rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie pomiaru liczby cząstek do optymalizacji dawki koagulantu w oczyszczaniu wód powierzchniowych

Standardowe procedury doboru dawki optymalnej koagulantu opierają się na sprawdzonej metodyce testów naczyniowych. Do oceny skuteczności działania koagulantu wykorzystuje się podstawowe parametry jakościowe wody, jak mętność, barwa, absorbancja w nadfiolecie oraz zawartość pozostałego koagulantu. Jednak zarówno w przypadku koagulantów hydrolizujących, jak i coraz powszechniej stosowanych do oczyszczania wody koagulantów wstępnie zhydrolizowanych, dawkę ustaloną według kryteriów jakościowych nie zawsze można uznać za optymalną. W pracy dokonano analizy wiarygodności procedury testów naczyniowych prowadzonych w celu wyznaczenia dawki optymalnej koagulantów hydrolizujących i wstępnie zhydrolizowanych w oparciu o pomiar liczby cząstek. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły, ze mechanizm działania koagulantów wstępnie zhydrolizowanych i hydrolizujących zależał w głównej mierze od zawartości form polimerowych glinu. Wraz ze wzrostem stopnia polimeryzacji wzrastała zdolność koagulantów do neutralizacji potencjału elektrokinetycznego zanieczyszczeń obecnych w oczyszczanej wodzie, co powodowało zmniejszenie wymaganej dawki koagulantu do usuwania koloidów i zawiesin. Dawki skuteczne koagulantów zawierających duży udział spolimeryzowanych form glinu były znacznie mniejsze niż reagentów zhydrolizowanych, a ich dokładna wartość zależała od tego, czy proces koagulacji był optymalizowany jest pod kątem usuwania zawiesin, czy usuwania związków organicznych z wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania związków organicznych w złożu filtrów kontaktowych z warstwą węgla aktywnego

Praca zawiera wyniki badań modelowych mających na celu określenie możliwości zwiększenia skuteczności usuwania związków organicznych z wody powierzchniowej oczyszczanej w procesie koagulacji (siarczanem glinu lub PAX XL19F) prowadzonej w złożach filtrów kontaktowych. Wprowadzenie węgla aktywnego do filtrów kontaktowych miało na celu zmniejszenie zawartości prekursorów THM w wodzie, a co za tym idzie - ograniczenie możliwości tworzenia THM w systemie wodociągowym. Badania modelowe wykazały, że w technicznych filtrach kontaktowych można zastąpić część piasku filtracyjnego warstwą granulowanego węgla aktywnego. Może to poprawić skuteczność usuwania z wody prekursorów THM w takim stopniu, że średnia zawartość sumy THM w wodzie po dezynfekcji chlorem nie będzie przekraczała 10 mg/m3. Jednocześnie wykazano, że wprowadzenie do filtrów kontaktowych warstwy węgla aktywnego nie utrudniło eksploatacji filtrów zarówno podczas oczyszczania wody, jak i w czasie płukania złóż filtracyjnych. Ponadto płukanie złóż filtrów modelowych powietrzem i wodą pozwoliło na znaczne wydłużenie czasu trwania cyklu filtracyjnego bez wpływu na jakość oczyszczonej wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Usuwanie mikrozanieczyszczeń estrogenicznych z roztworów wodnych w wysokociśnieniowych procesach membranowych

Filtracji osmotycznej i nanofiltracyjnej poddano modelowe roztwory wodne zawierające osiem wybranych związków z grupy fitoestrogenów i ksenoestrogenów. Badano wpływ procesu membranowego i układu filtracji na skuteczność usuwania mikrozanieczyszczeń. Dokonano analizy współczynnika retencji mikrozanieczyszczeń estrogenicznych w zależności od rodzaju filtracji, tj. w układzie filtracji jednokierunkowej (dead-end) oraz w układzie skrośnym (cross-flow), a także warunków operacyjnych filtracji (temperatura, ciśnienie transmembranowe i liniowa prędkość przepływu nadawy) i składu modelowego roztworu wodnego. Wykazano, że w układzie filtracji jednokierunkowej większy stopień usunięcia mikrozanieczyszczeń uzyskano podczas odwróconej osmozy niż nanofiltracji. Jednakże proces nanofiltracji prowadzony w układzie skrośnym także umożliwił skuteczne usunięcie badanych związków. W tym układzie filtracji retencja mikrozanieczyszczeń malała wraz ze wzrostem temperatury i ciśnienia transmembranowego, z jednoczesnym zwiększeniem wydajności membrany. Z kolei wzrost liniowej prędkości nadawy powodował również wzrost współczynnika retencji mikrozanieczyszczeń. Zwiększenie retencji badanych mikrozanieczyszczeń stwierdzono również w warunkach występowania zjawiska blokowania membrany wywołanego obecnością w wodzie kwasu humusowego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zarządzanie jakością wody w systemie wodociągowym

Przedsiębiorstwo wodociągowe może być traktowane jako zakład produkcyjny, którego głównym umownym produktem jest woda, zaś podstawowym elementem produkcji jest dostarczanie wody o odpowiedniej jakości do odbiorców. Ujmowanie, oczyszczanie i dostarczanie wody poddawane są procesom planowania, kontroli, analizy oraz działaniom korygującym. Działania korygujące w przypadku przedsiębiorstw wodociągowych realizowane są głównie na wejściu do sieci wodociągowej, natomiast korygowanie jakości wody w samej sieci sprowadza się głównie do płukania i czyszczenia przewodów. W efekcie, w przypadku niedotrzymania wskaźników jakościowych i konieczności płukania przewodów, tracona jest znaczna część wody wodociągowej znajdującej się w systemie. W pracy zaproponowano dwie metody korygowania jakości wody w sieci wodociągowej, przy jednoczesnym ograniczeniu jej strat. Pierwsza wykorzystuje zbiorniki sieciowe, natomiast druga sieciowe stacje doczyszczania wody. Przydatność tych metod w procesie zarządzania jakością wody przetestowano za pomocą obliczeń symulacyjnych na przykładzie dwóch wybranych miast w Polsce. Wyniki symulacji sugerują, że zastosowanie obu metod może prowadzić zarówno do korekty jakości wody w sieci, jak również przyczynić się do ograniczenia skutków przewymiarowania systemów wodociągowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Separacja wybranych mikrozanieczyszczeń organicznych na membranie ultrafiltracyjnej modyfikowanej nanorurkami węglowymi

Porównano właściwości oraz potencjał separacyjny i podatność na zjawisko blokowania trzech membran ultrafiltracyjnych. Przedmiotem badań były membrana komercyjna UE50 oraz dwie wytworzone w warunkach laboratoryjnych membrany – polieterosulfonowa (PES) oraz polieterosulfonowa modyfikowana nanorurkami węglowymi z grupami hydroksylowymi (PES-SWCNT-OH). Potencjał separacyjny membran określono względem wybranych mikrozanieczyszczeń organicznych – kofeiny, bisfenolu A i pentachlorobenzenu. Wykazano, że stopień eliminacji tych związków zależał głównie od ich właściwości fizyczno-chemicznych. Skuteczność usuwania związków o wysokiej hydrofobowości, tj. bisfenolu A i pentachlorobenzenu była zdecydowanie większa niż hydrofilowej kofeiny. Ponadto stwierdzono, że za efekt separacji mikrozanieczyszczeń odpowiadało zjawisko adsorpcji na membranie modyfikowanej nanorurkami węglowymi, które zwiększały jej pojemność adsorpcyjną. Wszystkie badane membrany ultrafiltracyjne charakteryzowały się mniejszą skutecznością separacyjną wraz ze wzrostem ciśnienia transmembranowego. Przy wyższych ciśnieniach transport masy przez membranę był szybszy, co skutkowało krótszym czasem kontaktu mikrozanieczyszczeń z membraną. Badania wykazały, że powierzchnia modyfikowanej membrany ultrafiltracyjnej ulegała mniejszemu blokowaniu niż powierzchnia membrany komercyjnej UE50. Za przyczynę lepszej odporności modyfikowanej membrany na to zjawisko uznano większą chropowatość jej powierzchni objawiającą się występowaniem licznych wypustek, co utrudniało powstawanie równomiernej warstwy osadu. Za istotny należy również uznać fakt, że membrana była modyfikowana nanorurkami węglowymi z grupami tlenowymi, co nadało jej bardziej hydrofilowy charakter. Właściwość ta ograniczała podatność membrany na blokowanie, gdyż zmniejszała siłę oddziaływań hydrofobowych między powierzchnią a usuwanymi zanieczyszczeniami.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rewizja dyrektywy 98/83/WE w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dotycząca oceny zagrożeń i zarządzania ryzykiem

Omówiono założenia i cele weryfikacji dyrektywy Rady 98/83/WE z 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Celem tej weryfikacji jest przegląd zakresu badań jakości wody oraz analiza możliwości wdrożenia systemu oceny zagrożeń i zarządzania ryzykiem. Światowa Organizacja Zdrowia zaproponowała wpisanie do dyrektywy planów bezpieczeństwa wody (Water Safety Plans), które zakładają monitoring całego procesu zaopatrzenia w wodę, od ujęcia aż do instalacji wodo-ciągowej u konsumenta. W ramach tego systemu konieczne będzie określenie zagrożeń związanych z jakością źródła wody, procesem jej oczyszczania oraz dystrybucją. Podkreślono, że wdrażanie systemu oceny zagrożeń i zarządzania ryzykiem łączy się z dodatkowymi kosztami i nakładem pracy. Szczególną uwagę należy zwrócić na małych dostawców wody (zaopatrujących mniej niż 5 tys. odbiorców), którzy obsługują 16% mieszkańców Unii Europejskiej (wg EUREAU). Z uwagi na to, że w Polsce struktura dostawców wody jest rozdrobniona, konieczny jest ich udział w konsultacjach przed wdrożeniem planów bez-pieczeństwa wody. Tekst zmienionej dyrektywy ma być gotowy na początku 2010 r. Spowoduje to w Polsce zmianę rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura porowata i chemia powierzchni węgli aktywnych modyfikowanych kwasami nieorganicznymi

Zbadano wpływ kwasów nieorganicznych na strukturę porowatą oraz charakter chemiczny powierzchni handlowego węgla aktywnego WG-12 (Gryfskand, Hajnówka). Modyfikacja polegała na traktowaniu węgla WG-12 na gorąco kwasami HCl, HNO3, HCl+HF, HCl+HNO3 oraz HCl+HF+HNO3. Standardowe parametry struktury porowatej modyfikowanych węgli aktywnych obliczono na podstawie niskotemperaturowych izoterm adsorpcji azotu oraz za pomocą pomiarów gęstości rzeczywistej i pozornej. Charakter chemiczny powierzchni węgli aktywnych analizowano metodą Boehma i metodą TGA. Wykazano, że modyfikacja węgla aktywnego WG-12 kwasami w znaczący sposób wpłynęła na charakter chemiczny jego powierzchni. Zastosowane substancje modyfikujące spowodowały wzrost za-wartości grup funkcyjnych o charakterze kwasowym - największy w przypadku traktowania węgla aktywnego na gorąco kwasem azotowy(V). Wzrost stężenia grup o charakterze kwasowym zaobserwowano również w przypadku węgli aktywnych modyfikowanych najpierw HCl i HCl+HF, a następnie HNO3. Najmniejszy wpływ na zmianę właściwości kwasowych węgla aktywnego miało działanie nań HCl oraz mieszaniną HCl i HF. Modyfikacja węgla aktywne-go WG-12 za pomocą kwasów wpłynęła również na zmianę jego struktury porowatej, co objawiało się zmniejszeniem powierzchni właściwej (SBET) i całkowitej objętości porów. Na podstawie wyznaczonych izoterm adsorpcji azotu badane węgle uszeregowano w kolejności ich zdolności adsorpcyjnych. Największe pogorszenie właściwości adsorpcyjnych stwierdzono w przypadku węgla modyfikowanego kwasem azotowym(V) po wcześniejszej modyfikacji kwasami nieutleniającymi HCl i HF. Było to wynikiem znacznego zmniejszenia się porowatości na wskutek częściowego utlenienia węgla.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bezpieczeństwo działania systemu zaopatrzenia w wodę w warunkach zmian jakości wody w sieci wodociągowej

Przedstawiono procedurę analizy ryzyka (metoda matrycy ryzyka) i nie-zawodności bezpieczeństwa eksploatacji systemu zaopatrzenia w wodę w funkcji zmian jakości wody w sieci wodociągowej. Do oceny zmian jakości wody w sieci wykorzystano analizy zawartości trihalometanów w różnych punktach sieci wodociągowej. Ponadto przed-stawiono jeden z elementów modelu analizy bezpieczeństwa (opracowany program komputerowy Stany), który w oparciu o metodę Monte Carlo pozwala określić prawdopodobieństwo występowania systemu wodociągowego w jednym z pięciu zdefiniowanych stanów jakości eksploatacji. Model ten daje możliwość analizowania zdarzeń, które incydentalnie występują w rzeczywistych warunkach eksploatacji wodociągów, stwarzając potencjalne zagrożenie utraty niezawodności ich bezpieczeństwa. W oparciu o uzyskane wyniki badań jakości wody (THM) w systemie zaopatrzenia Wrocławia w wodę (lata 2002-2006), oszacowano ryzyko przekroczenia dopuszczalnego stężenia chloroformu w wodzie wodociągowej. W analizie uwzględniono zarówno zmienne stany eksploatacji układu technologicznego oczyszczania wody, jak i niestabilne warunki pracy sieci wodociągowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza tendencji zmian rocznych i sezonowych wysokości opadów atmosferycznych w dorzeczu Górnej Odry

Na podstawie danych z czterech stacji pomiarowych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (położonych na wysokościach od 122 m n.p.m. do 356 m n.p.m.) poddano analizie szeregi czasowe danych pluwiograficznych z ostatnich 60 lat (1954–2013). W przeprowadzonej analizie uwzględniono zarówno roczne, jak i sezonowe (V–X) wysokości deszczów. W celu określenia tendencji zmian wysokości deszczów, w badaniach statystycznych wykorzystano regresję liniową oraz test Manna-Kendalla. W przypadku wszystkich analizowanych stacji pomiarowych IMGW wykazano tendencję malejącą wartości rocznej sumy wysokości deszczów w latach 1954–2013, przy czym w przypadku Legnicy i Opola na poziomie istotności powyżej 75%. Ponadto wykazano także zmniejszenie wartości sumy wysokości deszczów sezonowych, jednak na poziomie istotności poniżej 75%. Niezbędne są dalsze badania w tym zakresie w celu potwierdzenia prognozowanych zmian wysokości i intensywności deszczów w przyszłości.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena emisji zawiesin odprowadzanych kanalizacją deszczową z terenów zurbanizowanych

Zawiesiny ogólne wprowadzane do odbiorników wodnych są ważnym zanieczyszczeniem negatywnie wpływającym na środowisko wodne i kondycję organizmów wodnych. Głównymi źródłami zawiesin ogólnych są procesy erozji i spłukiwania zanieczyszczeń stałych, szczególnie ze zlewni miejskich. Skład ścieków deszczowych zależy przede wszystkim od czasu trwania i intensywności opadów atmosferycznych, akumulacji zanieczyszczeń na powierzchni zlewni oraz czasu trwania tzw. suchej pogody przed deszczem. Wykorzystując program SWMM określono częstość i zawartość zawiesin ogólnych w ściekach deszczowych odprowadzanych z rzeczywistej zlewni miejskiej. Model SWMM został skalibrowany na podstawie danych dotyczących opadów atmosferycznych, strumienia objętości wody w odbiorniku oraz zawartości zawiesin w zlewni. Stwierdzono, że w przypadku ponad jednej trzeciej opadów atmosferycznych, średnia zawartość zawiesin ogólnych przekraczała 100 g/m<sup>3</sup>. Taka zawartość zanieczyszczenia może być groźna w przypadku ekosystemów małych rzek miejskich. Otrzymane wyniki dowodzą, że w zlewniach miejskich powinien być prowadzony zarówno monitoring ścieków deszczowych, jak i ich oczyszczanie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości, występowanie i biodegradacja ibuprofenu w środowisku wodnym

Konsekwencją powszechnego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym ibuprofenu, jest ich obecność zarówno w ściekach, jak i w wodach powierzchniowych, do których odprowadzane są ścieki z oczyszczalni komunalnych, co może prowadzić do pojawiania się farmaceutyków również w wodzie wodociągowej. Ze względu na małą zawartość ibuprofenu w środowisku wodnym nie obserwuje się toksyczności ostrej, natomiast z uwagi na stały kontakt organizmów z tym lekiem istotne jest poznanie mechanizmów toksyczności chronicznej. Ponadto wiedza na temat migracji ibuprofenu w środowisku wodnym oraz przebiegu jego biodegradacji jest niepełna. Opisano jedynie kilka gatunków mikroorganizmów (głównie grzybów) zdolnych do metabolizowania tego leku. Dotychczasowy stan wiedzy wykazuje, że biotransformacja ibuprofenu zachodzi prawdopodobnie przez jego hydroksylację do 1,2-dihydroksyibuprofenu. Jedynym opisanym szczepem bakterii zdolnym do wykorzystywania ibuprofenu jako źródła węgla i energii jest Sphingomonas sp. Ibu-2. Pierwszym etapem rozkładu tego leku jest tioestryfikacja, a następnie dochodzi do usunięcia łańcucha propionowego z równoczesnym utlenieniem pierścienia do 4-izobutylokatecholu, który podlega ekstradiolowemu rozszczepieniu. Poznanie dróg metabolizowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych pozwoli na skuteczniejsze oczyszczanie ścieków komunalnych z tego typu zanieczyszczeń, a przez to znaczącą poprawę jakości wód powierzchniowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie zeolitu do usuwania jonów metali śladowych z wody w technologii przepuszczalnych barier aktywnych

Przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych mających na celu określenie możliwości usuwania jonów cynku, kadmu i ołowiu z wód podziemnych na naturalnym zeolicie w postaci przepuszczalnej bariery aktywnej. Wykazano, że skuteczność usuwania jonów badanych metali w testach nieprzepływowych zależała od dawki sorbentu, początkowej zawartości jonów metali, pH wody i czasu kontaktu. Wysoką skuteczność usuwania jonów metali (>90%) w tym procesie uzyskano stosując dawkę zeolitu 50 g/m<sup>3</sup>, pH=6÷7 oraz czasu kontaktu 2 h. Przeprowadzone badania w układzie przepływowym (test kolumnowy) umożliwiły odtworzenie warunków panujących podczas przepływu zanieczyszczonych wód podziemnych przez przepuszczalną barierę aktywną. Skuteczne działanie zeolitu jako bariery aktywnej (>99%) utrzymywało się w czasie odpowiadającym 5÷6-krotności wymiany objętości złoża. Niewielkie zmiany pH wody oraz brak oddziaływania zeolitu z obecnymi w niej anionami sugerują długą żywotność i stabilność tego materiału jako bariery aktywnej w oczyszczaniu wód podziemnych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mikrobiologiczna aktywność metaboliczna gleb zanieczyszczonych olejem napędowym i biodieslem

Przedstawiono wyniki badań wpływu paliw na liczebność wybranych grupy metabolicznych mikroorganizmów glebowych. Analizowano reakcje drobnoustrojów proteolitycznych, amylolitycznych, lipolitycznych oraz celulolitycznych na obecność w glebie oleju napędowego, biodiesla oraz ich mieszaniny w ilości 5% (w/w). Badania prowadzono z użyciem gleb o zróżnicowanym składzie (piasek gliniasty i glina piaszczysta) i zawartości substancji organicznych. W piasku gliniastym odnotowano negatywną reakcję ze strony wszystkich badanych grup drobnoustrojów, niezależnie od rodzaju zanieczyszczenia, a inhibicja utrzymywała się przez cały czas inkubacji. W glinie piaszczystej niekorzystne oddziaływanie badanych paliw dotyczyło głównie mikroorganizmów celulolitycznych, natomiast w przypadku pozostałych grup drobnoustrojów zwiększało się ono wraz ze wzrostem zawartości biopaliwa w glebie. Większa zawartość związków organicznych w glebie sprzyjała rozwojowi mikrobiocenoz, mogła być więc czynnikiem ograniczającym negatywne oddziaływanie paliw w glinie piaszczystej, podobnie jak adsorpcja zanieczyszczeń na glebowych substancjach organicznych. Analizując wyniki badań stwierdzono, że biodiesel może ograniczać aktywność metaboliczną mikroorganizmów w większym stopniu niż paliwo konwencjonalne. Biodiesel – zaliczany do biopaliw – jest substancją obcą w środowisku, może więc powodować zmianę struktury gleby, jej pH, a podczas degradacji mogą pojawiać się toksyczne metabolity.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie metod czarnej skrzynki do prognozowania wartości wybranych wskaźników jakości ścieków dopływających do oczyszczalni komunalnej

Prognozowanie ilości i jakości ścieków dopływających do oczyszczalni komunalnej z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym daje możliwość optymalnego sterowania wieloma parametrami procesów oczyszczania ścieków. Dlatego prowadzi się badania mające na celu opracowanie modeli matematycznych (fizykalnych deterministycznych i operatorowych statystycznych), prognozujących zarówno ilość, jak i jakość ścieków dopływających do oczyszczalni. W artykule zbadano możliwość zastosowania prostszych modeli operatorowych do prognozowania wartości wybranych wskaźników jakości ścieków na dopływie do oczyszczalni (BZT5, zawiesiny ogólne, azot ogólny i amonowy, fosfor ogólny) jedynie na podstawie wyników pomiarów natężenia przepływu ścieków oraz – w celu porównania – na podstawie ich zmierzonych wartości. Do tego celu zastosowano metody czarnej skrzynki typu MARS oraz lasy losowe (RF). Dodatkowo przedstawiono możliwość połączenia metody lasów losowych z modelem klasyfikacyjnym (RF+SOM). Do identyfikacji danych określających zmienność wybranych wskaźników jakości ścieków zastosowano metody drzew wzmacnianych (BT) i analizy składowych głównych (PCA). Modele opracowano na podstawie wyników ciągłych pomiarów dobowych przeprowadzonych w latach 2013–2015 w oczyszczalni ścieków komunalnych w Rzeszowie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza obciążenia systemu odwodnienia terenu w przypadku prognozowanego zwiększenia częstości i intensywności deszczów z powodu zmian klimatycznych

Omówiono skutki hydrauliczne przeciążenia kanalizacji deszczowej, zwymiarowanej metodą współczynnika opóźnienia (MWO) z modelem opadów maksymalnych we Wrocławiu, dotyczące tzw. wysokiego scenariusza wzrostu intensywności deszczów w przyszłości. Przeprowadzone symulacje w programie SWMM wykazały, że wymiarując dzisiejsze kanały, nie można lekceważyć prognozowanych scenariuszy zmian klimatycznych w perspektywie do 2100 r. W celu bezpiecznego wymiarowania kanalizacji deszczowej, wg standardów PN-EN 752:2008 i DWA-A118:2006 oraz obecnych wzorców opadów maksymalnych (IDF, DDF), należy zwiększyć częstość deszczów do symulacji występowania nadpiętrzeń ścieków deszczowych w kanałach do poziomu terenu. Wówczas także w przyszłości zostaną zachowane dopuszczalne obecnie częstości wylewów z kanałów. Jednak z uwagi na niepewność obecnych prognoz co do przyszłych opadów zaproponowano, aby dodatkowo sprawdzać sieci kanalizacyjne na deszcze ekstremalne (C=50 i 100 lat). Ustalenia te są obecnie zalecane do projektowania kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej w wielu krajach Europy.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka