rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza częstości występowania poszczególnych zaburzeń lipidowych wśród pacjentów z rozpoznaną dyslipidemią

Wstęp. Choroby sercowo-naczyniowe odpowiadają za 45% zgonów w Polsce. Umierają na nie głównie osoby po 65. roku życia, ale są obecne już u osób znacznie młodszych. ajczęstszym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych jest dyslipidemia.
Cel pracy. Oszacowanie częstości występowania poszczególnych rodzajów zaburzeń lipidowych przed rozpoczęciem leczenia
wśród pacjentów z rozpoznaną dyslipidemią w zależności od wieku.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono na podstawie wypełnionych przez lekarzy pracujących w opiece ambulatoryjnej
w Polsce anonimowych kwestionariuszy dotyczących dorosłych pacjentów z rozpoznaną dyslipidemią. Do badania akwalifikowano
23 136 pacjentów. Badanie przeprowadzono w latach 2009–2010.
Wyniki. Nieprawidłowe stężenie cholesterolu całkowitego (TC) przed rozpoczęciem leczenia wykazano u 94% osób z podanymi
wartościami parametru, LDL -C odpowiednio u 91,5%, HDL -C – u 37%, natomiast trójglicerydów (TG) – u 68,1%.TC najczęściej zaburzony był w grupie osób < 45. r.ż., LDL -C w grupie wiekowej 45–54 lata, HDL -C u osób < 65. r.ż., a T G w grupie 55–64 lata.
Wnioski. Stężenia poszczególnych składowych lipidogramu zależą od wieku. Najbardziej zintensyfikowane działania, mające na celu identyfikację osób z dyslipidemią i ich skuteczne leczenie, powinny być skierowane do osób poniżej 65. r.ż.

Czasopismo: Family Medicine & Primary Care Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Wiedza pacjentów na temat przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

Wstęp. Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POC hP) jest w wielu krajach jedną z wiodących przyczyn zgonów.W Polsce na POC hP cierpi co najmniej 2 miliony osób. Wiedza pacjentów na temat POC hP jest najczęściej ograniczona.Zrozumienie podstawowych pojęć oraz poznanie celów terapii może przyczynić się do osiągnięcia lepszych wyników leczenia.
Cel pracy. Określenie podstawowej wiedzy pacjentów chorych na POC hP dotyczącej ich choroby.
Materiał i metody. Do badania zakwalifikowano 112 pacjentów (34 kobiet i 78 mężczyzn) z potwierdzoną POC hP. Średni wiek chorych wynosił 59 ± 16,46 lat. Ankietowani podczas wizyty w gabinecie lekarskim wypełniali wcześniej przygotowany kwestionariusz zawierający podstawowe pytania dotyczące POC hP. Kryterium włączenia do badania była rozpoznana POC hP, potwierdzona przez lekarza pulmonologa.
Wyniki. Tylko 41,9% pacjentów potrafi prawidłowo odczytać skrót „POC hP”. Duża grupa chorych uważa, że POC hP można
wyleczyć (38,4%). Aż 63,4% ankietowanych osób stwierdziło, że powinni unikać wysiłku fizycznego. Zwraca uwagę niska
wiedza pacjentów na temat konieczności wykonywania szczepień ochronnych przeciw grypie i pneumokokom (46,4%). Dość
wysoka jest świadomość ankietowanych na temat związku choroby z paleniem tytoniu – 70,5%. Tylko 42,9% osób ma świadomość, że POC hP prowadzi do inwalidztwa.
Wnioski. Podstawowa wiedza pacjentów na temat POC hP jest niewystarczająca, co może prowadzić do gorszych wyników
terapii. Konieczna jest edukacja pacjentów, przede wszystkim w zakresie wyjaśnienia istoty choroby, konieczności rzucenia
palenia tytoniu, stosowania się do zaleceń lekarskich oraz wykonywania szczepień ochronnych.

Czasopismo: Family Medicine & Primary Care Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Rola lekarza rodzinnego w opiece nad pacjentem z chorobą nowotworową – doniesienie wstępne

Wstęp. Pacjenci z chorobą nowotworową wymagają dużego nakładu czasu i pieniędzy ze strony lekarza rodzinnego.
Cel pracy. Określenie roli lekarza rodzinnego w opiece nad pacjentem z chorobą nowotworową oraz jego ocena leczenia
pacjentów w Hospicjum Domowym.
Materiał i metody. Badaniem objęliśmy pacjentów POZ jednej z przychodni NZOZ na terenie Wrocławia oraz lekarzy POZ
tej przychodni.
Wyniki. W przychodni zdeklarowanych jest do lekarzy rodzinnych w ramach NFZ 8308 pacjentów. Pacjenci z chorobą nowotworową stanowią jedynie 1,2% pacjentów będących pod opieką lekarzy rodzinnych tej przychodni. Jednakże chory przewlekle na chorobę nowotworową wymaga szczególnej opieki ze strony lekarza rodzinnego. Około 70% pacjentów z chorobą nowotworową znajduje się pod opieką Hospicjum Domowego. Około 80% lekarzy rodzinnych ma dobre relacje z domową opieką hospicyjną.
Wnioski. Tylko 1,2% pacjentów w praktyce lekarza rodzinnego jest chorych na raka. Jednakże pacjenci z chorobą nowotworową
wymagają specjalnej opieki medycznej ze strony lekarza rodzinnego.

Czasopismo: Family Medicine & Primary Care Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Fizyka i umysł Boga. Przemówienie na uroczystości wręczenia Nagrody Templetona

Współcześnie istnienie nauki oraz jej sukcesy w różnych dziedzinach nikogo nie dziwią. Tak bardzo przyzwyczailiśmy się do funkcjonowania nauki, że nie pytamy nawet, dlaczego my, ludzie, potrafimy naukę uprawiać. Prawa przyrody traktuje się jako „dane”, lecz tylko nieliczni zastanawiają się, skąd się one wzięły. Czy to, że umysł ludzki posiada zdolność racjonalnego myślenia i skutecznego odkrywania tajemnic natury, czyni z nas kogoś wyjątkowego, czy przeciwnie, jest nic nie znaczącym zbiegiem okoliczności? Czy nasze istnienie ma jakiś głębszy sens? Czy jest ono zwykłym przypadkiem, czy też może wpisane jest w prawa przyrody? Jaka jest relacja między nauką a religią? Rozważania w wymienionych wyżej obszarach tematycznych podejmuje Paul Davies w przemówieniu wygłoszonym na uroczystości wręczenia mu Nagrody Templetona.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Historyczny związek między darwinizmem a argumentem z biologicznego projektu

Często utrzymuje się, że argument z biologicznego projektu (ABP) był zasadny i niemal powszechnie akceptowany przed ogłoszeniem teorii Darwina, a także stanowił najważniejszą racjonalną podstawę dla teizmu i został obalony przez darwinizm. Jest to jednak nieprawda. ABP i teorie ewolucyjne rozwijały się równocześnie, Lamarck ogłosił przecież swoją koncepcję w 1801, zaś Paley - w 1802 roku. Teorie ewolucyjne i ABP były alternatywnymi odpowiedziami na świadectwa empiryczne wskazujące, że (1) organizmy żywe nie powstają spontanicznie, a (2) w historii geologicznej pojawiały się nowe gatunki. Przed rokiem 1796 rzadko odwoływano się do koncepcji ewolucji najprawdopodobniej dlatego, że materializm był do utrzymania na innym gruncie.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Filozoficzne aspekty tzw. «afery Kansas»

Celem pracy jest przedstawienie i analiza wydarzeń z 1999 roku. Podczas rutynowego procesu aktualizowania stanowych szkolnych standardów nauczania w stanie Kansas (USA), grupa lokalnych aktywistów kreacjonistycznych (w większości kreacjoniści tzw. młodej Ziemi) podjęła udaną próbę wprowadzenia poprawek do dokumentu końcowego programu nauczania przyrody.

Dokument ten został przyjęty w głosowaniu Radę ds. Edukacji stanu Kansas w sierpniu 1999 roku. Wprowadzone z inspiracji kreacjonistów poprawki m.in. usuwały z programu nauczania przyrody zapisy mówiące o nadrzędnej i niepodważalnej roli neodarwinowskiej teorii ewolucji i w ogóle ewolucjonizmu w nauce, w szczególności zaś w biologii, antropologii i geologii (oraz szerzej we wszystkich naukach zajmujących się pochodzeniem Wszechświata i człowieka).

Rozpętana po tym fakcie przez ewolucjonistów ogólnoamerykańska (a nawet i międzynarodowa) polityczna i medialna nagonka na stan Kansas, w której nie brakowało szyderstw i drwin, doprowadziła ostatecznie przy następnych wyborach stanowych do elekcji nowych członków Rady, którzy anulowali kontrowersyjne zapisy i przywrócili „proewolucjonistyczne", zgodne z obecnym stanem wiedzy i opinią większości naukowców zapisy.

We Wprowadzeniu przedstawiona została krótko historia „afery Kansas", ze zwróceniem szczególnej uwagi na istotne jej momenty, wprowadzając jednocześnie czytelnika w sedno zagadnienia.

Część główną pracy stanowią trzy rozdziały, których treścią jest analiza (przedstawienie wraz z komentarzem) zmienionych, dodanych bądź usuniętych zapisów w końcowym dokumencie programu nauczania przyrody dla szkół publicznych stanu Kansas w stosunku do proponowanego, „proewolucjonistycznego" projektu. Zadaniem komentarza jest przedstawienie argumentów stron oraz odpowiedź na pytanie, jak poszczególne zapisy należy traktować w kontekście filozoficznego sporu ewolucjonizm-kreacjonizm; czy wszystkie poprawki wprowadzono na korzyść kreacjonizmu lub niekorzyść ewolucjonizmu?

W Zakończeniu następuje zebranie wszystkich pojedynczych spostrzeżeń w ogólne wnioski oraz wypływające z nich dalekosiężne, niewidoczne być może „na pierwszy rzut oka", polityczne, społeczne i ekonomiczne konsekwencje, nadające „aferze Kansas" znacznie bardziej poważne znaczenie, niż mogłoby się zrazu wydawać.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wielki projekt życia

W styczniu 1982 roku sędzia William K. Overton, podczas słynnego procesu w Arkansas, wydał wyrok, na mocy którego kreacjonizm nie został uznany za teorię naukową. Jednym z argumentów na rzecz kreacjonizmu był argument z projektu. W późniejszych latach stał się on kluczowy dla teorii inteligentnego projektu, która, w opinii autora, jest obecnie najważniejszą z teorii przeciwstawnych w stosunku do teorii ewolucji. Autor krytycznie odnosi się do teorii inteligentnego projektu. W jego opinii jest to teoria, która wymaga, żebyśmy udawali, że o organizmach żywych oraz o projekcie, inżynierii i teorii informacji wiemy mniej niż w rzeczywistości. Żąda ona, abyśmy odłożyli na bok proste i logiczne ewolucyjne wyjaśnienie błędów w projekcie organizmów żywych i przyjęli mglistą teorię, która pozornie wyjaśnia wszystko, mówiąc: "tak właśnie skonstruował to projektant". Jest więc ona jedynie argumentem z niewiedzy, współczesna biologia oferuje natomiast nowe świadectwa tego, że organizmy powstały stopniowo w procesie ewolucji.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Filozoficzne zarzuty stawiane hipotezie inteligentnego projektu: odpowiedź na krytykę

Autor jest zwolennikiem teorii inteligentnego projektu, która - w jego ujęciu - głosi, że pewne systemy biochemiczne zostały zaprojektowane przez jakiegoś inteligentnego projektanta. Rozpatruje kwestię falsyfikowalności tej teorii. Stara się usunąć nieporozumienia związane z pojęciem nieredukowalnej złożoności (nieredukowalna złożoność to cecha, dzięki której - według Behe'ego - można poznać, czy dany układ biochemiczny został zaprojektowany). Autor zastanawia się też nad słusznością postulowania naturalizmu metodologicznego w naukach przyrodniczych i opowiada się ostatecznie za stanowiskiem przeciwnym.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Debata Benedykta XVI i jego uczniów nad stworzeniem i ewolucją

Artykuł prezentuje komentarze i opinie na temat spotkania Benedykta XVI ze swoimi dawnymi uczniami, które miało miejsce 1-3 września 2006 roku w Castel Gandolfo. Na spotkaniu dyskutowano o stosunku Kościoła katolickiego wobec teorii ewolucji. Niektórzy komentatorzy sugerowali na przykład, że debata ta przyniesie zmianę oficjalnego stanowiska Kościoła w tej sprawie.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Epistemiczne układy odniesienia a problem interteoretycznej niewspółmierności — część 1

Artykuł wskazuje na związki między problematyką interteoretycznej niewspółmierności a kontrowersją kumulatywizm-antykumulatywizm. Wyjaśnia też, na czym polega niewspółmierność teorii naukowych i pokazuje, że nazwa „niewspółmierność” nie ma ostrego znaczenia w filozofii nauki. Problematyka interteoretycznej niewspółmierności doczekała się licznych opracowań. Artykuł wykorzystuje tylko jedno podejście. Podejście to z problemem nieostrości pojęcia niewspółmierności radzi sobie tak, że wyróżnia pięć płaszczyzn niewspółmierności teorii naukowych. To narzędzie intelektualne ułatwia również uchwycenie różnic między analizowanymi epistemicznymi układami odniesienia. Problematyka ta jest bardzo rozległa. Jej dokładne omówienie wykracza poza ramy jednego artykułu. Dlatego zdecydowałem, aby przedstawić ją w dwóch artykułach. W niniejszym artykule badam jedynie płaszczyznę metodologiczną niewspółmierności epistemicznych układów odniesienia. Badając tę płaszczyznę, koncentruję się na różnych standardach naukowości i kryteriach ocen wyników badań, o jakich mówią zwolennicy odmiennych epistemicznych układów odniesienia.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Projekt? Tak! Ale czy inteligentny?

Autor porusza różne tematy związane z teorią inteligentnego projektu. Przedmiotem jego rozważań są: naukowa wartość teorii inteligentnego projektu; rozróżnienie naturalizmu metafizycznego od naturalizmu metodologicznego oraz jego rola w praktyce naukowej i znaczenie dla wierzących naukowców; relacja między nauką a religią na przykładzie zasady NOMA, której twórcą jest Stephen Jay Gould; oraz zagadnienie nauczania nauk przyrodniczych - na przykład, czy dopuszczać, by na lekcjach przyrody dyskutowano także koncepcje kreacjonistyczne.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Artefakty zwierzęce i pozaziemskie - inteligentnie zaprojektowane?

Autor, podając przykłady ze świata zwierząt i analizując domniemane świadectwa istnienia istot pozaziemskich, dowodzi, że teoria inteligentnego projektu nie jest odrzucana współcześnie przez wzgląd na światopoglądowe uprzedzenia społeczności naukowców (jak twierdzą zwolennicy tej teorii), lecz dlatego, że istnieją przekonujące wyjaśnienia alternatywne.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Biologia systemowa jako paradygmat badawczy teorii inteligentnego projektu

Przeciwnicy teorii inteligentnego projektu argumentowali czasem, że jej podejście do biologii zniechęca do prowadzenia badań naukowych. Można jednak pokazać, że najpłodniejszy nowy paradygmat biologii systemowej jest w istocie znacznie spójniejszy z przekonaniem o inteligentnym zaprojektowaniu życia niż przekonanie o neodarwinowskiej ewolucji. W ramach tego nowego paradygmatu biologii systemowej, który powstał i rozwijał się przez mniej więcej ostatnie dziesięć lat, układy ożywione analizowane są przy wykorzystaniu pojęć zaczerpniętych z inżynierii systemów, takich jak projekt, przetwarzanie informacji, optymalizacja oraz inne jawnie teleologiczne pojęcia. Paradygmat ten oferuje odnoszącą sukcesy, umożliwiającą formułowanie ilościowych przewidywań teorię biologiczną. Mimo że główni przedstawiciele tej dyscypliny uznają układy biologiczne za wytwór doboru naturalnego, to nie potrafią uniknąć używania języka projektu i koncepcji projektowych w swoich badaniach, a już nawet pobieżne spojrzenie na biologię systemową skłania do wniosku, że naprawdę przyjmuje ona całkowicie projektowe podejście.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
O podobieństwie metod testowania teorii w naukach historycznych i "ścisłych"

W chrześcijańskiej literaturze na temat nauki i wiary, a także w opracowaniach popularnonaukowych, często pojawia się twierdzenie, że nauki historyczne (kosmologia, astronomia, geologia, biologia ewolucyjna, antropologia, archeologia) różnią się zasadniczo od nauk „ścisłych”, gdyż wnioski tych pierwszych są mniej precyzyjne i słabiej testowalne. Wysuwany jest argument, że nauki historyczne nie należą do nauk eksperymentalnych, ponieważ przedmiotem ich badań są niepowtarzalne zdarzenia. A skoro przeszłe zdarzenia i procesy nie są bezpośrednio obserwowalne, to należy uznać, że teorie wyjaśniające problemy pochodzenia częściej prowadzą do błędnych wniosków i są mniej wartościowe niż badania nad procesami zachodzącymi obecnie. Pogląd ten zwykle znajduje wyraz w tego typu stwierdzeniach: „Nikogo przy tym nie było, więc nigdy nie dowiemy się, co naprawdę zaszło”. Naukowe twierdzenia na temat historii Ziemi i ziemskiego życia spotykają się z lekceważeniem, uważa się je bowiem za niesprawdzalne spekulacje. Taki obraz nauk historycznych wynika jednak z niezrozumienia zarówno istoty eksperymentu i metod testowania teorii, jak również charakteru naukowego „dowodu”. Mam nadzieję, że w tym krótkim artykule zdołam ukazać powszechne nieporozumienia co do natury nauki oraz udowodnić, że twierdzenia nauk historycznych są sprawdzalne w równym stopniu, co twierdzenia nauk ścisłych.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
O nieoczywistości metafor

Recenzja książki: Magdalena ZAWISŁAWSKA, Metafora w języku nauki. Na przykładzie nauk przyrodniczych, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, s. 253.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Geneza idei epistemicznych układów odniesienia i ich odmiany

Nazwa „epistemiczny układ odniesienia” została wprowadzona przez Kazimierza Jodkowskiego w 2004 roku i jest efektem jego uprzednich analiz sporu ewolucjonizmu z kreacjonizmem.

Epistemiczne układy odniesienia to niewielkie, dwu- lub trzyelementowe zbiory najogólniejszych, historycznie zmiennych założeń, które określają konieczne warunki uprawiania nauki. Współcześnie, z dwoma, bazującymi na naturalizmie metodologicznym, epistemicznymi układami odniesienia, rywalizują epistemiczne układy odniesienia nadnaturalizmu i artyficjalizmu.

Epistemiczny układ odniesienia naturalizmu antynadnaturalistycznego to nakaz przyjmowania jedynie naturalistycznych wyjaśnień dla faktów i procesów, któremu towarzyszy zakaz przyjmowania wyjaśnień antynaturalistycznych, pojmowanych jako zakaz powoływania się na przyczyny nadnaturalne.

Epistemiczny układ odniesienia nadnaturalizmu to nakaz dopuszczania w wyjaśnianiu zjawisk przyrodniczych obok przyczyn naturalnych również wyjaśnień odwołujących się do przyczyn nadnaturalnych — interwencji bytu nadprzyrodzonego, czyli Boga.

Epistemiczny układ odniesienia naturalizmu antyartyficjalistycznego to nakaz przyjmowania jedynie naturalistycznych wyjaśnień dla faktów i procesów, któremu towarzyszy zakaz przyjmowania wyjaśnień antynaturalistycznych, pojmowanych jako zakaz powoływania się na przyczyny sztuczne (inteligentne, celowe).

Epistemiczny układ odniesienia artyficjalizmu to nakaz dopuszczania w badaniach naukowych obok przyczyn naturalnych również przyczyn sztucznych, inteligentnych.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Naturalizm metodologiczny, teizm metodologiczny i regularyzm

Naukowcy zazwyczaj uzasadniają naturalizm metodologiczny na tej podstawie, że to, co nadnaturalne (lub pozanaturalne), nie jest testowalne, że wprowadzenie do nauki tego, co nadnaturalne (lub pozanaturalne), podważyłoby naukową metodologię i procesy rozumowania, oraz że naturalizm metodologiczny okazał się skuteczny. Te bezsprzeczne zalety naturalizmu metodologicznego są jednak silnie związane z nienaukowymi założeniami metafizycznymi, które zdominowały myślenie naukowe, mimo że nie wynikają one nieuchronnie z założeń naturalizmu metodologicznego. Z tego powodu potrzebna jest metafizycznie neutralna alternatywa — taka, która zachowuje zalety naturalizmu metodologicznego, odrzucając jednak stowarzyszone z nią nienaukowe założenia. Regularyzm, zdefiniowany jedynie (i celowo po prostu) jako „metodologiczne oczekiwanie niezawodnej regularności przyczyny i skutku w przyrodzie”, spełnia te kryteria i zalecany jest jako lepsza alternatywa dla naturalizmu metodologicznego.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Słabości eksplanacyjne teorii inteligentnego projektu

Artykuł powstrzymuje się od polemiki merytorycznej z teorią inteligentnego projektu, dalej TIP, a jedynie wskazuje na jej niedostatki metodologiczne. Dowodzi, że wbrew twierdzeniom jej zwolenników TIP nie jest falsyfikowalna. W odróżnieniu od teorii ewolucji nie może pełnić nawet roli metafizycznego programu badawczego w sensie Poppera. Co jednak ważniejsze, TIP nie pełni żadnych funkcji eksplanacyjnych. W grę wchodzą jedynie wyjaśnienia intencjonalne, TIP zaś nie jest w stanie zidentyfikować motywów domniemanego projektanta. Argument jest zilustrowany przykładami zaczerpniętymi od Stanisława Lema, które pokazują, że możliwych jest wiele alternatywnych hipotez na temat celów domniemanego projektu i nie ma żadnych wskazówek na temat wyboru między nimi. Ponadto artykuł podważa argument probabilistyczny na korzyść TIP oraz argument z nieredukowalnej złożoności, wskazując, za S. Lemem, że artefakty charakteryzują się względną prostotą w porównaniu z obiektami naturalnymi.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Argumenty przeciwko naturalizmowi jako epistemicznemu układowi odniesienia

Artykuł bada ważniejsze argumenty przeciwko naturalizmowi metodologicznemu. Argumenty te mają stanowić podstawę do uzasadnienia następujących tez. Naturalizm metodologiczny: źle wpływa na rozwój wiedzy; utrudnia współzawodnictwo w nauce; jest tylko częścią określonej tradycji, która została zabsolutyzowana; jest wyłącznie prowizoryczną zasadą; jest arbitralną i szkodliwą regułą; jest podejściem irracjonalnym; jest złą filozofią; jest ujęciem przyjmowanym bezkrytycznie. Większość antynaturalistycznych argumentów nie jest przekonująca. Jednak kilka z nich można uznać za zasadne.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Naturalistyczne wyjaśnienie wolnej woli (II)

Wysunięto kilka argumentów przeciwko możliwości wolnej woli bazujących na neuronaukach. Wskazałem, że te argumenty przeciw wolnej woli uzależnione są przede wszystkim od argumentów przeciw istnieniu jaźni. Na przykład, zgodnie z argumentem Llinása przeciwko jaźni, ponieważ w mózgu nie istnieje żaden obszar centralizujący doświadczenie i nasze przeświadczenie posiadania jaźni jest zatem wewnętrzną percepcją, której może nie odpowiadać żaden taki obszar, to jaźń nie istnieje. Ale, wbrew Llinásowi, jak również Dennettowi i innym, wykazałem, że ich zarzuty przeciwko jaźni znajdują zastosowanie wyłącznie przeciw jaźni świadomej, czyli takiemu pojęciu, które dobrze pasuje do filozofii kartezjańskiej.

Niemniej jednak w tym wieku neuronauk nie ma żadnego powodu do tworzenia teorii na podstawie takiego pojęcia. Biorąc pod uwagę, że umysł ma charakter biologiczny, taka też powinna być jaźń. Musimy zatem rozumować na podstawie biologicznego pojęcia jaźni, to znaczy na podstawie pojęcia zgodnego z neuronaukami w kontekście biologii ewolucyjnej. Gdy to zrobimy, zdamy sobie sprawę, że jaźń, która pełni wiele funkcji obejmujących wiele obszarów mózgu, stanowi rozproszony mechanizm, który w ogóle nie musi być scentralizowany. Uświadomimy sobie również, że jaźń jest także przeważnie nieświadoma, i że nasze poczucie jaźni, będąc percepcją wewnętrzną, jak wskazał sam Llinás, jest podatna na iluzje. Lecz nie powinniśmy mylić poczucia jaźni z jaźnią bardziej niż percepcji słonia ze słoniem. Dysponując biologiczną koncepcją jaźni, której bronię, a także moim pojęciem silnej emergencji, można sformułować przekonujący argument, że jaźń rzeczywiście określa działania danej osoby. Takie powinno być, jak wcześniej zauważył Gary Watson, właściwe podejście do problemu wolnej woli.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia