rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Selekcja bakterii ryzosferowych usprawniających procesy fitoremediacji gleb zawierających związki metali ciężkich

Wiele spośród bakterii ryzosferowych charakteryzuje się wysoką opornością na jony metali ciężkich i odgrywa ważną rolę w promowaniu wzrostu roślin w ich obecności. W badaniach przeanalizowano szczepy bakterii Bacillus sp. (ML 1-2), Bacteroidetes bacterium (RI 116-1), Flavobacterium sp. (RI 111-11), Pseudomonas fluorescens (LI C1), Serratia entomophila (RI 111-21) i Variovorax sp. (ML 3-12), wyizolowane z gleb skażonych związkami metali ciężkich lub zdegradowanych antropogenicznie. W warunkach in vitro wyselekcjonowano bakterie oporne na jony wybranych metali ciężkich (Cd, Cu, Zn i Pb). Wykazano, że S. entomophila (RI 111-21) i P. fluorescens (LI C1) należą do bakterii o najwyższym stopniu oporności na obecność jonów metali ciężkich w podłożu, zwłaszcza cynku i ołowiu. Szczepami o najwyższej wrażliwości na przeanalizowane jony metali cięż-kich okazały się B. bacterium (RI 116-1) i Flavobacterium sp. (RI 111-11). Stwierdzono, że na wzrost i rozwój siewek rzepaku negatywnie wpływały jony metali ciężkich uszeregowane w kolejności: Pb>Zn>Cu>Cd. Inokulacja rzepaku ozimego (Brassica napus L. odmiana Kronos) wykazała, że niektóre bakterie promowały wzrost i rozwój siewek w obecności jonów metali ciężkich, zwłaszcza miedzi i kadmu. Szczepy Bacillus sp. (ML 1-2) i B. bacterium (RI 116-1) najsilniej promowały wzrost siewek rzepaku w środowisku zawierającym jony metali ciężkich, stąd też wydają się mieć największy potencjał w procesach fitoremediacji gleb.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania skuteczności usuwania wybranych barwników ze ścieków farbiarskich na węglu aktywnym regenerowanym reagentem Fentona

Przedmiotem badań był wpływ reagenta Fentona na zmiany zdolności adsorpcyjnych węgla aktywnego WD-extra stosowanego do usuwania barwników ze ścieków farbiarskich. Badane ścieki rzeczywiste zawierały trzy barwniki, tj. Bemacid Red NT-F, Bemacid Yellow NT-F i Bemaplex Black D-R. Przeprowadzone testy adsorpcji w warunkach nieprzepływowych wykazały, że świeży węgiel usuwał barwniki ze skutecznością 52÷62%, przy czym po regeneracji reagentem Fentona jego zdolności sorpcyjne uległy zmniejszeniu. Stwierdzono, że po pięciokrotnej regeneracji węgla aktywnego analizowane barwniki były usuwane ze skutecznością 23÷49%. Zmniejszenie zdolności adsorpcyjnych wynikało ze zmiany struktury i chemizmu powierzchni węgla aktywnego. Po kolejnych regeneracjach węgiel aktywny charakteryzował się mniejszą powierzchnią właściwą oraz większą zawartością powierzchniowych grup kwasowych i mniejszą zawartością grup zasadowych. Niekorzystnym zjawiskiem towarzyszącym regeneracji węgla aktywnego był ubytek masy, ograniczający krotność jego regeneracji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zdolności wybranych biomimetyków hormonalnych do sorpcji na kłaczkach osadu czynnego

W pracy określono zdolność trzech wybranych substancji zaliczanych do grupy biomimetyków hormonalnych - bisfenolu A (BPA), 4-n-nonylofenolu (4NP) oraz polichlorowanego bifenylu nr 7 (PCB7) - do sorpcji w procesie osadu czynnego. Skuteczność sorpcji tych substancji na kłaczkach osadu czynnego określono poprzez wyznaczenie wartości współczynnika podziału osad czynny/woda (KD). Badania przeprowadzono wykorzystując osad czynny z oczyszczalni ścieków miejskich Zabrze-Śródmieście oraz oczyszczalni ścieków przemysłowych w Zakładach Azotowych Kędzierzyn SA. Wyznaczone doświadczalnie wartości współczynnika KD w testach z osadem czynnym z oczyszczalni ścieków komunalnych wynosiły odpowiednio 475 š161 dm3/kg (BPA), 15975 š56 dm3/kg (4NP) oraz 35452 š5713 dm3/kg (PCB7). Podczas testów z osadem czynnym z oczyszczalni ścieków przemysłowych wartość współczynnika KD w przypadku 4NP oszacowano na ponad 26162 dm3/kg, natomiast wartości współczynnika KD w odniesieniu do pozostałych substancji wynosiły 897 š301 dm3/kg (BPA) oraz 15499 š526 dm3/kg (PCB7). Wyznaczone wartości współczynnika podziału osad czynny/woda wskazują, że badane substancje ulegały w znacznym stopniu sorpcji na kłaczkach osadu czynnego podczas procesu biologicznego oczyszczania ścieków.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność odsalania roztworów barwników organicznych w procesie elektrodializy

Przeprowadzono badania nad możliwością odsalania modelowych roztworów anionowych barwników organicznych metodą elektrodializy. Do tego celu wykorzystano laboratoryjny stos elektrodialityczny zawierający 10 par komór. Odsalaniu poddano roztwory pięciu barwników organicznych różniących się masą cząsteczkową (618÷1060 Da), przy natężeniu prądu w zakresie 0,05÷0,2 A. Podczas procesu elektrodializy, prowadzonego w układzie porcjowym, oznaczono stężenia barwnika i chlorku sodu w koncentracie i diluacie. Wykazano, że proces elektromembranowy pozwolił na odzyskanie barwników i soli mineralnych poprzez otrzymanie z mieszaniny barwnika i chlorku sodu dwóch strumieni - roztworu zawierającego jedynie rozpuszczony barwnik (diluat) oraz solanki pozbawionej substancji organicznych (koncentrat). Stwierdzono, że skuteczność procesu separacji istotnie za-leżała od natężenia prądu i masy cząsteczkowej barwników. Najkorzystniejsze okazało się odsalanie roztworu czerni bezpośredniej - stężenie tego barwnika w diluacie pozostawało praktycznie stałe, a stopień odsolenia roztworu wynosił 98,5%. Końcowe stężenie barwnika w koncentracie było pomijalnie małe. Wykazano, że stężenie barwników o mniejszej masie cząsteczkowej w diluacie systematycznie malało, co spowodowane było adsorpcją cząsteczek barwników w strukturze lub na powierzchni membran.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ obróbki termicznej melafiru na jego właściwości odkwaszające wodę

Wody korozyjne i agresywne na różnych etapach oczyszczania wymagają alkalizacji, co można uzyskać poprzez ich kontakt z materiałami odkwaszającymi. W pracy analizowano właściwości odkwaszające melafiru naturalnego (surowego), jak również wpływ jego prażenia w temperaturze 550°C i 900°C na intensyfikację tych właściwości. Przeprowadzono badania polegające na kontakcie wody zdemineralizowanej z próbkami melafiru surowego i prażonego w warunkach nieprzepływowych (test naczyniowy) oraz przepływowych (test kolumnowy). Zmiany jakości wody po kontakcie z melafirem analizowano na podstawie typowych wskaźników fizyczno-chemicznych. Wykazano, że melafir surowy podnosił wartość pH, zasadowość ogólną i twardość ogólną wody, czemu towarzyszył wzrost jej mineralizacji oraz zmniejszenie kwasowości ogólnej. Prażenie melafiru w temperaturze 550°C nie wpływało na zmianę jego właściwości odkwaszających, natomiast prażenie w temperaturze 900°C pozwalało na uzyskanie materiału bardzo silnie alkalizującego i remineralizującego wodę. Jego właściwości odkwaszające były nietrwałe i dochodziło do nierównomiernego wypłukiwania alkaliów, występujących w melafirze prażonym w postaci pylastej. Woda zdemineralizowana ługowała zarówno z melafiru surowego, jak i prażonego związki wapnia, magnezu, sodu i potasu, na co wskazywała zasadowość alkaliczna wody. Melafir surowy oraz prażony w temperaturze 550°C wpływał na zwiększenie zasadowości ogólnej wody pochodzącej w całości od węglanów. Zasadowość ogólna wody, pochodząca z melafiru prażonego w temperaturze 900°C, składała się natomiast głównie z wodorotlenków i częściowo z węglanów.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Fizykochemiczne właściwości mezoporowatych węgli z nanocząstkami zawierającymi żelazo i nikiel otrzymanych metodą miękkiego odwzorowania

Z powodzeniem zsyntezowano mezoporowate kompozyty węglowe zawierające żelazo i nikiel metodą miękkiego odwzorowania w środowisku kwasowym, wykorzystując floroglucynę i formaldehyd jako prekursory węglowe, trójblokowy kopolimer politlenek etylenu-politlenek propylenu-politlenek etylenu jako miękką matrycę oraz chlorek żelaza(III) i sześciowodny azotan(V) niklu(II) jako prekursory nanocząstek. Zsyntezowane kompozyty karbonizowano w trzech temperaturach: 700 oC, 850 oC i 1000  C. Analizy XRD i TGA wykazały obecność nanocząstek zawierających żelazo i nikiel (poniżej 2% wag.) w postaci Fe3C, Ni i NiH w matrycy węglowej. Adsorpcja azotu, dyfrakcja promieniowania rentgenowskiego (XRD) i spektroskopia Ramana wykazały dobre adsorpcyjne i strukturalne właściwości badanych kompozytów, obejmujące dużą powierzchnię właściwą i dużą całko-witą objętość porów z przeważającym udziałem mezoporów o wymiarach ok. 10 nm. Takie właściwości strukturalne oraz fakt, że otrzymane kompozyty są trwałe termicznie do temperatury 460÷480  C powodują, że materiały te są bardzo atrakcyjne do zastosowań w procesach adsorpcji i katalizy w inżynierii środowiska.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modele neuronowe szeregów czasowych godzinowego poboru wody w osiedlach mieszkaniowych

Omówiono wyniki modelowania i prognozowania szeregów czasowych poboru wody z miejskich sieci wodociągowych na potrzeby optymalnego sterowania procesem zaopatrzenia w wodę. Zaprezentowano wyniki weryfikacji sztucznych sieci neuronowych na przykładzie wydzielonego rejonu sieci wodociągowej w Kłodzku i we Wrocławiu. Przedstawiono analizę przydatności sztucznych sieci neuronowych w bieżącym prognozowaniu szeregów czasowych godzinowego poboru wody, która wykazała, że optymalne struktury sieci perceptronowych i liniowych nie są skomplikowane, co między innymi ułatwia proces ich douczania lub uczenia od nowa. W praktyce błędy prognozowania przy wykorzystaniu wielowarstwowych perceptronowych sieci neuronowych i liniowych sieci neuronowych okazały się porównywalne lub mniejsze od błędów predykcji wg modeli klasy ARIMA i metod wykładniczego wygładzania szeregów czasowych. Wykazano, że przydatność sieci o radialnych funkcjach bazowych do prognozowania dobowych histogramów godzinowego poboru wody była ograniczona i jednocześnie mniejsza niż sieci liniowych oraz perceptronowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ transformacji form glinu na skuteczność oczyszczania wody z zastosowaniem koagulantów spolimeryzowanych

Skuteczność koagulantów wstępnie zhydrolizowanych w usuwaniu naturalnych substancji organicznych z wody zależy nie tylko od stopnia polimeryzacji koagulantów, ale także od rodzaju usuwanych zanieczyszczeń oraz warunków prowadzenia koagulacji. Na podstawie przeprowadzonych testów ferronometrycznych stwierdzono, że po wprowadzeniu chlorków poliglinu (PACl1, PACl2 i PACl3) do wody, niezależnie od pH, zawartość form monomerowych nie ulegała na tyle istotnym zmianom, aby wpływać na skuteczność koagulacji. Wykazano, że zakres pH wody był czynnikiem wpływającym na mechanizm procesu, który był ściśle związany zarówno z pierwotną charakterystyką koagulantów, jak i formą występowania substancji organicznych w wodzie. W zakresie pH=4,8÷5,0 pro-dukty hydrolizy koagulantów wysokospolimeryzowanych występowały praktycznie w formie rozpuszczonej, natomiast produkty hydrolizy koagulantów o znacznym udziale monomerów zawierały, oprócz rozpuszczonych form glinu, również formy strącone. Podczas koagulacji z korektą pH do 4,8÷5,0, koagulant PACl3 okazał się najskuteczniejszym spośród testowanych reagentów. Stwierdzono, że w zakresie pH=7,5÷7,9 nie zostały stworzone optymalne warunki do usuwania substancji organicznych, gdyż nie zanotowano różnicy w skuteczności oczyszczania wody pomiędzy koagulantem o największym i najmniejszym udziale form polimerowych glinu. Dominującym mechanizmem usuwania substancji organicznych z wody był wówczas mechanizm koagulacji wymiatającej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Elektrodialityczne oczyszczanie solanki po regeneracji jonitów wykorzystywanych do usuwania naturalnych substancji organicznych z wody

Skutecznym procesem usuwania z wody naturalnych substancji organicznych o charakterze jonowym jest wymiana jonowa na żywicach anionowymiennych. W procesie tym powstają roztwory poregeneracyjne, których zagospodarowanie nie zostało jeszcze do końca rozwiązane. W omawianych badaniach określono skuteczność procesu elektrodializy w odzyskiwaniu chlorku sodu z solanek poregeneracyjnych zawierających substancje organiczne. Przebieg procesu przeanalizowano stosując dwa typy membran - Neosepta AMX/CMX i Neosepta ACS/CMS, przy różnym stosunku objętości roztworu zasilającego (diluatu) do roztworu odbierającego (koncentratu) - 5:5, 5:4 i 5:3. Przedmiotem badań były roztwory 12% NaCl o różnej zawartości kwasów humusowych (100 g/m3 i 1000g/m3). Uzyskane wyniki wykazały, że zastosowanie procesu elektrodializy pozwoliło na skuteczne oczyszczenie solanki poregeneracyjnej do stanu umożliwiającego ponowne jej użycie. Ponad-to wykazano, że do uzyskania najmniejszej ilości substancji humusowych w koncentracie najkorzystniejsze było zastosowanie monoselektywnych membran Neosepta ACS/CMS, przy stosunku objętości diluatu do koncentratu równym 5:4.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Doświadczenia z wprowadzania dwutlenku chloru do dezynfekcji w stacji oczyszczania wody w Mosinie

W pracy omówiono doświadczenia wynikające z wprowadzania dwutlenku chloru do dezynfekcji wody oczyszczonej na stacji "Mosina", zaopatrującej aglomerację poznańską w wodę wodociągową. Stwierdzono, że w chwili osiągnięcia jednakowego udziału dotychczas stosowanego chloru i nowo wprowadzonego dwutlenku chloru (50%/50%)) nastąpił niekontrolowany rozwój bakterii w wodzie, który został zahamowany dopiero w miarę wzrostu udziału chloru w mieszaninie dezynfektantów. Ponadto ustalono, że stosując oba środki dezynfekcyjne, zmienna powinna być dawka chloru, a dwutlenek chloru powinien być dawkowany w stałej ilości. Wykazano, że wprowadzenie nowego reagenta do wody zmieniło jej skład chemiczny, na skutek czego nastąpiły zaburzenia utrwalonej przez wiele lat równowagi w sieci wodociągowej. Ponowne doprowadzenie do stabilizacji wody w sieci było procesem długotrwałym. Rozległy system wodociągowy aglomeracji poznańskiej wymaga dobrego zabezpieczenia wody przed wtórnym zanieczyszczeniem oraz ciągłej kontroli jej jakości, przede wszystkim w zakresie analizy bakteriologicznej. Zastosowanie samego dwutlenku chloru do dezynfekcji wody w stacji wodociągowej "Mosina", bez zwiększenia skuteczności usuwania substancji organicznych, nie było możliwe.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie drożdży Yarrowia lipolytica do bioaugmentacji gruntu zanieczyszczonego olejem kreozotowym

Podano wyniki analiz mikrobiologicznych i chemicznych próbek gruntu zanieczyszczonego olejem kreozotowym na terenie zakładu przetwórstwa drewna. Wybrany teren zakładu o powierzchni ok. 0,12 ha poddano bioremediacji metodą in situ z wykorzystaniem autochtonicznych drożdży Yarrowia lipolytica do bioaugmentacji gruntu. Zastosowano trzy preparaty drożdży - komórki immobilizowane w alginianie sodu i skrobi oraz zawiesiny komórek. Do badanego gruntu wprowadzono około 2*10[do potęgi 12] komórek drożdży (238 g). Na pod-stawie uzyskanych wyników jednoznacznie wykazano poprawę struktury gruntu i zmniejszenie zawartości występujących na tym terenie zanieczyszczeń. Sumaryczna zawartość wielo-pierścieniowych węglowodorów aromatycznych zmniejszyła się 3-krotnie podczas 9 miesięcy bioremediacji. Znacząco wzrosła jedynie zawartość antracenu. Zanieczyszczenie olejem kreozotowym, mierzone jako suma węglowodorów ropopochodnych (TPH), zmniejszyło się o prawie 70% na terenie, gdzie wprowadzono drożdże unieruchomione (immobilizowane) w alginianie sodu oraz o ponad 33% na całym badanym obszarze. Wprowadzenie unieruchomionej biomasy drożdży Y. lipolytica wzbogaciło eukariotyczną mikroflorę gleby, poprawiając stosunek liczby bakterii do liczby drożdży i pleśni. Z gruntu poddanego procesowi oczyszczania, obok szczepów gatunku Y. lipolytica, wyizolowano i zidentyfikowano także drożdże Rhodotorula glutinis oraz Cryptococcus albidus.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości zastosowania GIS w wodociągach na przykładzie wybranego systemu dystrybucji wody

System informacji geograficznej (GIS - Geographic Information System) jest stosowany do zarządzania sieciami wodociągowycmi i kanalizacyjnymi zarówno na świecie, jak i w Polsce co najmniej od kilkunastu lat. Podano ogólną charakterystyką GIS, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji i podstawowych elementów jakie tworzą te systemy. W artykule przedstawiono wyniki pilotowego wdrożenia GIS do ewidencji sieci wodociągowej w wybranym osiedlu liczącym ok. 24 tys. mieszkańców. W projekcie wykorzystano oprogramowanie specjalistyczne Mb_GIS Start Edition firmy Megabit z Warszawy. Dzięki temu możliwe było wprowadzenie do bazy danych o 360 odcinkach przewodów, 24 zasuwach i 49 hydrantach. Efekty wdrożenia GIS pokazano na przykładowym fragmencie sieci wodociągowej. Optymalnym rozwiązaniem byłoby stworzenie mapy cyfrowej miasta obejmującej wszystkie rodzaje sieci. Takie podejście umożliwiłoby stworzenie kompleksowych zasobów informacji o uzbrojeniu terenu miasta. Dzięki temu również koszty wdrożenia i późniejszego utrzymania bazy danych byłyby niższe, gdyż rozłożyłyby się na poszczególne przedsiębiorstwa branżowe.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Szacowanie zmian jakości wody w systemie dystrybucji na podstawie analizy powstawania trihalometanów

Podczas transportu wody wodociągowej na duże odległości poważnym problemem staje się dostarczenie do odbiorcy wody czystej bakteriologicznie. Pociąga to za sobą konieczność wyboru takiej metody dezynfekcji, która zapewni zgodną z wymaganiami jakość wody przeznaczonej do spożycia. Stosowanie związków chloru do dezynfekcji wody prowadzi do powstawania halogenowych związków organicznych, w tym trihalometanów (THM). Zwiększenie zawartości THM w wodzie w sieci wynika nie tylko z konieczności stosowania dużych dawek chloru w procesie dezynfekcji wody, ale również z długiego czasu jej przepływu w systemie wodociągowym. Przedstawiono analizę procesu powstawania THM w sieci wodociągowej Krakowa. W oparciu o uzyskane wyniki badań podjęto próbę opracowania modelu szacowania wtórnego zanieczyszczenia wody powstającymi THM, w zależności od warunków eksploatacji systemu zaopatrzenia w wodę. W analizie uwzględniono zarówno warunki eksploatacyjne układu technologicznego oczyszczania wody, jak i niestabilne warunki funkcjonowania sieci.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wybranych czynników na pobór ciepła w lokalach mieszkalnych

Na podstawie wyników badań obliczono wartości jednostkowego rocznego poboru ciepła na cele grzewcze mieszkań w kompleksie budynków wielorodzinnych, z uwzględnieniem lokalizacji mieszkań na poszczególnych kondygnacjach. Średnia wartość tego wskaźnika w całym kompleksie mieszkaniowym wyniosła 0,222 GJ/m2a. Stwierdzono, że lokalizacja mieszkania w bryle budynku miała wpływ nie tylko na projektowe obciążenie cieplne przestrzeni ogrzewanej, ale również na rzeczywisty pobór ciepła. Jak wykazała analiza wyników pomiarów, rzeczywisty pobór ciepła zależał od usytuowania lokalu mieszkalnego w bryle całego budynku. Uzyskane wyniki analiz statystycznych wykazały prawidłowości dotyczące wpływu lokalizacji mieszkania na kondygnacjach skrajnych i pośrednich na pobór ciepła. Pozwala to na sformułowanie tezy o możliwości wyodrębnienia w budynku wielorodzinnym dwóch podstawowych grup lokali, tj. mieszczących na kondygnacjach skrajnych i pośrednich. O poborze ciepła w konkretnym lokalu mieszkalnym mogą również decydować inne czynniki, takie jak przyzwyczajenia, indywidualne oczekiwania w zakresie komfortu cieplnego oraz kultura korzystania z instalacji grzewczej budynku.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Szacowanie akceptacji ponoszenia kosztów ryzyka związanego z funkcjonowaniem systemu zaopatrzenia w wodę

Funkcjonowanie systemu zaopatrzenia w wodę związane jest z możliwością występowania różnego rodzaju zdarzeń niepożądanych, np. awarie na sieci wodociągowej, czy wtórne zanieczyszczenie wody w sieci. Ryzyko z tym związane wiąże się z realną utratą bezpieczeństwa przez konsumentów wody. Z tego względu jednym z priorytetowych działań przedsiębiorstwa wodociągowego powinno być zarządzanie ryzykiem związanym z funkcjonowaniem systemu. W pracy przedstawiono problematykę związana z zarządzaniem systemem zaopatrzenia w wodę oraz problem akceptacji ponoszenia kosztów zmniejszenia ryzyka związanego z funkcjonowaniem systemu. Zaproponowana metoda oparta jest na analizie wskaźnika jakości usług wodociągowych oraz wskaźniku jakości życia (QLI -quality of life index). Na ich podstawie zaproponowano wskaźnik akceptacji przez konsumentów wody kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo wodociągowe na ochronę systemu przed zdarzeniami niepożądanymi. Zaproponowana metoda można być wykorzystana w kompleksowym programie zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwach wodociągowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie analizy bezpieczeństwa eksploatacji do kontroli funkcjonowania zakładu oczyszczania wody

Istotnym zagadnieniem w ocenie poprawności eksploatacji zakładu oczyszczania wody jest umiejętność przewidywania warunków pracy układu technologicznego (zdarzeń), które mogą spowodować zagrożenie, a w skrajnych przypadkach utratę bezpieczeństwa funkcjonowania zakładu. W pełnej analizie bezpieczeństwa metodyka ba-dawcza winna uwzględniać zarówno niezawodność funkcjonowania ciągu technologicznego oczyszczania wody, jak i charakterystyki probabilistyczne bezpieczeństwa jakościowego wody. Zaprezentowana metodyka kompleksowej oceny bezpieczeństwa eksploatacji zakładu oczyszczania wody uwzględnia interpretację bezpieczeństwa w postaci zintegrowanego parametru, jakim jest gotowość bezpieczeństwa eksploatacyjnego. Pozwala ona na podstawie standardowych parametrów operacyjnych pracy zakładu oczyszczania wody oraz wskaźników jakości ujmowanej wody uzyskać informacje o przebiegu procesu technologicznego oczyszczania wody. Wykazano, że wykorzystanie stosunkowo prostych narzędzi statystycznych umożliwia oszacowanie dodatkowych parametrów oceny, takich jak uogólniony wskaźnik bezpieczeństwa (BJWZOW), prawdopodobieństwo błędu technologicznego (PBT) oraz prawdopodobieństwo braku skuteczności technologicznej (PBST). Parametry te pozwalają na pełną identyfikację warunków i poprawności eksploatacyjnej zakładu oczyszczania wody, które mogą stanowić podstawę do opracowania procedur planów bezpieczeństwa wody minimalizujących ryzyko eksploatacyjne układów ujmowania i oczyszczania wody. Zaprezentowana metoda analizy bezpieczeństwa eksploatacji zakładu oczyszczania wody ma charakter uniwersalny i może być zastosowana w przypadku różnych wskaźników jakości wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka