rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rolnicy, kowboje i drwale. Koncepcje wiejskich męskości w obszarze badań nad wsią

Artykuł ma na celu analizę koncepcji, kierunków i perspektyw badawczych, za pomocą których nauki o wsi opisują wiejskich mężczyzn. Analiza powstała na podstawie najważniejszych publikacji podejmujących temat relacji między płcią kulturową a wsią w szeroko pojętych społeczeństwach zachodnich. Artykuł opisuje społeczny kontekst tworzenia konstrukcji wiejskich męskości, ich przemiany oraz główne kategorie, które pozwalają na ich definiowanie. Wyodrębnione kategorie analityczne to: rolnictwo i jego znaczenie w kreowaniu figury rolnika/farmera jako symbolu męskości wiejskiej; alkohol i publiczne odgrywanie męskości; seksualność i erotyczne obrazy wsi; małżeństwo heteroseksualne i praktyki rodzicielskie. Celem artykułu jest ukazanie dynamiki wiejskich męskości i zmian, którym podlegają, oraz wskazanie wzajemnych powiązań miasta i wsi w kontekście męskości. Artykuł wskazuje na potrzebę zwrócenia uwagi na dotychczas rzadko poruszane w polskiej socjologii wsi kwestie, na przykład sytuację osób nieheteronormatywnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Tortilla tour. Turystyka kulinarna w zglobalizowanej Oaxace, południowy Meksyk

W tekście przyglądam się specyﬁce turystyki kulinarnej w południowo-meksykańskim stanie Oaxaca. Rozważam ją jako przestrzeń działania pozornie przeciwstawnych procesów związanych z (re)produkowaniem lokalnej i narodowej tożsamości kulturowej oraz z intensywną globalizacją. Współzależności te badam na etnograﬁcznym przykładzie jednego z objazdów kulinarnych, w których uczestniczyłam w 2015 roku. Stanowił on część długotrwałych, wielostanowiskowych badań terenowych w Oaxace przeprowadzonych w latach 2011–2017, uzupełnionych interpretacją źródeł zastanych. Analizuję tortilla tour w szerszym kontekście jedzenio-obrazów (foodscapes), czyli przepływu pożywienia, ludzi i wyobrażeń na temat praktyk jedzeniowych (foodways) w transnarodowym społeczeństwie konsumpcyjnym. Przyglądam się także strategiom wytwarzania dziedzictwa kulinarnego na potrzeby turystyki kulturowej, która w założeniu ma prowadzić do stymulowania rozwoju społecznego i ekonomicznego wzrostu regionu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Podlaski „Słoik” – mobilna grupa społeczna i mobilne medium tożsamości lokalnej

Artykuł dotyczy migrantów z podlaskich wsi wyjeżdżających do dużych miast polskich w poszukiwaniu wykształcenia i pracy zwanych potocznie mianem „Słoiki”. Ta mobilność wywołuje również przemieszczanie się przedmiotów-jedzenia, które stają się mobilnym medium tożsamości lokalnej, reprodukując więzi z ludźmi pozostałymi w domu. Podtrzymują one również w sposób symboliczny więź i poczucie wspólnoty z rodziną i społecznością lokalną. 
Celem artykułu jest pokazanie roli jedzenia w określaniu tożsamości: jej idiomem jest jedzenie „swoje”: ze wsi, lokalne, rodzinne. Pytania badawcze dotyczą ich ambiwalentnej tożsamości jednostkowej, ale również regionalnej (lokalnej) badanej grupy, i tego jak jest ona konstruowana: z jednej strony budowana jest na różnicy w stosunku do ludzi z miasta, z drugiej zaś bazuje ona na silnym związku z wsią. Analiza opiera się na badaniach etnograﬁcznych (obserwacji uczestniczącej, ok. 300 wywiadach pogłębionych) prowadzonych w społeczności Dąbrowy Białostockiej i jej okolicach w latach 2008–2013.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Czy możliwy jest naród europejski?” Rozważania w świetle publikacji Tożsamość, zaufanie, integracja. Polska i Europa (recenzja z: Tożsamość, zaufanie, integracja: Polska i Europa. Red. Włodzimierz Wesołowski i Kazimierz M. Słomczyński)

Tekst jest rozszerzoną recenzją, dotyczącą spraw europejskiej integracji i tożsamości oraz narodu Europejczyków, napisanym w reakcji na książkę pod redakcją Włodzimierza Wesołowskiego i Kazimierza M. Słomczyńskiego Tożsamość, zaufanie, integracja. Polska i Europa. Uważamy, że jej Autorzy podejmują ważne zagadnienia, ale bez szerszej refleksji teoretycznej, w związku z czym koncentrują uwagę czytelników na problemach marginalnych, a pozostawiają bez odpowiedzi pytania podstawowe: o szanse ukształtowania się narodu europejskiego, o sensowność procesu integracji, różnice w jego postrzeganiu między narodami europejskimi, o składowe tożsamości europejskiej i jej relacje do narodowych odpowiedników. Lektura książki utwierdza nas w przekonaniu, że nadal nie ma pomysłu na to, jak dalsza integracja miałaby wyglądać oraz czy i jak kształtować tożsamość europejską.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Naród jako ruch społeczny

Wielu badaczy zwracało uwagę na podobieństwo narodu do ruchu społecznego, lecz za tego typu konstatacjami nie szło użycie narzędzi socjologii ruchów społecznych (SRS). W niniejszym artykule chciałbym pokazać, że mogą one dostarczyć impulsu do rozwoju socjologii narodu. SRS posłuży mi do sformułowania definicji narodu jako ruchu społecznego oraz zrekonstruowania i zoperacjonalizowania zasad pełnego wyjaśnienia zjawisk narodowych. Aby udowodnić płodność takiego podejścia, zastosuję je do analizy jednego z najważniejszych procesów społecznych: powstania nowoczesnego narodu. Skupię się przy tym na przykładzie Galicji. Choć doczekał się on bardzo obfitej literatury przedmiotu, mam nadzieję pokazać, że SRS dostarcza nowego, pełniejszego opisu i wyjaśnienia owego fundamentalnego procesu. Artykuł kończy się refleksją, że tak jak SRS można stosować do analizy powstawania narodów, tak też można stosować ją do ich postnowoczesnej fazy rozwoju.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Otwartość polskiej struktury społecznej: 1982–2016

Konceptualną ramą badań nad ruchliwością jest teoria modernizacji. Stwierdza się w niej, że wzrost otwartości jest dominującą tendencją, która wynika z postępującej liberalizacji i rozwoju gospodarki rynkowej. Wbrew tym oczekiwaniom bariery ruchliwości okazują się na ogół stabilne. Ustalenia te dotyczyły głównie zachodnich demokracji. Nasza analiza jest kontynuacją tego podejścia w odniesieniu do Polski. Opierając się na danych z lat 1982–2016 wskazujemy, że po pierwsze, dokonuje się systematyczne obniżenie wpływu wykształcenia na pozycję zawodową, co przeciwdziała zwiększaniu się ruchliwości międzypokoleniowej. Po drugie, tendencja ta nie obniżyła jednak tzw. względnych szans ruchliwości, chociaż mogło to być bardziej związane z przekształceniami struktury zawodowej niż ze wzrostem otwartości barier społecznych. Po trzecie, za stabilnym charakterem wzorów ruchliwości przemawia utrzymywanie się nierówności edukacyjnych. Po czwarte, okazuje się, że w odróżnieniu od badań w innych krajach, w przypadku Polski, wyższe wykształcenie nie osłabia, ale raczej wzmacnia znaczenie dziedziczenia pozycji rodziców.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Doświadczenie bezrobocia a relacje rodzinne we współczesnej Polsce – perspektywa płci

Autorzy na podstawie analizy pamiętników osób bezrobotnych oraz studiów przypadku analizują relacje między doświadczeniem bezrobocia a relacjami rodzinnymi kobiet i mężczyzn. Wskazują, że płeć różnicuje zarówno przyczyny, jak i konsekwencje bezrobocia. W tekście wskazano problem opuszczania przez kobiety rynku pracy ze względu na macierzyństwo, sprawowanie opieki nad dzieckiem z uwzględnieniem presji do przedłużania opieki i deprecjonowania obowiązków domowych, przypisania do płci praktyk opiekuńczych na rzecz osób zależnych czy nierównego dostępu do zasobów ekonomicznych. Autorzy wyróżnili cztery typy bezrobotnych kobiet: (1) wspierane kohabitantki w poczekalni, (2) deprecjonowane housewives bez etatu, (3) samotne siłaczki z dziećmi oraz (4) bezdzietne opoki rodziny. W odniesieniu do mężczyzn wskazano, że bezrobocie jest szczególnie trudnym doświadczeniem ze względu na utratę statusu żywiciela rodziny i uprzywilejowanej pozycji. Na podstawie doświadczeń badanych mężczyzn scharakteryzowano trzy podstawowe typy bezrobotnych mężczyzn – (1) kury domowe w spodniach, (2) upadłych ojców oraz (3) synów marnotrawnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Rodzeństwo w dobie denormalizacji zobowiązań rodzinnych: wsparcie, zaufanie i konflikt

Artykuł eksploruje obecność normy solidarności w potocznych koncepcjach miłości łączącej rodzeństwo oraz w doświadczaniu posiadania rodzeństwa wśród sióstr i braci. Na podstawie badań sondażowych techniką ankiety audytoryjnej z przewagą pytań o charakterze otwartym, przeprowadzonych w latach 2015–2016 wśród 226 studentów pierwszych lat studiów licencjackich na Wydziale Nauk Społecznych UAM, analizuje się atrybuty miłości między rodzeństwem, zalety i wady posiadania rodzeństwa oraz stopień zaufania wobec członków najbliższej rodziny. Uzyskane dane o charakterze jakościowym i ilościowym pozwalają na wniosek, że w dobie denormalizacji i desolidaryzacji zobowiązań rodzinnych, relacja łącząca rodzeństwo w okresie wczesnej dorosłości opiera się tym procesom. Jej istotą jest altruizm, szeroko rozumiane wsparcie, zaufanie, poświęcenie oraz bezinteresowność. W opracowaniu podejmuje się także próbę wskazania źródeł postrzegania rodzeństwa w tych kategoriach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O „bez-dialogach” polskiej szkoły

Tekst koncentruje się na problematyce nieobecności dialogu we współczesnej szkole w obszarach:
• organizacji przestrzennej (ławka, „ukrzesłowienie”, hermetyczność pokoju nauczycielskiego, bariery przestrzenne),
• organizacji pracy (podręcznik jako ograniczenie dialogu, jednotorowość schematu nauczania),
• organizacji instytucjonalnej (kontakt między wszystkimi członkami społeczności szkolnej, wykluczenie rodziców, pionowy schemat zarządzania).
Wskazanie kilku znaczących zmiennych, które determinują niesprawną i nieefektywną komunikację w obrębie instytucji szkoły, jak i klasy, to główny cel referatu. Warto jednak w tym miejscu podkreślić, że autorki pragną, by rozmowa na temat owych „przeszkód” stała się inspiracją i przyczynkiem do zmiany paradygmatu myślenia o idei dialogu i jej reprezentacji w szkole oraz otworzyła pole i przestrzeń na prawdziwą dyskusję – tak akademicką, jak i tę prowadzoną już w praktyce szkoły.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Być z kimś i dla kogoś. Postrzeganie dobra wspólnego przez pełnoletnich uczniów szkoły specjalnej – z praktyki badań włączających

W artykule poddano analizom krótkie videoprezentacje nagrane przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym (uczniów zasadniczej szkoły zawodowej oraz szkoły przysposabiającej do pracy). Nagrania stanowią samodzielną odpowiedź uczniów na pytanie, czym jest dla nich dobro wspólne. Badania przeprowadzono zgodnie z koncepcją badań włączających. Tłem teoretycznym dla badań był społeczny model niepełnosprawności oraz idea inkluzji społecznej. Wypowiedzi uczniów stanowią przyczynek do rozważań nad potencjałem rozwijania kompetencji obywatelskich uczniów szkół specjalnych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartości pedagogiczne w nauczaniu Dōgena

Artykuł stanowi wprowadzenie w myśl pedagogiczną Kigena Dōgena, uważanego za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli kultury japońskiej. Autor zaznajamia czytelnika z uwarunkowaniami historycznymi, kulturowymi i społecznymi występującymi w Japonii i Chinach, w latach życia japońskiego buddysty, a także prezentuje koleje życia i twórczość pisarską tego nauczyciela buddyzmu. W kolejności przedstawia poglądy filozoficzne Dōgena, zwłaszcza powiązane z metafizyką i etyką. Podkreśla też znaczenie aspektu religijnego działalności i twórczości japońskiego zenjiego, powiązanego z antropologią religijną oraz eschatologią i soteriologią. Dokładniej skupia się na ideale wychowania w pedagogice Dōgena, w jego głównym dziele Shōbōgenzō, określonym jako Wielka Ludzka Istota. Przedstawia również zasadnicze wartości pedagogiczne w twórczości omawianego mistrza, jak dialogiczność, autentyzm, zaangażowanie, odpowiedzialność, pokrewne z dorobkiem zachodniej pedagogiki egzystencjalnej oraz inne wartości o charakterze społecznym.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dialog jako warunek współpracy między edukatorem muzealnym a nauczycielem. Ograniczenia i perspektywy

Współcześnie coraz większe uznanie w dopełnianiu i poszerzaniu edukacji szkolnej zyskuje edukacja muzealna oferująca różnego rodzaju doświadczenia edukacyjne. W celu optymalnego połączenia edukacji muzealnej z nauką szkolną konieczne wydaje się być wspólne działanie obu instytucji. Proces współpracy muzeum i szkoły uwarunkowany jest przebiegiem relacji osobowych między nauczycielem a edukatorem. Jak wskazują wyniki badań zachodnich pedagogów dialog edukacyjny pomiędzy nauczycielem a edukatorem muzealnym jest możliwy. Jednak stereotypy istniejące we wzajemnej ocenie utrudniają jego prowadzenie.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Twórczość jako droga do pokoju

Niniejsze rozważania ukierunkowane są przede wszystkim na ukazanie powiązań pomiędzy twórczością i pokojem. Są to w moim przekonaniu bardzo ważne zagadnienia pedagogiczne, przede wszystkim dlatego, iż podważają słuszność szeroko rozpowszechnionych poglądów, zgodnie z którymi kwestie wojny i pokoju znajdują się poza możliwościami wpływu zwykłego człowieka. Tymczasem, zgodnie z prezentowanymi w tekście koncepcjami (Montessori, Rowid), każda jednostka powinna być świadoma swojej indywidualnej mocy sprawczej w budowaniu pokojowego ładu w otaczającym ją świecie. Wytworzenie  właściwych postaw i zaszczepienie człowiekowi poczucia odpowiedzialności w tym zakresie to jedne z najważniejszych zadań edukacji.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Blaski i cienie prowokacji jako narzędzia dialogu i edukacji w awangardowej sztuce współczesnej

We współczesnej kulturze prowokacja artystyczna należy do zjawisk oczywistych. Staje się ona narzędziem dialogu i edukacji wykorzystywanym przez artystów do wychowawczego oddziaływania na publiczność. Zjawisko to nie jest bynajmniej nowe, sięga swoimi korzeniami epoki romantyzmu. Nie jest ono również jednorodne. Na jego współczesny kształt składają się różne tradycje: prowokacji jako narzędzia zmiany gustów estetycznych i prowokacji jako narzędzia zmiany społecznej. Prowadzą one do coraz większego zużycia się potencjału prowokacji jako efektywnej strategii działalności artystycznej i pytania, w jakim kierunku pójdzie sztuka awangardowa porzucając dotychczasowe formuły.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogiczna pasja jako filozofia życia

Przekonanie o zasadności odkrywania, wypracowania i urzeczywistniania sensu życia cechowało postawę Kazimierza Denka jako pedagoga. Dał temu także wyraz tytułując jedną ze swych książek „Filozofia życia” (Poznań 2012), a tytuł ten – kierujący myśl w stronę starożytnego rozumienia filozofii jako sztuki życia i ćwiczenia duchowego – trafnie oddawał bliską mu postawę integralnego zaangażowania pedagoga w pogłębioną intelektualnie pracę naukową i zarazem w wieloraką aktywność wychowawczo-dydaktyczną. Roztaczał i realizował wizję pedagogiki uprawianej z pasją podobną do tej, którą jest przemierzanie górskich przestrzeni, będące – w szczególności dla K. Denka – jednym z istotnych wymiarów filozofii życia. 
	W tekście przestawiam kilka – problemowo określonych – przybliżeń pedagogicznej pasji jako filozofii życia w ujęciu K. Denka. Na początku zestawienie i porównanie pedagogicznej pasji z doświadczeniem przemierzania górskiej przestrzeni, następnie rozpatrzona będzie wyrażana przez K. Denka pedagogiczna pasja i troska o dobrą edukację, włącznie z troską o jakość dydaktyki akademickiej i etos uniwersytecki oraz zwróceniem bacznej uwagi na aksjologiczny wymiar edukacji, a także pedagogiczna troska o czas wolny oraz turystyka i krajoznawstwo jako wyraz pedagogicznej pasji. Zaprezentowany jest tu wstępny szkic o pedagogicznej filozofii życia według K. Denka.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Bogdana Nawroczyńskiego koncepcja pedagogiki jako humanistyczno-społecznej nauki stosowanej

Artykuł jest współczesnym odczytaniem pedagogiki Bogdana Nawroczyńskiego jako humanistyczno-społecznej nauki stosowanej. Dokonane zostało to poprzez analizę jego spuścizny naukowej w obrębie założeniowości filozoficzno-ideologicznej, a następnie poprzez interpretację i wskazanie
tych jej obszarów, gdzie jest rozumiana jako nauka humanistyczna oraz jako nauka społeczna i stosowana (praktyczna). Ujęcie warunków jej rozwoju przez Nawroczyńskiego, jak i nie zagubienie
racji kulturowych, narodowych, tożsamościowych przynależnych podmiotom procesów pedagogicznych uzasadnia, iż w rozumieniu jej sensu i istoty tkwi nie tylko humanistyczno-społeczny wymiar, ale stosowalność wypracowanych prawidłowości. Argumenty wskazane w tych kwestiach
przez Nawroczyńskiego są ponadczasowe i niestety, nie zostały spożytkowane w polskiej „zmianie ‘89”. Ich sedno sprowadza się do twierdzeń, że: oprócz zagadnień wspólnych innym narodom, w życiu naszego narodu mogą powstawać problemy właściwe tylko jemu, na które odpowiedzi nie przyniosą zagraniczne koncepcje; rozwój narodu i kultury wymaga w każdym zwrotnym momencie ich historii szerokiej diagnozy współczesności: diagnozy potrzeb i tendencji rozwojowych. One są podstawą weryfikacji obieranych kierunków działania wychowawczego i rozwoju dyscypliny, która się nim zajmuje.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Metoda klaryfikacji wartości a świat wartości młodzieży akademickiej

Tekst dotyczy problematyki obszaru aksjologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem metody klaryfikacji wartości. Głównym celem artykułu jest zasygnalizowanie, że aby świadomie budować swoją hierarchię wartości i właściwie kierować swoim życiem, trzeba poznać siebie, rozpoznać i rozumieć swoje wartości. Tekst zawiera krótką charakterystykę metody klaryfikacji wartości. Omawia błędy, które może popełnić nauczyciel/wychowawca stosujący tę metodę. W tekście przedstawione są też badania własne oparte o metodę klaryfikacji wartości przeprowadzone wśród młodzieży
akademickiej.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Interakcje w klasie szkolnej z perspektywy społecznych reprezentacji i oczekiwań interpersonalnych

Celem tekstu jest eksploracja zagadnienia zróżnicowanych wzorów interakcji nauczyciel-uczeń w kontekście reprezentacji społecznych i oczekiwań interpersonalnych. Relacje w klasie szkolnej rozpatrywane są w skali mikro, z perspektywy psychospołecznej, która pozwala lepiej poznać mechanizmy odpowiadające za zróżnicowanie pozycji dziecka w szkole. Tekst ma charakter dociekań teoretycznych, których implikacje mogłyby stać się podstawą empirycznych badań. Omówione zostały podstawy interakcyjności kształcenia i wychowania, rola nauczyciela w kształtowaniu kultury dydaktycznej klasy, istota wzajemnych reprezentacji partnerów interakcji, oczekiwania interpersonalne nauczycieli wobec ucznia oraz  moderatory tych oczekiwań.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczenie wychowujące – dialogiczna rama dla praktyki edukacyjnej i myślenia ogólnopedagogicznego

Przedmiotem rozważań autora jest koncepcja nauczania wychowującego Johanna F. Herbarta jako swoista rama dla dialogu, tak w praktyce edukacyjnej, jak i w myśleniu ogólnopedagogicznym. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej przy pomocy toposu ramy zostaną wyeksponowane dwa opozycyjne kierunki refleksji pedagogicznej – „do wnętrza” i „na zewnątrz”. Na tej podstawie w drugiej części zostanie ukazana przewodnia myśl Herbartowskiej koncepcji nauczania wychowującego. W trzeciej części autor szczegółowo przeanalizuje etapy i przedmiot dialogu edukacyjnego toczącego się w ramach nauczania i uczenia się szkolnego, zgodnie z koncepcją Herbarta.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Fenomen dialogu w sztuce widowiskowej i jego implikacje edukacyjne

Prezentowany tekst jest opracowaniem kulturoznawczo-pedagogicznym z nawiązaniem do wątków klasycznego kulturoznawstwa, pedagogiki dialogu i nauki o sztuce. Został zogniskowany wokół czterech tematycznych obszarów, tj. dialogu sztuki z rzeczywistością; dialogu sztuki z odbiorcą; dialogu sztuki ze sztuką; dialogu sztuki z praktykami życia społecznego. Ważnym przesłaniem analizowanej problematyki jest uchwycenie kontekstu życia sztuki oraz wyprowadzenie implikacji edukacyjnych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miejsce wychowania estetycznego w edukacji kulturalnej. Rozważania wokół pojęć

Wychowanie estetyczne, jak i edukacja kulturalna należą do istotnych kwestii wpisujących się w obszar rozważań nauk o edukacji/wychowaniu. Wydawać się może, iż współcześnie wymagają one jednakże dookreślenia i doprecyzowania w odniesieniu zarówno do ich istoty, sensu jak i znaczenia, tak w obszarze teorii, jak i praktyki edukacyjnej. Wśród wielości zagadnień korespondujących z powyższą problematyką nie może zabraknąć takich, które dotyczą próby określenia związków, jakie zachodzą czy raczej mogą zachodzić między wychowaniem estetycznym a edukacją kulturalną. Jest to niezwykle istotne z uwagi na zróżnicowane sposoby pojmowania tych rudymentarnych kategorii dla nauk o edukacji/wychowaniu. Od sposobów tych uzależnione są bowiem możliwe związki (stosunki zakresowe), jakie zachodzą między wychowaniem estetycznym a edukacją kulturalną.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Specyfika rozpoznawania zdegradowanych ekspresji mimicznych przy wykorzystaniu techniki morfingu – implikacje pedagogiczne

Teoretyczna część artykułu stanowi zarys podstawowej wiedzy z obszarów: percepcji ludzkiej twarzy, rozpoznawania mimicznych ekspresji emocji podstawowych oraz różnic międzypłciowych w funkcjonowaniu społecznym. Badanie dotyczyło specyfiki rozpoznawania mimicznych ekspresji emocji podstawowych prezentowanych w postaci zdegradowanej, zależnie od modalności emocji i płci obserwatora.
Do pomiaru wrażliwości percepcyjnej na mimiczne sygnały emocjonalne wykorzystano komputerowy program „Morfy”, w którym użyto zdjęć ekspresji emocji podstawowych, stworzonych przy pomocy techniki morfingu.
Uzyskane wyniki wskazały, iż ekspresje radości i wstrętu najbardziej różnicują wskaźniki wrażliwości percepcyjnej w procesie rozpoznawania emocji. 
Kobiety trafniej od mężczyzn rozpoznawały smutek.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Innowacje w kształceniu nauczycieli w perspektywie porównawczej

Artykuł prezentuje perspektywę porównawczą współczesnych tendencji przygotowania nauczycieli do pełnienia roli zawodowej. Ukazane zostały zmiany w podejściu do kształcenia nauczycieli, wybrane przykłady innowacji w przygotowaniu przyszłych nauczycieli do pracy dydaktycznej i wychowawczej. Przedstawiono również przykłady włączania nauczycieli do konstruowania reform szkoły a także kreowania polityki oświatowej w wybranych krajach europejskich.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika