rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza rozbiorów wody na wybranym terenie Pomorza Środkowego - w gminie Sianów

Rozbiory wody w gminie Sianów przeanalizowano pod różnymi względami: zużycia przez przemysł, gospodarstwa domowe i usługi. Stwierdzono, że w okresie 2004÷2008 na obszarze gminy rozbiory wody charakteryzowały się sezonowością, podobnie jak miejscowości nadmorskie analizowanego rejonu Pomorza Środkowego [5, 9]. W znacznym stopniu wpływ na wysokość poboru wody miała istniejąca struktura miasta Sianów i obszarów rolnych oraz terenów turystycznych. Z przeprowadzonych analiz wynika, że rozbiory wody w całej gminie wynosiły średnio 50÷60 dm3/Md. W miejscowości Sianów rozbiory wody wynosiły 30÷40 dm3/Md, a na wsiach80÷90 dm3/Md. Uzyskane wyniki badań rozbiorów wody w gminie w znacznym stopniu odbiegają od wskaźników w literaturze technicznej. Powodów jest wiele i można do nich na pewno zaliczyć zwiększenie liczby stosowanych wodomierzy i stale rosnące ceny za wodę. Dokonana analiza rozbiorów wody w gminie Sianów pozwoliła na sformułowanie kilku wniosków: 1. na przestrzeni pięciu lat nastąpił wzrost zużycia wody w gminie z 318 tys. m3 do 364,7 tys. m3, na co wpływ miał systematyczny rozwój wodociągów w gminie oraz wzrost standardu życia mieszkańców; zapewne nie wpłynęła na ten stan zmiana liczby ludności, ponieważ wzrosła ona zaledwie o ok. 1%, 2. jednostkowe zużycie wody jest niższe niż wartości, obowiązujące np. w projektowaniu i w tym przypadku całej gminy wyniosło średnio 84,4 dm3/Md, 3. głównymi odbiorcami wody w gminie Sianów są gospodarstwa domowe (70%), 4. straty wody w gminie Sianów wynoszą średnio 37%, ale sięgają również 60% ogólnej produkcji wody. Z uwagi na bliskość Koszalina część mieszkańców gminy Sianów czasowo przebywa poza miejscem zamieszkania (praca lub szkoła). Stan taki w znacznym stopniu wpływa na wielkość rozbioru wody w gminie. Zaprezentowane wyniki pomiarów mogą być przydatne jako materiał porównawczy dla badań w obszarach gmin wiejskich, rolniczych, o małym uprzemysłowieniu i o zbliżonym zagospodarowaniu przestrzennym.Rzeczywiste potrzeby wodne odbiorców mogą być prognozowane wyłącznie na podstawie analizy obserwacji zużycia wody. Bez ich prowadzenia nie będzie możliwe właściwe uwzględnienie specyfiki istniejących warunków oraz racjonalizowanie rozwiązań technicznych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza produkcji i zużycia wody w Pile

Od 90-tych lat XX wieku obserwujemy ciągłe zmiany w produkcji i zużyciu wody. Spowodowane jest to różnymi czynnikami, m.in. większą świadomością odbiorcy na temat wartości wody oraz wzrostem ceny 1 m3 zużywanej wody. Orientacyjne wskaźniki zapotrzebowania na wodę w Polsce określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70) [5]. Wielkości zużycia wody zależą od standardu wyposażenia mieszkań poszczególnych odbiorców. Tendencja spadkowa zużycia i produkcji wody jest systematycznie odnotowywana również w innych krajach Europy [2], jednak w Polsce wartości te należą do jednych z najniższych w Europie.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Nowe rozwiązania w zakresie pozyskiwania biogazu według technologii MT-ENERGIE

Kryzys energetyczny, z którym boryka się cały świat, stanowi również poważne zagrożenie dla Polski, która, podobnie jak pozostałe kraje Unii Europejskiej, zmuszona jest do poszukiwania nowych źródeł energii, które będą przyjazne dla środowiska a koszty pozyskiwania z nich energii będą niższe od dotychczasowych [15, 18, 25]. Za taką uważa się produkcję energii odnawialnej otrzymywanej z biomasy. Całościowe zasoby tego surowca w Polsce nie są jeszcze dokładnie oszacowane. Szacunki takie wykonali jedynie nieliczni prywatni inwestorzy, w posiadaniu których znajduje się duży areał gruntów przydatnych do produkcji biomasy. Wobec powyższego istnieją poważne przesłanki do budowy instalacji produkujących biogaz, jako nośnika ekologicznej energii.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badania nad wielkością ziaren skrobi w różnych odmianach ziemniaka pod kątem możliwości zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska wodnego odpadami produkcyjnymi

Przeprowadzone analizy wielkości ziaren skrobi w grupie badanych odmian metodą mikroskopową wykazały, że w skrobi wszystkich przebadanych odmian ziemniaka w latach 2006 i 2007, oraz w próbkach mąki ziemniaczanej, przeważała zdecydowanie frakcja ziaren średnich. 2. W grupie badanych odmian wysokim udziałem ziaren dużych skrobi wyróżniły się odmiany Saturna i Glada, u których w obu latach badań stwierdzono wysoki procentowy udział ziaren średnich i dużych. Ma to szczególne znaczenie w gorzelnictwie i krochmalnictwie, gdzie preferowane są duże ziarna skrobi, gwarantując wysoki uzysk skrobi w przerobie tych odmian. 3. Szczególnie wysoki procentowy udział frakcji ziaren małych stwierdzono w roku 2007 u odmian Syrena i Miłek (40% i 45%). Może to być sygnałem wskazującym na możliwe wysokie straty skrobi w procesie przerobu tych odmian, a tym samym znaczne obciążenie ścieków odpadami. 4. W roku 2007 odnotowano wyraźne różnice w udziale procentowym frakcji ziaren dużych i małych u tych samych odmian w porównaniu do roku 2006. Może to wskazywać na znaczną zmienność środowiskową tej cechy, związaną głównie ze zmianą warunków klimatycznych w poszczególnych latach uprawy. 5. Nowoczesne metody uzyskiwania skrobi pozwalają na wzrost udziału skrobi drobnoziarnistej w otrzymywanym produkcie, co jednak zmienia właściwości uzyskanej skrobi (właściwości cieplne, lepkość). Zwiększenie odzysku ziaren małych jest istotne dla zmniejszenia obciążenia wód odpadami.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badania przechodzenia rtęci z amalgamatów stomatologicznych do roztworu sztucznej śliny

Amalgamat stomatologiczny powstaje w wyniku zachodzącej reakcji chemicznej po zmieszaniu stopu srebra z rtęcią [3]. Stop srebra jest drobnym proszkiem, który składa się głównie ze srebra, cyny i miedzi.Rtęć stanowi do 50% wagowych amalgamatu. Według ADA (American Dental Association), wypełnienia z amalgamatu stomatologicznego nie powodują żadnych szkodliwych skutków, nadwrażliwość na rtęć może wystąpić u około 1% populacji. W piśmiennictwie znajdują się doniesienia o wystąpieniu u pacjentów z wypełnieniami amalgamatowymi reakcji alergicznych [4] lub miejscowych odczynów manifestujących się zmianami w jamie ustnej. Zauważono także, że nadwrażliwość ta występuje częściej, kiedy wypełnienia amalgama towe są w jamie ustnej dłużej niż 5lat [8]. Rtęć może być uwalniana z wypełnień amalgamatowych do jamy ustnej [13, 22] będąc głównym źródłem ekspozycji na rtęć ludzi nie narażonych zawodowo i ludzi, w diecie których ryby i owoce morza pojawiają się rzadko [12]. Wielu autorów dostarczyło naukowych dowodów, że żucie gumy zwiększa uwalnianie par rtęci z wypełnień amalgamatowych [1, 6, 7, 15, 19, 21].Odnotowano 15-krotne [19], 4-krotne [7] i 8-krotne [1] zwiększenie stężenia par rtęci w powietrzu wydychanym po żuciu w porównaniu z wartościami przed żuciem. Podczas usuwania starego wypełnienia i ponownego wypełnienia zęba amalgamatem srebra dochodzi do wzrostu stężenia par rtęci w wydychanym powietrzu [17, 18], z wyraźnym spadkiem wartości po 10÷25 min i całkowitą eliminacją po 120 min [17]. Aby ograniczyć wydzielanie rtęci z amalgamatu w trakcie wiązania, wprowadzono ostatnio stop rtęciowo-indowy zamiast czystej rtęci [3]. Uzasadniona jest opinia, że należy ograniczać obciążenie organizmu rtęcią, stosując do wypełnień amalgamaty bez fazy gamma-2. Wypełnień amalgamatowych nie powinno się stosować u kobiet w ciąży i u osób z chorobami nerek [16].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza i ocena ryzyka inwestowania w walory wybranych spółek notowanych na rynku podstawowym GPW

Inwestowanie na giełdzie jest jedną z najbardziej ryzykownych, ale zarazem potencjalnienajbardziej opłacalnych form lokowania oszczędności. Stając się posiadaczem akcji danej spółki możemyzarobić, ale również bardzo dużo stracić. Akcje są bowiem papierem wartościowym charakteryzującymsię dużą zmiennością cen w krótkim przedziale czasowym. Spowodowane jest to bezpośredniąsytuacją emitenta, kondycją finansową danej firmy, a także koniunkturą na rynku czy trendami gospodarczymi.„Inwestor podejmując decyzje na rynku kapitałowym, koncentruje swoją uwagę przede wszystkimna dwóch czynnikach – oczekiwanej stopie zwrotu oraz ryzyku wiążącemu się z daną inwestycją”1.Dążeniem każdego inwestora jest osiągnięcie jak największego zysku przy danym ryzyku. Bardzo ważnymaspektem jest więc zapoznanie się przez potencjalnego inwestora z mechanizmami działania giełdyoraz metodami służącymi do oceny ryzyka inwestycyjnego. Celem niniejszego opracowania było zatemzaprezentowanie podstawowych narzędzi służących do oceny dochodowości i ryzyka inwestycyjnego narynku kapitałowym oraz praktyczne ich zastosowanie do akcji wybranych spółek branży budowlanej.Przedstawione zostały zatem szacunki stóp zwrotu z akcji spółek Budimex i Erbud oraz odnoszących siędo ich walorów klasycznych mierników ryzyka, tj. wariancji i odchylenia standardowego. Następniezaprezentowano sposób szacowania współczynnika beta, określającego wrażliwość zmian cen rozpatrywanychakcji na zmiany kursów wszystkich akcji notowanych na giełdzie. Wykorzystując współczynnikiasymetrii i koncentracji, dokonano analizy rozkładu stóp zwrotu z akcji analizowanych spółek. Wszystkieobliczenia przeprowadzono na podstawie danych historycznych nieuporządkowanych, pochodzącychz miesięcznych notowań akcji badanych spółek z lat 2012-2016.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zarządzanie dochodem osobistym gospodarstw domowych

Niniejsza publikacja przedstawia rolę, jaką odgrywa edukacja ekonomiczna w zarządzaniudochodem osobistym gospodarstw domowych. W pracy przedstawiono istotę gromadzeniaoszczędności przez poszczególnych członków gospodarstw domowych oraz ich inwestowaniaw odpowiednie instrumenty finansowe. Zaprezentowano także trendy związane ze świadomościąfinansową Polaków oraz dane empiryczne z 2015 roku dotyczące sytuacji gospodarstw domowych.Opracowanie przedstawia główne pojęcia związane z finansami gospodarstw domowych. Wskazanotakże na potrzebę edukacji finansowej już od pierwszych lat nauki szkolnej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Obszary inteligentnych specjalizacji jako potencjał dla rozwoju województwa lubuskiego

W nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 regionalne strategie badań i innowacjina rzecz inteligentnych specjalizacji oraz ich realizacja odgrywa istotne znaczenie dla pobudzeniarozwoju regionów, jakimi są województwa. Inteligentne specjalizacje służą podnoszeniupozycji konkurencyjności regionu, które mają sie przełożyć na trwałość rozwoju. Niniejsza publikacjaprzedstawia obszary inteligentnych specjalizacji województwa lubuskiego, które w perspektywie2014-2020 będą jednym z aspektów stałego rozwoju regionalnego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Ocena ekonomiczna indywidualnych gospodarstwa rolnych

W artykule przedstawiono wyniki badań, których przedmiotem było 100 gospodarstwrolnych położonych na terenie powiatu przysuskiego (województwo mazowieckie). Zastosowano celowydobór obiektów do badań spośród gospodarstw współpracujących z Mazowieckim Ośrodkiem DoradztwaRolniczego. Oceny dokonano za pomocą podstawowych wskaźników finansowych, takich jak:dochód rolniczy brutto, dochód osobisty, parytet dochodu i struktura dochodu osobistego. Na ich podstawiedokonano analizy ekonomicznej czterech typów gospodarstw o różnych kierunkach produkcji.Podział badanych gospodarstw na grupy przeprowadzono w obrębie poszczególnych kryteriów oceny,którymi były kierunek produkcji, wielkość powierzchni gospodarstw, jakość gleb użytków rolnych i intensywnośćprodukcji.Uzyskane wyniki wykazują, że takie czynniki jak większa powierzchnia gospodarstwa,jakość gleb i intensywność produkcji wpływały na ogół korzystnie na wartość wskaźników ekonomicznych.Wyjątek stanowiły dochód rolniczy brutto i dochód osobisty odniesione do 1 ha użytków rolnych,których najwyższe wartości osiągano w małych gospodarstwach, o powierzchni poniżej 7 ha użytkówrolnych. Parytet dochodu osiągały gospodarstwa największe, o powierzchni powyżej 15 ha.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Uwarunkowania i prognoza bezpieczeństwa energetycznego Polski na lata 2010-2110

Bezpieczeństwo energetyczne każdego kraju stanowi jeden z głównych czynników jego poprawnego funkcjonowania jako pewnego spójnego gospodarstwa, które nazywa się państwem.Bezpieczeństwo energetyczne jest jednak szczególnie ważne dla państw położonych geograficznie w strefach, w których długie okresy roku dają niskie temperatury, a czasem nawet bardzo niskie i do tych obszarów strefy geograficznej musi być zaliczona także Polska. Bezpieczeństwo energetyczne naszego kraju to nie tylko bieżące ciągłe dostarczanie do naszych fabryk i domostw prądu i ciepła, ale także szeroko rozumiane środki transportu, które także, a może i głównie, pochłaniają ogromną ilość nośników energii.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie modeli matematycznych procesu sorpcji do opisu usuwania HCH na wermikompoście

Na podstawie przeprowadzonych doświadczeń stwierdzono, że: 1. Wermikompost może być zastosowany do sorpcji HCH z roztworów wodnych. 2. Proces sorpcji HCH na wermikompoście najlepiej opisuje izoterma Freundlicha, Langmuira i Huttiga (R=0,98-0,99), co świadczy o niejednorodnej powierzchni sorbenta. Podczas sorpcji zachodzą reakcje nie tylko w monowarstwie, ale także dodatkowe wyraźne interakcje dające efekt sorpcji wielowarstwowej. 3. Uzyskano grupę izotermy S według klasyfikacji Gilesa, typ III według Braunaera. Potwierdza to występowanie dodatkowych interakcji dających efekt sorpcji wielowarstwowej.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie procesu Fentona i sekwencyjnych reaktorów porcjowanych do oczyszczania ścieków z produkcji okien drewnianych

Przeprowadzone badania nad oczyszczaniem ścieków klejowych po procesie Fentona z neutralizacją w reaktorze SBR pozwoliły na sformułowanie następujących wniosków: 1. Ścieki klejowe po procesie Fentona nie wykazywały negatywnego oddziaływania bezpośrednio na aktywność osadu czynnego w SBR, poprawiały natomiast właściwości sedymentacyjne kłaczków osadu. 2. Dozowanie ścieków klejowych po procesie Fentona z neutralizacjązwiększały pH do 8 oraz przewodność właściwą ścieków oczyszczonych, będącą pozostałością katalizatora procesu utleniania. 3. Wzrost ładunku węgla organicznego w reaktorze eksperymentalnym intensyfikował biologiczne usuwanie ortofosforanów, jednocześnie obniżając usuwanie związków azotu w procesie nitryfikacji. 4. Pomimo zastosowania chemicznego utleniania odczynnikiem Fentona, część węgla organicznego nie podlegała biodegradacji i kumulowała się w reaktorze, zwiększając stężenie OWO w ściekach oczyszczonych.5. Usunięcie węgla organicznego ze ścieków klejowych uzyskano w okresie prowadzonych badań na poziomie 44,8÷71,3%. 6. Wraz ze wzrostem obciążenia osadu ładunkiem organicznym od 53,3 do 398,5 mgC/gosźd, rosło jednostkowe usunięcie węgla organicznego od 23,9 do 284,1 mgC/gosźd.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ promieniowania mikrofalowego na przebieg fermentacji metanowej odpadów poubojowych w warunkach termofitowych

Przeprowadzone badania udowodniły, iż ogrzewanie mikrofalowe w sposób idealny nadaje się do utrzymania stałej wysokiej temperatury we wnętrzu reaktora fermentacyjnego. Umożliwia ono uzyskanie pełnej kontroli nad warunkami termicznymi w reaktorze. Biorąc pod uwagę sposób dostarczania promieniowania przy wykorzystaniu falowodu, którego zakończenie może znajdować się bezpośrednio w ogrzewanym medium eliminuje się utrudnienia związane z zapychaniem i zarastaniem wymienników ciepła czy niepotrzebne straty energii. Zastosowanie mikrofal pozwala kierować energię bezpośrednio do miejsca, gdzie jest ona najbardziej pożądana. Badania udowodniły, pozytywny wpływ zastosowania promieniowania mikrofalowego na uzyskiwane efekty końcowe. Zjawisko to było szczególnie istotne w przypadku prowadzenia procesu w zakresie stosowanych obciążeń od 1,0 g ChZTźdm-3źd-1 do 2,0 g ChZTźdm-3źd-1, testowanie wyższych obciążeń eksploatowanych komór ładunkiem zanieczyszczeń spowodowało, iż uzyskiwane efekty technologiczne były porównywalne niezależnie od wariantu. Elementem, który w największym stopniu decydował o uzyskiwanych efektach technologicznych notowanych w tej części eksperymentu było zastosowane obciążenie reaktorów ładunkiem wprowadzonych związków organicznych. Wysoką skuteczność usuwania związków organicznych oraz wydajność wytwarzanego biogazu notowano w zakresie testowanych obciążeń od 1,0 g ChZTźdm-3źd-1 do 3,0 g ChZTźdm-3źd-1. Istotne zahamowanie procesu beztlenowej degradacji odpadów poubojowych stwierdzono w trakcie testowania obciążeń powyżej 4,0 g ChZTźdm-3źd-1 niezależnie od stosowanego rozwiązania technologicznego.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza niestabilności przemian fazowych czynników energetycznych. Część II - Badania eksperymentalne własne

W praktyce eksploatacyjnej mają często miejsce przypadki zaburzeń typu jednostkowego spowodowane wystąpieniem gwałtownej zmiany parametrów układu [3]. Jako przyczyny tego typu zaburzeń można wymienić, między innymi, wystąpienie niedrożności zaworu lub kanału przepływowego, powstanie awarii układu zasilania parownika lub skraplacza, zamknięcie lub otwarcie zaworu odcinającego, gwałtowna zmiana obciążenia cieplnego, uszkodzenie wentylatora chłodnicy lub skraplacza chłodzonego powietrzem itd. Oprócz zaburzeń jednostkowych mogą występować w obiegu chłodniczym zaburzenia generowane w sposób periodyczny, na przykład wskutek okresowego działania elementów automatyki chłodniczej, czy dynamicznej zmiany parametrów zasilania parownika, wynikających ze zjawiska migotania termostatycznego zaworu rozprężnego [4]. W części pierwszej [6] opracowania przedstawiono wyniki analizy danych literaturowych w zakresie niestabilności przemian fazowych czynników energetycznych. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki własnych badań eksperymentalnych procesu wrzenia proekologicznego czynnika chłodniczego podczas przepływu w kanałach rurowych w warunkach zaburzeń generowanych jednostkowo. 2010

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Słoma kukurydziana jako surowiec do produkcji biogazu

Skojarzona uprawa kukurydzy na Pomorzu na ziarno z wykorzystaniem słomy jako surowca do biogazowi pozwoliła wyprodukować przeciętnie 4,81÷6,84 t ha-1 suchej masy słomy .2. Na zawartość suchej masy w słomie kukurydzy i jej plon największy wpływ miały czynniki losowe związane z przebiegiem pogody w latach i miejscowościach oraz odmiany i dawki azotu.3. Plon suchej masy słomy wzrastał różnie w seriach badań w miarę wzrostu dawki nawożenia azotem. W latach 2002÷2003 najwyższe plony słomy uzyskano na dawce 100 kg ha-1 N, a w latach 2005÷2006 na dawce 200 kgźha-1 N. Najwyższą zawartość suchej masy oraz włókna surowego w słomie uzyskano na obiektach bez nawożenia azotem, a najniższą - na dawce 200 kg ha-1 N. Odwrotne zależności były przy zawartości białka ogólnego oraz magnezu w suchej masie słomy. 5. Słoma odmian kukurydzy różniła się zawartością suchej masy, popiołu, białka, tłuszczu i włókna surowego oraz bezazotowych wyciągowych, a także metali alkalicznych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ sposobu i terminu stosowania osadów komunalnych na skład chemiczny gleby i runi trawników

Każdego roku wzrasta liczba ludności objęta zbiorowym odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, co generuje rosnącą masę powstających komunalnych osadów ściekowych. Prognozy w zakresie wytwarzania osadów wskazują na dynamiczny ich przyrost, który w roku 2015 ma wynieść blisko 650 tys. Mg s.m. Wśród założonych w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami celów obejmujących osady ściekowe jest ograniczenie ich unieszkodliwiania na drodze składowania a zwiększenie odzysku nagromadzonej w nich energii w procesach spalania oraz wykorzystanie zawartych w nich składników nawozowych w rolnictwie i rekultywacji gruntów [7]. Ilość przeprowadzonych badań i doświadczeń nad zastosowaniemosadów ściekowych w rolnictwie i rekultywacji gruntów jest ogromna. Właściwości osadów i ich zmienność są dobrze rozpoznane [6]. Zidentyfikowano czynniki ograniczające możliwości nawozowego wykorzystania osadów ściekowych zarówno chemiczne, jak i mikrobiologiczne [8, 3, 11, 10]. Opracowano technologie ich przetwarzania w celu poprawy właściwości fizycznych i dostępności składników pokarmowych [1]. Określono zagrożenia wynikające z akumulacji metali ciężkich zawartych w osadach w tkankach roślinnych [4]. Wciąż jednak osady ściekowe pozostają niekonwencjonalnym nawozem stosowanym w rolnictwie, który wymaga upowszechnienia i przełamania barier mentalnych nad wykorzystaniem tego odpadu w celach nawozowych. Interesującym aspektem wykorzystania osadów jest ich stosowanie w uprawach wieloletnich, gdzie stopniowo uwalniające się składniki pokarmowe gwarantują wegetację roślin na satysfakcjonującym poziomie. Osady ściekowe mogą być dobrą bazą składników pokarmowych w uprawie traw [4]. Pozostaje określenie ich optymalnych dawek i terminów stosowania, z uwzględnieniem możliwości wystąpienia efektu fitotoksycznego we wrażliwych fazach wzrostu roślin oraz gwarantujących zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniem niewykorzystanymi przez rośliny składnikami. Celem niniejszej pracy jest wskazanie optymalnego terminu stosowania osadów ściekowych przy zakładaniu trawników, określonego miarą wykorzystania składników nawozowych oraz plonowaniem wybranej mieszanki trawnikowej, z uwzględnieniem zmian struktury runi.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku