rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gotowość szkolna dzieci 5-letnich do podjęcia edukacji matematycznej

Problem gotowości szkolnej dzieci polskich zajmuje sporo miejsca w społecznych debatach. Jest to związane z ogromną zmianą w systemie edukacji, polegającą na obniżeniu progu obowiązku szkolnego. Od września 2014 roku po raz pierwszy obowiązkowo poszły do szkoły polskie dzieci sześcioletnie. Osiągnięcie gotowości szkolnej przez dzieci 5-letnie wydaje się zatem niezwykle istotne przed rozpoczęciem edukacji szkolnej w wieku lat sześciu. W badaniach własnych podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: czy badane 5-latki są gotowe do rozpoczęcia edukacji matematycznej? Poziom ich kompetencji arytmetycznych oceniano przy użyciu Skali LPC6 (Oszwa 2005). Składa się ona z 3 części i 36 stwierdzeń, odnoszących się do zdolności posługiwania się liczbami, orientacji w czasie i przestrzeni. Badane były dzieci pięcioletnie (n=30) w grupie docelowej oraz sześcioletnie (n=30), które stanowiły grupę kontrolną. Otrzymane rezultaty nie ujawniły istotnych statystycznie różnic między dwiema porównywanymi grupami. Uzyskane wyniki pozwalają zatem sądzić, że badane dzieci 5-letnie osiągnęły gotowość do rozpoczęcia edukacji matematycznej w szkole podstawowej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Trudności ucznia nieśmiałego

Niniejsze opracowanie jest poświęcone problematyce nieśmiałości wśród uczniów. Problem nieśmiałości i konsekwencje, jakie za sobą niesie, są w dużej mierze bagatelizowane przez środowisko szkolne i pomijane przez nauczycieli. W artykule skoncentrowano się na ukazaniu nieśmiałości w kategorii jednego z przejawów trudności wychowawczych. Zdefiniowano pojęcie nieśmiałość i zwrócono uwagę na specyfikę tego zjawiska oraz problemy, z jakimi borykają się uczniowie nieśmiali. Uczeń nieśmiały określany jest jako grzeczny, taktowny, a nawet godny naśladowania, tymczasem nieśmiałość może mieć bardzo niekorzystny wpływ na życie młodego człowieka. Konieczne jest zatem uwrażliwienie nauczycieli i wychowawców na potrzeby ucznia nieśmiałego i konieczność podjęcia wobec niego specjalnych oddziaływań wychowawczych.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko i dzieciństwo w percepcji dzieci kończących edukację przedszkolną i wczesnoszkolną

Dziecko i dzieciństwo to kategorie, które trudno jest jednoznacznie określić. Przybierają one bowiem różne znaczenia zależnie od zmieniających się okresów historycznych, kręgów kulturowych i środowiskowych oraz teorii naukowych, rozwijanych w ramach różnych dyscyplin badawczych. Znaczenia te w istotny sposób rzutują na sytuację dziecka w społeczeństwie w określonym miejscu i czasie, a także na kształt i jakość jego relacji z osobami dorosłymi oraz nabywane przez nie doświadczenia życiowe. Przedstawione w opracowaniu badania ukazują, jaki obraz dziecka i dzieciństwa ukształtował się w świadomości współczesnych dzieci kończących edukację przedszkolną i wczesnoszkolną. Podstawę do nakreślenia tego obrazu stanowiła analiza odpowiedzi dzieci na pytania zadane im w czasie indywidualnych rozmów.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szanse wychowania ku wartościom w aktualnej podstawie programowej w świetle integralnego rozwoju dziecka w młodszym wieku szkolnym

W przedstawionym opracowaniu został poruszony problem dotyczący wychowania ku wartościom dzieci w młodszym wieku szkolnym w świetle ich integralnego rozwoju, ich wzrastania w poszczególnych sferach (biologicznej, psychologicznej, socjologicznej, kulturologicznej i światopoglądowej). Istotne jest tutaj nie tylko wzrastanie poszczególnych warstw, ale także ich integracja. Przedstawiono także grupy wartości związane z poszczególnymi warstwami rozwojowymi człowieka. Z warstwą biologiczną związane są wartości hedonistyczne, witalne i materialne; z warstwą psychologiczną – głównie wartości poznawcze; z warstwą społeczną – wartości moralno-społeczne; z warstwą kulturologiczną – wartości kulturowe, z warstwą światopoglądową – wartości ostateczne. Grupy te stanowiły podstawę do dokonania analizy treści zawartych w obowiązującej podstawie programowej dla I etapu edukacyjnego w celu odpowiedzi na postawione w kontekście tematu opracowania pytanie: jakie szanse wychowania ku wartościom stwarza aktualne podstawa programowa w świetle integralnego rozwoju dziecka w młodszym wieku szkolnym?

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola nauczyciela w aktywizowaniu dzieci na zajęciach plastyczno-technicznych w przedszkolu. Zarys problemu

Oczekiwania społeczne wobec wychowawców placówek edukacyjnych są duże. Mają oni stworzyć uczniom maksymalnie dobre warunki rozwoju. Wychowawcy, niczym ogrodnicy, dbają o to, by podopieczni mogli doskonalić własne umiejętności poprzez zaba-wę. Prezentowane rozważania ukazują rolę nauczyciela w aktywizowaniu uczestników zajęć plastyczno-technicznych. Korzystając z założeń konstruktywizmu, w artykule wskazano nie-które możliwości wspierania podopiecznych w ich twórczych działaniach. Dokonano również przeglądu metod (projektów, niedokończonych rysunków, puzzli, improwizacji, swobodnej ekspresji), dzięki którym uczniowie w sposób samodzielny wykonują zadania, zdobywając kompetencje emancypacyjne. W podsumowaniu przedstawiono najważniejsze warunki sprzyjające aktywizacji i zachęcono nauczycieli do przyjęcia w codziennej pracy postawy refleksyjnej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształtowanie aspiracji edukacyjnych i życiowych nieletnich skierowanych do schroniska

Celem głównym prezentowanego artykułu była próba ukazania aspiracji edukacyjnychi życiowych młodzieży skierowanej do schroniska dla nieletnich. Badaniami objęto 30wychowanków przebywających w Schronisku dla Nieletnich w Dominowie. W celach diagnostycznych zastosowano specjalnie skonstruowany kwestionariusz ankiety składający się z wystandaryzowanych pytań, pogrupowanych w trzy bloki tematyczne. Pierwszy dotyczył oceny jakości życia osobistego badanych nieletnich, drugi oceny rodzajów i zakresów aspiracyjnych badanych nieletnich. Trzeci poświęcony był ocenie zmian w aspiracjach edukacyjnych i życiowych nieletnich ich samooceny przed umieszczeniem w schronisku i po orzeczeniu środka zapobiegawczego.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja przez ruch w praktyce badawczej

Liczne studia interdyscyplinarne i międzynarodowe badania wykazują, że proces uczenia się może być projektowany z wykorzystaniem wiedzy o cielesności jednostki, poprzez edukację w ruchu oraz z wykorzystaniem ciała i przez to wspierać rozwój poznawczy, społeczny, emocjonalny i zdrowotny jednostki postrzeganej integralnie. Najwybitniejszym przedstawicielem pedagogiki ruchu był wychowawca, lekarz Jean Le Boulch, twórca psychomotorycznej teorii uczenia się. Zgodnie z nią nie można osiągnąć postępu intelektualnego bez pomocy ciała i umiejętności motorycznych. Artykuł stanowi przegląd badań naukowych dotyczących psychomotoryki edukacyjnej i jej licznych korzyści dla integralnego rozwoju dziecka. Podkreślono w nim, że harmonia między umysłem a ciałem promuje pozytywne procesy wzrostu jednostki.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika transgresyjna w wychowaniu przedszkolnym

Wiek XXI cechuje się przyśpieszonym tempem życia, zachodzącymi zmianami cywilizacyjnymi, kulturalnymi i technologicznymi, dlatego wymaga innego spojrzenia na człowieka przyszłości. Decydującą rolę w tym zakresie odgrywa edukacja od przedszkola do dorosłości. Współczesna pedagogika przedszkolna poszukuje innowacyjnych rozwiązań w zakresie wyzwalania potencjału genetycznego i rozwoju wielowymiarowej osobowości. Jedną z koncepcji stanowi pedagogika transgresyjna, która polega na przekraczaniu własnych możliwości przez działanie, doświadczanie, samodzielność i odpowiedzialność. W artykule ukazano podstawy teoretyczne transgresji, czynniki wyzwalające możliwości dziecka, organizację pola edukacyjnego oraz procesu rozwoju wynikającego z transgresji.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Big data - studia przyszłości

Celem pracy jest pokazanie, jak wielką przyszłość dają w dzisiejszych czasach studia na kierunku analiza danych. Tekst prezentuje wyniki badań przeprowadzonych przez autorów. Pokazuje, w jakim stopniu maturzyści i studenci są zaznajomieni z najnowszymi osiągnięciami technologii IT.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształcenie w grupie zróżnicowanej wiekowo w edukacji wczesnoszkolnej – zarys koncepcji

Artykuł porusza kwestię kształcenia zróżnicowanych wiekowo grup uczniów szkoły podstawowej. Stanowi próbę nakreślenia zarysu koncepcji edukacji w grupie zróżnicowanej wiekowo oraz daje propozycje rozwiązań, które mogą umożliwić nauczycielom efektywne uczenie klas łączonych w małych szkołach na wsi. Przedstawiona refleksja powinna być odczytana w kontekście zmiany liczby uczniów szkół podstawowych i jej wpływu na całą strukturę systemu edukacji. Jednocześnie artykuł wskazuje na innowacyjność teoretycznego i empirycznego badania proponowanych rozwiązań.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teraźniejszość i zmiana edukacji szkolnej w świetle własnych rozważań i badań

W artykule autorka akcentuje głęboki sens edukacji, jej stan i specyfikę zmian w ustroju demokratycznym w Polsce. Posiłkując się wynikami badań empirycznych prowadzonych od lat wśród nauczycieli jako głównych realizatorów zmian, poszukuje pedagogicznego wymiaru tych przeobrażeń. Zastanawia się nad przyszłością szkolnej edukacji i jej determinantami. Eksponuje wciąż ważne życiowe wartości, ku jakim powinna zmierzać, tj. prawdę, dobro i piękno przełożone na ludzką życzliwość, uczciwość i sumienność. Analizując je, można dojść do wniosku, że najwyższy czas „zawrócić z krętej, niepewnej i niebezpiecznej ścieżki na prostą, oświetloną drogę” prowadzącą do edukacji, która będzie narodowym priorytetem i katalizatorem rozwoju.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przekonania skazanych za zabójstwo o sobie, innych i przyszłości – możl iwości restrukturyzacji poznawczej jako kierunku oddziaływań resocjalizacyjnych

Podstawą teoretyczną przeprowadzonych badań jest koncepcja poznawcza, która zakłada, że dla efektywnego funkcjonowania człowieka kluczowe są jego procesy poznawcze determinujące schematy przekonań na temat siebie, innych i przyszłości. Badania prezentowane w artykule przeprowadzono w grupie 232 skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności lub karę 25 lat za zabójstwo. Otrzymane wyniki poddano analizie czynnikowej, która ujawniła cztery czynniki: poczucie zagubienia, przekonania o własnej zaradności, przekonania o funkcjonariuszach i przekonania o innych. W artykule zaprezentowano powiązania pomiędzy ujawnionymi zmiennymi a zmiennymi demograficzno-społecznymi w kontekście możliwości prowadzenia restrukturyzacji poznawczej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocjonalne uwarunkowania zachowa ń konsumenckich młodych dorosłych

Jednym z powodów, dla których emocje zajmują szczególne miejsce w naszym życiu, jest ich związek z poznaniem i zachowaniem. Przeżywane uczucie wpływa na percepcję i oczekiwania, doprowadzając do odpowiedniej reakcji w określonej sytuacji. Sprawdzono, o ile chęć dokonywania zakupów bądź korzystania z usług poprawiających urodę i uczestniczenie w zdarzeniach kulturalnych może być wynikiem przeżywania pozytywnych lub negatywnych emocji. Trzy grupy studentek pedagogiki (każdapo piętnaście osób) wprowadzono w sytuację eksperymentalną. Przed eksperymentem przeprowadzono test GSES i CECS. Przedmiotem badań uczyniono zachowania konsumenckie określone w ankiecie własnej konstrukcji. Uzyskane wyniki nie wskazują jednoznacznie, iż hedonistyczne zakupy mogą byćśrodkiem do poprawienia bądź utrzymania nastroju. Stwierdzono, iż w grupie badanych studentek przeżycie negatywnych emocji skłania do szukania bezpiecznego miejsca, jakim jest dom, zaciemnionasala widowiskowa. Badanym osobom tego typu miejsce pozwala oderwać myśli od problemu i skupić je np. na: fabule filmu, sztuki, dźwiękach muzyki.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Spotkania dziecka ze sztuką – wychowanie przez książkę obrazkową

Przez lata liczne koncepcje pedagogiczne dowodziły, że sztuka dla dzieci posiada niezwykły potencjał jako medium w wychowaniu. Można ją uznać za znakomite narzędzie pośredniczące m.in. w kształtowaniu percepcji wzrokowej dziecka, co we współczesnej kulturze przesyconej wizualnością nabiera szczególnej wagi. Przykładem ogólnodostępnej, a jednocześnie wartościowej sztuki dla dzieci (jak również dorosłego) jest książka obrazkowa (ang. picturebook). Potencjał tego gatunku kryje się nie tylko w przekazie wizualnym i werbalnym, ale także całej „architekturze” książki. Wszystkie te elementy oraz zależności między nimi mogą stanowić inspirację do działań w obszarze edukacji plastycznej. Jednak kontakt dziecka z książką obrazkową przy współuczestnictwie dorosłego otwiera także przestrzeń do własnych poszukiwań, przemyśleń, interpretacji i stawiania pytań. Tym samym wywołuje refleksję na temat treści ukrytej w obrazach. Celem artykułu jest próba rozpoznania istotnych wychowawczo elementów formy i treści książek obrazkowych na przykładzie twórczości Iwony Chmielewskiej. Wskazane cechy wizualne i przytoczone fragmenty tekstu książek odniesiono do sformułowanych przez Herberta Reada zadań wychowania przez sztukę. Ta fundamentalna dla teorii wychowania estetycznego koncepcja w kontekście przeobrażeń kultury XXI wieku wydaje się nabierać nowych znaczeń i nadal inspiruje licznych badaczy.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie na lekcjach przedmiotów przyrodniczych i techniki

W kanonie edukacji od zawsze było miejsce na uczenie przyrody. Przedmiot ten służy nam jako narzędzie do opisywania wszechświata jak również roli i miejsca człowieka w świecie. Zgłębianie tej wiedzy zaspokaja naturalną ciekawość człowieka dotyczącą otaczającego go świata. W dzisiejszych czasach przyrodoznawstwo i nauki techniczne dążą nie tylko do przekazania uczniom podstawowej wiedzy. Ich zadaniem jest również osiągnięcie różnych celów dydaktycznych, takich jak: rozwijanie pożądanych postaw, zainteresowań, cech charakteru, poczucia odpowiedzialności i wpajanie określonych wartości. Jedynie dobór odpowiednich metod nauczania, które umożliwiają uczniom aktywne zaangażowanie się w rozwiązywanie problemów edukacyjnych, podejmowanie indywidualnej inicjatywy, zgłębianie przedmiotu, dostrzeganie wartości pracy oraz docenianie osiągnięć naukowych, może przyczynić się do pełnego obrazu wartości edukacyjnych, ich zrozumienia i przyswojenia. Poznanie historii nauk przyrodniczych, techniki oraz biografii naukowców i wynalazców powinno skłonić uczniów do głębszej refleksji na temat roli człowieka w powiększeniu i udoskonaleniu historycznych osiągnięć kultury i cywilizacji, znaczenia poświęcenia, pasji i nieustępliwości w dążeniu do celu.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Interakcje w procesie socjalizacji rodzajowej dzieci w przedszkolu

W procesie socjalizacji dziecko uczy się podstaw interakcji społecznych, życia i funkcjonowania w grupie, poznaje społeczne normy postępowania i zachowania, kształtuje swoją osobowość i cechy charakteru. Jednym z najważniejszych zakresów tego rozwoju jest przygotowanie do pełnienia ról kobiety i mężczyzny. W procesie socjalizacji dzieci w zakresie kształtowania ról rodzajowych istotną rolę odgrywa przedszkole. Opisane badania dotyczą interakcji między nauczycielkami a wychowankami w przedszkolu oraz ich wpływu na kształtowanie płci społeczno-kulturowej (rodzaju) dzieci.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ systemu wychowawczego św. Jana Bosko na działalność opiekuńczo-wychowawczą zgromadzeń zakonnych w Polsce

Święty ksiądz Jan Bosko (1815–1888) był wybitnym wychowawcą młodzieży, twórcą oryginalnego systemu wychowawczego zwanego prewencyjnym (zapobiegawczym). Założył nowe zgromadzenia zakonne – salezjanów – zajmujących się opieką i wychowaniem byłych małoletnich więźniów, opuszczonych i osieroconych chłopców z okolic Turynu. W roku 1872 opiekę nad ubogimi i osieroconymi dziewczętami powierzył nowemu zgromadzeniu Córek Maryi Wspomożycielki (salezjanki). Program opieki nad podopiecznymi był oparty na zasadach wychowania chrześcijańskiego, życiu eucharystycznym wychowanków, których w zakładach i oratoriach otaczano rozumną miłością, przyjaźnią i dobrocią. Podopieczni uczęszczali do zorganizowanych dla nich szkół zawodowych i warsztatów, które w przyszłości dawały im szansę na lepsze życie. Końcem XIX wieku zakon ten został sprowadzony na ziemie polskie, gdzie prężnie się rozwijał. Z salezjańskich wzorców wychowawczych współcześnie czerpią także inne zgromadzenia zakonne zajmujące się wychowaniem dzieci i młodzieży na ziemiach polskich, tj.: Zgromadzenie św. Michała Archanioła, Zgromadzenie Sióstr św. Michała Archanioła (michalitki), Zgromadzenie Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej, a także stowarzyszenia świeckie działające w tzw. Rodzinie Salezjańskiej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Troska o wychowanie – w poglądach i działalności pedagogów II Rzeczypospolitej (1918–1939)

Ellen Key w 1905 roku nazwała wiek XX „stuleciem dziecka”. Przedstawiciele nurtu nowego wychowania z Europy Zachodniej i ze Stanów Zjednoczonych już w pierwszych latach rozpoczynającego się stulecia zwrócili uwagę na konieczność zmiany podejścia do dziecka, przyznania praw najmłodszym oraz przeprowadzenia w szkołach reform dydaktyczno-wychowawczych. Polscy pedagodzy okresu dwudziestolecia międzywojennego, którzy utrzymywali częste kontakty z zagranicznymi ośrodkami naukowymi, również podkreślali znaczenie poznania dziecka i jego potrzeb oraz dostosowania do nich oddziaływań opiekuńczo-wychowawczych. Szczególną uwagę zwrócili na konieczność zapewnienia opieki i wychowania dzieciom osieroconym, opuszczonym, upośledzonym i chorym, jako jednostkom najbardziej poszkodowanym przez los. Apelowali też o właściwe zorganizowanie środowiska wychowawczego oraz o odpowiedni dobór osób, które podejmowały się pracy z dziećmi i młodzieżą.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współczesny student w świecie mobilnych urządzeń

Opracowanie dotyczy oceny stosowania najnowszych urządzeń mobilnych związanych z IT przez współczesnego studenta. System szkolny ulega ciągłym zmianom. Nauczyciele w zdecydowanej większości nastawieni są na klasyczne, tradycyjne prezentowanie i egzekwowanie wiedzy oraz umiejętności. Uczniowie zaś w dużej mierze korzystają z wiedzy dostępnej wirtualnie. Powoduje to rozdźwięk i utrudnia komunikację. Te same problemy występują również w środowisku akademickim. Badania przeprowadzone wśród studentów Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego w Radomiu pokazują funkcjonowanie przyszłych nauczycieli w świecie cyfrowym.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O hipertekście z nieco innej perspektywy

W artykule powracamy do zagadnień związanych z technologią hipertekstu. Nowe doniesienia naukowe z zakresu neurobiologii pozwalają spojrzeć inaczej na edukacyjne zastosowania hipertekstu. Ponadto rzucają światło na wpływ technologii informacyjno-komunikacyjnych na rozwój intelektualny człowieka.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie we wspomaganiu rozwoju człowieka sprawczego. Przesłanki teoretyczne

W świetle analiz psychologów człowiek nie jest jedynie produktem przekazu genetycznego i kulturowego. Staje się aktywnym sprawcą, który podlega wprawdzie oddziaływaniu świata, ale również ów świat tworzy (Kozielecki 1999). Oznacza to, że człowiekowi przysługuje prawo do samodzielnego kształtowania własnej osobowości, do swobodnego rozwoju. We współczesnej globalnej rzeczywistości następuje koncentracja na indywidualności człowieka. W związku z tym powszechną praktyką stało się ześrodkowanie na indywidualizmie i psychologizmie jednostki, rozpowszechniła się „moda na myślenie i opisywanie rzeczywistości ludzkiej za pomocą kategorii «upodmiotawiania się», samorealizacji, indywidualizacji i autosterowności” (Błachnio 2011, s. 75). W poszukiwaniach optymalnego modelu wychowania, rozwijającego wspomniane właściwości, ważny wydaje się Model Obywatelskiej Współpracy, opracowany przez A. Brzezińską (2000, 2004). Jego charakterystyką jest trening upodmiotowienia, pozwalający zarówno na kształtowanie gotowości do rozwoju jednostki i jej otoczenia, jak też na samorealizację.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja międzykulturowa dla przyszłości - na przykładzie zajęć akademickich, „Intercultural dialogue” i programu Erasmus

Artykuł jest prezentacją kluczowych problemów współczesnej cywilizacji związanych z kryzysem człowieczeństwa, wspólnotowości, koniecznością określenia strategii społecznych życia w społeczeństwach wielokulturowych i kształtowania kultury pokoju. Odwołując się do tragicznych przypadków terroryzmu islamskiego i do konfliktów, których źródłem jest fanatyzm religijny, wskazuję na potrzebę zaangażowania edukacji w kształtowanie tożsamości człowieka i jego kompetencji międzykulturowych, w tworzenie podstaw obywatelskich i życia we wspólnocie w społeczeństwie wielokulturowym. Jako przykłady takich działań edukacyjnych prezentuję autorskie zajęcia ,,Intecultural Dialogue” na UW (program Erasmus) oraz wykłady i warsztaty artystyczne w Kunstuniversitäat Linz w Austrii dotyczące dialogu kulturowego.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tak dalecy czy/i tak bliscy? Obraz Czechów w percepcji polskich nauczycieli

Od momentu wejścia Polski i Republiki Czeskiej do strefy Schengen mieszkańcy mają zagwarantowaną swobodę przemieszczania się. Usytuowanie w strefie pogranicza na pewno jest korzystne ze względu na możliwości realizowania wspólnych działań wynikających na przykład z umów transgranicznych, uczestniczenia w projektach adresowanych do mieszkańców krajów, które dzieli/łączy granica. Mieszkanie na pograniczu sprzyja zatem nawiązywaniu bezpośrednich kontaktów z sąsiadami. W przygotowanym artykule Autorka stawia pytania dotyczące tego jaka jest wiedza nauczycieli mieszkających na pograniczu na temat sąsiadów, a także jak ich badani opisują. Wybór nauczycieli jako grupy badanej był celowy. Mają oni bowiem możliwość kreowania wizerunku sąsiada u swoich uczniów. Mogą w sposób świadomy lub nieświadomy przekazywać stereotypowy obraz jakim sami operują, czy wręcz przeciwnie – przedstawiać wiedzę i obraz zachęcający uczniów do kontaktu z Czechami. Skojarzenia, stereotypy i uprzedzenia w dużej mierze warunkują stosunek do innych narodów i rzutują na sposób podejmowania działań. Jest to zatem szczególnie istotne, w sytuacji, gdy osoby badane to grupa, która może podobne nastawienia budować u innych osób, w tym przypadku u swoich uczniów.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Barbara z Duninów Sanguszkowa jako mecenas w schyłkowej epoce polskiego baroku

Barbara z Duninów Sanguszkowa była jedną z najzamożniejszych dam polskich w XVIII wieku. Zarządzając po śmierci męża ogromnym majątkiem, wiele czasu poświęcała na działalność kulturalną. Była twórczynią popularnego w epoce stanisławowskiej salonu towarzyskiego, a także chlebodawczynią dobrze zapowiadających się literatów. Nie szczędziła pieniędzy na edycję co celniejszych dzieł, włączając się do ich tłumaczenia. Można nazwać ją mecenasem, gdyż jej opieka artystyczna była sekretna i przejawiała się w autentycznej bezinteresowności.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika