rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena wybranych właściwości zalewy solankowej i soku z kiszonych ogórków

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie żywnością funkcjonalną i tradycyj-
ną. Konsumenci poszukują produktów zawierających składniki prozdrowotne. Celem badań
była ocena wybranych właściwości zalewy solankowej oraz soków z ogórków kiszonych.
Wykonano oznaczenia zawartości witaminy C, chlorku sodu, pH, kwasowości oraz przepro-
wadzono obserwacje drobnoustrojów w badanych roztworach. Wszystkie badane roztwory
charakteryzowały się podobnymi parametrami. Stwierdzono, że zarówno zalewa solankowa,
jak i sok z ogórka kiszonego miały wysoką zawartość chlorku sodu. Jedynie zalewa solan-
kowa charakteryzowała się istotną różnicą zawartości kwasu askorbinowego w porównaniu
z sokami z ogórków kiszonych. Wykazano, że zarówno sok z ogórka kiszonego, jak i zalewa
solankowa zawierają substancje prozdrowotne. Witamina C, bakterie kwasu mlekowego i ich
metabolity, takie jak kwas mlekowy, mają pozytywny wpływ na organizm człowieka. Jednak-
że osoby, które mają problemy z nerkami lub nadciśnieniem, powinny ograniczyć spożycie
tego typu napojów ze względu na wysoką zawartość soli.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Preferencje i zachowania konsumentów na rynku kosmetyków naturalnych

Głównym celem pracy było zbadanie preferencji i zachowań na rynku kosmetyków naturalnych oraz wskazanie, jak te zachowania i preferencje zmieniły się na przestrzeni
dwóch lat. Drugim celem było zidentyfikowanie przyczyn braku zainteresowania zakupem
tego produktu wśród osób, które nie kupują kosmetyków naturalnych. Dodatkowym celem
była identyfikacja marek kosmetyków naturalnych znanych respondentom. Badanie przeprowadzono metodą CAWI, w ankiecie wzięło udział 299 respondentów, w tym 91,5% to
użytkownicy kosmetyków naturalnych. Sformułowano pięć hipotez, spośród których część
została potwierdzona, część odrzucona. Bazując na wynikach, stwierdzono m.in., że główne
motywy zakupu kosmetyków naturalnych (skład i zdrowie) nie uległy zmianie, a Internet
jest nadal głównym miejscem ich zakupu. Grono konsumentów tego produktu powiększyło
się – wciąż są to młode kobiety, ale już nie tylko z dużych miast. Nie potwierdzono jednak,
że użytkownicy kosmetyków naturalnych charakteryzują się wysokim poziomem wiedzy na
temat tych produktów. Brak wiedzy był również barierą najczęściej wskazywaną przez osoby,
które nie kupują kosmetyków naturalnych.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Regulacja osi toru – analiza projektu i przygotowanie do robót na przykładzie Centralnej Magistrali Kolejowej

W artykule omówiono zakres i zawartość Projektu regulacji osi toru opracowanego w celu zwiększenia prędkości maksymalnej pociągów pasażerskich do 250 km/h na Centralnej Magistrali Kolejowej. Wskazano na jego kompleksowy charakter oraz liczne zalety i potencjał wynikający z takiego podejścia, ze szczególnym uwzględnieniem pomiarów geodezyjnych. Przedstawiono efekt prac projektowych w postaci innowacyjnego i unikatowego w polskich warunkach wykresu regulacji osi toru, który daje w zasadzie nieograniczone możliwości w zakresie analizy Projektu i przygotowania do robót. Dodatkowo stanowi odpowiedź na wymogi Instrukcji Id-114, dotyczące projektowania niwelet roboczych oraz bardziej doskonałą, bo graficzną formę protokołu regulacji osi toru.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Analiza możliwości wykorzystania skanera laserowego do diagnostyki torów tramwajowych

W artykule odniesiono się do zagadnień pomiaru zużycia przekroju stalowych elementów nawierzchni szynowych stanowiących styk pojazdu z drogą, w oparciu o nowe technologie skaningu laserowego. Zaprezentowano przykłady coraz szerszego wykorzystania tej technologii w budownictwie kolejowym, związane z wdrażaniem metodologii BIM. Przedstawiono budowę, podstawowe parametry oraz sposób obsługi laserowego systemu pomiaru profili szyn i rozjazdów. Opisano sposób wykonania pomiarów i analizy ich wyników dla zwrotnic, przyrządów wyrównawczych, szyn w łukach o małych promieniach, zużycia falistego, pękniętych spoin oraz wadliwych połączeń szyn. W podsumowaniu sformułowano wnioski z przeprowadzonych badań, w postaci nowych proponowanych procedur utrzymaniowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Przekąski mięsne – alternatywa dla przekąsek standardowych

Celem pracy było przedstawienie rynku przekąsek mięsnych w Polsce na przy-
kładzie jednego z głównych producentów wyrobów mięsnych. Zainteresowanie przekąska-
mi mięsnymi, jako zdrową alternatywą dla przekąsek standardowych, wzrasta, ale segment
ten nie jest jeszcze konsumentom dobrze znany. Oferta mięsnych produktów przekąskowych
stale rozszerza się o nowe propozycje, będąc odpowiedzią na upodobania i potrzeby kon-
sumenckie. W artykule przedstawiono zalety przekąsek mięsnych pod względem wartości
odżywczych i zdrowotnych w porównaniu z przekąskami spożywanymi przez konsumentów
najczęściej.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rola przekąsek w żywieniu człowieka ze szczególnym uwzględnieniem przekąsek mięsnych

Celem autorów pracy było przedstawienie roli przekąsek w codziennej diecie
w Polsce i na świecie. Omówiono aktualny stan wiedzy na podstawie prowadzonych badań
ankietowych w kraju i w ujęciu globalnym, z uwzględnieniem przekąsek zalecanych i nieza-
lecanych w diecie człowieka dla różnych grup wiekowych. Spożywanie przekąsek ma duży
udział w nawykach żywieniowych, szczególnie wśród nastolatków. Wiedza na temat wpływu
zachowań żywieniowych związanych ze spożywaniem przekąsek na masę ciała i stan zdrowia
ma kluczowe znaczenie dla określenia działań publicznych w zakresie promowania zdrowych
nawyków żywieniowych. Wykazano, że preferencje smakowe względem przekąsek różnią
się w zależności od regionu czy państwa. Zwrócono uwagę na dynamicznie rozwijający się
sektor przekąsek mięsnych w Polsce i na świecie. Decyzje zakupowe dotyczące przekąsek po-
winny się opierać na wiedzy konsumentów, pozyskanej głównie w czasie edukacji szkolnej,
a uzupełnionej informacjami ze środków masowego przekazu oraz na daleko idącej rozwa-
dze/roztropności.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wegetarianizm i jego odmiany jako alternatywa dla diety tradycyjnej

Celem pracy była ocena wiedzy na temat diety wegetariańskiej (wykluczającej
z jadłospisu mięso), diety fleksitariańskiej (ograniczającej w jadłospisie mięso) oraz diety
tradycyjnej w oparciu o przeprowadzone badania ankietowe. Hipotezą pracy jest wykazanie,
że dieta wegetariańska jest wartościowa dla zdrowia człowieka. W badaniu wzięło udział
380 respondentów, bez ograniczeń wiekowych. Stwierdzono, że zdecydowana większość́ an-
kietowanych będących na diecie wegetariańskiej cechuje się większą wiedzą na temat spo-
żywanych produktów, jest bardziej zadowolona ze swojej diety oraz pragnie w przyszłości
ją kontynuować. Zauważono także duży wzrost zainteresowania respondentów nową formą
zdrowego żywienia, jaką jest dieta fleksitariańska. Wzrost poziomu wiedzy na temat sposo-
bów odżywiania i świadomości pozyskiwania żywności powinien skutkować wyeliminowa-
niem negatywnych opinii wobec diety wegeteriańskiej (weganofobia) oraz przyczynić się
do spowolnienia degradacji środowiska, marnotrawstwa żywności i chorób związanych ze
spożywaniem zanieczyszczonej i wysoko przetworzonej żywności.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ mikronizacji na morfologię i właściwości fizykochemiczne nasion owsa

Owies jest cennym źródłem błonnika pokarmowego, nienasyconych kwasów
tłuszczowych, galaktolipidów, składników mineralnych oraz białek. Zbadano wpływ intensywności i czasu mielenia na wielkość, kształt i właściwości fizykochemiczne nasion owsa.
W celu scharakteryzowania morfologii i struktury molekularnej badanego materiału zastosowano skaningową przejściową mikroskopię elektronową oraz spektroskopię w zakresie średniej
podczerwieni. Omówiono zależności między czasem mielenia, wymiarami cząstek i zmianami
profili spektralnych w podczerwieni. Wykazano, że materiał o znacznie zmniejszonych wymiarach cząstek ma kształt quasi-sferyczny i regularny. Mikronizacja wpływa na zrywanie polisacharydowych międzycząsteczkowych wiązań wodorowych oraz wiązań C-O-C, co powoduje
powstawanie mniej uporządkowanych i krótszych łańcuchów polisacharydowych. Mikronizacja może poprawić niektóre właściwości użytkowe nasion owsa jako składnika żywności

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wykorzystanie zmodernizowanej infrastruktury kolejowej w Polsce

Artykuł dotyczy zagadnienia wykorzystania infrastruktury kolejowej ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania odcinków linii kolejowych objętych inwestycjami modernizacyjnymi. W jego pierwszej części za pomocą wskaźników eksploatacyjnych scharakteryzowano wykorzystanie infrastruktury kolejowej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Następnie przedstawiona została metoda oceny rzeczywistego wykorzystania odcinków linii kolejowych, na których w ostatnich latach zostały zrealizowane projekty modernizacyjne w ramach różnych programów finansowanych zarówno ze środków UE, jak i środków krajowych. Metoda opiera się na porównaniu średnich wartości czasów przejazdów i liczby pociągów w okresie 5 lat (2005-2009) poprzedzających inwestycje i 5 lat po ich realizacji (2015-2019). Jest ona aplikowana do oceny wykorzystania wybranych odcinków na sieci PKP Polskie Linie Kolejowe.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Wykorzystanie metody przypadku w doskonaleniu jakości produktów żywnościowych oraz zapewnienia ich bezpieczeństwa

Celem autorów pracy jest przedstawienie możliwości zastosowania metody
przypadku w realizacji przedmiotów z zakresu technologii żywności i żywienia oraz nauk
o jakości przez studentów studiów I i II stopnia na UE we Wrocławiu. Studenci studiów
I stopnia mieli zaprezentować w formie eseju przykład z własnego doświadczenia, umożliwiający udoskonalenie procesu w oparciu o wykorzystanie analizy przyczyn i skutków błędów FMEA. Studenci studiów II stopnia mieli ukazać w formie eseju i prezentacji nieuczciwość producentów żywności i afery, które zachwiały wiarę konsumentów w bezpieczeństwo
żywności. Zastosowanie metody przypadku skutkowało tym, że osoby ją stosujące mogły
w praktycznym aspekcie zastosować analizę FMEA, przedstawić nieprawidłowości oraz
wskazać na działania zapobiegawcze i doskonalące. Metoda przypadku jest kształcąca zarówno dla studentów, jak i dla prowadzącego, zmusza go bowiem do poszukiwania takich
rozwiązań dydaktycznych, aby teoria mogła znaleźć zastosowanie w praktyce.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza opinii konsumentów na temat bezpieczeństwa opakowań do żywności. Badania wstępne

Opakowanie do żywności ma istotny wpływ na bezpieczeństwo zapakowanego
środka spożywczego i konsumenta. Celem pracy była analiza opinii konsumentów na temat
bezpieczeństwa opakowań do żywności. W ankiecie wzięło udział 204 respondentów. Większość z nich nie była przekonana o całkowitym bezpieczeństwie opakowań przeznaczonych
do kontaktu z żywnością. W ich opinii najlepszym materiałem opakowaniowym było szkło,
jednakże rodzaj opakowania rzadko wpływał na wybór produktu spożywczego. Można przypuszczać, że wygoda użytkowania, funkcjonalność i atrakcyjność opakowania wciąż mają dla
konsumentów większe znaczenie niż bezpieczeństwo i ekologia. Wszyscy respondenci dostrzegali ważną rolę opakowania w zapewnianiu bezpieczeństwa żywności. Ponad połowa
badanych wskazała stosowanie substancji niedozwolonych do kontaktu z żywnością w procesie produkcji materiałów opakowaniowych jako zagrożenie występujące najczęściej. Może to
świadczyć o braku wiedzy respondentów o obowiązujących w Polsce i UE rozwiązaniach
zapewniających konsumentom bezpieczeństwo.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Częstotliwość i preferencje spożycia przez mieszkańców województwa dolnośląskiego w wieku 19-50 lat mrożonych deserów jako funkcjonalnej żywności probiotycznej

Celem artykułu była ocena częstotliwości i preferencji spożycia mrożonych
deserów (lodów i sorbetów) przez osoby dorosłe oraz ocena ich wiedzy na temat tych produktów probiotycznych. Badaniem objęto 52 osoby (w wieku 19-50 lat) pośrednią metodą ankietową CAWI (Computer-Assisted Web Interview). Stwierdzono, że respondenci preferują naturalną żywność probiotyczną, mają podstawową wiedzę dotyczącą probiotyków, lubią
spożywać lody, co czynią najczęściej kilka razy w tygodniu w porze letniej, preferują smaki
lodów czekoladowy i śmietankowy oraz malinowy sorbetów. Respondenci nie słyszeli o lodach probiotycznych, ale chętnie by je spróbowali i włączyli do diety. Zasadne jest promowanie wśród społeczeństwa lodów probiotycznych o cennych walorach prozdrowotnych mające
na celu uzupełnienia i urozmaicenia diety.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Preferencje i zachowania turystów krajowych na rynku gastronomicznym na przykładzie Wrocławia

Gastronomia odgrywa coraz większą rolę w kreowaniu atrakcyjności turystycznej współczesnych miast. Przedsiębiorstwa gastronomiczne stoją przed wyzwaniem
sprostania oczekiwaniom turystów, którzy często postrzegają atrakcyjność turystyczną miasta
przez pryzmat usług żywieniowych. Celem pracy była analiza preferencji żywieniowych turystów krajowych i ocena bazy gastronomicznej we Wrocławiu w kontekście zaspokojenia
oczekiwań turystów. W badaniach ankietowych wzięło udział 210 respondentów, którzy odwiedzili Wrocław oraz korzystali w tym mieście z usług gastronomicznych. Z przeprowadzonego badania wynika, że turyści przy wyborze miejsca wyżywienia zwracają uwagę na smak
(jakość) posiłków, przystępne ceny oraz szybkość obsługi. W wyniku przeprowadzonej analizy i oceny badań stwierdzono, że baza gastronomiczna w centrum miasta odznacza się dużym
potencjałem, pozwalającym na zaspokojenie oczekiwań turystów krajowych.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wykorzystanie testu chi-kwadrat w badaniach preferencji żywieniowych konsumentów

W badaniach postaw i preferencji konsumentów do pomiaru cech o charakterze
jakościowym stosowane są skale nominalne i porządkowe. Najczęściej wykorzystywanym
testem do sprawdzenia, czy między analizowanymi zmiennymi nominalnymi zachodzi zależ-
ność, jest opracowany w 1900 r. przez Karla Pearsona test niezależności χ2. Służy on weryfi-
kacji hipotezy zerowej (H0), że dwie badane zmienne są niezależne. Celem pracy jest przybli-
żenie czytelnikowi w sposób przejrzysty i praktyczny zasad stosowania testu niezależności χ2.
Na przykładach wybranych danych pochodzących z badania ankietowego, przeprowadzone-
go w okresie luty-kwiecień 2020 r. na grupie 210 turystów korzystających z usług gastrono-
micznych we Wrocławiu, zaprezentowano wykorzystanie testu χ2 do badania współzależności
zmiennych nominalnych. Przykłady zastosowania testu niezależności χ2 przedstawiono
w ujęciu zarówno uproszczonym, wykorzystując dostępną w programie Microsoft Excel 2010
funkcję chi.test, jak i w ujęciu pełnej procedury obliczeniowej.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Gluten w żywności - korzyści i zagrożenia

Gluten jest mieszaniną prolamin występujących w ziarnach takich zbóż, jak:
pszenica, jęczmień, żyto, owies. Obecność glutenu w diecie może wywoływać nieprawidłową
odpowiedź organizmu, która może się objawiać jako celiakia, nadwrażliwość lub alergia na
gluten. Jedyną skuteczną metodą leczenia chorób wywołanych przez gluten jest jego całkowita eliminacja z pożywienia. Ze względu na panującą modę na dietę bezglutenową wiele osób
eliminuje gluten ze swoich jadłospisów, mimo że nie są one zmuszone do stosowania diety
eliminacyjnej. Celem artykułu było przedstawienie podstawowych informacji dotyczących
glutenu z punktu widzenia konsumenta. Charakterystyka zbóż zawierających gluten, problemy związane z nietolerancją glutenu w diecie, dieta bezglutenowa to główne zagadnienia
omówione w pracy.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Otyłość - przyczyny, rodzaje, leczenie, skutki

Otyłość jest aktualnie uważana za jeden z najbardziej krytycznych problemów
zdrowotnych na świecie. Z każdym rokiem dotyczy on rosnącej populacji w krajach europejskich, również w Polsce. Istnieje wiele dowodów na wpływ otyłości na inne jednostki chorobowe, takie jak cukrzyca typu II, choroba niedokrwienna serca, nowotwory. Styl życia,
w połączeniu z szybkim rozwojem nowych technologii, powoduje, że ludzie stają się wygodniejsi, chętniej jedzą poza domem, często wprowadzając do swojego życia diety zawierające
nadmierną ilość energii. Zła dieta w połączeniu z brakiem aktywności fizycznej jest głównym
czynnikiem prowadzącym do nadwagi i otyłości. Celem artykułu było przedstawienie wybranych aspektów otyłości, tj. czynników na nią wpływających, jej rodzajów, metod leczenia
oraz skutków.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zachowania konsumenckie związane z wyborem mlecznych produktów light i ich uwarunkowania

Cele artykułu stanowiły przedstawienie specyfiki produktów o obniżonej za-
wartości energetycznej oraz poznanie opinii i wiedzy ankietowanych na temat spożywania
produktów light z wyszczególnieniem produktów mlecznych. Większość respondentów zna
termin „żywność niskokaloryczna”, czyta informacje zawarte na etykietach, kierując się chę-
cią zmiany swoich nawyków żywieniowych, ciekawością lub przyzwyczajeniem, oraz wska-
zuje, że spożywanie produktów light sprzyja odchudzaniu. Tylko nieliczni badani (11%) zali-
czają produkty light do żywności funkcjonalnej. Prawie połowa z nich nie ma wiedzy na
temat zagrożeń dla zdrowia wynikających z negatywnego wpływu składników dodawanych
do produktów light, a 20% uważa, że można je spożywać bez ograniczeń. Jako kryteria wy-
boru mlecznych produktów light ankietowani wymieniają walory smakowe, skład produktu
oraz cenę. Na chęć dotarcia do pełniejszej wiedzy na temat zdrowotnych aspektów spożywa-
nia żywności niskoenergetycznej wskazało 55% ankietowanych.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wykorzystanie metody projektu w doskonaleniu jakości produktów żywnościowych

Celem artykułu jest przedstawienie użycia metody projektu w doskonaleniu
jakości produktów żywnościowych. W pracy wykorzystano fragment wykonanego projektu.
Przedstawiono właściwości towaroznawcze rogala świętomarcińskiego, proces technologiczny jego wytwarzania oraz wybrane narzędzia zarządzania jakością i metodę tzw. domu jakości, pozwalające na utrzymanie lub poprawę stwierdzonego w procesie produkcyjnym pogorszenia jakości tego produktu. Zastosowanie metody projektu w procesie dydaktycznym
wymaga połączenia wiedzy z zakresu towaroznawstwa, technologii żywności, przeprowadzenia oceny konsumenckiej, użycia wybranych narzędzi i metod zarządzania jakością, a także
umiejętności pracy zespołowej, polegającej na zidentyfikowaniu przyczyn pogorszenia się
jakości wybranego produktu, ich wyeliminowaniu i zapewnieniu jakości tego produktu lub jej
poprawy. Niniejszy artykuł ma zachęcić dydaktyków do praktycznego zastosowania aktywnej
metody nauczania, jaką jest metoda projektu.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Propozycja zmian granic osiedli oraz obszarów przemysłowych w Płocku

Aktualny etap rozwoju urbanizacyjnego Płocka oraz zakończenie realizacji podstawowych magistralnych
tras komunikacyjnych w mieście stanowi podstawę do dokonania korekty granic niektórych osiedli i utworzenie
nowych obszarów przemysłowych. Skorygowany podział przestrzenny Płocka na jednostki terenowo-administracyjne
powinien uwzględniać: historię terenu oraz jego infrastrukturę techniczną i społeczną. Decyzje
o granicach osiedli leżą w gestii Rady Miasta Płocka, która reprezentuje miejskie społeczeństwo obywatelskie.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Samodzielność finansowa miast na prawach powiatu w okresie pandemii na przykładzie miast województwa mazowieckiego

W artykule podjęto próbę określenia istoty i funkcji miast na prawach powiatu w strukturze samorządu terytorialnego
Polski. W ramach charakterystyki dochodów budżetowych tychże jednostek terytorialnych zwrócono
uwagę na dwoistość wpływów wynikających z pełnienia funkcji gminy i powiatu. Wskazano na znaczenie
dochodów własnych w swobodzie kształtowania celów polityki regionalnej. Wykazano, że rok pandemii
negatywnie odbił się na wskaźniku samodzielności finansowej miast na prawach powiatu w województwie
mazowieckim.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji
Funkcjonowanie harcerskiego ośrodka w Łącku k/Płocka w 1920 r.

W 1920 r. pałac w Łącku koło Płocka wraz z otaczającym go terenem był użytkowany przez Związek
Harcerstwa Polskiego. W zamierzeniu Naczelnictwa ZHP miał to być ośrodek pracy harcerskiej i baza materialna
dla organizowanych kursów harcerskich. W lipcu 1920 r. odbył się tam harcerski kurs instruktorski dla
nauczycielek. W sierpniu 1920 r. w pałacu byli zakwaterowani uchodźcy oraz mieścił się szpital wojskowy.
Z powodu zniszczeń, dokonanych przez obsługę szpitala i uchodźców w 1921 r. pałac wrócił pod zarząd
Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych i w 1923 r. został przekazany Państwowemu Stadu Ogierów
w Łącku.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Doktor Franciszek Gumowski z Sierpca. Aneks biograficzny

W artykule podjęto próbę uzupełnienia życiorysu Franciszka Gumowskiego, zamieszczonego w jubileuszowym
opracowaniu biograficznym wydanym z okazji 200-lecia Towarzystwa Naukowego Płockiego. Gumowski
(1863-1939) był lekarzem w Sierpcu, aktywnym miejscowym działaczem społecznym, w tym współzałożycielem
i pierwszym prezesem sierpeckiego oddziału Towarzystwa Naukowego Płockiego.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Nieznany list Aleksieja Tołstoja do Gustawa Zielińskiego

Artykuł zawiera francuskojęzyczny oryginał i polskie tłumaczenie listu Aleksieja Tołstoja (1817–1875) do
Gustawa Zielińskiego (1809–1881). Rękopis przechowywany w Archiwum TNP nie był dotychczas publikowany.
Jest świadectwem spotkania pisarzy w podróży, przychylnej opinii A. Tołstoja o poezjach właściciela
Skępego i ich pokrewieństwie ideowym. Obaj obserwowali z niepokojem zyskujące popularność w drugiej
połowie XIX w. prądy materialistyczne i nihilistyczne. W przetrwanie bliskich pisarzom „pięknych idei” (chrześcijańskiej
etyki i romantycznego idealizmu) mocno wierzył właściciel Krasnego Rogu, podtrzymując na duchu
niedawnego towarzysza podróży.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo