rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obliczanie czasu realizacji przedsięwzięcia  w zmodyfikowanej sieci pert

W zarządzaniu projektem często stosuje się metody sieciowe. Wśród wielu takich metod wyróżnia się te, w których możliwe jest uwzględnienie niepewności, zarówno w czasach trwania czynności składających się na projekt, jak i samej struktury całego projektu. Metody o stochastycznej strukturze logicznej dają większe możliwości analizy projektu, ale zwykle są znacznie bardziej skomplikowane pojęciowo i trudniejsze w stosowaniu. W artykule zaproponowano modyfikację sieci PERT, jednej z najstarszych, ale wciąż popularnych metod o deterministycznej strukturze logicznej, tak aby w pewnym zakresie zyskała cechy sieci o stochastycznej strukturze logicznej z jednoczesnym zachowaniem swej prostoty i łatwości w stosowaniu.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Uwarunkowania reformy systemu opodatkowania nieruchomości w Polsce

Zasadniczym celem artykułu jest przedstawienie kierunków zmiany zasad opodatkowania nieruchomości w Polsce oraz wskazanie barier, jakie towarzyszą tym działaniom. Podatki od nieruchomości to ostatni element systemu podatkowego, który w zasadzie nie został zmieniony po roku 1989. Do tej pory nie udało się również wypracować wizji docelowego modelu opodatkowania nieruchomości. W czasach transformacji ustrojowej wielokrotnie podejmowano kroki w kierunku wprowadzenia podatku od nieruchomości ad valorem, lecz niestety bez widocznych efektów. System podatków od nieruchomości w Polsce został ukształtowany w innej epoce i nie przystaje do realiów gospodarki rynkowej. Konieczność jego reformy jest bezdyskusyjna. Do najważniejszych przeszkód w reformowaniu systemu opodatkowania nieruchomości w Polsce należą bariery techniczne, prawne, polityczne, finansowe, kadrowe, społeczne i komunikacyjne. Rozłożenie reformy w czasie  w połączeniu ze zmianami legislacyjnymi, przygotowaniem odpowiedniej infrastruktury i właściwą komunikacją ze społeczeństwem  może przyczynić się do skuteczności jej przeprowadzenia.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Bariery i szanse rozwoju sektora MŚP w Województwie Małopolskim

Artykuł stanowi prezentację wyników badania ankietowego, przeprowadzonego w województwie małopolskim na grupie 50 przedstawicieli sektora MŚP. Zrealizowane badanie ukazuje bariery i szanse, warunkujące funkcjonowanie oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w regionie, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu panującej pandemii koronawirusa. Narzędziem badawczym, którym posłużono się w celu zebrania materiału empirycznego, pozwalającego na weryfikację przyjętych hipotez, był kwestionariusz ankiety. Dobór próby dokonano metodą kuli śnieżnej. Wyniki badania poddano szczegółowej analizie, wskazując kierunki zmian usprawniających.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Inteligencja generacyjna polskich menedżerów – wstępne wyniki badań

Celem artykułu jest systematyzacja wiedzy na temat inteligencji generacyjnej i jej roli w zarządzaniu, a także diagnoza inteligencji generacyjnej polskich menedżerów. Wykorzystano metodę krytycznej analizy literatury i autorski kwestionariusz do badania inteligencji generacyjnej. Badania przeprowadzone na próbie 200 przedstawicieli kadry kierowniczej wysokiego i średniego szczebla wskazują, że poziom ich inteligencji generacyjnej jest wyższy niż przeciętny przy istotnym zróżnicowaniu wyników w poszczególnych podskalach. Badani uzyskują wysokie wyniki w podskalach: „świadomość odmienności pokoleniowej i jej akceptacja” oraz „współdziałanie i dzielenie się wiedzą”. Jednocześnie mają problemy we współpracy z osobami z młodszej od nich grupy wiekowej. Przejawia się to w postaci relatywnie niższej gotowości do korzystania z wiedzy tej grupy pracowników, niskiego rozumienia używanego przez nich słownictwa, w słabszym rozumieniu punktu widzenia oraz postaw młodszych współpracowników. Obraz ten uzupełniają negatywne emocje, odczuwane przez menedżerów w sytuacji, w której osoby od nich młodsze potrafią wykonać coś lepiej od nich.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Ryzyko w działalności gospodarstw domowych  – istota, rodzaje I sposoby jego ograniczania

Głównym celem artykułu jest przedstawienie ryzyka, na jakie narażona jest działalność gospodarstwa domowego w procesie zaspokajania potrzeb swoich członków i powiązane z nią zagrożenia utraty części lub całości środków finansowych.
W artykule przedstawiono definicję ryzyka i listę rodzajową ryzyka. Omówiono decyzje finansowe podejmowane przez gospodarstwa domowe, dotyczące gospodarowania środkami finansowymi i związane z nimi ryzyka. W szczególności zwrócono uwagę na rodzaje ryzyka odnośnie do zakupów dóbr i usług oraz na ryzyka związane z realizacją zakupu za pomocą różnych form płatności. Wskazano też na ryzyko dotyczące inwestowania środków finansowych przez gospodarstwo domowe. W artykule omówiono ponadto postawy gospodarstw domowych wobec ryzyka. Zwrócono również uwagę na zarządzanie ryzykiem jako jedną z możliwych metod jego ograniczania.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Charakter stosunków prawnofinansowych w ramach płatności bezpośrednich Unii Europejskiej

Artykuł poświęcony jest teoretycznej kategoryzacji desygnatów pojęcia „płatności bezpośrednie” oraz ocenie możliwości uznania, że skonkretyzowane stosunki prawnofinansowe w ramach Wspólnej Polityki Rolnej stanowią wydatki transferowe o charakterze dotacyjnym.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wspólna Polityka Rolna – przesłanki i ewolucja przemian

Polityki publiczne Unii Europejskiej są przedmiotem analiz oraz debat zarówno na poziomie Wspólnoty, jak też poszczególnych państw członkowskich. Skuteczność dostępnych instrumentów wsparcia poddawana jest okresowym przeglądom, najczęściej prowadzącym do modyfikacji obranego kierunku rozwoju. Jedną z polityk podlegającą częstym przemianom jest Wspólna Polityka Rolna. Celem artykułu jest ukazanie jej specyfiki i ewolucji sprowadzającej się do przesunięcia akcentów – od wsparcia rolnictwa do polityki rozwoju obszarów wiejskich. Przedstawione etapy rozwoju pozwalają odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Wspólna Polityka Rolna podlegała tak częstym zmianom. Niniejszy artykuł jest efektem bezpośredniego zaangażowania Autorki w proces wdrażania instrumentów rozwoju obszarów wiejskich. Powstał na bazie aktów prawnych określających zasady Wspólnej Polityki Rolnej w danej perspektywie oraz w oparciu o literaturę przedmiotu.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Atrakcyjność inwestycyjna obszarów przygranicznych Polski i Słowacji

W opracowaniu podjęto próbę dokonania oceny atrakcyjności inwestycyjnej obszarów przygranicznych Polski i Słowacji, w tym stanu infrastruktury technicznej. Zakres rozważań uwzględniał jednostki terytorialne, położone na linii granicznej obu tych państw, obejmujące łącznie siedem podregionów, z których pięć leży po polskiej stronie granicy (podregion nowosądecki, nowotarski, oświęcimski, bielski oraz krośnieński), a dwa po stronie słowackiej (Kraj žlinský i prešovský).
Przyjęta w publikacji metodologia opierała się na badaniu opinii ekspertów merytorycznych z wykorzystaniem metody Delphi. Narzędziem niezbędnym do weryfikacji przyjętych w publikacji celów było przeprowadzenie badań ankietowych według kwestionariusza, skierowanego do pracowników naukowych uczelni (w tym kadr zarządzających), przedstawicieli instytucji otoczenia biznesu oraz władz jednostek samorządu terytorialnego, zlokalizowanych na obszarach przygranicznych Polski i Słowacji. 
Pozyskane dane poddano analizie statystycznej, która polegała na wyznaczeniu miary pozycyjnej (dominanty). Dla każdej sfery objętej obserwacją obliczono ponadto ocenę średnią. Rezultaty badań zostały poddane wnioskowaniu, weryfikującemu zgodność opinii ekspertów, którą scharakteryzowano za pomocą współczynnika dyspersji względnej klasyfikacji.
Wyniki przeprowadzonych badań empirycznych pozwoliły stwierdzić, że obszary przygraniczne Polski i Słowacji, pomimo tzw. peryferyjnego charakteru, są terenami o stosunkowo dużej atrakcyjności inwestycyjnej, która jest impulsem do gospodarczego rozwoju podregionów, mając jednocześnie korzystny wpływ na sferę społeczną. Uwypuklają one ponadto kwestię występowania ograniczeń infrastrukturalnych, wyrażających się w szczególności w niedorozwoju infrastruktury technicznej. Istniejące bariery stanowią swego rodzaju wyzwanie w realizowaniu prorozwojowej polityki regionalnej jednostek terytorialnych.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Kondycja finansowa Nowego Sącza na tle innych miast na prawach powiatu

Kondycja finansowa jednostek samorządu terytorialnego jest jednym z ważniejszych czynników wpływających na ich działalność, której głównym celem jest zaspakajanie potrzeb społeczności lokalnej na jak najwyższym poziomie. W opracowaniu tym dokonano oceny kondycji finansowej miasta Nowy Sącz i porównano ją z innymi miastami na prawach powiatu w latach 2007-2017. W tym celu posłużono się metodą TOPSIS. Omówiono wyniki badań i przedstawiono wynikające z nich wnioski.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wadium w postaci niepieniężnej – ustawowe formy. Zasady zwrotu zabezpieczenia wadialnego  w kontekście elektronizacji zamówień publicznych

Artykuł jest próbą prześledzenia zasad wnoszenia i zwracania zabezpieczenia wadialnego w formie niepieniężnej. Z założenia uwzględniać ma zmiany, jakie zaszły w procedurze realizacji zamówień publicznych, a dokładnie dotyczyć wprowadzenia pełnej elektronizacji do zamówień publicznych. Nowe zasady związane z elektronizacją nie zakładały wprowadzenia korekt do innych przepisów ustawowych 
i okołoustawowych, dotyczących wnoszenie oraz zwracania wadium w postaci niepieniężnej. W świetle obowiązujących przepisów jest to poważny problem, mogący prowadzić do nieprawidłowości procedury udzielania zamówienia publicznego.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Znaczenie fundacji w społeczeństwie na przykładzie fundacji kształcenia, wypoczynku i rekreacji

Artykuł porusza kwestie związane z działalnością fundacji jako organizacji zaliczanych do tzw. trzeciego sektora, czyli organizacji pozarządowych. Ze względu na różnorodność typów fundacji trudno jest wskazać jeden rodzaj organizacji zajmujących się działalnością charytatywną. Szczególne znaczenie ma określenie celu, który może być społecznie lub gospodarczo użyteczny, zaś różnorodne fundacje mogą prowadzić działalność w obszarze edukacji, nauki, turystyki, sportu, ekologii, ochrony zabytków, kultury i sztuki.
Dla zobrazowania działalności wymienionych podmiotów posłużył przykład fundacji założonej w 2008 roku przez Związek Harcerstwa Polskiego – Komendę Chorągwi Krakowskiej, tj. Fundacji Kształcenia, Wypoczynku i Rekreacji, która zajmuje się zróżnicowaną działalnością z obszaru oświaty, wychowania, edukacji kadry harcerskiej, turystyki, promocji regionu, kultury, ekologii.

Czasopismo: Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Samorząd terytorialny a „strefy wolne  od LGBT”

Kilkadziesiąt samorządów terytorialnych – rad gmin i powiatów oraz sejmików województw podjęło uchwały i deklaracje w sprawie sprzeciwu wobec ideologii LGBT. Twórcy tych dokumentów podkreślali chęć ochrony rodziny opartej na tradycyjnych wartościach oraz obronę systemu oświaty przed propagandą/ideologią LGBT. Przeciwnicy ostrzegali przed stygmatyzacją osób nieheteronormatywnych. Wytyczną dla powyższych dokumentów stała się upubliczniona w 2019 r. „Samorządowa Karta Praw Rodzin”. Przy wjazdach na tereny zarządzane przez samorządy, które przyjęły takie deklaracje czy uchwały, pojawiły się tabliczki z napisem „Strefa wolna od LGBT”. Spór zaczął zataczać coraz szersze kręgi, włączyły się media, sądy, prokuratura, Rzecznik Praw Obywatelskich, Parlament Europejski i Komisja Europejska. 
Autor artykułu nie opowiada się po żadnej z polemizujących stron. Uważa jedynie, że niepotrzebne kłótnie szkodzą naszemu krajowi. Dla wykazania absurdalności sporu o „strefy wolne od LGBT”, w artykule odniesiono się do:
wybranych dokumentów dotyczących samorządu terytorialnego (deklaracje, uchwała, wyrok sądu) oraz „Samorządowej Karty Praw Rodzin” (załącznik 1, 2, 3 i 4);
powszechnie obowiązujących aktów prawa odnoszących się do zadań własnych samorządu terytorialnego, rodziny oraz oświaty;
biografii osób (np. pisarzy), które zapisały się pozytywnie w historii Polski i świata, mimo pogmatwanego życia rodzinnego.
Dobór analizowanych danych można uznać za subiektywny. Autor wybrał dokumenty samorządów Małopolski i Beskidów, bo zarządzane przez nie tereny uważa za bardzo atrakcyjne dla turystów – lubi spędzać wakacje w Krakowie, Zakopanem oraz Beskidzie Śląskim i Żywieckim, np. w Koniakowie i Żywcu. Wykaz lektur dla szkół ponadpodstawowych, przyjęty przez Ministra Edukacji Narodowej, zadecydował o doborze biografii pisarzy. O wyborze pozostałych osób przesądziła niezwykłość ich życiorysów oraz wpływ na historię Polski i świata. Kończąc pracę nad artykułem w marcu 2022 r. autor świadomie wprowadził wątek Ukrainy.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Aktywność społeczna w kształtowaniu budżetu obywatelskiego

W społeczeństwie obywatelskim, samorządność jako forma organizacji społecznej zajmuje jedną z centralnych pozycji. Warunkiem realizacji misji rozwojowej samorządu jest uczestnictwo obywateli i ich współodpowiedzialność za kształt lokalnego życia społecznego.
Ostatnio coraz popularniejszą formą partycypacji staje się budżet obywatelski, powodujący bezpośrednie zaangażowanie mieszkańców w proces podejmowania decyzji dotyczących wyboru zakresu zadań publicznych w ramach wyznaczonej puli środków i przejęcia części odpowiedzialności. Celem prezentowanej analizy jest ukazanie dynamiki zaangażowania obywateli w konsultacje, w sprawie kształtowania tej części budżetu miasta na zadania lokalne mieszczące się w kompetencjach samorządu lokalnego, jaką jest budżet obywatelski. Przyjęta hipoteza badawcza zakłada, że budżet obywatelski jest coraz bardziej popularną formą konsultacji, bowiem w swej formule daje mieszkańcom poczucie sprawstwa i podmiotowości w wyrażaniu swoich opinii i preferencji. Empiryczną podstawą analizy są sprawozdania z realizacji budżetu obywatelskiego miasta Radomia od początku jego powstania oraz literatura przedmiotu. Budżet obywatelski jest znakomitym narzędziem edukacji o samorządności, jest elementem konkretnej filozofii funkcjonowania samorządu jako wspólnoty władz i mieszkańców danej jednostki terytorialnej, współdziałających na rzecz jej rozwoju. Przykład miasta Radomia wskazuje, że budżet obywatelski wspomaga, uzupełnia, a niejednokrotnie zastępuje lub zwiększa skuteczność działania administracji publicznej. Przeprowadzone analizy mogą być wskazówką przy doskonaleniu realizacji budżetu Mazowsza.

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Kurpiowszczyzna – dominujące zmiany w krajobrazie pod wpływem czynników społeczno-ekonomicznych w okresie transformacji ustrojowej Cykl: Kurpiowszczyzna. Przekształcenia krajobrazu osadniczego  do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej

Kurpiowszczyzna to jeden z ciekawszych regionów etnograficznych, z ośrodkiem oryginalnej, świetnie zachowanej i pieczołowicie kultywowanej kultury ludowej Kurpiów. Obraz wsi kurpiowskiej jest wynikiem wielowiekowych działań człowieka. Na przestrzeni stuleci następowały przekształcenia krajobrazu, oparte na przystosowywaniu środowiska przyrodniczego do uprawy ziemi i stopniowym zakładaniu siedzib ludzkich, które dały obraz współczesny. Tradycyjna kultura ludowa kurpiowskiej grupy etnograficznej oraz wysoka wartość środowiska przyrodniczego były inspiracją do podjęcia badań z zakresu transformacji otwartego krajobrazu osadniczego regionu kurpiowskiego. Celem pracy było zbadanie procesów decydujących o przekształceniach krajobrazu naturalnego i kulturowego Kurpiowszczyzny. 
Zakres terytorialny pracy obejmuje obszar Kurpiowszczyzny położony między Omulwią i Szkwą, który w XV w. znalazł się w powiecie ostrołęckim i w nim pozostał. Zakres czasowy badania obejmuje okres od pierwszych wzmianek o zasiedlaniu obszaru do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. 
Przyjęte zostały następujące metody badawcze: analizy bibliograficznej i piśmiennictwa dotyczącego tematu pracy, analizy historycznej obejmującej rozwój osadnictwa na badanym terenie, analizy kartograficznej porównawczej w zakresie osadnictwa i przekształcania krajobrazu, analizy statystycznej w zakresie infrastruktury społecznej i technicznej. W pracy posługiwano się także inwentaryzacją krajobrazową i urbanistyczno-ruralistyczną. 
Struktura cyklu, zawarta w siedmiu artykułach, obejmuje zagadnienia związane z kształtowaniem i rozwojem osadnictwa na obszarze Kurpiowszczyzny: 1) Kurpiowszczyzna w badaniach naukowych, 2) Kurpiowszczyzna w kulturze ludowej, 3) Kurpiowszczyzna – zarys kształtowania funkcji osadniczo-rolniczych i krajobrazu, 4) Kurpiowszczyzna – charakterystyka krajobrazu osadniczego, 5) Kurpiowszczyzna – dominujące zmiany w krajobrazie pod wpływem czynników społeczno-ekonomicznych w okresie 45-lecia powojennego, 6) Kurpiowszczyzna – dominujące zmiany w krajobrazie pod wpływem czynników społeczno-ekonomicznych w okresie transformacji ustrojowej. Cykl zamyka artykuł dotyczący współczesności: 7) Kurpiowszczyzna – 18 lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej (publikacja w 2022).

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kierunki rozwoju energetyki w województwie mazowieckim w kontekście polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej

W artykule omówiono problematykę zaopatrzenia województwa mazowieckiego w energię i paliwa, w tym systemy energetyczne funkcjonujące w regionie, a także przeanalizowano zmiany, które zaszły w przedmiotowym sektorze w latach 2010–2020 (w przypadku braku danych przyjęto krótsze okresy) oraz zamierzenia rozwojowe, określone w planach przedsiębiorstw energetycznych i tzw. specustawach energetycznych: ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (specustawie gazowej), ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (specustawie przesyłowej) oraz ustawie z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w sektorze naftowym (specustawie naftowej). Przedstawiono również potencjał i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE). Wykonane analizy pozwoliły na identyfikację przewidywanych głównych kierunków rozwoju sektora energetycznego na Mazowszu, spójnych z polityką klimatyczno-energetyczną UE i Polski.
W artykule wykorzystano dane pozyskane na potrzeby aktualizacji strategii rozwoju województwa mazowieckiego, opracowanej przez Mazowieckie Biuro Planowania Regionalnego w Warszawie (MBPR).

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Gospodarka odpadami Odpady medyczne

Artykuł jest kolejnym z  serii artykułów poświęconych gospodarce odpadami autorstwa A.  Wieczorek i M. Siekierskiego. Przyczynkiem do jego napisania stała się pandemia COVID-19. Autorzy zwracają uwagę na jedną z jej licznych negatywnych konsekwencji, o której jak do tej pory się nie mówi - zwiększenie ilość odpadów, w tym odpadów medycznych, w stosunku do stanu z 2019 r. Celem artykułu jest: - przekazanie podstawowych informacji o odpadach medycznych; - zasugerowanie zmian prawa, które usprawniłyby gospodarowanie tymi odpadami, w szczególności zwiększyły możliwości odzysku energii; - apel, aby produkty lecznicze i wyroby medyczne generowały jak najmniejszą ilość odpadów. Im mniej odpadów tym lepiej dla środowiska, a tym samym zdrowia ludzi. Zmniejszanie ilości odpadów medycznych to wyzwanie dla szeroko rozumianego świata medycznego, przede wszystkim dla twórców i producentów produktów leczniczych. W pracach nad tymi produktami z oczywistych względów liczy się przede wszystkim to, czy są skuteczne w leczeniu danej choroby lub jej zapobieganiu. Autorzy niniejszego artykułu nie mają zamiaru tego negować. Uważają jednak, że wskazane byłoby branie pod uwagę również ilości i  rodzaju odpadów, które dany produkt leczniczy generuje. Nie jest zamiarem autorów lobbowanie za jakąkolwiek metodą przetwarzania odpadów. Słowa kluczowe: odpady medyczne, produkty lecznicze, odpady, gospodarka odpadami, termiczne przekształcanie odpadów, pandemia COVID-19

Czasopismo: MAZOWSZE Studia Regionalne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Irish Travellers, kotlarze, włóczędzy, „szkodniki” – historyczne źródła wykluczenia

Celem artykułu jest analiza zagadnień związanych z naukowymi badaniami nad historią Irish Travellers, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonujących w obiegu naukowym teorii na temat pochodzenia tej grupy etnicznej. Rozważania historiograficzne nad problematyką badań w tym zakresie oraz metodologią stosowaną przez badaczy w XX wieku zostały skonfrontowane ze społecznym i politycznym znaczeniem tych badań. Analiza źródłowa i porównawcza pozwoliły na określenie ich wpływu na działania państwa irlandzkiego oraz scharakteryzowanie problemów metodologicznych pojawiających się podczas próby zbadania owego zagadnienia. W efekcie dokonana została periodyzacja pojawiających się teorii naukowych na powyższy temat. Artykuł stanowi też podsumowanie wniosków funkcjonujących w anglosaskim obiegu naukowym i próbę wprowadzenia tematu do dyskursu polskiego.

Czasopismo: Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Społeczeństwo polskie wobec armii rosyjskiej w pierwszych miesiącach I wojny światowej na podstawie literatury wspomnieniowej

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie wizerunku żołnierzy rosyjskich prezentowanego na kartach literatury wspomnieniowej, dokumentującej pierwszy rok Wielkiej Wojny. Tekst prezentuje postawy i opinie na temat żołnierzy armii rosyjskiej. Konfrontowane są one z ukształtowanym, skrajnie negatywnym, stereotypem rosyjskiego żołnierza funkcjonującym w polskim społeczeństwie. W artykule prezentowane są opinie indywidualne oraz spostrzeżenia wynikające z obserwacji reakcji ogółu mieszkańców, a dotyczące zachowania rosyjskiego wojska, relacji z cywilami, prezencji żołnierskiej. W artykule autor wskazuje na elementy rzeczywistości społeczno-politycznej, które były źródłem takiego stanu rzeczy.

Czasopismo: Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Cyganie (Romowie) a ich historia. Mitologia „wiecznej” wędrówki (zarys problemu)

Artykuł omawia w kontekstach historycznych zagadnienia związane z nomadyzmem Cyganów. Punktem wyjścia jest założenie o istnieniu mitologicznego sposobu myślenia o ich wędrówkach (nomadyzmie, półnomadyzmie). Utrwalił się on zarówno w myśleniu większościowym, jak i w percepcji samych Cyganów. Przykładami opisanymi w artykule są postawy określonych państw i polityka realizowana wobec Romów. Autor przedstawił również sposoby poruszania się Cyganów po drogach Europy.

Czasopismo: Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne