rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Społeczny ethos uczonych a procesy „zurzędniczania” nauki

Niniejszy artykuł stawowi wynik namysłu nad zagadnieniem społecznego ethosu uczonych w kontekście dominacji ujmowania nauki w perspektywie ilościowej. Przedstawione stanowiska dotyczące ról przypisywanych luminarzom nauki są wybraną reprezentacją podejść klasycznych nauki polskiej. Uzupełniają się zarówno w kontekście instytucjonalnym (prof. K. Twardowski), jak i społecznym (prof. F. Znaniecki). Pozostają również w ścisłym związku z uniwersalnym przesłaniem zawartym w rocie ślubowania składanego przez pracowników nauki podczas uroczystości promocji doktorskiej, czyli na progu ich inicjacji akademickiej. Intencją zestawienia klasycznych podejść do rol i wynikającego z nich ethosu uczonych z aktualnymi problemami odnotowywanymi w środowisku nauki polskiej jest próba zachęty do autorefleksji o statusie naukowym „ ja” naukowców. Mogą temu służyć odpowiednie narzędzia konstruowane indywidualnie na potrzeby autoanalizy. Wskazana analiza może również udoskonalić dialog akademicki o stanie nauki i rozwiązaniach, które ułatwią jej rozwój w teraźniejszości i przyszłości. Rozważania są prowadzone z perspektywy nauk humanistycznych i społecznych. Opierają się na przywołaniu klasycznych w polskiej nauce stanowisk określających ethos uczonych i ich społeczne role. Konstytuują one bowiem, w przyjętym podejściu, pozycję nowoczesnego naukowca zarówno w środowisku akademickim, jak i w tzw. otoczeniu zewnętrznym.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Polityka wobec mniejszości a socjologia w Niemczech i Polsce w okresie międzywojennym

W artykule omówiony został konflikt polityczny, który wyłonił się w dwudziestoleciu międzywojennym, pomiędzy dwiema tradycjami uprawiania tzw. socjologii grup mniejszościowych: niemiecką Deutschtumsfoschung oraz polską socjologią humanistyczną i jej empirycznym podejściem uprawianym w Poznaniu przez Floriana Znanieckiego. Te dwie tradycje socjologiczne były zakorzenione w dwóch odmiennych kontekstach politycznych: w kontekście starej polityki głoszonej przez antyrepublikańskie kręgi w Niemczech w związku z I wojną światową oraz w kontekście ruchu paneuropejskiego w Polsce (i w innych krajach). Ta różnica – różnica pomiędzy starym i nowym kontekstem – wywołała konflikt pomiędzy socjologią dotyczącą mniejszości w Niemczech i w Polsce oraz jej celami. Doprowadziło to w efekcie do konfliktu pomiędzy dwoma typami badań empirycznych, a co za tym idzie, do sporu na temat planowanej polityki wobec mniejszości. W rezultacie pojawiła się konieczność obrony polskiego ujęcia empirycznego i pewne zmiany w obrębie tego nurtu. Zatem w niniejszej pracy omówiono przede wszystkim niemiecką obronę instytucjonalną wobec podejścia badaczy polskich oraz ich obecność w archiwach niemieckich. Artykuł zawiera również argumenty polityczno-historyczne, aby zwrócić uwagę na potrzebę głębszych analiz dotyczących polskiej socjologii w okresie międzywojennym.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kształcenie i doskonalenie nauczycieli w globalizującym się społeczeństwie

Artykuł stanowi próbę syntezy współczesnych uwarunkowań kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Punktem wyjścia podjętych rozważań jest wpływ globalizacji na różne sfery życia ze szczególnym uwzględnieniem procesów edukacyjnych na poziomie uniwersyteckim. Wybrane konteksty kultury współczesnej oraz zmiana statusu informacji i wiedzy zarysowują tło koncepcyjne dla transformacji dotychczasowego, tradycyjnego modelu edukacji nauczycielskiej (nauczanie) w kierunku modelu opartego na komunikowaniu się, współpracy i działaniu (uczenie się). W celu ukazania globalnych tendencji edukacyjnych przytoczono zapisy wybranych postanowień i dokumentów międzynarodowych kształtujących politykę edukacyjną na najbliższe lata. Należą do nich rekomendacje Międzynarodowej Konferencji Oświaty w Genewie (1996), Strategia Edukacji dla Zrównoważonego Rozwoju (2005), Deklaracja z Ahmedabadu (2007) i konkluzje Konferencji w Seulu (2013). Wszystkie postanowienia koncentrują się wokół lokalnych i globalnych wyzwań edukacyjnych, w tym głównie zmiany orientacji ze skupiania się wyłącznie na dostarczaniu wiedzy, w kierunku zajmowania się problemami odnoszącymi się do sytuacji życiowych, promowania wartości oraz wzmocnienia bezpieczeństwa i budowania świadomości. Wyznaczają one zatem znaczące i obiecujące kierunki zmian w edukacji, do których należą: od poznania do metapoznania, od wiedzy do postaw, od diagnozy do prewencji, od umiejętności przedmiotowych do umiejętności życiowych i od indywidualnych doświadczeń do społeczności. Artykuł stanowi próbę odczytania Standardów Kształcenia Nauczycieli przez pryzmat wymienionych trendów edukacyjnych. Refleksja dotycząca relacji pomiędzy kwalifikacjami a kompetencjami nauczycieli oraz kompetencjami kluczowymi wydaje się być naturalną konsekwencją podjętych rozważań. Może stanowić wstęp do dyskusji nad potrzebą zmian w myśleniu o edukacji nauczycielskiej w kontekście potrzeb społeczeństwa opartego na wiedzy.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Transkrypcja jako działanie interpretacyjne

Główne tezy: 1. Transkrypcja danych (audio i wizualnych) jest częścią praktyki badawczej słabo poddanej refleksji. 2. Transkrypcja jest aktem interpretacji, a nie odwzorowania danych. Na ten akt mogą wpływać zróżnicowane czynniki społeczne i kulturowe. 3. Są zróżnicowane sposoby transkrypcji danych: wybór sposobu transkrypcji wpływa w istotny sposób na osiągnięte rezultaty badawcze. 4. Kryteria oceny jakości transkrypcji nie są jednoznaczne. Dyskusja: w jaki sposób sprawdzamy jakość transkrypcji w prowadzonych przez nas badaniach?

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Rozwody wśród młodych dorosłych na tle innych grup wiekowych w świetle danych zastanych. Analiza zjawiska

Tematem artykułu są rozwody wśród młodych dorosłych na tle innych grup wiekowych w świetle danych zastanych. Analiza zjawiska. W ramach podjętej problematyki mamy do czynienia z jednej strony z procesami w skali makro, które generują zjawisko rozwodów, a więc procesami industrializacji i urbanizacji, a z drugiej strony jest to kwestia indywidualnego wyboru, która wynika z aprobowanego systemu wartości. Powstaje pytanie, jak wygląda skala zjawiska rozwodów wśród młodych dorosłych? Jakie są przyczyny takich wyborów? W Polsce zjawisko rozwodów do roku 2006 wzrasta, po czym nieznacznie spada. Przyglądając się malejącej liczbie rozwodów można powiedzieć, iż młodzi ludzie nie chcą demontażu instytucji małżeństwa i rodziny. Również zmieniły się przyczyny rozwodów, bowiem np. zdrada w coraz mniejszym stopniu stanowi podstawę do rozwodu.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
WIELOWYMIAROWOŚĆ KREATYWNOŚCI W EDUKACJI

W artykule przestawiono próbę analizy kategorii kreatywności w odniesieniu do zadań współczesnej edukacji. Kreatywność przedstawiono w aspektach adaptacji, zdrowia psychicznego, inteligencji i rozwoju struktur poznawczych. Na podstawie zaprezentowanych treści kategorii kreatywności zaproponowano autorską definicję pojęcia ze wskazaniem na jej główne wymiary oraz pokazano możliwości wzmocnienia kreatywnego potencjału jednostki w procesie edukacji.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
TRANSHUMANIZM W KONTEKŚCIE ODNIESIENIA CZŁOWIEKA DO RZECZY

Artykuł analizuje transhumanizm jako antropologiczną strategię konstytuowania świata przedmiotowego człowieka. Praca rozpatruje historyczne formy współodniesienia człowieka do rzeczy, w której to relacji rzeczy ujmowane są jako „pod-ręczne”, „przeciw-ręczne, „proto-istniejące” i rozrywkowe medium. Podmiot, utraciwszy atrybutywność „twardego rdzenia” nowoczesności, w ujęciu transhumanizmu staje się formą „soft-ludzkiego bytu”, zrastając się stopniowo z własnymi artefaktami. Pozwala to nie tylko przezwyciężyć absolutyzację antytetyczności podmiotu i przedmiotu, ale także formułować roszczenia co do likwidacji granic między męskim i kobiecym, starością i młodością, żywymi i umarłymi.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Rodzinne i osobiste czynniki sprzyjające uzależnieniu młodzieży gimnazjalnej od mediów

Badania przeprowadzone w roku szkolnym 2011/2012 w ramach projektu „Życie Lubuszan. Współczesność i perspektywy. Projekt realizowany był w partnerstwie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze, Departamentem Infrastruktury} dowiodły, że około ¼ gimnazjalistów województwa lubuskiego stanowią osoby zagrożone uzależnieniem od środków masowego przekazu, w tym głównie telefonu komórkowego, Internetu i komputera. Badaniami objęto 2508 uczniów szkół gimnazjalnych z województwa lubuskiego. Niniejszy artykuł poświęcony jest charakterystyce tej grupy uczniów w porównaniu do 250 Lubuszan losowo wybranych spośród pozostałej populacji badanych gimnazjalistów. Autorki analizują wybrane czynniki sytuacji rodzinnej i wskazują na ile mogą one stanowić czynniki sprzyjające uzależnieniu od mediów. Z badań wynika, że ucieczce w świat mediów sprzyjają takie czynniki jak: zapracowanie rodziców połączone z brakiem czasu wolnego dla dzieci, zaburzenia w komunikacji wewnątrzrodzinnej, zachowania przemocowe rodziców i poczucie osamotnienia w rodzinie.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
PRZEKROCZYĆ GRANICĘ: MONSTRUM FRANKENSTEINA Z POWIEŚCI MARY WOLLSTONECRAFT SHELLEY

Powieść Frankenstein (1818) Mary Wollstonecraft Shelley jest jednym z najwcześniejszych i najważniejszych utworów, w których pojawia się problem człowieka nie-człowieka: bytu, którego istnienie budzi wątpliwości natury etycznej i ontologicznej. Nosi on bowiem w sobie istnienia wielu stworzeń – nie tylko ludzi. Lektura powieści Shelley każe stawiać m.in. pytania o granice nauki, życia i śmierci – a przede wszystkim o istotę człowieka, o definicję człowieczeństwa.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych w gminie Zielna Góra

Ochotnicze Straże Pożarne w Gminie Zielona Góra to wyspecjalizowane, odpowiednio wyszkolone oraz przystosowane i przygotowane jednostki do realizacji zadań związanych z niesieniem pomocy ratowniczo-gaśnicze, w których działalności uczestniczy ponad 400 osób. Obok realizacji zadań związanych z niesieniem pomocy ratowniczo-gaśniczej Ochotnicze Straże Pożarne w gminie prowadzą profilaktykę przeciwpożarową oraz pełnią rolę organizacji kulturotwórczych, które poprzez swoją działalność wychowują, kształcą i integrują mieszkańców swoich miejscowości i w gminie. W artykule przedstawione zostały szczegółowe dane ilościowe jednostek OSP w gminie Zielona Góra

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
SAME, ALE NIE SAMOTNE – WZORY RÓL PRZYJMOWANYCH PRZEZ ŻONY ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH

Celem prowadzonych badań było zrekonstruowanie ról pełnionych przez kobiety będące żonami żołnierzy zawodowych oraz ukazanie obszarów samotności wynikającej z przyjęcia wielu ról w codzienności rodzinnej. Do badania wykorzystano technikę wywiadu. Badaniami objęte były żony wojskowych, które pozostają w związku małżeńskim powyżej 20 lat, a ich mężowie służą w Wojsku Polskim ponad 15 lat. Prezentowane wyniki badań są częścią szerszego projektu badawczego zmierzającego do zrekonstruowania jakości życia kobiet, których mężowie są żołnierzami zawodowymi. Analiza uzyskanych wyników wskazuje, że żony wojskowych wskazują na pełnienie przez nich roli nie tylko żony, matki czy też pracownika ale wchodzą w rolę opiekuna (osoby chroniącej) mężów przed trudami i niedomaganiami codziennego życia rodzinnego. Kobiety - z uwagi na specyfikę pracy ich mężów - niejednokrotnie - z jednej strony, odczuwają niepokój, lęk i obawy o przyszłość, z drugiej strony, starają się być zaradne, dzielne i starają się godnie sprostać spadającym na nie obowiązkom.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kwestie wyznaniowe na pograniczu polsko-niemieckim

Stosunki wyznaniowe na pograniczu polsko-niemieckim zaczęły się kształtować wraz z zajmowaniem tych ziem przez wojska radzieckie i polskie w 1945 roku. W większości opuszczone kościoły protestanckie zostały przejęte przez katolików, a następnie przez prawosławnych. Poza tymi grupami wiernych na tym obszarze rozpoczęli działalność duszpasterska protestanci oraz grekokatolicy. Zmiany terytorialne Polski wpłynęły w sposób  zasadniczy na jej strukturę wyznaniową. Stała się ona krajem prawie jednolitym wyznaniowo, w którym wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego stanowili ponad 90% społeczeństwa. Nowe władze zdawały sobie sprawę w wpływów Kościoła i jego autorytetu wśród wiernych. Dlatego też w całym powojennym okresie prowadziły politykę wyznaniową, dostosowaną i modyfikowana w zależności od zmieniającej się sytuacji społeczno-politycznej. Słusznie zakładano, że Kościół może odegrać zasadnicza rolę w procesie integracji społecznej na ziemiach poniemieckich. W tym aspekcie prowadzono również specyficzna politykę wyznaniową wobec pozostałych Kościołów i związków wyznaniowych. Współcześnie na pograniczu polsko-niemieckim dominującym wyznaniem jest katolicyzm. Następną grupę tworzą wierni Kościoła prawosławnego i greckokatolickiego oraz Kościołów protestanckich. Razem kształtują zróżnicowany krajobraz religijny, który jest istotna cechą wielokulturowości regionu.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
(Bez)użyteczność badań społecznych. Kilka uwag o socjologii stosowanej

Podstawowym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane kwestie do dyskusji nad przyszłością socjologii w kontekście trzech zjawisk: (1) jej umasowienia jako kierunku studiów, (2) realizacji trzystopniowego modułu studiów socjologicznych, w szczególności I stopnia jako studiów zawodowych oraz (3) potencjalnych możliwości zatrudnienia absolwentów socjologii na rozwijającym się rynku badań społecznych. W pierwszej części artykułu dokonano diagnozy sytuacji, w jakiej znalazła się socjologia w Polsce u progu XXI wieku. Zmiana charakteru studiów socjologicznych z elitarnych na masowe, „merkantylizacja” kadry naukowej i jej wieloetatowość, przeobrażenia programów kształcenia na studiach i opracowanie ich zgodnie z Krajowymi Ramami Kwalifikacji były wyraźnym początkiem zmiany dokonującej się w obrębie socjologii. W drugiej części artykułu wskazano jeden z możliwych kierunków rozwoju socjologii stosowanej z uwzględnieniem zmian na rynku edukacyjnym i rynku pracy. Mowa tu o zapotrzebowaniu na badania społeczne, w tym na badania ewaluacyjne.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
STARA KOBIETA – WIZERUNKI JĘZYKOWE I PSYCHOLOGICZNE (REKONESANS BADAWCZY)

Celem artykułu jest rekonstrukcja współczesnego wizerunku (wizerunków) starej kobiety w dwóch perspektywach badawczych: językoznawczej i psychologicznej. Analiza lingwistyczna, w której wykorzystuje się koncepcję językowego obrazu świata i podstawowe narzędzia etnolingwistyki, dotyczy tego, jak starość kobiet jest postrzegana i wyrażana na gruncie języka ogólnego. Z kolei badania ankietowe i przy użyciu testów psychologicznych z perspektywy psychologii rozwoju przybliżają sposób postrzegania i określania się przez same stare kobiety. Wyniki tych analiz pokazują, że w polszczyźnie ogólnej dominuje stereotypowy, anachroniczny i bardzo niekorzystny wizerunek seniorek, natomiast z perspektywy jednostkowej najważniejszym elementem portretu jest indywidualne doświadczenie strat, które ujawniają się na ostatnim etapie życia; pośrednio badania poświadczają również „niewidzialność” społeczną starzejących się kobiet.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Absolwenci szkoł wyższych na zmieniającym się rynku pracy

Tematem przewodnim artykułu są konsekwencje dychotomizacji sytuacji absolwentów kierunków masowych i technicznych, zaobserwowanej w dyskursie medialnym oraz w wypowiedziach decydentów. Autorka zastanawia się nad konsekwencjami utrwalenia tych wyobrażeń i przyjęcia ich za pewnik w dyskursie publicznym, a także nad efektami, jakie wywołują w samych zainteresowanych – studentach określonych kierunków, którzy pod ich wpływem mogą decydować się na określone strategie edukacyjne i zawodowe. W artykule podjęto próbę udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:  jaka jest sytuacja rynkowa absolwentów uczelni? Jakie zmienne tłumaczą tę sytuację? Jak ta sytuacja ewoluowała na przestrzeni ostatnich lat? Czy rzeczywiście widać wyraźne pogorszenie sytuacji zawodowej młodych absolwentów uczelni? Jakie konsekwencje niesie ze sobą utrwalony w świadomości i kultywowany przez media podział kierunków kształcenia na masowe oraz strategiczne (zapewniające lepszy start zawodowy). Odpowiedzi na powyższe pytania dostarczy analiza danych z czterech tur badania BKL (Bilans Kapitału Ludzkiego w Polsce), przeprowadzona w oparciu o badania ludności oraz badania studentów szkół wyższych w Polsce. Projekt Bilans Kapitału Ludzkiego to unikatowy na skalę Polski i Europy monitoring rynku pracy złożony z 5 edycji badań, na bazie których monitorowana jest zmiana struktury kompetencji na rynku pracy. Autorka wystąpienia jest jednym z członków zespołu badawczego, odpowiedzialnym za dwa moduły badania: badanie kierunków kształcenia oraz badanie studentów.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
CZY PREKARIAT MA PŁEĆ? SYTUACJA KOBIET I MĘŻCZYZN NA RYNKU PRACY W POLSCE

Artykuł przedstawia analizę prekarnego zatrudnienia kobiet i mężczyzn w Polsce. Opierając się na badaniach sondażowych przeprowadzonych w ramach projektu „Równość płci a jakość życia – rola równości płci w rozwoju w Europie na przykładzie Polski i Norwegii” (GEQ) w 2015 roku na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie losowej Polaków i Polek autorki omawiają wpływ form zatrudnienia i pracy na poczucie stabilności życiowej oraz równowagę pomiędzy pracą a życiem pozazawodowym. W pierwszej części artykułu przedstawiają dyskusję na temat kategorii prekariatu, odwołując się między innymi do analiz Guya Standinga i Jana Sowy. W kolejnych częściach autorki podejmują próbę odpowiedzi na pytanie w jaki sposób uelastycznienie rynku pracy i niestabilny charakter umów wpływa na kobiety i mężczyzn. Wyniki pokazują zróżnicowanie znaczenia form zatrudnienia i pracy dla kobiet i mężczyzn, wskazując równocześnie na jego przemiany, które dotyczą wszystkich pracowników i pracowniczek niezależnie od typu posiadanej umowy. Autorki podkreślają znaczenie perspektywy intersekcjonalnej w analizie prekariatu oraz konieczność uwzględniania reprodukcyjnej i nieodpłatnej pracy kobiet.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Prawna definicja partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce

Podejmowana w artykule problematyka dotyczy dziedziny nauk prawnych i ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi prawne pojęcie partnerstwa publiczno-prywatnego. Konstytucja RP nie definiuje tego pojęcia. Z kolei pojęcie zawarte w ustawie, kilkukrotnie nowelizowanej, nadal budzi zastrzeżenia. Autorka w niniejszym artykule, stosując metodę językowo-logiczną dokonuje szczegółowej analizy pojęcia. Wskazuje także możliwe kierunki znowelizowania norm prawnych z omawianej tematyki.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Młodzież w polskim społeczeństwie konsumpcyjnym. Między konsumpcją racjonalną, kompensacyjną a kompulsywną

Artykuł poświęcony jest problematyce kupowania kompensacyjnego i kompulsywnego, zwanego w literaturze również kupowaniem patologicznym lub zakupoholizmem. Podjęta została próba odpowiedzi na cztery pytania badawcze: – czy młodzież i młodzi dorośli wykazują silniejsze skłonności do kupowania kompensacyjnego i kompulsywnego w porównaniu do populacji generalnej? – czy w porównaniu do 2010 roku nastąpił wzrost odsetka osób w wieku 18-29 lat charakteryzujących się skłonnością do kupowania kompensacyjnego i kompulsywnego? – w jakim stopniu takie zmienne jak płeć, wiek, dochód gospodarstwa domowego różnicują skłonności do kupowania kompensacyjnego i kompulsywnego? – w jakim stopniu związki ze zmiennymi niezależnymi, zaobserwowane w 2010 roku odtwarzają się w fali badania z 2016 roku? Pomiaru dyspozycji do kupowania kompensacyjnego i kompulsywnego dokonano na podstawie German Compulsive Buying Indicator. Prezentowane wyniki pochodzą z dwóch badań, zrealizowanych w 2010 i 2016 roku na reprezentatywnej statystycznie próbie 1000 Polaków w wieku 15 lat i więcej. Dane zebrano techniką wywiadów bezpośrednich.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wybrane osobowościowe predyktory zachowań ryzykownych występujące u starzejących się wdów

W artykule przedstawiono wybrane psychospołeczne czynniki modyfikujące proces adaptacji do wdowieństwa występujące u starzejących się wdów. W badaniach własnych postawiono hipotezę o  istnieniu stylu odwiązania od zmarłego partnera życiowego, rozumianego jako: połączenie retrospektywnej oceny stylu przywiązania do partnera i poczucia samotności emocjonalnej i/lub społecznej. Badania przeprowadzone na 124 wdowach (średni czas wdowieństwa wynosi 7,3 lata) pokazały, że istnieje specyficzny styl odwiązania od partnera u kobiet z retrospektywnym lękowym stylem przywiązania w przeszłości. Uzyskany w   pozytywny związek pomiędzy retrospektywnym bezpiecznym stylem przywiązania i samotnością społeczną wymaga dalszych badań.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Samoocena zdrowia, jakości życia i zaradności życiowej osób starszych

Celem pracy jest ocena zdrowia subiektywnego, jakości życia i zaradności życiowej osób starszych w odniesieniu do  wieku, płci, poziomu wykształcenia, miejsce zamieszkania i sytuacji materialnej. Badania przeprowadzono w 2010 roku na terenie małych i dużych osiedli województwa świętokrzyskiego i mazowieckiego. Badaniami objęto 186 osób w wieku powyżej 60 lat, w tym 106 kobiet i 80 mężczyzn, których podzielono na trzy grupy wiekowe: 60-69 lat, 70-79 lat oraz 80+.  Badane osoby cechowała stosunkowo dobra ocena swojego zdrowia i zaradności życiowej, a jakość życia wyraźnie pogarszała się wraz z wiekiem zarówno u kobiet jak i u mężczyzn po 60 r.ż. Przy czym gorzej oceniały swoją jakość życia kobiety, co może mieć związek z dłuższą ich przeżywalnością, a także samotnością. Także zaradność życiowa i zadowolenie z życia znacznie pogarszały się wraz z wiekiem, a czynnikiem wpływającym na pogarszanie  zaradności życiowej był przede wszystkim wiek.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Problem pojednania polsko-niemieckiego w działalności społeczno-politycznej premiera Brandenburgii Manfreda Stolpe

Premier Brandenburgii Manfred Stolpe niewątpliwie przyczynił się do rozwoju i utrwalenia stosunków społeczno-politycznych Polski i Niemiec. Należy docenić jego aktywność także w obszarze rozwoju współpracy między regionami po obu stronach granicy. Cieniem na jego życiorysie kładą się podejrzenia o współpracę ze Stasi. W artykule staramy się wyjaśnić te wątpliwości.
Prime Minister of Brandenburg Manfred Stolpe undoubtedly contributed to the development and consolidation of socio-political relations between Poland and Germany. It should also be appreciated its activity in the area of the development of cooperation between the regions on both sides of the border. Unexplained to this day are suspicions of collaboration with the Stasi. In this paper we try to clarify these doubts.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika