rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gatunki autorskie – niedostrzeżony problem genologii?

W artykule autor rozważa genologiczną możliwość wyróżnienia kategorii gatunku momentalnego – gatunku autorskiego. Przytoczone zostały teoretyczne próby polskiej genologii rozważające kwestię genologicznej akceptacji autorskich „wynalazków” – utworów, które manifestują nowatorskość i wyjątkowość gatunkową na poziomie pojedynczego dzieła lub grupy utworów tego samego autora, możliwych do zidentyfikowania jako specyficzny gatunek autorski. A zatem chodzi o przypadek „gatunków jednorazowych” – gdy licentia poetica obejmuje genologię, o sytuację przeniesienia literackiego inventio na poziom paradygmatu, widoczną szczególnie w literaturze ostatniego stulecia. Rozważania tego typu najlepiej widoczne były w oglądzie konkretnej twórczości – szczególnie awangardowej i neoawangardowej: m.in. futurystów, Juliana Tuwima, Mirona Białoszewskiego, Witolda Wirpszy czy w żartobliwej poezji Wisławy Szymborskiej i Stanisława Barańczaka. Najnowszą egzemplifikacją gatunku autorskiego w artykule stały się utwory zebrane w tomie poetyckim Marii Peszek pt. bezwstydnik, który stanowi też ciekawy przykład funkcjonowania tego typu specyfikacji gatunkowej w kontekście medialnym i performatywnym.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Poetyki nieokreśloności

Artykuł jest owocem refleksji nad najnowszą poezją polską, szczególnie tzw. nowych dykcji. Bliska lektura początku poematu Bohdana Zadury 1 VIII 1979 7.45 – 22.45 [czternaście godzin z Piotrem Sommerem] oraz Wiersza o przecinkach Piotra Sommera prowadzi – z jednej strony – do sformułowania tezy o niewystarczalności dotychczasowych koncepcji poetyk momentalnych (autor podejmuje dyskusję z koncepcją „zgramatykalizowania systemu wersowego wytwarzania komunikatów” zaproponowaną przez Artura Grabowskiego), z drugiej zaś – do wypracowania koncepcji wiersza zaangażowanego po stronie zmian (w ramach szerszej charakterystyki modernistycznych poetyk nieokreśloności).

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Jak podchodzić do „poezji jako rodzaju uwagi”?

Publikujemy jeden z ważniejszych tekstów poetologicznych Hansa Ulricha Gumbrechta, w którym pokazał, jak pewne formalne aspekty poezji umożliwiają nieoczekiwane doświadczenia temporalne. Oto podczas lektury konkretnego wiersza pod wpływem prozodii czas staje w miejscu, a przeszła chwila staje się na nowo obecna. Gumbrecht łączy swoje rozpoznanie z sytuacją współczesnych czytelniczek i czytelników literatury, którzy, jak zauważa, zamieszkują od jakiegoś czasu osobliwą, rozszerzającą się teraźniejszość. Doświadczenia takie jak lektura wiersza dają punkt zaczepienia ich życiu, stając się „czymś małym, pozwalającym (…) utrzymywać się w świecie powszechnej przygodności, czasowej mobilizacji i przestrzennej nieostrości.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ta niedorzeczność, poezja – arspoetyka momentalna Marianne Moore w polskich przekładach

Szkic z pogranicza historii literatury i krytyki przekładu koncentruje się na Poetry – programowym wierszu wybitnej amerykańskiej modernistki Marianne Moore. Zasygnalizowane w nim zostają najważniejsze interpretacyjne zagadki utworu, w tym podjęta przez autorkę próba zobrazowania „niewyrażalnej” z natury rzeczy istoty poezji i fenomenu jej działania. Tajemnica poezji i wiersza Moore zostaje zilustrowana krytyczną analizą przekładów Poetry autorstwa polskich tłumaczy: Jarosława Marka Rymkiewicza, Jana Prokopa, Julii Hartwig, Stanisława Barańczaka i Ludmiły Marjańskiej, które są wraz z oryginałem przytoczone w aneksie.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O bezsensowności obserwacji

Artykuł stanowi próbę analizy miniatury prozatorskiej Franza Kafki Widok z okna, oglądany w roztargnieniu, której celem jest spojrzenie na twórczość autora Procesu z perspektywy poetyki momentalnej. Omawiany tekst zarówno dostarcza informacji na temat konstrukcji Kafkowskiego podmiotu, odrębnej na tle nowoczesnego ujęcia podmiotowości, jak i pozwala na doprecyzowanie samej metody badawczej, która zrywa z nowoczesnym ujęciem kategorii epifanii.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powidok intertekstualny

W poezji Juliana Przybosia można zaobserwować szczególny model intertekstualności, który pojawia się w lirykach poświadczających równocześnie recepcję wybranego dzieła literackiego i percepcję fragmentu rzeczywistości, którego dane dzieło dotyczyło. Przyboś uważa, że rodzaj wizualnych doświadczeń i ogólna świadomość patrzącego ma decydujący wpływ na sposób przyjmowania i zapisywania kolejnych doznań. Takie przeświadczenie łączy się bezpośrednio z teorią widzenia Strzemińskiego, w myśl której odbiór bodźców wzrokowych zależy w sposób istotny od impulsów bezpośrednio je poprzedzających, więc sposób postrzegania tego, na co patrzymy „teraz”, zdeterminowany jest obrazem tego, na co patrzyliśmy „wcześniej”. Szczególny rodzaj zależności pomiędzy poezją Przybosia a lirykami Słowackiego nazwać można powidokiem intertekstualnym. Termin ten może znaleźć zastosowanie także wobec zależności intertekstualnych w innych tekstach.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nastrój

Hasło „nastrój” stanowi próbę zdefiniowania tej kategorii na gruncie poetologicznym. Choć sam termin pojawiał się często w dyskusjach o literaturze już w epoce romantyzmu i symbolizmu, jego znaczenie odczytywano raczej intuicyjnie i arbitralnie i stanowił on bardziej środek estetycznego wartościowania dzieł literackich niż ściśle określone pojęcie z zakresu literaturoznawstwa. Postulowane przez H. U. Gumbrechta nowe spojrzenie na nastrój i zaproszenie do rozważania go w kategoriach teorii literatury i kultury oraz poetyki wymaga jasnego określenia jego pozycji w repertuarze pojęć poetologicznych i podjęcia próby zdefiniowania naukowych funkcji, które ta tradycyjna, ale odczytywana przez Gumbrechta w zupełnie nowy sposób, kategoria mogłaby realizować.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Teoria poetyki Konstantego Troczyńskiego

Artykuł jest omówieniem Teorii poetyki Konstantego Troczyńskiego – niewydanej za życia poznańskiego badacza debiutu książkowego, będącego podstawą jego doktoratu. Autorka, przedstawiając kompletną propozycję Troczyńskiego jako nauki, pokazuje ją jako oryginalną odpowiedź na wyzwania przełomu antypozytywistycznego, polemiczną zarówno wobec tainizmu, jak i reakcji na pozytywizm formułowanych w ramach „humanistyki rozumiejącej” (szkoła badeńska i Dilthey).

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Poza poezją nie ma zbawienia? Kilka pytań do Zofii Król

Tekst jest omówieniem głównych tez książki Zofii Król Powrót do świata. Dzieje uwagi w filozofii i literaturze XX wieku. Formułuje on też kilka pytań do autorki, między innymi o zakres znaczeniowy metafor, które Król stosuje oraz o inne niż te wskazywane przez autorkę, konteksty dla rozważań o dziejach uwagi w filozofii i literaturze XX wieku.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Poetyka poetycka” Friedricha Schlegla

Stworzenie „poetyckiej poetyki” było jednym z licznych postulatów Friedricha Schlegla, które nigdy nie doczekały się realizacji. Myśl romantyka, fragmentaryczna i skrząca się od paradoksów, nie poddaje się łatwej syntezie. Celem artykułu jest zaprezentowanie refleksji poetologicznej autora Fragmentów jako konstelacji niesystemowo powiązanych pojęć, które w ujęciu historycznym stanowią pośrednią replikę na poetykę normatywną klasycyzmu. Refleksja teoretyczna jenajczyków, zgodnie z duchem „poezji progresywnej”, przyjmowała formę prowokacyjnie niedomkniętą. Myśli dotyczące samej literatury (ideał powieści-mieszaniny), jak i języka opisu tejże literatury (ideał „czystej poetyki”), zamiast dążyć do konkluzji, manifestują swoją niekonkluzywność. Na straży poetyki otwartej, pozostającej w nieustannym ruchu, stoi „najbardziej wolna ze wszystkich licencji”, czyli ironia, będąca nie tylko tematem wielu fragmentów Schlegla, ale i samą zasadą ich konstrukcji.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Szara codzienność burżuazji

Artykuł jest omówieniem książki Franco Morettiego The Bourgeois. Between History and Literature. Moretti konstruuje obraz burżuazji na podstawie badań z zakresu stylistyki prozy powieściowej oraz historii pojęć. Dzięki zastosowaniu tych metod udaje mu się sie zająć nie ideologicznymi wizerunkami burżuazji jako rewolucyjnej klasy czasów liberalizmu, a skoncentrować się na mieszczańskiej codzienności.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Karnoprawna regulacja bezpieczeństwa publicznego

Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu są głównie przestępstwami z narażenia dobra. Przedmiotem ochrony jest życie ludzkie, zdrowie wielu osób czy mienie w wielkich rozmiarach. Do najczęściej popełnianych przestępstw z katalogu przestępstw przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu należy spowodowanie pożaru i sprowadzenie niebezpieczeństwa zdarzenia zagrażającego wyżej wymienionym dobrom. Rośnie tendencja orzekania kar nieizolacyjnych . Nadchodzące zmiany ustawodawcze mają podnieść wysokość kar dla tej grupy przestępstw.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Zbliżenia Cywilizacyjne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Ćwiczenia kompleksowe na lotnisku jako element doskonalenia zawodowego strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Niniejszy artykuł stanowi próbę analizy postrzegania tematyki ratownictwa lotniskowego przez pryzmat zadań wykonywanych przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej, czyli pomocniczej służby zewnętrznej. Autor artykułu prowadzi rozważania na podstawie przeprowadzonych wcześniej przez niego badań na temat przydatności w procesie doskonalenia zawodowego udziału strażaków Państwowej Straży Pożarnej w ćwiczeniach kompleksowych na lotnisku.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Zbliżenia Cywilizacyjne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne, pedagogika
Edukacja dla bezpieczeństwa w zakresie udzielania pierwszej pomocy dla uczniów klasy VIII szkoły podstawowej

Edukacja dla bezpieczeństwa w klasie VIII szkoły podstawowej w zakresie udzielania pierwszej pomocy jest tematem nowatorskim i ważnym dla naszego społeczeństwa. W wieku dorastania uczeń zdobywa wiedzę, rozwija swoje umiejętności i uczy się współpracować zespołowo. Podczas prowadzenia zajęć edukacyjnych w zakresie udzielania pierwszej pomocy należy pamiętać o dostosowaniu poziomu nauczania z tego zakresu do potrzeb i możliwości uczniów. Celem przeprowadzonych zajęć praktycznych zawsze powinno być utrwalenie schematów postępowania z pierwszej pomocy. Przedmiotem obserwacji uczestniczącej były zastosowane ćwiczenia praktyczne dla uczniów z klasy VIII szkoły podstawowej. Wyniki przeprowadzonych zajęć pokazały zaangażowanie, rozwijanie umiejętności i skuteczności uczniów w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Zbliżenia Cywilizacyjne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Literatura popularna jako źródło wiedzy specjalistycznej. Leksyka medyczna w serii „Medical Romance”

Celem tekstu jest przedstawienie leksyki związanej z medycyną w wybranych książkach z serii „Harlequin Medical”. Wyodrębniono m.in. określenia nazywające choroby (np. białaczka, cukrzyca, perforacja wyrostka robaczkowego), leczenie i diagnozę (operacja, cewnikowanie, analiza krwi), lekarstwa (np. insulina, roztwór soli, gammaglubulina), ludzi (np. pediatra, sanitariusz, pacjent) i miejsca (np. przychodnia, szpital, sala operacyjna). Analiza ilościowa tekstów wykazuje, że leksyka związana z medycyną jest bogata i może być źródłem wiedzy specjalistycznej. Kwestie medyczne w tej serii zdominowały tematykę związaną z uczuciami i erotyką.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Językowe i kulturologiczne wyróżniki kresowych kulinariów utrwalone w wybranych regionalnych opracowaniach o Ziemi Lubuskiej

Kulinaria to integralny element każdej, również polskiej, kultury. Niniejszy szkic jest językowo-kulturologiczną refleksją o kresowych daniach, potrawach, napojach (jak np. kutia, kumpiak, mamałyga, nadzianka, strudla, paska, „sosnówka”…), które współtworzą regionalny „tygiel smaków”, a tym samym „kulinarny tygiel” Ziemi Lubuskiej.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Rama interpretacyjna dotyku w języku polskim

Ludzie odwzorowują doświadczenia swojego poznania w słowach, które łączą w kompleksy znaczeniowe. Zbiór kategorii semantycznych, opisujący określony zakres ludzkiej aktywności, nosi nazwę ramy semantycznej. Za pomocą tej metody jest możliwe opisanie również doświadczenia ludzkiej percepcji. Celem artykułu jest wskazanie kategorii, które opisują poznanie zmysłu dotyku. Wyróżnia się tu cztery główne kategorie semantyczne. Są to ‘podmiot percepcji’, ‘percepcja’, ‘bodziec’ oraz ‘postrzeżenie dotyku’. Kategoria ‘percepcja’ i ‘bodziec’ mają rozbudowaną strukturę w postaci kilku podkategorii.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Leksem seksualizacja w systemie polszczyzny i dyskursie publicznym 2019 roku

Celem artykułu jest ukazanie leksemu seksualizacja jako jednostki systemu współczesnej polszczyzny oraz jego retorycznych obciążeń w dyskursie medialnym. Leksem, choć obecny w dyskursie naukowym, popularnonaukowym i dydaktycznym od lat, w roku 2019 został włączony do dyskursu politycznego przez środowiska konserwatywne i – podobnie jak leksem gender – stał się słowem wykorzystywanym w celach perswazyjno-manipulacyjnych. Emotywno-aksjologiczne uwarunkowania kontekstowe wyrazu łączą się z kreowaniem uproszczonej wizji świata, opartej na prostych dychotomicznych podziałach wartości i antywartości.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dubravka Ugrešić. Pisarka i literatura zdeterytorializowana

Dubravka Ugrešić określa się jako pisarka transnarodowa. Jej polityczna, geograficzna i kulturowa dyslokacja stała się głównym tematem tekstów prozatorskich, które pisała w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku. W kolejnej dekadzie tematem esejów Ugrešić stały się również kwestie związane z rynkiem literatury europejskiej. Autorka śledzi czytelnicze mody, przygląda się też kształtowi i funkcji publikacji określanych jako europejskie lub światowe bestsellery. Jako pisarka i badaczka literatury pochyla nad pojęciem transkultury. Jej wyznacznikiem uczyni doświadczanie nowego, szybszego sposobu przepływu informacji i towarów. Poetyka dzieła nie zostanie jednak naruszona/zmieniona. Podobnie jak historyczno- i krytycznoliteracka hierarchia ustanawiająca ramy kultury i w ironiczny sposób wartościująca kolejne lektury Ugrešić. Autorka-czytelniczka, która chce zrozumieć innych czytelników wielokrotnie zmieni paradygmat opisywanej przez siebie kultury. Rozpatrując relacje między autorem, dziełem i odbiorcą, ustali kulturę karaoke. Tej nie da się jednak oznaczyć jako literatura/kultura transnarodowa. W ten sam sposób nie można też określić literatury tworzonej przez Ugrešić. Rozpoznania poczynione w tekście pokazują, że w przypadku twórczości Ugrešić zamiast prefiksu «trans powinno się używać określenia «spoza». To zaś odnieść należy do kondycji pisarki. Kwalifikacja «spoza» wydaje się adekwatna dla określenia miejsca, z którego obserwuje i pisze autorka, nie dla formy jej literackiego dorobku.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Preposteryjność sytuacji przestrzennej w Ziarnie prawdy Zygmunta Miłoszewskiego

Artykuł poświęcony jest zagadnieniu sytuacji przestrzennej ufundowanej na kategorii preposteryjności w Ziarnie prawdy Zygmunta Miłoszewskiego. Autor rozpatruje wzajemne uwarunkowania spacjalne między literaturą a rzeczywistością pozatekstową, wykorzystując zaproponowane przez Mieke Bal do opisu relacji między dziełami sztuki zagadnienie preposteryjności, posiłkując się terminami heterotopii (Michel Foucault) oraz dualizmu kultury znaczenia i kultury obecności (Hans Ulrich Gumbrecht).

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Reaktywacje dystopii w najnowszej literaturze popularnej. Na marginesie lektury powieści Margaret Atwood i Ignacego Karpowicza

Dystopia wydaje się jednym z najpopularniejszych motywów w najnowszej kulturze popularnej. Jeden z powodów, dla których jest tak znany, wiąże się z przemianami politycznymi, gospodarczymi i społecznymi, jakie mają miejsce w wielu krajach. Liczne kryzysy potwierdzają fakt, iż populistyczni politycy przejmują władzę, aby rozpocząć rewolucję, która ma zmienić życie ludzi oraz sprawić, że ich narody ponownie staną się potężne. Ich punkt widzenia wydaje się bardzo radykalny i niebezpieczny. Szybka transformacja ze społeczeństwa wielokulturowego w patriarchalne pokazuje, iż wiele osób jest marginalizowanych. Powieści Atwood i Karpowicza pokazują kraje po transformacji, w których przemoc i terroryzm są główną regułą kontrolującą życie obywateli. Reżim łamie podstawowe prawa, w rezultacie czego wiele mniejszości jest dyskryminowanych. Ich istnienie jest bezwartościowe z wielu powodów. Co więcej, zbuntowani obywatele są eliminowani ze społeczeństwa. Obie powieści są mocnym ostrzeżeniem przed niebezpieczeństwami ultranacjonalistycznego rządu, który może doprowadzić do kolejnej wojny światowej.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Stosunek Zbigniewa Herberta do psychoanalizy

Artykuł poświęcony jest stosunkowi Zbigniewa Herberta do psychoanalizy. Spuścizna polskiego poety cieszy się dużym zainteresowaniem wśród badaczy literatury, chociaż – o ile mi wiadomo – do tej pory nie powstał żaden artykuł, który analizowałby twórczość Herberta we wspomnianym kontekście. Dlatego ten szkic jest próbą wypełnienia tej luki, ale nie w sensie interpretacji poszczególnych utworów, lecz w sensie próby odpowiedzi na pytanie: dlaczego badacze pomijają psychoanalityczne wątki i nie korzystają z psychoanalitycznych narzędzi. Stosunek poety do psychoanalizy był ambiwalentny. Z jednej strony w wypowiedziach publicznych Herbert podkreślał swoją niechęć do Freuda i psychoanalizy. Z drugiej zaś – dużo wskazuje na to, że nie był całkowicie obojętny wobec tej tradycji intelektualnej, co zresztą odpowiada zasadzie poetyckiej praktyki Herberta; w jednym z wywiadów poeta określił ją jako: „zasadę podważalności własnych przekonań. Jest to zasada wewnętrznego dialogu i dialektycznego napięcia między racją głoszoną i racją, która temu zaprzecza”.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
(Trans)narodowe podróże. Na przykładzie wybranych utworów prozatorskich Andrzeja Stasiuka

Celem artykułu jest przedstawienie podróżniczych wątków w twórczości Andrzeja Stasiuka na tle teorii Jahana Ramazaniego, amerykańskiego literaturoznawcy z University of Virginia, autora książki A Transnational Poetics (2009). Teoria Ramazaniego daje się streścić w następujący sposób: sensem literatury jest podróżowanie, a utwory – przede wszystkim poetyckie – posiadają cechy podobne do podróży, są dynamiczne, zmienne, przekraczają granice. W takiej perspektywie samego Andrzeja Stasiuka – autora prozy podróżniczej – można przedstawić jako pisarza (trans)narodowego, specyficznego, ale równocześnie uniwersalnego. Gdyby trzeba było ułożyć (trans)narodowy kanon literacki, to Stasiuk mógłby reprezentować obszar kultury polskiej.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Gramatyka a granice wyrażalności w pismach mistyków Kościoła katolickiego

Przedmiotem rozważań prowadzonych w artykule są dzieła mistyków Kościoła katolickiego, zawarte w Antologii mistyki polskiej (t. II), pod redakcją Mariana Zawady OCD. Celem zaś pracy jest wskazanie tych obszarów gramatyki, które sprawiają mistykom największe problemy w opisywaniu ich mistycznych, nadprzyrodzonych stanów, które są z natury niewyrażalne. Mistycy piszą o tych pisarskich trudnościach w swoich metajęzykowych komentarzach, ubolewając przy tym nad ludzką mową – zbyt ubogą, by wyrazić bogaty świat ich dusz. Jak wynika z badania, jednym z większych problemów jest opis bezczasowości zaświatów – niemożliwy z racji na temporalny charakter czasowników i linearny zapis. Inny problem związany jest z tworzeniem superlatywów, które dla mistyka oglądającego Boga i postaci świętych, są wciąż niewystarczające.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Początki łacińskiego tekstu Pisma świętego

Dzieje tekstu biblijnego stanowią jeden z ważnych wątków w dziejach kultury ludzkiej, a zwłaszcza kultury zachodniej. W szczególny sposób w te dzieje wpisała się wersja łacińska tekstu biblijnego, który, wychodząc od skromnych początków, stał się kluczowym elementem życia Kościoła i jego wielorakiego oddziaływania. Rekonstrukcja tych początków do czasów św. Hieronima, którego postać i dzieło na trwałe wpisały się w dzieje łacińskiego tekstu Biblii, stanowi przedmiot niniejszego opracowania. W szczególny sposób staramy się uchwycić, jakimi kryteriami literackimi i teologicznymi kierowano się przy opracowywaniu tekstu biblijnego w wersji łacińskiej i jakie było ich znaczenie. Zostaje podkreślony zwłaszcza wkład niektórych teoretyków, którzy w tym procesie teologicznym i kulturowym aktywnie uczestniczyli.

Czasopismo: Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Poetyka transnarodowa

Fragment książki Jahana Ramazaniego A Transnational Poetics. Książka ta zaproponowała opis anglojęzycznego piśmiennictwa literackiego należącego do wielu kultur literackich, który wydobył interesujący potencjał badanej przez niego poezji oraz określił nowe pole rozpoznań teoretycznych. Zamiast powracających napięć wertykalnych między literaturą widzianą globalnie (kosmopolityczną, łatwą do przełożenia na każde realia kulturowe) i lokalnie (przekonaną, iż zakorzenienie stanowi całkowicie wystarczalne i niepojęte dla innych źródło twórczości) Ramazani wskazał na decydującą wartość przemieszczeń horyzontalnych. Nie znosi się w nich całkowicie poznawczej nieprzejrzystości tego, co swojskie, ale i zachowuje się fascynującą zagadkowość nieoczekiwanych oraz udanych transmisji swojskości w inne miejsca i przestrzenie. Literatura ujawnia wówczas zdolność przenoszenia jednej lokalności w świat lokalności innej, powodując konfuzje i pobudzenia, nieporozumienia oraz odkrycia, dzięki którym nieustannie budowana jest twórcza transnarodowa i translokalna wspólnota literacko-kulturowa.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo