rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bezpośrednie stosowanie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Problem bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji wiąże się z rolą tego aktu w systemie prawa i praktyce jego stosowania. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji znajduje zastosowanie w działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów. W postępowaniu sądowokonstytucyjnym przepis ten przyjmowany jest za samoistny wzorzec kontroli konstytucyjności prawa, z kolei sądy najczęściej współstosują go z przepisami ustaw, w tym za pomocą techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją. Rezultatem bezpośredniego stosowania art. 45 ust. 1 Konstytucji jest przenoszenie do orzecznictwa zasad i wymagań związanych z konstytucyjnym prawem do sądu (w tym z pojęciem sprawy konstytucyjnej) i wynikającymi z niego gwarancjami.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do sądu jako prawo jednostki i jako gwarancja horyzontalnego działania praw i wolności

Artykuł analizuje prawo do sądu jako jedno z praw osobistych, które podlega ograniczeniom na warunkach wskazanych w Konstytucji oraz jako gwarancja horyzontalnego działania innych praw i wolności. Omawiane są w tym kontekście cztery elementy składające się na prawo do sądu, a mianowicie prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, prawo do uzyskania ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy oraz prawo do odpowiednio ukształtowanego ustroju organów państwowych wymierzających sprawiedliwość. Prawo do sądu podlega bezpośredniemu stosowaniu, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Może ono przybrać postać stosowania samoistnego Konstytucji, współstosowania Konstytucji i ustawy (lub innego aktu normatywnego) oraz stosowania kolizyjnego. W ramach pozytywnych obowiązków państwa mieści się obowiązek zapewnienia prawa do sądu na wypadek naruszenia praw konstytucyjnych przez inne podmioty, w tym również podmioty prywatne.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pojęcie sprawy w świetle art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Celem artykułu jest krytyczna analiza orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego rodzajów postępowań, do których zastosowanie znajduje art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Autorka koncentruje się na zdekodowaniu znaczenia terminu „sprawa”, którym posługuje się powyższy przepis. Rozważania obejmują zarówno sprawy, w których rozstrzyga się o cywilnych prawach i obowiązkach jednostki („sprawy cywilne”) jak i o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niej sprawie karnej („sprawy karne”). Analizie poddane są stosowane przez Trybunał kryteria warunkujące uznanie konkretnej sprawy za cywilną bądź karną w rozumieniu art. 6. Autorka akceptuje co do zasady podejście Trybunału Strasburskiego w tej materii, ale dostrzega również potrzebę dalszego doprecyzowania stosowanych kryteriów w celu uniknięcia rozbieżności w orzecznictwie oraz zapewnienia większej przewidywalności trybunalskich rozstrzygnięć.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo dostępu do sądu w kontekście nadzoru nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

Przedmiotem publikacji jest zagadnienie prawa do sądu rozumianego jako prawo dostępu do sądu niezależnego i niezawisłego. Pojawiają się wątpliwości co do konstytucyjności wyróżnienia przez ustawodawcę działalności administracyjnej sądów i powierzenia nadzoru nad jej wykonywaniem ministrowi sprawiedliwości. Autorka opisuje podstawowe zasady dotyczące tego nadzoru oraz zastanawia się, czy tego typu konstrukcję prawną da się pogodzić konstytucyjną zasadą trójpodziału władzy a przede wszystkim zasadą odrębności władzy sądowniczej

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do sądu w Niemczech

Samo pojęcie prawa do sądu właściwie nie jest w Niemczech – przynajmniej w literaturze konstytucyjnoprawnej – używane. Za jego odpowiedniki uważać jednak należy inne powszechnie stosowane wyrażenia: zasadę efektywnej ochrony prawnej albo też roszczenie o zapewnienie wymiaru sprawiedliwości. Idee te mają w tym kraju długą tradycję. Ustawa Zasadnicza RFN nie zawiera jednego ogólnego przepisu proklamującego prawo do sądu i konkretyzującego jego założenia. Jednak zapewnienie efektywnej ochrony sądowej uważane jest zarówno za ogólną konstytucyjną zasadę porządku prawnego, jak i prawo podmiotowe o randze konstytucyjnej. Samą gwarancję otwarcia drogi sądowej uzupełniają w Niemczech tzw. prawa proceduralne opisane w art. 101, 103 i 104 Ustawy Zasadniczej. Chodzi tu głównie o: zakaz tworzenia sądów nadzwyczajnych, zakaz pozbawiania jednostki dostępu do „ustawowego sędziego”, prawo do wysłuchania. Federalny Trybunał Konstytucyjny z zasady państwa prawnego wyprowadził ogólny nakaz przestrzegania prawa do uczciwego postępowania. Generalnie w Niemczech zakłada się, że konstytucyjne standardy w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości odpowiadają międzynarodowym wymaganiom, a nawet idą w tym zakresie „dalej”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do sądu w sprawach karnych w Konstytucji RP

Rzeczywisty kształt konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu zależy od specyfiki spraw będących przedmiotem danego postępowania. W niniejszym artykule uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w pierwszej kolejności wskazano, w jaki sposób definiuje się pojęcie „sprawy karnej”. Na tej podstawie ustalono zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa do sądu w sprawach karnych, a następnie dokonano analizy jego szczegółowych elementów: prawa dostępu do sądu, prawa do sprawiedliwie ukształtowanej procedury oraz prawa do uzyskania rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie. Podkreślono, że w różnym zakresie ono przysługuje pokrzywdzonemu i oskarżonemu w zależności od trybu ścigania przestępstw. Szczególną uwagę poświęcono problematyce prawa do sprawiedliwie ukształtowanej procedury i konieczności zrównoważenia uprawnień uczestników postępowania oraz interesów wymiaru sprawiedliwości. We wnioskach wskazano, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego nie w pełni uwzględnia zmiany zachodzące w prawie karnym, co może prowadzić do faktycznego ograniczenia gwarancji procesowych jednostki wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Skuteczna opieka sędziów i sądów w zakresie realizacji praw i prawnie uzasadnionych interesów – rozważania na tle art. 24 Konstytucji Hiszpanii

Prawo do sądu, określane także jako „prawo-gwiazda” (derecho-estrella), traktowane jest jako podstawowa i niezmienialna gwarancja praw człowieka. Uregulowane zostało w Konstytucji Hiszpanii dość szczegółowo i ujmowane jest jako zbiór gwarancji prawnych. Gwarancje te – od samego początku funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego – zostały odniesione do każdej fazy i rodzaju postępowania sądowego. Dzięki szybkiemu zuniwersalizowaniu tego prawa i odniesieniu go do – innych niż prawo karne – dziedzin prawa art. 24 Konstytucji zyskał miano prawa-„gwiazdy” (derecho-estrella) i znajduje się w centrum uwagi nie tylko doktryny prawa konstytucyjnego procesowego, prawa konstytucyjnego materialnego, ale także procesowego prawa karnego, cywilnego i administracyjnego. Jednak największe znaczenie dla zrozumienia hiszpańskiego spojrzenia na prawo do sądu ma uświadomienie sobie, że art. 24 Konstytucji przez ponad dwie dekady był przedmiotem niezwykle dynamicznej wykładni Trybunału Konstytucyjnego, którego orzecznictwo dotyczące prawa do sądu obejmuje kilkadziesiąt tysięcy orzeczeń.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne podstawy prawa do sądu (zasada ustawowej regulacji władzy sądowniczej)

W artykule podkreślono istotne i wielowymiarowe znaczenie zasady ustawowej regulacji władzy sądowniczej. Z jednej strony mamy do czynienia z ważnym elementem prawa do sądu. Zasada ta stanowi gwarancję niezależności sądownictwa oraz niezawisłości sędziów. Z drugiej strony łączy ona judykatywę z wolą Narodu formułowaną w drodze wyborów i odzwierciedlaną w organach skupiających przedstawicieli Narodu. Nie mniej jednak ostatnie wydarzenia i stan niepewności wokół Trybunału Konstytucyjnego wskazują, że ustawa regulująca pozycję organów władzy sądowniczej powinna odpowiadać pod względem materialnym i formalnym warunkom określonym w Konstytucji zatwierdzonej przez suwerena w referendum.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Koncepcje głowy państwa w projektach Konstytucji R P z lat 1918–1921

Artykuł dotyczy koncepcji głowy państwa w pracach nad Konstytucją z 1921 r. Pierwsza część przedstawia motywy przyjęcia republikańskiej formy przyszłego ustroju Polski oraz opisuje projekty konstytucji opracowane przez Biuro Konstytucyjne Prezydium Rady Ministrów. Druga część zawiera charakterystykę pozycji ustrojowej głowy państwa w projekcie tzw. „Ankiety”, projekcie W. Wakara oraz w rządowej „Deklaracji Konstytucyjnej” i projekcie Związku Ludowo-Narodowego. Ponadto opisano kontrowersje związane z tytułami „Naczelnik” i „Prezydent”. Część trzecia zawiera opis poglądów nt. głowy państwa ujawnionych w toku prac Komisji Konstytucyjnej oraz w drugim projekcie Rady Ministrów wraz z poprawkami rządu Skulskiego. Ostatnia, IV część zawiera przyczyny, które wpłynęły na ostateczny kształt urzędu Prezydenta w Konstytucji marcowej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Interes publiczny i dobro publiczne w prawie administracyjnym na tle konstytucyjnej zasady dobra wspólnego

Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest konstrukcja interesu publicznego i dobra publicznego w prawie administracyjnym przedstawiona na tle konstytucyjnej zasady dobra wspólnego. W artykule postawiono tezę badawczą: konstytucyjna zasada dobra wspólnego jest aksjologiczną podstawą kształtowania przez administrację interesu publicznego i przyznawania społeczeństwu określonych dóbr publicznych. Pojęcia ujęte w tytule opracowania są semantycznie bliskie, ale nie jest zasadne stawianie znaku równości pomiędzy nimi. Dobro wspólne jest nadbudową ideową wobec interesu publicznego, o czym świadczy obecność konstytucyjnej zasady dobra wspólnego w definicjach administracji publicznej. W konsekwencji należy przyjąć, że dobro wspólne jest swoistą klauzulą generalną wyznaczającą prawidłowe rozumienie interesu publicznego, jak i zakres dóbr publicznych w prawie administracyjnym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zmiany sprawności funkcji poznawczych w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3 w grupie chorych na schizofrenię – przegląd systematyczny

Deficyt w obszarze funkcjonowania poznawczego jest stałym fenomenem opisywanym w populacji osób z rozpoznaniem schizofrenii – w okresie przedchorobowym, w trakcie pogorszeń, jak również między kolejnymi epizodami. Zaburzenie funkcjonowania poznawczego stanowi niezależny czynnik rokowniczy w schizofrenii. Badania wskazują, że właśnie od tego wymiaru patologii zależą takie wykładniki funkcjonowania pacjentów, jak: wyniki leczenia i rehabilitacji, współpraca w leczeniu, funkcjonowanie zawodowe, rodzinne i społeczne, zdolność do samodzielnej egzystencji oraz jakość życia. Dotychczasowe metody leczenia schizofrenii nie zapewniają wystarczającej poprawy w zakresie tego wymiaru choroby. W okresie ostatnich 25 lat testowano użyteczność wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 jako monoterapii oraz jako augmentacji leczenia przeciwpsychotycznego w schizofrenii. Uzyskane wyniki są niejednoznaczne, choć podkreśla się tzw. pozytywny trend uzyskiwanych wyników w zakresie poprawy objawowej. Stosunkowo rzadko oceniano wpływ suplementacji preparatami wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 na funkcjonowanie poznawcze osób z rozpoznaniem schizofrenii. Korzystny wpływ suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi na funkcjonowanie poznawcze ma uzasadnienie teoretyczne. Wśród znanych działań tych substancji mogących wpływać na usprawnienie funkcji poznawczych należy wymienić: działanie immunomodulacyjne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, poprawę parametrów stresu oksydacyjnego, zmiany w zakresie neurotransmisji oraz wpływ na procesy plastyczności neuronalnej. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie systematycznego przeglądu wyników badań dotyczących zmian sprawności funkcjonowania poznawczego u osób z rozpoznaniem schizofrenii będących w trakcie suplementacji wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zasada ochrony własności w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności jest jedną z zasad naczelnych ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 21 Konstytucji zapewnia ochronę własności niezależnie od tego, jakiemu podmiotowi prawo to przysługuje. Wydaje się, że, pomimo niewyrażenia tego wprost w art. 21, ochronie na podstawie tego przepisu podlegają także inne prawa majątkowe, których ochrona wynika z art. 64. Mimo że obowiązek ochrony własności wywodzony z Konstytucji spoczywa głównie na organach państwa, to przyjąć należy, że obciąża on także inne podmioty, w tym prywatne. Prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega różnym ograniczeniom, przede wszystkim wprowadzanym w drodze ustawy, przy czym ustawodawca, wprowadzając je, powinien kierować się zasadą proporcjonalności. Przykładowo warte rozważenia w tym zakresie wydaje się ograniczenie w nabywaniu nieruchomości rolnych w zestawieniu z liberalizacją przepisów dotyczących wycinki drzew.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego

Przedmiotem niniejszego opracowania uczyniono kwestię związaną z konstytucyjnym prawem obywateli do zabezpieczenia społecznego w razie osiągnięcia wieku emerytalne-go. Autorka wskazuje jakie zasady konstytucyjne gwarantują ochronę świadczeń emerytalno-rentowych, jak również podaje przykłady wypowiedzi Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, którzy w swych wyrokach odnosili się do problematyki związanej z zabezpieczeniem społecznym. W niniejszym opracowaniu podano również, jaki za-kres swobody w kwestii zabezpieczenia społecznego Konstytucja przyznaje ustawodawcy oraz w jakich granicach ustawodawca może działać w zakresie wyboru rozwiązań służących realizacji tego prawa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Inspiracja ustawodawcza w polskim procesie legislacyjnym

Instytucja inicjatywy ustawodawczej jest kluczowym elementem procesu legislacyjnego, bowiem to ona rozpoczyna prace legislacyjne, których efektem końcowym ma być uchwalenie ustawy. Pojęcie to zostało szczegółowo omówione w doktrynie prawa konstytucyjnego, dlatego w niniejszym artykule zwrócono szczególną uwagę na etap prelegislacyjny, który nie jest tak szeroko analizowany w nauce prawa. Podjęto próbę rozróżnienia pojęcia inspiracji ustawodawczej od inicjatywy ustawodawczej. W tym celu zastosowano metodę dogmatyczno – prawną, polegającą na analizie przepisów prawnych. Na podstawie przepisów konstytucyjnych wskazano podstawowe cechy inicjatywy ustawodawczej, a na podstawie przepisów różnych ustaw określono jakie podmioty i w jaki sposób mogą próbować inspirować właściwe organy do wniesienia projektu ustawy do Sejmu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Dyskryminacja w zakresie dostępu do informacji publicznej a widzialność stron internetowych administracji

Dostęp do informacji publicznej jest prawem, które na gruncie Konstytucji RP zapewnia się każdemu obywatelowi, a na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej – każdemu niezależnie od posiadanego przez niego obywatelstwa. Zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej jak i towarzyszące jej rozporządzenia wskazują, ja-kie warunki powinna spełnić strona internetowa organu administracji publicznej, aby można ją było uznać za Biuletyn Informacji Publicznej. Jednocześnie strony te często nie są przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych czy cyfrowo wykluczonych. Wydaje się, że w takim przypadku można mówić o pewnym ograniczeniu ich prawa do dostępu do informacji publicznej. Aby zniwelować bariery, jakie dotychczas funkcjonowały w zakresie dostępu do informacji publicznej osób niepełnosprawnych, ustanowiono szereg regulacji prawnych, których celem jest zapewnienie dostępności stron internetowych osobom niepełnosprawnym. Jednocześnie wydaje się, że podejmowane działania nie są wystarczające, bądź nie są w wystarczający sposób stosowane i nie zapewniają w pełni dostępności stron internetowych administracji publicznej osobom niedowidzącym i słabo widzącym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Aktualne wyzwania systemu źródeł prawa w Republice Słowackiej

Artykuł prezentuje zasadniczy przegląd problematyki źródeł prawa Republiki Słowackiej. Ukazuje poszczególne rodzaje źródeł prawa na Słowacji i ich konstytucyjnoprawne umocowanie, przy czym obejmuje także krytyczną analizę elementów procedury ustawodawczej i konstytucyjnej. Przybliża podstawowy kształt krajowego systemu prawnego, który w zamyśle tradycyjnej koncepcji ma kształt piramidy, a wierzchołek jej stanowi Konstytucja i ustawy konstytucyjne. Te tradycyjne rozumienie jest konfrontowane z rozwojem stosunków prawa międzynarodowego, prawa europejskiego i prawa krajowego na tle teorii międzysystemowego (intersystemowego) pluralizmu prawnego. W artykule także skupiono się na wytyczenie miejsca umów międzynarodowych w porządku prawnym Republiki Słowackiej ze szczególnym uwzględnieniem pozycji Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Karty Podstawowych Praw i Wolności UE. W tym celu przybliżone zostało odpowiednie orzecznictwo Sądu Konstytucyjnego Republiki Słowackiej i podniesiono problematykę stosunku słowackiego prawa krajowego i prawa wspólnotowego UE. Jako graniczne kryterium uznawania zasady pierwszeństwa prawa UE na pierwszy plan wysuwa się niepisane materialne jądro słowackiej Konstytucji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Aripiprazol: od wyjątkowego mechanizmu działania do szerokich zastosowań

Efektywne, nastawione na możliwie kompletną poprawę objawową i funkcjonalną leczenie schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej pozostaje w dzisiejszym stanie wiedzy zadaniem trudnym. Uważa się, że kluczowe jest kompleksowe podejście do problemów pacjenta, a zastosowanie odpowiedniego leku przeciwpsychotycznego ma ten proces skutecznie wspomagać. Powszechnie obecnie stosowane nowoczesne leki przeciwpsychotyczne są podobnie skuteczne w zwalczaniu pozytywnych objawów psychozy schizofrenicznej oraz manii, natomiast znacznie różnią się w zakresie wpływu na pozostałe objawy, jak również pod względem tolerancji, akceptacji leczenia i szeroko rozumianej współpracy lekarz – pacjent. Aripiprazol wyróżnia się unikalnym mechanizmem działania – inaczej niż pozostałe leki przeciwpsychotyczne, jest częściowym antagonistą D2/D3 (oraz niektórych receptorów serotoninowych). Taki profil farmakologiczny pozwala na uzyskanie nie tylko znacznej, porównywalnej do innych leków przeciwpsychotycznych II generacji, skuteczności w leczeniu ostrej psychozy, ale także korzystnego wpływu na objawy afektywne, poznawcze i negatywne schizofrenii. Dodatkowymi korzyściami wynikającymi z profilu farmakologicznego leku są niskie ryzyko wywoływania parkinsonizmu, korzystny profil w zakresie wpływu na stan metaboliczny (praktycznie brak wpływu na masę ciała) oraz niewywoływanie hiperprolaktynemii. Te korzystne cechy farmakologiczne powodują, że aripiprazol może być stosowany nie tylko w preferowanej monoterapii, ale także jako leczenie dodane, w tym w celu poprawy tolerancji innych leków. Nowsze badania wskazują na możliwości poszerzenia panelu wskazań, między innymi o depresję oporną na standardową farmakoterapię oraz zaburzenia zachowania u chorych z otępieniem.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zarządzenie referendum ogólnokrajowego przez Prezydenta RP w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa (wybrane problemy)

Konstytucja RP z 1997 r. przyznała Prezydentowi RP prawo zarządzenia referendum ogólnokrajowego w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa. Zarządzenie takiego referendum nie jest dokonywane przez Prezydenta RP samodzielnie lecz wymaga wyrażenia zgody przez Senat w formie uchwały. W Polsce, po przyjęciu Konstytucji RP w 1997 r., instytucja referendum miała zastosowanie tylko trzykrotnie. Ostatnie referendum, które stanowi przedmiot analizy, zarządzone zostało na 6 września 2015 r. Problematyka zarządzenia referendum przez Prezydenta RP, choć z pozoru oczywista, zrodziła liczne problemy praktyczne – interpretacji użytego sformułowania „spraw o szczególnym znaczeniu dla państwa”, kontroli prawnej konstytucyjności i legalności referendum, prawidłowości formułowania pytań referendalnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Nowe instrumenty postępowania administracyjnego w Niemczech? Między akceptacją a mediacją

Trudno nie przyznać, że rozwój współczesnego społeczeństwa pociąga (a przynajmniej pociągać za sobą powinien) również zmiany w funkcjonowaniu państwa. Ta banalna raczej jak naukowe odkrycie konstatacja ma jednak daleko idące konsekwencje dla (z)rozumienia w dzisiejszych czasach roli demokratycznego państwa prawa. Nie da się bowiem przeoczyć, że od czasów Rewolucji Francuskiej państwo jest poddawane nieustannie przeobrażeniom, których w tak głębokiej skali nie poznały ubiegłe stulecia. Pomijając rozważania nad kierunkiem rozwoju współczesnej państwowości, warto – mówiąc właśnie o ustrojowych zmianach – mieć stale przed oczyma to, co składa się na administracyjną tożsamość państwa w jego relacjach z obywatelem. Jak jest ona w przedmiotowym aspekcie kształtowana i jak wreszcie uzupełnianie demokracji reprezentatywnej o elementy partycypacji i responsywności obywatelskiej ma miejsce. Po to, aby łatwiej i szybciej, a nade wszystko skuteczniej móc reagować na nowe zagrożenia i zarazem wyzwania cywilizacyjne. Tych bowiem, jak wszystko na to wskazuje, nie zabraknie też w nadchodzących latach.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne