Wyposażenie w infrastrukturę i techniczne środki produkcji gospodarstw rolnych w aspekcie wybranych czynników gospodarowania w gminach województwa małopolskiego

W pracy dokonano oceny wpływu przyrodniczych warunków
gospodarowania w wybranych gminach rolniczych na ilościowe wyposażenie
gospodarstw rolnych w podstawowe i specjalistyczne środki produkcji
określane przez wielu badaczy jako infrastruktura rolnicza tych
gospodarstw. Warunkami o kapitalnym znaczeniu na sposób i efekty
gospodarowania są wskaźniki rolniczej przydatności gleb, wielkość
i struktura agrarna oraz inne warunki przyrodnicze np. agroklimat,
rzeźba i wystawa terenu, warunki wodne itp.
Analiza przestrzenna obejmuje rozmieszczenie przestrzenne
potencjału infrastruktury rolniczej ujęte w syntetycznym wskaźniku
rozwoju, a następnie z uwzględnieniem tego wskaźnika jako miary rozwoju
wyznaczenie części wspólnych grup w aspekcie jakości gleby i innych
przyrodniczych warunków rolniczego gospodarowania (wskaźnik
waloryzacji przestrzennej).
Dla celów porównawczych infrastrukturę techniczną gospodarstw
rolnych charakteryzowano zagregowanym wskaźnikiem syntetycznym
wielu cech diagnostycznych w swojej konstrukcji opartym na
miarze rozwoju Hellwiga. Dane do analizy zaczerpnięto z wyników
Spisu Rolnego 2002 oraz udostępnione przez IUNG w Puławach dane
o przydatności rolniczej gleb i warunków przyrodniczych gospodarowania.
Odpowiednia infrastruktura techniczna gospodarstw rolnych jest
jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na charakter rolnictwa.
Wyposażenie w infrastrukturę gospodarstw rolnych polskiej wsi w wielu przypadkach jest nie zadowalające. Występują jednak regiony,
gdzie poziom uzbrojenia w infrastrukturę techniczną gospodarstw rodnych
nie odbiega od stanu, jaki obserwujemy w większości krajów Unii
Europejskiej (stara piętnastka). Nowe szanse rozwojowe, szczególnie dla
obszarów najbiedniejszych, wynikać będą z działania środków
wyrównujących warunki funkcjonowania obszarów wiejskich, pomocy
w ramach rozwoju regionów zapóźnionych. Polska w zjednoczonej Europie
jest jednym z najbiedniejszych obszarów, co powoduje, że może
w całości korzystać z funduszy pomocowych na rzecz programów regionalnych,
a także wielofunkcyjnego rozwoju rolnictwa i rolnictwa społecznie
zróżnicowanego. Na sprostanie konkurencji w podstawowych
działach produkcji rolnej mogą liczyć tylko te gospodarstwa, które dzięki
swej otwartości na zmiany, gotowe będą na ukierunkowanie produkcji
według potrzeb rynku, jak i poprawę jej jakości chociażby przez modernizację
infrastruktury technicznej. Zasadne wydaje się zbadanie
wyposażenia gospodarstw w techniczne środki produkcji (infrastruktura
techniczna gospodarstw) oraz jej przestrzenne zróżnicowanie w aspekcie
zdefiniowanych warunków gospodarowania. W wyniku przeprowadzonych
badań stwierdzono istotną zależność pomiędzy syntetyczną
miarą rozwoju di a badanymi czynnikami, tj. jakością gleb użytkowanych
rolniczo oraz wskaźnikiem waloryzacji warunków przyrodniczych.
Dodatnia wartość współczynników korelacji pozwala wnioskować, że
wraz ze wzrostem jakości gleb użytkowanych rolniczo i wskaźnikiem
waloryzacji warunków przyrodniczych wyposażenie gospodarstw w infrastrukturę
rośnie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna