rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2019 r., sygn. Akt: III sa/łd 1089/181 (doręczenie drogą elektroniczną – art. 391 k.P.A.)

Niniejsza glosa porusza przede wszystkim problematykę doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Autor wskazuje wynikające z aktualnie obowiązujących przepisów prawa wymogi niezbędne do zastosowania tej formy, skutki jej stosowania oraz wzajemną relację tej instytucji procesowej i formy tradycyjnej. Opracowanie uwzględnia również szeroko rozumiany kontekst tych regulacji, począwszy od instytucji odwołania w ogólności, przez znaczenie doręczenia i określenie skutków prawnych, jakie za sobą pociąga, aż do obowiązków organu administracji publicznej w tym zakresie i wpływ na sytuację strony postępowania. Autor podziela pogląd WSA w Łodzi, zgodnie z którym „próba doręczenia decyzji w sposób tradycyjny, tj. pocztą, w sytuacji, gdy adresat żąda doręczenia w formie elektronicznej, skutkuje tym, że wobec nieodebrania przesyłki organ nie może powołać się na fikcję doręczenia (podwójnie awizowana przesyłka) wynikającą z art. 44 § 4 KPA” oraz przedstawia argumenty na poparcie tej tezy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dopuszczalność wykorzystywania wyników badań genetycznych przez zakłady ubezpieczeń w Polsce

Postępujący progres cywilizacyjny doprowadził do wzmożonego zainteresowania społeczeństwa czynnikami wpływającymi na ukształtowanie natury człowieka, jego cech fizycznych, stanu zdrowia, predyspozycji intelektualnych, skłonności i upodobań. Określenie zapotrzebowania bądź zainteresowań poszczególnych grup czy narodowości napędza wszystkie gałęzie przemysłu, gospodarki, oferowanych usług. Szczegółowa wiedza o człowieku posiada obecnie istotne znaczenie – począwszy od nauk medycznych aż po sferę ekonomiczną czy handlową. W naturalny sposób implikuje także progres w obszarze genetyki oraz nauk pokrewnych. Uzyskanie informacji o anatomicznym profilu człowieka zyskało istotne znaczenie także w działalności ubezpieczeniowej. W niniejszym artykule omówione zostały warunki dopuszczalności wykorzystania wyników badań genetycznych dla oceny ryzyka ubezpieczeniowego w kontekście systemu polskiego prawodawstwa oraz czynniki wpływające na zainteresowanie zakładów ubezpieczeń profilem genetycznym człowieka, a także prognozowane skutki tak dalece idącej ingerencji w sferę prywatności jednostki.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Specyficzne czynniki ryzyka kredytowego w bankach spółdzielczych i komercyjnych

Ryzyko kredytowe jest nieodłącznym elementem działalności bankowej i jest wielorako warunkowane. Czynniki ryzyka kredytowego w bankach komercyjnych i spółdzielczych są w zasadzie podobne, choć ich znaczenie nie jest tożsame. Jedną z ważniejszych różnic jest zdolność do mobilizacji kapitału własnego (udziałowego czy akcyjnego), a także nietożsama siła wpływu właścicieli akcjonariuszy na planowane wyniki działalności. Także inna jest sytuacja dotycząca ewentualnej restrukturyzacji organizacyjnej w obu sektorach czy sposobu wzmocnienia pozycji rynkowej. Wszystko to sprawia, że czynniki endogeniczne w większym stopniu wpływają na ryzyko kredytowe w sektorze spółdzielczym. Natomiast oddziaływanie czynników egzogenicznych ma istotny wpływ na ryzyko kredytowe zarówno banków komercyjnych, jak i spółdzielczych. Przy czym banki spółdzielcze charakteryzują się mniejszą wrażliwością na cykl koniunkturalny. Jednak koncepcja zbiorowej odpowiedzialności grupy w ramach spółdzielczych systemów ochrony (ang. IPS) wymaga restrykcyjnego podejścia do naruszania zarówno dyscypliny regulacyjnej, jak i rynkowej, aby w zarodku likwidować pokusę nadużycia jednych członków grupy kosztem innych. Przeprowadzone modelowe analizy empiryczne powinny być kontynuowane z wykorzystaniem serii czasowych danych panelowych oraz aktualizacją założeń, co pozwoliłoby uwiarygodnić stwierdzone różnice pomiędzy bankami spółdzielczymi i komercyjnymi.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Konsekwencje wprowadzenia podatku od niektórych instytucji finansowych dla polskiego sektora bankowego i budżetu państwa

Debata o nałożeniu dodatkowych obciążeń fiskalnych po kryzysie finansowym 2007–2009 spowodowała, że w perspektywie kilku lat większość krajów europejskich zdecydowała się nałożyć na banki podatek od transakcji finansowych lub tzw. podatek bankowy, który w zależności od kraju obciążał inny składnik bilansu instytucji bankowej. Większość państw zastosowała opodatkowanie pasywów, w celu stworzenia dodatkowego funduszu stabilizującego na wypadek kryzysu. Po ponad trzech latach funkcjonowania podatku bankowego w Polsce obciążającego aktywa pomniejszone o składniki wymienione w ustawie o miesięcznej stopie 0,0366%, możliwa jest wstępna analiza konsekwencji wprowadzenia podatku bankowego zarówno dla sektora bankowego, jak i budżetu państwa, co jest celem opracowania. Artykuł zawiera ocenę skutków tego obciążenia fiskalnego i propozycję rozwiązań eliminujących negatywne następstwa.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Źródło pochodzenia kapitału większościowego jako determinanta zróżnicowania mechanizmów nadzoru korporacyjnego w bankach

Celem artykułu jest ocena wpływu źródła pochodzenia kapitału większościowego w bankach notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie na sposób funkcjonowania nadzoru korporacyjnego w tychże podmiotach w latach 2014–2018. Głównym źródłem informacji wykorzystanych w badaniu były dane z raportów rocznych i sprawozdań z działalności rady nadzorczej analizowanych banków. Badanie wykazało, że mechanizmy nadzoru korporacyjnego różniły się bankach z dominującym udziałem inwestora krajowego i zagranicznego. Różnice dotyczyły stopnia rozproszenia kapitału zakładowego, liczby członków rady nadzorczej i zarządu, w tym cudzoziemców w nich zasiadających, oraz częstotliwości zmian składu tych organów, liczby posiedzeń rady nadzorczej i liczby podejmowanych przez nią uchwał. Ponadto w bankach, w których doszło do zmiany udziałowca większościowego z zagranicznego na krajowego, ujawniły się cechy charakterystyczne dla banków z krajowym kapitałem. Dotyczyło to m.in. większego rozproszenia struktury własności, mniejszego udziału obcokrajowców w organach banku, częstszych zmian składu rady nadzorczej i bardziej intensywnej jej pracy (więcej spotkań i uchwał). W przypadku pozostałych charakterystyk wpływ zmiany struktury własnościowej był niejednoznaczny.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Państwo a finansjalizacja

Finansjalizacja dotyczy dynamicznych i coraz bardziej złożonych procesów zachodzących w sferze społeczno-ekonomicznej. Procesy te wynikają ze zmian, jakie dokonują się w sektorze prywatnym, a równocześnie z działalności państwa, wypełniającego zarówno funkcje własnościowe w podmiotach rynkowych, jak i kluczowe funkcje – ustawodawcze czy regulacyjne organizujące działanie rynku.
Celem artykułu jest wstępne usystematyzowanie głównych nurtów dyskusji o finansjalizacji i państwie, z uwzględnieniem polityki monetarnej i fiskalnej, polityki społecznej i dobrobytu. Złożoność procesów składających się na finansjalizację utrudnia dyskusję o państwie i finansjalizacji w kategoriach związków przyczynowo-skutkowych. Tkwią one bowiem implicite w mechanizmach funkcjonowania współczesnej gospodarki rynkowej w jej kapitalistycznej formie ustrojowej i w paradygmacie stałego wzrostu dobrobytu, utożsamianego głównie z wymiarem finansowym.
Przedstawione rozważania stanowią wstęp do pogłębionych badań, w których powinna być uwzględniona zarówno ewolucja, jak i zmiany współczesnego kapitalizmu w strukturach i instytucjach państwa, a przede wszystkim coraz większa złożoność finansjalizacji, w warunkach internacjonalizacji i globalizacji, a także demokratyzacji finansów. Niektóre elementy finansjalizacji, w tym czynione próby wykorzystania kryptowalut do podważania władczej roli państwa i monopolu emisji pieniądza przez bank centralny, utrudniają formułowanie wiarygodnych projekcji przyszłości. Jednak projekcje relacji finansjalizacji i państwa, jako uczestnika i regulatora systemu społeczno-ekonomicznego, nie powinny opierać się na założeniu egzogeniczności finansjalizacji wobec państwa. Państwo jest de facto kluczowym podmiotem uczestniczącym w procesach finansjalizacji, a ponadto – z racji swych praw i obowiązków – wykorzystuje finansjalizację do realizacji celów ekonomicznych i społecznych.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Program kształcenia ogólnego Marthy C. Nussbaum jako remedium na „cichy kryzys” edukacji

Celem artykułu jest przedstawienie i analiza podstawowych elementów programu kształcenia ogólnego autorstwa Marthy C. Nussbaum. Koncepcja edukacji, zaproponowana przez tę amerykańską badaczkę, oparta jest na dwóch podstawowych filarach: 1. Kształcenie w duchu sokratejskim i 2. Kształcenie dla światowego obywatelstwa. Nussbaum opisuje „cichy kryzys” współczesnej edukacji, którego konsekwencją jest brak umiejętności logicznej argumentacji oraz niezachęcanie do samodzielnego myślenia osób młodych. Program kształcenia ogólnego w ujęciu Nussbaum ma być swoistym remedium na współczesny kryzys nauk humanistycznych. Ostatnia część artykułu to analiza krytyczna koncepcji edukacji Marthy Nussbaum.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Reputacja sektora bankowego 2020 – kluczowe wyniki i wnioski z badania

Celem opracowania jest pokazanie kluczowych wymiarów oceny sektora bankowego w świetle przeprowadzonych badań w ramach cyklicznego projektu „Reputacja sektora bankowego” oraz istotnych zależności pomiędzy reputacją oraz szeregiem czynników towarzyszących różnym poziomom jej oceny. Badania empiryczne wykonano na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie N=1000 mieszkańców Polski. Wywiady realizowano metodą CAPI w lutym 2020 r. Większość społeczeństwa ocenia, że banki w Polsce mają dobrą reputację, niemniej istnieje frakcja, która ocenia ją negatywnie. Ogólny poziom wskaźnika reputacji plasuje banki w obszarze reputacji dobrej drugi rok z rzędu. Czynniki dobrej reputacji zdecydowanie dominują nad czynnikami złej reputacji. Banki ograniczyły skalę negatywnych incydentów bezpośrednich, spadła też ekspozycja na informacje negatywne pod ich adresem, jednak poziom satysfakcji z usług uległ osłabieniu. Bezpośrednie doświadczenia klientów z bankami istotnie podnoszą poziom ich oceny w społeczeństwie.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Edukacja (dorosłych) w dziedzinie bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo we współczesnym świecie stało się wartością bez- cenną, którą żywo zainteresowany jest niemal każdy, a pragnienie bezpiecznego życia zawsze było jedną z najważniejszych potrzeb ludzi. Niezwykle ważną rolę w kształtowaniu bezpieczeństwa odgrywa edukacja i dlatego zasadniczym jej celem w tym względzie jest przygotowanie człowieka do odpowiedniego działania w niebezpiecznych sytuacjach. Kształcenie dorosłych w zakresie edukacji dla bez- pieczeństwa wpisuje się zatem w idee edukacji ustawicznej, odnosząc się tym samym do odpowiedzialności (niemal obowiązku) każdego obywatela w zapewnieniu bezpieczeństwa samemu sobie i swoim bliskim. Stąd też podjęte rozważania w niniejszym artykule dotyczą właśnie problemów edukacji dorosłych w dziedzinie (na rzecz) bezpieczeństwa. Podstawę wyjściową zaś do ich wyjaśnienia stanowi wiedza o bezpieczeństwie i jego roli w życiu człowieka oraz o istocie prowadzonej edukacji dla bezpieczeństwa, rozpatrywanej w kontekście idei kształcenia całożyciowego.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Publicznoprawne aspekty transakcji nabywania znacznych pakietów akcji banków krajowych (część I)

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie możliwie dokładnej charakterystyki publicznoprawnych aspektów transakcji nabycia znacznego pakietu akcji banku krajowego oraz rozwiązanie problemów praktycznych, które to problemy pojawiają się przy tego typu transakcjach. Opracowanie złożone będzie z dwóch części; w niniejszej pierwszej zostaną przedstawione uwagi ogólne dotyczące kwestii nabywania znacznych pakietów akcji banku krajowego, zostanie przedstawione ratio instytucji poddania tego obszaru nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego oraz zostanie przedstawiona szczegółowa charakterystyka instytucji zawiadomienia. W drugiej części opracowania zostanie natomiast scharakteryzowana instytucja sprzeciwu Komisji Nadzoru Finansowego. W opracowaniu wykorzystano metodę analizy dogmatycznej oraz analizy ekonomicznej prawa. Przeprowadzona analiza doprowadziła do konkluzji, że przyjęte przez polskiego prawodawcę jest rozwiązaniem efektywnym, które należycie chroni interesy stron transakcji i jednocześnie interes publiczny ogniskujący się w prawidłowym i bezpiecznym funkcjonowaniu rynku bankowego.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Emisja obligacji podporządkowanych przez polski sektor bankowy w latach 2010–2019

Celem artykułu jest przybliżenie tematyki emisji długu podporządkowanego przez polski sektor bankowy. Materiałem badawczym w niniejszym artykule są dane zawarte w bazie informacyjnej cbonds. W procesie badawczym wykorzystano metodę obserwacji, analizę danych źródłowych oraz metodę dedukcji. Przeprowadzona analiza wykazała, iż wzrost zainteresowania sektora bankowego emisją obligacji podporządkowanych w latach 2010-2019 wynikał z obowiązku wypełniania wymogów kapitałowych.  W artykule wykazano także powiązanie pomiędzy wysokością średniej marży ponad WIBOR6M kuponu a średnim okresem emisji obligacji podporządkowanych.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Postawy proinnowacyjne nauczycieli – elementy teorii i badań

W artykule przedstawiono pedeutologiczny aspekt innowacyjności w edukacji. Na początku nawiązano do dokumentów strategicznych UE oraz zapi- sów dotyczących działań na rzecz podnoszenia poziomu innowacyjności w edukacji. Następnie omówiono cechy charakteryzujące postawę proinnowacyjną człowieka w kontekście takich pojęć jak kreatywność i innowacyjność. Wskazano na czynniki warunkujące postawę proinnowacyjną. W głównej części artykułu skupiono się na różnych płaszczyznach działalności innowacyjnej nauczycieli i ich stosunku do twór- czości i kreatywności. Zwrócono uwagę na postawy nauczycieli wobec zachowań twórczych uczniów. Ważnym elementem jest próba diagnozy czynników kształtujących innowacyjność nauczycieli – w ujęciu systemowym i osobowym. W analizie wykorzystano wybrane wyniki dotychczasowych badań.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gwarantowanie depozytów w Polsce w latach 1995-2020. Aksjologia, wybrane  regulacje, praktyka

Celem artykułu jest charakterystyka zmian w regulacjach dotyczących gwarantowania depozytów. Ewolucja regulacyjna ukazana jest na tle historii Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, który jest instytucją gwarantującą od 25 lat depozyty w polskim sektorze bankowym. Dla pełniejszego zobrazowania miejsca systemu gwarancji depozytów w infrastrukturze stabilizującej sektor bankowy, w artykule przedstawiono także skróconą syntezę  historii sektora bankowego w Polsce. Przypomniano procesy towarzyszące odradzaniu polskiej bankowości w warunkach gospodarki rynkowej po 123 latach braku państwowości oraz działalności w niesprzyjających warunkach w II RP, a także  w gospodarce nakazowo-rozdzielczej po II wojnie światowej. Zarysowano także uwarunkowania międzynarodowe, a w szczególności  rolę USA we wdrażaniu w życie  idei gwarantowania depozytów oraz rozwój systemów gwarancyjnych na świecie. Szczególną uwagę poświęcono rozwojowi systemu gwarantowania depozytów w Polsce i roli BFG w tym systemie. Ukazano dylematy regulacyjne i kolejne nowelizacje przepisów dyrektywy w sprawie gwarantowania depozytów. Artykuł omawia także korekty infrastruktury stabilności systemów bankowych i ochrony depozytów, zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i na poziomie krajowym.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Józef Półturzycki – niezwykła postać, wspaniały nauczyciel

Niniejszy artykuł jest krótkim opisem biografii naukowej jednego z najznakomitszych andragogów polskich, Prof. dra hab. Józefa Półturzyckiego. Okres jego życia zawodowego został podzielony na pięć etapów. Opis każdego z nich zawiera: przegląd podstawowych aktywności badawczych, ważne wydarzenia związane ze ścieżką zawodową, główne tematy podejmowane w publikacjach oraz działalność organizacyjną.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kultura w sieci – nowe formy uczestnictwa w kulturze przestrzenią uczenia się dorosłych

W niniejszym artykule podjęto próbę ukazania edukacyjnych aspektów on-linowego uczestnictwa w kulturze osób dorosłych, które w okresie pandemii COVID-19 uległy wyraźnemu wzmocnieniu. W pierwszej części zaprezentowano najważniejsze trudności i ograniczenia w funkcjonowaniu sektora kultury w pierw- szym okresie lockdownu. Następnie zaprezentowano wybrane zjawiska, które kształ- towały uczestnictwo w kulturze przed pandemią, a które poprzez onlinowy charakter tej praktyki w okresie kryzysu zostały zintensyfikowane. Następnie podjęto próbę scharakteryzowania głównych kierunków przemian, jakie mogą nastąpić w funkcjo- nowaniu instytucji kultury, na bazie doświadczeń wyniesionych z pracy z odbiorcami w wirtualnej rzeczywistości.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
XXV lat działalności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w Polsce

Celem artykułu jest analiza zmian normatywnych i charakterystyka działalności Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w Polsce w latach 1995-2020. Analizy prowadzone są na podstawie aktów normatywnych i dokumentacji BFG, ze szczególnym uwzględnieniem Raportów rocznych za kolejne lata analizowanego okresu. W ocenie jakościowej działalności Funduszu i jego organów wykorzystuje się przede wszystkim wieloletnią obserwację uczestniczącą autora w związku z wykonywaniem obowiązków członka Rady Funduszu, a ponadto konsultację z byłymi członkami Zarządu Funduszu. Artykuł kończy sformułowanie 15 cech lub tendencji w działalności BFG w minionym ćwierćwieczu.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Sztuka popularna jako źródło uczenia się dorosłych

W artykule podjęto próbę uzasadnienia tezy, że sztuka popularna może stanowić dla dorosłych źródło uczenia się. Problem rozpatrywano w kontekście nurtu pedagogii publicznej oraz andragogicznych koncepcji uczenia się autorstwa Jacka Mezirowa oraz Knuda Illerisa. Dla zobrazowania problemu posłużono się wybranymi tekstami kultury popularnej z dziedziny filmu, street artu i serialu telewizyjnego. Przeprowadzone analizy pozwoliły sformułować trzy wnioski. Po pierwsze, sztuka popularna może być źródłem transformatywnego uczenia się. Po drugie, uczenie się w relacji ze sztuką popularną może przebiegać w trzech wymiarach: poznawczym, emocjonalnym oraz społecznym. Trzeci wniosek pozwala uznać sztukę popularną za formę publicznej pedagogii.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Doświadczanie transnarodowych sieci – auto/biograficzne konstruowanie znaczeń

Autorka w swoim artykule, wykorzystując auto/biograficzny wywiad narracyjny, przedstawia konstruowane znaczenia doświadczania transnarodowych sieci (własnej – badaczki oraz narratorki-migrantki). Pomocny w tym procesie jest wybór teoretycznych podstaw, tj. transnarodowych sieci oraz wymiaru mikro w teoriach migracyjnych. Kolejno dokonuje identyfikacji transnarodowych sieci, które nazywa sieciami „przed”, „tam” i „po”, pokazując powiązania biografii badaczki z biografią narratorki.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sprawozdanie z XXXIII Konferencji Naukowej Forum Pedagogów

W dniach 26–27 października 2021 roku odbyło się XXXIII Forum Pedagogów, cykliczna konferencja naukowa, która tym razem miała szczególny charakter. Oprócz części stricte naukowej konferencja wrocławska stała się okazją do uhonorowania profesora Jerzego Semkowa, który był jednym z pomysłodawców idei spotkań w ramach Forum Pedagogów. Tematyka tegorocznej konferencji og- niskowała się na problematyce andragogicznej, którą określał tytuł (Z)rozumieć teraźniejszość, myśleć o przyszłości – między wizją a praktyką w edukacji dorosłych. Została ona zorganizowana przez Zakład Edukacji Dorosłych i Studiów Kulturowych oraz Pracownię Metodologii Badań nad Edukacją Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego. Konferencja została objęta patronatem honorowym Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego prof. dr. hab. Przemysława Wiszewskiego. Patronat naukowy nad wydarzeniem objęło Akademickie Towarzystwo Andragogiczne. Organizację konferencji wspierali: doktorantki Szkoły Doktorskiej (Roksana Pilawska-Gronostaj i Hanna Achremowicz), studenci kierunku pedagogiki, specjalność: Edukacja Dorosłych i Marketing Społeczny oraz członkowie Inter- dyscyplinarnego Koła Naukowego Variograf.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Historia Spółdzielni Mieszkaniowej w Wadowicach

Po 1945 r. zasady działania spółdzielczości zostały diametralnie zmienione i całkowicie podporządkowano ją polityce państwa. W ciągu kilkunastu lat po wojnie działalność ta została poddana odgórnym procesom, jak to określono, etatyzacji, centralizacji i biurokratyzacji. Należy podkreślić, iż spółdzielczość obejmowała ogromną liczbę dziedzin handlu, produkcji, bankowości itp. działalności. W  Polsce wykształciły się w  szczególności takie spółdzielnie, jak: pracy, rolnicze spółdzielnie produkcyjne, inwalidów, kółek rolniczych, mleczarskie, mieszkaniowe, ogrodniczo-pszczelarskie, socjalne, wojskowe, wydawnicze, rolników, producentów rolniczych, banki, kasy oszczędnościowo-kredytowe, zaopatrzenia i zbytu „Samopomoc Chłopska”, a  także spożywców. Tuż przed wybuchem II wojny światowej spółdzielnie mieszkaniowe zrzeszały około 10 tysięcy członków. Najgorszym czasem dla spółdzielni mieszkaniowych był okres powojenny – ze 192 spółdzielni pozostały jedynie 73. Spółdzielnie nie miały praw do zarządzania mieszkaniami spółdzielczymi, nie mogły
także zaciągać kredytów i kupować materiałów w hurtowych cenach. Przełom nastąpił w 1956 r., kiedy powstały Spółdzielczy Fundusz Budowlany, Społeczne Przedsiębiorstwo Budowlane oraz Bank Spółdzielczy. Wtedy też zmieniła się polityka państwa w stosunku do spółdzielni mieszkaniowych. Ustalono zasady budowy oraz normy powierzchni mieszkań. Wprowadzono wiele rozwiązań, które ułatwiały funkcjonowanie spółdzielni i doprowadziły do ich rozwoju. W związku z tym pod koniec lat 60. liczba spółdzielni mieszkaniowych w Polsce wzrosła do 1130 i stale się zwiększała. Obecnie jest ich ponad 2000 (dane GUS na rok 2016).

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Założył świecki instytut życia konsekrowanego. Śp. O. Cherubin Pikoń, Karmelita Bosy z Andrychowa – w stulecie urodzin

Łamy poczytnego rocznika „Wadoviana” zawsze były otwarte na przywoływanie i upamiętnianie wybitnych osób, które pochodziły z ziemi wadowickiej lub były z nią związane. Niektóre z nich Autor przybliżył już Czytelnikom na łamach tego pisma. Do grona tychże osób nie sposób nie zaliczyć śp. Stanisława Pikonia, w zakonie o. Cherubina od Najświętszej Maryi Panny, karmelity bosego rodem z Andrychowa, który podjął pionierską i owocną do dziś inicjatywę założenia w Polsce świeckiego instytutu życia konsekrowanego „Elianum”. Chciejmy więc przywołać postać o. Cherubina, tym bardziej że przypada stulecie jego urodzin (1921-2021).

Czasopismo: Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii