rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
WIESZCZ – BŁAZEN – LEGENDA: TRAJEKTORIA AUTORSKA ANATOLA SYSA

Аrtykuł jest poświęcony złożonej trajektorii autorskiej Anatola Sysa (1959-2005), którego niezwyczajny los intryguje czytelnika nie mniej niż jego utwory poetyckie i wymusza na badaczach poszukiwanie wciąż nowych sposobów interpretacji jego artystycznych i życiowych metamorfoz. Ze wspomnień przyjaciół, artykułów naukowych i utworów artystycznych wyłania się sprzeczny wizerunek pisarza: głos pokolenia, przeciwnik ideologii komunistycznej, prorok odrodzenia narodowego, Geniusz, poeta obrzydliwy, błazen, alkoholik, wyrodek, cham. Owa różnorodność i odmienność interpretacji w ocenie osobowości Anatola Sysa oraz miejsca, które jego twórczość zajmuje w historii literatury białoruskiej, uzasadniona jest zdaniem autora artykułu trzema przyczynami: 1) niezwykłą i sprzeczną naturą poety; 2) specyfiką krótkiego okresu, w którym żył Anatol Sys, obejmującego trzy epoki: radziecką (do 1984 roku), epokę reform i odrodzenia narodowego (1985-1992) і epokę Alaksandra Łukaszenki (od 1994 roku); 3) złożoną trajektorią życiowej i twórczej drogi poety, w której można wyróżnić trzy okresy: wczesny, patriotyczny i przeklęty (okres przynależności do cyganerii artystycznej). Jeszcze za życia Anatola Sysa jego osoba zaczęła obrastać w mity i legendy, a po śmierci poety jego najlepsze utwory weszły do kanonu literatury narodowej XX wieku.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
PROWOKACJA, BLUŹNIERSTWO, INTERTEKSTUALNOŚĆ: STRATEGIE (AUTO)MITOLOGIZACJI W TWÓRCZOŚCI SAVY DAMJANOVA

W artykule zainteresowanie badawcze koncentruje się na postmodernistycznych strategiach (auto)mitologizacji w twórczości znanego serbskiego pisarza Savy Damjanova. Składnikami tych strategii są prowokacja intelektualna, tworzenie swojego własnego świata literackiego oraz mitu w połączeniu z apokryficznym, ironicznym (czasami pozostającym na granicy bluźnierstwa) stosunkiem do „wielkich narracji” i mitów narodowych oraz intertekstualności (w tym autocytowanie). Szczególne miejsce zajmują strategie autoreprezentacji (tekstualne i wizualne), a także strategie znoszenia granic między rzeczywistością realną a literacką (stosowanie kodu erotycznego w postaci zarówno tekstowej, jak i wizualnej, znoszenie granic między kodami tekstualnym a cielesnym, między fikcją i autobiografizmem, między ciałem pisarza a jego utworami).

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
CZY PISARZ JEST DARMOZJADEM, CZYLI O SPOŁECZNYCH POŻYTKACH „NICNIEROBIENIA”. PROZA SRĐANA VALJAREVICIA

Kategoria autentyczności, którą, posiłkując się dziełami literackimi, naukowo omówił Lionel Trilling w swojej książce Szczerość i autentyczność z 1972 roku, posłuży jako punkt wyjścia do rozważań nad autobiograficzną prozą Srđana Valjarevicia. Odwołując się do wartości, na których budował swoją filozofię sentymentalizm, serbski pisarz (ur. 1967) podejmuje próbę odnalezienia nowego lirycznego języka dla opisu otaczającego świata. Z tego powodu jego dokonania określić można mianem „nowej wrażliwości”. Ta nowa formuła altruizmu, pozwalająca twórcy na „bycie sobą”, jest alternatywną wobec form ostentacyjnego społecznikowskiego zaangażowania. „Subtelniejszy język” opartej na indywidualizmie podmiotowości słabej jest w stanie – zdaniem Valjarevicia – stawić opór problemom i kryzysom współczesnego świata.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Urban sprawl a mobilność w metropolii: pomiar strat finansowych dojazdów do miasta rdzeniowego

Podjęta problematyka sytuuje artykuł w nurcie badań nad kosztami niekontrolowanej suburbanizacji w Polsce. Celem artykułu jest próba oszacowania strat z tytułu dojazdów mieszkańców do pracy do miasta rdzeniowego. Obliczenia przeprowadzono dla Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Wskazano, że straty społeczne z tytułu dojazdów do pracy są wysokie i przekraczają 400 mln zł rocznie. Straty te są konsekwencją niefunkcjonalnego układu drogowego będącego pochodną chaotycznej struktury przestrzennej wywołanej urban sprawl.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Parki naukowo-technologiczne jako odpowiedź na pojawiające się wyzwania ekonomiczne

Pobudzenie transferu technologii jest jednym z priorytetów, jakie stawia sobie do realizacji Unia Europejska w kontekście rozwoju innowacyjności i konkurencyjności podmiotów gospodarczych. Instrumentem pomagającym realizować ten cel mogą być parki naukowo-technologiczne, które odgrywają coraz większą rolę w gospodarce opartej na wiedzy i przyczyniają się do zachodzenia istotnych przemian w środowisku innowacyjnym. Celem artykułu jest ukazanie ich roli jako instrumentu ułatwiającego zachodzenie procesów związanych z transferem technologii. Ostatnia sekcja opracowania przedstawia zasady działania Krakowskiego Parku Technologicznego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
MITOLOGIE POWIEŚCIOPISARSTWA HISTORYCZNEGO (NA WYBRANYCH PRZYKŁADACH Z LITERATURY POLSKIEJ PO 1945 ROKU)

Artykuł jest próbą ujęcia wizerunków, jakie zaprezentowali w wywiadach, posłowiach czy wstępach, a także w esejach powieściopisarze historyczni okresu powojennego. Jako materiał ilustracyjny w artykule przytoczone zostały wypowiedzi Teodora Parnickiego, Hanny Malewskiej, Antoniego Gołubiewa, Elżbiety Cherezińskiej oraz Marcina Wolskiego. Ich wypowiedzi zostały ujęte w ramy czterech płaszczyzn, które definiowały możliwe pozycje, jakie zająć mógł powieściopisarz historyczny, gdy opowiadał o swojej pracy pisarskiej. Te cztery płaszczyzny określają mitologię powieściopisarza historycznego, a także możliwości budowania swoistego antymitu opartego na negacji podstawowych wyznaczników literackiego mówienia o przeszłości.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Propozycja modelu miasta inteligentnego (Smart City) opartego na zastosowaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych w jego rozwoju

Celem artykułu jest stworzenie modelu miasta inteligentnego (Smart City) oraz przedstawienie wpływu wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w jego rozwoju. W pracy dokonano przeglądu wiedzy na temat miast inteligentnych oraz dotychczasowych propozycji modelu Smart City. W dalszej części artykułu przedstawiono autorską koncepcję miasta inteligentnego oraz wpływ wykorzystania innowacyjnych technologii na funkcjonowanie jednostki. Następnie omówiono metodę analizy, umożliwiającą porównanie poziomu rozwoju inteligencji jednostki na przestrzeni czasu oraz pomiędzy różnymi miastami.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
TWÓRCA W DOBIE INTERNETU. NA PRZYKŁADACH POLSKIEJ E-LITERATURY

Artykuł poświęcony jest prezentacji przemian mitów artysty w literaturze elektronicznej. Przedmiotem badań jest tu wyłącznie przestrzeń Internetu oraz zjawiska literackie, rozwijające się przy użyciu narzędzi cyfrowych. Autorka szuka odpowiedzi na pytanie, czy i jak funkcjonują w tej nowej technologicznej i kulturowej, a także komunikacyjnej rzeczywistości wywodzące się jeszcze z modernizmu mity literackie artysty oraz jakie nowe wzorce autorstwa pojawiają się w ich miejsce. Realizowane w przestrzeni polskiego Internetu postawy, obserwowane na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, autorka omawia na przykładach twórcy i teoretyka literatury Zenona Fajfera, cyberpoety i filozofa Romana Bromboszcza oraz dwóch projektów grupowych: działalności Hubu Wydawniczego Rozdzielczość Chleba (zakończonej w październiku 2018 roku) oraz utworu Piksel Zdrój, zainicjowanego i koordynowanego przez Mariusza Pisarskiego. Szkic ma charakter wstępnych ustaleń, które – także ze względu na naturę medium internetowego – podlegać muszą dalszym modyfikacjom.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Czynniki kształtujące przestrzenną formę miasta

Współczesne miasta to złożone systemy funkcjonalno-przestrzenne. Ich struktura przestrzenna zdefiniowana jest przez układy komunikacyjne splatane z systemami zieleni miejskiej, a komponowana przez trójwymiarową formę zabudowy, przestrzeni publicznych i terenów zieleni. Ta forma urbanistyczna stanowi pewną całość, której wartości przestrzenne nie tylko kształtują funkcjonalność miasta, ale również jego tożsamość, której najważniejszym wyznacznikiem jest właśnie tkanka miejska. Tożsamość miasta jest natomiast istotnym elementem procesu umacniania lub czasem budowania jakości kulturowej, tworzącej system wartości będących ważnym elementem oceny skutków polityki przestrzennej miasta. Istotne dla procesu porządkowania czy też uczytelniania kompozycji urbanistycznej są dokumenty planistyczne, które powinny stanowić narzędzie do tworzenia nowych i ochrony istniejących wartości przestrzennych danego obszaru miasta.Działania podejmowane w miastach w zakresie planowania ich rozwoju przestrzennego w kontekście tworzenia wartości przestrzennych koncentrują się na kilku aspektach. Pierwszym z nich jest odnowa przestrzeni miejskiej realizowana w ramach projektów rewitalizacyjnych. Drugim są strategiczne projekty urbanistyczne, które wspomagają równoważenie rozwoju społeczno-gospodarczego na całym obszarze miasta. Trzecim aspektem, wspomagającym dwa poprzednie, są inicjatywy społeczne podejmowane w celu zagospodarowania niewielkich przestrzeni miejskich bądź też inspirowania lokalnych władz do realizacji inwestycji ważnych dla lokalnych społeczności.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kurczenie się miast Polski – analiza i pomiar zjawiska

Kurczenie się miast jest jednym z ważniejszych zjawisk społecznych, gospodarczych i przestrzennych, które zachodzą na obszarach miejskich. Determinantami mającymi największy wpływ na proces kurczenia się miast są te związane z transformacją ekonomiczną i restrukturyzacją tzw. przemysłu tradycyjnego oraz z konsekwencjami drugiego przejścia demograficznego. Zjawisko kurczenia się odnosi się do ośrodków miejskich, w których obserwuje się straty ludności, spadek zatrudnienia i przedłużający się kryzys gospodarczy. Miasta dotknięte tym procesem charakteryzują się ujemnym przyrostem naturalnym i saldem migracji oraz transformacją struktury gospodarki miejskiej. Proces kurczenia się miast w przyszłości będzie postępował i miał duży wpływ na ich rozwój. Skutki tego procesu są zróżnicowane i w większości przypadków negatywne. Depopulacja miast ciągle się pogłębia i w przyszłości zjawisko to będzie się nasilać. Obecne prognozy demograficzne GUS wskazują na spadek liczby ludności miast, spadek liczby ludzi młodych i osób w wieku zdolności do pracy oraz starzenie się populacji. W opracowaniu podjęto próbę pomiaru kurczenia się miast w Polsce. Szczegółowej analizie poddano miasta duże liczące powyżej 100 tys. mieszkańców.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Poznańska Mapa Barier – dobre praktyki w badaniu dostępności przestrzeni

Idea dostosowywania przestrzeni publicznych do potrzeb wszystkich użytkowników jest coraz bardziej popularna w polskich miastach. Aby poprawnie kształtować te przestrzenie, należy skupić szczególną uwagę na diagnozie występujących w nich problemów. Jest to szczególnie ważne, jeśli wziąć pod uwagę postępujący proces starzenia się społeczeństwa oraz fakt, że koło 12% naszego społeczeństwa to osoby z niepełnosprawnościami.Inwentaryzacja to jeden ze sposobów pozwalających na identyfikację barier występujących w przestrzeniach publicznych. Przykładem działań wykorzystujących tę metodę jest prowadzony od 2014 r. przez Akademickie Koło Naukowe Gospodarki Przestrzennej przy współpracy ze Stowarzyszeniem Inwestycje dla Poznania projekt naukowo-badawczy Poznańska Mapa Barier. Jego głównym założeniem jest określenie poziomu dostępności poznańskich przestrzeni publicznych i jednoczesne wskazanie obszarów dysfunkcyjnych. Prowadzone badania uwzględniają szczególne potrzeby grup o ograniczonej mobilności, np. osób z niepełnosprawnościami czy osób starszych. Efekty prac nad projektem przyczyniły się do zwrócenia uwagi na problem dostępności przestrzennej wśród ich użytkowników.Celem pracy jest przedstawienie Poznańskiej Mapy Barier jako dobrej praktyki w planowaniu przestrzennym miast mającej na celu poprawę dostępności oraz jakości przestrzeni publicznych.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zastosowanie ewidencji gruntów i budynków w badaniach przestrzennych zmian zabudowy na przykładzie Skarżyska-Kamiennej

Głównym celem pracy było dokonanie opisu zmian zabudowy w Skarżysku-Kamiennej na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. W literaturze przedmiotu odnaleziono liczne prace na temat zmian zabudowy, ale rzadko stosowano w nich dane katastralne. Niemniej jednak oparto na nich wiele opracowań kartograficznych. Z tego względu dużo uwagi poświęcono opisowi metody badania i danych źródłowych. Zidentyfikowano niekompletność pozyskanej bazy danych. Mimo to możliwe było zminimalizowanie jej wpływu na wyniki przy użyciu dodatkowych źródeł. Pozyskane dane umożliwiły przeprowadzenie badań z dokładnością do pojedynczych budynków.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Gospodarczy wymiar globalizacji

Globalizacja jest pierwszym w dziejach ludzkości procesem społeczno-gospodarczym, którego oddziaływanie wpływa, w mniejszym lub większym stopniu, na dane państwo, region, podmiot gospodarczy czy wreszcie na życie pojedynczego człowieka. Globalizacja jest procesem niezwykle złożonym, mającym wiele wymiarów, wśród których na szczególną uwagę zasługuje wymiar gospodarczy, determinujący w dużym stopniu pozostałe płaszczyzny globalizacji. W artykule określono zasadnicze przejawy oddziaływania globalizacji w wymiarze gospodarczym obejmujące: handel międzynarodowy, bezpośrednie inwestycje zagraniczne, rozwój sfery usługowej, finansyzację gospodarki oraz innowacyjność. Ponadto dokonano empirycznej identyfikacji światowego zróżnicowania i dynamiki zmian związanych ze wskazanymi przejawami.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Podejście zorientowane terytorialnie (place-based policy) – teoria i praktyka polityki regionalnej

Zasięg współczesnych poszukiwań optymalnych sposobów programowania i realizacji polityki regionalnej oraz kształtowania w ramach jej interwencji czynników rozwoju wyznaczają dwie skrajne co do założeń koncepcje: place-neutral approach oraz place-based approach. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie podstaw teoretycznych oraz wykorzystania praktycznego drugiej ze wskazanych koncepcji określanej w polskiej literaturze przedmiotu najczęściej mianem polityki rozwoju zorientowanej terytorialnie, która w ostatnim okresie została upowszechniona i zyskała na znaczeniu w praktyce europejskiej polityki spójności. Postępowanie badawcze składa się z dwóch zasadniczych etapów. W pierwszym kroku dokonano systematyzacji podstaw teoretycznych koncepcji polityki regionalnej zorientowanej terytorialnie. W drugim kroku przedstawiono dotychczasowe doświadczenia w zakresie wykorzystania tego podejścia w praktyce europejskiej polityki spójności, zwracając szczególną uwagę na występujące ograniczenia i przeszkody. Podsumowując przeprowadzoną analizę, sformułowano wnioski i rekomendacje wskazujące na działania mogące zapewnić zwiększenie skuteczności implementacji podejścia zorientowanego terytorialnie w praktyce działań polityki regionalnej. Artykuł został przygotowany w ramach projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki – OPUS 10 – 2015/19/B/HS5/00012: „Nowe wyzwania polityki regionalnej w kształtowaniu czynników rozwoju społeczno-ekonomicznego regionów mniej rozwiniętych”. Jego ustalenia znajdują zastosowanie w opracowaniu modelu ex-ante czynników rozwoju regionalnego stanowiącego podstawę do ich operacyjnego wskaźnikowania oraz weryfikacji empirycznej przyjętych założeń w badaniach zróżnicowań rozwojowych na różnych poziomach przestrzennych w Unii Europejskiej (UE) i w Polsce (Churski i in. 2017a, b).

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miejsce miejskich obszarów funkcjonalnych w procesie rozwoju regionalnego

Problematyka miejskich obszarów funkcjonalnych nie jest nowym przedmiotem badań naukowych ani na świecie, ani w Polsce. Od kilkudziesięciu lat prowadzone są badania nad obszarami wyróżniającymi się występowaniem relacji przestrzennych i społeczno-gospodarczych między miastem głównym (ośrodkiem rdzeniowym) a jednostkami położonymi w jego najbliższym otoczeniu (strefa peryferyjna). Artykuł zawiera uszczegółowienie terminów stosowanych w delimitacji tych terenów, a także systematyzację teorii rozwoju regionalnego, która stanowi podstawę do określenia roli miejskich obszarów funkcjonalnych, w tym ośrodka rdzeniowego i strefy peryferyjnej, w tych koncepcjach. Głównym celem pracy jest określenie zakładanego w koncepcjach teoretycznych znaczenia miejskich obszarów funkcjonalnych w procesie rozwoju regionalnego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ewolucja i ewaluacja polityki rynku pracy w Polsce

Duża dynamika przeobrażeń gospodarczych niesie ze sobą wyzwania, które nie istniały jeszcze pod koniec ubiegłego wieku. Szczególne piętno owe przemiany odciskają na rynku pracy i uwidaczniają się chociażby w powstawaniu nowych zawodów, upadku tradycyjnego modelu pracy czy przeniesieniu wielu aktywności zawodowych w sferę wirtualną. W takich warunkach kreowanie efektywnej polityki rynku pracy stanowi nie lada wyzwanie dla współczesnych krajów Europy i świata. Kluczowym problemem staje się dopasowanie interwencji państwa do rzeczywistości rynków pracy. Polityka państwa na rynku pracy niesie ze sobą jednak szereg trudno uchwytnych efektów ubocznych, których trafne rozpoznanie może przyczynić się do optymalizacji alokacji środków oraz poprawy dobrostanu społecznego. Artykuł nakreśla powyższy problem, który wciąż jest niedostatecznie rozpoznany na gruncie nauk społeczno-ekonomicznych w Polsce. W tekście omówiono również najważniejsze wyniki badania efektywności polityki rynku pracy w Polsce, przeprowadzone w latach 2014–2016 przez autora niniejszego artykułu.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
FANTAZMAT ZREALIZOWANY A POSTKOLONIALNY WSTYD – POLSKIE NARRACJE MIGRACYJNE NA WYSPACH BRYTYJSKICH

Magdalena Jaremek, FANTAZMAT ZREALIZOWANY A POSTKOLONIALNY WSTYD – POLSKIE NARRACJE MIGRACYJNE NA WYSPACH BRYTYJSKICH. „PORÓWNANIA” 1 (24), 2019. T. XXIV, S. 163-174. ISSN 1733-165X. Przedmiotem artykułu są wybrane polskie narracje migracyjne powstające na Wyspach Brytyjskich po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Autorka analizuje tę prozę przez pryzmat psychoanalizy i teorii postkolonialnej. Szczególnie zwraca uwagę na stosowalność kategorii „hegemona zastępczego”, zaproponowanej przez Ewę M. Thompson. Historia Polski od czasu rozbiorów po późne lata komunizmu stwarzała warunki, które sprzyjały wciąż ponawianemu doznawaniu przez członków podbitej populacji wstydu i upokorzenia. Odcisnęło to trwały ślad na psychice polskiego podmiotu, który uciekał w utopijne wyobrażenia na temat Zachodu. Przemiany społeczne, między innymi globalizacja i otwarcie granic, sprzyjały masowej migracji Polaków na Wyspy Brytyjskie. Tym samym fantazmat został zrealizowany – polski postkolonialny podmiot, znalazłszy się w wymarzonym miejscu, mógł dokonać konfrontacji oczekiwań z rzeczywistością. W referacie autorka poszukuje odpowiedzi na pytanie o to, w jakiej mierze w narracjach polskich migrantów na Wyspach Brytyjskich postkolonialny resentyment, ufundowany na „pamięci ofiary” i wzmagany aktualnymi doznaniami wstydu, upokorzenia i onieśmielenia w miejscu przemieszczenia, determinuje kształtowanietożsamości podmiotu wypowiedzi.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Zróżnicowanie regionalne produktu krajowego brutto w postsocjalistycznych państwach członkowskich UE w latach 2000–2014

Celem pracy jest analiza regionalnego zróżnicowania nowych państw członkowskich Unii Europejskiej, które do przełomu lat 80. i 90. XX w. funkcjonowały w socjalistycznym systemie polityczno-gospodarczym. Postępowanie badawcze przeprowadzono w oparciu o analizę zmian poziomu produktu krajowego brutto (PKB) w układzie jednostek statystycznych NUTS3. Praca składa się z trzech zasadniczych części o charakterze empirycznym. W pierwszej części jako wprowadzenie i tło zasadniczych analiz przedstawiono dynamikę zmian PKB per capita w postsocjalistycznych państwach członkowskich UE w latach 2000–2016. W drugiej części zaprezentowano zróżnicowanie regionalne poziomu PKB per capita (mierzonego standardem siły nabywczej) i dynamiki jego zmian w latach 2000–2014. W trzeciej części, na podstawie metody ilorazu potencjałów (potencjału gospodarczego i potencjału ludności), zidentyfikowano środkowoeuropejskie układy rdzeń–peryferie postsocjalistycznych państw członkowskich UE. W wyniku przeprowadzonych analiz wykazano, że wszystkie badane państwa i regiony charakteryzował wzrost gospodarczy, który silnie różnicował się przestrzennie w obrębie poszczególnych państw. Największy wzrost gospodarczy odnotowywały we wszystkich badanych państwach regiony stołeczne (głównie rdzenie), a najniższy regiony położone peryferyjnie względem nich. Wyraźnie zarysowanymi centrami wzrostu (biegunami rozwoju) w Europie Środkowo-Wschodniej są regiony stołeczne Bratysławy, Budapesztu, Bukaresztu, Lublany, Pragi, Tallina i Warszawy. Regiony stołeczne cechują się wysoką atrakcyjnością dla mieszkańców i przedsiębiorców z powodu wysokiej koncentracji różnych działalności społeczno-gospodarczych (istotne w tym zakresie są bliskość i jakość rynku pracy, usług, producentów) oraz wysokiej dostępności czasowej i przestrzennej z innych obszarów kraju, a więc w konsekwencji z powodu bardzo dużych korzyści aglomeracji i lokalizacji.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna