rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Procesy koncentracji działalności przemysłowej w strefie podmiejskiej na przykładzie Dolnego Śląska

W dobie postindustrialnej narastające koszty funkcjonowania miast, postęp naukowo-techniczny, wzrost poziomu wykształcenia ludności i liczne bariery ekologiczne przyczyniają się do decentralizacji działalności gospodarczej. Jedną z konsekwencji tego zjawiska jest zwiększenie atrakcyjności lokalizacyjnej strefy podmiejskiej. Celem opracowania jest ukazanie zróżnicowania przestrzennego oraz dokonanie oceny stopnia rozwoju współczesnych procesów koncentracji działalności przemysłowej w strefach podmiejskich największych miast Dolnego Śląska. Zakres zagadnień przyjętych do analiz uzależniony był dostępnością danych, zwłaszcza na poziomie lokalnym. W artykule zaprezentowano analizy dotyczące: podmiotów w przemyśle, obszarów przemysłowych, pracujących i produkcji sprzedanej przemysłu. Zagadnienie suburbanizacji analizowano na podstawie salda migracji wewnętrznych, natężenia oddanych mieszkań czy skali zameldowania w obszarze strefy podmiejskiej badanych miast. Do diagnozy stopnia rozwoju i poziomu zróżnicowania przestrzennego procesu koncentracji działalności przemysłowej wykorzystano wskaźnik lokalizacji LQ (location quotient) oraz taksonomiczną metodę porządkowania liniowego odległości od tzw. wzorca rozwoju. Przyjęte do badania parametry zaprezentowano w układach lokalnych (gmin i powiatów) województwa dolnośląskiego, z określeniem ich przestrzennego zróżnicowania i natężenia.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany kierunków użytkowania gruntów ze szczególnym uwzględnieniem terenów przemysłowych w wielkich miastach Polski i ich otoczeniu w latach 2005 i 2009–2014

Niniejszy artykuł dotyczy szeroko dyskutowanej w kręgach naukowych i politycznych w Polsce problematyki suburbanizacji, zmian funkcji i struktury przestrzennej miast oraz otaczających ich obszarów zewnętrznych. Dyskusja i badania odnoszące się do tego zjawiska, obecne w wielu publikacjach, koncentrują się głównie na zagadnieniach społecznych, demograficznych i ekonomicznych. Poruszane jest w nich zagadnienie dynamiki zjawisk na styku miasta rdzeniowego i obszaru zewnętrznego. Sam obszar (strefa) zewnętrzny delimitowany bywa w różny sposób przez różne instytucje, brakuje konsensusu w tej sprawie. Nazywany jest obszarem funkcjonalnym, metropolitalnym, regionem miejskim, suburbiami czy bardziej tradycyjnie i całościowo – aglomeracją. Wśród wielu kwestii dotyczących relacji układu obszar centralny (core city) – obszar zewnętrzny szczególnie interesująco z punktu widzenia nauki przedstawia się proces deindustrializacji obszaru centralnego i rozwoju jego funkcji na obszarach otaczających. Głównym celem artykułu jest odpowiedź na poniższe pytania. Czy i w jakim zakresie w relacji miasto rdzeniowe – obszar zewnętrzny dochodzi do zmian w sposobie użytkowania gruntów? I w węższym ujęciu – czy potwierdzają się obserwacje dotyczące deindustrializacji miast rdzeniowych, zmian zajmowanych przestrzeni przemysłowych i przenoszenia funkcji gospodarczych na tereny podmiejskie i otaczające oraz powstawania nowych takich funkcji? W badaniach posłużono się danymi Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (GUGiK) z lat 2009–2014 w układzie powiatów ziemskich i grodzkich. Dane liczbowe dotyczyły powierzchni i sposobu użytkowania gruntów w danej jednostce administracyjnej według klasyfikacji urzędowej. Dodatkowo dla miast rdzeniowych pogłębiono analizę od 2005 roku (według dostępności danych). W celu uzupełnienia analizy i dopełnienia obrazu prezentowanych zjawisk wykorzystano dane o produktywności przemysłu w układzie powiatów. Obszar zewnętrzny miast delimitowano przez wybór powiatów w otoczeniu miast rdzeniowych – w nawiązaniu do stosowanych przez Eurostat regionów metropolitalnych oraz wyznaczonych w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (KPZK) miejskich obszarów funkcjonalnych.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Europejskie uwarunkowania rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce

Cechą charakterystyczną gospodarki Unii Europejskiej jest znaczący w niej udział sektora małych i średnich przedsiębiorstw – MSP. Przedsiębiorstwa te, w porównaniu z przedsiębiorstwami dużymi, w tym zwłaszcza spółkami akcyjnymi, są słabszymi podmiotami gospodarczymi. Ich znacznie mniejsze możliwości pozyskiwania kapitału i zaawansowanych technologii powodują, że są w dużym stopniu zagrożone upadłością. Jednak dzięki aktywnej polityce wspierania prywatnej przedsiębiorczości liczba nowo powstających przewyższa liczbę tych, którym się nie powiodło (Leśniewski 2003). Polityka ta opiera się na założeniu, że sektor MSP przyczynia się do powstawania klasy średniej, której istnienie jest warunkiem stabilnej demokracji oraz przeciwdziała procesom koncentracji w gospodarce rynkowej i jej monopolizacji, ograniczającym wolny wybór i konkurencję (Ważniewski 2003).

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Powiązania gospodarcze państw postradzieckich na przykładzie bezpośrednich inwestycji zagranicznych

Utworzenie Związku Radzieckiego, w ramach określonego założenia politycznego, wymagało od jego władz przeprowadzenia licznych reform politycznych i gospodarczych. Jednym z głównych celów jego powstania było stworzenie odseparowanego od innych krajów (w szczególności zachodnich), samowystarczalnego i zintegrowanego wewnętrznie tworu państwowego. Po upadku ZSRR byłe republiki związkowe odzyskały niepodległość. Transformacje systemowe umożliwiły im rozszerzenie kierunków handlu oraz przepływu środków finansowych w postaci nowych inwestycji o kraje spoza obszaru radzieckiego. Celem artykułu jest analiza powiązań gospodarczych występujących obecnie pomiędzy byłymi republikami Związku Radzieckiego przez pryzmat wielkości i struktury geograficznej (kierunków) przepływów bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Porównanie w pracy wyników analizy danych z uwarunkowaniami historycznymi oraz aktualną sytuacją geopolityczną w regionie pozwoliło autorce odpowiedzieć na postawione we wstępie artykułu pytanie badawcze: „Czy obecnie można mówić o istotnej reorganizacji polityki gospodarczej, polegającej na rzeczywistym otwarciu państw postradzieckich na nowe rynki, czy ich dalszej integracji z krajami, których obszary znajdowały się w przeszłości za tzw. żelazną kurtyną?”. Artykuł wzbogacono ponadto o krótki przegląd ustaleń terminologicznych.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowoczesne usługi a poziom rozwoju gospodarczego

Działalność usługowa, będąca ważną częścią współczesnej gospodarki, nieustannie podlega zmianom. Zmiany te są uwarunkowane procesami ekonomicznymi, które wynikają m.in. z postępu technologicznego, nasilającej się globalizacji i zwiększającej się konkurencyjności. Zgodnie z teoriami działalności usługowej, coraz większego znaczenia nabierają usługi wyspecjalizowane, w których zatrudniani są pracownicy o wysokich kwalifikacjach zawodowych. Do tych usług należą dynamicznie rozwijające się usługi o wysokim nasyceniu wiedzą. Na rozwój usług wyspecjalizowanych wpłynął także wzrost zapotrzebowania na nowoczesne usługi w dobie rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Zmiany zachodzące w strukturze usług są ściśle związane z procesem rozwoju społeczno-gospodarczego. W procesie rozwoju społeczno-gospodarczego, według Flejterskiego, Panasiuka, Perenca i Rosy (2005), wyróżnia się cztery fazy rozwoju sektora usług: (1) fazę pierwotną charakteryzującą się dominacją usług, które nie wymagają wysokich kwalifikacji, (2) fazę wzrostową, która cechuje się rozwojem usług wymagających pewnych kwalifikacji, (3) fazę obsługi przemysłu i wzrostu konsumpcji usług oraz (4) fazę rozwoju usług opartych na wysokich technologiach. Nowoczesne usługi oparte na wiedzy odgrywają ważną rolę w rozwoju gospodarczym. Celem artykułu jest próba przybliżenia kwestii terminologicznych związanych z usługami nowoczesnymi oraz próba odpowiedzi na pytanie o ich rolę w rozwoju nowoczesnych gospodarek.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania transportu kolejowego i intermodalnego w obsłudze stref przemysłowych w Polsce

Celem pracy było zbadanie rozmieszczenia współczesnych stref przemysłowych w stosunku do lokalizacji terminali intermodalnych (kontenerowych) oraz wskazanie rekomendacji w zakresie zwiększenia wykorzystania transportu kolejowego i intermodalnego. Do analizowanych stref przemysłowych autor zaliczył specjalne strefy ekonomiczne oraz parki przemysłowe i technologiczne. Przedstawiono także różnice pomiędzy deklarowaną a rzeczywistą polityką transportową i przemysłową państwa. Artykuł stanowi diagnozę uwarunkowań wykorzystania kolei i transportu intermodalnego przez przedsiębiorstwa działające w strefach przemysłowych. Uwzględniono procesy zachodzące od początku transformacji ustrojowej w zakresie rozwoju stref przemysłowych i transportu intermodalnego w Polsce. Jak wynika z przeprowadzonych badań, dostęp stref przemysłowych do terminali intermodalnych był ograniczony. Przy lokalizacji stref przemysłowych w małym stopniu brano pod uwagę możliwość doprowadzenia bocznicy kolejowej czy też odległość od terminali kontenerowych. Stanowiło to barierę w rozwoju transportu intermodalnego w Polsce oraz wpływało na zwiększenie kosztów zewnętrznych transportu i jego negatywnego wpływu na środowisko.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Działalność przedsiębiorstw w gminach wiejskich w sąsiedztwie portu lotniczego Katowice Airport

Przedmiotem pracy jest rozwój działalności gospodarczych w gminach wiejskich położonych w otoczeniu Międzynarodowego Portu Lotniczego „Katowice” w Pyrzowicach. Celem pracy jest przedstawienie działalności gospodarczych, których powstanie związane jest bezpośrednio lub pośrednio z działalnością portu lotniczego. Lotnisko generuje powstanie określonej grupy działalności usługowej, przemysłowej oraz infrastruktury komunikacyjnej, która prowadzi do wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej obszarów sąsiadujących z portem lotniczym. Materiał źródłowy stanowiła literatura, dane pozyskane z bazy REGON, dane statystyczne z Głównego Urzędu Statystycznego oraz badania terenowe przeprowadzane metodą inwentaryzacyjną w 2013 i 2015 roku i dane pozyskane z portu lotniczego. W końcowej części pracy zostanie podjęta próba przedstawienia Międzynarodowego Portu Lotniczego jako jednego z czynników wpływających na rozwój działalności gospodarczej. Najwięcej działalności gospodarczych powstaje w otoczeniu portu lotniczego. Dominującą rolę odgrywają działalności usługowe z sekcji H, czyli transport i gospodarka magazynowa.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Międzynarodowe uwarunkowania negatywnych konsekwencji ruchu turystycznego w Krakowie

Uprawianie turystyki ma zwykle wydźwięk pozytywny i rzadko kojarzy się z negatywnymi konsekwencjami. Podjęcie tematyki dysfunkcji turystycznych wynika z faktu, że współczesna turystyka coraz bardziej jest narażona na generowanie różnorodnych, negatywnych następstw społecznych. Celem badawczym niniejszej pracy było przedstawienie rodzaju dysfunkcji turystyki oraz międzynarodowych uwarunkowań negatywnych konsekwencji ruchu turystycznego w Krakowie. W empirycznej części dokonano analizy wielkości ruchu turystycznego oraz wskazano najczęstsze motywy przyjazdu turystów do Krakowa. Na podstawie przeprowadzonych badań sondażowych i wywiadów wyodrębniono trzy kategorie postaw mieszkańców wobec destrukcyjnych zachowań turystów.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
30 lat konferencji z zakresu przemian strukturalnych przemysłu i usług oraz 15 lat „Prac Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego” – główne problemy badawcze

W notatce przedstawiono główne problemy badawcze oraz ważniejsze fakty dotyczące organizacji cyklu krakowskich konferencji poświęconych problematyce przemian strukturalnych przemysłu i usług, organizowanych w latach 1985–2014, a także wydawanych od 2000 roku „Prac Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, które utrwaliły w postaci artykułów naukowych wiele prezentowanych w trakcie obrad referatów.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka finansów przedsiębiorstw w wyniku zmian systemu gospodarczego

Zarządzanie finansami było zawsze istotną częścią zarządzania przedsiębiorstwem, ale jako dyscyplina naukowa pojawiło się dopiero na początku XX wieku. Od tego momentu zarówno praktyczna jak i naukowa odmiana finansów w przedsiębiorstwie uległy znacznej przemianie. Na początku ubiegłego stulecia w zarządzaniu finansami kładziono nacisk na prawne aspekty związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstw, dotyczące głównie ich powstawania, łączenia oraz pozyskiwania kapitału. W latach trzydziestych, a więc w latach kryzysu gospodarczego, w zarządzaniu finansami koncentrowano się na badaniu płynności, zyskowności przedsiębiorstw, a także na prawnych aspektach dotyczących regulacji rynków kapitałowych . Znaczący wpływ na rozwój zarządzania finansami w przedsiębiorstwie miały przemiany w podejściu do jego naukowego odpowiednika oraz wzrastające wykorzystanie komputerów, rozwój matematycznych i statystycznych modeli.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Turystyka senioralna – szansa i wyzwania obiektów noclegowych w obliczu starzenia się społeczeństwa na przykładzie Krynicy-Zdroju

Postępujące zmiany demograficzne mają wpływ na różne aspekty naszego życia, w tym również na ruch turystyczny. Przekształceniom ulega struktura osób podróżujących, jak też ich oczekiwania, potrzeby i motywacje. Turystyka, będąc jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się branż, aby prężnie się rozwijać, musi uwzględniać wszystkie nowe trendy i prawidłowości. W związku z widocznie zauważalnym starzeniem się społeczeństw, szczególnie w Europie, turystyka osób starszych, zwana również senioralną, jest tą, która ma duży potencjał rozwojowy. Szeroka grupa odbiorców to wiele możliwości zarówno dla miast, gmin, jak i dla poszczególnych przedsiębiorstw związanych z turystyką. Celem niniejszej pracy była analiza ofert obiektów noclegowych Krynicy-Zdroju – jednego z najstarszych polskich uzdrowisk – pod kątem programu przygotowanego specjalnie dla seniorów. Przebadano rodzaje ofert, pakiety zniżkowe, możliwości aktywności i spędzania wolnego czasu. Starano się znaleźć odpowiedzi na pytania: czy i w jaki sposób oferty przedstawiane są na stronach internetowych obiektów noclegowych, czy różnią się między sobą, czy hotele o wyższym standardzie mają bogatszą ofertę przeznaczoną dla seniorów niż te o niższym standardzie, czy obiekty noclegowe dostosowują się do zmian demograficznych i odpowiadają na zapotrzebowania starzejącego się społeczeństwa. Spośród całej bazy noclegowej w Krynicy-Zdroju, w oparciu o dane z Krynickiej Organizacji Turystycznej z 2017 roku, przeanalizowano 221 obiektów noclegowych, w tym: sześć hoteli czterogwiazdkowych, siedem hoteli trzygwiazdkowych, 11 pensjonatów, 14 sanatoriów, 65 ośrodków wypoczynkowych, osiem domków drewnianych, 107 kwater prywatnych, dwa schroniska i jeden hostel. W pracy posłużono się metodą kwerendy źródeł internetowych. Z przeprowadzonych badań wynika, że oferta usług towarzyszących, zamieszczanych na stronach internetowych, proponowana seniorom przez obiekty noclegowe w Krynicy, nie jest bogata ani różnorodna. Tym samym nie nadąża za zmieniającymi się potrzebami współczesnego turysty. Zróżnicowana jest głównie pod kątem cenowym, uwzględniając zjawisko sezonowości. Właściciele obiektów powinni zróżnicować i rozszerzyć ofertę kierowaną do osób starszych, niekoniecznie chorych, ale chcących zadbać o swoje zdrowie. Stanowiłoby to czynnik konkurencyjny, mogłoby poprawić promocję obiektu noclegowego, jednocześnie zwiększając sprzedaż usług. Atrakcyjniejsza oferta obiektów noclegowych, odpowiadająca wymaganiom zmieniającego się popytu turystycznego, byłaby również korzystna z perspektywy rozwoju miasta.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modele rozwoju usług agroturystycznych w polskich Karpatach

Karpaty są przykładem regionu, w którym liczba gospodarstw agroturystycznych jest jedną z wyższych w kraju. Są one istotnym uzupełnieniem turystycznej bazy noclegowej w regionie. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi agroturystyki w Karpatach są: różnorodność walorów przyrodniczych i kulturowych, dominacja małych gospodarstw rolnych oraz wzrastająca popularność alternatywnych form turystyki. Celem studium było ukazanie różnych ścieżek rozwoju agroturystyki na obszarze polskich Karpat. W badaniach posłużono się kwerendą literatury, badaniami ankietowymi i terenowymi. Stwierdzono koncentrację gospodarstw agroturystycznych w kilku obszarach. Są to głównie gminy w otoczeniu Tatr, parków narodowych i krajobrazowych w Beskidach i na Pogórzu oraz w sąsiedztwie dużych miast. Oferta agroturystyczna jest zróżnicowana i ściśle powiązana z warunkami środowiska przyrodniczo-kulturowego oraz poziomem rozwoju infrastruktury turystycznej i tradycjami turystycznymi. Wyodrębniono cztery modele rozwoju agroturystyki na obszarze polskich Karpat. Kryteriami ich wyodrębnienia było powiązanie z funkcjonującym gospodarstwem rolnym, specyfika oferty turystycznej i jej powiązanie z walorami środowiska przyrodniczo- kulturowego terenu, natężenie ruchu turystycznego w regionie i jego wpływ na formę działalności agroturystycznej.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Globalne uwarunkowania rozwoju i czynniki lokalizacji usług dla biznesu – przykład Gdyni

Usługi dla biznesu to jedna z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin globalnej gospodarki. Począwszy od połowy pierwszej dekady XXI wieku największe polskie miasta, w tym funkcjonalny obszar miejski Gdańska i Gdyni, stały się jednymi z czołowych miejsc, do których międzynarodowe korporacje przenoszą wybrane rodzaje aktywności. Celem studium przypadku Gdyni jest wskazanie czynników lokalizacji decydujących o strukturze napływających inwestycji. W studium wykorzystano podejście indukcyjne, opierając się głównie na analizie dotychczasowego dorobku naukowego oraz informacji dotyczących analizowanych podmiotów. W pracy wskazano główne czynniki lokalizacji usług biznesowych. Cechują one także polskie miasta, w tym Gdynię. Mocne strony Gdyni to przede wszystkim bardzo dobra dostępność nowoczesnej powierzchni biurowej i dostępność komunikacyjna. Trójmiasto wyróżnia się również dużymi zasobami pracy – konkurencja o pracowników nie jest jeszcze bardzo nasilona. Obok inwestorów wykorzystujących typowe dla dużych polskich aglomeracji czynniki lokalizacji (centra usług wspólnych albo outsourcingu procesów gospodarczych) w Gdyni działają podmioty dyskontujące specyfikę położenia i struktury gospodarki. W mieście istnieją podmioty doskonalące usługi teleinformatyczne, prowadzące działalność doradczą i szkoleniową na rzecz stoczni, armatorów, a także innych dużych przedsiębiorstw przemysłowych oraz biura projektujące statki i konstrukcje morskie. Tego rodzaju podmioty tworzą gdyńską specyfikę usług dla biznesu.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Organizacja przestrzenna grup kapitałowych jako problem badawczy geografii ekonomicznej

Ziemia, praca i kapitał – to trzy główne czynniki produkcji wyróżniane przez klasyczną ekonomię. O ile ziemia wraz z jej bogactwami i użytkami, a także czynnik pracy(ludzie z ich kwalifikacjami i umiejętnościami) stanowią przedmiot zainteresowania nie tylko ekonomii, ale i geografii od początku jej istnienia, to kapitał – jego przepływy i przestrzenną alokację należy uznać za zaniedbany problem badawczy w geografii ekonomicznej. Wpływa na to szereg przyczyn, ale najważniejszymi są zapewne: trudno uchwytny (a przy zastosowaniu obecnych technik komunikacyjnych wręcz „niewidzialny”, niematerializujący się) charakter obrotu kapitału oraz poufność danych.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przekształcenia terenów poprzemysłowych w województwach śląskim i małopolskim – prawidłowości i uwarunkowania

Szybkie przemiany gospodarcze zachodzące w latach 1990-tych oraz dziedzictwo ekstensywnie wykorzystanych terenów fabrycznych z okresu socjalizmu leżą u podstaw pojawienia się w polskich miastach rozległych terenów poprzemysłowych. Skala tego zjawiska jest szczególnie duża w okręgach i ośrodkach przemysłowych, w których znaczący udział miały branże tradycyjne. Kurczenie się owych branż wobec załamania się popytu na ich produkty (górnictwo węglowe) lub konkurencji wyrobów zagranicznych (przemysł włókienniczy, hutnictwo żelaza), wprowadzanie nowych technologii oraz likwidacja zakładów lub wydziałów szczególnie uciążliwych dla środowiska (np. koksowni, stalowni martenowskich) prowadzą do opuszczania starych obiektów i budowli. Procesy takie obserwowane są na dużą skalę w województwie śląskim, a także w Krakowie i niektórych innych miastach województwa małopolskiego.

Czasopismo: Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka