rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Autokreacja ról politycznych Komitetu Obrony Demokracji w mitycznym uniwersum polskiej sceny politycznej

Głównymi celami tego artykułu są identyfikacja mitów ról politycznych, które zostały wykorzystane przez Komitet Obrony Demokracji (KOD) do stworzenia językowego obrazu jego powstania, a także wyjaśnienie znaczenia konfiguracji tych struktur semantycznych dla autokreacji ról politycznych, które okazały się efektywnym bodźcem dla oddolnej mobilizacji przeciwników Prawa i Sprawiedliwości. Zostaną one zrealizowane przy wykorzystaniu analizy źródeł, jakościowej relacyjnej analizy zawartości i typologii mitów. Z kolei cel poboczny artykułu stanowi weryfikacja użyteczności analitycznej narzędzia teoretycznego w postaci typologii mitów, których przedmiotem są role polityczne. Testowi poddano siatkę kategorii teoretycznych obejmującą cztery pary typów idealnych mitów: antropolatryzującego i diabolizującego, teofanijnego i demonizującego, boskiego i diabelskiego mesistesu oraz katechonu i antychrysta. Wykorzystanie tych kategorii teoretycznych do zidentyfikowania i rozróżnienia dyskursywnych kreacji oraz autokreacji ruchu społecznego pokazało, że dzielą one pole semantyczne mitu roli politycznej w taki sposób, że jego typy idealne są rozłączne i umożliwiają rozpoznanie podstawowych konstruktów semantycznych ról politycznych. Uwidoczniło również, że KOD zaniechał skrajnie pozytywnego i negatywnego wartościowania siebie i swoich oponentów politycznych. Do dyskursywnej autolegitymizacji w systemie politycznym wykorzystał mity teofanijny, boskiego mesistesu i katechonu. Do delegitymizacji rządzących podmiotów politycznych zastosował mity demonizujący i antychrysta. Obraz powstania ruchu był wyrazem poczucia konieczności powstania i działania dobrego katechonu, który powstrzyma antychrysta przed zniszczeniem systemu demokratycznego w Polsce i przyczyni się do ochrony i zachowania jego konstytutywnych wartości.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Górnicy bez uprawnień, żołnierze bez karabinów

W latach 1949–1959 w Polsce tworzono bataliony pracy przymusowej. Wcielono do nich żołnierzy i potomków walczących o niepodległość Polski. Żołnierze ci byli zatrudnieni w kopalniach węgla, uranu i kamieniołomach. Warunki pracy i życia często podważały godność człowieka, wielu z nich straciło zdrowie i życie. W ciągu dziesięciu lat istnienia w szeregach bataliony pracowało około 200 tys. młodych ludzi, którzy przez lata nie mieli żadnych przywilejów, dopiero w 1999 roku uzyskali pełne prawa dla osób represjonowanych politycznie oraz prawa weteranów. Od 2001 roku 5 września obchodzony jest jako Dzień Żołnierza-Górnika.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dokumentacja dawnych wyrobisk górniczych na przykładzie górnej sztolni w Marcinkowie

W artykule przedstawiono historię badań eksploracyjnych i inwentaryzacyjnych przeprowadzonych w latach 2002–2019 w górnej sztolni dawnej kopalni rud srebra i ołowiu St. Anna w Marcinkowie. W wyniku tych badań powstała obszerna dokumentacja fotograficzna i filmowa zachowanego wyrobiska. Przebadano próbki drewna ze sztolni w celu datowania obudowy. Ostatnia inwentaryzacja sztolni w 2019 r. ujawniła postępującą degradację wyrobiska i pozostałości historycznej obudowy.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Historyczny kompleks górniczy na górze Wielisławka (Sudety Zachodnie) jako obiekt geoturystyczny

Autorzy przedstawiają wyniki badań historycznego kompleksu górniczego położonego na górze Wielisławka, w dolinie rzeki Kaczawy pomiędzy Nowym Kościołem a Sędziszową (Sudety Zachodnie). Zespół obiektów pogórniczych, na który obecnie składają się sztolnie i inne antropogeniczne formy rzeźby terenu, stanowi efekt wydobycia złota i srebra prowadzonego na stokach przekształconych przez ruchy masowe (osuwiska). Badania tych form, obejmujące geologiczne i geomorfologiczne prace terenowe, a także skaning laserowy podziemnych wyrobisk, pozwoliły na określenie zasięgu historycznych prac górniczych, a także rekonstrukcję przebiegu procesów osuwiskowych. Pozostałości po działalności wydobywczej na stokach Wielisławki są obiektami o wysokim potencjale naukowym i geoedukacyjnym.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stare piece wapiennicze w krajobrazie Jury Krakowsko-Częstochowskiej jako element dziedzictwa górniczego

Tradycje przemysłu wapienniczego sięgają odległych czasów. Wapno, jako spoiwo zapraw budowlanych i farb używane jest już od kilku tysiącleci. Stare piece wapienne i towarzyszące im wyrobiska spotykane na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej (a zwłaszcza w jej północnej części) doskonale nadają się do zagospodarowania i wykorzystania w przyszłości jako miejsca edukacyjne ułatwiające poznanie i zrozumienie wielu procesów kształtujących powierzchnię Ziemi, w tym poprzez gospodarczo-przemysłową działalność człowieka. Znane są już ciekawe, krajowe przykłady dostosowania obiektów przemysłu wapienniczego do realizacji funkcji rekreacyjno-poznawczych. Najwięcej jest ich w Sudetach. Autorzy referatu mają nadzieję, że w nieodległej przyszłości dołączy do nich przynajmniej jeden z jurajskich wapienników z okolicy Olsztyna, Rudnik, Częstochowy, Złotego Potoku, Mstowa, Kusiąt lub Choronia.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Friedrich Hermann Poetsch, twórca metody mrożenia górotworu w budownictwie podziemnym

Zawodnione warstwy górotworu często uniemożliwiały drążenie wyrobisk podziemnych, szybów, sztolni i tuneli. Problem z którym górnictwo i budownictwo podziemne nie mogło sobie skutecznie poradzić został rozwiązany dopiero dzięki nowatorskiej metodzie opracowanej przez niemieckiego inżyniera górnika F.H. Poetsch’a. Dzięki zamrożeniu zawodnionych warstw można było bezpiecznie i efektywnie drążyć wyrobiska. W artykule przedstawiono sylwetkę twórcy metody zamrażania skał zawodnionych, jego dorobek naukowy i podstawowe patenty dzięki którym na trwałe zapisał się w historii górnictwa i budownictwa podziemnego.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wstępne rozpoznanie śladów eksploatacji kopalin dla budownictwa na Niżu Polskim, na przykładzie okolic wsi Chrząstawa koło Wrocławia

Przedstawiono wyniki wstępnego rozpoznania reliktów wydobycia różnych kopalin (surowców dla budownictwa), prowadzonego w rejonie wsi Chrząstawa koło Wrocławia. Są to przede wszystkim dawne wyrobiska po eksploatacji piasków budowlanych, glin, a także głazów narzutowych i prawdopodobnie rudy darniowej. Ukazano ogólną charakterystykę tych kopalin, ze szczególnym uwzględnieniem głazów narzutowych. Zwrócono uwagę na pozostałości stosowanej techniki wstępnego dzielenia głazów za pomocą rzadko rozmieszczonych, małośrednicowych otworów wiertniczych. Zwrócono uwagę na duże potencjalne znaczenie poznawcze i edukacyjne tych reliktów oraz ich rolę w poznaniu i zachowaniu dziedzictwa techniki.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sole kamienne w Siewierzu – chybione koncepcje poszukiwań górniczych Augusta Rosta

Zainteresowania poszukiwaniami złóż soli w XIX w. Polsce wzrosły w związku z utratą kopalń w Wieliczce i w Bochni na rzecz Cesarstwa Austriackiego. Szukano nowych miejsc występowania soli, w tym na Ponidziu oraz w rejonie Siewierza. Tu działał nieudanie August Rost, który zakładał znalezienie triasowych złóż soli, podobnych do występujących w Niemczech. Później przyczynił się do rozpoznania permskiego złoża soli występującego w Ciechocinku.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Krajobraz górniczy w rejonie Strzemieszyc w świetle „Karty geognostycznej zagłębia węglowego”

Dzieje górnictwa galmanu na terenie Strzemieszyc, obecnie dzielnicy Dąbrowy Górniczej, nie doczekały się dotąd specjalnego opracowania. Triasowe złoża rud galmanu były przedmiotem eksploatacji górniczej już w średniowieczu. Budowa kopalń i zakładów przeróbczych (płuczki) oraz hut produkujących cynk rozpoczęła się na skalę przemysłową w pierwszej połowie XIX w. Powstały kopalnie „Anna”, „Kawia Góra”, „Leonidas”, płuczka „Strzemieska”. Likwidacja zakładów rozpoczęła się w latach 70. XIX w. Bezskuteczne próby reaktywowania górnictwa rudnego miały natomiast miejsce w latach 20. XX w.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Górnictwo triasowych rud żelaza w Księstwie Siewierskim w XVIII wieku

Poszukiwania a następnie wydobycie rudy żelaza były czynnościami, które znane były nielicznym specjalistom. Górnicy eksploatowali rudę występującą w skałach triasowych obecnych na terenie Księstwa Siewierskiego. Złoża te były znane od wieków i dostarczały surowca do działających na tym terenie fryszerek i hut żelaza. W XVIII w. nastąpił zdecydowany rozwój górnictwa rud żelaza, co było związane z wprowadzaniem nowych metod przetwórstwa hutniczego, a także wykorzystywania węgla kamiennego do procesów hutniczych.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości zagospodarowania geoturystycznego dawnych kamieniołomów – przykłady z Przedgórza Sudeckiego

Na obszarze Geoparku Przedgórze Sudeckie znajdują się liczne wyrobiska dawnych kamieniołomów, stanowiące pozostałość po prowadzonej od wieków odkrywkowej działalności górniczej. W powszechnym odczuciu odbierane są jako miejsca niebezpieczne oraz wpływające negatywnie na środowisko i krajobraz. Podjęcie działań związanych z zagospodarowaniem geoturystycznym takich obiektów może umożliwić zarówno wykorzystanie ich potencjału naukowego, edukacyjnego i rekreacyjnego, jak i wpłynąć na integrację lokalnych społeczności.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona dziedzictwa kulturowego na przykładzie KWK Flora i małych kopalń Gołonoga (dzielnica Dąbrowy Górniczej) – ścieżka dydaktyczna

Po koncentracji wydobycia węgla z pokładów podredenowskich na pograniczu wsi Dąbrowa i Gołonóg przez Towarzystwo Akcyjne Kopalń Węgla Flora nastąpił okres pojawiania się małych zakładów wydobywczych. Wobec zamknięcia granic polityką celną przed I wojną światową i okresu dobrej koniunktury dla węgla dąbrowskiego trwającej do lat 30. XX w. Towarzystwo wydzierżawiało zbędne dla siebie, z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia, części nadań nowym kopalniom. W trakcie spaceru zaproponowaną ścieżką dydaktyczną prezentujemy ich historię, położenie i ślady pozostałe po ich działalności górniczej.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sudeckie wapienniki jako spuścizna dziedzictwa górniczego

Celem artykułu jest wskazanie wybranych wapienników jako elementów dziedzictwa górniczego w kontekście ich zachowania i możliwości wykorzystania na inne funkcje. Większość obiektów, po zakończeniu swojej pierwotnej działalności, ulega dewastacji. Obiekty te po odpowiedniej rewitalizacji i zagospodarowaniu mogą pełnić nowe funkcje, jak: użytkowe, turystyczne, rekreacyjne, edukacyjne, kulturowe, czego przykładem może być wapiennik w Starej Morawie, Złotym Stoku czy Javorníku.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola skansenu górniczo-hutniczego w Leszczynie w kreowaniu produktu geoturystycznego regionu sudeckiego – stan obecny i perspektywy rozwoju

Celem artykułu jest wskazanie zasobów geoturystycznych dawnego ośrodka górniczego Leszczyna, położonego na Pogórzu Kaczawskim, jako podstawy do stworzenia liniowego produktu geoturystycznego. Zasoby przyrodnicze, wraz z kulturowymi reliktami dawnej działalności górniczej regionu Kaczawskiego, stanowią ciekawy i mało znany temat badawczy w zakresie atrakcyjności turystycznej. W wyniku przeprowadzonych badań przedstawiono georóżnorodność regionu o wysokich walorach edukacyjnych i potencjale do generowania większego ruchu turystycznego na całym obszarze występowania rud miedzi dawnego morza cechsztyńskiego. Pod względem metodologicznym w artykule zastosowano metodę wywiadów przeprowadzonych wśród zarządzających turystyką badanego obiektu, jakim jest skansen górniczo-hutniczy w Leszczynie, a także wykorzystano opinie odwiedzających. Pozwoliło to ocenić zasoby geoturystyczne i ich potencjał w tworzeniu produktu geoturystycznego o charakterze liniowym. Przedstawiono również zbiór propozycji, które należy uwzględnić w procesie planowania rozwoju badanego skansenu w Leszczynie. Dążeniem badań geoturystycznych podejmowanych na terenach byłej infrastruktury górniczej Pogórza Kaczawskiego – historycznego centrum wydobycia miedzi w regionie – jest ochrona zarówno walorów kulturowych, jak i przyrodniczych Leszczyny i okolic, z zachowaniem założeń zrównoważonego rozwoju turystyki.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sztolnie uranowe w Potoczku

W latach 1950–51 trwały prace poszukiwawcze rud uranu w miejscowości Potoczek w południowej części Kotliny Kłodzkiej. Prace były efektem poszukiwań rud uranonośnych prowadzonych od 1948 r. w Kotlinie Kłodzkiej i Sudetach przez radzieckich geologów. Na stokach Andrzejowej Góry w Potoczku wykonano w tym czasie sztolnię z szybem oraz odbudowano dawną sztolnię, w której najprawdopodobniej wydobywano wcześniej rudę żelaza. Do października 1951 r. wydobyto w kopalni 18 t rudy zawierającej 40 kg uranu, po czym prace przerwano i wloty sztolni odstrzelono. W latach 2017–2019 trwały prace eksploracyjno-inwentaryzacyjne, mające na celu udokumentowanie przebiegu, wyglądu i stanu obecnego wyrobisk. W tym czasie udrożniono zasypany szyb, odkopano wlot sztolni nr 2 i udokumentowano jej przebieg na długości 300 m. Ze względu na zawał w głównym korytarzu i ogólny zły stan wyrobiska prace badawcze zakończono.

Czasopismo: Hereditas Minariorum
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój energetyki odnawialnej na świecie w kontekście zmian zatrudnienia

Artykuł poświęcony jest światowemu rozwojowi energetyki odnawialnej w kontekście zmian systemu społeczno-gospodarczego i zatrudnienia. Podkreśla się, że wykorzystanie odnawialnych źródeł energii na świecie rośnie niezwykle szybko i generuje pozytywne efekty społeczno-gospodarcze, takie jak tworzenie miejsc pracy na całym świecie. Zauważa się, że w przeciwieństwie do sytuacji w dziedzinie energetyki tradycyjnej, liczba wolnych miejsc pracy energetyce odnawialnej stale rośnie; fotowoltaika, bioenergia, energia wodna i wiatrowe formy energii odnawialnej są potężnymi pracodawcami w gospodarce światowej. Zwraca się uwagę, że wzrost liczby osób zatrudnionych w obszarze OZE jest konsekwencją zdecentralizowanego charakteru sektora, w wyniku którego technologie OZE wytwarzają więcej miejsc pracy na jednostkę inwestycji w porównaniu z tradycyjnymi technologiami wytwarzania energii elektrycznej. Podkreślono, że dalszy rozwój energetyki odnawialnej zależy od wielkości inwestycji w tworzenie zakładów produkcyjnych, co przyczynia się do dalszego tworzenia miejsc pracy. Ponadto ustalono, że problem zatrudnienia w energetyce odnawialnej jest niezwykle istotny również dla Ukrainy. Zauważa się, że obecny system szkoleń dla tego sektora energetycznego nie spełnia wymagań w długim terminie; wzrost efektywności energetycznej i rozwój energetyki odnawialnej zmieniają wymagania kwalifikacyjne stawiane pracownikom, co wymaga zmiany podejścia do szkolenia i rozwoju pracowników.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zjawisko występowania deficytów bliźniaczych : Polska w latach 2009–2018

Celem artykułu jest ustalenie stopnia, kierunku i siły oddziaływania salda budżetu państwa i salda rachunku bieżącego w ramach bilansu płatni czego Polski w latach 2009–2018 na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego. Główne pytania badawcze koncentrują się na  ustaleniu rodzaju relacji łączących te deficyty oraz ich wzajemnego wpływu w świetle dotychczasowych badań związanych z hipotezą występowania deficytów bliźniaczych. Zastosowana metodologia opiera się na  zintegrowanej analizie korelacji, regresji liniowej oraz  analizie współczynnika zmienności. W wyniku przeprowadzonego badania stwierdzono silną korelację pomiędzy skumulowanymi wartościami badanych deficytów. Potwierdza to hipotezę występowania w Polsce w tym okresie deficytów bliźniaczych i oznacza, że deficyt budżetowy wpływa na saldo rachunku bieżącego bilansu płatniczego. Głównym saldem równoważącym ujemne saldo dochodów pierwotnych, w ramach którego dominującą pozycję stanowią dochody nierezydentów z bezpośrednich inwestycji zagranicznych, było saldo niezwykle dynamicznie rozwijającego się eksportu usług.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Utrzymanie i wykorzystanie Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo : Propagowanie aktywnych form wypoczynku

Turystyka rowerowa jest w Polsce coraz bardziej popularna. Rosną więc oczekiwania dotyczące coraz wyższej jakości usług tej branży, odpowiedniego standardu miejsc noclegowych, a także przyjaznych miejsc na trasie. Odpowiedzią na nie jest budowa kolejnych szlaków rowerowych o  różnym zasięgu: gminnym, międzygminnym, regionalnym i krajowym. Do tych ostatnich należy Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo (dalej także Green Velo lub Szlak). To najdłuższa, licząca około 2 tys. km, spójnie oznakowana trasa w kraju, przebiegająca przez obszar pięciu województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego, wybudowana kosztem niemal 275 mln zł. NIK sprawdziła jak funkcjonuje oraz co jej zagraża. Ujawniono wiele nieprawidłowości w utrzymaniu dróg we właściwym stanie technicznym i ich oznakowaniu oraz zaniedbania dotyczące przeglądów gwarancyjnych i  okresowych kontroli obiektów Szlaku. Zawodzi też współpraca podmiotów odpowiedzialnych za jego sprawne działanie i rozwój.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Rozwój aktywności fizycznej dzieci i młodzieży : Nieskuteczne działania

Aktywność fizyczna jest niezbędna dla zdrowia i prawidłowego rozwoju fizycznego, motorycznego, psychicznego i społecznego człowieka. Ułatwia też zapobieganie zaburzeniom rozwoju. Obowiązek jej wspierania przez władze publiczne wynika z art. 68 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku. Znalazł także odzwierciedlenie w przyjętym w 2015 r. przez Radę Ministrów Programie Rozwoju Sportu do roku 20202 (PRS 2020). Kontrola NIK ustaliła jednak, że podejmowane w związku z tym działania, a zwłaszcza zwiększenie przez Ministra Sportu o ponad 97% środków publicznych na realizację programów stymulujących aktywność fizyczną dzieci i młodzieży, jak również wprowadzenie nowych, nie przełożyło się na poprawę sytuacji.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Finansowanie badań podstawowych : Miliardy na rozwój nauki

W  latach 2011–2018 Narodowe Centrum Nauki (NCN, Centrum) przeznaczyło prawie 7,5 mld zł na finansowanie badań podstawowych, które stanowią fundament rozwoju nauki. Jego trwałość jest bezpośrednio uzależniona od rzetelnego określenia pożądanych kierunków rozwoju, trafnego zdefiniowania priorytetowych dyscyplin oraz efektywnego wykorzystania przez beneficjentów grantów otrzymanych na projekty badawcze. Ustalenia Najwyższej Izby Kontroli wskazują, że  ich  realizacja nie zawsze przebiegała właściwie, co nie zostało stwierdzone w trakcie oceny dokonywanej przez NCN. Nie wypracowano również metodologii oceny wpływu badań podstawowych na rozwój polskiej nauki, a to utrudnia określenie ich oddziaływania na naukę światową.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Utworzenie i funkcjonowanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie : Konieczna reforma gospodarki wodnej

Rozpoczęta w 2017 r. reforma gospodarki wodnej miała m.in. zapewnić osiągnięcie fundamentalnego celu Ramowej Dyrektywy Wodnej, jakim jest pełna realizacja zlewniowej polityki gospodarowania wodami. Chodziło o wprowadzenie zarządzania na każdym poziomie: zlewni, regionu wodnego i dorzecza dzięki jednemu skutecznie działającemu podmiotowi. Powierzono je  Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie (dalej: PGW WP lub Wody Polskie). Celem nowych regulacji był także trwały i zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy kraju pod względem wykorzystania wód i zapewnienia ich odpowiedniej dostępności oraz stworzenie nowego, efektywnego systemu finansowania gospodarki wodnej. Wyniki prowadzonej przez NIK kontroli jednoznacznie wskazują, że podczas tworzenia nowej jednostki, a także w początkowym okresie jej funkcjonowania, z tych zadań nie w pełni wywiązywały się zarówno PGW WP, podmioty bezpośrednio odpowiedzialne za jego powstanie oraz działanie, jak i organy nadzorcze.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Nadzór nad wyrobami z tworzyw sztucznych : Ochrona ludzi przed szkodliwym wpływem plastiku

Rosnące zużycie tworzyw sztucznych stwarza coraz większe zagrożenia wynikające zarówno z braku popytu na produkty z recyklingu, jak i ich wpływu na środowisko i zdrowie człowieka. Plastik przedostaje się do żywności i wody pitnej, a problemem pozostaje również negatywne oddziaływanie niektórych dodawanych do niego substancji, takich jak ftalany czy bisfenol A, które działają szkodliwie na układ hormonalny i rozrodczy, szczególnie u dzieci. W trakcie kontroli tych zagadnień Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że dostępne na rynku materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością zasadniczo są bezpieczne. Wskazała natomiast słabe strony podejmowanych działań, zwłaszcza jeśli chodzi o zabawki zagrażające dzieciom.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Dopuszczalność zaskarżania do sądu wystąpień pokontrolnych : Ustawa o kontroli w administracji rządowej

Wyniki kontroli bywają zaskarżane do sądów administracyjnych. Wystąpienia pokontrolne nie  mają  jednak charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, a  czynności podejmowane w  toku postępowania kontrolnego nie  podlegają kognicji tych  sądów, co  potwierdza bogate orzecznictwo. Natomiast ustawodawca zapewnił kontrolowanemu ochronę interesów w postaci prawa wniesienia zastrzeżeń do projektu wystąpienia pokontrolnego, zawartego w art. 40 ustawy o kontroli w administracji rządowej.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odpowiedzialność karna biegłego powołanego w toku kontroli : Postępowanie NIK

Kontrolerzy NIK nie zawsze posiadają wiedzę specjalistyczną niezbędną do zbadania określonych zagadnień. Realizacja celu kontroli wymaga w takiej sytuacji skorzystania z umiejętności i doświadczenia innych osób, powoływanych do pełnienia funkcji biegłego. Przedstawiona przez nich opinia, podobnie jak każdy dowód uzyskany w postępowaniu kontrolnym, musi być poddana ocenie przez kontrolera. W artykule dokonano analizy znamion przestępstwa polegającego na przedłożeniu przez biegłego fałszywej opinii, ze szczególnym uwzględnieniem ich zaistnienia w postępowaniu kontrolnym NIK.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne