rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czyj jest Śląsk? Refleksja o pograniczu śląsko-niemieckim

Autorka punktem wyjścia swojej refleksji uczyniła cytaty z powieści Evy Tvardy i Horsta Bienka, które egzemplifikują trudne doświadczenia Ślązaków wynikające z politycznych decyzji wobec Śląska, które podejmowane były przez władze polskie, niemieckie i czechosłowackie. Przywołane z literatury cytaty konstruują kontekst, który pozwala zobiektywizować zasadnicze dla artykułu pytania: „Czyj jest Śląsk” i jak polityczna walka o Śląsk, którą w swojej historii toczyły Polska, Niemcy i Czechosłowacja, rekonstruuje tożsamość etniczną Ślązaków? Autorka korzysta z myśli Ivana Čolovicia, z której wyprowadza koncepcję pogranicza jako ziemi podatnej na amputację, a także koncepcję tożsamości posttraumatycznej jako tożsamości bolesnej. Na podstawie literacko opisanych doświadczeń śląskości Horsta Bienka autorka podejmuje próbę rekonstrukcji fenomenu śląskości, jako tego, co w efekcie konstruuje śląską tożsamość etniczną. Bezpośrednim przedmiotem analizy i interpretacji są teksty Horsta Bienka, „Brzozy i wielkie piece. Dzieciństwo na Górnym Śląsku” oraz „Podróż w krainę dzieciństwa”.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Obraz przemian funkcji wychowawczej rodziny w poglądach dwóch pokoleń Podlasian

Celem artykułu jest analiza i interpretacja danych uzyskanych drogą badań sondażowych na temat funkcji wychowawczej rodziny. W zmieniającej się rzeczywistości społeczno-kulturowej, w perspektywie politycznych decyzji w państwie, rodzina jako podstawowa komórka socjalizująca jednostki, aby spełniała swoje funkcje, zmienia się. Analizowane dane pokazują obraz zmian poglądów badanych, pokazują zmiany w systemie wartościowania i ujawniają motywacje badanych. Ramy teoretyczne artykułu stanowi teoria światopoglądu i teoria standardu kulturowego Krzysztofa J. Brozi.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Lipman na Kaszubach”, czyli po co filozofować z dziećmi w języku kaszubskim

W  tekście  niniejszym  wykorzystano  ideę  implementacji  do  edukacji kaszubskiej  jednej  z  alternatywnych  metod  nauczania,  jaką  stanowi  opracowana przez  Matthew  Lipmana  Philosophy  for  Children.  Idąc  za  myślą  Kazimierza  Kossak-Główczewskiego,  który  edukację  regionalną  definiuje  jako  swoisty  powrót  do źródeł  (kultury  domowej,  lokalnej,  regionalnej,  narodowej  i  ogólnoludzkiej,  do języka),  autorka  zastanawia  się  nad  korzyściami,  jakie  mogą  wynikać  z  połączenia/ współpracy  edukacji  filozoficznej  (pod  postacią  dociekań  filozoficznych  z  dziećmi) i  edukacji  kaszubskiej.  Współpraca  ta  może  sprawić,  że  edukacja  kaszubska  zyska nowe  sensy  autoidentyfikacyjne,  jak  choćby  to,  by  myśleć  w  tym  języku  siebie, innych,  świat,  siebie  i  innych  w  świecie,  jak  również  być  w  nim  „myślanym  przez innych”.  Dzięki  temu  język  kaszubski  przestanie  odgrywać  rolę  jedynie  ozdoby, stając  się  żywym  ogniwem  komunikacji  wspierającym  konstruowanie  tożsamościowego horyzontu uczniów i  ich świata.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polityka historyczna w zróżnicowanym społeczeństwie

Celem artykułu jest podjęcie refleksji dotyczącej uwarunkowań (możliwości i ograniczeń) realizacji przez podmioty państwowe polityki historycznej w zróżnicowanym społeczeństwie - w warunkach liberalnej demokracji. Tak zarysowane zadanie wymaga w pierwszej kolejności wskazania kreatorów oraz pola znaczeniowego terminu „polityka historyczna”, a także możliwych (dostępnych) sposobów, którymi może być ona realizowana. Ze względu na objętość artykułu będzie to jedynie próba zasygnalizowania pewnych, w przekonaniu autorów istotnych dla tytułowej problematyki, zagadnień mogących stanowić przyczynek do dalszych badań.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Restricted Codes” w teorii Basila Bernsteina a poczucie społecznego resentymentu (perspektywa światłej edukacji przeciwstawiana ślepocie i bierności publicznej)

Uwagi autora skupiają się i związane są z niektórymi fundamentalnymi zmianami społeczno-politycznymi ostatniego okresu w Polsce. Oddziaływanie prasy i innej medialnej agitacji, a także wypowiadanie wielu opinii skierowanych do mniej wyedukowanej części społeczeństwa polskiego (~44%) przez reprezentantów partii rządzącej „Prawo i Sprawiedliwość”, przywołuje w ludzkiej świadomości emocjonalne społeczne poczucie resentymentu. Jest to proces społecznego odbioru wielu przekazów medialnych w kategoriach kampanijnej agitacji (strategii interwencyjnych) na osi continuum: osobowość - percepcja - emocje - podatność - tradycja - wybór polityczny. W artykule zawarto fragmenty Basila Bernsteina socjolingwistycznej teorii na temat języka i jego wpływu na postrzeganie przez individuum rzeczywistości.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Czeski Bóg? Religijność Czechów jako wynik tradycji społeczno-kulturowych

Celem artykułu jest prezentacja specyfiki czeskiego Kościoła i religijności Czechów. Autorka inspiruje się pracami głównie czeskich badaczy (Petr Fiala, Dana Hamplová, Tomáš Halík, Pavel Hošek, Jan Jandourek, Max Kašparů, Dušan Lužný, David Václavík, Michal Martinek, Zdeněk R. Nešpor, Pavel Říčan, Ivo O. Štampach, O. Štěch, David Václavík) i rozwija zawarte w nich myśli. Zajmuje się stereotypem Czecha, charakterystyką czeskiego wierzącego, czeskiego duchownego oraz czeskiego Kościoła, znajdując źródła wskazanych odmienności w wydarzeniach historycznych i ich interpretacji. W zakończeniu artykułu przedstawiono wnioski i przybliżono odbiorcy „obraz czeskiego Boga”.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Pedagogika religii w kontekście społecznym

W poszukiwaniu socjologicznych podstaw pedagogiki religii autor artykułu zwraca uwagę tylko na wybrane kwestie, jak teorie socjologii religii (część teoretyczna) i socjalizację religijną oraz nauczanie religii w szkole (część empiryczna). Takie pojęcia jak religia, religijny, religijność stanowią przedmiot rozważań zarówno socjologii, jak i pedagogiki religii. Socjologiczne teorie religii, socjologiczne teorie przemian religijności we współczesnym świecie mogą być przydatne w budowaniu pedagogicznych koncepcji religii i religijności, właściwych dla pedagogiki religii. Empiryczna socjologia religii - poprzez swoje badania - uwrażliwia wszystkie podmioty edukacyjne na nowe zjawiska religijne i kościelne, zmieniające się ustawicznie w nowych uwarunkowaniach społeczno-kulturowych. Współpraca między pedagogiką i socjologią religii jest możliwa i potrzebna, ale powinna być niesłychanie ostrożna. Każda dyscyplina naukowa ma swoją odrębność teoretyczną i metodologiczną. Socjologizacja pedagogiki religii byłaby czymś niewskazanym, a socjologiczna pedagogika religii - czymś absurdalnym.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Koncepcja kozła ofiarnego René Girarda jako inspiracja dla edukacji międzykulturowej

W artykule zostaje przywołana koncepcja mimetyzmu i kozła ofiarnego autorstwa René Girarda. Zasada mimesis w ujęciu francuskiego intelektualisty stanowi fundament społecznej natury człowieka. Jako taka oznacza jednocześnie źródło społecznego cierpienia skutkującego kolektywną przemocą, jak i warunek ładu społecznego osiąganego za sprawą instytucji kozłów ofiarnych. Koncepcja kozła ofiarnego odwołuje się do czterech stereotypów, które składają się na schemat prześladowczy ukazujący przemoc jako specyficzną zasadę regulacji stosunków społecznych w sytuacji poważnego kryzysu społecznego. Zaprezentowane koncepcje zostały umieszczone w polu pytań, jakie stawiają współczesna pedagogika, edukacja międzykulturowa i krytyczna pedagogika religii.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kapitał społeczny w małym mieście. przykład Słupcy

Celem opracowania jest analiza kapitału społecznego w małym mieście Słupca. Słupca to miasto powiatowe mające status gminy miejskiej, liczące w 2007 r. 14133 mieszkańców. Położone jest w środkowo-wschodniej części Wielkopolski, 70 km na wschód od Poznania. W opracowaniu dokonano analizy poziomu i jakości kapitału społecznego oraz jego wpływu na rozwój społeczno-gospodarczy Słupcy. Procesbadawczy kapitału społecznego obejmował dwa etapy: 1) przeprowadzeniewywiadów kwestionariuszowych na 200-osobowej próbie mieszkańców miasta, 2) przeprowadzenie indywidualnych wywiadów pogłębionychz aktywnymi mieszkańcami miasta, tzw. liderami lokalnymi.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Tożsamość i świadomość regionalna mieszkańców konurbacji rybnickiej

Przedmiotem opracowania jest świadomość i tożsamość regionalna mieszkańców wybranych miast konurbacji rybnickiej. Celem jest zdefiniowanie obszaru, na terenie którego żyją respondenci, i ich stosunku do niego. Mieszkańców konurbacji rybnickiej cechuje różnorodny poziom świadomości i tożsamości regionalnej. Dowiedziono, że dominujący typ zabudowy występujący na terenie dzielnicyjest dobrymwyznacznikiem do wydzielenia obszarów badań. Pociąga on za sobą bowiem długość zamieszkania i stanowi wyznacznik kwalifikacji do grupy autochtonów i przyjezdnych. Wykazano liczne różnice w podejściu do regionu między tymi dwiema grupami.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
O roli nauczyciela akademickiego w opinii polskich i zagranicznych studentów

Artykuł przybliża czytelnikowi wybrane aspekty obrazu nauczyciela akademickiego w deklaracji grupy studentów polskich i zagranicznych. W związku z zwiększającym się udziałem studentów z zagranicy w polskim rynku edukacyjnym autorka poszukiwała odpowiedzi na temat oczekiwań studentów związanych z rolą nauczyciela akademickiego. Celem artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów roli nauczyciela w opinii studentów zagranicznych oraz polskich. Badanie opinii studentów zostało przeprowadzone w maju i czerwcu 2019 roku w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej, gdzie uczą się studenci z Polski, Ukrainy i wielu innych krajów świata. Autorka zakładała, że z powodu różnic kulturowych obraz nauczyciela akademickiego w oczach poszczególnych grup studentów może się różnić. Z przeprowadzonych badań wynika jednak, że studenci, co prawda, preferują różne formy zajęć, ale niezależnie od kraju, z którego pochodzą, oczekują aktywnego i energicznego nauczyciela, przekazującego wiedzę w sposób jasny i zrozumiały, będącego profesjonalistą w swojej pracy.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Edukacja międzykulturowa na poziomie uniwersyteckim w Polsce w kontekście nabywania nowych kompetencji przez młodzież

W artykule zamierzam skoncentrować się na edukacji międzykulturowej jako przedmiocie akademickim w Polsce - w kontekście nabywania nowych kompetencji przez młodzież. Po pierwsze, analizie poddałam programy zajęć pod kątem oczekiwanych efektów uczenia się: wiedzy, umiejętności i kompetencji międzykulturowych, które studenci powinni zdobyć podczas kursu. Uwzględniłam zakres tematów poruszanych podczas kursu, liczbę godzin, a także formę zajęć oferowanych na uniwersyteckich kierunkach pedagogicznych w Polsce. Chciałabym również podzielić się własnymi doświadczeniami zebranymi podczas pracy ze studentami w związku z prowadzonym przeze mnie przedmiotem z zakresu edukacji międzykulturowej na wydziale pedagogicznym. W tekście przedstawię studenckie wizje edukacji międzykulturowej - na podstawie stworzonych przez nich scenariuszy zajęć dla dzieci. Moim zdaniem projekty te mogą odsłonić poziom wiedzy studentów na temat różnorodności kulturowej, kompetencje do przyszłej pracy w zróżnicowanych kulturowo środowiskach, a także ich podejście do edukacji międzykulturowej na poziomie szkolnictwa wyższego.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Edukacja dialogowa a kontekst kulturowy szkoły w tle koncepcji Jerome’a S. Brunera. Spotkania ze światem kulturowo różnym w klasie szkolnej

Artykuł ma charakter teoretyczny i jest refleksją nad kulturowym kontekstem szkoły z uwzględnieniem koncepcji Jerome’a S. Brunera. Dotychczasowe badania nad polską szkołą i wielokulturowością jej uczniów wskazują na różne jej modele i potrzebę realizacji edukacji dialogowej. Skłania to do określenia, w jaki sposób przebiega uczenie się w wielokulturowej szkole z obowiązującym w niej dyskursem. Analiza teoretyczna podjętych w artykule problemów dotyczy roli współczesnej szkoły i jej spotkań ze światem kulturowo różnym, miejsca międzykulturowego dialogu i dialogowego uczenia się. W odwołaniu do koncepcji Jerome’a S. Brunera, w artykule podjęto próbę określenia znaczenia różnych habitusów uczestników szkolnej edukacji i ich wpływu na rozwój i kulturę samej szkoły. Podjętym zagadnieniem teoretycznym jest także reprodukcja kultury „większości” w procesie edukacji szkolnej i konstruowanie przez uczniów wiedzy o świecie, nadawaniu mu znaczeń w warunkach kulturowej różnorodności. Idea edukacji dialogowej z koncepcją J.S. Brunera i jej teoretyczne konteksty zostały zestawione z przykładami praktyki edukacyjnej i realiami szkolnej rzeczywistości.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
(Nie)upowszechnianie w Internecie polskojęzycznego dorobku z pedagogiki międzykulturowej

Autorzy przedstawiają kanały upowszechniania dorobku naukowego z zakresu edukacji międzykulturowej i pedagogiki międzykulturowej w Internecie na zasadzie otwartego dostępu, w wyszukiwarkach jak Google Scholar oraz specjalistycznych portalach społecznościowych dla naukowców i badaczy: Academia.edu i ResearchGate.net. Koncentrują się szczególnie na zamieszczonym w tych kanałach dorobku z pedagogiki międzykulturowej w języku polskim. Przedstawiają wyniki analizy ich zawartości oraz propozycje dotyczące upowszechniania polskojęzycznego dorobku pedagogów międzykulturowych.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Poezja Łesi Ukrainki w przekładach Kazimierza Andrzeja Jaworskiego

Kazimierz Jaworski zaczął tłumaczyć utwory Łesi Ukrainki w połowie lat 50. Pierwsze translacje ukazały się w dziewiątym numerze „Kameny” z 1956 roku, w dziale Z poezji ukraińskiej. Przekłady K. A. Jaworskiego oraz w numerze piętnastym z 1958 roku. Wszystkie spolszczenia jej utworów zawiera trzeci tom Pism Jaworskiego pt. Przekłady poezji ukraińskiej, białoruskiej i narodów kaukaskich, opublikowany w 1972 roku w Lublinie. Znalazło się w nim dziewięć wierszy Ukrainki, pochodzących z wczesnych tomów poezji На крилах пісень (Na skrzydłach pieśni, 1893), Думи і мрії (Myśli i marzenia, 1899). Відгуки (Odgłosy, 1902).
Wiersze Łesi Ukrainki w przekładach Jaworskiego stanowią swoistą kwintesencję jej twórczości poetyckiej. Zarówno ich selekcja, jak i sposób tłumaczenia są starannie przemyślane. Przy ich wyborze lubelski poeta nie stronił od utworów refleksyjnych, wierszy o tematyce egzystencjalnej i tych związanych z rolą poety w społeczeństwie. Liryka Łarysy Kosacz w przekładach Jaworskiego jest niezwykle ekspresyjna i dynamiczna. Jest to wynik odpowiednich zabiegów tłumacza w planie znaczeń pragmatycznych i emocjonalno-stylistycznych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Bogaty język, zaniedbany język - refleksje o kulturze języka

Artykuł Bogaty język, zaniedbany język - refleksje o kulturze języka dotyczy wybranych zjawisk językowych. W centrum uwagi znajdują się leksykalne i ortograficzne oraz składniowe i interpunkcyjne zaniedbania dostrzegane w komunikatach tworzonych przez instytucje państwowe. Materiał analityczny pochodzi m.in. ze sprawozdania Rady Języka Polskiego za lata 2010-2011, które dotyczy oficjalnej komunikacji instytucji państwowych z Polakami. Celem opisu jest wskazanie przyczyn wybranych błędów oraz prezentacja zasad regulujących pisownię prawidłową, a także przedstawienie skorygowanych wersji omawianych przykładów. Wnioski płynące z analizy oficjalnych dokumentów pod kątem przestrzegania kultury języka przekładają się na refleksję dotyczącą odpowiedzialności za kondycję języka polskiego, który jest ważnym składnikiem tożsamości narodowej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Istota bezpieczeństwa energetycznego i jego zagrożenia

Bezpieczeństwo energetyczne jest bardzo ważnym elementem systemu bezpieczeństwa narodowego. Współcześnie można zaobserwować trend wzrastającego popytu na energię. Ze względu na to, niezbędne jest podejmowanie działań z zakresu bezpieczeństwa energetycznego, które mają na celu zapewnienie niezawodności sektora energetycznego państwa. Do głównych zagrożeń bezpieczeństwa energetycznego zalicza się: zagrożenia wynikające z możliwości przerwania dostaw energii, wynikające z uszkodzeń infrastruktury wytwórczej i przesyłowej, zagrożenia atakiem cyberterrorystycznym, o charakterze ekonomicznym oraz wynikające z wyczerpania się zasobów nośników energii i zużycia infrastruktury energetycznej.  Zagrożeniom bezpieczeństwa energetycznego można zapobiegać poprzez prowadzenie dywersyfikacji, gromadzenie rezerw strategicznych oraz zawieranie kontraktów. W celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego ważne jest podejmowanie współpracy międzynarodowej.

Czasopismo: Studia Administracji i Bezpieczeństwa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Rosyjskie metafory synestezyjne w przekładzie na język polski

W ostatnim czasie nastąpiła intensyfikacja badań nad synestezją z perspektywy różnych dziedzin i dyscyplin naukowych. Wciąż jednak stosunkowo niewiele publikacji dotyczy przekładu synestezji i metafor synestezyjnych. Temu właśnie zagadnieniu poświęcony jest niniejszy artykuł, który stawia sobie za cel przybliżenie strategii przekładu rosyjskich metafor synestezyjnych na język polski. Analiza materiału językowego dotyczy przekładu dwóch odmian metafor synestezyjnych – konwencjonalnych i niekonwencjonalnych (żywych). Pierwsze z nich, jako przejaw uniwersalnych tendencji do kojarzenia wrażeń zmysłowych pochodzących z różnych modalności, często w różnych językach realizują ten sam koncept metaforyczny. Tłumaczenie tego typu asocjacji synestezyjnych polega zatem na wyszukaniu korespondującej metafory. Jeśli taka metafora nie istnieje w języku docelowym, tłumacz zmuszony jest podjąć inne działania, np. wyszukać inną metaforę reprezentującą ten sam koncept lub zrezygnować z metaforycznego charakteru frazy. Jeśli zaś chodzi o metafory żywe, to sprawa na pozór wydaje się prosta. Twórczy i indywidualny charakter tych skojarzeń pozwala bowiem na dokonanie przekładu słowo w słowo. Jak to jednak zostało przedstawione na przykładach polskich tłumaczeń opowiadań Vladimira Nabokova, tłumacze decydują się na przyjęcie innych rozwiązań, często zaskakujących i nie do końca zrozumiałych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
The First English Printed Psalters — George Joye’s Translations and Their Editions

Artykuł omawia cztery psałterze angielskie, które są dziełem wybitnego, choć w dużej mierze zapomnianego, angielskiego protestanta George’a Joye’a, którego pierwsze angielskie tłumaczenie całego Psałterza ukazało się w Antwerpii w 1530 r. Po pierwszej publikacji nastąpiły dwa przedruki, z których oba ukazały się w Londynie w 1534 i 1544 r. Czwarty Psałterz był nowym przekładem, przygotowanym przez Joye’a na podstawie innego tekstu łacińskiego, i ukazał się w Antwerpii w 1534 r. Artykuł przedstawia tekst Psalmu 1 z każdej z tych publikacji, aby umożliwić porównanie i unaocznienie różnic występujących w omawianych tekstach.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Rewitalizacja i krajobraz miejski - kwestia społecznej odpowiedzialności

Procesy rewitalizacyjne terenów poprzemysłowych - przeprowadzanew Europie coraz liczniej - przekształcają krajobraz miejski. Zmiany te mają charakter wielowymiarowy: materialny, funkcjonalny, społeczny i symboliczny. Nowy krajobraz zrewitalizowanych fragmentów miasta odbierany jest kontekstualnie przez mieszkańców i użytkowników. W artykule omówione zostaną relacje bezpośrednie i pośredniewystępujące w krajobrazie miejskim zrewitalizowanych terenów poprzemysłowych. Na podstawie wybranych studiów przypadku zaproponowany zostanie model wykorzystania tego typu analiz do monitoringu i oceny skuteczności dokonanej rewitalizacji w kontekście jej społecznej odpowiedzialności.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ rewitalizacji dużych terenów przemysłowych na strukturę miasta

Artykuł prezentuje dwa przykłady procesów rewitalizacji przeprowadzanych na wielkich starych przemysłowych miastach - w Góteborgu i Lizbonie. Powierzchnia rewitalizowanych obszarów wynosiła ok. 300 ha. W Góteborgu w XIXw. zacząłsię rozwijać przemysłstoczniowy. W tym okresie zbudowano kilka portów po północnej stronie rzeki. W latach 70. - po tym, jak nastąpił kryzys naftowy -trzeba było zamykać stocznie z powodu współzawodnictwa rozwoju okrętownictwa z państw azjatyckich. W długoterminowym procesie Góteborg dążył do przekształcenia terenów przemysłowych w strefę miejskiej wielofunkcyjnej przestrzeni z innowacyjnym przemysłem, edukacją, administracją, usługami kultury i rozrywki, handlem i mieszkalnictwem. Obszar objęty rewitalizacją w Lizbonie dotyczy Parku Narodów, który leży we wschodniej części miasta. Obszar ten na początku XX w. miał charakter rolniczy, a następnie zlokalizowano tu zakłady przemysłowe, rafinerię, port i lotnisko. Impulsem do przeprowadzenia rewitalizacji tego obszaru była decyzja o zorganizowaniu w tym miejscu światowej wystawy EXPO ’98 pod hasłem „Oceany - dziedzictwo dla przyszłości”. W krótkim czasie przeprowadzono wiele działań, które doprowadziły do przeobrażenia zdegradowanej przestrzeni przemysłowej. Ukształtowane zostało miejskie centrum łączące wiele funkcji: biznesową, kulturalną, sportową, rozrywkową i rekreacyjną. Dugi proces rewitalizacji wymaga wyraźnego widzenia jej możliwości adaptowania potrzeb rynkowych i współudziału publiczno-prywatnego. Nowe działalności w takiej przestrzeni oznaczają nowe inwestycjealbo relokację centrum, ale może też nastąpić upadek niektórych funkcji w sąsiednich przestrzeniach. To wywiera wpływ na rynek pracy, co powoduje powiększenie poziomu bezrobocia wśród ludności z niskim wykształceniem, zasiedlającej te obszary. Miejsce takie staje się bardzo atrakcyjne, żywe, ale też drogie. Tylko ludzie z wysokim dochodem mogą w nim funkcjonować. To wywołuje zjawisko urban sprawl. Wielka przestrzeń po rewitalizacji może być nowym biegunem rozwoju, atrakcyjności regionu lub metropolii, gdyż ma ukształtowane wyższe funkcje, takie jak np. targi handlowe, współczesne przestrzenie handlowe itp. Radykalna transformacja wielkiej przestrzeni oznacza zmiany w strukturze miasta bądź regionu w aspektach: funkcjonalnym, społecznym, ekonomicznym i przestrzennym.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna