rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Oddziaływanie wybranych elementów koryta cieku na zbiorowiska naczyniowych roślin wodnych

Każdy ciek jest złożonym systemem kształtowanym przez elementy zarówno
o charakterze technicznym, jak i przyrodniczym. Liczba tych elementów
oraz ich wzajemne powiązania nie są do końca rozpoznane. Celem pracy jest ocena
oddziaływania wybranych elementów tego systemu na roślinność naczyniową
dna cieku. W badaniach skoncentrowano się na takich czynnikach, jak: spadek
podłużny, szerokość dna, substrat dna, miąższość zamulenia, nachylenie skarp,
rodzaj ich umocnienia oraz czas, jaki upłynął od ostatniej ingerencji w koryto cieku,
tj. regulacji lub robót konserwacyjnych.
Praca oparta jest na badaniach i obserwacjach terenowych, które wykonano
w sezonie wegetacyjnym 2007 roku na 13 małych ciekach nizinnych Dolnego
Śląska. Dla uzyskania postawionego w pracy celu zastosowano metodę statystyczną
– teorię zbiorów przybliżonych. Na jej podstawie określono hierarchię oddziaływania
analizowanych elementów systemu koryta cieku na roślinność naczyniową
występującą w jego dnie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Organizacja procesu zarządzania systemem wywozu i unieszkodliwiania odpadów medycznych w skali województwa podlaskiego

Modelowanie systemów gospodarki odpadami medycznymi związane jest z
symulacją rzeczywistych procesów jednostkowych składających się na rozwiązania
logistyczne systemów sortowania, zbiórki, transportu i unieszkodliwiania odpadów.
W niniejszej pracy przedstawiono możliwość wykorzystania modelu optymalizacyjnego
systemu wywozu i unieszkodliwiania odpadów medycznych w
wersji dynamicznej, który umożliwia projektowanie najkorzystniejszych pod
względem ekonomicznym systemów gospodarki tego rodzaju odpadami.
W artykule opisano badania optymalizacyjne, których celem była analiza
wpływu parametru opisującego stopień redukcji ilości odpadów medycznych
w procesie spalania (wwp) oraz zmiany jednostkowego kosztu transportu odpadów
medycznych (Kij) na wartość wskaźnika ekonomicznej efektywności (E). Badania
przeprowadzono na przykładzie analizy systemu gospodarowania odpadami medycznymi
w województwie podlaskim.
Zakres badań operacyjnych wykonany w ramach studium optymalizacji został
podzielony na dwa etapy obliczeń optymalizacyjnych przy założonych parametrach
technicznych i ekonomicznych systemu. W pierwszym etapie wygenerowano
najniższy koszt funkcjonowania analizowanego systemu, natomiast
w drugim - ustalono wpływ parametrów wejściowych systemu, tj. stopnia redukcji
ilości odpadów medycznych w procesie termicznego przekształcania odpadów
oraz jednostkowego kosztu transportu odpadów na wskaźnik ekonomicznej efektywności
i strukturę przestrzenną systemu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój sieci kanalizacyjnej na terenie gmin wiejskich powiatu jeleniogórskiego

Artykuł przedstawia rozwój oraz stan sieci kanalizacyjnej na terenie
pięciu gmin wiejskich w powiecie jeleniogórskim w latach 2002-2012.
Zbadano gęstość sieci oraz udział ludności korzystającej z sieci w ogólnej
liczbie ludności, wyniki zaprezentowano w tabelach oraz na kartogramach.
Artykuł przedstawia sytuację prawną badanych gmin dotyczącą
przynależności do aglomeracji, a także udział gmin w projektach związanych
z budową sieci kanalizacyjnej. Zakres przestrzenny obejmuje gminy
wiejskie powiatu jeleniogórskiego: Janowice Wielkie, Jeżów Sudecki,
Mysłakowice, Podgórzyn i Stara Kamienica. Analizowane dane dotyczą
gmin, bez wyszczególnienia miejscowości.
Badanie pokazało niejednorodny stopień uzbrojenia gmin w sieć kanalizacyjną,
różny przyrost sieci kanalizacyjnej w czasie, a także różnice
w udziale ludności korzystającej z sieci. W badanym okresie sieć najintensywniej
rozwijała się w latach 2008-2012, ze względu na udział niektórych
gmin w projektach dotyczących rozwoju i budowy sieci kanalizacyjnej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmodyfikowana metodyka badania intercepcji drzew w warunkach laboratoryjnych

W warunkach polowych bezpośredni pomiar intercepcji roślinności
leśnej jest nadal zadaniem bardzo trudnym do wykonania, zwłaszcza ze
względu na ograniczenia metodyczne i techniczno – organizacyjne [Olszewski,
1984, Kossowska-Cezak i in., 2000].
Drogą do pogłębienia wiedzy o czynnikach kształtujących intercepcję
zbiorowisk leśnych są badania w warunkach kontrolowanych [Anzhini
i in., 2007], które mogły by dostarczyć danych do identyfikacji modeli matematycznych.
Pei i in. [1993] wykonał w laboratorium symulacje opadu
na stałej powierzchni drzewa, zmieniając dziesięć razy natężenie deszczu
w zakresie od 47,4 do 147,6 mm/h. Podobnie Keim i in. [2006] zastosował
natężenia od 20 do 420 mm/h zmieniając także rozmiar kropel symulowanego
opadu od 1,0 do 2,8 mm. w warunkach klimatycznych Polski jest
to natężenie dające wysokość opadu występującego z stosunkowo małym
prawdopodobieństwem.
Istotą badań intercepcji było zraszanie drzewek symulowanym opadem
deszczu o określonych parametrach, według metodyki opracowanej
i przetestowanej uprzednio na makietach. Aby przeprowadzić badania
intercepcji drzew zraszanych symulowanym opadem deszczu w zakresie
od 2 do 11 mm/h należało zaprojektować i zbudować zestaw zraszający
[Klamerus-Iwan i in., 2013] uwzględniając trudności z uzyskaniem niskich
natężeń. Przyjęte ogólne założenia badawcze, jak również wypracowaną
oryginalną technikę pomiaru intercepcji drzewek w warunkach
laboratoryjnych można ocenić pozytywnie. Otrzymano bowiem wynikipomiarów dające się logicznie interpretować, przydatne do identyfikacji
modeli matematycznych zbudowanych na przesłankach przyrodniczych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Współczesny rozwój systemu ochrony przed powodzią w województwie małopolskim

Podstawą niniejszego artykułu jest projekt pn. „Studium ochrony przed
powodzią województwa małopolskiego” (zwany STUDIUM), wykonany przez
wieloosobowy zespół Instytutu Inżynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej
przy współpracy krakowskiego oddziału Instytutu Meteorologii i Gospodarki
Wodnej, na zlecenie Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych
[Studium... 2006]. Zastosowana w projekcie metodyka oraz uzyskane na jej
podstawie udokumentowane doświadczenie w zakresie podejścia do ochrony
przed powodzią w tym regionie – odpowiadające współczesnym wymaganiom,
pozwoliły na sformułowanie uogólnionych, uzasadnionych naukowo zasad i podstaw
rozwoju systemu ochrony przeciwpowodziowej województwa. Są one
przedmiotem niniejszego artykułu. Jego zakres obejmuje te zagadnienia, które
w obecnych warunkach decydują o hierarchizacji zadań w procesie rozwoju tego
systemu i o jego przyszłej efektywności i skuteczności.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój energetyki wiatrowej na terenie województwa dolnośląskiego

Celem opracowania jest przedstawienia zagadnień związanych z rozwojem
energetyki wiatrowej w województwie dolnośląskim. W pierwszej części opracowania
w oparciu o materiały źródłowe przedstawione zostały uwarunkowania
rozwoju energetyki wiatrowej. Zaledwie 25% powierzchni województwa stanowi
obszar potencjalnie najmniej konfliktowy. Na Dolnym Śląsku istnieje tylko jedna
elektrownia wiatrowa. Jednak czynniki ekonomiczne powodują wzrost zainteresowania
tymi inwestycjami. W celu wyznaczenia obszarów dla lokalizacji elektrowni
wiatrowych wiele gmin w województwie dolnośląskim rozpoczęło w ostatnich
latach procedurę sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego lub ich zmian. W opracowaniu przedstawiono zaangażowanie procesu
inwestycyjnego na przykładzie wybranych gmin omawianego województwa.
Podstawą zrównoważonego rozwoju energetyki wiatrowej powinna być przemyślana
gospodarka przestrzenią. Decyzje lokalizacyjne muszą byś poprzedzone
wnikliwą analizą uwarunkowań przyrodniczych, krajobrazowych i społecznych.
Jedynie taki przebieg procesu inwestycyjnego może ograniczać powstawanie konfliktów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena sprawności systemu odwodnienia eksploatowanego składowiska odpadów komunalnych

W pracy omówiono podstawowe problemy ochrony środowiska wodnego w kontekście eksploatacji składowiska odpadów o ograniczonej infrastrukturze technicznej. Przeprowadzone badania, jakości wód podziemnych i odciekowych podczas zaawansowanej eksploatacji tj. w latach 2006-2008 po okresie zimowych roztopów, poddano szczegółowej analizie, w tym porównawczej, w której uwzględniono zmienność składu zarówno wód podziemnych na napływie i odpływie jak i odcieków gromadzonych na terenie składowiska. W ocenie środowiskowej uwzględniono elementy składowe konstrukcji eksploatowanego składowiska, a także rodzaj, ilość i pochodzenie deponowanych odpadów.Szczegółowa analiza na tle wyników przeprowadzonych badań, umożliwiła przede wszystkim dokonanie oceny sprawności systemu odwodnienia składowiska, ze wskazaniem rozwiązania dla ochrony środowiska wodnego w kontekście przy-rostu masy deponowanych odpadów komunalnych zbieranych w sposób nieselektywny.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Infrastruktura w planowaniu przestrzennym Polski (uwagi do "Eksperckiego Projektu Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju - do roku 2033")

Infrastruktura stanowi część integralną każdego planu zagospodarowania
przestrzennego, w tym i planu krajowego. Można nawet twierdzić, ze stanowi
„kręgosłup” struktury przestrzennej całego kraju. Nie inaczej jest w „Projekcie
koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju do roku 2033” opracowanej
przez zespół geografów, głównie z Instytutu Geografii PAN w Warszawie oraz
ekonomistów z Łodzi, Gdańska i Warszawy. „Projekt...”, w tytule poprzedzony
stwierdzeniem – „ekspercki”, zasługuje na uwagę m.in. ze względu na fakt, że jest
druga kolejna próba zmiany „Koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania
kraju”, która została przyjęta przez Sejm w 2001 roku – opublikowana w „Monitorze
Polskim” Nr 26, poz. 432, w dniu 16 sierpnia 2001 r. Oznacza to, że ta
„Koncepcja…, z 2001 r.” obowiązuje dotychczas. W roku 2005 została podjęta
pierwsza próba zmiany ww. „Koncepcji…”, pod nazwą „Zaktualizowana koncepcja
zagospodarowania przestrzennego kraju” [RCSS, wrzesień 2005], znana z publikacji,
która jednak nie została przyjęta i wycofana z Sejmu R.P. W obu próbach
zwraca uwagę fakt pominięcia w tytule (ale nie tylko w tytule) terminu „polityka” (!).
Analizę i ocenę „Eksperckiego Projektu…..z grudnia 2008r. autor przestawił
w artykule opublikowanym z nr 5/2009 „Infrastruktury i ekologii terenów wiejskich”.
W artykule niniejszym autor skoncentrował się na ocenie infrastruktury
z „Eksperckim Projekcie…”, nie tylko ze względu na fakt, że sami autorzy przywiązują ogromne znaczenie do tego elementu struktury przestrzennej Polski, ale
przede wszystkim ze względu na sposób ujęcia tego zagadnienia w całości „Eksperckiego
Projektu Koncepcji…., z 2008 r.”. W ocenie tej wskazuje się na pozytywy,
ale i negatywy tego „Projektu...”, a w tym (niestety) liczne usterki, a nawet
braki. Czy ta nader krytyczna opinia jest słuszna muszą to osądzić sami Czytelnicy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza zmian potencjału technicznych środków produkcji gospodarstw rolnych w gminach Polski południowej

Wpływ infrastruktury technicznej, a w szczególności infrastruktury wewnętrznej,
która jest zawężona i odnosi się do budynków, środków transportowych,
maszyn i sprzętu rolniczego ma niewątpliwy wpływ na postęp techniczny
[Wójcicki, Michałek 2002; Machowski 1998]. Wg Daelemansa [1992] „Dobre
wyposażenie w maszyny nie jest najlepszym rozwiązaniem problemu mechanizacji
prac, gdyż ważną rolę odgrywa wielkość gospodarstwa”. W Polsce w roku
2004 funkcjonowało około 1,8 mln gospodarstw rolnych o powierzchni powyżej
1 ha. Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego systematycznie zwiększa się
i wynosi obecnie 10,02 ha [http://www.arimr.gov.pl]. Rolnictwo w Polsce jest
zróżnicowane regionalnie pod względem poziomu kultury rolnej i intensywności
produkcji. Przeważają gospodarstwa rodzinne, ekstensywne nastawione na wielokierunkową
produkcję. Charakteryzują się one niską towarowością produkcji. Liczebnie
dominują gospodarstwa małe, o powierzchni 1–5 ha. Stanowią one ponad
50% ogólnej liczby gospodarstw, ale zajmują tylko około 20% użytków rolnych.
Gospodarstwa powyżej 10 ha, stanowią również 20%, ale uprawiają ponad 60%
powierzchni użytków rolnych. Największe rozdrobnienie gospodarstw indywidualnych
odnotowuje się w południowej i południowo-wschodniej części kraju. Korzystniejsza
struktura agrarna występuje w Polsce północnej [Tabor 2001]. Na
południu Polski średnie gospodarstwo ma 3,3 ha użytków rolnych (woj. małopolskie),
na północnym zachodzie ponad 26 ha użytków rolnych (woj. zachodniopomorskie).
Prognozowane w różnych pracach naukowych przemiany agrarne
zakładają zmniejszenie liczby gospodarstw rolniczych (powyżej 1 ha UR) do
212 tys. w 2020 r. i w następnych latach do 70 tys. w 2025 r. Spowodowane to
będzie postępującą koncentracją ziemi i dalszym powiększaniem się średniego obszaru gospodarstw [Wójcicki 2002]. Instrumentem pozwalającym na poprawę
tej struktury jest scalenie gruntów, które przyczynia się także do trwałego rozwoju
obszarów wiejskich, w tym stworzenia korzystniejszych warunków gospodarowania
w rolnictwie i leśnictwie, przez poprawę rozłogu gospodarstw i wyposażenie
urządzanych obszarów w systemy infrastruktury technicznej i społecznej.
Celem pracy było określenie zmian zachodzących w przestrzennym rozmieszczeniu
potencjału wyposażenia wybranych środków technicznych gospodarstw
rolnych na poziomie gmin. Badaniami objęto makroregion Polski południowej
i południowo-wschodniej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wstępna ocena wpływu wybranych czynników fizjograficznych na wartość gruntów ornych

W pracy dokonano wstępnej oceny wpływu wybranych czynników przyrodniczo-
rolniczych (dotyczących gleb, agroklimatu, sąsiedztwa lasów) na wartość
gruntów ornych. Dokonano przeglądu omawianych parametrów oraz określono ich
oddziaływanie na wzrost lub spadek plonów roślin uprawnych. Zaproponowano
współczynniki korygujące wartość wyjściową działek gruntowych, określoną
w podejściu mieszanym przy zastosowaniu wskaźników szacunkowych, obejmujące:
stopień ciężkości gleby, stopień kultury gleby, stosunki wodne i zagrożenie
erozją (k1 do k4), niekorzystne warunki agroklimatyczne (k5) oraz sąsiedztwo lasów
(k6). Współczynniki korekcyjne do wzoru na wartość gruntów ornych (Wgo)
zależą od klasy bonitacyjnej (określone parametry standardowe) i wynoszą dla poszczególnych
cech gleb w granicach od −0,10 na 1 stopień zagrożenia erozyjnego
do 0,05 na 1 stopień ciężkości, kultury gleby, czy na 1 grupę kategorii warunków
wodnych. Dla agroklimatu wynoszą one w zależności od uprawianych roślin od
−0,18 do 0, a dla różnych warunków sąsiedztwa lasów z gruntami ornymi od
−0,30 do 0,07.
Podstawowe dane o cechach przyrodniczo-rolniczych gruntów ornych,
obok wywiadów i autopsji w terenie, uzyskujemy m.in. z map gleboznawczych,
map klasyfikacji bonitacyjnej oraz w szczególności z map glebowo-rolniczych
i towarzyszących im aneksów.
Konieczne jest dalsze doprecyzowanie zaproponowanych współczynników
przy współpracy ze specjalistami z zakresu rolnictwa i leśnictwa.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena przepustowości jazu w Bieńczycach na rzece Dłubni

W pracy przedstawiono wyniki obliczeń przepustowości koryta rzeki Dłubni i znajdującego się w km 6+560 jazu w Bieńczycach. Uzyskane wyniki obliczeń umożliwiły wskazanie przyczyny zatopienia terenów przyległych w trakcie powodzi w dniu 18 lipca 2010 roku. W tym dniu do jazu dopływ wód rzeką Dłubnią, uwzględniający zrzut wód ze zbiorników w Zesławicach, wynosił ok. 70 m3•s-1. Przepływ ten określony jest jako przepływ brzegowy. Wykazano, że ten przepływ mieści się w korycie Dłubni poniżej badanego jazu. Jaz w Bieńczycach charakteryzuje się mniejszą przepustowością. Stwierdzono, że przepustowość jazu z otwartymi upustami wynosi 50,25 m3∙s-1. Natomiast przyjmując schemat hydrau-liczny, odpowiadający rozwiązaniu konstrukcyjnemu zamknięć, tj. zamknięć seg-mentowych, wydatek upustów wynosi zaledwie 48,02 m3•s-1. Stwierdzono również, że ze względu na przepustowość jazu, mniejszą od przepływu brzegowego, nie było możliwe uniknięcie zatopienia terenów położonych w rejonie jazu.
W przypadku nieotwarcia zamknięć maksymalna przepustowość jazu wynosi zale-dwie 8,77 m3•s-1, a pomimo ich maksymalnego podniesienia nie uzyska się przepu-stowości wynoszącej 70 m3•s-1.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie teorii chaosu zdeterminowanego w prognozowaniu krokowym rocznego zużycia energii elektrycznej przez odbiorców wiejskich

W pracy przedstawiono wyniki prognoz krokowych rocznego zużycia
energii elektrycznej wyznaczonych z wykorzystaniem modeli wywodzących
się z teorii chaosu zdeterminowanego, tj. modelu opartego na
wymiarze fraktalnym, modelu logistycznego według Prigogine’a oraz
modelu krzyżowania heurystycznego. Prognozy dotyczyły odbiorców
wiejskich, a wyznaczono je dla terenów znajdujących się w obszarze
obsługi energetycznej czterech przedsiębiorstw trudniących się dystrybucją
energii elektrycznej. Ocenę jakości prognoz przeprowadzono, wykorzystując
absolutne błędy prognoz wygasłych. Wartości błędów prognoz
wygasłych wyznaczonych na podstawie modeli wywodzących się
z teorii chaosu zdeterminowanego wyniosły od 2,3 do 4,7% i świadczą
o przydatności zaprezentowanych w pracy modeli do predykcji krokowej
zużycia energii elektrycznej przez odbiorców wiejskich z wyprzedzeniem
rocznym. Szczególnie przydatny do tych celów okazał się model prognostyczny
według Prigogine’a.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Formy dysponowania nieruchomościami na cele budowy sieci infrastruktury technicznej

Inwestycje dotyczące realizacji urządzeń przesyłowych przebiegają
liniowo przez szereg nieruchomości gruntowych, zajmując przy tym część
obszaru nieruchomości – w wielu przypadkach pod ziemią albo nad nią.
Ich lokalizacja jest zdeterminowana potrzebami gospodarczymi i społecznymi.
Urządzenia przesyłowe nie należą do części składowych nieruchomości,
jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa
Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę tych urządzeń
jest posiadanie przez przedsiębiorcę przesyłowego prawa do terenu
przewidzianego pod projektowane sieci.
W opracowaniu przedstawiono analizę form i sposobów uzyskiwania
tytułu do dysponowania nieruchomością na cele realizacji inwestycji
w zakresie urządzeń przesyłowych. Przeprowadzone badania potwierdzają
iż obecnie najczęściej stosowane są dwie podstawowe formy prawne
pozwalające na korzystanie z cudzych nieruchomości w celu przeprowadzenia
urządzeń przesyłowych. Jedną z nich jest służebność przesyłu
wprowadzona do Kodeksu cywilnego w 2008 r. Drugim sposobem jest
ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na drodze administracyjnoprawnej,
co jest szczególnym przypadkiem wywłaszczania a zatem
może dotyczyć wyłącznie inwestycji o charakterze publicznym. Określono
dokumentację geodezyjno-prawną niezbędną dla ustanowienia
służebności przesyłu. Analizie poddano także problem legalizacji „zaszłości” tj.
przypadków gdy urządzenia zostały już wybudowane przez przedsiębiorstwa
przesyłowe bez zgody właścicieli lub użytkowników
wieczystych nieruchomości.
Materiał źródłowy stanowiły przepisy prawa, literatura przedmiotu
oraz wyniki badań dotyczące ustanawiania na gruntach będących własnością
Gminy Miejskiej Kraków tytułów prawnych na rzecz Miejskiego
Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w celu:
• budowy nowych sieci wodociągowych,
• regulacji stanu prawnego gruntów zajętych przez sieci wodociągowe
wybudowane w przeszłości.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Skuteczność oczyszczania ścieków na przykładzie oczyszczalni dla miasta Krynica-Zdrój

W artykule przedstawiono skuteczność oczyszczania ścieków na przykładzie
oczyszczalni dla miasta Krynica-Zdrój. Badania przeprowadzono w okresie
od stycznia 2006 do grudnia 2007 roku. Analizie fizykochemicznej poddano następujące
wskaźniki zanieczyszczenia ścieków: BZT5, ChZTCr, zawiesinę ogólną,
azot ogólny oraz fosfor ogólny. Obliczono współczynnik niezawodności działania
oczyszczalni WN dla każdego z badanych wskaźników. Określono liczbę wystąpień
przekroczeń dopuszczalnych wartości wskaźników w stosunku do wartości
dopuszczalnej przedstawionej w pozwoleniu wodno-prawnym. Zbadano ponadto
skuteczność zmniejszenia wskaźników w badanym okresie. Dodatkowo przedstawiono
ilość ścieków dopływająca do oczyszczalni w poszczególnych miesiącach
badanego okresu. Przeprowadzone badania wykazały znaczną efektywność usuwania
zanieczyszczeń. Średnia redukcja opisywanych wskaźników kształtowała
się na poziomie: BZT5 – 95,03%, ChZTCr – 90,98%, zawiesina ogólna – 94,76%,
azot ogólny – 79,79%, fosfor ogólny – 63,5%.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie systemu GIS do oceny stanu ładu przestrzennego obszarów wiejskich

Jednym z wyróżników rozwoju zrównoważonego jest ład przestrzenny,
rozumiany jako takie ukształtowanie przestrzeni, które uwzględnia m.in. uwarunkowania
przyrodnicze, społeczno-gospodarcze, kulturowe oraz kompozycyjnoestetyczne.
Zapewnienie ładu na obszarach wiejskich jest trudne do osiągnięcia ze
względu na różnorodną formę występujących tam elementów. Przedstawiona
w opracowaniu autorska metoda oceny ładu przestrzennego obszarów wiejskich
pozwala jednak na ocenę stanu ładu przestrzennego i jednocześnie daje możliwość
wskazania, który z elementów ocenianej przestrzeni negatywnie wpływa na stan
zagospodarowania.
W opracowaniu zaprezentowano także teoretyczną koncepcję bazy danych
GIS wspomagającej ocenę stanu ładu przestrzennego obszarów wiejskich ze wskazaniem
jej komponentów źródłowych, do których zaliczono m.in. ewidencję
gruntów i budynków oraz mapę glebowo-rolniczą. Ponadto pokazano również
przykłady analiz przestrzennych, których wyniki zostały wyprowadzone w postaci
mapy oceny stanu ładu przestrzennego oraz uzupełniających ją raportów tabelaryczno-
opisowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna