rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie testu PCR w monitorowaniu populacji Alternaria w uprawie ziemniaka

Sprawcy alternariozy ziemniaka, Alternaria solani i A. alternata, od kilkunastu lat mają wpływ na zdro-
wotność upraw zarówno towarowych, jak i nasiennych. W miarę rozwoju choroby stosunek ilościowy,
w jakim występują oba gatunki, zmienia się i zależy m.in. od terminu i regionu występowania. Ocenę
zmian sezonowych w składzie populacji grzybów w latach 2016-2018 przeprowadzono w Boninie na
materiale pozyskanym z cotygodniowych ekspertyz chorych liści naturalnie zainfekowanych patoge-
nami z rodzaju Alternaria. Największy wysyp zarodników konidialnych zarejestrowano w lipcu i sierp-
niu. W zebranej populacji dominowały zarodniki A. alternata. Monitorowanie stanu zagrożenia alterna-
riozą na plantacji ziemniaka w doświadczeniach laboratoryjnych prowadzono metodą molekularną
(test PCR) oraz mikroskopową, analizując wyrosłe kultury patogenów.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Nowe ogniwa nierówności edukacyjnych w Polsce

Celem tej analizy jest ustalenie, w jakim stopniu podziały na szkoły: bezpłatne i pobierające opłaty, publiczne i niepubliczne oraz prowadzone w trybie stacjonarnym i niestacjonarnym kreują nierówności w dostępie do wykształcenia. Chodzi o stwierdzenie, 
w których szkołach nadreprezentowane są osoby pochodzące z kategorii o wyższym 
statusie społecznym (takich jak inteligencja), a w których reprezentanci klas niższych – 
robotników i chłopów. Dane pochodzą z Polskiego Generalnego Sondażu Społecznego 
zrealizowanego w 2008 roku na próbie ogólnokrajowej. Wyniki analizy wskazują, że 
podziały te okazują się istotnymi wyznacznikami nierówności edukacyjnych na poziomie szkół ponadpodstawowych i ponadśrednich. Świadczyłoby to o kształtowaniu się 
nowych wymiarów stratyfikacji społecznej – na bazie dostępu do różnych rodzajów 
szkół z tego samego poziomu, klasyfikowanych jako „lepsze” i „gorsze”.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Inżynier, społecznik, krajoznawca. Przyczynek do biografii Aleksandra Zubelewicza (1890-1956)

W artykule została zaprezentowana sylwetka inżyniera Aleksandra Zubelewicza – pierwszego powojennego naczelnika wydziału komunikacyjnego Urzędu Pełnomocnika Rządu RP na Okręg Mazurski i Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie. Aleksander Zubelewicz był absolwentem Instytutu Technologicznego w Petersburgu. W okresie międzywojennym pracował m.in. jako dyrektor Dyrekcji Robót Publicznych w Nowogródku i w Wilnie oraz w charakterze naczelnika wydziału komunikacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Wilnie. Oprócz pracy zawodowej angażował się społecznie zarówno przed jak i po II wojnie światowej. Działał m.in. na rzecz rozwoju turystyki i krajoznawstwa, a po wielkiej powodzi jaka dotknęła Wilno w 1931 r. w ramach Komisji Technicznej Komitetu Ratowania Bazyliki Wileńskiej nadzorował prace budowlane w Katedrze Wileńskiej. Tekst stanowi przyczynek do dalszych badań nad dziejami elit przybyłych z Wileńszczyzny na Warmię i Mazury po II wojnie światowej.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dolegliwości zdrowotne członków zakonu krzyżackiego w XIV-XV wieku

Średniowieczne źródła pisane z XIV-XV w. oraz badania antropologiczne szczątków kostnych, odkrytych w krypcie „północnej” katedry w Kwidzynie, umożliwiły wyróżnienie trzech rodzajów dolegliwości zdrowotnych, z jakimi mogli zmagać się członkowie zakonu krzyżackiego. Urazów i kontuzji kończyn dolnych i/lub górnych doznawano w trakcie walk bądź wskutek nieszczęśliwych wypadków. Dochodziło wówczas do złamań, ran postrzałowych, czy też uszkodzeń więzadeł kolana. W XIV-wiecznych przekazach narracyjnych odnotowano nawet zaburzenia psychiczne, które mogły być uwarunkowane kilkoma schorzeniami. Wśród Krzyżaków szerzyły się także mniej lub bardziej poważne choroby zakaźne, takie jak przeziębienia, problemy gastryczne, dyzenteria, dżuma oraz prawdopodobnie wścieklizna. Ostatnimi wyróżnionymi w artykule dolegliwościami zdrowotnymi były choroby przewlekłe. Krzyżacy zmagali się m.in. ze zmianami zwyrodnieniowymi, ubytkami w uzębieniu, kamicą nerkową i problemami ze wzrokiem.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
„Regulacje prawne dotyczące eksploatacji Puszczy Piskiej na przestrzeni wieków”

Na przestrzeni lat Puszcza Piska nie pozostawała zupełnie bezludna i bezużyteczna. Ryby w licznych jeziorach, zwierzyna, pszczoły przyciągały nowych osadników. Przywilej na wolne rybołóstwo, myślistwo i bartnictwo osadzie przed krzyżackim zamkiem Johannisburg (Pisz) został nadany przez komtura bałgijskiego i wójta natangijskiego Ulricha Frickego 10 listopada 1367 roku. W niniejszej pracy scharakteryzowane zostały pozostałe regulacje prawne odnoszące się do wymienionych w tym przywileju form eksploatacji Puszczy Piskiej do 1945 roku. Ponadto zawiera ona opis konsekwencji wprowadzanych regulacji na życie mieszkańców tego kompleksu leśnego, oraz informacje m.in. o sprzętach używanych podczas połowów, administracji rybackiej i leśnej, czy dodatkowych obowiązkach mieszkańców dziczy podczas polowań.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
„Echa wypadków gryfickich i drawskich w 1951 roku na Warmii i Mazurach w świetle materiałów KW PZPR i WUBP w Olsztynie (część 1)”

Najpoważniejszy kryzys w polityce rolnej władz komunistycznych w Polsce był skutkiem ujawnienia w 1951 r. brutalnych metod skupu zboża i kolektywizacji wsi stosowanych w powiecie gryfickim i drawskim. Podobne metody, choć nie tak brutalne, stosowano także w innych regionach kraju. Wydarzenia te odbiły się w Polsce głośnym echem, w tym także na Warmii i Mazurach, w efekcie czego załamała się na kilka miesięcy polityka stalinowska wobec wsi, zahamowany został proces jej kolektywizacji. Publikowane dokumenty (część 1) przedstawiają reakcję wojewódzkich struktur władzy na wypadki gryfickie, a także opisują sytuację na wsi w poszczególnych powiatach województwa olsztyńskiego. Opór chłopów przeciwko nowej polityce rolnej był się na tyle silny, że najczęstszą metodą egzekwowania narzuconych świadczeń i skłaniania chłopów do wstępowania do spółdzielni produkcyjnych, było użycie środków siłowych.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Koncepcja poziomicy – cudowne lekarstwo czy utopijna terapia?

Celem artykułu jest weryfikacja ustaleń Richarda G. Wilkinsona i Kate E. Pickett 
(2009) wskazujących na silną korelację między nierównością w rozkładzie dochodów 
a jakością życia obywateli. Ich teza, nazywana tu „koncepcją poziomicy”, mówi, że 
wszelkie problemy społeczne są bezpośrednio związane ze skalą nierówności społecznych występującą w danym kraju. „Koncepcję poziomicy” weryfikujemy w odniesieniu do krajów Unii Europejskiej w zakresie stanu zdrowia, zaufania, aktywności społecznej i kulturalnej. Burząc uniwersalistyczny wymiar „koncepcji poziomicy” wykazujemy, że: 1) im bardziej kraj jest egalitarny, tym jego obywatele są bardziej zadowoleni z życia, 2) nie istnieje wyraźna korelacja między subiektywnie postrzeganym stanem własnego zdrowia obywateli a skalą nierówności dochodowych w ich kraju, 3) nie istnieje wyraźna korelacja między zaufaniem do innych ludzi a skalą rozpiętości dochodów w danym kraju, 4) istnieje wyraźna korelacja między wzrastającą nierównością a spadkiem uczestnictwa w pracach stowarzyszeń, 5) istnieje wyraźny związek między egalitaryzmem w rozkładzie dochodów a dużą aktywnością kulturalną.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Pod lupą bezpieki. Aparat represji wobec Niemców na Ziemiach Zachodnich i Północnych w okresie władzy komunistycznej, praca zbiorowa pod redakcją Michała Mathei, Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej/Haus der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit, Gliwice-Opole 2020, s.206.

Artykuł recenzyjny  publikacji zbiorowej poświęconej działaniom aparatu bezpieczeństwa wobec ludności niemieckiej, pozostałej na ziemiach zachodnich i północnych państwa polskiego w latach 1945-1989. Praca zawiera pięć tekstów autorstwa czterech badaczy reprezentujących ośrodki akademickie w Słupsku i Wrocławiu oraz Oddziały Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku i Wrocławiu. W artykułach przedstawiono i omówiono najważniejsze kierunki, metody i formy działania aparatu represji państwa komunistycznego podejmowane wobec Niemców - ale także częściowo i polskiej ludności rodzimej  - na tzw. Ziemiach Odzyskanych w okresie Polski Ludowej i PRL.  Poruszana problematyka obejmuje terytorialnie obszar Dolnego Śląska, Ziemi Lubuskiej, Pomorza Zachodniego, Pomorza Gdańskiego oraz Warmii i Mazur.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rola formy i organizacji tekstu pisanego w akcie kreacji świata gry komputerowej. Na przykładzie Heroes of Might and Magic V: Tribes of the East

Artykuł podejmuje temat udziału tekstu pisanego w akcie kreacji świata gry komputerowej. Jego celem jest pokazanie, jak duży jest potencjał tej formy tekstów we współtworzeniu wizji gry wideo (powstającej w umyśle gracza) i podtrzymywaniu immersji. Aby ten cel zrealizować, autor poddał analizie materiał tekstowy pochodzący z gry Heroes of Might and Magic V: Tribes of the East, turowej strategicznej gry komputerowej, której akcja toczy się w fikcyjnym, fantastycznym świecie Ashan. Teskt pisany, we wspomnianej grze, wpływa znacząco na odbiór świata przedstawionego i w znacznym stopniu determinuje odbiór także innych elementów gry, oddziałując na całe doświadczenie rozgrywki. Dowodzi tego zaprezentowana w artykule analiza fontów/krojów pisma, organizacji przestrzennej tekstów pisanych oraz znaczenia treści tych tekstów.

Czasopismo: Replay. The Polish Journal of Game Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Różnice w postrzeganiu wybranych aspektów funkcjonowania rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną przez rodziców, nauczycieli i pielęgniarki

Wprowadzenie. W rodzinie z dzieckiem niepełnosprawnym zachodzą poważne zmiany jej postaw oraz funkcji. Cel pracy. Ocena percepcji wybranych aspektów funkcjonowania rodzin z dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną przez rodziców, nauczycieli i pielęgniarki. Materiał i metody. Badaniem ankietowym objęto 216 rodziców dzieci (I grupa), 163 nauczycieli (II grupa) oraz 166 pielęgniarek (III grupa). Wyniki. Głównym uczuciem związanym z opieką nad dzieckiem był lęk o jego przyszłość (59% I grupy, 76,9% II grupy, 73,2% III grupy) i los po śmierci rodziców (66,9% I grupy, 83,3% II grupy, 77,2% III grupy). Zasadniczą postawą wobec dziecka była chęć nauczenia go samodzielności (68,9% I grupy, 69,8% II grupy, 80% III grupy). Ograniczenia w codziennym życiu rodziców związane były z trudnościami w udziale w imprezach okolicznościowych (53% grupy I), realizacji pracy zawodowej (80% grupy II, 74,1% III grupy) i brakiem możliwości znalezienia zastępstwa w opiece (59% grupy I, 80% grupy II, 60% grupy III). Główną formą pomocy były pobyty dzieci w placówkach oświatowych (76,2% grupy I oraz 79,7% grupy II) a źródłem wsparcia współmałżonek (83,5% grupy I, 86,2% grupy II, 66,9% grupy III). Wnioski. W badanej grupie rodziców dzieci niepełnosprawnych towarzyszyły uczucia negatywne. Grupy rodziców i nauczycieli wskazywały na niewielką rolę pielęgniarek, jako źródło wiedzy i stawiały im niewielkie oczekiwania w tym zakresie. Wszystkie badane grupy dostrzegały ogrom obowiązków związanych z wychowywaniem dziecka niepełnosprawnego intelektualnie uważając, iż ograniczają ich karierę zawodową i inne aktywności.

Czasopismo: Neurologia Dziecięca
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Dystrofia twarzowo-łopatkowo-ramieniowa (FSHD) – aktualny stan wiedzy

Dystrofia twarzowo-łopatkowo-ramieniowa (FSHD) to trzecia co do częstości występowania dystrofia mięśniowa, dziedziczona autosomalnie dominująco. Pierwsze objawy zazwyczaj manifestują się w drugiej dekadzie życia, a bardzo wczesny początek (u dzieci przed 10. rokiem życia) wiąże się z ciężkim przebiegiem choroby, szybszym postępem niesprawności oraz większym ryzykiem powikłań. Praca ma na celu przedstawienie najważniejszych zagadnień dotyczących FSHD z punktu widzenia praktyki klinicznej – objawów, diagnostyki oraz opcji terapeutycznych, z uwzględnieniem wyników najnowszych badań, aktualnego piśmiennictwa oraz wytycznych opublikowanych przez Amerykańskie Towarzystwo Neurologiczne w 2015 roku.

Czasopismo: Neurologia Dziecięca
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Bezpieczeństwo ruchu drogowego na terenie powiatu ostródzkiego w latach 2017–2019 . Raport z badań

Artykuł prezentuje problematykę bezpieczeństwa ruchu drogowego na terenie powiatu ostródzkiego. W tym celu omówiono definicję bezpieczeństwa i bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Scharakteryzowano główne zagrożenia w ruchu drogowym oraz poruszono kwestie warunków atmosferycznych, stanu dróg i innych elementów przyczyniających się do powstawania zdarzeń drogowych. Następnie zanalizowano wyniki badań przeprowadzonych w latach 2017–2019 przez Wydział Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Ostródzie na drogach powiatu ostródzkiego, zmierzających do poprawy bezpieczeństwa, jak również przedstawiono temat bezpieczeństwa ruchu drogowego na terenie powiatu ostródzkiego w odbiorze społecznym na podstawie badania ankietowego.

Czasopismo: Studia i Analizy Nauk o Polityce
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Gazociąg Baltic Pipe w koncepcjach zapewnienia bezpieczeństwa  energetycznego Polski w myśli politycznej Sojuszu Lewicy Demokratycznej  oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego

Uzależnienie Polski od dostaw gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej było negatywnie oceniane przez polskie ugrupowania polityczne. Politycy wielu partii podnosili zasadność budowy zróżnicowanej struktury importu tego surowca, a ważną, rozważaną przez lata koncepcją energetyczną była współpraca z Norwegią. Celem artykułu jest analiza myśli politycznej Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego w odniesieniu do budowy gazociągu Baltic Pipe. Główny paradygmat badawczy, zastosowany w tekście, stanowi analiza świadectw i śladów myśli politycznej. Podjęcie badanego tematu było istotne z uwagi na brak opracowań, w których można znaleźć efekty autorskich studiów dotyczących stanowiska partii politycznych w kontekście budowy tego gazociągu.

Czasopismo: Studia i Analizy Nauk o Polityce
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Operacje społeczno-przyrodnicze w diaporamie Dęby? Stefana Wojneckiego

Tematem niniejszego tekstu jest projekt audiowizualny Dęby? Stefana Wojneckiego, który powstał przy współpracy Marii Ewy Wiesner oraz Jerzego Dorna w 1974 roku i był dotąd nieobecny w literaturze historyczno-artystycznej i w historii polskiej fotografii. Dzieło to zostało przedstawione jako przykład sztuki ekologicznej, która nie tylko manifestuje konieczność ochrony środowiska, ale skłania do empatycznego przewartościowania relacji społeczno-środowiskowych. W reprezentowanym w Dębach? doświadczeniu chorowania i bycia poddanym operacjom ratującym życie autorka dostrzega idee antycypujące posthumanistyczne zniesienie hierarchicznej dominacji człowieka na rzecz równościowych relacji bytów ludzkich i nie-ludzkich.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Postkolonializm w konflikcie

W artykule analizuję koncepcję postkolonializmu w konflikcie, zaproponowaną w pracy Polska literatura postkolonialna. Od sarmatyzmu do migracji poakcesyjnej (2020) Dirka Uffelmanna. Nawiązując do najważniejszych prac badaczy polskich (Hanny Gosk, Doroty Kołodziejczyk, Magorzaty Zduniak-Wiktorowicz, Ryszarda Nycza), staram się pokazać założenia myśli niemieckiego slawisty, a także zrozumieć pozycję, jaką chce zająć tą pracą wśród innych badaczy postzależności kultury polskiej. W tym celu śledzę historycznoliteracki porządek przyjęty przez Uffelmanna w książce, próbuję także opisać jego poszczególne części. Szczególną uwagę zwracam na pojęcia samoorientalizacji, autoindianizacji oraz autoproletaryzacji, za pośrednictwem których autor ujmuje literaturę XIX, XX i XXI wieku (m.in. Henryka Sienkiewicza czy migrantów poakcesyjnych) w dychotomię ofiara – kolonizator. Pułapki tej dychotomii i sposób jej omijania bądź zaostrzania w dyskursie akademickim polskich badaczy postzależności omawiam w ostatniej części artykułu.


 


 

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Literatura bez granic

Tekst artykułu stanowi recenzję dzieła Dezorientacje. Antologia polskiej literatury queer pod redakcją Alessandro Amenty, Tomasza Kaliściaka i Błażeja Warkockiego, które ukazało się w 2021 roku. Na antologię składa się obszerny zbiór fragmentów z utworów kanonicznych oraz pozostających na marginesie literatury polskiej. Reprezentacje twórczości różnorodnej pod względem tematyki, twórców i gatunków, rozciągające się czasowo od osiemnastego wieku do współczesności, rzucają nowe, pozbawione uprzedzeń światło na  tradycję historycznoliteracką, destabilizując separatystyczne podziały na centrum- peryferie, wysoki- niski, męski- kobiecy, które dotychczas kształtowały kanon literatury polskiej. Tym samym do rąk polskich czytelników trafia dzieło bez uprzedzeń i bez granic, otwarte na uzupełnienia i dające przestrzeń interpretacji, ale wypracowane na bazie teorii queer i samo, pod względem treści i metodologii doboru utworów, będące queerowym. Amenta, Kaliściak i Warkocki przechwytują kanon z potencjałem wywrotowym, tworząc antologię, którą można czytać zarówno jako podręcznik, jak i spójną, wielowątkową narrację.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Odtwarzając las – odtwarzając państwo. Esej o zalesianiu

Artykuł dotyczy relacji państwo – las i tego, jak i kiedy państwo tworzy dyskursy na temat lasu, tak aby służyły jego bieżącym celom i aktualnej polityce. Jest to studium przypadku państwa polskiego i jego podejścia do praktyk odnawiania lasów (ang. forest restoration). Przyglądając się minionym działaniom od roku 1918, za pomocą których polskie państwo odtwarzało las, tekst śledzi praktyki dyskursywnej nacjonalizacji lasów. Łącząc perspektywę historyczną ze współczesnymi dyskusjami na temat odnowy ekosystemów leśnych w ramach Unii Europejskiej i globalnych agend, tekst proponuje refleksję na temat relacji władzy wpisanych i ucieleśnianych przez działania związane z zarządzaniem przyrodą. Tekst dotyka szerszej refleksji na temat zarządzania przyrodą i wpisanych w nie relacje władzy, a także analizuje to, jak „środowisko” i kwestie dotyczące środowiska skonstruowane zostały jako dziedziny wymagające regulacji i ochrony państwa. Artykuł, skupiając się na sadzeniu, a nie na wycinaniu lasów, opisuje zastosowanie narzędzi polityki zarządzania środowiskiem w celu utrzymania władzy nad dyskursywnymi i materialnymi działaniami w odniesieniu do krajobrazu przez państwa i/lub międzynarodowe agendy. Ramą spinającą refleksje tego eseju jest polityka ekologiczna połączona z historią i antropologią środowiskową.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Nie z nienawiścią, lecz z pogardą patrzy kot na psa”. Čapkowskie uwagi na temat psychiki zwierzęcej

Książka Karla Čapka Měl jsem psa a kočku (Miałem psa i kota) ukazała się (pośmiertnie) w 1939 roku na czeskim rynku wydawniczym. Publikacja ta, składająca się z kilku esejów, opowieści o foksterierze Dášeńce i humorystycznego przewodnika po rasach psów, była traktowana przez badaczy literatury głównie jako swego rodzaju hybrydyczny bricolage różnych gatunków literackich i publicystycznych. Zamieszczone w niej opowieści o zwierzętach czerpią materiał tematyczny z codziennej i empirycznej obserwacji i nie wymagają korzystania z systemów kulturowych odniesień i wyobrażeń. Ich odbiór wymaga jednak wiedzy powszechnej, dostępnej dla tych (czyli właściwie dla wszystkich), którzy mieli do czynienia ze zwierzętami domowymi i dzięki temu są w stanie potwierdzić te spostrzeżenia, skonfrontować je z własnym doświadczeniem i w efekcie docenić trafność i wnikliwość diagnoz przedstawionych przez autora. Paradoksalne konkluzje, które Čapek wywodzi ze swych spostrzeżeń, wytrącają czytelnika z rutyny poznawczej i pokazują, że problem życia emocjonalnego i intelektualnego zwierząt jest bardziej skomplikowany, niż to się zwykło uważać. Narracyjne portrety psich i kocich bohaterów służą przede wszystkim budowaniu modeli antropologicznych, dla których wzorce zachowań zwierząt stanowią przekonującą (bo sprowadzoną do uproszczonych „podstawowych” matryc behawioralnych) egzemplifikację.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Szkoła uważności i działania. Relacje między światem dziecka a środowiskiem przyrodniczym w czasopismach dziecięcych wydawanych w Drugiej Rzeczypospolitej na przykładzie „Płomyka” i „Płomyczka”

Duże znaczenie dla upowszechniania idei ochrony przyrody w okresie dwudziestolecia międzywojennego miały czasopisma „Naszej Księgarni” – „Płomyk” i „Płomyczek”. Przyroda stanowiła ważny temat utworów literackich, artykułów popularnonaukowych, wierszy, felietonów, porad oraz korespondencji z czytelnikami. Kolejne numery odpowiadały rytmowi roku szkolnego i kalendarza natury. Idea wychowania ekologicznego „Płomyka” i „Płomyczka” była realizowana przez koncepcję współistnienia dzieci, roślin i zwierząt w jednorodnym środowisku. Refleksja nad obecnością świata roślinno-zwierzęcego w przestrzeni miasta i w wiejskim krajobrazie służyła uwrażliwieniu na jego wartości i uczyła uważności w obserwacji nie-ludzkich mieszkańców podwórek, parków, ogrodów, lasów i pól. Widoczna jest dbałość o stworzenie przestrzeni porozumienia i współrozumienia świata natury. Ukazanie koncepcji edukacji ekologicznej jest rekonstrukcją modelu etycznego, w którym dzieci, zwierzęta i rośliny stają się równoprawnymi podmiotami moralnymi, kształtowane są praktyki relacyjne wobec środowiska oraz poczucie sprawstwa w otaczającym świecie.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Poezja, sztuka i antropocen. Susan Schuppli i Kacper Bartczak

Celem artykułu jest zarysowanie podstawowych możliwości krytycznych, jakimi może dysponować sztuka wizualna oraz językowa w świecie antropocenu. Odwołując się do m.in. przykładów tzw. śliskich obrazów Susan Schuppli oraz wierszy polskiego poety Kacpra Bartczaka przyglądam się obrazowaniu w mediach wizualno-cyfrowych oraz piśmienno-poetyckich. Interesują mnie różnice między artystycznością, w której istotną rolę odgrywają nieludzcy aktorzy oraz artystycznością, w której nadal głównym inicjatorem działań jest człowiek, usiłujący umieścić ludzkie artefakty w sieci przekształceń biologiczno-technologicznych.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
When I Fall in Love with Machine. O tożsamości kulturowej Tajwańczyków w epoce postmediów, cyberfizycznej kultury przemysłowej i wojen technologicznych oraz roli, jaką odgrywa działalność artystyczna w jej wytwarzaniu

Artykuł należy traktować jako wielogłosowy, dynamiczny i nieskończony (in progress) model relacji, które łączą̨ (mogłyby łączyć́) choreograficzny klip tajwańskiej grupy tanecznej Huang Yi Studio +, powstanie nowej fabryki Daimlera w Sindelfingen i nagłe przyspieszenie prac nad umową inwestycyjną między Chinami i Unią Europejską pod koniec 2020 roku. Zawieszonemu w sieci innych zdarzeń, ponad trzyminutowemu nagraniu autorstwa studio Huang Yi zadaję pytanie: Czym jest tożsamość kulturowa Tajwańczyków w epoce postmediów, cyber-fizycznej kultury przemysłowej oraz wojen technologicznych oraz jaką rolę odgrywa działalność artystyczna w jej wytwarzaniu.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii