rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wróg publiczny – wrogiem społeczeństwa, czy państwa?Józefa Koryckiego wojna z PRL-em

Artykuł prezentuje sylwetkę Józefa Koryckiego oraz jego działalność w latach 70. i 80. XX w. na południowym Podlasiu, gdzie był znany jako „Janosik z Podlasia”. Zdarzenia z jego biografii przedstawiono w ujęciu historycznym na tle wydarzeń społeczno-politycznych omawianego okresu; a także w kontekście funkcjonowania ówczesnych instytucji państwowych, które na różnych płaszczyznach podejmowały wobec niego adekwatne dla swoich kompetencji działania. Zaakcentowano funkcjonowanie peerelowskiej propagandy, w tym przede wszystkim reżimowych mediów.
Temat został ujęty również w wymiarze psychologiczno-socjologicznym. Dokonano analizy osobowości J. Koryckiego w aspekcie jego postaw i zachowań w relacjach interpersonalnych oraz w stycznościach i stosunkach społecznych. Analizie poddano także jego rolę przywódcy grupy nieformalnej oraz lidera lokalnej społeczności. Dokonano również weryfikacji jego postaw nonkonformistycznych i zachowań w sytuacjach ekstremalnych. 
Całość dostępnego materiału źródłowego, dotyczącego tej barwnej i nieszablonowej postaci, opracowano i poddano krytycznej ocenie. Wykazano niejednoznaczność aksjologiczną działalności J. Koryckiego, a także rozbieżność ocen prawnych i moralnych, dokonywanych zarówno w czasie jego aktywności, jak i później – z pozycji historycznej. Wskazano również zależność sądów wartościujących od perspektywy postrzegania osoby Koryckiego oraz jego czynów – jako przestępcy i działalności kryminalnej (w optyce prawnonormatywnej) lub opozycjonisty i działalności prospołecznej (w optyce moralnonormatywnej).

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Zarys dziejów gminy Misie

Gmina Misie w swej niemal 150 letniej historii, stanowi interesujący, choć niestety ubogo dokumentowany obraz podlaskiej wsi. Od jej feudalnego poddaństwa, poprzez burzliwy okres przed uwłaszczeniem, aż do socjalistycznego wyzysku. Szczególnie doskwiera ubogi materiał badawczy, do epoki pouwłaszczeniowej, i dalej, aż do początku „wyzwolenia”.
W dziejach tejże jednostki, można dostrzec koło, jakie dla podlaskiej wsi zatoczyła historia. Gmina powstawała w czasach feudalizmu, który nieuchronnie upadł; o co zdecydowanie upomnieli się jej przyszli obywatele. Natomiast po dwóch katastrofalnych klęskach wojen światowych, nastały warunki społeczno-ekonomiczno-polityczne, przypominające dawny ustrój. Można dostrzec pewne analogie między feudalnymi osepami i darmochami, a kontyngentami i czynami społecznymi epoki realnego socjalizmu. Z tą różnicą, iż wszyscy zostali potraktowani w duchu komunistycznej równości, zatem mieszańcy niegdysiejszych wsi bojarskich, raczej nie przekonali się o dobrodziejstwach nowego systemu, w imię „sprawiedliwości dziejowej” pozbawiającego ich dawnych (feudalnych) przywilejów.
Ostatecznie, gmina Misie, jak powstała, tak i zniknęła – niezależnie od woli tubylczej społeczności. Choć w tym drugim przypadku, ludność usiłowała się sprzeciwiać arbitralnej decyzji władz. Jak się okazało – bezskutecznie.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Ku „rozwiniętemu społeczeństwu socjalistycznemu” – inauguracyjna sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej 30 marca 1976 roku

Wprowadzony w 1975 r. nowy podział administracyjny kraju, poza znacznym wzrostem ilości województw do 49 oraz likwidacją powiatów, spowodował również wiele zmian na różnych poziomach życia społecznego i państwowego. Dzięki reformie znaczny wzrost gospodarczy nastąpił w większości miast będących siedzibami nowych miast wojewódzkich. Jednym z nowo powstałych było województwo bialskopodlaskie, położone w środkowo-wschodniej części Polski. Skutkiem reformy było też powołanie Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej, której zadaniem było wykonywanie roli terenowego organu władzy państwowej.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Czy została wykorzystana szansa na opisanie gospodarczych dziejów Południowego Podlasia w okresie międzywojennym? Wokół książki Arkadiusza Zawadzkiego "Gospodarka Południowego Podlasia w latach 1918–1939"

W 2014 r. ukazała się książka autorstwa dr. Arkadiusza Zawadzkiego (asystenta w Zakładzie Archiwistyki w Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach) pt. Gospodarka Południowego Podlasia w latach 1918–1939. Publikacja, jak wspomina sam Autor we Wstępie, jest rozszerzoną wersją rozprawy doktorskiej napisaną pod kierunkiem naukowym dr. hab. prof. UPH Józefa Piłatowicza i obronionej w 2013 r. na Wydziale Humanistycznym UPH w Siedlcach. Warto zaznaczyć, iż jest to pionierska praca – Arkadiusz Zawadzki pokusił się o napisanie monografii gospodarczej Południowego Podlasia, której ramy chronologiczne obejmują lata 20. i 30. XX w. na obszarze dziewięciu, a od 1932 r. ośmiu północnych powiatów województwa lubelskiego.  Zdaniem Autora, zasadniczym celem monografii jest odpowiedź na pytanie: Jaką pozycję zajmował region Południowego Podlasia w systemie gospodarczym II Rzeczypospolitej oraz rozważenie kwestii, czy był to region nowoczesny, czy też zacofany pod względem ekonomicznym i czy w ciągu 21 lat niepodległości można mówić o postępie? W Zakończeniu Autor stawia kolejne pytanie: Czy w takim razie, w świetle przedstawionych w niniejszej pracy informacji, można odpowiedzieć na pytanie o poziom rozwoju ekonomicznego regionu? Książka jest publikacją naukową i przy omawianiu zagadnień z gospodarki nie można jej w żaden sposób pominąć. Od lat nie została wydana książka o podobnym, nie łatwym do opracowania temacie – Arkadiusz Zawadzki zasługuje na uznanie za włożony trud w stworzenie takiej monografii. Książka jest ciekawą lekturą, przeznaczoną głównie dla historyków zajmujących się gospodarką II Rzeczypospolitej, regionalistów, a także pasjonatów historii, jej  lektura nie należy do łatwych.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Historia werbunku Ireny Golec na informatora Służby Bezpieczeństwa do rozpracowania "prawicowych elementów" w Zarządzie Powiatowym Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Radzyniu Podlaskim

Historia próby werbunku działaczki ludowej Ireny Golec na informatora komunistycznej policji politycznej ma na celu ukazanie metod stosowanych przez PRL-owskie służby bezpieczeństwa do pozyskiwania tajnych współpracowników, przedstawia sieć inwigilacji osób z punktu widzenia komunistów niepewnych politycznie w powiecie radzyńskim w latach 40. i 50. XX w. oraz sygnalizuje nieobecne w dotychczasowej historiografii zjawisko „prawicowego” ożywienia politycznego byłych żołnierzy Batalionów Chłopskich i działaczy Polskiego Stronnictwa Ludowego Stanisława Mikołajczyka w powiecie radzyńskim, którzy znaleźli się w strukturach prokomunistycznego Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, w okresie bezpośrednio po przemianach z października 1956 r.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Wspomnienia Henryki Tajchert z Włodawy – więźniarki Zamku Lubelskiego, Ravensbrück i Bergen-Belsen

Młodzież polska w czasie okupacji wcześniej się usamodzielniała – głównie przez wejście w wir życia konspiracyjnego, a także wobec konieczności zarobkowania podobnie jak młodzież włodawska. Natomiast w rodzinach żydowskich w obliczu tragicznej sytuacji następowało zwarcie, umocnienie pozycji rodziców. W warunkach wojny dojrzewały do samodzielnej działalności młode roczniki 1920-1927 – zwane pokoleniem Kolumbów – dojrzewały szybciej, sprzyjała ku temu każda wojna, a ściślej doświadczenia, które przynosi, i hart, który rodzi walkę. Specyfikę stanowiło to, że była to pierwsza generacja wychowana w odrodzonej Polsce po 1918 r. Warunki życia podziemnego nie odgradzały młodych od samodzielnego udziału w życiu, co więcej, okupacja sprzyjała pokoleniowej zmianie warty. Wielu z tych którzy przeżyli, szybko mogło podjąć trudne i odpowiedzialne zadania w życiu publicznym powojennej Polski. Do tej grupy, do pokolenia Kolumbów należała również Henryka Tajchert, mieszkanka Włodawy, która przeżyła okupację i zsyłkę do Rzeczy przez Lublin i tamtejszego więzienia na Zamku lubelskim, do obozów koncentracyjnych, najpierw do Ravensbruck a następnie do Bergen-Belsen. We swoich wspomnieniach opisuje jaką drogę przebyła od momentu złapania do ewakuacji do Szwecji, dzięki akcji Szwedzkiego czerwonego krzyża. 
Młodzież polska, w tym młodzi włodawiacy byłą bardzo narażona na politykę okupanta niemieckiego, bo właśnie w młodych ludziach okupant widział największe zagrożenie. Innym aspektem, który dotknął młodych ludzi jest pobyt w więzieniu na Zamku w Lublinie. Ale zanim trafiło się tam, najpierw trafiali do siedzib gestapo na terenie własnego miejsca zamieszkania. I tam ruszał cały mechanizm próby wyniszczenia człowieka. Przy odrobienie szczęścia albo wracał do domu i prowadził w miarę normalne życie, meldując się co jakiś czas w siedzibie gestapo, tak jak paru mieszkańców miało takie szczęście. Z siedziby Zamku prowadziła już tylko droga na zachód, prosto do obozów koncentracyjnych na terenie Rzeszy. A tam czasem niewolnicza praca, do możliwej utraty życia. 
Osoby, które przeżyły dały świadectwo swoich przeżyć. Tak też właśnie zrobiła pani Henryka Tajchert.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Organizacja i funkcjonowanie rewkomów na terenie powiatu łukowskiego (11-17 sierpnia 1920 r.)

Artykuł omawia niespełna tygodniową okupację powiatu łukowskiego przez Armię Czerwoną w sierpniu 1920 roku oraz przebieg organizacji i funkcjonowania komitetów rewolucyjnych (rewkomów) na tym obszarze.
Po wycofaniu się wojsk polskich znad Bugu, na południowe Podlasie wkroczyła Armia Czerwona, której zadaniem było m.in. zakładanie struktur komunistycznych w każdej zajętej miejscowości, folwarku i fabryce. Powiatowe, miejskie, gminne, folwarczne, i fabryczne rewkomy wyznaczone przez Armię Czerwoną miały charakter cywilno-wojskowy, i bezpośrednio były podporządkowane Radzie Wojskowo Rewolucyjnej armii, działającej na danym terenie. Na ich czele stawiano przeważnie dwóch komisarzy: wojskowego i cywilnego. Wojskowym był oficer Armii Czerwonej, a cywilnym przedstawiciel miejscowej ludności. Członkami większości rewkomów na zajmowanych terenach byli Żydzi, zwłaszcza działacze partii Bund i Poalej-Syjon, z którymi wkraczający na ziemie etnicznie polskie Sowieci łatwiej mogli się porozumieć po rosyjsku.
Krótkotrwała okupacja powiatu łukowskiego przez Armię Czerwoną zakończyła się wraz z rozpoczęciem polskiej kontrofensywy znad Wieprza 16 sierpnia 19120 roku. Działalność sowieckiej władzy na omawianym obszarze nie spowodowała poważniejszych zmian polityczno-ekonomicznych, a próba pozyskania ludności polskiej dla idei komunistycznej zakończyła się całkowitym niepowodzeniem.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Docent dr Mieczysław Marczuk

Docent dr Mieczysław Marczuk urodził się 5 października 1924 r. w Wielgorzu. Po zakończeniu II wojny światowej wznowił naukę, w roku szkolnym 1945/46 ukończył gimnazjum rolnicze i rozpoczął kurs pedagogiczny dla kandydatów na nauczycieli szkół powszechnych. Studia pedagogiczne ukończył na Uniwersytecie Warszawskim uzyskując w 1958 r. tytuł magistra. Z UMCS związał się w 1963 r. i pozostał wierny uczelni do ostatnich dni swego życia. Jako do-cent został zastępcą, a następnie dyrektorem Instytutu Nauk Filozoficznych. Od 1973 r. pełnił funkcję kierownika Zakładu Andragogiki i Pedeutologii przy Instytucie Pedagogiki i Psycho-logii Wydziału Humanistycznego UMCS. Był prodziekanem Wydziału Pedagogiki i Psychologii oraz dyrektorem Instytutu Pedagogiki w latach 1984-1991. Reaktywował „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” i został jego redaktorem naczelnym. Był współtwórcą Lubelskiego Uniwersyte-tu Trzeciego Wieku. Współpracował z uczelniami wyższymi, zarówno polskimi, jak i zagranicz-nymi oraz ważnymi instytucjami, jak np. Międzynarodowa Organizacja Sztuki Ludowej. Zmarł 22 lipca 2016 r. w Lublinie.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Najważniejsze elementy reformy kancelarii centrali Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Warszawie w 1933 roku

Artykuł omawia zmiany jakie zaszyły w kancelarii centrali Ministerstwa Spraw Zagranicznych po wprowadzeniu bezdziennikowego systemu kancelaryjnego w 1933 r.  Artykuł przedstawia wpływ wprowadzonych regulacji na miejsce i rodzaj kancelarii oraz na ich pracę.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Niemcy wobec Kościoła – Kościół wobec Niemców. Okupacja niemiecka w dekanacie radzyńskim w latach 1939-1944

Artykuł opisuje stosunek okupanta niemieckiego wobec księży i Kościoła Katolickiego, a także stosunek księży do Niemców. Opisuje także życie religijne mieszkańców dekanatu radzyń-skiego oraz martyrologię księży z dekanatu radzyńskiego.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Nie tylko „ogniem i mieczem” – w kręgu anegdot Antoniego Józefa Rollego

Niniejszy tekst powstał, aby przypomnieć gawędy historyczne Antoniego Józefa Rollego, pisarza niesłusznie dziś zapomnianego przez czytelników i krytyków, cenionego przez wybitnych współczesnych sobie publicystów, takich jak Józef Ignacy Kraszewski i Teodor Tomasz Jeż. Celem tekstu jest próba omówienia źródeł anegdot i sposobów jakimi przyciągają one uwagę odbiorców, klasyfikacji sposobów wywoływania komizmu i jego form oraz sposobów operowania ironią i drwiną, a także stosowania komizmu humorystycznego, kategorii omówionych przez Bohdana Dziemidoka (O komizmie. Od Arystotelesa do dzisiaj). Twórczość historyczna gawędziarza z Podola wydaje się warta przypomnienia szczególnie w stulecie śmierci Sienkiewicza, gdyż obaj twórcy pisali o zmaganiach militarnych na Kresach, ukazywali tych samych bohaterów rodzimej historii.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Prometeizm Janosika Podlaskiego w relacjach przyjaciół. Źródła do biografii Józefa Koryckiego

Artykuł prezentuje postać Józefa Koryckiego, zwanego Janosikiem Podlaskim, opisaną na podstawie relacji trójki jego przyjaciół. Pozyskany w ten sposób materiał został opracowany w oparciu o metodę biograficzną i poddany krytycznej analizie. Relacje uwidoczniły niejednoznaczność aksjologiczną działalności Koryckiego, a także wynikającą z tego rozbieżność ocen prowadzonych przezeń działań. Ukazały zależność dotyczących jego osoby i czynów sądów wartościujących 
od perspektywy postrzegania. W ujęciu propagandy komunistycznych władz, Janosik Podlaski przedstawiany był, jako pospolity kryminalista. Natomiast w pamięci przyjaciół pozostał dobrym człowiekiem, wiernym ojczyźnie i oddanym podlaskiej społeczności. Artykuł ma na celu, oprócz prezentacji wspomnień o Koryckim, także przybliżenie rozstrzygnięcia dylematu w historycznej ocenie tej nieprzeciętnej postaci.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Życie codzienne żołnierzy niemieckich na froncie wschodnim podczas II wojny światowej

Tematem artykułu jest życie codzienne żołnierzy niemieckich na froncie wschodnim II wojny światowej. Aby zanalizować to zagadnienie, prześledzimy wybrane wspomnienia żołnierzy Wehrmachtu pod kątem naszego głównego problemu badawczego. Pierwsza cześć artykułu to przybliżenie opisu życia codziennego na podstawie dziennika Hansa Rotha. Druga oraz trzecia natomiast to próba przybliżenia punktu widzenia Güntera Koschorrek i  Josefa Allebrgera. Następna partia tejże pracy to odpowiedź na pytanie, jaki obraz codzienności frontowej  wyłania się ze wspomnień Czesława Knoppa. Ostatnia zaś, to charakterystyka wojennej egzystencji przez Gerda Helmuta Komassę. 
Swoim artykułem chciałem spróbować dojść do pewnych wniosków i celów sobie postawionych. Przede wszystkim chciałem zaprezentować temat wojny III Rzeszy ze Związkiem Radzieckim z punktu widzenia strony przegranej, ponieważ uważam, że zasługuje on na uwagę, a także że jest on w dzisiejszej, polskiej literaturze przedmiotu niewystarczająco uwypuklony i przedstawiany głównie z perspektywy zwycięskiej strony konfliktu. 
W dalszej kolejności natomiast chciałem ukazać życie codzienne żołnierzy niemieckich na froncie wschodnim II wojny światowej, ponieważ uznałem, że temat ten jest znikomo lub w ogóle nie poruszany w dzisiejszej literaturze dotyczącej II wojny światowej, głównie nastawionej na opis przebiegu działań wojennych.
Wydaje mi się, że zamierzony cel, jaki sobie postawiłem w tym wystąpieniu został osiągnięty. Jednak temat ten pozostaje nadal otwarty, szczególnie ze względu na bogatość materiału źródłowego pozostawionego przez uczestników zmagań rozgrywających się na froncie wschodnim. Dlatego też, dla Czytelników artykuł ten może stanowić pewną namiastkę oraz zachętę do bliższego poznania tego niezwykle ciekawego i na nowo badanego tematu.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Rekruci z powiatu radzyńskiego w armii rosyjskiej podczas I wojny światowej w świetle akt Sądu Okręgowego w Białej Podlaskiej z lat 1919-1931

Powstały artykuł wraz z rejestrem poborowych pochodzących z powiatu radzyńskiego jest owocem długiej kwerendy archiwalnej mającej na celu próbę prześledzenia losów rekrutów wcielonych do armii carskiej, pochodzących z ww. powiatu. Pracę rozpoczyna nakreślenie sytuacji politycznej, ukazanie nastrojów politycznych oraz dziejowych tak zaborców jak ludności polskiej- ich reakcji na kierowane odezwy. Ciąg dalszy tworzy analiza materiału aktowego tworzącego poszczególne jednostki, ukazanie istoty prowadzonych spraw sądowych, wskazanie podstaw prawnych, by na końcu wykorzystać protokół badania świadków – wówczas narzędzie niezbędne do uznania przez sąd za zmarłego – dziś zdawkowe, lecz rzeczowe źródło historyczne. Relacje świadków składane bowiem pod przysięgą sprawiają wrażenie niezwykle wiarygodnych oraz bezstronnych. Same relacje wydają się być zbyt skromne do spasania wspomnień – tworzą natomiast swoisty „plan ramowy” służby rekruta od momentu poboru do poniesionej śmierci, bądź faktu zaginięcia w toku działań wojennych. Ukazane w niniejszej pracy fakty mają szczególny wydźwięk w momencie setnej rocznicy odzyskania niepodległości Polski, zaś rejestr jest rodzajem hołdu oddanego dla żołnierzy z powiatu radzyńskiego walczących pod „obcym sztandarem”, którzy „w szeregach rosyjskich walczyli... ale tylko dla Polski!".

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Podlaskie sejmiki ziemskie jako organ reprezentacyjny samorządu szlacheckiego I Rzeczypospolitej

Artykuł przedstawia reprezentacyjną funkcję sejmiku ziemskiego, jako organu samorządu szlacheckiego I Rzeczypospolitej, w szczególności na ziemiach podlaskich, ale w kontekście ogólnopaństwowym. Prezentuje wieloaspektowość tego zagadnienia, uwzględniając doktrynę i prawo, ale także specyfikę społeczną, a zwłaszcza uwarunkowania ówczesnej praktyki politycznej. Na płaszczyźnie teoretyczno-prakseologicznej opisuje i analizuje istotę reprezentacyjnej funkcji sejmiku ziemskiego, jako organu samorządu szlacheckiego, w omawianym okresie. Natomiast na płaszczyźnie doktrynalnej wyjaśnia źródła i dynamikę ewolucji reprezentacyjnej funkcji sejmiku ziemskiego, w związku z przebiegiem procesów centralizacyjnych i decentralizacyjnych. Przedmiotem analizy strukturalno-funkcjonalnej jest staropolski sejmik szlachecki, jako byt społeczno-prawny. Ukazano ewolucję instytucji sejmiku ziemskiego od czasów ostatnich Jagiellonów, przez późniejszych władców elekcyjnych, aż do upadku państwa polsko-litewskiego. Analiza dokonana została na podstawie kwerendy archiwalnej i  opracowania materiałów źródłowych dotyczących samorządu lokalnego omawianego okresu, z uwzględnieniem dostępnej literatury przedmiotu.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Pomoc oddziałów Polskiego Państwa Podziemnego z południowego Podlasia i wschodniego Mazowsza dla Powstańczej Warszawy w sierpniu 1944 roku

Na wieść o wybuchu Powstania Warszawskiego dowództwo 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej podjęło decyzję o udzieleniu pomocy walczącej stolicy. Stanowiłoby to znaczne wzmocnienie powstańczych sił. Sam 34 pułk piechoty AK liczył ok. 1400 ludzi, zaś cała dywizja liczyła ok. 3000 żołnierzy. Odsiecz organizowały m.in. obwody AK ze wschodniego Mazowsza i południowego Podlasia.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Kult relikwii Jozafata Kuncewicza w Białej Podlaskiej w XVIII-XIX wieku

Od 1765 r. relikwie bł. Jozafata Kuncewicza przechowywano w cerkwi klasztoru bazylianów w Białej Podlaskiej, wywarły one duży wpływ na szerzenie na Podlasiu unii brzeskiej. Miasto stało się miejscem kultu religijnego zarówno grekokatolików i rzymsko-katolików. Święto ku czci Jozafata obchodzono dwa razy do roku 26 września i 12 listopada, do uświetnienia nabożeństw sprowadzano kapelę instrumentalną z Leśnej Podlaskiej, oraz urządzano widowiska pirotechniczne. Relikwie przechowywano w trumnie, bogato zdobioną z szklanymi okienkami, zawierała większą część ciała męczennika od głowy do pasa bez jednego ramienia. W celu zapewnienia bezpieczeństwa relikwiom papieże kilkakrotnie wydawali dekrety, nakazywali sporządzać oględziny relikwiarza, trumnę zamykano dwoma zamkami, opieczętowywano i zabijano gwoździami. Mimo wielu wysiłków w zapewnieniu bezpieczeństwa, grobowiec w XIX w. został kilkakrotnie sprofanowany przez nowicjusza z miejscowego klasztoru, prawosławnych duchownych, ludzi świeckich na polecenie władz carskich. Szerzenie kultu zostało przerwane przez kasatę klasztoru bazylianów w 1864 r., nowy proboszcz parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Mikołaj Liwczak zniósł doroczne odpusty ku czci świętego, następnie usuną relikwie z cerkwi na czas remontu budynku. Ostatecznie szczątki Jozafata pogrzebano potajemnie w podziemiach cerkwi w 1873 r.

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce
Rekruci z gminy Siemień w armii rosyjskiej podczas I wojny światowej

Niniejsza publikacja, złożona z dwóch części, przedstawia mieszkańców gminy Siemień powołanych do służby w armii carskiej. Pierwsza część stanowi ogólne podsumowanie zebranego materiału, druga część stanowi zaś kwintesencję tematu, gdyż prezentuje z imienia i nazwiska mieszkańców 
gminy Siemień – żołnierzy armii Imperium Rosyjskiego. Utworzona w 1867 roku gmina Siemień w powiecie radzyńskim obejmowała 16 miejscowości. Były to wsie Siemień, Tulniki, Wola Tulnicka, omyków, Wólka Siemieńska, Łubka (Łupka), Przymus, Sewerynówka, Gródek, Kopicha (Brwinów), 
Władysławów, Nadzieja, Juliopol, Działyń, Wierzchowiny i Amelin. Materiały archiwalne pochodzące z archiwów rosyjskich, dostępne w projekcie „Памяти героев Великой войны 1914–1918  годов” (gwar.mil.ru) oraz akta Sądu Okręgowego w Białej Podlaskiej stanowią podstawowe źródło wiedzy na temat poborowych z gminy Siemień. Możemy z nich dowiedzieć się o miejscu zamieszkania, stanie cywilnym, wieku, wyznaniu, przynależności pułkowej, a także w niektórych przypadkach 
o poziomie wykształcenia. Na podstawie powyższych źródeł udało się ustalić z imienia i nazwiska 142 mieszkańców gminy Siemień, którzy służyli w armii rosyjskiej podczas I wojny światowej

Czasopismo: Radzyński Rocznik Humanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki o sztuce