rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zarys metody określania trwałości resztkowej elementów konstrukcji statku powietrznego, uszkodzonych w wyniku trafienia pociskami penetrującymi

Prezentowana praca dotyczy problemu oceny trwałości resztkowej elementów konstrukcji statku powietrznego, uszkodzonych pociskami penetrującymi przeciwnika. Dokonano analizy fizyki niszczenia wybranych elementów konstrukcyjnych pod wpływem pocisków penetrujących. NAstępnie został stworzony deterministyczny opis zmiany wytrzymałości doraźnej oraz zmeczęniowej elementów konstrukcyjnych, powstałej po trafieniu pociskami penetrującymi. W analizie wytrzymałości zmęczeniowej został wykorzystany opis prędkości pękania zmęczeniowego dla materiałów liniowo sprężystych oparty na zależności Parisa, natomiast prędkość pękania zmęczeniowego w materiałach nieliniowo sprężystych opisana została za pomocą całki J. Efektem końcowym pracy było opracowanie metody szacowania trwałości resztkowej uszkodzonych elementów konstrukcji statku powietrznego. Prezentowane opracowanie zawiera również weryfikację opracowanej metody oceny trwałości resztkowej na podstawie danych rozwoju pęknięć zmęczeniowych w elementach płatowca, uzyskanych w procesie eksploatacji statków powietrznych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zastosowanie technologii whitetopping w aspekcie realizacji remontów nawierzchni podatnych

W artykule przedstawiono analizę techniczno-ekonomiczną realizacji remontów nawierzchni podatnych z zastosowaniem technologii whitetopping na przykładzie rozwiązań klasycznych, czyli dylatowanych, oraz o zbrojeniu ciągłym. Poruszono problematykę remontów dróg asfaltowych w aspekcie stale postępującej degradacji nawierzchni podatnych w Polsce. Zostały przedstawione typy stosowanych konstrukcji nawierzchni, ze szczególnym uwzględnieniem i charakterystyką nawierzchni podatnych, wskazano i opisano znaczące czynniki przyczyniające się do uszkodzeń i sprzyjające im, które w konsekwencji prowadzą do degradacji nawierzchni. Opisano także typy nawierzchni betonowych i ich charakterystykę, uwzględniając nowoczesne technologie nakładek z betonu cementowego w różnych wariantach technologicznych. Przedstawiono wyniki analizy technicznej i ekonomicznej realizacji remontów nawierzchni podatnych z zastosowaniem technologii whitetopping, na przykładzie rozwiązań dylatowanych oraz nakładek o zbrojeniu ciągłym. Wskazano korzyści i potencjalne utrudnienia w realizacji remontów z betonu cementowego.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza możliwości wykonania aerotriangulacji zdjęć cyfrowych pozyskanych kamerą niemetryczną zamontowaną na pokładzie bezzałogowego statku latającego bez systemu GPS/INS

Omówiono zagadnienie fotogrametrycznego opracowania zdjęć pozyskanych za pomocą amatorskiej, niemetrycznej kamery zamontowanej na pokładzie miniaturowego, bezzałogowego statku latającego (BSL). Rozpatrywanym zagadnieniem jest również zbadanie potencjału wykorzystania niskobudżetowych bezzałogowych platform latających pozbawionych systemu GPS/INS do pozyskiwania geodanych. W tym przypadku wyposażenie tego typu platformy w taki system podnosiłoby nawet kilkakrotnie koszt całego urządzenia, a dokładność wyznaczenia pozycji bezzałogowego statku kształtowałaby się na poziomie tylko kilku metrów. Celem badań było przeprowadzenie analizy dokładności aerotriangulacji zdjęć cyfrowych pozyskanych za pomocą kamery niemetrycznej zamontowanej na pokładzie bezzałogowego statku latającego. W ramach prac badawczych wykorzystano terenową osnowę fotogrametryczną, przeprowadzono kalibrację kamery niemetrycznej oraz wykonano nalot fotogrametryczny nad obszarem opracowania. Z kilkudziesięciu pozyskanych zdjęć wybrano takie, które charakteryzowały się możliwe najmniejszymi wartościami kątów nachylenia i skręcenia oraz posiadały zbliżoną skalę. W dalszych badaniach skupiono się na analizie dokładności aerotriangulacji na wybranym bloku testowym bez uwzględniania danych nawigacyjnych oraz, dla porównania, z uwzględnieniem przybliżonych środków rzutów z systemu GPS. Analizy dokładności wyrównania dokonano niezależnie w dwóch programach: Leica Photogrammetry Suite oraz MATCH-AT (INPHO). Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono, że oprogramowanie MATCH-AT jest znacznie wydajniejszym programem do aerotriangulacji zdjęć cyfrowych pozyskanych kamerą cyfrową z pokładu BSL od oprogramowania Leica Photogrammetry Suite. Dzięki dużej liczbie poprawnie wygenerowanych punktów wiążących możliwe było wzmocnienie sieci wiązań w czasie wyrównania. Udowodniono również, że możliwe jest otrzymanie zadowalających wyników wyrównania bez uwzględniania danych z tanich sensorów nawigacyjnych o niskiej dokładności, które w kontekście aerotriangulacji w żaden sposób nie poprawiły dokładności wyrównania.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ochrona własności przemysłowej

Artykuł prezentuje najważniejsze zagadnienia związane z ochroną własności przemysłowej. Przedstawiono genezę tej ochrony, zwracając szczególną u wagę na jej wymiar międzynarodowy, regionalny, a także krajowy. Następnie, prezentując przedmioty ochrony własności przemysłowej, przybliżono skutki udzielenia praw dla przedsiębiorstw i osób fizycznych, będących autorami zgłoszeń. W dalszej części artykułu zaprezentowano zasady zgłaszania rozwiązań i oznaczeń do ochrony, skutki naruszenia praw, ich ograniczenie w sensie terytorialnym i czasowym oraz inne aspekty z tym związane. Starano się uwypuklić również te elementy przedmiotów ochrony własności przemysłowej, które w pewnym sensie posiadają aspekt jakościowy, decydujący o możliwości ubiegania się o ochronę oraz przyznania jej przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza możliwości zastosowania mieszanek mineralno-asfaltowych porowatych na nawierzchniach obiektów mostowych

Artykuł przedstawia analizę zastosowania nowoczesnych technologii podczas wykonywania nawierzchni drogowych obiektów mostowych. Analiza ta została przeprowadzona w ramach pracy końcowej współautorki, w której oceniono możliwości zastosowania mieszanek mineralno-asfaltowych porowatych do budowy nawierzchni drogowych obiektów mostowych. Ocenę oparto o wyniki badań laboratoryjnych wybranych mieszanek mineralno-asfaltowych porowatych, przy uwzględnieniu różnych właściwości materiałowych, takich jak określenie: zawartości wolnych przestrzeni w MMA, spływności lepiszcza, wrażliwości na działanie wody i mrozu, ubytku ziaren w mieszance. Całość badań laboratoryjnych zakończyła się zaprojektowaniem dwóch mieszanek mineralno-asfaltowych porowatych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wyznaczanie bilansu cieplnego silnika spalinowego o zapłonie samoczynnym

W artykule przedstawiono metodykę wyznaczania bilansu cieplnego na przykładzie silnika spalinowego 4CT90. Opisano zastosowaną aparaturę badawczą i sposób obliczania strumieni ciepła. Przeanalizowano wyniki pomiarów strumieni ciepła w funkcji prędkości obrotowej i obciążenia silnika. Określono ilość ciepła zamienionego na pracę użyteczną oraz odprowadzanego przez układ chłodzenia, spaliny i wypromieniowanego przez ścianki silnika.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Możliwości modyfikacji konstrukcji cyklonu zwrotnego z wlotem stycznym

Przedstawiono wpływ wymiarów głównych cyklonu zwrotnego z wlotem stycznym na efektywność odpylania. Zaprezentowano przykładowe modyfikacje konstrukcji cyklonów oraz dokonano ich oceny w zakresie zastosowania w filtrze powietrza pojazdu mechanicznego. Przeprowadzono modyfikację konstrukcji cyklonu D-40 filtru powietrza pojazdu terenowego. Dokonano eksperymentalnej oceny wpływu zmian konstrukcyjnych cyklonu na charakterystyki skuteczności odpylania i oporu przepływu. Określono przy pomocy licznika cząstek rozmiar i liczbę ziaren pyłu w powietrzu za cyklonem przed i po wykonaniu jego modyfikacji.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza MES naprężeń w spoinach klejowych obciążonych zmęczeniowo

Połączenia klejowe charakteryzuje ograniczona trwałość, w tym również zmęczeniowa. Celem przeprowadzonych badań było poszukiwanie zależności między trwałością zmęczeniową połączeń obciążonych na ścinanie a wartością maksymalnych naprężeń występujących w spoinach takich połączeń obciążonych zmęczeniowo. Wyznaczono eksperymentalnie wytrzymałość doraźną i trwałość zmęczeniową połączeń klejowych jedno- i dwuzakładkowych. W badaniach zmęczeniowych, próbki obciążano cyklem odzerowotętniącym, którego maksymalna wartość była równa 0,35 wartości obciążenia niszczącego. Próbki klejono klejem epoksydowym Epidian 57, utwardzanym trietylenotetraaminą w temperaturze otoczenia lub 60°C. Stosowano dwa sposoby przygotowania powierzchni do klejenia: trawienie lub schropowacanie płótnem ściernym oraz dwie grubości spoin klejowych 0,2 i 0,03 mm. Metodą elementów skończonych obliczono naprężenia w spoinach badanych próbek przy obciążeniu niszczącym i maksymalnym cyklu zmęczeniowego. Obliczenia prowadzono przy uwzględnieniu nieliniowych właściwości kleju i klejonych blach. Dla przeprowadzenia takich obliczeń niezbędne było wyznaczenie krzywych naprężenie-odkształcenie kleju i klejonych materiałów. Oceniono, jak zmiana obciążenia wpływa na zmianę maksymalnych naprężeń w spoinach oraz co wpływa na trwałość zmęczeniową połączeń klejowych. Wykazano, że nie występuje proporcjonalna zależność między wartością maksymalnych obciążeń połączenia a wartością maksymalnych naprężeń w spoinie klejowej. Stwierdzono, że trwałość zmęczeniowa spoin klejowych zależy istotnie od rodzaju połączenia, grubości spoiny i wartości maksymalnych naprężeń w spoinie, występujących w trakcie cyklu zmęczeniowego.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Metody i narzędzia diagnozowania urządzeń Zintegrowanego Systemu Łączności na pokładzie statku powietrznego

Artykuł przedstawia narzędzia badawcze wykorzystywane w Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych do uruchomienia, testowania i diagnozowania zintegrowanych systemów łączności (ZSŁ) w zakresie zestawu radiostacji pokładowych (lotniczych i taktycznych) oraz funkcji wykorzystanego w nich oprogramowania na pokładzie statku powietrznego. Problem badawczy podejmowany w artykule określony został poprzez opracowanie i budowę stanowiska integracyjnego przeznaczonego do uruchamiania radiostacji pokładowych integrowanych na bazie cyfrowych szyn danych (m.in. wg standardu MIL-1553B) oraz mobilnego zestawu aparatury kontrolno-diagnostycznej przeznaczonej do przygotowania planów radiowych, przeniesienia ich na pokład oraz diagnozowania poszczególnych radiostacji zintegrowanego systemu łączności w czasie ich eksploatacji. Pokładowa sieć wymiany danych, całe oprogramowanie integracyjne dla poszczególnych radiostacji oraz architektura i organizacja systemu łączności radiowej m.in. serwera komunikacyjnego została opracowana przez Zakład Awioniki ITWL. Stanowisko integracyjne oraz zestaw aparatury kontrolno-diagnostycznej pozwala integrować nowoczesne radiostacje pokładowe oraz urządzenia zintegrowanych systemów łączności radiowej na pokładzie śmigłowców wojskowych m.in. z rodziny Mi oraz W-3PL „Głuszec”. Przedstawiono wybrane zadania realizowane za pomocą tego stanowiska oraz problemy pojawiające się podczas uruchamiania i testowania opracowanego oprogramowania integrującego urządzenia łączności w zakresie jego funkcjonalności i niezawodności. Zastosowanie komputerowego systemu diagnozowania umożliwia wprowadzenie zmian w oprogramowaniach poszczególnych radiostacji, zmianę ustawień parametrów technicznych oraz automatyczne wykrywanie niesprawności w bieżącej eksploatacji zintegrowanego systemu łączności, którego głównym elementem jest serwer komunikacyjny. Omówione narzędzia diagnostyczne pozwalają integrować nowoczesne radiostacje pokładowe stosowane w lotnictwie wojskowym, wspomagają także proces diagnozowania i testowania nowych urządzeń radiokomunikacyjnych oraz stanową bazę do dalszego rozwoju zintegrowanych systemów łączności. Posiadanie takiego stanowiska integracyjnego oraz aparatury kontrolno-diagnostycznej pozwala uzyskać możliwości firm zachodnich w zakresie integrowania nowych urządzeń łączności na współczesnym poziomie technologicznym oraz diagnostyki technicznej systemów.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Obliczenia charakterystyk termodynamicznych gazów prochowych

W pracy przedstawiono metodę oraz wyniki numerycznych obliczeń składu i charakterystyk termodynamicznych produktów spalania stałych materiałów miotających (prochów) w stałej objętości. Otrzymane charakterystyki, takie jak izochoryczno-adiabatyczna temperatura spalania Ts' siła prochu f oraz stosunek ciepeł właściwych k=cp/cv stosowane są w obliczeniach balistyki wewnętrznej. Za pomocą opracowanego programu komputerowego wykonano obliczenia dla wybranych prochów (nitrocelulozowych i nitroglicerynowego) oraz przeanalizowano wpływ ciśnienia na charakterystyki termodynamiczne gazów prochowych. Porównano charakterystyki prochów wyznaczone z wykorzystaniem opracowanego programu oraz programu CHEETAH.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ niektórych procesów obróbki plastycznej metali ciężkich 87W-7Ni-3Fe-3Re na ich wybrane właściwości

W artykule przedstawiono wyniki wstępnych badań walcowania i młotowania na zimno metali ciężkich o składzie 87%W-7%Ni-3%Fe-3%Re. Osiągnięte rezultaty wskazują, że zarówno jeden jak i drugi proces wpływają na poprawę niektórych właściwości mechanicznych wymienionych metali. O wyborze młotowania w realizacji szerokiego programu badawczego zdecydowała jego wysoka przydatność do obróbki długich okrągłych profili wykorzystywanych w technologii wytwarzania rdzeni pocisków przeciwpancernych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Reklystalizacja i badanie parametrów użytkowych FOX-7

Podjęto próbę optymalizacji metody reklystalizacji nowego materiału wybuchowego FOX-7 pod kątem uzyskania produktu o obniżonej wrażliwości na bodźce zewnętrzne. Zbadano wrażliwość oraz charakterystyki użytkowe otrzymanego materiału wybuchowego. Wyznaczono m. in. wrażliwość na tarcie i uderzenie, prędkość i ciepło detonacji oraz energię Gurneya.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Deformacja cylindrycznych konstrukcji pod działaniem dwóch ruchomych obciążeń impulsowych

Wiele współczesnych konstrukcji inżynierskich, w tym konstrukcje ochronne i rurociągi, posiada podstawowe elementy w postaci konstrukcji cylindrycznych. W sytuacjach nadzwyczajnych mogą na te konstrukcje oddziaływać intensywne ruchome obciążenia impulsowe, zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz konstrukcji. Te obciążenia powodują deformację materiału konstrukcyjnego w zakresie sprężysto-plastycznym z dużymi szybkościami odkształcenia, łącznie z powstaniem niestacjonarnego pola temperatury. Stąd powstaje zagadnienie analizy pracy konstrukcji cylindrycznych w zakresie niestacjonarnych pól naprężeń sprężysto-plastycznych z uwzględnieniem efektów termicznych wywołanych obciążeniami impulsowymi działającymi z różną intensywnością. W artykule przedstawiono metodykę obliczeń konstrukcji cylindrycznych poddanych z zewnątrz oddziaływaniu silnego pola elektromagnetycznego, a od wewnątrz impulsowemu obciążeniu zależnemu od ciśnienia i prędkości detonacji. Wyniki dwuwymiarowej symulacji numerycznej porównano z danymi z eksperymentu fizycznego.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania właściwości penetracyjnych pocisków z rdzeniami ze spieku 90W-7Ni-3Fe wytworzonego różnymi metodami

W pracy zamieszczono wyniki badań właściwości penetracyjnych spieków 90W-7Ni-3Fe. Materiał do badań wykonano metodą konwencjonalną (przez spiekanie w piecu oporowym) i rezystancyjną. Zastosowano ogółem trzy warianty procesu wytwarzania spieków. Rdzenie osadzono w płaszczu miedzianym pocisku 7,62 mm oraz sabocie stalowym kal. 8,6 mm. Rdzenie spiekane rezystancyjnie wykazywały lepsze właściwości penetracyjne niż spiekane w sposób tradycyjny w takiej samej atmosferze ochronnej.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Metody generowania impulsu ciśnienia w powietrzu do oceny odporności wybuchowej elementów konstrukcji

Wymagania stawiane niektórym przemysłowym i publicznym obiektom budowlanym zostały poszerzone o kryterium odporności na impuls ciśnienia wytworzony przez przypadkowy wybuch lub zamierzony atak terrorystyczny. Elementami szczególnie wrażliwymi, a jednocześnie odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo ludzi i wyposażenia w obiekcie budowlanym, są okna, drzwi, żaluzje oraz urządzenia wentylacyjne. Badania odporności wybuchowej wymienionych elementów konstrukcji obiektów oraz nadawanie im klas bezpieczeństwa określają normy europejskie ustanowione w ostatnich latach. Podstawowym narzędziem do przeprowadzenia badań odporności wybuchowej jest generator impulsu ciśnienia o czasie trwania min. 20 milisekund oraz amplitudzie rzędu ułamka megapascala. Autorzy zaproponowali zastosowanie generatorów składających się z kombinowanego ładunku detonującego oraz wybuchowego (typu pirotechnicznego), które wytwarzają silny impuls ciśnienia w powietrzu. Parametry impulsu można regulować w szerokich granicach, zmieniając masę ładunków oraz sposób ich inicjowania. W artykule opisano zastosowanie opracowanego generatora impulsu ciśnienia w powietrzu do oceny odporności wybuchowej drzwi i okien przemysłowych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Aktywne obrazowanie w monitoringu i diagnostyce technicznej

Aktywne kamery oferują ponadstandardowe możliwości pozyskiwania informacji o obserwowanej scenie m.in. w zakresie definiowania przestrzeni i czasu obserwacji czy też obrazowania przy ograniczonej widoczności. Z kolei aktywna wizualizacja techniką rozszerzonej rzeczywistości ułatwia percepcję danych użytkownikowi. Proponowane rozwiązania oferują łącznie unikalne możliwości obserwacyjno-pomiarowe m.in. w obszarze monitoringu terenu i diagnostyki technicznej. Zastosowanie aktywnych metod akwizycji i wizualizacji danych istotnie wpływa na zwiększenie potencjału systemów informacyjnych.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Synteza i charakterystyka uporządkowanych mezoporowatych materiałów MCM-41 z grupami winylowymi

Zsyntezowano serię uporządkowanych mezoporowatych materiałów krzemionkowych MCM-41 ze wzrastającą ilością grup winylowych. W procesie syntezy z obróbką hydrotermiczną stosowano trietoksywinylosilan (TEVSi) w ilości 0, 10, 20, 30 i 50% w stosunku do tetraetoksysilanu (TEOS) wykorzystanego jako źródło krzemionki oraz w obecności bromku cetylotrimetyloamoniowego (surfaktantu), którego cząsteczki stanowiły matrycę dla tworzącego się materiału krzemionkowego. Substancję powierzchniowo czynną (surfaktant) usuwano z wnętrza porów materiałów z grupami winylowymi za pomocą ekstrakcji alkoholowej z dodatkiem kwasu solnego, natomiast w przypadku materiału bez tych grup zastosowano wysokotemperaturową kalcynację. Przestrzenne, heksagonalne uporządkowanie mezoporów w próbkach charakteryzowano za pomocą dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego (XRD). Natomiast strukturę porowatą tych materiałów charakteryzowano na podstawie niskotemperaturowej (77 K) adsorpcji azotu, którą wykorzystano do wyznaczania powierzchni właściwej, objętości mezoporów i funkcji rozkładu objętości porów. Stwierdzono, że próbka MCM-41 bez grup winylowych, jak i próbki MCM-41 z grupami winylowymi są dobrze uporządkowanymi mezoporowatymi materiałami ze znaczącym udziałem pierwotnych mezoporów. Ponadto stwierdzono, że wraz ze wzrastającym udziałem ilości użytego w syntezie TEVSi (10, 20, 30, 50%) pogarszają się nieco właściwości adsorpcyjne materiałów z grupami winylowymi. Stają się one nieco gorzej uporządkowane, a ich funkcje rozkładu objętości porów mają większą dyspersję oraz ich maksima przesuwają się w kierunku mniejszych wartości wymiaru porów. Uporządkowane materiały krzemionkowe z rodziny MCM-41 z grupami winylowymi są bardzo obiecującymi materiałami do wykorzystania w adsorpcji i katalizie.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie metodą chromatograficzną fizykochemicznych właściwości niemodyfikowanych i modyfikowanych nanoporowatych materiałów krzemionkowych

Metodą inwersyjnej chromatografii gazowej badano właściwości powierzchniowe uporządkowanych nanoporowatych materiałów krzemionkowych z rodziny MCM-41. Posłużono się niemodyfikowanym materiałem, zawierającym na swej powierzchni grupy silanolowe oraz materiałem modyfikowanym z grupami merkaptopropylowymi. Do badania niejednorodności powierzchniowej tych materiałów zastosowano następujące adsorbaty: n-pentan, n-heksan, n-hep-tan, n-oktan, metanol, etanol, benzen, cykloheksan, tetrahydrofuran, octan etylu, eter dietylowy i acetonitryl. Niejednorodność powierzchni krzemionkowej charakteryzowano za pomocą funkcji rozkładu potencjału adsorpcyjnego. Stwierdzono istotny wpływ chemicznej budowy i rozkładu ładunku na poszczególnych atomach w cząsteczce adsorbatu na jej oddziaływanie z powierzchnią krzemionkową. Oddziaływanie to jest tym silniejsze, im adsorbat jest bardziej polarny. Istotne znaczenie mają również grupy funkcyjne znajdujące się na powierzchni krzemionkowej oraz stopień pokrycia nimi tej powierzchni. Poza nielicznymi wyjątkami, wydaje się, że adsorbat znacznie silniej oddziaływuje z grupami merkaptopropylowymi niż z grupami silanolowymi, znajdującymi się na powierzchni krzemionkowej.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Doświadczalne badania impulsowego silnika rakietowego do gazodynamicznego sterowania

Idea gazodynamicznego sterowania lub korygowania trajektorii lotu obiektów kosmicznych znalazła zastosowanie również w pociskach rakietowych [1]. Zasada gazodynamicznej korekcji toru lotu polega na krótkotrwałym przyłożeniu siły określonej wartości, wywołanej ukierunkowanym strumieniem gazów, w odpowiedni punkt na powierzchni korygowanego obiektu. Do wytworzenia takiej siły może być użyty małogabarytowy silnik rakietowy na paliwo stałe. W artykule przedstawiono wyniki wyznaczonych doświadczalnie charakterystyk balistycznych rakietowego silnika korekcyjnego. Przedstawiono także wyniki badań wpływu oddziaływania takiego silnika na dynamikę makiety pocisku, uzyskane na stanowisku badawczym opracowanym i wykonanym specjalnie do realizacji tego zagadnienia.

Czasopismo: Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna