rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Na przełomie medialnych epok. 25 lat „Gościa Koszalińsko-Kołobrzeskiego”

Artykuł opisuje 25-letnią historię „Gościa Koszalińsko-Kołobrzeskiego”. Na przykładzie ćwierćwiecza działalności koszalińskiej redakcji tygodnika widać, jak szybko postępują zmiany w funkcjonowaniu mediów. Przez zaledwie 25 lat wygląd gazety i sposób działania oddziału zmieniły się radykalnie. W momencie pojawienia się strony internetowej można wręcz mówić o swego rodzaju medialnym przewrocie. W artykule podejmuje się także zagadnienie tożsamo¬ści oddziału lokalnego w odniesieniu do redakcji głównej, a także przedstawia się działalność koszalińskiego oddziału, która wykracza poza samo redagowanie czasopisma i strony internetowej.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Skrzatuskie spotkania młodzieży wobec kulturowych i pastoralnych wyzwań współczesnego świata młodych

Artykuł poświęcony jest corocznym diecezjalnym spotkaniom młodzieży w sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu, które od kilku lat są największym wydarzeniem duszpasterskim w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Stanowi on próbę syntetycznego opisu tego wydarzenia, będąc jednocześnie formą sprawozdania, ewaluacji oraz próbą odniesienia go do całokształtu wyzwań kulturowych i duszpasterskich, które płyną ze strony świata młodych. W tej perspektywie, pomimo potrzeby dalszych analiz i korekt, skrzatuskie spotkanie z pewnością stanowi moment ewangelizacji młodych oraz chrześcijańskiej odpowiedzi na ich różnorakie problemy.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Matka miłosierdzia w Kościele na podstawie encykliki Redemptoris Mater

Maryja słusznie nazywana jest Matką Bożego miłosierdzia. Przemawia za tym Jej obdarowanie na podstawie Bożego miłosierdzia, przygotowujące Ją do misji, którą wypełnia w Bożym planie zbawienia, oraz Jej świadectwo. Jedno i drugie – w myśl encykliki Redemptoris Mater – realizuje się w Kościele dzięki posłannictwu Maryi wobec nowego Ludu Bożego, na podstawie jedynej i niepowtarzalnej relacji z Jezusem Chrystusem. Jako Matka wcielonego Słowa jest Matką Kościoła. Jej Boże macierzyństwo i w związku z tym udział w posłannictwie Jezusa Chrystusa przesądza nie tylko o tym, że jest Ona pierwowzorem i przewodniczką, ale również Matką miłosierdzia zwracającą się zwłaszcza do ubogich i potrzebujących. Podążając historycznie za Jezusem i pozostając z Nim w jedności w eschatologii, podąża z Ludem Bożym przez doczesność Kościoła, prowadząc go do eschatologicznego wypełnienia i objawiając zrealizowane w Jezusie Chrystusie Boże miłosierdzie. Dlatego też w takim samym wymiarze i w takim sensie, w jakim jest Matką Bożą i Pośredniczką w jedynym pośrednictwie Syna – jak to ujmuje w swojej maryjnej encyklice Jan Paweł II – w takim samym znaczeniu pozostaje Matką Kościoła i Matką Bożego miłosierdzia.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Portrety trumienne w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Skrzatuszu

Autor omawia kolekcję portretów trumiennych z kościoła w Skrzatuszu. Przedstawione obiekty pochodzą z XVII w. i stanowią największy zbiór konterfektów trumiennych w północnej Wielkopolsce.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kult NMP Wspomożycielki Wiernych i św. Jana Bosko w przepowiadaniu słowa Bożego w sanktuarium w Skrzatuszu w latach 80. XX w.

Sanktuaria zarówno w tradycji, jak i we współczesności Kościoła były i są szczególnym miejscem przepowiadania słowa Bożego. Kodeks Prawa Kanonicznego, sankcjonując postanowienia Soboru Watykańskiego II odnośnie porządkowania nauczania w Kościele, w jednym z paragrafów przypomina, że zwłaszcza w tych miejscach powinno się zapewnić wiernym obfitsze środki zbawienia przez gorliwe głoszenie słowa Bożego, przez odpowiednie ożywienie życia liturgicznego oraz przez kultywowanie zatwierdzonych form pobożności ludowej. Sobór Watykański II zrodził także w Kościele ducha odnowy charyzmatów zakonnych. W opracowaniu podjęto więc próbę przeanalizowania, jak te wytyczne realizowano w sanktuarium maryjnym w Skrzatuszu w latach 80. XX w., gdzie posługę duszpasterską sprawowali wówczas salezjanie, którzy dbali zarówno o podwyższenie duchowej jakości posługi przepowiadania Słowa Bożego, jak i zgodnego ze swoim charyzmatem propagowania w nim kultu Wspomożycielki Wiernych i św. Jana Bosko.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Duchowi przewodnicy niemieckich katolików w pielgrzymkach do Skrzatusza w relacjach Johannesbote

W artykule poddano analizie wspomnienia pielgrzymów przybywających do sanktuariów maryjnych w Skrzatuszu i Rokitnie oraz do byłej Wolnej Prałatury Pilskiej w latach 1983–2013
i drukowanych w tym czasie w czasopiśmie katolików prałatury Johannesbote. Do całości obrazu świadectw pielgrzymowania należą nie tylko osobiste, wewnętrzne, religijne przeżycia. Są one bardzo mocno związane z bolesną przeszłością wojenną i skomplikowanymi relacjami polsko-niemieckimi. Ważną rolę w kształtowaniu postaw katolików niemieckich nie tylko
w wierze, ale i w relacjach z Polakami, w przepracowaniu ciężaru historii, odgrywają duchowni. Konkretne postaci biskupów i kapłanów to również wypędzeni dzielący los swoich wiernych do końca ich życia. Są to świadectwa wdzięczności katolików za życie wiary, sakramenty i pomoc w budowaniu nowej tożsamości w powojennej historii.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ewangelia Łk 2,33–35 w liturgii Mszy o Najświętszej Maryi Pannie Bolesnej, Pani Skrzatuskiej

Perykopa Łk 2,33–35, która stanowi fragment ewangelicznej sceny ofiarowania Jezusa w świątyni jerozolimskiej, zawiera drugą część słów wypowiedzianych przez Symeona. Mają one charakter prorocki i zapowiadają los, który spotka Jezusa. Syn Boży doprowadzi wielu ludzi do upadku i do powstania oraz stanie się dla nich znakiem sprzeciwu. Bezpośrednim adresatem proroctwa Symeona jest Maryja, której życie jednoczy się ściśle ze zbawczym posłannictwem Jej Syna. Dlatego, jako Matka Bolesna, będzie doświadczała cierpienia, które jak miecz przeniknie Jej duszę.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Salezjańskie wydawnictwa promujące sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu

W latach 1952-2001 opiekę nad parafią pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu prowadzili salezjanie. W ramach realizacji swojego posłannictwa w Kościele oraz oczekiwań wysuwanych przez władze diecezji i przełożonych zakonnych starali się oni promować to miejsce kultu m.in. poprzez środki społecznego przekazu. W opracowaniu podjęto próbę usystematyzowanej refleksji nad tą płaszczyzną duszpasterskiego zaangażowania duchowych synów św. Jana Bosko w okresie ich posługiwania w głównym sanktuarium maryjnym diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ksiądz Stefan Kieliński SDB (1932–2017), pierwszy kustosz sanktuarium diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej w Skrzatuszu

W związku z powstaniem diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej w 1972 r., w trosce o jej duchowy rozwój, biskup ordynariusz Ignacy Jeż ustanowił w Skrzatuszu diecezjalne sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. W historii tego miejsca rozpoczął się więc nowy etap, w którym było ono nie tylko jednym z wielu miejsc pielgrzymkowych i kultu maryjnego w dotychczasowej diecezji gorzowskiej, ale stało się centralnym sanktuarium dla wiernych nowo powstałej jednostki administracji kościelnej. Wiązało się to z nowymi wyzwaniami, przed którymi stanęli duchowi opiekunowie tego świętego miejsca, a rolę tę pełnili od 1952 r. salezjanie. Wraz z utworzeniem sanktuarium diecezjalnego we wspólnocie salezjańskiej w Skrzatuszu nastąpiły zmiany personalne. Pierwszym jego kustoszem został mianowany ks. Stefan Kieliński SDB, który pełnił jednocześnie funkcję proboszcza miejscowej parafii. Artykuł omawia posługę duszpasterską pierwszego kustosza na rzecz sanktuarium oraz przywołuje podstawowe dane biograficzne salezjanina.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kapłaństwo i duchowni w ocenie młodzieży w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej

Artykuł jest prezentacją materiału empirycznego zebranego w badaniach na terenie diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, dotyczącego stosunku do duchowieństwa. Biorąc pod uwagę znane w dyskursie naukowym wymiary badań nad postawami wobec Kościoła i duchowieństwa, w socjologii religii badany jest odbiór Kościoła instytucjonalnego oraz duchowieństwa przez katolików, co stanowi jeden z bardziej kontrowersyjnych tematów obecnych w dyskursie publicznym obejmującym zagadnienia religijne. W prezentowanych badaniach respondenci byli pytani o stosunek do duchownych i sposobu wykonywania przez nich swojej misji, a także o przydatność księży dzisiaj, o ocenę zalet i wad osobowych oraz zawodowych księży, a także o pogląd na temat celibatu duchownych.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Uradowałem się, gdy mi powiedziano: «Pójdziemy do domu Pańskiego!»” (Ps 122,1) – formacja liturgiczna młodzieży

Zauważalny spadek uczestnictwa młodzieży w praktykach religijnych skłania do zastanowienia się nad istotą liturgii, a także nad rolą katechezy liturgicznej, która ma otwierać katechizowanych na świat liturgii. Dobrą okazją do podjęcia refleksji jest także pojawienie się nowych dokumentów programujących nauczanie religii w polskich szkołach. W artykule poddano analizie zarówno Podstawę programową katechezy Kościoła katolickiego, jak i Program nauczania religii. Analiza prowadzi do wniosków o właściwym zaprojektowaniu formacji liturgicznej młodzieży, a także do nadziei, że ramy programowe znajdą swoje odzwierciedlenie w powstających właśnie podręcznikach.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kazania z archiwum w Skrzatuszu

Znajdujące się w zbiorach Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej rękopisy siedmiu kazań (w j. niemieckim tzw. Schütterlin) z XIX w. pochodzą z archiwum parafii i sanktuarium maryjnego w Skrzatuszu, wówczas znajdującego się w granicach arch. poznańskiej. Artykuł jest próbą odczytania i przetłumaczenia na j. polski tekstu najkrótszego z nich. Jest to kazanie katechetyczne „o modlitwie” na piątą niedzielę po Wielkanocy (Dominica quinta post Pascha), gdy czytana była ewangelia z J 16. Na treść kazania składa się w pierwszej części rozważanie o modlitwie „w imię moje” z J 16, w drugiej to w podobnym stylu wyjaśnienie wersetów Ojcze nasz. Rękopis nieznanego autora jest świadectwem kaznodziejstwa katechetycznego XIX w.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawne kryteria przyznania tytułu bazyliki mniejszej kościołowi w Skrzatuszu

Warunki uzyskania tytułu bazyliki mniejszej określa prawo kanoniczne. Dotyczą one kryteriów formalnych, wyposażenia świątyni, walorów: religijnego, historycznego i kulturowego oraz zespołów osób do posługi liturgiczno-pastoralnej. Proces przyznawania tytułu bazyliki jest dwuetapowy. Najpierw w diecezji należy przeprowadzić ocenę kryteriów prawnych w odniesieniu do konkretnego obiektu, przygotować odpowiednią dokumentację i przekazać ją do Stolicy Apostolskiej. Drugi etap to analiza wniosku przez Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów i wydanie decyzji. Sanktuarium NMP Bolesnej, Pani Skrzatuskiej, w którym od XVII w. rozwija się kult cudownej Piety, jest ciągle ważnym ośrodkiem życia religijnego, społecznego i kulturowego. Spełniając kryteria prawne, skrzatuska świątynia otrzymała tytuł bazyliki mniejszej, który został uroczyście ogłoszony 15 września 2019 r.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Z dziejów wielkopolskiej linii rodu Klejna z Wiesiółki

Historia niemieckiego rodu Klein, pochodzącego z Mecklemburgii, rozpoczęła się w Wielkopolsce w roku 1652, kiedy to, wtedy jeszcze kapitan dragonów Ludwika Weihera, Georg Klein [zwany później w polskich pismach Jerzy Klejna] ożenił się z Anną Eufrozyną Simon, córką Martina Simon – burmistrza Wałcza. Artykuł opisuje losy rodziny osiadłej we wsi Wiesiółka koła Skrzatusza, którą król Jan Kazimierz darował podpułkownikowi Jerzemu Klejna wraz z herbem i prawami szlacheckimi za zasługi na polu boju w roku 1666. Następnie majątek przechodził na synów i wnuków pułkownika przez cztery pokolenia. Ostatnim posesorem majątku była Anna Szwander z Klejnów, która sprzedała ojcowiznę w 1808 roku, kończąc tym samym historię rodu Klejna w Wiesiółce.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Miłosierdzie Boże w parafialnym duszpasterstwie skrzatuskim

Artykuł jest poświęcony działalności duszpasterskiej w wymiarze parafialnym w sanktuarium w Skrzatuszu, której celem jest krzewienie Bożego miłosierdzia. Stanowi on próbę syntezy i jednocześnie analizy owej działalności. Bazą do tego zostały wybrane przez autora, spośród szerokiego wachlarza działań, trzy dziedziny formacji duszpasterskich, tj. rekolekcje parafialne, misje parafialne oraz walka kapłanów z nałogami parafian, w tym w szczególności z alkoholizmem
i pijaństwem.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologiczno-duchowy wymiar formacji w nauczaniu skrzatuskim w latach 1972-2013. Duchowość maryjna

W części wstępnej artykułu autor wyjaśnia, czym jest formacja, jaka jest rola Maryi w Kościele oraz jakie były sposoby realizacji formacji duchowości maryjnej w Skrzatuszu w latach 1972-2013. W rozwinięciu autor dokonuje analizy formacji teologiczno-duchowej przekazywanej w listach pasterskich bpa I. Jeża, w Materiałach homiletycznych przed koronacją Matki Bożej w Skrzatuszu oraz w kazaniach i homiliach głoszonych z okazji uroczystości w sanktuarium skrzatuskim. W ostatniej części artykułu autor podsumowuje i stawia wnioski na podstawie dokonanej analizy tekstów.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ambony skrzatuskie

Przedmiotem artykułu są dwie ambony znajdujące się w sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu. Świątynia została w 2019 r. podniesiona decyzją Stolicy Apostolskiej do godności bazyliki. Jest to okazja, aby przybliżyć czytelnikowi wiedzę o miejscach głoszenia słowa Bożego w historii i współcześnie w sanktuarium. Analiza konstrukcji, kształtu i ikonografii zabytkowej, barokowej kazalnicy prowadzi do wniosku, że w wyniku prac renowacyjnych doszło do zmian w kolorystyce i niezrozumiałych przemieszczeń figur zdobiących kazalnicę, mających wpływ na jej wymowę teologiczną. Nowa ambona, wykonana w 2013 r., jest dobrze zaprojektowanym „stołem” słowa Bożego obok ołtarza („stołu eucharystycznego”), ale pozbawiona artystycznej symboliki. Znajomość zagadnień historycznych, formalnych, architektonicznych i ikonograficznych omawianych ambon daje wiedzę o kulturze wnętrz sakralnych północnej Wielkopolski i diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej w historii, zwłaszcza po Soborze Trydenckim w XVII i XVIII w. i po Soborze Watykańskim II.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Witraże koszalińskiej katedry w świetle źródeł archiwalnych

W ciągu wielu wieków istnienia obecny kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Koszalinie zmieniał swój kształt architektoniczny oraz charakter wnętrza. Zasadnicze zmiany w jego architekturze dokonywały się głównie w związku z szeroko zakrojonymi restauracjami budowli i licznymi pracami remontowymi o mniejszym zakresie. Z drugą ważną przedwojenną restauracją świątyni, przeprowadzoną w 1914 roku, związane było powstanie – istniejących do dziś – barwnych przeszkleń okien prezbiterium, nawy głównej i naw bocznych kościoła. Przez blisko sto lat witraże koszalińskiej katedry pozostawały anonimowe. Dopiero niedawno odnalezione w kościelnej kancelarii stuletnie akta ujawniły bezcenne, z punktu widzenia badań nad witrażownictwem Pomorza Zachodniego, fakty dotyczące procesu powstania tych interesujących dzieł sztuki. W zachowanej bogatej korespondencji z roku 1914 i początków roku 1915 odnajdujemy informacje o – dotąd nieznanym – wykonawcy katedralnych witraży, których projekt i realizację, po przeprowadzonym wcześniej konkursie, zlecono ostatecznie pracowni Ferdinanda Müllera w Quedlinburgu. Nieznane kościelne archiwalia ujawniają ponadto zleceniodawcę całości prac, fundatora okna prezbiterium oraz wiele szczegółów dotyczących samego procesu powstania projektów w zakresie ogólnej koncepcji i wykonawstwa witraży. Przede wszystkim jednak ten znaczący zespół dokumentów, przechowywany obecnie w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, istotnie uzupełnia szczegółowo opracowany przez badaczy niemieckich katalog witraży autorstwa pracowni w Quedlinburgu.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rękopisy Józefa Muczkowskiego w zbiorze autografów z XIX wieku należących niegdyś do Cypriana Walewskiego

Artykuł ma na celu przybliżenie postaci historyka, kolekcjonera oraz dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej – Józefa Muczkowskiego. Przedstawiono też krótkie wprowadzenie na temat życia Cypriana Walewskiego, Kazimierza Władysława Wójcickiego oraz ich związku z Józefem Muczkowskim. Zaprezentowano rękopisy Józefa Muczkowskiego mieszczące się w zbiorze autografów Cypriana Walewskiego z XIX wieku, przechowywanym w Bibliotece Akademii Umiejętności w Krakowie. Wśród rękopisów znajduje się 5 listów pisanych ręką Józefa Muczkowskiego, jego autobiografia wraz z wykazem publikacji, 1 list syna Józefa – Stefana Muczkowskiego oraz drukowany nekrolog Józefa Muczkowskiego. Metody zastosowane w pracy: metoda analizy i krytyki piśmiennictwa wykazująca celowość i oryginalność podjętego do badań problemu oraz metoda historyczna pozwalająca ustalić wiarygodność i autentyczność źródła.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Inwentarz księgozbioru Wiktorii z Scheillów Wendorffowej jako przykład spisu biblioteczki ziemiańskiej z pierwszej połowy XIX wieku

Przedmiotem pracy jest rękopiśmienny inwentarz księgozbioru Wiktorii z Scheillów Wendorffowej, wykonany na podstawie zapisu testamentowego. Stanowi on przykład spisu XIX-wiecznej biblioteczki ziemiańskiej, który znajduje się w aktach notarialnych. Dokonano rekonstrukcji spisu 222 książek oraz poddano go krótkiej analizie. Zapisy z rękopisu uzupełniono opisami bibliograficznymi poszczególnych odnalezionych pozycji; składają się one z następujących elementów: autor, tytuł, miejsce oraz rok wydania, opcjonalnie dostęp online. Dzięki rekonstrukcji wysunięto wnioski na temat wielkości i wyceny biblioteczki oraz tematyki książek. Pozwoliło to snuć refleksję nad przydatnością pośmiertnych inwentarzy księgozbioru w badaniach bibliologicznych.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Pieśń o Wiklefie Andrzeja Gałki jako próba upolitycznienia filozoficznego realizmu

Artykuł niniejszy stanowi z jednej strony próbę znalezienia związku między tak zwanym skrajnym realizmem filozoficznym Johna Wiklefa a jego przeważnie heterodoksyjnymi, ale czasami również dość konserwatywnymi, poglądami teologicznymi i społecznymi. Z drugiej strony zawiera także próbę umieszczenia polskiego wiersza Andrzeja Gałki Pieśń o Wiklefie w kontekście filozofii Wiklefa, przy zwróceniu uwagi zarówno na jej bardziej abstrakcyjne aspekty, jak również jej praktyczne konsekwencje dotyczące sfery polityki i stosunku do hierarchii kościelnej. W szczególności interesuje autora sposób wykorzystania filozofii Wiklefa dla uzasadnienia postulatu radykalnej reformy Kościoła katolickiego w duchu husyckim i równie radykalnej krytyki instytucji papiestwa w oparciu o analizę legendarnych korzeni tejże instytucji.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Projekty „historycznych” studni dla Krakowa Sebastiana Sierakowskiego. Forma i idea

Artykuł jest poświęcony historii zespołu projektów czterech studni dla krakowskiego Rynku, opracowanych przez kanonika katedry krakowskiej, a także architekta-amatora Sebastiana Sierakowskiego przy udziale malarza Michała Stachowicza. Propozycja Sierakowskiego zakładała ozdobienie głównego placu Krakowa niewielkimi, ale bogato zdobionymi ujęciami wody, opowiadającymi historię miasta i kraju. W artykule przeprowadzono analizę pomysłu Sierakowskiego oraz formy zaprojektowanych studni w kontekście zainteresowań historycznych w pierwszych lat istnienia Wolnego Miasta Krakowa, a także na podstawie porównań formalnych z innymi tego typu obiektami użyteczności publicznej.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
,,Ilustrowany Kuryer Codzienny” wobec konfliktu węgiersko-rumuńskiego w latach 1918–1921

Artykuły poświęcone konfliktowi węgiersko-rumuńskiemu w IKC-u w okresie listopad 1918 roku–marzec 1921 roku należy podzielić na dwie grupy: 1. teksty opublikowane od listopada 1918 do upadku Węgierskiej Republiki Rad na początku sierpnia 1919 roku; 2. teksty z okresu sierpień 1919 roku – koniec analizowanego okresu (marzec 1921 roku). Artykuły w pierwszej grupie zazwyczaj prezentowały negatywny stosunek do Węgier w związku z ich niedawnym udziałem w I wojnie światowej w gronie państw centralnych i z przyjęciem przez nie komunizmu jako ustroju państwowego. Natomiast Rumuni cieszyli się w tym okresie uznaniem ze strony IKC-a, między innymi za walki z Węgierską Republiką Rad. W granicznym sporze węgiersko-rumuńskim dziennik opowiadał się zazwyczaj po stronie Węgier. W drugim wyróżnionym okresie sytuacja nieco się zmieniała. Węgrzy zaczęli być przedstawiani w IKC-u jako potencjalni sojusznicy Polski, ale pozytywny obraz Rumunii raczej się nie zmienił. Jednak prowęgierskie stanowisko nie oznaczało ataków prasowych na Bukareszt przy okazji opisywania konfliktu węgiersko-rumuńskiego. O tym okresie można byłoby napisać, że zamiast poprzedniej prorumuńskości i antywęgierskości pojawiła się równoczesna prorumuńskość i prowęgierskość, a także propagowanie porozumienia węgiersko-rumuńskiego.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Prezent spod równika. Wycinek z rękopisu dziennika podróży Aleksandra von Humboldta do Ameryki. Ze zbioru Radowitza

W Zbiorze Autografów z byłej Pruskiej Biblioteki Państwowej w Berlinie, przechowywanym w Bibliotece Jagiellońskiej znajduje się cenny autograf Aleksandra Humboldta Sobre algunos puntos interessantes para la Navegación, o extracto de las observaciones de longitud deducida de Eclipses del Sol y de la Luna de Satellites de Jupiter, distancias lunares y Chronometros en los annos de 1799–1803. Fragment ten pochodzi z rękopiśmiennego dziennika podróży Humboldta. Rękopis samego dziennika pozyskała Fundacja Stiftung Preußischer Kulturbesitz w Berlinie z rąk prywatnych w 2013 roku, natomiast omawiany w artykule fragment (s. 71–84) został wycięty w XIX wieku z zeszytu nr VIII dziennika najprawdopodobniej przez samego Humboldta, opatrzony komentarzem i ofiarowany kolekcjonerowi autografów gen. Radowitzowi, po czym razem z całym Zbiorem Radowitza trafił do Biblioteki Królewskiej w Berlinie.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach