rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Perspektywy geologicznej sekwestracji CO2 w połączeniu z odzyskiem metanu z pokładów węgla w warunkach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

W artykule przedstawiono wstępną ocenę możliwości składowania CO2 w zalegających głęboko, nieeksploatowanych pokładach węgla Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, w połączeniu z odzyskiem metanu z tych pokładów (technologia ECBM). Punktem wyjścia było opracowanie kryteriów wyznaczania potencjalnych składowisk, uwzględniających między innymi ochronę złóż węgla kamiennego oraz dostępność pokładów do możliwej eksploatacji w przyszłości. Z przeprowadzonej analizy regionalnej, której podstawowym wskaźnikiem była metanonośność pokładów węgla, w interwale głębokości 1000–2000 m, wynika, że korzystne warunki lokalizacji składowisk występują głównie w centralno-południowej części GZW. W tej części zagłębia potencjalne pod względem składowania CO2 są przede wszystkim pokłady węgla górnośląskiej serii piaskowcowej oraz serii mułowcowej, zalegające w obszarach oddalonych od czynnych kopalń, poniżej głębokości 1250–1300 m. Wstępne oszacowanie pojemności składowania CO2 wykonano w rejonie badawczym Pawłowice–Mizerów, dla którego opracowano statyczny model strukturalno-parametryczny pokładów węgla górnośląskiej serii piaskowcowej. Obliczone pojemności składowania dla tych pokładów oszacowane zostały na 8,3 Mt.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zróżnicowanie zawartości pierwiastków śladowych w węglu brunatnym złóż Polski

W 104 próbkach z neogeńskich pokładów węgla brunatnego, pochodzących ze złóż Turów, Bełchatów, Adamów, Lubstów, Pątnów i Koźmin określono zawartość Ag, As, Cd, Co, Cr, Cs, Cu, Mn, Mo, Ni, Pb, Sb, Se, Sn, Sr, Th, Tl, U, V, Zn metodą ICP-MS oraz zawartość Hg metodą spektrometrii absorpcyjnej z zatężaniem na amalgamatorze. Średnie zawartości Ag, Cd, Hg, Sb i Tl były niższe niż 1 mg/kg, średnie zawartości As, Co, Cs, Mo, Se nie przekraczały 10,0 mg/kg, natomiast średnie zawartości Cr, Cu, Ni, Pb, Rb, V i Zn wynosiły od kilkunastu do kilkudziesięciu mg/kg; w jeszcze wyższych stężeniach były obecne Mn, Sr i Ba. Stwierdzono, że węgiel brunatny ze złoża Turów wyróżnia się względnie wysoką zawartością As, Ba, Cr, Rb, V, Zn, Co, Cs, Mo, Se, Sn, Th, Tl i U, węgiel ze złoża Bełchatów – podwyższoną zawartością Cd i Hg, a węgiel regionu konińskiego – podwyższoną zawartością Mn. Węgiel ze złoża Bełchatów i złóż regionu konińskiego charakteryzują się ponadto wyższą zawartością Sr w stosunku do węgla turoszowskiego. Węgiel ze złoża Turów jest wzbogacony trzy i więcej razy w Ba, Cr, Co, Cu, Ni, Pb, Rb, Sn, Th, V, U i Zn w porównaniu do przeciętnej zawartości tych pierwiastków w węglu brunatnym w złożach świata, węgiel z zagłębia w Bełchatowie zawiera dwa i więcej razy Cd, Co, Cr, Mn, Ni, Se, V, natomiast węgiel ze złóż regionu konińskiego dwa i więcej razy Mn i Sr.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wysokorozdzielcza stratygrafia sekwencji utworów środkowego kambru w południowej i północno-wschodniej części bloku B (wyniesienie Łeby)

Przedmiotem artykułu jest wysokorozdzielcza stratygrafia sekwencji środkowokambryjskich utworów południowej i północno-wschodniej części bloku B (wyniesienie Łeby). Zdefiniowane parasekwencje formują ciąg systemowy wysokiego stanu względnego poziomu morza o zróżnicowanej regionalnie budowie. Facjalne przekroje prostopadłe i równoległe do rozciągłości paleolinii brzegowej umożliwiły chronostratygraficzną korelację skał zbiornikowych dla węglowodorów w regionalnej skali basenu sedymentacyjnego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza elementów ryzyka geologicznego rejonu Suliszewo–Radęcin w kontekście składowania CO2

Artykuł skupia się na analizie elementów ryzyka dolnojurajskiej formacji zawodnionej w rejonie Radęcin–Suliszewo. Skałami zbiornikowymi są tutaj piaskowce synemuru oraz pliensbachu a uszczelniają je mułowce i iłowce toarku. Autorzy stworzyli model strukturalny a następnie bazowe modele parametryczne rejonu Radęcin–Suliszewo. Na podstawie modeli bazowych oszacowano wyjściową wartość możliwego do zatłoczenia CO2. W kolejnym etapie, używając procedury Uncertainty Analysis w programie Petrel dokonano analizy czterech elementów niepewności (nasycenia gazem, położenia kontaktu woda/gaz, porowatości, proporcji skał zbiornikowych do uszczelniających) wpływających na wartości wolumetryczne. Określono rozkład oraz zakres poszczególnych elementów niepewności. Dzięki symulacji metodą Monte Carlo wykonano losowanie prób dla wymienionych parametrów niepewności. Dla każdej realizacji wyliczono objętość gazu w warunkach złożowych.Wyniki przedstawiono w postaci histogramów oraz wykresu tornado. W ten sposób określono, w jakim stopniu poszczególne elementy niepewności wpływają na ilość CO2 możliwego do zmagazynowania. Największy wpływ na ilość możliwego do zmagazynowania gazu ma odpowiednio założony model nasycenia gazem (93–116% względem modelu bazowego) następnie określony kontakt między mediami złożowymi (93,5–106,5% względem modelu bazowego). Porowatość wpływa w tym przypadku w granicy 97–103,5% na wyniki analizy, natomiast różnica w progowej wartości skały zbiornikowe/skały uszczelniające jest nieznaczna i można ją zaniedbać.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Perspektywiczne kompleksy do składowania CO2 w podłożu Karpat zewnętrznych i zapadliska przedkarpackiego pomiędzy Krakowem a Rzeszowem

W artykule przedstawiono analizę możliwości składowania dwutlenku węgla na obszarze obejmującym strefę Karpat zewnętrznych i zapadlisko przedkarpackie na obszarze między Krakowem a Rzeszowem. W wyniku przeprowadzonej analizy budowy geologicznej za potencjalne skały zbiornikowe do składowania CO2 uznano występujące na tym obszarze: gruboklastyczne utwory kambru dolnego, węglanowe osady dewonu środkowego i górnego oraz karbonu dolnego, a także permsko-triasowe i środkowojurajskie piaskowce i zlepieńce. Uwzględniając ogólnie przyjęte kryteria przy typowaniu struktur i formacji do geologicznego składowania CO2, wyróżniono cztery rejony występowania skał zbiornikowych. Podobszar A — zbiornik Wadowice–Myślenice o powierzchni około 850 km2, w którym jako potencjalny zbiornik do składowania CO2 wytypowano kompleks dolnokambryjskich skał piaskowcowo-zlepieńcowych. Podobszar B — zbiornik Gdów o powierzchni 765,5 km2, skałę zbiornikową stanowią tu piaskowce i zlepieńce permo-triasu i jury środkowej. Podobszar C — zbiornik Niepołomice o powierzchni 268,9 km2, skałę zbiornikową stanowią dewońskie wapienie i dolomity. Podobszar D — zbiornik Grobla. Obszar proponowanego zbiornika obejmuje 422,4 km2, skałę zbiornikową stanowią dewońsko-dolnokarbońskie wapienie i dolomity. Poziom uszczelniający dla skał zbiornikowych w wymienionych rejonach stanowią utwory mioceńskie zapadliska przedkarpackiego, tworzące na analizowanym obszarze zwartą pokrywę, o zróżnicowanej miąższości przekraczającej 100 m. W części południowej obszaru na te utwory są nasunięte jednostki fliszowe Karpat.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka hydrogeochemiczna wód leczniczych Rabki-Zdroju

Wody lecznicze Rabki-Zdroju są znane i cenione już od dawna. Są to wody mineralne, głównie typu chlorkowo-sodowego, jodkowe oraz zawierające brom. Geneza wód chlorkowych występujących w obrębie utworów fliszu Karpat jest skomplikowana i ciągle dyskusyjna. Niniejszy artykuł przedstawia wstępne wyniki obliczeń równowagi hydrogeochemicznej wód leczniczych Rabki-Zdroju. Do realizacji pracy wykorzystano modelowanie hydrogeochemiczne, które przeprowadzono przy użyciu programu komputerowy WATEQ4F. Stwierdzono, że minerałami decydującymi o równowadze hydrogeochemicznej wód leczniczych Rabki-Zdroju są chalcedon, grupa skaleni i illit.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Postępy realizacji Krajowego Programu „Rozpoznanie formacji i struktur do bezpiecznego geologicznego składowania CO2 wraz z ich planami monitorowania"

Realizacja Krajowego Programu „Rozpoznanie formacji i struktur do bezpiecznego geologicznego składowania CO2 wraz z ich programem monitorowania" wykonywanego na zamówienie Ministerstwa Środowiska, przez konsorcjum złożone z PIG-PIB (lider), AGH, GIG, INiG, IGSMiE PAN i PBG weszła właśnie w ostatnią fazę. Wynikiem wspomnianego krajowego programu są informacje niezbędne do podejmowania w przyszłości przez Ministerstwo Środowiska decyzji koncesyjnych, zgodnie z wymogami Dyrektywy unijnej w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla. Dotychczas ukończono prace w zakresie rozpoznania większości perspektywicznych formacji i struktur występujących w Polsce, a dla kilku struktur – potencjalnych składowisk wykonano analizy szczegółowe.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Strefowość hydrogeochemiczna i pochodzenie wód w rejonach obszarów górniczych kopalń Kazimierz-Juliusz i Ziemowit

W rejonach obszarów górniczych kopalń Kazimierz-Juliusz i Ziemowit występują zróżnicowane warunki geologiczne, hydrogeologiczne oraz różna jest geneza naturalnych wód kopalnianych. W efekcie zróżnicowana jest również strefowość hydrogeochemiczna odniesiona do wskaźników zanieczyszczenia - sodu, chlorków i boru.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zadania środowiska hydrogeologów w budowie infrastruktury INSPIRE

Europejska inicjatywa INSPIRE jest przedsięwzięciem, którego rolę w zakresie udostępniania geoinformacji o środowisku trudno jest przecenić. Podstawą tej inicjatywy jest Ramowa Dyrektywa Parlamentu Europejskiego, która dotyczy ustanowienia ESDI (Infrastructure for Spatial Information in the European Community - INSPIRE). Wśród 34 zakresów tematycznych, których dane będą udostępniane, znajdują się także dane z zakresu geologii i hydrologii, a w konsekwencji także dane hydrogeologiczne. Zastosowanie najnowszych technologii interoperacyjnych stwarza użytkownikom zupełnie nowe możliwości dostępu w trybie on-line do wielkich zasobów geoinformacyjnych w postaci cyfrowej, które dotychczas były trudno dostępne, a często także praktycznie niedostępne. Pożytek z bezpośredniego dostępu do tych zasobów nakłada jednak na środowisko hydrogeologów także obowiązki. Inne środowiska będą miały również prawo dostępu do informacji hydrogeologicznej. W konsekwencji tego dyrektywa INSPIRE nakłada obowiązek udostępniania danych hydrogeologicznych w formach i strukturach precyzyjnie określonych w przepisach wykonawczych tej dyrektywy.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przegląd procesów zachodzących w systemach HDR w kontekście modelowania numerycznego efektów ich pracy

W artykule omówiono ideę wykorzystania systemów gorących suchych skał (HDR) do pozyskania energii cieplnej oraz produkcji energii elektrycznej. Zasygnalizowano wpływ warunków ich pracy na osiągane efekty w kontekście ich modelowania numerycznego. Większą uwagę poświęcono kryteriom oceny jakości pracy systemu HDR oraz zagadnieniu modelowania procesów szczelinowania i eksploatacji systemów HDR. Opisano wymagania, jakie według doświadczeń opisanych w literaturze są stawiane na etapie modelowania numerycznego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza regresji izoterm sorpcji jonów miedzi i kadmu na iłach smektytowych

Przeprowadzono badania sorpcji jonów Cd(II) i Cu(II) na cząstkach iłu smektytowego. Do interpretacji wyników zastosowano izotermę Langmuira i Freundlicha. Parametry w równaniach oszacowano stosując metodę regresji liniowej i nieliniowej oraz metodę regresji liniowej dla dwóch zakresów stężeń początkowych jonów metali w roztworze. Najlepsze wyniki osiągnięto stosując metodę regresji nieliniowej lub metodę regresji liniowej dla dwóch zakresów stężeń początkowych jonów metali.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ obciążeń dynamicznych na wytrzymałość glin lodowcowych na przykładzie glin zlodowacenia warty rejonu Warszawa-Służew

Przedstawiono wpływ obciążeń dynamicznych na zmianę wytrzymałości glin lodowcowych zlodowacenia warty z poletka Nowoursynowska z Warszawy. Badania laboratoryjne w warunkach obciążeń statycznych i dynamicznych wykonano na próbkach o strukturze nienaruszonej w dynamicznym aparacie trójosiowego ściskania DYNTTS (electromechanical dynamic triaxial testing system). Próbki gruntu poddano dwukierunkowym obciążeniom dynamicznym o sinusoidalnym kształcie fali, częstotliwości 10 Hz i stałej amplitudzie przemieszczenia osiowego (badanie typu displacement control). Spadek naprężeń efektywnych, wywołany generacją ciśnienia porowego w fazie obciążeń dynamicznych, prowadzi do znacznego osłabienia gruntu. Postdynamiczna wytrzymałość glin lodowcowych stanowi od 21 do 76% ich wytrzymałości statycznej.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Możliwości geologicznej sekwestracji CO2 w utworach czerwonego spągowca basenu Poznania

Budowa geologiczna basenu Poznania, stanowiącego część polskiego permskiego basenu czerwonego spągowca, stwarza bardzo korzystne warunki do wielkoskalowej sekwestracji CO2. Znacznej miąższości utwory o korzystnych parametrach petrofizycznych, których przestrzeń porowa jest wypełniona solanką, tworzą megastrukturę przykrytą szczelnie od góry znaczącym pakietem ewaporatów cechsztyńskich o doskonałych parametrach izolujących. Szczelność tę potwierdzają liczne złoża gazu ziemnego, które utworzyły się w lokalnych niewielkich wyniesieniach morfologicznych. Z kolei szczelność peryferyjnych części niecki poznańskiej (kompleksu składowania) dokumentują złoża gazu, wytworzone w formie pułapek litologicznych na skutek wyklinowania się warstw kolektorskich czerwonego spągowca bądź zaniku jego cech zbiornikowych. Ten ogromny zawodniony zbiornik dodatkowo jest nasycony gazem ziemnym rozpuszczonym do warunków nasycenia w jego wysoko zmineralizowanych solankach. Znaczna ilość złóż gazu ziemnego została już wyeksploatowana, pozostała jednak infrastruktura instalacji powierzchniowych, a szczególnie korytarzy gazociągów przesyłowych, które mogłyby być wykorzystane do przesyłu sekwestrowanego CO2, np. z aglomeracji Poznania. Wykonane do chwili obecnej modelowania statyczne i dynamiczne, potwierdziły możliwość składowania w omawianej megastrukturze kilkuset mln ton CO2.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wydzielanie się gazów z wód podziemnych

Podczas wypływu nagazowanych wód podziemnych na powierzchnię następuje wydzielanie się gazów w formie lotnej. Proces ten jest związany z obniżaniem się ciśnienia wzdłuż drogi przepływu. W przypadku, gdy w wodzie rozpuszczone są różne gazy, ich wydzielanie jest nierównomierne. W artykule przedstawiono podstawy teoretyczne i wyprowadzono równania umożliwiające określenie stężenia i ilości wydzielonych gazów z wody w zależności od ciśnienia. Wykonano również przykładowe obliczenia dla wód z rejonu Rabki- -Zdroju. We wnioskach sformułowano uwagi dotyczące sposobu badania składu gazowego wód podziemnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mineralizacja kruszcowa w skałach ultramaficznych pasma Mnicha w zachodniej części masywu Braszowice–Brzeźnica (Dolny Śląsk)

Skały ultramaficzne masywu Braszowice–Brzeźnica to głównie harzburgity, dunity i lherzolity, które w różnym stopniu uległy serpentynizacji. Stanowią one wyższą część członu ultramaficznego sekwencji ofiolitu sudeckiego. Skały ultramaficzne sekwencji ofiolitowych są znane z wystąpień złóż: chromu, niklu, kobaltu oraz pierwiastków grupy platyny. W badanych skałach minerały kruszcowe to przede wszystkim tlenki: chromit, spinel Fe-Cr i magnetyt. Wśród siarczków dominują siarczki niklu i żelaza, różniące się między sobą proporcjami tych dwóch pierwiastków. Zidentyfikowane siarczki to: heazlewoodyt (Ni3S2), pentlandyt (Ni,Fe)9S8, milleryt (NiS) i godlewskit (Ni7S6). W siarczkach zidentyfikowano wrostki arsenków niklu. Minerały kruszcowe występują w formie rozproszonej, ich ziarna są ksenomorficzne, o zróżnicowanych rozmiarach od kilku µm do 4 mm. Pierwotne minerały kruszcowe – chromit, pentlandyt, pirotyn i chalkopiryt w procesie serpentynizacji uległy przemianom, w wyniku czego powstały wtórne minerały kruszczowe – spinel Fe-Cr, cztery generacje magnetytu, siarczki Ni-Fe oraz arsenki niklu. W czasie serpentynizacji ze struktury chromitu był odprowadzany Cr, Al, Mg, a w ich miejsce podstawiane było Fe. W wyniku tego procesu krystalizował ferrichromit i magnetyt Ia. Magnetyt Ib wykrystalizował w pseudomorfozach po oliwinach i piroksenach. W zaawansowanym stadium serpentynizacji krystalizował magnetyt II równocześnie z siarczkami.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena hydrogeochemicznego współdziałania wód podziemnych rynny brwinowskiej i niecki mazowieckiej na podstawie modelowania dróg reakcji

Wyniki badań i analiz (hydrodynamicznych, hydrogeochemicznych i izotopowych) przeprowadzonych w latach 2004-2007 w obrębie rynny brwinowskiej pozwoliły na zidentyfikowanie obszarów, w których pełni ona rolę zasilającą w stosunku do niżej leżących oligoceńskich utworów wodonośnych niecki mazowieckiej. Zasilanie odbywa się głównie w południowej strefie rynny. Na odcinku centralnym i północnym stwierdzono występowanie lokalnych stref ascenzji wód z utworów oligoceńskich do najgłębszej warstwy wodonośnej rynny brwinowskiej. Dzięki przeprowadzonemu hydrogeochemicznemu modelowaniu dróg reakcji (mieszania się wód) oszacowano, iż udział składowej "oligoceńskiej" w mieszaninie wód podziemnych występujących w omawianej warstwie jest bardzo duży i teoretycznie może wynosić aż 60-80%.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Tropy dinozaurów z wczesnojurajskiego ekosystemu z Sołtykowa w Górach Świętokrzyskich

W artykule została przedstawiona rekonstrukcja wczesnojurajskiego zespołu dinozaurów (sprzed około 200 milionów lat) na podstawie danych paleoichnologicznych (skamieniałości śladowych – tropów dinozaurów). W latach 1997–2009 autor zebrał ze stanowiska w Sołtykowie materiał badawczy liczący kilkadziesiąt okazów, wykonał również szereg dokumentacji fotograficznych oraz replik gipsowych (odlewów) z okazów pozostawionych w terenie. Ten materiał to tropy dinozaurów drapieżnych – teropodów oraz roślinożernych zauropodomorfów i wczesnych dinozaurów ptasiomiednicznych. Artykuł zawiera również charakterystykę środowiska abiotycznego oraz innych znalezisk paleontologicznych i paleoichnologicznych (skamieniałości śladowe bezkręgowców). Odsłonięcie Sołtyków reprezentuje unikatowy zapis wczesnojurajskiego ekosystemu lądowego, związanego z rozwojem rzeki anastomozująco-meandrującej oraz przyległych do niej obszarów równi zalewowej. Stanowisko to dostarcza danych paleoichnologicznych użytecznych do określenia różnorodności biologicznej, stanu ewolucyjnego i biologii wczesnych dinozaurów oraz innych ówczesnych kręgowców lądowych (gadów ssakokształtnych wczesnych ssaków, lepidozaurów, pterozaurów i wczesnych krokodylomorfów).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przykład wykorzystania danych z monitoringu wód podziemnych do oceny wpływu elektrowni wodnych na środowisko

Przedstawiono główne założenia i cele lokalnego monitoringu wód podziemnych prowadzonego w rejonie Wrocławskich Elektrowni Wodnych Wrocław I i Wrocław II. W otoczeniu jazów piętrzących elektrowni została założona sieć 30 piezometrów, w których dokonywane są cotygodniowe obserwacje położenia zwierciadła wód podziemnych, Piezometry są zlokalizowane w dolinie Odry, po obu stronach rzeki. Wyniki pomiarów są regularnie analizowane i stanowią podstawę do prognozowania wpływu obniżenia piętrzenia wody na jazach elektrowni na warunki wodne terenów sąsiednich.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Górnojurajsko–?dolnokredowy kompleks węglanowy w rejonie Dąbrowy Tarnowskiej–Szczucina (Przedgórze Karpat)

Górnojurajskie utwory formacji wapieni koralowcowo-glonowych ze Swarzowa, występujące w środkowej części przedgórza Karpat, w rejonie Dąbrowy Tarnowskiej–Szczucina, zawierają liczne makroskamieniałości (m.in. skleraktinie, mszywioły, ramienionogi, algi) oraz niezbyt liczne mikroskamieniałości. Niektóre mikroskamieniałości są interesującymi wskaźnikami biostratygraficznymi. Występujące sporadycznie w wyższej części tej formacji kalpionellidy (Calpionella alpina, C. aff. alpina, Crassicolaria cf. brevis, Tintinopsella cf. carpatica) wskazują na późnotytoński wiek tych osadów (zona Crassicollaria). Być może, do tytonu należy prawie cała formacja ze Swarzowa i najniższa część leżącej wyżej formacji wapienno-dolomitycznej, muszlowcowej ze Smęgorzowa. Wyższa część formacji ze Smęgorzowa może należeć już do kredy dolnej, do beriasu.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka właściwości mechanicznych iłów zastoiskowych z okolic Radzymina na podstawie badań presjometrycznych

Omówiono wyniki badań geologiczno-inżynierskich iłów zastoiskowych z rejonu Radzymina. Parametry mechaniczne otrzymano w toku badań wykonanych w warunkach in situ przy użyciu presjometru Menarda. Do testów zastosowano najnowszy model firmy Apageo wyposażony w elektroniczny system rejestracji GeoSPAD. Otrzymane dane zestawiono i porównano z wynikami z sondy statycznej CPT oraz dylatometru Marchettiego DTM. Przy zastosowaniu wspomnianej aparatury dokonano oceny modułu ściśliwości, naprężenia pełzania, naprężenia granicznego, współczynnika parcia gruntu w spoczynku i in. Zwrócono uwagę na rozbieżności w uzyskanych wartościach w zależności od metodyki badań. W artykule przedstawiono także sytuację geologiczną iłów zastoiskowych występujących w badanym rejonie.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Monitoring wód podziemnych w rejonie przygranicznym z Republiką Czeską na odcinku Krzeszów–Ścinawka–Kudowa w roku hydrologicznym 2009

Monitoring wód podziemnych jest prowadzony w strefie przygranicznej Polski i Czech między Kamienną Górą, Wałbrzychem i Kudową po polskiej stronie a Trutnovem, Broumovem i Náchodem po czeskiej stronie granicy od lat 70. XX wieku. W ramach monitoringu obszar badań podzielono na trzy podobszary: rejon Krzeszów–Adršpach (OKrA), rejon Kudowa–Police nad Metují (OPKu) oraz zlewnię górnej i środkowej Ścinawki (OS). W 2009 r. sieć monitoringu zautomatyzowano, instalując elektroniczne urządzenia pomiarowe, wykonujące pomiary temperatury i położenia zwierciadła wody z częstotliwością jednej godziny. Uzyskane wyniki pozwalają na szczegółowe analizy dynamiki zmian zwierciadła wody. Na podstawie prowadzonych pomiarów zaobserwowano sezonowe wahania stanów wód podziemnych, związane głównie z zasilaniem wodami opadowymi lub wodami pochodzącymi z topnienia pokrywy śnieżnej.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku