rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola turystyki w życiu ludzi starszych

W pierwszym rozdziale pracy umiejscowiono tematykę człowieka starszego w środowisku, w którym żyje, i scharakteryzowano walory środowiska naturalnego. Przedstawiono też główne czynniki bioklimatyczne, które mogą poprawić adaptację człowieka do naturalnego środowiska. Zasugerowano też, że takie cechy motoryczne człowieka, jak: siła, wytrzymałość, szybkość, gibkość czy koordynacja mięśniowa, rozwinięte do określonego poziomu, są pomocne w uprawianiu różnych form turystyki. W pracy scharakteryzowano następujące jej formy: spacery i marsze, turystykę górską, kolarską, wodną i narciarską, oraz przypomniano zasady bezpieczeństwa, wymogi fizjologiczne organizmu oraz zalecenia dla ludzi starszych podczas ich uprawiania. Rekapitulując, stwierdzono, że człowiek starszy powinien być aktywny fizycznie. Pomijany w literaturze protekcyjny dla jego zdrowia wpływ turystyki należy propagować, głównie poprzez czynną formę tej aktywności ludzi w późniejszych fazach ontogenezy.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Promocja zdrowego stylu życia kobiet. Przykłady aktywności kobiet na podstawie „Bluszcza” i „Mojej Przyjaciółki”

Sytuacja społeczna kobiet w przedwojennej Polsce uległa znaczącej poprawie w porównaniu do
XIX w. Poza uzyskaniem praw wyborczych w 1918 r. aktywnie brały udział w życiu kulturalnym,
gospodarczym oraz politycznym niepodległego państwa. Przykładową dziedzinę aktywności kobiet
stanowił sport, zarówno wyczynowy, jak i amatorski. Czasopisma kobiece, takie jak
„Bluszcz” i „Moja Przyjaciółka”, przywiązywały dużą wagę do promowania zasad prawidłowego
odżywiania, zdrowego stylu życia oraz aktywności fizycznej. Na ich łamach publikowano porady
lecznicze, felietony czy sprawozdania z imprez sportowych. Kobiety, pomimo licznych trudności
i przeszkód, osiągały sukcesy na arenie krajowej oraz międzynarodowej. Brały udział w najważniejszych
zawodach sportowych, takich jak światowe igrzyska kobiet oraz letnie igrzyska olimpijskie.
Warto zastanowić się nad rolą czasopism kobiecych w promowaniu aktywnego trybu życia.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ myśli teoretycznej i praktycznej szkoleniowców węgierskich na sukcesy polskiej szermierki

W Polsce międzywojennej do 1928 roku szermierki na szable nauczano przede wszystkim według metody włoskiej. Po przybyciu do Polski w 1928 roku fechtmistrza węgierskiego Beli Szombathelyego zaczęła dominować metoda węgierska. Po raz pierwszy wprowadzono atak o niewiadomym zakończeniu. Poprawiono szybkość, a także technikę w odpowiedzi. Zastosowano większą ruchliwość i prostotę akcji.
Od 1938 roku zaczęto dostosowywać szkolenie do metody fechtmistrza Borsodiego. Duży wpływ na przemiany w technice i taktyce wywarły również kontakty Polaków m.in. z szermierzami Austrii, Węgier, Włoch i Francji.
Po II wojnie światowej, w 1947 roku trener mjr Janos Kevey, po przyjeździe do Polski, w krótkim czasie nauczył grono młodzieży perfekcyjnego wykonania kilku akcji szermierczych. Zawodnicy większość natarć wykonywali rzutem. W obronie stosowali odskok, a bezpośrednio po nim – rzut, wykonywany z maksymalną szybkością.
System szablowy J. Keveya przyjęło wielu polskich trenerów, a następnie udoskonaliło go. Sukcesy Polaków na arenie międzynarodowej, a zwłaszcza w szabli, świadczą o wielkich zasługach trenerów węgierskich – Belli Szombathelyego i Janosa Keveya – w rozwój szermierki w kraju, na dziesięć lat przed i po II wojnie światowej, czego dowodem było wywalczenie m.in. czterech medali olimpijskich w szabli – polskiej broni narodowej.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Powstanie i początki działalności Studenckiego Klubu Balonowego w Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku (1975-1980)

Studencki Klub Balonowy został założony w 1975 r. w Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. Zainteresowana lotnictwem grupa studentów w kolejnych latach zebrała środki finansowe isama zbudowała balon gazowy SP – BZL ,,Bielpo” klasy Gordon Bennett o pojemności 2200 m³. Dzięki współpracy z Aeroklubem Białostockim utworzono sekcję balonową. Następnym etapem działalności klubu była organizacja zawodów oraz wyszkolenie własnych pilotów i mechaników balonowych .Wypracowana baza pozwoliła na prowadzenie przez SKB szerokiej działalności lotniczej i sportowej, które zaowocowały sukcesami w zawodach krajowych i zagranicznych. W 1979 r. działalność białostockich studentów została wysoko oceniona przez władze miasta oraz Zarząd Główny Aeroklubu PRL. SKB został wyróżniony odznakę zespołową ,,Błękitne Skrzydła 79” oraz Dyplomem Honorowym czasopisma ,,Skrzydlata Polska”. Na wniosek Komisji Balonowej Aeroklubu PRL Białystok stał się bazą szkoleniową sportu balonowego w Polsce.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Geneza i działalność Uczniowskiego Klubu Sportowego "Victoria SP2" Sianów w latach 1998-2008 (zarys problematyki)

W artykule przedstawiono zarys problematyki związany z prowadzeniem
kobiecej drużyny piłki nożnej UKS „Victoria SP2” Sianów. Autor przedstawił
genezę powstania klubu, problemy natury prawno-organizacyjnej, bazę sportową,
aktyw społeczny, zarys działalności sportowej oraz odniesione sukcesy.
Wymieniono najważniejszych i najbardziej zasłużonych trenerów i działaczy.
Dużą uwagę poświęcono sprawom finansowania klubu i jego sponsorom. Artykuł
napisany jest w układzie mieszanym, rzeczowo-chronologicznym.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Kata - formy techniczne w nauczaniu karate

Perspektywę teoretyczną dla podjętych to rozważań i analiz daje humanistyczna teoria sztuk walki i antropologia sztuk walki. Celem pracy jest analiza przydatności form technicznych w na-uczaniu sztuk walki. Postawiono problem: Czy formy (kata) są dzisiaj niezbędne, aby właściwie nauczać karate? Uwzględnione zostały wypowiedzi mistrzów, ekspertów praktyki karate, oraz li-teratura przedmiotu. Jest to więc szeroka analiza dyskursu oraz własna długoletnia obserwacja uczestnicząca autora (ponad 30-letnia).
Zdaniem większości ekspertów formy techniczne są wciąż właściwą metodą nauczania sztuk walki. Z drugiej jednak strony ćwiczenie tylko kata utrudniałoby pełne opanowanie tej sztuki wal-ki. Przedstawiono też analizę pięciu form stylu Idokan. Stosunek ćwiczących do walki, kata i tre-ningu bywa różny. Podobnie zróżnicowane są opinie ekspertów na temat kata – ich sensu i aktual-nej przydatności. Większość ekspertów i autorów prac z literatury przedmiotu uznaje nieprzemija-jącą wartość form technicznych, jako metody nauczania karate i innych sztuk walki.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Międzynarodowy Komitet Olimpijski jako aktor dyplomatyczny

Przedmiotem badania podjętego w niniejszym artykule jest zagadnienie aktywności dyplomatycznej
Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, główny problem badawczy związany jest zaś
z pytaniem, czy we współczesnym świecie MKOl może być uznawany za aktora dyplomatycznego.
Artykuł obejmuje część teoretyczną, poświęconą kategorii dyplomacji sportowej oraz jej aktorom,
a także część empiryczną, uwzględniającą cztery studia przypadku, związane z zaproponowanymi
typami działań dyplomatycznych MKOl. Główna hipoteza stanowi, iż pozycja i rola
MKOl we współczesnym świecie sprawiła, że jego aktywności w środowisku międzynarodowym
w dużym stopniu przypominają aktywność dyplomatyczną państw.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Kultura zdrowotna - wymiary edukacyjne (w kierunku odpowiedzialności za zdrowie)

Zdrowie (rozumiane jako brak choroby) jest bezdyskusyjnie uznawane przez znaczną część każdego społeczeństwa za jedną z najważniejszych wartości. Wydaje się, że wartość ta – utożsamiana z dobrem, aktywnością, pomyślnością – ma charakter uniwersalny i odnosi się do większości systemów kulturowych tworzonych przez człowieka. Zdrowiu – jako wartości będącej głównym czynnikiem determinującym postawy i zachowania zdrowotne – człowiek powinien przypisywać odpowiednio wysokie miejsce w hierarchii pragnień i dążeń. Niemniej jednak należy zauważyć, że z jednej strony zdrowie jest wartością, która w świadomości społecznej jest powszechnie rozpoznawana, rozumiana i akceptowana, a z drugiej strony (czego niejednokrotnie doświadczamy), nie jest powszechnie szanowana. Czym można tłumaczyć tego typu zachowania i postawy? Jak zatem analizować kulturę zdrowotną z perspektywy odpowiedzialności?

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Działalność Stowarzyszenia Idokan Polska oraz Polskiej Unii Kobudo I Aikibudo w latach 1978-2000

Artykuł przedstawia najnowszą historię jednej z licznych w naszym kraju organizacji dalekowschodnich sztuk i sportów walki, co stanowi studium przypadku typowego dla procesu instytucjonalizacji spontanicznego ruchu w tej dziedzinie. Autor jest bezpośrednim uczestnikiem i współtwórcą tego procesu, toteż większość przytoczonych tutaj faktów znana jest mu bezpośrednio. Przedstawione zostały działania i działacze, osiągnięcia i porażki, funkcjonowanie sekcji, problemy ekonomiczne i sukcesy (nie tylko sportowe) wynikające z pasji i entuzjazmu ich twórców.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
„Przegląd Sportowy” jako informator i propagator sportu kobiet w Polsce w roku wybuchu II wojny światowej (1939 r.)

W pracy przedstawiono sport kobiet w Polsce na podstawie informacji z czasopisma „Przegląd Sportowy” z 1939 r. „Przegląd Sportowy” upowszechniał sport kobiet w Polsce poprzez doniesienia, materiały i artykuły dotyczące uwarunkowań sportu kobiet, współzawodnictwa oraz osiągnięć sportowych kobiet. Najpowszechniej uprawianymi przez kobiety w Polsce w omawianym okresie dyscyplinami były gry sportowe, lekkoatletyka, łucznictwo. Panie rywalizowały również w innych dziedzinach, m.in. gimnastyce, kajakarstwie, łyżwiarstwie, narciarstwie, pływaniu, szermierce, wioślarstwie, tenisie, tenisie stołowym i automobilizmie. Największe sukcesy na arenie międzynarodowej osiągały wówczas w łucznictwie i tenisie. Do najlepszych kobiet w sporcie należy zaliczyć Janinę Kurkowską-Spychajową i Jadwigę Jędrzejowską.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Marsz Szlakiem Mierosławskiego jako największe zawody sportu marszowego w Wielkopolsce w II RP

Marsz Szlakiem Mierosławskiego, będący jednym z dziesiątków organizowanych na terenie ca-łego kraju zawodów okręgowych, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce, na co wpływ miała nie tylko historyczna nazwa, ale i wzorowa organizacja. To sprawiło, że w każdym roku dziesiątki drużyn walczyło o pierwszeństwo w Wielkopolsce i o szansę zakwalifikowania się do ogólnokrajowego Marszu Szlakiem Kadrówki, co postrzegano jako rodzaj nobilitacji w sporcie marszowym Drugiej Rzeczypospolitej. Ważne było również i to, że dzięki marszom oddziałowym, powiatowym i okręgowym tysiące młodych ludzi corocznie zdobywało umiejętności służące obronie kraju – umiejętność maszerowania i strzelania.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wychowanie fizyczne i sport w działalności organizacji młodzieżowych i społecznych na wsi w województwie łódzkim w latach 1919-1939

W pracy przedstawiono wychowanie fizyczne i sport w działalności organizacji młodzieżowych i społecznych na wsi w województwie łódzkim w latach 1919–1939. Aktywność fizyczną na wsi w województwie łódzkim rozwijały głównie organizacje młodzieży wiejskiej, a także inne organizacje i towarzystwa prowadzące działalność sportową.
Spośród organizacji młodzieży wiejskiej wychowanie fizyczne i sport realizowały: Centralny Związek Młodzieży Wiejskiej, Centralny Związek Młodzieży Wiejskiej „Siew” i Centralny Związek Młodej Wsi oraz Związek Młodzieży Ludowej i Związek Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej Polski „Wici”. Oprócz tych organizacji aktywność fizyczną na wsi rozwijały m.in.: Katolickie Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej i Żeńskiej, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, Związek Strzelecki.
Wśród powiatów województwa łódzkiego stosunkowo najprężniej aktywność fizyczną na wsi rozwijały organizacje działające w powiecie piotrkowskim i radomszczańskim.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Preferencje i aktywność turystyczna Polaków w wieku 50 plus

Turystyka osób starszych zaczyna odgrywać coraz większą rolę na rynku turystycznym. Ta
grupa osób dysponująca stałym dochodem i wolnym czasem, o coraz wyższym poziomie wykształcenia
i różnorodnych preferencjach staje się ważnym i znaczącym segmentem odbiorców
usług turystycznych. Dostrzegając zachodzące przemiany demograficzne, rynek turystyczny,
a głównie oferenci usług turystycznych, powinni przygotowywać już dzisiaj odpowiednio urozmaiconą
i bogatą ofertę skierowaną do tej grupy osób.
W literaturze przyjmuje się umownie jako kryterium przynależności do tej grupy ukończenie
50 roku życia.
Artykuł jest próbą analizy aktywności turystycznej Polaków w wieku powyżej 50 roku życia.
Na podstawie dostępnych danych statystycznych i wyników badań naukowych autorka wskazuje
trendy rozwoju turystyki w tej grupie wiekowej, przykłady dobrych praktyk w innych krajach i rekomendacje
dla organizatorów turystyki i podmiotów z nią związanych.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ poliestru na zdrowie człowieka

W prezentowanej pracy dokonano analizy piśmiennictwa dotyczącego wpływu poliestru na zdrowie człowieka. Poliester jest syntetyczną żywicą używaną w produkcji odzieży, guzików, butelek itp. i z powodu swej trwałości oraz niskich kosztów produkcji stał się jednym z bardziej szeroko używanych związków syntetycznych. Jest dobrze wiadomym, że rodzaj surowca, z którego jest wykonany dany produkt, może mieć wpływ na organizm człowieka. Zatem celem prezentowanej pracy była ocena wpływu poliestru na biochemiczne i fizjologiczne parametry organizmu człowieka.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
O piłkarskich trybunach Lwowa lat 30. XX wieku na łamach prasy sportowej. Wybrane kwestie

Powoli rośnie liczba publikacji naukowych badających futbol w przedwojennej Polsce. Temat jednak nadal skrywa wiele tajemnic. Szczególnie mało wiemy o publiczności pojawiającej się na meczach w tamtym czasie. Kibice nie byli w centrum zainteresowania dziennikarzy i fotoreporterów, ale dotarcie do często szczątkowych informacji prasowych, wspomnień, zdjęć oraz innych źródeł przynosi wiele interesujących odkryć. Artykuł ma na celu przybliżenie zjawiska kibicowania w Polsce lat 30. XX wieku, z naciskiem na jego lwowską specyfikę. Kwestia bycia kibicem potraktowana jest tutaj szeroko. Badania dotyczą całej otoczki meczów piłkarskich, a więc kwestii wspierania drużyny w formie wokalnej oraz wizualnej, antagonizmów międzyklubowych, przemocy stadionowej, przekroju społecznego trybun, kwestii narodowościowej, ubioru kibica i innych aspektów. Analizie została poddana publiczność gromadząca się na meczach lwowskich klubów, przede wszystkim – Pogoni, Czarnych, Lechii, Hasmonei i Ukrainy. Praca próbuje także odpowiedzieć na pytanie o stopień zorganizowania piłkarskich fanów w tamtym czasie.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Piłka nożna w województwie sieradzkim w latach 1989-1998 w świetle czasopisma "Nad Wartą"

Największą organizacją sportową w województwie sieradzkim w latach
1989–1998, pod względem liczby klubów i towarzystw sportowych, był Okręgowy
Związek Piłki Nożnej (OZPN). W 1989 r. zrzeszał on 85 klubów. W rozgrywkach
uczestniczyły 142 zespoły, w których grało 3120 piłkarzy. Drużyny
piłki nożnej z województwa sieradzkiego w latach 1989–1998 zrzeszone
w OZPN rywalizowały w rozgrywkach: III ligi (Wieluński Klub Sportowy –
WKS Wieluń, „Terpol” Sieradz, „Warta” Sieradz, „Pogoń” Zduńska Wola),
w klasie międzyokręgowej kalisko-sieradzkiej, okręgowej sieradzkiej, w klasie
A, B (Grupy I, II i III) oraz w klasie C (rejony: Łask, Poddębice, Sieradz, Wieluń).
Okręgowy ZPN w Sieradzu prowadził również rozgrywki w klasach juniorskich:
międzywojewódzkiej juniorów, A juniorów, spartakiadowej, juniorów
młodszych i młodzików. Największym sukcesem drużyn piłkarskich z województwa
sieradzkiego był udział w rozgrywkach trzecioligowych. Najbliżej
awansu do drugiej ligi była drużyna „Terpolu” Sieradz, która w sezonie
1991/1992 zajęła drugie miejsce, tracąc tylko jeden punkt do „Górnika” Konin.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Współzawodnictwo sportowe w ruchu spartakiadowym w Polsce na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku

W okresie PRL cechą charakterystyczną dla sportu była masowość. Ówczesne władze stosowa-ły różnorakie zabiegi zmierzające do upowszechniania tej dziedziny wśród społeczeństwa. Pomi-mo wielu odgórnych rozporządzeń, czy też powszechnie głoszonych haseł, motywujących do uprawiania szeroko pojętej aktywności fizycznej, stawiano na sport wyczynowy, który stanowił doskonały nośnik dla informacji propagandowej, starającej się zakłamać ówczesną rzeczywistość. Osiągane rezultaty miały świadczyć o powszechnym uprawianiu kultury fizycznej.
W celu upowszechniania sportu, turystyki i rekreacji stosowano wiele zabiegów zmierzających do propagowania tych dziedzin wśród całej populacji, niezależnie od wieku. Wydaje się, że naj-skuteczniejszym sposobem było organizowanie i werbowanie do uczestnictwa w imprezach spor-towo-rekreacyjnych. Spośród wielu zawodów o charakterze lokalnym i ogólnopolskim czołowe miejsce zajmowały spartakiady. Stanowiły one największe masowe imprezy sportowe w Polsce. Według ówczesnych czołowych działaczy sportowych, spartakiada była ukoronowaniem rywali-zacji w trzyletnim cyklu, nosząc miano „fundamentu sportu masowego”. Wiodącą ideą było uspor-towienie młodzieży na drodze rozwijania masowego ruchu spartakiadowego w różnych dyscypli-nach. Program ruchu spartakiadowego obejmował następujące działania: działalność masową, sport kwalifikowany, szkolenie kadr, społeczne budownictwo infrastruktury sportowej. Szybko okazało się, że ruch spartakiadowy stał się podstawową formą upowszechniania kultury fizycznej nie tylko w szkołach, wyższych uczelniach, ale także w zakładach pracy.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Sport w polityce władz partyjnych i państwowych w schyłkowym okresie Polski Ludowej (1980-1989)

Celem artykułu było ukazanie ram organizacyjnych polskiego systemu sportu w dekadzie lat
osiemdziesiątych XX wieku na tle uwarunkowań politycznych i ekonomicznych tamtego okresu.
Nakreślone w nim zostały organizacyjne, prawne i polityczne aspekty zmian w strukturze centralnej
administracji, odpowiadającej za realizację zadań w obszarze kultury fizycznej i sportu, w kontekście
powiązań z systemem dyrektywnego sterowania tą dziedziną przez instancje monopartii.
Przedstawione zostały również koncepcje reorientacji sportu w schyłkowym okresie Polski Ludowej.
Autorzy podjęli próbę oceny roli sportu w systemie politycznym i ekonomicznym Polski
u progu transformacji społeczno-gospodarczej. Artykuł może zatem stanowić przyczynek do podjęcia
szerszego dyskursu nad miejscem sportu w realiach państwa socjalistycznego.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wybitni zawodnicy sportu motorowodnego i narciarstwa wodnego w Polsce

Polscy sportowcy motorowodni i narciarstwa wodnego w okresie działalności Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego (1957–2007) prezentowali wysoki poziom sportowy. Odnosili sukcesy na arenie międzynarodowej, m.in. zdobywali medale na mistrzostwach świata i Europy. Wśród „motorowodniaków” do najlepszych należy zaliczyć: Waldemara Marszałka, Tadeusza Haręzę, Lechosława Rybarczyka, Henryka Synorackiego i Łukasza Ciołka, natomiast w narciarstwie wodnym – Justynę Mazurkiewicz.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Znaczenie wychowania fizycznego w polskim systemie penitencjarnym w dwudziestoleciu międzywojennym

Dwudziestolecie międzywojenne było dla polskiego systemu penitencjarnego okresem tworzenia nowoczesnych form współczesnego więziennictwa, uwzględniającego doświadczenia innych państw oraz najnowsze postanowienia międzynarodowych kongresów penitencjarnych. Jednym z nich było wskazanie znaczenia zdrowia fizycznego i psychicznego osadzonych dla ich resocjalizacji oraz konieczność wdrożenia programów aktywności fizycznej do zakładów karnych. Polska stała się w tym zakresie jednym z wiodących państw w Europie. Już od połowy lat 20. XX w. w wielu więzieniach w kraju prowadzone były systematyczne ćwiczenia fizyczne, szkolono kadrę funkcjonariuszy – instruktorów oraz tworzono infrastrukturę sportową. Opracowano także akty prawne (regulamin więzienny, Kodeks karny, ustawa o więziennictwie), regulujące realizację wychowania fizycznego we wszystkich więzieniach w całej Polsce. Istotne było to, że objęło ono swoim zasięgiem zarówno mężczyzn, jak i kobiety, nie tylko dorosłych więźniów w zakładach karnych, ale i nieletnich przestępców w placówkach wychowawczo-poprawczych. Stało się ważnym elementem w programach wychowawczych polskiego systemu penitencjarnego w tym okresie.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Sport saneczkowo-bobslejowy w Zakopanem od 1939 roku

Początki saneczkarstwa w Zakopanem, a właściwie w całej Galicji, sięgały 1900 r. i były związane z działalnością Eugeniusza Piaseckiego na łamach czasopisma „Przegląd Zakopiański”. Opublikował w nim szereg artykułów o sportach zimowych, w tym saneczkarstwie w Zakopanem. Jego poglądy podchwyciła ówczesna elita zakopiańska, która doprowadziła do założenia „Towarzystwa Sportowego w  Zakopanem”. Przed  I wojną  światową  tor w Kuźnicach  był, oprócz  torów lwowskich,  jedynym  długim  obiektem  umożliwiającym  organizowanie  zawodów saneczkarsko-bobslejowych. Dzięki temu od początku XX w. na długie lata stał się areną zmagań sportowców z całej Polski.
Tematyka sportu saneczkowo-bobslejowego w Zakopanem, a w szczególności kwestie związane z budową, zagospodarowaniem i działalnością torów saneczkowych były do tej pory poruszane dosyć sporadycznie. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie sportu saneczkowo-bobslejowego w Zakopanem, ze szczególnym uwzględnieniem rywalizacji na torze w Kuźnicach do 1939 roku.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej