rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków – wybrane aspekty opieki pielęgniarskiej w polskich i australijskich oddziałach intensywnej terapii noworodków

Noworodki, u których rozpoznano przetrwałe nadciśnienie płucne (PPHN), są jednymi z „najtrudniejszych”
pacjentów Oddziału Intensywnej Terapii Neonatologicznej (OITN). Pomimo ogromnego rozwoju, jaki dokonał się
w neonatologii, umieralność wśród noworodków z PPHN jest nadal wysoka, a przebieg procesu leczenia niewydolności
oddechowej – dużo bardziej skomplikowany niż dawniej. Zrozumienie istoty choroby oraz znaczenia prawidłowej pielęgnacji
istotnie wpływa na proces leczenia.
Cel pracy. Celem niniejszej publikacji jest omówienie standardów postępowania pielęgniarskiego wobec noworodków
z przetrwałym nadciśnieniem płucnym. Praca przedstawia aspekty opieki nad dzieckiem z PPHN w polskich i australijskich
oddziałach neonatologicznych.
Skrócony opis stanu wiedzy. Noworodek z zespołem nadciśnienia płucnego wymaga profesjonalizmu i doświadczenia,
zarówno zespołu lekarskiego, jak i pielęgniarskiego. Ponadto podkreśla się znaczenie w procesie zdrowienia rozważnej
i profesjonalnej opieki pielęgniarskiej. Ocena stanu ogólnego w połączeniu z historią choroby, objawami klinicznymi, poziomem
saturacji i gazometrią pomaga właściwie ocenić stan dziecka. Umiejętność rozpoznawania niepokojących objawów
ze strony układu oddechowego jest istotna w celu oceny skuteczności prowadzonej wentylacji.
Podsumowanie. Zasada minimal handling w opiece nad noworodkiem z PPHN ma znaczenie priorytetowe. Nadgorliwa
pielęgnacja nie wpływa na przyśpieszenie procesu zdrowienia noworodka. Bardzo istotne jest utrzymywanie zorganizowanej oraz skoordynowanej opieki. Noworodek z PPHN powinien mieć zapewniony spokój. Ciągłe monitorowanie parametrów życiowych, ciśnienia tętniczego oraz poziomu saturacji zmniejsza potrzebę manipulacji, zapewniając noworodkowi spokój i bezpieczeństwo.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Epidemiologiczna ocena zachorowalności i umieralności na raka piersi w województwie lubelskim w latach 2000–2011, z uwzględnieniem uczestnictwa w skriningu

Wprowadzenie.Rak piersi stanowi jeden z głównych problemów zdrowotnych kobiet w Polsce. Analiza rozkładu zachorowań
i zgonów spowodowanych rakiem piersi pokazuje duże zróżnicowanie między województwami.
Cel pracy. Celem pracy była analiza zachorowalności i umieralności na raka piersi w województwie lubelskim, z uwzględnieniem
uczestnictwa w skriningu.
Materiał i metoda. Materiałem wykorzystanym do analiz były dane dotyczące zarejestrowanych zachorowań i zgonów
z powodu nowotworów piersi pochodzące z Krajowego Rejestru Nowotworów z lat 2000–2011 oraz dane dotyczące objęcia
Populacyjnym Programem Wczesnego Wykrywania Raka Piersi kobiet w wieku 50–69 lat w województwie lubelskim,
uzyskane na podstawie raportu z Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki obejmującego lata 2007–2013.
Wyniki. W ciągu 10 lat obserwacji w województwie lubelskim liczba nowo rejestrowanych zachorowań w ciągu roku zwiększyła
się o ponad 300 przypadków. W analizowanym okresie standaryzowany współczynnik zapadalności wzrósł z 33,65/100
tys. w 2000 roku do 43,69/100 tys. w 2011 roku. W województwie lubelskim w 2000 roku rak piersi stanowił główną przyczynę
zgonów spowodowanych chorobami nowotworowymi, a w 2011 roku był drugim najczęstszym nowotworem złośliwym
w tym regionie. Analiza uczestnictwa w zorganizowanym skriningu pokazuje, że w 2007 roku odsetek kobiet zbadanych
w ramach programu wynosił 33,5%, a w 2013 procent objęcia wzrósł do 47,36%.
Wnioski. W latach 2000–2011 obserwuje się w województwie lubelskim wzrost zapadalności na raka piersi i utrzymującą się
na stałym poziomie umieralność, co niewątpliwie pozostaje w związku ze wzrostu skuteczności Populacyjnego Programu
Wczesnego Wykrywania Raka Piersi.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Sauna i jej znaczenie w treningu zdrowotnym człowieka

W pracy przedstawiono rys historyczny pojawienia się sauny w Polsce, założenia i cele treningu zdrowotnego (profilaktycznego).
Omówiono wpływ sauny na termoregulację, parametry układu krwionośnego, oddechowego i wydolność fizyczną
człowieka. Sauna będąc połączeniem naprzemiennego zabiegu przegrzania i ochładzania ciała, wpływa pozytywnie na
organizm człowieka. W ostatnich latach kąpiele w saunie stają się coraz bardziej dostępne z uwagi na szerzący się rynek
usług rekreacyjnych takich jak parki wodne. Regularne zażywanie kąpieli w saunie zmniejsza podatność organizmu na
choroby narządu ruchu, stres psychiczny, przyspiesza proces regeneracji sił, zwiększając odporność na niekorzystne wpływy
czynników środowiskowych. Celem pracy jest przedstawienie pozytywnego oddziaływania sauny na organizm ludzki
z punktu widzenia treningu zdrowotnego oraz prewencji chorób cywilizacyjnych.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czynniki ryzyka wystąpienia niskiej urodzeniowej masy ciała (LBW) dziecka – regresja logistyczna

Wprowadzenie. Wśród wskaźników oceniających stan biologiczny społeczeństwa wymieniane są wartości urodzeniowej
masy ciała i procentowy udział noworodków urodzonych z masą ciała < 2500g (Low Birth Weight, LBW).
Cel. Celem pracy była próba oceny prawdopodobieństwa wystąpienia małej urodzeniowej masy ciała wśród noworodków
w zależności od czynników ryzyka, z wykorzystaniem regresji logistycznej.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w latach 1999–2007 w grupie 3071 zdrowych i sprawnych fizycznie studentów
i studentek (oraz ich matek) pierwszego roku studiów dziennych Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im Jędrzeja
Śniadeckiego w Gdańsku. Dane pochodzą z dokumentacji medycznej (badania retrospektywne) oraz autorskiej ankiety.
Wyniki. Prawdopodobieństwo wystąpienia niskiej urodzeniowej masy ciała jest istotnie powiązane ze skróceniem czasu
trwania ciąży (OR=2) i paleniem tytoniu przez matkę w czasie ciąży (OR=0,36)(tab.5). Utworzony model regresji logistycznej
przyjmuje postać (tab.5): Logit P=-25,57+1. x1 (czas trwania ciąży) -1,02. x2 (palenie tytoniu przez matkę w czasie ciąży).
Wnioski. Należy zwrócić szczególną uwagę na profilaktykę LBW, w tym na kształtowanie zachowań prozdrowotnych,
propagowanie wiedzy na temat przyczyn LBW i zdrowotnych konsekwencji LBW. Metoda regresji logistycznej doskonale
nadaje się do oszacowania prawdopodobieństwa wystąpienia LBW.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Aktywność fizyczna pacjentów w wieku 40–60 lat z chorobą zwyrodnieniową stawów, zamieszkałych na terenie województwa łódzkiego

Wprowadzenie i cel pracy. Choroba zwyrodnieniowa jest najczęstszą chorobą stawów i jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności
wśród osób starszych. W chorobach narządu ruchu ćwiczenia fizyczne stanowią jedną z najskuteczniejszych
metod leczenia.
Celem pracy była ocena aktywności ruchowej podejmowanej przez osoby w wieku 40–60 lat z chorobą zwyrodnieniową
stawów (ChZS), z województwa łódzkiego.
Materiał i metoda. W badaniu wzięło udział 40 osób w wieku 40–60 lat ze zdiagnozowaną ChZS, zamieszkałych w województwie
łódzkim. Badanie obejmowało pomiar podstawowych parametrów antropometrycznych, na podstawie których
zostały wyliczone wskaźniki BMI i WHR. Aktywność fizyczna została oceniona metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem
Kwestionariusza 7-dniowej Aktywności Fizycznej i autorskiego kwestionariusz ankiety.
Wyniki. 35% badanych podejmowało aktywność fizyczną codziennie, jednak czas wysiłku fizycznego większości badanych
nie przekraczał 60 minut. Najczęściej wybieraną formą aktywności fizycznej był spacer (39%). Dobowy wydatek energetyczny
na wysiłek fizyczny wyniósł średnio 1759 kcal wśród mężczyzn i 343 kcal wśród kobiet. Przyczyną podejmowania aktywności
fizycznej przez większość badanych było rozpoznanie ChZS. Większość ankietowanych zauważyła wpływ systematycznych
ćwiczeń fizycznych na poprawę ich stanu zdrowia oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych (63% badanych).
Wnioski. Głównym motywem podejmowania aktywności fizycznej przez osoby w wieku 40–60 lat jest dopiero rozwój
choroby, w tym przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów. W związku z tym koniecznie należy podejmować działania
edukacyjne skierowane do osób dorosłych informujące o korzyściach wynikających z podejmowania regularnego wysiłku
fizycznego w ramach profilaktyki choroby zwyrodnieniowej stawów.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Prozdrowotne właściwości cynamonu

Cynamon to nie tylko powszechnie znana przyprawa, ale również stosowany od wieków w różnych zakątkach świata środek
leczniczy. W niniejszej pracy przedstawiono krótki przegląd informacji na temat prozdrowotnych właściwości cynamonu.
W medycynie ludowej cynamon stosowany był głównie jako lekarstwo na dolegliwości układu pokarmowego, antyseptyk,
środek przeciwbólowy i wzmacniający organizm, jak również jako lek na przeziębienia. Współcześnie lista prozdrowotnych
właściwości cynamonu znacznie się rozszerzyła. Obecnie najwięcej badań prowadzonych jest nad możliwością wykorzystania
samego cynamonu lub jego ekstraktów bądź też izolowanych z nich związków w leczeniu cukrzycy, nowotworów i chorób
sercowo-naczyniowych. Rozważa się również możliwość wykorzystania cynamonu w terapii Alzheimera.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Popularność stosowania diet redukcyjnych wśród kobiet w wieku 19–39 lat

Wprowadzenie. Współczesne kobiety coraz częściej podejmują decyzje o zastosowaniu diety redukcyjnej pozwalającej
w krótkim czasie osiągnąć szybką redukcję zbędnych kilogramów. Wiedzę żywieniową na temat specyfiki diet najczęściej
czerpią z mediów, sporadycznie zaś korzystają z porady dietetyka lub lekarza. Takie zachowania stanowią niebezpieczeństwo
rozwoju negatywnych konsekwencji zdrowotnych.
Cel pracy. Ocena stopnia rozpowszechnienia oraz postaw młodych kobiet w zakresie stosowania diet redukcyjnych.
Materiał i metody. Badaniami objęto 105 kobiet w wieku 19–39 lat z terenu Krakowa i Warszawy. Badaną populację podzielono
na dwie grupy: grupa I – 66 kobiet niestosujących diety redukcyjnej (63%), grupa II – 39 kobiet, które stosowały
(obecnie lub w przeszłości) dietę redukcyjną (37%).
Wyniki. Kobiety stosujące diety redukcyjne stanowiły 37% badanej populacji. Ponad 80% ankietowanych z obu grup
twierdziło, iż obecnie istnieje duża presja społeczna związana z posiadaniem szczupłej sylwetki. Najczęściej stosowanymi
dietami: dieta Dukana (41,7%), kopenhaska (22,2%), Kwaśniewskiego (16,7%) oraz diety monoskładnikowe (13,9%). Tylko
13,9% kobiet stosujących dietę redukcyjną korzystało z pomocy dietetyka. Stosowanie diet często (58,3%) kończyło się
wystąpieniem efektu „jo-jo”.
Wnioski. Kobiety stosujące diety redukcyjne cechowała niższa samoocena, niezadawalająca ocena własnego ciała oraz
większa chęć wprowadzenia zmian we własnym wyglądzie w porównaniu z kobietami niestosującymi diet. Znaczna część
kobiet (38,46%) z grupy II zdecydowana była stosować szkodliwą dla zdrowia dietę zapewniającą szybką redukcję masy ciała.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza wartości odżywczej i kosztów diety bezglutenowej w porównaniu do standardowej racji pokarmowej

Wprowadzenie. Dieta bezglutenowa jest podstawową metodą postępowania terapeutycznego w celiakii. Pacjent, stojąc
przed koniecznością wyeliminowania glutenu z diety, teoretycznie może wybierać pomiędzy produktami naturalnie bezglutenowymi
lub produktami bezglutenowymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pomimo dobrej dostępności
produktów bezglutenowych wciąż istnieją problemy związane ze zbilansowaniem takiej diety, jak również jej kosztem.
Cel. Celem pracy była ocena zawartości wybranych składników pokarmowych oraz oszacowanie kosztów diety bezglutenowej
z wykorzystaniem dostępnych na polskim rynku produktów naturalnie bezglutenowych oraz bezglutenowych
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego w odniesieniu do diety zwyczajowej.
Materiał i metody. Do analizy wybrano całodzienną modelową rację pokarmową na poziomie 2000 kcal, którą następnie
zmodyfikowano pod kątem zamiany produktów zbożowych na produkty naturalnie bezglutenowe oraz bezglutenowe
środki spożywcze zgodnie z założeniami diety bezglutenowej. Oceniono zawartość wybranych składników pokarmowych
dostarczanych przez produkty zbożowe tradycyjne oraz ich bezglutenowe zamienniki. Analizy kosztów racji pokarmowych
dokonano w oparciu o cenniki firm oferujących produkty bezglutenowe oraz uśrednione ceny produktów spożywczych
z warszawskich supermarketów.
Wyniki. Wykazano, że koszt bezglutenowej racji pokarmowej przy założeniu wyłącznie zamiany tradycyjnych produktów
zbożowych wzrasta o prawie 30%. Przy podobnej ilości energii oraz węglowodanów ogółem, bezglutenowe zamienniki
produktów zbożowych wnoszą do racji pokarmowej zdecydowanie mniejszą wartość odżywczą w odniesieniu do białka,
żelaza, cynku, magnezu, tiaminy oraz błonnika pokarmowego przy jednoczesnej wyższej zawartości tłuszczu.
Wnioski. Dostępne w handlu produkty bezglutenowe są znacznie droższe od odpowiadających im glutenowych produktów
tradycyjnych. Zamiana produktów tradycyjnych na ich bezglutenowe odpowiedniki powoduje istotne obniżenie wartości
odżywczej diety.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Dostępność i ograniczenia w stosowaniu leczenia biologicznego w Polsce

Wprowadzenie. Leki biologiczne to substancje pochodzenia naturalnego oraz produkowane metodami inżynierii genetycznej.
Te obiecujące farmaceutyki są coraz powszechniej stosowane na świecie, jednak w Polsce wciąż istnieje wiele barier
utrudniających ich rozpowszechnienie.
Cel pracy. Celem pracy jest zwrócenie uwagi środowiska medycznego na aktualną sytuację leków biologicznych na polskim
rynku farmaceutycznym i skłonienie do refleksji nad problemami związanymi z ograniczeniami narzuconymi przez sytuację
finansową w krajowej służbie zdrowia.
Skrócony opis stanu wiedzy. Cena leków biologicznych jest na tyle wysoka, że nie są one dostępne dla przeciętnego
polskiego pacjenta. Obecnie z leków tych korzysta jedynie 1% potrzebujących. Pomimo to rzadko są one uwzględniane
na listach leków refundowanych. Ponadto wytyczne programów lekowych dotyczące nie tylko kwalifikacji, ale także kontynuacji
leczenia, nie zawsze odpowiadają realiom klinicznym. Nadzieją na poprawę sytuacji stało się pojawienie się na
rynku leków biopodobnych, jednakże ich stosowanie budzi wiele kontrowersji natury zarówno medycznej, jak i etycznej.
Podsumowanie. Istotne jest, aby podmioty ustalające zasady dostępności i finansowania terapii biologicznej dostrzegły,
że dzięki skutecznemu leczeniu zwiększy się produktywność osób chorych. W przypadku braku odpowiedniego leczenia
rośnie bowiem absencja chorobowa, przybywa osób niepełnosprawnych i kandydujących do otrzymywania należnych im
świadczeń finansowych. Należy też pamiętać, że leczenia biologicznego wymagają nie tylko osoby dorosłe, ale również
dzieci, a przy obecnym niżu demograficznym jeszcze bardziej istotna wydaje się trafna terapia, pozwalająca na przyszłą
aktywizację zawodową najmłodszych pacjentów.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wiedza młodzieży powiatu lubaczowskiego na temat dojrzewania płciowego

Cel pracy. Celem pracy była ocena wiedzy młodzieży szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych na temat okresu dojrzewania,
a także przedstawienie zagadnień związanych z rozwojem seksualności w tym czasie.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w Publicznym Gimnazjum nr 1, Liceum Ogólnokształcącym i Zespole Szkół
w Lubaczowie w województwie podkarpackim. Skierowano 190 kwestionariuszy ankiety do losowo wybranej grupy młodzieży
gimnazjalnej oraz ponadgimnazjalnej.
Wyniki. Głównymi źródłami wiedzy na temat seksualności, zmian zachodzących w okresie dojrzewania jest Internet oraz
szkoła. Znajomość przebiegu cyklu miesiączkowego potwierdziło 57% uczniów. Zdecydowanie częściej uczniowie liceum,
technikum orientują się w prawidłowej terminologii dotyczącej jajeczkowania.
Wnioski. Kobiety potrafią prawidłowo określać pierwszy dzień cyklu miesiączkowego. Uczniowie szkoły zawodowej posiadają
najniższy poziom wiedzy na temat jajeczkowania. Gimnazjaliści oraz wychowankowie szkoły zawodowej wykazują
najniższy poziom wiedzy na temat dni płodnych kobiety. Internet, literatura oraz szkoła są głównymi źródłami wiedzy
młodzieży na temat seksualności oraz zmian zachodzących w okresie dojrzewania.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Świadomość kobiet województwa śląskiego badanej w zakresie potencjalnych zagrożeń dla zdrowia wynikających ze stosowania kosmetyków zawierających parabeny

Wstęp. Parabeny są stosowane jako konserwanty w wielu produktach, szczególnie w kosmetykach. Badania in vitro oraz
na zwierzętach pokazują, że mogą wywierać negatywny wpływ na nasze zdrowie. Parabeny podejrzewane są nie tylko
o powodowanie uczulenia i podrażnienia, ale również o działanie estrogenne i rakotwórcze.
Cel pracy. Ocena wiedzy kobiet województwa śląskiego na temat parabenów w produktach kosmetycznych.
Materiał i metody. Grupę badawczą stanowiło 151 kobiet w wieku 20–55 lat zamieszkujących Aglomeracje Śląską. Badanie
zostało przeprowadzone przy użyciu autorskiego kwestionariusza ankiety w okresie styczeń–marzec 2011.
Wyniki. Wiedza ankietowanych na temat parabenów i świadomość ryzyka zdrowotnego związanego z ich używaniem
jest niewielka. Kobiety stosują statystycznie od kilku do kilkunastu kosmetyków każdego dnia. W większości każdy z nich
zawiera przynajmniej jeden konserwant (paraben).
Wnioski. Badanie pokazuje, że pomimo coraz większej ilości informacji i łatwiejszego dostępu do danych na temat składu
kosmetyków, konsumentki nadal nie są świadome zagrożeń związanych ze stosowaniem parabenów. Chociaż deklarują,
że skład kosmetyków jest jedną z wytycznych przy wyborze kosmetyków, najczęściej sięgają po te, zawierające parabeny.
Istnieje potrzeba zmiany postawy kobiet i nauczenie ich dokonywania świadomych i bezpiecznych dla zdrowia wyborów.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Problemy i bariery w procesie kształcenia zawodowego lekarzy – badanie własne

Wprowadzenie i cel pracy. Niezbędnym elementem zawodowego rozwoju lekarzy jest zdobywanie i stałe uzupełnianie
wiedzy. Zawodowym i etycznym obowiązkiem każdego lekarza jest zapewnienie pacjentom opieki opartej o aktualną
wiedzę naukową. Lekarze narażeni są na różnego typu problemy i bariery wpływające na tempo i skuteczność ich rozwoju
w procesie doskonalenia zawodowego. Do najczęstszych zalicza się bariery finansowe, czasowe oraz wypalenie zawodowe.
W dobie coraz wyższych oczekiwań, przyrostu ilości informacji, przyspieszonego tempa zmian i rosnącej złożoności wiedzy,
wspieranie kształcenia ustawicznego lekarzy jest niezbędne.
Cel badań. Sprawdzenie skuteczności funkcjonowania systemu doskonalenia zawodowego wśród lekarzy.
Materiał i metoda. W badaniu własnym wzięło udział 150 respondentów. Wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego;
został użyty autorski kwestionariusz ankiety zawierający 9 zamkniętych pytań.
Wyniki. Najczęściej wybieranymi formami doskonalenia wśród badanej grupy były szkolenia, konferencje i sympozja oraz
prenumerata czasopism. Większość badanych osób kilka razy w roku bierze udział w konferencjach, sympozjach i szkoleniach
organizowanych przez placówki medyczne/firmy farmaceutyczne.
Wnioski. Lekarze należą do grupy zawodowej, która stale powinna aktualizować i pogłębiać swoją wiedzę. Funkcjonujący
w Polsce system doskonalenia zawodowego często nie spełnia ich oczekiwań. Założenia systemu określane są jako prawidłowe,
natomiast niedomaga ich realizacja. W wyniku tego lekarze nie mają możliwości prowadzenia doskonalenia w takiej
formie, jaka byłaby dla nich najefektywniejsza i najwygodniejsza.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Występowanie próchnicy zębów u dzieci w wieku 3, 6 i 12 lat

Wprowadzenie i cel pracy. Od 1997 roku jest prowadzony systematycznie Ogólnopolski Program Monitoringu Stanu
Zdrowia Jamy Ustnej. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują na alarmująco zły stan zdrowia jamy ustnej dzieci oraz
dorosłych w polskiej populacji. Intensywność choroby próchnicowej w Polsce jest znacząco wyższa nie tylko od poziomu
notowanego w krajach „starej Unii Europejskiej”, ale także od poziomu obserwowanego w krajach, które przeszły podobną
transformację systemową co Polska. Frekwencja próchnicy wśród dzieci 6-letnich wynosi w Polsce 86,9%, na Łotwie 55,4%,
w Danii 25%, zaś we Francji 22,2%.
Celem pracy była analiza wyników badań epidemiologicznych prowadzonych w latach 2013–2015 w ramach Ogólnopolskiego
Monitoringu Stanu Zdrowia Jamy Ustnej oraz zjawisk społecznych, ekonomicznych i kulturowych wpływających na
stan zdrowia badanych dzieci.
Skrócony opis stanu wiedzy. Próchnica zębów jest wg definicji przyjętej przez Światową Organizację Zdrowia procesem
patologicznym, o miejscowym charakterze, prowadzącym do odwapnienia szkliwa i zębiny, rozpadu twardych tkanek zęba
i w konsekwencji, tworzenia ubytku.
Jednym z bardziej istotnych zagrożeń dla zdrowia jamy ustnej całej populacji jest wysoka intensywność próchnicy wczesnej,
caries praecox, występującej w zębach mlecznych u dzieci do 3. roku życia. W Polsce zjawisko to dotyczy ponad 50% dzieci.
Wyniki badań epidemiologicznych pokazują, że dziecko 3-letnie ma średnio 3 zęby objęte procesem próchnicowym. Sytuacja
w grupie dzieci 6-letnich jest równie niepokojąca. Szacuje się, że jedynie 14,4% 6-latków jest wolnych od próchnicy.
Podsumowanie. Intensywność próchnicy zębów jako choroby cywilizacyjnej zależy w dużej mierze od stylu życia i zachowań
prozdrowotnych. Konieczne jest wdrożenie i intensyfikacja już istniejących programów profilaktycznych i edukacyjnych
skierowanych do najmłodszych grup wiekowych, co w perspektywie będzie skutkowało poprawą stanu zdrowia jamy ustnej w populacji polskiej.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Podstawowe szpitalne zabezpieczenie świadczeń opieki zdrowotnej w systemowym kontekście finansowania ochrony zdrowia ze środków publicznych

Artykuł zawiera rozważania w  zakresie ostatnich zmian legislacyjnych w  finansowaniu obszaru leczenia szpitalnego, wprowadzających system podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (tzw. sieć szpitali); zmiany te, mimo ich systemowego umiejscowienia i oparcia na dotychczasowym otoczeniu regulacyjnym, kontrastują z obecnymi rozwiązaniami i stanowić mogą pierwszy etap zmiany modelu finansowania ochrony zdrowia ze środków publicznych.

Czasopismo: Financial Law Review
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne