rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przesłanie Humanae vitae  z perspektywy pięćdziesiątej rocznicy ogłoszenia encykliki

Autor niniejszego artykułu stara się zgłębić przesłanie Humanae vitae w oparciu o trzy kluczowe punkty. Pierwszym z nich jest koncept osoby ludzkiej. W odróżnieniu od podejścia ewolucyjnego, w którym osoba ludzka jest postrzegana w aspekcie jej biologicznej faktyczności, jest ona tutaj widziana jako “unitotality” – nierozdzielna jedność ciała i ducha, przy czym ludzkie ciało pełni nie tylko pewne funkcje, ale niesie w sobie głębokie znaczenie. Drugim punktem jest natura aktu małżeńskiego. Ujawnia on wzajemny dar męża i żony obejmujący całość osoby. Poprzez całkowitość oddania dwa znaczenia zawarte w akcie małżeńskim, mianowicie znaczenie jednoczące miłości oraz znaczenia prokreacyjne, nie powinny być rozdzielane. Chodzi tutaj jednak nie o powiązanie między biologicznymi faktami, ale o powiązanie między znaczeniami. Zarzut błędu naturalistycznego nie jest tu uzasadniony. Wreszcie trzeci punkt dotyczy teologicznego wymiaru, według którego związek obydwu wyżej wymienionych znaczeń pochodzi od Boga Stwórcy i jako wpisany w ludzką naturę oraz naturę miłości, powinien być respektowany. Współczesna kontrowersja skupia się na pytaniu, czy związek między seksualnością, zjednoczeniem małżeńskim a prokreacją dotyczy każdego aktu małżeńskiego lub też czy może równie dobrze dotyczyć całości życia małżeńskiego, podczas gdy para małżeńska może uczynić niektóre akty małżeńskie świadomie niepłodnymi.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Al-Dżahiz i jego traktat O zachowywaniu tajemnicy i powstrzymywaniu języka

W artykule dokonano przekładu na język polski arabskiego traktatu Kitnan as-sirr wa-hafz al-lisan – O zachowywaniu tajemnicy i powstrzymywaniu języka – autorstwa Abu Usmana al-Dżahiza, arabskiego intelektualisty z przełomu ósmego i dziewiątego wieku. Traktat stanowi ciekawy przykład średniowiecznej arabsko-muzułmańskiej literatury parenetycznej i ukazuje bliskowschodnią refleksję o charakterze etycznym, filozoficznym i teologicznym. Przekład poprzedzony został wstępem obejmującym podstawowe informacje o autorze oraz informacje o okolicznościach powstania tekstu. Wskazano także na jego kontekst historyczno-kulturowy.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rola miłości w przeżywaniu cierpienia i śmierci

Przedmiotem analizy podjętej w niniejszym artykule jest rola miłości w przeżywaniu cierpienia i śmierci. Zagadnienie to rozpatrywano z kilku perspektyw.W pierwszej kolejności uwzględniono wynikającą z prawa naturalnego potrzebę miłości oraz zdolność do przeżywania cierpienia. Z kolei, bazując na nauczaniu ojców Kościoła, przedstawiono religijny aspekt podjętego zagadnienia. Koresponduje z tym punkt widzenia zaprezentowany w nauczaniu św. Pawła Apostoła, dla którego miłość jest źródłem mocy potrzebnej do przeżywania cierpienia i śmierci. Rozważając psychologiczny aspekt analizowanego zagadnienia, posłużono się badaniami prowadzonymi nad osobami odznaczającymi się silną osobowością, które pragną przezwyciężyć swoją graniczną sytuację. Uwzględniono też zagadnienie eutanazji oraz rolę sakramentu namaszczenia chorych i wiatyku. Kolejną płaszczyzną, na której rozważano wpływ miłości na przeżywanie cierpienia i śmierci, jest mistyka. Natomiast sytuację człowieka chorego traktowanego jako członka tworzącego wspólnotę miłości we wspólnocie kościelnej rozpatrywano, uwzględniając aspekt eschatyczny. Z kolei przyjęcie perspektywy filozoficzno-antropologicznej prowokuje do zadania pytania: „Czy śmierć jest sensem życia?” W końcu rolę miłości w przeżywaniu cierpienia i śmierci rozpatrywano, uwzględniając aspekty: psychiczny, etyczny, transcendentny oraz socjologiczny. W rozważaniach o wpływie miłości na przeżywanie cierpienia i śmierci nie zabrakło aspektu socjologicznego. Problem ten omówiono, analizując sytuację osób przeżywających samotność i cierpienie.W kontekście przeżywania cierpienia i śmierci wskazano na realizację pełni człowieczeństwa i zjednoczenia ze wspólnotą, co osiąga się poprzez miłość Boga i ludzi, zwłaszcza osób cierpiących.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Logos komunikującego milczenia

Artykuł poświęcony jest fenomenowi milczenia i jego licznym odcieniom. Autor stawia tezę, zgodnie z którą milczenie jest sposobem komunikowania, w tym także komunikowania niekomunikowalności. Komunikujący wymiar milczenia zostaje przedstawiony w części głównej jako milczenie natury, milczenie człowieka oraz milczenie Boga. Z kolei substancjalność różnorakich form milczenia zostaje ukazana z perspektywy emocjonalności różnych form bycia wspólnotowego, w których fundamentalną rolę odgrywa kategoria uważności. W części kończącej milczenie zostaje scharakteryzowane w różnych horyzontach ontologicznych. I tak, obok omawianego horyzontu dialogicznego i religijnego naszkicowany zostaje horyzont hermeneutyczny, fenomenologiczny oraz dziejowy milczenia.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Miejsca milczenia. Przemilczenia jako element kształtowania się kontekstów świadomości dzieci i młodzieży z chorobą nowotworową

Choroba nowotworowa dzieci i młodzieży jest szczególnie obciążona lękiem, ponieważ wciąż wiąże się z zagrożeniem życia i śmiercią. Niepewność jutra, agresywna terapia i jej konsekwencje, a także stygmatyzacja pacjenta związana ze zmianami wyglądu oraz ograniczeniem dotychczasowych aktywności rodzą wiele sytuacji trudnych. Zmaganie się z nowotworem jest niezwykle ciężkim doświadczeniem zarówno dla chorych dzieci czy młodzieży, jak również dla ich rodziców. Do problemów okresu leczenia należy udzielanie małym pacjentom informacji o chorobie oraz ich stanie zdrowia. Na podstawie zbieranych informacji na te istotne tematy chore dzieci tworzą bowiem koncepcję własnej choroby oraz siebie w roli chorego, przechodząc przez kolejne etapy: (1) jestem poważnie chory; (2) jestem poważnie chory, ale wyzdrowieję; (3) jestem ciągle chory, ale wyzdrowieję; (4) jestem ciągle chory i nigdy nie wyzdrowieję; (5) umieram. W zależności od przebiegu leczenia mogą pozostać na jednym z nich (jeśli leczenie przebiega zgodnie z przewidywaniami lekarzy i przynosi pozytywny efekt) lub przejść przez wszystkie, doświadczając własnego zbliżania się do śmierci. By móc przetrwać czas walki z nowotworem, zarówno chore dzieci, jak i ich rodzice stosują najczęściej strategię świadomości „wzajemnego udawania”, którą cechują przemilczenia w przekazywaniu prawdy o stanie zdrowia oraz liczne tematy tabu, których nie porusza się podczas trwania interakcji. Przemilczenia stosowane są nie tylko w okresie umierania, ale na każdym etapie leczenia i kształtowania się u małego pacjenta koncepcji własnej choroby. Dotyczą samej choroby, leczenia, skutków ubocznych terapii (głównie wyglądu) oraz śmierci (zarówno chorego dziecka, jak też innych pacjentów).

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Głosowanie za granicą w świetle przepisów Republiki Słowackiej: aktualny stan prawny, wnioski i perspektywy na przyszłość

Artykuł zwraca uwagę na możliwość wykonywania prawa głosu z zagranicy w Republice Słowackiej. Po krótkim przeglądzie znanych metod głosowania z zagranicy omówione są obecne możliwości głosowania przez słowackich wyborców. Następnie dokonano analizy kilku inicjatyw ustawodawczych, które zostały poddane procesowi legislacyjnemu w ostatniej kadencji parlamentarnej i które miały zwiększyć możliwość głosowania z zagranicy. Artykuł zawiera także ocenę konstytucyjności istniejącej słowackiej regulacji prawnej dotyczącej głosowania z zagra-nicy, a na zakończenie wskazuje kierunek, w którym głosowanie z zagranicy może rozwijać się w przyszłości w świetle przepisów Republiki Słowackiej.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
De arte moriendi Jana Gersona – średniowieczny przeżytek czy dar dla współczesnych? Próba analizy w świetle dokumentu Aktualne problemy eschatologii Międzynarodowej Komisji Teologicznej (1992)

Śmierć jest elementem ludzkiego życia, którego nie da się usunąć. Jak kiedyś, tak i obecnie, zmusza ludzi do stawiania wielu pytań o jej przyczynę, następstwa, naturę, a także o to, jak można się do niej przygotować. Odpowiedzią na ostatnie pytanie były w historii ludzkości dzieła o sztuce umierania, które powstawały przede wszystkim w średniowieczu.Ponieważ ludzie umierają i dzisiaj, zauważa się potrzebę opracowania „nowej sztuki umierania” odpowiadającej mentalności współczesnego człowieka. Pierwszym krokiem jest przeanalizowanie, czy i w jakiej mierze mogą w tym pomóc teksty średniowieczne. Celem niniejszego artykułu jest analiza jednego z takich utworów, autorstwa J. Gersona, pt. De arte moriendi w świetle współczesnej eschatologii.W pierwszym rozdziale zostają omówione rzeczy ostateczne człowieka opisane przez Gersona, czyli: śmierć, raj, czyściec, piekło. W drugim rozdziale przedstawia się, w jaki sposób naucza o nich Międzynarodowa Komisja Teologiczna w dokumencie pt. Aktualne problemy eschatologii (1992 r.). Rozdział trzeci jest próbą porównania eschatologii obu tekstów.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Milczenie i nie-milczenie współczesności

W artykule scharakteryzowana jest relacja między tzw. dojmującym milczeniem (indywidualnym i zbiorowym) a nie-milczeniem, rozumianym jako zerwanie milczenia. Z tej perspektywy przedstawione są trzy zagadnienia: problem współczesnego kryzysu słowa (którego początki sięgają przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku); kwestie napięć między milczeniem a językiem w świetle „zwrotu lingwistycznego” w drugiej połowie dwudziestego wieku i jego konsekwencjami w humanistyce; związek między milczeniem a podejściem nieantropocentrycznym w badaniach kulturowych.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawna regulacja kampanii wyborczych w Republice Czeskiej

Artykuł zawiera analizę uregulowań prawnych kampanii wyborczych w Republice Czeskiej. Uwaga przede wszystkim zwrócona jest na zmiany, jakie przyniosła „ujednolicająca” ustawa nr 322/2016 Dz. U. Republiki Czeskiej, na mocy której znowelizowano wszystkie czeskie ustawy wyborcze. Poza uwagą nie pozostaje także orzecznictwo czeskich sądów, które pod wieloma względami współtworzy podejście do kampanii wyborczych. Przedstawione są także, rodzące problemy, rozwiązania obecnych uregulowań, które mogą działać nieproduktywnie i wręcz w niepożądany sposób wpływać na rzeczywiste konsekwencje uregulowań prawnych wobec działań kandydatów w trakcie walki wyborczej.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Idea rodzicielstwa duchowego w życiu i twórczości Karola Wojtyły

Na główne przesłanie idei rodzicielstwa duchowego autorstwa Karola Wojtyły ogromny wpływ miały doświadczenia jego życia, twórczość poetycka i intelektualna. Początki idei rodzicielstwa duchowego są dostrzegalne w jego poezji i dramatach. Jednakże to w pracy intelektualnej idea rodzicielstwa duchowego została w pełni rozwinięta. Największe znaczenie miały dzieła: Miłość i odpowiedzialność i Osoba i czyn. W książce Miłość i odpowiedzialność Karol Wojtyła łączy ideę rodzicielstwa duchowego z „bezinteresownym darem z siebie”, który jest esencją owej idei. W książce Osoba i czyn K. Wojtyła przedstawia ową ideę w integracji osoby, poprzez doświadczenie rodzicielstwa duchowego przejawiającego się w solidarności z grupami i wspólnotami. W narracji K. Wojtyły rodzicielstwo duchowe jest postrzegane jako moralne wyzwanie. Idea rodzicielstwa duchowego przedstawiona w życiu i twórczości K. Wojtyły jest pomocą w dialogu ze światem. Może być praktycznym i realnym otwarciem drzwi Chrystusowi, wyzwoleniem dla najbiedniejszych i duchowo pogubionych braci i sióstr.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Milczenie jako ucieleśniona praktyka tożsamościowa

Artykuł skupia się na opisie roli milczenia w budowaniu tożsamości osobowej. Człowiek intuicyjne wie, że zachodzi zależność między milczeniem a pytaniami o tożsamość – potwierdzeniem tego są wszelkiego rodzaju praktyki duchowe. Wydaje się, że w tym kontekście warto jest podjąć próbę zrozumienia podstaw tej zależności i odpowiedzi na pytanie, co dzieje się w nas, kiedy milkniemy, co pozwala „głębiej spojrzeć w siebie”. Milczenie w niniejszych rozważaniach definiowane jest jako powstrzymywanie się od mówienia, dzięki któremu tworzy się przestrzeń otwierająca się na inne rodzaje doświadczania siebie i świata. W podejściu tym za istotny czynnik fundujący „ja” uznaje się ciało. Istotne jest rozpoznanie roli propriocepcji, oznaczającej wewnętrzny zmysł ciała skierowany na nie samo i pozwalającej odsłaniać te pokłady „ja”, które w potocznych doświadczeniach zagłuszane są przez słowa wypowiadane do innych bądź – w dialogu wewnętrznym – do samego siebie. W artykule przyjęto, że propriocepcja jako doznanie niezapośredniczone jest dla człowieka podstawowym źródłem wiedzy na swój temat, która odsłania się przed nim w praktyce świadomie podejmowanego milczenia.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologia codzienności Karla Rahnera jako odpowiedź na duchowe potrzeby człowieka w postmodernistycznym świecie

W artykule podjęto próbę ukazania teologii codzienności Karla Rahnera jako odpowiedzi na duchowe potrzeby człowieka uwarunkowanego przez postmodernistyczne przemiany. W tym celu omówiono społeczno-kulturowe aspekty postmodernizmu i ich antropologiczne konsekwencje. Stały się one podstawą do ukazania kontekstualnej teologii Rahnera jako uwzględniającej uwarunkowania, którym podlega współczesny człowiek.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Milczenie, pamięć, tożsamość. Fantazmat „Cygana” i ambiwalencja nowoczesności

Artykuł przedstawia interpretację procesu mitologizacji Romów jako nadawania im roli „znaczącego Innego” europejskiej nowoczesności: w wyniku tego procesu realni Romowie zostają zastąpieni przez fantazmat „Cygana”, w którym kondensują się lęki i wyparte pragnienia człowieka ery nowoczesnej. Intencją artykułu jest dekonstrukcja często jeszcze spotykanego w literaturze pytania, dlaczego Romowie milczą o swojej historii – pytania zakładającego, że milczenie oznacza niepamięć. W toku argumentacji pytanie to zostaje zastąpione innym: dlaczego do niedawna w dyskursie naukowym Romowie byli uznawani za lud bez historii, żyjący w „wiecznym teraz” i niedbający ani o przeszłość, ani o przyszłość. Odwołując się do terminologii Jacquesa Lacana, przetworzonej w tradycji teorii krytycznej, autor przedstawia wizję pozbawionych historii „Cyganów” jako fantazmat rozszczepionego podmiotu nowoczesności. „Cygan” konstruowany jest z jednej strony jako barbarzyńca stanowiący przeszkodę na drodze modernizacji, z drugiej zaś – jako ktoś, kto korzysta z „niezasłużonych przyjemności”, będących projekcją wypartych pragnień nowoczesności. Autor wskazuje następnie, że genealogia pamięci w ujęciu badań nad pamięcią (ang. memory studies), czyli proces prowadzący od pamięci indywidualnej, przez społeczną, do zbiorowej i z powrotem, oparty jest na tej samej logice, co genealogia nowoczesnego podmiotu, i obejmuje mechanizmy takie, jak: różnicujące pozbawianie historii, uciszanie, przemilczanie i wymazywanie wspomnień niezgodnych z instytucjonalnie usankcjonowaną wizją historii. Autor przedstawia Romów nie jako lud milczący o swojej historii, lecz jako grupę, która została przemocą zmuszona do milczenia, a marginalizację ich pamięci jako element ich społecznego wykluczenia. Na zakończenie, interpretując fantazmat „Cygana” jako podstawę ideologicznych uzasadnień ludobójstwa popełnionego na Romach, autor wskazuje na zbieżność genealogii nowoczesnego podmiotu, marginalizacji pamięci i zbrodni.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Współczesne wyzwania demografi czne jako determinanty bezpieczeństwa

Niniejsza praca traktuje o szeroko pojętej tematyce bezpieczeństwa ludnościowego, wskazując na wyzwania, które czekają na reakcję, a z którymi społeczność międzynarodowa zetknie się jeszcze w XXI wieku. Autor wyszczególnia i analizuje takie problemy, jak: globalne zmiany demograficzne, przyrost naturalny w krajach rozwijających się, problemy demograficzne państw rozwiniętych oraz problematykę związaną z migracjami zarobkowymi z państw rozwijających się do państw rozwiniętych. Wśród wykorzystanych źródeł znajduje się szereg raportów instytucji takich jak ONZ czy Bank Światowy, dotyczących kondycji demograficznej różnych regionów świata ze szczególnym uwzględnieniem Afryki i Europy.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Milcząca mowa ciała. O prozie niemieckiego romantyzmu

Żyjemy w czasach wzmożonej fascynacji ciałem jako takim, czemu wyraz dają liczne przekazy kultury. Niemniej poszukiwanie przyczyn tego stanu rzeczy w dewaluacji wyższych wartości byłoby uproszczeniem. Zainteresowanie ciałem wynika raczej z potrzeby zdefiniowania tożsamości. Własności percepcyjne, estetyczne i komunikacyjne ludzkiego ciała jako pierwotnego medium odpowiedzialnego za odczuwanie podstawowych bodźców i gromadzenie doświadczenia w odniesieniu do świata zewnętrznego były i nadal pozostają obiektem zainteresowania twórców, a coraz częściej także badaczy literatury. Odbiór i ocena bodźców sensorycznych, a także wyrażanie siebie w sposób postrzegalny dla innych są możliwe dzięki ciału istniejącemu w czasie i przestrzeni. Jako wyznacznik tożsamości jest ono także elementem świata tekstowego, który rządząc się swoimi prawami, pozwala na przekraczanie barier świata realnego. Dlatego niewerbalny sposób komunikacji społecznej ukazywany w tekście literackim ma co najmniej dwojakie znaczenie – staje się dopowiedzeniem przekazu werbalnego, ale bywa i czymś innym, nierzeczywistym – symbolem, metaforą ludzkiego bytu i projekcją pragnienia, by przekraczać granice świata empirycznego. Dlatego mowa ciała postaci literackich nie zawsze daje się zrozumieć przy użyciu kategorii psychologicznych. Omówione tu przykłady zaczerpnięto z literatury niemieckiej przełomu osiemnastego i dziewiętnastego wieku.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Małżeństwo a migracja – aspekty teologiczne i prawne

Niniejsza praca poświęcona jest instytucji małżeństwa i migracji w świetle przepisów prawa i teologii. Współczesną cywilizację charakteryzuje relatywizm wartości, wybujały indywidualizm, pośpiech, konsumpcjonizm, brak dojrzałości i poczucia odpowiedzialności, co osłabia kondycję duchową i moralną wielu par. Ponadto w ostatnich latach gwałtownie wzrosła liczba migrantów i uchodźców, co również wywiera niekorzystny wpływ na małżeństwo i rodzinę. Konieczne jest poszukiwanie sposobów wspierania i ochrony małżeństwa, które jest podstawową komórką społeczeństwa. Istniejące rozwiązania prawne koncentrują się wokół kwestii takich, jak prawa człowieka czy formalne warunki zawierania małżeństw i rozwodów. Prawo pracy i zabezpieczenia socjalne często są niewystarczające. Obecna sytuacja małżonków-migrantów jest zatem szczególnym wyzwaniem dla Kościoła i teologii. Duszpasterstwo migrantów ma już własną strukturę organizacyjną, corocznie obchodzony jest Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy. Liczne konferencje, kongresy i wydarzenia integrujące poświęcają coraz więcej uwagi sytuacji małżeństw i rodzin. Większego zaangażowania wymaga tworzenie wspólnot lokalnych w celu przezwyciężenia samotności i izolacji, pogłębione przygotowanie do małżeństwa, ukazywanie codzienności życia świętych par małżeńskich. Należy troszczyć się o wychowanie i formację duchową młodych ludzi i kształtować w nich poczucie odpowiedzialności za małżonka i zakładaną rodzinę.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Muzyka a cisza. O wymiarach ciszy w muzyce

Przedmiotem artykułu jest wielostronne ujęcie dialektyki ciszy i dźwięku w muzyce. Ciszę muzyczną, przejawiającą się między innymi przez pauzę, należy odróżnić zarówno od obiektywnej ciszy fizycznej (nieprzynależącej do muzyki), jak i od tak zwanej ciszy „przymuzycznej”, konstytuowanej w relacji wykonawca–odbiorca, charakterystycznej dla momentu tuż przed rozpoczęciem dzieła i tuż po jego zakończeniu. Wewnętrzna cisza dzieła muzycznego ma różne funkcje, z których na plan pierwszy wysuwa się konstrukcyjna i wyrazowa (energetyczna). Jednak cisza ta może pełnić również funkcje semantyczne i symboliczne; w wyjątkowych wypadkach mogą w oparciu o nią ukonstytuować się również Ingardenowskie jakości metafizyczne.
W artykule podjęty został również problem czasoprzestrzennego charakteru muzycznej ciszy, w tym także jej istotnej roli w konstytuowaniu wrażenia głębi w muzyce. Zwieńczeniem artykułu jest krótkie rozpoznanie teologicznych i filozoficznych ujęć dialektyki muzyki i ciszy, w tym fundamentalnej dla tego problemu myśli fenomenologicznej. Egzemplifikacją podjętych interpretacji są odwołania do konkretnych koncepcji i utworów autorstwa kompozytorów dwudziestego wieku, przede wszystkim Antona Weberna, Johna Cage’a, Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Eugeniusza Knapika.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Migracja w kontekście duszpasterstwa rodzin wyzwaniem dla współczesnego Kościoła. Perspektywa prawna, psychologiczna i teologiczna

Artykuł jest próbą zilustrowania pojęcia migracji i jej wpływu na rodzinę z trzech perspektyw: prawnej, psychologicznej i społecznej nauki Kościoła katolickiego. Artykuł przedstawia między innymi podstawowe dokumenty prawne regulujące kwestie związane z migracją i przymusową migracją rodzin, aspekty psychologiczne i ich wpływ na funkcjonowanie osoby i rodziny jako wspólnoty jednostek oraz omawia podstawowe dokumenty i oświadczenia wybranych papieży dotyczących migracji. Artykuły kończą się wnioskami, które mogą posłużyć za przykład konkretnych rozwiązań pomagających rodzinie, która doświadczyła migracji.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O (nie)możliwości dialogu między religiami

Autor stara się uzasadnić tezę o niemożliwości autentycznego dialogu międzyreligijnego, rozumianego jako wspólne poszukiwanie prawdy. Głównym powodem jest to, że autentyczny wyznawca określonej religii – przystępując do wspólnego poszukiwania prawdy z wyznawcami innych religii – musiałby w punkcie wyjścia zawiesić przekonanie o słuszności własnej wiary; tego jednak od nikogo żądać nie można. W takim razie dialog międzyreligijny jest możliwy jedynie jako zwalczanie wierzeń uważanych za fałszywe, nawracanie innowierców, potwierdzenie własnej tożsamości religijnej lub ekspresja własnych przekonań. Podobne trudności dotyczą dialogu ekumenicznego w chrześcijaństwie.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Stanowisko episkopatów Niemiec i Polski wobec masowego napływu migrantów

Autor porównuje stanowiska episkopatu Niemiec i Polski wobec problemu przyjmowania migrantów. W obydwu przypadkach zostaje najpierw przedstawiony aspekt historyczny wraz z danymi statystycznymi, następnie stanowisko doktrynalne i konkretne formy zaangażowania. Przeprowadzone analizy pozwalają stwierdzić, że obydwa episkopaty w jednakowym stopniu czują się odpowiedzialne za migrantów i w jednakowym stopniu angażują się w dzieła pomocy. Pewne różnice można zauważyć w zakresie praktycznej realizacji założeń doktrynalnych. Są one związane z różną liczbą napływających do tych krajów migrantów, z krajami ich pochodzenia oraz praktycznymi możliwościami obydwu krajów i Kościołów. Powtarzane przekonanie, że Polska jest przeciwna przyjmowaniu emigrantów wynika z niewiedzy o tym, w jakim stopniu Polska pomaga swoim repatriantom, migrantom z byłych republik radzieckich, z Bliskiego Wschodu i Afryki, a przebywa ich już w Polsce około 1,5 miliona.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne