rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Witryny i aplikacje mobilne w komunikacji marek odzieżowych

W artykule o charakterze badawczym dokonano analizy możliwości wykorzystania przez marki odzieżowe w ich komunikacji z klientami witryn i aplikacji mobilnych. Po omówieniu zalet i wad obu narzędzi przedstawiono wyniki badań zrealizowanych wśród polskich posiadaczek smartfonów, a dotyczących zarówno częstotliwości korzystania z witryn i aplikacji mobilnych, jak i dokonywania zakupów
odzieży z wykorzystaniem smartfonów.

Czasopismo: Handel Wewnętrzny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Nowa Estetyka i rzeczywistość poszerzona o sferę cyfrową

Artykuł opisuje nowatorski, interdyscyplinarny ruch Nowej Estetyki będący próbą analizy procesu przenikania światów: wirtualnego i realnie istniejącego. Uczestnikami ruchu, który narodził się w internecie, są zarówno naukowcy, teoretycy jak i artyści czy designerzy. Koncentrują się oni przede wszystkim na odszukiwaniu wzorców estetycznych pochodzenia cyfrowego
obecnych we współczesnej kulturze, np. pikselizacji ujawniającej się w sztuce czy architekturze. Refleksja estetyczna jest punktem wyjścia do rozważań na temat statusu artefaktów technologicznych i technologii we współczesnym świecie oraz relacji człowiek – technologia. Obok Nowej Estetyki, w artykule zostają przywołanie koncepcje: poszerzonej przestrzeni Lva Manovicha oraz ontologii zorientowanej podmiotowo (Object-Oriented-Ontology).

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Rzecz to powszechna dosyć/ w heterogennych sferach” – rzut oka na utwory Jacka Kaczmarskiego o zbliżeniach erotycznych

Tekst podejmuje temat seksualizmów obecnych w twórczości Jacka Kaczmarskiego. Autor zwraca uwagę na ich użycie, służące tworzeniu metafor zarówno samego  stosunku seksualnego, jak i poszczególnych narządów płciowych, pokazując jednocześnie szerokie spektrum  występującego u Kaczmarskiego zjawiska: od ocierania się o pornografię, przez celową wulgaryzację, aż po nietuzinkowe metaforykę i alegoryzację.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Śmierć internauty – rzecz o wspólnotowości w internecie

Artykuł porusza kwestię interakcji międzyludzkich zapośredniczonych poprzez medium internetu oraz ich oddziaływanie na kształt zbiorowości rzeczywistych. W kontekście tych relacji autor zadaje pytanie o zasadność używania uogólnionego terminu „internauta”. Analizę rozpoczyna od charakterystyki mediów elektronicznych ze szczególnym uwzględnieniem internetu oraz wpływu medium na przekazywany komunikat w kontekście pojęcia globalnej wioski Marshalla McLuhana. Akcentując ewolucję przekazu cyfrowego do formy interaktywnej oraz postępującą integrację cyberprzestrzeni ze światem realnym, wyróżnia trzy główne typy społeczności wirtualnych w sieci: dyskusje w komentarzach,
fora internetowe oraz portale społecznościowe. Dalsza część pracy porusza problematykę wpływu internetu na procesy globalizacji, spadku wiarygodności mediów głównego nurtu oraz wzrostu zaangażowania społecznopolitycznego internautów, odwołując się do pojęcia cyberobywatelstwa. W przedstawionych w zakończeniu wnioskach autor sugeruje, że zanurzenie społeczności wirtualnych w szerszym kontekście kulturowym sprawia, że cyberprzestrzeń nie jest w stanie ulec homogenizacji, a zatem uogólnienie użytkowników internetu do jednej grupy jest bezpodstawne.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Kobiety to piękne, zmysłowe istoty”. Obraz kobiecego ciała w lesbijskich poradnikach seksualnych

Artykuł ukazuje w jaki sposób przedstawia się kobiety i ich ciała w wydanych w Polsce poradnikach seksualnych dla nieheteronormatywnych kobiet. Wyidealizowany obraz kobiety, który się z nich wyłania, znacząco odbiega od negatywnego wyobrażenia na ich temat wynikającego z Biblii i tekstów znanych ojców Kościoła, które stanowią fundament tradycyjnego światopoglądu dużej części społeczeństwa polskiego. Autorka na tle tekstów myślicieli chrześcijańskich, które zawierają elementy mizoginii oraz homofobii, prezentuje fragmenty współczesnych publikacji, które w pełni afirmują żeńskie ciało i stosunki homoseksualne. Ta aprobata kobiecości kontrastuje także ze współczesnym ideałem super szczupłej modelki. Współczesne poradniki jawią się więc jako pomoc w samoakceptacji.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Japonia krainą seksualnych osobliwości?

Artykuł prezentuje panoramę współczesnych zjawisk w sferze relacji międzyludzkich, szczególnie matrymonialnych i rodzinnych, zachodzących w japońskim społeczeństwie. Zjawiska te znacząco wpływają zarówno na jakość życia współczesnych mieszkańców Japonii, jak i na takie obszary jak demografia czy gospodarka. Opisane problemy zasadniczo wyrastają z kryzysu w relacjach między mężczyznami a kobietami, co jest wynikiem ogólnoświatowych przemian społecznych i gospodarczych, zmian sytuacji społecznej kobiet, innych oczekiwań mężczyzn i kobiet wobec siebie nawzajem, oraz ograniczonych możliwości realizacji tych oczekiwań. Przedstawiono także szereg kulturowych i społecznych fenomenów, będących odpowiedzią na owe kryzysy i zmiany, odzwierciedlających elementarne, choć niezaspokojone potrzeby i pragnienia, objawiających się na bardzo specyficzne, choć głównie niepokojące, sposoby.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Grzeszna głusza

Artykuł jest próbą opisu i interpretacji obrazów erotyzmu w Dolinie Issy Czesława Miłosza. Rozważania autora skupiają się wokół sceny kazirodczej relacji zaprezentowanej na marginesie powieści. Mimo że krótki i odseparowany od głównego wątku narracji, epizod incestu ściśle łączy się z innymi obrazami seksu występującymi w utworze i poszerza ich znaczenie. Złamanie erotycznego tabu łączy się u Miłosza z nostalgią za mityczną epoką nieskrępowanej egzystencji w otoczeniu pierwotnej natury. Korzystając z refleksji Rogera Cailloisa, Georgesa Bataille’a i Antonina Artauda, autor poszukuje powodów, dla których kazirodztwo jest traktowane przez wielu pisarzy z zaskakującą estymą i umieszczane w teatralnych sceneriach właściwych baśni: na bezludnej wyspie lub w prastarej kniei.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Spatium initii i spatium transitionis w obrazach Bogdana Kraśniewskiego

Artykuł prezentuje twórczość plastyczną Bogdana Kraśniewskiego (artysty z Torunia) i jej związki z opisywanym szczegółowo przez Victora Turnera pojęciem fazy liminalnej, koncepcją „nocy ciemnej” św. Jana od Krzyża oraz teorii
dezintegracji pozytywnej, stworzonej przez Kazimierza Dąbrowskiego. Takie zestawienie pokazuje, że przestrzeń w twórczości Kraśniewskiego można rozumieć nie tylko w znaczeniu fizycznym, lecz również jako przestrzeń wewnętrznego
wzrostu i duchowego rozwoju. Rozwój ten podzielony jest na dwie części: spatiuminitiati, gdzie człowiek dokonuje wyboru między życiem skupionym na sferze cielesnej albo na duchowej, oraz spatiumtransitionis, gdzie ma miejsce ciągły progres. Artykuł pokazuje, jak te dwie przestrzenie funkcjonują w twórczości Kraśniewskiego.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Seks zniewolony i pragnienie transgresji – o twórczości Luisa Buñuela w relacji z Erotyzmem Georges’a Bataille’a i postulatami surrealistów

Artykuł rozpatruje obecność seksualności w filmach Luisa Buñuela w dwóch kontekstach: jego przynależności do ruchu surrealistów oraz w odwołaniu do Erotyzmu Georgesa Bataille’a. Buñuel należał do grupy nadrealistów jedynie trzy lata, jednak w większości jego późniejszych dzieł pojawiają się odwołania do postulatów ruchu, z którym łączy go kontestacja zasad dotyczących ludzkiej seksualności, narzuconych przede wszystkim przez chrześcijaństwo. Wspólne myśli Bataille’a i Buñuela są pojęcia transgresji i zakazu oraz zainteresowanie dewiacjami i wynaturzeniami. Fragmenty takich dzieł jak Złoty wiek czy Widmo wolności mogą być odbierane jako zobrazowanie tez zawartych w Erotyzmie. Tekst wskazuje na różne cele i sposoby przekraczania tabu przez reżysera, dla którego temat normy i dewiacji był jednym z najbardziej znaczących.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Fotografia orientalistyczna – pornografia czasów podboju i kolonizacji

Celem artykułu jest krótka analiza fenomenu XIX-wiecznej fotografii erotycznej o tematyce orientalistycznej w kategoriach antropologicznych. W miejsce dość oczywistych już uwag o nieprzystawalności haremowych fantazji Europejczyków do realiów życia na Bliskim Wschodzie zaprezentowane zostały potencjalne potrzeby, jakie spełniały te bardzo popularne w owym czasie przedstawienia. Pocztówki z inscenizacjami życia algierskich kobiet i fotografie pamiątkowe z komercyjnych atelier Kairu, Bejrutu i Stambułu dają nieoceniony wgląd w wyobraźnię seksualną pokolenia naszych przodków.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wirtualne czyli realne? Etnograficzne spojrzenie na wspólnotę internetową forum Miau.pl

Artykuł skupia uwagę na zjawisku społeczności wirtualnych. Autorka stawia pytanie, czy wspólnoty funkcjonujące w cyberprzestrzeni mogą być postrzegane w kategoriach tak zwanych społeczności organicznych, zajmujących określone
terytorium geograficzne. Prezentując materiał empiryczny uzyskany w wyniku przeprowadzenia badań etnograficznych nad wspólnotą skupioną wokół internetowego forum, przedstawia kulturowe wyznaczniki tożsamości tej konkretnej społeczności takie jak system wartości, wzorce zachowań, język oraz sposoby komunikacji. Podejmuje również analizę wybranych procesów
społecznych zachodzących w internetowej wspólnocie. Pośrednim celem pracy jest próba aplikacji teorii społecznych światów w środowisku wirtualnym.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Znaczenie namingu w przestrzeni wirtualnej. Przypadek chat roomów

Jednym z zasadniczych aspektów rozważań nad problematyką komunikacji w przestrzeni chat roomu, w której spotykają się internauci, jest wpływ nicków, czyli wirtualnych imion, jakimi posługują się użytkownicy, na częstotliwość komunikacji i jej jakość. W artykule do analizy dwóch wygenerowanych na potrzeby badania nicków wykorzystane zostają narzędzia z obszaru namingu, czyli działu marketingu zajmującego się kreowaniem nazw dla firm i produktów. Jednym z podstawowych
elementów jest zastosowanie schematu architektury nazwy marketingowej zaproponowanego przez Marka Zboralskiego, co pozwala uchwycić zawarte w nazwach komunikaty perswazyjne.
Wynikiem przeprowadzonej analizy są podobieństwa między nickiem a nazwą marketingową, a także wniosek na temat wirtualnej tożsamości użytkownika, która – niczym produkt – musi być ładnie opakowana i dobrze nazwana, by zainteresować odbiorcę.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Revulsion from sex”, czyli seksualne dewiacje u Szekspira

Prezentowany artykuł, wykorzystując rozważania na pograniczu literaturoznawstwa i nauk społecznych*, stanowi próbę opisu i analizy seksualnych dewiacji w utworach W. Szekspira. Wykorzystując jako tło biografię autora (ukazaną w szerokim kontekście społeczno-historycznych uwarunkowań epoki elżbietańskiej) autorka odwołuje się do różnorodnych utworów pisarza (między innymi "Antoniusz i Kleopatra", "Burza", "Miarka za miarkę" oraz wiele innych) i zwraca uwagę na obecny w nich aspekt seksualności. W tekście wnikliwie zanalizowane zostały konteksty biograficzne oraz różnorodny materiał źródłowy, z którego autorka wyodrębnia konkretne postawy Szekspirowskich bohaterów, charakteryzując i interpretując je pod kątem seksualności, erotyzmu, dewiacji i płciowości.

Czasopismo: Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Zarys dziejów bibliotek na terenie ziemi włodawskiej do 1999 roku

Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie rozpoczęła swoją działalność po II wojnie świato-wej, która nieprzerwalnie trwa do dziś. Pracujący w niej bibliotekarze zarażając pasją do ksią-żek czytelników udowadniają, że warto działać na tym polu działalności kulturalno-oświatowej. Mówiąc o włodawskiej książnicy, trzeba wrócić i przytoczyć tradycje jakie panowały we Wło-dawie i na terenie powiatu włodawskiego poprzez odniesienie się do okresu staropolskiego. W tym okresie wspomniano o dwóch bibliotekach działających w mieście: bibliotece Andrzeja Węgierskiego (znanego kalwińskiego kaznodziei w XVII w. Rzeczypospolitej) oraz bibliotece oo. Paulinów, która działając od 1710 r. do 1864 r. zgromadził wiele cennych woluminów. Jednak zawirowania pierwszej połowy XIX w. sprawiły uszczuplenie księgozbioru i nawet za-niechania uzupełnienia ubytków. W okresie międzywojnia, kiedy sama Polska starała się pod-nieść z okresu zaborów, również na terenie powiatu i miasta Włodawy próbowano działać w podobny sposób, aż do momentu wybuchu wojnie. W okresie powojennym, kiedy Polska wydostała się z okowów niemieckiego totalitaryzmu, rozpoczęto działania, które miały ustabili-zować sytuację w kraju. Począwszy od sierpnia 1944 r rozpoczęły działalność biblioteki w tym włodawska. Okres 1944-1999 to okres borykania się z różnymi problemami, ale i także rozwoju. Brak książek, w początkowym okresie działalności, trudności lokalowe, a przede wszystkim rozwój sieci bibliotecznej na terenie miasta i powiatu.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Koszarowa warownia w Wiślicy. Studium archeologiczne do rozplanowania przestrzennego wczesnośredniowiecznego stanowiska

Temat prezentowanej pracy dotyczy wczesnośredniowiecznej warowni „na łąkach” w Wiślicy. Zilustrowano w niej rezultaty badań archeologów prowadzących prace na terenie grodziska. Dokonano przy tym przeglądu aktualnie panujących poglądów na temat problematyki obwałowań, chronologii i roli jaką stanowisko pełniło w wiślickim systemie osadniczym. Najwięcej jednak uwagi poświęcono zagadnieniu rozplanowania przestrzennego zabytków nieruchomych na majdanie. Wyjątkowo egalitarny charakter odkrytych tam chat i brak architektury monumentalnej pozwoliło domniemywać, iż stanowisko pełniło funkcję obwarowanych koszar, zamieszkałych przez załogę wojskową. Jako podgrodzie pozostawało jednocześnie w ścisłej relacji z pobliską siedzibą książęcą in Regia.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Zarys dziejów Newelskich w Wodyniach

Ród Newelskich herbu Korczak osiedlił się  w Wodyniach pod koniec XIX wieku. Toteż od tego czasu aż do reformy rolnej, dane było im tam żyć, współtworząc historię  trzem  pokoleniom. Historiografię  rodu przypomina przedstawicielka familii - Pani Katarzyna Markiewicz z domu Newelska. Zgromadziła ona bogate archiwum rodzinne, składające się z różnorakich dokumentów. Wśród archiwaliów na szczególną uwagę zasługują akta osobowe, urzędowe, sądowe, gospodarcze. Wreszcie listy i mnóstwo zdjęć. Warto również wspomnieć o zachowanych renomowanych meblach oraz przedmiotach  użytkowanych  niegdyś przez  pradziadów Pani Katarzyny. W skład majątku Newelskich wchodził drewniany  dworek, gorzelnia, staw rybny oraz kompleks leśny. Ród ten  szczególny nacisk kładł na rozwój   przemysłu gorzelnianego oraz uprawę roli. Niestety  reforma rolna, w 1944 roku odebrała im wszystko co kochali. Zabrano  im  271, 75 gruntów ornych oraz 488, 03 ha całkowitej powierzchni. Rodzina została pozbawiona dachu nad głową oraz  egzystencji. Zaraz po wojnie wygnano ją  z dworu. Od tego czasu towarzyszyły  jej nieustanne uwięzienia, procesy sądowe i tym podobnym szykany. Do Wodyń nigdy nie wróciła, bo nie było do czego wracać. Dworek związany z dziejami rodu Newelskich, nie przetrwał burzliwych powojennych czasów. Jak do tej pory nie pojawiły się żadne fakty, które w jakikolwiek sposób pomogłyby ustalić, co rzeczywiście wydarzyło się we dworze, podczas okupacji. Jego minione dzieje  wciąż pozostają owiane mgłą tajemnicy.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Informacja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 31 grudnia 1983 roku o stanie zabytków sakralnych i pracach konserwatorskich prowadzonych na terenie województwa bialskopodlaskiego

Pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o stanie zabytków sakralnych na terenie województwa bialskopodlaskiego zostało opracowane na potrzeby władz wyznaniowych. Politykę wyznaniową państwa realizowały nie tylko instytucje w tym celu powołane, ale również i inne jednostki administracyjne, pozornie niemające z tą problematyką nic wspólnego. Instytucje odpowiedzialne za ochronę dziedzictwa kulturowego politykę wyznaniową realizowały zarówno przez finansowanie remontów obiektów sakralnych ze środków budżetowych przeznaczonych na kulturę, jak i podejmowanie decyzji o wpisie lub skreśleniu z rejestru zabytków. Wydarzenia polityczne, które zaszły w Polsce na początku lat osiemdziesiątych XX wieku wpłynęły korzystnie na złagodzenie kursu politycznego wobec Kościoła rzymskokatolickiego. Pozwoliło to Wojewódzkim Konserwatorom Zabytków na rozszerzanie opieki nad kolejnymi zabytkami sakralnymi. Większość nieruchomych obiektów sakralnych na terenie województwa bialskopodlaskiego została wpisana do rejestru zabytków w tym czasie. Relacje zachodzące pomiędzy działalnością konserwatorską a polityką wyznaniową ukazane w tym artykule wskazują wyraźnie na potrzebę przeprowadzenia szerszych badań nad tą problematyką.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Kultura fizyczna w garnizonie Siedlce w latach 1922-1939

W latach 1918-1939 sport w Wojsku Polskim odgrywał bardzo ważną rolę. Niepodległa Rzeczpospolita, chcąc zachować niepodległość musiała mieć silną i sprawną armię, stąd w tężyźnie fizycznej władze państwowe widziały ostoję bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z tymi założeniami żołnierz podczas służby wojskowej powinien osiągnąć wszechstronną sprawność fizyczną, a zarazem miał być propagatorem kultury fizycznej w swoim środowisku po odejściu do cywila. Początek wychowania fizycznego w oddziałach 9 Dywizji Piechoty rozpoczął się jeszcze podczas wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920 i pobytu pułków na Polesiu. W przerwie między działaniami wojennymi starano się prowadzić normalne życie garnizonowe oraz jak najlepiej organizować wolny czas żołnierzom. Po zakończeniu wojny i przybyciu pułków do miejsc ich stacjonowania podczas pokoju kontynuowano pracę nad wychowaniem fizycznym żołnierzy. Garnizon Siedlce był największym garnizonem na Podlasiu, stąd stacjonujący w nim żołnierze uprawiali bardzo wiele dyscyplin sportowych: strzelectwo, piłkę nożną, lekkoatletykę, hippikę, szermierkę, tenis, boks, czy kolarstwo. Siedleckie oddziały były inicjatorami budowy wielu obiektów sportowych na terenie miasta, które udostępniano także ludności cywilnej. Działalność wojska w tym zakresie powodowała duże zainteresowanie sportem wśród lokalnego społeczeństwa.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Przemiany demograficzne w województwie bialskopodlaskim w latach 1975-1998

Województwo bialskopodlaskie zostało powołane do życia w wyniku reformy administracji terenowej przeprowadzonej w 1975 r. i funkcjonowało do kolejnej zmian ustroju terytorialnego Polski, do końca 1998 r. W tym okresie doszło do istotnych zmian ustroju politycznym kraju, gospodarki oraz w życiu społecznym. Zmiany te miały wpływ na  sytuację demograficzną woj. bialskopodlaskiego. Niniejszy artykuł prezentuje przemiany ludnościowe, które zaszły na obszarze województwa bialskopodlaskiego w całym okresie jego istnienia m.in.: ruch naturalny, migracje, zawieranie związków małżeńskich, proces defeminizacji.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Kilka uwag na temat stylu braci Dobrzeniewskich i ich fresków w prezbiterium kościoła Paulinów we Włodawie

Artykuł powstał na marginesie rozprawy doktorskiej dotyczącej XVIII-wiecznego malarza Gabriela Sławińskiego – autora większości fresków w kościele św. Ludwika Króla we Włodawie. Podczas konserwacji w latach 1989–1991 spod warstw XIX- i XX-wiecznych przemalowań odkryte zostały pierwotne freski malarzy-paulinów, rodzonych braci Antoniego (Marcelego) i Wojciecha (Jermiasza) Dobrzeniewskich na sklepieniu i ścianach prezbiterium tej świątyni. Odkrycie jest słabo znane, a artykuł ma na celu to zmienić. Zaproponowano w nim odmienny względem powtarzanego w literaturze podział prac między braćmi. W ramach analizy porównawczej przywołano nie tylko sygnowane prace Dobrzeniewskich (w tym freski w kompleksach Paulinów: zachodnim skrzydle klasztoru na Jasnej Gorze oraz w kościele i kaplicy w Łęczeszycach, wykonane we współpracy z tajemniczym Antonim Bartosiewiczem), ale także twórczość Stanisława Stroińskiego, jego uczniów i współpracowników oraz ryciny augsburskie. Akcentowano kompilacyjny charakter twórczości braci-paulinów, zastanawiając się nad tego konsekwencjami na płaszczyźnie metodologicznej. Podjęto również próbę atrybucji Dobrzeniewskim dwóch, zaledwie wzmiankowanych w literaturze scen, wykonanych al fresco w jednej z przybudówek przy prezbiterium włodawskiego kościoła. Tekst można potraktować jako przyczynek do analizy twórczości Dobrzeniewskich, wciąż oczekującej na monograficzne opracowanie.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Artur Bernhardt i parczewska hala targowa

Parczewska hala targowa została zbudowana w latach 1937-1938 według projektu inżyniera Artura Bernharda. W 1998 roku wpisano ją pod numerem A-291 do rejestru zabytków nieruchomych województwa lubelskiego. Budowle takiego jak ona przeznaczenia należą do obiektów rzadko spotykanych w rejestrach zabytków. I choć świadczy to niewątpliwie o unikatowości hali z Parczewa, to trudno znaleźć informacje na jej temat w istniejących publikacjach. Podobnie jest z jej autorem. Jego nazwisko jest znane, a zarazem nikt nie próbował ustalić kim on był. Artykuł wypełnia obie luki, informując o dziejach i formie hali oraz biografii jej autora.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce