rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Fiskalne koszty bezrobocia a wydatki na aktywną politykę rynku pracy w Niemczech

Fiskalne koszty bezrobocia to z jednej strony ogół wydatków państwa na przeciwdziałanie bezrobociu,
a z drugiej utracone dochody, jakie państwo mogłoby mieć z tytułu pracy osób bezrobotnych.
Są one ściśle związane z wydatkami na aktywną politykę rynku pracy, ponieważ te ostatnie
mogą przyczynić się do zakończenia lub uniknięcia bezrobocia. Koszty aktywnej polityki rynku
pracy są z powodów przyjętej systematyki wyłączone z kosztów fiskalnych bezrobocia, po części
jednak są refinansowane dzięki oszczędnościom poczynionym w zakresie jego finansowania.
Koszty bezrobocia obciążają w Niemczech budżet federalny, budżety krajowe, gmin oraz budżet
Federalnej Agencji Pracy.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Model stosunku pracy a projekt kodeksu pracy z 2018 r.

Przedmiot badań: Perspektywy badawcze przyjmowane w polskiej i europejskiej nauce prawa pracy odnośnie do modelu stosunku pracy (modelu stosunku świadczenia pracy).
         Cel badawczy: Określenie pożądanych perspektyw formułowania modelu stosunku pracy i zestawienie ich z propozycją zmiany modelu stosunku pracy zawartej w projekcie kodeksu pracy z 2018 r.
         Metoda badawcza: Autorka posługuje się metodą mieszaną, uwzględniając obok metody formalno-dogmatycznej także metody: prawno-porównawczą, filozoficzną i antropologiczną.
         Wyniki: Autorka wskazuje, jakie – jej zdaniem – powinny być perspektywy formułowania propozycji zmian modelu stosunku pracy w polskim prawie pracy. Uważa, że należy przyjąć perspektywę holistyczną uwzględniającą głównie: prawa człowieka (prawa socjalne), uwarunkowania antropologiczne, wartości moralne, czynniki wynikające z procesów gospodarczych, a także normatywne uregulowania ustroju gospodarczego w wymiarze krajowym i europejskim oraz ogólnoświatowym. Postuluje, aby żadna z wymienionych perspektyw nie była dominująca lub nadmiernie dominująca. Niezbędne jest bowiem podejście zrównoważone. Pożądany model stosunku pracy nie powinien również abstrahować od nowych form kontroli i nowych (także technologicznych) narzędzi podporządkowywania sobie pracownika przez pracodawcę. Niezbędne jest również pozostawienie ludziom wyboru, czy i w jakim stopniu chcą być podporządkowani zatrudniającemu.
         Biorąc to pod uwagę, autorka odnosi się do wybranych elementów modelu stosunku pracy wyłaniającego się z propozycji zawartych w projekcie kodeksu pracy z 2018 r. Zarzuca, iż projektodawcy w centrum modelu stosunku pracy stawiają prawa człowieka pozostające w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej, w tym prawo do pracy o charakterze bezwzględnym. Autorzy projektu nie wyjaśniają przy tym, w jakim rozumieniu używają samego pojęcia prawa człowieka (z jakiego aktu prawnego czerpią jego definicję), a jednocześnie czynią z niego pojęcie centralne w regulacji hierarchii źródeł prawa pracy. Według autorki, projekt kreuje także „antywolnościowy” model stosunku pracy.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Inkluzja społeczno-zawodowa osób starszych determinantą realizacji koncepcji srebrnej gospodarki

Z przewidywań demografów wynika, że ludność w Europie w szybszym tempie w porównaniu
z innymi kontynentami będzie się starzeć. Powoduje to określone gospodarcze i społeczne konsekwencje,
ale także i możliwości. Potencjał tkwiący w osobach starszych, zarówno zawodowy,
jak i społeczny, jest z kolei kluczowym czynnikiem dla rozwoju koncepcji srebrnej gospodarki.
Koncepcja ta zakłada zagospodarowanie potencjału osób starszych z korzyścią dla nich samych
i dla gospodarki, ale także rozwój rynku w kierunku jak najefektywniejszego zaspokajania potrzeb
tej grupy. Celem niniejszego opracowania jest określenie roli inkluzji społeczno-zawodowej osób
starszych w procesie wdrażania założeń srebrnej gospodarki. W pracy przeprowadzono analizę
w zakresie kształtowania się wybranych mierników społecznej i zawodowej partycypacji osób
starszych oraz prognoz w tym zakresie. Analizą objęta została Polska na tle Unii Europejskiej.
Empiryczną podstawę wnioskowania stanowią wyniki badań Bilansu Kapitału Ludzkiego, Diagnozy
Społecznej i dane Eurostat oraz Komisji Europejskiej. Dociekania przeprowadzono przy użyciu
metody desk research.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Zabezpieczenie finansowe rezerwami bilansowymi działalności nowych spółek giełdowych

Zasadniczym celem artykułu jest przedstawienie wyników badań empirycznych nad zabezpieczeniem
finansowym rezerwami bilansowymi działalności gospodarczej spółek akcyjnych debiutujących
na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Prace badawcze zorientowane były
na uzyskanie odpowiedzi na następujące pytanie badawcze: czy w spółkach debiutujących na
GPW w Warszawie ma miejsce zwiększenie poziomu zabezpieczenia finansowego działalności
gospodarczej rezerwami bilansowymi po wprowadzeniu ich akcji do publicznego obrotu po raz
pierwszy w porównaniu do sytuacji sprzed debiutu giełdowego? Uzyskane rezultaty zostały uzupełnione
oceną ogólnej sytuacji finansowej badanych przedsiębiorstw w obszarze rentowności,
płynności oraz zadłużenia. Analizy empiryczne przeprowadzono na grupie 204 spółek akcyjnych,
których akcje zostały wprowadzone po raz pierwszy do publicznego obrotu na rynku głównym
GPW w Warszawie w latach 2005–2012.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Reforma ustroju miast pruskich barona vom und zum Steina z 19 listopada 1808 roku w organicystycznej interpretacji Ottona von Gierke

Celem artykułu jest prezentacja znaczeń, jakie wiekopomnym reformom barona vom und zum
Steina z początku XIX wieku, jak i samej jego postaci, przypisywał niemiecki historyk i teoretyk
prawa Otto von Gierke. Berliński profesor szczególną uwagę zwrócił na jedną z reform pruskiego
polityka sprzed wieku, jego zdaniem najbardziej miarodajną – ordynację miejską z 1808 roku.
Analizując treść tego aktu, jak również kontekst działań, wypowiedzi i deklaracji barona, Gierke
dochodzi do wniosku, że dotychczasowe interpretacje tej postaci w sensie prób zakwalifikowania
jej do konkretnej rodziny ideologicznej były oparte na niewłaściwych przesłankach. Autorzy bowiem
nadmierną uwagę przywiązywali do francuskich rewolucyjnych inspiracji vom Steina bądź
dowodzili połowicznego i w istocie zachowawczego charakteru jego reform. W ten oto sposób
w dyskursie występowały dwa stanowiska: w Steinie widziano frankofilskiego liberała albo konserwatystę,
ledwie dopuszczającego jakiekolwiek zmiany. Tymczasem, czego dowiódł Gierke,
jego pruskość była częścią szerszego ogólnoniemieckiego kontekstu, innymi słowy był vom Stein
niemieckim patriotą „pracującym” jedynie na odcinku pruskim, rzec można – był niemieckim
nacjonalistą avant la lettre.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Konwergencja na rynku bankowym w Europie Środkowo-Wschodniej w kontekście efektywności kosztowej banków

Celem opracowania jest zbadanie, czy w ramach bankowych grup kapitałowych działających
w Europie Środkowo-Wschodniej dochodzi do zjawiska konwergencji typu beta i sigma w obszarze
efektywności kosztowej. Badanie ma charakter mikroekonomiczny, co oznacza, że dokonano
pomiaru efektywności i konwergencji w ramach wyselekcjonowanych grup kapitałowych. Wybór
próby badawczej podyktowany był dostępnością danych finansowych, pochodzących z bazy danych
BankScope. W pracy wykazano, że w analizowanym okresie od 2006 do 2012 roku dochodziło
do konwergencji beta i sigma w ramach poszczególnych grup kapitałowych.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Pełne i produktywne zatrudnienie – miraż czy realny cel? Kilka uwag w kontekście zmiany technologicznej

Przedmiot badań: Przedmiotem analizy jest wpływ zmiany technologicznej na przyszłość pracy. Autorka odwołuje się do analiz zawartych w literaturze, dotyczących wpływu między innymi sztucznej inteligencji na świat pracy. Szczególna uwaga poświęcona jest kwestii potencjalnego bezrobocia technologicznego. Zmiana technologiczna będzie prowadzić do polaryzacji rynku pracy poprzez zanikanie miejsc pracy dla osób o średnim poziomie kwalifikacji i osób o średnich zarobkach.
         Cel badawczy: Celem opracowania jest odniesienie się do zachodzących procesów zmiany technologicznej w kontekście wyzwań, jakie przyniesie w obszarze wynagrodzeń, konieczności zwiększenia poziomu kształcenia ustawicznego czy zwiększenia intensyfikacji pracy (poprzez automatyzację zadań powtarzalnych).
         Metoda badawcza: Tekst opiera się w większości na analizie literatury z obszaru socjologii i ekonomii pracy.
         Wyniki: Zarysowana perspektywa bezrobocia technologicznego wymaga rozszerzenia klasycznej debaty, która odbywa się w środowisku polskich naukowców zajmujących się prawem pracy i prawem ubezpieczeń społecznych o kilka obszarów. Po pierwsze, brakuje nam rozbudowanych analiz dotyczących koncepcji dochodu podstawowego. Drugi obszar dotyczy szerokiego spektrum zagadnień związanych z „dzieleniem się pracą”. Gdy w obecnych realiach społeczno-ekonomicznych praca w dużej mierze stanowi podstawowy czynnik budowania kontaktów międzyludzkich, uzyskiwania poczucia spełnienia czy samorealizacji, w sytuacji strukturalnego braku pracy, należy zastanowić się nad jej bardziej równomierną dystrybucją. Wydaje się, że prawo pracy musi przekształcić się w prawo „okresu przejścia” jako zbiór regulacji dotyczących szeroko rozumianego okresu przejściowego, związanego ze zmianą technologiczną czy zmianą klimatyczną. Byłyby to regulacje skoncentrowane na nabyciu i, co kluczowe, utrzymaniu przez uczestników rynku pracy zdolności do pracy i innych aktywności społecznie użytecznych.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Czynniki determinujące kurs euro wobec dolara amerykańskiego (USD/EUR) w długim okresie

W artykule prezentuje się wyniki badań nad czynnikami determinującymi kształtowanie się
kursu walutowego USD/EUR w długim okresie. Podstawą analizy był model Frenkela–Bilsona
i zbudowany na jego podstawie model ekonometryczny. W badaniach sformułowano hipotezę,
że kształtowanie się kursu walutowego USD/EUR w długim okresie jest zdeterminowane przez
zmiany podaży pieniądza M1 w obszarze euro i w Stanach Zjednoczonych Ameryki, zmiany
tempa wzrostu PKB w obszarze euro i Stanach Zjednoczonych Ameryki, zmiany rentowności
długoterminowych obligacji skarbowych w obszarze euro i w Stanach Zjednoczonych Ameryki.
Rezultaty analizy z wykorzystaniem modelu ekonometrycznego potwierdziły powyższe hipotezy
z wyjątkiem oddziaływania zmian tempa wzrostu PKB.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Andyjskie demony jako dziedzictwo kolonializmu

Recenzja książki: Elżbieta Jodłowska, Mirosław Mąka, Pishtaco. Fenomen symbolizacji traumy kulturowej w społecznościach andyjskich, Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos 2016, ss. 242, ISBN:978-83-7688-406-6.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Chrześcijanie LGBT we współczesnej Polsce

Recenzja książki:Dorota Hall, W poszukiwaniu miejsca. Chrześcijanie LGBT w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN 2016, ss. 395, ISBN: 978-83-7683-121-3.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Bronisława Kopczyńska-Jaworska (1924-2016)

Wspomnienie o prof. dr hab. Bronisławie Kopczyńskiej-Jaworskiej.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Roderyk Lange (1930-2017)

Wspomnienie o prof. dr. hab. Roderyku Lange, etnologu, choreologu, badaczu tańców ludowych.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Pamir: "narody" - kultura - teren badań

Recenzja książek Bohdana Bielkiewicza:Szugnon (dawniej królestwo Szugnonu), Kraków: nakładem własnym autora 2015, ss. 166, bez ISBN;Szugnon i Szochdara. Miejsca kultu, Kraków: nakładem własnym autora 2016, ss. 192, bez ISBN;Pamirskie opowieści, wybór i przekład Bohdan Bielkiewicz i Zuzanna Błajet, Kraków: nakładem własnym tłumaczy, wyd. IV,  2015, ss. 174, bez ISBN.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Urszula Szymak, Przemysław Sianko (red.), Falconry – its influence on biodiversity and cultural heritage in Poland and cross Europe, Białystok: Ośrodek Edukacji Ekologicznej – Sokolarnia 2016, ss. 339, ISBN 978-83-87026-59-2.

Recenzja książki: Urszula Szymak, Przemysław Sianko (red.), Falconry – its influence on biodiversity and cultural heritage in Poland and cross Europe, Białystok: Ośrodek Edukacji Ekologicznej – Sokolarnia 2016, ss. 339, ISBN 978-83-87026-59-2.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Między ucieleśnieniem a wyobraźnią

Recenzja książki: Marta Zimniak-Hałajko, Ciało i wspólnota. Wokół prawicowej wyobraźni, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego 2017, ss. 319, ISBN 978-83-65667-28-1.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Transmisja i reprodukcja kulturowa jako przykład wyzwań socjalizacyjnych stojących przed matkami-uchodźczymi w Polsce i ich wpływ na adaptację

Macierzyństwo jest niezwykle istotnym aspektem samookreślenia bez względu na kulturę pochodzenia, a w przypadku uchodźczyń (funkcjonujących bez wsparcia bliskich osób, rodziny, własnego społeczeństwa oraz jego norm kulturowych) pełni dodatkowo ważną rolę w konstruowaniu obrazu siebie. Kobiety nierzadko mają pod opieką dzieci, co w znacznym stopniu determinuje ich strategie przystosowawcze zorientowane przede wszystkim na zapewnienie potomstwu bezpieczeństwa, warunków rozwoju i stabilizacji. Nie mniej istotne znaczenie ma to również dla ich samopostrzegania się i samookreślenia, które w znacznym stopniu uwarunkowane są rolami płciowymi obowiązującymi w ich kulturze pochodzenia. W artykule omawiam najczęstsze dylematy identyfikacyjne matek-uchodźczyń z byłych Republik Radzieckich (Czeczenii, Dagestanu, Tadżykistanu), wśród których prowadzę od 2014 roku badania, oraz analizuję ich wpływ na wychowanie potomstwa. Na wstępie prezentują podstawowe kwestie terminologiczne związane z socjalizacją i enkulturacją, które traktuję jako jedne z ważniejszych i trudniejszych wyzwań stojących przed kobietami-uchodźczyniami zamieszkałymi w Polsce. W dalszej części analizuję zależność między samooceną efektywności własnych działań rodzicielsko-wychowawczych dokonywaną przez kobiety-uchodźczynie, a ich postawami adaptacyjnymi i strategiami akulturacyjnymi.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Zaratusztriański Nowy Rok (Nouruz) w kontekście badań tożsamości

Artykuł stanowi refleksję nad zaratusztriańską obrzędowością noworoczną w kontekście badań nad tożsamością zbiorową tej społeczności w Iranie. Materiał badawczy został pozyskany zarówno w trakcie badań terenowych, jak i w ramach analizy treści materiałów zastanych. W artykule opisano obrzędowość noworoczną, a następnie pokazano wielowymiarowość Nouruzu zarówno jako jednego z głównych wyróżników zaratusztrian jako odrębnej od pozostałych mieszkańców Iranu grupy etnoreligijnej, jak i elementu kultury mającego łączyć te społeczności w kontraście do nie-Irańczyków postrzeganych jako obcy.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Hinduska anamneza. O polskich uchodźcach w Indiach

Recenzja książki: Anurandha Bhattacharjee, Druga Ojczyzna. Polskie dzieci tułacze w Indiach, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2014, ss. 348, il. ISBN 978-83-7177-887-2.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Cyfrowe archiwum Polskiego Atlasu Etnograficznego ‒ możliwości wyszukiwawcze i dalsze perspektywy badawcze

W ostatnich latach w Europie Środkowo-Wschodniej realizuje się coraz więcej projektów digitalizacyjnych mających na celu popularyzację różnych zagadnień dotyczących tzw. kultury tradycyjnej. Od 2014 do 2018 roku na Wydziale Etnologii i Nauk o Edukacji  w Cieszynie realizowano projekt Polski Atlas Etnograficzny ‒ opracowanie naukowe, elektroniczny katalog danych, publikacja zasobów w sieci Internet, etap I. Polski Atlas Etnograficzny to jedyne archiwum etnograficzne w Polsce obejmujące swoim zasięgiem cały kraj. Cieszyńskie archiwum stanowi unikalne źródło wiedzy na temat historii wsi, zbierane przez etnografów, etnologów i folklorystów w drugiej połowie XX wieku, jest jednak niewystarczająco znane. Prezentowany artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na efekty omawianego projektu badawczego, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki i możliwości unikalnej platformy cyfrowej funkcjonującej jako Cyfrowe Archiwum Polskiego Atlasu Etnograficznego. Obecnie na platformie dostępne są trzy kolekcje danych etnograficznych: fotografie PAE (1954–1971), wszystkie opublikowane mapy (1958–2013) oraz kwestionariusze dotyczące wykorzystania dziko rosnących roślin do celów konsumpcyjnych i leczniczych (1947‒1953) ‒ około 13 200 obiektów. Wszystkie te kolekcje są warte udostępnienia, gdyż mają szczególną wartość historyczną dla osób zainteresowanych kulturą wiejską i są najbardziej typowe dla działalności atlasowej. Wiele materiałów źródłowych zebranych w cieszyńskim archiwum wciąż jednak czeka na opracowanie naukowe. Kolejne etapy projektu digitalizacji PAE zakładają udostępnienie w wersji cyfrowej kolekcji atlasowych kwestionariuszy dotyczących obrzędowości narodzinowej, weselnej i pogrzebowej (około 1000 notatników) ‒ najczęściej analizowanych przez badaczy.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Antycypacja, afektywne ekonomie i temporalność w (post)kryzysowej Islandii

Neoliberalne przeobrażenia islandzkiej ekonomii politycznej i produkcja nowych subiektywności w latach 90. XX wieku doprowadziły nie tylko do znaczących przemian społecznych i kulturowych w Islandii, ale także przygotowały podatny grunt nadejście kryzysu ekonomicznego w 2008 roku. Jego doświadczenia i konsekwencje były oczywiście różne, aczkolwiek sam kryzys stał się także istotnym punktem na temporalnej mapie Islandii. Mimo że Islandia ponownie przeżywa dziś ekonomiczny boom, niepewna przyszłość wyłania się w teraźniejszości. Codzienne praktyki, zjawiska i znaczenia „ładują” atmosferę i stają się symptomami nadchodzącego kolejnego kryzysu. Celem tego artykułu jest zatem prześledzenie i sproblematyzowanie antycypacji, w ramach której wyłaniają się interesujące zależności pomiędzy przeszłymi zdarzeniami, teraźniejszymi doświadczeniami a wyobrażeniami o nieznanej, aczkolwiek możliwej, przyszłości.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Kościół jako organizacja, czyli o negocjowaniu nie tylko znaczeń. Odpowiedź na recenzję Magdaleny Zowczak.

Odpowiedź na recenzje Magdaleny Zowczak

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Claude Lévi-Strauss, Jacques Lacan i czarownictwo

Relacje łączące antropologię kulturową Claudeʼa Lévi-Straussa z psychoanalizą Jacquesa Lacana, nie doczekały się do tej pory w literaturze antropologicznej krytycznej analizy. Tymczasem opublikowane w 1949 roku prace poinformowanego psychoanalitycznie Lévi-Straussa odegrały kluczową rolę w Lacanowskim „powrocie do Freuda” w duchu językoznawstwa strukturalnego. Dokładniejsze badanie tych tekstów, jak również centralnych koncepcji antropologii strukturalnej i psychoanalizy lacanowskiej, uwzględniające nie tylko historyczny rozwój tych ostatnich, ale także ich etnograficzne i kliniczne źródła, rodzi zasadnicze pytania o falsyfikowalność, spójność, moc wyjaśniającą oraz prawdopodobieństwo strukturalistycznycznych hipotez. Kierunek inspiracji był określony i prowadził zawsze od strukturalizmu antropologicznego do psychoanalitycznego, przy czym ten pierwszy formowany był w oparciu o nieuzasadnione analogie, faktograficzne nieścisłości i nadmierne generalizacje, a ten drugi dodatkowo o manipulacje obecne zarówno w pismach Freuda, jak i Lacana.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dyskurs biomedyczny a doświadczenie pacjentów. Anoreksja w ujęciu antropologicznym

Na przykładzie anorexia nervosa artykuł ten krytycznie odnosi się do zjawiska medykalizacji. Artykuł proponuje przyjęcie perspektywy etnograficznej i autoetnograficznej w rozumieniu i badaniu tego złożonego zaburzenia. Opisuje medykalizację i jej wpływ na pacjentów. Praca oparta jest na analizie literatury oraz badaniach etnograficznych (przeprowadzonych przez Igę Kowalską) z młodymi kobietami, które doświadczyły anoreksji i jej leczenia w Polsce. Opisuje historyczne, społeczne i kulturowe konteksty zjawiska anoreksji. Stawiamy tezę, że między naukami społecznymi, a medycyną potrzebny jest dialog, gdyż anoreksji nie da się wyjaśnić wyłącznie terminami medycznymi. Mogłoby to pomóc lepiej zrozumieć anoreksję, a co za tym idzie wdrożyć nowe rozwiązania do systemu jej leczenia.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Safe space czy heterotopia? O żeńskiej piłce nożnej w perspektywie antropologicznej

Artykuł jest oparty na badaniach etnograficznych prowadzonych w Warszawie od 2016 do 2018 roku wśród kobiet grających w piłkę nożną i należących do żeńskiej, amatorskiej ligi. W tekście zastanawiam się, czy mikroświat ligi można określić jako safe space, czyli bezpieczną przestrzeń do negocjowania i kwestionowania granic płci oraz seksualności, czy raczej jako heterotopię, przestrzeń niepokojącą, sprzeczną i naruszającą dany porządek społeczny. Przyjmuję założenie, że gra w piłkę przez kobiety jest taktyką oporu m.in. wobec dominujących wzorców łączących futbol z mężczyznami, a także wobec heteroseksizmu, silnie obecnego w sporcie.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Karol Daniel Kadłubiec, Opowiado Anna Chybidziurowa, Bystřice: Ducatus Teschinensis 2017, s. 544, ISBN 978-80-906986-0-4. Karol Daniel Kadłubiec, Śpiywo Anna Chybidziurowa a jeji sómsiedzi, Bystřice: Ducatus Teschinensis 2018, s.688, ISBN 978- 80-906986-1

Recenzja dwóch książek Karola Daniela Kadłubca poświęconych Annie Chybidziurowej, ludowej narratorce i śpiewaczce ze Śląska Cieszyńskiego.

Czasopismo: Lud
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne