rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza krytyczna rozporządzenia ministra środowiska w sprawie dokumentowania złoża kopaliny

Pokolenia geologów-dokumentatorów przygotowują dokumentacje złoża kopaliny zgodnie z wymaganiami rozporządzenia ministra środowiska w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów (2015). Proces dokumentowania złoża kopaliny jest skomplikowany i długotrwały, wymagający licznego zespołu wykonawców, istotnych nakładów finansowych, wysokiego poziomu merytorycznego kierownika – geologa dokumentatora i jego współpracowników. Analiza norm zawartych w rozporządzeniu (2015) wskazuje na ich pewne uchybienia i mankamenty, które powinny być usunięte. Dotyczy to zwłaszcza załączników mapowych. Ilość i zawartość wymaganych załączników do dokumentacji jest zbyt wielka i powinna zostać ograniczona. Ponadto należy wyeliminować załączanie kopii decyzji wydawanych przez organ koncesyjny, zwłaszcza, gdy ten sam organ rozpatruje sprawę zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża. Autorzy sugerują przyjęcie zasady wskazania sygnatur decyzji organu koncesyjnego zamiast załączania kopii decyzji. Wskazują także na potrzebę stałego okresowego przeglądu aktów wykonawczych do ustawy prawo geologiczne i górnicze celem ich aktualizacji i usuwania zauważonych niedoskonałości.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka ewidencjonowania zmian zasobów i obliczania wielkości wydobycia na przykładzie złóż kruszywa naturalnego

W niniejszym artykule przedstawione zostały zagadnienia praktycznej realizacji obowiązku ewidencjonowania zmian zasobów w eksploatowanych złożach kruszywa naturalnego o genezie głównie wodnolodowcowej i glacjalnej. W odniesieniu do powyższej procedury omówiono obliczanie wielkości wydobycia potrzebnego dla ustalenia opłaty eksploatacyjnej, a także opłaty podwyższonej za wydobycie nielegalne. Opisano funkcję, tło prawne oraz niektóre praktyczne aspekty sporządzania operatów ewidencyjnych zasobów, a także ich przydatność jako podstawy weryfikacji wielkości wydobycia, które posłużyło do naliczenia opłaty eksploatacyjnej. Omówiono proces transformacji wielkości zmian zasobów spowodowanych wydobyciem wynikających z obmiaru wyrobiska, do zmian zasobów obliczonych metodami użytymi w Dokumentacji Geologicznej i Projekcie Zagospodarowania Złoża. Odnosząc się do aktualnie obowiązujących przepisów i praktyki, przedstawiono krótkie charakterystyki przydatności metod obliczania zasobów geologicznych do bieżącego obliczania ubytku zasobów spowodowanych wydobyciem. Pod tym kątem opisano najczęściej używane metody: średniej arytmetycznej, wieloboków Bołdyriewa, trójkątów oraz przekrojów. Poruszono także zagadnienie możliwości użycia danych z operatu ewidencyjnego jako podstawy do naliczania opłaty eksploatacyjnej. Podstawowym wnioskiem jest uznanie, że wielkości zmian zasobów przedstawione w operacie ewidencyjnym ze względów formalnych i praktycznych nie powinny wprost stanowić podstawy do naliczenia opłaty eksploatacyjnej. Przedstawiono również sugestie alternatywnych rozwiązań obliczania wielkości wydobycia mogące służyć naliczeniu tej opłaty oraz opłaty podwyższonej za wydobycie nielegalne. Dla wykazania uniwersalności problemu dla różnych kopalin skrótowo przedstawiono omawiane zagadnienie w odniesieniu do innych kopalin: torfu wysokiego, kredy jeziornej i bursztynu.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dokumentowanie złóż kopalin według projektu zmian prawa geologicznego i górniczego (Ministra Środowiska z 15.02.2013 r.)

W artykule dokonano krytycznej prezentacji projektowanej zmiany prawa geologicznego i górniczego dla potrzeb uregulowania eksploracji i eksploatacji węglowodorów ze szczególnym omówieniem tych regulacji od strony dokumentowania złóż węglowodorów. Przedstawiono skutki nowego ujęcia fazy rozpoznawczej i wyodrębnienia oraz deregulacji poszukiwania węglowodorów. Omówiono także nowe instytucje dokumentacji badań geofizycznych koncesji rozpoznawczo-wydobywczej, decyzji inwestycyjnej oraz właśnie nowego typu dokumentacji geologiczno – inwestycyjnej złoża węglowodorów. Jednocześnie zaprezentowano krytyczne uwagi i zastrzeżenia do tych projektów, przedstawione w toku konsultacji.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Waloryzacja złóż kopalin skalnych województwa podkarpackiego

W artykule przedstawiono wyniki syntetycznej, wielokryterialnej waloryzacji złóż kopalin skalnych województwa podkarpackiego. Waloryzację taką wykonywano w skali całego kraju, według jednolitych założeń i kryteriów należących do czterech niezależnie wyodrębnionych modułów oceny. Najważniejszy z nich odnosi się do walorów surowcowych złoża. Waloryzacja i hierarchizacja pozwoliły na przyporządkowanie analizowanych złóż do jednej z trzech kategorii, którym przypisany został zróżnicowany zakres proponowanej ochrony i dostępności terenów złożowych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesów pomagmowych i hipergenicznych na jakość kopaliny występującej w złożu granitów „Gniewków”

Artykuł dotyczy granitoidów z masywu Strzegomia-Sobótki, które odsłaniają się w złożu „Gniewków”. Wyniki badań petrograficznych niezmienionych i przeobrażonych granitoidów odniesiono do oznaczonych wartości podstawowych fizyczno-mechanicznych właściwości tych skał, wykorzystując w tym celu statystyczny plan sympleksowo-kratowy typu {6,2} z programu Statistica. Wykazano, że powszechna serycytyzacja plagioklazów i chlorytyzacja biotytu, zachodzące na etapie pomagmowym, głównie w warunkach hydrotermalnych, wpłynęły istotnie na wzrost nasiąkliwości wagowej i obniżenie wytrzymałości na ściskanie granitoidów. W wyniku procesów hipergenicznych, przede wszystkim wietrzenia fizycznego tych skał, składniki mineralne uległy powszechnie spękaniu, natomiast w mniejszym stopniu zaszła serycytyzacja i kaolinityzacja skaleni, wywołana wietrzeniem chemicznym. Zjawiska te spowodowały wyraźne obniżenie zwięzłości granitoidów, wyrażające się wzrostem wartości ścieralności na tarczy Boehmego. Występowanie w złożu kopaliny reprezentującej różny stopień przeobrażenia powoduje, że uzyskiwany surowiec wykazuje zmienną jakość, uzależnioną od miejsca prowadzonej eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane aspekty doboru koparek wielonaczyniowych stosowanych w górnictwie odkrywkowym

W artykule przedstawiono wybrane aspekty doboru koparek wielonaczyniowych w kopalniach odkrywkowych. Opisano podstawowe typy koparek wielonaczyniowych oraz przedstawiono ogólną, logiczną procedurę doboru koparek opracowaną w wyniku dotychczasowych doświadczeń płynących z obecnej eksploatacji maszyn podstawowych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona złóż kopalin w planach zagospodarowania przestrzennego w świetle prawa geologicznego i górniczego - uwagi de lege lata i de lege ferenda

Kształtowanie polityki przestrzennej, zarówno na szczeblu gminnym, wojewódzkim czy dotyczące całego kraju, powinno uwzględniać postulat ochrony złóż kopalin. W praktyce obowiązujące aktualnie regulacje nie zawierają instrumentów umożliwiających skuteczne wyegzekwowanie uwzględnienia tego postulatu, co w konsekwencji uderza w gospodarkę surowcową kraju. Artykuł ma na celu prezentację problemu ochrony złóż kopalin w planach zagospodarowania przestrzennego w świetle Prawa geologicznego i górniczego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie skanera laserowego 3D do odtwarzania geometrii złożonych obiektów na przykładzie bloku energetycznego

W artykule przedstawiono metodę rekonstrukcji rzeczywistej geometrii złożonych obiektów z użyciem technologii skanowania laserowego. Metodę przedstawiono na przykładzie skanu jednego z najbardziej złożonych geometrycznie obiektów technicznych, jakim jest blok energetyczny dużej elektrowni węglowej. W pracy zamieszczono przykładowe skany zarówno laserowe jak i optyczne. Przedstawiono możliwości i wyniki skanowania, omówiono również możliwości wykorzystania tego typu informacji.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ryzyko finansowe w działalności gospodarczej dużych firm

Struktura kapitałów przedsiębiorstwa ma istotny wpływ na ryzyko finansowe działalności gospodarczej. Wraz ze wzrostem kapitałów obcych, wzrasta zmienność przepływów gotówkowych netto firmy. Korelacja ta będzie jednak różna w zależności od sytuacji rynkowej oraz wielkości sprzedaży. Jeżeli kapitał obcy zostanie umiejętnie wykorzystany, można spodziewać się równowagi w przepływach gotówkowych. Równowaga finansowa przedsiębiorstwa może się zachwiać, jeśli zarządzający nieumiejętnie wykorzystywać będą zarówno majątek jaki i kapitał przedsiębiorstwa. Analizując mierzalność skutków ryzyka można je podzielić na ryzyko finansowe lub pozafinansowe. Cechą charakterystyczną ryzyka finansowego jest możliwość jego zmierzenia i określenia jego wpływu na wynik finansowy.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja w rowie II-rzędu złoża węgla brunatnego Bełchatów - dobór technologii prowadzenia robót górniczych dla zabezpieczenia eksploatacji do rzędnej - 110 m n.p.m.

W artykule przedstawiono problemy związane z zabezpieczeniem eksploatacji w zachodniej części rowu II-rzędu, gdzie stwierdzono występowanie struktury geologicznej, w granicach której wydzielono dwa rejony zagrożeń, rejon X/S (w zakresie rzędnych +90/ -25 m n.p.m.) oraz rejon XV/S (20/ -110 m n.p.m.) W trakcie prowadzenia eksploatacji w piętrach VII i VIII, dochodziło do rozwoju niewielkich osuwisk oraz obserwowano reakcje reperów powierzchniowej sieci obserwacyjnej. W marcu 2011 roku, w czasie realizacji zabierki w piętrze VIII (eksploatacja do rzędnej +20 m n.p.m.), doszło do rozwoju osuwiska i strefowego wyparcia poziomu na wysokość ok. 3-4 m . Obserwacje wskazywały na możliwość rozwoju wieloskarpowego osuwiska, które utrudni eksploatację w strefie do rzędnej -110 m n.p.m. Podczas eksploatacji w VIII i IX piętrze górniczym, poprzez zestramianie zbocza oraz kontrolowane prowokowanie pełzania osuwającego się fragmentu zbocza, wyeksploatowano znaczny fragment osuniętych gruntów. Pozwoliło to na ograniczenie zagrożeń dla eksploatacji w zakresie rzędnych -20/-110 m n.p.m.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stanu dynamicznego wirnika wentylatora w zależności od rodzaju wykorzystanego modelu obliczeniowego

Problem oceny stanów dynamicznych wirników wentylatorów jest możliwy do rozwiązania z wykorzystaniem metod numerycznych. W artykule przedstawiono porównanie wyników analizy modalnej metodą elementów skończonych, dwóch modeli wirnika wentylatora promieniowego: modelu powłokowego oraz objętościowego. Uzyskane wyniki wskazują, że poprawne przygotowanie modelu obliczeniowego skutkuje uzyskaniem analogicznych wyników w obu przypadkach.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Historia powołania pierwszego parku krajobrazowego w Polsce a projekt wydobycia rud tytanomagnetytowych masywu suwalskiego

12 stycznia 1976 roku władze nowo utworzonego województwa suwalskiego podjęły uchwałę o powołaniu Suwalskiego Parku Krajobrazowego. Interesujące jest, że park krajobrazowy, jako forma ochrony przyrody, nie funkcjonował w ówczesnym prawodawstwie. Dopiero ustawa o ochronie przyrody z 1991 roku usankcjonowała tę formę. Podstawową przyczyną stan prawnego, który wyprzedzał zapisy ustawowe, była niewątpliwie determinacja organizacji i służb ochrony przyrody, dążących do ochrony jednego z najbardziej unikatowych zakątków Polski. Pierwsze wnioski o ochronę fragmentu północnej Suwalszczyzny pojawiły się pod koniec lat pięćdziesiątych XX wieku niemal równolegle z rozpoczęciem badań geologicznych bogatych złóż rud tytanomagnetytowych masywu suwalskiego. Poniższy materiał jest próbą odtworzenia historii tworzenia pierwszego parku krajobrazowego w Polsce na tle prac planistycznych okręgu górniczego „Krzemionka I".

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasoby wybranych złóż węgla brunatnego rejonu lubuskiego na podstawie bazy danych geologicznych (BDG)

W artykule przedstawiono dwa lubuskie złoża węgla brunatnego – Cybinkę i Torzym, które do celów analiz i koncepcji ich zagospodarowania, opisano cyfrowo, a informacje geologiczne zgromadzono w bazie danych. Utworzone oprogramowanie, umożliwiło graficzną prezentację warunków złożowych oraz wykonywanie wariantowych obliczeń. Stan rozpoznania i udokumentowania złóż pozwolił na uzyskanie szacunkowych wyników bilansowych zasobów węgla brunatnego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie jakości kopaliny jako efekt warunków depozycji i przemian diagenetycznych osadu oraz procesów wietrzenia skały na przykładzie piaskowców magurskich ze złoża Osielec

Artykuł dotyczy piaskowców ogniwa popradzkiego, które odsłaniają się w złożu „Osielec” położonym w raczańskiej strefie facjalno-tektonicznej płaszczowiny magurskiej w polskich Karpatach fliszowych. Na podstawie wykonanych badań stwierdzono, że zróżnicowane warunki transportu i depozycji materiału detrytycznego doprowadziły do nagromadzenia osadów charakterystycznych
dla subfacji piaskowców masywnych (mS) i uziarnionych frakcjonalnie (gS). Zdeponowany materiał podlegał intensywnym przemianom diagenetycznym, głównie procesom cementacji węglanowej i krzemionkowej, kształtującym fizyczno-mechaniczne właściwości piaskowców, które zmodyfikowane zostały przez późniejsze zjawiska wietrzeniowe. Przy pomocy statystycznego modelu określono wpływ procesów diagenetycznej cementacji na właściwości techniczne piaskowców. Ze względu na różny stopień nasilenia zjawiska wietrzenia składników mineralnych, piaskowce obu subfacji podzielone zostały na trzy grupy reprezentujące kolejne fazy wietrzenia. Stwierdzono, że różnią się one między sobą także wartościami fizyczno-mechanicznych parametrów. Współwystępowanie w profilu złoża różnych odmian facjalnych kopaliny, reprezentujących różny stopień zwietrzenia powoduje, że uzyskiwany surowiec wykazuje zmienną jakość, uzależnioną od miejsca prowadzonej eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wpływu metody zamocowania hydraulicznej pompy zębatej na częstotliwości własne zespołu przy wykorzystaniu analizy modalnej - MES

Artykuł przedstawia zagadnienia modelowania drgań występujących w pompach zębatych. Przedstawiono wpływ połączenia miedzy elementami pompy oraz wpływ zamocowania na częstotliwości drgań własnych. Stworzony został przestrzenny model rzeczywistej pompy zębatej w dwóch konfiguracjach zamocowania. Geometria obudowy pompy została uproszczona i dla każdej konfiguracji zamocowania przeprowadzono analizę modalną. Porównano wyniki symulacji oraz zaproponowane zostały metody weryfikacji i ulepszenia modelu obliczeniowego

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Implementacja bazy JBDG na nową płaszczyznę bazodanową

W artykule przedstawiono prace związane z uaktualnieniem platformy posadowienia bazy JBDG (Jednolitej Bazy Danych Geologicznych) wraz z wyborem adekwatnego systemu MS SQL Server. Dokonano analizy i implementacji aktualnych rozwiązań technologicznych umożliwiających podniesienie bezpieczeństwa JBDG oraz optymalizację zarządzania bazą. Prace prowadzono dwuetapowo. Po migracji danych bazy JBDG do nowego systemu MS SQL Server 2017, dokonano adaptacji oprogramowania zarządzającego i użytkowego JBDG w wybranym nowym środowisku MS SQL Serwer 2017.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarka złożami kopalin ilastych ceramiki budowlanej w Polsce w ostatnim ćwierćwieczu

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat w Polsce zaznacza się wyraźna tendencja spadku wydobycia kopalin ilastych ceramiki budowlanej oraz zamykanie wielu cegielni, które w trudnych warunkach rynkowych stają się nierentowne. Głównymi tego przyczynami, oprócz czynników koniunkturalnych są swego rodzaju przemiany cywilizacyjne, spowodowane wzrostem wymagań jakościowych względem surowców i wyrobów ceramiki budowlanej, rozwojem nowych technologii, niższą materiałochłonnością produktów ceramicznych (zwłaszcza cegieł) oraz wprowadzaniem coraz to nowych materiałów budowlanych. Sprzyjają im również czynniki planistyczno - środowiskowe. Efektem tych przemian jest zanik tradycyjnych powiązań między producentem, a odbiorcą i rozwój dużych zakładów produkcyjnych zbywających produkty za pomocą sieci hurtowni.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości i uwarunkowania mechanicznego urabiania skał zrywarkami

W artykule przedstawiono wpływ parametrów fizyko-mechanicznych złoża na urabianie mechaniczne skał przy pomocy stosowanych powszechnie maszyn. Wyszczególniono różne metody naukowo-badawcze stosowane w zakresie badania urabialności skał.
 W opracowaniu szczególny nacisk położono na metody badania urabialności skał przy pomocy zrywarek i wpływu różnych czynników na osiągane przez nie wydajności eksploatacyjne. Na podstawie wyników przeprowadzonych dotąd badań dokonano analizy wydajności zrywarek o różnych parametrach technicznych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oczekiwania społeczne dotyczące oświetlenia miejskiego, a nowoczesne technologie oświetlenia

W artykule dokonano analizy potrzeb i oczekiwań społecznych dotyczących oświetlenia dla czterech wybranych obszarów funkcjonalnych: dla obszarów mieszkalnych, dróg, dla terenów rekreacyjnych oraz centrów miast, zabytków i obiektów architektonicznych. Omówiono każdy z obszarów, wskazując podobieństwa i różnice w tych oczekiwaniach. Wskazano również jak, przy wykorzystaniu współczesnych rozwiązań w zakresie oświetlenia miejskiego, można te oczekiwania spełnić.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywne wspomaganie regionalnej gospodarki zasobami kopalin - doświadczenia z budowy regionalnych systemów geoinformacyjnych złóż surowców skalnych

W artykule opisano doświadczenia autorów związane z budową regionalnego systemu geoinformacyjnego dedykowanego do zarządzania surowcami skalnymi przez pracowników administracji publicznej odpowiedzialnej za gospodarkę surowcami skalnymi na poziomie regionalnym i lokalnym (województwo, powiat). Ze względu na pilotażowy charakter zrealizowanego projektu system wykonano i wdrożono w dwóch powiatach: wrocławskim i świdnickim.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mieć miedź, czyli jak szacowano zasoby złoża miedzi wczoraj i dzisiaj – na przykładzie złoża Cu-Ag Sieroszowice

W artykule przedstawiono wyniki szacowania zasobów Cu na etapie wstępnego rozpoznania złoża za pomocą otworów wiertniczych z wykorzystaniem metod wieloboków Bołdyriewa i krigingu zwyczajnego. Porównano je z oszacowaniami zasobów metodą krigingu zwyczajnego dokonanymi po rozcięciu złoża wyrobiskami górniczymi i ich opróbowaniu, traktując je jako bliskie nieznanym rzeczywistym zasobom. Wyniki wskazują na około 2-krotnie mniejsze błędy oszacowania zasobów w przypadku zastosowanej metody geostatystycznej. Zasoby Cu obliczone metodą wieloboków Bołdyriewa obciążone są około 24% przeszacowaniem. Przeszacowanie w przypadku metody krigingu zwyczajnego jest o blisko połowę mniejsze. Z tych względów metoda krigingu powinna być rekomendowana w przypadku szacowania złóż rudnych cechujących się nieciągłością występowania i dużą zmiennością parametrów złożowych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie odpadu gnejsowego do uprawy kukurydzy w warunkach nasłonecznienia naturalnego

W artykule scharakteryzowano eksperymenty wazonowe z uprawy kukurydzy, do których wykorzystywano, jako polepszacz glebowy, odpad z przeróbki kopaliny gnejsowej, dolomit i biowęgiel. Najlepsze rezultaty w przypadku uzysku wysokich przyrostów kukurydzy zaobserwowano dla mieszaniny gnejsu, dolomitu i biowęgla w dawkach odpowiednio 75 g gnejsu i po 9,38 g dolomitu i biowęgla. Ponadto, największy uzysk masy zielonej oraz masy suchej zebrano z wariantu gdzie zastosowano następujące proporcje polepszacza - gnejs 150 g oraz dolomitu 37,5 g.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wielokryterialna ocena dostępności niezagospodarowanych złóż surowców skalnych metodami AHP i WLC na przykładzie powiatu kłodzkiego

W artykule przedstawiono metodę oceny dostępności złóż surowców skalnych opartą na wielokryterialnej hierarchicznej analizie procesu (Analytic Hierarchy Process, AHP) oraz ważonej kombinacji liniowej (Weighted Linear Combination, WLC). Proponowana metodyka posłużyła do wstępnej oceny dostępności niezagospodarowanych złóż kamieni łamanych i blocznych w powiecie kłodzkim. W tym celu zidentyfikowano podstawowe kryteria dostępności, opracowano hierarchiczną strukturę decyzyjną w celu określenia wag poszczególnych kryteriów oraz przeprowadzono analizę przestrzenną dostępności złóż z wykorzystaniem metody WLC w GIS. W wyniku pilotażowej analizy otrzymano ranking 17 niezagospodarowanych złóż kamieni łamanych i blocznych w powiecie kłodzkim w relacji do czynników ochrony przyrody i zagospodarowania przestrzennego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Energomechaniczne zaniedbania bezpieczeństwa pracy wciągarek głównych maszyn podstawowych

Wciągarki główne są najbardziej newralgicznym podzespołem maszyn podstawowych. Uszkodzenie tego podzespołu doprowadziło już wielokrotnie do poważnych awarii, a nawet katastrof całych maszyn. Przyczyn tego stanu rzeczy szukać należy w niewłaściwej eksploatacji górniczej, zaniedbaniach mechanicznych i elektrycznych. W artykule omówiono po krótce kilka przykładów niewłaściwych postępowań, które doprowadziły maszyny do stanów poważnego zagrożenia lub katastrofy.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda Risc Score w ocenie ryzyka zawodowego operatora przenośnika taśmowego w kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego

W artykule omówiono problem ryzyka zawodowego, przyczyny jego powstawania i konsekwencji. Wykazano zależność między zagrożeniem a bezpieczeństwem pracy. Podano opis metody Risc-Score do oceny ryzyka zawodowego. Omówiono zagrożenia występujące na stanowisku pracy operatora przenośnika taśmowego. Na przykładzie statystycznej kopalni odkrywkowej dokonano identyfikcji zagrożeń i oceniono prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Podano dane statystyczne wypadków. Dokonano oceny ryzyka zawodowego. W punkcie propozycje eliminacji, ograniczenia lub zmniejszenia zagrożeń przedstawiono rodzaje działań naprawczych celem doprowadzenia występującego małego ryzyka do poziomu akceptowalnego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka