rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kształtowanie się współczynnika wilgotności gleby w zlewni potoku Mątny w Gorcach

W pracy przedstawiono wyniki oznaczeń współczynnika wilgotności gleby, zdefiniowanego jako stosunek zawartości wody w dowolnym punkcie zlewni w stosunku do zawartości wody w poziomie bazowym, zlokalizowanym na wierzchowinie zlewni, przeprowadzonych według modelu zaproponowanego przez Svetlitchnyi i in. Uzyskane wyniki porównano z wynikami oznaczeń empirycznych, przeprowadzonych w różnych warunkach wilgotności gleby. Rozkład przestrzenny wilgotności gleby opracowano metodą krigingu na podstawie pomiarów objętościowej zawartości wody wyznaczonej za pomocą urządzenia TDR HH2 przeprowadzonych w trzech okresach o AMC (Antedescent Moisture Conditions). Badania przeprowadzono w zlewni potoku Mątny, o powierzchni 1,47 km<sub>2</sub> położonej w na granicy Gorców i Beskidu Wyspowego. Analiza porównawcza pokazała dość słabe dopasowanie modelu do danych eksperymentalnych uzyskanych dla badanej zlewni. Model zaproponowany przez Svetlitchnyi i in. wymaga analizy wpływu innych czynników na kształtowanie się tego współczynnika na obszarze zlewni.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Biogazownia jako element mający pozytywny wpływ na zmiany środowiskowe przestrzeni wiejskich

We współczesnym krajobrazie wsi, coraz częstszym elementem instalacji rolniczych jest biogazownia rolnicza. Należy zadać sobie istotne pytanie, czy nowe technologicznie obiekty, jakimi są biogazownie rolnicza o średniej mocy 1 MW, wyszczególnione jako inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w rozwoju ruralistycznym stają się jego integralną częścią jako nowa forma zabudowy wiejskiej. Nieuchronne dziś zmiany w krajobrazie wiejskim i sposób prowadzenia działalności rolniczej mają zarówno pozytywny jak i negatywny wpływ na środowisko przestrzeni wiejskiej. Biogazownie jako nowe obiekty w rozwijającym się przemyśle wiejskim stanowią niewątpliwe ważny element na drodze pozyskiwania zielonej energii. Najważniejszym dla powodzenia powstania i funkcjonowania biogazowni jest jej lokalizacja, ma to znaczenie nie tylko ze względów ekonomicznych ale również społeczno-środowiskowych jak również krajobrazowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przegląd wybranych biologicznych metod oceny stanu środowiska naturalnego

Efektem działalności człowieka są między innymi trafiające do środowiska ksenobiotyki. Szczególnie zanieczyszczenie gleb prowadzi do ich degradacji, co ostatecznie może wiązać się z zachwianiem równowagi biologicznej danego ekosystemu. Standardowo do oceny stanu środowiska glebowego wykorzystuje się chemiczne metody, które nie zawsze są szybkie i tanie. W związku z tym, praktyka oraz nauka przy monitoringu środowiska coraz częściej sięga po metody biologiczne, które w większości spełniają takie warunki, stając się uzupełnieniem rutynowej praktyki laboratoryjnej. Niniejsza praca prezentuje przegląd powszechnie wykorzystywanych, wybranych metod biologicznych służących do oszacowania jakości środowiska glebowego. W pierwszej części artykułu omówiono biomonitoring jako pierwszy etap kontroli polegający na obserwacji organizmów wskaźnikowych. W kolejnej części skupiono się na biotestach, wskazując ich większe bądź mniejsze zastosowanie potwierdzone literaturą przedmiotu. Szczególna uwaga autorek pracy została zwrócona na fitotesty oraz testy wykorzystujące bezkręgowce.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wymogi ekoprojektowania odkurzaczy według Rozporządzenia Komisji (UE) nr 666/2013

Od kilku lat w zakres prawodawstwa Unii Europejskiej systematycznie wprowadzane są akty wykonawcze do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającej ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią. Ostatnio szczególnie wiele dyskusji wzbudza wprowadzone w lipcu 2013 roku Rozporządzenie 666/2013 regulujące wymogi ekoprojektowe dla odkurzaczy. W niniejszym artykule omówiono tło powstania samej Dyrektywy 2009/125/WE i wyjaśniono koncepcję, która leży u podstaw formułowania wymogów ekoprojektowych dla rożnych grup produktów zasilanych energią, szczególnie zaś podkreślono rolę środowiskowej oceny cyklu życia (LCA).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie przepływów wody ogólnej na przyłączu wodociągowym w budynkach użyteczności publicznej

Istotnym czynnikiem dla doboru wodomierzy głównych jest precyzyjne określenie przepływów obliczeniowych, wartości ich nieprzewyższenia. Obecnie normatywy techniczne, na podstawie których następuję określenie przepływów obliczeniowych dla doboru średnic przyłączy wodociągowych i w konsekwencji doboru wodomierzy, nie są miarodajne w stosunku do przepływów rzeczywistych, co daje podstawy do stwierdzenia, że normy zharmonizowane nie odpowiadają w założeniach warunkom polskim i wymagają korekty. W artykule zostaną zaprezentowanie metody określenia rzeczywistego przepływu obliczeniowego na przyłączu wodociągowym, który ma wpływ na poprawny dobór wodomierzy głównych w obiektach użyteczności publicznej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wpływu rzeźby terenu na kształtowanie krajobrazu przyrodniczego i jego zagospodarowanie

Ukształtowanie rzeźby terenu ma podstawowy wpływ na zjawiska przyrodnicze zachodzące na powierzchni Ziemi. Dyrektywa 2000/60/WE (Ramowa Dyrektywa Wodna) Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (23.10.2000) nakazuje wprowadzenie obowiązku zrównoważonego gospodarowania zasobami wody, między innymi poprzez ochronę przed pogarszaniem się stanu wód, ekosystemów wodnych oraz ekosystemów lądowych i terenów podmokłych zależnych od wody. Geneza powstania terenów podmokłych oraz zbiorników naturalnych wody związana ze strukturą i typem gleb, ukształtowaniem terenu, ze spływem powierzchniowym wód w cyklu hydrologicznym oraz z wodami podziemnymi, które przy pochyłej warstwie nieprzepuszczalnej występują w postaci strumienia płynącej wody, znajdującej ujście w postaci źródeł lub sap. Ukształtowanie terenu jest funkcją grawitacyjnego zniesienia stokowego gleby będącego gęsto-plastycznym biegiem złoża powierzchownego po powierzchni nachylonej opisywanym równaniem Szwedowa-Binghama. Ruch gleby na skosach ustaje po osiągnięciu nachylenia końcowego. Stanem końcowym będzie profil H = H0, na którym krusz już jest w warunkach stabilności. W miarę upływu czasu kształt profilu dowolnego zbocza stanie się regularny niezależne od jego stanu pierwotnego, przy czym w jego dolnej części uformuje się strefa akumulacji kruszy, która przy określonych warunkach hydrologicznych i glebowych stanowić będzie naturalną zaporę wód powierzchniowych i zaskórnych. Celem prowadzenia badań było opracowanie metod oceny stabilności ukształtowania terenu z wykorzystaniem nowoczesnych metod fotogrametrycznych i geoinformacyjnych oraz pozyskiwania obszarów zagrożonych podtopieniem i zanieczyszczeniami związanymi z powierzchniowymi oraz gruntowymi spływami wód.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwość zastosowania pola magnetycznego do kondycjonowania osadów ściekowych

Celem pracy było określenie możliwości zastosowania pola magnetycznego do kondycjonowania osadów preparowanych dualną metodą chemiczną z zastosowaniem koagulanta żelazowego PIX 113, oraz 2 rodzajów organicznych polielektrolitów: Superfloc C-494, oraz Superfloc C-496. W celu dokonania oceny wpływu parametrów procesowych (prędkość i kierunek przepływu osadów przez cewkę) badania prowadzono w kilku kombinacjach badawczych różniących się sposobem preparowania osadów, oraz kierunkiem i prędkością przepływu przez solenoid. Analizy podzielono na 2 etapy, różniące się zastosowanym polielektrolitem. Do określenia zmian podatności na odwadnianie posłużono się testem czasu ssania kapilarnego, oraz oporem właściwym filtracji i uwodnieniem końcowym osadów. Oceny jakości cieczy osadowych dokonano na podstawie wartości chemicznego zapotrzebowania na tlen. Najkorzystniejsze efekty oddziaływania pola magnetycznego osiągnięto stosując polimer Superfloc C-494, oraz przepływ przez solenoid w kierunku S-N z prędkością 1.0 l/min. Uzyskane rezultaty świadczą jednak o tym, że wpływ pola magnetycznego na podatność na odwadnianie badanych osadów jest zmienny, zależny zarówno od kierunku i prędkości przepływu osadów, jak również od rodzaju środka kondycjonującego. Aby móc jednoznacznie określić możliwość zastosowania pola magnetycznego do kondycjonowania osadów ściekowych, niezbędne są dalsze badania.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola zbiorników małej retencji w kształtowaniu jakości wód powierzchniowych na Podlasiu

Celem badań była ocena jakości wody w dwóch małych zbiornikach retencyjnych oraz oszacowanie ilości zatrzymanych zanieczyszczeń przez oba zbiorniki. Badania zmian jakości wody oraz analizę czynników ją determinujących prowadzono na dwóch zbiornikach małej retencji położonych w województwie podlaskim: Ciechanowiec, zlokalizowanym na rzece Nurzec oraz Bobra Wielka umiejscowionym na rzece Biebrza. Podstawowe parametry fizyko-chemiczne wód zbiorników oraz wód je zasilających w większości nie wykraczają poza wartości dopuszczalne dla klas I-II. Jedynie wysokie stężenia fosforanów, dopływające bezpośrednio do rzek zasilających zbiorniki, wielokrotnie przekraczają ilości dopuszczalne i mogą być potencjalnym źródłem zanieczyszczenia badanych akwenów. Coroczne zwiększanie się ilości dopływających zanieczyszczeń wskazuje na powolny wzrost poziomu degradacji zalewów. Badane zbiorniki należy poddać zabiegom rekultywacyjnym ponieważ nie spełniają roli w ograniczaniu zanieczyszczeń dopływających ze zlewni.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój systemu zieleni miejskiej w Głogowie

Niewykorzystanie wartości obszarów biologicznie czynnych w ośrodkach miejskich stanowią duży problem w naszym kraju. Brak ochrony i właściwego kształtowania terenów zieleni oraz błędne wskazania planistyczne, które przekształcają obszary zieleni na inne funkcje, degradują miasta. W artykule podjęto retrospektywną, kartograficzną analizę systemów zieleni w Głogowie w ciągu ostatni 400 lat. Wykazała ona, że miasto rozwijało się w sposób zrównoważony. Wnioski z analiz mogą posłużyć za wytyczne dla innych miast o podobnym układzie, lokalizacji i historii.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie i ochrona zasobów powierzchni gruntów w województwie podkarpackim

W pracy przedstawiono zmiany w wykorzystaniu zasobów powierzchni gruntów w województwie podkarpackim na tle ogólnej powierzchni Polski i województwa, odpowiednio w latach 2000-2006. Analizowano również zagrożenie gleb erozją wietrzną, wodną powierzchniową i wąwozową. W badanym okresie stwierdzono niewielkie, lecz systematyczne zwiększanie się obszaru użytków rolnych i gruntów leśnych oraz zadrzewionych. Wynika to ze zmian zakresu w dotychczasowej ewidencji użytków rolnych od 2002 roku. Jednocześnie nastąpiło zmniejszenie obszaru gruntów pod wodami, zabudowanych i zurbanizowanych gruntów rolnych i leśnych wyłączonych z produkcji oraz gruntów zdewastowanych i zdegradowanych. Ze względu na ukształtowanie powierzchni, specyficzną budowę geologiczną, warunki klimatyczne i działalność człowieka, w województwie podkarpackim występuje znaczne zagrożenie gleb erozją, szczególnie wodną powierzchniową, a w mniejszym stopniu wąwozową i wietrzną. Zagrożeniem są również ruchy masowe ziemi (osuwiska). Opracowanie podjęto celem określenia stanu i wykorzystania zasobów powierzchni gruntów w województwie podkarpackim wraz z elementami ochrony w kontekście możliwości spowolnienia niekorzystnych przemian.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość wybranych metali ciężkich w grzybach jadalnych

Celem przeprowadzonych badań było oznaczenie zawartości żelaza, manganu, miedzi, cynku i niklu w grzybach leśnych – podgrzybku brunatnym (Xerocomus badius), a także pochodzących z upraw celowych – pieczarce białej i brązowej (Agaricus bisporus) oraz boczniaku ostrogowatym (Pleurotus ostreatus). Grzyby leśne pochodziły z kompleksów leśnych położonych w województwie mazowieckim w powiatach: siedleckim, sokołowskim, łosickim i łukowskim. Pieczarki białe i brązowe oraz boczniaki zakupiono w lokalnych sklepach sieci: „Społem”, „Topaz”, „Kaufland” i „Warzywniak”. Zawartość metali ogółem oznaczono metodą atomowej spektrometrii emisyjnej z plazmą indukcyjnie wzbudzoną, po wcześniejszej mineralizacji materiałów na „sucho” w piecu muflowym w temperaturze 450°C i rozpuszczeniu popiołu w 10% roztworze HCl. Największą średnią zawartość cynku i manganu ogółem zawierał podgrzybek brunatny, miedzi – pieczarka brązowa, niklu – pieczarka biała, a żelaza – boczniak ostrogowaty. Najmniejszą zawartość ogółem miedzi, cynku, i niklu oznaczono w boczniaku ostrogowatym, a żelaza i manganu w pieczarce białej. Przeprowadzona analiza statystyczna wykazała istotne zależności miedzy średnią zawartością żelaza i niklu oraz manganu i cynku w analizowanych grzybach, o czym świadczą wysokie wartości współczynników korelacji liniowej, odpowiednio – 0,77 i 0,86.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wieloletnich zmian stanu troficznego zbiornika Tresna w aspekcie jego lokalizacji i roli w kaskadzie zbiorników

Zbiornik Tresna pełni szczególną rolę w kaskadzie stanowiąc swoistą ochronę kolejnych zbiorników na Sole. Jego stan troficzny wpływa na kształtowanie jakości wody w pozostałych zbiornikach. Celem badań była analiza wieloletniej dynamiki stanu troficznego zbiornika oraz próba ustalenia priorytetowych czynników jego eutrofizacji. Podstawą opracowania były dane monitoringu zbiornika prowadzonego w okresie 2000–2015 przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach. Oceny stanu trofii dokonano w oparciu o wskaźnik ITS (Index of Trophical State), a uzyskane wyniki zweryfikowano za pomocą indeksów Carlsona TSI (Trophic State Index) oraz wykorzystując Rozporządzenia Ministra Środowiska dotyczące oceny eutrofizacji. Zbieżność ocen uzyskanych na podstawie indeksów ITS i TSI z wynikami ocen innych autorów, pozwoliła uznać wskaźnik ITS jako wiarygodny oraz łatwy i szybki w zastosowaniu. Na jego podstawie stwierdzono stan eutrofii wód Zbiornika Tresna oraz zasilającej go Soły. Zaś na podstawie analizy korelacyjnej przeprowadzonej w celu ustalenia priorytetowych czynników eutrofizacji w badanym zbiorniku stwierdzono, że jego stan troficzny jest uwarunkowany głównie wartością wskaźnika BZT5, warunkami tlenowymi i stężeniem fosforu ogólnego. Uzyskane wyniki oceny wysokiego stanu troficznego wskazują na konieczność ochrony zbiornika i podjęcia działań zapobiegających eutrofizacji zarówno w samym zbiorniku jak i jego zlewni, z uwzględnieniem priorytetowych czynników tego procesu i roli zbiornika w kaskadzie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Różnorodność i walory przyrodnicze zbiorowisk mokradłowych w Dolinie Białej, w centrum Białegostoku

W pracy przedstawiono wyniki badań fitosocjologicznych prowadzonych w 2010 r. w dolinie Białej, w centrum Białegostoku. W badaniach stwierdzono występowanie 11 zbiorowisk roślinnych, w tym 2 cenne zbiorowiska leśne wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz 9 zbiorowisk nieleśnych i 7 chronionych gatunków roślin. Ocena walorów przyrodniczych siedlisk mokradłowych wokół koryta rzeki Białej wskazuje na obecność cennych i rzadko występujących zbiorowisk roślinnych na terenach miejskich, w randze obiektów od średnio umiarkowanych (klasa V) i umiarkowanych walorów przyrodniczych (klasa IV) do małych walorów (klasy I-III). Obecność zbiorowisk mokradłowych w śródmiejskiej dolinie rzecznej stanowi o szczególnej wartości przyrodniczej i atrakcyjności biologicznej badanego obszaru.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przemiany roślinności doliny Wieprza w Roztoczańskim Parku Narodowym

Praca dotyczy oceny zmian jakie zaszły na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia  w zbiorowiskach łąkowych występujących w dolinie rzeki Wieprz na obszarze Roztoczańskiego  Parku Narodowego. W każdym z terminów (2002 oraz 2011 r.) wykonano mapy rozmieszczenia  roślinności rzeczywistej oraz dokumentację w postaci 53 zdjęć fitosocjologicznych metodą  Braun-Blanquet'a. Analiza obejmowała porównanie inwentarza oraz powierzchni fitocenoz poszczególnych zespołów roślinnych oraz ich spektrów synekologicznych. Roślinność badanego  obszaru reprezentowała 13 zespołów oraz 2 zbiorowiska. Zmianie uległ inwentarz zbiorowisk;  pojawiły się płaty pięciu nie występujących wcześniej zespołów, zanikły natomiast fitocenozy  trzech. Nastąpiły zmiany wilgotności siedlisk, przy czym wyraźniejsza była tendencja do  wtórnego zabagniania, co przejawiało się wzrostem udziału gatunków z klas Phragmitetea i  Scheuchzerio-Caricetea nigrae. W dynamice zbiorowisk roślinnych obserwowano wszystkie  procesy ekologiczne, przy czym najwyraźniej zaznaczały się fluktuacja oraz regeneracja.  Ostatni z nich był spowodowany podjęciem zabiegów czynnej ochrony fitocenoz nieleśnych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ niechemicznych metod ochrony roślin na występowanie szkodliwych chrząszczy w uprawie współrzędnej bobu

Celem doświadczenia było zbadanie wpływu roślin towarzyszących: smagliczki nadmorskiej (Lobularia maritima L.) oraz gorczycy białej (Synapis alba L.), na występowanie szkodników bobu (Vicia faba L.) odmiany Bartek, w systemie uprawy współrzędnej. Obserwacji poddano liczebność strąkowca bobowego (Bruchus rufimanus Boh.) i chrząszczy oprzędzików (Sitona spp.). Bób był uprawiany współrzędnie z dwoma w/w roślinami towarzyszącymi w zróżnicowanej rozstawie (odległość między rzędami: 50, 65 i 80 cm) oraz samodzielnie (odległość między rzędami 50 cm). Bób w uprawie jednorodnej stanowił kontrolę. Ponadto analizowano także występowanie szkodliwej entomofauny bobu w uprawie jednorodnej i poddanej standardowej ochronie z użyciem insektycydów chemicznych. Pomiary przeprowadzono w warunkach polowych, z użyciem czerpaka entomologicznego poprzez strząsanie owadów z losowo wybranych 30 roślin z poletka. Stwierdzono, że smagliczka nadmorska jako roślina towarzysząca nie ma istotnego wpływu na występowanie roślinożernych chrząszczy strąkowca bob-owego i oprzędzików, niezależnie od zastosowanej rozstawy pomiędzy rzędami. Gorczyca biała jako roślina towarzysząca ma istotny wpływ na zwiększenie liczebności chrząszczy strąkowca bobowego w średniej rozstawie rzędów (65 cm). Wpływu gorczycy białej na pozostałe chrząszcze nie stwierdzono.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena nowej opłaty odpadowej jako narzędzia polityki ekologicznej

Celem artykułu jest porównanie wprowadzonej nową ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 152, poz. 897) opłaty odpadowej z rozwiązaniem modelowym (PAYT). Punktem wyjścia było przyjęcie założenia, że opłata odpadowa to narzędzie ekonomiczne realizujące cel gospodarki odpadami jakim jest minimalizacja ilości wytwarzanych odpadów oraz unieszkodliwianie odpadów zgodnie z obowiązującą hierarchią postępowania z odpadami określoną w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243). Kryterium oceny stanowiła skuteczność, efektywność oraz akceptowalność społeczna. Niemal wszystkie kraje unijne (ale również USA, Kanada, Nowa Zelandia, Australia, niektóre kraje azjatyckie i afrykańskie) wprowadziły różnego rodzaju opłaty za jednostkę wytworzonych odpadów. Bazując na wieloletnich doświadczeniach zostały opracowane międzynarodowe wytyczne dotyczące wdrażania takiej opłaty oraz raporty opisujące efekty wprowadzenia tego rodzaju rozwiązań. W artykule opisano mechanizm opłaty za jednostkę wytworzonych odpadów oraz oceniono ze względu na te trzy kryteria każdą z metod naliczania opłaty, wprowadzona przez ustawę. Wszystkie rozwiązania ustawowe mają charakter podatkowy, a więc nie mają one charakteru bodźcowego. Różnią się natomiast pomiędzy sobą, kosztami wdrożenia oraz poziomem akceptacji społecznej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka procesu adsorpcji azotetrazolanu w gruntach organicznych na przykładzie torfu

W prezentowanej pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących procesu adsorpcji azotetrazolanu w gruntach organicznych. Sole azotetrazolu są przykładem heterocyklicznych związków organicznych, w których zawartość azotu w cząsteczce przekracza 80% masowych. Z tego względu, oraz z uwagi na wysoką stabilność termiczną, azotetrazole i ich sole są obecnie intensywnie badaną grupą związków wysokoenergetycznych o potencjalnie szerokich zastosowaniach zarówno w technice cywilnej jak i wojskowej. Nie mniej istotnym aspektem zainteresowań tymi związkami są zagadnienia związane z procesami migracji i kumulacji w środowisku naturalnym. Wyniki przeprowadzonych oznaczeń wskazują na względnie słabą adsorpcję azotetrazolanu w badanych gruntach organicznych. Maksymalne pokrycie powierzchni adsorbentu (torfu) monomolekularną warstwą azotetrazolanu wg modelu Langmuira wyniosło 0,016 mol kg-1, podczas gdy adsorpcja na węglu aktywnym (Merck) wyniosła 0,23 mol kg-1. Niska wartość maksymalnej ilości azotetrazolanu, jaką mogły zaadsorbować badane grunty może wiązać się z dysocjacją azotetrazolanu amonu w roztworze wodnym, czego efektem jest powstanie anionu azotetrazolanowego. Ujemne naładowanie tego jonu może być jedną z przyczyn utrudnionej adsorpcji tego związku do powierzchni cząstek glebowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki występowania rosiczki okrągłolistnej (drosera rotundifolia l.)

W pracy scharakteryzowano warunki występowania rosiczki okrągłolistnej (Drosera rotundifolia L.) w województwie śląskim. Wykazano duże zróżnicowanie warunków siedliskowych, w których występuje ten gatunek. Dotyczy to głównie odczynu podłoża, przewodności elektrycznej właściwej, ilości substancji rozpuszczonych, potencjału redox oraz zawartości azotanów i chlorków. Ma to odzwierciedlenie w składzie florystycznym fitocenoz, w których występuje rosiczka. Godne uwagi jest występowanie Drosera rotundifolia na antropogenicznych mokradłach o zupełnie innych właściwościach podłoża (m.in. gleby mineralne o stosunkowo wysokim pH, wyższa przewodność elektryczna właściwa i ilość substancji rozpuszczonych) niż na naturalnych torfowiskach.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka