rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ekfraza konotacyjna: „Batszeba” Rembrandta w ujęciu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

W artykule Ekfraza konotacyjna: Batszeba Rembrandta w ujęciu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w centrum uwagi znajduje się problem opisu dzieła sztuki w eseju. Punktem wyjścia do analizy i interpretacji deskrypcji artefaktu, tj. Batszeby Rembrandta, jest przybliżenie go z perspektywy historii sztuki. W dalszej części tekst skupia się na werbalnej relacji o obrazie, jaką przynosi esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Rembrandt w miniaturze. Celem jest przedstawienie konkretnej realizacji formy ekfrazy, a także wskazanie na charakterystyczny tryb widzenia dzieła i pisania o nim – tak w warstwie treściowej, jak językowej. Na końcu pojawia się (wraz z uzasadnieniem) propozycja nazwania omawianego przykładu ekfrazą konotacyjną.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Utwory o inspiracji religijnej Wojciecha Łukaszewskiego w świetle duchowej postawy kompozytora

W artykule omówiono utwory o tematyce religijnej Wojciecha Łukaszewskiego. Skomponował on trzy dzieła przeznaczone na dużą obsadę wykonawczą oraz pięć pieśni religijnych na głos solo i głos z fortepianem lub organami. Utwory te zawierają wyraźne konotacje religijne. Confessioni były inspirowane lekturą Wyznań św. Augustyna, w De morte Boleslaui Carmina kompozytor przywołuje motywy pieśni Bogurodzica. W utworach o tematyce religijnej wykorzystał teksty Romana Brandstaettera, Galla Anonima, ks. Rogera Degrelle’a oraz trzy polskie kolędy. Artykuł jest pierwszą próbą spenetrowania tego tematu. Ważnym materiałem pomocnym w analizie utworów i duchowości kompozytora były jego listy do narzeczonej, Marii Patrzyk.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Kultura fizyczna młodzieży na przykładzie członków Ruchu Światło-Życie archidiecezji warszawskiej i diecezji warszawsko-praskiej

Współczesne nauczanie Kościoła rzymskokatolickiego podkreśla znaczenie ciała człowieka i jego wysiłków na rzecz harmonijnego rozwoju, w tym rozwoju fizycznego. Celem pracy jest poznanie aksjologicznych, zdrowotnych, behawioralnych, motywacyjnych, spektatorskich i etycznych aspektów kultury fizycznej młodzieży skupionej w Ruchu Światło-Życie archidiecezji warszawskiej i diecezji warszawsko-praskiej. Większość badanych członków Ruchu uzależnia ludzkie zdrowie przede wszystkim od racjonalnych działań na rzecz jego utrzymania i poprawy oraz dąży do wszechstronnego rozwoju. Dbają oni nie tylko o sferę duchową, ale także socjalną, intelektualną i fizyczną. Ponadto większość „oazowiczów” ocenia widowisko sportowe jako społecznie i kulturalnie pozytywne. Niepokojące jest to, że w najmłodszej kohorcie wiekowej badanych wrażliwość na przypadki łamania zasad społeczno-etycznych w sporcie jest najmniejsza.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Józef Mączka (1888-1918). Książę poetów legionowych, prorok wolności

Legionistę i poetę Józefa Mączkę z perspektywy czasu śmiało można nazwać prorokiem wolności. Jego teksty nie tylko ukazywały realia życia żołnierskiego, upamiętniały sylwetki walczących o wolność, były hołdem złożonym poległym. Poeta – niczym romantyczny wieszcz – zapowiadał nadejście upragnionej wolności. Śmierć z dala od kraju, u progu niepodległości, a potem triumfalny powrót do wolnej już Polski budowały legendę poety. 
Dorobek literacki Mączki i jego żołnierska biografia wywarły wpływ na pokolenia Polski niepodległej. Wiersze recytowane w szkołach i na uroczystościach stawały się elementem patriotycznego wychowania. Całym swoim życiem oraz twórczością Mączka zaświadczał, że zasługuje na szacunek i pamięć.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Okoliczności powstania Niższego Seminarium Towarzystwa Salezjańskiego w Reginowie w okresie II Rzeczypospolitej

W artykule autor przedstawia okoliczności powstania Niższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Reginowie nad rzeką Szczarą. Okres działalności salezjanów na tym terenie przypada na lata 30-te XX wieku. Autor opisał szczegółowo historię dworu w Reginowie oraz nakreślił powiązania rodzinne darczyńców – rodu Balińskich i Jundziłłów. Seminarium Misyjne, które rozpoczęło kształcenie chłopców w 1937 roku, istniało jedynie dwa lata i zakończyło swoją działalność wraz z wybuchem II wojny światowej. Po zakończonych działaniach wojennych salezjanie już nigdy tam nie powrócili, a Reginów został wcielony do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (obecnie Republika Białoruś).

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Etyczny wymiar opieki i pomocy dziecku w rozwoju na przykładzie programu „Adopcja Serca”

Artykuł przedstawia działalność opiekuńczo-wychowawczą i pomocową realizowaną na rzecz dzieci w Rwandzie. W wyniku wojny domowej w tym kraju w 1994 r. osieroconych zostało kilkaset tysięcy dzieci. Sytuacja rzeczywistego zagrożenia dzieci dotkniętych zjawiskiem sieroctwa uruchomiła szeroką działalność interwencyjną i kompensacyjną różnych środowisk i podmiotów. Powstawały różne programy pomocowe. Jedną z takich inicjatyw jest ruch na rzecz dzieci w Afryce o nazwie „Adopcja Serca”, w którą zaangażowało się Zgromadzenie Pallotynów. Autor pragnie ukazać, że prawidłowy proces opiekuńczo-wychowawczy powinien być realizowany w taki sposób, aby nie zakłócić naturalnego rozwoju samodzielności dziecka, bez względu na jego wiek.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Praca salezjańska z dziećmi ulicy: Specyfika oddziaływań w perspektywie międzynarodowej – badania własne na podstawie stron internetowych

Zaangażowanie salezjanów w pracy z dziećmi ulicy jest wyraźnym przykładem kontynuacji dzieła ks. Bosko w stosunku do dzieci i młodzieży ubogiej materialnie, bez dachu nad głową oraz tej bez perspektyw na przyszłość. W artykule autor stara się przyjrzeć specyfice oddziaływań wychowawców salezjańskich na dzieci i młodzież (metody działania, założone cele). Część teoretyczna będzie wzbogacona o badania o nachyleniu jakościowym przeprowadzone w maju 2017 roku. Wyniki badań sporządzone zostały w oparciu o analizę treści dostępnych stron internetowych prowadzonych w kilkudziesięciu krajach świata.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
„Gratulemur in honore” – endemiczne oficjum o św. Katarzynie Aleksandryjskiej

Autor analizuje oficjum „Gratulemur in honore” o św. Katarzynie z Aleksandrii. Wykazuje, że jest to dzieło endemiczne, które powstało w XIII w. w Liège lub okolicach, nie zdołało jednak rozprzestrzenić się w Europie. W Polsce jedynym kodeksem, który zawiera to oficjum (niepełne), jest „Pontificale Plocense”, powstałe prawdopodobnie także w Liège, które już w XIII w. znalazło się w Polsce. Księgi liturgiczne używane w diecezji płockiej (XV i XVI w.) zawierają jedną antyfonę z oficjum „Gratulemur”.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Papież Paweł VI – profetyczny wymiar pontyfikatu trudnych czasów

Niniejszy artykuł omawia encykliki Pawła VI Eccelsiam suam i Humanae vitae i ich znaczenie w nauczaniu zasad moralnych Kościoła w odniesieniu do prokreacji, miłości małżeńskiej i seksualności człowieka. Papież Paweł VI wyraził swój sprzeciw wobec moralnego zepsucia, a jego słowa uderzają profetycznym charakterem. Nawoływał do nawrócenia i ponownego otwarcia się na Chrystusa poprzez ukazywanie zagubionemu pokoleniu radości chrześcijaństwa i Chrystusa jako źródła prawdziwej szczęśliwości. Jego pontyfikat jest lekcją wierności Ewangelii i tradycyjnemu nauczaniu Kościoła poprzez przypominanie o powołaniu człowieka do zbawienia.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Zagadnienia wychowawcze i szkolne na łamach „Miesięcznika Diecezjalnego Łuckiego” (1926-1039). Krótkie rozważania wokół problematyki źródeł do dziejów oświaty II Rzeczypospolitej

W latach 1926-1939 z inicjatywy ks. biskupa Adolfa Szelążka ukazywać zaczął się „Miesięcznik Diecezjalny Łucki”. Oprócz spraw typowo kościelnych i religijnych, w swej treści poruszał także zagadnienia związane z oświatą i szkolnictwem. Szczególnie istotny tu jest głos hierarchii kościelnej w kwestiach nauczania i wychowania. Z powodu braku innych źródeł zniszczonych w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu, periodyk ten staje się interesującym źródłem do dziejów oświaty na Wołyniu w dwudziestoleciu międzywojennym.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Troska pastoralna o środowisko naturalne w parafiach w Polsce

Artykuł przedstawia zadania pastoralne parafii w Polsce w dziedzinie ekologii. Z powodu degradacji środowiska naturalnego cierpią przede wszystkim ludzie. Ponieważ to działalność człowieka przyczynia się do dewastacji natury, dlatego najbardziej skuteczne w ochronie środowiska będą działania podejmowane w obrębie parafii, których „domem” jest terytorium, na którym zamieszkują jej członkowie. Pierwszym zadaniem jest działalność na rzecz uświadomienia proekologicznego, dalej nawrócenie ekologiczne i zmiana stylu życia parafian na co dzień. W praktycznych wskazaniach zostały zaproponowane konkretne działania w parafiach na rzecz ochrony środowiska w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony życia osoby ludzkiej od poczęcia do naturalnej śmierci.

Czasopismo: Seminare. Poszukiwania naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia
Współcześni wychowawcy – dziuromodlcy czy wykształceni pedagodzy? „Komunikat z badań” i refleksje nad celem wychowania

Każde działanie ludzkie powinno zawierać aspekt celowości, dlatego najtrudniejsze zadanie, jakim jest wychowanie, tym bardziej nie może zostać pozbawione tego wymiaru. W okresie od 2006 do 2013 roku, w ramach zajęć, obejmujących wybrane aspekty wychowania dzieci i młodzieży, prowadzonych ze studentami pedagogiki, realizowane były zagadnienia omawiające cele wychowania. Rezultaty dyskusji dotyczącej wybieranych przez nich i pomijanych celów stały się okazją do rozważań obejmujących refleksje na temat przyczyn sporu o cele wychowania, upatrywanego przede wszystkim w kryzysie kultury normatywnej nowoczesnego świata.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Onomastykon wybranych poznańskich powieści kryminalnych (urbanonimy i antroponimy)

Celem artykułu jest pokazanie przestrzeni Poznania we współczesnym kryminale ze szczególnym uwzględnieniem warstwy onimicznej (urbanonimów oraz antroponimów) oraz tego, jak nazwy wpływają na obraz miasta i jego mieszkańców wyłaniający się z kart powieści. W artykule analizie poddano pięć kryminałów czworga różnych autorów. Kryminalny Poznań przypomina rzeczywiste miasto, ale nie jest jego odwzorowaniem, a zastosowane nazwy zazwyczaj spełniają inne funkcje niż tylko lokalizacja w przestrzeni. Autorzy przedstawiają miasto jako przestrzeń tętniącą życiem, będącą czasami niezależnym bohaterem (jak u Ryszarda Ćwirleja), a czasami przede wszystkim tłem wydarzeń (w powieściach pozostałych autorów). Literacki Poznań wyróżnia także szereg nazw charakterystycznych, powtarzających się w powieściach, które wyróżniają miasto na tle innych metropolii.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ateńczyków portret zbiorowy. Ateńska polis i jej mieszkańcy w świetle wybranych dialogów Platona

Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na pytanie, jak Platon postrzegał demokratyczne Ateny i ich mieszkańców. W początkowej części zostały więc omówione passusy Platońskich dialogów, które przynoszą informacje na temat różnych aspektów życia ateńskiej polis i cech Ateńczyków jako pewnej zbiorowości. W dalszej zaś części opracowania zostały poddane analizie trzy dialogi: Protagoras, Uczta i Obrona Sokratesa, by na przykładzie charakterystyki ich bohaterów ukazać złożony, niejednoznaczny wizerunek Ateńczyków, jaki wyłania się z lektury Platońskich pism.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z Łemkowskiej Księgi Rodzaju – wykładniki stylizacji biblijnej w tekście Władysława Grabana

Artykuł zawiera wieloaspektową analizę tekstów pięciu prozatorskich Władysława Grabana zatytułowanych Z Łemkowskiej Księgi Rodzaju zamieszczonych w tomiku Znaleźć równowagę duszy z 2004 r. Wykazano, iż teksty nawiązują w sferze idei i kompozycji do starotestamentowego wzorca, natomiast na płaszczyźnie językowej, w tym leksykalno‑frazeologicznej, stylizacja biblijna ma charakter niezwykle powierzchowny.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ograniczanie fleksji nominalnej w komunikacji internetowej

Autorka podejmuje rozważania na temat wpływu nowych mediów na system gramatyczny polszczyzny. Przedmiotem analizy jest nominatywizacja42 rozumiana jako zastępowanie form przypadków zależnych przez formę mianownika we fleksji zarówno nazw własnych, jak i rzeczowników pospolitych. Źródłem analizowanego materiału są wypowiedzi zamieszczane przez internautów na portalach społecznościowych (Facebook, Twitter), posty publikowane na forach dyskusyjnych oraz reklamy sieciowe.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Czynniki kształtujące tożsamość narodową w twórczości Wincentego Pola

W świetle utworów prozatorskich i poetyckich Wincentego Pola autorka ustaliła czynniki tożsamości narodu polskich, do których zalicza: terytorium, na którym żyje naród, nazewnictwo geograficzne i kulturowe, język i tradycję. Te czynniki decydują o samoświadomości narodu i utrwalają pamięć. Literaturę i naukę traktował Pol jako służbę Polsce i sposób na rozbudzanie patriotyzmu.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Arka Przymierza – fabryka narracji

Arka Przymierza jest symbolicznym artefaktem, którego obraz stworzony?/zwizualizowany? oparty? jest na opisie biblijnym. Jest ona generatorem licznych narracji, których akcja toczy się w wyjątkowych miejscach (Jerozolima, Etiopia, Egipt, zamki templariuszy, katedry gotyckie, Jamajka…). Buduje wokół sieć innych przekazów i ruchów (templariusze, masoni, katarzy, rastafarianie); pobudza do działania (wycieczki objazdowe do Etiopii, przeszukiwanie dawnych komandorii templariuszy, langwedockich zabytków, średniowiecznych katedr); włączona jest w konflikt izraelsko‑palestyński; prowokuje eksplorację Internetu; uczestnictwo?/ członkostwo? w „klanach” gier komputerowych. W katolicyzmie utożsamiona z Matką Boską, co tworzy zaczątek nowej, mitycznej narracji. Jej etiopska legenda Kebra Nagast stanowi pożywkę dumy narodowej i uwiarygodnienie dynastii salomońskiej – władającej Etiopią do trzeciej dekady XX wieku. Buduje przekaz ambiwalentnych wartości – pokój : zagłada, relatywizacja za‑/nakazów : bezwzględne posłuszeństwo, wartości absolutne : większe/mniejsze zło/dobro. Łączy się ponadto z zapowiedzią końca świata.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Tradycja, symbole i historia w Akademii im. Jakuba z Paradyża na tle obyczajów i ceremoniału akademickiego w Polsce

Tradycja to bardzo ważny element kultury akademickiej, dlatego w artykule ukazano, w jaki sposób jest ona podtrzymywana w Akademii im. Jakuba z Paradyża. W opracowaniu znalazły się także odniesienia do historii szkolnictwa wyższego w wymiarze krajowym jak i szerszym. W zakresie omawianego zagadnienia skupiono się na historycznych uwarunkowaniach kształtujących strukturę oraz symbolikę władz uczelni, znakach Akademii, uroczystościach uczelnianych, zabytkowej architekturze znajdującej się w zasobach infrastruktury AJP oraz jej patronach.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Przydrożne kapliczki na Warmii jako element dziedzictwa kulturowego regionu

Warmińskie przydrożne kapliczki są niezwykle ważnym elementem materialnego dziedzictwa kulturowego regionu, które na stałe wpisały się w rodzimy krajobraz. Są one licznie rozsiane po całym jego terytorium, charakteryzują się niepowtarzalną architekturą, wyróżniają się niepowtarzalnie różnorodnymi stylami, formą i usytuowaniem. Dzięki temu Warmię można odróżnić od sąsiadujących z nią krain historycznych i geograficznych. Odzwierciedlają one dzieje katolickiej Warmii i głęboko ukształtowaną religię wśród miejscowego ludu. Autor postara się odpowiedzieć na kilka najważniejszych pytań dotyczących poruszanej w artykule problematyki: Skąd wzięły się kapliczki na Warmii? Ile istnieje kapliczek w omawianym regionie? Jakie ma znaczenie stawianie kapliczek? Jak wyglądają kapliczki i czym się one charakteryzują? Co dzieje się z kapliczkami dziś?

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Święty Stanisław Kostka w poezji. Polonice et Latine

W artykule zaprezentowane zostały dawne teksty, z których wyłania się literacki obraz św. Stanisława Kostki. Obok częściej przywoływanych utworów na temat świętego jezuity, takich jak Żywot św. Stanisława Kostki Piotra Skargi czy wiersza o inc. W komnacie, gdzie Stanisław święty zasnął w Bogu Cypriana Norwida, poddane zostały interpretacji mniej znane, napisane po łacinie utwory: Życie świętego Stanisława Kostki  Grzegorza   z Sambora oraz epigramat Rzymski wizerunek błogosławionego Stanisława Kostki Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. W studium zwrócono uwagę na estetyczne walory wierszy, środki obrazowania, źródła inwencyjne oraz konteksty biograficzne i kulturowe.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Słowiańskie baśnie a tożsamość. Wychowanie poprzez opowieści fantastyczne Ivany Brlić-Mažuranić

Artykuł zajmuje się problematyką związku literatury dziecięcej a kreowaniem tożsamości narodowej. Podstawą analizy jest zbiór baśni Priče iz davnine chorwackiej pisarki Ivany Brlić‑Mažuranić, który ukazał się w 1916 roku. Opowieści te powstałe w czasie tworzenia się świadomości narodowej w znaczny sposób wpłynęły na budowanie tożsamości narodowej Słowian południowych. Autorka zdając sobie sprawę ze znaczenia jakie ma książka na rozwój dziecka, podejmowała tematy, które były wówczas (i wydają się być nadal) ważnym elementem wychowania. Tekst zajmuje się konkretnymi aspektami, jakie poruszała pisarka, w tak szczególnym czasie tworzenia się narodów słowiańskich, starając się wpłynąć na młode pokolenie, by mogło tworzyć lepsze społeczeństwo.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Prīti jako koncepcja soteriologiczna w wisznuizmie bengalskim na podstawie „Pritisandarbhy” Dziwy Goswamina

Ponieważ filozofia w indyjskim kontekście kulturowym ma charakter wybitnie praktyczny, to dążenie do uzyskania wyzwolenia od cierpienia doświadczanego w doczesnym życiu jest nieodłącznym elementem wszystkich systemów filozoficzno‑religijnych Indii. Wyzwolenie (moksa) uważane jest za najważniejszy i ostateczny z czterech głównych celów człowieka (purusārtha). Pośród indyjskich koncepcji wyzwolenia na szczególną uwagę zasługują te wypracowane w szkołach teistycznych, jako że stanowią wciąż stosunkowo słabo zbadaną mniejszość. Pełen kształt idea wyzwolenia w ujęciu teistycznym przybiera w średniowiecznych nurtach wisznuickich. Nie mniej charakterystyczną od koncepcji soteriologicznych takich wielkich filozofów wisznuickich, jak Ramanudźa, Madhwa czy Wallabha, jest koncepcja prīti szczegółowo opisana przez Dziwę Goswamina w tekście zwanym Pritisandarbha. Artykuł poświęcony jest analizie znaczenia prīti – miłości – w soteriologii wisznuickiej zawartej w tym nieznanym jeszcze zachodniej publice tekście.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Obraz ojca i syna w „Leśniku” Marii Kuncewiczowej

Artykuł poświęcony jest wizerunkom dwóch postaci ojca i syna w powieści Marii Kuncewiczowej „Leśnik”. W wyekscerpowanych z tekstu źródłowego kontekstach uwzględniono znaczenie  różnorodnych środków językowych  tworzących  obrazy prezentowanych bohaterów. 
Zwrócono także uwagę na wykorzystany przez pisarkę relatywny sposób  postrzegania zarówno ojca i syna, zgłębione psychologicznie opisy ich przeżyć, stylizację ich wypowiedzi, co uczyniło omawiane postaci wielowymiarowymi, przemawiającymi do czytelnika swoją autentycznością.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Trzeba szanować drugiego człowieka – o wartościach młodzieży

Artykuł jest poświęcony badaniom systemu wartości i sposobu ich rozumienia przez młodzież szkół gimnazjalnych. W celu rekonstrukcji typów i hierarchii wartości wykorzystano badania ankietowe przeprowadzone w grupie 110 respondentów.
W wyniku analiz materiału badawczego stwierdzono, iż młodzież rozumie sens konkretnej wartości, a najwyższe miejsca w rankingu wartości zajmują: rodzina, przyjaciele i zdrowie.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Józef Piłsudski o „Legionach” i legionistach

W artykule autorka prezentuje sylwetkę Józefa Piłsudskiego i jego wypowiedzi o powstawaniu i walkach ,,Legionów.” Piłsudski był sprawnym narratorem, który w swoich ,,Pismach” wykorzystywał różne konwencje gatunkowe (np. baśń, reportaż, wspomnienie) i stylistyczne, z dużą emocjonalnością i bardzo częstym wartościowaniem osób i otaczającej go rzeczywistości.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ks. Franciszek Blachnicki i Ruch Światło‑Życie w świetle opinii dyrektora Urzędu do spraw Wyznań w Warszawie Aleksandra Merkera z 1983 roku

Artykuł przedstawia stosunek polskich władz komunistycznych do ks. Franciszka Blachnickiego i Ruchu Światło‑Życie, wyrażony w specjalnym opracowaniu dyrektora Urzędu do spraw Wyznań w Warszawie Aleksandra Merkera. Raport był przeznaczony na użytek wewnętrzny pracowników urzędu, a także polskiego aparatu bezpieczeństwa i przywódców partyjnych. Aleksander Merker opisał w nim postać ks. Blachnickiego oraz genezę i główne założenia Ruchu Światło‑Życie. Przedstawił symbolikę i organizację ruchu. Bardzo ważną częścią opracowania dyrektora Urzędu do spraw Wyznań są wnioski, w których określał duże zagrożenie wynikające z rozwoju ruchu tworzącego elity organizacji katolickich i skutecznie konkurującego z kontrolowanymi przez władze komunistyczne organizacjami młodzieżowymi, szczególnie Związkiem Harcerstwa Polskiego.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii