rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obraz przyszłego życia wiejskich gimnazjalistów

Miejsce zamieszkania jest jednym z istotnych czynników wyznaczających losy jednostek i postrzeganie przez nie własnej sytuacji życiowej. Przestrzenią społeczną, która generuje specyficzne kariery egzystencjalne swoich mieszkańców, jest środowisko wiejskie. Jakość życia w tej przestrzeni społecznej nie jest obojętna zwłaszcza dla jakości kształtujących się orientacji życiowych wzrastającego w niej młodego pokolenia. Tekst jest syntetyczną prezentacją obrazu przyszłej egzystencji młodzieży ze środowisk wiejskich, ze szczególnym uwypukleniem ujawnianych przez nią orientacji wobec poszczególnych dziedzin życia oraz ich kierunku, z przyjętą w badaniach typologią: na dostosowanie bądź zmianę. Perspektywą teoretyczną wykorzystaną do interpretacji uzyskanego materiału empirycznego jest emancypacyjna teoria edukacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Student i praca. Historia i współczesność

Artykuł dotyczy coraz częstszego zjawiska łączenia studiów stacjonarnych z pracą zawodową. Autorka zastanawia się, czy ma ono swoje odpowiedniki w tradycji studiowania. W tym celu sięga do średniowiecznej idei uniwersytetu i ukazuje liczne przykłady zarobkowania przez studentów we wcześniejszych okresach historycznych. Na tym tle przedstawia sytuację współczesnych studentów, którzy podobnie jak ich historyczni poprzednicy są zmuszeni z różnych powodów uczyć się i równocześnie pracować. Autorka wskazuje stanowiska pracy zajmowane najczęściej przez studentów. Wiele uwagi poświęca pracy wakacyjnej. Podkreśla jednak, że poza zarobkowaniem, które było wcześniej głównym motywem podejmowania pracy przez studentów, obecnie na czoło wysuwa się motyw zdobycia doświadczenia zawodowego ułatwiającego zatrudnienie po studiach. Niepokojąc się dużą skalą tego zjawiska, autorka poszukuje jego związków, zarówno z jakością studiowania, jak i z przygotowaniem absolwentów do podjęcia wyzwań rynku pracy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Obrazy kobiecości i męskości w podręcznikach do przedmiotu „wychowanie do życia w rodzinie" w gimnazjum - komunikat z badań

Przedmiotem badań uczyniono obrazy kobiecości i męskości oraz modele wychowania seksualnego prezentowane przez podręczniki do przedmiotu „wychowanie do życia w rodzinie” w gimnazjum. Do zbadania treści podręczników posłużono się metodą hermeneutyczną i techniką analizy treści dokumentów. Badania pokazują zróżnicowanie podręczników w obrębie wykorzystywanej etyki seksualnej oraz jednocześnie przywiązanie do tradycyjnego podziału ról przypisywanych kobietom i mężczyznom. Rezultaty skłaniają do refleksji nad rozdźwiękiem między światem kreowanym przez podręczniki szkolne a rzeczywistym światem społecznym oraz nad rolą edukacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Komu ufa młodzież akademicka? Wybrane aspekty społecznego zaufania

Charakterystyki współczesnego pokolenia wskazują, że ma ono niski poziom zaufania do większości instytucji publicznych, jak i do osób spoza „bliskiego” kręgu społecznego. Priorytetem znacznej grupy młodzieży jest umacnianie przyjaźni i rozwój własnych zainteresowań aniżeli aktywne uczestniczenie w życiu społecznym. Zrównoważony rozwój natomiast wymaga spełnienia co najmniej dwóch warunków definiujących kapitał społeczny: wzajemnego zaufania ludzi i znacznego udziału wolontariatu w populacji osób aktywnych zawodowo, czyli zaangażowania społecznego. Powstaje zatem „luka” między realizacją jednostkowego interesu a działaniami dla „wspólnej sprawy”. Taka sytuacja powoduje określone następstwa. Tekst jest próbą wskazania wybranych aspektów zaufania społecznego młodzieży akademickiej oraz związanych z tym konsekwencji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Porównanie procedur analizy wyników uzyskanych za pomocą klasycznej techniki Moreno

Jakość relacji z rówieśnikami wpływa na rozwój poznawczych, emocjonalnych i społecznych kompetencji dziecka ułatwiających nawiązywanie i podtrzymywanie satysfakcjonujących relacji interpersonalnych. Akceptacja rówieśników ma też znaczenie dla kształtowania się poczucia własnej wartości, motywacji do nauki i podejmowania nowych zadań. Dziecko lubiane może liczyć na wsparcie w trudnych sytuacjach częściej niż dziecko odrzucane lub izolowane. Odrzucenie przez rówieśników ma wiele negatywnych następstw bezpośrednich i odroczonych, przyczyniając się m.in. do niedostosowania społecznego dziecka. Nauczyciel, stosując badania socjometryczne, może lepiej poznać relacje w klasie, a uzyskane wyniki wykorzystać podczas projektowania oddziaływań wychowawczych wspierających rozwój dobrych relacji między uczniami. W artykule dokonano porównania dwóch procedur opracowywania wyników uzyskanych za pomocą klasycznej techniki Moreno – opracowanej przez Marka Pilkiewicza i znanej jako Socjometryczna Skala Akceptacji oraz dwuwymiarowego modelu Johna D. Coie, Kennetha A. Dodge’a i Heide Capotelli.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja w warunkach zmian cywilizacyjnych

Zmiana jest obecnie jednym z najczęściej używanych terminów, za pomocą którego próbuje się opisywać, charakteryzować, analizować czy wyjaśniać szereg zjawisk, jakie dokonują się we współczesnym świecie. Jednym ze sposobów ułatwiających człowiekowi odnajdywanie się w tej skomplikowanej współczesności jest edukacja. To edukacja stwarza szanse zrozumienia świata, który nas otacza, zmian, jakie w nim zachodzą, ale także zmian, jakie dokonują się w nas samych, jako członkach określonych grup zawodowych, społecznych, określonych narodów, jako mieszkańcach „globalnej wioski”, ale także jako w pełni autonomicznych jednostkach. Dotyczy to zarówno edukacji dzieci i młodzieży, jak i edukacji osób dorosłych będących w okresie aktywności zawodowej, a także w tzw. trzecim wieku. dotyczy to edukacji szkolnej, ale też pozaszkolnej, ogólnej i zawodowej, realizowanej w specjalnie do tego celu powołanych instytucjach, ale także w sposób samodzielny. Uznając nieuniknioność zmian, w niniejszym artykule zaakcentowano rolę edukacji w przygotowaniu jednostki do życia i pracy w świecie zmiany.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnozowanie postaw uczniów wobec zachowań agresywnych

Artykuł prezentuje propozycję diagnozowania postaw uczniów w wieku 10-12 lat wobec zachowań agresywnych przejawianych w hipotetycznych sytuacjach mogących takie zachowania wywołać. Sytuacje te mogą być bliskie doświadczeniom uczniów z racji ich kontaktów z rówieśnikami, chociaż badane osoby nie są w nie bezpośrednio zaangażowane. Zaprezentowane narzędzie może posłużyć pedagogom i wychowawcom klas w wyłanianiu uczniów przejawiających tendencję do pozytywnego ustosunkowania wobec zachowań agresywnych. Akceptacja agresji, szczególnie jeśli jest postrzegana jako efektywny sposób rozwiązywania sytuacji konfliktowych, nie musi bezpośrednio prowadzić do jej przejawiania. Jednak do pewnego stopnia można założyć, że istnieje związek między zgodą na akty agresji a ich realizacją (wchodzenie w rolę agresora).

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Epistemologiczny poziom rozumienia tekstu narracyjnego

Niniejszy artykuł koncentruje się na dwóch zagadnieniach. Po pierwsze na ukazaniu metodologicznego pluralizmu nauk społeczno-humanistycznych, jako tych, które przyczyniają się do wyjaśniania i rozumienia rzeczywistości społecznej, którą człowiek tworzy i przekształca w toku własnych doświadczeń biograficznych. Tak rozumiana integracja wyjaśnienia i rozumienia, w oparciu o propozycję Ricoeur’a wpisuje się proces nazwany interpretacją tekstu narracyjnego. Po drugie na ukazaniu warsztatu pracy z tekstem narracyjnym, przez odwołanie się do faz (etapów) rozumienia tekstu w oparciu o doświadczenia autorki.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Krytyka irracjonalizmu w Szkole Lwowsko-Warszawskiej i jej pedagogiczny wyraz

W filozoficznych sporach toczonych przez uczonych ze Szkoły Lwowsko-Warszawskiej (SL-W) szczególne miejsce zajmowały spory z koncepcjami irracjonalistycznymi. Kazimierz Twardowski i jego uczniowie odrzucali te koncepcje zarówno ze względów filozoficznych, jak i pozafilozoficznych. W artykule przedstawiono źródła europejskiego irracjonalizmu początku XX wieku oraz wybranych filozofów – irracjonalistów, z którymi dyskutowali przedstawiciele SL-W. Omawiając tę dyskusję, wskazano na główne linie argumentacji rozwijanej w SL-W. Krytyka irracjonalizmu ujawniła się również wyraźnie w tekstach pedagogicznych omawianych myślicieli. Tym, co charakteryzowało założenia wychowawcze w SL-W, był nacisk kładziony na ścisłość myślenia i sprawność działania, nie zaś dążenie do wyrobienia w uczniach określonego poglądu na świat. Był to wyraz konsekwentnej postawy intelektualnej tej grupy uczonych, opisywanej niekiedy jako postawa maksymalistyczna co do formy i minimalistyczna co do treści.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Istota i znaczenie edukacji prawnej w kształtowaniu społeczeństwa otwartego

Świadomość prawna obywateli powinna być jednym z wyznaczników prawidłowo funkcjonującego społeczeństwa otwartego, w którym akceptowana jest odrębność, możliwość realizowania celów stawianych sobie przez jednostki, rozwiązywania problemów i dążenia do samorealizacji. Podniesieniu wiedzy i świadomości prawnej służy edukacja prawna, polegająca przede wszystkim na dostarczaniu wiedzy o prawach i obowiązkach obywateli, na kształtowaniu umiejętności sporządzania dokumentów wykorzystywanych w procesach sądowych oraz nawyków korzystania z pomocy instytucji świadczących usługi prawne. Podnoszenie wiedzy z zakresu prawa oraz umiejętności korzystania z pomocy prawnej jest jednym z istotnych aspektów w przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowawcza funkcja rodziców w rozwoju tożsamości młodzieży

W artykule podejmowana jest problematyka dotycząca wychowawczych oddziaływań rodziców w zakresie kształ - towania tożsamości młodzieży. Tożsamość, rozumiana najogólniej jako identyczność, w pedagogice i psychologii analizowana jest w dwóch aspektach: tożsamości osobistej i społecznej. W opisie tożsamości jako jakościowej zmiany rozwojowej w cyklu życia szczególnie zatrzymać się należy na etapie adolescencji. Jest to czas dynamicznych przemian, stawiania ważnych pytań, a zdaniem Eriksona, to czas konfliktu na poziomie (V): tożsamość - rozproszenie tożsamości. Dynamizm rozwojowy tożsamości w okresie adolescencji jest wypadkową zróżnicowanych czynników, wśród nich znaczące miejsce zajmuje proces wychowania w rodzinie. Ponieważ kształtowanie się tożsamości młodego człowieka dokonuje się w kontekście całościowego rozwoju psychofizycznego, dlatego funkcja wychowawcza rodziny powinna być realizowana zgodnie z koncepcją integralnego wychowania człowieka. Wychowawcze oddziaływanie rodziców, wspierające rozwój tożsamości młodzieży, powinno zmierzać przede wszystkim w kierunku rozszerzania samowiedzy młodzieży, kształtowania jasno określonej hierarchii wartości, poszerzania wzorów osobowych, pomocy w werbalizowaniu planów, dążeń i aspiracji. Rozwój tożsamości młodzieży mogą utrudniać błędy wychowawcze. Na uwadze należy tu mieć głównie nadopiekuńcze postawy rodzicielskie, autokratyczny styl wychowania, symbiotyczny związek rodzica z dzieckiem, zaburzenie granic wewnątrzrodzinnych czy też przekaz irracjonalności. Przebieg procesu wychowania w rodzinie w obszarze kształtowania tożsamości młodzieży opiera się na identyfikacji i nadawaniu znaczeń (internalizacji). Dlatego tak istotne jest to, kim są rodzice, jakie mają poczucie tożsamości, którą tożsamość przeżywają jako wiodącą. Samowiedza i samookreślenie rodziców oraz jakość interakcji wewnątrzrodzinnych jest początkiem kształtowania tożsamości ich dzieci i w tę strukturę Ja osobistego i społecznego My wpisuje się funkcja wychowawcza rodziców.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Językowy obraz osób niepełnosprawnych wśród uczniów klas VI szkoły podstawowej

Autorka w swoim artykule podejmuje temat językowego obrazu osób niepełnosprawnych wśród uczniów klasy VI szkół podstawowych, opierając się na badaniach empirycznych wykonywanych w 2013 roku w Krakowie. Zwraca uwagę na występujący w polszczyźnie przełomu XX i XXI wieku wizerunek osób niepełno - sprawnych, w szczególności na zjawisko transferu pojęć medycznych do języka potocznego. Następnie przechodzi do omówienia wyników badań własnych i porównania ich z tymi, które zostały wykonane przez Sławomirę Sadowską w 2004 roku, sytuując je w kontekście ogólnych przemian kulturowych w Polsce, dotyczących sytuacji osób niepełnosprawnych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Idea społeczeństwa dziecięcego w ujęciu Janusza Korczaka (na przykładzie systemu wychowawczego Domu Sierot)

Celem opracowania było zwrócenie uwagi na wizję Korczakowskiej organizacji społeczności dziecięcej analizowanej poprzez pryzmat systemu wychowawczego Domu Sierot. Idea ta stwarzała bariery dla anarchii, chroniła osoby słabsze przed krzywdą, zapewniała jednostce poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji życiowej, przynajmniej w obrębie życia zakładowego. Proces ten odbywał się m.in. przy zastosowaniu określonych technik wychowania dziecka. Pomimo iż stanowią one wtórne, instrumentalne, operatywne narzędzie pracy wychowawczej, nie można kwestionować potrzeby oraz celowości ich wykorzystywania. Zasadne jednak staje się dostrzeganie ich znaczenia w kontekście pierwotnych idei pedagogicznych reprezentowanych przez Janusza Korczaka.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Obraz i rola dziecka w piśmiennictwie Królestwa Polskiego na początku XX wieku

W polskim piśmiennictwie na początku XX w. uległ zmianie sposób kreacji obrazu dziecka, co wiązało się z dążeniem do modernizacji społeczeństwa, którego podwaliną miało być młode pokolenie, uznawane za nadzieję na przyszłość narodu i państwa. Publicystyka na początku XX w. podejmowała trudne tematy, np. sytuację dzieci w zaniedbanych środowiskach, młodocianych przestępców, nieletnich prostytutek; pozbawione opieki dziecko stanowiło pożądaną figurę retoryczną, czynnik dramatyzujący narrację. Celem publicystów było rozbudzenie poczucia odpowiedzialności opinii publicznej za los dzieci, a choć zmiany te były powolne, miały istotny udział w modelowaniu mentalności i wrażliwości społeczeństwa, tworzyły nową perspektywę myślenia o dziecku i jego pozycji w państwie i społeczeństwie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Świadomość językowa uczniów klas trzecich szkoły podstawowej

Doskonalenie kompetencji językowych i komunikacyjnych uczniów stanowi podstawę kształcenia w każdym kierunku. Idealnym narzędziem do przeprowadzenia zajęć umożliwiających ich poszerzenie zdaniem metodyków jest współczesna literatura dziecięca. Autorka podejmuje próbę ustalenia zależności pomiędzy pracą z książką Grzegorza Kasdepke Co to znaczy… a poziomem zrozumienia związków frazeologicznych przez uczniów klas III szkoły podstawowej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Znaczenie kategorii sprawiedliwości w procesie wychowania dzieci w młodszym wieku szkolnym

Przedmiotem rozważań niniejszej publikacji jest sprawiedliwość i jej rola w edukacji dziecka na pierwszym etapie kształcenia ogólnego. Artykuł podejmuje problematykę sprawiedliwości, począwszy do zdefiniowania pojęcia i jego hierarchizacji, a skończywszy na możliwości zastosowania pewnych założeń teoretycznych w typowych sytuacjach szkolnych. Analizie w szczególności została poddana rola nauczyciela – jako tego, który stosuje zasady sprawiedliwości. Całość rozważań kończy scenariusz zajęć, możliwych do przeprowadzenia w klasie trzeciej szkoły podstawowej, a dotyczący rozumienia pojęcia sprawiedliwości oraz dostrzegania zachowań uznawanych powszechnie za niesprawiedliwe.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stefana Swieżawskiego ideał (kształcenia i wychowania) historyka filozofii i jego związki ze Szkołą Lwowsko-Warszawską i jej ideałami

Artykuł jest poświęcony ideałowi historyka filozofii, jaki nakreślił w swych pracach Stefan Swieżawski (1907-2004). W odniesieniu do tego problemu podjęto przede wszystkim dwie kwestie. Pierwsza z nich to odtworzenie owego ideału. Za podstawę źródłową posłużyły trzy prace autorstwa Swieżawskiego: Czy studia uniwersyteckie umożliwiają zdobycie kultury humanistycznej? (1962), Zagadnienie historii filozofii (1966) oraz Etos historyka filozofii (1988). W oparciu o ich treści przedstawiono określone sprawności intelektualne i wiedzę oraz sprawności moralne, jakie jego zdaniem powinien posiadać historyk filozofii. druga kwestia dotyczy znaczenia i wpływu związków Swieżawskiego ze Szkołą Lwowsko-Warszawską, w szczególności z założycielem tej szkoły, Kazimierzem Twardowskim, oraz Kazimierzem Ajdukiewiczem, na sformułowany przez niego ideał pracy badacza dziejów filozofii.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sytuacja materialna studentów, zaangażowanie i samoskuteczność w zakresie nauki a kompulsja uczenia się

Jednym z poważnych problemów współczesnego społeczeństwa jest uzależnienie od pracy, które wiąże się z wyższym stresem, chorobami fizycznymi i symptomami psychologicznymi, a także problemami w zakresie relacji społecznych. Sformułowano hipotezę, że zła sytuacja socjoekonomiczna może wiązać się z rozwojem kompulsji uczenia się wśród studentów. Analizy regresji liniowej wykonane na wynikach badania 1359 studentów wykazały, że aspekty jakości życia związane z warunkami materialnymi są istotnym moderatorem związku między zaangażowaniem w uczenie się i samoskutecznością w zakresie nauki a kompulsją uczenia się.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Schyłek uniwersytetu „zaściankowego”

Artykuł dotyczy wymagań, przed jakimi stają współczesne uniwersytety i proponuje określone rozwiązania. Obecnie uniwersytety zmuszone są m.in. do „walki” o studenta, o swoją pozycję na globalnym rynku do wprowadzania ciągłych innowacji i jednocześnie do trwania przy tradycyjnych wartościach. W artykule zwrócono uwagę na proces internacjonalizacji uczelni i wskazano w nim korzyści z niego płynące. W procesie tym dostrzeżono szansę obrony kształcenia ogólnego i uniknięcia przekształcenia uniwersytetu w wyższą szkołę zawodową.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praktyki pedagogiczne drogą do mistrzostwa w zawodzie nauczyciela

Artykuł jest próbą zaprezentowania drogi dochodzenia do mistrzostwa w zawodzie nauczyciela. Jednym z elementów tej drogi jest realizacja praktyk pedagogicznych przez studentów pedagogiki wczesnoszkolnej i przedszkolnej. Właśnie one dają im szanse na uczestniczenie w różnych sytuacjach edukacyjnych w szkole i przedszkolu. Autorki próbują ponadto wskazać na rolę nauczyciela akademickiego oraz nauczyciela-opiekuna praktykanta w placówce. Czytelnik znajdzie w prezentowanym tekście także propozycje rozwiązań związanych z organizacją praktyk.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O wartościach ponadczasowych uniwersytetu w myśli Kazimierza Twardowskiego

Autorka podejmuje kwestię wartości ponadczasowych uniwersytetu, odwołując się do myśli polskiego filozofa, psychologa i pedagoga, twórcy i organizatora Szkoły Lwowsko-Warszawskiej – Kazimierza Twardowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem urzekającego mądrością i niepowtarzalnym pięknem eseju pt. O dostojeństwie Uniwersytetu (1933). Zawarte w eseju przemyślenia Twardowskiego do dziś nie straciły swej aktualności. Wartości takie jak prawda, rzetelność, uczciwość, odpowiedzialność, tolerancja, sprawiedliwość, twórczość, godność są ponadczasowe, szczególnie cenne i niezwykle ważne w sferze naukowej oraz w życiu społecznym, niezależnie od przetaczających się przez świat trendów tudzież lansowanej mody. Zaświadcza ewidentnie aktualność myśli Twardowskiego retoryka współczesnych dokumentów dotyczących uniwersytetów, np. Magna Charta Universitatum (1988); Deklaracja Praska (2001); Deklaracja z Glasgow (2005) i innych, w których autorzy z różnej perspektywy nawiązują do przemyśleń twórcy eseju O dostojeństwie Uniwersytetu. Z perspektywy przeprowadzonych rozważań, na temat wartości ponadczasowych uniwersytetu w myśli Kazimierza Twardowskiego, wyłania się dla współczesności pytanie natury zasadniczej, a mianowicie – jakie są zadania uniwersytetu w XXI wieku. W rzeczy samej odpowiedź kieruje uwagę na takie odwieczne zadania, jakie na przestrzeni dziejów uobecniały się w uniwersytecie, tj. prowadzenie badań, nauczanie, służba społeczna, dbałość o uniwersyteckie wartości, pielęgnacja etosu i rozwój kultury akademickiej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Koncepcja wychowania państwowego Kazimierza Sośnickiego jako przyczynek do dyskusji o współczesnym modelu edukacji obywatelskiej w Polsce

Przedstawiany artykuł obejmuje próbę namysłu nad możliwością wykorzystania rozwijanej przez Kazimierza Sośnickiego koncepcji wychowania państwowego jako inspiracji dla dyskusji nad kształtem rodzimej edukacji obywatelskiej. Autorki dokonują krytycznej rekonstrukcji teorii wychowania państwowego, odnosząc się do podstawowych dla niej kategorii: etosu państwowego, wychowania państwowego i jego środków, dystrofii wychowania państwowego i niesionych przez nią zagrożeń dla blokowania rozwoju kompetencji obywatelskich. Koncepcja wychowania państwowego Sośnickiego jest analizowana na tle odniesień do aktualnych wyzwań dla edukacji obywatelskiej, osadzonych w demokratycznym modelu państwa.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dysleksja w mediach

W artykule przedstawiono analizę przekazów medialnych na temat dysleksji, koncentrując się na kontrowersjach i emocjach dotyczących zaburzenia występujących w opinii publicznej. Dostępna w mediach wiedza publicystyczna i potoczna stają się cennym źródłem informacji o nastrojach społecznych i postawach wobec dysleksji. Wymowa artykułów prasowych, wpisów na forach, blogach internetowych, grafika internetowa może wskazywać na niewłaściwe rozumienie zjawiska, negatywne postrzeganie osób z dysleksją czy na swego rodzaju „epidemię” czy „modę edukacyjną”. Takiemu postrzeganiu dysleksji przeciwstawiają się osoby nią dotknięte, ich rodziny oraz naukowcy zajmujący się badaniami nad zjawiskiem. W świetle rodzących się kontrowersji i polemik, licznie występujących w przekazach medialnych, potrzeba dalszych badań nad zjawiskiem, propagowanie rzetelnej wiedzy oraz wprowadzenie koniecznych zmian systemowych stają się warunkami niezbędnymi do pełnego zrozumienia zaburzenia.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Od polityki przemocy do afirmacji mniejszości? Studium przypadku na przykładzie ludu Saami w Norwegii

Artykuł poświęcony jest analizie polityki edukacyjnej wobec mniejszości Saami, zamieszkującej od tysięcy lat północną część Skandynawii. Główny nacisk położony jest na relacje pomiędzy tożsamością, kulturą i edukacją. Podjęto również próbę nakreślenia historycznych i współczesnych podejść do problemu mniejszości w edukacji - w kontekście politycznym. Autor dostrzega, iż nie ma prostych odpowiedzi i rozwiązań wobec problemu tradycyjnych mniejszości we współczesnej rzeczywistości — w szczególności w aspekcie wyboru pomiędzy tradycyjnymi wartościami i tożsamością a sposobami funkcjonowania w nowoczesnym społeczeństwie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika