Synchronizacja wahań cyklicznych między krajami

W rozdziale tym zaprezentowano wyniki analizy empirycznej, tj. wyniki analizy morfologii wahań koniunkturalnych w wybranych krajach UE i analizę synchronizacji wahań koniunkturalnych z cyklem referencyjnym. Badanie przeprowadzono dla wybranych krajów członkowskich UE, jako obszar referencyjny przyjęto strefę euro jako całość (EA17). Spośród starych krajów członkowskich analizowano trzy największe gospodarki: Niemcy (DE), Francję (FR) i Włochy (IT) oraz trzy kraje należące do tzw. grupy krajów peryferyjnych, tj. Hiszpanię (ES), Portugalię (PT) i Grecję (GR). Spośród nowych krajów członkowskich, analizowano siedem krajów (NMS7), kraje bałtyckie: Litwę (LT), Łotwę (LV) i Estonię (EE) oraz kraje grupy wyszechradzkiej: Polskę (PL), Czechy (CZ), Węgry (HU) i Słowację (SK). Przedmiotem analizy było 11 zmiennych, w tym 6 ilościowych: PKB (PKB), produkcja sprzedana przemysłu (IP), konsumpcja prywatna (CONS), produkcja budowlano-montażowa (CP), inwestycje (GFCF), sprzedaż detaliczna (RS) i 5 jakościowych: wskaźnik nastrojów ekonomicznych (ESI), wskaźnik nastrojów konsumentów (CSI), wskaźnik koniunktury w przemyśle (ICI), wskaźnik koniunktury budownictwie (CCI), wskaźnik koniunktury handlu (RCI). 
Opis wyników został pogrupowany według 11 analizowanych zmiennych. Struktura opisu wyników w ramach poszczególnych zmiennych była podobna. Najpierw opisywano wyniki analizy cech morfologicznych wahań danej zmiennej morfologicznej w strefie euro, a następnie wahania w pozostałych analizowanych krajach UE, przy czym odnoszono je do obszaru referencyjnego i analizowano synchronizację z cyklem w strefie euro. 

W opisie zamieszczono wykresy ukazujące wahania komponentu cyklicznego danej zmiennej dla wszystkich analizowanych krajów na tle strefy euro wraz z oznaczeniem punktów zwrotnych i podstawowymi miarami cech morfologicznych. Należy mieć na uwadze, że syntetyczne miary synchronizacji pokazują pewien średni obraz wzajemnej zależności wahań. Korzystając z wykresów, czytelnik może samodzielnie przeanalizować przebieg wyestymowanych wahań cyklicznych. Podsumowanie obliczeń dla każdej zmiennej zawarto w 3 tablicach, z cechami morfologicznymi, z zestawieniem wzajemnej synchronizacji punktów zwrotnych i z miernikami podobieństwa wahań.


Uzyskane wynik wskazują, że wahania komponentów cyklicznych wszystkich zmiennych były pozytywnie skorelowane z wahaniami komponentu cyklicznego PKB. Najwyższe wartości współczynniki korelacji jednoczesnych i krzyżowych z PKB przyjmowały dla inwestycji, produkcji przemysłowej, handlu i konsumpcji. Najniższe dla wskaźników koniunktury w przemyśle i handlu. Przeprowadzone analizy pozwoliły na potwierdzenie głównej hipotezy badawczej. Stwierdzono znaczną, rosnącą w czasie, synchroniczność wahań cyklicznych w Polsce i krajach członkowskich strefy euro. Potwierdzają ją zarówno wyniki analizy statystycznej, jak i charakterystyki głównych cech morfologicznych wahań. Wahania czynnika cyklicznego badanych zmiennych w poszczególnych krajach są silnie skorelowane z wahaniami tych zmiennych w strefie euro jako całości. Wartości współczynników korelacji krzyżowych dla większości badanych zmiennych w poszczególnych krajach najczęściej przybierają wartości z przedziału 0,7-0,9. Podobnie wysokie wartości przyjmują współczynniki korelacji rekursywnych. Widoczny jest także wzrost ich wartości w czasie. Wśród zmiennych ilościowych największy stopień synchroniczności wahań stwierdzono dla PKB i produkcji przemysłowej, najmniejszy dla produkcji budowlano-montażowej i konsumpcji. Wśród zmiennych jakościowych najbardziej zsynchronizowane były wahania wskaźnika nastrojów gospodarczych oraz wskaźnika koniunktury w przemyśle, najmniej wskaźniki koniunktury w budownictwie i wskaźniki nastrojów konsumentów. W grupie badanych krajów największy stopień synchroniczności wahań stwierdzono dla największych gospodarek unijnych: Niemiec, Francji i Włoch. Dla grupy nowych krajów członkowskich największy stopień synchroniczności występował w krajach bałtyckich i w Polsce. Dla tej grupy widoczna była także tendencja upodobniania się przebiegu wahań cyklicznych w czasie. Wskazują na to zarówno wyniki analizy statystycznej, szczególnie zmiany wartości współczynników korelacji rekursywnych, jak i charakterystyki cech morfologicznych, zwłaszcza lokalizacja punktów zwrotnych i segmentacja faz cyklu.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości