rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czy nietypowe groby odkrywane na wczesnośredniowiecznych stanowiskach archeologicznych z terenu Polski to pochówki wampirów?

Niniejszy artykuł poruszać będzie zagadnienia związane z obrzędowością czasów wczesnego średniowiecza. Autorka skupi się na omówieniu nietypowych pochówków wczesnośredniowiecznych lokalizowanych na terenie Polski, które często w literaturze występują pod nazwą „pochówków antywampirycznych”. Przeanalizowane zostaną zarówno praktyki dotyczące jamy grobowej jak i bezpośrednio ciała zmarłego. W dalszej części referatu podjęte będą również próby wyjaśnienia, z jakich przyczyn część z pochówków odnajdowanych na cmentarzyskach datowanych na X – XIII w. różni się od powszechnie przyjętej normy. Autorka postara się także udzielić odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście są to miejsca spoczynku istot, które tradycja ludowa nazywa wampirami lub strzygami.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zabytkowe wyposażenie dawnej cerkwi w Odrzechowej w świetle badań konserwatorskich

Cel badań. Celem badań zabytkowego wyposażenia (odnalezionego w 2015 roku na strychu świątyni) dawnej cerkwi p. w Narodzin Św. Jana Chrzciciela (1812r.), było ustalenie proweniencji, datowania a także techniki i technologii poszczególnych obiektów. Badania zostały zrealizowane w ramach „Projektu konserwatorskiego dla zabytkowego wyposażenia dawnej cerkwi  w Odrzechowej” sfinansowanego w ramach stypendium ministra MKiDN
Metoda badań. Przeprowadzono badania fizyko-chemiczne próbek pobranych z wybranych obiektów zabytkowych w celu ustalenia budowy technologicznej a także identyfikacji pigmentów oraz spoiw. Wykonano dokładne pomiary oraz inwentaryzację zbioru. Ważną częścią badań była analiza stylistyczno – porównawcza najcenniejszych obiektów a także kwerenda archiwalna. 
Wyniki badań. Dzięki przeprowadzonym badaniom udało się ustalić datowanie dwóch najcenniejszych obiektów: ołtarza bocznego z XVIII wieku oraz drewnianego krzyża procesyjnego z przełomu XVIII/XIX wieku. Ponadto odtworzono wygląd dwóch istotnych elementów wyposażenia: ikonostasu z końca XIX wieku oraz Cyborium. Stworzono bogatą dokumentację zbioru zawierającą podsumowanie badań fizyko-chemicznych, opis, stan zachowania a także proponowany program konserwatorski. 
Wnioski. Na podstawie zgromadzonych informacji oraz przeprowadzonej analizy poszczególnych elementów wyposażenia udało się wyselekcjonować te najcenniejsze i objąć je ochroną (wpis do rejestru zabytków). Ponadto na podstawie dokumentacji, przygotowano projekt re-aranżacji wnętrza świątyni w celu przywrócenia jej wartości historycznych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Różnice i podobieństwa w percepcji barw: czerwonej, białej, błękitnej u osób z dysfunkcją wzroku i widzących oraz wykorzystanie symboliki barw w audiodeskrypcji

Analizie poddano kolory: biały, czerwony, błękitny. Przedstawiono z czym kojarzą się one badanym.Na wykresach zilustrowano procentową częstotliwość występowania poszczególnych skojarzeń. Otrzymane skojarzenia uszeregowano, m.in. ze względu na symbolikę oraz abstrakcyjność skojarzenia. Ostatnią częścią badania było porównanie skojarzeń symbolicznych, które pojawiły się przy poszczególnych barwach z symboliką uwzględnioną w słownikach symboli. Badanie odniesiono do tekstów audiodeskrypcji (AD) i sprawdzono czy korzystają one z bogatej symboliki barw ukutej w tradycji i kulturze.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
ZIELEŃ KOMPONOWANA O FUNKCJI DYDAKTYCZNEJ – KONCEPCJA ARBORETUM W LEŚNICTWIE PLUSKI

Teza. Artykuł dotyczy szeroko rozumianego tematu edukacji przyrodniczo-leśnej. Przedmiotem analiz było Nadleśnictwo Nowe Ramuki, które wyróżnia się niezwykle malowniczym położeniem w Mazursko-Podlaskiej Krainie Przyrodniczo-Leśnej. Walory tego obszaru predestynują go do realizacji zadań edukacyjnych.
Omówione koncepcje. Teoretyczna część pracy zawiera opis cech geograficzno-przyrodniczych badanego nadleśnictwa oraz zarys historyczny terenów objętych opracowaniem. Ponadto obejmuje analizę walorów edukacyjnych nadleśnictwa. Szczegółowo rozpatrywano ścieżki dydaktyczne oraz obiekty edukacji przyrodniczej, takie jak Placówki Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej oraz Terenowe Bazy Edukacji Ekologicznej.
Wynik i wnioski. Praktyczna część badań skupia się wokół możliwości edukacyjnych, jakie może stworzyć Nadleśnictwo Nowe Ramuki. W celu wyznaczenia kierunku potrzebnych zmian przeprowadzono badania ankietowe. Szczegółowym analizom poddano fragment Leśnictwa Pluski. Wykonana analiza krajobrazowa, inwentaryzacja oraz waloryzacja pod kątem atrakcyjności przyrodniczo-turystycznej wskazuje na znaczący potencjał terenu w zakresie turystyki.
Oryginalność. Rezultatem finalnym podjętych badań jest autorska koncepcja arboretum w Nadleśnictwie Nowe Ramuki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Choroba i strata jako regulator tożsamości: Rok magicznego myślenia

Cel badań. Celem artykułu było omówienie wpływu ekspresywnego pisania na sposób przeżywania żałoby i żalu po stracie. Analiza stanowi przyczynek do dyskusji o terapeutycznej mocy ekspresywnego pisania.
Metoda. Analizie poddano książkę Rok magicznego myślenia Joan Didion (2016), w której autorka opisuje swoje zmagania z codziennością po nagłej śmierci jej męża. Pamiętnik został przeanalizowany zgodnie z koncepcją autobiografistyki Georges’a Gusdorfa (2009). W kontekście książki omówiono również koncepcje odnoszące się do psychologii zdrowia i choroby: teorię pięciu etapów przeżywania żałoby według Elisabeth Kübler-Ross (2007) oraz sposoby radzenia sobie ze stresem Normana S. Endlera i Jamesa D. A. Parkera (1990). 
Wyniki. Analiza wykazała, że myślenie magiczne, którym posługuje się autorka pamiętnika, służy jej za normatywny mechanizm obronny. Styl pisarski J. Didion, zakorzeniony w tzw. nowym dziennikarstwie, przeplata się z refleksjami na temat śmierci, co czyni go jeszcze bardziej ekspresywnym i szczerym. Można zauważyć, że J. Didion sukcesywnie przechodzi przez kolejne etapy przeżywania żałoby, a sposobem radzenia sobie, z którego pisarka korzysta najczęściej jest działanie. Odejście od myślenia magicznego pod koniec książki oraz ostateczne pogodzenie się ze śmiercią męża sugeruje, że ekspresywne pisanie było jednym z czynników, który pomógł autorce w zmaganiach z żalem po stracie.
Wnioski. Rok magicznego myślenia stanowi przykład tanatografii oraz jest logicznym i spójnym  odbiciem przeżyć osoby zmagającej się z traumą po śmierci bliskiej osoby. W celu pełniejszego zbadania wpływu ekspresywnego pisania na samopoczucie i dobrostan wskazana byłaby podobna analiza książki Blue Nights (2011), w której J. Didion zmaga się ze śmiercią córki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Emocje w procesie twórczym. Perspektywa teoretyczna i aplikacje kliniczne

Część naukowców twierdzi, że twórcze dzieła są powiązane z emocjami negatywnymi – ludzie kreatywni, zwłaszcza wybitni twórcy, narażeni są na lęk przed odrzuceniem, oceną. Z badań wynika, że w szczególności poeci częściej cierpią na stany obniżonego nastroju. Z drugiej strony dokumentuje się związek twórczości z emocjami pozytywnymi. Nastrój

pozytywny wpływa na poszerzenie zakresu skojarzeń, a szczęście jest związane z twórczym stanem fl ow. W niniejszym artykule podejmuję próbę integracji tych dwóch perspektyw. Prezentuję również przykłady z własnego doświadczenia klinicznego – arteterapię w ośrodku terapii uzależnień „Plus” EKO „Szkoła Życia” w Wandzinie oraz projekt „Masska” jako przykład terapii zajęciowej.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Delegatura Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w Teheranie w latach II wojny światowej- charakterystyka działań edukacyjnych dla polskich uchodźców

Ewakuowana grupa uchodźcza z ZSRR do Iranu została skoncentrowana w Teheranie, Isfahanie, Ahwazie. Wraz z ich pojawieniem się rząd emigracyjny powołał Delegaturę Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, w ramach którego działał Referat Szkolno-Oświatowy. Zapewnienie możliwości edukacji w trudnych warunkach stało się wyzwaniem polityków Stronnictwa Ludowego, które stanowiło grupę dominującą wśród polonijnej sceny politycznej Iranu. W artykule autorka poruszy ważne kwestie związane z polityką i oświatą na Bliskim Wschodzie. Przedstawi sylwetki Wiktora Styburskiego oraz Franciszka Halucha. Na podstawie źródeł archiwów Instytutu Polskiego i Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie oraz Archiwum Akt Nowych w Warszawie zostaną ukazane podejmowane przez MPiOS działania oświatowe oraz ich reperkusje dla sytuacji nauczycieli polskich oraz Polaków żyjących w Iranie. W artykule pojawią się również informacje o warunkach pracy nauczycieli, ich płacach, problemach aprowizacyjnych, administracyjnych dotyczących zarządzania placówką oświatową.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Fenomen XV-wiecznych rot kościańskich. Wymiany leksykalne

Artykuł dotyczy wyjątkowego zabytku języka polskiego, jakim są średniowieczne roty kościańskie – jedyne zapiski tego typu, których część zachowała się w podwójnych redakcjach, brudnopisach i czystopisach. Sytuacja taka pozwala na badanie m. in. tego, w jaki sposób w średniowiecznych kancelariach pracowano nad tekstem przysięgi. Autorkę interesują wymiany leksykalne (autosemantycznych leksemów niewspółrdzennych). Zestawiając ze sobą odpowiedniki brudno- i czystopisowe, pokazuje charakter danej zmiany i próbuje rekonstruować motywy, dla których zostały one wprowadzone.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wpływ rodzaju wzmocnienia wywołanego przez grę komputerową na reakcje afektywne gracza

Cel badań. Celem badania było określenie, jaki wpływ mają wzmocnienia wywołane przez grę komputerową na reakcje afektywne gracza.
Metodologia. W badaniu wzięło udział 25 osób (11 mężczyzn i 14 kobiet). Wykorzystano grę Mario Power Tennis w dwóch wariantach trudności – łatwym i zaawansowanym – które miały dostarczać odpowiednio wzmocnień pozytywnych i negatywnych. Wszyscy badani grali na obu stopniach trudności. Po każdej rozgrywce wypełniali Kwestionariusz Stanów Afektywnych sprawdzający poziom odczuwanej frustracji, ekscytacji, znudzenia oraz spokoju. Proszono również o deklarację chęci dokończenia przerwanej rozgrywki oraz powrotu do gry w przyszłości.
Wyniki badań. Stwierdzono występowanie dodatniego związku między odczuwaną frustracją a ilością doświadczanych negatywnych wzmocnień podczas gry. Nie wykazano natomiast istnienia zależności między doświadczaniem pozytywnych wzmocnień a chęcią kontynuacji i powrotu do gry. Badani mężczyźni posiadają średnio wyższe doświadczenie w grach elektronicznych niż kobiety; odczuwali też podczas gry średnio niższe znudzenie. Im bardziej doświadczony był gracz, tym oceniał rozgrywkę w warunkach trudnych jako bardziej wymagającą, wyżej oceniał swoją chęć dokończenia jej oraz chęć powrotu do takiej wersji gry w przyszłości. Wzrostowi ocen chęci dokończenia gry towarzyszyły wyższe oceny poziomu trudności rozgrywki oraz odczuwanej ekscytacji.
Wnioski. Obecna w grach komputerowych agresja nie jest jedynym czynnikiem, którym powinno się wyjaśniać związek gier z zachowaniami agresywnymi. Rozgrywka wzmacniająca negatywnie może prowadzić do stanu frustracji, który z kolei stanowi predyktor zachowań agresywnych. Aby gra wywoływała chęć dłuższej rozgrywki, musi stanowić pewne wyzwanie i w ten sposób wywoływać pozytywne emocje (pozytywnie wzmacniać). Mogą to być więc istotne czynniki w wyjaśnianiu afektywnych reakcji prowadzących u graczy do skłonności do uzależnień.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wprowadzenie do predykcji z wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych i metod statystycznych

Podejście statystyczne umożliwia prowadzenie prognoz zdarzeń lub procesów. Wyróżnia się modele regresyjne liniowe i nieliniowe, modele szeregów czasowych oraz modele neuronowe. Predykcja określa przewidywanie przyszłych cech statystycznych zdarzeń losowych, które można zmierzyć. Wyznacza prognozy dla maksymalizacji.

Korzyści, jakie wynikają z prognozowania, to: porównywanie, grupowanie, analizowanie zmienności, określania trendów oraz wyznaczania prognoz uzyskanych wyników, z wykorzystaniem optymalnego wektora zmiennych niezależnych predyktorów do wyciągania sukcesywnych wniosków.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Synestezja – wyzwanie dla kultury wzrokocentrycznej

Współczesna kultura, pomimo podejmowanych w ubiegłym stuleciu prób obalenia bergsonowskiej „tyranii oka”, po raz kolejny popada w pułapkę „fetyszyzmu spojrzenia”. Niniejszy artykuł ma na celu opozycyjne usytuowanie synestezji wobec wzrokocentrycznej machiny kulturowej oraz wskazanie na rozmaite kinematografi czne, architektoniczne, sportowo-artystyczne, chronometryczne, a nawet edukacyjne i kulturowe  doświadczenia synestetyczne wieku XXI, sprzeciwiające się okulocentrycznej wizji świata.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sceniczne adaptacje powieści Zbrodnia i kara Fiodora Dostojewskiego w Krakowie w latach 2000-2015

Cel badań. Celem badań było sprawdzenie, które wątki powieści Fiodora Dostojewskiego polski reżyser pominął lub zmienił i jaki jest tego efekt dla przedstawienia jako całości.
Metodologia. Przedmiotem badań były adaptacje sceniczne utworów Fiodora Dostojewskiego wystawiane w krakowskich teatrach repertuarowych w latach 2000 – 2015. W pracy został przeanalizowany polski scenariusz adaptacji powieści „Zbrodnia i kara” w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza (2007). Hipoteza robocza zakłada, że przenoszenie dzieł literackich z jednej formy do drugiej (dzieło literackie – teatr) i z jednej kultury do drugiej (Rosja – Polska) wiąże się z utratą niektórych wątków.
Wyniki. Analiza wykazała, że Waldemar Śmigasiewicz zmieniając formę przekazu  dzieło literackie – teatr) oraz przenosząc utwór z jednej kultury do drugiej (Rosja – Polska) dokonał licznych skrótów w tekście powieści. Waldemar Śmigasiewicz w przedstawieniu „Zbrodnia i kara” skupił się przede wszystkim na kondycji psychicznej Raskolnikowa oraz na dramatyczności procesu dochodzenia do świadomości zbrodniarza.
Wnioski. W badaniu zostały wzięte pod uwagę aspekty przekładu dzieła literackiego na dzieło sceniczne. Badanie modyfikacji treści oryginalnego tekstu oraz przekładu nie ma na celu oglądu spostrzeżeń polskiego widza. Uzyskane wyniki przedstawiają jedynie możliwość odkodowania i zrozumienia najważniejszych wątków powieści „Zbrodnia i kara”, jaką widzowi daje reżyser.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Gatekeeper - kampanie przeciw samobójstwom jako element polityki społecznej w Japonii

Według danych WHO Japonia pod względem statystycznym jest jednym z państw o najwyższej liczbie samobójstw. Od wielu lat liczba przypadków samobójstw przekraczała trzydzieści tysięcy, aż do odnotowania spadku tej liczby poniżej dwudziestu ośmiu tysięcy w 2012 r. Rząd Japonii przeznacza duże nakłady z budżetu wspierając kampanie mające zapobiegać samobójstwom. Gatekeeper to jedna z kampanii przeciwko samobójstwom mająca na celu edukację wolontariuszy oraz poszerzenie świadomości i wrażliwości społecznej, oparta na metodzie opracowanej przez Betty A. Kitchener i Anthony'ego F. Jorm'a z Australii. W ramach szeroko promowanej kampanii w Japonii zaangażowanych jest wielu znanych japońskich aktorów, piosenkarzy, piłkarzy, tworzone są filmy instruktażowe, spoty, wydawane są płyty DVD, ulotki, plakaty. Celem pracy jest przybliżenie mechanizmu kampanii Gatekeeper i innych, podobnych inicjatyw promowanych w Japonii, a także wskazanie ich wpływu na tamtejszą politykę społeczną i zmianę w postrzeganiu samobójstw, które do niedawna nie były uznawane za zjawisko negatywne.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
DZIAŁALNOŚĆ EDUKACYJNA FUNDACJI IM. LESŁAWA A. PAGI. STRATEGIA I INNOWACYJNOŚĆ

Niedopasowanie absolwentów uczelni wyższych do rynku pracy powoduje straty rzędu 12 mld złotych rocznie – wynika z raportu ekspertów z Fundacji im. Lesława A. Pagi. Straty te przekładają się na gospodarkę i życie społeczne. Na tle tych problemów jako pozytywny przykład można wymienić działalność Fundacji, oferującej młodym ludziom edukacyjne projekty. Zwiększają one ich konkurencyjność na rynku pracy i pozwalają spotkać się z mentorami. Artykuł przedstawi cele Fundacji im. Lesława A.Pagi oraz ukaże je na tle szerokiej gamy problemów edukacyjnych: stosunkowo niewielkiej innowacyjności, zwłaszcza polskiej humanistyki, oraz trudności ekonomicznych i społecznych młodych ludzi po studiach.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
A LITERATURA? EPOKI DAWNE W ODBIORZE LICEALISTÓW - ROZPOZNANIA

Cel badań. Próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób postrzegana jest literatura epok dawnych z perspektywy uczniów pierwszych klas liceum. Wykorzystanie zdobytych informacji na rzecz dydaktyki języka polskiego. 
Metodologia. Bazę wyjściową podjętych rozpoznań stanowiły wyniki badania ankietowego przeprowadzonego w liceach pod koniec roku szkolnego 2017/2018 wśród pierwszoklasistów z wielkopolskich szkół. Analizę uzyskanego materiału poprzedziła diagnoza obecności samej literatury w wymaganiach programowych przeznaczonych dla pierwszej klasy oraz analiza wymagań stawianych na maturze. Ostatni etap rozważań – oparty na wynikach uczniowskich ankiet – ujęty został w perspektywie możliwości antropologiczno-kulturowego ujęcia szkolnej literatury epok dawnych. 
Wyniki. Analiza uczniowskich odpowiedzi pozwoliła zauważyć, że literatura nie stanowi częstego punktu odniesienia dla uczniów kończących pierwszą klasę liceum. Informacje zgromadzone podczas całorocznej nauki na przedmiocie język polski oscylują pomiędzy kwestiami wizualności epoki a indywidualnymi upodobaniami. Nie łączą się jednak bezpośrednio z przedmiotem - bliżej im do uczniowskiej recepcji kultury popularnej lub ogólnych skojarzeń, które uniemożliwiają pozytywną ocenę uczniowskich kompetencji w odbiorze i rozumieniu epok literackich.   
Wnioski. Antropologiczne ujęcie uczniowskich refleksji pozwala na wstępne opracowanie metod pracy skupiających się na tekstach literackich już od epok najdawniejszych. Życie człowieka epok dawnych, uwikłanego w swoją kulturę, nie musi stanowić bariery uniemożliwiającej współczesnemu licealiście zrozumienie tekstów dawnych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Podręczniki szkolne Polskiej Macierzy Zagranicą a edukacja i wychowanie dzieci polskich na obczyźnie

Edukacja i wychowanie dzieci jest jednym z najważniejszych zadań, jakie stoją przed rodzicami, szkołą i szeroko pojętym środowiskiem społecznym. Zadanie to komplikuje się szczególnie w warunkach wielokulturowości, z którymi mamy do czynienia w przypadku zamieszkiwania w innych krajach. Ruchy migracyjne przyczyniają się do tego, że dzieci i młodzież wychowywane są w otoczeniu, w którym mieszają się różne wzorce kulturowe i odmienne style życie. Nie zawsze rodzime wzorce są stawiane na pierwszym miejscu – o to, aby rodzime wartości i polska kultura nie zostały zapomniane w rodzinach polskich emigrantów dbają instytucje polonijne, zaś w szczególności polonijna organizacja oświatowa Polska Macierz Szkolna Zagranicą.
Polska Macierz Szkolna jest jedną z wielu organizacji polonijnych działających na terenie Wielkiej Brytanii. Będąc jedną z najstarszych organizacji polonijnych, przyczynia się przede wszystkim do podtrzymywania ducha polskości w kolejnych pokoleniach polskich emigrantów. Jej działalność w dużej mierze poświęcona jest prowadzeniu Szkół Polskich, w których polskie dzieci od ponad 60 lat mogą uczyć się języka polskiego, polskiej historii i geografii. 
	Jednym z najważniejszych aspektów działalności Polskiej Macierzy Szkolnej Zagranicą jest wydawanie podręczników, z których korzystają wychowankowie Szkół Polonijnych na całym świecie. Treści podręczników odwołują się do polskich wartości i kultury, które za ich pośrednictwem trafiają do wychowanków Szkół Polonijnych. Teksty poruszają tak ważne zagadnienia, jak kształtowanie tożsamości, tolerancja, szacunek dla dorobku przeszłych pokoleń, postawa obywatelska, znaczenie języka polskiego w życiu polskich emigrantów, zwyczaje świąteczne i wiele innych. Tym samym odgrywają ogromną rolę w edukacji i wychowaniu kolejnych pokoleń polskich dzieci mieszkających poza granicami Polski. Rola podręczników szkolnych Polskiej Macierzy Szkolnej Zagranicą pozostaje nieoceniona.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
„Czerwony Kapturek był śliczną dziewczynką, a Kopciuszek wyszedł za księcia…”- rozbieżności między rodzajem gramatycznym a naturalnym nazw bohaterek bajek i ich konsekwencje w tekstach

Artykuł przedstawia problem rozbieżności między rodzajem naturalnym a gramatycznym nazw głównych bohaterek bajek o Kopciuszku i Czerwonym Kapturku. Przywołuje przykłady różnego zastosowania form gramatycznych składników w wypowiedzeniach, gdzie te postaci występują w roli podmiotu. Pokazuje, że w wydaniach bajek, w których formy dostosowywane są pod względem rodzaju gramatycznego nazw, może dojść do zaburzenia tożsamości podmiotu w obrębie jednego zdania. Zwraca uwagę na najbardziej logiczne rozwiązanie – uznanie, że rodzaj naturalny jest ważniejszy od gramatycznego przy charakteryzowaniu tych bohaterek.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia