rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Narracyjne możliwości pedagogiki a kryzys kultury i wychowania

Punktem wyjścia dla rozważań zaprezentowanych w tekście są trzy założenia. Pierwsze z nich oparte jest na przekonaniu, że kultura przesądza o wszystkim – o rozwoju społeczeństw, o jakości życia ludzi, drugie zaś związane jest z twierdzeniem, iż edukacja jest lustrem kultury. Problemy kultury są więc jednocześnie problemami edukacji oraz edukacja jest zawsze praktyczną realizacją jakiejś wizji (modelu rozwoju) kultury. Trzecie założenie związane jest z istotą pedagogiki jako dyscypliny, której specyfika i przedmiot badań stają się swoistym rodzajem szans i możliwości zarówno na rozumienie złożonych uwarunkowań różnorodnych przejawów kryzysu kultury i wychowania, jak i na ich przezwyciężanie. Taką szansą jest w moim przekonaniu narracyjność pedagogiki oraz pedagogiczne badania narracyjne.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dodatek „Życie i Kultura” w „Głosie Szczecińskim” (1951–1956) . Studium historyczno-prasoznawcze

Założeniem artykułu jest wypełnienie luki badawczej związanej z opisem historii partyjnej prasy regionalnej oraz jej roli w kształtowaniu lokalnych środowisk twórczych. Artykuł jest analizą historyczno- prasoznawczą ukazującego się w latach 1951–1956 „Życia i Kultury”, tygodniowego dodatku do „Głosu Szczecińskiego”, organu prasowego KW PZPR w Szczecinie. Celem artykułu jest ukazanie zmian struktury zawartości tygodnika, wskazanie dominujących form wypowiedzi, stałych cyklów oraz obszarów tematycznych. Jako narzędzie badawcze wykorzystano klucz kategoryzacyjny, uwzględniający tę część badań. Część empiryczną uzupełnia opis przemian zawartości treści pisma na tle wydarzeń politycznych na świecie i w kraju. Dodatki kulturalne regionalnych dzienników stanowią wciąż nieopisane źródło do dziejów życia artystycznego miast, jak i badań nad życiem codziennym jego mieszkańców.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Polityka jako gra strategiczna – ramowanie polskich wyborów 2019 w telewizyjnych programach informacyjnych

Badanie relacjonowania wyborów w mediach informacyjnych nawiązuje do koncepcji ramy gry strategicznej. Pomimo znaczenia tych mediów w wyborach, systematycznych studiów na temat ramowania medialnego jest w Polsce niewiele. Celem studium, z wykorzystaniem ilościowej analizy zawartości, było określenie częstości występowania ramy gry strategicznej w porównaniu z ramą gry problemowej w telewizyjnych programach informacyjnych oraz weryfikacja hipotezy o związku między stosowaniem ram i typem własności medium (media publiczne vs prywatne). Wyniki dowodzą kluczowej roli ramy gry strategicznej w relacjonowaniu wyborów do Parlamentu Europejskiego i wyborów parlamentarnych z 2019 r. w Polsce oraz przeczą hipotezie, że typ własności medium umożliwia prognozowanie częstości występowania analizowanych ram.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Druga fala kryzysu komunikacji politycznej w dobie mediatyzacji

Pogłębiający się proces mediatyzacji oraz dynamiczny rozwój nowych technologii spowodowały utrwalenie zjawisk, które Jay Blumler i Michael Gurevitch określili mianem kryzysu komunikacji publicznej. Podejmowane rozważania będą zorientowane wokół argumentów na rzecz tezy, że obserwujemy obecnie przesłanki do kategoryzowania przeobrażeń komunikacji politycznej jako drugiej fali kryzysu. Artykuł ma charakter eskploracyjny, teoriopoznawczy, a podejmowane w nim rozważania zorientowane są wokół głównego problemu badawczego związanego z określeniem, czym charakteryzuje się druga fala kryzysu komunikacji politycznej.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
„Dlaczego?” zamiast „Czy?”. Polityka edukacyjna wobec nierówności – problem uzasadnienia

Przedmiot artykułu stanowią teoretyczne podstawy oraz wyniki krytycznych analiz dyskursów polityki edukacyjnej Unii Europejskiej, dotyczących nierówności edukacyjnych. Analizy te dokonane zostały za pośrednictwem oficjalnych dokumentów strategicznych lub rekomendacyjnych (dokumenty programowe i eksperckie dotyczące edukacji) oraz na podstawie wywiadów z przedstawicielami unijnej administracji i ekspertami. Punktem wyjścia rozważań nie jest pytanie o to, czy, według oficjalnych dyskursów, należy przeciwdziałać nierównościom społecznym w oświacie, ale dlaczego należy im przeciwdziałać. W prowadzonych analizach posługuję się konstruktem „porządków uzasadniania” (fr. régimes de justification) – kategorią rozwijaną przez Luca Boltanskiego, Laurenta Thévenota oraz Ève Chiapello. Celem artykułu jest identyfikacja i rekonstrukcja obecnych w polityce edukacyjnej dyskursów reprezentujących odmienne porządki uzasadniania strategii i praktyk inkluzyjnych oraz próba rozważenia konsekwencji identyfikowanej różnorodności w kontekście znanej i udokumentowanej przez przedstawicieli nauk społecznych tezy o dominacji racjonalności ekonomicznej w polityce edukacyjnej. 
 

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Alternatywne procedury głosowania w polskim i litewskim prawie wyborczym

Organizowanie głosowania w wyborach powszechnych wyłącznie w tradycyjny sposób (tj. przy urnach wyborczych) może utrudniać udział coraz większym grupom wyborców. Dzieje się tak ze względu na m.in.: coraz większą mobilność społeczeństwa, a co za tym idzie, przebywanie obywateli w dniu wyborów poza miejscem zamieszkania; starzenie się społeczeństwa i znacznie trudniejszy dostęp osób starych i chorych do lokali wyborczych z uwagi na ograniczenia mobilności; niespodziewane kryzysy epidemiczne, które wpływają na zagrożenie zdrowia publicznego, co pokazały lata 2020–2021. Wszystko to przekłada się na proces wyborczy. Przedmiotem niniejszego artykułu są alternatywne metody głosowania w Polsce i na Litwie. Zamierzeniem autorów jest analiza podstaw prawnych i porównanie funkcjonowania alternatywnych procedur głosowania w systemach wyborczych obu państw, a także odpowiedź na pytanie o możliwość wprowadzenia nowych form oddania głosu, które mogłyby zwiększyć bezpieczeństwo zdrowotne wyborców, a także zapewnić demokratyczny charakter wyborów w sytuacjach nadzwyczajnych. Motywacją do podjęcia tego tematu były wybory prezydenckie w Polsce w roku 2020 i wybory parlamentarne na Litwie w roku 2021, podczas których nie tylko wykorzystywano alternatywne metody głosowania (np. głosowanie korespondencyjne), ale także rozważano możliwość wdrożenia zupełnie nowych rozwiązań – bezpiecznych w sytuacji rozprzestrzeniania się pandemii koronawirusa.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Głosowanie korespondencyjne w Austrii – analiza doświadczeń z lat 2008–2019

Celem badawczym opracowania jest przegląd rozwiązań normatywnych w zakresie głosowania korespondencyjnego w Austrii oraz analiza zastosowania alternatywnej formy głosowania (w kraju i za granicą) w wyborach federalnych w latach 2008–2019. W artykule będzie poszukiwana odpowiedź na następujące pytania: 1) jaki odsetek wyborców w Austrii decyduje się na oddanie głosu poza lokalem wyborczym podczas federalnych elekcji? oraz 2) jak od czasu zwiększenia dostępności głosowania korespondencyjnego w 2007 r. w Austrii kształtuje się frekwencja wyborcza? Hipoteza badawcza zakłada, że z możliwości głosowania korespondencyjnego w Austrii korzysta znaczący odsetek elektoratu i to pomimo obowiązujących proceduralnych ograniczeń zawężających krąg uprawnionych wyborców. Analiza wyborów z lat 2008–2019 dowodzi, że oddawanie głosu poza lokalem wyborczym staje się coraz bardziej popularne, a to uzasadnia dalszą liberalizację procedury za sprawą zlikwidowania obowiązku uzasadniania przez wyborcę sięgania po alternatywne formy głosowania.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Bajkowy marketing niszowy. Neoliberalne zawłaszczenie edukacji przedszkolnej

W artykule autorka opisuje konkretne mechanizmy neoliberalizacji edukacji przedszkolnej w Polsce na przykładzie etnograficznej analizy przedstawienia teatralnego - punktu kulminacyjnego wrocławskiego projektu edukacyjnego „Przedsiębiorczy Przedszkolak”. Dowodzi, jak neoliberalna ideologia w oparciu o strategię marketingu niszowego uwzględnia specyfikę grup konsumenckich kierując doń ściśle wyspecjalizowane marketingowe przekazy i jak pod ukryciem bajki - podsuwa dzieciom pożądane wzorce zachowań.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wyniki wyborów do parlamentu regionalnego i Kortezów Generalnych w Kraju Basków jako odzwierciedlenie panujących tam tendencji nacjonalistycznych

Nacjonalizm baskijski jest zjawiskiem wielopłaszczyznowym, złożonym, w którym wiele aspektów nakłada się na siebie, natomiast wiele mogą o nim powiedzieć sympatie polityczne wyrażane przez mieszkańców Kraju Basków podczas wyborów zarówno do parlamentu regionalnego, jak i do Kortezów Generalnych. Dobrym przewodnikiem są też podstawy programowe działających tam partii politycznych. Celem artykułu jest przedstawienie zarysów programów głównych partii politycznych Kraju Basków oraz wyników wyborów parlamentarnych jako dwóch istotnych wyznaczników dla analizy tendencji nacjonalistycznych w tej wspólnocie autonomicznej. Artykuł przedstawia analizę politycznych początków nacjonalizmu baskijskiego, a także koncentruje się na partii PNV jako wiodącej sile politycznej umiarkowanego nacjonalizmu. Ostatnia część zaś dotyczy nastrojów społeczno-politycznych pod koniec drugiej dekady XXI w. w Kraju Basków.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Konstruowanie znaczeń coming out w prywatnej i publicznej przestrzeni doświadczeń homoseksualnych mężczyzn

W artykule prezentowane są wyniki badań fenomenograficznych poświęconych znaczeniom coming out (ujawnieniu) konstruowanym przez homoseksualnych mężczyzn. Autorzy poddają dyskusji kategorię inności, która opisuje codzienne doświadczenie homoseksualnych mężczyzn oraz problem ich seksualnych tożsamości – niestabilnych i zmiennych. Ważną częścią artykułu jest problem pedagogicznych narzędzi i strategii używanych przez rodziny, które konfrontują się z homoseksualnością.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Od ideologicznej samotności do dialogicznego spotkania: F. Ebner, L. Althusser, P. Freire

W niniejszym artykule zostają zestawione dwie podstawowe sytuacje człowieka: sytuacja relacji z drugim człowiekiem (dialog) oraz sytuacja ludzkiej samotności, charakteryzowana tu jako ideologia. Ich zestawienie opiera się na koncepcjach trzech wybitnych, lecz bardzo różnych myślicieli, łączących filozofię i działanie pedagogiczne. Są to Ferdinand Ebner, Louis Althusser oraz Paulo Freire. Ebner reprezentuje tu filozofię dialogu, a więc nurt postrzegający naturalny stan człowieka – nieco upraszczając – w sytuacji dialogicznej. Althusser, jako neomarksista, widzi zaś tenże stan w zanurzeniu w ideologii. Natomiast Freire – twórca „pedagogiki dialogu” – stara się zaprezentować możliwość przejścia od zniewolenia w ideologii do wolności w dialogu. Na podstawie tej różnorodności koncepcji podjęta zostaje próba określenia „warunków możliwości” przejścia od ideologii do dialogu, a więc także od zniewolenia do wolności. Szczególne znaczenie zostaje przypisane problemowi zaufania, problemowi „złamania życia naturalnego” (określenie Ebnera), oraz pytaniu o stosowanie przemocy. Na pytanie o możliwość życia w wolności i wyzwalania w zainfekowanym ideologią świecie nie da się jednak odpowiedzieć na poziomie ogólnym i „obiektywnym”, lecz każdorazowo na poziomie osobistym i subiektywnym. Tak więc iluzoryczne byłoby być może pragnienie wyeliminowania ideologii całkowicie, jednak możliwe wydaje się, mimo obecności ideologii, uświadomienie sobie tej obecności i wybieranie zamiast niej realnego człowieka.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Egalitarne nostalgie: czy stosunek do nierówności dzieli Polaków?

Wojciech Zaborowski dekadę temu pisał: "nastroje egalitarne należy uznać za uporczywie trwały element świadomości społeczeństwa polskiego". Czy tak jest w istocie? By odpowiedzieć na to pytanie postanowiłem podejść do zagadnienia dwojako: z  jednej strony poprzez dokonanie przeglądu badań nad postawami względem nierówności, które były prowadzone w Polsce od roku 1956 do pierwszych lat transformacji ustrojowej, z drugiej zaś - analizując dane sondażowe (PGSS) z lat 1992-2002. W ten sposób staram się poddać dysekcji orientacje egalitarne, będące - jak się wydaje - istotnym komponentem mentalności społeczeństwa polskiego w procesie transformacji. 
Rezultaty przeprowadzonych analiz odnoszę m.in. do klasycznych już ustaleń Waltera G. Runcimana, którego badania dowodziły, iż bezpośrednim determinantem egalitaryzmu jest relatywna deprywacja. W świetle tego i innych wniosków spróbuję zająć stanowisko w sprawie szerszego zagadnienia, jakim jest legitymizacja systemu społeczno-politycznego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Stochastyczne uczenie się a partycypacja i absencja wyborcza w Polsce: uczestnictwo wyborcze jako działanie kolektywne

Artykuł ten ma dwa cele. Po pierwsze, prezentuje on, nieznany bliżej w Polsce, Satoshiego Kanazawy model zachowań wyborczych, oparty na pryncypiach stochastycznego uczenia się. Model ten, nawiązujący do Michaela W. Macy'ego teorii stochastycznego uczenia się, jest próbą znalezienia rozwiązania dla tzw. "paradoksu frekwencji wyborczej", jednego z najbardziej niewygodnych empirycznych problemów teorii racjonalnego wyboru. Po drugie, tekst ten jest próbą empirycznego zastosowania najważniejszych twierdzeń Kanazawy do zjawiska partycypacji i absencji wyborczej w wyborach parlamentarnych w Polsce w roku 1991 oraz 1997. Korzystając z danych Polskich Generalnych Sondaży Społecznych, dowodzę, że empiria w części potwierdza przydatność modelu Kanazawy do analizy partycypacji i absencji wyborczej w Polsce. Model ten, szukający uwarunkowań partycypacji i  absencji w przeszłych zachowaniach wyborczych, posiada jednak pewne ograniczenia, które pokazuję na przykładzie wyborów roku 1997. Proponuję jednocześnie rozszerzenie teorii Kanazawy poprzez odwołanie do badań nad tzw. "efektem silniejszego". Te ostatnie wskazują na możliwość odnoszenia się przez wyborców także do przyszłych wyborów, co może potencjalnie powodować modyfikację ich planów wyborczych i zakłócać proces stochastycznego uczenia się. W tym kontekście propozycja Kanazawy jawi się jako niekompletna i niedokończona, co stwarza przestrzeń dla dalszych studiów nad tą teorią.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Cyrkulacja elit politycznych: od lisów do lwów

Widoczna we współczesnej polityce tendencja do zastępowania "politycznych lisów" przez "politycznych lwów", czego najwyraźniejszym upostaciowieniem jest George W. Bush, jest punktem wyjścia do refleksji nad klasyczną koncepcją cyrkulacji elit Vilfreda Pareto. Po przypomnieniu głównych przesłanek rozumowania Pareto, przechodzimy do syntetycznego rozpatrzenia hipotezy o  odchodzących lisach i naciągających lwach w polskiej polityce.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Samounicestwienie ruchu społecznego - ruch antyglobalistyczny a globalne społeczeństwo obywatelskie

W artykule omawiam dziesięć charakterystycznych cech współczesnego ruchu antyglobalistycznego, które w znacznej mierze przesądzają o tym, iż posiada on charakter "nowego" nowego ruchu społecznego. Jedną z podstawowych właściwości tego ruchu są jego sprzeczności wewnętrzne, polegające m. in. na rozbieżności pomiędzy nieobywatelskimi metodami działań ruchu a obywatelskim charakterem jego jedynego racjonalnego celu aktywności, jakim jest oddolne, ewolucyjne kształtowanie instytucji i wspólnot obywatelskich. Sprzeczność ta prowadzi do nieskuteczności działań ruchu, a w konsekwencji do zjawiska samounicestwiania się ruchu antyglobalistycznego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Kilka uwag o związku socjologii z literaturą

Celem tego eseju jest zwrócenie uwagi socjologów na literaturę piękną jako jedno z możliwych źródeł inspiracji do analizy socjologicznej. Zwraca się tu uwagę na możliwe związki socjologii z literaturą, jak również na to, w jaki sposób socjolog może się w swojej pracy naukowej literaturą zajmować. Zostają przypomniane pewne "socjologiczno-literackie perspektywy". Tekst ten, w  założeniu problemowy, odnosi się do ugruntowanych teoretycznie sposobów spojrzenia na dzieło literackie jako podstawę socjologicznej interpretacji.
Swego rodzaju problemem jest także sposób, w jaki powinny być przeprowadzane socjologiczne badania nad literaturą. Nieco miejsca poświęcono i temu zagadnieniu, zwracając uwagę, że kontakt z tak plastycznym materiałem, jakim bywa literatura, nie może być ograniczany trzymaniem się ściśle określonych ram metodologicznych przewidzianych zazwyczaj dla przedmiotu badań socjologa. 
Zostaje m.in. kwestia ideologicznego i społecznego zaangażowania literatury, społecznej roli pisarza oraz problematyka komunikacji literackiej. Przedmiotem zainteresowania socjologa może być też treść samych utworów, gdy możliwym staje się wywiedzenie z niej np. zasad tworzących pewien model, na którym opiera się wykreowany literacko społeczny świat. 
W znacznej mierze skupiono się na ewentualności traktowania przez socjologa realiów fikcyjnych, na niemal takich samych zasadach, na jakich odnosi się on do świata rzeczywistego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Klasyczna socjologia kulturowa: nowe odczytanie spuścizny Floriana Znanieckiego

Oddziaływanie nowej, amerykańskiej socjologii kulturowej powinno sprzyjać pełnej recepcji klasycznej socjologii kulturowej. Tak zwany zwrot kulturowy w socjologii najnowszej nie spowodował jednak szerszego upowszechnienia perspektywy wskazanej przez Floriana Znanieckiego badania dynamiki kultury, ogranicza się bowiem do reakcji przeciwko strukturalno-funkcjonalnemu normatywizmowi. W  artykule przedstawiany jest wpływ twórczości Znanieckiego na socjologią XX wieku, w tym na teorię struktur alno-funkcjonalną Talcotta Parsonsa i  fenomenologię społeczną Alfreda Schiitza, a przede wszystkim na ukształtowanie orientacji kulturalistycznej w socjologii. Analizowane są przyczyny stopniowego osłabiania oddziaływania tej spuścizny. Podawane są racje przemawiające za ponownym odczytaniem dzieł Znanieckiego, które umocniłoby podstawy nowej socjologii kulturowej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
„Tak oto macie błogosławić Izraelitom”. Błogosławieństwo Aaronowe (Lb 6,22–27), jego źródła i znaczenie

Lb 6,22–27 to kompozycja (post)kapłańska. Badacze traktowali jednak samo błogosławieństwo (Lb 6,24–26) jako tekst zapożyczony z innego, starszego źródła. W istocie znaleźć w nim można szereg analogii do tekstów z Mezopotamii, Ugarit, a nawet z Egiptu i literatury hetyckiej. Dotyczy to zwłaszcza literatury epistolarnej. Niemniej zastosowane w nim idiomy i zwroty mogą pochodzić także z rodzimej tradycji. Z jednej strony nie zmienia to faktu, że ta rodzima tradycja mogła być dziedzictwem kulturowym przejętym po tych starożytnych cywilizacjach, a z drugiej tekst nosi wyraźne ślady kompozycji z okresu perskiego. W artykule przyjęta jest teza Marka Awabdy’sa, że tekst mógł być skomponowany przez tzw. szkołę świętości, korygującą kapłański ekskluzywizm w bezpośrednim przystępie do Boga, ale nie wyklucza się, że część błogosławieństwa mogła być jednak skomponowana wcześniej i stosowana w życiu codziennym.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Publiczne ciało. Koncepcja cywilizowanego stowarzyszenia w dobie klasycyzmu

Postmodernistyczny dyskurs o  społeczeństwie obywatelskim ma tendencję do totalizacji przeszłych form semantycznych, które charakteryzowały się zupełnie odmiennym znaczeniem. Takim okresem był klasycyzm, czyli okres pomiędzy wojną trzydziestoletnią a rewolucją francuską. Cycerońskie societas civilis w  dobie klasycyzmu było rozumiane literalnie jako "cywilizowane stowarzyszenie", a nie "społeczeństwo obywatelskie" i przez Stanisława Staszica tłumaczone było jako li tylko "towarzystwo". Koncepcja ta desygnowała formę politycznego ciała, mającego na celu cywilizowane rozwiązywanie sporów pośród szlachty, włączając króla. Stan stowarzyszenia, czyli ucywilizowania konfrontowany był z barbarzyńskim stanem natury, wojny wszystkich ze wszystkimi, czemu miał zapobiegać. Cywilizowane stowarzyszenie jako ciało polityczne było tożsame z  ówczesnym rozumieniem republiki jako literalnie "ciała publicznego".

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Socjolog w kryminale: więzienie jako nieprzyjazny teren badań

Artykuł zwraca uwagę na obszary trudno dostępne dla badaczy, do których z całą pewnością zalicza się więzienie. Niechęć do bycia poznanym charakteryzuje zarówno personel więzienia, jak i samych więźniów. Artykuł porusza jedynie aspekty metodologiczne - stopień i zakres stosowalności poszczególnych metod i  technik podczas badania więzienia, szczególnie zaś metodę obserwacji uczestniczącej, stosowaną przez autora. Autor ustosunkowuje się do metod i technik stosowanych i/lub opisanych przez innych badaczy oraz przedstawia własne rozwiązania i pomysły. Pominięty został w artykule szczegółowy opis norm, zasad, stratyfikacji czy sposobów komunikacji grupowej, właściwych subkulturze więziennej jako grupie społecznej oraz zagadnienie ich obecnych przemian. Do tego ostatniego autor odwołuje się jedynie podczas porównań metod stosowanych niegdyś (przed rokiem 1989) oraz obecnie.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Pozostały tylko drzewa… Historia kościoła katolickiego św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pile

Artykuł omawia historię kościoła katolickiego pod wezwaniem Świętych Janów w Pile od chwili powstania pierwszego drewnianego kościoła w XV w. do momentu wysadzenia w powietrze ruin spalonej w 1945 r. świątyni. Przedstawia etapy budowy kościoła murowanego od 1619 do 1844 r., kiedy to stanęły dwie ceglane wieże. Dzieje świątyni zaprezentowane zostały na tle historii miasta. Uwypuklona została rola Kościoła jako ostoi polskości w latach 1815–1945. Część trzecia omawia losy spalonego obiektu i nieudane próby jego odbudowy zakończone wysadzeniem ruin kościoła w grudniu 1975 r.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne