rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uczenie się badawczych kompetencji informacyjnych. Przegląd literatury

Artykuł prezentuje przegląd literatury na temat badawczych kompetencji informacyjnych. Celem przeglądu jest ustalenie i uporządkowanie stanu wiedzy na temat tych kompetencji i ich uczenia się, w tym usystematyzowanie stosowanej terminologii w najważniejszych pracach z literatury przedmiotu. Wyniki przeglądu zostały zaprezentowane w odniesieniu do trzech perspektyw badawczych: (1) generycznej, (2) społeczno-kulturowej oraz (3) transformatywnej. Dokonany przegląd umożliwił wskazanie perspektywy społeczno-kulturowej jako dominującej w tekstach na temat uczenia się badawczych kompetencji informacyjnych. W tej perspektywie proces uczenia się jest zawsze związany z uczestnictwem w praktykach społecznych, w szczególności praktykach badawczych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czynniki społeczne warunkujące efektywność kształcenia. Czynnik polityczny

W artykule opisano zależność efektywności kształcenia od czynników subiektywnych i obiektywnych. Zwrócono uwagę na rozbieżność w poglądach odnośnie do predyktorów skuteczności procesu uczenia się–nauczania. Na tle prezentowanych stanowisk omówiono dokładniej jeden z czynników społecznych, który w procesie transformacji systemowej determinował przemiany w oświacie − czynnik polityczny. Na podstawie zgromadzonych danych jakościowych opisano wpływ czynnika politycznego na polski system edukacji, w tym także na efektywność kształcenia w tym systemie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Granice dyskursywności światopoglądowej współczesnej myśli pedagogicznej. Koncepcyjne ujęcie zamysłu i eksplikacji problemu

Punktem odniesienia dla tytułowego problemu są trzy nierozłączne idee, określające kondycję współczesności oraz przynależną jej praxis. Umownie można je określić mianem etosów polisemiczności i pluralizmu kulturowego, demokratyzacji i transparentności społecznej, a także praw człowieka i upodmiotowienia statusu jednostki. Owe etosy, zgodnie z przyjętym punktem widzenia, określają nieprzekraczalne granice myśli pedagogicznej, która pretenduje do tego, by być myślą współczesną. Dookreślanie myśli jako współczesnej z punktu widzenia granic jej dyskursywności światopoglądowej wymaga odróżnienia dwóch podstawowych sposobów rozumienia tego, co współczesne. W tym też kontekście ujęta zostaje swoistość myśli pedagogicznej, taktowanej jako jedna z perspektyw poznawczych pedagogiki ogólnej oraz sformułowane zostają formalne kryteria oceny wartości naukowej współczesnej myśli pedagogicznej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aksjologiczne konteksty słabości sfery publicznej

W artykule postawiono tezę, że wielu uwarunkowań słabości sfery publicznej należy poszukiwać w obszarze aksjologii. Słabość sfery publicznej przejawia się m.in. obecnością populizmu, manipulacji i indoktrynacji. Negatywne efekty tych zjawisk to różne stereotypy społeczne oraz tak zwane społeczeństwo zakłamane (Wojciech Chudy) czy społeczeństwo dezinformacyjne (Marian Golka). To zaś świadczy o niskim poziomie kultury politycznej wielu obywateli (Edmund Wnuk-Lipiński), co jest warunkowane przede wszystkim niedostatkiem kompetencji obywatelskich. Te negatywne dla demokracji zjawiska są analizowane w kontekście aksjologicznym; za podstawę analiz zostało przyjęte zestawienie wartości dokonane przez Leona Dyczewskiego.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ochotnicze Hufce Pracy wobec zmian na rynku edukacyjno-zawodowym

Artykuł poświęcony jest Ochotniczym hufcom Pracy, które odgrywają współcześnie znaczącą rolę zarówno na rynku edukacyjnym, jak też na rynku pracy. W pierwszej części przedstawiono informacje dotyczące struktury oraz podejmowanych przez OHP zadań: 1) w zakresie kształcenia i wychowania; 2) w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży. W drugiej części zaprezentowano jednostki odpowiedzialne za realizację poradnictwa zawodowego, pośrednictwa pracy, jak i szkoleń zawodowych. Na zakończenie wskazano przykłady (współ)finansowanych ze środków Unii Europejskiej działań podejmowanych przez Lubuską Wojewódzką Komendę OHP.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Społeczna percepcja niepełnosprawności w opinii matek dzieci niepełnosprawnych

Celem naukowym artykułu jest teoretyczne i empiryczne przedstawienie źródeł powstawania stereotypów na temat niepełnosprawności, ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawności: intelektualnej, słuchowej, ruchowej, autyzmu i nadpobudliwości psychoruchowej. Istotne dla zrozumienia tematu jest ujęcie historyczne percepcji osób niepełnosprawnych przez społeczeństwo oraz współczesny odbiór osób z niepełnosprawnością kreowany w szeroko pojętych mediach. Problem badawczy został sformułowany w postaci następujących pytań: Czy i z jakimi stereotypami na temat niepełnosprawności spotkali się rodzice dzieci niepełnosprawnych?, Kto jest najczęściej autorem stereotypów dotyczących osób niepełnosprawnych? Została zastosowana metoda sondażu diagnostycznego. Wykorzystano kwestionariusz ankiety w opracowaniu własnym. Analiza dotyczyła stereotypów z jakimi spotkali się Respondenci na temat osób niepełnosprawnych oraz autorów krzywdzących opinii.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkoła Lwowsko-Warszawska z perspektywy historycznej

Artykuł sumarycznie przedstawia Szkołę Lwowsko-Warszawską, jej historię, rozwój i poglądy filozoficzne jej przedstawicieli. W szczególności pokazane jest zróżnicowanie formacji intelektualnej założonej przez Twardowskiego. Wprawdzie to logicy przysporzyli Szkole Lwowsko-Warszawskiej najwięcej sławy, dokonania filozofów lwowsko-warszawskich dotyczą jednak wszystkich działów filozofii, a także psychologii, socjologii i pedagogiki. W rezultacie utożsamienie tej szkoły ze środowiskiem logików nie jest trafne, ponieważ była ona pluralistyczna.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sport w perspektywie procesu wychowawczego

Celem niniejszego opracowania jest ukazanie sportu w kategoriach dobra społecznego, fenomenu cywilizacyjnego oraz jego służebnej wartości względem wychowania człowieka ku pełnemu rozwojowi. Wartości obecne w sporcie, jak również postawy, relacje tu zachodzące czy zasady moralne i społeczne traktować można jako swoisty „środek” wychowania młodych i nie tylko młodych adeptów sportu. Materiał badań został zgromadzony na drodze: ankietowania, prowadzenia rozmowy i wywiadu, gdzie uzyskane wypowiedzi według sporządzonego klucza usystematyzowano. Zastosowano tu jakościowe metody badań, odwołując się do metody fenomenologicznej, hermeneutycznej oraz metody sondażu diagnostycznego. Grupy badawcze to: trenerzy i szkoleniowcy, studenci uczelni sportowych; nauczyciele wychowania fizycznego; sportowcy; wykładowcy akademii wychowania fizycznego. Łącznie zbadano 180 osób, które udzieliły istotnych z punktu widzenia podjętego tematu odpowiedzi.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywność zawodowa studentów jako przykład pozaakademickiej działalności młodych ludzi

Niniejsza praca jest poświęcona aktywności zawodowej młodych ludzi. Doskonałym przykładem tego rodzaju działalności jest praca poza godzinami, jakie studenci spędzają na swoich uczelniach. Celem badań ukazanych w niniejszej pracy było poznanie motywów, dla których student decyduje się na podjęcie pracy podczas studiów oraz ustalenie, w jaki sposób praca wpływa na kształtowanie się przyszłych planów zawodowych studentów. Praca w pierwszej części zawiera objaśnienia związane z tematyką badań. Poruszono w niej przede wszystkim zagadnienie dotyczące aspiracji, które pojawiają się w życiu każdego człowieka. Tutaj jednak skupiono się na aspiracjach w odniesieniu do młodych ludzi. Druga część pracy to założenia metodologiczne: określono cel i przedmiot, po czym przedstawiono wynik badań, jakie zostały przeprowadzone wśród studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Pytania dotyczyły motywów, dla jakich młodzi ludzie decydują się na podjęcie pracy dodatkowej, jak również związku, jaki występuje pomiędzy obecnie wykonywaną pracą a przyszłością studentów. Wyniki pozwoliły na wyciągnięcie określonych wniosków, które stanowiły jednocześnie podsumowanie wszystkich zebranych informacji, jakich udzieliła grupa badana. Studenci w celu zidentyfikowania swoich aspiracji podejmują różnego rodzaju prace. Nasze badania pokazują jednak, że są również inne powody, dla których młodzi ludzie decydują się na tego rodzaju aktywność w trakcie studiowania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Właściwości kultury uczenia się matematyki uczniów kończących szkoły podstawowe i gimnazjalne

Przedmiotem przeprowadzonego badania były właściwości kultury uczenia się matematyki uczniów kończących szkoły podstawowe i gimnazja. Pokazano różnicę we właściwościach kultury uczenia się matematyki uczniów z obu etapów edukacyjnych. Pojęcie „kultury uczenia się” wyprowadzono z teorii Jerome’a S. Brunera, który twierdzi, że uczenie się osiąga największą skuteczność, gdy jest partycypacyjne, proaktywne, wspólne, kooperatywne i nastawione raczej na tworzenie znaczeń niż na ich przyjmowanie w gotowej postaci. Jego zdaniem takie podejście powinno dotyczyć także uczenia się matematyki.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dzieci na koloniach w województwie pomorskim w okresie Drugiej Rzeczypospolitej (w świetle materiałów archiwalnych)

W okresie międzywojennym kolonie były jedną z form opieki społecznej, skierowaną głównie do dzieci z rodzin bezrobotnych i ubogich, a także dla wychowanków samotnych rodziców. Funkcjonowały kolonie wypoczynkowe i półkolonie; najczęściej prowadzono je w porze letniej. Bezpośrednią organizacją kolonii głównie zajmowały się organizacje pozarządowe, zaś organy lokalnych struktur polityki społecznej ustalały normy, nadzorowały przebieg akcji kolonijnej oraz udzielały wsparcia finansowego. W kolejnych latach badanego okresu opisywaną formą pomocy obejmowano coraz większą liczbę dzieci (w 1927 r. ok. 1500, w 1937 r. bez mała 10 000 osób). Kolonie charakteryzowały się stałymi elementami: do południa najczęściej organizowano wycieczki, po południu gry i zabawy, prowadzono również pogadanki i rozmowy na tematy szkolne i życiowe, a wieczorem najczęściej śpiewano przy ognisku. Efektywność akcji kolonijnej pozostaje trudna w ocenie, pewne jest jednak, że nie obejmowała wszystkich potrzebujących dzieci.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja wielokulturowa a płeć. Stosunek młodzieży licealnej do wybranych narodów

Artykuł przedstawia wyniki badania przeprowadzonego w dziewięciu polskich liceach ogólnokształcących. Dotyczyło ono wpływu zajęć warsztatowych na temat świata islamu na stosunek do Arabów i innych narodów. Zastosowano dwie techniki pomiaru – wartościowanie muzułmanina (10 cech) oraz skalę dystansu (10-stopniowa zmodyfikowana skala Bogardusa). Oprócz zmiany postaw wobec Arabów i muzułmanów (efekt specyficzny) – warsztaty przełożyły się także na zmianę stosunku badanej młodzieży do przedstawicieli innych kultur – Romów i Indusów (efekt niespecyficzny). Istotne okazały się także różnice między płciami, dotyczące zarówno bazowego poziomu deklarowanej otwartości na Obcych, preferencji poszczególnych narodów, jak i efektów uzyskanych w obu grupach po oddziaływaniu edukacyjnym.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Zabawki polskiego dziecka niech cechę polską na sobie noszą” – zachęcanie do świadomego kupowania wytworów „rodzinnego przemysłu” w II połowie XIX i na początku XX wieku

Zabawki dziecięce w II połowie XIX i na początku XX wieku kształtowały postawy społeczne – patriotyczne, wpływały na rozwój ekonomiczny rodzącego się wówczas rodzimego przemysłu zabawkarskiego, a także przekazywały dzieciom wartości kulturowe swojej epoki. Poprzez odezwy i apele zwracano uwagę zarówno dorosłych, jak i dzieci, aby kupować zabawki produkcji rodzimych rzemieślników, a wręcz bojkotować nabycie zabawek zagranicznych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Propozycja narzędzia do pomiaru etycznego przygotowania pedagogów do prowadzenia badań diagnostycznych

Problemy społeczne wymagają starannego zbadania, poddawania dyskusji i wypróbowania nowatorskich sposobów ich rozwiązywania. Badania naukowe odgrywają w tym procesie znaczącą rolę, ale ważne jest także, aby były prowadzone w sposób etyczny. Ma to szczególne znaczenie, gdyż niewłaściwe postępowanie może godzić nie tylko w interes osób badanych, ale również w inne wartości, które są przedmiotem sądów moralnych. W artykule przedstawiono przyjęte założenia teoretyczne oraz podjęte czynności badawcze, których celem była konstrukcja narzędzia do pomiaru etycznego przygotowania przyszłych pedagogów do prowadzenia badań diagnostycznych. Proponowana skala jest propozycją umożliwiającą sprawdzenie tej kompetencji na podstawie szerszych, niż tylko najczęściej przywoływane, standardów etycznych, jak „przede wszystkim nie szkodzić badanym” czy „traktować badanych podmiotowo”. Przeprowadzone badanie pilotażowe pozwoliło na ocenę rzetelności i teoretycznej trafności skonstruowanej skali.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Badania z zakresu historii filozofii wychowania w twórczości Bogdana Nawroczyńskiego i Kazimierza Sośnickiego. Prekursorzy współczesnej historiografii myśli pedagogicznej

Artykuł prezentuje charakterystykę badań w zakresie historiografii pedagogicznej Bogdana Nawroczyńskiego i Kazimierza Sośnickiego, którzy zdobyli podstawowe kompetencje i stopnie naukowe pod opieką Kazimierza Twardowskiego. Jego teoria czynności i wytworów legła u podstaw historiografii pedagogicznej B. Nawroczyńskiego. W przypadku K. Sośnickiego to powinowactwo z Mistrzem jest widoczne w metodologicznej i logicznej orientacji badań. Obaj uczeni konstruowali w duchu K. Twardowskiego pedagogikę filozoficzną, której integralnym składnikiem były analizy temporalne.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja międzykulturowa w Republice Włoskiej

Problem obecności imigrantów w Republice Włoskiej i ich uczestnictwo w życiu szkolnym przybiera na sile, sytuując Italię w gronie państw europejskich o intensywnej imigracji. W rzeczywistości naznaczonej takimi warunkami powstaje pytanie o jakość edukacji proponowanej przez państwo wszystkim uczniom, również tym o obywatelstwie innym niż włoskie. Badania terenowe we włoskich szkołach oraz krytyczna analiza literatury włoskojęzycznej pozwala zapoznać się z tym zagadnieniem i przyjrzeć się zarówno oficjalnym dokumentom jak i praktyce szkolnej. Artykuł zawiera krótki przegląd literatury przedmiotu, wraz z odniesieniem do literatury polskiej, oraz opis praktycznej implementacji idei międzykulturowości w klasie szkolnej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Orientacje wspólnotowe młodzieży w warunkach indywidualizacji społeczeństwa

Młodość jest etapem rozwojowym, który jest szczególnie ukierunkowany na refleksję nad wzajemnymi relacjami na linii jednostka – wspólnota, ponieważ główne zadanie rozwojowe adolescencji, jakim jest kształtowanie własnej tożsamości, realizowane jest za pomocą porównywania i relacji interpersonalnych w ramach uczestnictwa w grupach społecznych. U młodych pojawia się silna potrzeba bycia częścią wspólnotowości przy jednoczesnym dążeniu do kreowania własnej indywidualności będącej zarówno wynikiem rozwojowej specyfiki okresu młodości, jak i efektem panujących trendów współczesności promujących indywidualizację społeczeństwa. Pojawia się zatem rozbieżność, która zmusza do poszukiwania odpowiedzi na pytanie: czy w czasach indywidualizacji społeczeństwa współczesna młodzież zorientowana jest wspólnotowo? Niniejszy artykuł stanowi refleksję teoretyczno-empiryczną na ten temat.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jak pisać o biskupach? Kilka uwag na temat monografii biograficznych polskich biskupów średniowiecznych

Polscy badacze średniowiecza wykazują w ostatnich latach dużą
aktywność na polu pisania monografii biograficznych polskich biskupów żyjących w wiekach średnich. Analizując cechy, jakie wykazują tego typu rozprawy naukowe powstałe w ostatnim 25-leciu oraz sposób ich konstrukcji, można wskazać trzy modele pisania, jakie reprezentują, lub wokół jakich oscylują. Artykuł zbiera w jednym miejscu obserwacje i wnioski wyciągnięte na podstawie analizy kompozycji sześciu wybranych monografii biograficznych poświęconych polskim biskupom średniowiecznym, dzięki czemu można prześledzić, jak na przestrzeni ostatnich lat kształtowały się tendencje w pisaniu tego typu rozpraw. Widać tu wyraźnie przechodzenie od modelu chronologicznego, poprzez dedukcyjny, aż po najbardziej popularny w ostatnich latach model problemowy. Do rozważań na temat ewoluującego modelu monografii biograficznej średniowiecznego polskiego biskupa zostały włączone uwagi recenzentów wybranych sześciu publikacji, co pozwoliło na głębszą refleksję nad tym, w jaki sposób pisać o biskupach średniowiecznych.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kasata klasztoru trynitarzy w Krotoszynie oraz losy jego kultowego dziedzictwa

Klasztor trynitarzy w Krotoszynie podzielił los innych konwentów
wielkopolskich, które po drugim rozbiorze Polski znalazły się w granicach królestwa Prus. W wyniku represyjnej polityki wobec Kościoła drastycznie spadła liczba członków wspólnoty zakonnej, a jej majątek uległ znacznemu uszczupleniu. Zarówno pod rządami pruskimi, jak i w okresie istnienia Księstwa Warszawskiego, decyzją władz państwowych część izb klasztornych zajęto pod magazyny i urzędy. Klasztor został zamknięty w1819 r., kiedy po śmierci jego przełożonego o. Jana Szkaradowicza ostał się tylko jeden zakonnik. Przy kościele ustanowiono intermistycznego kapłana, od 1824 r. był administrowany przez krotoszyńskiego proboszcza, a w 1925 r. erygowano przy nim parafię pw. św. św. Apostołów Piotra i Pawła. Gmach poklasztorny w 1836 r. stał się siedzibą szkoły powiatowej, następnie szkoły realnej i gimnazjum realnego, a od 1881 – urzędów wojskowych i cywilnych. Od 1969 r. mieści się w nim Muzeum Regionalne w Krotoszynie. Potrynitarskie budowle przetrwały w niezmienionym kształcie – wyburzono jedynie łączącą je dwukondygnacyjną galerię (w 1836 r.). Wystrój malarsko-rzeźbiarski świątyni zachował się z wyjątkiem kilku świętych wizerunków, w tym charakterystycznej dla ikonografii Zakonu Przenajświętszej Trójcy figury Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, eksponowanej w ołtarzu głównym. Rozproszeniu uległy aparaty kościelne, przekazane do krotoszyńskiej fary i ubogich kościołów z archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej. Część dokumentów i ksiąg klasztornych, przetrzebionych po zamknięciu klasztoru, w 1869 r. trafiło do Królewsko-Pruskiego Archiwum Państwowego w Poznaniu, a pozostałe, w 1935 r., – do Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu. Te ostatnie zaginęły.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański

W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W zamyśle tym, który nie doczekał się realizacji, szczególnie wyeksponowano zatem postaci braci sołuńskich, mimo iż nie byli oni patronami kościoła ani diecezji. 
Przyczyn owego rozwiązania szukać należy w znaczeniach skondensowanych w micie cyrylo-metodiańskim, interpretowanych zarówno w kontekście górnośląskim jak i szerszym, związanym z organizowanymi w morawskim Welehradzie kongresami unionistycznymi i dążeniami do przywrócenia jedności między Rzymem a chrześcijań-skim Wschodem. Apostołowie Słowian symbolizowali poszanowanie „autentycznej” kultury ludu i w tej roli pojawiali się w narracjach słowiańskich nacjonalizmów, opierających się niemieckiej presji. Taki wymiar miała ich obecność w publicystyce polskiego działacza narodowego na Śląsku Cieszyńskim Pawła Stalmacha, a także w witrażu zaprojektowanym przez Włodzimierza Tetmajera na zlecenie księdza Aleksandra Skow-rońskiego dla kościoła w Ligocie Bialskiej na pruskim Górnym Śląsku w roku 1908.
Przywołane znaczenia zachowały swą aktualność w projekcie rzeźbiarskiej dekoracji fasady katowickiej katedry. Okoliczności powstania świątyni pozwalają jednak przyjąć, że co najmniej równie istotną racją pojawienia się figur Cyryla i Metodego była polityka papiestwa, upatrującego w Rzeczpospolitej zaplecze misji wschodniej, której strategiczny cel stanowiła likwidacja schizmy. W tym kontekście bracia sołuńscy symbolizowali jedność Kościoła pod zwierzchnictwem biskupa Rzymu. Duchowieństwo polskiego Górnego Śląska Piusowi XI zawdzięczało powstanie swej diecezji. Manifestacją związków ze Stolicą Apostolską była nie tylko „rzymska” forma katedry, ale i jej wezwanie – to właśnie Pius XI ustanowił w roku 1925 święto Chrystusa Króla.
Niezrealizowany projekt Dunikowskiego stanowi artystyczne świadectwo prób syntezy katolicyzmu i nacjonalizmu, afirmującego „autentyczność” ludu, oraz wyraz poparcia dla idei jedności Słowian skupionych pod duchową władzą papiestwa.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działalność Służby Bezpieczeństwa wobec klasztoru OO Kapucynów w Krośnie w latach 1981-1989

W latach 1982-89 klasztor oo. Kapucynów w Krośnie należał do
tych jednostek administracyjnych Kościoła katolickiego na terenie ówczesnego województwa krośnieńskiego, które udzielały zdecydowanego wsparcia lokalnym strukturom „Solidarności” i wokół których ogniskowała się działalność miejscowych środowisk opozycyjnych. Ojciec gwardian Bogusław Piechuta oraz jego zakonni współbracia: o. Ryszard Śleboda i o. Zdzisław Duma, należeli do bezkompromisowych przeciwników władzy komunistycznej. Z tego powodu byli inwigilowani i rozpracowywani przez funkcjonariuszy Wydziału IV SB WUSW w Krośnie. Autor artykułu stara się odtworzyć działania operacyjne Służby Bezpieczeństwa wobec tego klasztoru w latach 1982-1989. Pokazuje również wymierzone w tą wspólnotę zakonną działania administracyjne prowadzone przez krośnieński Wydział do Spraw Wyznań.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia