rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wolność wyborów parlamentarnych i jej gwarancje na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł koncentruje się na problematyce wolności wyborów parlamentarnych na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Na wstępie wyjaśniono pojęcie wolności wyborów w płaszczyźnie prawnej i politycznej. Ustalono, że analizowana zasada nie została wprost określona pośród konstytucyjnych zasad prawa wyborczego. Na podstawie przytoczonej argumentacji wyjaśniono, że nie jest to równoznaczne z jej eliminacją z systemu wyborczego. Przeciwnie, nawet bez wyraźnego wyodrębnienia normatywnego wolność wyborów jest pojęciem zastanym, trwale wpisanym do polskiego systemu wyborczego. Jej funkcjonowanie znajduje wyraz w ustanowionych przez ustrojodawcę, licznych regułach gwarancyjnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wspomnienie o Profesorze Pawle Sarneckim

Profesor Paweł Sarnecki był osobą, pod której opieką rozpoczynaliśmy naszą uczelnianą i naukową drogę, więc był dla nas po prostu „Profesorem”. Ten identyfikujący Go jednoznacznie tytuł stosowaliśmy zarówno w sensie naukowym, jak i emocjonalnym, oznaczającym człowieka nam bliskiego. Paweł Sarnecki urodził się w Kielcach, 17 marca 1939 r. Było to pierwsze z ważnych dla Profesora miejsc, z którym pozostał związany przez całe życie. W Kielcach dorastał i tam też ukończył renomowane I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego. Z tego rodzinnego miasta wyjechał następnie do Krakowa na studia prawnicze, choć z uwagi na relacje rodzinne nadal często w Kielcach bywał. Wracał także do Kielc jako wykładowca, uczący kolejne pokolenia zagadnień z szeroko rozumianego prawa publicznego. Wiele lat współpracował bowiem z kieleckimi uczelniami: najpierw z Wyższą Szkołą Administracji Publicznej, a następnie z Wyższą Szkołą Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych im. Edwarda Lipińskiego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Znaczenie doktryny stare decisis dla sądowej kontroli konstytucyjności prawa USA – między stabilnością orzecznictwa a instrumentalizmem

Uprawnienie do badania zgodności aktów prawnych z konstytucją, stanowiących pod-stawę wydania rozstrzygnięcia, przysługuje wszystkim sądom amerykańskim, tworząc rozproszony system kontroli konstytucyjności. Czynnikiem stabilizującym orzecznic-two stają się precedensy sądowe oraz doktryna stare decisis. Jednakże niełatwo dokonać jednoznacznej oceny roli doktryny stare decisis dla sądowej kontroli konstytucyjności prawa USA (judicial review) z uwagi na szereg czynników, które wpływają na jej znacze-nie. Można do nich zaliczyć formalny brak bezwzględnego charakteru rozstrzygnięć sądowych, czy też brak związania Federalnego Sądu Najwyższego USA własnymi orzecze-niami. Ten ostatni wydaje się szczególnie istotny w przedmiotowej ocenie w kontekście znacznego aktywizmu sędziowskiego oraz sposobu nominowania i zatwierdzania sędziów na, co do zasady, dożywotnich stanowiskach. W niniejszej publikacji analizie poddane zostały wszystkie wyżej wymienione czynniki w celu dokonania możliwie rzetelnej oce-ny znaczenia doktryny stare decisis dla sądowej kontroli konstytucyjności prawa USA.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Godność człowieka w porządku prawnym Izraela – zarys problemu

Traumatyczne doświadczenia II wojny światowej unaoczniły poważny deficyt krajowych i mię-dzynarodowych środków ochrony praw człowieka i ich ideowego wsparcia pozwalających uplasować godność człowieka jako główny i niepodważalny filar państwa demokratycznego i wspólnot ponadnarodowych. Godność człowieka stanowi współcześnie jeden z czynników determinujących postępowanie jurysdykcyjne sądów. Dotyczy to także państw, które formal-nie nie włączyły jej do katalogu konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności. Analiza jakościowa, ilościowa i porównawcza funkcjonowania pojęcia godności ludzkiej ujawnia jej różnorodne znaczenia i funkcje jako determinanty w ocenie działalności organów państwa z punktu widzenia realizacji zasad demokratycznego państwa prawa i konieczności posza-nowania praw jednostki. W związku z bogactwem interpretowania pojęcia godności ludzkiej w ramach wartości konstytucyjnych nie można ignorować bogatej historii doktryny godno-ści człowieka. Pozwala ona zrozumieć i definiować naturę ogólnych pojęć i nadawać różny sens. Godność ludzka w wielu systemach prawnych, także Izraela jest wartością konstytu-cyjną, jak i prawem, które normy ustrojowe gwarantują. Zagadnienie jej uregulowania i zde-finiowania w izraelskim porządku prawnym z uwagi na specyfikę problemu jest ciekawym zagadnieniem zarówno teoretyczno-prawnym, jak i praktycznym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Realizacja jawności orzeczeń sądowych w trybie dostępu do informacji publicznej jako element społecznej kontroli

Jawność życia publicznego jest zjawiskiem tzw. nowych czasów. Jest wartością ocenianą pozytywnie, albowiem gwarantując dostęp do informacji o tzw. sprawach publicznych, stwarza możliwość społecznego kontrolowania, a tym samym i aktywnego funkcjono-wania  jednostki  w  państwie  o  ustroju  demokratycznym.  Jednym  z  jej  elementów  jest  możliwość uzyskania informacji za pośrednictwem działań podejmowanych przez pod-mioty publiczne, zwane podmiotami zobowiązanymi informacyjnie. Z uwagi na gwa-rantowane przez ustawodawcę szerokie podejście względem pojęcia informacji publicz-nej  za  tego  rodzaju  wiedzę  należy  uznać  również  rozstrzygnięcia  organów  wymiaru  sprawiedliwości.  W  polskim  porządku  prawnym  istnieją  rozmaite  formy  udostępnia-nia  treści  orzecznictwa  sądowego.  Jednym  z  tego  rodzaju  rozwiązań  jest  ich  udostęp-nianie w trybie określonym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.  Ocenie  niniejszego  procesu  udostępnienia  i  jego  skonfrontowanie  z  pozo-stałymi formami realizacji jawności orzecznictwa sądowego jest poświęcone niniejsze opracowanie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Europejska polityka wsparcia budżetów państw strefy euro. Próba delimitacji prawnej pojęcia politycznego

Perturbacje w strefie euro uzasadniają pytanie nie tylko o stan finansów publicznych państw tej strefy, ale i zmuszają do zastanowienia się nad kształtem uprawianej ze strony Unii Europejskiej polityki wsparcia budżetów krajów należących do strefy euro. Trudno bowiem nie zauważyć, że wspomniana polityka stanowi od maja 2010 roku zarówno obiekt krytyki, w tym rzecz jasna naukowej[1], ale i źródło (aczkolwiek nie jedyne) obecnych kłopotów finansowych Unii Europejskiej. Wprawdzie kłopoty te nie zagrażają (jeszcze) praktykowaniu europejskiego wspólnego rynku, to tym niemniej jednak nie sposób przeoczyć, że osłabiają w poważnym stopniu wspólnotowe spoiwo, które stanowi europejska unia gospodarcza i walutowa. Chcąc zatem ukazać implikacje prawne i polityczne tego procesu, konieczne staje się najpierw przypomnienie stosownych uregulowań prawa wspólnotowego. Wszystko po to, aby odwołując się do bon motJohna Kennetha Galbraitha, iż jedną z korzyści płynących z recesji jest to, że ujawnia co przegapił księgowy, móc spróbować pokazać nowe kontury polityczno-prawne wskazanego problemu. Kontury, ale i powiedzmy wyraźnie – wyzwania polityczno-prawne, jakie wyłaniają się z analizy obecnej polityki Unii Europejskiej wsparcia budżetów państw strefy euro.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Miejsce konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia w systemie praw i wolności człowieka i obywatela

Prawo do ochrony zdrowia chroni jedno z najbardziej ważnych dóbr każdego człowieka. Regulacje dotyczące prawa do ochrony zdrowia zawarte zostały w art. 68 Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. W Konstytucji RP prawo do ochrony zdrowia zamieszczone zostało wśród praw socjalnych, ekonomicznych i kulturalnych. Jednak konstrukcja przepisów konstytucyjnych oraz relacja prawa do ochrony zdrowia do innych regulacji, w szczególności do zasady poszanowania godności człowieka i prawa do ochrony życia, wskazuje na osobisty charakter tego prawa. Sposób klasyfikacji prawa do ochrony zdrowia ma kluczowe znaczenie dla określenia sposobu jego realizacji oraz zakresu gwarancji jego ochrony.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Referendum i co dalej? O wyniku referendum ogólnokrajowego i jego skutkach

W niniejszym artykule Autor skoncentrował się na analizie konsekwencji rozstrzygnięć referendalnych na gruncie polskiego prawa konstytucyjnego, w tym również na sposo-bie ich implementacji do porządku prawnego, w przypadku konieczności podjęcia tego typu działań. Wskazuje on, że istotną komplikacją związaną z realizacją wyniku referen-dum jest brak ustaw referendalnych w polskim porządku ustrojowym, a także niepre-cyzyjne regulacje wynikające z ustawy o referendum ogólnokrajowym. Uznaje on rów-nież, że warto zastanowić się nad określeniem progu wiążącego charakteru referendum w oparciu o poziom poparcia dla zwycięskiego rozwiązania. Zapobiegałoby to taktycznej absencji, która w obecnych warunkach może prowadzić do braku wiążącego charakteru takiego referendum. Niebezpieczeństwo rodzi też brak karencji, która niepozwalałaby przez określony czas na dokonywanie zmian naruszających rozstrzygnięcie referendal-ne. Stwarza to bowiem istotną fikcję ostateczności skutku takiego referendum.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wyzwania dla prawa własności intelektualnej w dobie cyfryzacji

XXI w. niewątpliwie należy do prawa własności intelektualnej. W zasadzie każdy obszar życia społecznego ale także prywatnego jednostki w jakimś zakresie zależny jest od re-gulacji prawnych z tego zakresu. Z jednej strony nastąpił niesamowity rozwój technolo-giczny, dzięki któremu dokonała się bezprecedensowa poprawa w takich obszarach, jak zdrowie, dobrobyt gospodarczy i ogólna jakość życia, z drugiej strony technologie już na zawsze zmieniły społeczeństwa, nie tylko zachodnie. W związku z tym, prawo wła-sności intelektualnej stoi przed ogromnym wyzwaniami od początku naszego stulecia. Może ono pogłębić rozdźwięk między biednymi i bogatymi utrudniając dostęp do nowo-czesnych rozwiązań, może też pomóc w niwelowaniu barier (dostęp do leków, do wiedzy, do dóbr materialnych). Kwestie prawne pojawiają się w każdej dziedzinie, którą człowiek rozwija dzięki swojej kreatywności – już wkrótce ustawodawcy będę musieli się zmierzyć z pytaniami dotyczącymi m.in. efektywnej ochrony oprogramowania, big data, sperso-nalizowanej medycyny, pojazdów autonomicznych, gier wideo i sztucznej inteligencji, itd. Pojawia się jednak pytanie, czy działania ustawodawców spełniają oczekiwania spo-łeczeństwa i czy są oni wrażliwy na potrzeby zmieniającego się świata.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Odpowiedzialność funkcjonariuszy Policji i innych współczesnych formacji za pełnienie służby w organach bezpieczeństwa PRL – aspekty konstytucyjne

W opracowaniu przedstawiono problem zabezpieczenia społecznego oraz zagadnienie nowelizacji przepisów, które regulują wysokość emerytur i rent funkcjonariuszy komunistycznych służb bezpieczeństwa, którzy pełnili służbę w Polsce po 1990 r. Nowelizacja ustaw emerytalnych poważnie obniżyła świadczenia przysługujące wskazanym powyżej funkcjonariuszom. W pierwszej kolejności autor artykułu krytykuje ustawową definicję (zakreślenie czasowych granic) systemu totalitarnego, który miał miejsce po zakończeniu II wojny światowej. Z przepisów ustawy błędnie wynika, że totalitaryzm w Polsce skończył się w 1990 r., tymczasem historycy w zdecydowanej większości wskazują jako datę graniczną 1956 r. W drugiej części opracowania autor przedstawia i uzasadnia stanowisko, że ustawowe zmiany w systemie emerytalnym w poważnym zakresie naruszają przepisy Konstytucji RP z 1997 r. Nowe, obecnie obowiązujące przepisy są niesprawiedliwe, demoralizujące i dyskryminują osoby, które legalnie wykonywały swoje obowiązki służbowe po 1990 r.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasada pierwszeństwa prawa europejskiego w świetle Traktatu z Lizbony

Celem artykułu jest próba przeanalizowania czy i jakie zmiany Traktat z Lizbony wprowadza w znaczeniu i stosowaniu zasady pierwszeństwa prawa europejskiego. Zasada ta jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych w prawie europejskim i od dziesięcioleci stanowi przedmiot żywych dyskusji i sporów. Artykuł przybliża w jaki sposób zasada pierwszeństwa prawa europejskiego została wyrażona w Traktacie z Lizbony i zwraca uwagę na zjawisko „dekonstytucjonalizacji”, które pojawiło się po upadku Traktatu Konstytucyjnego. W artykule omówiono także Deklarację nr 17 dołączoną do Traktatu z Lizbony i jej znaczenie dla ugruntowania zasady pierwszeństwa prawa europejskiego. Autor przeanalizował także dotychczasowe orzecznictwo sądów konstytucyjnych państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym polskiego Trybunału Konstytucyjnego, dotyczące pierwszeństwa prawa europejskiego w świetle Traktatu z Lizbony.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Władza sądownicza wobec partii politycznych w Polsce – zagadnienia wybrane

Niniejszy artykuł poświęcony jest roli, jaką władza sądownicza spełnia względem partii politycznych w Polsce. Główny nurt rozważań dotyczy uprawnień kontrolnych, przyznanych przez ustawodawcę poszczególnym organom władzy sądowniczej wobec partii politycznych. Autor zwraca uwagę na szczególną pozycję Trybunału Konstytucyjnego, którego zadaniem jest czuwanie nad przestrzeganiem i poszanowaniem zasady pluralizmu politycznego. Piszący omawia także kompetencje Sądu Najwyższego oraz Sądu Okręgowego w Warszawie jako sądu rejestrowego, istotne przede wszystkim w procedurze wpisu partii politycznych do ewidencji. Opracowanie wzbogacone jest licznymi przykładami z orzecznictwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
System rządów w Rzeczypospolitej Polskiej: charakterystyka i diagnoza wątpliwości. Uwagi wprowadzające

Ukształtowanie relacji strukturalnych i funkcjonalnych pomiędzy instytucjami władzy publicznej należy do kluczowych właściwości każdego z systemów polityczno-ustrojowych i – w płaszczyźnie jurydycznej – konstytucyjnych. Wybór systemu podstawowych rozwiązań w tym zakresie określa sposób wykonywania władzy w państwie tj. system rządzenia; w innej wersji terminologicznej: system rządów. Z metodologicznego punktu oglądu można mówić, co najmniej, o dwóch płaszczyznach analizy mechanizmu sprawowania władzy (określanego jako „system rządów”), czyli o normatywnym (konstytucyjno-prawnym) i praktycznym (polityczno-behawioralnym) systemie rządów. W Polsce przy kształtowaniu konstytucyjnego „systemu rządów”, w toku prac nad projektami Konstytucji RP z 1997 r., istotnymi punktami odniesienia były: a) system rządów parlamentarno-gabinetowych (zwłaszcza w postaci „zracjonalizowanej”), b) system parlamentarno-prezydencki (zwany, aczkolwiek niejednoznacznie, „systemem pośrednim”) oraz – na dalszym planie – „system rządów prezydenckich” (system prezydencki).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasada ochrony pracy w świetle Konstytucji RP

W niniejszym artykule autorzy podejmą próbę analizy zasady ochrony pracy odzwierciedlonej w art. 24 Konstytucji RP, ze szczególnym uwzględnieniem charakteru normatywnego przepisu, który ją statuuje. Wskazany przepis Konstytucji, umieszczony w rozdziale I zatytułowanym „Rzeczpospolita”, jest zaliczany do podstawowych zasad ustroju społeczno-gospodarczego państwa. Praca – przedmiot ochrony – zostanie ukazana jako szczególne dobro publiczne (wartość) i jedna z głównych podstaw funkcjonowania gospodarki i jej rozwoju, a ponadto jako źródło godności człowieka oraz najbardziej typowa podstawa utrzymania dla większości obywateli. Autorzy zwrócą również uwagę na relację zasady ochrony pracy do takich konstytucyjnych zasad, jak zasada własności oraz zasada wolności gospodarowania. Istotny jest również problem zakresu obowiązku państwa ochrony pracy z punktu widzenia tytułu prawnego jej wykonywania oraz celu zatrudnienia. Zasadę ochrony pracy należy przy tym postrzegać w kontekście ogólniejszych zasad ustrojowych, a w szczególności nakazu realizacji przez państwo zasady sprawiedliwości społecznej, w konsekwencji – zapewnienia dodatkowej ochrony pracobiorcy w celu zniwelowania niekorzystnych skutków przewagi ekonomicznej da

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Skuteczna publikacja prawa jako akt performatywny

Autorka zajmuje się kwestią publikacji prawa w polskim porządku prawnym, analizując jej skuteczność przy pomocy teorii performatywnych aktów mowy J.L. Austina. Stawia tezę, iż istnieją w obecnym polskim porządku prawnym sytuacje, w których publikacja prawa, mimo że jest w założeniu aktem performatywnym, nie spełnia warunków performatywności, wobec czego można by ją uznać wręcz za nieskuteczną. Za Fullerem i Austinem przytacza ona przykłady prawa źle formułowanego i wadliwie ogłaszanego oraz przypomina, iż aby akt performatywny jakim jest akt prawny był skutecznym, musi być zakomunikowany odbiorcom. Wobec tego analizuje akty prawne regulujące publikowanie prawa w polskim porządku prawym oraz badania dotyczącego faktycznego sposobu zapoznawania się z treścią prawa przez obywateli. Dochodząc do wniosku, że Dziennik Ustaw jest bardzo rzadko faktycznym źródłem poznania prawa, autorka proponuje podążyć za koncepcją dziedziny wiedzy o widowiskach teatralnych, które badacze również oceniają w kategoriach skuteczności performatywnej. Sugerowanym rozwiązaniem, zaczerpniętym z teatrologii jest teoretyczna zamiana ról i wyjście z inicjatywą kontaktu pomiędzy prawodawcą a adresatem tekstu prawnego. Publikując prawo należałoby brać w większym zakresie pod uwagę to, do kogo normy prawne są adresowane,kto ma przepisy prawne przeczytać, normy prawne zrozumieć i w jaki sposób będzie się z ich treścią zapoznawał.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Akty prawa wewnętrznego stanowione przez prezydenta RP

Artykuł dotyczy aktów prawa wewnętrznego stanowionych przez prezydenta RP. Akty te powinny odpowiadać charakterystyce ustalonej w art. 93 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty. Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Uchwały i zarządzenia podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. Prezydent ma niewiele możliwości prawnych do stanowienia tego typu aktów. Przyznanie kompetencji prawotwórczej w odniesieniu do głowy państwa w kilku przypadkach wynika z Konstytucji RP. Dotyczy to Kancelarii Prezydenta RP, Rady Bezpieczeństwa Narodowego oraz Rady Gabinetowej. Przypadki te zostaną opisane w artykule.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Szczególny charakter praw kulturalnych i ich miejsce w Konstytucji RP – próba charakterystyki i kwalifikacji

Artykuł jest analizą konstytucyjnych regulacji prawnych dotyczących praw kulturalnych oraz próbą ich charakterystyki i kwalifikacji. Autorka stoi na stanowisku, że kultura jako wartość o szczególnym znaczeniu ma istotny wpływ na osobowy rozwój każdego człowieka. W konsekwencji prawa kulturalne są ważne w życiu współczesnego społeczeństwa i narodu.Artykuł prezentuje różne znaczenia terminu kultura, definicję praw kulturalnych i analizuje regulacje z art. 5,6 i 73 Konstytucji. Autorka sugeruje również, że potrzebna jest zmiana Rozdziału II Konstytucji, której celem byłoby dodanie przepisów gwarantujących prawo dostępu do dóbr kultury. Artykuł jest podsumowaniem rozprawy doktorskiej autorki.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Polski immunitet parlamentarny na tle prawno-porównawczym

Opracowanie jest poświęcone zagadnieniu immunitetu parlamentarnego w polskim prawie w aspekcie zarówno materialnym, jak i formalnym. Odrębnie jest także przeanalizowana nietykalność parlamentarzystów, która jest uregulowana bardzo podobnie do instytucji immunitetu formalnego. Opracowanie przedstawia powyższe zagadnienia na tle innych państw demokratycznych ze szczególnym uwzględnieniem uregulowań państw Unii Europejskiej. Stawia się w nim tezę, iż zakres ochrony immunitetu parlamentarnego w Polsce jest stosunkowo szeroki i na tym tle można mieć wątpliwości, czy na pewno odpowiada on postulatowi ograniczenia go tylko do takiego kształtu, w którym ewentualna odpowiedzialność karna mogłaby wpływać negatywnie na swobodę wykonywania mandatu parlamentarnego. W opracowaniu analizowany jest zakres podmiotowy, przedmiotowy oraz temporalny trzech wymienionych wyżej rodzajów immunitetu z uwzględnieniem licznych przykładów odmiennych uregulowań tej instytucji w innych państwach demokratycznych. Na ich tle można mieć wątpliwości co do tego, czy zakres przywilejów immunitetowych w polskim systemie prawnym jest rzeczywiście ograniczony tylko do niezbędnego minimum, zapewniającego swobodę wykonywania mandatu parlamentarnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Oryginalne rozwiązania systemów rządów na przykładzie Sułtanatu Omanu

Artykuł prezentuje przegląd wiodących instytucji politycznych Omanu. Zawiera opis politycznej struktury władzy Omanu. Na wstępie autorka przedstawia tło historyczne wydarzeń, które doprowadziły do objęcia władzy przez aktualnie rządzącego sułtana. Kolejno charakterystyce poddane są: władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza oraz prawa wyborcze obywateli. W podsumowaniu autorka dokonuje krótkiej oceny funkcjonującego w Omanie systemu rządów.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Mandat przedstawicielski w polskiej tradycji ustrojowej i we współczesnym polskim prawie konstytucyjnym

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie instytucji mandatu przedstawicielskiego w polskiej tradycji ustrojowej i we współczesnym polskim prawie konstytucyjnym. Praca w sposób kompleksowy i przekrojowy ukazuje instytucję mandatu przedstawicielskiego w polskim konstytucjonalizmie, z uwzględnieniem zarówno dawnych regulacji konstytucyjnych, jak i aktualnie obowiązującej Konstytucji. Rozważania oparte są na analizie aktów normatywnych i podstawowych stanowisk doktrynalnych. W artykule został położony także nacisk na kontekst historyczny instytucji mandatu przedstawicielskiego oraz wnioski płynące z porównania dwóch podstawowych modeli mandatu parlamentarnego. Autor ubogaca ponadto swoje rozważania potrzebnymi, w jego przekonaniu, odniesieniami do praktyki życia politycznego, która ma znaczący wpływ na rzeczywiste postrzeganie instytucji mandatu przedstawicielskiego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne