rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sytuacja społeczna kobiet na Dalekim Wschodzie utrwalona w czasopismach i wspomnieniach Polaków na przełomie XIX i XX wieku

Walka z niesprawiedliwością względem kobiet toczyła się na Dalekim Wschodzie od setek lat, jednak ich położenie uległo poprawie dopiero w pierwszych dekadach XX wieku. Bodźcem do usamodzielnienia się tamtejszych kobiet stały się liczne przekłady literatury europejskiej z końca XIX wieku. Głównym postulatem stawianym przez rzesze Chinek i Japonek było przyznanie kobietom praw wyborczych, co stało się możliwe dopiero pod koniec lat czterdziestych XX wieku. Mimo wszystko kobiety Dalekiego Wschodu nie zrezygnowały ze swoich dążeń, uzyskując szereg znaczących praw, między innymi majątkowych, spadkowych, a także w dziedzinie nauki i pracy. Polacy z zaciekawieniem przyglądali się walce Chinek i Japonek o równouprawnienie, co uwidoczniło się w artykułach publikowanych zarówno w Polsce, jak i zagranicą.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Gdybyśmy byli ŻYWI, to co innego −”

W określeniu: „BO ONI SĄ UMARLI” − o stanie społeczeństwa mówi przymiotnik „UMARLI”, pełniący funkcję orzecznika. Zaimek “ONI” odnosi się do współrodaków, bliskich i najbliższych, którzy nigdy nie rozumieli twórczości poety i artysty.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Edukacja wielokulturowa w systemie oświatowym Federacji Rosyjskiej – od teorii do praktyki edukacyjnej

Artykuł traktuje o pojmowaniu edukacji wielokulturowej wśród rosyjskich uczonych, zostały w nim opisane i omówione jej typologie oraz cele. Autorzy charakteryzują również aktualny stan rozwoju i rolę edukacji wielokulturowej w systemie oświatowym Federacji Rosyjskiej oraz jej faktyczną realizację w praktyce edukacyjnej w rosyjskich szkołach. Omawiają także nie do końca wydolną formułę edukacji wielokulturowej funkcjonującą w tym kraju, jak również wskazują na ważne zadanie, jakie pełni edukacja międzykulturowa w wielonarodowym i wieloetnicznym społeczeństwie rosyjskim.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Językowe właściwości rymów Norwida

Żaden z dotychczasowych badaczy nie objął swoimi rozważaniami całości rymów Norwida ani też (z wyjątkiem Nitscha) nie poświęcił więcej miejsca językowym cechom jego rymów. Spróbujmy więc spojrzeć na ten materiał biorąc pod uwagę niedostatecznie jeszcze zbadane kwestie.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Migracje a zmiana celowa

Przedmiotem analizy podjętej w artykule jest kwestia zmiany celowej jako rezultatu wprowadzania w życie ustaleń Globalnego Paktu dla Migracji (The Global Compact for Safe Orderly and Regular Migration), powstałego pod auspicjami ONZ i sygnowanego przez liczne kraje świata w grudniu 2018 r. w Maroku. Wychodząc od ogólnego omówienia związku między migracjami i zmianą, przechodzę do omówienia procesów formujących współczesnych ludzi tak, iż stają się oni przygotowani do stałej mobilności. W rezultacie powstaje „człowiek mobilny”, jak go nazywam, odpowiadający zapotrzebowaniu na mobilną siłą roboczą, jako wymogu powstałej gospodarki światowej.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Karta Polaka a prawo do ochrony zdrowia i dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej

Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność do Narodu polskiego. Jednocześnie przyznaje jej posiadaczowi określone uprawnienia i przywileje, z których może korzystać podczas pobytu w Polsce. Obowiązujące przepisy prawa uprawniają posiadaczy Karty Polaka między innymi do korzystania z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej, udzielanych niezwłocznie, w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego. Tym samym ustawodawca realizuje w praktyce konstytucyjną zasadę ochrony zdrowia, rozumianej jako prawo do zachowania życia i jego ochrony, gdy jest ono zagrożone. Jest to prawo podstawowe, wynikające z przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, którego nie można kwestionować, a ani w żaden sposób ograniczać.
W niniejszym opracowaniu omówiona zostanie zatem relacja Karty Polaka do problematyki realizacji prawa do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem opieki w okresie ciąży i okołoporodowej.
Rozważania zostały oparte na stanie prawnym aktualnym na dzień 16 sierpnia 2019 r.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wrażliwość międzykulturowa studentów z pogranicza polsko-ukraińskiego

Kompetencje do komunikacji międzykulturowej zostały uznane jako niezbędne do funkcjonowania we współczesnej rzeczywistości społecznej, czego przykładem jest m.in. aktywność młodzieży w programach wymiany międzynarodowej na uczelniach w ramach programu Erasmus czy uczestnictwo uczniów szkół ponadgimnazjalnych w programie Comenius. Wzrosła również popularność podejmowania przez młodzież studiów na uczelniach poza granicą własnego kraju. Ten rodzaj kontaktów sprzyja poznawaniu odmiennych kodów kulturowych, dostrzeganiu i oswajaniu się z Innością, uczeniu się i budowaniu poprawnych relacji międzykulturowych. Inność na poziomie kultury stała się elementem codzienności także z powodu migracji ekonomicznych, turystyki kulturowej czy współpracy ponadgranicznej w sferze ekonomiczno-gospodarczej w ramach programów unijnych. Warto podkreślić, że kiedy nie dochodzi do faktycznego kontaktu pomiędzy jednostkami, wówczas Inny może być postrzegany stereotypowo, często jako zagrażający, a nie interesujący. Literatura naukowa, w tym polska, dostarcza wielu opracowań na temat efektów międzykulturowych relacji1, tym samym tworząc coraz szerszą perspektywę proponowanych rozwiązań i ujęć metodologicznych: sposobów zbierania danych i pomiaru tych kompetencji. Dla pedagogów otworzyła się zatem przestrzeń wymiany myśli, kreślenia nowych rozwiązań edukacyjnych i wychowawczych. Także weryfikowania i pogłębiania dotychczasowych wyników badań nad kompetencjami do komunikacji międzykulturowej. W niniejszym tekście zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych wśród studentów polskich i ukraińskich studiujących na uczelniach wyższych w Lublinie. Do badań wykorzystano Skalę Wrażliwości Międzykulturowej autorstwa G. Chena i W. Starosty2 przetłumaczoną na język polski i ukraiński. Jest to pierwsze w Polsce badanie tym narzędziem i traktowaliśmy je jako pilotażowe.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Metafora z motywem psa, czyli o bliskości odległych kultur

Przedmiotem rozważań tekstu są przysłowia, aforyzmy, związki frazeologiczne, wyrażenia przysłowiowe i porzekadła wykorzystujące motyw psa w opisie jakiejś cechy ludzkiej lub zjawiska świata rzeczywistego, występujące w języku polskim oraz w językach należących do irańskiej grupy językowej: perskim, tadżyckim i szugnońskim. W badaniach nad przysłowiami i frazeologią zastosowano metodę etnolingwistyczną. Wykazano istnienie znacznych podobieństw z metaforami polskimi. Z perspektywy koncepcji ucieleśnionego i osadzonego w kulturze umysłu (EEM), traktującego metafory jako reprezentacje umysłowe, świadczy to o znacznym podobieństwie tak odległych kultur, jakimi są polska i irańska. Podobieństwa te wskazują na istnienie w jakiejś głębszej warstwie faktycznej jedności doświadczenia człowieka niezależnie od różnic dzielących ludzi żyjących w różnych kulturach.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teatr jako metoda kształtowania kompetencji międzykulturowych

Artykuł porusza kwestie rozwijania kompetencji międzykulturowych w procesie niezawodowej pracy teatralnej. Pierwsza część artykułu opisuje międzykulturowe poszukiwania twórców teatralnych XX wieku, które stanowią wprowadzenie do zagadnienia międzykulturowości w działaniach teatrów podejmujących w swej pracy temat wielokulturowego dziedzictwa północno-wschodniego pogranicza Polski. W drugiej części artykułu autorka analizuje praktykę teatralną jako metodę kształtowania kompetencji międzykulturowych aktorów, realizowaną poprzez formę artystycznej pracy nad dziedzictwem przeszłości.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja wielokulturowa na lekcjach języka obcego w klasach niższych. Propozycje praktycznych rozwiązań dla nauczycieli

Artykuł dotyczy kwestii związanych z wprowadzaniem treści z zakresu edukacji wielokulturowej na lekcjach języka obcego w klasach niższych. Zostały w nim przedstawione praktyczne rozwiązania, dzięki którym nauczyciel może uatrakcyjnić zajęcia, zaciekawić uczniów, a tym samym zachęcić ich do aktywnego udziału. Pozwoli im to na poszerzenie swojej świadomości wielokulturowej, która we współczesnym, zróżnicowanym kulturowo świecie jest podstawą do fascynacji, akceptacji i tolerancji wobec innych kultur.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Maria Ludwika Gonzaga w pracach Wiktora Czermaka

Autorka artykułu analizuje twórczość krakowskiego historyka Wiktora Czermaka (1863-1913) pod kątem opinii i ocen, jakie były formułowane przez tego badacza XVII stulecia o małżonce Władysława IV i Jana Kazimierza – Ludwice Marii Gonzadze. Czermak wysoko ocenił polityczny zmysł i inicjatywę tej władczyni w pracy doktorskiej przygotowywanej we Lwowie pod kierunkiem Ksawerego Liskego, i obronionej w 1887 r. w Krakowie. Dwaj ostatni władcy z dynastii Wazów na polskim tronie, oraz ich małżonka, przez długie lata zajmowali uwagę krakowskiego uczonego. W artykule mowa o ewolucji zapatrywań na przybyłą z Francji energiczną władczynię. Wiele wskazuje, że historyk przeszedł od fascynacji „męską” osobowością małżonki Jana Kazimierza w połowie lat osiemdziesiątych XIX wieku, do bardziej krytycznego spojrzenia na poczynania Francuzki w Polsce w schyłku kolejnej dekady. Wynikało to ze zmiany zainteresowań i rozszerzania bazy źródłowej, lepiej oświetlającej osobę królowej, w której dojrzalszy badacz dostrzegał wady, jakich nie zauważał w studenckich latach.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Opieka duszpasterska nad Polakami w Danii (1892-1939)

Do Danii emigranci polscy zaczęli przybywać od 1892 r. Początkowo emigracja była sezonowa i miała charakter rolniczy. Na ogólną liczbę 25 tys. katolików w Danii Polaków było 13 tys. W 1927 r. posługę duszpasterską wśród nich spełniało czternastu narodowościowo obcych duszpasterzy, którzy władali językiem polskim. Opieka duszpasterska kapłanów polskich zależnych od prymasa Polski napotykała niezwykły opór szowinistycznie usposobionych misjonarzy, z pochodzenia przeważnie Holendrów i Niemców.
Kościół w Danii był przeciwny narodowej odrębności Polaków, dążył do ich asymilacji. Polscy kapłani nie mieli żadnych uprawnień duszpasterskich i byli całkowicie uzależnieni od miejscowych duszpasterzy. Zabiegi kardynała A. Hlonda kierowane do wikariusza apostolskiego w Kopenhadze, biskupa J. Bremsa, o dopuszczenie polskich księży do posługi duszpasterskiej nad emigracją polską w Danii pozostały bezskuteczne.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Księgi jubileuszowe polskich parafii w Stanach Zjednoczonych jako źródło do badań naukowych

Amerykańska Polonia posiada bogatą historię i może poszczycić się wieloma osiągnięciami na różnych polach kultury. Wśród jej wytworów są tzw. jubilee books polskich parafii, powstające już od końca XIX wieku w celu upamiętnienia ważnych dla społeczności polskich wydarzeń. Te jubileuszowe publikacje odznaczają się bogactwem informacji i poruszają wiele zagadnień związanych z życiem parafii, właściwych także całej amerykańskiej Polonii. Z tego powodu stanowią źródło, cenne dla historyków, historyków sztuki, socjologów i innych badaczy zajmujących się tą polską diasporą.
Dlatego też celem niniejszego artykułu jest przedstawienie fenomenu jubilee books polskich parafii w Stanach Zjednoczonych, tego czym są, z jakich powodów powstawały i jakie są ich cechy charakterystyczne, jak również określenie ich roli w dzisiejszej nauce.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Szkoła w środowisku wielokulturowym i jej rola w kształtowaniu tożsamości uczniów

Szkoła na obszarze zróżnicowanym kulturowo – będąc miejscem codziennych kontaktów z Innymi, wzajemnego oddziaływania dziedzictwa kulturowego oraz uczestnictwa w życiu społecznym różnych grup – zmaga się z różnymi wyzwaniami i potrzebami, które stawiają przed nią społeczeństwo, różne systemy oświatowe i grupy narodowe. Wśród wielu zadań realizowanych przez szkołę w środowisku zróżnicowanym kulturowo szczególnego znaczenia nabierają działania związane z kształtowaniem tożsamości uczniów na wielu płaszczyznach (rodzinnej, regionalnej, narodowej, europejskiej). Celem artykułu jest ukazanie specyfiki szkolnej edukacji, uwarunkowanej zarówno doświadczeniami z historycznej przeszłości, świadomością narodową, jak również zachodzącymi procesami integracji i globalizacji. Artykuł ma charakter przeglądowy, obejmuje syntezę wybranych opracowań teoretycznych i komunikatów z badań publikowanych od ponad 25 lat w serii „Edukacja Międzykulturowa”.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uwrażliwianie kulturowe dzieci w praktyce edukacyjnej

W artykule wskazuję na potrzebę uwrażliwiania kulturowego dzieci, jako ważnego aspektu socjalizacji i wychowania oraz ukazuję rolę nauczyciela w tym procesie. W odwołaniu do J. Nikitorowicza koncepcji uwrażliwiania kulturowego oraz A. Bandury teorii społecznego uczenia się przedstawiam wyniki badań własnych przeprowadzonych wśród dzieci w wieku przedszkolnym oraz nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. W opracowaniu podejmuję także próbę odpowiedzi na pytanie, dlaczego warto uwrażliwiać dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym na różnice kulturowe występujące pomiędzy ludźmi oraz sygnalizuję korzyści, jakie wynikają z takich działań edukacyjnych.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształtowanie się tożsamości narodowej

Celem artykułu jest ukazanie związku historii z kształtowaniem się tożsamości narodowej wybranych bohaterów literackich. Rozważania oparte są na analizie tego procesu na Ziemiach Odzyskanych – migracji różnych ludów po II wojnie światowej (Szczecin) lub na pograniczach (Śląsk jako tygiel narodowości). Artykuł jest próbą literackiej interpretacji zjawiska. Proces kształtowania się tożsamości został ukazany na przykładzie losów bohaterów literackich następujących utworów: Bambino I. Iwasiów, Proszę bardzo A. Rottenberg i Czarny ogród M. Szejnert.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samoocena kompetencji językowej młodzieży z euroregionów pogranicza polsko-czeskiego w zakresie języka sąsiadów

Jeszcze w drugiej połowie XX wieku nauka języków obcych była domeną przede wszystkim ludzi bogatych, wykształconych lub wykonujących specyficzne zawody. Współcześnie – jak można zauważyć – w większości europejskich społeczeństw i w ramach ich polityki oświatowej istotna jest znajomość przede wszystkim takich języków jak: angielski, niemiecki, francuski, łacina oraz – coraz częściej – hiszpański i włoski. Okazuje się, niestety, że znajomość takich języków jak czeski i polski nie jest dla młodych ludzi atrakcyjna. Badana młodzież, z euroregionów z pogranicza polsko-czeskiego, dokonała – za pomocą pięciostopniowej skali – oceny poziomu opanowania swojej kompetencji językowej w zakresie czterech podstawowych sprawności: czytania, rozumienia, mówienia i pisania w języku mieszkańców sąsiedniego państwa (odpowiednio czeskiego/polskiego). Okazało się, że w każdej z poddanych ocenie sprawności językowej zdecydowanie więcej młodych ludzi z Polski niż z Republiki Czeskiej oceniło ich opanowanie na słabym lub bardzo słabym poziomie, a mniej – na dobrym lub bardzo dobrym. Może to być związane z tym – jak pokazały wyniki – że po czeskiej stronie granicy więcej młodzieży ogląda polskie programy lub używa języka w bezpośredniej relacji z sąsiadami. Aby udoskonalić rozwój tych sprawności, należałoby przede wszystkim zadbać o odpowiednią motywację do nauki tych języków, poprzez stwarzanie młodzieży jak najwięcej możliwości bezpośrednich kontaktów z rówieśnikami zza granicy poprzez organizowanie wymian międzyszkolnych, wyjazdów krajoznawczych, różnego rodzaju warsztatów integracyjnych czy też wspólnych działań artystycznych lub sportowych. Niezwykle istotne jest bowiem dla młodych ludzi, aby powiązać naukę języka obcego z przyjemnością, z poznawaniem nowych ludzi i ich kultury.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Działalność EuroInstytutu Polsko-Czesko-Słowackiego w zakresie współpracy transgranicznej i międzykulturowej

W 2009 roku Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza” wraz z Institutem EuroSchola z Trzyńca powołało na pograniczu polsko- -czesko-słowackim pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej EuroInstytutut do spraw współpracy transgranicznej. Głównymi obszarami działalności EuroInstytutu Polsko-Czesko-Słowackiego są: działalność szkoleniowo-doradcza, działalność koncepcyjna i badawcza oraz działalność edukacyjna i wydawnicza. EuroInstytut współpracuje z placówkami naukowymi i instytucjami doradczo-szkoleniowymi z kraju i zagranicy. Wydaje serię „TRANSCARPATHICA” i organizuje konferencje o wymiarze międzynarodowym, poświęcone relacjom sąsiedzkim łączącym Polaków, Czechów i Słowaków.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Z Dalekiego Wschodu na Bliski Wschód, do Afryki Północnej i Europy. Polacy z Mandżurii w szeregach Wojska Polskiego w latach 1939-1945

Historia Polaków wywodzących się z Mandżurii, którzy brali udział w kampanii wrześniowej, a także w walkach Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, jak i innych jednostek Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, to nie tylko niezwykle chlubna karta dziejów Polonii mandżurskiej, lecz również oręża polskiego oraz narodu polskiego walczącego o swoje przetrwanie w szczególnie ciężkich warunkach II wojny światowej. Bohaterska postawa wielu Polaków z Mandżurii walczących w Wojsku Polskim jest tym bardziej godna uwagi, że część z nich znała Polskę wyłącznie z opowiadań swoich rodziców bądź nauczycieli, mimo to po jej upadku w 1939 r. byli oni gotowi do walki o jej wyzwolenie.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wiedza i stosunek do mniejszości narodowych jako element kompetencji międzykulturowej studentów

Mniejszości narodowe i etniczne są od wieków obecne w Polsce, jednak świadomość ich istnienia jest w naszym społeczeństwie stosunkowo niewielka. Jednym z powodów jest niski poziom kompetencji międzykulturowej obywateli naszego kraju, spowodowany wieloletnimi zaniedbaniami w kształceniu ukierunkowanym na rozwijanie tej kompetencji w obszarze poznawczym, afektywnym, jak i pragmatyczno-komunikatywnym. Przedstawione badania diagnostyczne, odnoszące się do pierwszego i drugiego z wymienionych obszarów, dotyczyły wiedzy studentów kierunków pedagogicznych na temat mniejszości narodowych zamieszkujących Polskę oraz stosunku respondentów do praw i przywilejów posiadanych przez te grupy. Przeprowadzone analizy wskazały, że istnieje nagląca potrzeba kształcenia w zakresie edukacji międzykulturowej. Studenci, którzy nie uczestniczyli w takich zajęciach, prezentowali niski poziom kompetencji międzykulturowej – ich wiedza była fragmentaryczna, a stosunek do mniejszości i ich praw ambiwalentny. Obecność treści międzykulturowych w aktualnych programach nauczania – począwszy od edukacji przedszkolnej i początkowej – pozwala jednak mieć nadzieję, że sytuacja ta będzie ulegać systematycznym korzystnym zmianom, a kompetencje międzykulturowe będą bardziej niż dotychczas powszechne i doceniane.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ku Europie – wartości życiowe i ideologiczne ukraińskich studentów studiujących w Polsce

Artykuł prezentuje wyniki badań nad wartościami życiowymi i wartościami ideologicznymi ukraińskich studentów w Polsce. Badania zostały zrealizowane metodą sondażową wśród ukraińskich studentów studiujących na Podkarpaciu. Badana próba liczyła 250 respondentów. Zebrane obserwacje wskazują, iż badana młodzież preferuje wartości związane ze zdrowiem i bezpieczeństwem materialnym rodziny oraz autonomią ekonomiczną i osobistą. W sferze wartości ideologicznych ujawniają się silne dążenie do sukcesu i indywidualizm. Badani studenci mają orientacje egalitarne i etatystyczne. Ani socjalizm, ani kapitalizm nie zyskuje u nich szerokiego poparcia. Częściej zgadzają się na demokrację. Kapitalizm, demokracja, indywidualizm częściej uwidaczniają się wśród studentów z wyższymi zasobami ekonomicznymi, kulturowymi, statusowymi, którzy po skończonych studiach nie chcą wracać na Ukrainę.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Preferencje aksjologiczne dzieci i młodzieży z pogranicza polsko-czeskiego. Od wartościmaterialnych do postmaterialnych

W opracowaniu scharakteryzowano przemiany w zakresie wartości cenionych przez dzieci i młodzież z pogranicza polsko-czeskiego – odwołując się do sformułowanych przez R. F. Ingleharta hipotez niedoboru i socjalizacji. Zakładają one – po pierwsze – że priorytetowe wartości jednostki odzwierciedlają jej środowisko społeczno-ekonomiczne, a przedmiotom, których jest w nim stosunkowo niewiele, nadaje się subiektywnie wyższą wartość i – po drugie – podstawowa struktura wartości jednostki odzwierciedla warunki, w jakich została ona wychowana.
Przeprowadzenie badań w latach 1990–1991 oraz 2014–2015 – z wykorzystaniem strategii porównań podłużnych, opartej na kryterium czasu – umożliwiło poznanie czynników oddziałujących na preferencje aksjologiczne młodego pokolenia, jak również przedstawienie względnej dynamiki zmiany i uchwycenie wyznaczających ją mechanizmów.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Towarzystwo Historyczno-Literackie i Biblioteka Polska w Paryżu: doświadczenie wymiany międzybibliotecznej w roku 2008/2009

W artykule przedstawiono historię Towarzystwa Historyczno-Literackiego / Biblioteki Polskiej w Paryżu znajdujących się na Wyspie Świętego Ludwika od momentu powołania przez Wielką Emigrację do czasów współczesnych. Opisowi poddano strukturę wewnętrzną Towarzystwa Historyczno-Literackiego i Biblioteki Polskiej oraz udostępniane zbiory: archiwa i rękopisy w Pracowni Zbiorów Specjalnych (jedynie naukowcom i badaczom), książki i czasopisma w Czytelni, zbiory artystyczne w Pracowni Kolekcji Artystycznych. Krótko omówiono mało znane wśród Polaków trzy muzea: Muzeum Adama Mickiewicza, Salon Fryderyka Chopina, Muzeum Bolesława Biegasa, stanowiące ekspozycje stałe integralnie wkomponowane w gmach Biblioteki Polskiej w Paryżu. Uwagę skupiono na własnych zawodowych doświadczeniach bibliotekarskich w Bibliotece Polskiej pod kątem dubletów i wymiany międzybibliotecznej w roku 2008/2009 i życiu codziennym, jakie w niej się toczyło. Równolegle do opisu THL/BPP sygnalizowano ówczesne losy pobliskiej rezydencji historycznej Hôtel Lambert, niegdyś należącej do rodu książąt Czartoryskich i stanowiącej polskie centrum kulturalno-polityczne. Zwrócono uwagę na przebieg debaty publicznej oraz sprzeciw francuskich środowisk konserwatorskich i Polonii francuskiej, która miała miejsce od grudnia 2008 do marca 2009 r. wobec planu przebudowy i modernizacji oryginalnej zabudowy Hotelu Lambert przez nowego właściciela.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii