rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Doświadczenia z eksploatacji urządzeń do oczyszczania ścieków dla terenów niezurbanizowanych

Problem oczyszczania ścieków bytowych na obszarach niezurbanizowanych należy uznać za aktualny i wymagający rozwiązania w najbliższych latach. W pracy porównano wyniki uzyskane podczas eksploatacji urządzeń (złóż biologicznych z wypełnieniem z tworzyw sztucznych) z pracą obiektów hydrofitowych. Podejmowane działania potwierdzają, że zarówno konstrukcje konwencjonalnych urządzeń mechanicznych oraz nowe konfiguracje systemów hydrofitowych stanowią interesujące rozwiązania dla małych ilości ścieków wytwarzanych na obszarach niezurbanizowanych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Możliwości wykorzystania odpadów organicznych i mineralnych z uwzględnieniem zasad obowiązujących w ochronie środowiska

Podnoszenie standardów życia oraz rozwój gospodarczy powodują powstawanie dużej ilości odpadów wywołujących często negatywne skutki w naturalnym środowisku człowieka. Zarówno polityka międzynarodowa jak i działania podejmowane przez państwa na własnym terytorium coraz szerzej ukierunkowane są na opracowanie i wdrożenie takich mechanizmów działania, które pozwolą zmniejszyć ładunek zanieczyszczeń degradujących środowisko naturalne [13]. Polski przemysł energetyczny opierający się głównie na spalaniu węgli corocznie generuje miliony ton ubocznych produktów spalania. Obecnie istnieje wiele możliwości zagospodarowania popiołów lotnych, które dominuje nad unieszkodliwianiem ich poprzez składowanie, np. w latach 2003÷2008 w 90% były one gospodarczo wykorzystane [8, 11].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Opłacalność produkcji borówki wysokiej

Polska jest ważnym producentem owoców jagodowych, w tym borówki wysokiej (amerykańskiej).Opłacalność uprawy borówki wysokiej zależy nie tylko od nakładów pieniężnych poniesionychna coroczne prowadzenie plantacji, ale przede wszystkim od wielkości zbieranych plonówi cen skupu owoców. Oceny ekonomicznej dokonano na podstawie plantacji produkcyjnej o powierzchni1 ha prowadzonej w latach 2008-2014, przy cenach z 2014 roku. Materiał badawczy stanowiłydane z gospodarstw gminy Adamów. Celem badań było określenie opłacalności uprawy borówkiamerykańskiej na podstawie standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM – Standard Gross Margin).W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że produkcja borówki wysokiej w latach 2008-2014była opłacalna.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Koncepcja CSR jako norma soft law Rady Europy

W artykule przedstawiono proces uzupełniania dorobku systemu Rady Europy w zakresie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw. Przedstawiono mechanizmy stanowienia aktów soft law funkcjonujące w tej organizacji międzynarodowej, a także przedmiotowy zakres CSR wynikający z przyjętych rozwiązań normatywnych. Zauważono, że biznes i prawa człowieka jako zmienne wzajemnie się warunkujące znajdują coraz to nowe płaszczyzny oparcia, nie tylko są usankcjonowane normami prawa stanowionego, ale coraz częściej mogą być promowane i rozpowszechnione dzięki normom soft law.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Otwarte zasoby edukacyjne - przegląd inicjatyw w Polsce i na świecie

Otwarte zasoby edukacyjne (OZE) to materiały szkoleniowe oraz narzędzia wspierające zarówno uczenie, jak i nauczanie. Zjawisko to nierozerwalnie łączy się z szerszym pojęciem otwartej edukacji (OE), które postuluje zniesienie barier w nauczaniu tak, aby uczący się mogli zdobywać wiedzę zgodnie ze swoimi potrzebami edukacyjno-szkoleniowymi. Celem artykułu jest zapoznanie czytelników z zagadnieniem otwartych zasobów edukacyjnych, prezentacja kluczowych dla ich powstania i rozwoju podstaw prawnych i organizacyjnych oraz przedstawienie najnowszych inicjatyw podejmowanych w zakresie upowszechniania OZE. W pierwszej części artykułu wyjaśnione zostały pojęcia oraz rola otwartych zasobów edukacyjnych w procesie nauczania, a następnie zaprezentowane wybrane inicjatywy realizowane przez członków European Network of Open Education Librarians (ENOEL), a także wyniki ankiety przeprowadzonej wśród pracowników europejskich bibliotek akademickich przez organizację SPARC Europe. Analiza piśmiennictwa, treści dokumentów prawnych, raportów i rekomendacji pozwoliła na precyzyjne określenie znaczenia otwartych zasobów edukacyjnych dla ich użytkowników. Wieloaspektowość działań oraz ich skala potwierdzają, że nowoczesne nauczanie może rozwijać się szybciej w oparciu o otwarte materiały edukacyjne.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola biofiltracji w kontroli emisji gazu składowiskowego w świetle zaleceń dyrektywy UE w sprawie składowania odpadów

Dyrektywa 1999/31/WE [4] zobowiązuje Polskę do ograniczania ilości materiału podatnego na biodegradację, aż do osiągnięcia w 2020 r., przyjętego w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami (KPGO, 2010), poziomu 35% masy tych odpadów wytworzonych w roku 1995. Redukcja ta będzie następowała poprzez upowszechnienie selektywnej zbiórki i procesów mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Jak wskazują badania [1, 2, 10], różnego rodzaju procesy mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów prowadzą do zmniejszenia produkcji biogazu z pozostałej frakcji odpadów w zakresie od 50 do >90%, w stosunku do wartości uzyskiwanej z odpadów nieprzetwarzanych. Można więc przewidywać, że planowane zmiany w gospodarce odpadami spowodują istotne obniżenie potencjału biogazowego odpadów deponowanych na składowiskach, co w znacznym stopniu organiczny możliwość energetycznego wykorzystania gazu składowiskowego. Mimo to problem tworzenia się i emisji gazu ze składowisk nie zostanie rozwiązany. Nawet przy bardzo skutecznych systemach segregacji odpadów pewna ilość materii podatnej na biodegradację nadal trafiać będzie na składowiska [2], przyczyniając się do tworzenia gazowych produktów fermentacji. Jednak sposób utylizacji gazu tworzącego się z odpadów o małej zawartości materii organicznej będzie musiał zostać dostosowany do parametrów ilościowych i jakościowych gazu. Celem pracy jest analiza wpływu wdrożenia zaleceń dyrektywy 1999/31/WE [4], dotyczących obniżenia zawartości materii biodegradowalnej w odpadach, na produkcję gazu składowiskowego oraz ocena możliwości zastosowania biofiltracji jako metody ograniczenia emisji metanu ze składowisk odpadów o niskiej zawartości materii organicznej. W badaniach założono, że zawartość tej materii zostanie obniżona o 65% w stosunku do wartości 489 kg/Mg odpadów, uznanej za stan wyjściowy. Wyliczona na podstawie modelu ilość biogazu produkowanego w poszczególnych latach była podstawą do oszacowania czasu trwania fazy, w której energetyczne wykorzystanie gazu będzie ekonomicznie uzasadnione. W dalszej części pracy oszacowano wielkość złoża metanotroficznego, niezbędnego do usunięcia metanu z gazu składowiskowego, tworzącego się w fazie, gdy produkcja spada poniżej wartości uzasadniającej wykorzystanie energetyczne (50 m3h-1) oraz w fazie, gdy przepływ gazu będzie zbyt niski (<10 m3h-1), aby możliwe było jego spalanie w pochodni.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Projekt polityki wodnej państwa a diagnoza stanu gospodarki wodnej

Stwierdzenie, że gospodarka wodna jest najważniejszym działem gospodarki narodowej, jest oczywiste nawet dla niespecjalistów. Wywoła ono sprzeciw, co najmniej kilku innych, kluczowych obszarów działalności, jak chociażby rolnictwa czy budownictwa, ale odcięcie im dostępu do wody, całkowicie paraliżuje ich technologie wytwarzania. Trudno chyba znaleźć drugi obszar nauki i działalności, skupiający tak wiele dyscyplin od podstawowych, jak biologia, chemia czy fizyka, przez bezpośrednio związane z wodą, jak hydrologia czy hydraulika, do wywodzących się z innych dziedzin, jak budownictwo wodne, ekonomika wodna czy prawo wodne. Obok głównych, wspomnianych obszarów gospodarki również liczne dalsze, jak przemysł, a w nim głównie energetyka czy górnictwo, transport wodny czy balneotechnika, tracą podstawy działalności bez dostępu do zasobów wodnych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie metod numerycznych do modelowania procesu filtracji grawitacyjnej

W artykule przedstawiono autorski program komputerowy "FILTRA", zrealizowany w środowisku DELPHI 2006, do modelowania procesu przepływu medium przez warstwę porowatą oraz procesu filtracji grawitacyjnej. Aplikacja składa się z szeregu modułów, będących oddzielnymi podprogramami. Pierwszy moduł odnosi się do analizy granulometrycznej i realizuje na podstawie danych wstępnych, obliczenia i wykres krzywej składu ziarnowego oraz średnic charakterystycznych, które w kolejnym kroku działania aplikacji, eksportowane są do kolejnego modułu, związanego z obliczeniami współczynnika filtracji oraz przepuszczalności. Natomiast wielkości obliczone w tym module, stanowią dane wstępne, w kolejnym module związanym z obliczeniami przepływu medium przez warstwę porowatą oraz procesem filtracji grawitacyjnej.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zmiany jakości minimalnie przetworzonej marchwi pakowanej próżniowo w czasie przechowywania

Marchew (Daucus carota) jest bardzo popularnym warzywem korzeniowym, uprawianym i spożywanym na całym świecie. Jest źródłem wielu składników odżywczych dzięki zawartym w niej związkom biologicznie czynnym. Łatwość uprawy, duża plenność oraz przydatność do produkcji różnych przetworów, a także możliwość długotrwałego przechowywania powoduje, że może być spożywana przez cały rok. Zarówno świeża jak i przetworzona marchew znajduje szerokie zastosowanie kulinarne, a o jej wartości decyduje wiele cennych składników. Skład chemiczny i wartość biologiczna marchwi zależy od genotypu, warunków glebowych, warunków klimatycznych, w tym głównie od temperatury oraz sposobu uprawy, stopnia rozwoju lub dojrzałości korzenia, a także od warunków przechowywania i obróbki pozbiorczej [4, 10]. Celem pracy było określenie jakości i trwałości minimalnie przetworzonej marchwi pakowanej próżniowo na podstawie analizy mikrobiologicznej, oceny sensorycznej oraz zmian zawartości azotanów (V) i (III) w surowcu i produkcie.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Działania Urzędu do Spraw Wyznań w zakresie utrudniania duszpasterskiej i społecznej aktywności Kościoła – zagadnienia wybrane

W artykule przedstawiono, w oparciu o stosowną literaturę i materiały archiwalne, działania Urzędu do Spraw Wyznań mające na celu ograniczenie społecznej i duszpasterskiej aktywności Kościoła oraz sprowadzenie jego działalności jedynie do wykonywania czynności stricte liturgicznych. Artykuł koncentruje się na latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia – okresie, kiedy represje administracyjne Urzędu osiągnęły swoje apogeum.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Metody rozwijania ciekawości poznawczej i zainteresowań przyrodniczych uczniów szkół podstawowych

Edukacja ekologiczna jest procesem długotrwałym, angażującym wszystkie obszary aktywności dziecka (poznawczy, uczuciowy, praktyczny), a jego efektem powinno być wszechstronne poznanie najbliższego środowiska oraz nabycie umiejętności prawidłowego zachowywania się i oceniania konsekwencji własnych czynów. Biorąc pod uwagę rozwijanie ciekawości poznawczej i zainteresowań przyrodniczych uczniów dobrym sposobem jest zapewnienie im bezpośredniego kontaktu z różnorodnymi obiektami środowiska. Przyroda bardzo silnie działa na sferę zmysłową i emocjonalną, dostarcza niezapomnianych wrażeń, zróżnicowanych i głębokich doświadczeń, cieszy, zachwyca, daje wytchnienie, uruchamia proces wartościowania poszczególnych obiektów przyrodniczych i przyrody jako całości. W naturalnym środowisku uczniowie mogą porównywać, szukać, badać, zbierać, porządkować, oceniać, mierzyć, liczyć, dotykać, wąchać, zachwycać się oraz eksperymentować. Pod wpływem bodźców materialnych (rzeczy i zjawisk), działających bezpośrednio na zmysły, powstają w mózgu procesy psychiczne, takie jak: wrażenia, spostrzeżenia i wyobrażenia. Zaciekawienia poznawcze i zainteresowania przyrodnicze uczniów nie mogą być pozostawione naturalnemu biegowi rzeczy. Rozwijają się one jedynie w wyniku dobrze przemyślnej i realizowanej pracy dydaktyczno-wychowawczej, w wyniku świadomego doboru metod i form kształcenia opartych na aktywności ucznia. W edukacji ekologicznej ich realizację umożliwiają ścieżki edukacyjne wśród których największą popularnością cieszą się zajęcia w terenie.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Frakcje ChZT ścieków w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni

W pracy przeprowadzono ocenę skuteczności rozkładu zanieczyszczeń organicznych w ściekach po poszczególnych procesach mechaniczno-biologicznego oczyszczania ze szczególnym uwzględnieniem zmian frakcji ChZT w ciągu technologicznym oczyszczalni w Zielonej Górze.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Adsorpcja barwników na świeżym i zregenerowanym węglu WD-extra

Reasumując opisane wyżej badania modelowe na wybranych barwnikach - zieleni naftolowej B, błękicie metylowym i mieszaninie obu barwników można stwierdzić, iż: węgiel aktywny Wdextra wykazał duże zdolności sorpcyjne, zastosowanie odczynnika Fentona do regeneracji pozwoliło na zachowanie zdolności sorpcyjnych węgla aktywnego, niekorzystnym zjawiskiem sorpcji na regenerowanym węglu jest ubytek masy sorbentu, sorpcja barwnika na węglu aktywnym nieznacznie zależy od pH roztworu.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Testy filtracji ciśnieniowej zawiesiny odpadowej z odmulnika DORRa

W jednej z kopalń Jastrzębskiej Spółki Węglowej zawiesina odpadowa, zawierająca niewielką ilość węgla, kierowana jest z odstojnika DORRa na prasy filtracyjne, a celem tej operacji jest odzysk cieczy klarownej i zmniejszenie ilości uciążliwych odpadów. Wynika ona głównie z polityki ekologicznej i przepisów związanych z ochroną środowiska naturalnego. Głównym problemem technicznym filtracji prowadzonej na prasach jest jej wolny przebieg, który wynika z drobnego uziarnienia odwadnianych odpadów. Dlatego rozważana jest przez służby technologiczne koncepcja zwiększenia ciśnienia procesowego, by przyspieszyć filtrację. Celem pracy było stwierdzenie, czy taki sposób jest uzasadniony, a ponadto, czy proces zachodzi zgodnie z teorią filtracji [1, 2] i czy użyta metodyka badawcza jest wystarczająco precyzyjna, by na podstawie skróconych testów wyznaczyć tzw. parametry filtracyjne, niezbędne do modelowania procesu [3÷8]. Przyjęto, by prowadzić testy w zakresie różnicy ciśnień ?P ? 0,5÷1,5 MPa. Użycie niższych wartości ?P wiąże się zwykle z nieuniknionymi błędami pomiarowymi, związanymi z tar ciem osadu o ściany cylindra pomiarowego, zaś ciśnienia przekraczające 2 MPa są technicznie rzadko stosowane, a zakres około 3-krotnej zmiany-?P jest wystarczający w tego typu badaniach.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Nowe wyzwania w zarządzaniu sprzedażą w kontekście rozwoju nowoczesnych technologii i pandemii COVID-19

Celem artykułu jest usystematyzowanie wiedzy na temat strategii sprzedaży oraz odpowiedź na pytania, czy współczesne uwarunkowania społeczno-gospodarcze w postaci postępującej cyfryzacji i ewolucji funkcji sprzedaży są impulsem do aktualizacji definicji strategii sprzedaży oraz czy pandemia COVID-19 wymusza na przedsiębiorstwach przeformułowanie realizowanej strategii sprzedaży. Jako metodę badawczą zastosowano niesystematyczny przegląd literatury uzupełniony badaniem jakościowym. W części pierwszej przedstawiono teoretyczne podstawy analiz na podstawie przeglądu literatury. W części drugiej – wyniki badań własnych wzbogacone wynikami badań już istniejących. Następnie zaprezentowano rezultaty przeprowadzonego wywodu. Końcowa część tekstu zawiera podsumowanie wraz z autorską definicją zarządzania sprzedażą, ze szczególnym uwzględnieniem strategii sprzedaży oraz potencjalny kierunek przyszłych badań. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, obecnie największym wyzwaniem w realizacji obranej strategii sprzedaży jest pandemia COVID-19, która znacząco wpływa na zmianę zachowań konsumenckich oraz ogranicza aktywności rynkowe. Powszechny dostęp do zaawansowanych technologii oraz elastyczne podejście do obranej strategii sprawiają, iż większość badanych przedsiębiorstw realizuje postawione cele finansowe mimo kryzysu gospodarczego spowodowanego pandemią. Definiując współczesną strategię sprzedaży, trzeba uwzględnić postępującą cyfryzację oraz ewolucję funkcji sprzedaży, ściśle zintegrowaną z funkcją marketingu.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Badania nad otrzymywaniem kompozytowego biopaliwa energetycznego z udziałem pofermentacyjnej biomasy ściekowej

Przeprowadzone badania biokonwersji resztkowej biomasy ściekowej pozwoliły na otrzymanie energetycznego biopaliwa oraz wytypowanie racjonalnych warunków prowadzenia złożonego procesu i opracowanie zalecanego składu surogatu paliwowego. W skład surogatu wchodzą pofermentacyjne osady ściekowe (70% mas.), muł węglowy, lignoceluloza, trociny, biofaza glicerolowa i mieszanina bioalkoholi. Temperatura złoża uzyskana podczas biokonwersji (około 40°C) intensyfikuje odparowanie wody, dzięki czemu wilgotność mieszanki po procesie wynosi średnio 38%. Maksymalna temperatura złoża poddawanego biokonwersji (43°C) nie eliminuje organizmów chorobotwórczych, w związku z czym przeprowadzono badania procesu higienizacji surogatów paliwowych z użyciem energii mikrofal. Na podstawie badań mikro-biologicznych dobrano moc mikrofal (300 W) oraz czas trwania ekspozycji wynoszący 3 minuty, co przekłada się na wzrost temperatury wewnątrz kształtek surogatu do 93°C i zapewnia ich higienizację. Dodatkowo uzyskano spadek wilgotności mieszanek do 28% bezpośrednio po zastosowaniu mikrofal i do 26% po 24-godzinnej relaksacji. Otrzymany surogat paliwowy w postaci sferycznych kształtek o średnicy 20 mm posiada dobre własności mechaniczne pozwalające na jego bezpieczne konfekcjonowanie i transport. Ciepło spalania kompozytowego biopaliwa wynoszące około 18,5 MJ/kg (przewyższające ciepło spalania drewna) wskazuje, że może ono być z powodzeniem stosowane w energetyce jako biokomponent.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Rola infrastruktury wodno-melioracyjnej w procesie suburbanizacji

Celem pracy była analiza stanu infrastruktury wodno-melioracyjnej w aspekcie intensywnej realizacji zabudowy mieszkaniowej na terenach uprzednio użytkowanych rolniczo. Jako obszar badań wybrano obręb geodezyjny Skórzewo w gminie Dopiewo, położony na terenie zlewni cieku Skórzynka. Wyniki analiz materiałów archiwalnych i kartograficznych zweryfikowano wizją terenową przeprowadzoną w dniach 1÷8.09.2010 roku, podczas której wykonano szczegółową dokumentację fotograficzną, zweryfikowano parametry techniczne budowli oraz oceniono ich stan techniczny (drożność, stopień zamulenia).

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Ocena zmian jakości wody w wybranych jeziorach Pojezierza Poznańskiego w latach 2004-2009

Po przystąpieniu do Unii Europejskiej Polska zobowiązana jest do wdrożenia Ramowej Dyrektywy Wodnej (2000/60/WE), której głównym celem jest osiągnięcie do roku 2015 dobrego stanu ekologicznego i chemicznego wód powierzchniowych. Niestety, jak wykazują wyniki monitoringu podstawowego i regionalnego wykonanego w latach 1999-2006 przez WIOŚ w Poznaniu spośród zbadanych 84 jezior (o powierzchni powyżej 100 ha lub mniejszych, ważnych dla regionu ze względu na walory gospodarcze, przyrodnicze i rekreacyjne), jedynie trzy charakteryzowały się bardzo dobrym stanem wód zaliczanym do I klasy czystości. Wody klasy II oznaczono w 28 jeziorach o łącznej powierzchni 4783,5 ha, tj. 27,7% powierzchni przebadanej w okresie ośmiu lat, natomiast wody III klasy czystości wyznaczono dla 55 zbiorników o łącznej powierzchni 7216,4 ha, tj. 41,9% powierzchni zbadanych jezior. W 38 zbadanych jeziorach jakość wód nie odpowiadała żadnej z klas czystości, dlatego zostały one uznane za pozaklasowe, silnie zanieczyszczone (Stan środowiska w Wielkopolsce, WIOŚ 2007). Większość zbiorników w tym okresie w ramach monitoringu badana była tylko raz, dlatego badania te nie są wystarczające do analizowania zmian jakości wody w ujęciu średniookresowym. Wymaga to bardziej szczegółowych obserwacji. Celem badań przedstawionych w niniejszej pracy była ocena zmian jakości wody w wybranych jeziorach Pojezierza Poznańskiego w latach 2004-2009.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Metoda problemowa (PBL) w procesie dydaktycznym uczelni wyższej

Współczesne funkcjonowanie szkolnictwa wyższego związane jest w dużym stopniu z dynamicznym rozwojem gospodarki opartej na wiedzy. Ze względu na narastające trudności, z którymi borykają się uczelnie wyższe, przyszły ich sukces wiąże się z wyszukiwaniem nowych metod kształcenia, skuteczność których stanowi dla absolwentów szansę na znalezienie pracy, a jednocześnie pozytywnie wpływa na poprawę wizerunku uczelni. Zauważalnym trendem staje się kształcenie ukierunkowane problemowo (problem-based learning), tj. nastawione na realizowanie projektów osadzonych w realiach – zadań wynikających z praktyki. Marketing usług edukacyjnych zmierza bowiem w kierunku programów konkurencyjnych wobec innych i tego, jak są odbierane przez studentów oraz ich przyszłych pracodawców. W niniejszym opracowaniu omówiona została metoda problemowa (PBL) w kontekście różnorodnych jej interpretacji, możliwości (przykładów) zastosowań i korzyści z jej wprowadzenia w uczelniach wyższych w Polsce i na świecie. Podstawowym celem opracowania było dokonanie charakterystyki metody problemowej (PBL) oraz przedstawienie wyników badań fakultatywnego nauczania przedsiębiorczości metodą problem-based learning (PBL) na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji