rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
ZARYS PROBLEMATYKI JĘZYKÓW INDIAŃSKICH W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ

Określenie dokładnej liczby języków rdzennych funkcjonujących obecnie w Ameryce Łacińskiej jest niezmiernie trudne. Jakakolwiek nie byłaby ich liczba i charakterystyka, nie ulega wątpliwości, że języki indiańskie stanowią cenne dziedzictwo prekolumbijskiej przeszłości i odzwierciedlają wielkie bogactwo kulturowe regionu. Celem artykułu jest zarysowanie problematyki języków indiańskich w Ameryce Łacińskiej
w ujęciu społeczno-kulturowym. Punktem wyjścia jest przedstawienie w zarysie różnorodności języków rdzennych w regionie oraz ich rozmieszczenia geograficznego. Następnie pokrótce omówiono wybrane problemy związane zarówno z miejscem języka w kulturze każdej grupy, jak również z prawami kulturowymi ludności rdzennej.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PREZENTACJA GRANTU „AMERYKA ŁACIŃSKA XXI WIEKU. NOWE OBLICZA, NOWE STRUKTURY, NOWE TOŻSAMOŚCI: PROFILE LOKALNE, MIĘDZYAMERYKAŃSKIE, TRANSATLANTYCKIE I GLOBALNE”

W 2013 roku Centrum Studiów Latynoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego
opublikowało obszerną pracę zbiorową pt. Ameryka Łacińska XXI wieku. Nowe
oblicza, nowe struktury, nowe tożsamości. Jest to efekt kilkuletniej pracy inicjatora
i pomysłodawcy projektu (zmarłego w 2009 roku) Andrzeja Dembicza oraz kontynuatora
jego dzieła, redaktora Adama Elbanowskiego.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
SYTUACJA GOSPODARCZA W REGIONIE (LIPIEC – GRUDZIEŃ)

raport gospodarczy na temat bieżącej sytuacji ekonomicnej w Ameryce Łacińskiej

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
BRAZYLIJSKI RYNEK RELIGIJNY1 NA POCZĄTKU XXI WIEKU (NA PODSTAWIE DANYCH ZE SPISU POWSZECHNEGO IBGE Z ROKU 2010)

W artykule, opartym na danych pochodzących z
powszechnego spisu ludności z roku 2010,  autorka podejmuje próbę przedstawienia i zinterpretowania najnowszych trendów i tendencji dotyczących religijności i przynależności religijnej współczesnych Brazylijczyków.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KRONIKA NAUKOWA CESLA (STYCZEŃ – MARZEC 2012)

sprawozdanie naukowe z działalności CESLA za okres styczeń - marzec 2012

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
MUZYKA LUDU : SOCREALIZM I SOCROMANTYZM VICTORA JARY

Interpretacja tekstów piosenek Victora Jary (1932-
1973), jednego z głównych twórców ruchu Nueva Canción
Chilena jest zaproszeniem do refleksji nad szczególnym
obliczem komunizmu latynoamerykańskiego:
muzyką łączącą zaangażowanie polityczne z inspiracjami
kulturą ludową. W utworach Victora Jary zaobserwować
można szereg elementów doktryny marksistowskiej,
jak również wpływy światopoglądu romantycznego.
Specyfika doświadczenia latynoamerykańskiego
wzbogaciła ponadto tę wizję o zakwestionowanie
kulturowej hegemonii USA, której Jara przeciwstawiał
kulturę lokalną. Znajomość dorobku Victora Jary
pozwala lepiej zrozumieć nadzieje, jakie w Ameryce
Łacińskiej wiązano z czerwonym sztandarem, dla wielu
wciąż jeszcze symbolem walki o lepsze jutro.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
WZAJEMNE KONTAKTY KULTURALNE POLSKA – ŚWIAT IBEROAMERYKAŃSKI

Informator kulturalny poświęcony kontaktom polski ze światem iberoamerykańskim

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
RELACJE STANY ZJEDNOCZONE – AMERYKA ŁACIŃSKA

Barack Obama nigdy w Ameryce Łacińskiej nie był, ale uczył się języka hiszpańskiego. W cza-sie kampanii wyborczej proponował nową strate-gię wobec Kuby, nową Inicjatywę na rzecz Bez-pieczeństwa dla zwalczania handlu narkotykami, korupcji i przestępczości, coroczne spotkania "na szczycie" i Sojusz Energetyczny dla Ameryk. Latynoamerykanie mieszkający w Stanach Zjednoczonych tradycyjnie już oddawali swoje głosy demokratom. W ostatnich wyborach, na G.W. Busha głosowało 39% Latynoamerykanów. Z przeprowadzanych ankiet wynikało, że na Oba-mę gotowych było oddać swój głos 60% Laty-noamerykanów, natomiast na McCaina – 30%. W lipcu 2008 roku, John McCain udał się z wizytą do Meksyku. Barack Obama zapowiedział od razu, że ten kraj też wkrótce odwiedzi. Chociaż wizyty tego rodzaju nie są czymś nadzwyczajnym, to w kampanii prezydenckiej w USA występują po raz pierwszy. Stany Zjednoczone, które tradycyjnie po-święcały małą uwagę swoim sąsiadom z Południa, tym razem mają do czynienia z demokratyczną przestrzenią w tym regionie świata, za wyjątkiem Kuby i "kłopotami" w relacjach z Wenezuelą i Bo-liwią. Większość krajów uprawia "ortodoksję" go-spodarczą, niezależnie od ideologii głoszonej przez swoich przywódców.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
SPÓJNOŚĆ SPOŁECZNA – DEFINICJE, UWARUNKOWANIA, WSKAŹNIKI I STRATEGIE W UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ AMERYCE ŁACIŃSKIEJ

Spójność społeczna szerzej została poddana analizom w integrującej się po drugiej wojnie światowej Europie. Choć jako zjawisko badane interdyscyplinarnie, ma odmienne definicje oraz strategie osiągania w różnych regionach i kulturach, to jednak model europejski silnie wpływa na inne. Często a priori jest przyjmowany jako jedyny możliwy, a spojrzenie europocentryczne na spójność społeczną jest najbardziej powszechne. Rozpoczynając od analizy europejskiego rozumienia terminu i w porównaniu z nim, w poniższym artykule zostanie przedstawiona specyfika problemu, wpływ koncepcji
europejskich, definicje zjawiska, proponowany zestaw wskaźników mierzących stopień jej poprawy i strategie polityczne z perspektywy rejonu Ameryki Łacińskiej.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
MARIO VARGAS LLOSA: PODRÓŻ DO FIKCJI

Fikcja, jaką tworzy Mario Vargas Llosa w
swoich kilkunastu powieściach, jest jednocześnie
kreacją literacką i modelem rzeczywistości. Peruwiański
pisarz naśladuje i odtwarza świat realny,
tyle, że nie według jednoznacznych reguł mimezis,
lecz zgodnie z zasadami wyobraźni twórczej;
przeobraża rzeczywistość, przemienia ją w metaforę,
rozkłada na luźno powiązane ze sobą elementy,
skraca lub wydłuża współrzędne czasu
i przestrzeni. Co paradoksalne, Vargas Llosa, głosząc
swój literacki manifest „bogobójstwa”, konsekwentnie
podkreśla, że jest pisarzem realistycznym,
zawsze bowiem odnosi się, jak robili to jego
mistrzowie - Balzak, Stendhal, Tołstoj – do świata
realnego. Tyle, że słowo „rzeczywistość” pojmuje
na swój sposób, jako konglomerat faktów, snów,
obsesji i mitów.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
ROZWÓJ PRZESTRZENNY BOGOTY A NAPŁYW WYSIEDLONYCH PRZYMUSOWO Z TERENÓW WIEJSKICH DO MIASTA

Brak stabilizacji politycznej w wielu krajach globalnego
Południa, ale też w krajach rozwiniętych powoduje, że
mieszkańcy wielu regionów są zmuszani do opuszczenia
swojego dotychczasowego miejsca zamieszkania i przeniesienia
się do innych regionów, bardzo często do dużych
miast. Ludzie opuszczają najczęściej swoje dotychczasowe
miejsce zamieszkania ze strachu przed utratą
zdrowia lub życia. W przypadku Kolumbii, w konsekwencji
nieustannej wojny domowej i militaryzacji kraju
miliony osób, w ciągu ostatnich kilku dekad, zmuszone
zostały do ucieczki z terenów wiejskich. Efektem tego
jest rosnąca liczba uciekinierów z terenów wiejskich,
szczególnie zamieszkanych przez ludność tubylczą, do
wielkich miast, szczególnie do Medellin i Bogoty.
W wielkich miastach rośnie powierzchnia dzielnic nędzy
i zaostrzają się problemy wynikające z braku politycznej
koncepcji oferowania schronienia tym ludziom.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
QUO VADIS KUBA? IMPLIKACJE DLA EUROPY I POLSKI (NOWY PROJEKT BADAWCZY CESLA, 2012-2013, FINANSOWANY PRZEZ NARODOWE CENTRUM NAUKI; WWW.QUOVADISCUBA.COM)

Kuba od dziesięcioleci stanowi jeden z punktów odniesienia w studiach latynoamerykańskich i kwestiach związanych z relacjami Unia Europejska – Ameryka Łacińska. Jest wiele czynników, które się do tego przyczyniają. Jednym z elementów jest geopolityczne położenie wyspy. Już w czasach kolonialnych była traktowana przez Hiszpanię jako symboliczny klucz do Nowego Świata. Jej obecna trudna sytuacja polityczna i gospodarcza oraz przejawy łamania praw człowieka stanowią kolejną przesłankę do intensywnego zainteresowania UE promocją wartości demokratycznych w tym kraju. Jednocześnie drzemiący potencjał ekonomiczny i oczekiwanie rychłych zmian
politycznych przyciągają uwagę inwestorów zagranicznych. Z tego powodu można mówić o niegasnącym zainteresowaniu tym państwem głównych aktorów stosunków międzynarodowych (USA, krajów Unii Europejskiej, Rosji Chin i ostatnio – Brazylii).
Tekst przedstawia nowy projekt badawczy.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
GOSPODARKA BRAZYLII W OKRESIE KOLONIALNYM

Charakterystyczną cechą pierwszego stulecia po odkryciu Zachodniej Hemisfery była walka o ziemię o ograniczonej bądź też żadnej użyteczności ekonomicznej. W przeciwieństwie do ziem zajętych przez Hiszpanów, które obfitowały w metale szlachetne, Portugalia musiała znaleźć alter-natywną metodę ekonomicznego wykorzystania ziem, przypadłych jej po traktacie z Tordesillas dzielącym nowoodkryte ziemie na strefy wpływów pomiędzy Hiszpa-nię i Portugalię. W konsekwencji, praktycznie od momentu odkrycia w 1500 roku przez portu-galskich żeglarzy, Brazylia rozwijała się w oparciu o „cykle eksportowe”, które w dużej mierze związane były z uprawą rolną.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
TRUDNE WSPÓŁISTNIENIE – PRÓBY DIALOGU POLITYCZNEGO STANÓW ZJEDNOCZONYCH Z KUBĄ W LATACH 1961-1975

Od początku urzędowania administracji prezydenta Johna F. Kennedy’ego w 1961 r. relacje amerykańsko-kubańskie postrzegane były w kontekście dynamiki zimnej wojny, programu Sojusz dla Postępu oraz stosunków z krajami Trzeciego Świata. Po kryzysie rakietowym Waszyngton starał się ustanowić modus
vivendi w relacjach z rządem Fidela Castro oczekując zarazem pomocy ZSRR w powstrzymywaniu kubańskiej polityki inspirowania rewolucji w państwach latynoamerykańskich.
Natomiast na początku lat 70. Stany Zjednoczone próbowały włączyć Hawanę w ramy détente między Wschodem i Zachodem i w proces poprawy stosunków z krajami Ameryki Łacińskiej, co
przyczyniło się jednak do wzrostu międzynarodowej pozycji Kuby i umocnienia jej sojuszu z Moskwą, jednakże między USA i Kubą ustanowione zostało trwałe, choć pełne napięć, polityczne współistnienie.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PRAWO DO PRACY I PRAWA PRACOWNICZE A LUDNOŚĆ RDZENNA AMERYKI POŁUDNIOWEJ

Pomimo licznych gwarancji praw pracowniczych dla ludności rdzennej, faktyczna jej sytuacja odbiega od założonych wzorów. Przyczyny i skutki takiego stanu rzeczy można przedstawić w kontekście dostępu do pracy, wykonywania pracy i zbiorowych praw pracowników.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KUBA: TRANSFORMACJA ALBO KLĘSKA1

W 1950 roku odbyła się premiera filmu Aki-ro Kurosawy Rashomon, którego mroczna fabuła rozgrywa się w XII w., a jego czterej bohaterowie uczestniczą w przerażającej zbrodni i każdy z nich przedstawia własną, sprzeczną z opowieścią in-nych, wersję wydarzeń. Dla przedstawienia obec-nej sytuacji na Kubie oraz możliwych kierunków jej rozwoju, wskazane byłoby być może przyjęcie sposobu narracji japońskiego reżysera i wczucie się w rolę głównych bohaterów tego niekończące-go się dramatu.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
STANY ZJEDNOCZONE WOBEC RUCHÓW NIEPODLEGŁOŚCIOWYCH W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ W LATACH 1810-1823. DOKTRYNA MONROE’A

U progu XIX wieku, wkrótce po wywalczeniu
niepodległości i ustanowieniu niezależnego i
suwerennego państwa, Stany Zjednoczone Ameryki
stanęły w obliczu wybuchu rewolucyjnych
ruchów niepodległościowych w Ameryce Łacińskiej
i, w ich konsekwencji, wobec dyplomatycznej
konieczności zajęcia stanowiska w zaistniałej
sytuacji politycznej. Jak zareagować? Jakie kroki
dyplomatyczne podjąć? Jak ustosunkować się wobec
działań mocarstw europejskich i uniezależniających
się kolonii na południe od własnego terytorium?

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Historia indiańska: relacja z pierwszej podróży Nicolasa Federmanna do Wenezueli

Pośród niemieckich dowódców, którzy z nadania domu bankierskiego Welserów, brali udział w podboju i kolonizacji Wenezueli i Kolumbii w pierwszej połowie XVI wieku (Ambrosio Alfinger, Felipe de Utre, Jorge de Espira) Nicolás Federmann był niewątpliwie najbarwniejszą postacią, a jego losy przypominają przypadki bohaterów powieści rycerskich i awanturniczych.
W artykule szkicuję sylwetkę Federmanna w oparciu o kroniki, relacje i dokumenty archiwalne, koncentrując się na jego pierwszej wyprawie do Wenezueli, którą niemiecki konkwistador
opisał w Historii indiańskiej.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
OBRAZ PARAGWAJU W POLSCE W KONFRONTACJI ZE ŹRÓDŁAMI HISPANISTYCZNYMI. GŁÓWNE TEMATY

Artykuł poświęcony jest wizerunkowi Paragwaju w polskiej prasie naukowej i popularnej. Materiałami źródłowymi były zarówno encyklopedie, jak i beletrystyka, które utrwalały pewne
stereotypy w postrzeganiu Paragwaju. W okresie PRL, podróżnicy i dziennikarze prezentowali uproszczony obraz tego kraju. Paragwaj był przedstawiany jako ubogi, dwujęzyczny kraj z
okrutną dyktaturą. Wiele pisano również o czasach prosperity redukcji jezuickich, jak również o yerba mate jako swoistym symbolu Paragwaju. Jednak polityka brała górę nad kulturą. W Polsce Państwo to jest postrzegane jako egzotyczny kraj
przemocy i ignorancji.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PORTRET KOBIETY W TEKSTACH POLSKIEGO RAGGA I DANCEHALLU A WZORZEC JAMAJSKI – FILOZOFIA RASTAFARI I JAMAJSKI DANCEHALL

Jamajska muzyka reggae, a także jej pochodne, takie jak jej taneczne odmiany – ragga i dancehall – stają się w Polsce coraz popularniejsze. Dancehall jest pojęciem szerszym, oznacza całość muzyki reggae z przeznaczeniem do tańczenia.
Ragga to pojęcie późniejsze, oznaczające muzykę zelektronizowaną, graną przy pomocy specjalnego sprzętu, takiego jak elektroniczne gramofony oraz miksery dźwięku. Tak więc ragga jest pojęciem od dancehallu węższym, a zarazem się
w nim zawierającym. W polskiej nomenklaturze rozróżnienie to zaciera się3, często oba terminy wymienia się jako jeden: ragga i dancehall, oznaczający całość muzyki reggae przeznaczonej do
tańczenia, wykonywanej poprzez miksowanie gotowych riddimów (soundsystemy) lub też z akompaniamentem
żywych instrumentów. Przeznaczenie do tańczenia oraz użycie nowych technologii, eksploatowanie jednego riddimu przez kilku wykonawców to podstawowe cechy rozróżniające ragga
i dancehall od klasycznego reggae.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PERU: POLITYKA I PAŃSTWO DWADZIEŚCIA LAT PO UCHWALENIU FUJIMORISTOWSKIEJ KONSTYTUCJI

W artykule stawiam pytania: w jakim stopniu konsekwencje fujimorizmu kształtują polityczne oblicze Peru, jakie są najważniejsze, specyficzne cechy peruwiańskiego systemu politycznego i kultury politycznej, jakie podmioty dominują na scenie politycznej po upadku rządów Alberto Fujimoriego?
W konsekwencji przemian zapoczątkowanych w okresie fujimorizmu, w Peru mamy do czynienia ze słabo zinstytucjonalizowanym systemem partyjnym, w
którym dominują nieideologiczne (catch all parties), prosystemowe partie wodzowskie o charakterze centrolewicowym i centroprawicowym. Większość organizacji
politycznych nie ma trwałej struktury wewnętrznej. Specyfiką peruwiańskiego systemu rządów są przejawy jego „parlamentaryzacji”, pozwalające na nazwanie
go „hybrydowym”, który łączy, przynajmniej formalnie, elementy systemu prezydenckiego i parlamentarno-gabinetowego poprzez wprowadzenie instytucji premiera odpowiedzialnego politycznie przed parlamentem, mimo utrzymania zasady, iż to prezydent
wybierany w wyborach powszechnych jest szefem egzekutywy.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Koniec przywilejów. Nowa fala emigracji kubańskiej do Stanów Zjednoczonych

W 2014 roku doszło do zapoczątkowania ocieplania relacji pomiędzy Waszyngtonem a Hawaną. W kolejnym roku otwarto amerykańską Ambasadę na Kubie i po 70 latach nieobecności pojawił się tam z wizytą amerykański sekretarz stanu. Zmiany w polityce zagranicznej obu państw zaowocowały wzmożoną migracją Kubańczyków do USA. Począwszy od zapowiedzi
o normalizacji stosunków w 2014 roku, zaczęła narastać liczba Kubańczyków obawiających się, że USA zmienią swą dotychczasową politykę przywilejów wobec kubańskich uchodźców. Administracja amerykańska próbując uniknąć kolejnego exodusu z wyspy zapewniała wówczas, że zmian w polityce imigracyjnej nie będzie. W styczniu 2017 roku prezydent
Obama ogłosił, że USA kładą kres polityce wet foot, dry foot, która oznaczała dotąd, że Kubańczyk zatrzymany na morzu był zawracany na wyspę, a ten któremu udało się stopą dotknąć amerykańskiego brzegu otrzymywał prawo pobytu w USA. W prezentowanym artykule poruszone zostały problemy
współczesnej fali uchodźczej z Kuby do USA wpisane w kontekst historyczny.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KAPITALIZM ZALEŻNY A PAŃSTWO W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ W UJĘCIU TEORII DEPENDENCJI

Teoria zależności (dependencji) jest jednym z najistotniejszych osiągnięć myśli latynoamerykańskiej, ze względu na wniesiony wkład do nauki o stosunkach międzynarodowych, ekonomii politycznej, jak i teorii rozwoju. Wprawdzie podejście to swój renesans miało w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, lecz nie straciło swoich walorów w wyjaśnianiu regionalnych stosunków międzynarodowych i wciąż cieszy się uznaniem wśród części badaczy. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie związków pomiędzy kapitalizmem zależnym a państwem w Ameryce Łacińskiej oraz przedstawienie kilku istotnych dla
nich kategorii. Będę starał się wykazać, że latynoamerykańska zależność dostrzegalna była i jest niemal we wszystkich aspektach funkcjonowania państwa.  Artykuł ma charakter wprowadzenia do problematyki rozwoju zależnego w Ameryce Łacińskiej. Analizowane są w nim następujące kwestie: istota kapitalizmu zależnego w regionie, elity latynoamerykańskie a problem zależności, przejawy  zależności w Ameryce Łacińskiej. Ostatnia część artykułu podsumowuje wcześniejsze rozważaniaoraz wyjaśnia przyczyny i złożoność zależności.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
CHOROBA CHAGASA JAKO WYRAZ KULTURY UBÓSTWA

Pomimo upływu ponad stu lat od momentu odkrycia choroby Chagasa, stan wiedzy
na jej temat wciąż pozostawia wiele do życzenia. Jak dotąd powstały jedynie dwa
leki przeciwko owemu schorzeniu, produkowane w sposób niestały, niedostępne na szeroką
skalę, charakteryzujące się niską skutecznością i powodujące groźne działania niepożądane.
Choroba Chagasa kojarzona jest głównie z marginalizowanymi warstwami
społeczeństwa, przenoszące ją owady występują bowiem przede wszystkim w ubogich
domostwach. Z tego względu uznawana jest powszechnie za przypadłość, która wynika
z obiektywnie istniejących warunków życia.
Analiza związanych z chorobą Chagasa reprezentacji społecznych, wierzeń,
zwyczajów i wynikających z nich zachowań zdradza silny związek przyczynowoskutkowy
między kulturą ubóstwa a działaniami podejmowanymi w zakresie zdrowia.
Okazuje się, że niełatwa sytuacja ekonomiczna i społeczna, która w Ameryce Łacińskiej
dotyczy wielkich grup społecznych, odciska silne piętno na sposobie myślenia o możliwościach
poprawy własnych warunków bytowych. Kultura ubóstwa, spełniając funkcję
mechanizmu obronnego wobec rzeczywistości, uniemożliwia zarazem przezwyciężenie
trudności, determinuje postawy i styl życia, które ubóstwo utrwalają. Jednocześnie cechy
owej kultury, takie jak apatia, rezygnacja czy powszechna bezradność, powodują
brak działań prewencyjnych związanych z zahamowaniem rozprzestrzeniania się choroby
Chagasa.

Czasopismo: Ameryka Łacińska. Kwartalnik analityczno-informacyjny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne