rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Towaroznawcze i ekologiczne aspekty produkcji freonów

Prowadzone systematycznie pomiary ozonu stratosferycznego wskazują na systematyczny jego ubytek w atmosferze. Ubytek ozonu wpływa na zmiany klimatyczne na Ziemi oraz naraża biosferę na zwiększone dawki promieniowania ultrafioletowego. Obniżanie stężenia ozonu w atmosferze jest powodowane przez szereg związków chemicznych pochodzenia antropogenicznego, zwłaszcza freony i halony oraz niektóre chlorowcopochodne. W wyniku szeregu porozumień międzynarodowych, począwszy od Protokołu Montrealskiego, zapoczątkowano działania mające na celu ochronę warstwy ozonowej. Do działań tych należą: ograniczenia produkcji i stosowania niektórych związków niszczących warstwę ozonową (ODS - ozone depleting substances) oraz poszukiwanie bezpiecznych zamienników związków stosowanych do tej pory. Szczególne znaczenie w grupie ODS miały freony, jako związki bardzo użyteczne, o dużym znaczeniu w technice i gospodarce, ale jednocześnie intensywnie niszczące warstwę ozonową Ziemi. W niniejszym opracowaniu przedstawiono najważniejsze właściwości użytkowe freonów CFC i HCFC, ich zastosowanie i nazewnictwo. Opisano także ich wpływ i mechanizm działania na warstwę ozonową naszej planety i przedstawiono zamienniki najszerzej stosowanych freonów.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Narodowy Program Foresight "Polska 2020"

W artykule scharakteryzowano podejście foresight a także przedstawiono strukturę Narodowego Programu Foresight Polska 2020. Zwrócono uwagę na priorytety technologii środowiskowych w problematyce zrównoważonego rozwoju, realizowanej jako pole badawcze NPF Polska 2020.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba oceny możliwości zastosowania szkieł wodnych do usuwania glinu z mediów

Metodą turbidymetryczną, polegającą na otrzymywaniu rozpuszczalnego koloidalnego krzemianu glinu, badano układy zawierające szkło wodne sodowe produkcji szwedzkiej oraz wybrane sole glinu. Z przebiegu krzywych zmętnienia wynika, że w wielu przypadkach krzemian glinu powstaje natychmiast w czasie t = 0 tj. w początkowej fazie pomiaru i w zasadzie nie ma dalszego przyrostu zmętnienia w czasie. Wykazano, że na powstanie krzemianu glinu ma również wpływ rodzaj anionu badanej soli. Względne rozmiary cząsteczek krzemianu glinu i ich średnie promienie są podobne co świadczy, że jony Al3+ reagują z tym samym rodzajem anionów krzemianowych. Stwierdzono, że szkła wodne sodowe mogą być wykorzystane do usuwania toksycznych jonów glinu z mediów.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój rynku rolno-żywnościowego w Polsce w kontekście technologii wytwarzania GMO

Tematyka genetycznie modyfikowanych organizmów (GMO) implikuje w świecie coraz więcej pytań. Podczas gdy kwestia ta nie budzi większych kontrowersji w medycynie np. przy wykorzystaniu modyfikacji genetycznych gruntownie przetestowanych (do produkcji niektórych leków), to w przypadku uprawy roślin modyfikowanych genetycznie spotyka się ona z dezaprobatą ze strony konsumentów i rolników ekologicznych. Powodowane jest to troską o bioróżnorodność oraz zdrowie, co wynika z przekonania, iż spożycie modyfikowanej żywności może wywoływać negatywne skutki.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba oceny możliwości zastosowania szkieł wodnych do usuwania metali ciężkich

Metodą turbidymetryczną, polegającą na otrzymywaniu rozpuszczalnego koloidalnego krzemianu glinu, badano układy zawierające szkło wodne sodowe produkcji szwedzkiej oraz wybrane sole glinu. Z przebiegu krzywych zmętnienia wynika, że w wielu przypadkach krzemian glinu powstaje natychmiast w czasie t = 0 tj. w początkowej fazie pomiaru i w zasadzie nie ma dalszego przyrostu zmętnienia w czasie. Wykazano, że na powstanie krzemianu glinu ma również wpływ rodzaj anionu badanej soli. Względne rozmiary cząsteczek krzemianu glinu i ich średnie promienie są podobne co świadczy, że jony Al1+ reagują z tym samym rodzajem anionów krzemianowych. Stwierdzono, że szkła wodne sodowe mogą być wykorzystane do usuwania toksycznych jonów glinu z mediów.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zdrowy i szczęśliwy dom

Szczęśliwy dom to zdrowy dom, to pomieszczenie, w którym czujemy się dobrze, w którym nic nas nie denerwuje, jego wystrój wpływa na nas uspakajająco. Zjawisko to jest związane z wieloma czynnikami: z posadowieniem budynku, jego otoczeniem, materiałami z których został zbudowany i wykończony, wysokości pomieszczeń oraz wystroju wewnętrznego. Nie bez znaczenia jest światło dzienne jego dostęp do przestrzeni użytkowej. Okazuje się, że pod tym względem nasi architekci odbiegająod normatywów. Zdarzają się dość często w pomieszczeniach mieszkalnych "ślepe" kuchnie, a w biurach i salach wykładowych również całkowity brak okien. Zapewnienie szczęścia w naszych mieszkaniach możemy tylko przy współdziałaniu wielu specjalistów z różnych dziedzin: psychologów, neurobiologów, architektów i architektów wnętrz oraz ekologów wnętrz. Zagadnienie szczęścia jest zjawiskiem złożonym. W wielu krajach powstały organizacje, które wspomagają współpracę w dziedzinie zdrowej architektury. W stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, w Wielkiej Brytanii istnieją instytuty skupiające różnych specjalistów w dziedzinie budowy domów szczęśliwych i zdrowych. Okazuje się, że szczęście wyzwala się na skutek licznych bodźców zewnętrznych, które powodują produkcję przez nasz mózg endorfiny - hormonów szczęścia, oksytocyny -hormonu miłości oraz serotoniny związanej z uczuciem odprężenia i zadowolenia. Uważa się, że powinniśmy tak projektować i urządzać nasze domy, aby mózg produkował jak najwięcej hormonów szczęścia. Do szerokiego zrozumienia tych zagadnień niezbędna jest edukacja społeczeństwa od najwcześniejszych lat do późnego okresu życia.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niewykorzystany potencjał odnawialnych źródeł energii

Ciągły wzrost zapotrzebowania na energię, perspektywy wyczerpania się zapasów paliw kopalnych oraz zabiegi mające na celu ochronę środowiska naturalnego zwiększyły zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii i w konsekwencji doprowadziły do dużego wzrostu ich zastosowania. Odnawialne źródła energii są to źródła wykorzystujące w procesie przetwarzania energię występującą w rozmaitych postaciach - w szczególności promieniowana słonecznego, wiatru, wody i biomasy oraz ciepła wnętrza Ziemi.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ typów cyrkulacji na stężenie pyłu zawieszonego (PM10) w zimie na wyżynie śląskiej

Wyżyna Śląska jest najlepszym w Polsce przykładem obszaru poddanego całkowitej antropopresji. Rabunkowa gospodarka lat siedemdziesiątych szczególnie mocno znalazła swoje odbicie w poziomie emisji zanieczyszczeń, kiedy następował dynamiczny rozwój przemysłu i urbanizacji. Obecnie, kiedy mamy do czynienia ze znacznie ograniczoną emisją, niezmiernie ważne jest zbadanie wpływu cyrkulacji atmosferycznej na stan sanitarny powietrza. Realizowane zagadnienie jest przykładem tzw. meteorologii i klimatologii synoptycznej, w której dokonuje się oceny relacji pomiędzy elementami środowiska a warunkami cyrkulacyjnymi.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rezerwaty Morskie - droga do odrodzenia Bałtyku

Przyczynami degradacji Bałtyku są eutrofizacja, nadmierne rybołówstwo i kłusownictwo. Zapobiec temu mogą rezerwaty morskie.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie procedury minimalizacji odpadów w przedsiębiorstwie

Artykuł przedstawia podstawowe założenia procedury minimaliza-cji odpadów w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Jako studium przypadku posłużyło przedsiębiorstwo Ferrum SA, funkcjonujące na rynku hutniczym. Analizie poddano efekty zrealizowanych inwestycji w zakresie gospodarki odpadami. Podstawą do przeprowadzenia obliczeń były dane z raportów ekologicznych wspomnianego przedsiębiorstwa.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przekształcenie terenów poprzemysłowych jako sposób wdrażania zasad rozwoju zrównoważonego

Na Śląsku dominują tereny zdegradowane głównie przez górnictwo węgla kamiennego oraz przemysły surowców: rud żelaza i metali kolorowych. Autorka proponuje skorzystanie z doświadczeń innych europejskich regionów poprzemysłowych, a mianowicie potraktowanie regionu jako obszaru o zmienionym kulturowo krajobrazie.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona prawna walorów turystycznych. Cz. VII. Walory turystyczne uzdrowisk

Przedmiotem kolejnego odcinka cyklu poświęconego ochronie prawnej walorów turystycznych jest ochrona walorów uzdrowiskowych. Jej podstawą są przede wszystkim przepisy ustawy z 28 lipca 2005 o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Najważniejsze prawne instrumenty ochonne to: 1) objęcie uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej szczególnym uzdrowiskowym reżimem prawnym, 2) zaostrzenie norm dopuszczalnych zanieczyszczeń powietrza i hałasu na obszarach uzdrowiskowych, 3) zaostrzenie opłat i kar za usuwanie i niszczenie drzew i krzewów w uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metodologiczne i teoriopoznawcze podstawy ekonomicznej analizy procesów gospodarowania środowiskiem

Celem niniejszego opracowania jest próba przedstawienia metodologicznych i teoriopoznawczych podstaw ekonomicznej analizy procesów gospodarowania środowiskiem. Problematyka środowiska przyrodniczego pojawia się w twórczości ekonomicznej prekursorów obiektywnej teorii wartości Petty'ego i Cantillona oraz w poglądach fizjokratycznych. Ponadto w dziewiętnastowiecznej teorii ekonomii powstały poglądy odbiegające od jej głównego nurtu. Reprezentowali je tacy przedstawiciele ekonomii, jak Mili i Say. Mili był pierwszym ekonomistą, który wyszedł poza tradycyjne pojmowanie środowiska przyrodniczego jako źródła zasobów naturalnych. Podkreślał ogólne znaczenie środowiska dla jakości życia człowieka. Jego zainteresowania dotyczyły w szczególności walorów rekreacyjnych, psychologicznych i estetycznych środowiska przyrodniczego. Z kolei Say wprowadza pojęcie usług produkcyjnych czynników naturalnych i jako pierwszy z przedstawicieli ekonomii klasycznej dostrzega problem zanieczyszczenia środowiska. Z czasem nastąpiły dalsze zmiany w obrębie ekonomii, które miały umożliwić jej lepsze rozpoznanie i analizę zjawisk oraz procesów powstających w systemie gospodarka-środowisko. Zmiany te miały umożliwić formułowanie metod i instrumentów za których pomocą można by ograniczać ekologiczne skutki działalności gospodarczej czy innych czynników społeczno-ekonomicznych. Szczególną rolę odegrały: - systemowe analizy zależności związków pomiędzy gospodarką i środowiskiem, oparte na prawie zachowania masy i tablicach przepływów między gałęziowych, a także analizie entropijno-energetycznej działalności gospodarczej, - zastosowanie teorii efektów zewnętrznych i teorii dóbr publicznych w analizie problemów ekologicznych. Wszechstronne harmonizowanie działań gospodarczych z możliwościami środowiska przyrodniczego warunkuje rozwijana obecnie teoria rozwoju zrównoważonego i trwałego. Strategia rozwoju zrównoważonego realizuje wymiar ekonomiczny, społeczny (kulturowy, demograficzny, etyczno-aksjologiczny, świadomościowy) i ekologiczny (środowiskowy). Na obecnym etapie badań przez pojęcie rozwoju zrównoważonego należy rozumieć taki sposób prowadzenia działalności gospodarczej, kształtowania i wykorzystania potencjału środowiska i taką organizację życia społecznego, które zapewnią trwałość użytkowania zasobów przyrodniczych, dynamiczny rozwój jakościowo nowych procesów produkcyjnych, systemów zarządzania oraz poprawę (w pierwszym okresie), a następnie zachowanie wysokiej jakości życia.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oddziaływanie zasady rozwoju zrównoważonego na instrumenty rozwoju lokalnego i regionalnego

Autor rozważa czy obowiązujące rozwiązania normatywne ustanawiają zasadę rozwoju zrównoważonego jako priorytet w odniesieniu do działań administracji publicznej, a w szczególności samorządowej, podejmowanych w zakresie rozwoju lokalnego i regionalnego. Artykuł obejmuje analizę najważniejszych instrumentów prawnych o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, służących realizacji i określających znaczenie oraz sposób implementacji tej zasady.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięć polegających na wydobywaniu kopalin ze złóż

Dostosowanie polskiego prawa do wymagań prawodawstwa Wspólnot Europejskich stwarza wiele problemów interpretacyjnych. W znacznym stopniu dotyczy to instytucji ocen oddziaływania na środowisko.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zrównoważony rozwój jako "czarowanie świata" - uwagi polemiczne

Autorka podejmuje polemikę z Marią Mendel, Małgorzatą Puchowską i Sylwestrem Zielką autorami artykułu "Zrównoważony rozwój - ''Czarowanie świata" ciągle i dla wszystkich dobrego?", zamieszczonym na łamach Problemów Ekologii w nrze 3/2008. Autorka uważa, ze artykuł był zamierzoną prowokacją, a twierdzenie, że zrównoważony rozwój jest społeczną praktyką dążenia do wszechogarniającej trwałości świata dobrego dla wszystkich form życia, które się nań składają jest obezwładniającym nieporozumieniem.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
"Zielona" Teoria

Autorem powstałej kilkanaście lat temu "zielonej" teorii jest Alain Lipietz - poseł do Parlamentu Europejskiego z Francji. Jego zdaniem radykalizm ekologiczny stanowi największe zagrożenie dla cywilizacji, ponieważ może wywołać kryzys podobny do wielkich rewolucji. Aby złagodzić ten radykalizm konieczna jest nowa wizja ekologicznej gospodarki i polityki. Nowy porządek wartości na nową erę zaproponował znany filozof Robert Goodin. Punktem wyjścia jest przekonanie, że wartości ekologiczne stanowią podstawę każdej wizji porządku świata. Pozwala to na przyciągnięcie szerokich rzesz ludzi. Ludzkość ma do wyboru trzy systemy: neo-liberalny - którego wartości zależą od stopnia zaspokojenia potrzeb konsumenta, socjalistyczny, w którym wartości powiązane są z procesem produkcji i ludzkiej pracy, oraz "zieloną" teorię, która łączy wartości z atrybutami zgodności z naturą. "Zielona" teoria zakłada możliwość połączenia wydajności z moralnością. Innymi słowy politycy i kapitaliści mogą postępować w sposób pro-ekologiczny. W obecnych czasach ludzkość nie ma innej możliwości wyboru drogi rozwoju. Dlatego ochrona nie-ekologicznego funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki (np. elektrownie opalane węglem) może nie dać szansy rozwoju przyszłym społeczeństwom.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie metody QFD do projektowania proekologicznych produktów i usług

Metoda QFD jest metodą tradycyjnie wykorzystywaną w zarządzaniu jakością. W niniejszej publikacji została przedstawiona zmodyfikowana wersja metody zastosowana do zarządzania środowiskiem. Analiza została wykonana na przykładzie miasta Będzin. Implementacja metody do analizy miasta pozwala na wyselekcjonowanie tych wymagań ekologicznych, które przyczynią się do wzrostu poziomu jakości życia mieszkańców.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Świadomość ekologiczna - moda czy wynik edukacji społecznej

Celem artykułu jest próba zbadania świadomości ekologicznej studentów Krakowa. Badanie zostało przeprowadzone na próbie N liczącej 100 studentów. W pierwszej części artykułu poddano analizie zagadnienie wpływu edukacji społecznej na poziom świadomości ekologicznej. W drugiej jego części omówiono wyniki i przedstawiono wnioski z badanego zakresu. Dotyczyły one rozpoznawalności ekoznaków, poparcia oraz zaangażowania w kampanie ekologiczne, a także wpływu nazwy towaru na jego wybór. Cechą charakterystyczną postaw była rozbieżność między zachowaniami deklarowanymi a realnymi w sferze ekologicznej.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Biodegradacja wybranych polimerów syntetycznych

W artykule przedstawiono syntetyczne, trudno degradowalne polimery, takie jak polietylen i poli (tereftalan etylenu) najczęściej stosowane do produkcji różnego typu opakowań. Zwrócono uwagę na sposoby modyfikacji polimerów, które przyspieszają ich biodegradację. Omówiono udział makro- i mikroorganizmów w rozkładzie biologicznym tak przygotowanych tworzyw. Opisano również poliester BionolleŽ, jako przykład łatwo degradowalnego polimeru syntetycznego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Cześć dla życia - jej znaczenie w ochronie środowiska i uwarunkowania kulturowe

Działając w ochronie środowiska często zapominamy o wartościach koncentrując się na omawianiu jedynie aspektów technicznych. Tymczasem wartości, czy w ogóle aksjologiczno-normatywna sfera świadomości ekologicznej jest źródłem właściwych motywacji dla działań proekologicznych. Spośród wartości ekologicznych najważniejszą wydaje się być wartość życia samego w sobie, która rodzi takie postawy jak cześć dla życia i poszanowanie życia każdej istoty. Pojęcie czci dla życia upowszechniło się w polskiej literaturze ekologicznej w latach 80. XX w. wraz z rozwojem ekologii głębokiej i ekofilozofii. Nurty te w dużej mierze czerpią inspiracje z religii i filozofii wschodnich oraz z kultury Indian amerykańskich. Przyjął się więc pogląd, ze idea czci dla życia jest obca naszej europejskiej, czy w ogóle zachodniej kulturze. Jest to pojęcie błędne, ponieważ postawy poszanowania natury były i są charakterystyczne dla naszej judeochrześcijańskiej tradycji począwszy od starożytności aż do czasów nam współczesnych. Dowody na to znajdujemy w biblii, w dziełach mistyków chrześcijańskiego średniowiecza oraz myślicieli współczesnych. W czasach nowożytnych, idea czci dla życia została w kulturze zachodniej niemal zapomniana. Stało się tak, między innymi, wskutek upowszechnienia się poglądów filozoficznych traktujących przyrodę w kategoriach czysto mechanistycznych, co usprawiedliwiało narastającąjej eksploatację. Jeżeli pragniemy likwidować rzeczywiste przyczyny kryzysu ekologicznego, to kształtowanie sfery wartości w świadomości ekologicznej, a szczególnie upowszechnianie postawy czci dla życia, jest warunkiem koniecznym.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekstropia a zrównoważony rozwój

Koncepcja entropii wywołała istotne konsekwencje filozoficzne, poznawcze i metodologiczne. Pod koniec lat osiemdziesiątych XX w. zaczęły pojawiać się stwierdzenia, iż naukowy model funkcjonowania świata oparty na prawie entropii jest niepełny, ponieważ nie uwzględnia ekstropii, a więc tego co najważniejsze - roli życia i inteligencji. Celem niniejszego opracowania jest próba wykazania roli koncepcji ekstropii w kształtowaniu trwałego i zrównoważonego rozwoju makrosystemu społeczeństwo- -gospodarka-środowisko w warunkach społeczeństwa opartego na wiedzy. W przyszłości głównym problemem gospodarowania będzie wybór możliwie najlepszej konstrukcji myślowej, a więc koncepcji, metody i technologii. Naukowej analizie i uogólnieniu będzie musiał być poddany proces ujawniania, udostępniania i wykorzystania wiedzy w organizacjach. Wiedza w coraz większym stopniu będzie zmieniać procesy rozwojowe. Modelem docelowym jest ich upodobnienie do procesów przyrodniczych, związanych z procesami życia i inteligencji. Zgodnie z założeniami koncepcji ekstropii człowiek jest w stanie sterować rozwojem cywilizacji poprzez dążenie do coraz większej inteligencji, mądrości i odpowiedzialności. Zasady wynikające z koncepcji ekstropii powinny stać się podstawą kształtowania ekonomii rozwoju zrównoważonego, której rolą jest stworzenie naukowych podstaw kształtowania procesów rozwojowych prowadzących do osiągnięcia stanu ładu zintegrowanego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polityka ekologiczna gmin w warunkach rozwoju zrównoważonego

Artykuł przedstawia zmiany idei polityki ekologicznej w warunkach trwałego i rozwoju zrównoważonego w Polsce i krajach Unii Europejskiej. Autorka artykułu jest zdania, że o wprowadzeniu nowych i ekologicznych rozwiązań w gminach, powinna decydować lokalna społeczność, podobnie jak to ma miejsce w krajach Unii Europejskiej oraz wysoko wykwalifikowany, także w dziedzinie ochrony środowiska zarząd gminy, który szybko będzie realizował trwały i rozwój zrównoważony w Polsce.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wymagania stawiane systemowi zarządzania środowiskowego w samorządach terytorialnych

W artykule przedstawiono główne wymagania związane z systemem zarządzania środowiskowego na szczeblu samorządów. Autorzy scharakteryzowali trzy poziomy zarządzania środowiskowego: strategiczny, taktyczny i operacyjny. System zarządzania środowiskowego powstaje w oparciu o standard ISO 14001, jednakże samorządy powinny brać pod uwagę także specyficzne zasady realizacji swoich zadań. Lokalne systemy zarządzania środowiskiem powinny stanowić gwarancje zrównoważonego rozwoju gmin.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena biodegradowalności słabo rozpuszczalnych w wodzie związków organicznych na przykładzie olejów smarowych

Przedstawiono przyczyny wzrostu zainteresowania oceną biodegradowalności olejów smarowych. Omówiono zasady oznaczania "wstępnej" i "całkowitej" biodegradacji tlenowej związków organicznych w środowisku wodnym oraz standardowe metody testowe (OECD i ISO) stosowane do oceny biodegradowalności. Niestety, tylko nieliczne standardowe testy są przydatne do badania słabo rozpuszczalnych lub nie rozpuszczalnych w wodzie substancji takich jak bazowe oleje smarowe. W pracy przedstawiono podsumowanie wyników otrzymanych w różnych testach zastosowanych do oceny wstępnej (test CEC L-33-A-93) oraz całkowitej (testy OECD 301B, 301F, 310 i OECD 302B, 302D - projekt) biodegradowalności olejów bazowych, różniących się budową chemiczną. Wyniki oceny olejów "szybko" biodegradowalnych, takich jak olej rzepakowy i niektóre oleje poliolestrowe wykazały, że do badania nie rozpuszczalnych w wodzie związków organicznych, które ulegają szybko biodegradacji, najbardziej przydatny jest test ISO 14593 (OECD 310). Zmodyfikowana procedura testu ISO 14593 wg testu CONCAWE (OECD 302D - drań) pozwala oceniać potencjalną zdolność do biodegradacji tych olejów, które nie należą do łatwo biodegradowalnych jak np. badane w prezentowanej pracy: olej poliolestrowy z zawadą sferyczną przy wiązaniach estrowych, polialfaolefiny PAO 4 i PAO 6 oraz konwencjonalny olej mineralny.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka