rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Opcje domyślne to nie wszystko. Emerytury w Polsce z perspektywy ekonomii behawioralnej

Z przeprowadzonych badań empirycznych wynika, że Polacy nie zastanawiają się nad emeryturami, a ich poziom wiedzy finansowej o tym świadczeniu nie jest zadowalający. Przedstawiciele władzy publicznej zaczęli więc edukować społeczeństwo i popularyzować wiedzę finansową, a w szczególności wiedzę o systemie ubezpieczeń społecznych. Edukacja to jeden ze sposobów, w jaki władza może wpłynąć na sądy, decyzje i zachowania obywateli. Pojawił się jednak zupełnie nowy typ narzędzia, czyli interwencje behawioralne – działania uwzględniające osiągnięcia ekonomii behawioralnej i innych stosowanych nauk behawioralnych. Takie interwencje w nieinwazyjny sposób wpływają na decyzje i zachowania decydentów. W Polsce władza publiczna korzysta głównie z opcji domyślnych [np. otwarty fundusz emerytalny (OFE) vs Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), model automatycznego zapisu do pracowniczych planów kapitałowych (PPK), przeniesienie środków z OFE do ZUS], jednocześnie nie wykorzystując całego potencjału stosowanych nauk behawioralnych. W artykule zostały opisane dotychczasowe sposoby zastosowania ekonomii behawioralnej w Polsce, a także zaprezentowano inne, mniej inwazyjne rodzaje interwencji behawioralnych, które mogą zwiększyć odsetek oszczędzających Polaków.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kontrole trzeźwości pracowników jako narzędzie prewencji wypadkowej

Artykuł ma na celu omówienie prawnych podstaw pracowniczego obowiązku trzeźwości jako warunku zachowania bezpieczeństwa w pracy. Obowiązkowi temu powinny odpowiadać dostępne pracodawcy narzędzia kontrolne. Narzędzia te powinny w realny sposób wpływać na przestrzeganie zasady trzeźwości w pracy, nie naruszając jednocześnie dóbr osobistych pracownika. Tematem artykułu jest ocena dopuszczalności prowadzenia rutynowych kontroli, które mogą stanowić skuteczne narzędzie prewencji wypadkowej, jednakże wzbudzają liczne kontrowersje w doktrynie prawa.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wykluczenie emerytalne z dodatkowej części polskiego systemu emerytalnego – analiza skali i zasięgu zjawiska

Artykuł podejmuje problematykę wykluczenia z dodatkowej części polskiego systemu emerytalnego, które jest przy tym rozumiane zarówno jako brak dostępu, jak i jako brak korzystania z produktów dodatkowego zabezpieczenia emerytalnego. Głównym celem opracowania jest oszacowanie skali wykluczenia emerytalnego z dodatkowej części polskiego systemu emerytalnego. W toku realizacji tego celu dokonano konceptualizacji pojęcia wykluczenia emerytalnego oraz sformułowano koncepcję pomiaru jego skali. W efekcie przeprowadzonych analiz empirycznych oceniono stopień wykluczenia emerytalnego w Polsce. Stwierdzono, że dodatkowe oszczędności emerytalne gromadzi niewielu, a ci nieliczni, którzy oszczędzają, odkładają zdecydowanie za mało, aby zapewnić sobie w przyszłości satysfakcjonujący poziom dochodów. Jednocześnie odnotowano, że twierdzenie, zgodnie z którym ekskluzja w dodatkowym systemie emerytalnym wynika z ograniczonej formalnie dostępności produktów gromadzenia dodatkowych oszczędności emerytalnych, jest nieuzasadnione. Ustalono, że wysoki stopień wykluczenia emerytalnego z dodatkowego systemu emerytalnego jest warunkowany brakiem posiadania instrumentów gromadzenia dodatkowych oszczędności emerytalnych oraz niskim poziomem ich realnego wykorzystania. Ponadto stwierdzono, że o ile konstrukcja systemu pracowniczych planów kapitałowych (PPK) skutkuje ograniczeniem zasięgu i skali wykluczenia z dodatkowej części systemu emerytalnego, o tyle program ten nie stanowi kompleksowego remedium na zjawisko wykluczenia z dodatkowego systemu emerytalnego w Polsce.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Z problematyki wykrywania i udowadniania przestępstw socjalnych

Jednym z karnoprawnych aspektów zwalczania przestępczości socjalnej jest skutecznie przeprowadzone postępowanie, prowadzące do udowodnienia popełnionego przestępstwa. Opracowanie łączy w sobie zagadnienia teoretyczne oraz praktyczne nawiązujące do metod, za pomocą których weryfikuje się podejrzenia popełnienia wyłudzenia świadczenia socjalnego. Artykuł zwraca uwagę na specyfikę procesu dowodowego w tych sprawach. Poszukiwanie i gromadzenie dowodów przestępstw socjalnych koncentrują się wokół konkretnej osoby, której przyznano świadczenie. Oprócz dobrej znajomości przepisów regulujących przyznawanie świadczeń działania te wymagają także niezbędnej wiedzy z zakresu prawa karnego, zwłaszcza gdy chodzi o oszustwo, które jest najczęściej popełnianym przez sprawców przestępstwem socjalnym. Rola instytucji socjalnych w udowodnieniu popełnionych przestępstw jest bardzo ważna – to one uczestniczą w inicjowaniu procesu zbierania potrzebnych dowodów. Dokładnie przedstawiono zależności pomiędzy świadczeniami nienależnie pobranymi a towarzyszącymi im praktykami wyczerpującymi znamiona oszustwa. Poza informacjami o wykryciu popełnionego nadużycia wspomniane instytucje dysponują większą wiedzą specjalistyczną z zakresu prawa socjalnego niż organy ścigania.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wzorcowe postanowienia umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym

Rzeczpospolita Polska jest stroną kilkunastu dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym. W ostatnim czasie nadal są negocjowane i zawierane nowe umowy w tym zakresie. Celem niniejszego opracowania jest zbadanie, czy postanowienia dwustronnych umów międzynarodowych Polski są zgodne z międzynarodowymi standardami w tej dziedzinie.
W niniejszej publikacji autorka analizuje tę kwestię, porównując uregulowania zawartych przez Polskę wspomnianych umów z istniejącymi standardami międzynarodowymi ustanowionymi przez Międzynarodową Organizację Pracy oraz Radę Europy.
W opracowaniu przeanalizowano również różnice pomiędzy standardami Międzynarodowej Organizacji Pracy i Rady Europy w tym obszarze. Analizą zostały objęte nie tylko emerytury i renty, lecz także świadczenia z tytułu choroby i macierzyństwa, świadczenia rodzinne, zasiłki dla bezrobotnych, rzeczowe świadczenia zdrowotne, zasiłki pogrzebowe, jak również kwestie podlegania właściwemu ustawodawstwu. Dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym zawarte przez Polskę nie były dotąd badane w kontekście świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa, świadczeń rodzinnych, zasiłków dla bezrobotnych, rzeczowych świadczeń zdrowotnych i zasiłków pogrzebowych oraz podlegania właściwemu ustawodawstwu.
Publikacja ma na celu wykazanie różnic między wzorcowymi postanowieniami Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz Rady Europy a umowami międzynarodowymi Polski w tej dziedzinie poprzez analizę ich zakresów podmiotowych i przedmiotowych oraz postanowień kolizyjnych dotyczących ustawodawstwa właściwego i postanowień merytorycznych w obszarze ustalania prawa oraz wysokości poszczególnych świadczeń.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Podleganie uczniów i studentów ubezpieczeniom społecznym – przyczynek do dyskusji

Aktywność zawodowa uczniów i studentów stanowi ważny element rynku pracy. Autor artykułu rozważa w tym kontekście zasadność objęcia uczniów i studentów, którzy nie ukończyli 26 roku życia, wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego tytułu, a także ubezpieczeniem wypadkowym, jeżeli zostały przez nich złożone deklaracje o przystąpieniu do wymienionych ubezpieczeń. W ocenie autora analiza danych statystycznych dotyczących przyczyn wypadków w pracy oraz osób w nich poszkodowanych uzasadnia potrzebę umożliwienia objęcia uczniów i studentów dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych. Autor podejmuje zatem próbę wskazania optymalnego kierunku zmian, formułując dwie propozycje podlegania tych osób ubezpieczeniom społecznym.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego – zmiany w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych

Przedmiotem pracy jest analiza nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie spraw z ubezpieczeń społecznych. Ocenie poddano nie tylko zmieniane przepisy bezpośrednio regulujące to postępowanie, lecz także inne modyfikowane przepisy, które mają na nie wpływ. Istotnym walorem pracy jest analiza praktycznych aspektów poruszanego zagadnienia.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Problematyka emerytur dla kobiet urodzonych w 1953 r. na tle orzecznictwa oraz statystyki sądowej

Wcześniejsze emerytury były przyznawane w specjalnych trybach przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, skutkowało to obniżeniem wysokości przyszłego świadczenia wynikającego z prawa do emerytury powszechnej ze względu na pomniejszanie wysokości dostępnego zgromadzonego kapitału ubezpieczonej. Jednak w przypadku kobiet urodzonych w 1953 r. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego skutkowało – przynajmniej pod względem prawnym – zmianą ich statusu. Analiza wyroków wydawanych przez sądy powszechne w zakresie odwołań wniesionych przez niezadowolone z rozstrzygnięć Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczone wskazuje, że poszczególne jednostki przedstawiały znaczne rozbieżności w wykładni przepisów. Choć ustawodawca w ramach nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadził do porządku prawnego nowe rozwiązanie, to do tego momentu (przez ponad rok) realizacja konstytucyjnych praw kobiet urodzonych w 1953 r. dokonywała się w obrębie orzecznictwa sądów powszechnych. Artykuł przedstawia, w jakim zakresie orzecznictwo jest rozbieżne, oraz wskazuje na główne argumenty przemawiające za uwzględnieniem poszczególnych linii orzeczniczych, w tym także na główne tezy przedstawione w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co może być wskazówką dla orzeczników.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Adekwatność świadczeń w wariantach indeksowym i annuitetowym systemu emerytalnego zdefiniowanej składki

W związku z reformą emerytalną z roku 1999 zasadniczo zmienił się sposób naliczania wysokości emerytury. Tę wartość otrzymuje się, dzieląc sumę zwaloryzowanych składek emerytalnych oraz zwaloryzowanego kapitału emerytalnego (K) przez średnią dalszą długość trwania życia wyrażoną w miesiącach (T). W pracy zaproponowano alternatywny sposób naliczania wysokości emerytury, który także opiera się na wielkościach K oraz T, uwzględnia ponadto dodatnią stopę procentową (techniczną stopę procentową) równą średniej realnej stopie waloryzacji świadczeń w okresie ostatnich dwudziestu lat. W rezultacie przyjęcia proponowanej formuły wysokość tego świadczenia jest znacząco wyższa w momencie przechodzenia na emeryturę, co w istotny sposób podnosi stopy zastąpienia. Jednocześnie waloryzacja emerytur zostaje ograniczona do waloryzacji o wskaźnik inflacji, dzięki czemu zaproponowana zmiana nie wpływa zasadniczo na finanse Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Czasopismo: Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Tworzenie kobiety żydowskiej: syjonizm, kobieta i jej ciało w Polsce międzywojennej

Artykuł omawia syjonistyczną politykę płci dotyczącą ciała i osobowości żydowskiej kobiety w procesie odrodzenia narodowego Żydów oraz kształtowania się nowoczesnej tożsamości żydowskiej. Bada żydowskie struktury patriarchalne oraz dyskursywną siłę i zasięg ideologii syjonistycznej w międzywojennej Polsce.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Uwagi na temat koncepcji politycznych Bejtaru

Przełom wieków był czasem budzenia się świadomości narodowej narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Kwestia samostanowienia narodowego dotknęła także naród żydowski. Znaczna część Żydów łączyła swój nacjonalizm z koncepcją ustanowienia ideologii syjonistycznej. Ojcem żydowskiej myśli narodowej i współczesnego syjonizmu był Theodor Herzl, a częściowo – Władimir Żabotyński, twórca Betaru, podążał za Hertzem i jego główną ideą. Brit Trumpeldor to organizacja młodzieżowa założona w 1923 roku w Rydze. Zainteresowanie Betarem wśród młodzieży żydowskiej było tak duże, że złożona struktura działała w całej Europie i Palestynie. Betar dążył do ustanowienia hierarchicznego państwa żydowskiego na ziemi Palestyny; będąc organizacją narodowo-radykalną, ruch ten nakreślał wzorce zarówno ideologiczne, jak i symbole zewnętrzne z innymi ruchami nacjonalistycznymi okresu międzywojennego. Członkowie Betaru nosili piaskowe koszule, guziki z menorą i witali się rzymskim salutem, za który żydowska lewica i komuniści zaatakowali członków organizacji nazywając ich „hitlerowskim Żydem” i „faszystami”.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działalność żydowskich organizacji sportowych Makkabi w Preszowie i Nowym Sączu w okresie międzywojennym

Po utworzeniu Republiki Czechosłowackiej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości społeczność żydowska stała się pełnoprawnym członkiem społeczności lokalnej zarówno w Preszowie, jak i Nowym Sączu, działając na polu religii, polityki i kultury, zwracała także uwagę na popularyzację wychowania fizycznego. i sportu poprzez tworzenie wielu klubów sportowych. Najpopularniejszymi tego typu organizacjami, zarówno w Preszowie, jak i Nowym Sączu, były stowarzyszenia makkabi z prężnie rozwijającymi się sekcjami sportowymi, takimi jakL piłka nożna, pływanie, tenis stołowy czy szachy. Organizacje te brały udział w grach miejskich i międzymiastowych, także z klubami nieżydowskimi. Artykuł opisuje działalność organizacji Makkabi w Preszowie oraz Żydowskiego Klubu Sportowego Makkabi w Nowym Sączu w okresie międzywojennym.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Życie kulturalne i sportowe społeczności żydowskiej Staszowa w latach 1918-1939

W artykule omówiono organizacje kulturalne, oświatowe i sportowe w małym miasteczku Staszów w województwie kieleckim w latach 1918-1939. Artykuł 108 Konstytucji marcowej 1921 przyznał obywatelom RP prawo tworzenia związków i stowarzyszeń. Ludność żydowska, niezależnie od sytuacji politycznej i społecznej Polski, wykazywała duże zainteresowanie życiem kulturalnym, edukacyjnym, religijnym, społecznym i sportowym w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku na terenie całego regionu kieleckiego i zakładała różne stowarzyszenia, organizacje i kluby. W 1921 r. Staszów liczył 8357 mieszkańców, w tym 3629 (43,5 proc.) Polaków, 4704 Żydów (56,3 proc.), a pozostałe 24 osoby (0,3 proc.) innych wyznań. W okresie międzywojennym w Staszowie powstały trzy stowarzyszenia kulturalne: Kultur-Liga, Biblioteka Perec, Towarzystwo Kursów Wieczorowych dla Robotników oraz cztery kluby sportowe: „Jutrznia”, „Gwiazda-Sztern”, „Blütz” (Hakoah) i Makabi. Stowarzyszenia te i kluby szerzyły w tym okresie kulturę żydowską i rozwijały sport wśród żydowskich mieszkańców Staszowa.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Społeczność żydowska Wohynia w okresie międzywojennym

Artykuł opisuje funkcjonowanie i działalność gminy żydowskiej w Wohyniu, typowego sztetlu na Lubelszczyźnie w okresie międzywojennym. W pierwszej części pracy przedstawiono najważniejsze zagadnienia związane z historią Żydów wohyńskich, a także demograficzne i etniczne dane całej ludności miasta. Artykuł zawiera również informacje o sprawach demograficznych i strukturze społeczno-zawodowej Żydów w Wohyniu. Ostatnia część dotyczy żydowskich partii politycznych i organizacji branżowych.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Granice getta na lubelskim Podzamczu

Na początku okupacji historyczna dzielnica żydowska na Podzamczu stała się miejscem koncentracji ludności żydowskiej z całego miasta. Na przełomie października/listopada 1939 r. Żydzi zostali wyrzuceni z mieszkań przez władze niemieckie. W maju 1940 r. wysiedlono Żydów z Wieniawy. Tym samym w historycznej dzielnicy żydowskiej musiało zajmować ponad 42.000 osób. Jedno z największych przesiedleń miało miejsce w dniach 10-12 marca 1941 r., kiedy do miast prowincjonalnych dystryktu lubelskiego przesiedlono ponad 10 tys. Żydów. Akcja była przygotowaniem do utworzenia getta, które zorganizował 24 marca 1941 r. gubernator dystryktu lubelskiego Ernst Zörner. Tymczasem oficjalnie w getcie znajdowało się ponad 34 000 osób. Teren getta pokrywał się z historyczną dzielnicą żydowską. Granice getta wyznaczały ulice: Lubartowska, Kowalska, Krawiecka, Sienna oraz część Kalinowszczyzny, Franciszkańskiej i Unickiej. Na przełomie 1941/1942 getto nie było ogrodzone. Do tego czasu Żydzi nie mogli swobodnie opuszczać getta, co wynikało z antysemickiego prawa. Dopiero w trakcie przygotowań do likwidacji getto zostało podzielone na dwie części: „A” i „B”. Prawdopodobnie tylko część „B” była oddzielona drutem kolczastym, gdzie mogli mieszkać uprzywilejowani Żydzi. Granice wyznaczono wzdłuż ulic: Grodzkiej, Rybnej, Kowalskiej oraz częściowo Krawieckiej i Podwale. Na początku akcji likwidacyjnej tylko niewielka część getta „A” była połączona z gettem „B”.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wokół sporów o pamięć w Auschwitz: sprawa klasztoru i krzyża na żwirowisku

Autor artykułu przywołuje dwa spory między Polakami i Żydami, które dotyczą nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Pierwsza dotyczyła lokalizacji Klasztoru Karmelitów w budynku tzw. „starego teatru”, który znajduje się na terenie byłego obozu. Drugi spór związany był z krzyżami, które postawiono na żwirowni w pobliżu obozu. Obie kwestie stały się przedmiotem otwartego konfliktu, który zwrócił uwagę opinii publicznej w Polsce i zagranicą. Przywołane przez autora spory ukazują dwa rodzaje pamięci – polską i żydowską, obnażając stereotypy i wzajemne uprzedzenia. Zaangażowanie najważniejszych postaci z obu stron sporu pokazuje, że cała sprawa była bardzo ważna. Autor przypomina, co się wydarzyło, opierając się na publikacjach i artykułach na ten temat.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„Izbica, Izbica – żydowska stolica”. Historia i dzisiejsza pamięć o żydowskim miasteczku

Artykuł przedstawia historię Izbicy przez pryzmat jej żydowskiej przeszłości. Zwrócono uwagę na powstanie miasta jako miejsca zamieszkania Żydów wygnanych z pobliskiej chrześcijańskiej Tarnogóry. Autor starał się ukazać rozwój miasta do II wojny światowej, biorąc pod uwagę rolę miejscowych Żydów. Szczególną uwagę zwrócono na tragiczną rolę Izbicy podczas Holokaustu. Dla mieszkańców żydowskich i Żydów z innych regionów Polski, zwłaszcza tzw. „getta tranzytowego” dla Żydów z krajów Europy Środkowej i Zachodniej. W odniesieniu do współczesności autor dokonał oceny stanu miejscowych judaików, zwracając szczególną uwagę na historię i rolę miejscowego cmentarza, a także historycznej kuczki (tradycyjnego żydowskiego namiotu na Sukot). Wspomnienia dwóch ocalałych z Holokaustu z ich spotkań z miejscową ludnością uznane są za relikty kultury. Z żalem stwierdzono, że ważnymi miejscami dla historii miejscowych Żydów są dziś znaczące zabytki ufundowane przez osoby prywatne i instytucje poza miastem. W uroczystości poświęconej pamięci izbickich Żydów wzięła udział głównie miejscowa młodzież. Odnotowano obojętny stosunek dorosłej społeczności miasta do historii żydowskiej. Jednocześnie miejscowi nie wykorzystali możliwości nawiązania międzynarodowej współpracy z Żydami w imię żydowskiej historii miasta. Nawet nagroda i dyplom Ambasady Niemiec w Warszawie, przyznawane burmistrzowi za próbę zmiany nastawienia miejscowej ludności do Żydów i docenienie ich wkładu w historię miasta, nie skłoniły do takich działań.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Problematyka Zagłady w polskich podręcznikach szkolnych

23 grudnia 2008 r. minister edukacji zatwierdził nową podstawę programową dla wszystkich typów szkół. Zmiany wynikające z tych decyzji zostały w pełni wdrożone w ciągu sześciu lat od 2009 do 2015 roku. Przedmiotem nauczanym w szkołach podstawowych jest „Historia i społeczeństwo”. Ze względu na niewielką liczbę lekcji historii i młody wiek uczniów historia współczesna omawiana jest w sposób bardzo powierzchowny i zwykle bez odwoływania się do kontekstu międzynarodowego. Nic więc dziwnego, że temat Zagłady pojawia się w bardzo ograniczonym zakresie, tylko w ramach jednego tematu „Polska w II wojnie światowej”. Niepokojące jest to, że historia współczesna została usunięta z programu nauczania gimnazjum, które jest ostatnim poziomem obowiązkowej edukacji. Kwestie związane z wydarzeniami po 1918 roku mają być omawiane jedynie w szkołach ponadgimnazjalnych (gimnazja, technika i szkoły zawodowe). Sprowadza się to do tego, że uczniowie będą przechodzić pełny kurs historii Polski i świata tylko raz, brak również możliwości oceniania wiedzy. Co więcej, zalecenia dla szkół ponadgimnazjalnych są dość ogólnikowe i nie zostało sprecyzowane, jakie konkretnie informacje powinny być przekazywane w klasie. Obecnie wiele programów nauczania i podręczników przedstawia tematykę Zagłady w sposób fragmentaryczny i przypadkowy, choć w ciągu ostatnich 20 lat dokonał się istotny postęp. Celem, który należy przyjąć, nie jest pisanie obszernych rozdziałów o losach Żydów w czasie II wojny światowej, ale raczej stworzenie syntetycznego modułu informacji, który umożliwiłby uczniom poznanie podstawowych faktów i uświadomienie sobie ogromu i okrucieństwa tych tragicznych wydarzeń. Istnieją poważne powody do niepokoju, że zmiany w systemie edukacji dokonane w latach 2008–2015 przyczyniły się do znacznego pogorszenia standardów edukacyjnych, także w kontekście edukacji Shoah.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Komiks i topika Zagłady

Niniejszy artykuł jest próbą włączenia komiksu do szerszego pola badawczego, a mianowicie do tematu Holokaustu. W tym kontekście rozumienie tematu wiąże się z motywami powracającymi w tego rodzaju piśmiennictwie. W swoim tekście Sławomir Buryła wylicza słowa-klucze: inny świat, dym, cisza, szmalcownik, oprawca, selekcja, pociągi, muzułmanin itp. W artykule omówiono ich obecność i funkcjonowanie w komiksie polskim i zagranicznym. Dodatkowo autor skupia się na innym wątku – fotografii – który pojawia się w komiksach na różnych poziomach. Przywołuje rzeczywistość, która jest poza tekstem i niejako uwiarygodnia wizję przedstawianą przez komiks. Omówiono także niebezpieczeństwa uproszczeń, które są charakterystyczne dla popkultury. Artykuł jest więc próbą odpowiedzi na pytanie postawione przez Giorgio Agambena: „Co pozostało z Auschwitz?”

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Uwagi na temat Wojny Sześciodniowej i postawy emigracji niepodległościowej wobec konfliktu arabsko-izraelskiego i antysemickich działań władz PRL 1967-1968

Artykuł przypomina genezę i przebieg konfliktu izraelsko-arabskiego w latach 60., w tym Wojnę Sześciodniową oraz stosunek emigracji polskiej w Londynie do wydarzeń. Autor artykułu porównuje antysemicką politykę władz komunistycznych w Polsce z postawami proniepodległościowej Emigracji Polskiej w Londynie. Polskie środowiska emigracyjne zdecydowanie stoją po stronie izraelskiej.

Czasopismo: Studia Żydowskie. Almanach
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia