rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koncepcje uznania w perspektywie pedagogiki ogólnej jako alternatywa wobec neoliberalnej wizji współczesnego świata

Najważniejszym zadaniem, jakie stoi przed jednostką, jest praca nad własną tożsamością – jest ona jednocześnie przejawem samorealizacji i wolności współczesnego człowieka. Uznanie jako intersubiektywna relacja między ludźmi jest warunkiem naszej tożsamości. Wspólnota oparta na relacjach uznania to alternatywa dla nieoliberalnej koncepcji społecznej. Intersubiektywne relacje uznania tworzą się według Axela Honnetha w trzech sferach: w sferze relacji intymnych (rodzina, bliscy ludzie, znaczący inni), w sferze prawa oraz w sferze gospodarki. Mamy więc trzy obszary, w których w relacji z innymi budujemy swoją tożsamość: rodzinę, prawo i gospodarkę wraz z rynkiem pracy. Społeczne relacje uznania mogą w moim przekonaniu stać się celem zmiany społecznej, będącej odpowiedzią na współczesny kryzys praktyk i legitymizacji.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja jako symulakrum

Artykuł odnosi się do pojęcia symulakrum, metafory stworzonej przez Jeana Baudrillarda w pracy Symulakry i symulacja w 1981 r., w którym stara się on zbadać związki między rzeczywistością, symbolami i społeczeństwem, a w szczególności określić znaczenie i symbolikę – kultury i mediów, które są zaangażowane w konstruowanie rozumienia wspólnej egzystencji. Symulakry to kopie, przedstawiające rzeczy, kopie, które albo od początku nie miały oryginału, albo już pierwotny, źródłowy oryginał zatraciły. Symulacja jest imitacją działania rzeczywistego procesu lub systemu w czasie. Celem rozważań artykułu jest rozbiór zakresu semantycznego symulacyjnej funkcji edukacji w kontekście pytania o przydatność metafory symulakrum jako heurystycznego narzędzia tej analizy. Praca składa się z czterech części: 1. Edukacja – uściślenie terminologiczne; 2. Pytanie o symulacyjną funkcję edukacji; 3. Symulakrum jako heurystyczne narzędzie analizy edukacji; 4. Edukacja jako symulakrum hipermarketu.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
SYSTEM PREWENCYJNY W 200-LECIE URODZIN ŚW. JANA BOSKO: O POTRZEBIE REFLEKSJI WOBEC WSPÓŁCZESNYCH WYZWAŃ

System prewencyjny, który przez samego św. Jana Bosko nie został nazwany
teorią, koncepcją, ale właśnie systemem, powstał jako odpowiedź na potrzeby wychowawcze
związane z konkretnym środowiskiem XIX wieku we Włoszech. Służył wychowywaniu
pokoleń młodzieży w niepowtarzalnym stylu opartym na rozumie, religii, dialogu, miłości
wychowawczej. W 200-lecie urodzin ks. Jana Bosko można stwierdzić, że zasady jego
pedagogiki powiązane są nie tylko z przeszłością. Oryginalne wartości tkwiące w systemie
prewencyjnym wymagają pogłębienia, przystosowania oraz umiejętnej i odważnej odnowy
ze względu na zmieniony kontekst społeczny, wychowawczy i duszpasterski.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WYCHOWANIE JAKO SZTUKA PORUSZANIA SIĘ W ŻYCIU

W artykule zaprezentowano koncepcję wychowania Jana Patočki, jednego z najbardziej znanych czeskich filozofów edukacji. Jego zdaniem wychowanie jest całożyciowym ruchem, w którego kontekście powstają relacje wzajemności, bycie razem, solidarność i więź międzypokoleniowa. Dzięki temu ruchowi młode pokolenie wprowadzane jest do świata, co nie dokonuje się bez swoistego zmagania, a nawet walki (gr. agon). J. Patočka rozróżnia ruch zakotwiczenia, który jest ruchem obronnym, i ruch ku prawdzie lub ruch w prawdzie, który otwiera jednostkę na innych i umożliwia jej rozwój.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Krytyka kształcenia moralno-etycznego jako pozytywny moment wychowania człowieka w humanistycznej koncepcji Bogdana Suchodolskiego

W wydanej w 1936 roku książce Wychowanie moralno-społeczne Bogdan Suchodolski poddaje głębokiej krytyce ideę i praktykę tradycyjnie prowadzonego wychowania w zakresie moralności. Rozwój społeczno-moralny dotyczy całej osobowości człowieka, która wzrasta i zmienia się przez całe życie. W związku z tym jej kształcenie ani nie może ograniczać się do jakiegoś „czasu nauki” w odróżnieniu od „czasu życia”, ani nie odbywa się w oderwaniu od przemian otoczenia jednostki, zarówno w wymiarze bliskim, jak i odległym. W tym kontekście Suchodolski wykazuje nieprzydatność kształcenia przygotowującego, podkreślając znaczenie wychowania uczestniczącego i reformującego. Tak więc wychowanie społeczno-moralne polegać winno na takim kształceniu osobowości, aby potrafiła ona osiągać samodzielność w samowychowaniu i poprzez rozwój umiejętności życia wewnętrznego, społecznego i kulturalnego. Odbywa się to nie intelektualistycznie, lecz integralnie, na mocy przewyższania poziomu dotychczasowego rozwoju przez miłość i twórczość w budowaniu wspólnoty. Decyduje o tym charakter pracy jednostki, prowadzący do wewnętrznego rozwoju osobowości i uspołeczniającego uczestnictwa w otaczającej rzeczywistości.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
TRUDNOŚCI W ADAPTACJI SPOŁECZNEJ DZIECKA W PRZEDSZKOLU: BADANIE CZYNNIKÓW

W artykule zanalizowano problem adaptacji społecznej dzieci w okresie przedszkolnym. Na podstawie przeprowadzonych badań udało się wskazać trudności
etapu adaptacyjnego, w szczególności związane z wysokim poziomem lęku oraz specyfiką relacji międzyludzkich. Poziom lęku jako czynnik nabyty przekłada się na takie zjawiska, jak: duża wrażliwość na sytuacje, w których zaangażowane są emocje, nieświadoma niepewność w zakresie własnych umiejętności, pragnienie, żby podtrzymać znaną sobie pozycję, która współgra z wizją swojej osoby, a także
ostre reakcje emocjonalne w sytuacjach, gdy tej wizji grozi zmiana. W tekście
przedstawiono możliwe sposoby radzenia sobie z tymi zjawiskami. Szczególną
uwagę zwrócono na specjalnie wyselekcjonowane gry motoryczne, które nie tylko
pozwalają dzieciom się zintegrować i pozbyć poczucia izolacji, lecz także złagodzić
stres towarzyszący adaptacji do środowiska przedszkolnego.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ZAPOZNANE KWESTIE W TEORII PEDAGOGII OSOBY: CIELESNOŚĆ, PRZYGODNOŚĆ, PRZEBACZENIE

W tekście podjęto próbę odpowiedzi na pytania: czy teoria osoby oraz teoria
pedagogii osoby są adekwatne do ludzkiej kondycji i czy są teoriami wspierającymi
pedagogię osoby, czy może ową pedagogię utrudniają, zachęcając do urzeczywistnienia
nieosiągalnego dla człowieka modelu osoby? Odpowiadając na nie, rozważam problem
przebaczenia jako jednego z elementów aktualizacji osobowego wymiaru człowieka oraz
problem wad moralnych, które rozwijają się w ludzkiej naturze obok cnót moralnych.
Z przeprowadzonej analizy wyprowadzam wniosek, że osiągnięcie osobowej pełni jest
dla człowieka niemożliwe. W konsekwencji pytam, o jakie wymiary powinna zostać
poszerzona pedagogia osoby, aby była adekwatna do ludzkiej kondycji. Identyfikuję dwie
kwestie, które zostały zapoznane w teorii pedagogii osoby: wychowanie do akceptacji
własnej cielesności i związanej z nią przygodności oraz wychowanie do przebaczenia sobie
i innym. Swoje rozważania wspieram ponadto refleksją teologiczną.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
OSOBA W UJĘCIU GABRIELA MARCELA JAKO ŹRÓDŁO INSPIRACJI WYCHOWAWCZYCH

Artykuł jest próbą przybliżenia rozumienia osoby w ujęciu Gabriela Marcela.
Swą refleksję określa on jako filozofię konkretną, w przeciwieństwie do myśli abstrakcyjnej.
Zasadniczą daną jest człowiek jako byt wcielony, wcielony w ciało, ale także w konkretną
rzeczywistość życia jaką stanowi rodzina, tradycja, w szerszym rozumieniu dziedzictwo
duchowe. Konsekwencją takiego widzenia osoby jest wezwanie do tworzenia własnego
człowieczeństwa, przechodzenia od chęci posiadania ku pragnieniu bycia, stawania się
osobą. Wyciągnięcie wniosków z tej zasadniczej danej niesie ze sobą ważne inspiracje dla
pedagogiki i wychowania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
JANUSZ KORCZAK I POLSKIE RADIO

Artykuł poświęcony jest mało znanemu wątkowi pedagogicznej działalności Janusza Korczaka, jakim była współpraca z Polskim Radiem. W latach trzydziestych minionego stulecia systematycznie przygotowywał on i prezentował na falach eteru słuchowiska przeznaczone nie tylko dla dzieci, lecz również dla dorosłych, w których rozważał kwestie wychowawcze. Dwukrotnie zrywano współpracę z Korczakiem bez podawania jakiejkolwiek przyczyny. „Stary Doktór” nie tylko doceniał potęgę nowego medium społecznego, lecz również wiązał z nim duże nadzieje. Planował wykorzystać jego wszechmoc do zmiany sposobu myślenia na temat dziecka i jego problemów.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
DZIAŁALNOŚĆ ARTYSTYCZNA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ I STUDENTÓW – JAKO ZAPRZECZENIE ARTETERAPII

W opracowaniu podjęłam próbę przedstawienia działalności artystycznej uczniów z niepełnosprawnością intelektualną i studentów w wymiarze swobodnej, nieprofesjonalnej twórczości plastycznej, muzycznej oraz teatralnej. Przybliżyłam możliwości wykorzystania potrzeby ekspresji, której swoistość przeciwstawia się charakterowi arteterapii. Treść prezentowanego tekstu uzupełniłam osobistymi spostrzeżeniami i przemyśleniami wynikającymi z pracy artystycznej z osobami z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
DZIAŁALNOŚĆ SALEZJAŃSKICH WSPÓLNOT EWANGELIZACYJNYCH JAKO PRZYKŁAD RUCHU EWANGELIZACYJNEGO INSPIROWANEGO PEDAGOGIKĄ SALEZJAŃSKĄ

Salezjańskie Wspólnoty Ewangelizacyjne są przykładem polskiego ruchu
w ramach szeroko pojętej Nowej Ewangelizacji. Łączą w sobie współczesne wyzwania, przed
którymi staje Kościół, oraz tradycję pedagogiki salezjańskiej z jej charakterystycznymi
elementami. Krótkie przedstawienie SWE pokazuje ich specyficzną metodę i aktualność
dla dzisiejszego Kościoła w Polsce.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ETiK-International Warszawa. Historia badania, problemy badawcze i analiza wyników

Głównym zamierzeniem badania ETiK-International przeprowadzonego w 2014 roku w wybranych gimnazjach Warszawy i województwa mazowieckiego było sprawdzenie, czy i w jakim stopniu lekcje etyki stanowią odrębną domenę szkolnego nauczania i uczenia się oraz jakie wyniki osiągają w tym przedmiocie polscy uczniowie w porównaniu z ich niemieckimi i austriackimi rówieśnikami. Niestety nie udało się w pełni zrealizować tego zamierzenia badawczego.
Artykuł składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym zostanie zrekonstruowany powrót lekcji religii do szkół publicznych w Polsce i związane z nim ustanowienie etyki przedmiotem alternatywnym. Następnie omówione zostaną bezowocne starania o przeprowadzenie ogólnopolskiego badania ETiK. Na zakończenie zaś, w trzecim rozdziale, zostanie scharakteryzowane wspomniane na wstępie badanie ETiK-International, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowanego w nim narzędzia, podjętych problemów badawczych i uzyskanych wyników.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WYCHOWANIE RELIGIJNE OSÓB NIESŁYSZĄCYCH

Od pewnego czasu da się wyraźnie zaobserwować wzrost zainteresowania tabuizowanymi do tej pory obszarami życia osób z niepełnosprawnością. W prezentowanym artykule autorka szuka odpowiedzi na pytanie o trudności, na jakie natrafią osoby niesłyszące przy rozwijaniu swojej religijności. Jej zdaniem w ramach dociekań pedagogicznych nie można pomijać badania specyfiki ich potrzeb w tym zakresie.
Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej naszkicowana została historia duchowej troski o osoby niesłyszące. Druga część poświęcona jest opisowi zachowań religijnych osób niesłyszących. W trzeciej, na podstawie tzw. dobrych praktyk, opracowano wskazania, których należy przestrzegać przy rozwijaniu religijności niesłyszącej części społeczeństwa.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Problemy społeczno-psychologicznego wspomagania procesu uczenia się studentów z wadami wzroku na Ukrainie

W artykule przeanalizowano sytuację niewidomych i niedowidzących studentów pod kątem ich możliwości adaptacji i integracji społecznej. Ogólnie można stwierdzić, że na Ukrainie brakuje instytucji edukacyjnych o charakterze włączającym. Dlatego absolwenci państwowych szkół specjalnych i ośrodków rehabilitacyjnych napotykają na rozliczne bariery, które utrudniają im kontynuowanie nauki na wyższym poziomie. Bariery te mają z jednej strony charakter ogólno-psychologiczny, z drugiej natomiast konkretno-osobisty i społeczny.
Wsparcie psychologiczne studentów niewidomych i niedowidzących obejmuje m.in. diagnozę psychologiczną, poradnictwo indywidualne i zajęcia warsztatatowe, które są zorientowane m.in. na: wyrabianie kompetencji komunikacjnych, budowanie udanych relacji interpersonalnych, kształtowanie pozytywnego obrazu siebie samego, motywowanie do pracy nad własnym stylem i celem życia. Niezbędnym dopełnieniem tej działalności jest zagwarantowanie pozytywnego postrzegania osób niewidomych i niedowidzących w społeczeństwie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
IŁARIONA (TROICKIEGO) WIZJA REFORMY SZKOLNICTWA CERKIEWNEGO

W początkach XX wieku rosyjskie szkolnictwo cerkiewne przeżywało głęboki kryzys. Potrzeba udoskonalenia systemu oświaty religijnej aktywizowała środowisko prawosławne. Wśród wielu wizji reformatorskich początków ubiegłego stulecia jedną z najciekawszych zaprezentował Iłarion (Troickij) – wykładowca i inspektor Moskiewskiej Akademii Duchownej. Oscylowała ona wokół stworzenia nowego typu uczelni cerkiewnej, zorientowanej na duchowy rozwój swoich wychowanków i kształtowanie osobowości przyszłych mnichów.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
System oddziaływań rodzinnych w procesie rozwoju i edukacji dziecka

Celem realizacji badań prezentowanych w niniejszym opracowaniu, było ukazanie wybranych aspektów procesu wychowania w percepcji rodziców. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jak w świetle zmieniającej się rzeczywistości i wyzwań stojących przed zagadnieniem wychowania kształtuje się percepcja badanych w zakresie wychowania dziecka? Czy wiek rodziców ma znaczenie dla ich zachowania, prezentowanych postaw i ich wzajemnej spójności oraz relacji kształtowanych w rodzinie? Obok oglądu opisanych zagadnień poddano analizie opinię rodziców na temat oczekiwań, jakie stawiają przed placówką przedszkolną. Badania zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego, wykorzystując technikę ankiety. Analiza pozyskanego materiału pokazała, że wiek rodziców jest czynnikiem różnicującym analizowane aspekty oddziaływań rodzinnych, takich jak:spójność wyznawanych zasad i poglądów z prezentowanym i obserwowanym przez dziecko zachowaniem rodziców czy ich spojrzenie na kierunki i sposoby podejmowanych działań wychowawczych. 

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Bariery i ograniczenia w refleksyjnym rozwoju nauczycieli wczesnej edukacji

Idea refleksyjnego rozwoju nauczycieli od lat jest ważnym zagadnieniem w edukacji, hasło to jednak pozostaje w przestrzeni życzeń i postulatów. Badacze najczęściej nie zagłębiają się w przyczyny uporczywego trwania nauczycieli na bezpiecznych pozycjach bezrefleksyjnego, instrumentalno-technicznego sposobu doświadczania rzeczywistości. Dlatego celem artykułu będzie analiza podmiotowych i zewnętrznych ograniczeń procesu refleksyjnego w rozwoju nauczycieli wczesnej edukacji. Przedstawiona klasyfikacja ograniczeń obejmować będzie bariery podmiotowe (poznawcze, emocjonalno-motywacyjne i osobowościowe) oraz (związane z czynnikami zewnętrznymi) bariery kulturowe, polityczne, środowiskowe i łączące się ze specyfiką procesu edukacji. Należy podkreślić, iż uświadomienie czynników hamujących lub ograniczających refleksyjny rozwój zawodowy może przyczynić się do lepszego zrozumienia sytuacji nauczycieli wczesnej edukacji, gdyż jest on jedną z bardziej optymalnych form współuczestniczenia w ponowoczesności.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Twórczość rysunkowa dziecka w kontekście tworzenia przez nie znaku plastycznego i odkrywania znaczenia

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na analizę twórczości plastycznej dziecka w kontekście kształtowania się znaku plastycznego. Twórczość plastyczna dziecka jest jedną z jego pierwszych i podstawowych form komunikowania się niewerbalnego z otoczeniem. Potrzeba rysowania jest naturalną potrzebą ekspresji dziecka określoną jego rozwojem psychofizycznym. Moje aktualne zainteresowania badawcze skupiają się wokół twórczości rysunkowej dziecka w kontekście tworzenia przez nie znaku plastycznego i jego znaczenia. Zagadnienie to jest wynikiem obserwacji i analizy struktury dziecięcego rysunku pod kątem kształtowania się rysunkowego obrazu przedmiotu powiązanego z oddziaływaniem znaku werbalnego. Takie podejście badawcze stwarza nową perspektywę badań twórczości rysunkowej dziecka w aspekcie rozwoju znaków rysunkowych i ich znaczeń oraz procesów komunikowania się.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podręczniki zintegrowane dla edukacji wczesnoszkolnej – koncepcja autorów a perspektywa uczniowska

W niniejszym artykule czytelnik zostanie zapoznany z wynikami badań własnych osadzonych wokół merytoryczno-dydaktycznego oraz analityczno – dyskursywnego podejścia w rozważaniach nad podręcznikiem do edukacji wczesnoszkolnej. Do gromadzenia danych jakościowych wykorzystano analizę pakietów edukacyjnych oraz zogniskowane wywiady grupowe z udziałem trzecioklasistów, pogłębione egzemplifikacją wytworzonych w ich toku wytworów – samodzielnie zaprojektowanych przez dzieci zadań podręcznikowych. W trakcie prowadzonych badań poszukiwane były odpowiedzi na następujące pytania badawcze: Jakich umiejętności poznawczych i społecznych uczniów klas początkowych dotyczą zadania proponowane w wybranych podręcznikach dla edukacji wczesnoszkolnej? Jakie są spostrzeżenia uczniów klas trzecich na temat podręczników szkolnych, które wykorzystują na zajęciach? Zestawienie dyskursu podręcznikowego z dyskursem uczniowskim wypada na niekorzyść tych pierwszych. Za pozornym konstruktywistycznym założeniem stojącym u podstaw podręcznika stoi jego czysto transmisyjna forma i realizacja. Wypowiedzi dzieci na temat zawartych w podręcznikach zadań oraz sposobów pracy z pakietem również są niezwykle krytyczne. Jak wynika z wniosków płynących z badań, podręcznik staje się tym, co pogłębia przepaść między światem dziecka i światem dorosłego, zabija motywację do nauki, blokuje twórcze działanie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkolna nauka czytania i pisania z wykorzystaniem wybranych elementarzy – refleksje metodyczne

Tekst dotyczy nauki czytania i pisania na początkowym etapie nauczania szkolnegooraz roli elementarzy w procesie alfabetyzacji dziecka. Artykuł ma charakter przeglądowy. W części pierwszej wskazano psycholingwistyczne podstawy czytania i pisania oraz różnice między systemami językowymi, warunkujące zastosowanie określonych metod nauki czytania i pisania. Opisano strukturę, funkcję i metodyczne aspekty pracy z elementarzem, który potraktowany został jako efektywna pomoc dydaktyczna i skuteczna forma inicjacji dziecka w świat pisma. W części drugiej scharakteryzowano wybrane elementarze oraz proponowane przez ich autorów koncepcje nauki czytania i pisania. Do analizy elementarzy zastosowano podejście tradycyjne – dydaktyczne i nieoceniające. Na koniec wskazano przykłady współczesnych elementarzy polskich, niemieckich i jeden rosyjski. Kryterium ich doboru był długoletni okres wykorzystywania (blisko pół wieku) w pierwszych latach nauki szkolnej oraz dominacja metod analityczno-syntetycznych w nauczaniu czytania i pisania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
RECEPCJA PEDAGOGIKI HERBARTA NA WĘGRZECH W ŚWIETLE PODRĘCZNIKÓW AKADEMICKICH

W artykule zaprezentowano dzieje węgierskiej recepcji myśli Herbarta od zakończenia drugiej wojny światowej do chwili obecnej. Autorka rozróżnia pięć etapów, które zostały zdefiniowane w odniesieniu do wydarzeń z najnowszej historii politycznej Węgier i Europy Środkowo-
Wschodniej. Datą, od której rozpoczyna się pierwszy okres, jest zakończenie drugiej wojny światowej. Początkiem drugiego jest krwawe stłumienie węgierskiego ruchu wolnościowego i powstania narodowego w 1956 roku przez armię radziecką. Trzeci okres łączy dążenie do obiektywnej prezentacji myśli Herbarta z ostatnią dekadą panowania socjalizmu w Europie Środkowo-Wschodniej. Czwartym dominującym wydarzeniem jest zmiana systemowa, jaka dokonała się w 1989 roku. Piąty okres datowany jest od Pierwszej Ogólnowęgierskiej Konferencji Nauki o Wychowaniu, która obradowała w 2001 roku i otworzyła nowy rozdział w analizie postawionego problemu.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współczesne wyzwania pedagogiki przedszkolnej i szkolnej w obszarze edukacji włączającej dzieci niewidome i słabowidzące

Artykuł ma na celu przybliżenie modelu edukacji włączającej dzieci niewidome i słabowidzące w placówkach przedszkolnych i szkolnych, zgodnie ze strategią normalizacji i założeniami współczesnej tyflopedagogiki. Wyjaśnia znaczenie podstawowych uwarunkowań dydaktyczno-metodycznych, organizacyjnych i społecznych oraz podkreśla rolę wczesnego wspomagania rozwoju dla jakości inkluzji dzieci z niepełnosprawnością wzroku w systemie kształcenia ogólnodostępnego. 

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Multisensoryczne opowieści jako narzędzie kształtowania zachowań społecznych dzieci z autyzmem w młodszym wieku szkolnym

Celem przeprowadzonych badań było poznanie i określenie efektywności multisensorycznych opowieści w uaktywnianiu i rozwijaniu zachowań społecznych dzieci z autyzmem. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdza się, że poprzez wykorzystanie multisensorycznych opowieści można nauczyć dzieci z autyzmem określonych norm i zasad. Głównie wyzwolić drzemiący w nich potencjał komunikacyjny, pod postacią prób nawiązywania kontaktu i utrzymania komunikacji oraz odpowiedniego reagowania na zachętę udziału w zabawie z rówieśnikami. 

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
POLSKA I CZESKA FILOZOFIA WYCHOWANIA. PRÓBA ANALIZY Z PERSPEKTYWY INSTYTUCJONALNEJ I HISTORYCZNEJ

W artykule naszkicowany został obraz filozofii wychowania w Czechach i Polsce. Czeską filozofię wychowania scharakteryzowano od końca XIX wieku do chwili obecnej. Opisane zostały jej główne ośrodki i kierunki badawcze oraz czołowi przedstawiciele. W podobny sposób ustalano kapitał polskiej myśli wychowawczo-filozoficznej, wykorzystując przede wszystkim internetową bazę danych „Nauka polska”. Na tej podstawie porównano stan rozwoju filozofii wychowania w Polsce i Czechach.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika