rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wizja przyszłości a orientacja pozytywna wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych

Wszelkie oddziaływania wychowawcze wiążą się według S. Kunowskiego z „ukształtowaniem prawidłowej postawy wychowanka wobec przyszłego życia”, a więc przygotowaniem się do lepszego życia poprzez naukę, zdobycie zawodu, znalezienie własnego miejsca w społeczeństwie i założenie własnej zdrowej i trwałej rodziny. Funkcjonowanie w świecie i dokonywanie wyborów ułatwiają mu analiza ciągle zmieniającej się rzeczywistości i jej interpretowanie. Istotne jest to, jak młody człowiek postrzega świat i swoje szanse na przyszłość. Orientacja pozytywna, traktowana jako podstawowa tendencja do zauważania i przywiązywania wagi do pozytywnych aspektów doświadczeń i samego siebie, to postawa, która jest niezwykle pomocna w budowaniu i realizowaniu planów. Podstawowym założeniem koncepcji jest przekonanie, że takie postrzeganie świata, siebie i przyszłości świadczy o podstawowej predyspozycji człowieka do radzenia sobie w życiu, pomimo przeciwności, problemów i porażek. W pierwszej części artykułu zostały omówione wybrane koncepcje zachowań celowych, przedstawiające aktywność adolescentów w kategorii celów stawianych sobie przez podmiot oraz teoria orientacji pozytywnej. W drugiej części artykułu są zaprezentowane wyniki badań nad orientacją pozytywną i celami życiowymi wychowanków Młodzieżowych Ośrodkach Wychowawczych w Polsce.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Narkomania wśród adolescentów – uwarunkowania

Poważnym zagrożeniem płynącym ze współczesnego środowiska jest narkomania. Obecnie dotyka ona coraz więcej osób, w szczególności młodych. Narkotyki towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Statystyki pokazują, że coraz więcej młodych ludzi sięga po nie, uzależnia się i często bywa za późno na pomoc. Jest to uzależnienie niosące wiele chorób, a nawet i śmierć. Przez różnego rodzaju niepowodzenia, złe kontakty z rodziną czy problemy szkolne młody człowiek chce uciec w inny świat i na chwilę czuć się bezpieczny w tym świecie, co umożliwiają narkotyki. Niniejszy artykuł przedstawia uwarunkowania narkomanii wśród adolescentów. Prezentowane są również działania profilaktyczne i lecznicze. Narkotyki są poważnym problemem obecnych czasów.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola funkcjonariuszy Służby Więziennej w procesie resocjalizacji osadzonych

W niniejszym artykule opisano i oceniono rolę funkcjonariuszy Służby Więziennej w procesie resocjalizacji osadzonych na przykładzie oddziaływań prowadzonych w trzech jednostkach penitencjarnych Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie. Analizie została poddana działalność najstarszej jednostki w okręgu, jaką jest Zakład Karny w Białej Podlaskiej, najnowszej w Polsce – Zakład Karny w Opolu Lubelskim, oraz największej w okręgu – Areszt Śledczy w Lublinie. Zakres opracowania ograniczono do realizacji zagadnień związanych z zatrudnieniem, nauczaniem, realizacją zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych oraz sposobów kontaktowania się z rodziną i światem zewnętrznym, a także prowadzeniem programów resocjalizacyjno-terapeutycznych. Przedstawione dane pozwoliły na sformułowanie wniosków w zakresie kierunków rozwoju procesu resocjalizacji i udziału w nim funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Duszpasterska pomoc w społecznej readaptacji osobom przebywającym w jednostkach penitencjarnych

Biblijne źródła duszpasterstwa więziennego jako podstawa do pracy z człowiekiem izolowanym w więzieniu przynoszą potrzebę właściwej pracy penitencjarnej. Artykuł prezentuje krótkie omówienie pracy duszpasterstwa więziennego w ostatnich stu latach oraz po 1990 r. głównie analizując to, jak ono rozwija się obecnie poprzez różne formy naprawiania i budowania relacji interpersonalnych. Przytoczone świadectwa więźniów świadczą o tym, że duszpasterstwo więzienne przyniosło pomoc w przemianie ich życia.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Badania własne korelacji zmiennych pracy skazanego w kontekście procesu resocjalizacji penitencjarnej

W ujęciu polskiego prawa karnego i wykonawczego do resocjalizacji osób odbywających sankcje izolacyjne zalicza się: pracę, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym, nagrody i kary dyscyplinarne oraz nowe środki i metody oddziaływania na skazanych. Celem przedmiotowego przedsięwzięcia naukowego było zbadanie i ustalenie korelacji zmiennych, jakie towarzyszą skazanym w czasie podejmowanej pracy, w kontekście resocjalizacji penitencjarnej. Analizę badań przeprowadzono na podstawie wyników badań własnych, uzyskanych w  sondażu diagnostycznym, przy wykorzystaniu metodologii modelowania regresji liniowej, pozwalającej na wyliczenie współzależności zmiennych, testowanie ich istotności i interpretacji wyników. Za zmienne przyjęto resocjalizację skazanych, pracę, zachowanie wobec współwięźniów oraz utrzymanie rodziny. Otrzymane wyniki powinny pozwolić na potwierdzenie znanej zależności, w której zachodzi korelacja: Praca → człowiek → relacje → skuteczność.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Główne spory wokół kary śmierci

Dyskusja tocząca się na temat kary śmierci jest oparta głównie na dwóch sprzecznych ze sobą stanowiskach. Pierwsze z nich – retencjonizm – to przekonanie co do słuszności wykonywania kary śmierci oraz godzenie się z pewnymi ograniczeniami jej stosowania. Drugim zaś jest abolicjonizm, który sprzeciwia się zachowaniu kary śmierci w ustawodawstwie karnym. Oba stanowiska opierają się na rzetelnych w przekonaniu każdej z nich opiniach oraz postulują co do słuszności swojej racji. W artykule znajduje się również krótka charakterystyka najważniejszych teorii na temat kary śmierci: teorii retrybutywnej oraz prewencyjnej, jak również poruszona zostaje kwestia współczesnego podejścia co do słuszności kary śmierci.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ontodydaktyczny wymiar trudności i niepowodzeń szkolnych

Treści kształcenia są jednym z czynników wyznaczających rozmiary niepowodzeń szkolnych, implikują ich kształt i są predykatorem niskich osiągnięć w nauce. Zagadnienie treści kształcenia z perspektywy trudności i niepowodzeń szkolnych jest szczególnie istotne w czasach rewolucji informacyjnej i globalizacji, kiedy nie da się przewidzieć, jakiej wiedzy i umiejętności będą potrzebowali uczniowie w życiu dorosłym.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teoria wielostronnego kształcenia osobowości podstawą sytuacji edukacyjnych z informatyki w gimnazjum

Artykuł prezentuje podstawy procesu kształcenia informatycznego dla III etapu edukacyjnego w świetle teorii wielostronnego kształcenia osobowości i sytuacji edukacyjnych, które mogą stanowić fundament w procesie jego realizacji. Teoria ta, opierając się na złożonym procesie rozwoju człowieka, dokonującym się pod wpływem kształcenia, traktuje wychowanka i jego osobowość jako harmonijną całość, której kształcenie następuje poprzez rozbudzanie i rozwijanie zdolności poznawczych, motywacji i życia uczuciowego oraz zdolności do twórczej działalności praktycznej. Efektem takiego procesu nauczania-uczenia się jest spójnie ukształtowana osobowość ucznia, gotowa na wybór i przyswajanie dostępnych informacji, jak i rozwiązywanie zagadnień teoretycznych i praktycznych, a zarazem przeżywająca treści naukowe, społeczne, moralne i estetyczne oraz biorąca czynny udział w przekształcaniu otaczającej rzeczywistości.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane aspekty metodyki nauczania języków obcych

Znajomość języków obcych z różnych względów staje się nieodzowna we współczesnym świecie. Obecnie szkoły oraz klasy językowe cieszą się sporą popularnością i zainteresowaniem. W bogatej ofercie lubelskich szkół językowych odnajdziemy reklamę stosowania różnych metod nauczania, które mają na celu wzbudzić zainteresowanie potencjalnych klientów i przyciągnąć uczniów. Powstaje więc pytanie o stosowane przez szkoły językowe metody nauczania oraz ich efektywność w procesie nauczania języka obcego.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja filozoficzna w szkołach – elementy inspiracji do twórczej pracy dydaktycznej

W artykule zaprezentowano elementy inspiracji do twórczej pracy dydaktycznej odnoszące się do edukacji filozoficznej w szkołach. Ze względu na podejmowany temat, na wstępie zostanie przedstawiona krótka charakterystyka dydaktyki filozofii jako nauki oraz pełnione przez nią podstawowe funkcje. Następnie na podstawie analizy podstawy programowej odnoszącej się do zajęć filozofii w szkołach średnich, zostaną omówione najważniejsze elementy odnoszące się do edukacji filozoficznej. Analizie zostaną poddane cele kształcenia oraz treści nauczania, które zostały opracowane oraz umieszczone w ministerialnych dokumentach. Zaprezentuje się też główne zasady nauczania, które pełnią istotną rolę w edukacji, stanowiąc wskazówki, które nauczyciel powinien mieć na uwadze podczas prowadzenia zajęć. Umiejętna organizacja pracy podczas poszczególnych jednostek lekcyjnych będąca kluczem do efektywnego rozwoju ucznia, prowadzi do podjęcia tematyki związanej z metodami dydaktycznymi.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przestrzeń przedszkola przyjazna kształtowaniu gotowości dziecka do nauki czytania i pisania

W rozwoju potencjału twórczego dziecka istotną rolę odgrywa odpowiednio zorganizowane środowisko rodzinne i szkolne, które charakteryzuje się przyjazną atmosferą emocjonalną oraz bogatym otoczeniem materialnym.
Zadaniem nauczycieli jest celowe tworzenie takiego środowiska, aby w każdym momencie dziecko mogło się uczyć i aktywnie budować własną wiedzę podczas zajęć angażujących jednocześnie umysł, emocje i różne obszary wiedzy. Prezentowany tekst przedstawia główne idee i cechy uczenia się dziecka przez współpracę w zespołach badawczych.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dydaktyczne aspekty przedszkolnej edukacji muzycznej

Biorąc pod uwagę znaczenie edukacji muzycznej w rozwoju i wychowaniu dziecka w wieku przedszkolnym, warto podejmować zagadnienia związane z tym tematem i analizować je pod kątem teoretycznym, implikując wnioski dla praktyki pedagogicznej. Dlatego artykuł dotyczy dydaktycznych aspektów edukacji muzycznej w przedszkolu. Autorka porusza problem celów przedszkolnej edukacji muzycznej, jej uwarunkowań oraz aktywnych form kontaktu dzieci z muzyką, do których należy śpiew, gra na instrumentach, ruch przy muzyce oraz słuchanie i tworzenie muzyki.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dydaktyczne aspekty teatroterapii

Celem artykułu jest przedstawienie procesu teatroterapeutycznego, jako oddziaływania, w którym istotną funkcję pełni dostrzeżenie i respektowanie pewnych aspektów dydaktycznych w nim występujących. Opracowanie zostało podzielone na cztery części. Pierwsza zawiera wyjaśnienie terminu „teatroterapia”, druga opisuje jej cele i funkcje, trzecia stanowi analizę zależności między zasadami dydaktycznymi a procesem teatroterapeutycznym, w czwartej odnaleźć można ćwiczenia praktyczne z zakresu działalności teatralnej. Dla wyjaśnienia pojęcia teatroterapii zastosowano definicję D. Krzywonia i M. Pietruszki-Budzyńskiej. Sformułowano następujące główne cele teatroterapii: umożliwienie jej uczestnikom wzrastania i dojrzewania; umożliwienie uczestnikom pogłębiania samowiedzy oraz dostarczanie im bodźców, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie, a których brakuje im w realnym życiu; kształtowanie osobowości oraz dostarczanie społecznościom kulturalnym dojrzałych członków − cel tożsamy z celem edukacji.
Określono także funkcje teatroterapii: kompensującą, terapeutyczną i kształcąco-wychowawczą. Wykazano sposoby realizacji zasad: poglądowości; trwałości wiedzy; przystępności nauczania; systematyczności; świadomego i aktywnego uczestnictwa w procesie nauczania; indywidualizacji i zespołowości; łączenia teorii z praktyką w procesie teatroterapeutycznym.
Przedstawiono propozycje ćwiczeń: podnoszące świadomość własnego ciała oraz rozwijające świadomość przestrzeni; umożliwiające nawiązanie relacji zaufania między uczestnikami oraz rozwijające umiejętność pracy w zespole; rozwijające: umiejętność interpretacji i prezentacji tekstu, budowania relacji i sytuacji scenicznej, kreowania roli.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pojęcie profilaktyki (analiza semiotyczna)

W artykule analizuję pojęcie profilaktyki, stawiając sobie za cel wyznaczenie jego pola znaczeniowego. W punkcie wyjścia zajmuję się dziejami zjawiska profilaktyki, etymologią terminu „profilaktyka” i jego znaczeniami w języku polskim − potocznym i naukowym. Następnie prezentuję typy profilaktyki i najważniejsze spory toczone wokół jej celów i metod, aby finalnie zaproponować wstępną charakterystykę zakresową i treściową terminu „profilaktyka”.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Systemowa oferta profilaktyczno-resocjalizacyjna wobec wybranych uwarunkowań i okoliczności rozwojowych

Artykuł porusza problem adekwatnej oceny znaczenia wybranych uwarunkowań egzystencjalnych, wpływających na funkcjonowanie ludzi w rolach społecznych. Podkreślono znaczenie wybranych okoliczności dotyczących życia ludzi zagrożonych m.in. demoralizacją. Preferowane jest podejście systemowe, pokazujące wielość powiązań między sferami życia.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Postawy ojcowskie a zachowania agresywne młodzieży

W opracowaniu skupiono się na analizie związku pomiędzy tym, jak młodzi ludzie spostrzegają postawy wychowawcze swojego ojca, a tym, jakie jest nasilenie ich skłonności do reagowania agresją w różnych sytuacjach społecznych. 
W efekcie tak sprecyzowanego problemu badawczego dokonano opisu roli ojca w procesie kształtowania osobowości i zachowania dzieci (synów i córek), a także wskazano na wpływ postaw wychowawczych ojca na występowanie zachowań agresywnych dorastającej młodzieży.
Badania przeprowadzone w grupie 123. gimnazjalistów potwierdziły, że źródłem nieprawidłowych zachowań synów oraz córek, w tym agresji werbalnej i pośredniej, są takie postawy ojców, jak niekonsekwencja i nieuzasadnione nadmierne wymagania. 
Opisane w analizowanych badaniach zależności pomiędzy percepcją postaw wychowawczych ojców a nasileniem zachowań agresywnych synów i córek w pełni potwierdziły kierunki i zależności, jakie w relacji ojciec−dziecko opisywano i analizowano w badaniach naukowych lat sześćdziesiątych XX wieku.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzicielstwo bliskości według Williama i Marthy Searsów − próba pedagogicznej oceny modelu

W artykule poszukuję odpowiedzi na pytanie, czy rodzicielstwo bliskości jest modelem rodzicielstwa optymalnym z punktu widzenia rozwoju psychospołecznego dziecka. Stawiam hipotezę, zgodnie z którą rodzicielstwo bliskości jest modelem rodzicielstwa zapewniającym prawidłowy rozwój psychospołeczny dziecka, jeśli stosujący jego zasady rodzice w pierwszej kolejności kierują się dobrem dziecka, rodzicielską oceną jego możliwości i potrzeb, by to do nich dostosowywać wytyczne sugerowane przez autorów koncepcji rodzicielstwa bliskości, nie zaś odwrotnie. Celem jest zatem przedstawienie koncepcji rodzicielstwa bliskości, opracowanej przez Williama i Marthę Searsów. Za punkt wyjścia uznałam przedstawienie ogólnych założeń teorii przywiązania, której autorzy podkreślają, iż relacja między rodzicem a dzieckiem − już od pierwszych chwil jego życia − stanowi istotny stymulator rozwoju psychospołecznego dziecka. Omawiam również kategorię rodzicielstwa bliskości wraz z jego siedmioma filarami − jako praktyczną odpowiedź na wezwanie do podejmowania opieki i wychowania potomstwa opartych na budowaniu silnej i trwałej więzi rodzica z dzieckiem. Następnie, poddając próbie pedagogicznej oceny modelu rodzicielstwa bliskości, omawiam zarówno jego pozytywne aspekty, jak i te negatywne.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aksjologiczne założenia działalności katolickich uniwersytetów ludowych w Polsce w latach 1989-2004

Katolickie uniwersytety ludowe – placówki pozaszkolnego kształcenia dorosłych – odrodziły się w Polsce po roku 1989. Funkcjonowały przez około 15 lat. Edukacja w katolickich uniwersytetach ludowych była ściśle związana z przeobrażeniami ustrojowymi kraju i z potrzebami edukacyjnymi środowisk lokalnych małych miast i wsi. Jako placówki duszpastersko-wychowawcze katolickie uniwersytety ludowe realizowały wartości chrześcijańskie. Założenia aksjologiczne widoczne są w programach kształcenia, gdzie wyeksponowano treści zorientowane na wartości duchowe (religijne, poznawcze, moralne, estetyczne), wartości witalne związane z życiem i zdrowiem człowieka (w programach znajdowały się treści dotyczące profilaktyki zdrowia i racjonalnego odżywiania się) oraz wartości pragmatyczne związane z kształceniem społeczno-zawodowym. Podstawą działalności katolickich uniwersytetów ludowych było nauczanie społeczne Kościoła. W procesie kształcenia ukazywano ważność zasady pomocniczości, solidarności i sprawiedliwości społecznej.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przywiązanie i osamotnienie w bliskich relacjach

Prezentowany artykuł porusza zagadnienie bliskich związków interpersonalnych w kontekście współczesnej kultury, wyodrębniając z niej dwa charakterystyczne zjawiska istotne dla relacji międzyludzkich: przywiązanie i osamotnienie. Przywiązanie jest opisywane na podstawie teorii J. Bowlby’ego oraz pochodnej od niej teorii stylów przywiązania w relacjach romantycznych C. Hazan i P. Shavera, wyodrębniającej trzy style: bezpieczny, lękowo-ambiwalentny i unikający. Osamotnienie jest rozpatrywane za R. Weissem na dwóch wymiarach: społecznym i emocjonalnym, przy czym aspekt emocjonalny osamotnienia jest kluczowym zjawiskiem w pozabezpiecznych stylach przywiązania. Szeroko przytaczane badania dowodzą, iż bezpieczne style przywiązania ukształtowane w dzieciństwie stanowią podstawowy czynnik warunkujący stabilne i satysfakcjonujące relacje, natomiast style unikający i lękowo-ambiwalentny destabilizują funkcjonowanie związków oraz w konsekwencji doprowadzają do niezadowolenia i osamotnienia partnerów. Najpoważniejszym efektem oddziaływania pozabezpiecznych stylów przywiązania i rosnącego poczucia osamotnienia jest pokoleniowy przekaz wzorców warunkujący nową jakość relacji i więzi międzyludzkich, w których naczelną wartość przyjmuje kultura indywidualizmu oraz nieustanne, nie zawsze satysfakcjonujące wybory.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Cierpienie, które doskonali, i prowadzi do dojrzałości Część II: Badanie mężczyzn konsekrowanych

Niniejszy artykuł zawiera się w nurcie psychologii egzystencjalnej, która każdego człowieka traktuje indywidualnie, jako kogoś wyjątkowego. Można wyróżnić wiele aspektów cierpienia. Ten artykuł odnosi się do badań osób (mężczyzn) konsekrowanych, co jest szczególnie istotne, gdyż w aspekcie psychologiczno-pedagogicznym starano się ukazać, że Bóg jest większy niż cierpienie i większy niż stereotypy, a do życia konsekrowanego, jako Księża diecezjalni czy zakonnicy, są predysponowani ludzie, którzy mają powołanie, bez względu na swoje pochodzenie i wychowanie. Z badań tych wynika, że cierpienie w połączeniu z odniesieniem do wartości religijnych i miłością przyjacielską oraz miłością do Boga wpływa pozytywnie na dojrzałość osoby. Cierpienie uszlachetnia przez miłość, a związek cierpienia z dojrzałością zależy od przyjętego rozumienia dojrzałości, ponieważ cierpienie prowadzi do dojrzałości charakteru lub/i dojrzałości emocjonalnej lub/i dojrzałości osobowości. Poprzez badania empiryczne ukazano doskonalący wpływ cierpienia psychicznego. Ukazano empirycznie, że osoby konsekrowane, które przeżyły wiele cierpień, potrafią być bardzo dojrzałymi ludźmi, rozumieją siebie i innych, są wrażliwe, wybierają wartości zgodne z nauką Kościoła, mają dojrzałą perspektywę wpływu cierpienia na własne życie i głębszą samoświadomość. W wyniku analizy przeprowadzonych badań okazało się, że to, co sprawia, że osoby, które wiele cierpiały, są bardziej dojrzałe od niecierpiących, to skupienie się na Bogu oraz spotkanie w życiu wzoru w przyjacielu. Ten empiryczny fakt doskonale potwierdza związek, że cierpienie, w połączeniu z pozytywną postawą wobec Boga oraz z posiadaniem przyjaciela, uszlachetnia i prowadzi do dojrzałości. Badanie osoby, które cierpiały, pokazały, że cierpienie (połączone z wiarą) powoduje dojrzałość charakteru. Tylko badani cierpiący mają wysoko dojrzały charakter, a o dojrzałości każdej osoby ostatecznie decyduje wiara, zdolność do przebaczania i przyjaźni. Dojrzałość charakteru występuje u tych najbardziej cierpiących, ale równocześnie nie zawsze występuje u nich dojrzałość osobowości i emocjonalna. Artykuł kończy dyskusja, zawierająca pedagogiczne przesłanie, poszerzające wnioski z przeprowadzonych badań o aspekty wychowawcze.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie seksualne w ujęciu holistycznym

W artykule zaprezentowano holistyczne podejście do wychowania seksualnego uwzględniające wszechstronne przygotowanie dzieci i młodzieży do poznania własnej płciowości i płciowości osób odmiennej płci. Podkreślony został aspekt rozwoju biologicznego, psychicznego i społecznego w rozwoju seksualności, kształtowanie dojrzałości młodzieży oraz związek seksualności z podejmowanymi w przyszłości rolami małżeńskimi i rodzicielskimi. W celu uzasadnienia omawianego podejścia poddano dyskusji wnioski z analiz programów wychowania seksualnego o charakterze holistycznym, realizowanych w świecie. Przedstawiono także wnioski z badań własnych autora, dotyczących związku uczestnictwa w szkolnych zajęciach z wychowania do życia w rodzinie z postawami młodzieży wobec seksualności, małżeństwa i rodzicielstwa. Te wnioski są następujące: mniej niż połowa 18-, 19-latków biorących udział w badaniach wykazała się dojrzałym nastawieniem do wartościowania seksualności; dziewczęta przejawiają dużo bardziej dojrzałe postawy w omawianej sferze niż chłopcy; zwiększa się odsetek nastolatków aktywnych seksualnie; duża grupa młodzieży podejmuje doświadczenia seksualne bez miłości; około połowa nastolatków zrywa kontakt z partnerem inicjacji; prawie wszyscy młodzi ludzie mieli kontakt z pornografią; młodzież uczestnicząca w zajęciach z wychowania do życia w rodzinie (szczególnie chłopcy) przejawia nieco bardziej dojrzałe postawy wobec seksualności, małżeństwa i rodzicielstwa niż młodzież nieuczestnicząca w nich; jakość postaw młodzieży wobec aktualnych dla niej obszarów związanych z seksualnością koreluje w wysokim stopniu z jakością jej postaw wobec małżeństwa i rodzicielstwa – jest to korelacja dodatnia. Wskazany związek uczestnictwa przez chłopców w zajęciach z wychowania do życia w rodzinie z ich dojrzalszymi postawami wobec płciowości stanowi ważny argument przemawiający za tego rodzaju edukacją.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika