rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gospodarka społeczna a sytuacja współczesnej młodzieży. Zarys koncepcji

Artykuł dotyczy w równym stopniu kwestii badawczych jak i praktycznych. Jego celem jest prezentacja nowego spojrzenia na funkcje gospodarki i przedsiębiorczości społecznej. Nowość prezentowanego ujęcia polega na próbie powiązania wskazanej problematyki z zagadnieniem sytuacji współczesnej młodzieży. Autor poszukuje dopowiedzi na następujące pytania: W jakim stopniu i zakresie rozwój gospodarki społecznej może przyczynić się do poprawy sytuacji współczesnej młodzieży? Jakie warunki powinny być spełnione, by przedsiębiorczość społeczna była postrzegana przez młodych ludzi jako atrakcyjna forma aktywności społecznej i zawodowej? Jakie funkcje mogą pełnić przedsiębiorstwa społeczne w odniesieniu do potrzeb i oczekiwań poszczególnych kategorii młodych ludzi? Kryzys ekonomiczny w szczególny sposób dotyka ludzi młodych, stąd próby poszukiwania nowych sposobów zapobiegania i rozwiązywania ich problemów. Podstawą prezentowanych w artykule analiz są ustalenia z zakresu socjologii, polityki społecznej, psychologii społecznej i innych dyscyplin naukowych. Zasadniczym zadaniem, jakie stawia sobie autor, jest określenie pola analiz i działań dotyczących relacji między gospodarką społeczną a sytuacją współczesnej młodzieży. Artykuł składa się z pięciu części, w których zostały omówione następujące zagadnienia: (1) Deficyt wiedzy na temat relacji gospodarka społeczna - młodzież; (2) Walory gospodarki społecznej z punktu widzenia ludzi młodych; (3) Ograniczenia i słabości gospodarki społecznej; (4) Specyfika sytuacji współczesnej młodzieży; (5) Funkcje gospodarki społecznej w odniesieniu do młodzieży.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
PŁEĆ PSYCHOLOGICZNA A ASERTYWNOŚĆ W BLISKICH ZWIĄZKACH

Celem przeprowadzonych badań było udzielenie odpowiedzi na trzy pytania badawcze. Pierwsze dotyczyło częstości z jaką kobiety i mężczyźni w bliskich związkach prezentują wobec siebie zachowania świadczące o ich asertywności, drugie wiązało się z poznaniem roli jaką odgrywa płeć psychologiczna w podejmowaniu tego typu zachowań, a trzecie konsekwencji jakie wynikają z podejmowania tego rodzaju zachowań dla zadowolenia z intymnej relacji. W przeprowadzonych badaniach uczestniczyło 60 par (120 osób). Wykorzystano trzy narzędzia samoopisowe: własnej konstrukcji Kwestionariusz Zachowań Asertywnych w Związkach, Inwentarz Płci Psychologicznej A. Kuczyńskiej oraz Kwestionariusz Miłości B. Wojciszke. Badania wykazały m.in., że kobiety częściej wyrażają wobec swoich partnerów prośby i oczekiwania oraz negatywne opinie, a mężczyźni częściej niż ich partnerki prezentują nadmierną uległość. Kobiecość nie miała związku z częstością podejmowania zachowań świadczących o asertywności, a męskość była słabo, ale istotnie związana z wyrażaniem próśb i oczekiwań przez kobiety i mężczyzn oraz nadmierną uległością u mężczyzn. Im rzadziej kobiety prezentowały zachowania nadmiernej uległości oraz unikania konfliktów tym wyższa była satysfakcja ze związku doświadczana zarówno przez kobiety jak i mężczyzn. Im częściej kobiety wyrażają swoje prośby i oczekiwania wobec swoich partnerów tym były one i ich partnerzy zadowoleni ze swoich relacji. Rezultaty badań interpretowano w aspekcie współczesnych teorii i dotychczasowych wyników badań.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Życie jako projekt 20 lat później. Kobiety 40+ z byłego miasta wojewódzkiego

Artykuł jest poświęcony trajektoriom życiowym kobiet 40+ (40-49) w kontekście społeczno-gospodarczym byłego miasta wojewodzkiego w Polsce, na przykładzie Radomia, w ujęciu dwoch procesow biograficznych: (1) przechodzenia w dorosłość, kiedy badane miały dwadzieścia kilka lat, zakładały rodziny, podejmowały pierwszą pracę; oraz (2) przechodzenia w dojrzałość – w drugą połowę życia, kiedy odchowały dzieci, zrewidowały swoje związki, kiedy mogły kontynuować edukację, wejść w nowe obszary dokształcania się oraz ewentualnie założyć własne działalności gospodarcze. Analiza opiera się na 40 historiach kobiet z Radomia o rożnych profilach społeczno-demograficznych, pozyskanych w toku dwoch rund indywidualnych wywiadow pogłębionych (intake interviews), ktore stanowią komponenty wywiadu asynchronicznego. W wywiadzie asynchronicznym dopytuje się o kwestie, ktore nie zostały ujęte, rozwinięte w pierwszej rozmowie, ze względu na ich drażliwość i emocje badanych. Asynchroniczna wymiana pytań i odpowiedzi pomiędzy badaczem i badanym może się toczyć do zakończenia projektu badawczego. Podejście asynchroniczne jest nowym ujęciem badawczym w socjologii, ktore daje możliwość dynamicznego podejścia do procesow badawczych. Dzięki takiej technice badawczej udało się w tym artykule zestawić dwa momenty biograficzne: wchodzenie w dorosłość i wchodzenie w dojrzałość kobiet z byłego miasta wojewodzkiego.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Rola testosteronu w regeneracji mięśni szkieletowych po wysiłku fizycznym

W wyniku pracy mięśni (skurcze ekscentryczne), zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, niedoboru energii, wzrostu temperatury, niedotlenienia i stresu azotowo-tlenowego dochodzi do uszkodzenia włókien mięśniowych. Proces odbudowy uszkodzonych mięśni obejmuje cztery fazy - degeneracji, odpowiedzi zapalnej i immunologicznej, regeneracji oraz reorganizacji, regulowanych przez szereg cząsteczek, jak hormony, mediatory reakcji zapalnej, czynniki wzrostu, enzymy i in. Jedne z nich silnie stymulują proliferację i różnicowanie komórek macierzystych mięśni (ang. muscle-derived stem cells, MDSC) oraz wzrost mięśni, inne mogą hamować. Od wielu lat testosteron jest uważany za główny czynnik stymulujący odbudowę, hipertrofię i adaptację mięśni do wysiłku fizycznego oraz wskaźnik zmian równowagi anaboliczno-katabolicznej i stanu przetrenowania osób aktywnych fizycznie. 
Celem pracy jest przedstawienie aktualnych informacji na temat molekularnych mechanizmów regeneracji mięśni szkieletowych oraz roli testosteronu w regeneracji i adaptacji mięśni szkieletowych do wysiłku fizycznego.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Związek siły kończyn rozwijanej w warunkach statyki z ich masą mięśniową u studentek fizjoterapii

Celem pracy było określenie związku u kobiet sumy sił i momentów sił rozwijanych podczas zginania i prostowania kończyny dolnej i górnej w warunkach statyki z ich masą mięśniową. Badania przeprowadzono na 27-osobowej grupie kobiet studiujących fizjoterapię systemem stacjonarnym w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie. Pomiary siły dokonano dynamometrem tensometrycznym montowanym do ramy stabilizacyjnej. Przeprowadzone pomiary ilościowe komponentów składu ciała zostały wykonane przy użyciu analizatora składu ciała BC-418 firmy „Tanita". Uwzględniając przedstawiony cel badań, dokonano szczegółowej analizy ilościowej masy mięśniowej kończyn. Otrzymane wyniki wykazały wysoką dodatnią istotną korelację pomiędzy sumą sił i momentów sił rozwijanych podczas zginania i prostowania w stawie kolanowym i biodrowym oraz zginania podeszwowego w stawie skokowo-goleniowym w warunkach statyki z masą mięśniową kończyny dolnej. Podobnie dla kończyny górnej otrzymano dodatnią wysoką istotną korelację pomiędzy sumą sił i momentów sił rozwijanych podczas zginania i prostowania w stawie łokciowym i ramiennym z jej masą mięśniową.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Migracja zarobkowa – problem społeczny czy Indywidualny? Propozycja analizy porównawczej

W artykule zwracam uwagę na istotne rozbieżności stanowisk w ocenie zjawiska migracji zarobkowej. Jego celem jest uzasadnienie potrzeby podjęcia analizy porównawczej wyróżnionych i zarysowanych tutaj odmiennych spojrzeń na problem dotyczący głównie młodego pokolenia Polaków. W dyskursie publicznym migracja jest definiowana zarówno jako problem społeczny jak i indywidualny problem osób, które podejmują decyzję o opuszczeniu kraju. Wstępna analiza dostępnych źródeł wskazuje na to, że pierwsze z wyróżnionych stanowisk jest formułowane głównie przez badaczy społecznych oraz w dyskursie medialnym. Natomiast drugie pojawia się przeważnie w wypowiedziach przedstawicieli władz państwowych. Niniejszy artykuł składa się z czterech części. W pierwszej z nich rekonstruuję stanowisko zwolenników ujmowania migracji zarobkowej jako problemu społecznego. W drugiej pokazuję przykłady ujmowania analizowanego zjawiska w taki właśnie sposób w publikacjach prasowych. W trzeciej przedstawiam punkt widzenia zwolenników ujmowania migracji jako problemu indywidualnego. Uznając, że rozbieżności między zarysowanymi stanowiskami zasługują na uwagę badacza społecznego, w końcowej części opracowania formułuję propozycję podjęcia systematycznych i pogłębionych analiz wyróżnionych stanowisk i ich konsekwencji.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
PŁEĆ KULTUROWA I POLSKIE ELITY ADMINISTRACYJNE

Artykuł przedstawia jakościową analizę wypowiedzi reprezentantów elit administracji centralnej, zgromadzonych w trakcie 50-u pogłębionych wywiadów swobodnych, przeprowadzonych w 2013 roku. Analiza obejmuje wybrane fragmenty kultury tego środowiska – narracje dotyczące normatywnych wizji dobrego państwa oraz wyobrażeń na temat najlepszych cech dobrych urzędników Jej celem jest odpowiedź na pytanie, czy zajmujący wysokie stanowiska urzędnicy, kobiety i mężczyźni, rozumieją je w podobny, czy w odmienny sposób

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Polsko-niemiecka współpraca służb policyjnych (Lubuskie-Brandenburgia)

Przestępczość kryminalna nie uznaje granic terytorialnych. Stwierdzenie to nabrało nowego wymiaru w wyniku przemian ustrojowych zapoczątkowanych w 1989 r. Obok, niewątpliwie przeważających, pozytywnych zmian w sferze politycznej, społecznej i gospodarczej Polska musiała stawić czoła również negatywnym aspektom procesu transformacji (m.in. gwałtowny rozwój i działalność zorganizowanych grup przestępczych). Szczególnie narażone na w/w niebezpieczeństwa były w pierwszych latach transformacji tereny przygraniczne, zwłaszcza te leżące wzdłuż granicy polsko-niemieckiej (do 2004 r. zewnętrzna granica UE). W związku z tym szczególna rola w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępczości kryminalnej oraz ochrony porządku publicznego przypadła lokalnym jednostkom polskiej policji i ich współpracy z zachodnimi partnerami (zwłaszcza policją niemiecką). Zapoczątkowana w latach 90. i rozwijana w kolejnych latach, współpraca jednostek polskiej i niemieckiej policji niewątpliwie przyczyniła się do znacznego ograniczenia zagrożeń wynikających również z procesu wejścia Polski do UE i szerszego otwarcia granic. Skuteczna współpraca przede wszystkim w zakresie zwalczania przestępczości kryminalnej oraz działalności prewencyjnej ma swoje odbicie w poziomie bezpieczeństwa i porządku publicznego odczuwanym przez mieszkańców terenów przygranicznych.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Zdrowie w perspektywie historycznej i antropologicznej

Antropologia jako nauka, daje podstawy wiedzy o zmienności międzypopulacyjnej, wewnątrzgatunkowej, wewnątrzpopulacyjnej, dymorficznej, ontogenetycznej. W  pracy zaprezentowano pojęcia zdrowia i choroby w perspektywie historycznej (od paleolitu przez starożytną Grecję i Rzym  do czasów współczesnych). Autor  opisuje wzajemne związki teoretyczne i praktyczne antropologii ze zdrowiem, wskazuje na mierniki zdrowia służące do oceny stanu zdrowia populacji (zarówno pozytywne oraz negatywne). W promowaniu zdrowia przez lekarzy, nauczycieli wychowania fizycznego, waleologów, podkreśla niezbędną wiedzę dotyczącą pojęć normy reakcji, normy adaptacyjnej, adaptabilności, adjustacji (w tym kondycji, wigoru życiowego, eksensytywności), czy homeostazy i homeorezy.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Społeczna rola intelektualisty-nauczyciela akademickiego – refleksje

W artykule dotyczącym współczesnej roli (ról) nauczycieli akademickich podejmujemy próbę odpowiedzi na pytania: Jaka jest humanistyczna tradycja „eksperckości”, „doradztwa”?; Kim jest mędrzec, intelektualista według tradycji humanistycznej?; Czy wymagania wobec eksperta, doradcy z jednej strony, a mędrca, intelektualisty z drugiej, są do pogodzenia, czyli, innymi słowy, czy naukowiec-humanista może jednocześnie skutecznie odgrywać te dwie role?

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kompetencje nauczycieli w zakresie korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnej w nauczaniu. Z badań etno-pedagogicznych

W tekście podejmujemy dyskusję kulturowych kontekstów formowania się kompetencji nauczycieli w obszarze technologii informacyjno-komunikacyjnej. Sięgając do wyników badań realizowanych z zastosowaniem etnografii edukacyjnej (obserwacji uczestniczącej, wywiadów, performansu), identyfikujących bariery sięgania w szkolnej codzienności po nowe technologie dla zmiany modelu nauczania, przebiegającej według schematu „od przekazywania wiadomości do konstruowania wiedzy”, podpowiadamy rozwiązania w postaci uczestniczących badań interwencyjnych.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Media mniejszości w procesach komunikowania społecznego – doświadczenia z terenu zachodnich województw Polski

Media mniejszości to środki przekazu, które pozostają w dyspozycji społeczności mniejszościowych (o etnicznym charakterze) zapewniając im prezentację swoich problemów i ocen rzeczywistości dokonywanych przez daną grupę. Tak rozumiane media znajdują się zatem  w centrum codziennych praktyk, które wytwarzają i przetwarzają tożsamość etniczną. Rola mediów mniejszości uwidacznia się  zarówno w wymiarze instytucjonalnym, jak i funkcjonalnym.  Pierwszy z nich  zawiera się  w dostępności różnych rodzajów mediów oraz dostępności różnych formatów. Drugi wyraża się w stopniu w jakim ludzie w grupie docelowej faktycznie reagują na produkt do nich adresowany.  W podjętych rozważaniach celem jest analiza zjawisk i procesów kształtujących te wymiary. Obszarem zainteresowania objęte są grupy mniejszości narodowych i etnicznych  zamieszkujące zachodnie województwa Polski (dolnośląskie, lubuskie i zachodniopomorskie).

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
RECEPCJA MYŚLI POSTHUMANISTYCZNEJ WE WSPÓŁCZESNYM OBIEGU POPULARNYM

Kryzys dyskursu antropocentrycznego, wespół z ekspansywnym rozwojem technologii cyfrowych sprawił, że człowiek przestał być — paradoksalnie — stawiany w centrum namysłu ponowoczesnej humanistyki. Jego miejsce zajęły formy świadomości nie-ludzkiej, pośród których ważką rolę odgrywają istoty hybrydyczne i będące efektem zabiegów cyborgizacji. Najnowsza sztuka — zwłaszcza jej nurt sytuujący się w ramach paradygmatu cyberkulturowym — usiłuje poddać obserwowane społecznie tendencje namysłowi artystycznemu w sposób syntopijny, tj. łącząc refleksję estetyczną z etyczną i technologią. Zawarte w tekstach kultury obrazy „poza-ludzkiej” przyszłości, zwłaszcza odczytywane z perspektywy manifestów posthumanistycznych ukazują świat przyszłości coraz bardziej odległy od dotychczasowych futurystycznych wizji. Szczególna rola w tym procesie przypadła popularnemu obiegowi kultury, w którym namysł nad technologicznymi uwarunkowaniami współczesnej egzystencji wyraża obawy jednostki przed dominacją techniki. Z tego względu w tekstach popkultury eksponowane miejsce zajmują następujące zagadnienia: 
− cyborgizacja, traktowana jako nieuchronna konsekwencja rozwoju technologicznego;
− konieczność redefinicji utrwalonej kulturowo opozycji naturalne — sztuczne;
− przemiany współczesnej wrażliwości technologicznej pod wpływem cyfryzacji rzeczywistości społecznej. 
Trudno jednakże oprzeć się zarazem wrażeniu, że w cyberpunku mamy do czynienia nie tyle ze zrefleksjonowaniem tez autorów posthumanistycznych manifestów, co wykorzystaniem przywoływanych przez nich figur wyobraźni do tworzenia opowieści eksploatujących społeczne nadzieje i lęki, związane z ekspansywnym rozwojem technologicznym

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Elitarne licea francuskie, dostęp do grandes ecoles i standardyzowane formowanie elit we Francji

W świadomości społecznej istnieje przekonanie, że to wykształcenie uzyskane na poziomie wyższym decyduje o sukcesie społeczno-zawodowym jednostki. Trudno temu zaprzeczać, jednakże wiele badań eksponuje fakt, że to szkoła średnia, a w szczególności liceum, jest decydująca (obok czynnika rodzinnego) w kształtowaniu kapitału kulturowego jednostki i jej „potencjału” społecznego. Trudno jest przecenić w tym zakresie, zarówno w kontekście historycznym, jak i współcześnie, rolę elitarnych szkoł licealnych. W artykule przedstawiono rolę elitarnych liceów francuskich w formowaniu elit we Francji.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Realizacja przedmiotu "wychowanie do życia w rodzinie” w Polsce a standardy edukacji seksualnej w europie w kontekście zachowań ryzykownych podejmowanych przez młodzież

Aktualnie realizowane  treści w ramach przedmiotu „Wychowanie do życia w rodzinie” reguluje  obowiązujące od 1 września 2012r. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 lutego 2012 r. (Dz. U. 2012r., poz. 300).  
W 2008 roku Biuro Regionalne WHO dla Europy  i Federalne Biuro ds. Edukacji Zdrowotnej i Centrum Współpracy WHO na Rzecz Zdrowia Seksualnego i Reprodukcyjnego w Kolonii  powołało grupę ekspertów z  Europy  w celu opracowania  „Standardów edukacji seksualnej w Europie”. W opracowanych w 2010 r. standardach, starano się uwzględnić wszystkie aspekty seksualności człowieka. Zwrócono uwagę na konieczność kształcenia u uczniów  postaw i umiejętności niezbędnych dla prawidłowego rozwoju psychoseksualnego i zaliczanych do czynników chroniących przed podejmowaniem ryzykownych zachowań seksualnych.
Celem pracy było: przedstawienie oceny realizacji treści przedmiotu „Wychowanie do życia w rodzinie” w szkołach gimnazjalnych oraz porównanie treści nauczania tego przedmiotu w Polsce, do treści  zawartych w „Standardach edukacji seksualnej w Europie”.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kościół katolicki w Zielonej Górze przed konfliktem w maju 1960 roku

Treścią artykułu jest geneza, tworzenie się i charakterystyka relacji zachodzących pomiędzy Kościołem Katolickim w Zielonej Górze i jego strukturami a władzami lokalnymi. Tłem tych relacji był stosunek władzy i kościoła katolickiego w Polsce, szczególnie w okresie powojennej dominacji lewicy proradzieckiej. Omówione zostały działania podejmowane przez obie strony konfliktu. Ważną rolę odegrali w tym zakresie „księża – patrioci”, którzy podejmowali wysiłki na rzecz rozbijania struktur kościelnych od wewnątrz. Na przebieg konfliktu wpłynęła postawa ks. K. Michalskiego oraz jego zwolnienie z funkcji proboszcza parafii św. Jadwigi w Zielonej Górze.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wyzwania i zadania współczesnego uniwersytetu z perspektywy edukacji międzykulturowej

Wielokulturowa Europa i świat potrzebuje dziś tolerancji nie tyle dla zdefiniowanych różnic, lecz dla nowych, zmiennych i dynamicznych tożsamości hybrydowych. Potrzebna jest nie tylko tolerancja dla wielu kultur w jednym społeczeństwie, ale i tolerancja dla wielu kultur w jednym człowieku. Transnarodowość, transkulturowość i superróżnorodność stanowią potencjalne strategie włączania migrantów w pluralistyczne społeczeństwa. Obywatele poszczególnych krajów różnią się i chcą się różnić i coraz częściej upominają się o prawo do redefinicji swoich tożsamości osobowych i kulturowych. Zatem – o czym piszę w artykule - edukacja międzykulturowa odgrywa i może odgrywać ważną rolę (translatora i mediatora między kulturami) uwrażliwiając na daleko posuniętą różnorodność członków naszej planety.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wolontariat i kontekst społeczny: przypadek Rumunii

Tekst powstał w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, dlaczego w Rumunii wolontariat jest wciąż słabo rozwinięty. W pierwszej części tekstu prezentuję problemy związane z definiowaniem wolontariatu i wyjaśniam, dlaczego uważam, że wolontariat jest wciąż słabo rozwinięty w porównaniu do innych krajów. W drugiej części omawiam historię wolontariatu w Rumunii od jego początków do sytuacji obecnej. Rozwój sektora opierającego się na wolontariacie w Rumunii został pokazany z punktu widzenia instytucji, które reprezentują i tworzą wolontariat, a także normy społeczne, które pojawiły się w konsekwencji tych działań. Trzy główne stadia rozwoju tego sektora stanowią strukturę tej analizy. W związku z komunistyczną przeszłością Rumunii można wyróżnić wolontariat - przed, - w czasie i – po komunizmie. Stosując do analizy instytucji podejście socjologiczne, niniejszy artykuł pokazuje, że obecny stan wolontariatu w Rumunii wyłonił się jako racjonalna odpowiedź na występujące wcześniej instytucjonalne i społeczne ograniczenia.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Pułapki w stosowaniu nieostrych pojęć w badaniach jakościowych (z doświadczeń badawczych realizatorów projektu MKiDN)

Badania jakościowe zostały oprzyrządowane tzw. „miękką” pojęciowością. Ich oryginalność i nowatorstwo polega na unikaniu tworzenia precyzyjnych przedzałożeń, budowania modelu teoretyczno-metodologicznego, parametryzowania danych i testowania hipotez. Badacze jakościowi częściej odwołują się do języka metafor, odczytywania ukrytych znaczeń, rozumienia sensów, jakie różnym zjawiskom nadają badane podmioty. Generuje to „nieostrą” pojęciowość o płynnych, rozmytych znaczeniach. Te walory strategii badań jakościowych okazują się kłopotliwe w realizacji projektów badawczych w ramach zlecanych (zamawianych) grantów naukowych. Projekty te są osadzone w ścisłych ramach czasowych, a podmioty je zlecające i finansujące, obok dotrzymania terminu zamknięcia badań, oczekują rezultatów poznawczych dających się zastosować w praktyce społecznej. O pułapkach w stosowaniu nieostrych pojęć w badaniach jakościowych informuje tekst na przykładzie grantu badawczego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Pedeutologia systemologiczna od schematu do kreatywności w pedagogice

Cel opracowania to proba egzemplifikacji pedeutologii w ujęciu systemologicznym na drodze od technologiczno-schematycznych ujęć do podejść humanistycznych przez nieszablonowość, kreatywność, tworczość. Za obszar poznania służą więc materiały z obu subdyscyplin – pedeutologii i metodologii nauk. W obu obszarach ważkie są dane dwoistego pochodzenia – z piśmiennictwa społeczno-humanistycznego najwybitniejszych autorów i z, konfrontowanego z pierwszym dorobku autorskiego i najbliższego grona współpracowników z ostatniego 35-lecia naszych prac studyjnych i badawczych. W pracach tych wykorzystywano najczęściej metodę studium przypadku, do każdej z prac dobrano według kryterium podmiotowego i przedmiotowego oraz przeprowadzono badania empiryczne. Wyniki i zawartość opracowania: Wstęp: cele i metodyka badań 1. Od nauki o systemach przez metodologię nauk do metodologii pedagogiki 2. Pedagogika systemologiczna 3. Systemologiczne inspiracje pedeutologii Zakończenie: pedeutologia sytemologiczna na drodze od schematu do kreatywności.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika