rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
KONWERSJA RELIGIJNA I KONWERSJA KULTUROWA. ROMOWIE ZIELONOŚWIĄTKOWCY W SZAFLARACH

Tekst opisuje specyficzną formę przekraczania barier społecznych oddzielających Romów od większości nieromskiej. Transgresja jest powiązana z koncepcją kulturowej konwersji bazującej na religijnej konwersji. Akceptacja reguł Kościoła zielonoświątkowego pozwala Romom odrzucić dotychczasowe, tradycyjne formy kulturowe i staje się drogą ku integracji. Przebadałam lokalną społeczność romską w Zadziale w Szaflarach, która prawie w całości dokonała konwersji do Kościoła Zielonoświątkowego. Obserwowałam zmianę stylu życia Romów, która zapowiada integrację i akceptację w ramach społeczności dominującej. Kulturowe zmiany są możliwe, gdy odrzuci się podstawowe cechy kultury romskiej – tu nazwane rdzennymi cechami. Jedno- cześnie zaobserwowałam poglądy w sąsiadujących grupach nieromskich, które wpływają negatywnie na ten proces. Jednym z nich jest negatywne postrzeganie ruchów protestanckich przez Kościół katolicki w Polsce, a szczególnie we wsiach górskich.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
PERFORMANS NA TRYBUNACH. O KULTUROWO-DRAMATURGICZNYM ASPEKCIE KIBICOWANIA

Głównym celem poniższego tekstu jest pokazanie, że w pewnym wymiarze działalność i aktywność kibiców noszą znamiona performansu. Uwagę skupiono na „hardcorowych” kibicach piłkarskich (odłam „ultras”, odpowiedzialni za meczowe choreografie) w Polsce. Performanse kibicowskie nie są tylko przedstawieniami estetycznymi, ale stanowią także zróżnicowane pod względem formy reprezentacje treści kulturowych. Prezen-towanie umiejętności czysto technicznych (przygotowanie opraw meczowych itp.) przenika się z kulturowym „tłem”. W przypadku kibiców konstytuują je przede wszystkim opozycje, antypatie, chronologie i analogie. Bardzo ważną rolę w przedstawieniach kibicowskich odgrywa szeroko rozumiana tradycja (historia klubu, ale i historia regionu czy Polski). Analiza performansów umieszczona jest w szerszym kontekście przemian współczesnej piłki nożnej, jej komercjalizacji. „Tradycyjni” fani ustępują nowej grupie kibiców-konsumentów, a dla tych pierwszych kreowanie publicznych pokazów staje się jednym z ostatnich bastionów prezentowania treści własnej kultury i grupowej tożsamości.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
STRATEGIE MIGRACYJNE. INTEGRACJA JĘZYKOWA A UTRZYMANIE JĘZYKA POLSKIEGO W RODZINACH W DWUJĘZYCZNYCH REGIONACH HISZPANII – PRZYKŁAD KATALONII I BALEARÓW

W Hiszpanii Polacy w obiegowej opinii uchodzą za osoby szybko integrujące się językowo i dobrze funk- cjonujące pod tym względem w większości sytuacji komunikacyjnych. Niewątpliwie jak najsprawniejsze opanowanie języka społeczeństwa przyjmującego stanowi podstawową strategię gwarantującą integrację społeczno-zawodową, a także, w zależności od motywacji indywidualnych, częściową lub pełną integrację kulturową. Strategię tę rozciąga się również na potomstwo urodzone w kraju przyjmującym, rezygnując niekiedy całkowicie z przekazu języka ojczystego najmłodszym pokoleniom. W artykule przedstawiamy motywacje oraz obawy związane z przekazem języka polskiego na podstawie badania diagnostycznego statusu języka polskiego przeprowadzonego w rodzinach polonijnych i mieszanych zamieszkałych na terenie Katalonii i Balearów. W części wstępnej omówimy specy kę polityki integracji językowej imigrantów w tych dwujęzycznych regionach Hiszpanii oraz system edukacji publicznej bazujący na wczesnej immersji w języku koo cjalnym. Następnie uzasadnimy cel oraz przedstawimy metodologię i rezultaty badania przeprowadzonego wśród stu rodzin zamieszkałych Katalonię oraz majorkę, która stanowi najliczniejsze skupisko Polonii na Balearach. Artykuł zamkniemy konkluzjami dotyczącymi przekazu mię- dzypokoleniowego języka polskiego również w kontekście transmisji wzorów kulturowych (wartość języka recesywnego w społeczeństwie katalońskojęzycznym). 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
KWIATY CIAŁA I KRWI: WOKÓŁ MITU FILMÓW SNUFF

Tematem artykułu jest historia społecznego obiegu mitu mitu o istnieniu tak zwanych filmów snuff, czyli komercyjnie rozpowszechnianych nagrań tortur i zabójstw. Mit ten jest rozpatrywany jako przykład miejskiej legendy żywotnej w polu kultury filmowej, głównie amerykańskiej, od lat siedemdziesiątych XX wieku. Stwo- rzony przez panikę moralną wokół wchodzącej do głównego nurtu kultury pornografii i nasycenia obrazami cielesności w jej aspektach seksu i przemocy, mit ten doczekał się kolejnych aktualizacji i wariantów. Wśród głównych przyczyn jego żywotności wymienić należy przemiany technologiczne w obszarach rejestracji i dys- trybucji materiałów audiowizualnych i użyteczność mitu w kolejnych wojnach kulturowych – poczynając od wykorzystania go przez antypornograficzne skrzydło amerykańskiego ruchu feministycznego. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„TRAUMA SPRAWCÓW” JAKO PRZEDMIOT SPOŁECZNIE KSZTAŁTOWANYCH PROCESÓW PAMIĘTANIA I ZAPOMINANIA W SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ. PRZYPADEK GNIEWCZYNY

Artykuł omawia społecznie kształtowane procesy pamiętania i zapominania o negatywnej grupowej przeszłości (Bilewicz 2008), zachodzące we wsi Gniewczyna. W 1942 r. członkowie lokalnej straży pożarnej wzięli udział w masowym zabójstwie dokonanym na zamieszkałej we wsi ludności żydowskiej. Szczegółowej analizie w świetle danych z wywiadów indywidualnych z mieszkańcami, lokalnymi elitami oraz ekspertami poddaję interakcje pomiędzy kształtowanymi na różnych poziomach życia lokalnej wspólnoty (nie)pamięciami: indywi- dualną, publiczną, rodzinną i tą konstruowaną w kręgach sąsiedzkich. Wykorzystując teorie traumy kulturowej J. Alexandra i społecznych ram pamiętania M. Halbwachsa jako analityczną ramę swoich rozważań, w kon- kluzjach prezentuję również przyczyny niepowodzenia „przedstawienia traumy sprawców”, dokonanego przez świadka tragicznych wydarzeń – Tadeusza Markiela.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
PERFEKCJONIZM JAKO DĄŻENIE DO DOSKONAŁOŚCI: DEFINICJE, TYPOLOGIE, MODELE

Artykuł zawiera analizę pojęcia „perfekcjonizm” jako właściwości psychicznej. Rozpatrzono definicje per- fekcjonizmu, wskazano na jego związki z osobowością, przedstawiono odpowiednie modele: Frost, Marten, Lahart i Rosenblate (1990), Hewitt i Flett (1991), Slaney, Mobley, Tripp i Ashby (2001), Garanian (Гаранян 2009). Na podstawie tej analizy zaproponowano autorski model perfekcjonizmu.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
PAMIĘĆ O PRZESZŁOŚCI W KULTURZE ŚLĄSKIEJ

Śląsk jest regionem pogranicza. Zatem Polacy, Czesi, Niemcy żyli na tym terenie obok siebie a kultura regionu była kształtowana przez wpływy tych narodów. Obecnie większość Śląska należy do Polski. Problemem jest, jak Ślązacy widzą swoją przeszłość, jak przedstawiają swoją kulturę. Przeszłość regionu malowana przez jego aktywistów jest śląska, narodowy wymiar nie istnieje. Literatura, filmy, wspomnienia podkreślają jej śląski charakter. Silnie podkreślana jest lokalna gwara i obyczaje jako inne niż polskie. Można tu, używając pojęć E. Saida, wyróżnić na jednym terytorium dwie kultury: dominującą i lokalną. Nowy obraz regionu jest konstruowany za pomocą Internetu, Facebooka lokalnej telewizji. W ramach tych mediów ludzie uczą się posługiwania na nowo gwarą, uczą się jak zachować się zgodnie z normami kulturowymi grupy. Powrót do kultury rodzimej jest w znacznym stopniu odrzuceniem kultury wyższej na rzecz popularnej. Działania zmie- rzające do utworzenia narodu śląskiego opierają się w znacznej części na podkreślaniu różnic kulturowych.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
DOSTĘPNOŚĆ POWSTAJĄCYCH I REWITALIZOWANYCH OBIEKTÓW MUZEALNYCH DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA PRZYKŁADZIE OBSZARU ZABŁOCIA W KRAKOWIE

Zmieniająca się przestrzeń miejska pod wpływem procesów rewitalizacji zaniedbanych obszarów poprzemy- słowych zajmuje ważne miejsce w re eksji nad pozycją osób niepełnosprawnych we współczesnych miastach. Społeczne de nicje niepełnosprawności przenoszą odpowiedzialność za marginalizację osób niepełnosprawnych z poziomu jednostkowego na poziom makrospołeczny. Upatrują przyczyn wykluczenia tej kategorii społecz- nej nie w de cytach zycznych, zmysłowych i psychicznych, z jakimi zmagają się osoby niepełnosprawne, tylko w barierach o charakterze infrastrukturalnym i społecznym wynikających z organizacji społeczeństwa. W takiej perspektywie pełne włączenie osób niepełnosprawnych w główny nurt życia miasta, na równych prawach z osobami sprawnymi umożliwi nie tyle funkcjonalne usprawnianie tej kategorii, ile zniwelowanie istniejących ograniczeń. Celem artykułu jest ukazanie zależności między modernizacją przestrzeni miejskiej dokonującą się pod wpływem jej deindustrializacji a aktywnością osób niepełnosprawnych. Opisany przykład ma charakter dobrej praktyki związanej z pełnym otwarciem przestrzeni muzealnej na rewitalizowanym obszarze Zabłocia w Krakowie dla tej kategorii społecznej. W tym kontekście chciano pokazać relację pomiędzy udostępnieniem dla osób niepełnosprawnych wybranej przestrzeni miasta a charakterem ich uczestnictwa w niej. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
ODRĘBNOŚĆ JĘZYKOWA MAŁYCH GRUP ETNICZNYCH I JEJ ROLA W PROCESACH WALKI O UZNANIE ORAZ POLITYCE TOŻSAMOŚCI. ANALIZA PORÓWNAWCZA SYTUACJI RUSINÓW KARPACKICH I ŚLĄZAKÓW

Dla grup etnicznych walczących o uznanie, nieposiadających własnego państwa standaryzacja języka, udo- wodnienie jego odrębności, działania na rzecz jego zachowania, a także obecności w sferze publicznej są niejednokrotnie poważnym wyzwaniem. Często procesy te spotykają się ze sprzeciwem różnych aktorów spo- łecznych zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz grupy. W przypadku braku własnego państwa, zapewniającego instytucjonalne wsparcie tych działań, znacznie większa jest odpowiedzialność etnicznych liderów. Artykuł oparty jest na wynikach badań empirycznych prowadzonych wśród liderów etnicznych. Przedstawia rolę ję- zyka jako klucza do definiowania odrębnego statusu grupy oraz sposób jego wykorzystania w walce o uznanie i w polityce tożsamości dwóch grup etnicznych walczących o zmianę statusu grupy i prawne upodmiotowienie: Rusinów Karpackich i Ślązaków. Analizuje w perspektywie porównawczej przebieg dyskusji przeciwników i zwolenników nadania grupowym etnolektom statusu odrębnego języka. Konieczność udowodnienia odrębności języka jest bowiem w przypadku obu analizowanych grup jednym z warunków prawnego uznania.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
ŹRÓDŁA WIEDZY O POTRZEBACH I OPINIACH MIESZKAŃCÓW W ZARZĄDZANIU GMINĄ WIEJSKĄ

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb obywateli stanowi zarówno zadanie własne samorządów gminnych, jak i moralny obowiązek ich władz. Posiadanie wiedzy na temat zakresu i specyfiki potrzeb, a także opinii miesz-kańców w tym zakresie jest zatem punktem wyjścia do racjonalnych i skutecznych działań zarządczych. Lokalni decydenci mogą (teoretycznie) korzystać z wielu dostępnych źródeł wiedzy i w różny sposób je wykorzystywać. Nie zawsze jednak tak jest. Pojawia się zatem pytanie o realnie podejmowane przez władze lokalne działania w celu pozyskiwania wiedzy o opiniach i potrzebach mieszkańców (źródła wiedzy). Artykuł odwołuje się do wyników badań własnych autorki realizowanych w środowiskach wiejskich wśród lokalnych decydentów i mieszkańców. Wskazują one na relatywnie niewielkie zainteresowanie wnikliwym rozpoznaniem potrzeb mieszkańców. Zastępuje je powierzchowna obserwacja i intuicja władz. Ponadto, informacje o społeczności pozyskiwane są za pośrednictwem tradycyjnych kanałów komunikacji, tzn. rozmów z sołtysami i radnymi. Mieszkańcy rzadko postrzegani są jako źródło wiedzy lokalnej i poza wyrażeniem swojej opinii podczas zebrań nie włączają się w diagnozowanie problemów własnej społeczności.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Ukrainizacja” polskich uczelni na tle umiędzynarodowienia kształcenia na poziomie wyższym w Polsce

W artykule zostały przedstawione czynniki sprzyjające zwiększającemu się napływowi Ukraińców na studia do Polski oraz społeczno-ekonomiczne konsekwencje tego procesu. W roku akademickim 2014/2015 Ukraińcy stanowili 50,6% ogółu studentów cudzoziemców na polskich uczelniach. Zjawisko to zostało określone w mediach mianem „ukrainizacji”. Czynnikami, które mają wpływ na podjęcie decyzji o przyjeździe do Polski coraz większej liczby studentów z Ukrainy, są m.in. możliwość zdobycia europejskiego dyplomu, niestabilna sytuacja polityczna i ekonomiczna na Ukrainie w latach 2013–2015 oraz zjawisko korupcji na ukraińskich uczelniach wyższych. Z jednej strony „ukrainizacja” polskich uczelni stanowi antidotum na konsekwencje niżu demograficznego i jest częścią szerszego procesu umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Polsce, a z drugiej – część polskich studentów deklaruje, że czują się dyskryminowani, gdyż w ich opinii wykładowcy traktują studentów z Ukrainy ulgowo ze względu na słabą znajomość języka polskiego i sytuację polityczno-ekonomiczną na Ukrainie. Polscy studenci deklarują również sprzeciw wobec finansowania studiów dla Ukraińców z publicznych pieniędzy. Opracowanie powstało w oparciu o dane statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego, artykuły udostępnione przez Fundację „Perspektywy” i inne opracowania z danego obszaru.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
Polacy a Słowianie wschodni: społeczne uwarunkowania formowania się cech tożsamościowo-mentalnych

Tekst jest poświęcony omówieniu tych historycznie uwarunkowanych cech tożsamościowo-mentalnych trzech narodów wschodniosłowiańskich (Rosjan, Ukraińców i Białorusinów) oraz Polaków, które wpływały niegdyś i zwłaszcza obecnie oddziałują na postawy opisywanych społeczeństw. Zwrócono uwagę głównie na uwarunkowania społeczno-kulturowe, klasowo-warstwowe oraz związane z istnieniem (bądź nie) struktur państwowych, zatem stosunkiem do władzy. Białorusini i większość Ukraińców ewoluowali w ciągu ostatnich dwóch wieków: od związków z łacińskim kręgiem kulturowym do włączenia się do wspólnoty rosyjskiej (prawosławnej). Oba społeczeństwa utraciły w wyniku rewolucji bolszewickiej pierwotne elity, a nowe powstały w wyniku awansu społecznego mas chłopskich. Stały się bardziej zewnątrzsterowne, nastawione na budowę pionowych struktur władzy, mało podatne na budowę oddolnych procesów samoorganizacji społecznej, aktywizujące się w ramach grup pierwotnych. Zrywająca z tymi uwarunkowaniami Ukraina przeżywa wstrząsy społeczne.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
Analiza zjawiska cyberseksu jako współczesnej formy zaspokajania popędu seksualnego

Celem niniejszego artykułu jest analiza zjawiska cyberseksu, będącego coraz częściej wybieraną „alternatywą” zaspokajania popędu seksualnego. Przeglądowy charakter pozwolił poddać omawiane zjawisko wnikliwej analizie. Opracowanie opiera się na wnioskach i badaniach naukowców, realizowanych zarówno na gruncie zagranicznym, jak i polskim. Dokonanie obiektywnej oceny wirtualnego seksu oraz wyciągnięcie konstruktywnych wniosków jest rzeczą trudną. Niemniej można postawić tezę, że internetowy seks powoduje wiele pejoratywnych konsekwencji, takich jak: obniżenie się intymności partnerskiej, pogłębiająca się pustka i samotność ludzi oraz uzależnienie. Mimo że Internet daje możliwość stałego kontaktu, a wirtualny stosunek zaspokaja popęd seksualny, nigdy nie zastąpi on realnych relacji i prawdziwych emocji przeżywanych w życiu rzeczywistym. W przypadku cyberseksu, parafrazując słowa Andrzeja Zwolińskiego, jest i będzie on nadal jedynie protezą intymnych spotkań i doświadczeń.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
„Sny rodzą rzeczywistość…”. Grafika Austroseraphicum Coelum jako próba kreowania nowej rzeczywistości za pomocą propagandy dynastycznej Habsburgów hiszpańskich

Grafika Austroseraphicum Coelum Paulusa Pontiusa – jako dzieło o charakterze propagandowym – powinna kreować nową rzeczywistość, tworzyć pozory. Podstawowym wrażeniem, jakie odnosi widz po obejrzeniu grafiki, jest zachwyt nad potęgą habsburską, która współdziała z potęgą Matki Bożej. Ona z kolei odnosi odbiorcę do Boga, podobnie jak umieszczeni na rycinie franciszkanie stają się symbolem Kościoła. Stanowi to punkt wyjścia dla dalszych interpretacji obrazu. Przez obecność określonych postaci, alegorii, symboli, dają się zauważyć aluzje do określonej sytuacji politycznej w Niderlandach – wojny Hiszpanii z północnymi prowincjami. Przesłanie grafiki brzmi: Habsburgowie hiszpańscy, na mocy zleconej im przez Boga misji, są w stanie odeprzeć wrogów, w szczególności protestantów, a pomoże im właśnie Niepokalana i franciszkanie. Zasadniczym celem jest przekonać widza, że tak się wydarzy, zbudować w jego głowie obraz nowej rzeczywistości. Lecz Hiszpania była w XVII wieku (za Filipa IV ten stan się pogłębiał) zaledwie cieniem dawnej potęgi. Tym bardziej należało utrzymywać przekonanie, że imperium niezachwianie trwa nadal. Forma dzieła (grafika) pozwalała też eksportować je w dowolne miejsce świata, a przez wieloznaczność symboliki, jego treść odnosić do różnych kontekstów, w wyniku czego Habsburgowie, już nie tylko hiszpańscy, mogli propagować swoją siłę dosłownie wszędzie. Spisywała się zatem znakomicie zarówno jako pojedyncze dzieło propagandowe, jak i element szerszej kampanii.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
Zmiana społeczna a instytucja społeczna – perspektywa teoretyczna

Współczesna socjologiczna perspektywa teoretyczna dotycząca pojmowania (definiowania, rozumienia) zmiany społecznej i instytucji społecznej wymaga pewnego usystematyzowania. Na pierwszy rzut oka odnoszą się one do dwóch różnych perspektyw z zakresu porządku społecznego. Zmiana społeczna zawiera w sobie przemianę, zmianę porządku/ładu społecznego, reformę, ustalenie nowych zasad. Odnosi się również do ruchów społecznych. Natomiast instytucja społeczna dotyczy rytuałów, reprodukcji ładu społecznego, utrzymywania dominującego sposobu myślenia, władzy i opozycji. Zdaje się być statyczna i porządkująca rzeczywistość społeczną. Z jednej strony celem niniejszego artykułu jest uporządkowanie i usystematyzowanie definicyjne zmiany społecznej i instytucji społecznej, zdefiniowanie terminów, z drugiej zaś poszukiwanie odpowiedzi na pytania: Czy te dwa pojęcia mogą w jakiś sposób koegzystować, wpływać na siebie albo wynikać jedno z drugiego? Czy pojęcie zmiany instytucjonalnej jest uprawnione? Czy zmiana instytucjonalna jest również zmianą społeczną?

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
Zasada solidarności między pokoleniami na przykładzie systemu emerytalnego

Solidarność między pokoleniami w publicznych systemach emerytalnych dla niniejszej analizy związana jest z obowiązującą w repartycyjnych systemach emerytalnych umową między pokoleniami. W perspektywie badawczej – biorąc pod uwagę, że realizacja prawa do emerytury odbywa się w dłuższej przestrzeni czasowej, a świadczenia w systemie repartycyjnym są finansowane przez pokolenie aktywne zawodowo – obowiązywanie umowy między pokoleniami zostało użyte dla określenia obowiązku opłacania składek w czasie aktywności zawodowej, by móc skorzystać z prawa do pobierania świadczenia po zaprzestaniu zatrudnienia. Taka konstrukcja systemów emerytalnych opartych o zasadę repartycji wskazuje na bezpośrednią relację między płacącymi składkę a pobierającymi świadczenia. Jest to o tyle ważne, że solidarność między pokoleniami związana jest z redystrybucyjną funkcją państwa, co z kolei implikuje uwzględnienie interesów wszystkich obywateli w sytuacji konieczności podziału dóbr i narzucania obciążeń publicznoprawnych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne
Echa technologii rozbrzmiewające w świecie ciszy

Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania przeobrażeń, którym podlegają osoby niesłyszące i społeczności Głuchych na tle technologicznych zmian zachodzących w obszarze komunikacji w okresie od ostatnich dwóch dekad XIX w. po pierwsze dwie dekady XXI w. Analizując zarys dziejów niesłyszącej mniejszości, możemy się przekonać, że technologie z natury nie są ani dobre, ani złe, a wynalazki mające dobroczynny wpływ na jedne grupy, wśród członków innych grup mogą wywoływać negatywne skojarzenia. Świat Głuchych i świat słyszących zawsze oddzielała wyraźna granica wyznaczona przez możliwości komunikacyjne. Spoglądając z perspektywy czasu na kolejne rewolucje technologiczne w tym obszarze, można zaobserwować, jakim przemianom granice te ulegały pod ich wpływem. Wraz z kolejnymi innowacjami dochodzi do ich przeobrażeń: uszczelnienia, przesunięcia, zacierania.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I – Philosophia-Sociologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki socjologiczne