rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ewolucja instytucji japońskiego małżeństwa

Instytucję małżeństwa w Japonii regulują Konstytucja Japonii oraz ustawy szczegółowe. W tych aktach prawnych możemy znaleźć przepisy prawne, które określają warunki, jakie spełnić muszą nupturienci, aby zawrzeć związek małżeński. Liczne badania statystyczne dotyczące małżeństwa prowadzone przez organizacje rządowe wskazują na ewolucję tejże instytucji w Japonii. Analizując wyniki badań statystycznych, można stwierdzić, że zmianie ulegają wszystkie możliwe parametry oscylujące wokół pojęcia małżeństwa. Japoński rząd za pomocą programu „Abenomika” próbuje zachęcić kobiety do podjęcia pracy, ale ma im również ułatwić pogodzenie jej z rolą matki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zwierzęta w wybranych apokryfach Starego i Nowego Testamentu

Apokryfy nie przynoszą licznych tekstów o zwierzętach, jednak pokazują ich rolę i sposób myślenia o nich chrześcijan starożytnych. Zwierzęta mogą się nawrócić, a także utracić swą drapieżną naturę. W dziejach apostołów znajdują się opowiadania o cudach dokonanych względem zwierząt, którymi apostołowie posługują się w swojej misji. O ile w Biblii treści cechują się powagą, o tyle w apokryfach nie brak fantastycznych cudów i magicznych sytuacji typowych dla tej literatury. Konieczne jest rozważenie tych opowiadań w kontekście ówczesnych pojęć, panujących w czasie i środowisku.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Nie-ludzkie arcyludzkie – Tadeusza Kantora gry z materią

Autorkę artykułu interesuje status wybranych aspektów materii, tandeta i atrapa w twórczości Tadeusza Kantora. W szkicu podejmuje ona próbę odpowiedzi na pytanie, czym jest materia, przedmiot, jego resztka, strzęp, skrawek, które uwodzą nie tylko wyobraźnię twórczą artystów, ale niemalże zmuszają szerokie grono odbiorców sztuki i potencjalnych interpretatorów do wnikliwej analizy residuum, z którym przyszło im obcować. Autorka szkicu nawiązuje również do humanistyki nieantropocentrycznej i do koncepcji materii Brunona Schulza.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Edukacja informacyjna na uniwersytecie – pomiędzy ideałem a rzeczywistością. Czy można w Polsce wykorzystać doświadczenia amerykańskie?

Lawinowy rozwój technologii informatycznych i komunikacyjnych w początkach XXI wieku wpłynął na usprawnienie komunikacji, procesów kształcenia, prowadzenie badań naukowych. Stworzył nowe możliwości rozwoju osobistego i zawodowego. Spowodował również powstanie tzw. szumu informacyjnego. Konieczne stało się kształcenie użytkowników informacji. Posiadanie umiejętności informacyjnych jest niezbędne nie tylko w procesie kształcenia akademickiego, ale także w procesie kształcenia ustawicznego. Największe doświadczenie w tym zakresie mają uczelnie amerykańskie, gdzie opracowano standardy kompetencji informacyjnych dla studentów. Wiele z doświadczeń amerykańskich można przenieść na grunt polski, jako że także w naszym kraju tematyka ta spotyka się z coraz większym zainteresowaniem, zarówno kręgach naukowych, jak i bibliotekarskich

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Edukacja w czasach zarazy. Przypadek uniwersytetu

Esej zbiera i systematyzuje uwagi na temat wpływu pandemii koronawirusa na pracę polskich uczelni. Autor korzystając z własnego doświadczenia, doniesień medialnych oraz pierwszych, mniej usystematyzowanych analiz naukowych, stara się zebrać najważniejsze skutki oraz przeanalizować różnego rodzaju słabości systemowe, które obnażyła pandemia. Tłem dla wyszczególnionych problemów w sferze kształcenia akademickiego autor uczynił problemy organizacyjne i wyzwania naukowe, jakie w tym czasie stanęły przed polskimi uczelniami. Artykuł zawiera propozycje zmian jak również wskazuje te obszary działalności uczelni, które wymagają szczególnej uwagi na przyszłość.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wokół powieści Od Karpat nad Bałtyk Anieli Gruszeckiej

Aniela Gruszecka, choć mało znana, stworzyła niezwykle ciekawą powieść pod tytułem Od Karpat nad Bałtyk. Poruszała w niej szereg problemów, które nurtowały społeczeństwo po drugiej wojnie światowej: tożsamość narodową, pamięć historyczną, znaczenie dobra i zła w życiu, stosunki międzyludzkie, kierunek odbudowy rzeczywistości powojennej. Bohaterem uczyniła dziecko, bo do dzieci i młodzieży kierowała swoją twórczość. Uwagę czytelnika skupia również umiejętnie przeprowadzona stylizacja w zakresie języka – autorka do utworu wprowadziła elementy kultury językowej Kaszubów. Powieść Gruszeckiej warta jest tego, by się z nią zapoznać i wysnuć kilka refleksji.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Człowiek w świecie nowych technologii

Rośnie wpływ technologii na nasze życie społeczne i kulturalne. Coraz więcej rzeczy powstaje z jej udziałem, za jej pośrednictwem, a może także pod jej dyktando? Częściej przebywamy w interakcji z urządzeniami i systemami, a wiele zadań do wykonania powierzamy sprzętom. Technologia zdezaktualizowała podział na twórców i odbiorców sztuki, pozwoliła narodzić się nowym dziedzinom sztuki, a inne – zdemokratyzowała. Ale czy wsparła nasze umiejętności twórcze, czy też nas w nich wyręcza i schematyzuje twórczość?

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
MARGINALIA W „ROZMYŚLANIACH DOMINIKAŃSKICH”. PROLEGOMENA

W artykule przedstawiono różne typy marginaliów znajdujących się w Rozmyślaniach dominikańskich – średniowiecznej narracji biblijno-apokryficznej, którą w 1958 r. odnalazł Karol Górski. Zarysowano podstawowe problemy badawcze, charakterystyczne dla każdej z wydzielonych grup glos: glosy informujące o dziejach kodeksu; glosy zawierające modlitwy; glosy lokalizujące, odsyłające do Pisma Świętego; glosy komentujące. W artykule zasygnalizowano także zagadnienie wymagające odrębnej analizy – obecność różnego rodzaju dopisków na miniaturach i obok nich.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Nowa Huta – miasto bez Boga? Walki o krzyż 1960

W 1960 r. w Nowej Hucie miały miejsce zajścia, które historycy zwykli określać mianem "walk o krzyż". W swojej krótkiej pracy postanowiłem przybliżyć te niezwykle dramatyczne wydarzenia w najmłodszej dzielnicy Krakowa. Powołując się na wypowiedzi świadków i uczestników zajść wykazałem, że 27. kwietnia 1960 r. w Nowej Hucie mieliśmy obraz wojny. Doszło do starć zbrojnych ze służbami porządkowymi, nie obyło się bez rannych (nie wiemy czy byli zabici). W pracy przedstawiłem też genezę tych wydarzeń 
 zaznaczając, że społeczeństwo nowohuckie poczuło się oszukane cofnięciem zgody na
 budowę kościoła. Pomysł tematyki tekstu zrodził się w związku z 50-tą
 rocznicą "rewolucji nowohuckiej".

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Iskry, które spowodowały pożar. Trzy wydarzenia, które zapoczątkowały Ruch na Rzecz Praw Obywatelskich w Stanach Zjednoczonych

W moim artykule przybliżyłem genezę największego sprzeciwu Afroamerykanów wobec rasowej segregacji i prawnej dyskryminacji w Stanach Zjednoczonych, którego esencję stanowił Ruch na Rzecz Praw Obywatelskich zapoczątkowany w połowie lat pięćdziesiątych XX wieku. Skoncentrowałem się na trzech wydarzeniach, które stały się symbolicznymi wyznacznikami początku Rewolucji Czarnych, jak określa się wydarzenia lat 1954 – 1968. Poruszone zostały kwestie przyczyn i uwarunkowań wybuchu tego masowego ruchu walki Afroamerykanów z dyskryminacją i znaczenia tych wydarzeń dla Afroamerykanów i społeczeństwa amerykańskiego. Trzy tytułowe „iskry”, których analizy się podjąłem, dotyczą różnych aspektów życia i pozornie wydają się nie być ze sobą związane. Cóż może mieć ze sobą wspólnego morderstwo młodego, czarnoskórego chłopca, decyzja Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych oraz bojkot publicznych środków transportu? W artykule starałem się wykazać, że poszukując genezy wybuchu Rewolucji Czarnych niechybnie natrafiamy na te trzy wydarzenia i trudno jest przeoczyć ich ogromne znaczenie dla Ruchu na Rzecz Praw Obywatelskich.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Między reportażem a feature. Teoria i praktyka

Artykuł stanowi próbę porównania reportażu jako gatunku z pogranicza literatury i publicystyki oraz formy feature ukształtowanej na gruncie amerykańskim w latach międzywojennych. W tekście zawarto ważkie rozważania teoretyczne o wyznacznikach reportażu i feature, a także poetyce noweli jako tertium comparationis. Przywołano przykłady praktycznych realizacji tych form w tekstach współczesnych polskich twórców (Anny Strońskiej, Jagienki Wilczak, Magdaleny Mazur). Artykuł zamyka podkreślenie najistotniejszych różnic pomiędzy reportażem a feature.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kamień narzędziem puryfikacji: kamienowanie starożytnych Greków jako rytuał oczyszczenia

Pojmowanie winy w starożytnej Grecji było zakorzenione w myśleniu symbolicznym, wszelkie zachowania związane z przewiną wykazywały zaś związek ze zmazą religijną (gr. miasma) oraz powszechnym lękiem przed tym, co nieczyste. Także kamienowanie, stanowiące jedną z metod wykonywania kary śmierci, odznaczało się specyfiką bliską obrzędom oczyszczenia. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie, występujących na gruncie greckim, religijnych konotacji aktu kamienowania – rytuału pomijanego milczeniem przez większość opracowań podejmujących temat greckiej zmazy – oraz puryfikacyjnego aspektu rzutu głazem.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Co mówi autyzm? Spojrzenie filozofii języka w oparciu o myśl Ludwiga Wittgensteina i Johna Searle’a

Celem tego artykułu jest odniesienie niektórych koncepcji z filozofii języka do kwestii autyzmu. Przykłady osób z różnymi niepełnosprawnościami pokazują, że język nie jest tym samym dla każdego. Osoby z autyzmem są jednym z takich przykładów, który może nam ukazać różnice w postrzeganiu i używaniu języka przez jednostki, co może dać szerszą perspektywę w spojrzeniu na sam język. Artykuł ten jest głównie oparty na dwóch eksperymentach myślowych zaprezentowanych przez Ludwiga Wittgensteina: „żuk w pudełku" oraz Johna Searle'a: „chiński pokój", których zestawienie pokaże, że możemy rozumieć zarówno autyzm, jak i język w odmienny niż dotychczas sposób.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rozwój kompetencji przedstawicieli różnych pokoleń na rynku usług edukacyjnych i szkoleniowych

Cel badań. Celem artykułu jest przedstawienie najistotniejszych różnic pomiędzy przedstawicielami różnych pokoleń w zakresie wartości i oczekiwań związanych z miejscem pracy. W ramach niniejszego opracowania zaprezentowane zostaną metody budowania wiedzy i kompetencji. Wskazane zostaną również najnowsze trendy oraz konkretne narzędzia, po jakie można sięgać w procesie kształcenia, by uczynić go maksymalnie wydajnym.
Metoda. Na potrzeby artykułu dokonano przeglądu literatury przedmiotu oraz analizy wybranych narzędzi budowania kompetencji, z perspektywy ich funkcjonalności oraz adekwatności dla przedstawicieli różnych pokoleń.
Wyniki. Przeprowadzone analizy wskazują, że poszczególne pokolenia różnią się pomiędzy sobą w zakresie wartości, oczekiwań i celów życiowych, sposobów komunikacji, czy metod pozyskiwania wiedzy o otaczającym świecie. Stąd też niezbędne jest wykorzystywanie w procesie edukacji narzędzi i metod dostosowanych do przedstawicieli różnych generacji. W ramach artykułu wskazane zostały przykładowe metody i narzędzia, które mogą stanowić realne wsparcie w procesie budowania kompetencji.
Wnioski. Przed systemem edukacji, zarówno oświatowym, jak i tym związanym z rynkiem usług szkoleniowych, staje ogromne wyzwanie, polegające na konieczności sprostania różnicom pokoleniowym. O ile tradycyjne formy nauczania były efektywne jeszcze kilkanaście lat temu, tak teraz ich potencjalny odbiorca, żyjący w zgoła innym otoczeniu społecznym, uzna je nie tylko za mało atrakcyjne, ale również za mało skuteczne.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kręć się, kręć wrzeciono. O tkactwie i jego symbolice w perspektywie genderowej

Celem niniejszego artykułu jest analiza przypadku tkactwa z regionu łowickiego pod względem symbolicznym, społecznym oraz kulturowym. W tym celu odwołuję się do szerokiego wachlarza przykładów, odnosząc się do historii, symboliki oraz zmieniającej się roli społecznej tkactwa. Jednym z moich priorytetów jest zarysowanie genderowo ukonstytuowanego podziału ról społecznych podczas obróbki lnu, przędzenia i tkania. Przywołuję zatem ukonstytuowane na gruncie humanistyki podziały natura-kultura, domowe-zewnętrzne, a także korzystam z teoriii marksistowskich oraz strukturalistycznych. Jednocześnie nie prowadzę silnie zarysowanej polemiki z żadną z wymienionych teorii, zgodnie z założeniem opisania zjawiska, jakim jest tkactwo w Łowiczu, a nie krytyki naukowej.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wybrane aspekty twórczości Wandy Karczewskiej w perspektywie powieściopisarstwa Nathalie Sarraute

Celem artykułu jest charakterystyka wybranych powieści Wandy Karczewskiej. Analiza niektórych aspektów twórczości pisarki, w szczególności zaś wykorzystywanych przez nią technik narracyjnych, będzie służyła usytuowaniu jej dokonań literackich w kontekście poetyk nowej powieści francuskiej – ówczesnego ruchu awangardowego, który miał niebagatelny wpływ na rozwój nowoczesnej prozy, w tym również powieści postmodernistycznej. Tekst ten jest także próbą zaprezentowania walorów powieściopisarstwa zapomnianej dziś kaliskiej autorki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Idee pedagogiczne Anny Freud jako przykład zastosowania elementów psychoanalizy w edukacji

Autorka podejmuje próbę wskazania charakterystycznych dla teorii psychoanalitycznej mechanizmów w procesie uczenia się – nauczania, ujętych po raz pierwszy w tym kontekście przez Annę Freud. Elementem integralnym pracy jest biografia pionierki psychoanalizy dziecięcej, a przede wszystkim innowacyjne metody kształcenia stosowane przez nią w utworzonej samodzielnie szkole (the Matchbox School). Głównym punktem prezentowanych treści staje się założenie, iż na postawy, jakie przyjmuje pedagog wobec swoich uczniów mają wpływ jego własne doświadczenia edukacyjne z dzieciństwa – zarówno te osadzone w rzeczywistości materialnej, jak również psychicznej. Zakończenie stanowi skrócona wersja studium przypadku obrazującego proces identyfikacji oraz jego konsekwencje dla relacji nauczyciel – uczeń.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Amerykański i brytyjski ruch studencki i jego wizerunek w filmie

Teza. Niniejszy artykuł przedstawia genezę i krótki zarys historii rozwoju ruchu studenckiego w Ameryce i Wielkiej Brytanii oraz jego wizerunek w filmach z gatunku college movies, które pojawiły się w XX wieku, głównie w Ameryce.
Omówione koncepcje. Zagadnienia dotyczące przynależności do korporacji studenckich, klubów sportowych i uczestnictwa w innych zajęciach nadobowiązkowych znalazły odzwierciedlenie w filmach z wyżej wymienionego gatunku. 
Wyniki i wnioski. W filmach studenckich odzwierciedlane są głównie bractwa i działalność sportowa. Natomiast uczestnictwo w wydawaniu gazet i czasopism w kampusach, od lat 30-tych i 50-tych XX wieku, w klubach muzycznych i teatralnych, samorządzie studenckim oraz zaangażowanie w działalność polityczną są zazwyczaj wątkami pobocznymi w stosunku do głównej fabuły. Przedstawiony wizerunek jest więc niepełny i stereotypowy, co ma znaczący wpływ na postrzeganie anglosaskiej rzeczywistości akademickiej przez społeczności na całym świecie.
Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Przegląd dostępnej literatury związanej z tematem pozwala wyciągnąć wniosek, że dotychczasowe badania nie analizowały zbiorczo przykładów z kina amerykańskiego i brytyjskiego, i nie porównywały ich z rzeczywistym wizerunkiem. Zagadnienia te są przedmiotem szerszych badań na temat wizerunku środowiska akademickiego i uniwersytetu jako instytucji na podstawie wybranych brytyjskich i amerykańskich utworów literackich z gatunku powieści akademickiej/kampusowej, jak i filmów typu college movies, w większości należących do kina amerykańskiego oraz poszukiwań śladów powieści akademickiej w literaturze polskiej i kinie polskim.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Moralne dylematy w „Kolonii karnej” Franza Kafki

Teza. Etyka, jako refleksja filozoficzna nad powinnościami człowieka, ustala pewne granice ludzkiego postępowania. Nie mówi jednak, jak jest, ale jak być powinno. Moralność stanowi zbiór zasad określających, co jest dobre, a co złe. Zasady te są indywidualne w odniesieniu do jednostki, dlatego też sporów etycznych nie powinno się rozstrzygać. Dodatkowo relatywizm etyczny głosi, iż wartości etyczne i oceny moralne mają charakter względny. W oparciu o powyższe tezy autorka artykułu stara się ukazać niemożność oceny dylematów moralnych  w Kolonii karnej Franza Kafki.
Omówione koncepcje. Koncepcja Ervinga Goffmana dotycząca zaangażowania i wyobcowania z rozmowy obejmuje obowiązki interlokutora oraz konsekwencje wynikające z uchybień konwersacyjnych. Brak zaangażowania w interakcję, skutkujący powstrzymaniem się od działania pomimo niezgody na stanowisko prezentowane przez współrozmówcę, może być traktowany jako postawa cechująca się „podzielonym ja”. Zjawisko to przedstawia teoria moralności Michaela Walzera, który porównując minimalizm moralny z maksymalizmem moralnym udowadnia, iż minimalizm jest krytyczną perspektywą niezbędną do oceny moralności maksymalistycznej.
Wyniki i wnioski. Ze względu na nierozstrzygalność dylematów etycznych powodowaną ich względnością  i relatywizmem oraz zróżnicowaniem kulturowym i historycznym autorka artykułu stwierdza, iż nie można jednoznacznie ocenić postaw bohaterów w opowiadaniu F. Kafki. 
Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Artykuł zwraca uwagę na możliwość niejednoznacznej interpretacji postaw bohaterów w opowiadaniu F. Kafki. Podkreśla także rolę koncepcji etyczno-moralnych, które uzasadniają wybór postępowania w danej sytuacji.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Obraz siebie ofiar przemocy szkolnej. Analiza negacji w narracjach

Cel badań. Celem badań było przedstawienie obrazu własnej osoby, jaki ujawnia się w narracjach młodych ludzi doświadczających przemocy szkolnej.
Metodologia. Przeanalizowano wypowiedzi 33 osób, zamieszczone na forach internetowych, opisujące przeżycia związane z doświadczaną przemocą szkolną. 13 narracji dotyczyło aktualnych przeżyć, pozostałe 20 opisywało przeszłe doświadczenia ofiar. Wypowiedzi przeanalizowano pod kątem występujących w nich negacji. Pod uwagę wzięto liczbę negacji, ich rodzaj, funkcje oraz treść. Łącznie przeanalizowano 185 negacji. Na podstawie ich treści zrekonstruowano obraz siebie ofiar przemocy szkolnej.
Wyniki badań. Osoby doświadczające przemocy szkolnej charakteryzują się zaniżonym poczuciem własnej wartości. Postrzegają siebie jako bezradne i bezwartościowe, niepotrafiące poradzić sobie z trudnymi sytuacjami. Dostrzegają w sobie jedynie negatywne cechy, uważają się za gorsze od innych. Pomimo przekonania o swojej niewinności poszukują w sobie cech, które przyczyniły się do tego, że stały się ofiarami. Osoby te postrzegają swoją sytuację jako niemożliwą do zmiany. Odczuwają silne negatywne emocje takie, jak lęk, wstyd, smutek i żal. Osoby, które przemocy doświadczały w przeszłości, dostrzegają jej długofalowe negatywne skutki i wpływ na aktualne funkcjonowanie.
Wnioski. W narracjach uczniów doświadczających agresji ze strony kolegów szkolnych widoczny jest obraz siebie charakterystyczny dla ofiar przemocy, zwłaszcza niskie poczucie własnej wartości i negatywne myśli dotyczące własnej osoby, poczucie braku kontroli nad swoim życiem, brak wiary w możliwość zmiany sytuacji, poczucie wyobcowania, doświadczanie lęku i wstydu oraz problemy z komunikowaniem własnych potrzeb. Przekaz w formie narracji stanowi rzetelne źródło informacji na temat psychiki ofiar przemocy, do których dotarcie w inny sposób byłoby wyjątkowo trudne.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia