rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Próba zastosowania nanocząstek srebra do kondycjonowania wody obiegowej w chłodni kominowej

W badaniach laboratoryjnych wykazano przydatność preparatu biobójczego, zawierającego nanocząstki srebra (≤20 nm) osadzone na krzemionce, do kondycjonowania wody obiegowej w układach chłodniczych. Skuteczność tego procesu była zróżnicowana i zależała od badanej grupy bakterii wskaźnikowych, natomiast nie zależała od zastosowanej dawki preparatu (w zakresie dawek 0,5÷1,5 g/m<sup>3</sup>). Środek biobójczy, którego receptura jest w trakcie uzyskania ochrony patentowej, dawkowano do wody pobranej z obiegu chłodzącego chłodni kominowej w Elektrowni Łaziska, zasilanego z ujęcia wody powierzchniowej. Wykazano, że preparat biobójczy skutecznie oddziaływał na bakterie Escherichia coli, a także na bakterie mezofilne i psychrofilne, wykazując największą skuteczność w dezaktywacji bakterii E. coli (dawka 0,5 g/m<sup>3</sup> – 100%). Badania wykazały większą skuteczność preparatu w dezaktywacji bakterii mezofilnych niż psychrofilnych, przy czym różnica nie przekraczała 10%. Uzyskane wyniki stanowią podstawę do dalszych badań nad wyznaczeniem skutecznej dawki preparatu zawierającego nanocząstki srebra, zapewniającej ograniczenie rozwoju bakterii i powstawania biofilmu w urządzeniach chłodniczych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zasadowości koagulantów glinowych i pH wody na usuwanie zanieczyszczeń organicznych

W pracy omówiono wpływ wybranych właściwości oczyszczanej wody oraz rodzaju koagulantu na skuteczność usuwania substancji organicznych. Stwierdzono, że poza wartością pH oczyszczanej wody, skuteczność usuwania substancji organicznych zależała również od udziału frakcji rozpuszczonej ogólnego węgla organicznego (RWO/OWO) i była tym większa im mniejszy był udział RWO. Z porównania różnych koagulantów stosowanych w badaniach wynika, że chlorki poliglinu cechują się większą skutecznością usuwania substancji organicznych z wody niż siarczan glinu. Wykazano, że skuteczność koagulacji domieszek wody chlorkami poliglinu wzrastała wraz z ich rosnącą zasadowością. Zwiększenie zawartości jonów H+ w wodzie przed koagulacją poprawiało skuteczność usuwania substancji organicznych, a rezultat był tym lepszy im mniejsza była zasadowość koagulantu. Wynikiem zastąpienia siarczanu glinu chlorkami poliglinu, szczególnie wysokozasadowymi, była poprawa usuwania z wody zanieczyszczeń organicznych, głównie RWO, jak również zmniejszenie wymaganej dawki koagulantu.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane elementy problematyki współspalania paliw alternatywnych

Gospodarka odpadami komunalnymi wymaga dostosowania wymogów krajowych do dyrektyw unijnych, zwłaszcza dotyczących przestrzegania tzw. hierarchii gospodarki odpadami. W gospodarce odpadami szczególny nacisk kładzie się na segregację, recykling i odzyskiwanie surowców, w tym odzyskiwanie energii z odpadów. W tę ideę wpisuje się odzyskiwanie ze strumienia odpadów komunalnych frakcji wysokoenergetycznych, które mogą stanowić zastępcze źródło energii współspalane wraz z paliwami kopalnymi. Przynosi to wymierne skutki ekologiczne w aspekcie ochrony klimatu, gdyż emisję dwutlenku węgla w procesie odzyskiwania energii z biomasy w instalacjach przemysłowych przyjmuje się za zerową. Ponadto umożliwia się w ten sposób zróżnicowanie źródeł energii, oszczędza się w tym procesie również zasoby surowców naturalnych i eliminuje potrzebę składowania na wysypiskach znacznej ilości odpadów o wysokiej wartości kalorycznej. W kraju współspalanie paliw alternatywnych (RDF) prowadzi się na szeroką skalę w cementowniach. Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu rynku branży cementowej powstało w kraju blisko 200 producentów paliw z odpadów i stan obecny wskazuje na znaczącą ich nadprodukcję w stosunku do zapotrzebowania tego przemysłu. Bariery formalne i techniczne uniemożliwiają spalanie tych paliw w energetyce i ciepłownictwie, co realizowane jest z powodzeniem w krajach wysoko rozwiniętych. W pracy poddano analizie wybrane aspekty prawne i techniczne, które stanowią przeszkodę w wykorzystaniu paliw alternatywnych poza branżą cementową.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania wpływu oleju roślinnego na skuteczność oczyszczania ścieków osadem czynnym

Praca zawiera wyniki badań nad wpływem spożywczego oleju roślinnego na skuteczność biologicznego oczyszczania ścieków metodą osadu czynnego. Badania przeprowadzono w warunkach tlenowych w układach porcjowym i przepływowym, przy obciążeniu (suchej masy) osadu czynnego ładunkiem BZT5 w zakresie 0,03÷0,25 gO2/gźd. Osad czynny pobrano z oczyszczalni ścieków komunalnych znajdującej się w województwie śląskim. W badaniach wykorzystano ścieki modelowe (na bazie wzbogaconego bulionu) oraz ścieki rzeczywiste pochodzące z oczyszczalni komunalnej. Do obu rodzajów ścieków wprowadzono olej rzepakowy w postaci emulsji. Badania wykazały zmniejszenie skuteczności oczyszczania ścieków zawierających olej, niezależnie od sposobu prowadzania procesu. Poddając biodegradacji ścieki modelowe bez oleju w obu układach uzyskano zmniejszenie wartości ChZT o 93-95%, a w przypadku ścieków komunalnych o 89-95%. Wprowadzenie oleju roślinnego do ścieków zmniejszyło skuteczność oczyszczania odpowiednio do 86-92% i 80-85%. Również OWO był usuwany z mniejszą skutecznością, najczęściej poniżej 90%. W przypadku BZT5 stwierdzono zmniejszenie skuteczności procesu oczyszczania ścieków tylko w układzie przepływowym. Podczas eksploatacji oczyszczalni ścieków w takich warunkach (np. nagły zrzut ścieków zaolejonych) oleje, które nie uległy biodegradacji lub produkty ich biodegradacji przedostaną się do odbiornika naturalnego. Stwierdzono, że oceniając proces biologicznego oczyszczania ścieków zawierających oleje czy tłuszcze należy również analizować zanieczyszczenia specyficzne pochodzące od tych produktów spożywczych (np. sterole czy wyższe kwasy tłuszczowe), aby określić wpływ tych zanieczyszczeń na proces oczyszczania ścieków osadem czynnym oraz na biodegradację samych olejów.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie testu mikrojądrowego do oceny genotoksyczności odcieków ze składowisk odpadów

Genotoksyczność odcieków badano za pomocą testu cytogenetycznego na podstawie zmiany częstości powstawania mikrojąder w komórkach korzenia Vicia faba. Próbki odcieków pobrane do badań pochodziły z dwóch składowisk odpadów o różnym czasie eksploatacji, znajdujących się na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (Gliwice, Zabrze). Wyniki badań wykazały istotną zależność pomiędzy częstością powstawania mikrojąder i aberracji chromosomowych a stężeniem odcieków wyrażonym jako zawartość rozpuszczonego węgla organicznego. Stwierdzono, że test mikrojądrowy może być skutecznym narzędziem w monitorowaniu genotoksyczności próbek środowiskowych. Uzyskane wyniki wydają się być istotne w świetle toczących się w Komisji Europejskiej dyskusji na temat uzupełnienia wykazu priorytetowych substancji, które w ramach dyrektywy 200/60/WE powinny być identyfikowane i monitorowane w środowisku wodnym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania wpływu bezpiecznych stężeń wybranych WWA na biocenozę wodną

W pracy dokonano weryfikacji wpływu tzw. bezpiecznych stężeń wybranych WWA (naftalen, fenantren, antracen i piren) - obliczonych na podstawie jednogatunkowych testów toksykologicznych - na biocenozę w modelowym, laboratoryjnym ekosystemie wodnym typu mikrokosm. Ocenę zmian strukturalnych i funkcjonalnych w ekosystemie wodnym przeprowadzono na podstawie analizy ilościowej i jakościowej fito- i zooplanktonu, osadu dennego, wzrostu roślin naczyniowych, oznaczeń enzymatycznych, mikrobiologicznych i wskaźników fizyczno-chemicznych. W końcowym czasie trwania badań zaobserwowano rozwój glonów, głównie zielenic Scenedesmus quadricauda i Selenastrum capricornutum, a w niektórych próbkach także Chlorella vulgaris. W warunkach doświadczeń licznie rozwijały się Heterocypris inconguretus i Brachionus calyciflorus. Nie zaobserwowano wystąpienia skutku śmiertelnego u ryb Lebistes reticulatus. Analiza mikroskopowa osadu dennego wykazała obecność licznych pierwotniaków zarówno w próbkach kontrolnych, jak i z dodatkiem WWA. Aktywność enzymatyczna osadu dennego charakteryzowała się fluktuacjami, zależnie od dopływu substratów pokarmowych pochodzących z obumierania organizmów. Na podstawie badań mikrobiologicznych stwierdzono, że liczebność bakterii w wodzie zmniejszyła się o rząd wielkości we wszystkich próbkach badanych i kontrolnych w czasie 14÷42 d, w porównaniu z ich liczbą stwierdzoną w czasie pierwszych 7 d doświadczeń. Liczebność grzybów na ogół ulegała znacznemu zmniejszeniu w czasie eksperymentu. Reasumując wyniki badań uzyskane w 42-dobowym eksperymencie przeprowadzonym w modelowym ekosystemie wodnym należy stwierdzić, że wyznaczone na podstawie jednogatunkowych testów toksykologicznych bezpieczne stężenia badanych WWA nie wpłynęły negatywnie na strukturę i funkcjonowanie biocenozy wodnej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Matematyczny model procesów wymiany ciepła i masy w przeciwprądowym osuszaczu powietrza

W pracy przeanalizowano proces wspólnej wymiany ciepła i masy zachodzący w obrotowych osuszaczach powietrza w układach klimatyzacyjnych. Na podstawie przeprowadzonej analizy (proces wymiany masy zachodzi w kierunku przeciwnym dodatniej różnicy ciśnień cząstkowych) uzasadniono zastosowanie potencjału chemicznego do opisu nieustalonych procesów wymiany masy w wypełnieniu osuszacza. Wykazano, że w obrotowym osuszaczu powietrza tworzy się obraz tzw. kombinowanej fali, charakteryzujący się powstaniem dwóch stref aktywnej wymiany ciepła i masy. W ramach przyjętych założeń przedstawiono i uzasadniono model matematyczny (?-model). Przedstawiono także wyniki obliczeń fali termicznej i adsorpcyjnej uzyskane na podstawie opracowanego modelu. Wykazano, że analiza procesów zachodzących w strefach aktywnej wymiany ciepła i masy umożliwia oszacowanie zakresu zmian optymalnych roboczych parametrów osuszacza, jak również ocenę możliwości jego racjonalnego wykorzystania.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologiczne problemy związane z koagulacją podczas oczyszczania wody o małej zawartości zanieczyszczeń organicznych

Podczas oczyszczania wód powierzchniowych optymalizacja procesu koagulacji dotyczy najczęściej skuteczności usuwania rozpuszczonych zanieczyszczeń organicznych, gdyż one wpływają na wymaganą dawkę koagulantu. Mając to na uwadze, przedstawiono wyniki badań pilotowych, których celem była analiza problemów związanych z doborem dawki chlorku poliglinu (PACl) podczas oczyszczania wody o bardzo małej mętności i małej zawartości rozpuszczonych zanieczyszczeń organicznych. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono, że dawka koagulantu, potrzebna do wywołania skutecznej adsorpcji związków rozpuszczonych, była znacznie mniejsza niż dawka wymagana do agregacji bardzo drobnych zawiesin, co skutkowało obecnością większej liczby drobnych cząstek (1 µm) w wodzie sklarowanej, mimo że wartości mętności wody i absorbancji w nadfiolecie (próbki sączone) nie ulegały istotnej zmianie. Zatem aby zapobiec negatywnemu zjawisku wzrostu liczby drobnych cząstek w oczyszczanej wodzie, należałoby zamiast procesu koagulacji objętościowej zastosować koagulację powierzchniową, która – w porównaniu z koagulacją objętościową – pozwala na znacznie skuteczniejsze usuwanie cząstek zanieczyszczeń o dużym ładunku powierzchniowym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania skuteczności wiązania jonów chromu, miedzi, cynku i niklu podczas stabilizacji/zestalania osadów galwanicznych

W badaniach laboratoryjnych oceniono przebieg i skuteczność wiązania jonów metali ciężkich (Cr, Cu, Zn i Ni) w procesie stabilizacji/zestalania osadów galwanicznych przy użyciu chemicznie aktywnych mieszanin otrzymanych na bazie cementu portlandzkiego. Skuteczność procesu stabilizacji/zestalania osadów galwanicznych oceniono na podstawie pomiaru wytrzymałości mechanicznej na ściskanie w jednoosiowym stanie naprężenia oraz analizy chemicznej ekstraktów z testu TCLP (U.S. EPA) oraz testu zgodnego z normą PN-EN 12457-4:2006. Badania przeprowadzono na osadach z oczyszczalni ścieków galwanicznych pochodzących z jednej z dolnośląskich galwanizerni, która specjalizuje się w procesach cynkowania, cynowania, niklowania, miedziowania i pasywacji niebieskim chromem trójwartościowym. Uwodnienie osadów wynosiło średnio 66,3%. Zestalone mieszaniny dojrzewały przez 28 d w temperaturze 7 oC lub 20 oC. Stwierdzono, że w niższej temperaturze należy wydłużyć czas maturacji lub zwiększyć udział cementu w mieszaninie zestalającej. Analizowane jony metali ciężkich zawarte w osadach galwanicznych w niektórych przypadkach zostały trwale wbudowane w strukturę produktów procesu hydratacji cementu. W niekorzystnych warunkach atmosferycznych odpady po zestaleniu w proponowanym procesie mogą być bezpiecznie składowane po dodatkowym zastosowaniu kapsułacji, np. asfaltem lub polietylenem.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ pylistego węgla aktywnego na usuwanie mało- i wielkocząsteczkowych związków organicznych w procesie koagulacji siarczanem glinu

Na podstawie wykonanych badań określono skuteczność wspomagania procesu koagulacji adsorpcją na pylistym węglu aktywnym w usuwaniu mało- i wielkocząsteczkowych związków organicznych z wody naturalnej. W pracy dokonano oceny wpływu ilości dawkowanego koagulantu na skuteczność procesu. Wykazano, że dawkowanie większych ilości koagulantu pozwala na uzyskanie lepszej skuteczności oczyszczania wody oraz że dzięki realizacji procesu koagulacji łącznie z adsorpcją na PWA można znacznie zmniejszyć dawkę koagulantu i równocześnie uzyskać wysoką skuteczność procesu, porównywalną ze skutecznością koagulacji konwencjonalnej, z tym że realizowanej z dawką koagulantu większą o ponad 50%. Skuteczność usuwania substancji organicznych, mierzonych zawartością RWO i absorbancją w UV, uwarunkowana była również ilością dawkowanego węgla pylistego; wraz ze wzrostem jego ilości skuteczność procesu rosła. W całym zakresie testowanych dawek PWA odnotowano wyraźne zmniejszenie wartości SUVA po procesie, co wskazywało na zmniejszenie udziału reaktywnych form RWO, a tym samym na spadek ryzyka powstawania ubocznych produktów dezynfekcji. Analiza skuteczności procesu koagulacji-adsorpcji z udziałem PWA i koagulacji realizowanej bez adsorbentu w usuwaniu z wody zarówno mało-, jak i wielkocząsteczkowych substancji organicznych wykazała, że koagulacja była skuteczna w usuwaniu substancji organicznych o większych masach cząsteczkowych (2,1÷5,3 kDa), podczas gdy wzrost stopnia usunięcia małocząsteczkowych frakcji (1,0÷1,5 kDa) był widoczny dopiero podczas procesu koagulacji łącznie z adsorpcją na PWA.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania nad usuwaniem azotanów ze ścieków przemysłowych metodą redukcji do wolnego azotu

W pracy przedstawiono wyniki badań nad usuwaniem azotanów(V) ze ścieków z produkcji azotanów organicznych i nitrozwiązków metodą redukcji do wolnego azotu. Redukcję prowadzono w środowisku silnie kwasowym, najpierw do NO2- przy użyciu żelaza (Feo), a następnie do N2 stosując mocznik techniczny. Wykonano serię badań ze ściekami przemysłowymi, które pozwoliły określić rodzaj przebiegających w tym procesie reakcji chemicznych oraz ich wydajność. W procesie o charakterze okresowym uzyskano skuteczność usuwania azotanów(V) w zakresie 95,1÷99,4% ze ścieków z produkcji nitroestrów, natomiast w przypadku ścieków z produkcji azotanu izooktylu wartości te wahały się w zakresie 80,2÷93,4%. Z przeprowadzonych badań wynika, że stopień redukcji azotanów zależał przede wszystkim od ilości żelaza w układzie reagującym. W procesie ciągłym przebiegającym w reaktorze przepływowym zawartość azotanów(V) w odpływie była o 98,5% mniejsza niż w ściekach surowych powstających w produkcji nitroestrów. Na podstawie przeprowadzonych badań zaproponowano układ do realizacji procesu w skali technicznej. Pozwala on na usuwanie azotanów z dowolnych ścieków. Jako reagenty redukujące można stosować łatwo dostępne surowce odpadowe z obróbki mechanicznej elementów stalowych lub żeliwnych i mocznika technicznego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie procesu wymuszonej osmozy do odsalania i odnowy wody

Proces wymuszonej osmozy (FO), nazywany też osmozą, inżynieryjną osmozą lub manipulowaną osmozą, jest membranowym procesem osmotycznym. Wykorzystuje on ciśnienie osmotyczne silnie stężonego roztworu odbierającego, jako siłę napędową, powodującą transport wody przez zwartą membranę polimerową ze strumienia zasilającego do odbierającego. W zależności od składu roztworu zasilającego i przeznaczenia uzyskanego produktu, etap ten może być jedynym wymaganym procesem. Jednakże w większości przypadków pełny układ, wykorzystujący proces wymuszonej osmozy, zawiera kolejny etap, polegający na regeneracji roztworu odbierającego i uzyskaniu czystej wody. Przewaga procesu wymuszonej osmozy nad klasycznymi technikami odsalania polega na mniejszej intensywności blokowania membran, mniejszym zużyciu energii, większej skuteczności retencji soli oraz większym strumieniu wody. Wymuszona osmoza jest coraz częściej stosowana jako proces separacyjny w oczyszczaniu ścieków, produkcji żywności i odsalaniu wód morskich lub słonawych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena przydatności inokulantów do bioremediacji gleby zanieczyszczonej produktami naftowymi

W pracy podjęto problem doboru inokulantów do wspomagania procesu bioremediacji gleby zanieczyszczonej produktami naftowymi pochodzącymi z oleju napędowego. Porównano skuteczność działania preparatów bakteryjnych sporządzonych na bazie mikroflory autochtonicznej (BIO-1) oraz preparatów z hodowli własnej zawierających aktywne szczepy obce Pseudomonas putida (K3), Acinetobacter lwoffi (K29) oraz Rhodococcus erythropolis (K45). Badania przeprowadzono w lizymetrach polowych metodą in situ. Początkowa zawartość oleju napędowego w glebie (w przeliczeniu na suchą masę) wynosiła 10%. Badania wykazały, że zastosowanie aktywnych szczepów bakterii Acinetobacter lwoffi i Pseudomonas putida przyspieszyło rozkład jedynie łatwo biodegradowalnych składników oleju napędowego w pierwszej fazie procesu bioremediacji. Adaptacja tych biopreparatów do rozkładu pozostałych związków była długa, co pozwoliło na zrównanie całkowitego czasu rozkładu produktów naftowych niezależnie od rodzaju zastosowanego inokulantu. Druga faza bioremediacji przebiegała wolno, ze względu na małą podatność związków aromatycznych i alicyklicznych na biodegradację. Wykazano, że jej przyspieszenie i osiągnięcie skutecznej eliminacji zanieczyszczeń z gruntu umożliwiła powtórna inokulacja gleby szczepem Rhodococcus erythropolis zdolnym do wykorzystywania trudno biodegradowalnych produktów naftowych. W glebie inokulowanej szczepem Acinetobacter lwoffi zawartość produktów naftowych zmniejszyła się do 114,1 mg/kg (ok. 0,01%), podczas gdy mikroflorą autochtoniczną do 409 mg/kg (ok. 0,04%). Najlepsze rezultaty dało ponowne zaszczepienie gleby uprzednio inokulowanej szczepem Pseudomonas putida, gdzie końcowa zawartość produktów naftowych wyniosła 31,4 mg/kg (ok. 0,003%). Obserwacja rozwoju mikroorganizmów, reprezentujących wybrane grupy fizjologiczne, w glebie podczas procesu bioremediacji wykazała stymulację wzrostu większości z nich. Zwiększyła się także aktywność enzymatyczna mikroorganizmów glebowych związana z rozkładem dużej ilości substancji organicznych. Wyjątek stanowiły promieniowce i bakterie wiążące wolny azot oraz bakterie nitryfikacyjne, których liczebność uległa znacznemu zmniejszeniu w porównaniu do próbki kontrolnej. Na podstawie analizy kształtowania się liczebności bakterii w poszczególnych lizymetrach można sądzić, że stosunkowo najmniejsze zmiany w strukturze ilościowej i jakościowej mikroorganizmów spowodowało wprowadzenie inokulantu sporządzonego na bazie mikroflory autochtonicznej zanieczyszczonego gruntu. Dlatego też tego typu inokulanty należy uznać za bardziej przydatne do bioaugmentacji, gdyż ich zastosowanie umożliwi przywrócenie równowagi ekologicznej w zanieczyszczonej glebie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zdolności adsorpcyjnych granulowanego węgla aktywnego po kilkuletniej eksploatacji w zakładzie oczyszczania wody

Przeprowadzono badania skuteczności adsorpcji wybranych adsorbatów z fazy gazowej i ciekłej na świeżym granulowanym węglu aktywnym ROW 0.8 Supra oraz zużytym po kilkuletniej eksploatacji w zakładzie oczyszczania wody. Wykazano, że adsorpcja par benzenu była proporcjonalna do dostępnej objętości porów próbek węgla świeżego i zużytego, natomiast zaadsorbowana ilość pary wodnej na węglu świeżym i zużytym była podobna. Wskazuje to, że zaadsorbowane w porach zużytego węgla wielkocząsteczkowe substancje humusowe biorą udział w adsorpcji wody. Równocześnie wykazano, że adsorpcja fenolu i 4-chlorofenolu z roztworów wodnych była ponad 10-krotnie mniejsza na węglu zużytym w porównaniu do węgla świeżego. Stwierdzono również, że adsorpcja jonów metali śladowych (Cu (II), Pb (II)), zarówno na węglu świeżym, jak i zużytym, była porównywalna. Otrzymane wyniki badań wykazały, że węgle aktywne po czasie eksploatacji w zakładach oczyszczania wody mogą być jeszcze rozważane jako potencjalne adsorbenty i znaleźć dalsze zastosowanie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania czynników ograniczających pozyskiwanie polihydroksykwasów z osadu czynnego

Badano czynniki decydujące o skuteczności procesu pozyskiwania polihydroksykwasów (PHA) z osadu czynnego. Biosyntezę polimeru prowadzono przez 3 miesiące w cyklach trwających 7 dni w reaktorze laboratoryjnym zaszczepionym osadem czynnym z miejskiej oczyszczalni ścieków. Hodowlę napowietrzano w sposób ciągły, a syntezę PHA stymulowano poprzez ograniczanie zawartości azotu w podłożu. Pod koniec każdego cyklu przeprowadzano odzyskiwanie biopolimeru przez odwirowanie biomasy, ekstrakcję PHA chloroformem i jego wytrącenie w n-heksanie. Stwierdzono, że zastosowany nadmiar węgla organicznego w podłożu był wykorzystywany przez mikroorganizmy do kumulacji PHA w fazie regeneracji osadu. Warunki biosyntezy sprzyjały powstawaniu także innych biopolimerów, co obniżyło skuteczność odzyskiwania PHA z biomasy, pomimo obecności granulek PHA w komórkach bakterii w ilości 10÷19%. Sposób pozyskania polimeru metodą ekstrakcji chloroformem z późniejszym wytrącaniem w n-heksanie okazał się nieskuteczny. Wysoki stosunek węgla do azotu w podłożu stymulował rozwój mikroorganizmów nitkowatych i wytwarzających śluz. Spowodowało to zwiększenie lepkości i gęstości hodowli, trudności podczas sedymentacji biomasy i utrudnioną penetrację rozpuszczalnika w głąb komórek. Zastosowana metoda biosyntezy i odzysku PHA okazała się natomiast w pełni skuteczna w przypadku czystej hodowli szczepu Cupriavidus necator NCIMB 10442 – uzyskano 49% stopień odzyskania biopolimeru w przeliczeniu na zawartość suchej masy komórek.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka