rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wrocławski węzeł wodny jako element kształtujący krajobrazy nadrzeczne Wrocławia

Odra jest jednym z podstawowych elementów krajobrazu miejskiego Wrocławia, stanowiąc dla tego miasta nie tylko naturalną ochronę, ale także dogodny trakt komunikacyjny. I choć na przestrzeni wieków Odra wielokrotnie zmieniała bieg, miasto adoptowało te zmiany kształtując swój niepowtarzalny charakter ściśle związany z rzeką. Jednym z najbardziej widocznych w krajobrazie założeń hydrotechnicznych jest Wrocławski Węzeł Wodny. Pierwsze prace nad organizacją tego przedsięwzięcia datuje się na wczesne średniowiecze, kiedy to wykonano niezbędne prace mające na celu spiętrzenie i uregulowanie wody w ówczesnym korycie rzeki. Duże znaczenie dla dzisiejszego kształtu Wrocławskiego Węzła Wodnego miały prace związane z dostępnością żeglugową obszaru miasta i terenów bezpośrednio wokół niego. Prace te trwały ponad sto lat i miały charakter etapowy. Współcześnie, po zakrojonych na wielką skale pracach renowacyjnych można już zaobserwować w krajobrazie wyraźne elementy dawnej zabudowy hydrotechnicznej stanowiącej współcześnie coraz większą atrakcję turystyczna.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Puszczykowo – Miasto-ogród czy podmiejskie letnisko?

Puszczykowo zlokalizowane jest ok. 17 km na południe od Poznania w otulinie Wielkopolskiego Parku Narodowego (WPN). Z powodu śródleśnego położenia, sąsiedztwa rzeki Warty, wysokich walorów krajobrazowych i przyrodniczych oraz bliskości Poznania stało się ono w końcu XIX w. popularnym letniskiem. Po wyłączeniu w 1996 r. terenów miejskich Puszczykowa z WPN obserwuje się rosnącą liczbę inwestycji o charakterze komercyjnym, które zagrażają walorom krajobrazowo-przyrodniczym miasta. Obecnie miasto coraz częściej uważane jest za miasto-ogród (Banach, 2012; Przybysz 2007). W artykule podjęto próbę udowodnienia, że Puszczykowo nie było i nie jest miastem-ogrodem. Określanie go tym mianem wynika jedynie z charakteru prowadzonej polityki i promocji gminy. Ze względu na historię i wysokie walory turystyczno-rekreacyjne Puszczykowo powinno być promowane jako letnisko, a nie jako miasto-ogród, z którym ma niewiele wspólnego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Walory turystyczne sieci dolinnej w dorzeczu Parsęty

Walory turystyczne stanowią elementy środowiska przyrodniczego lub kulturowego, które decydują o atrakcyjności terenu, determinują aspekt poznawczy potencjalnego turysty, są uwzględniane w planach zagospodarowania przestrzennego i ochronie przyrody. O walorach turystycznych dorzecza Parsęty decyduje m.in. zróżnicowana struktura krajobrazu młodoglacjalnego. Charakterystycznym elementem środowiska przyrodniczego tego terenu jest sieć dolinna złożona z szeregu poligenetycznych obniżeń odziedziczonych po cyklu glacjalnym i peryglacjalnym. Najmłodszą część sieci drenażu stanowią dolinki erozyjno-denudacyjne i nisze źródliskowe. Elementy sieci dolinnej są silnie powiązane z pozostałymi składnikami środowiska przyrodniczego i decydują o georóżnorodności krajobrazu młodoglacjalnego. Walory krajobrazowe sieci dolinnej oraz uznanie części dolin jako obiektów ważnych w europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 wskazują na możliwości turystycznego wykorzystania tych form hydromorfologicznych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyrobiska surowców skalnych – antropogenicznymi wyspami krajobrazu kulturowego

Przeanalizowano cechy charakterystyczne wyspy i wyspowości w ocenie krajobrazu. Sprecyzowano znaczenie wyżej wymienionych terminów. Określono rolę wyspowości i wyspy w badaniach krajobrazu, a w szczególności w klasyfikacji i jego ocenie. Omówiono pojęcie wyrobisk surowców skalnych jako dynamicznych wysp w krajobrazie. Uzasadniono potrzebę wprowadzenia wyspowości i wyspy do badań krajobrazu, w tym szczególnie objętego pracami górniczymi jako kategorii klasyfikacyjnych krajobrazów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ewolucja przestrzeni turystycznej gminy Wilkowice a przemiany krajobrazu

Gmina Wilkowice malowniczo położona na obszarze Bramy Wilkowickiej oraz stokach Beskidu Śląskiego i Małego, spełnia funkcje turystyczne od XVI wieku, w którym miasto Bielsko nabyło wieś Bystra, wchodzącą obecnie w skład gminy, na potrzeby rekreacyjne swoich mieszkańców. Intensywny rozwój turystyki nastąpił w końcu XIX wieku, kiedy w Wilkowicach wybudowano stację kolejową przy trasie Bielsko-Żywiec. Rozwój turystyki spowodował przemiany krajobrazu wyrażające się rozwojem budownictwa na potrzeby turystów, wkraczaniem zabudowy na zbocza doliny Białki, zwłaszcza lewe bardziej nasłonecznione, powstaniem obiektów wczasowych, sanatoryjnych, gastronomiczno-rozrywkowych, wytyczeniem ścieżek i szlaków turystycznych. Gmina Wilkowice może być dobrym przykładem ilustrującym zmiany w krajobrazie zachodzące pod wpływem turystyki. Zaobserwowane zmiany w krajobrazie mogą posłużyć również do identyfikacji typów przestrzeni turystycznej w analizowanej gminie.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Mapy roślinności w badaniach przekształceń środowiska geograficznego

Przedstawiono przykład wykorzystania dwóch map roślinności (historycznej i współczesnej) do określenia zmian charakteru zbiorowisk roślinnych oraz ogólnych kierunków przekształceń środowiska geograficznego, jakie zaszły w ciągu 50 lat w dolinie środkowej Wisły. Zwrócono szczególną uwagę na metodyczną stronę analiz kartograficznych. Przeprowadzona analiza dowiodła, że mapy roślinności są dobrym materiałem poznawczym do badań przekształceń środowiska geograficznego. Wykorzystanie map fitosocjologicznych stwarza dużo większe możliwości identyfikacyjne i interpretacyjne w porównaniu z analizą map topograficznych czy zdjęć lotniczych. Trudności w realizacji tego typu analiz występują na etapie przygotowania materiałów do porównań i wiążą się z koniecznością generalizacji jednostek legendy, której następstwem jest zubożenie treści mapy i ograniczenie możliwości interpretacyjnych. Precyzyjną analizę mogą utrudniać również niedokładności powstałe podczas przetwarzania historycznych materiałów kartograficznych do postaci numerycznej, związane z błędną interpretacją i nieprecyzyjnym wyznaczaniem granic jednostek.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Trzy krzyże nad parchatką – symbol w krajobrazie kulturowym Małopolskiego Przełomu Wisły

Przed dwustu laty księżna Izabela Czartoryska stworzyła w podpuławskiej Parchatce samotnię z romantycznym ogrodem. Założenie to stanowiło ważny element zrealizowanej przez Czartoryską koncepcji harmonijnego powiązania krajobrazu z racjonalną gospodarką. Dopełnieniem krajobrazu melancholijnej Parchatki były trzy krzyże, usytuowane na wzniesieniu położonym na południe od ogrodu z samotnią. Niestety nie tylko krzyże nie przetrwały, ale również zatarła się pamięć o osobie, której były one dedykowane ‐ hrabinie Zofii z Matuszewiczów Kickiej. W 2005 r. Towarzystwo Ochrony Dziedzictwa Kulturowego „Kazimierska Fara” wystąpiło z inicjatywą odtworzenia krzyży nad Parchatką jako hołdu oddanego przez księżną Izabelę ukochanej wychowance. Architektoniczny projekt krzyży wykonany został przez prof. Konrada Kucza–Kuczyńskiego z Politechniki Warszawskiej. Odtworzenie krzyży w Parchatce (2006r.) i przypomnienie postaci Zofii Kickiej stało się symbolicznym spełnieniem testamentu księżnej Izabeli zawartego w słowach: „Przeszłość – Przyszłości”.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Dźwięk jako determinanta wartości nieruchomości mieszkalnych na przykładzie Olsztyna

Dźwięki w krajobrazie miejskim są w dużej mierze efektem zmian cywilizacyjnych. W tym wypadku dźwięk najczęściej utożsamiany jest z hałasem (a zwłaszcza hałasem komunikacyjnym). Mieszkańcy miasta szukają takich miejsc do zamieszkania, które są przede wszystkim oddalone od źródeł hałasu (dróg tranzytowych, zakładów produkcyjnych, sklepów wielkopowierzchniowych), a z drugiej strony w otoczeniu zieleni. Miejskie tereny zielone kojarzone są jako miejsca niosące ze sobą ciszę, lub relaksujące odgłosy. W artykule przeanalizowany zostanie wpływ hałasu komunikacyjnego, jako elementu krajobrazu dźwiękowego miasta, na wartość nieruchomości o funkcji mieszkalnej. Badania dotyczyły cen rynkowych w wybranym segmencie rynku nieruchomości ‐ lokali mieszkalnych na terenie Olsztyna. Ceny transakcyjne przeanalizowano pod kątem lokalizacji szczegółowej (tzn. sąsiedztwa głównych szlaków komunikacyjnych) i powiązane z mapą akustyczną miasta, która ilustruje obszary o przekroczonych progach poziomu hałasu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Genius loci Podhala i Tatr. Rola w kształtowaniu atrakcyjności turystycznej

W artykule omówiono genius loci Podhala i polskiej części Tatr oraz jego rolę w kształtowaniu krajobrazu kulturowego oraz atrakcyjności regionów na potrzeby turystyki. Wybrany region reprezentuje unikatowe walory przyrodnicze i utrwalone wzorce kulturowe (m.in. barwny folklor, inspirowana krajobrazem sztuka, regionalna architektura). Genius loci jest niematerialnym wytworem, który nadaje przestrzeni przyrodniczej niezwykłe cechy, sprzyja emocjonalnym związkom człowieka z krajobrazem. Przeprowadzona analiza (ujęcie chronologiczne – proces geograficzny) pozwoliła wyróżnić etapy w ewolucji wzorów przestrzennych i walorów niematerialnych krajobrazu. W rozwoju regionu wyróżniono trzy etapy: izolacji – do końca XVIII w, półotwarcia XIX i pierwsza połowa XX w. oraz pełnego otwarcia ‐ od drugiej połowy XX. Omówiono przeobrażenia genius loci i jego rolę w tworzeniu więzi społecznych i atrakcyjności turystycznej, a także zagrożenia, jakie dla wartości niematerialnych przynosi globalizacja. Przedstawiono korelację etapów rozwoju regionu z fazami cyklu kurortu turystycznego i typami przestrzeni turystycznej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zróżnicowanie nadrzecznych krajobrazów kulturowych – edukacja geograficzna nad Odrą

Celem artykułu jest przedstawienie możliwości i potrzeb edukacji geograficznej dotyczącej krajobrazów kulturowych prowadzonej nad Odrą, z perspektywy obserwowanej rzeki. Uwzględniono zakres merytoryczny i dydaktyczny tej edukacji; zaprezentowano różne typy nadodrzańskich krajobrazów kulturowych i ich elementów. Przedstawiono ich zróżnicowanie i wyjaśniono jego przyczyny (uwarunkowania i czynniki geograficzne oraz historyczne).

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Sacrum i dźwięk w krajobrazie Krakowa

Celem opracowania jest zbadanie charakterystycznych związanych z krakowskimi sanktuariami dźwięków, ich źródeł i rodzajów. Podjęto próbę zdefiniowania sacrum za pomocą dźwięków i na tej podstawie określenie jego związku z ciszą oraz ich wpływu na istnienie świętej strefy w Krakowie. W tym celu zbadano trzy świątynie i typowe dla nich źródła dźwięków: Katedra Wawelska – Dzwon Zygmunta; Bazylika Mariacka – Hejnał Mariacki; Łagiewniki – carillony. Podczas badań przeprowadzono m.in. wywiady wśród Krakowian na temat stosunku do ww. dźwięków miasta, istnienia sacrum w jego krajobrazie oraz rozmowy z pracującymi w sanktuariach osobami. Wykonano również badania dotyczące zasięgu oddziaływania tych dźwięków. Końcowym efektem są odpowiedzi na pytania – czy możliwe jest aby dźwięk niepochodzący z natury był nośnikiem Sacrum w krajobrazie miejskim oraz co i jak wpływa na to, że fala dźwiękowa zyskuje tak wysoką rangę?

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz opuszczonych wsi Polesia w świetle archiwalnych materiałów kartograficznych

W artykule przedstawiono charakterystykę wsi Polesia, które w XX w. uległy gwałtownemu lub stopniowemu wyludnieniu i pozostają obecnie opuszczone. Na podstawie analizy materiałów kartograficznych, uzupełnionych wywiadami i danymi ze źródeł historycznych, przedstawiono dynamikę zmian w zaludnieniu poszczególnych wsi i przyczyny ich opuszczenia. W części drugiej przedstawiono aktualny stan zachowania krajobrazu wiejskiego w każdej z osad. Punktem wyjścia były tu mapy WIG w skali 1:100 000, z lat 30. XX w. a więc z okresu kiedy większość badanych miejscowości znajdowała się w maksymalnym stadium rozwoju. Następnie dla każdej wsi przeprowadzono analizy współczesnych zdjęć lotniczych oraz szczegółową inwentaryzację terenową. Porównanie treści map archiwalnych z aktualnym stanem krajobrazu pozwoliło na charakterystykę stanu zachowania dawnego krajobrazu kulturowego opuszczonych wsi w zależności od typu i wielkości wsi, jej położenia, rodzaju zabudowy a także przebiegu procesu wyludniania.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wpływ hałasu lotniczego na sposób zagospodarowania przestrzeni

W miarę postępującego rozwoju industrializacji począwszy od lat pięćdziesiątych XX w. do czasów obecnych, pojawiają się nowe zagrożenia zdrowia i życia człowieka. Poczynając od zanieczyszczenia powietrza, poprzez zanieczyszczenie wód, gleb, na emisji hałasu do środowiska kończąc, wszystko to negatywnie wpływa na psychikę i zdrowie człowieka oraz w sposób destrukcyjny działa na jakość otoczenia. W związku z powyższym cały świat humanistyczny i techniczny powinien być włączony do walki z tymi zagrożeniami. Tempo przyrostu hałasu we współczesnym świecie jest duże. Każde dziesięciolecie obecnego wieku zwiększa poziom hałasu o 1 dB w skali światowej (Mazur, 2000) a wg raportów ODCE aż o 2 dB. Coraz powszechniejszy i coraz bardziej uciążliwy staje się hałas lotniczy. Dotyczy on w znacznej mierze krajów biednych i rozwijających się. Hałas bardzo często towarzyszy innym niedogodnościom życia, takim jak brak kanalizacji i ujęć wody, zanieczyszczenie wód i powietrza. Na ich tle hałas schodzi na dalszy plan (Winpenny, 1995). Do tej pory ranga problemu, jakim jest hałas była stosunkowo niska, porównując do innego typu zagrożeń. Jednak problematyka ta staje się coraz częściej przedmiotem badań naukowych i pojawia się w najpoważniejszych opracowaniach związanych z ochroną środowiska.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Postrzeganie wybranych typów krajobrazu przez różne grupy kulturowe na przykładzie mieszkańców Krakowa i Stambułu

W niniejszej pracy zaprezentowano podobieństwa i różnice w postrzeganiu krajobrazu przez Polaków i Turków. W ramach badań przeprowadzono ankiety z mieszkańcami Krakowa i Stambułu. W ankietach wykorzystano dziesięć zdjęć przedstawiających wybrane typy krajobrazu Polski i Turcji, sklasyfikowane na podstawie Europejskiej Klasyfikacji Krajobrazu (LANMAP). Badania wykazały, że choć ogólna ocena krajobrazu wśród mieszkańców Krakowa i Stambułu jest podobna, to przy wyrażaniu skrajnych emocji istnieją różnice. Przeprowadzone badania i analiza wyników pozwoliły wyciągnąć wnioski i uwagi metodyczne dotyczące wykonywania tego typu badań.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Dokumenty programujące rozwój miasta Pionki a jego uwarunkowania krajobrazowe

W obecnym okresie wiele polskich miasteczek w mniejszym lub większym stopniu wymaga rewitalizacji. Elementem, który w wielu przypadkach może stać się dźwignią dla poprawy wizerunku gminy jest zachowany w niej zabytek, historyczny układ urbanistyczny lub znacząca atrakcja turystyczna. W Pionkach wartością, dzięki której miasto może się rozwinąć, są uwarunkowania krajobrazowe. Zamiarem autorki było sprawdzenie jak w takiej sytuacji działają instrumenty prawne, które mają wpływ na przestrzeń i krajobraz miasta. Analizę powyższego problemu przeprowadzono w oparciu o materiały źródłowe (m.in.: Lokalny plan rewitalizacji miasta Pionki, Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, Strategie rozwoju gminy i Program ochrony Środowiska itp.), a także obserwacje bezpośrednie.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kopie krajobrazowe jako dawne i współczesne zjawisko kulturowe w wybranych kręgach cywilizacyjnych

Tworzenie replik krajobrazu lub odtwarzanie jego elementów pochodzących często z odległych kulturowo obszarów nie jest zjawiskiem nowym. Duży wpływ na rozpowszechnienie tego zjawiska miały podróże i rozwój turystyki, a szczególnie osiemnastowieczne podróże Grand Tour. Podróżnicy, zainspirowani doświadczeniem włoskiego krajobrazu i zafascynowani osiągnięciami starożytnej architektury, pragnęli przeszczepiać choć fragmenty w swoich okolicach. Na wzór osiemnastowiecznych Grand Tours, również współczesne podróże wzbudzają pragnienie posiadania chociaż cząstki wspaniałych założeń architektonicznych i podziwianych krajobrazów. Kopie krajobrazowe powstałe w wyniku urzeczywistnienia takich pragnień często same cieszą się dużą popularnością jako atrakcje turystyczne. W artykule przedstawiono zjawisko kopiowania krajobrazu kulturowego na przykładzie kręgów cywilizacji zachodniej i wschodniej cywilizacji chińskiej. Scharakteryzowano odmienne podejście kulturowe do kopii obiektów i miejsc w obu kręgach cywilizacyjnych oraz motywy tworzenia kopii krajobrazowych powstających w przeszłości i współcześnie. Naświetlono też problematykę kopii krajobrazowych jako gotowego produktu turystycznego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Odra jako szlak komunikacyjno-transportowy oraz turystyczny

W pracy ukazana jest specyfika dziejowych zmian funkcji pełnionych przez Odrę. Rzeka od zarania dziejów tworzyła ważny szlak komunikacyjny, transportowy, oś rozwoju gospodarczego Podziały polityczne dorzecza na długo ograniczały funkcję transportową. W XVII-XX w. Niemcy budując kanały włączyli Odrę w system śródlądowych europejskich dróg wodnych. Inwestycje regulacyjne i przeciwpowodziowe w dolinie przekształciły Odrę w nowoczesny szlak żeglugowy. W XX w. rozwinęły się funkcje turystyczno-rekreacyjne. Dziś Odra ma ograniczone możliwości transportowe natomiast wyraźnie zaznacza się funkcja turystyczna rzeki. Dolina Odry to obszar ścierających się od wieków kultur słowiańskiej i germańskiej, stanowi ważne dziedzictwo kulturowe krajów dawniej zwaśnionych, dziś żyjących we wspólnocie. Odmienna sytuacja polityczna dorzecza Odry sprawiła, że odegrała ona w dziejach Polski odmienną rolę niż Wisła, na inny okres przypadł rozkwit żeglugi, inaczej ukształtowały się krajobrazy kulturowe w dolinach.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kamieniołomy gipsowe jako cenne geostanowiska krasowe. Studium przypadku: Podole i Bukowina, Ukraina

Gips jest skałą o szerokim rozpowszechnieniu w skorupie ziemskiej i na jej powierzchni. Ze względu na określone wartości użytkowe gips jest pożądanym surowcem skalnym, wydobywanym najczęściej w kamieniołomach. Gips należy do skał krasowiejących i łatwo ulega rozpuszczaniu w wodzie. Dlatego gipsowe serie skalne, zalegające blisko powierzchni ziemi oraz masywy gipsowe są silnie skrasowiałe. Kamieniołomy gipsowe praktycznie zawsze odsłaniają skrasowiałe wnętrza masywów gipsowych, obfitujące w różnorodne formy krasowe i paleokrasowe, w tym jaskinie. Te ostatnie często są duże i reprezentują cenne lub nawet unikatowe utwory przyrodnicze, warte objęcia ochroną prawną. Utwory krasowe najczęściej decydują o wartości ogólnej kamieniołomów gipsowych, jako geostanowisk. W artykule, na przykładzie różnych kamieniołomów Podola i Bukowiny pokazane są ich walory wynikające z obecności utworów krasowych, przede wszystkim jaskiń.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zagrożenia walorów fizjonomicznych krajobrazu terenów przyległych do dróg o znaczeniu turystycznym przez obiekty reklamy zewnętrznej na przykładzie drogi krajowej Myślenice – Zakopane

W artykule przedstawiono ocenę zagrożenia walorów fizjonomicznych krajobrazu wzdłuż drogi krajowej Myślenice – Zakopane, jednej z najważniejszych dróg turystycznych Polski. Podstawą analizy była inwentaryzacja obiektów reklamy zewnętrznej po obydwu stronach drogi w pasmach o szerokości 100 m. Badany obszar ma bardzo istotne znaczenie w percepcji krajobrazów górskich polskiej części Karpat. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono bardzo wysoki stopień zagrożenia walorów widokowych przez reklamy. Zinwentaryzowano 1096 obiektów reklamowych, co daje średnie zagęszczenie ok. 18 reklam na 1 km drogi. Na najbardziej zagrożonych odcinkach w Zakopanem i Rabce obiekty reklamowe występują średnio co 15 m. Najbardziej narażonymi krajobrazami na degradację są otwarte krajobrazy łąk i pastwisk oraz zabudowane krajobrazy miejscowości górskich. Obiekty reklamy zewnętrznej są bardzo poważnym zagrożeniem dla tożsamości i odrębności krajobrazów gór Polski. Stopień zagrożenia wymaga pilnego uruchomienia przez samorządy terytorialne narzędzi prawnych ochrony krajobrazu w procesach planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy kulturowe wybranych wysp Bałtyku w kontekście rozwoju turystyki kulturowej

Turystyka kulturowa uważana jest za jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się form współczesnej turystyki. O ile walory wypoczynkowe wydają się w swej różnorodności dość ograniczone (i sprowadzają się zwykle do tych cech środowiska, które pozwalają na bierny lub aktywny wypoczynek, względnie poprawę zdrowia), to kultura w swej niebywałej złożoności oferuje turystom ogromną liczbę wytworów czy też praktyk, które mogą wzbudzać zainteresowanie i stać się przez to atrakcjami turystycznymi. Kultura odzwierciedla się również w krajobrazach kulturowych, te zaś wchodzą w ścisłe relacje z turystyką. Celem artykułu jest prezentacja potencjału turystycznego krajobrazów kulturowych wybranych wysp Bałtyku, opisanych jako źródło wiedzy o zamieszkujących je społecznościach, jak i w kontekście rozwoju określonych form turystyki kulturowej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zanikanie. Cmentarze mennonickie w przestrzeni kulturowej Żuław

Cmentarze mennonickie są jednym z elementów wielonarodowej mozaiki kulturowej, jaką można odnaleźć na Żuławach Wiślanych. Obecne są w krajobrazie od ponad dwustu pięćdziesięciu lat. Dramatyczne wydarzenia II wojny światowej i powojenne akcje wysiedleńcze spowodowały, że miejsca te straciły swoich prawowitych opiekunów. Opuszczone i zaniedbane dzielą losy wielu zamkniętych zabytkowych nekropolii protestanckich czy żydowskich synagog w Polsce. Celem opracowania jest przedstawienie współczesnej, nieoczywistej (jak by się mogło wydawać), historii mennonickich cmentarzy i obiektów sakralnych. Oparte zostało ono na badaniach terenowych nekropolii i lapidariów Delty Wisły w Cyganku-Żelichowie, Fiszewie, Jezierniku, Niedźwiedziówce, Pordenowie, Stalewie, Stawcu i Szaleńcu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka