rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ zagęszczenia gleby na dynamikę wzrostu mieszanek traw gazonowych

W pracy przedstawiono wyniki trzyletniego doświadczenia polowego przeprowadzonego w Ogrodzie Botanicznym IHAR w Bydgoszczy. Ocenie poddano trzy mieszanki kępowych traw gazonowych. Komponentami mieszanki pierwszej (M I) były Festuca rubra (75%) i Lolium perenne (25%), W skład mieszanki drugiej (M II) wchodziły Festuca arundinacea (30%), Festuca ovina (50%) Lolium perenne (20%), Mieszankę trzecią (M III) tworzyły Festuca ovina (30%), Festuca rubra (35%) oraz Festuca heterophylla (35%). Ocenę systemów korzeniowych traw i innych cech trawników dokonywano w trzech terminach: wiosną (maj), latem (lipiec) i jesienią (październik). W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że zagęszczanie gleby wpłynęło istotnie na zmniejszenie masy korzeni w porównaniu do powierzchni kontrolnych. Wyższe plony masy nadziemnej zarówno w formie ścierni, jak i zielonej masy koszonej, z wyjątkiem mieszanki MII, uzyskano na powierzchniach kontrolnych, z czego największe dla mieszanki M I a najsłabsze dla mieszanki M III. Zmniejszenie długości korzeni było bardziej zróżnicowane, z czego pozytywnie na wzrost długości korzeni traw w warunkach większego zagęszczenie gleby reagowała M II. Zagęszczanie gleby wpłynęło negatywnie na ogólną ocenę trawnikową i stopień zadarnienia ocenianych powierzchni trawnikowych.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ zastosowania różnych mąk na wybrane cechy jakościowe ciastek kruchych

Wyroby ciastkarskie stanowią popularną wśród konsumentów grupę produktów spożywczych. Na rynku istnieje gama produktów otrzymanych głównie z mąki pszennej i z dodatkiem płatków bądź otrąb zbożowych, natomiast nie spotyka się ciastek otrzymanych w całości z mąki amarantusowej, dyniowej, jęczmiennej czy żytniej. Celem pracy było porównanie cech sensorycznych, akceptowalności konsumenckiej i właściwości mechanicznych ciastek kruchych wypieczonych z handlowej mąki amarantusowej, jęczmiennej, dyniowej i żytniej, z ciastkami otrzymanymi z mąki pszennej. W ciastkach oznaczono twardość, wykonując test trójpunktowego łamania, przy użyciu analizatora tekstury TA.XT2plus. Przeprowadzono ocenę sensoryczną, badania akceptowalności konsumenckiej przy użyciu 9-stopniowej skali hedonicznej, a także profil smakowo-zapachowy przy użyciu skali graficznej. Zastąpienie mąki pszennej przez inne mąki wpłynęło na zmianę parametrów tekstury i walorów organoleptycznych ciastek. Zamiana mąki pszennej na amarantusową i dyniową spowodowała zmniejszenie twardości i wilgotności ciastek. Ciastka sporządzone z mąki jęczmiennej i żytniej charakteryzowały się zbliżoną twardością w dniu wypieku i podczas początkowego okresu przechowywania. Zasadnym jest wprowadzenie do produkcji ciastkarskiej mąki dyniowej, jęczmiennej czy żytniej jako substytutu mąki pszennej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ nawożenia popiołem z biomasy drzew iglastych oraz osadem ściekowym na wybrane składniki odżywcze bulw topinamburu (Helianthus tuberosus l.)

Celem pracy była ocena wpływu nawożenia popiołem z biomasy drzew iglastych oraz osadem ściekowym na wybrane składniki odżywcze bulw topinamburu (Helianthus tuberosus L.). Doświadczenie polowe przeprowadzono w Ujkowicach koło Przemyśla. Pierwszym czynnikiem były cztery poziomy nawożenia popiołem z drzew iglastych: 0 – obiekt kontrolny, bez nawożenia; I – 15 kg; II – 30 kg; III – 45 kg na poletko 35 m2. Drugi czynnik stanowiły dwa poziomy nawożenia osadem ściekowym: 0 – obiekt kontrolny, bez osadu; 1 – 30,3 t·ha–1. Trzecim czynnikiem były odmiany topinamburu: ‘Gigant’ i ‘Albik’. W próbach bulw pochodzących z dwóch kolejnych lat zbiorów (2015, 2016) badano zawartości suchej masy, białka surowego oraz popiołu surowego. Zastosowane w doświadczeniu nawożenie popiołem z biomasy i osadem ściekowym istotnie różnicowały skład chemiczny bulw dwóch odmian topinamburu. Stwierdzono, że wraz ze wzrostem dawki popiołu z biomasy istotnie rosła zawartość suchej masy, białka i popiołu surowego w bulwach topinamburu. Nawożenie osadem ściekowym istotnie zmniejszyło koncentrację suchej masy i białka surowego w badanych bulwach. W bulwach zebranych z poletek nawożonych osadem ściekowym było wyraźnie więcej popiołu surowego. Korzystniejszym składem chemicznym charakteryzowały się bulwy odmiany ‘Gigant’.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wyznaczenie wybranych cech nasion roślin uprawnych poprzez identyfikację parametrów modeli kinetyki absorpcji wody funkcją logistyczną oraz równaniem Chapmana

Celem pracy było modelowanie procesu pobierania wody przez nasiona wybranych roślin uprawnych. Opis matematyczny funkcją logistyczną oraz równaniem Chapmana przeprowadzono dla pierwszej i drugiej fazy procesu poprzedzających kiełkowanie. Wyznaczono parametry charakteryzujące proces kinetyki pobierania wody wynikające z właściwości tych funkcji, związanych z ważnymi parametrami charakteryzującymi badane nasiona. Współczynnik MWR (maksymalnej szybkości pobierania wody w punkcie przegięcia krzywej logistycznej) osiągnął największą wartość dla rzodkiewki (39,61⋅10–3 kg wody⋅kg–1s. m⋅h–1) i buraka (69,16⋅10–3 kg wody⋅kg–1 s.m⋅h–1), najniższą zaś dla bobiku (5,35⋅10–3 kg wody⋅kg–1 s.m⋅h–1) i fasoli (7,07⋅10–3 kg wody⋅kg–1 s.m⋅h–1.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Degradacja steroli roślinnych podczas niskotemperaturowego suszenia nasion rzepaku w silosie typu BIN

Celem niniejszej pracy było zbadanie strat steroli roślinnych podczas niskotemperaturowego suszenia nasion rzepaku w silosie typu BIN. Oznaczono zawartość takich steroli jak: brassikasterol, kampesterol, stigmasterol, sitosterol i awenasterol. Materiałem do badań były nasiona odmiany Californium. Po zbiorze rzepak suszono metodą niskotemperaturową w grubej, nieruchomej warstwie o grubości 2 m. Badania zawartości fitosteroli wykonano bezpośrednio po suszeniu oraz 6 i 12 miesiącach przechowywania w temp. 10±2°C. Oznaczenia jakościowe i ilościowe steroli roślinnych wykonano techniką chromatografii gazowej. Uzyskane wyniki wykazały istotny wpływ suszenia i czasu przechowywania na zawartość steroli roślinnych. Suszenie nasion metodą niskotemperaturową w silosie spowodowało spadek zawartości sumy steroli o 8-14%. Roczne przechowywanie nasion suszonych metodą niskotemperaturową obniżyło poziom steroli o 15-17%.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość i pobieranie fosforu, potasu i magnezu przez pszenicę jarą i wsiewkę koniczyny perskiej w zależności od zagęszczenia roślin

W doświadczeniu wazonowym, zrealizowanym w latach 2010-2012, analizowano zawartość i pobieranie fosforu, potasu i magnezu przez pszenicę jarą i wsiewkę koniczyny perskiej. Czynnikami doświadczenia były: 1. sposób siewu pszenicy i koniczyny: w siewie czystym (kontrola) i we wzajemnej mieszance; 2. zagęszczenie roślin: zalecane (zgodne z agrotechniką) i mniejsze (zmniejszone w stosunku do zalecanego o 20%). Badania przeprowadzono w fazach rozwojowych pszenicy jarej: kłoszenie i dojrzałość. Na podstawie pomiarów suchej masy części nadziemnych (u pszenicy masy wegetatywnej i kłosów, u koniczyny masy wegetatywnej) i korzeni oraz zawartości w nich – P, K i Mg obliczono pobranie tych pierwiastków przez oba gatunki. Wykazano, że zawartość P i Mg w pszenicy nie zmieniała się pod wpływem wsiewki koniczyny perskiej. Zawartość K w roślinach pszenicy była mniejsza na obiektach z wsiewką. Zawartość P, K i Mg w roślinach koniczyny perskiej w obu sposobach siewu była podobna w fazie kłoszenia zboża. W fazie dojrzałości pszenicy w mieszance stwierdzono jego redukcję. Pobranie P, K i Mg przez pszenicę jarą i wsiewkę koniczyny perskiej było mniejsze niż w siewie czystym. Zagęszczenie roślin nie różnicowało pobrania przez pszenicę analizowanych pierwiastków. Koniczyna z kolei pobrała więcej magnezu na obiekcie z zagęszczeniem większym, a potasu na obiekcie z zagęszczeniem mniejszym.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena wpływu kultury starterowej Weissella cibaria ZFJ3 na właściwości lepkie zakwasów gryczanych i jakość pieczywa bezglutenowego

Celem pracy była ocena możliwości zastosowania bakteryjnej kultury starterowej, zawierającej szczep Weissella cibaria ZFJ3 syntetyzujący egzopolisacharydy, do poprawy jakości bezglutenowego pieczywa gryczanego. Porównano właściwości lepkie oraz fizykochemiczne zakwasów gryczanych uzyskanych z tym szczepem z zakwasami ze szczepem Pediococcus pentosaceus ZFG2 (wchodzącym w skład komercyjnej kultury starterowej do chleba gryczanego) oraz zakwasem spontanicznie fermentującym (bez kultur starterowych). Stwierdzono, że zakwas otrzymany z W. cibaria ZFJ3 charakteryzował się najwyższą lepkością spośród badanych. Pieczywo otrzymane z tym szczepem oceniono jako atrakcyjne sensorycznie, a jego parametry fizykochemiczne jako lepsze lub zbliżone do pieczywa stanowiącego próbę kontrolną.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Jakość ziarna jarych odmian pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L. Emend. Fiori et Paol.) wysiewanych późną jesienią i wiosną

Badania przeprowadzono w latach 2012-2014 w Stacji Badawczej Wydziału Rolnictwa i Biotechnologii zlokalizowanej w miejscowości Mochełek, w gminie Sicienko, woj. kujawsko-pomorskie. Eksperyment obejmował osiem obiektów doświadczalnych, w czterech powtórzeniach. Celem pracy było określenie wpływu różnych terminów siewu na kształtowanie się cech jakościowych ziarna czterech jarych odmian pszenicy zwyczajnej. Oznaczono: gęstość w stanie usypowym, wartość liczby opadania, zawartość białka ogólnego, ilość glutenu mokrego oraz wartość wskaźnika sedymentacji wg Zeleny’ego. Za pomocą analizy statystycznej wykazano, że zarówno termin siewu, odmiana, jak i współdziałanie tych czynników ma wpływ na wielkość badanych cech. Ziarno badanych odmian pszenicy jarej wysianych w marcu charakteryzowało się większą zawartością białka, ilością glutenu oraz wartością wskaźnika sedymentacji niż tych z siewu późnojesiennego. Natomiast siew przewódkowy pozytywnie wpłynął na gęstość ziarna w stanie usypowym oraz wartość liczby opadania. Największą ilością białka oraz glutenu mokrego w ziarnie wyróżniała się odmiana ‘Bombonaʼ.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Właściwości chemiczne wybranych olejów tłoczonych na zimno

Tłuszcze są skoncentrowanym źródłem energii dla narządów i tkanek, dostarczają organizmowi niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) oraz witamin w nich rozpuszczalnych. Jako ważny składnik codziennej diety powinny być jak najlepszej jakości i największej stabilności oksydatywnej. W pracy określono jakość olejów tłoczonych na zimno z rzeżuchy, orzecha włoskiego i chia, na podstawie analizy ich właściwości fizyko-chemicznych. Oznaczono lepkość, skład procentowy kwasów tłuszczowych w oleju, zawartość tokoferoli, skoniugowanych kwasów dienowych (C2) i trienowych (C3), liczbę kwasową (LK), liczbę nadtlenkową (LOO), liczbę anizydynową (LA) oraz stabilność oksydatywną. Analizowane oleje tłoczone na zimno charakteryzowały się niskimi wartościami LK, LOO i LA, co świadczy o ich dobrej jakości.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza zmienności i korelacji fizycznych cech skrzydlaków 11 gatunków klonów

Kluczem do projektowania i modelowania wielu procesów związanych ze zbiorem, obróbką i siewem nasion jest zdobycie informacji o zakresie zmienności ich cech fizycznych oraz występujących między tymi cechami współzależności. Dlatego też celem pracy jest wyznaczenie zakresu zmienności podstawowych cech fizycznych skrzydlaków wybranych ich gatunków oraz określenie współzależności między tymi cechami w aspekcie wykorzystania tych danych przy sortowaniu nasion. Z tego względu dokonano pomiarów prędkości krytycznej unoszenia, grubości, szerokości, długości i masy skrzydlaków jedenastu gatunków klonów oraz grubości i masy owocni każdego skrzydlaka po usunięciu skrzydełka. Na ich podstawie obliczono wskaźniki proporcji poszczególnych wymiarów i mas skrzydlaków. Dane z pomiarów i obliczeń opracowano statystycznie, wykorzystując analizę wariancji oraz analizę korelacji i regresji. Średnia prędkość krytyczna unoszenia skrzydlaków analizowanych gatunków klonów zawiera się w przedziale od 3,71 do 8,65 m·s–1, ich średnia grubość – od 0,28 do 0,61 mm, średnia szerokość – od 5,91 do 13,00 mm, średnia długość – od 21,59 do 45,60 mm, średnia masa – od 15,6 do 136,1 mg, średnia grubość owocni – od 1,31 do 6,38 mm oraz średnia masa owocni – od 12,4 do 110,6 mg. Pod względem masy skrzydlaki klonów są uszeregowane rosnąco wg następującej kolejności: tatarski, Henry’ego, Dawida, zielonokory, palmowy, jesionolistny, polny, jawor, kosmaty, okrągłolistny i pospolity. W procesie uszlachetniania materiału nasiennego klonów należy stosować separatory pneumatyczne i/lub separatory sitowe z sitami o otworach podłużnych, co zapewni większe wyrównanie uzyskanych frakcji pod względem masy skrzydlaków, a przy osobnym ich wysiewaniu może prowadzić do większego ujednolicenia terminu wschodów roślin.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena przepuszczalności błon komórkowych siewek jęczmienia w warunkach niedoboru wody

Badania dotyczące wpływu niedoboru wody na przepuszczalność błon komórkowych liści i korzeni siewek jęczmienia jarego odmian Ella i Kucyk przeprowadzono w kontrolowanych warunkach. Oceny przepuszczalności błon komórkowych dokonano zmodyfikowaną metodą konduktometryczną. Obliczono względny wyciek elektrolitów (EL) na podstawie wartości przewodnictwa elektrycznego. Za pomocą metody spektrofotometrycznej wyznaczono względny współczynnik wycieku (RLR). Stwierdzono, że wartości zarówno EL, jak i RLR wzrastają wraz ze wzrostem niedoboru wody. Może to świadczyć o zmianach w błonach komórkowych i utracie przez nie właściwości półprzepuszczalnych pod wpływem niedoboru wody. Zaobserwowano wyższe wartości współczynnika RLR w porównaniu do wartości wskaźnika EL podczas oceny uszkodzeń błon komórkowych liści i korzeni siewek obu odmian jęczmienia.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ formy użytkowej chlomazonu na wzrost roślin rzepaku

Badania dotyczące fitotoksyczności chlomazonu w postaci dwóch formulacji: herbicydu Command 480 EC i chlomazonu immobilizowanego w alginianowych kapsułkach w stosunku do roślin rzepaku przeprowadzono w kontrolowanych warunkach. Stwierdzono, że rośliny rzepaku, odmiany Bellevue, wykazują większą tolerancję w stosunku do chlomazonu immobilizowanego w hydrożelowej matrycy alginianowej niż do standardowej formy użytkowej tego herbicydu. Chlomazon w formie herbicydu Command 480 EC istotnie zmniejszył zawartość chlorofilu a, b, a+b oraz całkowitą zawartość karotenoidów. Zaobserwowano również istotnie ujemny wpływ chlomazonu, w formie środka Command 480 EC, na efektywność aparatu fotosyntetycznego rzepaku.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ stymulacji nasion Scorzonera hispanica L. światłem lasera na zawartość barwników fotosyntetycznych w liściach

Przedstawione wyniki badań dotyczyły efektów stymulacji nasion światłem lasera He-Ne na zawartość barwników fotosyntetycznych w liściach skorzonery odmiany ‘Maxima’. Sprawdzono również, czy naświetlanie nasion może wpływać na długość czasu życia fluorescencji chlorofilu a w liściach i w ekstrakcie z liści. Materiał badawczy stanowiły liście roślin wyrosłych z nasion zebranych w latach 2009, 2010, 2011, 2012. Zdolność kiełkowania tych nasion wynosiła odpowiednio 50,8; 71,0; 93,0; 79,3%. Przed siewem nasiona poddano stymulacji elektromagnetycznej światłem lasera He-Ne o długości fali 632,8 nm i powierzchniowej gęstości mocy 3 mw∙cm–2 – w czasie 1, 5, 10 i 30 minut. Nasiona niestymulowane traktowano jako kontrolę. Zawartość chlorofilu a i b oraz karotenoidów w liściach skorzonery była większa w roślinach wyrosłych z nasion młodszych (zebranych w latach 2011 i 2012) niż z nasion starszych (zebranych w latach 2009 i 2010). Stymulacja nasion młodszych światłem lasera wpłynęła na zmniejszenie zawartości tych barwników w liściach. Czas życia fluorescencji chlorofilu w ekstrakcie z liści był dłuższy niż w liściach. Nie stwierdzono istotnego wpływu stymulacji laserowej nasion na czas życia fluorescencji chlorofilu w ekstrakcie z liści skorzonery. Parametr ten był wyższy w ekstrakcie liści roślin wyrosłych z nasion młodszych (ze zbioru w latach 2011, 2012) niż starszych (ze zbioru w latach 2009, 2010).

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rolnicze okresy termiczne na Lubelszczyźnie w latach 1981-2010

W artykule przedstawiono wyniki badań zmienności czasowo-przestrzennej rolniczych okresów termicznych na Lubelszczyźnie w aspekcie obserwowanego wzrostu temperatury powietrza. W tym celu wykorzystano dane dotyczące średniej miesięcznej temperatury powietrza za okres 1981-2010 pochodzące z dziewięciu stacji meteorologicznych położonych na obszarze województwa lubelskiego (Bezek, Czesławice, Lublin-Felin, Puławy, Terespol, Tomaszów Lubelski, Uhrusk) i jego obrzeżach (Sandomierz i Siedlce). Na podstawie przeprowadzonych badań dla sześciu stacji stwierdzono istotny statystycznie wzrost średniej rocznej temperatury powietrza, którego następstwem była zmiana terminów początku i końca oraz długości analizowanych okresów termicznych. Obliczone w pracy długości okresów: gospodarczego, wegetacyjnego, intensywnej wegetacji oraz dojrzewania okazały się dłuższe w porównaniu do wyznaczonych przez innych autorów okresów termicznych dla wcześniejszych wieloleci. Skróceniu natomiast uległ okres pozawegetacyjny (zimowego spoczynku roślin) i termicznej zimy. Wiosną daty rozpoczęcia okresów termicznych były wcześniejsze, a daty zakończenia jesienią - późniejsze. W konsekwencji okres pozawegetacyjny oraz termiczna zima rozpoczynały się później i kończyły wcześniej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ karagenu na teksturę i stabilność oleożeli hydroksypropylometylocelulozowych

Celem pracy była ocena wpływu dodatku karagenu na właściwości teksturalne i stabilność oleożeli. Główną substancją strukturyzującą olej rzepakowy była hydroksypropylometyloceluloza (HPMC). Zastosowano dodatek karagenu w ilościach: 0,25, 0,50 oraz 0,75%. Zbadano twardość organożeli po ich wysuszeniu, a w próbkach po zhomogenizowaniu oznaczono smarowność i stabilność (metodą wirówkową). Wykazano wpływ karagenu na parametry tekstury i stabilność oleożeli. Twardość wysuszonych organożeli zmniejszała się wraz ze wzrostem wielkości dodatku karagenu (od 25,44 N dla próbki kontrolnej – bez karagenu, do 1,55 N dla oleożelu z 0,75% udziałem tej substancji). Jednocześnie wielkość tego dodatku nie miała wpływu na wartość maksymalnej siły penetracji (w przypadku próbek zhomogenizowanych). Wszystkie oleożele z karagenem miały twardość zbliżoną do twardości handlowych miksów tłuszczowych, zawierających w składzie około 50% tłuszczu mlecznego. Wyrób z największym udziałem karagenu cechował się smarownością podobną do handlowych miksów tłuszczowych. Ponadto wykazano, że karagen pogarszał stabilność struktury oleożeli.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ zalesienia gleb porolnych sosną zwyczajną (Pinus sylvestris L.) na ich aktywność enzymatyczną

Celem badań było określenie wpływu zalesienia gleb lekkich porolnych sosną na aktywność enzymatyczną gleby. Badania przeprowadzono na terenie Wysoczyzny Lubartowskiej (SE Polska). Wyznaczono dziesięć par stanowisk gleb zalesionych (5 z drzewostanami 14-17-letnimi oraz 5 z drzewostanami 32-36-letnimi) i sąsiadujących z nimi pól uprawnych, a także pięć stanowisk lasów naturalnych z drzewostanami ok. 130-150-letnimi. Próbki gleby pobierano z poziomu próchnicznego A i wzbogacenia Bv, z całej ich miąższości, przy czym z poziomu A gleb zalesionych z trzech kolejnych warstw: 0-5 (AI), 5-10 (AII) i 10-20 cm (AIII). Oznaczono aktywność dehydrogenaz, fosfataz, ureazy oraz proteazy. Stwierdzono, że drzewostany sosnowe po trzydziestu kilku latach wzrostu wywołały zmniejszenie aktywności ureazy i fosfataz oraz zwiększenie aktywności dehydrogenaz. W glebach pod drzewostanami ponad trzydziestoletnimi aktywność ureazy wykazała poziom bardziej zbliżony dla gleb naturalnych borów świeżych niż gleb uprawnych, a aktywność dehydrogenaz odwrotnie – bardziej podobny do gleb uprawnych niż leśnych. W przypadku fosfataz i proteazy nie stwierdzono wyraźnej prawidłowości. Wyniki wskazują, że aktywność enzymatyczna gleby może być przydatnym wskaźnikiem do oceny zmiany właściwości gleb porolnych po ich zalesieniu.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza cech fizycznych nasion wybranych gatunków jałowców

W dostępnej literaturze brakuje informacji o zakresie zmian cech fizycznych nasion większości krzewów leśnych i występujących między tymi cechami współzależności. Dane te są potrzebne przy projektowaniu i modelowaniu wielu procesów związanych z obróbką materiału nasiennego. Z tego względu dokonano pomiarów prędkości krytycznej unoszenia, grubości, szerokości, długości, masy i kątów tarcia zewnętrznego nasion wybranej grupy krzewów, a mianowicie czterech gatunków jałowców (chińskiego, pospolitego, skalnego i wirginijskiego). Na podstawie tych pomiarów obliczono wskaźniki charakteryzujące relacje między wymiarami i masą nasion. Wyniki pomiarów i obliczeń opracowano statystycznie, wykorzystując analizę wariancji, analizę korelacji oraz analizę regresji liniowej. Średnie wartości wyznaczonych cech nasion zawierają się w przedziałach: prędkość krytyczna unoszenia – od 6,99 do 9,51 m·s–1, grubość – od 1,72 do 2,56 mm, szerokość – od 2,23 do 3,28 mm, długość – od 3,40 do 4,60 mm, kąt tarcia zewnętrznego – od 26,61 do 34,18° i masa – od 6,93 do 19,56 mg. Cechą najbardziej skorelowaną z pozostałymi jest masa nasion, a najmniej – kąty tarcia zewnętrznego i gęstość. Największe wartości współczynnika korelacji oraz równania z najwyższą wartością współczynnika determinacji uzyskano dla zależności masy i prędkości krytycznej unoszenia (nasiona jałowców chińskiego i wirginijskiego) oraz masy i grubości (nasiona jałowców pospolitego i skalnego). W procesie uszlachetniania materiału nasiennego jałowców jest wskazane stosowanie separatorów sitowych z sitami o otworach okrągłych, przy czym zadowalające efekty można uzyskać przy wykorzystaniu sit z otworami o średnicy: 1,5 i 1,75 mm (jałowiec wirginijski), 1,75 i 2,0 mm (jałowiec pospolity), 2,0 i 2,5 mm (jałowiec chiński) oraz 2,25 i 2,75 mm (jałowiec skalny).

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo