rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Podejście dynamiczne w badaniach ludzi młodych z perspektywy rynku pracy aspekty poznawcze i aplikacyjne

We współczesnym dynamicznie zmieniającym się społeczeństwie transformacjom podlega także młode pokolenie, ludzie młodzi, młodzież – kategorie nieostre, wymagające każdorazowo doprecyzowania. Dotychczasowe badania nad ludźmi młodymi, szczególnie młodymi dorosłymi, nie pozwalają w pełni ujawniać złożoności i wewnętrznego różnicowania się doświadczeń życiowych, co ogranicza formułowanie rekomendacji służących poprawie ich sytuacji życiowej. W artykule przedstawiono podejście dynamiczne i jego zastosowanie dla analizy złożonych doświadczeń młodych Polaków na współczesnym rynku pracy. W analizach wykorzystano dane Eurostatu i wstępne wyniki części badań realizowanych w projekcie NCN Polityki publiczne na rzecz pełnej dorosłości w Polsce.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
POSTRZEGANIE STAROŚCI PRZEZ KOBIETY I MĘŻCZYZN W WIEKU 75 PLUS

Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących postrzegania starości przeprowadzonych wśród 170 osób (kobiet i mężczyzn) powyżej 75. roku życia, W badaniach wykorzystano technikę wywiadu skategoryzowanego. Uzyskane wyniki wskazują, że ludzie starsi raczej wskazują na duże mankament wieku, którego dożyli. Badani rzadko eksponują pozytywne strony starości, a ich opinie w niewielkim zakresie wpisują się w lansowane idee active ageing. Otrzymany na podstawie wypowiedzi badanych opis tej fazy życia wydaje się częściowo odpowiadać potocznemu, stereotypowemu postrzeganiu starości, chociaż respondenci są w miarę samodzielni, posiadają stałe źródło utrzymania, nienajgorzej oceniają własny stan zdrowia, finanse, małżeństwo, dotychczasowe życie i bardzo pozytywnie postrzegają swoje relacje z najbliższą rodziną. Przede wszystkim podejmują role społeczne: dziadków – opiekunów swoich wnuków, osoby wspierającej finansowo i swoje dzieci i wnuki, udzielającej im porad. Ponadto pomagają innym starszym osobom – zazwyczaj sąsiadom. Ich codzienna aktywność, obok wyżej wymienionych, skupia się najczęściej wokół takich czynności jak: czytanie prasy/książek, oglądanie telewizji, uprawianie działki/hodowanie kwiatów, słuchanie radia. Płeć różnicuje postrzeganie i przeżywanie starości. Kobiecy obraz starości różni się od męskiego. Negatywne strony starości są częściej eksponowane przez kobiety (szczególnie takie jak: samotność, poczucie smutku, przygnębienia i żalu, gorzej też oceniają własne małżeństwo, sytuację materialną i bilans życia), a pozytywne – przez mężczyzn.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
MĘSKOCENTRYCZNY CHARAKTER WSPÓŁCZESNEJ KULTURY POLSKIEJ W PERSPEKTYWIE KONCEPCJI GEERTA HOFSTEDE’A. WYBRANE ASPEKTY PROBLEMATYKI

Podstawowym celem artykułu było przeanalizowanie współczesnej kultury polskiej z wykorzystaniem propozycji teoretycznej Geerta Hofstede’a dotyczącej wymiaru męskość–kobiecość. Analiza objęła wybrane aspekty takich sfer życia społecznego i kultury, jak: religia, polityka, media, rodzina, seksualność, runek pracy, edukacja. Przeprowadzona analiza pozwala na sformułowanie wniosku, iż Polskę można zaliczyć do kategorii kultur męskich. Zmiany społeczno-ekonomiczne i ustrojowe po 1989 tylko w niewielkim stopniu zmieniły męskocentryczny charakter kultury polskiej. Mimo przemian dotyczących większego uczestnictwa kobiet w sferze publicznej i większej niż kilka dekad temu partycypacji mężczyzn w życiu rodzinnym i obowiązkach domowych, w kulturze polskiej nadal istnieją silne stereotypy płci łączące męskość ze sferą publiczną, a kobiecość ze sferą domową. Ponadto w naszym kraju często emancypacja kobiet jest przedstawiana jako zagrożenie porządku społecznego, dominują konserwatywne opinie na temat seksualności, istnieje też silna obawa przed osobami homoseksualnymi.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Zdrowie publiczne jako problem i inspiracja rozwoju zawodowego na tle innych obszarów pracy zawodowej okresu bezpośrednio powojennego na Ziemiach Zachodnich

W latach powojennych na Ziemiach Zachodnich występowały liczne problemy społeczne będące konsekwencją przemian historycznych. Wśród nich do szczególnie złożonych zalicza się budowanie nowych struktur społecznych w zupełnie nowych zbiorowościach. W artykule ukazano specyficzne działania związane z kształtowaniem kultury zdrowotnej i rozwiązywaniem problemów zdrowia w kontekście innych sfer życia.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Skutki społeczne antropopresji

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zdrowie to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego, społecznego i duchowego. Zależy ono od bardzo wielu czynników. Największy wpływ na utrzymywanie homeostazy organizmu człowieka ma styl życia (53%), a następnie środowiska życia (21%). Niezwykle istotne są także czynniki środowiska naturalnego, takie jak: powietrze, woda, gleba oraz organizmy żywe otaczające człowieka. Wiek XIX, a szczególnie XX to czas bardzo intensywnego rozwoju przemysłu, transportu, intensyfikacji upraw rolnych, urbanizacji itp. Działania te doprowadziły do emisji do środowiska niespotykanych nigdy dotąd ilości zanieczyszczeń. Wpływają one negatywnie na zdrowie i życie ludzi. Szacuje się, że samo zanieczyszczenie powietrza jest przyczyną 1,4% całkowitej liczby zgonów. Ponadto, powoduje choroby układu krążenia, oddechowego, dolegliwości ze strony układu nerwowego. Według WHO zanieczyszczenia powodują 30% zapadalności na choroby nowotworowe. Ogromnym problemem dzisiejszego świata jest smog, który zalega nad uprzemysłowionymi aglomeracjami miejskimi. W artykule przedstawione zostały różnorodne czynniki, mające niekorzystny wpływ na środowisko, a przez nie na zdrowie człowieka.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Współpraca w doświadczeniach studentów

W opracowaniu przedstawiono wycinek wyników badań eksploracyjno-diagnostycznych dotyczących doświadczeń studentów Uniwersytetu Zielonogórskiego związanych z współdziałaniem (opłacalność współpracy i rywalizacji we współczesnym świecie, role najczęściej pełnione podczas pracy w grupie, pozytywne i negatywne doświadczenia gromadzone przez młodzież podczas pracy w grupie, ocena umiejętności współpracy). Badania stanowią podstawę do dyskusji, z której wynika kierunek zmian w procesie kształcenia. W opracowaniu starano się udowodnić, że istnieje potrzeba przygotowania młodzieży do współpracy. Taka konieczność wynika wyzwań współczesnego świata oraz wpisuje się wzorcowe efekty kształcenia akademickiego opracowane przez MNiSW.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Współczesny uniwersytet – w pułapce racjonalności eksplikatywnej

Dostrzeżenie dysproporcji między klasycznym wzorcem uprawiania nauki a racjonalnością eksplikatywną skłoniło autorkę artykułu do przeanalizowania przyczyn niepokoju wielu naukowców, związanego z zachowaniem odpowiedniego poziomu kultury naukowej. Poddała w wątpliwość wybrane kierunki rozwoju (vs inwolucji) współczesnych uniwersytetów, odsłaniając pozory nowoczesności (np. sprawozdawczość parametryczną i kategoryzację), będące powodem instrumentalnego traktowania zarówno pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych, jak i samej nauki (pojmowanej jako dziedzina kultury). Jednocześnie ujawniła przewidywane skutki dominacji technokratycznej dla przetrwania idei uniwersytetu i optymalnego funkcjonowania tej instytucji. Upowszechnianie się w społeczności uniwersyteckiej niekorzystnych poglądów, przekonań, postaw i wzorców skłoniło do wartościowania obecnych tendencji formalno-administracyjnych, często ograniczających swobodę intelektualną i transgresję. Autorka twierdzi, iż presja stosowania kryteriów ekonomicznych w ocenie procesów kulturotwórczych bywa postrzegana jako represjonowanie naukowców i budzi, zwłaszcza w humanistach, słuszny opór etyczny. Mentalna dezorientacja i niezadowolenie pracowników oraz studentów, związane między innymi z trudnością sprostania irracjonalnym standardom, świadczą o zachwianiu uniwersyteckiego etosu. W badaniu naukoznawczym, którego przedmiot stanowi parametryzacja, posłużono się hermeneutyczną interpretacją tekstów źródłowych oraz osiągnięciami metodologicznymi filozofii analitycznej – analizą rekonstrukcyjną i krytyczną oraz argumentacją. Metody te umożliwiają bowiem zbadanie zasadności twierdzeń przed ich uznaniem czy usankcjonowaniem.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wielkość wskaźnika Rohrera w aspekcie wybranych czynników środowiskowo-społecznych

Celem pracy jest określenie wielkości wskaźnika Rohrera w aspekcie wieku i czynników środowiskowo-społecznych. Badania przeprowadzono w latach 2015-2017 w wybranych szkołach na terenie województwa lubuskiego. Wiek badanych oscylował od 7 do 18 lat. Łącznie zbadano 11 680 osób, z tego 6080 dziewcząt i 5600 chłopców. Z cech somatycznych dokonano pomiaru wysokości i masy ciała zgodnie z techniką Martina w wersji opisanej przez Ćwirko-Godyckiego i Drozdowskiego. W oparciu o te cechy wyliczono wskaźnik Rohrera. Informacje dotyczące zmiennych społecznych zebrano drogą ankietową. Pytania dotyczyły wieku, środowiska zamieszkania i wykształcenia rodziców. W wyniku analizy materiału stwierdzono:
- dymorfizm płciowy najsilniej zaznaczył się w wieku 11-13 lat w doniesieniu do wskaźnika Rohrera i dotyczył zarówno środowiska zamieszkania, jak i wykształcenia rodziców; 
- wielkość wskaźnika Rohrera informuje, że chłopcy od 7. do 8. roku życia zaliczani są do smukłych, a od 9. do 18. roku życia prezentują budowę krępą. Dziewczęta zaś od 7. do 12. roku życia są krępe, a od 13. do 18. roku życia mieszczą się w przedziale osób smukłych; - wielkość wskaźnika Rohrera w ujęciu ontogenetycznym ukazuje tendencję w budowie ciała do leptosomizacji dziewcząt wraz z wiekiem i większą masywność w budowie ciała chłopców.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Etyka niejawnej obserwacji uczestniczącej jako metody badawczej stosowanej w naukach społecznych

Niejawna obserwacja uczestnicząca stanowi przykład etycznie dyskusyjnej metody jakościowej, stosowanej w naukach społecznych. Niniejszy artykuł prezentuje główne dylematy, z którymi badacze analizujący trudne środowiska muszą się zmierzyć, aby zgromadzić wartościowe dane w nieszkodliwy dla obiektów ich badań sposób. Wiedzy na temat możliwych strategii, dostarczają trzy przytoczone przykłady badań terenowych, realizowanych w środowiskach izolowanych.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Praktyki pedagogiczne i ich rola w rozwijaniu umiejętności interpersonalnych u kandydatów do zawodu nauczycielskiego

Praktyki pedagogiczne są bardzo ważnym składnikiem edukacji nauczycielskiej. Dzieje się tak dlatego, gdyż stwarzają okazje do wykorzystania wiedzy teoretycznej w działaniu praktycznym. Pozwalają też poznać specyfikę zawodu nauczycielskiego, rozwijają kompetencje zawodowe i umożliwiają szerzej spojrzeć na edukację. Dlatego można powiedzieć, że dobra praktyka jest najlepszym nauczycielem.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Młodzież jako przedmiot zainteresowania socjologii

W artykule podjęte zostaną próby odpowiedzi na pytania: Czy młodzież interesuje socjologię i socjologów? Pytanie wydaje się banalne podobnie jak przewidywana odpowiedź – oczywiście tak. Jako uzasadnienie można przytoczyć istnienie socjologicznej subdyscypliny, jaką jest socjologia młodzieży i pokaźną literaturę będącą wynikiem refleksji ogólnej (teoretycznej) i wielu badań. Z tym jednak, że jest to zainteresowanie z jednej strony cykliczne, jego intensywność wzrasta, gdy młodzież staje się aktywnym uczestnikiem lub aktorem procesów społecznych, a z drugiej, tam gdzie ma ono względnie stały charakter, odnosi się do jej aspiracji życiowych (edukacyjnych i zawodowych), stylów życia i typowych dla niej wzorów kulturowych. Efektem tego są pojawiające się z różną częstotliwością raporty o młodzieży i jej kondycji społecznej. Skąd bierze się to zainteresowanie? Ten tekst jest próbą odpowiedzi na to pytanie. Nie sądzę, aby była ona kompletną, nie pozwalają na to choćby ramy artykułu. Chcę zwrócić jedynie uwagę na ważne w moim przekonaniu powody, dla których warto się zajmować młodzieżą jako społecznym fenomenem. Nie będzie to jednak ich szczegółowa analiza, ale raczej sygnalizacja problemów, na jakie natrafiają badacze zajmujący się tą zbiorowością.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Znaczenie edukacji w kształtowaniu poczucia wpływu młodzieży gimnazjalnej

Dla młodego człowieka w okresie adolescencji, wchodzącego w świat dorosłości, posiadanie przekonania o możliwości dokonywania zamian w swoim życiu, poczucie, że na to życie ma wpływ, jest bardzo ważnym zasobem psychicznym, który pozwoli mu pokonywać trudności i niepowodzenia. Refleksje teoretyczne dotyczące znaczenia edukacji w kształtowaniu poczucia wpływu młodych ludzi znalazły odzwierciedlenie w wynikach badań empirycznych zaprezentowanych w artykule. Uzyskane wyniki wskazują, że szkoła jest miejscem, w którym młodzi ludzie nabywają przekonania o sensowności własnej aktywności. Pokonywanie w procesie edukacji własnych słabości i ograniczeń, godzenie się z tymi, na które młody człowiek nie ma wpływu stanowi istotny element w kształtowaniu przekonania o znaczeniu własnej aktywności.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
MĘSKOŚĆ, KOBIECOŚĆ, ANDROGYNIA A RELACJE MIĘDZY ŻYCIEM OSOBISTYM I ZAWODOWYM

Celem badań prezentowanych w tym artykule jest sprawdzenie, czy płeć biologiczna oraz płeć psychologiczna różnicują relacje między pracą a domem. Wzmiankowane relacje będą analizowane zarówno z perspektywy negatywnej (konfliktu i negatywnego promieniowania między rolami), jak i z perspektywy pozytywnej (pozytywnego promieniowania między rolami). W badaniach uczestniczyło 436 osób (218 kobiet i 218 mężczyzn). Badani wypełniali następujące narzędzia badawcze: ankietę, Skalę Męskości i Kobiecości (SMiK) A. Lipińskiej-Grobelny i K. Gorczyckiej, kwestionariusz Konflikty: Praca-Rodzina (P-R) i Rodzina-Praca (R-P) R.G. Netemeyera, J.S. Bolesa i R. McMurriana oraz Kwestionariusz pozytywnego i negatywnego promieniowania praca-rodzina i rodzina-praca (PRS) P. Moena, E. Kelly’ego i R. Huanga. Z badań wynika, że płeć biologiczna różnicuje doświadczanie konfliktu praca-rodzina. Płeć psychologiczna zmienia natężenie pozytywnego promieniowania praca-rodzina oraz rodzina-praca. Natomiast interakcja płci biologicznej i psychologicznej modyfikuje poziom pozytywnego promieniowania praca-rodzina. Otrzymane rezultaty pokazują, że percepcja stosunków praca-dom zależy od płci psychologicznej i płci biologicznej, ale są także obszary, w których takie różnice nie występują.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
POSTAWA TWÓRCZA A STYLE RADZENIA SOBIE ZE STRESEM MŁODZIEŻY UZDOLNIONEJ ARTYSTYCZNIE

Artykuł koncentruje się na zależnościach między postawą twórczą a stylami radzenia sobie ze stresem młodzieży uzdolnionej artystycznie. Okazuje się, że sukces w osiąganiu zamierzonych celów zależy nie tylko od potencjału intelektualnego, ale również od czynników środowiskowych oraz właściwości osobowości. Wyjątkowość i nieprzeciętność jednostek uzdolnionych artystycznie oraz ich wysokie wymagania wobec siebie, jak również oczekiwania ze strony otoczenia mogą prowadzić do stresu. Celem podjętych badań było poszukiwanie wzajemnych relacji pomiędzy postawą twórczą a stylami radzenia sobie ze stresem młodzieży uzdolnionej plastycznie. Uzyskane rezultaty badań wskazują, że uczniowie o zróżnicowanym poziomie postawy twórczej preferują odmienne style radzenia sobie ze stresem. Im wyższy poziom postawy twórczej tym częściej badana młodzież preferuje styl skoncentrowany na zadaniu. Postawa twórcza sprzyja stosowaniu skutecznych metod radzenia sobie ze stresem poprzez koncentrację na działaniu i rozwiązania sytuacji. Poznanie wzajemnych zależności między postawą twórczą a stylami radzenia sobie ze stresem przez osoby uzdolnione artystycznie może mieć istotne znaczenie dla optymalizacji ich rozwoju oraz osiągania sukcesów na różnych polach działalności.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kształcenie pedagogów resocjalizacyjnych w systemie szkolnictwa wyższego

Artykuł dotyczy kształcenia Studentów na kierunku pedagogika na specjalności resocjalizacja. Autor opisuje jak pod względem uregulowań prawnych wygląda kształcenie przyszłych resocjalizatorów w systemie szkolnictwa wyższego. Przedstawia również wady i zalety tych rozwiązań. Opisuje również badania przeprowadzone wśród studentów i przedstawia ich opinie na ten temat.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Medialny warsztat nauczyciela muzyki

Artykuł dotyczy możliwości wykorzystania przez nauczyciela potencjału dydaktycznego technologii informacyjnych na lekcjach muzyki. Wskazuje na znaczenie zastosowania komputera w procesie edukacji, którego przydatność rośnie wraz z rosnącymi technicznymi możliwościami w zakresie rejestrowania informacji tekstowych, graficznych i dźwiękowych, ich przechowywania, sposobów prezentowania i powielania a także komunikowania się użytkowników komputerów w sieciach lokalnych i globalnych. W artykule przedstawiono także kompetencje informatyczno-medialne nauczyciela oraz wybrane oprogramowanie muzyczne.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
UTRATA CIĄŻY JAKO WYZWANIE DLA KOBIECOŚCI – ANALIZA DOŚWIADCZEŃ KOBIET ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W SYTUACJI UTRUDNIONEJ PROKREACJI

Celem artykułu jest ustalenie, w jaki sposób doświadczenia trudności prokreacyjnych i niepowodzenia prokreacyjnego – poronienia samoistnego własnej kobiecości. Autorka wykorzystuje wypowiedzi dwudziestu kobiet, które uzyskała w trakcie realizacji wywiadów jakościowych opartych na dyspozycjach z wydzielonymi obszarami tematycznymi. Badane były pacjentkami Poradni Diagnostyki Niepłodności w mieście wojewódzkim lub użytkowniczkami forów internetowych poświęconych zagadnieniom związanym z trudnościami prokreacyjnymi. Analiza doświadczeń trudności prokreacyjnych rozmówczyń pozwala na wskazanie zmian, jakie zaszły w ich stosunku do macierzyństwa - od momentu, w którym nie planowały jeszcze rozpoczęcia starań o dziecko, przez okres ich działań prokreacyjnych, następnie okres diagnostyki i leczenia. Zmiany te przebiegały od traktowania macierzyństwa jako jednego z pewnych i oczywistych elementów planu na przyszłość aż do postępującej koncentracji tylko na osiągnięciu tego celu. Utrata ciąży stała się dla badanych kobiet wyzwaniem, które w pierwszej kolejności spowodowało zakwestionowanie ich własnej kobiecości. Jednak po pewnym czasie rozmówczynie zaczęły traktować je jako nadzieję dla ich kobiecości. Wznowienie starań o dziecko stało się dla nich synonimem walki o odzyskanie kobiecości.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Uniwersytecki wymiar kształcenia profesjonalnych służb społecznych w Polsce

Tradycje kształcenia służb społecznych są w Polsce znane już od 1925 roku. Staraniem Heleny Radlińskiej i zespołu zrzeszającego ówczesnych najwybitniejszych teoretyków i praktyków pracy społecznej, jak w szczególności Marian Grotowski, Konstanty Krzeczkowski, Marian Godecki, Ludwik Krzywicki, Wacław Szubert, Kazimierz Korniłowicz, Czesław Babicki, Janusz Korczak, Jan Muszkowski, Faustyn Czerwijowski, Zygmunt Kobyliński, Maurycy Jaroszyński, Jan Strzelecki, Mieczysław Michałowicz, Józef Mikułowski-Pomorski, Władysław Radwan oraz Stanisław Rychliński, i inni (patrz: Radlińska, 1964, s. 432-433; Lepalczyk, 2001, s. 78-79). Doświadczenia okresu międzywojennego wskazują, że krótkookresowe przygotowanie pracowników służb społecznych do aktywności w środowiskach społecznych nie spełniało oczekiwań merytorycznych stawianych przez wymogi dynamicznie zmieniających się warunków życia ludzkiego początku XX wieku. W XXI wieku sytuacja społeczna czy gospodarcza wymaga od pracowników służb społecznych posługiwania się zaawansowanymi kompetencjami zarówno społecznymi, jak i technologicznymi. To sprawia, że całościowy (kompleksowy, wielowymiarowy, wielodyscyplinarny) proces kształcenia uniwersyteckiego zdaje się być niezbędny dla sprostania wymogom stawianych przed absolwentami zadań. Stąd podstawowym zadaniem jest poszukiwanie modelowych rozwiązań, które umożliwią przygotowanie absolwentów kierunku praca socjalna i pokrewnych do wydajnej i wysokojakościowej służby Drugiemu Człowiekowi.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Status nauki wychodzącej z subiektywności i intencjonalności – refleksje (fenomenologie jako teoretyczna ariergarda podmiotu a problem naukowości analiz)

Celem artykułu jest próba syntetycznego przedstawienia obszarów problemowych i wskazania zagadnień, jakie pojawiają się na horyzoncie określania statusu nauki w aspekcie subiektywności i intencjonalności doświadczania oraz analiz. Pytanie problemowe sformułowano następująco: jakie zagadnienia powinny być uwzględniane w społecznohumanistycznym (w tym pedagogicznym) namyśle wokół triady: nauka – subiektywność – intencjonalność? W artykule podjęto probę określenia ram analityczno-krytycznych dyskursów o podmiocie oraz kierunków analiz (kontekstów) teoretycznych i zarysowania praktycznych odniesień we współczesnej problematyce z zakresu badań naukowych.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Stosunek doświadczonych pracowników akademickich do młodych adeptów nauki w ujęciu Edwarda Marczewskiego: aspekt deontologiczny

Autor prowadzi rozważania na temat stosunku doświadczonych pracowników akademickich do badaczy stawiających pierwsze kroki w obszarze pracy naukowej. Sam tytuł artykułu, a zwłaszcza zasygnalizowane w nim podejście deontologiczne, wskazuje, iż mowa jest o powinnościach zawodowych tych pierwszych wobec drugich. Powinnościach wynikających z obowiązujących regulacji lub przyjętego zwyczaju. Głównym punktem odniesienia w artykule były zasady kształtowania młodych naukowców sformułowane przez znanego polskiego matematyka Edwarda Marczewskiego. Dodajmy, że zasady nie tylko wyartykułowane, ale i wprowadzane przez niego w życie. Autor odniósł się również do miejsca, jakie zajmuje spuścizna Marczewskiego we współczesnej myśli deontologicznej.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Status ontologiczny wzorów biografii

Autor dokonuje przeglądu rozumienia terminu wzoru biografii w naukach społecznych, korzystając z szerokiej tradycji socjologii niemieckiej i anglosaskiej. Przedstawia relacje pomiędzy wzorem biografii a wzorem osobowym, przebiegiem życia. Omawia funkcje jakie pełnią wzory biografii w życiu aktualnie żyjących jednostek. Wskazuje także na zmiany, które zaszły w organizacji współczesnych społeczeństw i ich znaczenie dla ludzkiej aktywności modyfikujące możliwe wzory biografii. Artykuł może inspirować do badań nad wzorami biografii we współczesnym społeczeństwie polskim, w tym także nad trudnościami w ich urzeczywistnieniu w życiu konkretnych jednostek.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika