rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Proteazy serynowe i ich klasyfikacja według systemu merops

Enzymy proteolityczne inaczej nazywane także proteazami, proteinazami lub peptydazami są to enzymy należące do klasy hydrolaz, które posiadają zdolność do hydrolitycznego rozkładu wiązania peptydowego, czyli proteolizy . Enzymy te zostały zidentyfikowane zarówno w organizmach prokariotycznych jak i eukariotycznych. Wykazano, że typowy genom ludzki zawiera około 2% genów, które odpowiedzialne są za kodowanie enzymów proteolitycznych. Proteazy serynowe stanowią prawie jedną trzecią wszystkich enzymów hydrolizujących wiązanie peptydowe. Nazwa tych proteaz pochodzi od obecności nukleofilowego aminokwasu seryny, znajdującej się w miejscu aktywnym enzymu, która atakuje grupę karbonylową wiązania peptydowego tworząc produkt pośredni reakcji tzw. acylo-enzym. Ze względu na to, że reakcje katalizowane przez proteazy są bardzo złożone, Rawlings i Barrett zaproponowali bardzo precyzyjny system opisujący klasyfikacje enzymów proteolitycznych - MEROPS. Według tego systemu proteazy są podzielone na klany, w których następnie wyróżnione są rodziny. Najnowsza baza MEROPS podzieliła proteazy serynowe na 15 klanów, w których znajdują się łącznie 53 rodzin. Celem tej pracy jest krótka charakterystyka proteaz serynowych oraz ich podział na poszczególne klany.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach

Zanieczyszczenie powietrza pociąga za sobą koszty zarówno w wymiarze zdrowotnym jak i ekonomicznym. Chociaż większość ludzi jest świadoma zagrożeń wynikających z zanieczyszczonego powietrza to zazwyczaj łączą je z powietrzem zewnętrznym, zaś obecne w pomieszczeniach uznają za bezpieczne. Materiały budowlane, umeblowanie, dekoracje mieszkań i biur, szereg urządzeń oraz codziennych czynności uwalnia szkodliwe związki. Ich stężenia mogą być nawet 10 krotnie wyższe niż występujące na zewnątrz z wyjątkiem sąsiedztwa z trasami szybkiego ruchu, zakładów produkcyjnych i energetycznych. Niniejszy artykuł charakteryzuje źródła i ich rodzaje zanieczyszczeń obecnych w pomieszczeniach mieszkalnych i publicznych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ dymu tytoniowego na płodność kobiety

Pomimo coraz bardziej zaostrzonych przepisów oraz wzrastającej świadomości społeczeństwa na temat negatywnych skutków palenia papierosów, liczba palaczy na całym świecie z roku na rok wzrasta. W dalszym ciągu to mężczyźni należą do przeważającej grupy osób uzależnionych, jednak liczba palących kobiet niestety zwiększa się. W tej grupie znajdują się także kobiety ciężarne, w przypadku których substancje zawarte w dymie tytoniowym mają negatywny wpływ na rozwijający się płód. Zostało już udowodnione, że zarówno aktywne jak i bierne palenie papierosów może prowadzić do schorzeń układu sercowo-naczyniowego, udaru mózgu, nowotworów płuc i krtani oraz sprzyjać rozwojowi miażdżycy. W ostatnich latach coraz więcej badań dotyczy również zaburzeń układu endokrynnego oraz płodności u palaczy. U kobiet palących obserwuje się takie zaburzenia jak: nieregularne cykle menstruacyjne i zaburzenia funkcji jajników, a także wcześniejszą menopauzę. Z kolei u kobiet ciężarnych palących lub narażonych na działanie dymu tytoniowego wyższe jest ryzyko poronień oraz powikłań przy porodzie. Szkodliwe składniki dymu tytoniowego, które dostają się do organizmu matki powodują zaburzenia funkcji łożyska oraz są przyczyną nieprawidłowego rozwoju płodu.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Narażenie na ołów a stężenie we krwi kadmu, selenu i wartości morfologii

Wstęp. Metale ciężkie, w tym kadm i ołów, zalicza się zarówno do trucizn środowiskowych jak i przemysłowych, powodujących zaburzenia procesów metabolicznych. Skutki oddziaływania tych pierwiastków są zwykle odległe i długotrwałe. Duże znaczenie ma również narażenie czynne i bierne na dym tytoniowy, który jest także źródłem metali ciężkich. Wykazują one nie tylko działanie nefrotoksyczne, hepatotoksyczne i neurotoksyczne, ale również mutagenne i kancerogenne. Badanie to miało na celu określenie zależności między narażeniem zawodowym na ołów (Pb) i kadm (Cd) a poziomem selenu (Se) i wartościami morfologii u pracowników huty cynku i ołowiu. Materiał i metody. Badanie przeprowadzono na grupie 334 mężczyzn narażonych zawodowo oraz 60 mężczyzn bez narażenia. Wiek mężczyzn mieścił się pomiędzy 19 a 62 rokiem życia. Badana populacja zamieszkuje i/lub pracuje w regionie przemysłowym na Górnym Śląsku. We krwi badano stężenie Cd (Cd-B), stężenie Pb (Pb-B), a w surowicy stężenie Se (Se-S). Poziom pierwiastków był oznaczany metodą bezpłomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej. Wyniki. Średnie stężenie poszczególnych metali w badanej grupie narażonej wyniosło 2,42±2,20 μg/l (Cd-B), 33±9,6 μg/dl (Pb-B) i 73,99±20,44 μg/l (Se-S). W całej badanej populacji (narażeni i kontrola) statystycznie znacząco negatywną zależność liniową stwierdzono między Pb-B i Se-S (r= – 0,16, p<0,05). Nie stwierdzono zależności między Cd-B i Se-S, obserwowano natomiast dodatnią korelację statystycznie istotną pomiędzy Pb-B i Cd-B (r=0,48, p<0,05). Analiza korelacji Rang Spearmana wykazała, że w badanej populacji mężczyzn można zaobserwować istotną statystycznie (p<0,05) ujemną korelację poziomu Se-S u osób palących papierosy. Wnioski. Zaobserwowano wyższe stężenie Cd i Pb w grupie narażonej w porównaniu do grupy kontrolnej. Narażenie zawodowe na kadm i ołów może być czynnikiem obniżającym wartości Se we krwi w badanej grupie osób. Najwięcej korelacji znamiennie statystycznych zanotowano pomiędzy paleniem a stężeniem metali oraz paleniem i wartościami morfologii.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Współczesne metody stosowane w analizie biodeterioracji obiektów zabytkowych

Interpretacja zjawiska biodeterioracji obiektów muzealnych wymaga podjęcia działań obejmujących identyfikację dominujących gatunków mikroorganizmów oraz ustalenie związku pomiędzy cechami metabolicznymi zidentyfikowanych mikroorganizmów a właściwościami chemicznymi badanych materiałów. Z tego powodu konieczność opracowywania i wdrażania nowych metod badawczych wydaje się nieodzowna. Do precyzyjnego określenia przynależności taksonomicznej drobnoustrojów pochodzących z badanej próby, również tych niehodowalnych w warunkach laboratoryjnych, przyczynił się rozwój metod molekularnych: genetycznego fingerprintingu (m.in. DGGE/TGGE, T-RFLP, SSCP, ARISA, ARDRA), sekwencjonowania rRNA, narzędzi bioinformatycznych, czy metagenomiki. Oznaczenie określonych biomolekuł na powierzchniach zabytkowych, będących następstwem rozwoju drobnoustrojów, oparte jest na stosunkowo młodej dyscyplinie, metabolomice. Całość dopełniają metody analityczne (takie jak np. SEM, EDX, XRD, FTIR), dzięki którym można określić skutki interakcji drobnoustrojów z materiałem zabytkowym oraz mechanizm biodeterioracji. W artykule przedstawiono i scharakteryzowano współczesne techniki pozwalające ocenić zjawisko biodeterioracji materiałów zabytkowych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wybrane metody profilaktyki niedoboru witaminy D u dzieci w wieku przedszkolnym podejmowane przez ich rodziców

Wstęp. Wyniki badań epidemiologicznych z ostatnich lat wskazują na niedobór witaminy D, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Czynnikami odpowiedzialnymi za wzrost częstości występowania niedoborów witaminy D w tej grupie wiekowej wydają się być: nieprawidłowy styl życia, stosowanie filtrów UV oraz dieta uboga w witaminę D. Celem badań była próba oceny działań realizowanych w ramach profilaktyki niedoboru witaminy D u dzieci w wieku przedszkolnym podejmowanych przez rodziców tych dzieci. Materiał i metody. Badania przeprowadzono w 2014 roku. Objęto nimi grupę 118 rodziców dzieci w wieku 4–6 lat. W pracy zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, techniką była ankieta, a narzędziem autorskim kwestionariusz ankiety. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej. Do oceny istnienia różnic bądź zależności między analizowanymi parametrami niemierzalnymi użyto testu Chi-kwadrat. Wyniki. Większość ankietowanych rodziców w jadłospisie swojego dziecka uwzględnia ryby, dwa-trzy razy w tygodniu robi to 14,4% (n=17); 8,5% (n=10) nie podaje ich nigdy swoim dzieciom. Spośród innych produktów zawierających witaminę D podawanych dzieciom, rodzice najczęściej wskazywali: mleko 3,2%, ser żółty i jaja. Według 93,2% (n=110) ankietowanych rodziców, ich dzieci w okresie od kwietnia do września ponad dwie godziny dziennie spędzają na powietrzu, a 89,8% (n=106) z nich podaje, iż w tym czasie dziecko ma zabezpieczoną skórę kremem z filtrem UV. Codziennie, przez cały rok witaminę D podaje swoim dzieciom 14,4% (n=17) badanych rodziców. Preparatem najczęściej wybieranym przez rodziców, którzy zadeklarowali suplementację witaminy D, jest tran. Wnioski. Niezbędna wydaje się permanentna edukacja rodziców w zakresie zasad żywienia dzieci, bowiem to oni odpowiedzialni są za kształtowanie właściwych nawyków żywieniowych młodego człowieka.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Określenie narażenia osób biegających w wybranych punktach Krakowa na aerozol mikrobiologiczny

Wstęp. Celem pracy była ocena jakości mikrobiologicznej powietrza w wybranych punktach zlokalizowanych na terenie Krakowa. Określono także wpływ warunków meteorologicznych: temperatury, wilgotności oraz zapylenia na liczebność drobnoustrojów. Materiał i metody. Powietrze do badań pobierano wiosną, latem, jesienią i zimą 2014 r., metodą uderzeniową przy użyciu impaktora typu MAS-100 (Merck). Analizę wykonano w trzech powtórzeniach, wyniki porównano z wytycznymi zawartymi w Polskich Normach. Wyniki. Stwierdzono zależność między porą roku a liczebnością badanych drobnoustrojów stanowiących bioaerozol. Ich liczebność różniła się również w zależności od punktu poboru. Lato i jesień okazały się być porami roku, w czasie których wszystkie badane grupy mikroorganizmów występowały w powietrzu w największym stężeniu. Natomiast zima okazała się być najmniej sprzyjającą porą roku dla drobnoustrojów. Wbadanych próbkach stwierdzono występowanie typowej mikroflory powietrza. Zidentyfikowano grzyby należące do rodzajów: Cladosporium, Mucor, Penicillium, Alternaria, Trichothecium i Fusarium. Wśród bakterii zidentyfikowano Micrococcus spp., Diplococcus spp., Tetracoccus spp., Streptobacillus spp., Staphylococcus spp. oraz promieniowce. Wnioski. Stwierdzono, duże zróżnicowanie w występowaniu drobnoustrojów w zależności od pory roku i punktu poboru powietrza. Przeprowadzone badania wykazały, że powietrze w badanych lokalizacjach nie stanowiło zagrożenia mikrobiologicznego dla osób biegających.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Informowanie o środowiskowym ryzyku dla zdrowia związanym z zanieczyszczeniem powietrza w Krakowie, przez wybrane dzienniki lokalne z lat 2009–2013

Wstęp. Udowodniono naukowo, że zła jakość powietrza ma negatywny wpływ na ludzkie zdrowie. Jednym z miast, w których od wielu lat systematycznie odnotowuje się ponadnormatywną koncentrację pyłu zawieszonego PM10 jest Kraków. Stwarza to potrzebę informowania mieszkańców o środowiskowym ryzyku dla zdrowia, wynikającym z zanieczyszczenia powietrza. Do przekazywania informacji o środowiskowym ryzyku wykorzystywane są m.in. drukowane media masowego przekazu. Celem badania jest ocena stopnia informowania o środowiskowym ryzyku dla zdrowia związanym z zanieczyszczeniem powietrza w Krakowie, przez wybrane dzienniki lokalne ukazujące się w latach 2009–2013. Materiał i metody. Przeprowadzono eksploracyjne badanie jakościowe, z komponentami badania ilościowego. Analizowano treść artykułów prasowych dotyczących zanieczyszczenia powietrza w Krakowie, opublikowanych w Dzienniku Polskim, Gazecie Krakowskiej i Gazecie Wyborczej w latach 2009–2013. Następnie zestawiono liczbę artykułów dotyczących zanieczyszczenia powietrza w Krakowie z roczną liczbą przekroczeń średniodobowej normy pyłu zawieszonego PM10 w Krakowie w latach 2009–2013 i na tej podstawie przedstawiono wykresy. Wyniki. Po analizie treści opublikowanych artykułów dotyczących zanieczyszczenia powietrza w Krakowie stwierdzono, że ich liczba wzrastała w latach 2009–2012, podczas gdy średnioroczna koncentracja pyłu PM10 ulegała zmniejszeniu. Wnioski. Stopień zanieczyszczenia powietrza w Krakowie nie był jedynym czynnikiem, który wpłynął na liczbę artykułów prasowych poświęconych temu tematowi, opublikowanych przez trzy wybrane dzienniki lokalne wydane w latach 2009–2013. Wydaje się, że inne kwestie (np. działalność ruchu społecznego – Krakowski Alarm Smogowy), także mogły mieć wpływ na zainteresowanie prasy codziennej zagadnieniami jakości powietrza.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Poziom wykształcenia rodziców a świadomość w zakresie środowiskowych zagrożeń zdrowia dzieci

Wstęp. Do środowiskowych zagrożeń zdrowia zaliczyć można m.in. narażenie na metale ciężkie (ołów, kadm), pestycydy, dioksyny, zanieczyszczenia występujące w zabawkach, dym tytoniowy oraz zanieczyszczenia wewnątrz pomieszczeń. Organizmy dzieci są w fazie ciągłego rozwoju, co wskazuje na konieczność uznania ich za grupę szczególnie wrażliwą na działanie niekorzystnych dla zdrowia czynników środowiskowych. Celem badania było zbadanie świadomości rodziców zamieszkujących woj. śląskie w zakresie zagrożeń zdrowia występujących w miejscach przebywania i zabaw dzieci oraz sprawdzenie czy świadomość ta zależy od wykształcenia rodziców. Materiał i metody. Metodą badawczą był autorski kwestionariusz zawierający pytania dotyczące ryzyka zdrowotnego związanego z miejscem zabaw dzieci, narażenia na metale ciężkie, szkodliwości zabawek, narażenia na dym tytoniowy w miejscu bytowania oraz na substancje szkodliwe wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń. Badaniem objęto 218 rodziców z województwa śląskiego. Wyniki. Niezależnie od wykształcenia 75% ankietowanych mylnie uważa, że narażenie dzieci wewnątrz pomieszczeń jest mniejsze niż na zewnątrz. Ponad połowa rodziców z wykształceniem podstawowym/zawodowym i 1/3 osób z wyższym wykształceniem nie dostrzega problemu narażenia dzieci na metale ciężkie. Główną drogą narażenia dzieci na metale ciężkie zdaniem 20% rodziców z wykształceniem podstawowym/zawodowym jest skóra. Około 5% rodziców z wyższym i 25% ankietowanych z podstawowym/zawodowym wykształceniem pali papierosy przy dziecku. Wnioski. Wyniki badań wskazują, że im wyższy poziom wykształcenia rodziców tym większa świadomość odnośnie środowiskowych zagrożeń zdrowia dzieci, jednakże wiedza z tego zakresu wciąż jest fragmentaryczna i wymaga uzupełnienia.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Zanieczyszczenie powietrza we Wrocławiu i potencjalne zagrożenie dla zdrowia z tym związane

Wrocław to miasto charakteryzujące się brakiem obecności przemysłu ciężkiego. Głównymi źródłami emisji zanieczyszczeń powietrza są transport drogowy, emisja niska oraz miejska elektrociepłownia. Transport drogowy jest szczególnie uciążliwy dla mieszkańców Wrocławia, świadczy o tym prędkość przejazdu przed miasto wynosząca 36 km/h, co doprowadza do znacznej koncentracji pyłu zawieszonego (PM) oraz tlenków azotu (NOx) wzdłuż głównych arterii komunikacyjnych miasta. Zanieczyszczenia powietrza pochodzące z emisji niskiej są szczególnie zauważalne w obrębie gęstej zabudowy śródmiejskiej, gdzie znaczna część mieszkań nie jest podłączona do węzła ciepłowniczego. Wpuli emisji zanieczyszczeń powietrza swój udział zaznacza również wrocławska elektrociepłownia wpływając na poziom pyłu frakcji PM10 szczególnie w okresie grzewczym. W pracy przedstawiono zestawienie liczby dni z przekroczeniami PM oraz NO2. Jednocześnie dokonano omówienia potencjalnego negatywnego wpływu powyższych zanieczyszczeń powietrza na zdrowie człowieka.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Trendy wybranych zachowań zdrowotnych młodzieży polskiej w wieku 13-15 lat na podstawie europejskich i światowych badań z lat 1995-2011

Zachowania zdrowotne do których zaliczamy odpowiedni poziom aktywności fizycznej, dobrostan psychiczny, utrzymywanie odpowiedniej diety, unikanie używek wpływają na stan zdrowia oraz umożliwiają utrzymanie go na właściwym poziomie. Celem pracy było określenie trendów zachowań zdrowotnych wśród młodzieży polskiej oraz określenie wpływu zmian społecznych w Polsce na ich kształtowanie. Trendy wybranych zachowań zdrowotnych zostały przedstawione na podstawie analizy wyników badań ESPAD oraz HBSC przeprowadzonych wśród 13–15-latków. W latach 1995–2003 gwałtownie wzrastała liczba młodych ludzi zaczynających palenie papierosów przed 13 rokiem życia (36–40%), szczególnie duży wzrost zaobserwowano wśród dziewcząt (26–31%). Od 2003 do 2011 roku obserwowany jest spadek liczby młodych osób sięgających po papierosy, wśród chłopców o 14%, dziewcząt o 9%. Najczęściej spożywanym alkoholem przez młodzież było piwo, następnie wino, a najrzadziej wódka. Wzrastała liczba upijających się nastolatków (35% dziewcząt, 27% chłopców). W latach 1995–2003 obserwowany był trend wzrostowy w inicjacji w wieku poniżej 13 lat konsumpcji substancji psychoaktywnych, po tym roku następuje spadek, z wyjątkiem marihuany. Spadł poziom aktywności fizycznej Polaków, jednocześnie wzrósł odsetek osób spędzających czas przed ekranem komputera (pięciokrotnie wśród dziewcząt). Wzrasta ilość przypadków nadwagi i otyłości wśród młodych Polaków, aż 10% wzrost odnotowano wśród chłopców.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Oleje przepracowane jako zagrożenie dla płazów

Konsekwencją rozwoju przemysłowego jest zwiększenie ilości olejów przepracowanych (zużytych olejów smarowych, m.in. z pojazdów mechanicznych, w tym silników spalinowych), które w 30-35% nie są regenerowane bądź neutralizowane zgodnie z obowiązującym prawem. W skład przepracowanych olejów wchodzą metale ciężkie (m.in. Pb, Zn, Cu, Ni, Cd) oraz szereg związków węglowodorowych, m.in. o charakterze kancerogennym, rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych w wodzie. Oznacza to, że istnieje realne zagrożenie przedostawania się metali ciężkich i kancerogennych związków aromatycznych do środowiska naturalnego. Celem poniższej pracy jest omówienie chemicznego składu olejów oraz ich potencjalnego wpływu na rozwój i cykl życiowy płazów, których liczebność w ostatnich latach drastycznie spada.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Związki endokrynnie czynne – prawdopodobieństwo niepożądanego działania środowiskowego

Artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy na temat ryzyka zdrowotnego, związanego z narażeniem na substancje endokrynnnie czynne (EDCs). Należą do nich związki chemiczne, wywierające działanie na układy hormonalne u ludzi i zwierząt. W eksperymencie na modelach narażenie na EDCs pozytywnie koreluje ze wzrostem przypadków malformacji genitalnych, zmian nowotworowych, otyłości, zaburzeniami reprodukcji, dyshormonozą endokrynologiczną, zmianami behawioralnymi. Wyniki badań modelowych, epidemiologicznych oraz obserwacji klinicznych wskazują na istnienie znacznego ryzyka dla zdrowia publicznego w wyniku działania EDCs.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Regulacja tuberyzacji w ziemniaku

Tuberyzacja, czyli tworzenie bulw, jest zasadniczym procesem biologicznym w rozwoju i plonowaniu roślin. Wytwarzanie bulw to złożony proces rozwojowy, na który składają się czynniki genetyczne, biochemiczne i środowiskowe. Długość dnia odgrywa kluczową rolę w mechanizmie zawiązywania bulw. W indukujących tuberyzację warunkach dnia krótkiego dochodzi do powstania cząsteczki sygnałowej, który transportowany do podziemnych części rośliny, stolonów, uruchamia tuberyzację. Istnieje wiele przesłanek świadczących o istnieniu genetycznych powiązań pomiędzy dwoma istotnymi dla ziemniaka procesami, tuberyzacji i kwitnienia. Elementami wspólnymi obu zjawisk jest odpowiedź na fotoperiod i udział cząsteczek sygnałowych przemieszczających się z liści do stolonów. Jeden z FT podobnych genów zidentyfikowany w ziemniaku pełni w mechanizmie tuberyzacji kluczową rolę podobną do roli genu FT w procesie kwitnienia. Dokładne poznanie mechanizmu tuberyzacji jest kluczowe w tworzeniu strategii hodowlanych mających na celu zwiększenie plonu bulw i poprawienie jego jakości.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Skala satysfakcji seksualnej kobiet cindy meston i paula trapnella – właściwości psychometryczne polskiej wersji narzędzia

Głównym celem badań była adaptacja i opracowanie polskiej wersji Skali Satysfakcji Seksualnej dla Kobiet (SSS-W) autorstwa Meston i Trapnella (2005) oraz ocena jej właściwości psychometrycznych. Grupę osób badanych stanowiło 651 kobiet. Analizy statystyczne potwierdziły satysfakcjonujące właściwości psychometryczne polskiej wersji kwestionariusza (SSS- W-R15), który w toku analiz został skrócony z 18 do 15 twierdzeń. Generalnie struktura polskiej wersji narzędzia SSS-W-R15, otrzymana w toku analizy czynnikowej, jest podobna do oryginalnej. Zarówno analiza eksploracyjna, jak i konfirmacyjna potwierdziła trójczynnikową strukturę kwestionariusza (zadowolenie, komunikacja, dopasowanie). Otrzymane rezultaty wskazują, że skala SSS-W-R15 jest narzędziem rzetelnym i może być wykorzystywana w badaniach naukowych w Polsce.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia