rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sankcja kredytu darmowego w ustawie o kredycie konsumenckim

Na rynku kredytu konsumenckiego w Polsce dochodzi do dość częstych nadużyć. Zdarza się, że kredytodawcy wykorzystując swoją silniejszą pozycję doprowadzają do kształtowania praw i obowiązków konsumentów na ich znaczną niekorzyść, a także nie dopełniają ciążących na nich obowiązków informacyjnych. Tym samym ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu w 2001 roku do polskiego systemu prawa sankcji polegającej na pozbawieniu kredytodawcy przewidywanego zysku. Sankcja kredytu darmowego ma na celu odstraszenie kredytodawców od dokonywania naruszeń, przez co przeciętny konsument objęty jest ochroną przed nierzetelnym działaniem kredytodawcy w ramach zawieranej z nim umowy o kredyt konsumencki. Jednocześnie dopiero od pewnego czasu da się zauważyć rosnącą tendencję do częstszego stosowania sankcji w orzecznictwie sądów. Przedmiotem pracy jest analiza powołanej sankcji zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie. W niniejszym artykule stawia się pytania co do praktycznego jej zastosowania a także podejmuje polemikę z dotychczasowym dorobkiem doktryny w tym zakresie.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia w Kodeksie zobowiązań – rzeczywista potrzeba czy konserwatyzm?

Negotiorum gestio, czyli prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, jako źródło zobowiązania powstało w prawie rzymskim. Było rozwiązaniem unikalnym na tle innych praw antycznych nieznających podobnej konstrukcji, stanowiącym odpowiedź na konkretne potrzeby życia codziennego. Współcześnie prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia istnieje w systemach prawnych pozostających pod wpływem tradycji romanistycznej. W common law wykształciły się jedynie fragmentaryczne namiastki tej instytucji. 
Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia zostało po raz pierwszy wprowadzone do polskiego porządku prawnego w Kodeksie zobowiązań z 1933 r. Regulacja ta, z niewielkimi zmianami, weszła następnie do obowiązującego Kodeksu cywilnego z 1964 r. Pomimo swej osiemdziesięcioletniej obecności w polskim systemie prawnym instytucja ta jest praktycznie nieznana społeczeństwu, a badanie orzecznictwa i wypowiedzi doktryny uwidacznia często niezrozumienie konstrukcji i brak szerszej refleksji nad nią. Wobec powyższego powstaje pytanie: czy recepcja zobowiązania z tytułu negotiorum gestio do Kodeksu zobowiązań była efektem pogłębionej analizy nad potrzebą jego istnienia czy raczej wynikiem konserwatyzmu?
W niniejszym artykule autorka odpowiada na to pytanie analizując przyczyny recepcji oraz kształt i użyteczność instytucji prowadzenia cudzych praw bez zlecenia w Kodeksie zobowiązań. Na koniec, w oparciu o dorobek nauk humanistycznych i społecznych, przeprowadzona została ocena regulacji z punktu widzenia uwarunkowań związanych z ochroną postaw altruistycznych.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rola Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w systemie ochrony konkurencji i konsumentów

Głównym celem przedmiotowego artykułu jest przedstawienie roli Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w polskim systemie ochrony konkurencji i konsumentów. Poza wskazaniem głównych kompetencji tego organu, przybliżone zostaną jego konstytucyjne podstawy działania oraz tryb powoływania i odwoływania. Główna teza artykułu sprowadza się do tego, że Prezes UOKiK pełni zasadniczą, podstawową funkcję w sprawowaniu publicznoprawnej ochrony konkurencji i konsumentów. Jest to jedyny polski organ antymonopolowy, wyspecjalizowany dodatkowo w ogólnorynkowej ochronie słabszych uczestników rynku. Trzy główne obszary aktywności Prezesa UOKiK to: ochrona konkurencji, kontrola koncentracji przedsiębiorców, a także ochrona konkurencji. Dokonane ostatnio zmiany legislacyjne w zakresie kompetencji organu ochrony konkurencji i konsumentów potwierdzają jego istotny wpływ na kształtowanie zachowań rynkowych przedsiębiorców.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wyczerpanie prawa do kopii programu komputerowego w kontekście wyroku C-128/11 UsedSoft GmbH v. Oracle International Corp

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie UsedSoft GmbH przeciwko Oracle International Corp zrewolucjonizował przemysł wytwórców i dystrybutorów oprogramowania komputerowego. Zniesiono monopol gigantów komputerowych oraz wszelkie zasady kontroli obrotem oprogramowania. Omawiany wyrok może mieć duży wpływ na branżę programów komputerowych z uwagi na wprowadzenie nowego rozumienia egzemplarza utworu.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Formy konsensualizmu procesowego w świetle ostatnich nowelizacji Kodeksu postępowania karnego

W artykule przedstawiono istniejące w polskiej procedurze karnej formy konsensualizmu procesowego. Opisane zostały przesłanki wystąpienia z wnioskami o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego), warunki dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej oraz instytucji przewidzianej w art. 338a Kodeksu postępowania karnego. Przedstawiona została również ewolucja uprawnień osoby pokrzywdzonej przestępstwem w kontekście rozwiązań konsensualnych oraz realizacja celów postępowania karnego w odniesieniu do wspomnianych trybów. Uwzględniając zmiany wprowadzone przez ostatnie nowelizacje podkreślono rolę porozumień, wskazując ich liczne zalety, zastosowanie w praktyce oraz konsekwencje, jakie wywołują w kolejnych etapach procesu. Zwrócono także uwagę na postępowanie mediacyjne, jak również na przejawy porozumień procesowych w innych aktach prawnych, do których należy zaliczyć między innymi umorzenie restytucyjne.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag na marginesie uzasadnienia do wyroku SN z dnia 6 listopada 2012 r. (sygn. V KK 139/12)

W glosie autor krytycznie odnosi się do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r. (sygn. V KK 139/12). Sąd zmienił zaskarżony wyrok dożywotniego pozbawienia wolności poprzez wyznaczenie surowszego ograniczenia do skorzystania z warunkowego zwolnienia (dopiero po odbyciu 40 lat pozbawienia wolności). Zdaniem autora takie rozstrzygnięcie narusza regułę ne peius. Sąd błędnie zinterpretował art. 454 § 3 Kodeksu postępowania karnego poprzestając jedynie na jego językowej wykładni, bez odniesienia się do wartości leżących u jego podstaw.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Egzekucja należności pieniężnych z wynagrodzenia za pracę

Artykuł dotyczy egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Ma na celu wyjaśnienie mechanizmu jej działania. W związku z tym zawarto w nim podstawowe informację na temat obowiązków administracyjnych, czy też rodzajach egzekucji z należności pieniężnych. Istotnym wydało się także opisanie relacji pomiędzy przepisami ustawy egzekucyjnej a przepisami prawa pracy. 
Poruszono temat prawidłowego rozumienia pojęcia wynagrodzenia oraz jego składników na łamach przepisów egzekucyjnych oraz przepisów prawa pracy. 
Kolejna część zawiera szczegółowy opis przebiegu egzekucji oraz obowiązków organu egzekucyjnego i pracodawcy w tym zakresie. Sięgnięto także do regulacji prawa pracy w zakresie maksymalnych potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz przytoczono inne akty prawne dotyczące tego zagadnienia.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pojęcie inwestora zastępczego w procesie budowlanym

Niniejsze opracowanie dotyczy pojęcia inwestora zastępczego w polskim prawodawstwie i nauce materialnego prawa administracyjnego. Celem artykułu jest znalezienie odpowiedzi na pytanie o to kim jest inwestor zastępczy w procesie budowlanym i czy taki podmiot może w nim występować. Tenże proces ma przede wszystkim charakter publicznoprawny i różni się od procesu inwestycyjno-budowlanego, w którym duże znaczenie mają również regulacje prawa prywatnego. Powyższe stwierdzenie jest nie bez znaczenia dla rozumienia pojęcia inwestora zastępczego, którego definicji nie ma w polskim prawodawstwie. W procesie budowlanym inwestor ma prawa i obowiązki przede wszystkim o charakterze publiczno-prawnym, co rodzi konkretne konsekwencje prawne. Nie sposób nie zauważyć, że pojęcie inwestora zastępczego pojawia się w aktach normatywnych i jest powszechnie używane w języku prawniczym.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Twórczość pracownicza w ujęciu prawnoautorskim

Artykuł porusza zagadnienie dotyczące sfery tworzenia utworów w ramach stosunków pracowniczych. Problematyka jest istotna z uwagi na szeroki zakres praktycznego zastosowania. Szczególnie istotna jest ona z perspektywy podmiotów, których dotyczy, a więc pracownika i pracodawcy. W związku z tym przytoczono ogólną zasadę, w myśl której prawo autorskie przysługuje twórcy utworu, a następnie powołano się na przepisy szczególne ustawy określające wyjątki od powyższej regulacji. Tematem rozważań uczyniono zatem twórczość pracowniczą w ujęciu ogólnym, a następnie dokonano jej konkretyzacji. Poruszono kwestię utworów naukowych stworzonych w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy i przysługującego uczelni pierwszeństwa do publikacji takiego utworu, a także prawa przysługujące pracodawcy do programów komputerowych stworzonych również w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Analizie poddano zatem nie tylko przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ale bazowano również na regulacjach obowiązującego Kodeksu Pracy.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Znaczenie moralności płatniczej dłużnika jako przesłanki upadłości konsumenckiej

Artykuł prezentuje najważniejsze zagadnienia związane z upadłością konsumencką nie tylko w świetle polskich przepisów, ale także regulacje upadłości konsumenckiej w wybranych porządkach prawnych państw europejskich. Opracowanie podkreśla w szczególności znaczenie moralności płatniczej dłużnika jako jednej z przesłanek tej instytucji. Wskazuje, że głównym celem badania niniejszej przesłanki jest uniemożliwienie oddłużenia dłużników, którzy działają na szkodę swoich wierzycieli. W opracowaniu poruszono również kwestię związaną ze zmianą znaczenia pojęcia moralności płatniczej dłużnika na przestrzeni kolejnych ustaw obowiązujących w Polsce, które regulowały procedurę upadłości konsumenckiej oraz zaprezentowano konsekwencje związane ze stosowaniem konkretnego znaczenia moralności płatniczej dłużnika. Zwrócono uwagę na konieczność stworzenia takiej konstrukcji upadłości konsumenckiej, która zabezpieczy interesy prawne zarówno dłużników, jak i wierzycieli.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Granice odpowiedzialności karnej za przestępstwo składania fałszywych zeznań w interpretacji Sądu Najwyższego

W niniejszym artykule analizie poddano problem zakresu kryminalizacji przestępstwa fałszywych zeznań z uwzględnieniem nowelizacji art. 233 Kodeksu karnego z dnia 11 marca 2016 r. oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego. W opracowaniu skupiono się na interpretacji uchwał Sądu Najwyższego z lat 1991 i 2007 oraz postanowienia z 2020 r., które dotyczyły składania fałszywych zeznań w obawie przed odpowiedzialnością karną grożącą osobom te zeznania składającym oraz im najbliższym. Uchwała z 1991 r. oraz dwie uchwały z 2007 r. poprzez wprowadzenie do porządku prawnego kontratypów pozaustawowych, koncentrujących się wokół prawa do obrony, przesądzały o tym, kto nie ponosi odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Orzeczenia te wskazywały na okoliczności, w których może dojść do wyłączenia bezprawności czynu, począwszy od uchwały z roku 1991 r., w której podkreślono, że nie będzie ponosiła odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań osoba, która zeznania złożyła jako świadek we własnej sprawie, poprzez uchwałę z 26 kwietnia 2007 r., która potwierdzała taki stan rzeczy, aż do uchwały z 20 września 2007 r., zgodnie z którą za fałszywe zeznania nie będzie odpowiadała osoba, które złożyła je w celu realizacji prawa do obrony. Postanowienie z 15 stycznia 2020 r., stanowiące rekonstrukcję ratio legis ustawodawcy, który wprowadził nowelizację Kodeksu karnego z marca 2016 r., przesądziło, że funkcjonujące wcześniej kontratypy pozaustawowe wprowadzone przez wymienione powyżej uchwały, nie mają już racji bytu oraz, że aktualnie za składanie fałszywych zeznań co do zasady odpowiadał będzie każdy, nawet składający je w obawie przed odpowiedzialnością karną. Wydane ostatnio postanowienie nie wyjaśniło kontrowersji związanych ze stosowaniem art. 233 § 1a Kodeksu karnego, ale pogłębiło wątpliwości co do jego konstytucyjności.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ochrona prawa do prywatności a relacjonowanie przebiegu rozprawy głównej w polskim procesie karnym

Przedmiotem artykułu jest problem ochrony prawa do prywatności w polskim procesie karnym w kontekście relacjonowania przebiegu rozprawy głównej przez media. Analizie zostały poddane zarówno warunki dopuszczalności relacjonowania rozprawy, przedmiot ingerencji, jak i podmioty, których prawo do prywatności może być naruszone w toku relacjonowania rozprawy głównej przez media. Prawo do prywatności jest współcześnie chronione nie tylko przez normy prawa cywilnego, ale również przez prawo konstytucyjne, stąd obowiązek przestrzegania i poszanowania prawa do prywatności ciąży także na organach prowadzących postępowanie karne. Jak wynika z zamieszonych w artykule rozważań, możliwe jest pogodzenie pozornie sprzecznych celów procesu karnego z koniecznością poszanowania prawa do prywatności, a sfera prywatna jednostek podlega ochronie również w procesie karnym. Wśród zagrożeń dla efektywnej ochrony prawa od prywatności należy jednak wskazać brak sankcji za złamanie zakazu publikacji danych osobowych czy wizerunku, którego nie przewidują ani normy prawa karnego ani prawa prasowego.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ochrona prawna zdolności do życia zarodka w ustawie o leczeniu niepłodności z uwzględnieniem dorobku konstytucyjnego

Od wielu lat niepłodność pozostaje przedmiotem dyskusji medycznych, jak i prawnych. Choroba ta jest problemem o szerokim zasięgu społecznym, dotyka bowiem coraz większej liczby osób starających się o potomstwo. Uznanie niepłodności za chorobę a procedurę zapłodnienia pozaustrojowego za jedną z metod jej leczenia ma swoje doniosłe konsekwencje prawne. Z jednej strony mamy do czynienia z konstytucyjną ochroną prawa do ochrony zdrowia niepłodnej pary, ale z drugiej strony jawi się kolejna konstytucyjna wartość wymagająca ochrony – życie mającego się urodzić dziecka. Ustawodawca dostrzegł potrzebę uregulowania metod leczenia niepłodności, czego konsekwencją jest ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności. Tematem artykułu jest ocena, na ile i czy w ogóle ustawodawca w przedmiotowej ustawie zapewnia ochronę prawną zdolności do życia zarodka.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Znaczenie klauzuli „wypadku mniejszej wagi” w polskim prawie karnym

Artykuł dotyczy znaczenia klauzuli „wypadku mniejszej wagi” w polskim prawie karnym. Obecna regulacja tej instytucji budzi wiele wątpliwości, które mają niebagatelne znaczenie dla praktyki prawa karnego. Część przedstawicieli doktryny traktuje ją jak dyrektywę wymiaru kary, a część jak odrębny sposób tworzenia typu uprzywilejowanego. Wybranie jednego z powyższych ujęć prowadzi do rozbieżności w procesie stosowania prawa karnego materialnego, a także w procesie wymierzania kary dla sprawcy przestępstwa. W artykule dokonano przeglądu różnych sposobów rozumienia klauzuli „wypadku mniejszej wagi” oraz implikacji wynikających z ich przyjęcia. W podsumowaniu zawarto również postulat większego dookreślenia znaczenia tej klauzuli.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dobro wspólne w Konstytucji III RP

Art. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. deklaruje, że Rzeczpospolita Polska stanowi dobro wspólne wszystkich obywateli. Pojęcie dobra wspólnego sięga swoimi korzeniami idei republikańskiej oraz myśli chrześcijańskiej. Co więcej, można wyróżnić dwie różne tradycje myślenia o dobru wspólnym: klasyczną, skupiającą się na dobru wspólnym rozumianym jako warunkach niezbędnych obywatelom do rozwoju oraz etatystyczną, która koncentruje się na interesie państwowym i racji stanu. Te dwie tradycje myślenia o dobru wspólnym mają także swoje normatywne odzwierciedlenie w polskim konstytucjonalizmie. Już w Konstytucji 3 Maja widać pewne nawiązania do klasycznego pojmowania dobra wspólnego. Natomiast tradycja racji stanu wpłynęła przede wszystkim na kształt Konstytucji kwietniowej. Tradycja ta została jednak świadomie porzucona przez ustrojodawcę w Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. na rzecz powrotu do koncepcji klasycznej. Mimo to, konstytucyjna zasada dobra wspólnego nie zawsze jest rozumiana w orzecznictwie w sposób spójny z zamysłem ustrojodawcy. Zrozumienie różnych tradycji ideowych stojących za pojęciem dobra wspólnego wydaje się być istotne dla właściwej praktyki stosowania i stanowienia prawa.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 października 2016 r., sygn. SK 71/13

W głosowanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustawodawca niewłaściwie wyważył ochronę praw wierzyciela i dłużnika w sytuacji ustanowienia zabezpieczenia przez obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową. Artykuł zawiera analizę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz rozważania na temat powiązanych instytucji, jak art. 754(1) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, a także proponowane rozwiązania przedstawionego problemu.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wyłączenie odpowiedzialności karnej lekarza za wykonanie chirurgicznego zabiegu zmiany płci

Artykuł porusza problematykę prawnej dopuszczalności chirurgicznego zabiegu „zmiany płci”, poprzez wyłączenie odpowiedzialności karnej lekarza. Tematyka zabiegu uzgodnienia płci budzi kontrowersje w obszarze prawa karnego z punktu widzenia wyłączenia bezprawności dokonania tego rodzaju zabiegu. Część badaczy stoi na stanowisku, że to zjawisko powinno być traktowane jako zabieg medyczny i w konsekwencji opowiada się za pierwotną legalnością chirurgicznej zmiany płci. Z drugiej strony, powyższe stanowisko jest niekoherentne z tendencją do zaprzestania klasyfikowania transseksualizmu jako choroby psychicznej, która ma na celu ograniczenie stygmatyzacji osób transpłciowych. Tym samym należy zaprezentować inne koncepcje uzasadniające wyłączenie bezprawności zabiegu adaptacyjnego wypracowane przez polską naukę prawa karnego, które są związane z tematyką kontratypów. Owe koncepcje obejmują przede wszystkim kwestie zgody dysponenta dobrem oraz stanu wyższej konieczności. Jednocześnie, rozwiązania prezentowane przez doktrynę nie wydają się być adekwatne dla praktyki w tym zakresie, co uzasadnia konieczność omówienia potencjalnych zmian legislacyjnych w analizowanym obszarze.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Relacje między jawnością życia publicznego a ochroną danych osobowych w reżimie ustawy o dostępie do informacji publicznej

Niniejszy artykuł porusza kwestię pogodzenia w ramach porządku prawnego dwóch niezwykle ważnych wartości, jakimi są jawność życia publicznego oraz ochrona prywatności. Omawiane zagadnienie jest analizowane z uwzględnieniem zarówno ustawodawstwa krajowego, jak i rozwiązań obowiązujących na poziomie europejskim. Warstwa teoretycznoprawna pracy jest poświęcona wytłumaczeniu kluczowych pojęć. W oparciu o orzecznictwo polskich sądów administracyjnych zostały kolejno wskazane przykłady sytuacji, w których udostępnienie danych osobowych w trybie dostępu do informacji publicznej było dopuszczalne. Rozważania prowadzą do finalnego stwierdzenia, że szczególnej ochronie podlegają informacje dotyczące podmiotów indywidualnych w zakresie, w jakim dotyczą ich prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy, jednak ograniczenie to nie obejmuje szeroko rozumianych podmiotów pełniących funkcje publiczne.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konstrukcja umowy ubezpieczenia odpowiedzialności członków zarządów spółek handlowych

W artykule została podjęta próba analizy zasad odpowiedzialności cywilnej członków zarządów spółek handlowych na gruncie k.s.h., a także możliwych rozwiązań konstrukcyjnych umowy ubezpieczenia takiej odpowiedzialności. Na wstępie opisano przyczyny wyodrębnienia szczególnego rodzaju ubezpieczenia, jakim jest ubezpieczenie D&O, a także jego ewolucję. Ponadto, artykuł relacjonuje recepcję tego specyficznego produktu ubezpieczeniowego na polskim rynku ubezpieczeń. Dalsza część rozważań jest poświęcona wskazaniu poszczególnych źródeł odpowiedzialności członków zarządów spółek handlowych, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów k.s.h. Istotnym problemem, jaki pojawia się w tej części analizy, jest kwestia charakteru odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. W doktrynie zarysowały się przeciwstawne stanowiska co do tego, czy ma ona charakter odszkodowawczy. Przyjęcie jednego z rozwiązań pociąga za sobą daleko idące konsekwencje na gruncie prawa ubezpieczeniowego, bowiem decyduje o możliwości skorzystania z actio directa. Umowa ubezpieczenia D&O może zostać skonstruowana w dwóch podstawowych wariantach – w pierwszym ubezpieczony zawiera umowę we własnym imieniu i na własny rachunek, natomiast w drugim – umowie na rzecz osoby trzeciej. Ów drugi wariant dominuje w obrocie gospodarczym, wobec czego został on omówiony szerzej. Szczególne znaczenie dla omawianego ubezpieczenia ma możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia na rzecz nieoznaczonej osoby trzeciej. Dalsza część artykułu została poświęcona zakresowi przedmiotowemu ubezpieczenia – omówione zostały poszczególne klauzule ubezpieczeniowe, oznaczone kolejnymi literami alfabetu. Stanowią one typowe, najczęściej występujące w praktyce warianty umowy ubezpieczenia D&O. Jedynie niektóre z tych klauzul prowadzą do objęcia ubezpieczonego umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Ostatnim z omówionych zagadnień są zdarzenia wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela w ubezpieczeniu D&O.

Czasopismo: Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa i Administracji UAM
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne