rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obrót nieruchomościami rolnymi w świetle ostatnich zmian wprowadzonych ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 roku – wybrane zagadnienia

Artykuł dotyczy wybranych zagadnień w zakresie zmian legislacyjnych dotyczących obrotu nieruchomościami rolnymi. Podstawowym jego celem jest udzielenie względnie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o znaczenie cywilnoprawnego obrotu nieruchomościami rolnymi. Mając na uwadze hybrydalny charakter poszczególnych rozwiązań chodzić będzie zwłaszcza o swoiste uporządkowania analizowanej regulacji prawnej obrotu nieruchomościami rolnymi, odnalezienie myśli przewodniej i sformułowanie prawidłowości rządzących prawnorolnymi formami obrotu skojarzonymi z ingerencją administracyjnoprawną (przybierającą postać decyzji administracyjnej), ze szczególnym uwzględnieniem szerszego kontekstu, w jakim są one osadzone. Odnosząc te spostrzeżenia do problemu roli czy udziału decyzji administracyjnej w cywilnoprawnym obrocie nieruchomościami rolnymi, zasadnie można na jego tle formułować różnorakie pytania o: sens kreowania w polskim systemie prawnym szczególnej prawnorolnej regulacji obrotu nieruchomościami rolnymi, umiejscowienie takiej regulacji i skuteczność jej oddziaływania na kształtowanie ustroju rolnego – czy nawet szerzej ustroju społeczno-gospodarczego, zwłaszcza w nowych warunkach, w których „siłą napędową” rozwoju polskiego prawa rolnego stało się także prawo europejskie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zbieg ubezpieczeń emerytalnego i rentowego zleceniobiorcy. Wybrane zagadnienia

W artykule przedstawione zostały wady i zalety podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez zleceniobiorców, na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych. Publikacja ukazuje zasady zbiegu tytułów w ubezpieczeniach emerytalnym i rentowym. Analizie poddany został także obecny model kumulacji tytułów w ubezpieczeniu społecznym. W końcowej części rozważań autor przedstawia alternatywny model jednolitego obciążenia składką dochodów ubezpieczonych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prywatne pośrednictwo pracy a świadczenie usług informacyjnych o miejscach pracy za pośrednictwem systemów teleinformatycznych

Treść art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18c ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z uwagi na ich daleko idącą niedookreśloność, rodzi pytanie o to, jaka jest wzajemna relacja obu tych regulacji, w szczególności, czy usługi wymienione w art. 18c ust. 2 pkt 4 wskazanej ustawy mieszczą się w zakresie pojęciowym pośrednictwa pracy czy też przeciwnie, stanowią one usługi, których nie można zakwalifikować jako pośrednictwo pracy. W artykule szczegółowo przeanalizowano regulacje związane z gromadzeniem (w postaci dokumentu elektronicznego) i udostępnianiem informacji o wolnych i poszukiwanych miejscach pracy za pośrednictwem systemów teleinformatycznych. Ukazano różnicę między biernym i czynnym pośrednictwem pracy, a także podjęto próbę wskazania reżimu prawnego umowy o świadczenie usług wymienionych w art. 18c ust. 2 pkt 4 wskazanej wyżej ustawy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Jak chronić prawa podstawowe własnych obywateli w sytuacji prymatu prawa unijnego? Garść refleksji na kanwie orzecznictwa FSK i TSUE dotyczącego Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA)

Orzeczenie niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego (FSK) z 14 grudnia 2015 r. w sprawie Identitätskontrolle ma kluczowe znaczenie dla rozumienia granic możliwości ochrony krajowych praw podstawowych w Unii Europejskiej. FSK de facto przeprowadził w nim kontrolę zgodności wynikającego z prawa Unii Europejskiej obowiązku bezwarunkowego wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony prawa do godności, ostatecznie jednak dochodząc do wniosku, że gwarancje konstytucyjne zasadniczo pokrywają się z unijnymi. Wydając swoje orzeczenie, choć było ono ewidentnie różne od dotychczasowego orzecznictwa TSUE na temat ENA, FSK stwierdził brak potrzeby zadania pytania prejudycjalnego. Pomimo to, w ewidentny sposób orzeczenie to wpłynęło na późniejszy rozwój orzecznictwa TSUE, przede wszystkim na wyrok w sprawie Aranyosi i Căldăraru. Ponadto wydaje się, że w znacznym stopniu wpłynęło ono także na dalszą dynamikę relacji pomiędzy krajowymi sądami konstytucyjnymi a TSUE w zakresie ochrony praw podstawowych. Tym samym można nawet posunąć się do stwierdzenia, że ma ono kluczowe znaczenie dla zrozumienia dynamiki procesu dialogu sądowego wewnątrz UE.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Szczególne problemy ubezpieczenia społecznego zleceniobiorców w kontekście braku bezwzględnego obowiązku osobistego świadczenia pracy przez zleceniobiorcę

W artykule przedstawione zostały specyficzne problemy ubezpieczenia społecznego zleceniobiorców wynikające z braku bezwzględnego obowiązku osobistego świadczenia pracy przez zleceniobiorcę. Analizie poddane zostały sytuacje, w których zleceniobiorca wykonuje zlecenie przy pomocy osoby trzeciej lub jest przez tę osobę zastępowany. Omówiono skutki korzystania przez zleceniobiorcę z pomocy innych osób w sferze ubezpieczenia społecznego dla samego zleceniobiorcy oraz jego pomocnika, podwykonawcy lub substytuta. Została również omówiona konstrukcja osoby współpracującej przy wykonywaniu umowy zlecenia.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Strony postępowania w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przedmiotem artykułu są prawne problemy dotyczące strony postępowania prawa budowlanego w świetle ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Analizowane zagadnienie ma doniosłe znaczenie ze względu na stosowanie prawa przez sądy i organy administracji. Celem niniejszego artykułu jest również zaprezentowanie podstawowych problemów prawnych związanych z wykładnią pojęcia strony postepowania w prawie budowlanym w praktycznym wymiarze.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pozycja procesowa prezydenta miasta na prawach powiatu w postępowaniach ze specustawy drogowej. Rozważania na marginesie uchwały składu orzekającego siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., 1 OPS 2/15

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tzw. specustawa drogowa) od początku swojego istnienia sprawiała wiele problemów interpretacyjnych. Jednym z nich jest z pewnością kwestia pozycji procesowej prezydentów miast na prawach powiatu, którzy występują w postępowaniach administracyjnych prowadzonych na podstawie ww. ustawy w dwóch rolach. Z jednej bowiem strony są oni organem właściwym do prowadzenia tychże postępowań, a z drugiej występują jako strona danego postępowania. Wobec braku wyraźnej regulacji ze strony ustawodawcy w praktyce urzędów uwidoczniły się obecnie różne rozwiązania co do sposobu prowadzenia postępowań na podstawie specustawy drogowej. Analiza tych rozwiązań oraz ich ocena mogą doprowadzić do konkluzji, że część z nich jest względnie poprawna, a przynajmniej możliwe jest ich prawne i logiczne uzasadnienie. Jednakże w państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie takiej sytuacji, dlatego też należy wystosować wobec ustawodawcy stosowne postulaty zmiany specustawy drogowej oraz zastanowić się, które spośród stosowanych przez organy administracji publicznej rozwiązań są najbardziej poprawne i pożądane.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Umowy cywilnoprawne a specyfika zawodu nauczyciela

Przedmiotem artykułu jest dopuszczalność stosowania umów cywilnoprawnych do zatrudniania nauczycieli w kontekście specyfiki tej grupy zawodowej. Zmiana w przepisach dotyczących zakazu zatrudniania nauczycieli na podstawie tych umów skłania do refleksji i skomentowania jej zasadności. Autorka charakteryzuje korzyści, jakie płyną dla nauczycieli szkół niepublicznych w związku z tą modyfikacją, oraz straty, jakie mogą ponieść pracodawcy. Omawiana zmiana weszła w życie 1 września 2018 r. i jest różnie oceniana przez dyrektorów szkół niepublicznych, jak i przez samych nauczycieli. W końcowej części artykułu autorka formułuje własną opinię na ten temat.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Czas jako element stosunku pracy (uwagi na gruncie treści art. 22 §1 k.p.)

W opracowaniu autor podjął tematykę użytego w artykule 22 § 1 Kodeksu pracy pojęcia czasu. Analizuje rolę i zasadność zamieszczenia w art. 22 § 1 Kodeksu pracy sformułowania dotyczącego czasu wykonywania pracy. Dotyczy to między innymi relacji z takimi pojęciami jak podporządkowanie czy czas pracy. Postawione zostały tezy dotyczące możliwego szerszego rozumienia pojęcia czasu realizacji umowy. Stworzyłoby to opcję rozszerzenia tego pojęcia również na stosunki prawne nieobjęte do tej pory ochroną w kontekście długości ich realizacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O zakresie podmiotowym prawa pracy z perspektywy koncepcji work-life balance

W Polsce znaczna część osób zatrudnionych na innej podstawie prawnej niż stosunek pracy świadczy pracę w warunkach zależności ekonomicznej. Z drugiej strony następuje odejście od klasycznego modelu podporządkowania pracowniczego, co wiąże się z większą niezależnością pracowników i stanowi konsekwencję rozwoju nietypowych form zatrudnienia także w ramach stosunku pracy. Biorąc to pod uwagę, warto zastanowić się, jak w przyszłości powinien się kształtować zakres podmiotowy prawa pracy. Pozycja społeczna wszystkich osób, dla których praca stanowi podstawowe źródło dochodów, a więc warunek godnego życia, jest coraz bardziej podobna, a negatywne następstwa konfliktów pomiędzy sferą życia zawodowego i prywatnego są tak samo dotkliwe, bez względu na podstawę prawną zatrudnienia. Interes społeczny wymaga więc, aby uwzględnić zagrożenia towarzyszące różnym formom świadczenia pracy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uznanie za pracownika osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej

Autor analizuje koncepcję pracownika wypracowaną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE). Akcentuje autonomiczny charakter definicji „pracownika”, pod którym to pojęciem TSUE rozumie osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz samozatrudnione. Przedstawia kryteria stosowane w judykaturze unijnej pozwalające odróżnić zatrudnienie pracownicze od niepracowniczego. Podkreśla przepisy prawa pracy, materialne i procesowe, pozwalające zainteresowanym na uznanie za pracownika osoby zatrudnionej w ramach umów cywilnoprawnych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Filozofia tzw. ochrony osób pracujących na zasadach cywilnoprawnych

Opracowanie dotyczy ciągle powszechnego niezrozumienia fundamentalnej dla dyscypliny prawa pracy kwestii, jaką stanowi problem prawnej podstawy zatrudnienia. Chodzi mianowicie o to, co tak naprawdę determinuje wybór owej podstawy, a dokładnie, czy w przedmiotowej kwestii przesądzająca jest ostatecznie owa „wolna” wola stron. Pytania są następujące: czy rzeczywiście obrany przez ustawodawcę kierunek zrównywania prawnych podstaw zatrudnienia w sferze prawa pracy i prawa cywilnego jest błędny, a jeśli tak, to jak powinno wyglądać pewne „rozplanowanie” prawnych podstaw świadczenia pracy i co determinuje decyzję ustawodawcy o tymże planowaniu, a może to po prostu owa „wolna” wola stron w tej mierze decyduje wyłącznie? Znalezienie odwiedzi na powyższe pytania jest zupełnie kluczowe, żeby odpierać falę krytyki na propozycje zawarte w projekcie kodeksu z zakresu indywidualnego prawa pracy, opracowanego przez Komisję Kodyfikacyjną z lat 2016–2018.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Koncepcja umowy o dzieło twórcze. Analiza krytyczna

W opracowaniu dokonuje się krytycznej oceny obowiązującej od jakiegoś czasu w orzecznictwie sądowym koncepcji umowy o dzieło twórcze (artystyczne). Jej istota polega na ograniczeniu zakresu stosowania umów o dzieło w obrocie prawnym jedynie do tych przypadków, gdy dzieło, które jest rezultatem tej umowy, spełnia cechy utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. W ramach tej koncepcji przyjmuje się dopuszczalność wykorzystywania umowy o dzieło wyłącznie w sytuacjach, gdy rezultat jest tworem oryginalnym, jedynym w swoim rodzaju, niepowtarzalnym, chronionym prawem autorskim i wymagającym specjalnych umiejętności od przyjmującego zamówienie (autora), stanowi wyraz jego kreatywności i szczególnych umiejętności. Autor ukazując istotne wady analizowanej koncepcji, próbuje udowodnić, że nie ma ona de lege lata żadnych podstaw w obowiązującym prawie, a dokonana przez judykaturę wykładnia przepisów Kodeksu cywilnego regulujących umowę o dzieło jest wykładnią contra legem. De lege ferenda należy zastanowić się nad objęciem umowy o dzieło składką na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz sformułowaniem odrębnej od prawa cywilnego definicji umowy o dzieło, która będzie miała swoje zastosowanie jedynie na gruncie przepisów regulujących ubezpieczenia społeczne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O potrzebie różnorodności w prawie pracy

Panuje przekonanie, że skoro prawo pracy ma chronić pracownika, to ze swojej istoty wymaga ograniczeń. Zasada swobody umów powinna być zatem limitowana. W przeciwnym bowiem wypadku dojdzie do naruszenia systemu prawa pracy. Stąd tylko krok do stwierdzenia, że wolność w prawie pracy może stanowić zagrożenie dla realizacji podstawowej funkcji w prawie pracy. Innymi słowy, im większy uniformizm, czyli jednolitość instytucji, tym większa pewność skuteczności działania funkcji ochronnej prawa pracy. Tymczasem funkcja ochrony pracownika nie może i nie powinna stanowić bariery dla rozwoju prawa pracy. Prawo pracy XXI wieku wymaga różnorodności. Tylko dzięki nowym formom zatrudnienia i organizacji pracy oraz elastyczności można sprostać wyzwaniom rynku pracy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przyszłość cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia

W artykule podjęto próbę ukazania przyszłości cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia. Autor przedstawia skalę i przyczyny zjawiska upowszechniania się w gospodarce rynkowej cywilnoprawnych form zatrudnienia oraz pracy na własny rachunek, które coraz częściej wypierają klasyczny stosunek pracy. Jego zdaniem, tendencja ta ma charakter trwały i nieodwracalny. W przyszłości należy utrzymać model zatrudnienia oparty na różnorodności dopuszczalnych podstaw zatrudnienia, zakładający swobodę wyboru reżimu pomiędzy stosunkiem pracy, umowami prawa cywilnego a samozatrudnieniem. Istnieje konieczność pozostawienia dotychczasowej konstrukcji stosunku pracy opartej na kryterium pracy podporządkowanej, wykonywanej pod kierownictwem pracodawcy. To właśnie ten model zatrudnienia musi gwarantować najszerszy (najpełniejszy) zakres ochrony, która winna rekompensować pracownikowi permanentny stan zależności (podporządkowania) względem pracodawcy. Wokół tak określonego modelu stosunku pracy możliwe jest natomiast budowanie innych cywilnoprawnych form zatrudnienia, do których w ograniczonym zakresie powinny mieć zastosowanie ochronne przepisy prawa pracy. Ponadto istnieje potrzeba doprecyzowania w przepisach Kodeksu pracy kryteriów odróżniających stosunek pracy podporządkowanej od cywilnoprawnych stosunków zatrudnienia, zwłaszcza zaś kryterium kierownictwa pracodawcy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nowe trendy gospodarcze a reguła domniemania zawarcia umowy o pracę

Artykuł odnosi się do różnych podstaw zatrudnienia. Autorka wyraża przekonanie, że innowacyjność gospodarki wymaga zwiększenia udziału zatrudnienia zadaniowego, a do tego bardziej przystają stosunki cywilnoprawne. W tym kontekście sprzeciwia się koncepcji domniemania zawarcia umowy o pracę.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Umowy prawa cywilnego jako podstawa zatrudnienia – wybrane zagadnienia

Przedmiotem niniejszego opracowania jest kwestia wykorzystywania umów prawa cywilnego jako podstawy świadczenia pracy. Ze względu na istniejące w obowiązującym ustawodawstwie różnice w prawnym unormowaniu zatrudnienia pracowniczego i niepracowniczego stosowanie umów cywilnych w stosunkach zatrudnienia pociąga za sobą doniosłe skutki społeczne. Równocześnie kwestia ta pozostaje niezwykle aktualna ze względu na utrzymującą się skalę zjawiska zawierania umów cywilnoprawnych w miejsce tradycyjnie zawieranych umów o pracę. Z uwagi na ograniczone ramy opracowania podjęte rozważania koncentrują się na wybranych aspektach zatrudnienia na podstawie umów prawa cywilnego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo do wypoczynku osób pracujących na własny rachunek – uwagi de lege ferenda

Przedmiotem niniejszego opracowania jest kwestia związana z prawem do wypoczynku osób samozatrudnionych. Obecne przepisy Konstytucji RP z 2.04.1997 r. w tej materii nie są jednoznaczne i należałoby dokonać ich rewizji. Po pierwsze, nie są zgodne z aktami prawa międzynarodowego. Po drugie, nie odzwierciedlają obecnych realiów społeczno-gospodarczych. Zdaniem autora, zakres podmiotowy prawa do wypoczynku powinien być rozszerzony na osoby samozatrudnione, które spełniają – określone w opracowaniu – kryteria.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Filozofia prawa a teorie wykładni prawa (wybrane zagadnienia)

Treść artykułu w sposób szkicowy przedstawia problematykę związaną z teoriami wykładni prawa. Autorzy wskazują na dwie postawy metodologiczne względem poznawania interpretacji prawa, które skutkują opisowymi i normatywnymi teoriami wykładni prawa, a także na wykształcenie się pojęcia „teorii-koncepcji” w wykładni prawa. Autorzy wyróżniają trzy grupy takich teorii-koncepcji w polskiej teorii prawa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Doręczenia zagraniczne w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym – problemy praktyczne

Problematyka doręczania pism w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym dokonywanych poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, w kontekście prawa Unii Europejskiej, a w szczególności orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, wyznaczających standardy doręczania pism, nabiera coraz większego znaczenia. Źródłem istotnych problemów praktycznych jest brak unormowań dotyczących doręczania pism w ogólnym postępowaniu administracyjnym zarówno między państwami UE (z wyjątkiem spraw podatkowych i celnych, w odniesieniu do których obowiązują stosowne regulacje), jak i do państw niebędących członkami UE. Poza klasycznym sposobem doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego, które niestety nie zawsze jest skuteczne, zastosowanie znajdują posiłkowo stosowane inne sposoby doręczeń. Stwierdzić jednak należy, iż brakuje regulacji jednolicie normujących sposoby doręczania w różnych rodzajach postępowań, co prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania standardów w zakresie doręczeń w zależności od przedmiotu postępowania.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wybrane aspekty tekstów jednolitych samorządowych aktów prawa miejscowego

Praktyka wielokrotnego nowelizowania aktu normatywnego rodzi problemy w ustaleniu obowiązującej treści tego aktu. Problemy te eliminować ma instytucja tekstu jednolitego. Niniejsze opracowanie poświęcone zostało wybranym aspektom tej instytucji prawnej w odniesieniu do aktów prawa miejscowego. Przybliża ono regulacje normujące obowiązek ogłaszania tych tekstów, ich charakter prawny, a także zasady eliminowania zaistniałych w nich błędów. Podkreśla się również konieczność dokładania najwyższej staranności przy ich redagowaniu w celu zapobieżenia pojawiania się w obrocie prawnym tekstów jednolitych niezgodnych z obowiązującym stanem prawnym.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pozytywna wartość osobowości. Pawła Nowgorodcewa idealizm prawny

Paweł Nowgorodcew był profesorem prawa, działaczem politycznym i jednym z czołowych przedstawicieli rosyjskiej filozofii prawa. Na przełomie wieków XIX i XX zauważył kryzys doktryny pozytywizmu prawniczego i wzrost zapotrzebowania na nową filozofię prawa, którą utożsamiał z doktryną prawa naturalnego. Według Nowgorodcewa nowa doktryna prawa naturalnego miała zawierać w sobie zbiór ideałów moralnych w stosunku do treści prawa pozytywnego. Swoją koncepcję autor ten budował na fundamencie szeroko pojmowanego idealizmu filozoficznego: od Kanta do filozoficznie „zmodernizowanej” rosyjskiej ortodoksji chrześcijańskiej. W artykule przedstawiono zarys filozofii prawa Nowgorodcewa i ujawniono jej cechy szczególne w porównaniu z wybranymi teoriami zachodnioeuropejskimi, a także w związku z wyraźną tendencją personalistyczną w filozofii rosyjskiej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Stosuj ustawy i rób, co chcesz? Pojęcie niezawisłości a deontologiczny model cnót sędziowskich

W niniejszym artykule autorka rozważa niezawisłość sędziów w świetle modelu deontologii cnót. Analizuje ich decyzje i postawy w toku stosowania prawa, argumentując, że aspiracje, by realizować sędziowskie cnoty, mają charakter wtórny względem nadrzędnych wymogów przestrzegania prawa. Stawia tezę, że przestrzeń niezawisłości stanowi wyraz swoistego zaufania ustrojodawcy, iż sędziowie posiadają dyspozycje, które umożliwiają nie tylko wywiązywanie się z obowiązków, lecz także sprostanie wyzwaniom etycznym podczas orzekania. Przywołuje teorie orzekania w trudnych przypadkach autorstwa H. L. A. Harta i R. Dworkina oraz próbuje odpowiedzieć na pytanie, który z teoretycznych modeli – Hartowski czy Dworkinowski – lepiej charakteryzuje praktykę orzeczniczą polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dwa rodzaje pozytywności prawa

Rozumienie prawa jako prawa pozytywnego skutkuje teoretycznym problemem wyjaśnienia fenomenu judykatury jako czegoś odrębnego od prawa pozytywnego. Odmienność perspektyw tworzenia i stosowania prawa powoduje, że pozytywność (określoność) prawa przedstawia się w nich różnie. Pozytywność prawa jako efekt stanowienia to pozytywność tekstu prawa, natomiast pozytywność prawa, które jest zastosowane, to pozytywność treści prawa. Niewspółmierność tych przejawów pozytywności prawa pozwala zachować zasadniczą spójność pojęcia prawa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Filozofia praw podmiotowych

Prawa podmiotowe (ang. rights) są jednym z czołowych pojęć w anglosaskiej filozofii prawa, filozofii politycznej i etyce. Polski dyskurs filozoficzny zajmuje się najczęściej szczegółowymi problemami lub typami praw podmiotowych (prawa człowieka, prawa konstytucyjne), brakuje natomiast refleksji filozoficznej nad prawami podmiotowymi w ogólności. Refleksję taką można odnaleźć w piśmiennictwie cywilistycznym i konstytucjonalistycznym. W artykule wskazano na różnice w polskim i angielskim dyskursie na temat praw podmiotowych, starano się połączyć różne obszary refleksji nad tymi prawami (w szczególności prawa, etyki i polityki) oraz wskazano na ich filozoficzny potencjał i zasadnicze kwestie problemowe.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne