rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Goetheańska idea Prowincji Pedagogicznej jako wyraz nowoczesnego sposobu myślenia o edukacji jednostki i społeczeństwa

Artykuł ma na celu rekonstrukcję genezy i treści ideału edukacji (Bildung), determinującego literacki obraz Prowincji Pedagogicznej w powieści Lata wędrówki Wilhelma Meistra, oraz wydobycie tych jego przesłanek i wyznaczników, które decydują o nowoczesnym charakterze ujęcia Goethego, rzutując na współczesny sposób myślenia o edukacji. W związku z tym część pierwsza koncentruje się na znaczeniu terminu Bildung w Wilhelmie Meistrze oraz głównych założeniach Goetheańskiego ideału edukacji. W części drugiej zostają one zestawione ze strukturą i zasadami funkcjonowania Prowincji Pedagogicznej jako utopijnej instytucji wychowawczej, stanowiącej centralny punkt Lat wędrówki. Zakończenie zostało poświęcone interpretacji głównych rysów Goetheańskiego ideału Bildung w odniesieniu do swoistych cech nowoczesnego sposobu myślenia o edukacji.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowa podstawa programowa i myślenie komputacyjne – dobre praktyki w Polsce i na świecie

Autor tekstu stara się przybliżyć czytelnikowi czynniki związane z powstawaniem nowej podstawy programowej z 14 lutego 2017. W tym celu przybliża czytelnikowi dane makroekonomiczne dotyczące rynku pracy z kraju i ze świata. Następnie prezentuje tendencje edukacyjne w innych krajach, które ukierunkowane są na myślenie komputacyjne. W dalszej części artykułu zaprezentowana została analiza podstawy programowej w kontekście myślenia komputacyjnego. Elementem podsumowującym jest przywołanie najbardziej powszechnych praktyk i działań w Polsce i na świecie proklamowanych na rzecz edukacji w zakresie kształcenia myślenia komputacyjnego.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Strategia Badania Doświadczenia Dzieci na przykładzie sytuacji hamowania ich aktywności

Celem artykułu jest przybliżenie nowej strategii służącej do deskrypcji doświadczenia dziecka oraz szacowania prawdopodobieństwa wystąpienia błędu wychowawczego na podstawie jego doświadczenia. Strategia Badania Doświadczenia Dzieci (Strategy of Child Experience Analysis - SCEA) zostaje przybliżona na przykładzie badań dotyczących hamowania aktywności własnej dziecka (który jest jednym z błędów wychowawczych). Jak pokazały badania, strategia SCEA może być z powodzeniem stosowana nie tylko do badania doświadczenia dzieci w celach badań naukowych, ale również do analizy doświadczenia pojedynczego dziecka.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wsparcie Kościołów dedykowane rodzinie w sytuacji jej kryzysu ekonomicznego

Artykuł ukazuje sposoby pomocy rodzinie udzielanej jej przez Kościoły i chrześcijańskie organizacje w zastanej rzeczywistości. Poza tym pokazuje pracę z dziećmi i młodzieżą, która ma zapobiegać ich demoralizacji oraz nauczyć ich samodzielności i odpowiedzialności.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O potrzebie humanizacji szkoły w perspektywie języka wartości

Artykuł „O potrzebie humanizacji szkoły w perspektywie języka wartości” jest włączeniem się w dyskurs Profesor Marii Dudzikowej na temat „Oznak dehumanizacji szkoły. W perspektywie metaforyki odzwierzęcej”. Niniejszy szkic to próba zdefiniowania terminu humanizacja szkoły i osadzenia go w aksjologicznym aspekcie językowym – języka wartości i etyki słowa. To otwarta kontynuacja myśli aksjologiczno-pedagogicznej zawartej w licznych tekstach, których tematyka dotyczy m.in. relacji interpersonalnych w edukacji. Celem artykułu jest postulat o humanizację szkoły w szerszym – nie tylko językowym - kontekście, wynikający z  personalistycznego podejścia do edukacji – afirmację uczniów, nauczycieli i ich podmiotowości.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Procesy demokratyzacji i tajwanizacji. O roli edukacji w kształtowaniu tajwańskiej tożsamości narodowej

W artykule zwrócono uwagę na proces transformacji edukacji Tajwanu odzwierciedlający zachodzące w tym kraju przemiany społeczne i polityczne. Zwrócono uwagę na genezę i przebieg dwóch szczególnie istotnych procesów: demokratyzacji i tajwanizacji, które radykalnie zmieniają oblicze edukacji i forsują drogę do kształtowania nowej tajwańskiej tożsamości narodowej. Proces ten można odczytać jako „balansowanie” Tajwanu między Wschodem a Zachodem – odmiennymi wartościami i procesami. Ukazując ich istotę, uwzględniono złożone powiązania z polityką Tajwanu wobec Chin oraz orientacją na wzrost gospodarczy.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja akademicka: między transmisją wiedzy a jej konstruowaniem

Artykuł dotyczy dydaktyki akademickiej. Na podstawie wyników badań autorka analizuje procesy kształcenia w uniwersytecie w kontekście behewiorystycznego i konstruktywistycznego paradygmatu kształcenia.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnoza rozumowania heurystycznego w procesie rozwiązywania i tworzenia zadań z treścią

Zadania z treścią są jednym ze środków służących realizacji celów kształcenia matematycznego. Mogą stanowić pomost między „szkolną matematyką” a codziennym doświadczeniem ucznia. Analiza strategii i skuteczności rozwiązywania zadań z treścią pokazuje specyficzne trudności, związane z heurezą, w szczególności wśród uczniów o niskim kapitale rodzinnym. Wyniki omawianych badań wskazują na niewielkie doświadczenia uczniów związane z samodzielnym układaniem zadań. Pozytywnych wniosków dostarcza analiza czynników odpowiedzialnych za zaangażowanie uczniów do podjęcia zadań testowych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Prowokowanie do aktywności twórczej dziecka we Wrocławskiej Szkole Przyszłości

W artykule poruszony jest wątek prowokowania dzieci do aktywności twórczej, stosowany we Wrocławskiej Szkole Przyszłości. Jest to szkoła inna od tej tradycyjnej, ponieważ ważne miejsce zajmują w niej działania pobudzające wyobraźnię i twórcze myślenie, a wątek ekologiczny stanowi kluczowy kontekst tych działań. W artykule podkreśla się, że w tej szkole edukację traktuje się jako alternatywną wobec rozwiązań tradycyjnych, dając każdemu dziecku szansę rozwoju jego możliwości. Sprzyjają temu stosowane tam metody projektowania okazji edukacyjnych, w których dziecko prowokowane jest poprzez niekonwencjonalne formy do aktywności twórczej.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnoza wybranych różnic indywidualnych studentów pedagogiki w kontekście przyszłych sukcesów w zawodzie nauczyciela

W artykule skoncentrowano się na charakterystyce zawodu nauczyciela z punktu widzenia gwarantującego w nim sukces, pożądanego natężenia/typu wybranych różnic indywidualnych – osobowości zawodowej, inteligencji emocjonalnej i kompetencji społecznych. Na tle teorii zaprezentowano wyniki badań własnych, odnoszących się do rzeczonych charakterystyk studentów pedagogiki. Interpretacja uzyskanych danych umożliwia postawienie pogłębionej diagnozy w omawianym zakresie oraz sformułowanie prognozy dalszego funkcjonowanie osób badanych i wniosków dotyczących potencjalnych modyfikacji systemu kształcenia nauczycieli.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Indywidualizacja procesu dydaktycznego w inkluzyjnym kształceniu religijnym

W artykule opisano relacje między percepcją obciążeń zawodowych wśród nauczycieli szkół ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych a ich oceną klimatu organizacyjnego panującego w placówce. Do obciążeń zawodowych pedagoga zaliczono: obciążenia organizacyjne, sytuacje konfliktowe i brak sensu pracy. Specyfika organizacji pracy w każdym z trzech typów placówek różnicuje jedynie doświadczane przez nauczycieli obciążenia organizacyjne i wiąże się z postrzeganiem przez nich klimatu panującego w miejscu pracy. Im większe nasilenie doświadczanych obciążeń, tym gorzej oceniano klimat organizacyjny placówki. Związek ten był najsilniejszy w szkołach specjalnych, nieco słabszy w szkołach integracyjnych i najsłabszy w szkołach ogólnodostępnych. Wyniki badań zaprezentowano w odniesieniu do wcześniejszych doniesień i aktów prawnych regulujących pracę każdego z typów szkół.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja włączająca szansą dla rozwoju uczniów sprawnych i z niepełnosprawnością

W artykule zatytułowanym: „Edukacja włączająca szansą dla rozwoju uczniów sprawnych i z niepełnosprawnością” przybliżono ideę inkluzji i kształcenia włączającego, celem ukazania wartości płynących ze wspólnej edukacji.  Wskazano na zmianę postrzegania, ale też ewolucję wrażliwości i postaw wobec osób z niepełnosprawnością, która dokonała się w ostatnich latach. Wynikiem powyższego możliwy jest rozwój idei kształcenia inkluzyjnego w Polsce i na świecie.  
Podkreślono, że tym co nadaje odpowiedni kierunek w interakcjach społecznych osób sprawnych i niepełnosprawnością jest nie tyle akt tolerancji, lecz pełna akceptacja i dążenie do bycia razem pomimo różnic. Wnioskuje się, że stworzenie przestrzeni edukacyjnej dla każdego ucznia w klasie przynieść może wiele pozytywnych zmian, które na trwale wpiszą się w system wartości i postaw zarówno uczniów, jak i nauczycieli.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współzależności pomiędzy sferą rodzinną i zawodową

Rodzina i praca to instytucje o oczywistym znaczeniu z punktu widzenia jednostki i społeczeństwa, połączone siatką złożonych oddziaływań. Z jednej strony praca, warunki w jakich jest wykonywana, dochody z niej czerpane, mogą oddziaływać na funkcjonowanie rodziny oraz na sposób, w jaki jest ona postrzegana. Z drugiej – stopień zaangażowania jednostek w sferę zawodową oraz na oczekiwania i aspiracje z nią związane mogą być pochodną sytuacji rodzinnej. W prezentowanym artykule zostaną przedstawione analizy porównawcze rodziny i pracy jako wartości, oparte na danych pochodzących z European Value Survey. To międzynarodowe badanie, realizowane w Polsce od 1990 roku na bazie reprezentatywnych, losowych prób, pozwala na poszukiwanie determinant stosunku do rodziny, małżeństwa i pracy, jak również na przeprowadzenie analizy longitudalnej. Rodzina jest niezmiennie wartością dominującą, praca – drugą w hierarchii choć jej znaczenie zaczyna spadać. W wyborach dokonywanych przez respondentów coraz wyraźniej odbija się kultura materialna i konsumpcjonizm, a praca przestaje być wartością autoteliczną. Większą wagę sferze pracy zawodowej przypisują rodzice posiadający trójkę lub więcej dzieci, choć jednocześnie ta grupa jest najmniej aktywna zawodowo. Płeć nie różnicuje podejścia do „work-life-balance”, jakkolwiek to kobiety istotnie częściej podkreślają znaczenie egalitarnego podziału obowiązków domowych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagog specjalny – człowiek o wyjątkowych predyspozycjach osobowościowych, profesjonalista posiadający rozległą, interdyscyplinarną wiedzę i umiejętności

Artykuł stanowi swoistą, osobistą refleksje autorki dotyczącą kondycji pedagoga specjalnego – profesjonalisty reprezentującego szeroką interdyscyplinarną wiedzę, a przede wszystkim człowieka dla innych, człowieka o wyjątkowych predyspozycjach osobowościowych i etyczno-moralnych. Uwaga skupiona jest wokół  paradygmatu człowieczeństwa, poczucia odpowiedzialności, autorytetu wyzwalającego oraz samoaktualizacji pedagoga specjalnego.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Lektury znaczące. Refleksja nad obszarami aktywności naukowej Marii Dudzikowej inspirowana socjologiczną teorią wychowania Floriana Znanieckiego

Refleksja nad obszarami aktywności naukowej Marii Dudzikowej inspirowana socjologiczną teorią wychowania Floriana Znanieckiego. Celem artykułu jest wywołanie refleksji nad przesłaniem Marii Dudzikowej o uważnym studiowaniu literatury przez młodych badaczy. Inspiracją stały się wspomnienia rozmów z Panią Profesor wśród i obok książek – w dosłownym lub symbolicznym znaczeniu. Przedmiotem analiz są wybrane teksty Floriana Znanieckiego- jednego z wielu autorów „lektur znaczących”, do których sięgania zachęcała. Kierunek rozważań wyznaczają powiązania pomiędzy zagadnieniami poruszanymi w „Socjologii wychowania” a obszarami problemowymi, którymi zajmowała się M. Dudzikowa.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczyć i nie zgorszyć. Leszczyński teatr szkolny braci czeskich i luteranów jako medium edukacji – casus dramatu Susanna, ex Danielis 13. tragoedia (1646)

Teatr szkolny w protestanckim gimnazjum w Lesznie przeżywał, m. in. za sprawą Jana Amosa Komeńskiego, okres rozkwitu w latach 1639-1656. Jedną ze sztuk wystawianych na tej scenie był dramat Susanna, ex Danielis 13, tragoedia (1646), autorstwa prawdopodobnie Jana Jerzego Szlichtynga, który biblijny motyw cnotliwej Zuzanny opracował w sposób oryginalny a zarazem utylitarny. Autor zredukował treści teologiczne i moralne obecne w innych adaptacjach tego motywu, by odwzorować na scenie etapy rozprawy sądowej w dawnej Polsce, młodzi aktorzy – studenci Lesnaeum – mieli dzięki temu uzyskać wiedzę prawniczą i wyćwiczyć się w wymowie sądowej po łacinie. Pierwszy akt sztuki, będący przedakcją właściwego tematu sztuki (prawo i retoryka w sądzie) przejął Szlichtyng (?) z nowołacińskiego dramatu Nikodema Frischlina Susanna, comoedia nova (1577). Analiza porównawcza oryginału z XVII-wieczną adaptacją prowadzi do wniosków na temat obyczajowego decorum w protestanckim gimnazjum. Polski autor usunął ze swego dramatu nie tylko drastyczne sceny molestowania Zuzanny przez starców i ich propozycje płatnej miłości, lecz także passusy z Frischlina dotyczące zastosowania retoryki w ars amandi oraz tyrady bohaterki, w których wykazuje się ona inteligencją i erudycją biblijną. W efekcie wizerunek starców został nieco „wybielony”, zaś Zuzanna jawi się tylko jako cnotliwa i uczciwa małżonka. Taki obraz bohaterki – prawej, ale nie zanadto uczonej – i starców – podstępnych, lecz nie wyrafinowanych lubieżników – był zgodny z XVII-wiecznymi konwencjami kulturowymi nie respektującymi mulier docta i nakazującymi młodzieży szacunek dla starości.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształcenie wrażliwości interkulturowej poprzez naukę języka obcego - Teaching English in Poland Program (TEIP)

Kompetencje interkulturowe wymieniane są coraz częściej, obok kompetencji lingwistycznych i komunikacyjnych, jako jeden z głównych celów kształcenia językowego. Współczesne rozumienie akwizycji języka obcego uwzględnia bowiem nie tylko aspekty formalne nauki języka ale również kwestie pedagogiczne odnoszące się do zakończonej sukcesem komunikacji przebiegającej na styku co najmniej dwóch kultur. Artykuł powstał w ramach projektu M nansowanego przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji: Szkolenie dla polskich asystentów letnich obozów realizowanych w ramach TEIP Fundacji Kościuszkowskiej i prezentuje teoretyczne podstawy i sposoby dydaktycznej realizacji koncepcji kształtowania wrażliwości interkulturowej i językowej młodzieży powyżej 18 roku życia. Teaching English in Poland Program (TEIP) jest prowadzony od 1991 roku przez Fundację Kościuszkowską. Program ten daje unikalną możliwość budowania relacji pomiędzy nauczycielami i wolontariuszami oraz uczniami z Polski i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, ale też stanowi doskonałą przestrzeń wzmacniania wrażliwości i empatii interkulturowej.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Moralność i bullying. Reakcja na przemoc wśród uczniów jako przykład dylematu etycznego nauczyciela

W artykule skierowano uwagę ku etycznym aspektom zawodu nauczyciela w kontekście działań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w szkole. Podjęty problem reakcji nauczyciela na sytuację przemocy rówieśniczej wśród uczniów jest złożony i wielowymiarowy, ze względu na zarówno złożoność samego problemu przemocy rówieśniczej i jego uwarunkowań, jak i ze względu na różne sprawy i czynniki, które jednocześnie oddziałują na nauczyciela i doprowadzają do podjęcia przez niego decyzji w konkretnej sytuacji. Prowadzone analizy mają na celu przybliżenie i zrozumienie
sytuacji nauczyciela wobec problemu przemocy rówieśniczej, która może być rozpatrywana w kategoriach dylematu etycznego. Potraktowano zatem sytuację reakcji na przemoc jako rodzaj sytuacji problemowej, związanej z wykonywaniem zawodu, w której trzeba ustosunkować się do sprzecznych moralnych zobowiązań (obowiązków) i dokonać wyboru. W tekście rozpatrzono możliwe „siły konkurujące” wpływające na nauczyciela, który jest zobowiązany do podjęcia wspomnianej decyzji.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miłość, młodość, czy małżeństwo? Perspektywa komparatystyczna obrazów małżeństwa, rodziny i związków partnerskich w oczach studentów polskich i francuskich

Rodzina jest jedną z najważniejszych wartości w życiu człowieka na każdym etapie jego życia, instytucją rozwoju naturalnego, jak ją często określamy. Jednak ulega ona nieustannym przemianom. Każdy z nas jest częścią rodziny, choć ta struktura, której część stanowimy, może się istotnie różnić. Jakie są wyobrażenia na temat udanej rodziny, jaką rodzinę w przyszłości chcieliby posiadać młodzi ludzie we Francji oraz w Polsce, czy warunkiem i jej fundamentem jest małżeństwo, czy też związek partnerski, czy ma to być związek z dziećmi a jeśli tak, to z iloma najlepiej? Jaki jest stosunek zapytanych studentów do związków homoseksualnych, ewentualności wychowywania przez nich dzieci, warunków życia rodzin monoparentalnych, ewaluacji innych form alternatywnych wobec małżeństwa i rodziny, coraz częstszych rozpadów małżeństw oraz rosnącej liczby dzieci urodzonych poza związkami małżeńskimi, wreszcie - jaki kurs obiera współczesne małżeństwo i rodzina, to kluczowe pytania zadane studentom francuskim i polskim. Część końcowa zawiera wnioski, wynikające ze wskazanych różnic.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Funkcje opieki wyznacznikiem zmian przestrzeni współczesnej edukacji dzieci i rodziców

Opieka nad dzieckiem jest pierwotnym i systematycznym działaniem umożliwiającym przeżycie, ale także edukację. Powinna ona więc być tak sprawowana, żeby osiągać jak najlepszy przebieg do czasu względnego usamodzielnienia się podopiecznego. Współcześnie przestrzeń życia dzieci i ich rodziców zmienia się tak istotnie, że założone funkcje opieki nad dzieckiem, rozumiane jako jej skutki nie zawsze są realizowane prawidłowo. Opieka jest mocno zinstytucjonalizowana i nie zawsze stanowi system zintegrowanych działań skupiających się na dziecku. Proponowana refleksja stanowi analizę naukowo znanych założonych funkcji opieki odniesionych do wybranych obszarów edukacji dziecka rodzinnej i pozarodzinnej, szkolnej i pozaszkolnej, które należy zmodyfikować we współczesnej przestrzeni jego życia w celu osiągnięcia lepszych rezultatów edukacji. Zostaną one poparte zarówno publikowanymi wynikami badań jak także kilkoma własnymi sondażami autorki.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Radość, nauka, pobożność. Drogowskazy Jana Bosko w rozwoju życia duchowego

Poszukiwanie integralnego i realistycznego ujęcia wychowania domaga się także uwzględnienia w nim wymiaru duchowego i religijnego. Ksiądz Jan Bosko, zabiegając o wszechstronny rozwój wychowanków tworzył środowisko wychowawcze (Oratorium), w którym przygotowywał młodych ludzi do konkretnego życia, tak społecznego, jak i eklezjalnego. W jego pedagogice było miejsce na radość, zabawę i kulturę, apostolat i naukę modlitwy. Poznanie biografii i wychowanków Księdza Bosko pozwala zrozumieć, w jaki sposób, w codziennym życiu i w relacjach międzyludzkich, realizował wychowanie integralne. Do najbardziej znaczących świadectw na temat pedagogiki księdza Bosko należą biografie: Alojzego Comollo, Dominika Savio, Michała Magone i Franciszka Besucco. Odsłaniają one nie tylko bogactwo doświadczeń tych młodych ludzi i uwarunkowania środowiska, w jakim przyszło im żyć, ale także są wyrazem humanizmu edukacyjnego i fascynującej kultury ducha pedagogiki Księdza Bosko.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kto ma wychowywać, szkoła i/lub rodzina? Głos w dyskusji

Artykuł jest głosem w dyskusji dotyczą cym udziału rodziny i szkoły w procesie wychowania. Rozstrzygnięty w teorii pedagogicznej spór o udział tych podmiotów w wychowaniu, w praktyce budzi w dalszym ciągu kontrowersje. Zjawisko to wydaje się przybierać na sile z uwagi na głębokie przemiany społeczne, ekonomiczne i polityczne. W artykule przedstawiono wybrane uwarunkowania kryzysu wychowawczego we współczesnej rodzinie i szkole, jest on także wstępną próbą analizy omawianego zjawiska, wymagającego z pewnością dalszych pogłębionych badań.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
(Dia)logiczny horyzont doświadczenia edukacyjnego, społecznego i kulturowego

Kategoria doświadczenia edukacyjnego, społecznego i kulturowego odsyła nas do „międzyludzkiej przestrzeni styczności”. Doświadczenie takie zawsze ostatecznie odnajduje swe rzeczywiste ramy odniesienia w przestrzeni, która ma charakter publiczny (otwarty). Przestrzeń publiczna jako odwrotność przestrzeni prywatnej zakłada zaś bezpośrednią styczność tego, co znane i bliskie z tym, co nieznane i obce. Otwarty charakter przestrzeni publicznej z założenia wymaga więc uznania tego, co wyraża się w racjach intersubiektywności i transparentności myślenia i działania. W tym też kontekście nastawienia dialogiczne rozpatruję przez pryzmat kategorii „Niewymierności”, z kolei samą intersubiektywność i transparentność rozpatruję przez pryzmat kategorii „Nieoczywistości”.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Humanistyczno-religijna pedagogika Siergieja A. Raczyńskiego (1833-1902)

Siergiej A. Raczyński (1833-1902 jest uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli humanistycznego idealizmu narodowo-religijnego w rosyjskiej myśli pedagogicznej drugiej połowy XIX wieku. Jego myśl pedagogiczna, która była rezultatem nie tylko rozważań teoretycznych, lecz nade wszystko doświadczeń praktycznych, znacząco wpłynęła na rozwój wiejskiego szkolnictwa w Rosji na przełomie XIX i XX wieku. Szkoła dla dzieci wiejskich, założona w 1875 roku przez Raczyńskiego we wsi Tatiewo, stała się modelowym przykładem organizacji elementarnych szkół cerkiewno-parafialnych w Rosji. Po roku 1917 postać i dzieło tego wybitnego pedagoga zostały skazane na zapomnienie. Obecnie są one na nowo odkrywane, zaś w Polsce pozostają praktycznie nieznane. Artykuł stanowi próbę przybliżenia polskiemu czytelnikowi myśli pedagogicznej Siergieja
Raczyńskiego, którego gorliwość, pomysłowość i oddanie, jakim wykazał się w nauczaniu i wychowaniu dzieci, mogą być wzorem dla nauczycieli i wychowawców doby współczesnej.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika