rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Delegitymizacja strukturalna i genocyd w pragmatyce totalnej rewolucji społecznej. Przykład anihilacji społeczeństwa Demokratycznej Kampuczy

Tematem niniejszego opracowania są wzajemne uwarunkowania ideologicznych źródeł delegitymizacji strukturalnej, objawiającej się totalitarnym systemem przemocy symbolicznej, oraz zachowań genocydalnych, czyli rewolucyjnego terroru o cechach ludobójstwa. Zagadnienia te zostaną przybliżone na przykładzie rewolucji Czerwonych Khmerów w społeczeństwie kambodżańskim. Ideą tekstu jest zaznajomienie z wyżej wymienionymi pojęciami oraz przedstawienie pewnego rodzaju propozycji teoretycznej, zakładającej ukazanie związków delegitymizacji strukturalnej i ludobójstwa, która wydaje się użyteczna do analiz „Roku Zerowego”. Jest to wciąż aktualny temat społeczny, który domaga się szerszego wyjaśnienia. Znana jest historyczna osnowa wydarzeń z lat 70. XX wieku na Półwyspie Indochińskim, jednakże do tej pory w literaturze socjologicznej nie przedstawiono dokładnie koncepcji delegitymizacji strukturalnej, którą można z powodzeniem zastosować do analizy właśnie tego fenomenu. Negacja zastanego systemu społecznego i dokonanie ludobójstwa stanowi domenę rewolucji i przewrotów, jednak ich natężenie nie wszędzie przyjmuje taki sam stopień. W celu właściwego przedstawienia kontekstu wystąpienia delegitymizacji strukturalnej odniosę się do wybranych aspektów ideologii czerwonokhmerskiej, przybliżając jej autarkiczne rozwiązania.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
O filozofii Krajowych Ram Kwalifikacji

Główna teza artykułu mówi o tym, że zmiana strategii edukacyjnych jest
wymogiem funkcjonalnym systemu społecznego. Krajowe Ramy Kwalifikacji
są narzędziem do podniesienia poziomu jakości kształcenia i uelastycznienia
procesu edukacyjnego poprzez mobilność pionową, która jest podstawową
zasadą procesu bolońskiego. W tekście podejmuję próbę uporządkowania
aparatury pojęciowej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nierówności w nauce i ich uwarunkowania: polskie (sub)pole filozofii prawa

Wbrew potocznym wyobrażeniom tworzenie treści kulturowych, także naukowych (teorii, metod, paradygmatów etc.), osadzone jest w określonych strukturach społecznych. Działania naukowe nie odbywają się w sposób wolny, między egalitarnymi podmiotami, ale podlegają, tak jak inne fenomeny społeczne, mechanizmom monopolizacji oraz społecznej i symbolicznej hierarchizacji. Nie oznacza to jednak, że hierarchie świata naukowego są prostym odbiciem generalnych nierówności społecznych (systemu klas społecznych). W rzeczywistości świat naukowy stanowi relatywnie odrębne uniwersum z własnymi podziałami i specyficznymi zasobami, o które toczy się społeczna gra. Celem artykułu jest odkrycie i wyjaśnienia owych specyficznych nierówności na przykładzie wewnętrznego funkcjonowania polskiego pola filozofii prawa. Pole to, osadzone na przecięciu linii wpływu kilku dyscyplin (prawo, filozofia, socjologia) oraz sił zewnętrznych (rynek usług prawniczych), daje wgląd w szersze procesy, w jakie uwikłana jest nauka, oraz, co za tym idzie, w sposób, w jaki jest ona produkowana. Badanie, oparte na danych prosopograficznych, obejmuje wszystkich naukowców zatrudnionych w katedrach filozofii i/lub teorii prawa polskich uniwersytetów (n = 148). Metodą badawczą jest geometryczna analiza danych. Oprócz wskazania ukrytych strukturalnych nierówności społecznych i symbolicznych między jednostkami analiza ujawnia także rysującą się nieoczywistą hierarchię uniwersytetów oraz jej sens w badanym uniwersum.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Internacjonalizacja jako źródło legitymizacji reform szkolnictwa wyższego w Polsce (2007–2012)

Przedmiotem artykuły są reformy polskiego szkolnictwa wyższego w okresie 2007-2012 (tzw.
Reformy Kudryckiej) i próba odpowiedzi na pytanie o to, jaki wpływ na ich kierunek oraz dynamikę
zachodzących zmian miał proces jego internacjonalizacji. W wymiarze teoretycznym artykuł
czerpie inspiracje z koncepcji de-nacjonalizacji szkolnictwa wyższego Ulricha Teichlera,
który wskazuje na poszerzenie kontekstu jego funkcjonowania, a tym samym wzrost znaczenia
zjawisk i procesów zachodzących w przestrzeni transnarodowej na definiowanie kierunku reform
oraz ich legitymizację w nowoczesnych państwach narodowych. Analiza koncentruje się wyłącznie
na Polsce, reprezentującej bardziej ogólny przypadek kraju, który (a) dynamicznie się rozwija
w wymiarze politycznym oraz gospodarczym, (b) otwiera się szeroko na globalne procesy społeczne,
a jednocześnie ten, (c) w którym władza publiczna przez lata była niezdolna/zbyt politycznie
słaba do samodzielnego inicjowania zmian w obszarze nauki oraz szkolnictwie wyższym.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kulturowe wytwarzanie przestrzeni publicznych

W artykule podjęto próbę pokazania wpływu nowych technologii (komputer, media elektroniczne, technologie komunikacyjne) na proces kulturowego wytwarzania przestrzeni publicznych. W dobie rozwoju społeczeństwa
informacyjnego i spektakularnych osiągnięć architektury XXI wieku na obraz przestrzeni publicznych nakładają się nieciągłe zdarzenia, różne dyskursy architektoniczne oraz kompleksy zjawisk społeczno-kulturowych, co czyni go
zmiennym, niespójnym, hybrydowym (jednocześnie realnym i wirtualnym), jak również pełnym nowych możliwości (cyfrowa konwergencja i interaktywność rozmaitych mediów) w zakresie komunikacji międzyludzkiej. W czasach,
gdy zmianie ulega sposób konstytuowania się miasta, a przestrzenie publiczne tracą ostatecznie funkcję kodu „genetycznego”, według którego mogło się ono w przeszłości odtwarzać, na uwagę zasługują wszelkie próby
zachowania równowagi pomiędzy skupionym w przestrzeniach publicznych zespołem wartości materialnych, estetycznych i symbolicznych a konkretną grupą (społecznością). Jest to propozycja spojrzenia na przestrzeń publiczną jako na wytwór współczesnej kultury z jednoczesnymi próbami zachowania  najważniejszej i niezmiennej cechy przestrzeni publicznej, której nikt tak świadomie nie cenił jak Ateńczycy – kreowania przestrzeni interakcji i dialogu
publicznego.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Potencjał i specyfika kapitału społecznego kobiet funkcjonujących w śroidowisku wiejskim

Zasadniczym celem rozważań zawartych w niniejszym artykule jest próba
zdiagnozowania potencjału i specyfiki kapitału społecznego występującego wśród
kobiet wiejskich. Kapitał ten traktowany jest tutaj zarówno jako narzędzia pomiaru
realnie istniejącego potencjału społecznego uczestnictwa i współdziałania
kobiet dla dobra lokalnej, wiejskiej społeczności, jak i jako zespół podstawowych
zmiennych, wykorzystywanych w procesie tworzenia i podtrzymywania więzi
społecznej w tych społecznościach.
Podstawę empiryczną niniejszego tekstu stanowią badania o charakterze ilościowym,
przeprowadzone w oparciu o wywiady kwestionariuszowe w lipcu 2007
r., zrealizowane na 1600-osobowej, reprezentatywnej próbie kobiet zamieszkałych
na zróżnicowanych obszarach wiejskich we wszystkich 16 województwach,
w ramach kierowanego przeze mnie modułu badawczego pt.: Determinanty
uczestnictwa kobiet wiejskich w życiu społeczno-politycznym, stanowiącego część
szerszego projektu badawczego.
Zarówno podstawowe jak i dodatkowe ustalenia zawarte w tym artykule
pozwalają stwierdzić, iż choć rozproszony charakter kapitału społecznego kobiet
wiejskich wynika ze specyfiki lokalnego środowiska wiejskiego, to jednak
chcąc aktywizować kobiety wiejskie poprzez odwoływanie się do specyfiki ich
kapitału grupowego musimy poszukiwać takich rozwiązań, w których znajdzie
się również miejsce na te wartości, które pozwolą w większym stopniu wyjść
kobietom wiejskim z kręgu grup pierwotnych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kontrakt socjalny – założenia a realizacja. Przykład łódzki

Jednym z podstawowych narzędzi stosowanych w pracy socjalnej w większości
krajów europejskich jest kontrakt socjalny. Stanowi on rodzaj porozumienia
między pracownikiem socjalnym a osobą (lub rodziną) korzystającą z pomocy,
które dokładnie określa i opisuje wzajemne zobowiązania, wymagania, prawa
i zakres odpowiedzialności obu stron. Według założeń kontrakt ma być efektywną
metodą diagnozy problemów klienta oraz mobilizować obie strony do
intensywniejszej pracy na rzecz umożliwienia klientowi osiągnięcia pełniejszej
kontroli nad własnym życiem.
Niestety w praktyce pracy socjalnej oraz jej prawnym i instytucjonalnym
kontekście tkwią różnego typu ograniczenia i przeszkody mogące prowadzić do
wypaczania założeń leżących u podstaw stosowania kontraktu. W niektórych sytuacjach,
za pośrednictwem kontraktu pracownicy socjalni i ich klienci realizują
interesy i osiągają cele odmienne od założonych.
Artykuł pokazuje sposoby, warunki i ograniczenia stosowania kontraktu
socjalnego w Polsce (na przykładzie łódzkiego MOPS).

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
W kierunku społeczeństwa wiedzy – cele polityki rozwoju społeczno-gospodarczego w Polsce

Wyzwania cywilizacyjne, jakim stawić muszą czoła współczesne społeczeństwa,
są motorem zmian w kierunku budowania społeczeństwa i gospodarki
opartych na wiedzy. Unia Europejska dostrzegając konieczność modernizacji
gospodarczej i społecznej wytyczyła swoim członkom w ramach Strategii Lizbońskiej
określony kierunek rozwoju. Państwo polskie wpisuje się swoją polityką
rozwoju społeczno-gospodarczego kraju w ogólnoeuropejskie trendy, a poprzez
wypracowywanie kolejnych strategii, programów i planów zdaje się udowadniać,
że kraj nasz zmierza do wykreowania w Polsce gospodarki i społeczeństwa
opartych na wiedzy. Jednak większość przyjętych przez Strategię Lizbońską
wskaźników dotyczących stopnia zaawansowania jej realizacji osiąga w Polsce
w porównaniu z innymi krajami UE niski a nawet bardzo niski poziom. Przyczyna
tego tkwi w znacznym stopniu w braku lub niedostatecznej świadomości
polityków i decydentów: po pierwsze, że potrzebna jest długofalowa strategia
by zmniejszyć nasz dystans do najbardziej rozwiniętych krajów UE, po drugie,
że inwestowanie w wiedzę i kapitał ludzki jest we współczesnym świecie podstawowym
czynnikiem rozwoju.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
CAQDAS – oprogramowanie do komputerowego wspomagania analizy danych jakościowych. Historia, ewolucja i przyszłość

Celem artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi najważniejszych
informacji dotyczących oprogramowania CAQDAS jako swoistej
rodziny programów wspomagających analizę danych jakościowych. Aby
zaś nakreślić ogólny obraz tej kategorii programów, przedstawiam rys historyczny
i początki powstania oprogramowania wspomagającego analizę
danych jakościowych, ich rozwój oraz ewolucję, jaką przeszły od swoich
narodzin do obecnych czasów. Zadaniem artykułu jest także pobudzenie
czytelników do refleksji i skłonienie do zastanowienia się nad kierunkami
dalszego rozwoju oraz przyszłości tego typu narzędzi wspomagających pracę
badaczy jakościowych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Problematyczność koncepcji działań pozornych Jana Lutyńskiego – na przykładzie badania organizacji studenckich Uniwersytetu Łódzkiego

Poniższy artykuł prezentuje wyniki badania organizacji studenckich na Uniwersytecie
Łódzkim. Autorzy byli szczególnie zainteresowani występowaniem
działań pozornych w tych organizacjach. Pierwsza faza badania (Krytyczna Analiza
Dyskursu oficjalnych stron internetowych organizacji) pozwoliła wskazać,
w których organizacjach występują działania pozorne (perspektywa etyczna).
Jedną z cech działań pozornych w definicji Jana Lutyńskiego jest świadomość
uczestników, iż ich działa nie realizują zamierzonych przez organizację celów.
W drugiej fazie badania przeprowadzono wywiady narracyjne z członkami organizacji
studenckich. Na podstawie tego źródła autorzy stwierdzili brak świadomości
nierealizowania celów organizacji (perspektywa emiczna). Co więcej, członkowie
organizacji podejmowali wysiłek tworzenia rozbudowanych racjonalizacji
uzasadniających ich zaangażowanie w aktywność organizacji.
Rezultaty badania ośmieliły autorów do podważenia wyżej wspomnianej
konstytutywnej cechy działań pozornych. Dlatego też zastanawiają się, czy
koncepcja stworzona przez Lutyńskiego pozostaje adekwatna do rzeczywistości
demokratycznego społeczeństwa późnej nowoczesności.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Miejskie przestrzenie we władaniu prywatnym (hybrydowe przestrzenie publiczne) i ich funkcje w mieście

Celem artykułu jest ukazanie specyfiki hybrydowych przestrzeni miejskich. Zwiększenie się liczby
takich obszarów ma bezpośredni związek ze stopniowym wzrostem dominacji modelu relacji
społecznych opartych na konsumpcji [Bauman 2006; Ritzer 2001]. W wyniku tych zmian przestrzeń
miejska, w tym otwarte przestrzenie piesze, zmieniają się w towar wykorzystywany do pomnażania
i gromadzenia kapitału. Zmiana ta prowadzi do powstawania nowego typu przestrzeni
miejskich, stanowiących konglomerat elementów charakterystycznych dla przestrzeni prywatnych
i publicznych. To właśnie takie obszary wielu autorów nazywa hybrydowymi [Kohn 2004;
Nissen 2008]. W dalszym ciągu mogą być one wykorzystywane jako miejsca rozrywki i socjalizacji,
jednak komodyfikacja mocno zmienia ich funkcje w porównaniu z tradycyjnie rozumianą
przestrzenią publiczną. Efektem jest tworzenie obszarów miasta zdominowanych wyłącznie przez
rozrywkę, których użytkownicy są segregowani, a scenariusz podejmowanych na nich działań jest
z góry określony. Co więcej, dochodzi tam do ograniczenia aktywności obywatelskich [Harvey
2012; Kohn 2004; Lofland 2007; Low, Smith 2006; Mitchell 2003; Sorkin, 1992]. Skomodyfikowana
przestrzeń nie wspiera bowiem głębszych funkcji społecznych, takich jak: niesymulowane
spotkania z „innymi” i „obcymi”, publiczne zgromadzenia i pikiety czy obywatelskie protesty.
Utowarowieniu towarzyszy też homogenizacja przestrzeni śródmiejskich, zarówno w warstwie
wizualnej, jak i funkcjonalnej. Wspomniane ograniczenia oraz redukcja fizycznego dostępu do
hybrydowych obszarów miejskich mogą stać się źródłem poważnych konfliktów społecznych.
By lepiej zidentyfikować powyższe zagadnienia, w prezentowanym tekście dokładniej omówiono
przykład Centrum Handlowego „Manufaktura” w Ł odzi. Centralne miejsce tego złożonego
kompleksu zajmuje plac, który (według niektórych źródeł) jest największym prywatnym placem
miejskim w E uropie. Analiza hybrydowej natury tej przestrzeni jasno pokazuje również brak
skutecznej metodologii pozwalającej na systemowy opis i porównywanie przestrzeni miejskich
w warstwie ich społecznej użyteczności. Autorzy starają się wypełnić istniejącą lukę, proponując
podejście mieszane.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Walory kobiet na współczesnym rynku pracy

artykule postawiona została teza, że pracodawcy mają największe szanse
zyskać przewagę konkurencyjną, budując zasoby ludzkie organizacji, poprzez
zatrudnianie kobiet. Podejmując próbę obrony powyższej tezy przedstawiono
argumenty przemawiające za tym, że kobieta – pracownik dostarcza pracodawcy
więcej korzyści niż strat, a niechęć do zatrudniania kobiet jest nieracjonalna.
W pierwszej części zaprezentowano podstawowe cechy współczesnego rynku
i otoczenia, w którym funkcjonują organizacje oraz oczekiwania rynku pracy
dotyczące pracowników. W dalszej części opisano cechy pracujących kobiet,
które pokazują w jakim stopniu pokrywają się one z wymaganiami czasów.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Problemy badań terenowych – wybrane kwestie metodologiczne, praktyczne oraz etyczne przy badaniu zjawisk „trudnych”

Najbardziej interesujące zjawiska społeczne są na ogół trudno dostępne
dla badacza. Trudności w tego typu projektach badawczych pojawiają się na
każdym kroku: problem wiarygodności informatorów/badanych, problem
wyboru odpowiedniej metody, problem niedostatecznej wiedzy na dany temat.
Wszystko to powoduje, że badacz może znaleźć się w sytuacji, kiedy kontrola
procesu badawczego jest niewielka. Czasami przeprowadzenie niektórych
czynności badawczych może okazać się niemożliwe (np. ze względu na brak
zgody na wejście do instytucji totalnej czy niechęć badanych do ujawniania
informacji, które mogą uderzać w nich samych). Zjawiska trudno dostępne
najczęściej opierają się metodom ilościowym. Złożoność takich zjawisk, ich
specyfika, sprawiają, że badacze sięgają po metody jakościowe. Nie oznacza
to jednak, że wybór ten chroni ich przed innymi niełatwymi decyzjami podczas
pracy w terenie – może się okazać, że ostatnią instancją odwoławczą
pozostaje intuicja badawcza i doświadczenie w pracy w terenie. Jak radzić
sobie w terenie badając grupy zamknięte, wykluczone, specyficzne grupy
zawodowe, społeczności lokalne, czy też zjawiska, które budzą wątpliwości
etyczne: działania zakulisowe, korupcję, konflikt interesów? Jakich problemów
możemy się spodziewać? W artykule postaram się zaprezentować
przykłady zmagań badawczych ze zjawiskami trudno dostępnymi

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Georg Simmel jako przewodnik po utopiach, w których rzeczy ludzi łączą, a nie dzielą

Artykuł przedstawia w szerokim kontekście relację wymiany według Georga Simmla jako podstawową formę życia społecznego. Zestawia wymianę dóbr z zarysem trzech wyszczególnionych przez siebie nurtów utopii, w których rzeczy ludzi łączą, a nie dzielą. Każdy z tych nurtów odrzuca wymianę towarową, przeciwstawiając jej reglamentowanie rzeczy we wspólnocie, odtowarowienie poprzez ich wymianę w charakterze darów oraz odwartościowanie (w sensie ekonomicznym) poprzez zapewnienie społeczeństwu ich obfitości. Pierwszemu nurtowi patronuje Platon w Prawach, drugiemu Arystoteles z koncepcją przyjaźni ze względu na korzyść, trzeciemu Francis Bacon jako autor Nowej Atlantydy – pierwszej utopii rządzonej przez ludzi nauki. Po kryzysie roku 2008 te trzy nurty zarysowały się ponownie w myśli społecznej, występując pod nazwą gospodarki dobra wspólnego, społeczeństwa postwzrostu, ekonomii współdzielenia, społeczeństwa krańcowych kosztów zerowych czy internetu przedmiotów. Według autora trzy wyróżnione przez niego w historii nurty odpowiadają dziś utopiom przedkapitalistycznym, „akapitalistycznym” i postkapitalistycznym. Simmlowska analiza instytucji wymiany pozwala uchwycić specyfikę dawnych projektów, a także wskazać na zasadnicze defekty uspołecznienia w nowych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Społeczne role socjologów w PRL

W artykule przedstawione są sposoby definiowania przez socjologów
swoich społecznych ról w latach 1945–89. Definicje te nie były stałe, lecz ewoluowały
wraz ze zmianą warunków społeczno-politycznych, dlatego też wprowadzono
periodyzację uzasadnioną zdarzeniami historycznymi. Analizowano także,
jaka była faktyczna możliwość uprawiania socjologii w tym okresie, sposobów
w jaki socjologowie neutralizowali swój udział w budowaniu reżimu, a także technik
uników i „legalnej krytyki” sytemu. Materiałem badawczym są wypowiedzi
znanych socjologów na łamach prasy oficjalnej oraz w publikacjach książkowych
z tego okresu, w których precyzują swoje stanowisko w następujących kwestiach:
funkcja socjologii i zadania socjologa w państwie socjalistycznym oraz miejsce
socjologii wśród innych nauk i doktryn politycznych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Rola dziedzictwa wielokulturowego w świadomości miejskich aktorów. Przykład Gdańska i Wrocławia

Celem artykułu jest próba przedstawienia konceptualnych ram, w jakich przebiega obecnie dyskurs
związany z wielokulturowością Gdańska i W rocławia, który nadaje znaczenia miejscom, zdarzeniom,
osobom, stanom rzeczy, porządkując pamięć i kształtując tożsamość. W tym celu skoncentrujemy
się na analizie sposobu prezentowania przez ekspertów oraz zwykłych aktorów-laików
wzorców tożsamościowych tych dwóch miast z wielokulturowym kapitałem założycielskim. Przywołamy
w tym celu niektóre założenia wielowymiarowej koncepcji nowoczesności, w tym teorii
strukturacji Anthony’ego Giddensa, w której wyróżnia on wiedzę dyskursywną, czyli taką którą
jej posiadacze potrafią ująć w słowa, i praktyczną, ważną w działaniu, ale trudną do werbalizacji.
Podejście to wiąże się z przesunięciem akcentu w stronę działających i refleksyjnych jednostek,
a także – w naszym przekonaniu – umożliwia pokazanie problemu wielokulturowości w kontekście
dyskursywnych i praktycznych kodów konstytutywnych dla tożsamości obu miast. Podstawą
empiryczną analizy są wywiady częściowo ustrukturyzowane z ekspertami przeprowadzone
w Gdańsku i W rocławiu oraz wywiady kwestionariuszowe z mieszkańcami tych miast. Główna
oś rozważań dotyczy zróżnicowania modeli refleksyjności zakorzenionych w praktykach społecznych,
potencjale produkcji i reprodukcji miejskości w analizowanym zakresie wielokulturowości.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wpływ unii europejskiej na wykorzystanie technik i metod badawczych w badaniach ewaluacyjnych

W niniejszym artykule starano się przedstawić wyniki analiz metod
i technik badawczych zastosowanych w raportach ewaluacyjnych (w latach
2002–2011). Do zrealizowania tego celu posłużono się bazą badań ewaluacyjnych,
zgromadzoną przez Wydział Ewaluacji Departamentu Koordynacji
Polityki Strukturalnej Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Analiza
materiału pozwoliła na określenie trendów metodologicznych stosowanych
w badaniach ewaluacyjnych, zlecanych w związku z realizacją polityk publicznych.
W artykule starano się też uchwycić wpływ teleinformatycznych
zmian wpływających na stosowane w metodologiach techniki badawcze.
Szczególną uwagę zwrócono na wykorzystanie mobilnych rozwiązań. Biorąc
pod uwagę to rewolucyjne kryterium, podjęto także próbę metodologicznego
quasi-podziału.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Określanie pola subdyscypliny – socjologia kultury Antoniny Kłoskowskiej

Antonina Kłoskowska publikując w 1964 roku „Kulturę masową” nie tylko
zaprezentowała swój stosunek do tej postaci manifestacji kultury, ale także
wypracowała podstawowe instrumentarium jej analizy. W precyzowaniu przez
autorkę pojęcia kultury jako obszaru badań ważne miejsce zajęły inspiracje zaczerpnięte
z semiotyki. Z czasem kwestie semiotyczne znalazły się w centrum
rozważań A. Kłoskowskiej dotyczących określenia pola zainteresowań socjologii
kultury. Ich podsumowaniem była „Socjologia kultury” z 1981 roku. Zawarte
w niej ustalenia były później punktem odniesienia dla tekstów drukowanych
w latach dziewięćdziesiątych minionego stulecia. To prawda, że wówczas już
same kwestie semiotyczne nie zajmowały pierwszoplanowego miejsca w tych
studiach, ale w zadziwiający sposób współbrzmią te teksty z propozycjami
rozwijanymi w obszarze semiotyki, w podejściu wyodrębniającym się jako
semioetyka. Nie tylko są więc one odpowiedzią autorki na wyzwania współczesności,
ale mogą być źródłem inspiracji dla nowych pokoleń czytelników.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne