rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ jonów chlorkowych na efektywność biologicznej defosfatacji ścieków

Analizę oddziaływania jonów chlorkowych na efektywność procesu wzmożonego biologicznego usuwania fosforu ze ścieków (EBPR - Enhanced Biological Phosphorus Removal) przeprowadzono w laboratoryjnym układzie bioreaktorów sekwencyjnych (SBR), pracujących w cyklu beztlenowo-tlenowym, dla dwóch różnych soli, tj. chlorku sodu i chlorku potasu, w zakresie zawartości chlorków od 200 gCl-/m3 do 5000 gCl-/m3. Warunki prowadzenia badań pozwoliły na całkowitą inhibicję procesu nitryfikacji, a tym samym na wyeliminowanie możliwości negatywnego oddziaływania azotanów na proces EBPR. Wykazano zasadniczo niewielki wpływ chlorków na efektywność defosfatacji ścieków w zakresie najniższych analizowanych stężeń, tj. 200 gCl-/m3 i 500 gCl-/m3. W tych warunkach osiągnięto stosunkowo wysoką skuteczność usuwania związków fosforu (79,8÷98,6%), co odpowiadało względnie niskiej zawartości fosforu w ściekach oczyszczonych (0,7÷10,0 gP/m3). Odnotowywano przy tym bardzo wysoki poziom akumulacji fosforu w osadzie, tj. około 19% (w przeliczeniu na suchą masę organiczną). Dla wyższej zawartości chlorków zaobserwowano inhibicję procesu EBPR. Zawartość związków fosforu w ściekach oczyszczonych wzrosła do 30,5 gP/m3 i 44,0 gP/m3, odpowiednio dla NaCl i KCl, w wypadku najwyższej analizowanej zawartości chlorków 5000 gCl-/m3. Tym samym efektywność usuwania fosforu spadła do 36,0% dla NaCl i 11,1% dla KCl. Wyniki te potwierdził zaobserwowany spadek akumulacji fosforu w osadzie, odpowiednio do 7,9% i 1,7%. Wyniki te zwróciły także uwagę na istotne znaczenie różnic oddziaływania kationów sodu i potasu na efektywność wzmożonego biologicznego usuwania fosforu ze ścieków.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania nanofiltracji do usuwania estrogenów z roztworów wodnych

Obecnie obserwuje się nowe zagrożenia wynikające z obecności w środowisku wodnym substancji biologicznie aktywnych, które mogą zakłócać funkcje endokrynologiczne organizmu (EDCs - Endocrine Disrupting Compunds). Do tej grupy związków zalicza się żeńskie hormony płciowe (estron, 17(beta)-estradiol i estriol), których obecność w środowisku wodnym była do niedawna ignorowana. Ponadto w wodach zidentyfikowano szereg odpowiedników naturalnych estrogenów, stosowanych w medycynie i w weterynarii (17(alfa)-etinylestradiol, mestranol i dietylostilbestrol). Nieodpowiednio oczyszczone ścieki powodują obciążenie środowiska wodnego tymi mikrozanieczyszczeniami, co może prowadzić do nieodwracalnych zmian. Jako jeden z kierunków rozwoju technologii oczyszczania wody i ścieków proponuje się stosowanie technik membranowych. W pracy przedstawiono podstawowe parametry procesu nanofiltracji oraz jego zastosowanie do usuwania naturalnych i syntetycznych estrogenów z roztworów wodnych. Omówione w pracy osiągnięcia i problemy wskazują na potrzebę prowadzenia badań w tym kierunku, co może przyczynić się do lepszego poznania procesu nanofiltracji oraz do jego szybszego wdrożenia na skalę techniczną.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jednowymiarowe modele natężenia i jakości ścieków dopływających do oczyszczalni komunalnych

Zarówno natężenie przepływu, jak i główne wskaźniki jakości ścieków dopływających do oczyszczalni, wykazują dobową powtarzalność. Zjawisko to, nazywane sezonowością, powinno być uwzględniane podczas budowania modeli prognostycznych i symulacyjnych. W pracy przedstawiono wyniki badań nad wyborem najlepszego modelu, opisującego wskaźniki ścieków dopływających do oczyszczalni komunalnych. Na podstawie przeprowadzonych analiz oraz wyników wcześniejszych prac stwierdzono, że klasyczny sezonowy model autoregresji postaci  (delta)24Zt=(fi)1(delta)24Zt-1+at  opisuje zmienność zarówno natężenia dopływu ścieków jak i wartości wskaźników tlenowych (BZT5, ChZT) lepiej niż niesezonowe modele autoregresji. Wykazano, że modele nie zawierające parametru sezonowości były nieadekwatne. Przy praktycznym zastosowaniu tego modelu okazało się jednak, że nie daje on zadowalających prognoz dla wskaźników nie mających dokładnej dobowej powtarzalności. W wypadku występowania silnych zakłóceń (np. w wyniku intensywnych opadów deszczu następowało zawyżanie prognozowanych wartości w następnej dobie. W pracy zaproponowano zmodyfikowany model w postaci Zt=(fi)1Zt-1+(fi)2Zt-24+(fi)3Zt-25+at inaczej uwzględniający dobową sezonowość. Dzięki temu jakość prognoz uległa znacznej poprawie, nawet w wypadku doby o nietypowej charakterystyce. Ze względu na małe wartości współczynnika (fi)3 oraz stosunkowo duże błędy tego estymatora, w niektórych przypadkach model upraszcza się do postaci Zt=(fi)1Zt-1+(fi)2Zt-24+bo+at. Stwierdzono, że szeregi czasowe niektórych wskaźników jakości nie wykazywały wyraźnego charakteru okresowego. W tym kontekście wprowadzono kryterium operujące pojęciem "pamięci procesu", pozwalające na wstępną ocenę trafności wyboru modelu sezonowego. Wskazano na pewną graniczną wartość "pamięci procesu", poniżej której szeregu czasowego nie daje się adekwatnie opisać modelem sezonowym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stochastyczne modele godzinowego poboru wody w wybranym systemie wodociągowym

Zaprezentowano dwa modele prognostyczne szeregów czasowych godzinowego poboru wody, tj. model klasy ARIMA i model opracowany przez Wintera, zweryfikowane na podstawie analizy zbiorów ciągłych obserwacji poboru wody w systemie wodociągowym Brzegu. Wykazano, że obie metody prognozowania spełniają wygodną dla potrzeb praktycznych zasadę łatwej dostępności danych wyjściowych do prognozowania. Nie ujmują one żadnych zmiennych zewnętrznych, a bazują wyłącznie na chronologicznie uszeregowanych ciągach obserwacji poboru wody z bezpośredniej przeszłości. Zaletą modeli klasy ARIMA przy ich oszczędnej parametryzacji jest to, że proces prognozowania godzinowego poboru wody może być zainicjowany już przy stosunkowo małej liczbie wyrazów szeregu czasowego. W praktyce już dwutygodniowy ciąg obserwacji godzinowego poboru wody daje możliwość zainicjowania procesu prognozowania. Strukturę modelu ARIMA (1,0,0)(1,1,0)24 można uznać za uniwersalną, nadającą się do prognozowania godzinowych poborów wody w miejskich systemach wodociągowych. Przyjęcie tej tezy, zwłaszcza że pokrywa się ona z wcześniejszymi wynikami badań własnych, w znacznym stopniu może uprościć automatyzację prognozowania, bo eliminuje się z procesu analizy szeregu czasowego etap poszukiwania struktury modelu. Stwierdzono, że przekształcenie szeregu surowego w szereg Fouriera poprawia wyniki prognoz oraz że odpowiednimi modelami dotyczącymi prognoz poboru wody są sezonowe modele multiplikatywne. Metody prognozowania oparte na algorytmach wygładzania wykładniczego są łatwe do zastosowania i nie wymagają założenia o stacjonarności szeregu czasowego. Addytywny model Wintera daje prognozy, które wykazują najmniejsze błędy. Stwierdzono, że nie zawsze złożone metody dają optymalne prognozy, a zaprezentowane modele, w hierarchii metod służących do prognozowania poboru wody, plasowane są na wysokim miejscu.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metody oceny stopnia zużycia węgla aktywnego w procesie oczyszczania wody

Przeprowadzono porównawcze badania nad oceną przydatności metod określania stopnia zużycia węgla aktywnego stosowanego do oczyszczania wody. Do tego celu wykorzystano próbki formowanego węgla aktywnego pochodzące ze złóż filtracyjnych, przez które przepłynęły trzy różne objętości wody. Dla każdej próbki węgla wyznaczono powierzchnię właściwą BET na podstawie niskotemperaturowej adsorpcji azotu, liczbę jodową, zawartość popiołu oraz ubytek masy podczas termograwimetrycznego ogrzewania w zakresie temperatur od 150 oC do 600 oC. Dla każdej próbki węgla zarejestrowano także cykliczne krzywe woltamperometryczne, używając techniki proszkowych elektrod węglowych i jonów żelaza(III) w roztworze kwasowym jako depolaryzatora. Wszystkie wyniki skorelowano z objętościowym przepływem wody przez złoża węgla aktywnego. Analizowano przydatność każdej metody do oceny stopnia zużycia węgla aktywnego w procesie oczyszczania wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie testów naczyniowych do oceny skuteczności usuwania substancji organicznych z wody w procesie MIEX®DOC

Usunięcie związków organicznych do jak niższego poziomu z wody przeznaczonej do spożycia staje się coraz pilniejszym zadaniem technologicznym, głównie z uwagi na tworzenie ubocznych produktów dezynfekcji. Obok klasycznych procesów jednostkowych oczyszczania wody, bardzo obiecująca jest nowa technologia MIEX®DOC, zaproponowana przez firmę Orica Watercare, polegająca na zastosowaniu namagnetyzowanych żywic anionowymiennych do usuwania substancji organicznych z wody. W pracy przedstawiono wyniki standardowych testów oczyszczania wody, tj. kinetycznego, symulacyjnego oraz koagulacji, na przykładzie wody powierzchniowej (Oława), ujmowanej na potrzeby Zakładu Produkcji Wody "Mokry Dwór" we Wrocławiu. Uzyskane wyniki pozwoliły na wstępną ocenę przydatności nowej metody do oczyszczania badanej wody, a także na zaplanowanie badań pilotowych, w tym ustalenie zakresów czasu kontaktu, stężenia oraz krotności wymian objętości żywicy. Stwierdzono, że proces MIEX®DOC jest skuteczniejszy w usuwaniu organicznych domieszek wody niż koagulacja. Jego zastosowanie pozwoli na obniżenie dawki koagulantu do minimum wynikającego z potrzeby klarowania wody. Zoptymalizowanie współdziałania procesów wymiany jonowej oraz koagulacji pozwoli na obniżenie oraz ustabilizowanie poziomu zanieczyszczenia organicznego badanej wody, co korzystnie wpłynie na pracę złóż sorpcyjnych, tworząc warunki do wydłużenia cyklu ich pracy.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie i oznaczanie progestagenów w środowisku wodnym

Progestageny są grupą żeńskich hormonów płciowych, wydzielanych głównie wraz z moczem zwierząt i ludzi, które zawsze były obecne w środowisku. Egzogenne progestageny są składnikiem leków, głównie skojarzonych z estrogenami, stosowanych obecnie powszechnie w medycynie, w hormonalnej terapii zastępczej i antykoncepcji. Powoduje to, że związki te są obecne w ściekach komunalnych i szpitalnych, w wodach gruntowych i powierzchniowych oraz osadach dennych rzek. Intensywny rozwój technik oznaczania tych związków, głównie chromatograficznych, umożliwia określenie profili stężeniowych progestagenów w środowisku wodnym. Przedstawiono zakresy zawartości tych związków w środowisku wodnym. Z uwagi na potwierdzony nieobojętny wpływ obecności tych związków na organizmy żywe, istnieje potrzeba opracowania objętej walidacją, szybkiej, powtarzalnej i precyzyjnej procedury oznaczenia tych związków. Omówiono podstawowe techniki chromatograficzne stosowane przy oznaczeniu progestagenów w środowiskowych próbkach wodnych, wraz z omówieniem samego procesu identyfikacji oraz potrzeb analitycznych w tym zakresie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza średnich natężeń deszczów miarodajnych we Wrocławiu

W pracy przedstawiono wyniki analizy natężeń deszczu zarejestrowanych w Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologii Akademii Rolniczej we Wrocławiu (Swojec) w latach 1975-2002. W oparciu o przyjęte kryterium deszczu wyodrębniono, a następnie ustalono związki funkcyjne pomiędzy średnim natężeniem deszczu, czasem jego trwania oraz prawdopodobieństwem przewyższenia. Otrzymane wyniki porównano z modelem Wołoszyna i wzorem Błaszczyka. Wykazano, że podane w pracach Wołoszyna i Błaszczyka formuły zostały ustalone nie na podstawie analizy wartości średnich natężeń deszczu, ale na materiale, w którym zawarte były zarówno dane o maksymalnych natężeniach chwilowych, jak i maksymalnych średnich natężeniach deszczu.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy opisu struktury przepływu wody w przewodach z nagłymi rozszerzeniami i zwężeniami przekroju

Przeanalizowano przepływy wody przez przewody z nagłymi skokowymi zmianami pola przekroju przepływu, w tym również przez przewód z wbudowaną kryzą. Zaprezentowany materiał pozwolił na zaobserwowanie niektórych prawidłowości, wskazał na trudności występujące podczas jego analizy oraz umożliwił przygotowanie własnego programu badawczego. Prace poświęcone badaniom eksperymentalnym (przede wszystkim wizualizacyjnym) i numerycznym struktury przepływów przez przewód z nagłym osiowosymetrycznym rozszerzeniem przeważnie dotyczą stałego (jednego) stosunku średnic. Brakuje natomiast oceny wpływu stopnia skokowej zmiany średnicy przewodu na strukturę przepływu w strefie oddziaływania takiego oporu miejscowego. W literaturze brak również analiz dotyczących przepływu wody przez nagłe osiowosymetryczne zwężenia przekroju przepływu. Istniejące rozbieżności wartości współczynników kontrakcji i wyników fragmentarycznych badań doświadczalnych wskazują ponadto na konieczność doświadczalnego wyznaczenia wartości tych współczynników w zależności od stopnia zwężenia przewodu oraz w zależności od wartości liczby Reynoldsa, a następnie skorygowania istniejących wzorów. Także w przepływach przez przewody o ścianach zafalowanych może wystąpić kontrakcja strugi i związana z nią intensyfikacja mieszania. Dość dużo miejsca w literaturze poświęcono osiowosymetrycznym zwężeniom przewodów w postaci kryzy lub zwężki. Prowadzono zarówno badania eksperymentalne, jak i numeryczne dotyczące przepływów ustalonych oraz pulsujących z zakresu laminarnego, przejściowego i turbulentnego. W strefie oddziaływania skokowej zmiany średnicy rury występują szybkie zmiany profilu prędkości, a brak jest w literaturze wartości współczynników Coriolisa odnoszących się do tej strefy. Istnieje zatem konieczność oceny wpływu stopnia rozszerzenia i zwężenia przekroju przepływu na strukturę przepływu i intensywność procesów przebiegających za takimi oporami miejscowym, w tym na długość obszaru recyrkulacji, struktury wirowe powstające na spływie z krawędzi rozszerzenia, rozkład energii kinetycznej, straty energetyczne, a w wypadku nagłego zwężenia - na zjawisko kontrakcji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania adsorpcji wybranych barwników z roztworów wodnych na nanoporowatych materiałach węglowych w warunkach dynamicznych

Badano adsorpcję dynamiczną trzech barwników: oranżu metylowego (OM), oranżu II (OII) i błękitu metylenowego (BM) z roztworów wodnych na czterech materiałach węglowych. Były to: zredukowany tlenek grafenu (rGO) otrzymany metodą chemiczną, mikroporowaty węgiel otrzymany z prekursora polimerowego – sulfonowanej żywicy styrenowo-diwinylobenzenowej (AC-SDVB), mezoporowaty, uporządkowany materiał węglowy otrzymany metodą miękkiego odwzorowania z żywicy fenolowo-formaldehydowej (OMC-PF) oraz handlowy węgiel aktywny (AC-F400). W dynamicznych badaniach kolumnowych wyznaczono krzywe przebicia tych adsorbentów, a do opisu krzywych przebicia złoża węgla wykorzystano równania Thomasa oraz Yoona-Nelsona. Uzyskane wartości adsorpcji dynamicznej barwników były duże, szczególnie w przypadku mikroporowatego węgla AC-SDVB oraz zredukowanego tlenku grafenu. Stwierdzono, że największą adsorpcją dynamiczną charakteryzował się zredukowany tlenek grafenu, który adsorbował oranż II w ilości 706 mg/g. Wykorzystane równania Thomasa i Yoona-Nelsona dobrze opisywały krzywe przebicia złoża węgla (R2=0,97÷0,99).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości zastosowania grzybów w technologiach oczyszczania i remediacji wybranych elementów środowiska

Grzyby wykazują wiele cech przydatnych w inżynierii środowiska, dających im przewagę nad bakteriami. Udowodniono, że potrafią one rozkładać wiele skomplikowanych związków organicznych, także ksenobiotyków, takich jak trudnobiodegradowalne wielopierścieniowe związki aromatyczne, polichlorowane węglowodory, dioksyny, pestycydy oraz pozostałości materiałów wybuchowych. Ważną rolę w naturalnej regulacji liczebności populacji roślin odgrywają pasożytnicze gatunki grzybów, a gatunki symbiotyczne są niezbędne do prawidłowego rozwoju i wzrostu wielu gatunków roślin. Ich różnorodność taksonomiczna, genetyczna i funkcjonalna jest ogromna i stanowi obszerne źródło organizmów użytecznych w procesie bioremediacji. W dokonanym przeglądzie piśmiennictwa wykazano, że różne gatunki grzybów mogą znaleźć zastosowanie w remediacji środowiska gruntowo-wodnego oraz w oczyszczaniu ścieków i gazów odlotowych. Jednakże dotychczasowe badania nad wykorzystaniem grzybów najczęściej były prowadzone w skali laboratoryjnej. Eksperymenty w skali półtechnicznej i polowej wykazały, że na obecnym etapie praktyczne wykorzystanie grzybów w systemach inżynierii środowiska nie jest ekonomicznie uzasadnione. Problemem, który wymaga rozwiązania jest utrzymanie dominacji szczepów grzybów o wysokiej aktywności degradacyjnej w otwartych układach oczyszczających w warunkach konkurencji ze strony mikroorganizmów autochtonicznych. Duże nadzieje wiąże się z jednoczesnym wykorzystaniem w układach oczyszczania środowiska grzybów i bakterii, których skuteczność biodegradacyjna może się wzajemnie uzupełniać. Aby w pełni wykorzystać specyficzne walory grzybów niezbędne są badania przesiewowe w celu izolacji szczepów o szerszych zdolnościach metabolicznych, a także udoskonalanie szczepów metodami in vitro. Podobnie przyszłościowe jest wykorzystanie w bioremediacji immobilizowanych enzymów grzybowych. Rozwój technik molekularnych pozwoli na zmniejszenie nadal jeszcze wysokich kosztów wytwarzania, oczyszczenia i immobilizacji enzymów na odpowiednich nośnikach.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza przestrzenna ryzyka zagrożenia zdrowotnego wywołanego obecnością bakterii z rodzaju Legionella w instalacjach ciepłej wody w województwie śląskim

Mając na uwadze ryzyko zagrożenia skażeniem mikrobiologicznym instalacji ciepłej wody bakteriami Legionella sp., przedstawiono wyniki kontroli jakości ciepłej wody w budynkach wielorodzinnych oraz zakładach opieki zdrowotnej w województwie śląskim w latach 2010–2013. W ocenie ryzyka zdrowotnego uwzględniono występowanie bakterii Legionella sp. oraz temperaturę wody. Przedstawiono metodę oceny zagrożenia zdrowotnego wywołanego bakterią Legionella sp. wraz z oceną niebezpiecznych stanów eksploatacji danego systemu wodociągowego. W procedurach tych uwzględniono gęstość zaludnienia, jako zmienną przestrzenną oraz stan skażenia wody bakteriami Legionella sp. Przeprowadzona analiza zagrożeń mikrobiologicznych w wydzielonych grupach budynków wykazała, że zasiedlenie instalacji ciepłej wody bakterią Legionella sp. występuje o 20% częściej w obiektach opieki zdrowotnej niż w budynkach wielorodzinnych. Wykazano, że prawdopodobieństwo wystąpienia dużego zagrożenia skażeniem wody bakteriami Legionella sp. w województwie śląskim wynosi 0,188, a wartość ryzyka przestrzennego klasyfikuje ten region do kategorii ryzyka kontrolowanego. Wynika stąd konieczność prowadzenia monitoringu wszystkich obiektów w celu podejmowania racjonalnych działań prewencyjnych, minimalizujących potencjalne skutki zagrożenia zdrowotnego wywołanego skażeniem mikrobiologicznym instalacji ciepłej wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozkład stężenia objętościowego cząstek stałych w przekroju poprzecznym kwadratowego przewodu podczas hydrotransportu mieszaniny gruboziarnistej

Na podstawie analizy sił działających podczas przepływu mieszaniny ciecz-cząstki piasku oraz wprowadzając parametr k, uzyskano formułę do obliczania położenia strefy maksymalnego stężenia objętościowego cząstek stałych w pionowej osi przekroju poprzecznego przewodu. Formuła została ustalona na podstawie badań przepływu mieszaniny gruboziarnistej o stężeniu objętościowym 5%, zawierającej ziarna piasku o średnicach 0,5 mm, 1,0 mm lub 3,0 mm, w przewodzie o przekroju kwadratowym (50 mm×50 mm), przy trzech prędkościach przepływu – 1,5 m/s, 2,0 m/s i 2,5 m/s. Profile stężenia cząstek w przekroju poprzecznym przewodu określono wykorzystując metodę PIV (particle image velocimetry). Weryfikacja zaproponowanej formuły, otrzymanej na podstawie wyników badań przepływu w przewodzie kwadratowym wykazała, że z wystarczającą dokładnością może być ona stosowana do analizy hydrotransportu mieszanin gruboziarnistych w rurociągach.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie makrobezkręgowców bentosowych do oceny jakości wód powierzchniowych na przykładzie rzeki Piławy

Badania przeprowadzono na rzece Piławie (Dolny Śląsk), na 8 stanowiskach rozmieszczonych od obszarów źródliskowych aż po ujście do Bystrzycy. Stanowiska badawcze w obrębie rzeki zaplanowano tak, aby znacznie różniły się stopniem zanieczyszczenia. W wodzie i osadach dennych zbadano zawartość metali ciężkich (Cr, Zn, Cd, Co, Mn, Cu, Ni, Pb i Fe) oraz związków azotu, fosforu, sodu, potasu, wapnia, magnezu oraz siarki, a następnie przeanalizowano wpływ typu i ilości zanieczyszczeń na strukturę biocenozy makrobezkręgowców. Do oceny jakości wody rzecznej zastosowano systemy biotyczne BMWP-PL, ASPT i OQR. Przeanalizowano trzy składowe struktury biocenoz, tj. bogactwo gatunkowe, strukturę dominacji oraz zagęszczenie. Wyniki badań wykazały duże zróżnicowanie gatunkowe fauny makrobezkręgowej na poszczególnych stanowiskach badawczych rozmieszczonych wzdłuż analizowanej rzeki, zależnie od jakości fizyczno-chemicznej wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie symulacji zmian zawartości chloru w wodzie w systemie dystrybucji do wyboru miejsca dochlorowania wody

W pracy wykazano przydatność modeli matematycznych systemów dystrybucji wody do wspomagania projektowania procesu dezynfekcji wody w sieci wodociągowej. Wykorzystując skalibrowany i zweryfikowany model fragmentu systemu zaopatrzenia w wodę przeprowadzono symulację zmian zawartości chloru pozostałego w wodzie, które umożliwiły wskazanie obszarów o niedoborze środka dezynfekującego, a w dalszym etapie zaproponowanie lokalizacji stacji dochlorowania wody. Zaproponowane rozwiązanie, zapewniające utrzymanie pewności bakteriologicznej wody w systemie wodociągowym, zostało sprawdzone przy różnej jakości wody w warunkach hydraulicznych odpowiadających średniemu i minimalnemu poborowi wody. Warunkiem bezpiecznego wykorzystania modelu w procesie decyzyjnym jest rzetelna baza danych i zorganizowany proces aktualizacji informacji o systemie wodociągowym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka