rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czynniki kształtujące środowisko hydrogeologiczne czwartorzędowego piętra wodonośnego w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym

W pracy zostały rozpatrzone czynniki kształtujące środowisko hydrogeologiczne czwartorzędowego piętra wodonośnego na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W rozważaniach uwzględniono wpływ zarówno czynników naturalnych, jak i działalności człowieka na środowisko wodne.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany cech fizyczno-chemicznych wód wywierzysk: Chochołowskiego, Lodowego i Olczyskiego w 2009 r.

Celem opracowania jest poznanie zmian cech fizyczno-chemicznych wód trzech wywierzysk tatrzańskich: Chochołowskiego, Lodowego i Olczyskiego. Skład chemiczny wód wywierzysk istotnie się różni w zakresie średnich stężeń Ca2+, Mg2+, Na+, HCO3– i SO42– (ANOVA). Za pomocą analizy składowych głównych (PCA), na podstawie relacji: wydajności, temperatury wody i składu chemicznego wody, wyznaczono dwa lub trzy czynniki (PCA), które wyjaśniają większą cześć zmian składu chemicznego wody w ciągu roku. Wykazano, że wywierzyska Olczyskie i Lodowe charakteryzują się podobnymi zmianami składu chemicznego wody, a Chochołowskie – odmiennymi.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Aktualny i planowany stan rozpoznania zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych w Polsce

Aktualnie prowadzone prace związane z poszukiwaniem, rozpoznawaniem a w przyszłości również możliwą eksploatacją niekonwencjonalnych złóż węglowodorów oraz wiążącym się z tą działalnością zapotrzebowaniem na znaczne ilości wód, w tym również wód podziemnych, wymusiły przyspieszenie prac związanych z udokumentowaniem zasobów wód podziemnych w obszarach dotychczas nieudokumentowanych. W artykule przedstawiono aktualny stan udokumentowania zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych oraz plan 6-letniego przedsięwzięcia, mającego na celu udokumentowanie zasobów dyspozycyjnych wód podziemnych na obszarach dotychczas nieudokumentowanych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Specyfika monitoringu granicznego wód podziemnych

Monitoring wód podziemnych w strefie przygranicznej R.P. jest prowadzony w celu zapewnienia ich ochrony, wzajemnie skoordynowanego i racjonalnego użytkowania wód granicznych, poprawy ich jakości, a także zachowania i odnowy ekosystemów od wód zależnych, w tym ich różnorodności biologicznej. Oddziaływania transgraniczne wynikają z funkcjonowania: drenaży wyrobisk górniczych, hydrotechnicznych urządzeń piętrzących, eksploatacji dużych komunalnych ujęć wód podziemnych, oczyszczalni i miejsc zrzutu ścieków, pracy dużych systemów melioracyjnych i nieznanych innych oddziaływań na stan ilościowy i chemiczny wód podziemnych. Sieć obserwacyjno-badawcza wód podziemnych w strefach przygranicznych może spełniać istotną rolę w ocenach stanu wód i w prognozowaniu zmian, zwłaszcza w regionach, w których istnieje dopływ wód podziemnych z krajów sąsiednich lub istnieje znaczące oddziaływanie podmiotów gospodarczych na środowisko.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Propozycja zakresu monitoringu hydrogeoekologicznego źródeł regionu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej

W latach 2008–2011 badaniami geologicznymi, hydrogeologicznymi i biotycznymi objęto 13 nisz źródliskowych źródeł drenujących głównie wody poziomu jury górnej na obszarze Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Zasygnalizowano możliwości zastosowania w badaniach wskaźników biotycznych. Przedstawiono propozycję zakresu monitoringu hydrogeoekologicznego stref źródliskowych obejmującą zespół wskaźników geomorfologicznych, hydrogeologicznych i biologicznych (mszaki, rośliny naczyniowe, okrzemki i fauna bezkręgowców), nawiązującą do przepisów Dyrektywy 2000/60/WE.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Sezonowa zmienność ładunku azotu w wodach opadowych na terenie Krakowa

W artykule autorzy prezentują wyniki kilkuletnich badań jakości wód opadowych prowadzonych w dwóch punktach Krakowa. Szczegółowej analizie poddano zmienność stężeń związków azotu. Na wykresach zobrazowano zmienność sezonową ich zawartości oraz wahania rocznych ładunków azotu wnoszonego z wodami opadowymi. Wskazano korelacje między stężeniami jonów amonowych, azotanowych i jonów chlorkowych a przewodnością elektrolityczna właściwą w okresach zimowym i letnim.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany hydrodynamiczne na obszarze drenażu gdańskiego systemu wodonośnego w świetle najnowszych obserwacji

Wprowadzenie monitoringu wód podziemnych w centralnej części gdańskiego systemu wodonośnego w 2011 roku pozwoliło na uzupełnienie dotychczasowej wiedzy, dotyczącej dynamiki wód podziemnych, które występują na tym terenie. Przy obecnym stanie eksploatacji zaobserwowano utrzymywanie się nieznacznego leja depresji wokół największych ujęć komunalnych. W trakcie modernizacji ujęcia Zaspa w 2011 roku doszło do tymczasowych podtopień na jego zapleczu. Analiza dynamiki wód podziemnych na obszarze tarasu nadmorskiego pozwoliła na wyodrębnienie dwóch niezależnych strumieni wody podziemnej (warstwy górnej i dolnej).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Historia uzdrowisk w Karpatach Wschodnich

W artykule omówiono wykorzystywanie wód leczniczych na obszarze Karpat Wschodnich przed II wojną światową oraz przedstawiono różnorodność wód podziemnych w istniejących wówczas uzdrowiskach. Dzięki istniejącym źródłom mineralnym najbardziej znany był Truskawiec, posiadający dobrze funkcjonujące zakłady przyrodolecznicze. Znaczną popularnością cieszyły się również Burkut, Delatyn i Morszyn.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie analizy czynnikowej w celu identyfikacji procesów kształtujących chemizm płytkich wód podziemnych na obszarach użytkowanych rolniczo

W artykule zaprezentowano wyniki analizy czynnikowej, której celem była identyfikacja procesów kształtujących chemizm wód przypowierzchniowego poziomu wodonośnego. Analizę wykonano w dwóch wariantach, w których uwzględniono trzy grupy danych reprezentujących: chemizm wód, warunki hydrogeologiczne i formy użytkowania terenu. W każdym z wariantów otrzymano pięć czynników, które zidentyfikowano jako hydrogeochemiczne procesy kształtujące chemizm wód podziemnych, a w każdym wystąpiła zależność przynajmniej jednego związku chemicznego z warunkami hydrogeologicznymi lub zagospodarowaniem terenu. W obu wariantach wystąpiły te same trzy czynniki oznaczone jako F1, F2 i F5. Najintensywniejszy czynnik (F1) zinterpretowano jako wymywanie azotanów z profilu glebowego. Proces ten jest bardziej dominujący niż czynnik F2, identyfikowany jako kształtowanie chemizmu wód podziemnych przez chemizm wód opadowych. Czynnik F5 zinterpretowano jako migracja zanieczyszczeń bytowo-gospodarczych z obszarów zabudowy wiejskiej do wód podziemnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Udział wód z cieków w zasilaniu poziomu wodonośnego jury górnej na obszarze Wyżyny Krakowskiej

W artykule przedstawiono zjawisko infiltracji wód z cieków na obszarach krasowych Wyżyny Krakowskiej na tle hydrograficznym wyżyny. Na podstawie 8 serii badań scharakteryzowano dynamikę zmian sezonowych infiltracji wód z cieków do podłoża, łącznie z podziemnymi przepływami tych wód, w wybranych cząstkowych zlewniach krasowych Dłubni i Rudawy, dopływów lewobrzeżnych Wisły. Stwierdzono powszechność zjawiska w skali regionalnej, niewielki udział w zasilaniu poziomu wodonośnego jury górnej, dynamiczny charakter infiltracji wgłębnej warunkowany zmiennością zasilania.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój metody jednoczesnego pomiaru stężenia helu, argonu oraz neonu do datowania wód podziemnych

W artykule zaprezentowano chromatograficzną metodę jednoczesnego pomiaru stężenia helu, neonu oraz argonu w wodach podziemnych z pojedynczej próbki wody. Próbki wody podziemnej są pobierane do stalowych naczyń o pojemności 2900 cm3. Gazy są ekstrahowane z wody metodą fazy nadpowierzchniowej (HS). Hel, neon oraz argon są analizowane na dwóch chromatografach gazowych wyposażonych w kolumny kapilarne i pakowane oraz trzy detektory cieplno-przewodnościowe (TCD). Stężenie helu w wodzie podziemnej może być dobrym znacznikiem do datowania wód podziemnych. Poprawne stosowanie znaczników środowiskowych w hydrogeologii w celu datowania wymaga znajomości temperatury zasilania systemu i tzw. „nadmiaru powietrza”. Znajomość nadmiaru powietrza pozwala na konieczną korektę mierzonego stężenia helu w wodzie. Obydwa parametry można wyznaczyć przez pomiar stężenia argonu i neonu w wodzie podziemnej. Opracowana metoda chromatograficzna była zastosowana do datowania wód podziemnych z rejonów między innymi Niecki Podhalańskiej, Krakowa oraz Żarnowca.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Znaczenie badań źródeł dla rozpoznania warunków hydrogeologicznych na przykładzie zlewni Olszowego Potoku i Turbacza (Gorce)

W wyniku kartowania krenologicznego w zlewniach Olszowego Potoku i Turbacza udokumentowano przestrzenną dywersyfikację właściwości fizycznych i chemicznych wód podziemnych oraz ich składu chemicznego, które są efektem zróżnicowania głębokości krążenia wód podziemnych, odmiennej litologii skał podłoża, rzędnej wypływu, a także sezonu poboru próbek. Wyodrębniono trzy typy hydrochemiczne wód podziemnych, które prawdopodobnie można wiązać z występowaniem różnych reżimów hydrogeologicznych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Oszacowanie wielkości przepływów transgranicznych oraz charakterystyka chemizmu wód podziemnych w strefie przygranicznej z Federacją Rosyjską (Obwód Kaliningradzki)

Prace w zakresie określenia kierunków i oszacowania wielkości przepływów transgranicznych oraz charakterystyki stanu chemicznego wód podziemnych w strefie przygranicznej Polski z państwami sąsiadującymi były realizowane w kilku etapach w ramach zadań państwowej służby hydrogeologicznej. W pierwszej fazie przygotowano opracowania obejmujące omawianą charakterystykę w profilu granicy z państwami członkowskimi Unii Europejskiej: Republiką Federalną Niemiec, Republiką Czeską, Republiką Słowacką oraz Republiką Litewską. Kolejny etap obejmował przygotowanie opracowań dla strefy pogranicza z Ukrainą, Białorusią oraz Federacją Rosyjską (Obwód Kaliningradzki). W artykule przedstawiono wyniki oszacowanych wielkości przepływów transgranicznych wód podziemnych w strefie pogranicza polsko-rosyjskiego. Obliczone wartości określono na podstawie warstw informacyjnych mapy hydrogeologicznej Polski oraz informacji dotyczących obiektów hydrogeologicznych. Wyniki przedmiotowego zadania pozwolą na rozwój efektywnej sieci monitoringu wód podziemnych na obszarze przygranicznym Polski z Rosją.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Praktyczne aspekty opróbowania wód w systemie monitoringu wód podziemnych

Istotnym elementem monitoringu jakości wód podziemnych jest proces opróbowania wód, obejmujący nie tylko sam etap poboru próbek, ale także czynności związane z ich utrwalaniem, przechowywaniem oraz transportem do laboratorium, jak również terenowymi pomiarami wskaźników nietrwałych. Z uwagi na różnorodność możliwych sytuacji, rzeczywiste badania terenowe mogą odbiegać od przedstawianych w literaturze schematów. Wykorzystując własne wieloletnie doświadczenie, autorzy prezentują praktyczne aspekty poboru próbek wód podziemnych, podając przykłady konkretnych rozwiązań organizacyjno-technicznych. Przytoczono podstawowe dokumenty normujące proces opróbowania oraz istniejące poradniki. Omówiono potencjalne zagrożenia związane z pracą w terenie, przedstawiono zróżnicowane sposoby poboru próbek, stosowane w zależności od rodzaju punktu monitoringowego. Scharakteryzowano najczęściej wykorzystywane w monitoringu wód podziemnych rodzaje pojemników i utrwalaczy, a także pomiary parametrów fizykochemicznych wskaźników nietrwałych wykonywane in situ.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ rozbioru wody wodociągowej na zawartość Fe, Al, Zn, Pb u wybranych konsumentów w południowej części Krakowa

Dla znacznej części Krakowa oraz wielu podkrakowskich miejscowości podstawowym źródłem zaopatrzenia sieci wodociągowej są wody rzeki Raby. W pracy przeprowadzono analizę wpływu rozbioru wody wodociągowej na jej skład fizykochemiczny u wybranych konsumentów. Opróbowanie przeprowadzono w wybranych punktach czerpalnych – w kranach w dwóch zabudowaniach indywidualnych, zlokalizowanych na południowych obrzeżach Krakowa. Pobór próbek wody do analizy wykonano trzykrotnie (w 2009, 2012 oraz na początku 2013 roku). Z przeprowadzonych badań składu fizykochemicznego wody pobieranej w cyklu dobowym w zróżnicowanych odstępach czasowych wynika, że zawartości Fe, Al, Zn i Pb są zmienne. Jakość wody pobieranej przez odbiorców w badanych punktach czerpalnych spełnia wymagania stawiane wodzie przeznaczonej do spożycia, jedynie po okresie stagnacji wody zaobserwowano chwilowy wzrost stężenia Fe i Al. We wszystkich seriach pomiarowych stwierdzono wpływ rozbioru wody wodociągowej na zawartość żelaza ogólnego. W przypadku innych oznaczanych składników nie zaobserwowano takiej zależności. Do czynników kształtujących charakter fizykochemiczny wody dostarczanej do konsumentów zalicza się wielkość zużycia wody oraz materiał, z którego wykonano poszczególne instalacje sieci wodociągowej.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany wydajności źródeł w Wierzchowiskach w latach 1970–2012 (Roztocze Zachodnie)

W opracowaniu przedstawiono zmiany wydajności dwu zespołów źródeł w Wierzchowiskach, położonych na obszarze Roztocza Zachodniego, dających początek górnej Sannie. Podstawą opracowania były własne pomiary wydajności wykonywane od 1970 r., uzupełnione danymi publikowanymi. Średnia wydajność, obliczona z ponad 190 pomiarów wykonanych w latach 1959–2012, wynosiła w źródłach Dworskich 48,0 dm3• s–1, a w Stokach 128,7 dm3• s–1. Zmiany wydajności obu źródeł były zbliżone, z dominacją rytmu wieloletniego. Reakcja źródeł na zasilanie, podobnie jak i stanów wód podziemnych poziomu roztoczańskiego, następuje po dłuższym okresie występowania wysokich lub niskich opadów atmosferycznych. W ujęciu miesięcznym, nie stwierdzono bezpośrednich relacji między zasilaniem i wydajnością źródeł. Jest to efekt powolnego przepływu wody opadowej przez grubą strefę aeracji, w której część stropową tworzą osady lessu eolicznego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zawartość rtęci w glebach oraz osadach rzecznych i strumieniowych w regionie śląsko-krakowskim

W artykule przedstawiono ocenę zawartości i zróżnicowanie przestrzenne występowania rtęci w glebach oraz osadach rzecznych i strumieniowych regionu śląsko-krakowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem otoczenia hałd i zakładów przemysłowych. Próbki gleb pobrano z głębokości 0,0–0,3 i 0,8–1,0 m, w regularnej siatce 250 x 250 m (16 próbek/km2). Próbki osadów pobrano z brzegów rzek i strumieni. Odległość między miejscami opróbowania wynosiła ok. 250 m. Po roztworzeniu w wodzie królewskiej rtęć oznaczano metodą CV-AAS. Zawartość rtęci w powierzchniowej warstwie gleb mieściła się w przedziale od <0,05 do 66,50 mg/kg, a w glebach pobranych z głębokości 0,8–1,0 m od <0,05 do 36,15 mg/kg. W osadach rzecznych i strumieniowych zakres zawartości rtęci wynosił od <0,05 do 182,00 mg/kg. Stwierdzone anomalie mają przeważnie niewielki zasięg przestrzenny zarówno w glebach, jak i w osadach, ale ich liczba jest pokaźna. Ich skupienia występują w pobliżu czynnych lub zamkniętych zakładów przemysłowych, wokół szybów górniczych, hałd odpadów z kopalń i innych zakładów. Zawartość rtęci w powierzchniowej warstwie gleb tego regionu dość wyraźnie wiąże się ze sposobem ich aktualnego użytkowania. Wartość przeciętna zawartości rtęci (wyrażona jako mediana) nie przekracza 0,05 mg/kg w glebach lasów oraz pól uprawnych, a w glebach łąk osiąga 0,05 mg/kg . W glebach ogródków działkowych, trawników miejskich, nieużytków i terenów przemysłowych wartość mediany zawartości rtęci jest taka sama i wynosi 0,06 mg/kg. Największą zawartość rtęci (0,07 mg/kg) stwierdzono w glebach parków miejskich.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena stopnia zanieczyszczenia wód podziemnych azotanami na podstawie danych z monitoringu stanu chemicznego

Do oceny stopnia zanieczyszczenia związkami azotu wód podziemnych wykorzystano wyniki analiz fizyczno-chemicznych próbek wód podziemnych, pobranych w ramach monitoringu stanu chemicznego wód podziemnych w latach 2008–2011. Dane przeanalizowano w odniesieniu do wymogów Dyrektywy Azotanowej (91/676/EWG) i zaleceń Komisji Europejskiej. Analizie poddano średnie i maksymalne wartości stężeń azotanów w punktach monitoringowych z czteroletniego okresu obserwacji, a oceny dokonano w ujęciu całego kraju oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzenia rolniczego (OSN). Dla całego kraju analiza wykazała, że we wszystkich punktach największy procent średnich i maksymalnych stężeń azotanów stanowią wartości poniżej 25 mgNO3/l. Najmniej wrażliwe na zanieczyszczenie związkami azotu są naporowe wody podziemne. Dla obszarów OSN analiza wykazała, że największy procent punktów monitoringowych, w których średnie i maksymalne wartości stężeń azotanów przekraczają 50 mgNO3/l, to punkty ujmujące płytkie wody podziemne w przedziale głębokości 0–5 m. Przekroczenia wartości 50 mgNO3/l dla średnich wartości stężenia azotanów występują głównie w punktach ujmujących wody podziemne o głębokości do stropu warstwy wodonośnej do 20 m. Analizując tendencję zmian średniego i maksymalnego stężenia azotanów w wodach podziemnych, zauważono, że w płytkich wodach podziemnych (0–5 m) zachodzi najwięcej niekorzystnych zmian zanieczyszczenia azotanami.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany warunków zasilania wycieku W VI-32 w kopalni soli Wieliczka w świetle wieloletnich badań izotopowych

W pracy przedstawiono podsumowanie 40 lat badań zawartości trytu oraz izotopów stabilnych (18O i 2H) w wodach dopływających do komory Z-32 na poziomie VI kopalni soli Wieliczka (wyciek W VI-32). Skład izotopowy wód z wycieku świadczy o zasilaniu mieszanym, z istotną komponentą wód współczesnych. Proporcje mieszania tych składowych ulegają okresowym, niekiedy znacznym wahaniom, co świadczy o zmiennych w czasie i skomplikowanych warunkach zasilania wycieku.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiana temperatury w procesie samowypływu nagazowanych wód podziemnych

W artykule przedstawiono krótki opis rozwiązania samoczynnego wypływu nagazowanych wód podziemnych z pionowych otworów wiertniczych. W rozwiązaniu przyjęto, że w rurach wydobywczych i w zwężkach odbywa się dwufazowy przepływ mieszaniny wodno-gazowej. W modelu przepływu uwzględniono zróżnicowanie prędkości wody i gazu. Główna problematyka artykułu dotyczy termodynamicznych efektów przepływu. Założono, że przepływ mieszaniny odbywa się w procesie adiabatycznym, tzn. bez wymiany ciepła między mieszaniną wodno-gazową a otoczeniem. Przyjęto, że zmiana temperatury podczas samowypływu jest skutkiem trzech procesów: odgazowania wody, rozprężania gazu i oporów tarcia. Obliczenia zmian temperatury wykonano, dokonując podziału rury wydobywczej i zwężki na segmenty. Wyniki obliczeń porównano z wynikami pomiarów na rzeczywistych otworach, w których prowadzono długotrwałe badania lub eksploatację. Wskazują one, że przedstawiony model samowypływu w sposób zadawalający opisuje przemiany termodynamiczne.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmienność składu izotopowego wód podziemnych rejonu Krynicy-Zdroju i Muszyny w warunkach ich eksploatacji

Zasoby oraz skład chemiczny leczniczych szczaw rejonu Krynicy-Zdroju i Muszyny są formowane na drodze mieszania wód regionalnego i lokalnego systemu krążenia. W latach 2009–2012 dla wybranych ujęć tych wód wykonano nowe oznaczenia składu izotopowego. Wyniki badań przedstawione w artykule świadczą o wysokiej wrażliwości systemu wodonośnego m.in. na zmienne warunki eksploatacji, zostały też przeanalizowane wraz z danymi archiwalnymi w celu oceny zjawisk wpływających na zmienność składu izotopowego wód w czasie.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ urbanizacji na stany charakterystyczne zwierciadła wód podziemnych – analiza wyników badań prowadzonych na stacji naukowo-badawczej Wydziału Geologii UW w Warszawie

Charakterystyka reżimu wahań zwierciadła pierwszego poziomu wodonośnego na obszarach dużych aglomeracji miejskich zależy przede wszystkim od stanu infrastruktury technicznej gospodarki wodnej oraz lokalnie od intensywności drenażu wód ujęciami. Przebieg stanów płytkich poziomów wód podziemnych jest warunkowany przede wszystkim czynnikami antropogenicznymi, które skutecznie maskują czynniki przyrodnicze.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Środowiska sedymentacji i palinofacje kredy dolnej w otworach wiertniczych Ciechocinek IG 3, Mszczonów IG 1 i Korabiewice PIG 1

Na podstawie badań litologicznych, profilowań sedymentologicznych oraz analiz palinologicznych rozpoznano środowiska sedymentacji i palinofacje kredy dolnej w otworach wiertniczych Ciechocinek IG 3, Mszczonów IG 1 i Korabiewice PIG 1. Wykonano dokładną analizę spektrum palinologicznego – stosunku zawartości planktonu do całości palinomorf, ilości fitoklastów w całkowitym kerogenie oraz zawartości materii organicznej. W celu scharakteryzowania palinofacji w analizowanych otworach przeprowadzono korelacje danych palinologicznych z wynikami profilowań sedymentologicznych oraz z obserwacjami litofacjalnymi i paleogeograficznymi. Wyniki badań pozwoliły na ogólne rozpoznanie środowisk sedymentacji i palinofacji w strefie depozycji węglanowo-silikoklastycznej oraz w strefie aktywnej poduszki solnej. Na podstawie zebranego materiału, w nawiązaniu do określonego w badaniach palinofacjalnych spektrum palinologicznego, w profilu kredy dolnej wydzielono następujące środowiska morskie: odbrzeża, przybrzeża dolnego–środkowego, płytkiej zatoki morskiej, laguny i płytkiego szelfu węglanowo-silikoklastycznego. W przypadku braku jednoznacznych cech diagnostycznych środowisko sedymentacji określono jako ogólnie morskie.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku