screeningowych zespołu bezdechu sennego podczas snu. W szczególności omówiono budowę i zasadę działania urządzenia diagnostycznego oraz zaprezentowano możliwość zastosowania różnych, testowanych podczas realizacji projektu czujników pomiarowych. Pokazano ogólną organizację sieci telemetrycznej, w tym GUI wraz z programem narzędziowym zapewniającymi współdziałanie hardwareowej części systemu z operatorem – lekarzem specjalistą. Kolejno przedstawiono ogólne założenia badań klinicznych, a następnie omówiono uzyskane podczas nich wyniki oraz przedstawiono wnioski.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Cykl tworzenia oprogramowania na przykładzie projektu SOFIA

Artykuł przedstawia fazy tworzenia oprogramowania w dużym projekcie lotniczym, realizowanym przez wiele współpracujących ze sobą firm europejskich. W pracy zostały poruszone kwestie procesu tworzenia planu projektu, jego realizacji sprzętowej i programowej oraz jego integracji i testowania na różnych platformach testowych. Omówiono sposób wyboru narzędzi i platform sprzętowych i programistycznych wykorzystywanych w projekcie, uzgodnienie protokołów komunikacyjnych i proces integrowania stworzonego systemu na docelowych urządzeniach w celu przetestowania. Proces realizacji projektu przedstawiono w oparciu o doświadczenia zdobyte podczas pracy przy projekcie FP6 SOFIA (Safe Automatic Flight Back and Landing of Aircraft), który był tworzony w latach 2006-2009.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Praktyczne zastosowanie metodyki FAA do przyklejania próbek kompozytowych, do testów kwalifikacji materiału

Artykuł ma na celu sprawdzenie praktycznego zastosowania metodyki FAA (Federalna Administracja Lotnictwa - Federal Aviation Administration) do przygotowania próbek kompozytowych, do testów kwalifikacji materiału. Dokonano przeglądu literaturowego na potrzeby weryfikacji postanowień FAA w aspekcie testów kwalifikacji materiału. Przedmiotem badanym była plyta kompozytowa wykonana z włókna węglowego, o wymiarach 30x56 cm oraz średniej grubości 3,187 mm. W artykule porównano stosowane dwie metody przygotowania powierzchni płyt kompozytowych do badań: piaskowanie i szlifowanie. W trakcie piaskowania zmiennymi parametrami był czas (30s, 40s i 50s), ciśnienie (3 bar i 3,5 bar) i rodzaj ścierniwa (mikrokulki szklane oraz mikrokulki ceramiczne). Pozwoliło to na weryflkację wpływu różnych wartości parametrów na jakość powierzchni piaskowanej, a takż porównać ją z obszarami szlifowanymi.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Estymacja azymutu z wykorzystaniem pomiarów inercjalnych

W artykule przedstawiono metody wyznaczania kierunku północnego w oparciu o pomiary inercjalne. Opisano ideę girokompasu, przyrządu który zrewolucjonizował na początku XX wieku pomiar kursu na statkach i okrętach. Przedstawiono procedurę girokompasowania stosowaną od połowy XX wieku najpierw w układach kardanowych, a następnie w układach bezkardanowych orientacji przestrzennej. Pokazano modyfikacje tej metody pozwalające na zwiększenie dokładności pomiaru. Zaprezentowano również metodę inercjalną bezgiroskopową, która jest ciekawą propozycją rozwoju inercjalnych metod określenia kierunku północnego.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Odporność szyb czołowych szybkich pojazdów szynowych na zderzenia z tzw. ciałami obcymi

W pracy przedstawiono warunki powstawania zderzeń, wynikające z nich zagrożenia dla bezpieczeństwa kierujących pojazdami, pasażerów i współużytkowników dróg. Wskazano sposoby ograniczania obszarów uszkodzeń oraz konieczność prowadzenia odpowiednich badań eksperymentalnych. Opisano stanowisko badawcze i jego cechy.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Funkcje rekonfiguracji lotu - próba poprawy bezpieczeństwa lotu w przypadku działań o charakterze terrorystycznym

W pracy zaprezentowano główne założenia projektu europejskiego SOFIA, podejmującego próbę zbudowania systemu umożliwiającego automatyczne sprowadzenie samolotu na ziemię w przypadku wystąpienia na jego pokładzie działań o charakterze terrorystycznym. Podana została ogólna struktura systemu oraz omówiono przyjęte sposoby jego implementacji na czterech platformach badawczych: trzech symulatorach oraz dwóch samolotach: I23 Manager oraz D42 Diamond. Kolejno przedstawiono ogólne założenia planu badań oraz zaprezentowano i omówiono wybrane wyniki prób w locie.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Prosty model mieszania turbulentnego w modelowaniu spalania detonacyjnego

W pracy przedstawiono prosty model mieszania turbulentnego, który został zaaplikowany do modelu symulacji komputerowej silnika z detonacyjną komorą spalania w programie REFLOPS2. Model mieszania bazuje na nieustalonych równaniach flameletów. Na przykładzie wtrysku gazu (wodór i etan) do prostej komory dokonano porównania wyników otrzymanych w programie REFLOPS2 i ANSYS FLUENT.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Metody prognozowania rozwoju obiektu na etapie projektowania statków powietrznych

W artykule zaprezentowano podstawy metodyki prognozowania rozwoju, zmiany kluczowych parametrów eksploatowanych samolotów i zespołów napędowych, których techniczny i technologiczny rozwój wskazuje nowe drogi w procesie projektowania i optymalizacji konstrukcji lotniczych. Przedstawiono metodyczne podejście do tworzenia dynamicznych szeregów rozwoju obiektów, ich głównych parametrów niosących niezbędne informacje eliminujące błędne kierunki w procesie projektowania i modernizacji struktur lotniczych.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Ekologiczne problemy portu lotniczego

Referat dotyczy problematyki i metodologii rozwoju lotnisk w aspekcie ochrony środowiska. Intensywny rozwój ruchu lotniczego (z wyjątkiem kryzysu 2009 r.) wymaga zrównoważenia jego negatywnych konsekwencji przez działania proekologiczne. W pierwszym rozdziale tego artykułu opisano główne relacje transportu lotniczego i środowiska. W drugim przedstawiono trzy programy obliczeniowej symulacji emisji lotniczych: EDMS, ALAQS i ADMS. Wnioski z zastosowania programu ALAQS (Airport Local Air Quality System-ArcView) do obliczeń emisji lotniskowych na warszawskim lotnisku Fryderyka CHOPINA zawarto w rozdziale trzecim. Projekt ten został zrealizowany przez Instytut Lotnictwa we współpracy z Przedsiębiorstwem „Porty Lotnicze” oraz EUROCONTROL Experimental Centre. Jego wyniki przekazano do sieci AERONET III (Aircraft Emissions and Reduction Technologies). Następny rozdział traktuje o pomiarowych metodach oceny stopnia lokalnego zanieczyszczenia atmosfery przez ruch na lotnisku. Ostatni rozdział rozważa sposoby zmniejszenia negatywnego oddziaływania lotnisk na środowisko. Perspektywą badawczą tematu jest zaprojektowanie systemu pomiarów stężenia głównych toksyn w rejonie lotniska. Taki projekt wykorzystuje mapy stężeń toksycznych składników atmosfery otrzymanych drogą symulacji działalności lotniska. Powinien on także opierać się na doświadczeniach ekologicznego monitoringu najbardziej zaawansowanych lotnisk w tej dziedzinie. Planowane jest uzupełnienie działającego systemu monitoringu hałasu na lotnisku F. Chopina przez instalację infrastruktury monitoringu atmosfery. Ocena efektów środowiskowych działalności tego lotniska będzie służyła ośrodkom opiniotwórczym i decydenckim. Umożliwi ona wybór metod ograniczenia negatywnego wpływu badanego lotniska oraz upowszechnienie najlepszych praktyk i procedur dla innych ważnych lotnisk krajowych.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zjawisko frettingu w konstrukcjach lotniczych

Zmęczenie cierne często jest przyczyną przedwczesnego zniszczenia zmęczeniowego konstrukcji. Dla ilustracji tego zjawiska wybrano przykłady obiektów lotniczych, których trwałość została istotnie zmniejszona z powodu wystąpienia tego efektu. Są to między innymi struktura skrzydła samolotu i wirnik silnika lotniczego.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Opracowanie komputerowej geometrii CAD modelu samolotu do badań flatterowych z zastosowaniem technik reverse engineering

Poniższy artykuł prezentuje proces komputerowej rekonstrukcji geometrii obiektu rzeczywistego, w postaci modelu samolotu do badań flatterowych, z wykorzystaniem technik Reverse Engineering oraz zaawansowanych narzędzi powierzchniowego modelowania trójwymiarowego. Autorzy przedstawiają poszczególne etapy procesu akwizycji danych z użyciem skanera optycznego (białego światła strukturalnego) oraz obróbki danych pomiarowych. Następnie omawiają proces rekonstrukcji geometrii polegający na przekształceniu danych pomiarowych (chmura punktów) na trójwymiarowy model komputerowy NURBS kompatybilny z systemami CAD. Na zakończenie dokonują oceny dokładności odtworzonego modelu geometrycznego.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Platforma teleinformatyczna jako narzędzie do ekspozycji dokonań jednostki naukowej na przykładzie Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego

Nauka, w tym osiągnięcia badawcze oraz działalność jednostek naukowo-badawczych, rozpatrywane są w kategoriach marketingowych. Komercjalizacja spowodowała, iż obecnie konieczne jest udostępnianie informacji i promowanie swoich produktów. Sytuacja wymusza na instytucjach naukowych i ich pracownikach, aby dokonywali permanentnych zmian w relacjach z odbiorcami. Powyższe zmiany odnoszą się do form informowania, reklamowania działań (osiągnięć, a także języka komunikatów przeznaczanych do różnorodnych grup odbiorców. Współczesne media dają wiele możliwości dotarcia do zainteresowanych zagadnieniem odbiorców. Usprawniono system porozumiewania się z nimi. Instytut Zootechniki PIB udoskonala swoją stronę internetową, która jest istotnym źródłem informacji. Chodzi tutaj zarówno o bieżącą działalność Instytutu, w tym szkolenia, warsztaty, sympozja etc., jak i publikacje naukowe. Jednak największym przedsięwzięciem podjętym dotychczas przez Instytut było utworzenie teleinformatycznej platformy wymiany wiedzy o jakości i bezpieczeństwie produkcji zwierzęcej. Z rezultatów projektu mogą obecnie, a także będą mogli w przyszłości skorzystać producenci zwierząt hodowlanych, hodowcy, producenci pasz oraz instytucje naukowe współpracujące z Instytutem Zootechniki Państwowym Instytutem Badawczym.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Dynamicznie podobne modele samolotów i ich rola w badaniach właściwości aeroelastycznych

Modele dynamicznie podobne od lat stanowią wiarygodne obiekty do weryfikacji obliczeń oraz symulacji numerycznych a wyniki z badań i doświadczeń dostarczają wiele interesujących informacji. Na etapie projektu nowego samolotu modele dynamicznie podobne są jedynym praktycznym sposobem weryfikacji obliczeń flatterowych, mogą być pomocne przy badaniach układów sterowania, a zebrane doświadczenia i wnioski powinny stanowić podstawę do weryfikacji teorii, algorytmów obliczeń oraz metod modelowania. Badania na modelach dynamicznie podobnych są zwykle tańsze od badań na prototypach a przede wszystkim bezpieczne. W artykule przedstawiono podstawowe informacje o dynamicznie podobnych modelach samolotów, badaniach modeli i badaniach w tunelu aerodynamicznym.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza numeryczna kompozytowej łopaty śmigła ogonowego

Analiza numeryczna/wytrzymałościowa kompozytowej łopaty śmigła ogonowego przeprowadzana została z wykorzystaniem oprogramowania MSC PATRAN/NASTRAN. Model obliczeniowy zbudowany został z wykorzystaniem następujących elementów: elementy belkowe (śruby mocujące okucie metalowe do konstrukcji kompozytowej), elementy powierzchniowe (dźwigar, pokrycie etc.) oraz elementy brylowe (okucie, wypełniacz komórkowy).
Analizowane przypadki obciążeń:
1. zawis ustalony;
2. praca śmigła ogonowego w czasie zawisu śmigłowca, ze zmianą kąta nastawienia łopat śmigła ogonowego w zakresie 5-20 stopni w czasie jednej sekundy;
3. praca śmigła ogonowego w czasie lotu śmigłowca z prędkością 200 km/h ze zmianą kąta nastawienia łopat śmigła ogonowego w zakresie 5-20 stopni w czasie jednej sekundy.
Przypadki z szybką zmianą kąta nastawienia łopaty zrealizowane zostały poprzez przyłożenie ciśnień do pokryć łopaty wynikające z danego stanu lotu, które odwzorowują uzyskiwaną siłę ciągu w danym manewrze oraz dodatkowo przykładana była siła odśrodkowa wynikająca z prędkości obrotowej w danym stanie lotu. Zastosowane materiały na okucie łopaty śmigła ogonowego - stal wysokostopowa (opcjonalnie tytan) natomiast na strukturę łopaty - kompozyty bez-autoklawowe oraz aramidowy wypełniacz komórkowy.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport