rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
SLIT w alergiach układu oddechowego – status quo 2017

Artykuł przedstawia miejsce SLIT w immunoterapii alergii układu oddechowego w oparciu o (1) wytyczne EAACI z 2017 roku opracowane z wykorzystaniem instrumentu AGREE II (Appraisal of Guidelines for Research and Evaluation), a dedykowane ocenie efektywności immunoterapii alergenowej w leczeniu alergicznego nieżytu nosa i astmy alergicznej, (2) wytyczne AAAAI dotyczące SLIT oraz (3) w oparciu o wyniki opublikowanych w roku 2017 przeglądów systematycznych i metaanaliz autorstwa Dhami i wsp. W kontekście powyższych dokumentów przedstawiono: aktualne wskazania i przeciwskazania do SLIT w alergiach układu oddechowego, ocenę skuteczności krótko- i długoterminowej SLIT, rekomendacje dotyczące stosowania poszczególnych form SLIT tj. roztworów wodnych i tabletek podjęzykowych, rekomendacje dotyczące poszczególnych protokołów SLIT oraz problem bezpieczeństwa SLIT. Przedstawiono również opinie ekspertów na temat stosowania SLIT w przypadkach uczulenia i alergii poliwalentnej. Problem adherencji do SLIT zilustrowano wynikami najnowszego badania typu „real life” – badania „Breath”.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Wyprysk pieniążkowaty u 3-letniego chłopca – opis przypadku

Wyprysk pieniążkowaty (eczema nummulare) to idiopatyczna choroba zapalna skóry o charakterze przewlekłym i nawrotowym, która swą nazwę zawdzięcza specyficznym zmianom grudkowym i pęcherzykowym zlewającym się w ogniska o monetowatym kształcie. Lokalizacja tych silnie swędzących wykwitów ogranicza się zwykle do kończyn dolnych i tułowia. Schorzenie dotyczy głównie osób w starszym wieku. Mimo licznych badań etiologia choroby wciąż pozostaje nieznana. Podejrzewane czynniki predysponujące to przewlekły stres, nadmierne wysuszenie skóry oraz infekcje. Znane są również ciężkie polekowe postacie tej choroby. W diagnostyce różnicowej wyprysku pieniążkowatego poza atopowym zapaleniem skóry należy rozważyć również infekcję grzybiczą, wysypkę polekową i łuszczycę. W leczeniu miejscowym, ukierunkowanym głównie na odbudowanie warstwy ochronnej skóry, ograniczenie stanu zapalnego i wyeliminowanie nadkażenia bakteryjnego, w pierwszym rzucie mają zastosowanie glikokortykosteroidy wraz z emolientami. W przypadku nieskuteczności terapii pierwszorzutowej zaleca się stosowanie leków immunomodulujących. Dość częstym powikłaniem jest wtórne nadkażenie zmian przez Staphylococcus aureus. W takim przypadku wskazana jest antybiotykoterapia zarówno w formie miejscowej, jak i ogólnej. W niniejszej pracy omówiono postać wyprysku pieniążkowatego nadkażonego Staphylococcus aureus u 3,5-letniego chłopca hospitalizowanego w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Udział niskocząsteczkowych regulatorowych RNA (siRNA i miRNA) w regulacji szlaku transdukcji sygnału auksyn

Auksyna wpływa na większość procesów wzrostu i rozwoju roślin. Szlak transdukcji sygnału auksyn tworzony jest przez komponenty białkowe, z których kluczowe są: receptory z rodziny TAAR (TIR1 oraz AFB1-3), represory odpowiedzi na auksynę AUX/IAA i czynniki transkrypcyjne AUXIN RESPONSE FACTOR (ARF). Aktywność genów kodujących niektóre elementy tego szlaku jest regulowana przez niskocząsteczkowe regulatorowe RNA, miRNA (micro RNA), i siRNA (short-interfering RNA), endogenne, niekodujące małe RNA (small RNA, sRNA) o długości 20-25 nukleotydów, różniące się sposobem powstawania (prekursorowymi molekułami i szlakami syntezy) oraz funkcją. Sekwencje TIR1 i AFB1-3 zawierają miejsce docelowe dla miR393 i drugorzędowe dla siTAAR. Transkrypt genu IAA28 jest celem dla miR847. Ekspresja genów: ARF10, ARF16 i ARF17 podlega bezpośredniej kontroli przez miR160, ARF6 i ARF8 przez miR167, natomiast ekspresja ARF2-4 podlega regulacji przez miR390 za pośrednictwem ta-siRNA pochodzącego z locus TAS3. sRNA wpływają przede wszystkim na lokalizację tkankową i czasową opisanych elementów szlaku auksynowego.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Uczulenie na LTP czy anafilaksja zależna od posiłku indukowana wysiłkiem fizycznym?

Wstęp. Badanie stężeń IgE swoistych dla komponent alergenowych jest wskazane u chorych z anafilaksją o niejasnej przyczynie. Opis przypadku. Mężczyzna, lat 27, został poddany diagnostyce z powodu nawracających reakcji alergicznych występujących wyłącznie po wysiłku fizycznym bez uchwytnej dla pacjenta przyczyny. Anafilaksja u chorego wystąpiła 3 razy w ciągu ostatnich 3 lat, zawsze w związku z pokarmem i wysiłkiem fizycznym. Pierwsza reakcja wystąpiła po spo- życiu kiwi, druga i trzecia po posiłkach, które chory spożywał regularnie bez objawów niepożądanych. Metody. W trakcie diagnostyki u chorego wykonano testy skórne punktowe z wybranymi alergenami inhalacyjnymi i pokarmowymi, testy punktowo-punktowe z wybranymi owocami i warzywami, badanie poziomów IgE swoistych dla komponent alergenowych metodą ImmunoCap ISAC. Wykonano także próbę prowokacji wysiłkiem fizycznym bez obciążenia alergenem i po obciążeniu wybranymi alergenami. Wyniki. Testy skórne punktowe były dodatnie w przypadku alergenów chwastów, topoli, olchy, brzozy, bylicy, pomidora, banana. Testy natywne były dodatnie w przypadku brzoskwini. W badaniu ImmunoCap ISAC stwierdzono podwyższony poziom IgE dla Bet v 1 brzozy, alergenów należących do rodziny LTP (Ara h1, Cor a 8, Jug r 3, Pru p 3, Art v 3, Pla a 3), a także Mal d 1, Pru p 1 i Act d 2. Próby prowokacji wysiłkiem fizycznym, zarówno bez jak i z obciążeniem alergenem były ujemne. Wnioski. Obraz kliniczny choroby alergicznej, jej niejednorodny przebieg i współudział kofaktora w reakcji może sugerować, że za objawy anafilaksji u chorego odpowiada uczulenie na LTP.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Wpływ diety na rozwój chorób alergicznych

Nadwaga i otyłość, podobnie jak alergia, stanowią coraz większy problem w krajach rozwiniętych. Interesującym zagadnieniem jest wpływ tych problemów zdrowotnych na siebie nawzajem. Obecnie wyodrębnia się charakterystyczny fenotyp astmy związanej z otyłością. Istnieje szereg dowodów, że utrata masy ciała powoduje poprawę kontroli astmy oskrzelowej w tym fenotypie astmy. Co więcej przyrost masy ciała pogarsza przebieg astmy. Tkanka tłuszczowa jest immunologicznie czynna, przez co wydaje się, że może mieć istotne znaczenie w rozwoju alergii. Wiadomo, że proces zapalny o charakterze alergicznym jest promowany przez niektóre cytokiny i interleukiny. Wzrost masy ciała powoduje wzrost poziomu krążącej Il 6, leptyny, TNF-alfa. Il-6 i leptyna wpływają na spadek aktywności limfocytów T regulatorowych (T regs). Związek pomiędzy astmą oskrzelową a otyłością jest ewidentny, jednak czy dieta wywiera wpływ na rozwój innych chorób atopowych? W pracy podjęto próbę odpowiedzi na to pytanie w oparciu o najnowsze publikacje.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Dzieci z monosymptomatycznym pierwotnym moczeniem nocnym – charakterystyka profilu klinicznego pacjentów pierwszorazowo zgłaszających się do nefrologa

Wstęp: Moczenie nocne rozpoznaje się u dziecka, które ukończyło 5. rok życia i bezwiednie oddaje mocz w niewłaściwym czasie – w nocy – i w niewłaściwym miejscu – w łóżku. Cel: Celem pracy była analiza profilu pacjentów zgłaszających się do lekarza specjalisty z pierwotnym monosymptomatycznym moczeniem nocnym. Materiał i metody: Dane zebrano na podstawie ankiety wypełnianej przez opiekunów dzieci w trakcie pierwszej w życiu wizyty u nefrologa. Pytania obejmowały następujące dane: wywiad rodzinny dotyczący moczenia nocnego, nasilenie moczenia, występowanie dolegliwości ze strony układu moczowego, kalendarz mikcji i spożywanych płynów, liczba epizodów moczenia w ciągu 14 dni, epizody nykturii, objętość diurezy nocnej, obecność parć naglących, a także zaparć. Wykonano też podstawowe pomiary antropometryczne. Dane zostały poddane analizie – obliczano średnie objętości mikcji, maksymalne objętości mikcji, ilość moczu oddanego do godziny 17:00 oraz diurezę dobową. Podobnej ocenie poddano objętości przyjmowanych płynów. Wyniki: Wśród badanych dominowali pacjenci płci męskiej. Wywiad rodzinny w kierunku moczenia nocnego był dodatni u ⅓ pacjentów. Mniej więcej ⅓ pacjentów miała tendencję do spożywania płynów bezpośrednio przed snem. Liczba pacjentów moczących się sporadycznie (23–45%) była porównywalna z liczbą pacjentów moczących się częściej (28–55%). U 11 pacjentów (21,6%) diureza nocna sugerowała występowanie nocnej poliurii. U prawie ¼ pacjentów (12–23,5%) wykazano czynnościowe zmniejszenie pojemności pęcherza. Wnioski: Monosymptomatyczne moczenie nocne częściej dotyka chłopców. Wywiad rodzinny był dodatni u prawie ⅓ pacjentów. Pacjenci i ich opiekunowie nie są świadomi ograniczeń płynowych w okresie poprzedzającym sen nocny. Częstość występowania poliurii nocnej i zmniejszonej czynnościowej pojemności pęcherza jest porównywalna w badanej grupie.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Związki między astmą, kaszlem i refluksem krtaniowo-gardłowym u dzieci – doniesienie wstępne

Streszczenie Cel pracy. Ocena cech klinicznych kaszlu u dzieci chorujących na astmę, których obecność może świadczyć o współwystępowaniu refluksu krtaniowo-gardłowego. Materiał i metody. Do badania włączono 22 dzieci w wieku 4-17 lat z astmą oskrzelową i kaszlem utrzymującym się co najmniej 4 tygodnie. Zebrano dane demograficzne (płeć, wiek) i kliniczne (wskaźnik BMI, stopień kontroli astmy, obecność atopii). Od badanych uzyskano kwestionariusz RSI (ang. Reflux Syndrom Index) i kwestionariusz kaszlu. U wszystkich wykonano pH-metrię gardła. Wyniki. Wśród 22 dzieci, 14 (63,6%) miało dodatni wynik badania pH- -metrii gardła, 8 (36,4%) - wynik ujemny. W grupie z ujemnym wynikiem pH-metrii gardła astma kontrolowana, częściowo kontrolowana i niekontrolowana występowała z częstością 25%, 50% i 25%, a w grupie z dodatnim wynikiem pH-metrii 14,3%, 57,1% i 28,6%. W grupie badanych z dodatnim i ujemnym wynikiem pH-metrii gardła wykładniki atopii stwierdzono z częstością 87,5% i 71,4% odpowiednio. W obu grupach badanych częstość występowania, czas trwania i charakter kaszlu nie różniły się istotnie. Czynniki wyzwalające kaszel, objawy towarzyszące kaszlowi, pora dnia i pora roku również były podobne. Wnioski. Stopień kontroli astmy oskrzelowej wśród dzieci z refluksem krtaniowo-gardłowym i bez refluksu był porównywalny. Atopia nie wpływała na występowanie refluksu krtaniowo-gardłowego u dzieci z astmą oskrzelową. W obu grupach badanych nie wykazano istotnych różnic w charakterze kaszlu, jego częstotliwości, intensywności, czasie trwania i okolicznościach występowania.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Pobieranie i transport jonów azotanowych w roślinach oraz ich wpływ na architekturę korzeni

W odpowiedzi na zróżnicowaną dostępność azotu w glebie rośliny wytworzyły mechanizmy zwiększające efektywność pobierania tego pierwiastka, w szczególności szereg systemów transportujących NO3-. Należą do nich systemy transportowe NPF (daw. NRT1), NRT2, CLC i SLAC1. NPF (symportery) są aktywne, gdy stężenie NO3- w środowisku zewnętrznym jest większe niż 0,5 mmol · dm-3, ponadto dzięki niskiej specyficzności mogą transportować inne substraty niż jony azotanowe np. aminokwasy. Białka rodziny NRT2 (symportery) transportują wyłącznie azotany i działają, gdy zewnętrzne stężenia NO3- wynoszą poniżej 0,5 mmol · dm-3. Białka SLAC1 (kanały anionowe) zlokalizowane są w komórkach szparkowych i uczestniczą w usuwaniu jonów chlorkowych i azotanowych podczas zamykania szparek. Rodzina CLC oprócz transportu chloru wykazuje duże powinowactwo do NO3-. Jednym z przedstawicieli tych białek jest CLCa, który zlokalizowany jest w tonoplaście i bierze udział w transporcie jonów azotanowych do wakuoli w antyporcie z protonami. <br>Po pobraniu przez komórki korzenia, jony azotanowe podlegają dystrybucji do różnych tkanek i organów rośliny, dzięki aktywności kolejnych transporterów należących do wyżej wymienionych rodzin białek. <br>Jedną z najbardziej widocznych zmian zachodzących w odpowiedzi na zróżnicowane zasoby azotanów w podłożu jest zmiana architektury korzenia. Wysokie stężenia NO3- (50 mmol · dm-3) powodują zahamowanie rozgałęziania systemu korzeniowego. W przypadku ograniczenia dostępności azotanów (0,01 mmol · dm-3) następuje stymulacja rozwoju korzeni bocznych w kierunku obszarów gleby o wyższych zawartościach azotanów (1,0 mmol · dm-3). U A. thaliana zmiany w architekturze korzeni przebiegają bez znaczących zmian w biomasie korzeni, gdyż rozwój korzeni bocznych jest równoważony skracaniem korzeni głównych. Wyczerpywanie zasobów jonów azotanowych jest sygnałem do rozbudowania systemu korzeniowego, podczas gdy wysokie zawartości tego jonu jest odczytywane, jako sygnał do rozwoju pędów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Reakcje anafilaktyczne wywołane pokarmem u osób dorosłych

Wprowadzenie. Anafilaksja pokarmowa stanowi najcięższą postać reakcji alergicznej wywołanej pokarmem. Niezależnie od uwarunkowań geograficznych, etnicznych i demograficznych obserwowana jest tendencja wzrostowa częstości jej występowania. Cel pracy. Ocena udziału alergii pokarmowej w wywoływaniu reakcji anafilaktycznych u osób dorosłych, charakterystyka kliniczna oraz analiza przebiegu reakcji anafilaktycznej. Materiał i metody. Do badania włączono 55 osób dorosłych (30K, 25M, wiek śr. 42±12 lat) po przebytym co najmniej jednym epizodzie anafilaksji, z czego u 25 (45%) osób przyczyną anafilaksji były pokarmy. U wszystkich przeprowadzono szczegółowy wywiad, wykonano punktowe testy skórne z alergenami pokarmowymi i wziewnymi, oznaczono stężenie swoistych IgE przeciwko wybranym alergenom pokarmowym, u wybranych chorych wykonano punktowe testy skórne z pokarmami (prick by prick) lub/i przeprowadzono próby prowokacji doustnej pokarmami. Wykluczono inne przyczyny anafilaksji. Wyniki. U 12 (48%) na podstawie wywiadu ustalono przyczynę anafilaksji, co zostało potwierdzone innymi metodami diagnostycznymi. Stosując połączenie kilku metod diagnostycznych zidentyfikowano pokarmowy czynnik sprawczy u 19 (76%) chorych. U 5 osób (20%) równocześnie z alergenem pokarmowym stwierdzono działanie innego kofaktora. Pokarmem najczęściej powodującym anafilaksję były orzechy laskowe (n=6, 24%), u 7 osób (28%) wystąpił więcej niż 1 epizod anafilaksji zanim rozpoczęto diagnostykę. U 6 chorych (24%) z objawami alergii pokarmowej współistniała astma oskrzelowa, u 18 (72%) cechy atopii. Wnioski. Pokarm stanowi istotną przyczynę anafilaksji u osób dorosłych. Atopia stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju reakcji anafilaktycznej u osób uczulonych na pokarmy. Szczegółowo zebrany wywiad jest bardzo ważnym elementem diagnostyki anafilaksji pokarmowej i może zapobiec narażeniu chorego na kilkakrotne objawy anafilaksji. Chorzy, u których określone pokarmy wywoływały reakcje alergiczne jedynie pod postacią zespołu OAS są w grupie ryzyka wystąpienia reakcji anafilaktycznej.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Diagnostyka nowotworów tarczycy w województwie świętokrzyskim w odniesieniu do regulacji pakietu onkologicznego

Wstęp: Z dniem 1 stycznia 2015 roku wprowadzono w Polsce tzw. pakiet onkologiczny. Wydanie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego wprowadza chorego na ścieżkę szybkiej diagnostyki i terapii. W ramach pakietu możliwa jest diagnostyka u chorych z podejrzeniem raka tarczycy, będącego głównym nowotworem gruczołów dokrewnych. W 2014 roku w województwie świętokrzyskim odnotowano 162 nowe zachorowania na ten typ nowotworu. Przed wdrożeniem procedur szybkiej diagnostyki onkologicznej konieczne jest oszacowanie ryzyka występowania nowotworu złośliwego u danego pacjenta. Jest to szczególnie istotne przy podejrzeniu raka tarczycy ze względu na bardzo częste występowanie w tarczycy zmian łagodnych. Do analizy ryzyka występowania raka tarczycy u danego pacjenta wykorzystuje się dane z wywiadu oraz właściwą interpretację fenotypu ultrasonograficznego zmian ogniskowych. Cel pracy: Celem opracowania była analiza znajomości klinicznych oraz ultrasonograficznych cech wysokiego ryzyka raka tarczycy wśród lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz prawidłowości wykorzystania karty diagnostyki i leczenia onkologicznego do uruchomienia procesu szybkiej diagnostyki onkologicznej przy podejrzeniu raka tarczycy. Materiał i metody: Przeanalizowano wyniki badania ultrasonograficznego tarczycy oraz dane z wywiadu pozyskane przy pierwszej wizycie w grupie wszystkich pacjentów skierowanych do Kliniki Endokrynologii Świętokrzyskiego Centrum Onkologii z kartą diagnostyki i leczenia onkologicznego, wystawioną przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z powodu podejrzenia raka tarczycy w okresie od 1 stycznia 2015 do 30 września 2016 roku. Oceniono obecność klinicznych lub ultrasonograficznych cech wysokiego ryzyka występowania raka tarczycy. Analizie poddano dokumentację 95 pacjentów. Wyniki: U żadnego ze skierowanych pacjentów nie stwierdzono klinicznych cech zwiększonego ryzyka raka tarczycy. Zaledwie u 21% pacjentów fenotyp zmian ogniskowych reprezentował cechy wyższego ryzyka raka tarczycy (najczęściej hipoechogeniczność – u 70% chorych). W wyniku diagnostyki onkologicznej (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) tylko w 1 przypadku potwierdzono nowotwór złośliwy – dotyczyło to chorego z obrazem ultrasonograficznym wyższego ryzyka (1/20 chorych – 5%). U żadnego chorego z łagodnym fenotypem ultrasonograficznym nie rozpoznano raka tarczycy. Wnioski: 1) Karta diagnostyki i leczenia onkologicznego nie jest właściwie wykorzystywana przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w diagnostyce onkotyreologicznej. 2) Przy kwalifikacji do wystawienia karty diagnostyki i leczenia onkologicznego lekarze podstawowej opieki zdrowotnej nie wykorzystują wiedzy na temat cech klinicznych ani ultrasonograficznych świadczących o wysokim stopniu złośliwości.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wybrane aspekty adaptacji roślin do warunków niedoboru fosforu w środowisku glebowym

Wiele gleb, także uprawnych, charakteryzuje się bardzo niskim stężeniem rozpuszczonych w roztworze glebowym jonów fosforanowych, które są jedyną formą fosforu pobieraną przez rośliny. Jednocześnie, znaczną pulę fosforu glebowego stanowią organiczne formy tego pierwiastka, a dodatkowo duża frakcja fosforanów immobilizowana jest przez składniki gleby. Z tego powodu rośliny wykształciły wiele przystosowań ułatwiających im wydajne korzystanie z ograniczonych zasobów fosforu glebowego. Są to m.in. zmiany w budowie systemu korzeniowego mające na celu zwiększenie jego powierzchni chłonnej, tworzenie relacji symbiotycznych z grzybami mikoryzowymi, wzrost aktywności lub ilości białek odpowiedzialnych za pobieranie fosforanów z gleby, a także wydzielanie przez korzenie enzymów i kwasów organicznych, które uwalniają fosforany z obecnych w glebie związków organicznych i nieorganicznych. Celem niniejszej pracy jest omówienie wspomnianych przystosowań.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Nicienie entomopatogeniczne - modelowe organizmy w badaniach oddziaływań symbiont-gospodarz oraz pasożyt-żywiciel

Interesującym przykładem zależności mutualistycznej są nicienie entomopatogeniczne (EPN). Nicienie rodzajów Steinernema i Heterorhabditis wraz z ich symbiotycznymi bakteriami charakteryzują się bardzo wysoką wirulencją w stosunku do larw owadów. Ta cecha sprawiła, że są stosowane w rolnictwie jako biopreparat, alternatywa lub uzupełnienie dla tradycyjnych metod ochrony roślin. Próby wykorzystywania EPN w walce ze szkodnikami stały się impulsem dla szerszych badań nad ich biologią i ekologią. EPN maja szczególną cechę, ponieważ są zakażone tylko jednym gatunkiem bakterii symbiotycznych tworząc pary Steinernema/Xenorhabdus i Heterorhabditis/Photorhabdus. Nicienie oraz ich symbionty mogą być również hodowane osobno w warunkach laboratoryjnych na sztucznych pożywkach. Taki układ pozwala na badanie wzajemnych relacji, umożliwia pogłębienie wiedzy na temat biologii układu symbiont-gospodarz oraz pozwala na wykorzystanie tej wiedzy w praktyce. W prezentowanej pracy opisuję biologię EPN i ich symbiontów podczas inwazji żywiciela, przedstawiam wybrane mechanizmy pozwalające na efektywną kooperację pomiędzy symbiontem a gospodarzem oraz przykłady badań prowadzonych na nicieniach pozbawionych symbiontów. Nicienie entomopatogeniczne wraz z ich bakteriami symbiotycznymi tworzą skomplikowany i bardzo czuły układ pozwalający na niezwykle efektywne zasiedlanie kolejnych żywicieli. Możliwości hodowania nicieni symbiotycznych, nicieni pozbawionych symbiontów oraz bakterii symbiotycznych w warunkach laboratoryjnych, a dodatkowo krótki cykl życiowy, wysoka płodność oraz łatwość modyfikacji genetycznych bakterii i nicieni pozwala na stosowanie ich jako organizmu modelowego w badaniach m.in. mutualizmu i pasożytnictwa.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku