rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Przedmiotem artykułu jest krytyczna analiza budżetu obywatelskiego ze szczególnym uwzględnieniem jego poznańskiej odsłony z 2013 r. Autorzy rozważają, jakich informacji o priorytetach inwestycyjnych mieszkańców, a także o preferowanych przez nich typach relacji obywatel–urzędnik, dostarczają wnioski zgłoszone do poznańskiego budżetu obywatelskiego. Rozpatrują i komentują prawdopodobne linie krytyki tej formy partycypacji; zastanawiają się także nad ograniczeniami i potencjalnymi ścieżkami rozwoju socjologicznej refleksji nad tzw. zwrotem społecznym. Artykuł zawiera też ocenę formuły budżetu obywatelskiego stosowanej obecnej w Poznaniu w kategoriach jej zdolności do dostarczenia decydentom wyobraźni, wrażliwości i horyzontów inwestycyjnych nieobecnych, bądź mało obecnych w najpopularniejszych strategiach rozwoju miasta, oraz uwzględniania mieszkańców zwykle wykluczonych z podobnych form partycypacji społecznej. W tekście obecna jest także próba zaproponowania warunków, które w większym stopniu sprzyjałyby realizacji za pomocą budżetu obywatelskiego tak sformułowanych celów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Znaczenie limitu kredytowego i ubezpieczenia kredytu kupieckiego w Polsce

Niniejsze opracowanie wskazuje na istotę przemian ubezpieczenia kredytu kupieckiego w Polsce. Przyczyną owych zmian jest gwałtowne pogorszenie się sytuacji makroekonomicznej w Polsce, która wpłynęła na spadek efektywności prowadzonej działalności przedsiębiorstw, a także towarzystw ubezpieczenia kredytu kupieckiego po 2008 r. Artykuł stanowi przegląd zagadnień dotyczących kredytu kupieckiego, ryzyka i możliwości jego ograniczenia. Autor podkreśla znaczenie ubezpieczenia kredytu kupieckiego, jako efektywnego narzędzia zabezpieczenia należności. Opracowanie ukazuje również wady jego klasycznego ujęcia w okresie dekoniunktury, co powoduje zmniejszenie przez ubezpieczycieli ryzyka przez redukcję limitów ubezpieczeniowych. W zaistniałych warunkach towarzystwa ubezpieczeń poszerzyły ofertę produktową o ubezpieczenie należności podwyższonego ryzyka. Nowy produkt ubezpieczeniowy, spełniający oczekiwania klientów stanowi bardzo dobrą podstawę do dalszego rozwoju na polskim rynku. Prezentowane rozwiązanie dostarcza nowych możliwości handlowych dla wierzyciela, zachowując bezpieczeństwo jego działalności. Jednocześnie przynosi korzyści dłużnikowi, ponieważ dostarcza mu nowy kapitał obrotowy w postaci kredytu kupieckiego. Ubezpieczyciel zaś, przez rozwój nowych produktów stymuluje swoją sprzedaż i zwiększa przy tym przychody pochodzące ze składek i opłat z tytułu zawarcia polisy. Reasumując, w opinii autora ubezpieczenie należności podwyższonego ryzyka stanowi korzystne rozwiązanie, będące odpowiedzią ubezpieczycieli na pogarszającą się sytuację ekonomiczną na polskim rynku, co daje podstawę dalszego wzrostu znaczenia ubezpieczenia kredytu kupieckiego w Polsce.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Model gospodarki bimodalnej Johna K. Galbraitha w kontekście keynesowskiej wizji funkcjonowania gospodarki rynkowej

Artykuł prezentuje myśl Johna K. Galbraitha w kontekście myśli keynesowskiej. Wychodząc od koncepcji przedsiębiorstwa oraz determinantów jego rozwoju, Galbraith stwierdza, że wzrost niektórych firm prowadzi do wyłonienia się sektora planującego w gospodarce. Jest to grupa korporacji kontrolujących swoje otoczenie gospodarcze. Taki obraz gospodarki ma konsekwencje makroekonomiczne w postaci sztywności cen i płac w niektórych sektorach. Zatem koncepcja Johna K. Galbraitha wpisuje się w poszukiwania mikroekonomicznych podstaw myśli keynesowskiej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Następstwa nowelizacji Prawa upadłościowego i naprawczego wprowadzonych na przestrzeni lat 2009-2011

Zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników w Polsce reguluje ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, która weszła w życie 1 października 2003 r. Od tego momentu była ona wielokrotnie nowelizowana. Ostatnie znaczące, zdaniem autorów, nowelizacje miały miejsce 6 marca 2009 r., 22 października 2010 r. oraz 9 czerwca 2011 r. W literaturze wskazuje się na potrzebę wprowadzenia kolejnych zmian w ustawie. W artykule przeanalizowano ekonomiczne i prawne skutki wymienionych nowelizacji dla upadającego przedsiębiorcy, jego wierzycieli oraz pozostałych interesariuszy postępowania upadłościowego. Zaprezentowano możliwy wpływ wprowadzonych zmian na przejrzystość procedur upadłościowych. Podjęto również próbę oceny trafności i istotności wprowadzonych zmian.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Realizacja idei społecznej gospodarki rynkowej w polskim ustroju pracy

Społeczna gospodarka rynkowa od początku zainicjowanych w 1989 r. w Polsce przemian politycznych i gospodarczych była modelem gospodarczym stanowiącym cel podjętej transformacji. W 1997 r. ten typ gospodarki stał się normatywną podstawą ustroju, na podstawie treści art. 20 nowej Konstytytucji.
        Upływ ćwierćwiecza przemian upoważnia do analizy efektów transformacji i porównania obowiązującej treści regulacji prawnej w dziedzinie zatrudnienia oraz praktyki rynku pracy do modelowych założeń ustroju społecznej gospodarki rynkowej.
        Stosunki społeczne regulowane przez zbiorowe prawo pracy, a więc aktywność związków zawodowych i organizacji pracodawców, negocjacje zbiorowe i tworzenie źródeł autonomicznego prawa pracy są w Polsce dziedzinami najbardziej odległymi od założeń społecznej gospodarki rynkowej. Zakładają one powstawanie partnerstwa społecznego, upodmiotowienie i włączenie załóg zakładów w dialog z pracodawcami dotyczący sytuacji zakładu, rozwiązywanie problemów w drodze negocjacji zbiorowych, których efektem będzie uchwalanie aktów autonomicznego prawa pracy. Te pozytywne zjawiska mają w Polsce nadal marginalne znaczenie.
        W artykule wskazano także problemy z realizacją idei społecznej gospodarki rynkowej w normach o praktyce indywidualnego prawa pracy. Tendencje legislacyjne ostatnich lat eksponują raczej dążenie do ekonomicznej efektywności przedsiębiorstw, także kosztem statusu pracowników, a nie typowe dla omawianego modelu gospodarki zrównoważone uwzględnianie potrzeb wszystkich podmiotów zaangażowanych działanie zakładu pracy.
        Mimo szacunku dla osiągnięć transformacji, która dokonała się w Polsce po 1989 r., trzeba wskazać na konieczność dążenia do pełnej realizacji założeń ustrojowych ustanowionych w art. 20 Konstytucji.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
25 lat działalności samorządu terytorialnego

25 lat działalności samorządu terytorialnego w Polsce to okres w historii Polski szczególny – czas dynamicznych zmian politycznych, społecznych i gospodarczych, których samorządy w znaczącym stopniu były kreatorami. I trzeba przyznać, że to właśnie te pierwsze, najtrudniejsze przecież lata nie miały sobie równych, bo tak ogromnego entuzjazmu i zaangażowania społecznego nie udało się osiągnąć już nigdy później. Miałem szczęście uczestniczyć w budowaniu samorządu terytorialnego w Polsce niemal od początku, na wszystkich jego szczeblach.
        Na obejmujących swe funkcje samorządowcach spoczęła ogromna odpowiedzialność, bo kredyt zaufania, jakim ich obdarzono, związany był z ogromnymi oczekiwaniami społecznymi: 25 lat temu nie chodziło przecież tylko o możliwość przeprowadzenia wyborów samorządowych, ale o fundamentalne zmiany we wszystkich dziedzinach życia. Decentralizacja i demokratyzacja polskiego państwa nie byłyby możliwe bez samorządów. To one włączały w przemiany całe społeczeństwo, uczyły odpowiedzialności i transparentności działania.
        Budowa samorządu terytorialnego w Polsce była też ogromną operacją logistyczną, na niespotykana dotąd skalę ‒ 25 lat temu ponad 100 tysięcy osób z urzędników państwowych zmieniło się w samorządowych, zdobywając nowe umiejętności i kompetencje, m.in. korzystając z wcześniejszych doświadczeń innych krajów. W wyniku komunalizacji mienia gminy przejęły wtedy kilka milionów nieruchomości i ponad 1500 przedsiębiorstw.
        Doświadczenia legislacyjne i organizacyjne pierwszego etapu reformy pozwoliły już jednak w 1991 r. rozpocząć prace nad jej drugim etapem – tworzeniem samorządów powiatowych i wojewódzkich, co nastąpiło po ośmiu latach. Samorząd regionalny powstawał już w momencie, gdy Polska przygotowywała się na przyjęcie unijnych środków przedakcesyjnych, w których podziale samorządy regionalne miały odgrywać znaczącą rolę. To na samorządach regionalnych spoczęła odpowiedzialność za tworzenie warunków do rozwoju województwa i wzrostu jego konkurencyjności.
        A przed nami kolejne ogromne wyzwanie – optymalne wykorzystanie środków unijnych z okresu budżetowego 2014-2020. Nie mam żadnych wątpliwości, że zrobimy to dobrze.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Idea demokracji w przekształceniach ustrojowych samorządu terytorialnego

Celem artykułu jest ukazanie idei demokracji jako podstawowego warunku urzeczywistnienia decentralizacji i samorządu terytorialnego, a także zagrożeń, które towarzyszą procesom demokratyzacji i uświadamiają potrzebę ich ochrony.
        Demokracja pojmowana zarazem jako wartość i zasada współtworzy wraz z zasadą wolności i zasadą państwa prawnego jeden z podstawowych standardów aksjologicznych i ustrojowych we współczesnej Europie. Próby określenia demokracji podejmowane w nauce poszczególnych państw ukazują różne postacie, w jakich się ona przejawia; w następstwie mnożą się definicje zasady demokracji i samego państwa demokratycznego. Różnorodność ujęć nie osłabia siły oddziaływania idei demokracji, a zwłaszcza jej siły inspiracji. W państwie prawnym demokracja chroni wszystkie prawa i wolności jednostki wiązane z liberalizmem politycznym. Poczynając od Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela z 1789 r. kształtowało się w Europie pojęcie decentralizacji; umacniało się przekonanie, że demokracja jest jej warunkiem, a samorząd ‒ formą instytucjonalną udziału obywateli w rządzeniu, służącą budowaniu demokracji od dołu. Znalazło ono wyraz w pojęciu demokracji lokalnej najczęściej w połączeniu z procesem przemian ustrojowych: jako pozytywny efekt tych przemian lub jako cel (wartość), o którą należy zabiegać w projektowanych reformach. W artykule zostały zarazem wskazane immanentne słabości procedur demokratycznych, które mogą być wykorzystywane w sposób koniunkturalny i w celach odległych od idei demokracji. Demokracji lokalnej zagrażają m.in.: indyferentyzm polityczny wyborców, tyrania większości, populizm, upartyjnienie samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Europejska karta samorządu lokalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego

Trybunał Konstytucyjny uznaje Konstytucję za podstawowe źródło wzorców kontroli (konstytucyjne wzorce kontroli) aktów normatywnych (ustaw, przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe), stanowiących o sytuacji samorządu terytorialnego. Trybunał przywołuje również postanowienia Europejskiej karty samorządu lokalnego jako źródło wzorców kontroli aktów normatywnych, które regulują sytuację samorządu terytorialnego. Przywoływanie to ma jednak przede wszystkim charakter wspierający argumentację i jej wyniki, które Trybunał wywodzi z Konstytucji. Karta w trybunalskiej kontroli zgodności aktów normatywnych, stanowiących o sytuacji samorządu terytorialnego, pełni tym samym rolę aktu pomocniczego. Trybunał dopuszcza zarazem wyłączność Karty w tej kontroli, jeżeli Konstytucja nie pozwala na ustalenie wzorca kontroli w sytuacji zaniechania przez ustrojodawcę ujęcia w Konstytucji problemu, który został uregulowany w Karcie. Pogląd ten ma jednak znaczenie prospektywne i odnosi się do ewentualnych zmian w Konstytucji, które prowadziłyby do takiego konstytucyjnego zaniechania.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Rola lokalnego samorządu terytorialnego w rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym gmin

W wyniku zmian ustroju Polski po 1989 r. podmiotowość odzyskały samorządy terytorialne, na które nałożono obowiązek zaspokojenia zbiorowych potrzeb społeczności lokalnych, wymieniając podstawowe zadania w tym zakresie. Zadania te sprowadzić można do dbałości o rozwój społeczno-gospodarczy oraz o zagospodarowania przestrzenne. To dla osiągnięcia tych celów samorządy lokalne opracowują strategie rozwoju społeczno-gospodarczego oraz studia uwarunkowania i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także miejscowe plany zagospodarowania (phisycal plans) i przystępują do ich realizacji. Niedoskonałość regulacji prawnych, zwłaszcza dotyczących gospodarki przestrzennej oraz nie zawsze dobrze zrozumiane zadania samorządu w tym zakresie sprawiają, że często nie lokalna władza, a inwestorzy, właściciele nieruchomości, deweloperzy budownictwa mieszkaniowego, konsorcja projektowo-budowlane, a także różnego rodzaju spekulanci mają wpływ na dokonujące się zmiany. Innym zadaniem dla władz lokalnych, które należy rychło podjąć, a czego regulacje prawne znajdują się w fazie ustalania, jest rewitalizacja zdegradowanych obszarów miast oraz terenów wiejskich. Nie może pozostać poza sferą zainteresowania samorządów polskich miast polityka miejska, do czego zobowiązuje członkostwo w Unii Europejskiej, jakkolwiek brak jest stosownych regulacji prawnych w tym względzie. Przez okres 25 lat polskie samorządy lokalne stały się bardziej dojrzałe, umocniły swoją pozycję gospodarza terenu i coraz lepiej wykonują swoje zadania. Nie oznacza to tego, że nie może być lepiej. Działalność struktur samorządowych wymaga odpolitycznienia, priorytetowego potraktowania interesu ogólnospołecznego, uspołecznienia procesu decyzyjnego dotyczącego rozwoju oraz odejścia od kliencko-patronackiego modelu sprawowania władzy.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Raportowanie kwestii zrównoważonego rozwoju oraz integrowanie danych finansowych i pozafinansowych – prawne uwarunkowania w Polsce i na świecie

Rozwój idei zrównoważonego rozwoju jest obecnie szeroko propagowany nie tylko w biznesie, lecz także w sektorze non profit. Wraz z wbudowaniem tej idei w strategię rozwoju organizacji sprawozdawczość z tego zakresu wydaje się naturalną konsekwencją, podobnie jak przy raportowaniu danych finansowych. Potrzeba rozwijania sprawozdawczości na rzecz rozwoju zrównoważonego znajduje także swoje udokumentowanie w Agendzie 21. W dokumencie tym zaleca się opracowywanie zintegrowanych systemów rachunkowości środowiskowej (ekologicznej) i gospodarczej (IEEA), które winny stanowić uzupełnienie tradycyjnych zasad rachunkowości. Jedyną formą realizacji tej rekomendacji jest publikowanie przez organizacje raportów zintegrowanych. Wiele z nich upowszechnia takie raporty z własnej inicjatywy, mając świadomość wymiernych korzyści takich działań. Niemniej większość organizacji nie podejmuje tej aktywności, czego przyczyną jest prawdopodobnie brak wiedzy na temat wszystkich istotnych zależności między wynikami finansowymi a niefinansowymi oraz niedostatecznie rozwinięte ustawodawstwo w tym zakresie. Zarówno Unia Europejska, jak i kraje wysoko rozwinięte dostrzegają potrzebę i korzyści płynące z kompleksowego uregulowania prawnego tego obszaru. Stąd też Unia Europejska, a także Dania, Francja czy Brazylia dają temu wyraz w konkretnych aktach prawnych, których podstawowym celem jest zobligowanie do sporządzania raportów zintegrowanych dużych organizacji oraz spółek giełdowych, a także wdrożenie zewnętrznej weryfikacji spójności ujawnianych danych w formie audytów. W Polsce istnieją regulacje w tym zakresie, jednak ciągle niski odsetek podmiotów publikujących raporty zrównoważonego rozwoju oraz raporty zintegrowane skłania do refleksji. Niniejsze opracowanie stanowi przegląd regulacji prawnych obowiązujących w Polsce, w Unii Europejskiej, a także w wybranych krajach Europy i świata, na tle, których autorzy dokonali próby sformułowania uwag de lege ferenda.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wybrane uwagi na temat charakteru i statusu lex sportiva w przestrzeni prawnomiędzynarodowej

Artykuł podejmuje tematykę charakteru prawnego i miejsca prawa sportowego w strukturze prawa międzynarodowego. Obejmuje rozważania nad typami źródeł prawa, zakresem przedmiotowym i podmiotowym (instytucjonalnym) prawa sportowego na poziomie międzynarodowym, porusza kwestię konieczności usystematyzowania terminologii w zakresie takich pojęć, jak ‘międzynarodowy porządek’ i ‘system sportowy’. Autor podejmuje próbę przybliżenia definicji terminu lex sportiva, a także prezentuje wybrane uwagi i obserwacje na temat jego klasyfikacji jako, odpowiednio, prawa międzynarodowego, transnarodowego, globalnego i ponadnarodowego. W końcowej części argumentuje za opisem lex sportiva w kategoriach globalnego prawa administracyjnego i wskazuje na jego innowacyjne cechy, mogące stanowić potencjalnie atrakcyjną modelową propozycję lex ferenda nowego prawa globalnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zasada proporcjonalności a podatkowe ograniczenia swobód rynku wewnętrznego Unii Europejskiej

Integracja europejska obejmuje wiele obszarów społeczno-gospodarczych, a jednym z nich są systemy podatkowe państw członkowskich. Harmonizacji poddano podatki pośrednie, natomiast podatki bezpośrednie pozostają nadal domeną państw członkowskich. Autonomia w dziedzinie opodatkowania bezpośredniego nie oznacza jednak pełnej suwerenności. Państwa członkowskie muszą brać pod uwagę fundamentalne swobody rynku wewnętrznego, których ograniczanie regulacjami podatkowymi oceniane być powinno w świetle zasady proporcjonalności.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Z perspektywy czasu – opinie łodzian o kondycji demokracji

Minęło ponad 25 lat budowania nowego systemu w Polsce. Jest to pretekst do podsumowań i odpowiedzi na pytanie badawcze: na jakim poziomie kształtuje się zadowolenie z funkcjonowania demokracji w naszym kraju? Do omawianych wymiarów kondycji demokracji zaliczono: funkcjonowanie demokracji, funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, funkcjonowanie opieki zdrowotnej, szkolnictwa wszystkich szczebli oraz stan gospodarki.
        Podstawę empiryczną prezentowanych danych stanowią wyniki reprezentatywnych badań ilościowych zebranych w ramach projektu „Odrodzenie postprzemysłowych miast peryferyjnych” na próbie 700 dorosłych mieszkańców Łodzi. Projekt realizowany był ze środków finansowych Narodowego Centrum Nauki w latach 2011-2014, z kolei badania surveyowe przeprowadzono pod koniec 2012 i na początku 2013 r.
        Wyniki badania potwierdzają niski poziom zadowolenia z kondycji funkcjonowania demokracji i jego poszczególnych komponentów. Cechą społeczno-demograficzną najbardziej różnicującą stosunek łodzian do demokracji okazał się wiek respondentów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Kilka uwag o pokoleniowej sytuacji współczesnej polskiej młodzieży

Pokoleniowa sytuacja współczesnej polskiej młodzieży jest dość szczególna i stanowi efekt zarówno przemian w skali makro, do których wypada zaliczyć dominację kultury konsumpcyjnego kapitalizmu, szybki skok cywilizacyjny (głównie rozwój technologii komunikacyjnych), globalizację, akcesję do UE, jak i mikro – dotychczas niewystępujące w podobnej skali zmiany wzorów socjalizacyjnych.
        Na pokoleniową sytuację interesujących nas dzisiaj młodych Polaków (roczniki 1990-1997), przypuszczalnie stanowiących pierwsze kohorty nowej grupy pokoleniowej, składają się przede wszystkim trzy elementy: 1) socjalizacyjne „wykorzenienie z historii”; 2) nieustanne poddawanie niespotykanemu dotychczas, intensywnemu, wieloźródłowemu wpływowi bodźców zewnętrznych oraz 3) fakt, że żyje w świecie zróżnicowanych form uzależnień i ulega im. Warto będzie się wskazanym cechom w najbliższych latach uważnie przyglądać, gdyż odnoszę wrażenie, że pierwszy raz od wielu lat obserwujemy wyraźne znamiona zupełnie nowej jakości młodzieżowej pokoleniowości, i to nie tylko w swoich regionalnych wcieleniach, lecz również w wymiarze globalnym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Derywaty pogodowe jako instrument zarządzania ryzykiem pogodowym

Ryzyko pogodowe ma coraz większy wpływ na funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw. Aby skutecznie zarządzać ryzykiem pogodowym, przedsiębiorstwa mogą korzystać z pogodowych instrumentów pochodnych. W artykule podjęto próbę klasyfikacji podmiotów, które mogłyby wykorzystać w ramach procesu zarządzania ryzykiem pogodowym instrumenty pochodne, a szczególnie opcje pogodowe. Na wstępie przedstawiono istotę ryzyka pogodowego, formułując jego definicję oraz klasyfikując to zjawisko. Następnie dokonano wyszczególnienia tych podmiotów, na które pogoda wpływa w sposób istotny. Dalej zaprezentowano opcję pogodową, zaczynając od konstrukcji tego instrumentu, poprzez historię jego funkcjonowania na rynku światowym, a kończąc na refleksjach na temat możliwości zastosowania opcji pogodowych w polskich realiach.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Annus Mirabilis 1989 i jego dziedzictwo: spełnione obietnice, stracone złudzenia i niespodziewane rezultaty

Artykuł jest próbą analizy pierwszych lat transformacji systemowej w Polsce, tzn. przebiegu procesu demokratyzacji w 1989 r. oraz podstawowych problemów konsolidacji demokracji w Polsce w kilku latach następnych. Jest to analiza porównawcza wykorzystująca kategorie stosowane przez S. Huntingtona w książce Trzecia fala demokratyzacji. Artykuł przedstawia konsekwencje faktu, że proces demokratyzacji dokonał się w Polsce poprzez „przemieszczenie”, tzn. wspólne działania rządu i przedstawicieli opozycji, czego wyrazem był zwłaszcza obrady Okrągłego Stołu. Analizuje najistotniejsze dylematy następnych lat, a więc problemy gospodarcze i socjalne, „problem kata” (tzn. kwestię rozliczenia przeszłości) oraz „problem pretorianina” (tzn. sposób traktowania przedstawicieli poprzednich resortów siłowych). Opisuje także zmiany społecznego postrzegania wydarzeń z owych lat.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne