rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przygotowanie przyszłych nauczycieli do edukacji włączającej – wytyczne międzynarodowe i kierunki zmian

Celem artykułu jest ukazanie zmian, jakie zachodzą w obszarze przygotowania przyszłych nauczycieli do pracy w szkołach ogólnodostępnych z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Omówiono kierunki zmian zawarte w najnowszych raportach międzynarodowych i w polskim modelu edukacji dla wszystkich. Nowe postulaty stanowią wyzwanie dla nauczycieli zgłaszających potrzebę dokształcania w tym zakresie. Zmian wymagają programy kształcenia przyszłych nauczycieli, tak by przygotowały ich do pracy ze zróżnicowaną grupą uczniów. Postuluje się by w przygotowaniu akademickim: 1) uwzględnić kompleksowe podejście do programu studiów, oparte na modelu biopsychospołecznym; 2) w ramach przedmiotów związanych z pedagogiką specjalną, prowadzonych przez nauczycieli akademickich z dorobkiem naukowym i doświadczeniem praktycznym z tego obszaru, wyposażyć przyszłych nauczycieli nie tylko w kompetencje związane z pracą ze zróżnicowaną grupą uczniów, ale także kompetencje poznawcze, obejmujące wiedzę o różnych rodzajach specjalnych potrzeb edukacyjnych oraz kompetencje realizacyjne związane z praktycznymi umiejętnościami pracy z uczniem z danym rodzajem specjalnych potrzeb.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ocena i ocenianie w procesie kształcenia oraz wspierania ucznia z niepełnosprawnością intelektualną – dylematy i kierunki działań

Ocenianie stanowi ważny element procesu kształcenia i wspierania ucznia z niepełnosprawnością intelektualną. Obejmuje z jednej strony sprawdzenie istniejącego stanu wiedzy i umiejętności nabytych w toku edukacji, co stanowi ważną informację zwrotną dla nauczycieli i uczniów, z drugiej – jest podstawą uruchomiania procesu tzw. autorewalidacji. Ocenianie, zwłaszcza w warunkach pracy w środowisku zróżnicowanym, jakim jest klasa ogólnodostępna czy integracyjna, stanowi duże wyzwanie dla nauczycieli. Trudności dotyczą m.in. konieczności realizowania innej podstawy programowej dla uczniów z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności intelektualnej, budowania właściwych relacji opartych na zrozumieniu i wzajemnym wspieraniu między uczniami o różnym poziomie funkcjonowania, obawy przed niesprawiedliwym traktowaniem w procesie oceny uczniów, zaspokajania różnych oczekiwań rodziców wobec oceniania ich dzieci. Artykuł omawia znaczenie ocen i oceniania w procesie kształcenia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną, analizuje także najczęstsze trudności w tym zakresie oraz propozycje działań mających na celu optymalizację procesu oceniania tej grupy uczniów.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowawcy klas w szkołach ogólnodostępnych wobec różnorodnych potrzeb edukacyjnych uczniów – doświadczane trudności a źródła wsparcia

Artykuł przedstawia wyniki badań 79 wychowawców klas szkół podstawowych, których celem było poznanie sytuacji trudnych wynikających z realizacji różnorodnych potrzeb edukacyjnych uczniów, a także ocen wsparcia zawodowego respondentów. Istotę tekstu stanowi analiza zależności korelacyjnych między analizowanymi zmiennymi. Uzyskane wyniki pokazują niewielką zależność między natężeniem trudności deklarowanych przez wychowawców i oceną możliwości uzyskania wsparcia zawodowego, jego dostępności i efektywności.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Perspektywy monitorowania stężenia alkoholu w trybie ciągłym wobec osób osadzonych w więzieniach

Spożycie alkoholu przez osobę osadzoną w więzieniu jest poważnym naruszeniem bezpieczeństwa zakładu karnego. Zdarzenie takie mocno zaburza także proces stosowanych wobec tej osoby oddziaływań zmianotwórczych. Dlatego w więzieniach stosuje się wyrywkowe kontrole trzeźwości zwłaszcza wobec więźniów powracających z zajęć poza terenem zakładu karnego oraz wobec powracających z przepustek.
Kontrolowanie trzeźwości więźniów z użyciem dotychczas dostępnych urządzeń do pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu czynią ten system nieszczelnym. Jest tak dlatego, że w przypadku więźniów wymóg dokonania pomiaru, jakim jest styczność monitorowanej osoby osadzonej i urządzenia, spełniany jest prawie wyłącznie na terenie zakładu karnego. Korzystne byłoby uzupełnienie tego systemu poprzez zastosowanie urządzeń monitorujących poziom stężenia alkoholu w trybie ciągłym (a więc także w czasie przebywania osoby osadzonej poza terenem zakładu karnego), najlepiej bez bezpośredniego zaangażowania osób trzecich (np. strażników) w sam pomiar.
Artykuł powstał na podstawie ekspertyzy sporządzonej w 2020 roku dla ministra sprawiedliwości w Polsce. W opracowaniu omówiono perspektywy wykorzystania systemu monitorowania alkoholu w trybie ciągłym wobec osób osadzonych w więzieniach. Podjęto to zagadnienie w odniesieniu do osób korzystających z przepustek, zatrudnionych poza terenem zakładu karnego oraz osób warunkowo zwalnianych z więzień.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tożsamość osobista i jej związek z akceptacją siebie jako osoby głuchej – badania nad dorosłymi użytkownikami implantów ślimakowych z głuchotą prelingwalną

Tożsamość osobista, także w aspekcie doświadczania siebie jako osoby głuchej, ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego osób głuchych. W pracy postawiono pytanie o jej związek z akceptacją siebie jako osoby głuchej. Badaniami objęto 84 osoby z głuchotą prelingwalną i z implantem ślimakowym (CI), o wysokich kompetencjach językowych w języku polskim fonicznym, w wieku od 18 do 45 lat. Do opisu tożsamości osobistej wykorzystano Kwestionariusz Ja–Inni, a do oceny akceptacji siebie jako osoby głuchej  posłużono się skalą typu VAS. Okazało się, że tożsamość osobistą osób prelingwalnie głuchych z CI odróżniają od innych cechy w ich percepcji o największym nasileniu, tj. „wrażliwy” i „dobry”, a także o najmniejszym nasileniu, tj. „słyszący” i „głupi”. Wraz z niższą akceptacją siebie, jako osoby głuchej, należy spodziewać się doświadczania siebie w relacjach z innymi ludźmi jako bardziej „nieśmiałego”, „samotnego” i „słabego”, a także posiadającego większe nasilenie cech negatywnych ogółem. Właściwości te stają się ważnymi wyróżnikami w tożsamości osobistej jako osoby głuchej u objętych badaniami osób z głuchotą prelingwalną.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niewidomi we wspólnocie religijnej. Potrzeby i trudności

Celem artykułu, mającego charakter teoretyczno-empiryczny, jest zaprezentowanie potrzeb i trudności, których doświadczyły badane osoby z niepełnosprawnością wzrokową zaangażowane w działalność wspólnot religijnych. Szczególną uwagę zwrócono na potrzeby skoncentrowane na „ja” oraz potrzeby skoncentrowane na „ty”, a także na ograniczenia o charakterze zewnętrznym oraz wewnętrznym. W artykule zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych w oparciu o strategię jakościową, metodę indywidualnych przypadków i z wykorzystaniem techniki wywiadu pogłębionego. W gronie respondentów znalazło się 10 osób zmagających się z dysfunkcjami wzroku, które przynależą lub w przeszłości przynależały do wspólnot religijnych. W artykule rozpatrywano m.in. to, w jaki sposób bycie członkiem określonej grupy o charakterze religijnym umożliwiało realizację istotnych dla respondentów potrzeb, a także z jakimi ograniczeniami musieli się w związku z tym zmagać.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Z Paros do Eleusis. Henryk Elzenberg - pesymista pielgrzymujący

Artykuł jest próbą zaprezentowania intelektualnej biografii Henryka Elzenberga.
Elzenberg dążył do przezwyciężenia swojego pesymistycznego światopoglądu.
Początkowo skłaniał się do filozoficznie uzasadnianego nacjonalizmu,
łączonego z arystokratycznym kulturalizmem. Rozczarowany realiami życia
i brakiem możliwości realizowania postulowanych idei, zwrócił się ostatecznie
w stronę naturalnej, bezwyznaniowej mistyki.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Dziecko w pedagogii biblijnej

Biblijna pedagogika dziecka ma swoje cele i zadania edukacyjne. Stawia dziecko w centrum odziaływań edukacyjnych, podkreślając jego godność i podmiotowość. Rodzice i wychowawcy cieszą się szczególnym autorytetem, stąd ze strony dzieci wymaga się szacunku (czci) i posłuszeństwa, podporządkowania i karności. Podobnie od rodziców wymaga się służebnej miłości i odpowiedzialności, kompetencji, uważnej troski i czułości. Pierwszym i podstawowym środowiskiem wychowawczym jest dom rodzinny, a inne ośrodki i instytucje edukacyjne – w oparciu o zasadę pomocniczości – mogą go wspierać w wypełnianiu tego fundamentalnego prawa i obowiązku. Pismo Święte nie jest podręcznikiem wychowania, gdyż przede wszystkim jest księgą natchnioną – księgą wiary. Biblia ma jednak swoją wartość edukacyjną, nie tylko ze względu na swoje walory literackie i historyczne, ale nade wszystko dlatego, że jest księgą Ducha Świętego, który „wszystkiego [nas] nauczy” (J 14,26). On też prowadzi do dojrzałości tych, którzy pragną żyć nowym życiem dzieci Bożych w Chrystusie, którego przyjmują z wiarą. Uważna lektura Pisma Świętego stanowi więc cenne źródło nauczania oraz duchową inspirację dla teologii wychowania (KO 24).

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mieczysław Wallis jako recenzent i inspirator twórczej aktywności H. Elzenberga

W spuściźnie archiwalnej Mieczysława Wallisa znajdują się teczki zawierające
jego wspomnienia oraz korespondencję z Henrykiem Elzenbergiem, ukazujące
doniosłość i znaczenie roli, jaką przyjaźń z Wallisem odegrała w życiu toruńskiego
filozofa. Wallis pełnił wobec niego rolę powiernika, doradcy, a nawet
mentora, nie tylko na niwie prywatnej, ale także i naukowej. Elzenberg wielokrotnie
konsultował z nim swe twórcze plany, prosił o opinię dotyczącą
powstających opracowań i koncepcji twórczych, a także dzielił się swoimi
dylematami naukowymi i twórczymi. Co ważne, w Wallisowskich archiwaliach
znajdują się także wspomnienia dotyczące jego osobistej oceny najważniejszych
dzieł i koncepcji twórczych Elzenberga, wzbogacające dotychczasową wiedzę
o kontekście ich powstania czy ukonstytuowania.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Fonetyka języka ojczystego a kształtowanie kompetencji fonetycznej w języku obcym na przykładzie języka francuskiego

Prawidłowa i skuteczna komunikacja wymaga opanowania wszystkich podsystemów językowych. W procesie przyswajania języków obcych w środowisku edukacyjnym rozwój kompetencji fonetycznych jest często traktowany jako marginalny. Świadczą o tym przytoczone w artykule wyniki badań. Artykuł stanowi punkt wyjścia do dyskusji na temat przydatności fonetyki języka ojczystego w kształtowaniu umiejętności fonetycznych w języku obcym. Z obserwacji i badań autora wynika, że fonetyka języka ojczystego jest nie tylko źródłem interferencji międzyjęzykowej. Wiedza i umiejętności fonetyczne nabyte w języku ojczystym mogą pełnić rolę pozytywnego transferu w kształtowaniu kompetencji fonetycznej w języku obcym oraz pomóc w opanowaniu prawidłowej percepcji i artykulacji głosek oraz prozodii.

Czasopismo: Neofilolog
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Emigracja wewnętrzna jako postawa polityczna. Henryk Elzenberg (1887–1967)

Henryk Elzenberg odcisnął swe piętno na polskiej powojennej myśli politycznej
– stał się symbolem intelektualnej i duchowej konsekwencji, co uczyniło zen
filozofa czasów trudnych. To o nim Adam Michnik pisał w latach 80. jako
o filozofie na „czas głazowładztwa”. Wprawdzie w dorobku autora Kłopotu
z istnieniem aktywność intelektualna przybierała różną formę, ewoluowała,
zmieniając się pod wpływem dziejowych wydarzeń. Konstrukcje teoretyczne
zanurzone w klimacie Młodej Polski znacznie różniły się od tych z okresu
międzywojennego, tamte zaś – od zapisek czynionych w czasie drugiej wojny
światowej i po niej. Elzenberg niezwykle żywo reagował na zmieniający się
wokół niego świat, a myśl teoretyczna podążała za historycznymi wydarzeniami,
usiłując ogarnąć je, ukazać w szerszej perspektywie i opisać językiem
filozofii. Jednak podstawowym przekonaniom oraz intuicjom ich autor pozostał
wierny. Przechodząc kolejne fazy – od aktywnego politycznego zaangażowania,
przez indywidualizm i okres aktywności teoretycznej, do wewnętrznej emigracji
– pozostał wierny swym głównym twierdzeniom, iż zbiorowość, polityka,
ale także jednostka stają się wartościowe nie przez prosty fakt egzystencji,
ale dzięki odniesieniu do idei oraz wartości.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Czystość jako wartość w opinii młodzieży o różnym poczuciu tożsamości płciowej w świetle badań pilotażowych

Celem artykułu jest przedstawienie opinii młodzieży na temat czystości przedmałżeńskiej jako wartości. Artykuł ma formę komunikatu z przeprowadzonych badań, które miały charakter pilotażowy. Przedmiotem poznania prezentowanych badań była wartość czystości w opinii młodzieży. W badaniach uwzględniono poczucie tożsamości płciowej młodzieży.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dwie metafilozofie: Elzenberg a Szkoła Lwowsko-Warszawska

Szkoła Lwowsko-Warszawska została założona w 1895 roku przez Kazimierza
Twardowskiego we Lwowie. Dla Twardowskiego i jego uczniów racjonalizm,
jasność i precyzja języka oraz stosowanie logiki w filozofii były metodologicznymi
fundamentami Szkoły. W pierwszej części tekstu autor rozważa
charakter i wartość metafilozoficzngo programu przyjmowanego w Szkole
Lwowsko-Warszawskiej. W drugiej partii przedstawia się filozofię Henryka
Elzenberga (1887–1967), jednego z najoryginalniejszych filozofów polskich
XX wieku. W sferze jego zainteresowań znajdowały się: aksjologia ogólna,
etyka, estetyka i historia filozofii. Część końcowa ma charakter porównawczy,
gdzie omawiam stosunki między metafilozofią Szkoły Lwowsko-Warszawskiej
a ideami metafilozoficznymi Elzenberga.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wzmacnianie rezyliencji w rodzinie – współczesną potrzebą

Zjawisko rezyliencji stanowi przedmiot zainteresowań wielu dyscyplin naukowych, w tym także pedagogiki. Celem artykułu był naukowy namysł nad konstruktem rezyliencji w kontekście społecznej zmiany i nowych potrzeb w wychowaniu (rodzinnym) oraz ukazanie znaczenia rezyliencji dla człowieka i jego systemu rodzinnego. Przedstawiono koncepcję rezyliencji i rezylientnej rodziny, wskazując na etymologię nazwy, mechanizmy tego zjawiska i jego związki z środowiskiem rodzinnym, gdzie dokonuje się proces rozwijania i wzmacniania rezyliencji. Zaprezentowano argumenty, że rezyliencja może być istotnym konstruktem dla dzieci i ich rodziców, by byli bardziej odporni na zagrożenia i lepiej przygotowani do przezwyciężania trudności oraz optymalnego funkcjonowania w świecie permanentnej zmiany i budowania satysfakcjonujących relacji międzyludzkich. Proces wspierania rezyliencji można zatem traktować jako obszar rozwoju osoby i rodziny. Tekst zamykają implikacje pedagogiczne, które zawierają wytyczne dotyczące budowania i wzmacniania rezyliencji w rodzinie.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Specyfika rozwojowa okresu adolescencji. Implikacje dla praktyki wychowawczej

Artykuł przedstawia teoretyczne rozważania nad wielokontekstową charakterystyką okresu adolescencji ze szczególnym uwzględnieniem procesu realizacji zadań rozwojowych, co jest szczególnie istotne dla młodego człowieka partycypującego we współczesnej rzeczywistości społeczno-kulturowej. Na podstawie przeglądu koncepcji teoretycznych dotyczących specyfiki rozwojowej okresu adolescencji przedstawiono praktyczne wskazówki wspierające satysfakcjonujące relacje dorosły–nastolatek, skierowane do osób współpracujących z młodymi, co jest zasadniczym celem artykułu.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko w sytuacji rozwodu rodziców

Rozwód jest wydarzeniem przełomowym w życiu każdego członka rodziny. Można go rozpatrywać w perspektywie indywidualnej, diadycznej i rodzinnej. W niniejszym tekście rozpatrywany jest głównie w kontekście rodzinnym i najmłodszych członków tejże wyjątkowej wspólnoty. Dla dzieci rozwód oznacza utratę pełnej rodziny i wiąże się z szeregiem – traumatycznych dla ich funkcjonowania – bezpośrednich i odroczonych w czasie skutków rozwodu rodziców. Szczególnym wymiarem sytuacji rozwodowych są „przetargi o dziecko” we wszystkich fazach procesu rozwodowego. Będąc obiektem manipulacji, indoktrynacji i instrumentem w konflikcie rodziców, dzieci doświadczają ogromnej krzywdy – bolesnych uczuć, niezaspokojenia ważnych dla swego rozwoju potrzeb. Dlatego też nie do przecenienia jest wspieranie rodzin i ich dzieci w sytuacjach rozwodowych. Wybrane przykłady form wsparcia psychologiczno-pedagogicznego we wskazanym aspekcie zamykają rozważania dotyczące jednego z najtrudniejszych problemów życia społecznego oraz jednego z największych zagrożeń współczesnej rodziny.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poezja i filozofia

Autor uważa, że opisując poezję Leconte de Lisle’a Henryk Elzenberg odkrył
swą własną wrażliwość poetycką. W twórczości Elzenberga wyobraźnia poetycka
pełni nie mniejszą rolę niż jego wiedza filozoficzna. W tej postawie należy
szukać klucza dla zrozumienia aksjologii Elzenberga.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Henryka Elzenberga krytyka koncepcji etyki niezależnej Tadeusza Kotarbińskiego

Henryk Elzenberg już przed II wojną światową był krytycznie nastawiony do
sposobu uprawiania nauki realizowanego w Szkole Lwowsko-Warszawskiej.
Dawał temu wyraz w swoich publikacjach i publicznych wystąpieniach. Po
wojnie jednak stonował swoją krytykę, czemu z pewnością przysłużyły się
przyjacielskie relacje z Tadeuszem Czeżowskim, a zwłaszcza zmasowana krytyka
całej szkoły prowadzona przez marksistów. Jednak z chwilą opublikowania
przez Kotarbińskiego w 1956 r. broszury Sprawy sumienia poczuł się
zmuszony do zabrania głosu w tej sprawie. Jego głos musiał być krytyczny,
gdyż propozycje Kotarbińskiego podważały jego osobiste przekonania odnośnie
sensu uprawiania etyki. Krytyka Henryka Elzenberga dotyczyła zatem nie
tylko samej etyki niezależnej, ale i całej filozofii Kotarbińskiego. W Kłopocie
z istnieniem znajdujemy krótkie i dosadne stwierdzenie: „Kotarbiński i towarzysze:
zbrodnia zamykania dróg przed człowiekiem”. Krytyka poszczególnych
założeń etyki niezależnej nigdy jednak za życia Elzenberga nie ujrzała światła
dziennego. Zachowała się tylko w materiałach archiwalnych, pozostałych po
tym filozofie, oraz w jego korespondencji. Argumentacja, jaką posługiwał
się Elzenberg krytykując etykę niezależną, jak się wydaje, w znacznej części
zachowała aktualność do dnia dzisiejszego.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Nauczanie zdalne na kierunku lingwistyka stosowana – między koniecznością a wyborem

W Instytucie Lingwistyki Stosowanej (ILS) jak na całym Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) zajęcia stacjonarne zostały zawieszone z dniem 11 marca 2019 roku wskutek ogłoszenia stanu pandemii i do chwili obecnej (kwiecień 2021) odbywają się w trybie zdalnym. Władze dziekańskie zezwoliły zarówno na asynchroniczne prowadzenie zajęć, np. droga mejlową, z wykorzystaniem wydziałowej platformy Moodle, jak i synchroniczne, początkowo z wykorzystaniem komunikatorów internetowych takich jak Zoom, MS Teams czy Skype. Obecnie synchroniczne prowadzenie zajęć dozwolone jest wyłącznie z użyciem MS Teams. Konieczność przestawienia się z nauczania stacjonarnego na nauczanie zdalne spadła więc zarówno na wykładowców jak i studentów nagle, powodując chwilową dezorganizację procesu nauczania. W krótkim czasie obie strony musiały jednak zorganizować się na nowo i podjąć nieznane dotąd wyzwanie nauki i nauczania całkowicie na odległość, mimo iż sama forma komunikacji przez Internet nie była przecież nowa. Z jakimi problemami to się wiązało i do jakich wniosków prowadzi przedstawia ten artykuł. Celem jego jest refleksja nad formą i realizacją nauczania zdalnego w ramach wybranych przedmiotów na studiach I i II stopnia lingwistyki stosowanej w ILS w roku akademickim 2019/20 i 2020/21 wypływająca z doświadczeń prowadzących te zajęcia autorek artykułu a także uczestniczących w nich studentów, oraz wyciągnięcie wniosków w zakresie efektywności tej formy nauczania oraz podnoszenia jakości kształcenia w ramach badanych przedmiotów.   

Czasopismo: Neofilolog
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzina wobec pomocy osobom niesamodzielnym – wsparcie w środowisku lokalnym na przykładzie gminnych strategii rozwiązywania problemów społecznych

Artykuł dotyczy problemu pomocy osobom niesamodzielnym. Centralną rolę w sprawowaniu opieki nad krewnymi pełni rodzina, jednakże z wielu względów możliwości opiekuńcze najbliższych osób ulegają ograniczeniu. Z coraz większym natężeniem pojawia się konieczność zorganizowanego wsparcia rodziny w realizacji funkcji opiekuńczych. W artykule przedstawione zostały wyniki analizy gminnych strategii rozwiązywania problemów społecznych. Głównym problemem badawczym była pomoc osobom niesamodzielnym.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Troska o dziecko troską o jego opiekunów. Piecza zastępcza i adopcja w warunkach pandemii. Porównanie wyników sondaży 2021 i 2009

W artykule skupiono uwagę na problematyce troski o dziecko i jego opiekunów w warunkach trwającej pandemii. Podjęto próbę przedstawienia stanu wiedzy na temat pieczy zastępczej i adopcji oraz rozwiązań systemowych w tym czasie. Wskazano niepokojące i pozytywne zdiagnozowane zjawiska, które zaistniały podczas pandemii koronawirusa oraz kierunki do dalszych analiz. Zaprezentowano dotąd niepublikowane wyniki autorskich badań przeprowadzonych wśród studentów – przyszłych opiekunów. Część z nich porównano z wynikami z roku 2009. Założono ustalenie dokonujących się zmian w pieczy zastępczej. Zwrócono uwagę na: jak najlepsze przygotowanie profesjonalistów i społeczeństwa do rozumienia i realizowania rodzicielstwa zastępczego i adopcyjnego, wsparcia funkcjonowania pieczy zastępczej, a przede wszystkim gotowości do zostania rodzicem zastępczym i adopcyjnym.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzina i rodzicielstwo w kulturze realnego socjalizmu – między ideologią a codziennością

Celem artykułu jest ukazanie sensu i znaczenia nadawanego rodzinie i rodzicielstwu w kulturze realnego socjalizmu w Polsce w latach 70. W badaniach przyjęto założenie, iż w okresie realnego socjalizmu rodzina funkcjonowała w dwóch odrębnych wymiarach, czyli w kulturze oficjalnej i nieoficjalnej. Kultura oficjalna tworzona była odgórnie przez aparat władzy, ideologię marksistowską, celową indoktrynację i tworzyła rzeczywistość pozoru. Kultura nieoficjalna powstawała oddolnie, spontanicznie, na bazie kultury chrześcijańskiej i polskiej tradycji. Każda z tych kultur posiadała inną wizję rodziny i odmienny stosunek do wartości rodzinnych. Zasadnicze pytanie artykułu brzmi: jaki sens i znaczenie nadawano rodzinie i rodzicielstwu w kulturze oficjalnej oraz w kulturze nieoficjalnej w warunkach realnego socjalizmu lat 70? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwano w oparciu o analizę różnego typu źródeł, m.in. czasopism kobiecych, dokumentów osobistych oraz dokumentów naukowych. W badaniach przyjęto perspektywę pedagogiczno-historyczną, metodę badania zawartości mediów oraz metodę analizy treści. Podstawę teoretyczną stanowiły: środowiskowo-ekologiczna teoria S.E. Hobfolla oraz koncepcja sytuacji trudnej autorstwa T. Tomaszewskiego.

Czasopismo: Roczniki Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika