rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Cechy temperamentu i style radzenia sobie ze stresem jako predyktory wypalenia zawodowego u pielęgniarek psychiatrycznych

Wśród predyktorów wypalenia zawodowego wskazuje się na temperament i style radzenia sobie ze stresem. Nadrzędnym celem prezentowych badań było zbadanie, w jakim stopniu zarówno cechy temperamentalne, jak i konkretne style postępowania w obliczu sytuacji stresowych wyjaśniają zmienność wyników w obszarze wypalenia zawodowego pielęgniarek psychiatrycznych. Dla realizacji tego celu przeprowadzono badania, którymi objęto 60 kobiet pracujących w sektorze psychiatrycznej opieki zdrowotnej. W projekcie badawczym zastosowano trzy metody psychologicznego pomiaru. Należą do nich: 1) Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu J. Strelaua i B. Zawadzkiego (FCZ-KT), 2) Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych N.S. Endlera i J.D.A. Parkera (CISS), 3) Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego C. Maslach (MBI-HSS). Przeprowadzone analizy statystyczne pozwoliły na konfirmację predykcyjnej roli wrażliwości sensorycznej, stylu zadaniowego i stylu emocjonalnego w zakresie wypalenia zawodowego. W przypadku stylu unikowego oraz pozostałych pięciu cech temperamentu nie ma podstaw do uznania tych zmiennych za predyktory wypalenia zawodowego. Rezultaty zrealizowanych badań sugerują, że w pomocy psychologicznej czy terapeutycznej świadczonej pielęgniarkom psychiatrycznym: 1) w większym stopniu należy koncentrować się na wzmacnianiu czynnego angażowania się w rozwiązywanie problemów zawodowych aniżeli na uświadamianiu szkodliwości unikowych tendencji w obszarze radzenia sobie, 2) ważne wydaje się kształtowanie umiejętności świadomego przeżywania emocji negatywnych, ujawniających się w kontakcie z pacjentem psychiatrycznym.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poczucie koherencji a wartości podstawowe u kobiet z anoreksją i bulimią psychiczną

Zasadniczym celem podjętych badań było poszukiwanie zależności między poczuciem koherencji i jego wymiarami a wartościami podstawowymi u kobiet z zaburzeniami odżywiania. W badaniu wykorzystano Portretowy Kwestionariusz Wartości (PVQ-R2) Schwartza oraz Kwestionariusz Orientacji Życiowej (SOC-29) Antonovsky’ego. Badaniami objęto 40 kobiet z anorexia nervosa oraz 40 z bulimia nervosa według kryteriów badawczych ICD-10. Istotne statystycznie różnice wystąpiły w poczuciu koherencji i hierarchii wartości podstawowych u kobiet z anoreksją i bulimią oraz w strukturze powiązań między nimi. Uzyskane wyniki potwierdzają zasadność dokonanego zróżnicowania badanych kobiet ze względu na postać zaburzeń odżywiania. Znajomość hierarchii wartości u kobiet z zaburzeniami odżywiania może mieć istotne znaczenie w wyjaśnianiu ogólnych zasobów odpornościowych i możliwości adaptacyjnych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ocena myślenia logicznego u dzieci w okresie średniego dzieciństwa na podstawie układania historyjek obrazkowych

Celem badań była ocena myślenia logicznego u dzieci przedszkolnych na podstawie zadania polegającego na ułożeniu historyjek obrazkowych z szeregu nieuporządkowanych obrazków. Zadanie było zróżnicowane ze względu na liczbę obrazków tworzących poszczególne historie (najkrótsze historie składały się z 4, a najdłuższe z 6 obrazków) oraz następstwo czasowe prezentowanych wydarzeń. Założono, że historie prezentujące odległe konsekwencje wydarzeń będą dla dzieci trudniejsze niż historie, których skutki mają charakter bezpośredni. Hipoteza się potwierdziła. Zarówno w grupie dzieci cztero-, jak i pięcioletnich najtrudniejsze okazały się historie przedstawiające odległe skutki zaprezentowanych zdarzeń.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartości związane z pracą zawodową pilotów wojskowych

Praca zawodowa stanowi podstawową formę aktywności człowieka, odgrywa główną rolę w zaspokajaniu jego życiowych potrzeb rozwojowych. Jednak, jak wykazują dotychczasowe badania empiryczne, stanowi też różną wartość w życiu pracujących, a poszczególne jej aspekty są niekiedy odmiennie oceniane w zależności od wykonywanego zawodu i pełnionej roli zawodowej. W zawodach trudnych i niebezpiecznych, do których należy profesja pilota wojskowego, znaczenie przywiązywane do wykonywanej pracy odgrywa kluczową rolę w jakości pełnionej służby. Kierując się tymi przesłankami, dokonałem diagnozy wartości, jakie piloci wojskowi wiążą z wykonywaną pracą zawodową. Problematykę tę rozpatrywałem w kontekście uwarunkowań społeczno-zawodowych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zarządzanie sobą – umiejętność konieczna dla współczesnego nauczyciela

Współczesny świat stwarza nieograniczone możliwości osiągania sukcesów w wybranej przez siebie dziedzinie. Postęp  technologiczny, w tym Internet, zapoczątkował nową erę komunikacji międzyludzkiej. Świat jako globalna wioska stał się już nie marzeniem człowieka, lecz jego rzeczywistą codziennością. W świecie tym jednym z najważniejszych elementów funkcjonowania człowieka jest wykorzystanie czasu. Stąd coraz bardziej wzrasta rola umiejętności zarządzania sobą w każdej sferze funkcjonowania człowieka. Analiza oczekiwań z rzeczywistymi osiągnięciami danego człowieka dostarcza mu ważnej informacji o potrzebach społeczno-gospodarczych. Aby odnieść sukces w otaczającym nas świecie, należy więc nauczyć się zarządzać sobą, rozwijać się, robić to, co wychodzi nam najlepiej, zachować bystrość umysłu i energię oraz akceptację samego siebie. Nauczyciel – ze względu na odpowiedzialność za młodych ludzi, których kształci i wychowuje – wykonuje szczególny zawód, a właściwie pełni misję. Przygotowując młodych ludzi do funkcjonowania we współczesnym świecie, powinien kreować w nich tę umiejętność zarządzania sobą. Uwzględniając zasadę mistrz–uczeń, współczesny nauczyciel, chcąc służyć własnym przykładem, sam musi dążyć do mistrzostwa w zakresie poznania siebie i zarządzania sobą.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Promocja zdrowia i prawidłowego rozwoju psychofizycznego dziewcząt na łamach czasopism kobiecych z drugiej połowy XIX i początków XX w.

Zdrowie jest podstawowym dobrem człowieka. Troska o prawidłowy rozwój potomstwa spoczywa na rodzicach. To oni dostarczają dziecku pożywienie, dbają o właściwy ubiór, organizują czas wolny. Ponadto przekazują synowi i córce określone wartości i przekonania związane ze zdrowiem. W drugiej połowie XIX w. w wielu średniozamożnych rodzinach kierowano się w tej sprawie konwenansem i opinią publiczną, a nie rzetelną wiedzą i zdrowym rozsądkiem. Rodzice przyjmowali niewłaściwe postawy, zwłaszcza w stosunku do córek. Dlatego publicyści czasopism, w trosce o zdrowie dziewcząt – przyszłych matek, krytykowali niewłaściwe podejście do ich wychowania. W celu poznania opinii publicystów na temat błędów rodziców w wychowaniu córek autorka przeprowadziła kwerendę biblioteczną kilku czasopism, m.in. takich jak: „Bluszcz”, „Tygodnik Mód i Powieści”, „Dobra Gospodyni”. Autorzy analizowanych publikacji nie skupiali się jedynie na krytyce niewłaściwych zachowań, ale też podawali wskazówki, jak postępować, aby wspomagać prawidłowy rozwój dziewcząt.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Warunki efektywnego kształcenia pracowników socjalnych

W artykule zostały przedstawione najważniejsze warunki, jakie powinny być spełnione w celu efektywnego przygotowania studentów do zawodu pracownika socjalnego. Podstawą refleksji autorki są doświadczenia polskich szkół pracy socjalnej z ostatnich dwóch dekad kształcenia oraz doświadczenia wypracowane na gruncie kształcenia studentów pracy socjalnej w Instytucie Socjologii UAM. W artykule szczególna uwaga została zwrócona na konieczność zagwarantowania w procesie kształcenia odpowiednio przygotowanej kadry naukowo-dydaktycznej, przejrzystości w zakresie spodziewanych efektów kształcenia, a także przewidywalności w zakresie ról zawodowych i misji zawodu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Organizacje pozarządowe jako narzędzie skutecznej polityki społecznej w kontekście zwalczania bezrobocia na przykładzie Lubelszczyzny

Bezrobocie jest jednym z elementów kształtujących politykę socjalną. Istnieje szereg narzędzi do walki z tym niekorzystnym zjawiskiem. W momencie akcesji Polski do struktur Unii Europejskiej został wzmocniony trzeci sektor poprzez wsparcie finansowe udzielane w ramach funduszy strukturalnych. W związku z tym w okresie ostatnich 15 lat można zaobserwować wzmożone działania mające na celu zmniejszenie stopy bezrobocia nie tylko poprzez wsparcie udzielane przez aparat państwowy, lecz przede wszystkim przez organizacje pozarządowe. Celem opracowania było zwrócenie uwagi na zjawisko bezrobocia na terenie województwa lubelskiego na przełomie lat oraz ukazanie roli NGOs w kontekście walki z tym zjawiskiem.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jacy ludzie mogą liczyć na wsparcie? Ciemna triada i konwersacyjna niebezpośredniość jako predyktory wsparcia społecznego

W przedstawionym badaniu wzięło udział 118 osób – 48 mężczyzn i 70 kobiet, w wieku między 18. a 65. rokiem życia (M = 24,70; SD = 10,90). Rekrutacji osób badanych dokonano za pomocą metody kuli śnieżnej drogą internetową. Głównym celem badania była eksploracja potencjalnych predyktorów wsparcia społecznego – ciemnej triady, czyli konstruktu, na który składają się trzy cechy uznawane za niepożądane: psychopatia, makiawelizm i narcyzm, a także stylu konwersacyjnej niebezpośredniości, czyli skłonności zarówno do generowania wypowiedzi, w których ukryte są jakieś treści, jak i do doszukiwania się niejawnych komunikatów w wypowiedziach innych. Dodatkowo sprawdzono, czy między zmiennymi wyjaśniającymi zachodzi interakcja. Poddane dyskusji wyniki częściowo potwierdzają dwie hipotezy mówiące o związku między ciemną triadą i konwersacyjną niebezpośredniością a wsparciem społecznym. Okazało się, że analizy statystyczne częściowo potwierdziły dwa z przewidywanych wniosków. Istotne okazały się związki między makiawelizmem i psychopatią a wsparciem społecznym oraz między podskalą konwersacyjnej niebezpośredniości (generowaniem) a wsparciem społecznym. Nie udało się potwierdzić przewidywanej interakcji między zmiennymi niezależnymi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Logoterapia Viktora Emila Frankla w psychoterapii i poradnictwie psychologicznym

W artykule opisano genezę i zastosowanie logoterapii (metody psychoterapii), której twórcą jest Viktor Emil Frankl. Zaprezentowano główne założenia tego nurtu psychoterapii, omówiono cele i techniki logoterapii rozumianej jako specyficzne podejście terapeutyczne. Szczególną uwagę zwrócono na związki logoterapii z psychologią egzystencjalną oraz na walory logoterapii, zwłaszcza w przezwyciężaniu redukcjonistycznej koncepcji człowieka w psychoterapii i poradnictwie psychologicznym. Ukazano potencjał logoterapii w podejściu do cierpienia psychicznego pacjenta, szczególnie w kontekście sensu życia i doświadczania frustracji egzystencjalnej. Podkreślono możliwość włączania założeń logoterapii do innych szkół psychoterapii i poradnictwa psychologicznego. Ponadto wskazano na możliwość wykorzystania logoterapii w pracy z pacjentem nad jego sferą noetyczną.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pomoc osobom starszym – wybrane aspekty prawne

Problematyka starości i pomocy osobom w podeszłym wieku stanowi zagadnienie szeroko analizowane i omawiane przez różne dyscypliny naukowe ze względu na swą społeczną doniosłość. Tradycyjnie opieka była sprawowana w rodzinie. W nowoczesnych społeczeństwach jest realizowana także przez instytucje. W perspektywie wciąż rosnącej liczby osób starszych za cel niniejszego artykułu przyjęto analizę i interpretację wybranych aspektów prawnych związanych ze sferą pomocową. W opracowaniu podjęto problematykę zapewnienia opieki w domu pomocy społecznej, utraty zdolności do czynności prawnych oraz obowiązku alimentacyjnego. Pobyt w domu pomocy społecznej może wynikać z aktu woli albo z mocy orzeczenia sądowego. Problemem jest to, że osoby starsze często nie są w stanie poradzić sobie z wyegzekwowaniem swoich praw, choćby w zakresie uzyskania alimentów od dorosłych dzieci. Nierzadko borykają się z problemami finansowymi. Mogą skorzystać ze świadczeń i specjalnych dodatków do emerytury bądź renty, jeśli spełniają określone warunki. Po dokonaniu analizy szczegółowych warunków dostępu oraz wysokości przydzielanych świadczeń wsparcie finansowe udzielane osobom starszym wydaje się niedostateczne (niski poziom świadczeń). Doraźne rozwiązanie stanowi świadczenie pieniężne przeznaczone dla emerytów i rencistów, a także wsparcie ich w zakresie rozwiązywania problemów prawnych w ramach nieodpłatnego poradnictwa prawnego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Hybrydowa tożsamość na kulturowym pograniczu – potencjał i problem osobisty i grupowy?

W opracowaniu podjęto próbę uzasadnienia tezy, która dotyczy potrzeby stwarzania przez politykę edukacyjną możliwości dokonywania samodzielnych wyborów tożsamościowych. Wskazano, że kulturowe pogranicze w sposób naturalny umożliwia kreowanie hybrydowej tożsamości, która stanowi potencjał człowieka, lecz także rodzi problemy osobiste i grupowe. Ponadto przedstawiono autorytety i osoby znaczące (są to m.in. Sokrat Janowicz, Ludwik Zamenhof, Samuel Pisar, Janusz Korczak, Piotr Lachmann, Wojciech Korfanty, Czesław Miłosz), wskazując przy tym na kształtowanie się i reprezentowanie przez nich tożsamości hybrydowej. Zwrócono uwagę na warunki, jakie powinny być zapewnione, oraz na działania, jakie powinna podejmować edukacja, aby człowiek nie czuł się zniewolony w procesie kształtowania się tożsamości, lecz odczuwał wsparcie w procesie powstawania i realizowania swojego potencjału hybrydowego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Afektywny wymiar kompetencji do komunikacji międzykulturowej studentów pogranicza polsko-białoruskiego

Celem badań była próba określenia różnic w poziomie wrażliwości międzykulturowej studentów pogranicza interakcyjnego polsko-białoruskiego. Badania oparto na modelu kompetencji do komunikacji międzykulturowej autorstwa Guo-Minga Chena i Williama J. Starosty (1996), zbudowanego z trzech wymiarów: świadomości międzykulturowej, wrażliwości międzykulturowej i sprawności międzykulturowej. Zastosowaną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankietową i narzędziem badawczym w postaci Skali Wrażliwości Międzykulturowej wyżej wymienionych badaczy, przetłumaczony na język polski i białoruski. Badaniami objęto 202 studentów, w tym 91 Polaków i 101 Białorusinów studiujących na uczelniach wyższych w Lublinie. Badania wykazały, że wyższy poziom wrażliwości międzykulturowej prezentują badani studenci białoruscy, na co składa się m.in. istotnie wyższy wynik jednego z pięciu wymiarów wrażliwości międzykulturowej, tj. pewności w interakcji.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Konsekwencje merytoryczne twierdzenia „praca jest wartością” dla pedagogiki pracy

Przyjęte w humanistycznej pedagogice pracy twierdzenie, że praca człowieka jest wartością i terenem urzeczywistniania wartości, ciągle wymaga interpretacji. Autor artykułu podejmuje takie zadanie, ukazując swoiste cechy pracy ludzkiej. Ukazanie pracy człowieka w perspektywie aksjologicznej i etycznej wskazuje, że jest ona zjawiskiem, dzięki któremu dokonują się przemiany w samym człowieku i w jego środowisku. To zaś powinna wykorzystywać pedagogika do wspomagania człowieka w jego całożyciowym rozwoju.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sens życia osób starszych – analiza empiryczna

Starzenie się nie jest zjawiskiem nowym. Ludzie od zawsze się starzeją i to jest normalne. Na przestrzeni ostatnich lat można jednak zauważyć, że społeczeństwo w Polsce się starzeje. Dzieje się tak, ponieważ postęp w medycynie daje możliwość wydłużenia życia ludzkiego, przy czym liczba urodzeń drastycznie spada. Osoby starsze stają się coraz liczniejszą grupą, dlatego ważne jest poznanie specyfiki procesu starzenia się oraz potrzeb, jakie mają ludzie starsi. Istotne jest również, by skupić się na problemach natury egzystencjalnej, m.in. na poczuciu sensu życia osób w podeszłym wieku.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakość życia seniorów

Przed Europą stoi wielkie wyzwanie społeczne. Seniorzy w krajobrazie społecznym są jego nieodłącznym i istotnym elementem, jednak jeszcze nigdy dotąd nie stanowili tak licznej grupy, dlatego ważna stała się jakość życia osób starszych. Niniejszy artykuł to głos w dyskusji na temat starzejącego się społeczeństwa i jakości życia seniorów. Ma na celu przybliżenie znaczenia jakości życia oraz stanowi analizę poszczególnych elementów (takich jak zdrowie, kontakty z rodziną, aktywny udział w życiu społecznym, szanse na rozwój czy możliwości realizowania własnych planów i zamierzeń), z uwzględnieniem potrzeb, możliwości i wartości ludzi starszych. Seniorzy dzięki swojemu doświadczeniu i wartościom przekazywanym młodszym pokoleniom są ogromnym kapitałem z nieocenionymi zasobami wiedzy, mądrości i umiejętności. Szczegółowa charakterystyka wybranych elementów tworzących jakość życia pozwoli w pełniejszy sposób zrozumieć problemy i podjąć kroki w celu optymalizacji jakości życia starszego pokolenia.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Struktura pojęcia „nadzieja” i jego zróżnicowanie

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie struktury pojęcia „nadzieja”, wyłonionej na podstawie techniki afektywnej fluencji werbalnej. W literaturze przedmiotu istnieje wiele koncepcji nadziei. Definiowana jest jako konstrukt motywacyjno-poznawczy, cecha osobowości oraz emocja prospektywna. Najnowsza koncepcja A.M. Kraffta ujmuje nadzieję holistycznie jako konstrukt wkomponowany w system wartości i osobowość człowieka. W celu dokonania opisu struktury tego pojęcia wykorzystano technikę afektywnej fluencji werbalnej. Badaniami objęto 136 osób dorosłych. Materiał językowy poddano jakościowym i ilościowym analizom. Kluczowe było wyodrębnienie klasterów semantycznych. Wykonano hierarchiczną analizę skupień, która ujawniła dwa główne komponenty struktury omawianego pojęcia: afektywny i poznawczy. Z kolei analiza skupień metodą k-średnich wykazała istnienie profili pojęcia „nadzieja”, tj. zróżnicowanie struktury tego pojęcia u różnych osób. Wyniki wskazują, iż technika afektywnej fluencji werbalnej pozwala na ukazanie zarówno struktury, jak i zróżnicowania pojęcia nadziei. Uzyskane dane ukazują zbliżone komponenty potocznego pojęcia nadziei do tych wykazywanych w naukowej literaturze przedmiotu. Analiza języka pozwala zatem na ukazanie tego, w jak zróżnicowany sposób ludzie pojmują nadzieję.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kompetencje nauczyciela wczesnej edukacji a wprowadzanie dziecka w świat wielokulturowości

W pierwszej części artykułu zdefiniowano pojęcie kompetencji, zwracając uwagę na jego złożoną naturę i kluczowe właściwości, a następnie wyodrębniono i opisano cztery główne grupy kompetencji nauczyciela. W drugiej części scharakteryzowano kompetencje międzykulturowe oraz wyjaśniono różnice między kompetencjami międzykulturowymi nauczyciela a kompetencjami do nauczania edukacji międzykulturowej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czy łatwiej jest rozpoznać emocję na podstawie swoistej ekspresji mimicznej czy prozodii?

Istnieją intersubiektywne pozajęzykowe środki ekspresji emocji. Człowiek poznaje je poprzez uczestnictwo w interakcjach społecznych. Dzięki temu uczy się okazywania swoich emocji w sposób zrozumiały dla innych oraz sam rozpoznaje cudze emocje. Przeprowadzono dwa powiązane ze sobą badania. Pierwsze z nich miało postać internetowej ankiety, w której wzięły udział osoby dorosłe. Ich zadaniem było rozpoznanie, jaką emocję wyraża osoba przedstawiona na realistycznej fotografii. Drugie badanie to test audytywny, w którym wzięli udział studenci kierunku logopedia z audiologią. Nagrania wykorzystane w teście audytywnym zostały wykonane z udziałem dorosłych, zdrowych, niekształconych aktorsko osób. Zadaniem studentów było rozpoznanie emocji osoby mówiącej na podstawie krótkiej, pozbawionej szerszego kontekstu, wypowiedzi, której semantyka była emocjonalnie neutralna. Rozpoznawane emocje ujęto w następujące grupy: „cieszenie się”, „smucenie się”, „złoszczenie się” i „neutralność emocjonalna”. Wyniki obu badań przyniosły odpowiedzi m.in. na następujące pytania: Czy osoby dorosłe potrafią skutecznie rozpoznawać emocje wyłącznie na podstawie jednej modalności – wzrokowej lub słuchowej? Czy modalność sensoryczna ma znaczenie dla trudności w rozpoznawaniu emocji? Które emocje charakteryzują się zbliżoną ekspresją?

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Postrzeganie pracy przez osoby niesłyszące i słabosłyszące

Współczesny rynek pracy charakteryzuje się dużą zmiennością i niestabilnością, co powoduje trudności w dostosowaniu się do jego realiów wielu bezrobotnych, zwłaszcza absolwentów. To przystosowanie się jest jeszcze trudniejsze, jeśli osobie towarzyszy jakaś niepełnosprawność. Badania wskazują, że tranzycja ze szkoły na rynek pracy jest szczególnie trudna dla osób z wadą słuchu. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi sytuacji osób niesłyszących i słabosłyszących w kontekście ich funkcjonowania na rynku pracy. W pierwszej części autorka dokonuje przeglądu literatury badawczej, natomiast w drugiej prezentuje własne badania w grupie 31 dorosłych bezrobotnych osób z wadą słuchu, określając ich postrzeganie pracy jako takiej, sytuacji osób z wadą słuchu na rynku pracy, dostrzeganie korzyści, jakie daje praca zawodowa, oraz cech dobrej pracy. Wyniki badań prowadzą do istotnych wskazówek co do edukacji osób niesłyszących i słabosłyszących, dzięki którym może wzrosnąć zatrudnialność (employability) osób z wadą słuchu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika