rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Syberiada, czyli polska golgota na Wschodzie. Historyczna pamięć społeczna elementem wychowania patriotycznego

Mija 102 lata od czasu odzyskania niepodległości w 1918 r. i 82 lata od wybuchu II wojny światowej. Artykuł poświęcony jest sytuacji Polaków wywiezionych w głąb ZSRR, ich martyrologii, a nawet holocaustowi (sowietom lepiej było wyniszczać przez ciężką pracę niż przez rozstrzelanie – oszczędność amunicji), zmusza do refleksji nad kwestiami patriotyzmu, tożsamości narodowej oraz bezpieczeństwa i obronności kraju w dzisiejszych czasach. Artykuł zamykają cezury czasowe lat 1939–1943, czyli najtrudniejszego okresu dla Polaków przebywających w ZSRR. Niech on stanowi przestrogę dla polskich nauczycieli, rodziców i rządzących państwem polskim przed powtórzeniem się opisywanej sytuacji. Obecnie należy uczyć i wychowywać młodzież nie tylko w duchu tolerancji, poszanowania innych narodów, ale również obrony polskiej racji stanu. Ważnym elementem wychowania jest nauczenie wyciągania wniosków z przeszłości przez młode pokolenia Polaków. Nie można żyć po porażkach w myśl zasady, że „Polak mądry po szkodzie; lecz jeśli prawda i z tego nas zbodzie, nową przypowieść Polak sobie kupi, że i przed szkodą, i po szkodzie głupi” (Jan Kochanowski, Pieśń V). Uczenie szacunku dla własnej wolności, demokracji, wolnych wyborów i przeciwstawiania się wszelkim rodzącym się totalitaryzmom. Artykuł pozwala poznać dramatyczne losy zesłańców polskich na Syberii, przypomnieć o nich i zapisać ich tragedię na trwałe w pamięci kolejnych pokoleń. Kształcić umiejętność obiektywnego myślenia i oceny przyczyn, które doprowadziły do martyrologii Polaków w ZSRR. Wpływać na przyjmowanie pożądanych wartości i postaw wobec bieżących wydarzeń politycznych na świecie.

Czasopismo: Kultura – Przemiany – Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Rozważania o równowadze między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158

W niniejszym artykule autorki poddają szczegółowej analizie nową dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE, która weszła w życie w dniu 1 sierpnia 2019, pod kątem konieczności dostosowania do niej przepisów krajowych. Przyjęte w dyrektywie rozwiązania mają zapewnić realizację zasady równości kobiet i mężczyzn pod względem szans na rynku pracy i traktowania w miejscu pracy, a także umożliwić rodzicom i opiekunom godzenie pracy z opieką nie tylko nad dziećmi, ale również nad innymi osobami pozostającymi pod ich opieką. W tym celu dyrektywa 2019/1158 przewiduje indywidualne prawa związane z urlopem ojcowskim, urlopem rodzicielskim i urlopem opiekuńczym, elastyczną organizacją pracy dla pracowników będących rodzicami lub opiekunami.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Interpretacja pojęcia pracodawcy z art. 3 k.p.

W artykule omówiono koncepcje związane z definicją legalną kluczowego pojęcia w polskim systemie prawa pracy – pojęcia pracodawcy. Autorka przedstawia ewolucję modeli i koncepcji dotyczących zarówno osób fizycznych, jak i jednostek organizacyjnych występujących w roli pracodawcy. W artykule poruszona została kwestia powiązań korporacyjnych oraz wpływu tych powiązań na definicję pracodawcy, a także problemy związane z kwalifikacją spółki cywilnej.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Status prawny robotników na podstawie rozporządzenia o umowie o pracę robotników z 1928 roku

Opracowanie zostało poświęcone regulacjom zawartym w jednym z pierwszych polskich rozporządzeń mających na celu ujednolicenie zatrudnienia określonej grupy podmiotów. Na podstawie przeprowadzonej analizy możliwe było wskazanie specyfiki związanej ze statusem prawnym robotników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O niektórych problemach prawa pracy w praktyce

Do pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ma zastosowanie reguła wynikająca z art. 154 k.p. Jego rozkład czasu pracy nie uzasadnia wydłużenia urlopu wypoczynkowego. Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczyna się w następnym dniu, po złożeniu wypowiedzenia. Ma tu zastosowanie reguła z art. 111 k.c. w zw. z art. 300 k.p.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Praca w państwie prerogatywnym w wersji socjalistycznej

Artykuł poświęcony jest analizie koncepcji pracy w państwie prerogatywnym w wersji socjalistycznej. Podjęto w nim próbę odpowiedzi na pytanie, czy teoria i praktyka państwa radzieckiego i innych państw realnego socjalizmu w płaszczyźnie rozumienia pracy i jej wartości była, czy też nie była, zaprzeczeniem marksowskiej wizji pracy w społeczeństwie komunistycznym.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasada racjonalnego prawodawcy a systemowa regulacja niektórych instytucji prawa pracy

Systemowy przegląd niektórych instytucji prawnych odpowiedzialności dyscyplinarnej pracowników prowadzi do wniosku, że regulacja prawa dyscyplinarnego nie opiera się na racjonalnych i logicznych założeniach. Wątpliwości budzi istnienie wielu ustaw normujących oddzielnie dla poszczególnych grup pracowniczych i z reguły w odmienny sposób funkcjonalnie tożsame materialne i procesowe instytucje odpowiedzialności dyscyplinarnej. Odmienności tych nie tłumaczy różny czas uchwalania poszczególnych ustaw i przedmiotowe odrębności związane z wykonywaniem poszczególnych zawodów. Co do prawodawcy, analiza odpowiednich przepisów prawnych wskazuje, że w wielu sytuacjach nie zachowują one zasady spójności terminologicznej lub spójności systemowej. Odnosi się to zwłaszcza do norm, które ze względu na wadliwe traktowanie kwestii językowych związanych z zasadą racjonalnego tworzenia prawa nie spełniają wymogu przedmiotowej adekwatności.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ochrona pracowników mających obowiązki rodzinne – wybrane zagadnienia

Równoważenie sfery prywatnej i zawodowej pozostaje sporym wyzwaniem dla coraz większej liczby pracowników. Dotyczy to w dużej mierze sfery życia rodzinnego. Obowiązki rodzinne, częściej niż inne obowiązki pozazawodowe, ograniczają zdolność pracownika do przygotowania się do działalności zawodowej, rozpoczęcia jej i uczestniczenia w niej. Wobec zachodzących zmian demograficznych i społecznych zagadnienie ochrony pracowników mających obowiązki rodzinne ewoluowało w kierunku „równościowego” podejścia do kwestii realizacji obowiązków rodzinnych oraz w szerszym niż dotychczas ujęciu zakresu obowiązków rodzinnych jako obowiązków nie tylko względem małych dzieci pracownika, ale także w stosunku do innych członków jego rodziny. Przedmiotem niniejszego opracowania jest zagadnienie prawnej ochrony pracowników mających obowiązki rodzinne. Ze względu na ograniczone ramy niniejszego opracowania zostały w nim podjęte jedynie niektóre aspekty ochrony pracowników ze względu na realizację obowiązków rodzinnych w Kodeksie pracy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wpływ bezczynności organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego na wysokość wynagrodzenia włodarzy województw, powiatów i gmin

Artykuł poświęcony jest sytuacji prawnej, w jakiej znaleźli się włodarze jednostek samorządu terytorialnego w zakresie należnego im wynagrodzenia w sytuacji wejścia w życie, w czasie trwania ich kadencji, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Rozporządzenie to obniża maksymalne stawki ich wynagrodzeń w sytuacji braku aktywności organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, między innymi wójtów, burmistrzów i starostów.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przeciwdziałanie dyskryminacji płacowej – kilka uwag o projektowanej nowelizacji art. 943 § 2 k.p. oraz o projektowanej dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania

W lipcu 2020 r. do polskiego Sejmu wniesiony został poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy (druk nr 463). Obecnie proces legislacyjny dotyczący tego projektu jest w toku. Projekt zakłada rozszerzenie – zawartej w art. 943 § 2 Kodeksu pracy – definicji mobbingu, poprzez dodanie regulacji, zgodnie z którą mobbing stanowić będzie również uporczywe i długotrwałe różnicowanie wysokości wynagrodzenia ze względu na płeć pracownika. Celem projektodawców jest wzmocnienie instrumentów prawnych zapewniających respektowanie zasady równouprawnienia kobiet w zakresie wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę takiej samej wartości. Tymczasem w marcu 2021 r. – na poziomie unijnym – wdrożono procedurę prawodawczą, dotyczącą dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania. W niniejszym artykule przybliżono rozwiązania prawne zawarte w projekcie nowelizacji art. 943 § 2 Kodeksu pracy oraz w projektowanej dyrektywie w sprawie równości wynagrodzeń. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy wprowadzenie planowanych regulacji pozwoli wyeliminować lub przynajmniej ograniczyć dyskryminację płacową ze względu na płeć.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Instrumenty prawa międzynarodowego kształtujące standard minimalnego wynagrodzenia za pracę

Przedmiotem artykułu jest analiza instrumentów prawa międzynarodowego, które określają standard minimalnego wynagrodzenia za pracę. Autorka zwraca uwagę na konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 26, 99 i 131, które bezpośrednio odnoszą się do minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdaniem autorki międzynarodowy standard minimalnego wynagrodzenia za pracę jest również pośrednio kształtowany przez inne instrumenty Międzynarodowej Organizacji Pracy, które dotyczą szeroko rozumianych praw pracowniczych. W tym kontekście należy wskazać na akty prawne w dziedzinie rokowań zbiorowych, zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu, konsultacji trójstronnych, inspekcji pracy, a także ochrony wynagrodzenia. Autorka uważa, że przepisy prawa międzynarodowego analizowane całościowo wymagają od państw członkowskich podjęcia wszechstronnych działań zmierzających do zagwarantowania w praktyce minimalnego wynagrodzenia.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przyczyny (kryteria) dyskryminacji w świetle nowelizacji kodeksu pracy z dnia 16 maja 2019 r. na tle prawa międzynarodowego i unijnego

Z dniem 7 września 2019 r. weszła w życie kolejna nowelizacja przepisów kodeksu pracy, która wprowadziła m.in. otwarty katalog przyczyn (kryteriów) dyskryminacji. De lege lata wyliczenie przyczyn dyskryminacji w kodeksie pracy ma przykładowy charakter niezależnie od tego, czy kryteria te odnoszą się do cech osobowych pracownika lub jego wyborów życiowych niemających związku z wykonywaną pracą, czy też dotyczą wykonywanej przez niego pracy, statusu prawnego samego pracodawcy itd. Oznacza to, że każde nieuzasadnione obiektywnymi przyczynami nierówne traktowanie pracowników jest obecnie uznawane za dyskryminację w zatrudnieniu. Nowe przyczyny (kryteria) dyskryminacji powinny być jednak rzeczywiste i konkretne oraz istotne ze społecznego punktu widzenia. Roszczenia pracowników w tym zakresie powinny opierać się na uzasadnionej (wyważonej i obiektywnej) przyczynie i obiektywnie ją uprawdopodobniać. W konsekwencji pracownicy będą mogli żądać odszkodowania z art. 183d k.p. od pracodawcy z różnych przyczyn dyskryminacji, a nie tylko tych nazwanych, wskazanych w kodeksie pracy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Lojalność pracownicza a dyrektywa o ochronie sygnalistów

Dyrektywa o ochronie sygnalistów może mieć znaczący wpływ na istotę rozumienia lojalności pracowniczej w stosunkach zatrudnienia. W ramach niniejszego opracowania stawiam tezę, zgodnie z którą możliwość sygnalizacji naruszeń prawa nie stoi w sprzeczności z obowiązkami pracowniczymi wyrażonymi na gruncie art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy. W mojej ocenie należy postawić tezę, iż pracowniczy obowiązek lojalności ogranicza się do zgodnych z prawem działań pracodawcy. Niedopuszczalne byłoby stwierdzenie, iż stosunek zatrudnienia ogranicza wolność słowa pracownika w tym znaczeniu, iż zakazuje mu sprzeciwiać się zachowaniom pracodawcy niezgodnym z prawem. Sądzę ponadto, że pracowniczy obowiązek lojalności powinien być interpretowany w ten sposób, iż ma on charakter horyzontalny. Odnosi się on bowiem do relacji biznesowych pomiędzy podmiotami rynkowymi. W doktrynie i judykaturze szeroko opisywane są przypadki naruszenia obowiązku lojalności pracowniczej w kontekście relacji horyzontalnych, odnoszących się do innych podmiotów rynkowych, w szczególności do tych prowadzących działalność konkurencyjną (relacja jednostka – jednostka). Natomiast przepisy dyrektywy o ochronie sygnalistów mają charakter norm wertykalnych, odnoszących się do relacji jednostka - państwo (interes publiczny). Stąd, w mojej ocenie, obowiązek lojalności w stosunku do pracodawcy nie może przeważać nad możliwością działań w interesie publicznym, czego emanacją są przepisy dyrektywy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zasady wynagradzania członków spółdzielni pracy

Przedmiotem opracowania jest analiza szczególnych zasad wynagradzania członków spółdzielni pracy, którzy, wnosząc do organizacji swoje udziały, partycypują w ryzyku ekonomicznym związanym z jej funkcjonowaniem. Każdy członek spółdzielni pracy ma zagwarantowane prawo do udziału w zysku (nadwyżce bilansowej) spółdzielni, ale jednocześnie uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych udziałów. Ten szczególny status członków spółdzielni pracy w powiązaniu z obowiązkiem świadczenia pracy na rzecz tej organizacji na podstawie stosunku pracy rzutuje na zasady wynagradzania tej kategorii pracowników. Widać to w strukturze ich wynagrodzenia, które składa się z wynagrodzenia bieżącego oraz udziału w części nadwyżki bilansowej przeznaczonej do podziału między członków zgodnie z zasadami ustalonymi w statucie. Co więcej, wynagrodzenie bieżące członka spółdzielni pracy i jego udział w nadwyżce bilansowej korzystają z ochrony, jaką prawo pracy zapewnia wynagrodzeniu pracownika.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konstrukcja dodatkowego miejsca pracy nauczyciela akademickiego

Zatrudnienie nauczyciela akademickiego w podstawowym i dodatkowym miejscu pracy to jedna z zasadniczych konstrukcji normatywnych, uregulowanych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Reglamentacja dodatkowego zatrudnienia nauczyciela akademickiego stanowi jeden z wyjątków od konstytucyjnej zasady wolności pracy. Uzasadnieniem dla obecności tego mechanizmu w stosunku pracy nauczyciela akademickiego jest przede wszystkim rola i zadania sytemu szkolnictwa wyższego i nauki w działalności państwa. Uzupełniająco należy tu także wskazać ochronę interesów pracodawcy oraz specyficzny charakter zatrudnienia nauczyciela akademickiego. Takimi kryteriami powinien kierować się także rektor udzielający zgody na zatrudnienie w dodatkowym miejscu pracy.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Status prawny mediatora

Celem niniejszego artykułu jest przeprowadzenie analizy statusu prawnego mediatora w postępowaniu mediacyjnym, skupiając się przede wszystkim na mediatorach, którzy zostali wskazani do rozpatrywania spraw z zakresu prawa pracy. W prezentowanej publikacji odniosę się do wymogów prawnych w stosunku do mediatora, które są wskazane zarówno w przepisach prawa, jak i w przepisach rangi ustawowej, oraz do wymogów niemających charakteru normatywnego.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ochrona danych osobowych w stosunku pracy

Niniejszy tekst został poświęcony ochronie danych osobowych w stosunku pracy. Punktem wyjścia analizy były przepisy wynikające z Konstytucji RP, a dokładnie z art. 30. Omówione zostały warunki ochrony danych osobowych w prawie pracy, w szczególności w oparciu o art. 221 k.p. i powiązane z nim przepisy. Wyjaśniono, czym jest przetwarzanie danych osobowych, pojęcie samych danych osobowych i jakie występują korelacje w stosunkach pracy. Według autorów ochrona danych osobowych to nie tylko konieczność współpracy pracownika z pracodawcą w zakresie określonym przez prawo, ale też w oparciu o wartości etyczne. Stąd obowiązek pracodawcy mający za cel unikać działań, które bezpośrednio ingerują w chronione dobra osobiste pracownika.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Związkowa reprezentacja interesów pracowniczych na poziomie zakładu pracy

Artykuł prezentuje problematykę związkowej reprezentacji interesów pracowniczych na poziomie zakładu pracy. Autor analizuje konstrukcję zakładowej organizacji związkowej, ułatwienia w jej funkcjonowaniu oraz najważniejsze uprawnienia, w tym prawo do rokowań zbiorowych. Analiza stanowi podstawę oceny aktualnej regulacji oraz sformułowania wniosków na przyszłość

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przesłanki awansu zawodowego pracowników socjalnych w świetle obowiązującego prawa

Regulacje w zakresie uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego określone zostały w art. 116 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ocenie kwalifikacji uprawniających do zatrudnienia na stanowisku pracownika socjalnego kluczowe jest spełnienie wymogu odpowiedniego wykształcenia. Kwestie zatrudnienia w samorządowych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej regulują przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Pracownik socjalny ma możliwość podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez udział w specjalizacjach w zawodzie pracownika socjalnego. W procesie reformy pomocy społecznej, który wydaje się trwać dalej, pominięto istotną kwestię rozwoju zawodowego pracowników socjalnych w kontekście awansu zawodowego. Ustawa o pomocy społecznej nie określa żadnej ścieżki umożliwiającej awans. Rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych również nie reguluje możliwości awansu zawodowego. Ustawa o pracownikach samorządowych też nie zawiera takich regulacji.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O pojęciu zakładowej organizacji związkowej po nowelizacji przepisów zbiorowego prawa pracy z 2018 r.

Prezentowane opracowanie dotyczy pojęcia zakładowej organizacji związkowej po zmianach wprowadzonych w zbiorowym prawie pracy przez ustawę z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw. Jego głównym celem jest rozważenie wpływu zmiany pojęcia pracodawcy na pojęcie zakładowej organizacji związkowej. Badania opierają się na dogmatyczno-prawnej analizie przepisów polskiego prawa oraz wypowiedzi orzecznictwa i doktryny. W rezultacie przeprowadzonych rozważań autor dochodzi do wniosku, że wskazane wyżej zmiany regulacji prawnej rodzą trudne do wyjaśnienia komplikacje dotyczące pojęcia zakładowej organizacji związkowej. Zdaniem autora jedyną drogą wyjścia z powstałego impasu prawnego byłaby zmiana prawa polegająca na przyjęciu, że pracodawcą w rozumieniu art. 3 k.p. oraz w rozumieniu przepisów zbiorowego prawa pracy jest podmiot mający zdolność prawną lub ustawową w rozumieniu przyjętym w art. 33 i art. 331 kodeksu cywilnego.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Podmioty zatrudniające funkcjonariuszy na przykładzie wybranych pragmatyk służbowych

W niniejszym artykule badaniu poddano podmioty zatrudniające funkcjonariuszy na przykładzie niektórych pragmatyk służbowych. Przeprowadzone badania stanowią próbę wskazania podmiotów zatrudniających funkcjonariuszy następujących służb: Straży Granicznej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej oraz Służby Ochrony Państwa.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Międzynarodowa konferencja naukowa „Człowiek w niewoli uczuć. Przyjaźń, miłość, nienawiść w Czechach i w Polsce w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej”

Z rocznym pandemicznym opóźnieniem, pod koniec września 2021 r. odbyła się w Raciborzu dwunasta konferencja Komisji Dziejów Czech i Stosunków Polsko-Czeskich Komitetu Nauk Historycznych przy Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych Polskiej Akademii Nauk. Tym razem współorganizatorem i jednocześnie gospodarzem spotkania polskich i czeskich historyków było Muzeum w Raciborzu. Z ramienia Muzeum pracami organizacyjnymi kierowały Julita Ćwikła i Iwona Mogielnicka, a konferencja została objęta patronatem honorowym Prezydenta Miasta Racibórz Dariusza Polowego. Obrady odbywały się w przepięknych zabytkowych pomieszczeniach raciborskiego Muzeum, mieszczącego się od 1927 r. w murach czternastowiecznego dawnego kościoła św. Ducha, zbudowanego dla miejscowego konwentu sióstr dominikanek. Uczestnicy konferencji mieli niepowtarzalną okazję do naukowego spotkania w murach nie tylko gościnnych, ale też pełnych wspaniałych pamiątek przeszłości, wśród których szczególnie przykuwały uwagę piętnastowieczne Piękne Madonny, intrygujący fresk z pierwszej połowy XVII w. w prezbiterium, czy spektakularny, jeden z najstarszych w Polsce, piec kaflowy.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pogrzeb Irzykowskiego – wobec młodopolskiej niezrozumiałości

Cel artykułu stanowi podjęcie namysłu nad stosunkiem Karola Irzykowskiego do charakterystycznej dla Młodej Polski estetyki wieloznaczności i enigmatyczności, którą autor postrzega jako stojącą w sprzeczności wobec dążenia do „komunikatywności” tekstu. Refleksje nad podstawami wyrażanej przez Irzykowskiego krytyki i postulatami formułowanymi przez niego w odpowiedzi na krytykowane zjawiska zostaną skonfrontowane z analizą noweli Pogrzeb jego autorstwa. Utwór ten (marginalnie traktowany w badaniach nad twórczością Irzykowskiego) postrzegać można jako autotematyczną wypowiedź na temat kanonów estetycznych epoki oraz polemikę z jej założeniami. Analiza noweli służyć ma również podkreśleniu, że dla problematyki kulturowych polemik istotny jest nie tylko namysł nad eseistyką, publicystyką i innymi formami wypowiedzi bezpośrednio wyrażającymi stanowiska krytyków, ale również nad tekstami kultury, metaforycznie ujmującymi podstawy tych stanowisk.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii