rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przemiany krajobrazu wsi górskich w Sudetach Wschodnich

Przedstawiono przemiany krajobrazu wsi Bielice, Nowy Gierałtów i Goszów (Sudety Wschodnie). Uwarunkowania fizjograficzne, funkcje wsi oraz odległość od miasta wpłynęły na kierunek ewolucji krajobrazu w obliczu zmian polityczno-narodowościowych i ustrojowych po II wojnie światowej. Przemiany dotyczyły głównie odejścia od rolniczego użytkowania ziem, a w efekcie nasilenia wtórnej sukcesji leśnej. Powojenny regres w rozwoju przestrzennym wsi ustąpił wraz z silnym rozwojem funkcji turystycznej. Wprowadzenie obcej stylistycznie zabudowy letniskowej, willowej i obiektów turystycznych doprowadziło do zaburzenia historycznych układów wsi, a w miejscowościach podmiejskich do stopniowego zaniku ich krajobrazowej odrębności. W oparciu o idee umiarkowanego i zrównoważonego rozwoju przestrzennego zaproponowano sposoby przeciwdziałania niekorzystnym trendom zmian krajobrazowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kapliczki i krzyże w krajobrazie otwartym i zurbanizowanym Wielkopolski

Kapliczki i krzyże przydrożne stanowią ważny element krajobrazu kulturowego Polski. Często były stawiane w miejscach istotnych z punktu widzenia podziałów przestrzeni, upamiętniały również miejsca wydarzeń historycznych. Zazwyczaj krzyże i kapliczki stanowiły cenny dla lokalnej społeczności obiekt kultu religijnego i przestrzenny punkt orientacyjny, były otaczane troską i opieką. Przy kapliczkach i krzyżach pojawiały się drzewa pojedyncze, bądź tworzące proste układy kompozycyjne, krzewy, a także byliny i rośliny jednoroczne. Współcześnie zmieniają się formy zieleni im towarzyszące, ulega zmianie również stosunek lokalnych społeczności do tych obiektów. W badaniach prowadzonych w ostatnich latach w Katedrze Terenów Zieleni i Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zajmowano się tą formą architektury sakralnej występującej w Wielkopolsce.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przestrzenie przenikania. Przenikanie przestrzeni. Wieloznaczność zagadnienia

Treść opracowania to próba zidentyfikowania miejsc i sposobów wzajemnego przenikania przestrzeni w kompozycji. Interpretacja zjawiska przestrzeni styku, wspólnie z badaniami przestrzennej organizacji elementów, ma na celu zwrócenie uwagi na wartość tych miejsc. Przestrzenie przenikania leżące pomiędzy innymi przestrzeniami – innymi jakościami, stają się miejscami bardzo wyrazistymi i strategicznymi. Znaczenie tych miejsc w kompozycji jest istotne, ponieważ dotyka sfery znaczeniowej, estetycznej, formalnej, ale przede wszystkim sfery emocjonalnej. Fenomen tych miejsc polega na swoistej różnorodności, dotykającej wielu wymiarów. Wprowadzenie w tematykę rozpoczyna przegląd określeń pojęcia przenikania i odniesienie tego pojęcia do przestrzeni i zachodzących w niej relacji. Wieloznaczność zagadnienia przenikania odnoszącego się do działań w przestrzeni ukazuje jak ważne jest definiowanie i identyfikowanie znaczenia pojęć. Wieloznaczność zagadnienia miejsc przenikania zwraca również uwagę na świadomość tworzenia tych miejsc, które wyzwalają emocje, z pomocą gry zmysłów i odczuć, wzbudzają określone doznania estetyczne i duchowe poprzez cechy swej struktury.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Sacrum w ofercie ekomuzeum „Trzy kultury” w Bieszczadach

Koncepcja ekomuzeologii rozwinęła się we Francji w latach 60 XX w., a jej celem było poznanie i ochrona krajobrazu jako całości. W Polsce pierwsze ekomuzea pojawiły się pod koniec lat 90.XX w., a obecnie idea ta jest coraz powszechniej wykorzystywana. W Bieszczadach utworzonych zostało kilka ekomuzeów, a kolejne są w fazie opracowań. Najbardziej znane to ekomuzea: Hołe, W krainie Bobrów, W Krainie Bojków oraz Trzy Kultury. Elementem wyróżniającym opisywanego ekomuzeum Trzy Kultury jest wielokulturowość odnosząca się do czasów przed II wojną światową, kiedy Bieszczady zamieszkiwane były przez Polaków, Ukraińców i Żydów. Na 13 kilometrowej trasie zaprezentowane zostały walory dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, wśród których na uwagę zasługują obiekty sakralne rzymskokatolickie, greckokatolickie i judaistyczne, świadczące o wieloreligijności tego obszaru.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyrobiska w krajobrazie Garbu Woźnickiego

Kiedy czynne wyrobisko surowców skalnych zmienia się w wyrobisko nieczynne, jego charakterystyczne cechy nabierają innego znaczenia. Autorzy uważają, że takie obiekty mają pozytywny wpływ na krajobraz i środowisko naturalne. Przedstawiono walory krajobrazowe, geologiczne oraz geoturystyczne związane z wyrobiskami na Garbie Woźnickim. Zestawiono mapę oceny walorów krajobrazowych związanych z wyrobiskami oraz model wysokościowy tego obszaru. Zwrócono uwagę na najciekawsze wyrobiska, a także walory geoturystyczne i potencjalne geostanowiska.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Architektoniczne szlaki turystyczne jako narzędzie kształtowania i ochrony krajobrazu kulturowego

Proces dewastacji polskiego krajobrazu kulturowego, rozpoczęty w okresie II wojny światowej, gwałtownie przyspieszony w wyniku reformy rolnej z roku 1944, a następnie utrwalony przez lata zaniedbań w tej dziedzinie, doprowadził do sytuacji, w której konieczne jest wykorzystanie nowoczesnych, a przede wszystkim efektywnych narzędzi pozwalających na zmianę istniejącego stanu rzeczy. Szczególnie ważne jest to w przypadku niewielkich obiektów zabytkowych znajdujących się poza obszarami metropolitarnymi. Lata zapóźnień doprowadziły do sytuacji, w której trudno jest walczyć o zmianę kondycji wspomnianych obiektów, wykorzystując jedynie standardowe metody działania, takie jak opieka konserwatorska czy proces planowania przestrzennego. W wymienionych wyżej obszarach konieczne jest zastosowanie interdyscyplinarnego narzędzia, jakim mogą stać się architektoniczne szlaki turystyczneArtykuł omawia nowe spojrzenie na działania z pogranicza zarządzania, sztuki konserwatorskiej, świadomie prowadzonego planowania przestrzennego, kreowania architektury krajobrazu oraz turystyki. To zespolenie wspólnych celów, przy jednoczesnym wykorzystaniu trójdzielnej struktury samorządowej, może przynieść nadspodziewanie dobre efekty. Architektoniczne szlaki turystyczne mają przy tym jeszcze jeden walor, trudny do przecenienia z punktu widzenia troski o krajobraz kulturowy – eksponują najcenniejsze w danym regionie zabytki architektury, a więc elementy stanowiące dominantę wśród innych dzieł człowieka, przyczyniające się do tego, że dany krajobraz – pomijając jego składową naturalną – może być postrzegany jako piękny.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Sacrum a turystyka na przykładzie gminy Leśna Podlaska

Przedstawiana praca ma charakter badawczy i dotyczy zagadnień związanych z oceną atrakcyjności turystycznej gminy Leśna Podlaska. Do przeprowadzenia badań została wykorzystana metoda sondażu diagnostycznego, w ramach której zastosowaną techniką – była ankieta, zaś narzędziem – kwestionariusz ankiety. W wyniku przeprowadzonych badań okazało się, że w gminie Leśna Podlaska w opinii respondentów występują liczne atrakcje turystyczne, zaś głównymi jej atutami są zabytki i obiekty kulturowe. Za najważniejszy zabytek i atrakcję w gminie, uznano Sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej wraz z klasztorem.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
W poszukiwaniu inspiracji – kolor w tradycyjnej architekturze wsi polskiej

Zagadnienia poruszane w artykule są związane z wieloletnimi badaniami autorki prowadzonymi w dziedzinie kształtowania kolorystyki w architekturze i krajobrazie wsi, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Polski Południowej. Autorka stara sie udzielić odpowiedzi na pytanie, czy tradycyjne rozwiązania kolorystycznomateriałowe stosowane w architekturze wiejskiej są możliwe do zastosowania współcześnie, czy też stanowią element dziedzictwa kulturowego mającego wartość jedynie historyczną. Wyniki analiz kompozycji kolorystycznej tradycyjnego zespołu wiejskiego oraz skonfrontowanie ich ze współczesnym zjawiskiem „chaosu kolorystycznego” na terenach wiejskich w Polsce pozwalają na sformułowanie wniosku, że tradycja stosowania koloru w architekturze ma długą tradycję, jak również element inspiracji, stanowiący bazę do stworzenia profesjonalnej i efektywnej metody doboru koloru w tworzonej współcześnie architekturze polskiej wsi.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Adres i wędrówka. Szkic oikologiczny

Odwołując się do pism Martina Heideggera, Friedricha Nietzschego i Kennetha White’a artykuł proponuje refenicję tak niezwykle istotnego pojęcia, jakim jest dla ludzkiej struktury świata „dom” umieszczając je w kręgu dialektyki zakorzenienia i wykorzenienia. Zgodnie z tradycją fenomenologiczną podkreslona zostaje waga spojrzenia, jako sposobu formowania i rozumienie krajobrazu. Oikologia spogląda na krajobraz, jako na miejsce szczególnego rodzaju spotkania, w którym w odróżnieniu od tego, co zwyczajowo nazywamy „spotkaniem”, a co jest tylko zejściem się kilku osób w wyznaczonym z góry miejscu i czasie w jakimś określonym celu, spotyka się z sobą wszystko: ludzie i zwierzęta, osoby i przedmioty, natura z kulturą, ekonomia z polityką. Nasze interwencje w materię świata winny więc służyć temu, aby miejsce było „wieloznaczne”, to znaczy, aby pomagało nam odzyskać świadomość i radość z poczucie jednorazowości naszego bytowania. Stąd także rola pedagogiki oikologicznej będącej w istocie pedagogiką spojrzenia, mającą sprzyjać tworzeniu się i odzyskiwaniu wrażliwości na przestrzeń i jej różnorakie aspekty.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmiany nazw dróg i ścieżek na ziemi Kłodzkiej po II wojnie światowej jako przykład dehumanizacji krajobrazu

Ziemia kłodzka jest przykładem obszaru, na którym po II wojnie światowej miała miejsce prawie całkowita wymiana ludności niemieckiej na polską. Konsekwencją było zastąpienie dotychczasowych nazw miejscowych, mających niejednokrotnie średniowieczną genezę, zestawem określeń polskich, który nie tylko był znacznie uboższy i jedynie częściowo nawiązywał do tradycji, ale także nie zawsze przyjął się wśród lokalnej społeczności. Celem artykułu jest porównanie liczebności i charakteru określonej grupy nazw geograficznych – nazw dróg i ścieżek, które funkcjonowały we wschodniej części ziemi kłodzkiej w XX w. Analiza porównawcza map topograficznych w skali 1:25 000 z różnych okresów (jednej przedwojennej i dwóch powojennych) wykazała ogromny spadek liczby określeń, choć z drugiej strony zestaw mian używanych przez ludność mógł być większy, czego dowodzą m.in. publikacje o charakterze turystycznym.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Uzdrowiska – „wyspami ciszy” w krajobrazie Polski?

Celem badań, których wyniki przedstawiono w poniższym artykule była identyfikacja zagrożeń hałasem w polskich uzdrowiskach, rozpoznanie potencjału występujących tam krajobrazów dźwiękowych oraz wskazanie możliwości ochrony jakości dźwiękowych krajobrazu uzdrowisk w Polsce. Na podstawie analizy prasy i źródeł internetowych, raportów ochrony środowiska i operatów uzdrowiskowych oraz badań sondażowych podjęto próbę odpowiedzi na pytanie „Czy uzdrowiska w Polsce można określić jako wyspy ciszy?”. W świetle przeprowadzonych studiów nieliczne uzdrowiska w Polsce można określić jako wyspy ciszy w krajobrazie. Wykorzystując swój potencjał uzdrowiska mają szansę na realizację innowacyjnych produktów turystycznych, które mogą przyczynić się do ich rozwoju gospodarczego i społecznego. Wśród nich mogą być takie, które akcentować będą wyjątkową jakość dźwiękową krajobrazu. Konieczna jest jednak dbałość o tę jakość, choćby w ramach działań rewitalizacyjnych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ślady sacrum w krajobrazie

Postrzeganie sacrum w krajobrazie to pytanie o doświadczenie pozazmysłowe. Ślady sacrum potrafimy dostrzec tylko wtedy gdy odkryjemy i rozwiniemy nasz potencjał duchowy. Koniecznie trzeba rozróżnić dwa podobnie brzmiące pojęcia: sacrum w krajobrazie i krajobraz sakralny. Identyfikowanie obecność Boga w krajobrazie nie jest tożsame z występowaniem materialnych świadectw religijności, dewocji, bądź ideologii i polityki - jako wyraz zbiorowego doświadczenia, które uzewnętrzniane są w krajobrazie. Wychodząc z chrześcijańskiego dogmatu że Bóg jest wszystkim we wszystkim, to co stworzył nie tylko jest piękne i dobre, ale i przebóstwione. Z teologicznego punktu widzenia nie istnieją krajobrazy nie sakralne. Choć o tym wiemy nie wszędzie potrafimy dostrzec i odczuć ten sakralny aspekt krajobrazu. Najłatwiej przeżywamy sacrum w pięknym otoczeniu, w niezniszczonej krajobrazach naturalnych. Porównujemy majestat przyrody do ogromnej świątyni. Krajobraz kulturowy jest również miejscem sacrum, gdyż traktowany jest jako udział człowieka w dziele stworzenia. W kontemplacji naturalnej przeszkadzają chaos przestrzenny, zaśmiecenie krajobrazu, hałas, brzydota i brud.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Inne spojrzenie na regionalizację Wyżyny Śląsko-Krakowskiej

W ostatnich latach podejmowane są badania nad aktualizacją podziału regionalnego Polski wykonanego przez J. Kondrackiego. Powstał ogólnopolski – międzyuczelniany zespół geografów, pracujący nad weryfikacją dotychczasowej regionalizacji fizycznogeograficznej. W wielu ośrodkach naukowych trwają także niezależne prace, mające na celu uwspółcześnienie podziałów poszczególnych jednostek regionalnych. Niniejszy artykuł jest jedną z takich prób, podjętych na poziomie podprowincji Wyżyna Śląsko-Krakowska. Zaproponowane uszczegółowienie, nie burzy uznanych za uniwersalne kryteriów delimitacji regionów, według zasady zachowania terytorialnej całości i wewnętrznej jedności oraz analizy pochodzenia rzeźby terenu i budowy geologicznej w skali regionalnej. Proponowany podział podprowincji Wyżyna Śląsko-Krakowska wydaje się jednak bardziej zgodny ze stanem współczesnej wiedzy geograficzno-geologicznej, a także z wynikami prowadzonych w tym obszarze różnorodnych badań fizycznogeograficznych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ślady i przebieg dawnej sieci komunikacyjnej na progu Pogórza Karpackiego

Ewolucja sieci komunikacyjnej jest odzwierciedleniem przemian społecznych i gospodarczych zachodzących na Pogórzu Karpackim. Pierwotna sieć głównych szlaków komunikacyjnych uzależniona była ściśle od warunków terenowych. Wraz z rozwojem gospodarczym regionu i postępem technicznym zaczęto budować drogi na terenach wcześniej uznanych za niekorzystne. Nowe drogi poprowadzono blisko sieci osadniczej zlokalizowanej w dolinach. W efekcie najstarsze główne trakty wytyczone pierwotnie po wierzchowinach zostały zdegradowane do roli dojazdów do pól bądź całkowicie wyłączone z użytkowania. Występujące współcześnie w krajobrazie Pogórza opuszczone wcięcia drogowe starych szlaków są jedyny śladem dawnego układu komunikacyjnego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Aspekty funkcji granic w regionie karpackim – wyznaczanie granic w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej

W artykule poświęcamy uwagę rozprzestrzenieniu się form i znaczeń znaków granicznych w środkowym regionie Karpat na Słowacji. Rozwój tych ziem przypada na czasy średniowiecza oraz nowożytności za panowania Królestwa Węgierskiego. W tamtym wielokulturowym środowisku funkcja granic była jedynie formalna. Podział administracyjny i własnościowy ziem, powodował ich niezmienność. O abstrakcyjnych granicach mówią źródła, kiedy opisują kierunek wyznaczania granic. Posługują się wtedy pojęciami: granica „postępuje” w górę lub „idzie” na drzewo. W percepcji niematerialnych własności możemy znaleźć analogiczną funkcję granic w rytuałach religijnych. Sakralizacja granic krzyżami miała bardzo silne znaczenie symboliczne. Innym aspektem granic w sferze duchowej był objazd granic, który tkwił w tradycji Europy Środkowej od średniowiecza do nowożytności.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rewitalizacja kamieniołomu skał jurajskich w Wieluniu w celu wykorzystania jego walorów geologicznych, geoturystycznych i rekreacyjnych

Kamieniołom Kowalskiego w Wieluniu jest jednym z ważniejszych obiektów poeksploatacyjnych w pasie Jury Polskiej pod względem potencjału naukowego i edukacyjnego. Można w nim zobaczyć rzadko dostępne na powierzchni skały z pogranicza jury środkowej i górnej, które formowały się w morskim środowisku około 165 -160 mln lat temu. Kamieniołom ten odegrał też istotne znaczenie w historii kształtowania się miasta, bowiem właśnie stąd pochodził charakterystyczny twardy, żółty kamień (geza), z którego powstały jego najstarsze, średniowieczne budowle. Przemysłowej eksploatacji w kamieniołomie Kowalskiego zaprzestano w latach 60. XX w. Walory przyrodnicze kamieniołomu oraz jego położenie dały początek idei stworzenia w nim parku łączącego rekreację z interdyscyplinarną i interaktywną edukacją wysuwającą na pierwszy plan zagadnienia geologiczne. Projekt zmierza do ukazania Wielunia, jako północnych „wrót” Jury Polskiej, atrakcyjnego turystyczne regionu pomiędzy Wieluniem, Częstochową, a Krakowem.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zastosowanie metodyki audytu krajobrazowego do identyfikacji krajobrazów w skali lokalnej na przykładzie gminy Szczyrk

W artykule przedstawiono wyniki identyfikacji i oceny krajobrazów gminy Szczyrk. W badaniach zastosowano metodę audytu krajobrazowego i trzy kryteria delimitacji: ukształtowanie terenu, kompozycję przestrzenną oraz pokrycie terenu. Badania prowadzono na obszarze górskim, gdzie dotychczas metoda nie była testowana. Stwierdzono występowanie 58 jednostek krajobrazowych należących do 13 typów. Powierzchniowo dominują krajobrazy leśne. Układ jednostek nawiązuje do pięter klimatyczno-roślinnych. Wraz ze zwiększaniem skali badań maleją powierzchnie jednostek, nie maleje znacząco ich liczba. W górach kryterium formy ukształtowania terenu nie wpływa znacząco na liczbę zidentyfikowanych typów krajobrazów. Wpływ mają formy zagospodarowania (pokrycia terenu) i ich kompozycja przestrzenna. Duże znaczenie mają mozaikowate jednostki krajobrazowe. Badania wskazują na możliwość stosowania metodyki audytu, opracowanej do badań regionalnych, również w identyfikacji jednostek krajobrazowych w skali lokalnej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ogrody towarzyszące zamieszkiwaniu w procesach rewitalizacji i redefiniowaniu przestrzeni miejskich

Celem opracowania jest pokazanie specyfiki zagospodarowania towarzyszącego zamieszkiwaniu w miejskim krajobrazie kulturowym, a także możliwości włączenia tego sposobu zagospodarowania w procesy rewitalizacji i redefiniowania krajobrazu miejskiego. W tekście oparto się na wynikach badań przestrzeni zamieszkiwanych w zabudowie jedno- i wielorodzinnej w aglomeracji warszaw-skiej, do których porównano miejsca i realizacje, powstające w wyniku działań interwencyjnych w przestrzeniach publicznych. Przeprowadzono inwentaryzacje i analizy struktury ogrodów, wywia-dy swobodne oraz obserwacje nieuczestniczące. W ich wyniku potwierdzono zasadność ogrodowego zagospodarowania przestrzeni w procesach rewitalizacji przestrzeni miejskiej. Potwierdziła się również spójność wyboru typów i rodzajów roślin (głównie zielnych roślin kwitnących, warzyw oraz ziół kuchennych) w badanych obiektach.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz sakralny na przykladzie wsi Potełycz na Roztoczu

Zbadano walory estetyczne oraz wartości duchowe pamiątek sakralnych na przykładzie wsi Potełycz w regionalnym Parku Krajobrazowym „Rawskie Roztoczia” na Ukrainie. Scharakteryzowano drewnianą cerkiew Świętego Ducha (1502 r.) z cennymi ikonami, cerkiew pod Wezwaniem Świętej Trójcy, cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, kościół Św. Stanisława, kaplicę, cmentarz wojskowy i in. Obiekty sakralne we wsi Potełycz przeanalizowane zostały jako system krajobrazu kulturowego na pograniczu polsko-ukraińskim. Pokazano ich specyfikę. Wyeksponowano również wartości kulturowe pamiątek wymagających konserwacji i zabezpieczenia.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Planowanie przestrzeni o wysokich walorach krajobrazowych, problemy ekonomiczne

Artykuł porusza zagadnienia ekonomiki przestrzeni. Przedmiotem analizy jest przestrzeń o wysokich walorach krajobrazowych – kulturowych i środowiskowych, w tym estetycznych. Przestrzeń taka to dobro ograniczone i trudne do odtworzenia. Planowanie w Polsce, w ostatnich latach podporządkowano doraźnym celom, przede wszystkim inwestycyjnym. Ochrona przestrzeni i krajobrazu ma głównie wymiar regulacyjny a nie motywacyjny. Tezą badawczą jest: miarą wartości ekonomicznej krajobrazu może być wartość zachowanego środowiska, ale z możliwością wykorzystania wybranej przestrzeni, uwzględniając ceny nieruchomości. Wartość taką można przeliczać na pieniądze, postęp w badaniach pozwala na nadanie pożytkom płynącym ze środowiska wartości pieniężnych. Szczególnym polem badań jest produktywność przestrzeni, to jest zdolność do generowania przychodu i dochodu, z uwzględnieniem kosztów środowiska (gotowości do ponoszenia kosztów ochrony przez osoby, które nie będą odnosić bezpośrednich korzyści).

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ceramiczne zdobnictwo architektoniczne jako wyróżnik krajobrazu – studium przypadku rodzinnych ogrodów działkowych w Chodzieży

Celem artykułu jest identyfikacja zdobnictwa architektonicznego rodzinnych ogrodów działkowych w Chodzieży jako wyróżnika ich krajobrazu. Badania dowiodły obecności ceramicznych detali architektonicznych w 4 z 9 zbadanych ogrodów działkowych, których historia jest ściśle związana z chodzieskimi zakładami porcelany. Obecnie podważa się wartość artystyczną i estetyczną ceramicznych mozaik, przez co znikają one z polskiego krajobrazu kulturowego. Istnieje realne ryzyko, że w ciągu najbliższych kilkunastu lat tradycja ceramicznej mozaiki całkowicie przeminie. W obliczu takich tendencji, szczególnie istotne jest dokumentowanie przykładów stosowania ceramiki w architekturze jako świadectwa historii polskiej architektury II połowy XX w. Stanowią one wyróżnik krajobrazu wielu miast związanych z przemysłem ceramicznym budujący tożsamość ich mieszkańców.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka