rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Klauzula niedozwolone w praktyce banków - wybrane zagadnienia

Niniejszy artykuł zawiera rozważania na temat klauzul niedozwolonych w praktyce banków. Autor wskazuje na genezę i znaczenie owych klauzul, zaś poprzez pogrupowanie ich przedmiotów przedstawia obszary, w ramach których zostały przez banki faktycznie stosowane. Każdemu zaprezentowanemu obszarowi towarzyszy przytoczenie wybranych klauzul lub odwołanie się do zasadniczych zakwestionowanych przez sądy postanowień umownych. Podjęto także próbę znalezienia przyczyn, dla których banki, jako instytucje cieszące się przymiotem instytucji zaufania publicznego, odpowiadają za stosowanie ponad 7 % wszystkich stwierdzonych klauzul abuzywnych.

Czasopismo: Financial Law Review
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Strata na "toksycznych" opcjach walutowych i kontraktach terminowych forward jako koszt uzyskania przychodu osoby prawnej - ujęcie ogólne

Jednym z efektów kryzysu finansowego było poniesienie przez wielu przedsiębiorców pokaźnych strat z tytułu opcji walutowych i kontraktów terminowych. Organy podatkowe niejednokrotnie kwestionowały możliwość zaliczenia tychże strat do kosztów uzyskania przychodu. Pomiędzy podatnikami i organami podatkowymi pojawiły się liczne spory. Wiele z nich trafiło przed sądy administracyjne, jednak rozstrzygane są one w niejednolity sposób. Niniejszy artykuł rozpoczyna cykl artykułów, których celem będzie przeprowadzenie dokładnej analizy problemu i ustalenie właściwej wykładni przepisów dotyczących zaliczenia strat poniesionych w opcjach walutowych i kontraktach terminowych do kosztów uzyskania przychodu. W opracowaniu ustalono zakres problematyki badawczej związanej z założonym tematem cyklu oraz zanalizowano charakter prawny straty na instrumentach nierzeczywistych w kontekście ogólnych przepisów o kosztach uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. Ustalono zatem charakter prawny straty na nierzeczywistych opcjach i kontraktach forward o charakterze zabezpieczającym w świetle regulacji podatku dochodowym od osób prawnych, a także rozwiązano problemy interpretacyjne związane z traktowaniem jej jako kosztu pośredniego.

Czasopismo: Financial Law Review
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Odszkodowania wypłacane podatnikom z tytułu wydania niezgodnej z prawem decyzji podatkowej - wydatki publiczne, których można uniknąć

Kategorią wydatków publicznych są między innymi środki przeznaczone na wypłacenie odszkodowań podatnikom, którzy zostali poszkodowani przez ograny podatkowe na skutek niezgodnej  z prawem decyzji podatkowej. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na fakt, że są to wydatki, których można uniknąć.

Wynagrodzenie szkód stanowi jeden z fundamentów demokratycznego państwa prawa. Nie można przerzucać na podatnika ryzyka związanego ze sprawowaniem władzy. Wszystkie wyrządzone podatnikowi szkody związane z wydaniem niezgodnej z prawem decyzji podatkowej powinny zostać zrekompensowane. Dlatego minimalizowanie wysokości wypłacanych odszkodowań powinno następować poprzez zapobieganie naruszeniom prawa i podniesienie jakości legislacji podatkowej.

Czasopismo: Financial Law Review
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Recenzja książki Andrzeja Draguły: Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwem

Andrzej Draguła Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwem (Blasphemy: between sin and offence) – a book review by Jakub DąbrowskiThe text is a review of the book Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwem by Andrzej Draguła, a priest and Doctor of Theology. He reflects on the conflict between Catholic orthodoxy and liberal social practices in the domains of art and visual culture. Apart from the theological interpretation of blasphemy, the book presents numerous examples of controversial and iconoclastic works of art and commercials. The author also attempts to analyse in detail the features of criminal offences which are insulting for the feelings of religious believers (Par. 196 of Polish Criminal Code) – a contemporary, secular equivalent to blasphemy. Recenzja książki Andrzeja Draguły: Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwemTekst jest recenzją książki Bluźnierstwo. Między grzechem a przestępstwem autorstwa Andrzeja Draguły, w której autor – ksiądz i doktor habilitowany teologii – rozważa problem konfliktu między katolicką ortodoksją a liberalnymi praktykami społecznymi w dziedzinie sztuki i kultury wizualnej. Oprócz teologicznego ujęcia kwestii blasfemii w książce zostały omówione liczne przykłady kontrowersyjnych, obrazoburczych dzieł sztuki oraz reklam. Autor podjął się również detalicznej analizy znamion przestępstwa obrazy uczuć religijnych (art. 196 k.k.), które jest współczesnym, świeckim odpowiednikiem dawnego przestępstwa bluźnierstwa.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Przemoc i religia. Bluźnierstwo w islamie w przekazach polskich portali internetowych

Violence and religion. Blasphemy in Islam presented on Polish web portals The aim of the paper is to analyse the representations of blasphemy in Islam presented on popular Polish web portals. Critical Discourse Analysis was applied. The analysis included representations of the blasphemy cases and of the accused, both male and female. The analysed material was interpreted in the light of Judith Butler theory and postcolonial theory. Przemoc i religia. Bluźnierstwo w islamie w przekazach polskich portali internetowychCelem niniejszego tekstu jest analiza wizerunku bluźnierstwa w islamie prezentowanego na popularnych polskich portalach internetowych. Autorka zastosowała krytyczną analizę dyskursu. Analizowała przypadki bluźnierstw i oskarżonych o bluźnierstwo kobiet i mężczyzn. Materiał zinterpretowała przy pomocy teorii Judith Butler oraz teorii postkolonialnej.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Nie mogę być kapłanem Boga dzielnicowego. Z ks. Wojciechem Lemańskim rozmawiają Joanna Tokarska-Bakir i Michał Pawilno-Pacewicz

„I cannot be a priest of a district God.” An interview with Rev. Wojciech Lemański by Joanna Tokarska-Bakir and Michał Pawilno-PacewiczOver the past few years the Polish media have informed about disagreements between Rev. Wojciech Lemański and the Polish Catholic Church hierarchy. In the interview in 2013, Rev. Wojciech Lemański told us about the reasons of his conflict and persecutions within the Catholic Church in Poland, as well as about major reasons of contemporary Christian anti-Semitism. Moreover, in the interview he explains how to cope with it and how the Catholic Church could commemorate the Shoah. Nie mogę być kapłanem Boga dzielnicowego. Z ks. Wojciechem Lemańskim rozmawiają Joanna Tokarska-Bakir i Michał Pawilno-PacewiczOd kilku lat polskie media relacjonują kłopoty księdza Wojciecha Lemańskiego z jego przełożonymi. W wywiadzie udzielonym czasopismu „Studia Litteraria et Historica” w 2013 roku ks. Lemański opowiada o przyczynach jego szykanowania w łonie Kościoła, a także o tym, jakie są przyczyny współczesnego antysemityzmu chrześcijańskiego, jak go przepracowywać i w jaki sposób Kościół katolicki może włączać się w upamiętnianie Zagłady.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„No i co z tego”. O dyskusji wokół "Kamieni na szaniec" Aleksandra Kamińskiego z Bożeną Keff, Magdą Szcześniak, Tomaszem Tomasikiem i Błażejem Warkockim rozmawia Anna Zawadzka

“So what?” Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik &amp; Błażej Warkocki in a conversation with Anna ZawadzkaIn April 2013, the Polish Press Agency published an article in which Elżbieta Janicka proposed a new interpretations of Stones on the barricades. She claimed i.a.: ”Since we are deliberating, placed in a ho-mophobic culture, where questioning someone’s heterosexual orientation is not an observation but a delation, I would compare Zośka and Rudy to Achilles and Patroclus, a pair of legendary warriors. […] I think that this is one of the most beautiful texts about love knowing no limits, whereas all we know about the main characters’ relations testifies to the unheard power and depth of this feeling”. Those words caused an avalanche of reactions, starting from polemics with Janicka or libels on her to violence threats against the scholar. In this conversation, Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik, Błażej Warkocki and Anna Zawadzka are discussing Janicka’s proposition (developed in her book Festung Warschau, published prior to the quoted text) to interpret Stones on the barricades as a text also on a romantic relationship between two men. They analyse social and political causes of the “scandal”, induced by the Polish mainstream media together with a part of the Polish academic milieu. This conversation took place in May 2013. „No i co z tego”. O dyskusji wokół Kamieni na szaniec Aleksandra Kamińskiego z Bożeną Keff, Magdą Szcześniak, Tomaszem Tomasikiem i Błażejem Warkockim rozmawia Anna ZawadzkaW kwietniu 2013 roku Polska Agencja Prasowa opublikowała artykuł, w którym Elżbieta Janicka proponowała nowe interpretacje Kamieni na szaniec. Janicka mówiła m.in.: „Ponieważ rozmawiamy w kulturze homofobicznej, gdzie zakwestionowanie czyjejś heteroseksualnej orientacji nie jest konstatacją, lecz denuncjacją, porównałabym Zośkę i Rudego do Achillesa i Patroklesa, pary legendarnych wojowników. [...] Uważam, że to jeden z najpiękniejszych tekstów o miłości nieznającej granic, zaś cała wiedza na temat relacji bohaterów świadczy o niespotykanej sile i głębi tego uczucia”. Słowa te wywołały lawinę reakcji: od polemik z Janicką, przez paszkwile na nią, po groźby przemocy wobec niej. W niniejszej rozmowie Bożena Keff, Magda Szcześniak, Tomasz Tomasik, Błażej Warkocki i Anna Zawadzka dyskutują o propozycji Janickiej (rozwiniętej we wcześniejszej wobec cytowanego tekstu książce Elżbiety Janickiej Festung Warschau), by interpretować Kamienie na szaniec jako tekst także o romantycznej relacji między mężczyznami, oraz analizują społeczne i polityczne przyczyny „skandalu”, jaki wokół wywiadu z Janicką wywołały polskie media głównego nurtu oraz część polskiego środowiska akademickiego. Rozmowa odbyła się w maju 2013 roku. 

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Skrwawione ziemie” Timothy Snydera. Krytyczne uwagi na temat konstrukcji krajobrazu historycznego

Timothy Snyder’s "Bloodlands". Critical comments on the construction of historical landscapeJürgen Zarusky's text is an extensive deconstruction of Timothy Snyder's narration presented in Bloodlands. The narration is based on the assumption, that both regimes – Nazi and Soviet – and their extermination practicies were similar. In Bloodlands Stalin's crimes are presented as a form of ethnic extermination. Thus Snyder suggested ideological kinship between both dictators without analysing specific ideologies. Although the author specifies the differences between these two ideologies he does not ask about their significance to the enemy image and extermination practicies. Snyder's narration concentrates excessively on Poland – as the core of “bloodlands”. In the closing chapter of the book Poles are depicted as the actual martyrs of “bloodlands” in Poland, as well as on the territory of the Soviet Union. Yet up to this day there are ethinc gorups – like Sinti and Romany -  who have to fight for the recognition of their tragic experiences as the victims of crimes commited by German authorities. The author also does not mention about the victims of the agressive wars against the Soviet Union. Thus the point of Bloodlands is not to present all the victims of totalitarianism and the war, all the victims from “bloodlands”, but to present only the victims selected by the author. „Skrwawione ziemie” Timothy Snydera. Krytyczne uwagi na temat konstrukcji krajobrazu historycznegoTekst Jürgen Zarusky'ego to obszerna dekonstrukcja narracji Timothy Snydera zaprezentowanej w książce Skrwawione ziemie. Zasadza się ona na założeniu, że oba reżimy - niemiecki i radziecki - oraz ich praktyki eksterminacyjne były bardzo do siebie zbliżone. W książce przedstawiono stalinowskie zbrodnie masowe jako formę etnicznej eksterminacji. W ten sposób Snyder zasugerował ideologiczne pokrewieństwo między obu dyktatorami, nie podejmując się analizy konkretnych ideologii. Chociaż wymienia różnice między nimi, jednak nie pyta o ich znaczenie dla obrazu wroga i praktyk eksterminacyjnych. Narracja Snydera nazbyt koncentruje się na Polsce jako jądrze „skrwawionych ziem”. Polaków przedstawia w końcowym rozdziale jako właściwych męczenników „skrwawionej ziemi”, tak w samej Polsce, jak na terenie Związku Radzieckiego. Tymczasem niektóre grupy muszą do dziś walczyć o uznanie swojego tragicznego losu prześladowanych, jak choćby Sinti i Romowie, którzy masowo byli mordowani przez nazistowskie władze. W Skrwawionych ziemiach nie pojawia się słowo na ich temat. W książce nie znajdują także odbicia ofiary wojen zaczepnych, szczególnie skierowanych przeciwko Związkowi Radzieckiemu. W pracy Snydera nie chodzi zatem o wszystkie ofiary totalitaryzmu i wojny, w tym także nie wszystkie z terenów „skrwawionych ziem”, lecz o ich wybór dokonany przez autora.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Fałszywy znak równości

The equivalency canardEfraim Zuroff's text, originally published in Haaretz magazine, is a review of Timothy Snyder's Bloodlands. Snyder distinguishes six main mass murders commited by Nazi Germany and Soviet Union during the period of the Third Reich's existence. In Zuroff's opinion there are some significant differences between these tragedies. Dubious comparisons proposed by Snyder made the Holocaust most affected. Describing the Shoah as one of the six equally horryfying mass murders, the author ignores its ideological roots. Roots that sentenced to death all Jews  - regardless of their political views, religious practicies or the level of identification with Jewish community. Moreover Snyder takes no notice of the georaphical scope of the Holocaust. He also does not notice the fact, that the Nazis effectively managed to make so many Europeans their accomplices, who actively supported the Shoah. Fałszywy znak równościTekst Efraima Zuroffa, który pierwotnie ukazał się w piśmie Haaretz, to recenzja książki Skrwawione ziemie Timothy Snydera. Snyder wyróżnia sześć głównych masowych mordów popełnionych przez Niemcy i Związek Radziecki w okresie, który odpowiada istnieniu Trzeciej Rzeszy. Istnieją jednak, zdaniem Zuroffa, znaczące różnice między tymi tragediami. Na wątpliwych porównaniach, które proponuje Snyder, najbardziej „ucierpiał” Holokaust. Opisując Shoah jako jeden z sześciu równie straszliwych, masowych mordów, autor pomija jego ideologiczne korzenie, które sprawiały, że na śmierć skazany był każdy bez wyjątku Żyd, niezależnie od jego poglądów politycznych, praktyk religijnych czy stopnia identyfikacji z żydowską wspólnotą. Ponadto Snyder ignoruje ogromny zasięg geograficzny Holokaustu. Nie zauważa także skuteczności, z jaką naziści potrafili uczynić swoimi wspólnikami tak wielu Europejczyków, którzy w konsekwencji aktywnie wspomagali Shoah.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Sublokatorka” po latach. Z Hanną Krall rozmawiają Elżbieta Janicka i Joanna Tokarska-Bakir. Warszawa, 28 lutego i 8 marca 2013 roku

"Sublokatorka" now. An interview with Hanna Krall: Warsaw, 28 February and 28 March 2013The interview was conducted by Elżbieta Janicka and Joanna Tokarska-Bakir. Hanna Krall told the story of the issues related to the publication of Sublokatorka, which finally appeared in the Paris-based printing house Libella, owned by Zofia and Kazimierz Romanowicz, in 1985. Hanna Krall also spoke about how the book was received by the public in the unofficial underground discourse in the Communist Poland. Moreover, the author of Sublokatorka told the interviewers about the construction of stories about the Holocaust, as well as about the people who inspired the protagonists of Sublokatorka: Luba Bielicka-Blum, Rywka Urman, Krystyna Krahelska, Krzysztof Kieślowski and Jerzy Stuhr. „Sublokatorka” po latach. Z Hanną Krall rozmawiają Elżbieta Janicka i Joanna Tokarska-Bakir. Warszawa, 28 lutego i 8 marca 2013 rokuHanna Krall opowiada Elżbiecie Janickiej i Joannie Tokarskiej-Bakir o kłopotach z publikacją Sublokatorki, która ostatecznie ukazała się w paryskim wydawnictwie Zofii i Kazimierza Romanowiczów Libella w 1985 roku. Tematem rozmowy jest także burzliwy, niewolny od werbalnej agresji, odbiór książki w drugim, niezależnym obiegu kultury w PRL. W wywiadzie mowa ponadto o sposobach konstruowania i stawkach opowieści o Zagładzie, a także o pierwowzorach postaci z Sublokatorki takich jak: Luba Bielicka-Blum, Rywka Urman, Krystyna Krahelska, Krzysztof Kieślowski czy Jerzy Stuhr.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Narracje litotyczne w wielkiej narracji teatru antropologicznego na przykładzie pracy Teatru Węgajty/Projektu Terenowego w Domu Pomocy Społecznej w Jonkowie

Litotes situated in the grand narration of the anthropological theatre: a case study of Teatr Węgajty/Projekt TerenowyThis article is an excerpt of the author's MA thesis: Litotes in the anthropological theatre’s grand narrative. The case of Teatr Węgajty/ Projekt Terenowy. It analyses the attitude of the anthropological theatre towards principles that constituted its foundation, such as the fascination with the traditional culture and work in the local community. The anthropological theatre’s grand narrative is replaced by the small narrative of teatr potrzebny (‘theatre of necessity’), which originates from the excluded, forgotten litotes. The paper provides documentation and an analysis of teatr potrzebny, taking the example of the work of Teatr Węgajty/Projekt Terenowy in a Social Welfare Home in Jonkowo. Narracje litotyczne w wielkiej narracji teatru antropologicznego na przykładzie pracy Teatru Węgajty/Projektu Terenowego w Domu Pomocy Społecznej w JonkowieArtykuł stanowi fragment mojej pracy magisterskiej Narracje litotyczne w wielkiej narracji teatru antropologicznego na przykładzie pracy Teatru Węgajty/Projektu Terenowego. Analizuję w nim możliwości teatru antropologicznego poprzez pokazanie elementów, które legły u jego podstaw: fascynacji kulturą tradycyjną oraz pracy w lokalnej wspólnocie. „Wielka narracja” teatru antropologicznego zastąpiona zostaje „małą narracją” „teatru potrzebnego”, wywodzącą się z wykluczonych, zapomnianych litot. Artykuł dokumentuje i analizuje tzw. teatr potrzebny na przykładzie działań Teatru Węgajty/ Projektu Terenowego w Domu Pomocy Społecznej w Jonkowie.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wuj Jankiel

Uncle JankielThe idea of Jewish self-hatred has been present in the humanities since the 1930s. The research on this subject has usually focused on Western Europe, especially German-speaking countries. The paper analyses Jewish self-hatred using examples from contemporary official discourse in Poland. Sander Gilman’s approach to Jewish self-hatred (1986) is used to interpret the examples. It seems that it is the alleged communism of the Jewish Poles which causes them being perceived as alien and different. If one condemns their communism, one can feel entitled to be a member of the Polish community; for the condemners, the communism appears “objective” and corresponding to their world-view. In fact, it seems to be more of a ritual act of subordination, yet another cover term to define Jewish guilt and their alienness. Previously, other issues performed this function: “Talmudicness”, ritual murder, host desecration, taking over the printed media, Bolshevism, capitalism, etc. Wuj JankielPojęcie żydowskiej samonienawiści funkcjonuje w humanistyce od lat trzydziestych XX wieku. Studia tego zjawiska dotyczyły zazwyczaj Europy zachodniej, a najbardziej terenów niemieckojęzycznych. Celem autorki jest wprowadzenie zjawiska żydowskiej samonienawiści na współczesnych polskich przykładach, w kontekście polskiej kultury aprobowanego, oficjalnego dyskursu. Odwołując się do psychoanalitycznego rozumienia terminu, jakie w swojej książce Jewish Self-Hatred rozwinął Sander Gilman, autorka twierdzi, że często we współczesnej ocenie osób, które publicznie identyfikują się jako Żydzi, tym, co dziś stanowi różnicę (difference) decydującą o obcości tego, co żydowskie (wobec tego co polskie), elementem, który stanowi „skazę”, jest „komunizm” Żydów. Potępianie go jest gestem, który pozwala na poczucie przynależności do wspólnoty polskiej. Potępiającym wydaje się on uzasadniony, „obiektywny” i zgodny z ich widzeniem świata. Jednak jest raczej rytualnym gestem podporządkowania, a egzorcyzmowany „komunizm” przodków jest tylko elementem historycznie wymiennym, kolejnym pseudonimem definiującym winę (jak talmudyczność, mord rytualny, męczenie hostii, opanowanie prasy, bolszewizm, kapitalizm etc., etc.) i nazywającym obcość.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Jak się zostawało komunistką, czyli "Tonia i jej dzieci" Marcela Łozińskiego

How I became a communist. About Marcel Łoziński movie "Tonia and her children"Marcel Łoziński's documentary “Tonia and her children” is a long-form interview with children of Tonia Lechtman – a communist, Jewess, and victim of Stalin's persecutions, born in 1916. Daughter and son of Lechtnam tell about their mother's life from their own perspective. They try to understand her, but they also express their regret, that she spent too much time being envolved in politics, while exposing them to solitude and suffering. Bożena Keff makes a review of Łoziński's movie as a political statement about the stereotype of “Żydokomuna”, and as a psychological portrait of two adult people – their mutual relationship, their expectations for parents, their convictions about gender and family roles. Jak się zostawało komunistką, czyli "Tonia i jej dzieci" Marcela ŁozińskiegoFilm dokumentalny “Tonia i jej dzieci” Marcela Łozińskiego to wywiad-rzeka z dziećmi Toni Lechtman – urodzonej w 1916 roku komunistki, Żydówki, po wojnie ofiary stalinowskich prześladowań. Córka i syn Lechtman opowiadają o życiu matki z własnej perspektywy. Próbują ją zrozumieć, ale także wyrażają wobec niej żal, że zbyt dużo czasu poświęcała politycznemu zaangażowaniu narażając ich na samotność i cierpienie. Bożena Keff recenzuje film Łozińskiego jako polityczną wypowiedź o stereotypie “żydokomuny” oraz jako psychologiczny portret dwójki dojrzałych ludzi – ich wzajemnych relacji, ich oczekiwań wobec rodziców, ich przekonań na temat ról genderowych i rodzinnych.

Czasopismo: Studia Litteraria et Historica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo