rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Geograficzny wymiar modernizacji społecznej regionalnych systemów osadniczych (zarys problemu)

Celem opracowania jest identyfikacja podstawowych problemów badawczych procesu modernizacji regionalnych systemów osadniczych. Punktem wyjścia rozważań autora są pojęcia modernizacji i regionalnego systemu osadniczego. Zwrócono uwagę na fakt traktowania modernizacji jako procesu przechodzenia z historycznie wcześniejszych, prostszych form organizacji życia społeczno-gospodarczego obszaru do form bardziej nowocześniejszych. Procesy i struktury ludnościowe wykazują zasadniczo słabszą inercyjność w porównaniu z procesami gospodarczymi („uwięzienie” lokalizacyjne), co może powodować zmniejszenie się kohezji (spójności przemian gospodarczo-społecznych) poprzez ujawnianie odmiennych zachowań.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Włączenie terenów poprzemysłowych w strukturę funkcjonalno-przestrzenną miasta – na przykładzie Żyrardowa

W artykule przedstawiono zmiany funkcjonalno-przestrzenne, jakie zaszły na obszarze poprzemysłowym w Żyrardowie. Zaprezentowano załażenia „Lokalnego programu rewitalizacji miasta Żyrardowa”, zwracając szczególną uwagę na podział zadań pomiędzy władze lokalne a prywatnych inwestorów. Następnie opisano zaistniałe przekształcenia oraz ich wpływ na integrację omawianego obszaru z pozostałą częścią miasta.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany demograficzne jako wyzwanie dla polityki lokalnej. Przykład Rokietnicy w aglomeracji poznańskiej

Aglomeracja poznańska stanowi jeden z najszybciej rozwijających się obszarów podmiejskich w Polsce. Intensywne procesy migracyjne na tym obszarze spowodowały w latach 2002–2015 wzrost liczby mieszkańców o 35,9%, wpływając na konieczność sprostania przez władze lokalne nowym wyzwaniom związanym ze zmianami demograficznymi oraz przestrzennymi. Celem autorki artykułu jest identyfikacja procesów zachodzących w podpoznańskiej gminie Rokietnica, w której pomimo znaczącego przyrostu ludności udało się w ostatnich latach podjąć kroki przeciwdziałające negatywnym skutkom intensywnej suburbanizacji.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zakres przestrzenny lokalnych systemów osadniczych jako czynnik kształtujący metodykę diagnozy społeczno-ekonomicznej w programach rewitalizacji

Zmiany społeczne i gospodarcze, których doświadczają gminy w ostatnich latach sprawiają, że wiele lokalnych systemów osadniczych ulega stopniowej erozji w najsłabszych punktach układów osadniczych. W przypadku lokalnych systemów osadniczych, zamkniętych obszarem administracyjnym jednej gminy, w programie rewitalizacji można wykorzystać pełen potencjał gminy, jednak konieczność uchwycenia zróżnicowania wewnątrzmiejskiego powoduje powstanie dylematów metodycznych związanych z zakresem przestrzennym diagnozy społeczno-ekonomicznej przeprowadzanej na potrzeby programów rewitalizacji. Celem artykułu jest przedstawienie wniosków dotyczących wyboru sposobu podziału obszaru analizy w związku ze specyfiką lokalnego systemu osadniczego.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Obszary metropolitalne w świetle podziału administracyjnego Polski

Podstawową tezą pracy jest stwierdzenie, że organizacja terytorialna administracji publicznej powinna zmieniać się w relacji do rozwoju procesów osadniczych. Ich duża dynamika w ostatnich latach skłania do refleksji nad przekształceniami podziału administracyjnego kraju. Na uwagę zasługują kwestie uregulowania statusu miejskich obszarów funkcjonalnych szczególnie dużych miast, określanych jako obszary metropolitalne. W wyniku procesu metropolizacji i suburbanizacji ich rola w systemie osadniczym Polski rośnie, czego jednak nie odzwierciedla ich pozycja w systemie zarządzania terytorialnego ani planowania przestrzennego. Od wielu lat trwają dyskusje nad upodmiotowieniem obszarów metropolitalnych, które integrują się poprzez współpracę samorządową oraz zewnętrzne środki wsparcia, takie jak zintegrowane inwestycje terytorialne.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Hiperróżnorodność lokalnie: mobilność społeczna i rozwój przedsiębiorczości na Pradze-Północ w Warszawie

Artykuł opisuje proces gentryfikacji na Pradze-Północ, który prowadzi do hiperróżnorodności tej dzielnicy. Badania pokazują, że zróżnicowanie społeczne może mieć zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ na mobilność społeczną, choć żeby uruchomić jego potencjał do pozytywnych zmian, ważne jest wcześniejsze zadbanie o integrację społeczną w danym regionie. Hiperróżnorodność ma także dwojaki wpływ na przedsiębiorczość na Pradze. Z jednej strony obniża próg wejścia, ułatwiając założenie biznesu, który jest w stanie się utrzymać, ale jednocześnie znacząco utrudnia wytworzenie szerokiego grona stałej klienteli, która dawałaby przedsiębiorcom poczucie stabilności i możliwość rozwoju.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zróżnicowanie depopulacji wynikającej z migracji na przykładzie Trójmiasta

Depopulacja ma różne przyczyny, które wpływają na znaczenie tego zjawiska dla miast. Podstawowymi są: migracje, ujemny przyrost naturalny, wojny i katastrofy naturalne. O ile te dwie ostatnie przyczyny mogą mieć skutek definitywny dla miasta, to migracje w zależności od kierunku nie są już tak jednoznaczne. Mogą mieć one skutek jedynie formalny – w przypadku migracji do miejscowości przymiejskich, położonych w sąsiednich gminach, ale stanowiących bezpośrednią kontynuację miasta, lub definitywny – w przypadku odpływu ludności do dalszych terenów podmiejskich, lub do innych miast i regionów.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Czynniki kształtujące warunki życia w Piotrkowie Trybunalskim po transformacji ustrojowej

W artykule przedstawiono diagnozę warunków życia w Piotrkowie oraz czynników na nie oddziałujących w kontekście konsekwencji transformacji ustrojowej Polski w oparciu o dostępne materiały źródłowe, jak i własne badania. Decydujące oddziaływanie na poziom zadowolenia mieszkańców z własnego środowiska zamieszkania ma w świetle wyników pracy estetyka zabudowy. Szczególnie ważne jest dla nich ponadto rozmieszczenie w najbliższej okolicy obiektów usług społecznych: podstawowej opieki zdrowotnej oraz bibliotek.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Stan zdrowia i umieralność jako determinanty procesu depopulacji – analiza na przykładzie województwa łódzkiego

Praca dotyczy oceny stanu zdrowia i umieralności województwa łódzkiego na tle sytuacji ogólnopolskiej oraz województw o najlepszych wskaźnikach trwania życia. Do analizy wykorzystano metodę dekompozycji różnic w trwaniu życia według płci i grup wieku. Zastosowana metoda pozwoliła na identyfikację grup wieku, w których zmiany w umieralności miały największy wpływ na poziom parametru eо. Podjęte zagadnienie ma istotne znaczenie w świetle obserwowanej od lat depopulacji województwa łódzkiego.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wyniki egzaminu gimnazjalnego jako miernik kapitału społecznego w aglomeracji poznańskiej

Celem autorki artykułu jest przedstawienie zróżnicowania przestrzennego wyników egzaminu gimnazjalnego w aglomeracji poznańskiej. W artykule odwołano się do teorii kapitału społecznego, rozwijanej na gruncie nauk społecznych przez J.S. Colemana, formułując tezę, że proces suburbanizacji powoduje zmianę społeczności lokalnych pod względem cech kapitału społecznego, co uwidacznia się w przestrzennym zróżnicowaniu wyników egzaminów gimnazjalnych.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Mieszkanie dla seniora – formy budownictwa senioralnego oraz stan ich rozwoju w Polsce

W artykule omówiono nowe formy budownictwa dla seniorów (tj. dom międzypokoleniowy, mieszkanie wspomagane, osiedle z ograniczeniem wiekowym, cohousing senioralny, wielofunkcyjne zespoły mieszkaniowe dla seniorów) oraz ich dostępność w Polsce.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przekształcenia sieci szkolnej pod wpływem zmian demograficznych w aglomeracji poznańskiej

Zmiany przestrzenne i organizacyjne sieci szkolnej w aglomeracji poznańskiej w ostatnich kilkunastu latach wynikały przede wszystkim ze zmieniających się uwarunkowań demograficznych, będących przejawem procesu suburbanizacji. W wyniku tego procesu w strefie podmiejskiej dynamicznie wzrosła liczba uczniów w szkołach, tymczasem w strefie centralnej aglomeracji znacznie zmalała. Celem artykułu była charakterystyka przemian demograficznych zachodzących w ostatnich latach w aglomeracji poznańskiej oraz ich wpływu na kształtowanie sieci szkolnej.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Depopulacja aglomeracji wałbrzyskiej

Po przemianach ustrojowych Polski w latach 90. XX w., w aglomeracji wałbrzyskiej nastąpił kryzys lokalnej gospodarki, opartej dotąd głównie na górnictwie węgla kamiennego, który przyczynił się do ubytku ludności. Depopulacja ta zapoczątkowana w 1994 r., zachodzi obecnie w głównej mierze wskutek ubytku naturalnego i ujemnego salda migracji. Z analizowanego obszaru wyjeżdżają głównie ludzie młodzi, powodując zwiększenie udziału osób starszych w strukturze populacji i prowadząc do pogłębiania się procesu starzenia się ludności.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Polityka mieszkaniowa jako narzędzie ograniczania depopulacji: wybrane instrumenty stosowane w polskich miastach

Depopulacja to zjawisko coraz silniej widoczne w polskich miastach. Motywacją osób opuszczających na stałe rodzinne miasto jest dążenie do poprawy warunków życia i pracy. Znaczna grupa osób deklaruje jednak, że zrezygnowałaby z wyjazdu, gdyby w mieście odnalazła możliwość zatrudnienia, odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz ofertę spędzania czasu wolnego. Władze miasta mogą w istotnym stopniu realizować te oczekiwania w ramach prowadzonej polityki mieszkaniowej. Celem artykułu jest przedstawienie tych instrumentów miejskiej polityki mieszkaniowej, które są stosowane, aby ograniczyć zjawisko depopulacji. Przedstawiono m.in. najczęściej wykorzystywane instrumenty, jak również nowatorskie rozwiązania, które są próbą indywidualnego podejścia do problemów charakterystycznych dla wybranych miast.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rewitalizacja miast w Polsce – niedoskonała odpowiedź na problem depopulacji

Zgodnie z Krajową Polityką Miejską 2023 kompleksowa rewitalizacja ma być najbardziej zaawansowanym procesem przemian, koncentrowanym na obszarach zdegradowanych, którego efektem będzie trwałe ożywienie społeczne i gospodarcze, poprawa jakości życia i warunków pracy oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Duża część wójtów, burmistrzów i prezydentów miast postrzega rewitalizację jako szansę, aby dzięki tym zmianom zatrzymać (lub przynajmniej ograniczyć) proces depopulacji. Czy rewitalizacja naprawdę daje takie możliwości? Czy depopulacja jest zjawiskiem, na które można oddziaływać za pomocą działań rewitalizacyjnych i czy w związku z tym przedstawianie analiz demograficznych jako ilustracji negatywnych zjawisk jest poprawne metodologicznie? W artykule przedstawiono próbę odpowiedzi na powyższe pytania i sformułowano refleksję na temat ewolucji metodyki sporządzania diagnoz w trakcie opracowania programów rewitalizacji.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Demograficzne uwarunkowania rynku pracy w województwie dolnośląskim

W artykule przeanalizowano zmiany liczby ludności ogółem oraz w wieku produkcyjnym w województwie dolnośląskim na tle zmian liczby pracujących i skali bezrobocia. Zmiany struktur demograficznych oraz poziomu zatrudnienia i bezrobocia zostały rozpatrzone także w kontekście przestrzennym, w układzie gmin województwa. Ponadto podjęto próbę określenia współzależności pomiędzy zmianami demograficznymi, będącymi konsekwencją procesu depopulacji a przemianami w zakresie liczby pracujących i bezrobotnych na lokalnych rynkach pracy województwa dolnośląskiego.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Powstawanie miast w „strefach bezmiejskich”

Celem artykułu było wyjaśnienie zasadniczych modeli organizacji procesu umiastowienia „stref bezmiejskich” w Polsce, w kontekście oddziałujących miastotwórczych sił dośrodkowych i odśrodkowych oraz towarzyszącemu im zjawisku dyfuzji idei uprawomocnionej miejskości. Ostatecznie wskazano na dwa podstawowe modele umiastowienia w „strefach bezmiejskich” o podłożu mechanicystycznym (siły miastotwórcze) i trzy modele o zdecydowanej roli atrybutu termodynamicznego (dyfuzja).

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Współczesne i prognozowane uwarunkowania demograficzno-migracyjne w rozwoju miejskiego systemu osadniczego Polski

W artykule przedstawiono uwarunkowania demograficzno-migracyjne w największym stopniu kształtujące współczesny rozwój krajowego systemu osadniczego. Badania wskazują na kształtowanie się hierarchii miast w zakresie powiązań migracyjnych, a prognozy demograficzne dość jednoznacznie pokazują depopulację miast, zwłaszcza średnich i ich zapleczy. Przy tym skala depopulacji jest i tak silnie niedoszacowana ze względu na nierejestrowany exodus Polaków za granicę w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków życia. W tym kontekście zaprezentowano szacunki zmian liczby ludności uwzględniające nierejestrowaną emigrację zagraniczną. Na zakończenie zostały sformułowane wnioski, w tym dla planowania rozwoju i polityki osadniczej w warunkach depopulacji kraju. Niektórych procesów nie da się już zatrzymać ani odwrócić i konieczne jest łagodzenie ich negatywnych skutków dla systemu osadniczego.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Edukacja aksjologiczna i wychowanie ku wartościom podstawą budowania szkoły jako wspólnoty życia, pracy i służby

Współczesna szkoła podlega procesowi zmian strukturalnych i programowych, które implikują poszukiwanie dróg budowania jej kultury. Jednym z elementów kultury szkoły jest wspólnotowość. Budowanie szkoły jako wspólnoty życia, pracy i służby drugiemu człowiekowi, społecznościom mniejszym i większym oraz Ojczyźnie staje się ważnym zadaniem. Podstawowym warunkiem realizacji tego zadania jest edukacja aksjologiczna i wychowanie ku wartościom. W opracowaniu ukazano aksjologiczne uwarunkowania budowania szkoły jako wspólnoty. Szczególnie uwagę zwrócono na edukację aksjologiczną i wychowanie ku wartościom w zakresie przymiotów osoby ludzkiej jako czynnika warunkującego budowanie szkoły w wymiarze wspólnotowym.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zrozumieć, żeby pomóc, czyli o tym, jak uczynić klasę szkolną przyjazną uczniom nadpobudliwym psychoruchowo

Występujące u dzieci w wieku szkolnym symptomy nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD), którym często towarzyszy niedojrzałość emocjonalno-społeczna i słabe rozumienie pojęcia czasu, niekorzystnie wpływają na ich sytuację psychospołeczną w szkole. Zakłócają one przebieg procesu uczenia się dzieci, czego efektem są osiągnięcia szkolne często niewspółmiernie niskie do posiadanych przez nie zasobów intelektualnych. Obniżają też dziecięce możliwości w zakresie przestrzegania zasad regulujących zachowanie uczniów, co negatywnie rzutuje na jakość relacji łączących ich z nauczycielami. Objawy te, ograniczając kompetencje dzieci w zakresie nawiązywania i podtrzymywania przyjaznych relacji społecznych, utrudniają im również uzyskanie akceptacji ze strony rówieśników. Za warunek pomyślnego funkcjonowania uczniów z ADHD w klasie szkolnej należy zatem uznać udzielenie im przez nauczyciela wsparcia pedagogicznego w zakresie i formie adekwatnej do ich indywidualnych potrzeb, możliwości i ograniczeń. Punktem wyjścia i kluczowym czynnikiem skuteczności tego wsparcia jest dostrzeżenie i zrozumienie przez nauczyciela wagi i istoty problemów, z jakimi borykają się uczniowie z ADHD. Pozwoli to nauczycielowi na stworzenie w przestrzeni klasy szkolnej kontekstu edukacyjnego, w którym możliwe stanie się zaspokojenie ich specjalnych potrzeb edukacyjnych. Kreowanie takiego kontekstu wiąże się z koniecznością podjęcia przez nauczyciela działań ukierunkowanych z jednej strony na łagodzenie objawów ADHD, z drugiej zaś na integrację zespołu klasowego. Działania tego rodzaju mogą zapewnić uczniom z ADHD osiągnięcie sukcesu zarówno w zakresie nabywania wiadomości i umiejętności szkolnych, jak i w wymiarze efektywnego, respektującego wymagania społeczne, zachowania się w środowisku szkolnym. 

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika nadziei

Autor sygnalizuje w artykule potrzebę rozwijania pedagogiki nadziei, a więc nauki o wychowaniu, której myśl wybiega w przyszłość. Nauki społeczne i humanistyczne funkcjonują w ponowoczesnej dobie, toteż przed pedagogami stoi większa odpowiedzialność wobec świata humanum, w którym muszą liczyć się z ryzykiem, nieoznaczonością, nieprzewidywalnością zdarzeń społeczno-politycznych. Konieczny jest zatem rzetelny metodologicznie warsztat badawczy i ustawiczne dążenie do prawdy.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rozwój kompetencji muzycznych jako wartość i efekt strategii wspierania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

W artykule zaprezentowano praktyczne sposoby organizowania i realizowania działań wspierających rozwój kompetencji muzycznych w procesie edukacji przedszkolnej. Ukazano kwestie zasadności i konieczności doboru zadań edukacyjnych, uwzględniających diagnozę zainteresowań, uzdolnień muzycznych i indywidualność każdego dziecka. Efektem realizacji opisanych innowacji organizacyjno-metodycznych, stwarzających możliwość doświadczania w różnorodnych formach aktywności muzycznej, jest indywidualny progres w zakresie umiejętności muzycznych, stanowiących indywidualną wartość kompetencji muzycznych dziecka. W artykule wykorzystano analizę wyników badań własnych, ukazujących osiągnięcia i umiejętności muzyczne, oraz wskazano wartość edukacji przedszkolnej w tym procesie.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O możliwościach edukacji aksjologicznej we współczesnej szkole

W czasach relatywizacji zasad i norm współżycia między ludźmi, mnożących się patologii, zaniku potrzeb duchowych, rośnie zainteresowanie tym, co ważne, cenne, niezmienne. Współczesna szkoła może uczyć podopiecznych rozumienia i świadomego wyboru wartości. W placówkach oświatowych potrzebni są nauczyciele o wysokich kompetencjach aksjologicznych. W artykule przedstawiono postulaty oraz przykłady dobrych praktyk edukacji zorientowanej na wartości.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Innowacja pedagogiczna – realizacja pasji czy formalności?

W artykule zaprezentowano teoretyczne i praktyczne aspekty opracowania i wdrażania innowacji pedagogicznej „Barwy poezji – wyzwalanie twórczości językowej uczniów”. Autorka przyjmuje dwie perspektywy spojrzenia na to zagadnienie. Z jednej strony prezentuje wymogi formalne w świetle prawa oświatowego, a z drugiej wskazuje na korzyści wynikające z wprowadzenia programu innowacji pedagogicznej w szkole podstawowej przy czynnym udziale i zaangażowaniu uczniów III klasy. Efektem ich pracy twórczej są samodzielnie napisane i zilustrowane teksty wierszy opublikowane w tomiku pt. Barwy poezji.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształtowanie zdolności poznawczych a cele edukacji wczesnoszkolnej

W pracy przedstawiono charakterystykę zdolności poznawczych w kontekście wyznaczników ludzkiego poznania. Kształtowanie tych zdolności uczniów w edukacji wczesnoszkolnej jest uważane za bardzo wartościowe. Wiedza na temat różnorodności cech zdolności powinna być ujęta w treściach celów edukacyjnych. Prawidłowy opis zdolności poznawczych sformułowanych w celach kształcenia wymaga odwoływania się do opisu kategorii celu w dydaktyce ogólnej.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rozwijanie dziecięcej kreatywności w procesie uczenia się rozwiązywania problemów

W artykule przedstawiono możliwości zastosowania metodyki TASC w praktyce przedszkolnej i szkolnej, która związana jest m.in. z uczeniem się kreatywności w trakcie rozwiązywania różnych problemów. Dokładnie omówiono każdy z ośmiu etapów pracy z dziećmi wraz ze sposobami wspierania ich wysiłku myślowego przez nauczyciela oraz przykładowymi pytaniami, poleceniami i sugestiami. Opracowanie kończą egzemplifikacje zadań do realizacji w warunkach przedszkolnych lub szkolnych.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O słowotwórczym aspekcie wyborów stylistycznych w poezji dla dzieci Danuty Wawiłow

Dosyć długo w badaniach nad literaturą funkcjonowało przeświadczenie, że literatura dla dzieci nie przedstawia większej wartości. Twierdzono, że służy jedynie zabawie, niekiedy też charakteryzuje ją (deprecjonujący) moralizatorski ton. W artykule, zajmując się prymarnie słowotwórczą warstwą poezji Danuty Wawiłow, staram się udowodnić, że literatura adresowana do najmłodszych (zwana też literaturą czwartą) opiera się owemu schematycznemu myśleniu. To, że adresatem tej twórczości jest dziecko, nie oznacza, że nie może ona poruszać poważnych problemów. W przebadanym materiale poetyckim próbuję wskazać na złożoność zabiegów słowotwórczych, którymi autorka Wędrówki rekonstruowała sposób tworzenia słów przez dziecko poznające w pierwszych latach swego życia nowe rzeczy, zjawiska i procesy.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O potrzebie badań nad wsparciem uczniów w trudnych sytuacjach w rodzinie i szkole

W artykule podjęto zagadnienie rodziny i szkoły jako istotnych środowisk wychowawczych, opisano ich funkcje i problemy, podkreślając potrzebę podjęcia badań nad wsparciem uczniów w trudnych sytuacjach. Autorkę niepokoi, że uczniowie jako źródła wsparcia w znikomym stopniu wskazują na szkołę, nauczycieli, wychowawców, licząc głównie na rodzinę. Z tego wynika potrzeba przeprowadzenia analizy wnętrza szkoły i (od)budowania zaufania do siebie szkolnych podmiotów.

Czasopismo: Prima Educatione
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika