rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tygle wysokotemperaturowe stosowane w procesie otrzymywania przezroczystych materiałów ceramicznych

W artykule przedstawiono opis metody otrzymywania tygli wysokotemperaturowych (do 1800°C). Metoda została opracowana na potrzeby procesu otrzymywania materiałów superczystych o specjalnych zastosowaniach. Tygle otrzymywano z mas lejnych, które charakteryzowano pod względem ich właściwości reologicznych. Na podstawie pomiarów, korzystając z odpowiednich modeli opisujących odpowiedź ciała na przyłożone siły zewnętrzne, wyznaczono m.in.: granicę płynięcia (τ0) i wskaźnik charakterystyczny płynięcia (n).

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Skały ilaste z wybranych złóż węgli brunatnych w Polsce jako potencjalne surowce przemysłu ceramicznego

Kopaliny ilaste towarzyszące złożom węgla brunatnego w środkowej Polsce przebadano pod kątem przydatności jako surowiec ceramiki budowlanej. Stwierdzono, że decydujący wpływ na właściwości technologiczne skał ilastych ma ich skład mineralny. Kopaliny zawierające odpowiednie proporcje kaolinitu, smektytów i kwarcu charakteryzują się najlepszymi właściwościami ceramicznymi. Takie skały występują głównie w kopalni "Adamów". Z drugiej strony większość badanych kopalin pochodzących z odkrywki "Szczerców" wykazała zbyt wysoką skurczliwość suszenia i plastyczność. Te właściwości mogą być łatwo skorelowane z bardzo wysoką zawartością smektytów. Nieliczne spośród tych kopalin posiadają korzystne właściwości ceramiczne, ale nawet wtedy zawierają zbyt dużo margla ziarnistego, by móc stosować te kopaliny do produkcji ceramiki budowlanej.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Dekoracja ceramiczna w przestrzeni industrialnej – dawny browar „Brauerei Pfeifferhof Carl Scholtz” we Wrocławiu (1895-1910)

Dawny Browar Scholtza we Wrocławiu, powstały w latach 1893–95, jest przykładem dużego zespołu industrialnego zlokalizowanego na obrzeżu miasta. Jego cechą charakterystyczną jest nawiązanie w układzie przestrzennym, architekturze i dekoracji ceramicznej do wizerunku wielkomiejskich budowli użyteczności publicznej – szkół i szpitali, a także do typowej dla Wrocławia estetyki ceglanej ściany ze szkliwionym detalem architektonicznym, promowanej przez architekta miejskiego Richarda Plüddemanna (1885–1910). Browar jest przykładem obiektu przemysłowego trzeciego ćwierćwiecza XIX w.,
w którym harmonia funkcji i formy ma także wymiar estetyczny. W artykule omówiono dekorację elewacji budynków zespołu browaru w kontekście nowych technologii produkcji kształtek i pustaków ceramicznych oraz zaprezentowano wybór wzorników dla detalu ceglanego z lat 1864–1900. Poruszono także kontekst dokumentacji i funkcjonowania technofaktu w środowisku kulturowym.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Analizy fizykochemiczne ceramicznych płytek ściennych z Pałacu Herbsta w Łodzi

Przedmiotem badań były ścienne płytki ceramiczne wyprodukowane przez zakłady Villeroy & Boch z przełomu XIX/XX wieku. Posłużyły one do wyłożenia ścian pokoju kąpielowego w Pałacu Herbsta, stanowiącego obecnie pomieszczenie oddziału Muzeum Sztuki. Wykonano analizy makroskopowe, mikroskopowe oraz fizykochemiczne (XRD, ICP-OES) masy ceramicznej i szkliw. Wyniki badań zastosowano do zrekonstruowania płytek o tej samej kolorystyce, których użyto do konserwacji i restauracji zabytkowego pokoju kąpielowego.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Koła garncarskie zachodnich Słowian w VIII–X wieku

W artykule autor podejmuje dyskusję na temat konstrukcji kół używanych powszechnie w VIII–X w. w garncarstwie zachodnich Słowian. Na podstawie analizy odcisków osi na dnach naczyń oraz cech technologicznych ceramiki dowodzi, że ówcześni garncarze posługiwali się lekkimi drewnianymi kołami garncarskimi. Były to urządzenia małe, jednotarczowe,
przeznaczone do napędu ręcznego, zróżnicowane pod względem rozwiązań konstrukcyjnych. Użytkowano je okresowo, po
czym demontowano i przechowywano na zapleczu gospodarstwa domowego lub warsztatu. Swoje ustalenia autor konfrontuje z danymi etnograficznymi. Wskazuje przenośne konstrukcje kół, realnie stosowane w garncarstwie wiejskim, które pozostawiają najbardziej zbliżone ślady do tych obecnych na dnach naczyń z VIII–X w.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Opracowanie farb ceramicznych zapewniających tworzenie wielowarstwowych powłok z przestrzeni barwnej CMYK

Realizacja projektu wymagała: opracowania serii topników nie zawierających związków ołowiu, wykonania pomiarów współczynnika rozszerzalności cieplnej, określenia charakterystycznych punktów topliwości, odporności chemicznej i jakości wypalonej powierzchni topnika. Wytworzono serię farb na bazie jednego wytypowanego topnika i pigmentów. Przeprowadzono badania parametrów barwy, jakości powierzchni i odporności chemicznej topnika i farb. W dalszej kolejności wykonano wydruki wielobarwnego wzoru i oceniono go pod kątem jakości powierzchni oraz uzyskanych odcieni.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Przedstawienia figuralne w ikonografii ceramiki kultury Mimbres

Artykuł opisuje zdobnictwo ceramiczne w kulturze Mimbres, która w czasach prekolumbijskich rozwijała się na terenie Południowego Zachodu Stanów Zjednoczonych. Do najbardziej charakterystycznych motywów ornamentacyjnych w tym regionie należą malowane na powierzchniach naczyń figury ludzi i zwierząt. W tekście przybliżona została symboliczna rola naczynia i jego kolorystyki, a także interpretacje najbardziej charakterystycznych przedstawień figuralnych w kontekście społeczności ją wykonującej, jak i obszarów będących w tym czasie miejscem kształtowania się odmiennych tradycji kulturowych rozwijających się na terenach Południowego Zachodu Ameryki Północnej (Pueblo i Hohokam) oraz Mezoameryki.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Analiza składu chemicznego szkieł średniowiecznych trzech witraży z klasztoru oo. Dominikanów w Krakowie

Trzy piętnastowieczne witraże z klasztoru OO. Dominikanów w Krakowie: Tron Łaski, Maria ze sceny Zwiastowania i Chrystus z aniołem ze sceny Koronacji Marii były przedmiotem analiz technologii oraz stanu zachowania. W celu wyznaczenia składu chemicznego szkieł zastosowano trzy techniki analityczne: MA-XRF (makro-skaning fluorescencji
rentgenowskiej), SEM-EDS (skaningowa mikroskopia elektronowa z mikroanalizatorem fluorescencji rentgenowskiej) i LA-ICP-MS (spektrometria mas z jonizacją próbki w plazmie indukcyjnie sprzężonej po ablacji laserowej). Na podstawie zawartości głównych składników szkłotwórczych oraz niektórych pierwiastków śladowych możliwa była identyfikacja szkieł w witrażach wykonanych przez ten sam warsztat. Badane szkła wykazały podobieństwa w zakresie zawartości krzemionki oraz proporcji tlenku potasu do tlenku wapnia.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Właściwości fizykochemiczne tworzyw szklano-krystalicznych z układu SiO2-Al2O3-Na2O-K2O-CaO-MgO z dodatkiem tlenku baru

Tworzywa szklano-krystaliczne stają się przedmiotem coraz szerszych badań z uwagi na możliwość kształtowania ich właściwości. Materiały te otrzymuje się w wyniku odpowiedniego
doboru składu tlenkowego zestawu oraz na drodze właściwej obróbki termicznej. Niniejsza praca przedstawia wpływ składu surowcowego wyjściowego zestawu na właściwości fizykochemiczne tworzyw szklano-krystalicznych z układu SiO<sub>2</sub>-Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>-Na<sub>2</sub>O-K<sub>2</sub>O-CaO-MgO-BaO. Zbadano trzy zestawy różniące się surowcami wprowadzającymi wybrane tlenki do układu. Zastosowano temperatury wypalania: 1190, 1200, 1210°C. Dla otrzymanych tworzyw zmierzono takie właściwości jak: chropowatość, połysk, białość w układzie CIELab oraz wytrzymałość mechaniczną na zginanie po wypaleniu. Zaobserwowano zmiany w składzie fazowym wyznaczonym metodą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). Temperatury charakterystyczne, zmierzone za pomocą mikroskopu wysokotemperaturowego oraz dylatometru optycznego, również ulegały zmianom.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Konserwacja i restauracja fontanny, z figurą kobiety na tle lustra, znajdującej się w rezydencji Hermanna Fränkla w Prudniku

W artykule przedstawiono przebieg prac konserwatorskich i restauratorskich przy fontannie z figurą kobiety na tle lustra
z początku XX w., znajdującej się w rezydencji Hermanna Fränkla w Prudniku przy ul. Kościuszki 1A. Obiekt składa się
z ujętej en piede lekko pochylonej figury kobiety trzymającej muszlę, z której wylewa się woda do niecki pokrytej mozaiką szklaną. Postać umieszczona jest na tle fazowanego okrągłego lustra oprawionego w mosiężne profile, w układzie charakterystycznym dla budowy witraży. Cała konstrukcja fontanny składa się m.in. z takich materiałów, jak: szkło, pozłacana mozaika szklana, mosiądz, mosiądz polichromowany, marmur. Materiały te stanowiły niezwykłe wyzwanie, stwarzając potrzebę poznania i opracowania na nowo technologii oraz nowatorskich metod ich konserwacji i restauracji.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Powłoki optyczne na bazie SiO2 otrzymywane z zastosowaniem metody zol-żel

Powłoki złożone w głównej mierze z SiO<sub>2</sub> z dodatkami modyfikującymi właściwości zostały otrzymane z zastosowaniem metody zol-żel. Roztwory prekursorów na bazie ortokrzemianu etylu TEOS z dodatkami w postaci kwasu krzemowego, 1,2-glikolu propylenowego, Poly(ethylene glycol)-block-poly(propylene glycol)-block-poly(ethylene glycol), MgF<sub>2</sub>, acetyloacetonianów (Zr, Ti, Sn, Ce, W, Mo, Co) w rozpuszczalnikach organicznych były nanoszone na powierzchnię szkła sposobem zanurzeniowym lub natryskowym. Otrzymane powłoki były w większości porowate i w badaniach metodami GID-XRD oraz SEM/EDS wykazały charakter nanostrukturalny polikrystaliczny lub amorficzny. Porównanie uzyskanych parametrów spektrofotometrycznych wskazuje, że zastosowane materiały prekursorów i procedury powlekania pozwalają uzyskać właściwości optyczne w znacznym stopniu zbliżone do popularnych komercyjnych ochronnych filtrów dla obiektywów aparatów fotograficznych.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Pęcherze gazowe w szkle

Pojawianie się pęcherzy gazowych w szkle jest stałym zjawiskiem towarzyszącym topieniu masy szklanej. Usunięcie pęcherzy gazowych (klarowanie masy szklanej) i przeciwdziałanie ich powstawaniu należy do najtrudniejszych etapów produkcji szkieł technicznych i użytkowych. W pracy przedstawione zostały przykładowe składy chemiczne pęcherzy gazowych w szkłach pojawiających się w okresie awarii w krajowych hutach, stanowiące reprezentatywne wyniki pochodzące z ekspertyz opracowanych dla hut szkła w latach 1999-2005, a wykonanych w Zakładzie Technologii Szkła Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Krakowie.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Badanie wpływu środowiska kwaśnego i zasadowego na degradację powierzchni ceramiki cyrkonowej (Y-TZP)

Celem pracy badawczej opisanej w niniejszej publikacji było zbadanie wpływu środowiska kwaśnego i zasadowego na degradację powierzchniową ceramiki cyrkonowej stabilizowanej itrem (Y-TZP). Miarą degradacji (starzenia) były zmiany ilości fazy jednoskośnej (m-ZrO<sub>2</sub>) w materiale i wartości wytrzymałości na zginanie. Próbki wykonane z trzech proszków Y-TZP oznaczonych jako: OLD, CH3 i HT poddano procesowi starzenia w roztworach: 5M H<sub>3</sub>PO<sub>4</sub> (K1), 5M H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> (K2), 5M NaOH (Z) i wodzie destylowanej (W) w temperaturze 90°C przez 72 godziny. Próbą odniesienia były próbki niestarzone (NS), a próbą kontrolną – próbki starzone w wodzie destylowanej (W). Aby ocenić wpływ poszczególnych czynników wykonano analizę fazową XRD, obserwacje powierzchni w mikroskopie skaningowym SEM oraz badania wytrzymałości na zginanie. We wszystkich próbkach starzonych zaobserwowano przyrost ilości fazy jednoskośnej w porównaniu do próbek niestarzonych. Wyniki badań wskazują, że największy przyrost zawartości m-ZrO<sub>2</sub> występuje po starzeniu w 5M NaOH oraz że wytrzymałość na zginanie nie jest jednoznacznie skorelowana ani z rodzajem starzenia, ani z przyrostem fazy m-ZrO<sub>2</sub> w próbkach.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Otrzymywanie ceramiki funkcjonalnej z wykorzystaniem reakcji polimeryzacji rodnikowej

Materiały ceramiczne stanowią obecnie zróżnicowaną grupę materiałów mających coraz szersze zastosowanie, od tworzyw
dla przemysłu elektronicznego i motoryzacyjnego, przez narzędzia skrawające, elementy ścierne, elementy ogniotrwałe o podwyższonej jakości, aż po materiały wykorzystywane w przemyśle jądrowym i w medycynie. Do wytworzenia powyżej wymienionych elementów konieczne jest zastosowanie surowców ceramicznych o odpowiednich właściwościach, a niezwykle ważnym etapem produkcyjnym jest uformowanie danego surowca, czyli nadanie mu postaci jak najbardziej zbliżonej do kształtu finalnego produktu. W technologii ceramiki znanych jest wiele metod formowania proszków ceramicznych, ale ich pewne niedoskonałości, takie jak wysoka energochłonność, możliwość wytwarzania elementów tylko o prostej geometrii, długi czas formowania itp. sprawiają, iż ciągle prowadzone są prace badawcze nad poszukiwaniem
nowych i udoskonalaniem istniejących metod formowania materiałów. Do najnowszych sposobów wytwarzania elementów ceramicznych należy metoda odlewania żelowego, zwana dość powszechnie z języka angielskiego gelcasting, która łączy tradycyjny sposób formowania z ceramicznych mas lejnych i chemię polimerów. W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania reakcji polimeryzacji rodnikowej w otrzymywaniu ceramiki technicznej z zakresu ceramiki gęstej i porowatej. Stosując różnorodne dodatki organiczne do koloidalnych zawiesin proszków ceramicznych, w wyniku procesów formowania i spiekania, otrzymano materiał kompozytowy ZTA o wysokim stopniu zagęszczenia, ceramikę porowatą z Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub> oraz folie z ZrO<sub>2</sub>, wysoce elastyczne w stanie surowym.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Metody mechanochemiczne w syntezie lutów szklanych

Badano szkła aktywowane mechanicznie krzemianowo-barowe do zastosowania jako luty do łączenia różnego typu materiałów. Określono wpływ aktywacji mechanicznej zestawów na proces ich syntezy. Zbadano właściwości termiczne i strukturę szkieł z układu BaO - SiO2 - MgO - ZnO o zawartości SiO2 jako składnika więźbotwórczego mniejszej niż 40% mas. oraz określono wpływ na nie aktywacji mechanicznej. Postęp topienia szkieł kontrolowano przy użyciu mikroskopu wysokotemperaturowego. Wykazano, iż aktywacja mechaniczna obniża znacznie temperatury topienia szkieł oraz zwiększa ich zdolność do krystalizacji. Wytypowano szkła najbardziej odpowiednie jako luty.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Zróżnicowanie składu chemicznego materiałów do wytopu szkła średniowiecznego wg Teofila Prezbitera

Próby rekonstrukcji średniowiecznych technologii oraz znalezisk nastręczają wielu problemów. Różnice w lokalnych środowiskach naturalnych wpływają w istotny sposób na skład chemiczny surowców pochodzenia roślinnego, a dawne księgi zawierają – z naszego punktu widzenia – niekompletne informacje. Zebrano oraz przeanalizowano surowce służące do otrzymywania szkła opisane w dziele Teofila Prezbitera "O sztukach rozmaitych ksiąg troje", powstałym na przełomie XI i XII wieku. Podjęta została próba wytopu potasowego szkła popiołowego w warunkach laboratoryjnych.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Przykłady otrzymywania nanocząstek z wykorzystaniem mikrofalowej solwotermalnej syntezy MSS

Proces mikrofalowej syntezy solwotermalnej (Microwave Solvothermal Synthesis, MSS) jest przykładem zastosowania wspomagającego reakcje chemiczne promieniowania mikrofalowego. Grzanie mikrofalowe umożliwia precyzyjne
programowanie czasu syntezy. Dzięki temu możliwe jest uzyskiwanie cząstek charakteryzujących się wąskim rozkładem wielkości oraz wysokim stopniem krystaliczności (tzn. niskim udziałem faz amorficznych). Dodatkową zaletą procesu jest znacznie niższa temperatura w porównaniu z technologiami: plazmowymi, zol żel, syntezy z fazy gazowej. W artykule
przedstawiono nowe reaktory do realizacji procesów MSS. Podano przykłady syntez hydroksyapatytu, tlenku cynku i tlenku cyrkonu. Wykazano możliwość sterowania właściwościami uzyskiwanych materiałów. Reaktory typu MSS-1 i MSS-2 stwarzają możliwość przemysłowej produkcji nanocząstek.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Opracowanie technologii zagospodarowania odpadów powstających przy produkcji wyrobów ceramiki technicznej

W publikacji przedstawiono sposób otrzymywania granulatu alundowego w suszarni rozpyłowej z odpadów powstających podczas formowania wyrobów. Określono rodzaj i ilości niezbędnych dodatków, które pozwalają na otrzymanie regranulatu o właściwościach identycznych z granulatem pierwotnym, a wytworzone z niego wyroby osiągają wymagane
właściwości użytkowe.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wady i zalety mieszania „na sucho” zestawu surowcowego niebieskozielonych spinelowych pigmentów ceramicznych z udziałem kobaltu

Przedstawiono wyniki badań wybranych właściwości spinelowych pigmentów niebieskich, niebieskozielonych i zielonych
o składzie pierwiastkowym Zn-Co-Cr-Al, otrzymanych metodą ceramiczną poprzez mieszanie zestawu surowcowego „na
sucho”. Wybór metody podyktowany jest dążeniem do obniżenia kosztów wytwarzania pigmentów celem uatrakcyjnienia
ich oferty handlowej. Ponieważ cena surowców w zasadzie nie zależy od producenta pigmentów, zmniejszenia kosztów
ich wytwarzania poszukuje się na innych etapach procesu wytwórczego. Jedną z możliwości jest zastąpienie energochłonnego procesu mieszania surowców „na mokro” mieszaniem „na sucho”. Po spełnieniu warunków odpowiedniej wilgotności, uziarnienia i czasu mieszania substratów metoda sprawdziła się w wielu technologiach wytwarzania pigmentów o zróżnicowanych składach surowcowych. W przypadku zestawów z udziałem tlenku kobaltu, który ma specyficzne właściwości fizyczne, warunki mieszania „na sucho” muszą być rozszerzone, co przedstawiono w zamieszczonych wynikach badań.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wstęp do analizy przeciążeń odcinka lędźwiowego kręgosłupa u ceramików, na podstawie przeglądu literatury

Podczas opisywania zagrożeń związanych z pracą ceramika, skupiano się do tej pory tylko na niebezpieczeństwach powstania zatruć przez pary chemiczne lub spowodowanych przebywaniem w zapylonych pomieszczeniach. Opierając się o literaturę i analizując sposób, w jaki ceramicy wykonują swoją pracę doszliśmy do wniosku, że kolejnym istotnym zagrożeniem dla zdrowia wynikającym z rodzaju pracy, są przeciążenia dolnej części pleców. Dolegliwości bólowe odcinka lędźwiowego kręgosłupa są wynikiem działania dużych sił kompresyjnych i ścinających, powodujących uszkodzenia krążka międzykręgowego oraz przeciążenia struktur stabilizujących kręgosłup. Czynniki te powstają podczas przyjmowania
nieprawidłowych pozycji podczas pracy, szczególnie w trakcie podnoszenia ciężkich przedmiotów, a także przez długotrwałe utrzymywanie pozycji statycznych.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wstępne badania wpływu dodatku LiF i SiO2 na właściwości ceramiki cyrkonowej

Głównym celem badań opisanych w niniejszym artykule było sprawdzenie, czy dodatki, takie jak LiF i SiO<sub>2</sub>, mają wpływ na przeświecalność materiałów cyrkonowych Y-TZP (Yttria stabilized Tetragonal Zirconia Polycrystal). W ramach pracy wytworzono próbki do badań w postaci materiału cyrkonowego domieszkowanego fluorkiem litu lub krzemionką, które wypalono w trzech temperaturach spiekania. Ocenę jakości materiałów prowadzono w oparciu o badanie gęstości pozornej, wytrzymałości na zginanie oraz przeświecalności. Do analizy zależności właściwości materiałów od ich mikrostruktury wykorzystano obserwacje materiałów w mikroskopie skaningowym. Przeprowadzone wstępne badania wykazały negatywny wpływ dodatków fluorku litu i krzemionki na przeświecalność materiałów cyrkonowych. W przypadku większości materiałów domieszki obniżały przeświecalność i gęstość pozorną materiału w stosunku do materiału niedomieszkowanego. Aby w pełni wyjaśnić zaobserwowane w trakcie badań wstępnych zjawiska, należy zweryfikować sposób przygotowania materiałów do badań i przeprowadzić szczegółowe badania właściwości fizycznych i budowy domieszkowanych materiałów Y-TZP.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
W zakładzie pracy, barze mlecznym, domu i przedszkolu. Nowe formy naczyń jako odpowiedź na zmianę warunków życia, potrzeb i zwyczajów żywieniowych w Polsce lat 50. i 60. XX wieku

Dla rozwoju nowoczesnej polskiej ceramiki użytkowej lat 50. i 60. XX wieku ogromne znaczenie miał powstały w 1950 r.
Instytut Wzornictwa Przemysłowego (IWP). Już na początku lat 50. zespół projektantów IWP podjął prace nad wdrożeniem
do produkcji naczyń lepiej dopasowanych do powojennych realiów: małych mieszkań i lansowanego modelu rodziny,
w której oboje rodzice pracowali, zaś dzieci uczęszczały do żłobka lub przedszkola. W tym modelu członkowie rodziny spożywali posiłki poza domem: w stołówce zakładowej, szkolnej lub w barze mlecznym. Odpowiedzią na te potrzeby
był opracowany w 1953 r. zestaw naczyń do samoobsługowych zakładów żywienia zbiorowego. Kolejne projekty
podejmowały zagadnienia projektowania dla dzieci (Barbara Fribes, 1961), czy wreszcie opracowania naczyń „sanatoryjnych”, dla osób z ograniczoną ruchomością ręki (Danuta Duszniak, 1967–1968). Odpowiedzią na nowy sposób spędzania czasu w domu – przed telewizorem – był opracowany przez Zofię Przybyszewską w 1956 r. projekt „zestawu telewizyjnego”, składający się z filiżanki z wydłużonym spodkiem, na którym można było położyć drobną przekąskę.

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Porcelanowy ogród. Flora w ceramice europejskiej XVIII–XX wieku

Ojczyzną porcelany są Chiny, gdzie produkowana była już w czasach dynastii Han (206 p.n.e.–220 n.e.) i udoskonalona
za panowania dynastii Tang (618–906) i Song (960–1279). W Europie porcelana pojawiła się dopiero po upływie stuleci. Pierwsze wiadomości zawierała relacja Marco Polo z podróży do Chin. A do XVI w. zaczęły docierać obiekty eksportowane przez Portugalczyków i Holendrów. Wzbudzały zachwyt kolekcjonerów i dostarczały inspiracji. Od XV w. podejmowano prace zmierzające do wynalezienia europejskiej porcelany. Udało się to z chwilą założenia w 1710 r. Królewskiej Manufaktury Porcelany w Miśni, a później dość licznych wytwórni m.in.: w Wiedniu, Berlinie, Nymphenburgu, Ludwigsburgu, Sèvres oraz polskich w Korcu i Baranówce. Dekoracje wczesnych wyrobów naśladowały porcelanę chińską i japońską, a jednym z popularnych motywów – malowanych emaliami ceramicznymi – były formy floralne, w tym kwiaty mające w sztuce orientalnej
znaczenie symboliczne. Artykuł prezentuje historyczny rozwój form i rodzajów motywów kwiatowych wykorzystywanych
w dekoracji wyrobów ceramicznych. Omówiono różnorodne źródła inspiracji motywami florystycznymi i zmieniającą
się stylistykę dekoracji, która odpowiadała aktualnym prądom artystycznym (od rokoka do art deco).

Czasopismo: Szkło i Ceramika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa