rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bariery zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w Polsce

Artykuł podejmuje problematykę barier operacjonalizacji i wdrażania założeń koncepcji zrównoważonego rozwoju na obszarach wiejskich. W artykule przedstawiono i scharakteryzowano główne bariery w harmonijnym kształtowaniu ładów środowiskowego, społecznego i gospodarczego tych obszarów ze szczególnym uwzględnieniem alokacji środków na funkcjonowanie tego procesu.

Czasopismo: Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Propozycja metodyki prowadzenia procesu logistyki węgla kamiennego w segmencie odbiorców indywidualnych w Polsce. Część pierwsza: Kontekst teoretyczny i rynkowy dla proponowanej metodyki

Niniejsza publikacja przedstawia propozycję metodyki organizacji i prowadzenia procesu logistyki węgla kamiennego w segmencie odbiorców indywidualnych w Polsce. Została ona przedstawiona w układzie trzech części. W pierwszej zaprezentowano przede wszystkim podstawowe determinanty pojęciowe proponowanej metodyki, wskazując także na zasadniczą rolę dystrybucji i logistyki dla charakterystyki oraz prowadzenia strategii marketingowej przedsiębiorstwa. Obok powyższego przedstawiono także obecny obraz tego procesu w zakresie strategii dystrybucji i logistyki prowadzonej przez przedsiębiorstwa górnicze w Polsce w aspekcie segmentu odbiorców indywidualnych. W drugiej części artykułu autor zaprezentował autorską propozycję systemu dystrybucji opartego na pomiarze pojemności rynku. W trzeciej zaś przedstawił przykład zastosowania proponowanego systemu dystrybucji, wskazując na jego wysoką efektywność ekonomiczną.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Zastosowanie metody wartości wypracowanej (EVM) do oceny projektów górniczych – podejście krytyczne – część 2 – doświadczenia z stosowania

Cel artykułu: celem publikacji jest zaprezentowanie na praktycznych przykładach możliwości zastosowania oraz ograniczeń w zastosowaniu metody wartości wypracowanej (EV), jako narzędzia służącego ocenie postępu prac w projektach realizowanych w przedsiębiorstwach górniczych węgla kamiennego w Polsce. Metoda badawcza/narzędzia: metodą badawczą będzie analiza wybranych, typowych przypadków projektów oraz możliwość ich oceny za pomocą metody wartości wypracowanej. Oryginalne rezultaty: wynikami pracy będą referencje w zakresie skutecznego wykorzystania metody wartości wypracowanej w projektach realizowanych w górnictwie węgla kamiennego.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Wybrane zagadnienia z zagospodarowania i utylizacji odpadów poeksploatacyjnych pochodzących z górnictwa i przeróbki soli kamiennej

W artykule przedstawiono możliwość gospodarczego wykorzystania odpadów powstałych w trakcie eksploatacji złoża solnego oraz zagospodarowania słonych wód dołowych na przykładzie procesu warzenia soli. Przedstawiono w ogólnym zarysie procesy technologiczne warzelni soli, które generują znane jakościowo odpady. Wskazano możliwość dalszego ich zagospodarowania, względnie sposoby ich utylizacji.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Ocena parametrów wytrzymałościowych obudowy szybów w oparciu o wyniki badań prób rdzeniowych pobranych przy użyciu innowacyjnego zestawu wiercącego

Ocena stanu technicznego obudowy szybów i szybików, zgodnie z obowiązującym w Polsce od listopada 2016 r. przepisami, wymaga wykonywania badań obmurza zarówno metodami nieniszczącymi jak i niszczącymi. Szczególne trudności sprawia pobieranie materiału do badań niszczących z uwagi na brak urządzeń przystosowanych do wykonywania w szybach odwiertów rdzeniowych. Aby umożliwić bezpieczne i precyzyjne pobieranie prób do badań wytrzymałościowych w specyficznych warunkach szybów górniczych opracowano innowacyjny zestaw wiercący o napędzie pneumatycznym. Dla potwierdzenia skuteczności opracowanego urządzenia wykonano próby ruchowe w warunkach dołowych. Pobrane z obmurza rdzenie oceniono pod kątem jakości i precyzji wykonania. Następnie, w oparciu o wyniki badań niszczących popranych prób rdzeniowych, określono możliwości ich wykorzystania do oceny parametrów wytrzymałościowych obudowy szybów.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Projektowanie obudowy wyrobisk specjalnych z uwzględnieniem obciążeń użytkowych

Obudowa, obok zabezpieczenia wyrobiska przed ciśnieniem deformującego się górotworu, pełni również funkcję konstrukcji nośnej dla wyposażenia wyrobiska. Dla realizacji procesu technologicznego w kopalni podziemnej wykonuje się często wyrobiska specjalne, charakteryzujące się, poza znacznymi wymiarami przekroju poprzecznego, dodatkowymi obciążeniami obudowy pochodzącymi od podwieszonych na niej elementów. Podjęty problem został przedstawiony na przykładzie wyrobisk komorowych pełniących funkc¬ję stacji przeładunkowych. Realizacja zadań transportowych w tych wyrobiskach wymagała zabudowy większej liczby tras kolejki podwieszanej. Do rozwiązania zadania wykorzystano metody numeryczne uwzględniające obciążenie ze strony górotworu oraz ob¬ciążenie statyczne i dynamiczne, pochodzące od zainstalowanych i przemieszczających się urządzeń transportowych. W artykule przedstawiono również założenia do postępowania przy projektowaniu wyrobisk specjalnego przeznaczenia.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Biowzbogacanie surowców mineralnych – modele adhezji bakterii do powierzchni mineralnej

Użyteczność mikroorganizmów jako modyfikatorów powierzchni w procesach biowzbogacania wzbudza ostatnio duże zainteresowanie. Właściwości powierzchniowe minerałów i mikroorganizmów odgrywają główną rolę w określaniu adhezji mikroorganizmów do minerałów, a tym samym skuteczności procesów bioługowania, bioflokulacji i bioflotacji. Do przewidywania adhezji bakterii wykorzystuje się modele Derjaguin-Landau-Verwey-Overbeek (DLVO) i rozszerzone modele DLVO (XDLVO) Klasyczna teoria DLVO wyjaśnia podwojną warstwę elektryczną (EL) na powierzchni czastek i oddziaływania Li*shitz-van der Waalsa (LW). W teorii XDLVO zostały dodane siły solwatacyjne, aby uwzględnić oddziaływania kwasowo-zasadowe Lewisa (AB).

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Zagrożenia pyłem i ich zwalczanie w zakładach przeróbki mechanicznej kopalń węgla kamiennego

W opracowaniu opisano zagadnienia związane ze zwalczaniem najistotniejszych zagrożenia pyłem węglowym, które występuje w zakładach przeróbki mechanicznej węgla kamiennego. Przedstawiono problemy występowania zagrożenia wybuchem pyłu węglowego podając źródła jego powstawania i prezentując dwuletnią statystykę występowania stref zagrożenia tym wybuchem w polskich organizacjach węglowych skupiających rożne kopalnie. W opracowaniu zaprezentowano również problemy zagrożenia zdrowia pyłem węglowym w zakładach przeróbki. Podano sposób identyfikacji tego zagrożenia oraz trzyletnią statystykę stanowisk pracy zagrożonych obecnością pyłu węglowego stanowiącego zagrożenie dla zdrowia. Statystyka ta dotyczy liczby stanowisk, na których stwierdza się przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłu i stanowisk, na których stężenie pyłu węglowego zawiera się w granicach 0,5 do 1 NDS. Przedstawiono również metody techniczne zwalczania zagrożeń pyłem węglowym. Opisano także rozwiązania urządzeń odpylających na mokro i sucho, będące efektem prac Instytutu Techniki Górniczej KOMAG. Podano też podstawowe akty prawne odnoszące się do zwalczania zagrożeń pyłem węglowym.

Czasopismo: Inżynieria Mineralna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Między koniecznością a pragmatyzmem. Znaczenie kamienia, gliny i rudy darniowej w architekturze pogranicza mazowiecko-dobrzyńskiego

Artykuł omawia problem „niekanonicznej” architektury wiejskiej pogranicza mazowiecko-dobrzyńskiego, do której zaliczone zostały przykłady budownictwa kamiennego, glinianego i z rudy darniowej. Pomimo dotychczasowego nikłego zainteresowania wśród badaczy tego typu budownictwem z pogranicza mazowiecko-dobrzyńskiego stanowi ono istotny element pejzażu kulturowego tego obszaru i jest powiązane zarówno z kontekstem historyczno- społecznym, jak i geograficzno-przyrodniczym. Tym samym stanowi istotną część dziedzictwa kulturowego pogranicza mazowiecko-dobrzyńskiego i powinno zostać objęte badaniami konserwatorskimi i etnograficznymi, uwzględniającymi konstrukcje, materiał, techniki budowlane oraz szeroki kontekst społeczny odnoszący się do tego rodzaju architektury.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Barokowy portal w romantycznym pałacu Dzięki – okoliczności transferu XVII-wiecznego detalu do Wiązownicy-Kolonii

Podczas XIX-wiecznej przebudowy dworu starostów w Podzamczu Chęcińskim usunięto m.in. elementy XVII-wiecznej kamieniarki, wykonanej w lokalnych zakładach kamieniarskich; zostały one rozproszone i w znacznej mierze zniszczone. W roku 2019, podczas prac dokumentacyjnych pałacyku Dzięki w Wiązownicy- Kolonii, autor rozpoznał marmurowy portal pochodzący z Podzamcza, wtórnie osadzony w romantycznym obiekcie. Artykuł opisuje okoliczności przeniesienia obiektu, będącego wynikiem porozumienia carskich dygnitarzy, którym Mikołaj II nadał w Królestwie Polskim dobra ziemskie. Inspiratorem przejęcia marmurowego portalu z herbem Gryf oraz innych detali kamieniarskich mógł być Adam Idźkowski, domniemany projektant obiektu. W 1997 zdewastowany pałac Dzięki, opuszczony przez administrację Lasów Państwowych, odkupił Aleksander Pietrow, potomek pierwszego właściciela. W 2005 zespół pałacowo-parkowy wpisano do rejestru zabytków, a w 2008 rozpoczęto remont – trwa on do dziś, ze względu na skalę zaniedbań, do jakich doszło pod państwowym zarządem.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Badania i renowacja murów kościoła i klasztoru Karmelitów Bosych w Przemyślu

W artykule przedstawiona została metoda wykonanych analiz i badań zabytkowych struktur murów klasztoru i kościoła Karmelitów Bosych w Przemyślu. Przyjęcie programu konserwatorskiego poprzedzone zostało badaniami makroskopowymi oraz badaniami właściwości fizykochemicznych zabytkowych murów klasztoru. Wyniki omówiono w formie dyskusji diagnozy otrzymanych efektów badań. Rozpoznanie zabytkowej materii pozwoliło dokonać wyboru poprowadzonego procesu konserwatorskiego, który pokazany został w sposób syntetyczny. Główna problematyka badawcza uzupełniona została o rys historyczny zespołu kościelno-klasztornego oraz o własne doświadczenia zawodowe pozwalające omówić złożoną problematykę prac reintegracyjnych wykonywanych na obiekcie zabytkowym. W artykule zamieszczono plany, tabele i zdjęcia, które merytorycznie poszerzyły istotę badań.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Synteza badań nad stanem zachowania pałacu w Łobzowie na przestrzeni wieków – komputerowe rekonstrukcje brył obiektu od fortalicium Kazimierza Wielkiego do barokowej rezydencji Wazów

Pałac w Łobzowie, dawna letnia rezydencja królów polskich, obecnie siedziba Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, początkami sięga czasów średniowiecza. To tutaj Kazimierz Wielki postawił swoje fortalicium, które przez kolejnych mieszkających tu władców przekształcane było w ich rezydencje. Każdy z nich nadawał pałacowi cechy charakterystyczne dla danej epoki: za Kazimierza Wielkiego była to fortalicja, za Stefana Batorego renesansowa willa, za panowania Wazów barokowy pałac. W niniejszej pracy, przy użyciu technologii cyfrowej rekonstrukcji zabytków, przedstawiono (w postaci modeli 3D) poszczególne etapy przekształceń pałacu w Łobzowie od czasów średniowiecza do roku 1655. Modele te stanowią syntezę dotychczasowych badań nad losami łobzowskiego pałacu i zostały opracowane na podstawie szczegółowych badań materiałów archiwalnych i źródeł historycznych.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Historia rozwoju przestrzennego Przecławia w średniowieczu w kontekście bieżącej ochrony konserwatorskiej – wybrane zagadnienia

Artykuł dotyczy miasta Przecław. Autorzy podjęli próbę określenia genezy jego powstania oraz rozwoju urbanistycznego w okresie średniowiecza. Ośrodek położony jest obecnie na terenie województwa podkarpackiego, ale historycznie należał do ziemi sandomierskiej. Dokonano analizy stanu badań oraz archiwalnych materiałów źródłowych, w tym pisanych, kartograficznych i ikonograficznych. Przeprowadzono również badania terenowe oraz analizę współczesnych podkładów sytuacyjno-wysokościowych. Powyższe badania zostały uzupełnione o weryfikację bieżących form ochrony krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem średniowiecznego układu urbanistycznego.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Dobra kultury współczesnej. Zarys problemu ochrony

Ochrona dóbr kultury współczesnej, zwłaszcza obiektów architektonicznych, zespołów urbanistycznych, elementów krajobrazowych, które powstały w Polsce po roku 1960 i są częścią Narodowego Dziedzictwa Kultury, należy do zadań społecznych, które powinny być realizowane przez administrację rządową i samorządową oraz organizacje pozarządowe. Powołanie w roku 2017 przez ministra kultury, wicepremiera prof. Piotra Glińskiego Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki stworzyło systemowe przesłanki do uregulowania tej kwestii. Zamierzeniem jest podejmowanie działań na rzecz ochrony dóbr kultury współczesnej, w tym wymiany poglądów i doświadczeń zawodowych konserwatorów, architektów i urbanistów.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Przebudowa ulicy Świętego Ducha w Gdańsku. Przyczynek do rozważań na temat rewitalizacji ulic historycznego miasta

Zagospodarowanie zabytku architektury stanowi jedno z najtrudniejszych zadań z perspektywy konserwatorskiej. Wiąże się ono z utrzymaniem zabytku w dobrym stanie oraz działaniem zmierzającym do zachowania jego wartości. Właściwe użytkowanie obiektu zabytkowego pozostaje w nierozerwalnym związku z doborem i przypisaniem mu odpowiedniej funkcji, ale też ze spełnieniem wymogów nakładanych przez współczesne normy życia i zmieniające się potrzeby. Celem artykułu jest omówienie problematyki przebudowy ulicy Świętego Ducha w Gdańsku jako przestrzeni publicznej oraz zwrócenie uwagi, czy przy tego typu inwestycji możemy mówić o adaptacji zabytku, czy raczej o wprowadzeniu zmian do programu użytkowego przy zachowaniu istniejącej funkcji. Temat zostanie omówiony z perspektywy organu ochrony zabytków i w świetle obowiązujących przepisów. Punktem wyjścia do rozważań będzie odwołanie się do definicji adaptacji zabytku, a następnie omówienie metody i stanu badań oraz formy ochrony konserwatorskiej ulicy Świętego Ducha w Gdańsku. Część analityczną zamknie charakterystyka zakresu robót.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ochrona konserwatorska kamienic w Toruniu – analiza 100 lat doświadczeń i prognozy

Celem niniejszego artykułu jest próba podsumowania dotychczasowych działań konserwatorskich podejmowanych w stosunku do historycznych kamienic mieszczańskich w Toruniu. Najstarsze prace prowadzili już na początku XX wieku niemieccy konserwatorzy, a w okresie międzywojennym polscy. Dotyczyły one głównie fasad. Dopiero po II wojnie światowej przyjęto jasno określone kryteria postępowania. Konserwacji i restauracji podlegały nie tylko elewacje, lecz także układ przestrzenno-funkcjonalny oraz wystrój. Zakres ingerencji konserwatorskiej wynikał ze stopnia zachowania historycznej struktury: od pozostawienia świadków w elewacjach po odtworzenie pierwotnego układu przestrzennego. Ewolucja podejścia konserwatorskiego do kamienic odzwierciedlała ogólne zmiany w teorii ochrony zabytków. Dziś natomiast konieczna wydaje się intensyfikacja prac badawczych, których celem powinna być synteza rozwoju jednego z najważniejszych zespołów domostw w Polsce.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Problematyka konserwatorska kościoła w Radecznicy

Opracowanie omawia dzieje wzniesienia barokowego kościoła parafialnego w Radecznicy na przełomie XVII i XVIII wieku, a także jego późniejsze losy ściśle powiązane z historią Polski, co wpłynęło znacząco na pierwotną stylistykę świątyni oraz zniszczenie części XVII-wiecznego wystroju. Obecny wygląd wnętrza kościoła stanowi w większości odtworzenie polichromii, ołtarzy, obrazów, pod ścisłą opieką konserwatora zabytków, niezachowanych z powodu licznych zniszczeń przez pożary oraz przekształcenia (kolejno w cerkiew, monastyr), konfiskat i grabieży w czasach komunizmu. Świątynia jest mało znanym i niedocenianym dziełem projektu Jana Michała Linka, autora zamojskich fortyfikacji. Do czasów współczesnych przetrwała bez zmiany stylistyki zewnętrznej jej bryły, zachwyca także polichromią pędzla Gabriela Sławińskiego. Aktualnie obiekt doprowadzono do dobrego stanu, ukończone zostały wszelkie prace renowacyjne.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Zamość – miasto idealne. Europejskość rozwiązań urbanistycznych citta di fortezza Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Artykuł został oparty na wieloletnich badaniach autora i akcentuje mało dotąd omawianą kwestię Zamościa jako ważnej twierdzy wbudowanej w europejski system obronny przeciw ekspansji Imperium Osmańskiego, realizowany w drugiej połowie XVI wieku. Przypomina też, że polska wersja miasta idealnego wyprzedziła o 15 lat wzorzec, za jaki powszechnie uważana jest włoska Palmanova. Zamość jest także unikalnym przykładem umiejętnego połączenia nowoczesnych zasad inżynierii wojskowej z zapleczem społeczno-gospodarczym, gdzie wielokulturowość i tolerancja religijna stanowiły podstawę identyfikacji społeczeństwa rubieży Rzeczypospolitej z celami państwa i gwarancję skutecznej obrony przed wrogiem zewnętrznym.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Sprawne zarządzanie dziedzictwem kulturowym przez organy samorządu terytorialnego

Samorząd terytorialny w ramach przyznanej prawem samodzielności realizuje zadania publiczne także w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego, które wynikają ze źródeł obowiązującego powszechnie w Polsce prawa. Konieczne jest, aby ochrona dziedzictwa kulturowego była efektywna. Dziedzictwo kultury musi być sprawnie zarządzane przez organy administracji publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego. Na płaszczyźnie normatywnej sprawność działania administracji samorządowej powinna być poddana ocenie poprzez analizę treści przepisów, z których dekodowane są normy prawne wyznaczające cele i zadania poszczególnych organów jednostek samorządu terytorialnego w obszarze dziedzictwa kultury. Celem artykułu jest analiza norm prawnych wynikających ze źródeł prawa pod kątem sprawnego zarządzania dziedzictwem kultury przez jednostki samorządu terytorialnego, a także sformułowanie uwag de lege lata oraz de lege ferenda w tym zakresie.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Architektura szkieletowa i technika budowlana na początku XVIII wieku na przykładzie rozbudowy kościoła w Rościsławicach

W latach 1577–1590 wybudowano w Rościsławicach dla miejscowych luteran masywny kościół jednonawowy z chórem od wschodu, wieżą od zachodu i zakrystią od północy. Po konwencji z Altranstädt w 1707 do korpusu dobudowano nawy boczne i loże o konstrukcji szkieletowej, a całość pokryto jednym wspólnym dachem mansardowym. Architekturę szkieletową i technikę budowlaną tej rozbudowy wybrano jako temat badawczy, który dotychczas nie był omawiany w literaturze. W tym celu przeprowadzono badania architektoniczne, którym towarzyszyły analizy dendrochronologiczne. W ich wyniku udało się określić specyficzne cechy architektury i konstrukcji. Wstępna analiza wykazuje, że podczas rozbudowy kościoła zastosowano kilka postępowych rozwiązań. Należą do nich m.in.: szkieletowa konstrukcja piętrowa, nadrzędne znaczenie lokalizacji i wielkości otworów drzwiowych i okiennych przy rozmieszczeniu słupów i rygli w ścianach, usztywnienie ścian przez zastrzały jedynie w segmentach skrajnych, prawdopodobne otynkowanie całej konstrukcji ścian już w chwili ich wzniesienia, a także dach mansardowy.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Nowe technologie w badaniach zabytków architektury. Analiza parametryczno-algorytmiczna gotyckiego sklepienia w Szydłowcu

Przedmiotem opracowania jest gotyckie sklepienie w prezbiterium kościoła w Szydłowcu. Powiązany z nim jest oryginalny dużych rozmiarów ryt, zachowany na ścianie nawy głównej, pełniący podczas realizacji świątyni funkcję swoistego „projektu wykonawczego”. To unikat w skali europejskiej i jedyny taki zespół śladów dawnego rzemiosła budowlanego. Ryt, odkryty po pięciu wiekach, wzbudził duże zainteresowanie badaczy wskazujących nieliczne przypadki podobnych rysunków, zachowanych jednak fragmentarycznie na posadzkach, tarasach, ścianach czy sklepieniach. Na przestrzeni lat powstały hipotezy rekonstrukcyjne dotyczące faz rysunkowych i realizacyjnych tego dzieła w Szydłowcu. Autorów artykułu zainteresowały zależności między projektem a zrealizowanym kształtem sklepienia, czyli zagadnienie, w jakim stopniu odwzorowano w naturalnej skali koncepcje zapisane na płaskim rysunku. Dokonano analizy porównawczej przebiegu żeber ze stanem istniejącym wymurowanych segmentów kamiennych łuków żebrowych. Podczas prac zastosowano nowoczesny sprzęt pomiarowy i zaawansowane oprogramowanie. Celem badań było określenie i sklasyfikowanie wzajemnych podobieństw i różnic.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Dziedzictwo kulturowe w podziemiach bazyliki archikatedralnej w Przemyślu w świetle literatury i badań

Artykuł jest próbą zwrócenia uwagi na dyskusję prowadzoną od ponad 100 lat na temat dziedzictwa architektoniczno- archeologicznego w podziemiach bazyliki archikatedralnej w Przemyślu. Badania (inwazyjne i nieinwazyjne) z dużą intensywnością były prowadzone w latach 2008–2015. W ich wyniku odrestaurowano podziemia jako zespół funeralny o unikatowych wartościach zabytkowych, a także interesujący zabytek architektoniczny wraz z artefaktami wbudowanymi w strukturę ścian. Artefakty znalazły się w podziemiach w efekcie zawalenia się sklepienia nawy głównej (1733), które przebiło posadzkę i sklepienie piwnic, grzebiąc liczne zabytki małej architektury. Podczas prac restauratorskich zostały one odnalezione jako elementy wtórnie wmurowane w ściany piwnic. Badania archeologiczne w podziemiach bazyliki doprowadziły do odnalezienia dwóch murowanych krypt biskupich zakopanych w ziemnym podłożu pod nawami. Odkryto także późnośredniowieczny i nowożytny system kanałów odwadniających. Sprawia to, że podziemia bazyliki to wyjątkowy zespół architektoniczny i funeralny, w przeszłości będący świadomie tworzoną nekropolią.

Czasopismo: Wiadomości Konserwatorskie
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki