rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Problem działalności budowlanej Salomona w świetle najnowszych odkryć archeologicznych w Megiddo

Artykuł przedstawia najnowsze ustalenia w kwestii identyfikacji monumentalnych struktur filarowych i bramy 2156 w Megiddo, oparte przede wszystkim na analizie danych archeologicznych zebranych w trakcie  prac wykopaliskowych w sezonie 2018 (brama 2156) oraz podczas badań wznowionych w roku 1998 i kontynuowanych w kolejnych sezonach (miasto warstwy IV). Wyniki badań wskazują, że odkryte w Megiddo jeszcze w latach dwudziestych XX wieku monumentalne budowle, początkowo łączone z panowaniem Salomona – stajnie i sześciokomorowa brama – w rzeczywistości najprawdopodobniej powstały w czasach rozkwitu Północnego Królestwa i związane są z działalnością budowlaną jego władców (królów z dynastii Omrydów i Jeroboama II).

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rozwój infrastruktury technicznej i dostępność komunikacyjna a wielofunkcyjność gospodarki obszarów wiejskich – na przykładzie woj. małopolskiego

Koncepcja wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich od dłuższego czasu stanowi jeden z głównych priorytetów polityki krajowej, a także polityk regionalnych i lokalnych realizowanych przez władze publiczne w Polsce. 52 Obecnie jest ona warunkiem koniecznym do efektywnego rozwoju terytorium. W przypadku niektórych obszarów kierunki rozwoju w ramach wspierania pozarolniczej działalności gospodarczej wydają się być oczywiste (tereny wiejskie położone wokół największych miast, tereny atrakcyjne turystycznie, tereny o silnej tradycji przedsiębiorczości koncentrującej się wokół konkretnej branży). Jednak większość terenów wiejskich w Polsce w dalszym ciągu boryka się z problemem nieefektywnego rolnictwa, będącego efektem m.in.: rozdrobnienia gospodarstw rolnych, słabej specjalizacji produkcji, niewystarczającej mechanizacji. Dodatkowo na obszarach peryferyjnych wyraźny jest brak perspektyw na rozwijanie pozarolniczej działalności gospodarczej, stanowiącej źródło dochodów lokalnej społeczności.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane gatunki zwierząt w krajobrazie użytkowanym rolniczo i strategia ochrony dziedzictwa przyrodniczego

Przez ostatnie stulecia człowiek gwałtownie modyfikował środowisko zaburzając funkcjonowanie ekosystemów i obniżając ich naturalną produktywność. Doprowadziło to do zubożenia wielu obszarów, które obecnie nie 100 zaspokajają potrzeb życiowych wielu gatunków dzikich zwierząt [Mroczek, Pączka 2009]. W krajobrazie polnym i leśnym doszło do zmian, których konsekwencją jest wzrost liczebności populacji niektórych gatunków, co z kolei ma dalszy wpływ na jakościowe i ilościowe zmiany w krajobrazie. Synantropizacja środowiska przejawia się m.in. budowaniem ciągów ogrodzeń czy wytyczaniem w pobliżu lasów autostrad oraz dróg szybkiego ruchu przerywających naturalne korytarze ekologiczne i sprawia, że główną bazą żerową zwierząt dziko żyjących stały się grunty uprawne, ponieważ naturalne siedliska leśne zostały przeciążone [Wójcik 2011].

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dywersyfikacja rolnictwa w Polsce

Relatywnie niedawno dywersyfikacja znalazła się w centrum uwagi polityki rolnej i regionalnej jako sposób na rozwój regionów przez modernizację rolnictwa i środek aktywizacji ludności wiejskiej, ograniczania bezrobocia i podnoszenia komfortu życia ludności na obszarach wiejskich. Znaczenie dywersyfikacji w priorytetach UE wiąże się ze wspieraniem ochrony, zachowania i pielęgnacji krajobrazu, ochrony terenów o specjalnych walorach środowiskowych, kulturowych przed wyludnianiem, zachowania funkcji turystycznych, rekreacyjnych, hydrologicznych oraz wszystkich innych form niekonwencjonalnego wykorzystania przestrzeni wiejskiej. Działania te w rozwoju obszarów wiejskich są zarówno o charakterze gospodarczym 10 (dochodowym), jak również pozaekonomicznym. W skali regionalnej dywersyfikacja może służyć podstawowym celom, takim jak: szacowanie dziedzictwa kulturowego, ochrony przyrody i krajobrazu, ograniczaniu bezrobocia ludności wiejskiej, wykorzystaniu walorów i podwyższaniu atrakcyjności regionów oraz podnoszeniu poziomu stopy życiowej ludności. Dywersyfikacja w rolnictwie jest zgodna z ogólniejszymi celami społecznymi, jakie wynikają z polityki wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich, ale również sprzyja osiąganiu indywidualnych celów rolników. Z punktu widzenia gospodarstwa rolnego i perspektywy rolnika można wyróżnić następujące cele i motywy: powiększenie dochodu osobistego, minimalizacja ryzyka, lepsze wykorzystanie zasobów (kapitału i pracy) oraz zapewnienie rozwoju gospodarstwa rolnego.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Enkomion mądrości i jego funkcja perswazyjna w Księdze Mądrości

Księga Mądrości uznawana jest za spójny tekst charakteryzujący się synkretyzmem gatunkowym. Celem niniejszego artykułu jest przebadanie zawartej w Księdze Mądrości pochwały mądrości pod kątem jej perswazyjnych funkcji w utworze.
Do badań wykorzystano enkomion jako gatunek typowy dla retoryki epideiktycznej. Tekst pochwały został przeanalizowany z perspektywy cech wyróżniających ten gatunek i decydujących o jego bazowej strukturze.
Analizy doprowadziły do wniosku, że autor wykorzystał możliwości gatunku, aby pouczyć odbiorców o jaką mądrość powinni zabiegać i by skłonić ich do podjęcia działań zmierzających do jej osiągnięcia. Enkomion w Księdze Mądrości został podporządkowany retoryce doradczej i stanowi ważny element w strukturze utworu.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bariery i wyzwania w zarządzaniu dziedzictwem w gminach wiejskich

Gminy wiejskie stanowią przeważającą większość jednostek samorządu terytorialnego (JST) w Polsce – na 2478 wszystkich gmin aż 1563 stanowią gminy wiejskie [Powierzchnia i ludność… 2015, s. 9]. Na obszarach wiejskich mieszka ogółem 39,7% mieszkańców Polski [Rocznik demograficzny 2015, s. 79]. Bez względu na wielkość i charakter gminy ich zadania własne, w tym obejmujące zarządzanie rozwojem i zarządzanie dziedzictwem, są takie same. Tymczasem wiele z gmin wiejskich to najmniejsze samorządy, które nie posiadają dużych zdolności rozwojowych, przez co nie są w stanie skutecznie wpływać na podniesienie jakości życia swoich mieszkańców. Problemem jest nie tylko niski potencjał finansowy tych gmin, ale przede wszystkim niski potencjał instytucjonalny (objawiający się m.in. ograniczonymi, eksperckimi 67 zasobami kadrowymi) [Ocena… 2012, s. 42]. Taki stan rzeczy ma istotny, negatywny wpływ na bieżące zarządzanie rozwojem lokalnym, w tym na zarządzanie dziedzictwem.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Mariologiczna interpretacja ośmiu błogosławieństw (Mt 5,3-10)

Artykuł podejmuje kwestię mariologicznej interpretacji ośmiu błogosławieństw zawartych w Mt 5,3-10. Różnorodnych interpretacji tego biblijnego tekstu podejmowali się teolodzy chrześcijańscy wszystkich epok od Klemensa Aleksandryjskiego po autorów współczesnych komentarzy biblijnych. Wobec mnogości rozpatrywanych na przestrzeni dziejów interpretacji aspekt mariologiczny pojawia się dość rzadko. Tymczasem, jak zauważa papież Benedykt XVI, już sam biblijny tytuł maryjny „Błogosławiona” powinien wyraźnie nakierowywać myśl teologiczną na mariologiczne aspekty tego zagadnienia. W czasach współczesnych bardzo głęboką refleksję w tym zakresie prowadzili dwaj wielcy teologowie XX w., J. Ratzinger (Benedykt XVI) i H.U. von Balthasar. Na gruncie polskim zadanie to częściowo podjął J. Tischner, opracowując temat ośmiu błogosławieństw w kluczu maryjnej pielgrzymki narodu. Niniejsza praca pragnie pogłębić mariologiczno-biblijną analizę ośmiu błogosławieństw i ożywić dyskusję dotyczącą tej tematyki w zaproponowanym przez Benedykta XVI kluczu rozumienia błogosławieństw jako programu życia współczesnego chrześcijanina.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ocena wartości rekreacyjnej i wykorzystania kompleksu zbiorników „Kobiór”

Zbiorniki wodne i ich otoczenie bez wątpienia wpływają pozytywnie na wypoczywających, zwłaszcza w okresach wysokich temperatur. Większość małych zbiorników retencyjnych zlokalizowana jest na obszarach wiejskich, zwykle ubogich w infrastrukturę turystyczną. Wydaje się zatem celowe rekreacyjne wykorzystanie istniejących akwenów, jak i rozwój turystycznych form rekreacji na sąsiadujących z nimi terenach. Lokowanie innych niż tradycyjnie rozumiane formy działalności gospodarczej i usługowej o charakterze rolniczym, przyczynia się do aktywizacji tych obszarów. Wielofunkcyjne 90 zagospodarowanie obszarów wiejskich poprawia jakość życia mieszkańców, zapobiega zjawiskom depopulacyjnym i umożliwia likwidację przeludnienia agrarnego [Salamon 2005, s. 146].

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Braterstwo w nauczaniu papieża Franciszka

Czas pandemii koronawirusa i choroby COVID-19 był okazją do postawienia na nowo wielu pytań, dotyczących relacji międzyludzkich. W tym kontekście Papież Franciszek próbuje podjąć terapię braterstwem, aby „globalizacji obojętności” skutecznie i konsekwentnie przeciwstawiać „globalizację braterstwa i solidarności”. Celem artykułu jest ukazanie istoty braterstwa w nauczaniu papieża Franciszka w kontekście nauczania Kościoła katolickiego. W artykule zostają przedstawione biblijne korzenie braterstwa, a także jego inklinacje w magisterium Soboru Watykańskiego II i kolejnych papieży. Reinterpretacja terminu „braterstwo” w myśli Franciszka obejmuje: „mistykę braterstwa”, jego charakter międzyreligijny i społeczny, globalne braterstwo na płaszczyźnie bioetyki i ekologii oraz powiązanie z „teorią przeciwieństw” (niem. Gegensatz), którą papież zaczerpnął od R. Guardiniego.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Poziom wykształcenia rolników w Polsce – analiza czasowo-przestrzenna

Rolnicy kojarzeni są zazwyczaj z niskim poziomem wykształcenia, wykorzystania nowoczesnych technologii – stają się niejako synonimem grupy osób o niskim poziomie wiedzy. Takie przekonanie można powiązać z tym, że często wiejskie (silnie związane z rolnictwem) rynki pracy nie wykazują (nie wykazywały) dużego zapotrzebowania na wysoko wykwalifikowanych pracowników. Jednak współczesne kierunki rozwoju rolnictwa, związane z coraz intensywniejszym wykorzystaniem nowoczesnych technologii i umiejętnością podejmowania szybkich, ryzykownych decyzji odnośnie do produkcji rolnej wiążą się z koniecznością posiadania konkretnych (niemałych) zasobów wiedzy. Stawia to istotne wyzwania przed prowadzącymi działalność rolniczą, szczególnie gdy ma ona być podstawowym źródłem ich utrzymania.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Strukturalny wymiar nierówności społecznychna obszarach wiejskich woj. świętokrzyskiego

Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którymi stanął świat w XXI w., jest wzrost nierówności w obrębie społeczeństw jak i między nimi. Nierówności tworzą podziały między ludźmi związane z zamożnością, wiekiem, władzą i płcią. Obecnie obserwuje się wzrost zainteresowań problematyką nierówności społecznych, które wynikają m.in. z pogłębiającej się przepaści między dobrze sytuowaną a biedniejszą częścią społeczeństwa [Kiniorska, Brambert 2016, s. 96]. W Polsce występuje duże zróżnicowanie rozwoju społeczno-gospodarczego między regionami i wewnątrz nich. Szczególnie widoczne pomiędzy 114 obszarami wiejskimi a miejskimi. Na szeroko pojęte zróżnicowanie przestrzeni wpływają nierówności i dysproporcje, które uwarunkowane są wieloma czynnikami. Według Wójcika i Tomczyk [2015, s. 86] do najistotniejszych możemy zaliczyć potencjał zasobów środowiska przyrodniczego i społecznogospodarczego. Poza strukturą funkcjonalno-przestrzenną i charakterem sieci osadniczej, ważnym elementem są uwarunkowania genetyczne, czyli pewna ścieżka rozwoju społecznego. Celowe wydaje się zatem rozwijanie także takich kierunków badań, które podejmują w wymiarze lokalnym np. problem zaspokojenia potrzeb ludzi, czy nierównego rozwoju. Nierówności społeczne bardzo często skorelowane są z różnicowaniem regionalnym wynikającym z wpływu czynnika historycznego. Do tradycyjnego kryterium należy dołączyć drugie, wynikające z continuum centrum-peryferie. Badania wskazują, że na ostatnim miejscu pod względem aktywności gospodarczej i społecznej znajdują się obszary dawnej Kongresówki. Województwo świętokrzyskie należy do najmniejszych i najsłabiej zurbanizowanych regionów w kraju. Znajduję się w tzw. czołówce obszarów skupiających odsetek osób poniżej minimum egzystencji i ustawowej granicy ubóstwa. Problematyka nierówności społecznych staje się niezwykle ważnym zagadnieniem badawczym dla realizacji celów polityki lokalnej i regionalnej obszarów wiejskich. Tym bardziej, że czynnik społeczny oraz warunki życia społeczności odgrywają coraz większą rolę w rozwoju obszarów wiejskich.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Lokalne planowanie przestrzenne w gminach wyludniających się

W Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN od 2005 r. wykonywane są na potrzeby rządowego monitoringu planowania przestrzennego coroczne raporty o stanie i uwarunkowaniach prac planistycznych w gminach. Bazują one na danych zbieranych przez GUS w ramach programu badań statystyki publicznej według ankiety przygotowywanej w resorcie odpo- 62 wiedzialnym za gospodarkę przestrzenną (aktualnie Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa). Głównym celem analiz jest otrzymywanie uporządkowanej informacji na temat studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (studiów gminnych), miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (planów miejscowych), decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (decyzji lokalizacyjnych – inwestycji celu publicznego i warunków zabudowy) i śledzenie zmian w czasie w tym zakresie. Od 2009 r. nastąpiło rozszerzenie ankiety o strukturę przeznaczenia terenów w studiach gminnych i planach miejscowych, od 2012 r. – o prognozy skutków finansowych planów miejscowych, a w 2014 r. została wprowadzona tematyka wdrażania Dyrektywy INSPIRE i rozwiązań informatycznych.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wahadłowa mobilność przestrzenna jako ważny czynnik rozwoju obszarów wiejskich – analiza stanu obecnego i perspektyw do 2025 r. w ujęciu powiatowym

Jakość życia jest kluczowym pojęciem dla debaty o rozwoju obszarów wiejskich. Jest to pojęcie wielowymiarowe, które uwzględnia nie tylko kojarzone z nim zazwyczaj materialne warunki życia, ale także kilka innych sfer podlegających ocenie zarówno obiektywnej, jak i subiektywnej. Wśród nich warto zwrócić szczególną uwagę na szeroko rozumiany dostęp do usług publicznych, wśród których są nie tylko te świadczone lokalnie, ale także i usługi publiczne, do których dostęp jest uwarunkowany możliwościami dojazdu. W przypadku polskich obszarów wiejskich często barierą w dostępie zarówno do usług publicznych, jak i pracy zgodnej z kwalifikacjami jest właśnie brak należytej dostępności komunikacyjnej, który uniemożliwia lub utrudnia wahadłową mobilność przestrzenną. Została ona szerzej opisana w następnych rozdziałach.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zastosowanie modelu „czterech kapitałów” do oceny możliwości rozwoju wsi trwale depopulacyjnych

Spolaryzowany przestrzennie rozwój gospodarczy Polski prowadzi coraz wyraźniej do ukształtowania regionów o różnej dynamice rozwoju, regionów charakteryzujących się wzrostem (tzw. bieguny rozwoju) i regionów podlegających deprecjacji (regiony peryferyjne). W każdym z tych obszarów obserwuje się charakterystyczne dla istniejących tam wsi procesy demograficzne, społeczne czy gospodarcze.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Poziom życia ludności na obszarach wiejskich Polski Wschodniej w latach 2004 i 2015

Pokłosiem globalizacji są nasilające się procesy integracyjne krajów i regionów. Przejawem tego są m.in. dążenia państw Unii Europejskiej do coraz ściślejszego powiązania swoich gospodarek, zaś celem jest usprawnienie działania wspólnego rynku i zwiększenie pozycji konkurencyjności Europy. Dla osiągnięcia tego celu kraje Unii Europejskiej zmierzają do podniesienia 86 poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego i wyrównywania dysproporcji pomiędzy poszczególnymi regionami [Kudełko 2013].

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Identyfikacja problemów w polityce krajobrazowej Polski w kontekście ochrony krajobrazu i zagospodarowania przestrzennego kraju

We współczesnym świecie charakteryzującym się szybkim rozwojem cywilizacyjnym, wyrażającym się ekspansją urbanistyczną, infrastrukturalną, industrialną, rozlewaniem się osadnictwa oraz nasilającymi się procesami degradującymi naturalny potencjał środowiska, jednym z bardzo istotnych wyzwań jest optymalizacja działań mających na celu racjonalne gospodarowanie przestrzenią i krajobrazem. W skali każdego kraju instrumentem do prowadzenia działań planistyczno-operacyjnych w zakresie kształtowania i zagospodarowania przestrzeni są polityki sektorowe, jak przestrzenna, ekologiczna, czy krajobrazowa. To przez zapisy postulatywne oraz regulacje prawne można oddziaływać na ład przestrzenny, ochronę najcenniejszych z punktu widzenia potencjałowego zasobów naturalnych, czy krajobrazowych, zarówno w wymiarze przyrodniczym, jak i kultury materialnej.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Krajobraz i obraz miasta – studium przypadku, Łódź

Krajobraz miasta, otaczająca nas przestrzeń, jest tłem i sceną naszego codziennego życia. Zauważamy go, postrzegamy w sposób mniej lub bardziej uświadomiony. Im jest bardziej wyrazisty i charakterystyczny, tym bardziej go zauważamy i tym silniejsze emocje są z nim związane. Próbą zaś wyrażenia tych emocji stają się namalowane obrazy miasta, opisy, opowieści a nawet książki. Obrazy te wyrażają naszą zbiorową tożsamość i identyfikację, których nośnikiem jest m.in. otaczający nas krajobraz.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Lokalny program rewitalizacji gminy Krapkowice na lata 2016-2023 a kryteria oceny zawarte w wytycznych Ministerstwa Rozwoju w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020

Działania obejmujące kompleksową rewitalizację zdegradowanych obszarów miast stanowią jeden z głównych zakresów interwencji dedykowanej ośrodkom miejskim, będąc skupionymi wokół Celu szczegółowego nr 3 Odbudowa zdolności do rozwoju poprzez rewitalizację zdegradowanych społecznie, ekonomicznie i fi zycznie obszarów miejskich, określonego w Krajowej Polityce Miejskiej [Krajowa Polityka Miejska 2023]. Cele rozwojowe sprecyzowane w Krajowej Polityce Miejskiej defi niują strategię inwestycyjną dla funduszy UE w obszarze rewitalizacji, która wskazuje, że podstawowym źródłem współfi nansowania projektów rewitalizacyjnych są środki regionalnych programów operacyjnych (EFS i EFRR). Procesy rewitalizacji, które są głównym elementem Celu szczegółowego nr 3 Krajowej Polityki Miejskiej, realizuje się przez programy rewitalizacji. Krajowa Polityka Miejska zdefi niowała zarówno cechy, jak i pojęcie programu rewitalizacji, rozumianego jako wieloletni program działania w sferze społecznej, gospodarczej, przestrzennej i technicznej, określający rodzaj, zakres i etapy działań rewitalizacyjnych. Program rewitalizacji musi być bezpośrednio powiązany z innymi dokumentami dotyczącymi rozwoju gminy. Powinien on bazować na aktualnej diagnozie społeczno-gospodarczej miasta. Program rewitalizacji musi przedstawiać pełną wizję zmian i sposób realizacji tej wizji. Powinien wyraźnie defi niować zakres zadań oraz obszary odpowiedzialności poszczególnych podmiotów zaangażowanych w jego realizację. Musi posiadać realny plan fi nansowy, horyzont czasowy, przejrzysty system monitoringu i elastyczny system wprowadzania modyfi kacji w reakcji na zachodzące zmiany oddziałujące na program. Dla jego właściwej realizacji konieczne będzie wsparcie instytucjonalne oraz eksperckie [ibidem, s. 70] Określenie cech programów rewitalizacji na szczeblu krajowym było odpowiedzią na niską jakość tych dokumentów, programowanych w okresie 2007-2013, na podstawie których miasta prowadziły intensywną politykę rewitalizacyjną (w latach 2007-2013, wydatki na projekty rewitalizacji wyniosły łącznie we wszystkich województwach ponad 8,5 mld zł, w tym dofinansowanie z UE osiągnęło blisko 5 mld zł).

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kształtowanie programów rewitalizacji miast w kontekście współczesnych przemian społeczno-ekonomicznych, doktrynalnych i prawnych

Celem opracowania jest zaprezentowanie paru spostrzeżeń w dyskursie na temat charakteru i zakresu programów rewitalizacji współczesnych miast, w tym ze szczególnym odniesieniem do planowania struktur przestrzennych w kontekście przemian społeczno-ekonomicznych, doktrynalnych i prawnych. Pamiętać należy, że dyskurs ten jest nie tylko wielowątkowy (w zakresie poruszanej problematyki), ale także wiąże się z różnymi skalami i problemami poszczególnych typów ośrodków [Jałowiecki 1999]. Jednocześnie dyskutowane jest samo pojęcie rewitalizacji.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rola przekształceń styku lądu i wody w procesach rewitalizacji

Współcześnie wiele realizowanych procesów rewitalizacji obszarów miejskich obejmuje tereny położone nad wodą. Dotyczy to w szczególności obszarów poprzemysłowych, które ze względu na pełnione funkcje często powiązane były z sieciami rzek i kanałów. Prowadząc analizy tego typu działań można zauważyć, że w ostatnim czasie charakterystyczne dla nich stają się modyfi kacje planów obszarów wodnych i form ich granic [Nyka 2013]. Przeobrażenia takie dotyczą niejednokrotnie obszarów znacznych powierzchni, stanowiących fragmenty centralnych części miast. Zadać wiec można pytanie, czy poza podniesieniem atrakcyjności przestrzeni publicznych na przekształcanych terenach, formowanie nowych obrysów lądu i wody służyć może dodatkowym celom. Przeprowadzone badania miały na celu wykazanie, że odpowiednie przeprowadzenie takich działań podnosi efektywność procesów rewitalizacji przestrzeni miejskich [Burda 2015].

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna