rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dyskusja „po Stapelu”. Wokół rzetelności badań i publikacji w psychologii

W roku 2011 wykryto oszustwo Diederika Stapela. Okazało się, że nie tylko Stapel fałszował dane, lecz także czasopisma nie dostrzegły wielu oczywistych błędów oraz zachęcały do przekłamań (np. pomijania badań z wynikami nieistotnymi). Równolegle ukazał się artykuł Simmonsa, Nelsona i Simonsohna (2011) poświęcony wątpliwym praktykom badawczym, które mogą znacząco zwiększać odsetek wyników fałszywie pozytywnych poprzez arbitralne decyzje dotyczące analizy i prezentacji danych. Niedługo potem pojawiły się wyniki badań wskazujących na to, że znaczna część badaczy przyznaje się do stosowania takich praktyk oraz że są one powszechnie akceptowane. Wydarzenia te zaowocowały szeroką dyskusją dotyczącą rzetelności danych w psychologii. Autor omawia najważniejsze punkty dyskusji, wskazując też, w jaki sposób niski stopień dojrza-łości teorii, brak konsensusu o do zasad stosowania technik badawczych i interpretowania wyników oraz nierealistyczne wymagania redakcji czasopism empirycznych mogły się przyczynić do kryzysu.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Dylematy związane z włączaniem uczniów dyslektycznych do systemu edukacji

Celem niniejszego artykuły była prezentacja możliwości włączania uczniów dyslektycznych do procesu kształcenia w szkołach głównego nurtu. Tekst stanowi przegląd zestawu zasad pozwalających na lepsze funkcjonowanie dyslektyków w systemie szkolnictwa. Chciałam również pokazać całościowy obraz współpracy pomiędzy specjalistami szkolnymi, nauczycielami a rodzicami uczniów dyslektycznych.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O pewnym sposobie użycia form deminutywnych w języku rosyjskim XVII – pocz. XVIII wieku

Artykuł poświęcony jest omówieniu sufiksalnych apelatywnych rzeczowników deminutywnych nazywających osoby, występujących w formułach etykietalnych rosyjskiej korespondencji prywatnej pochodzącej z okresu od XVII do początku XVIII wieku. Zaprezentowana została definicja zdrobnień, przy czym szczególną uwagę zwrócono na modyfikację znaczenia derywatów przez wyodrębniane w ich strukturze sufiksy. Deminutiva, pozbawione często znaczenia małości, wyróżniają się odcieniem ekspresyjności przy jednoczesnym posiadaniu znaczenia pieszczotliwego bądź pogardliwego. Nazwy hipokorystyczne z zasady określały odbiorcę i członków jego rodziny, a pogardliwe – samego nadawcę i jego bliskich. Formalnymi wykładnikami rzeczowników deminutywnych były przede wszystkim przyrostki -ка/-ко, -ок/-ек, -ишка/-ишко, -ушка/-ушко, -ошка, -онка, -ец, -ица. Wyjątkowo interesująco przedstawia się historia rodzaju derywatów z sufiksem -ишк-

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Obraz życia rodziny rejonu wydobycia węgla brunatnego w obliczu wyzwań transformacji węglowej

Cel. Celem podjętych rozważań jest refl eksja nad gotowością mieszkańców (ich rodzin) w rejonie wydobycia węgla brunatnego do aktywnego włączenia się w proces transformacji węglowej. Rozważania te, prowadzone w oparciu wyniki badań przeprowadzonych w rejonie turoszowskim, mają stworzyć obraz życia mieszkańców i ich rodzin.
Metoda. Badania prowadzone były w oparciu o metodę sondażu diagnostycznego, z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu, zawierającego 39 pytań o charakterze otwartym i zamkniętym, oraz o metody statystyczne, umożliwiające analizę zgromadzonego materiału empirycznego.
Wyniki. Przedstawiono podstawowe założenia transformacji węglowej, ze wskazaniem uwarunkowań korzystania z proponowanego przez Unię Europejską wsparcia dla regionów potencjalnie doświadczających jej skutków. Na tym tle dokonano charakterystyki potencjału (kapitału ludzkiego) badanych mieszkańców miasta Bogatynia, z zasygnalizowaniem zewnętrznych uwarunkowań (elementy polityki lokalnej i ponadlokalnej), manifestowanych postaw, przekonań, odniesień aksjologicznych, przekładających się na sposób myślenia o transformacji węglowej.
Wnioski. Mieszkańcy stojącego u progu transformacji węglowej rejonu turoszowskiego potrzebują wsparcia (tak fi nansowego, jak i edukacyjnego), pozwalającego im i ich rodzinom na korzystną z punktu widzenia jednostki i całej społeczności lokalnej adaptację do zmiany dyktowanej tzw. transformacją węglową.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Znaczenie czynników osobowościowych i środowiskowych w radzeniu sobie z katastrofą: badanie powodzian

Artykuł omawia podłużne badania psychologiczne osób poszkodowanych w powodzi, która w 2010 roku nawiedziła gminę Wilków w województwie lubelskim. Ze względu na wieloaspektowość projektu badawczego przedstawiona jest jedynie jego część, dotycząca istotnych w radzeniu sobie ze skutkami powodzi zmiennych psychologicznych i środowiskowych. Uzyskane wyniki pokazujące subiektywne znaczenie opisywanych obszarów, jak i zmiany, jakie zaszły pomiędzy 6 a 18 miesiącami od powodzi, poddano interpretacji w kontekście radzenia sobie ze skutkami katastrofy ekologicznej. W pracy opisano najważniejsze wnioski teoretyczne wynikające z badań oraz implikacje praktyczne w działaniach związanych z szeroko pojętą interwencją kryzysową.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Narracje rodziców i ich dorosłych dzieci o wychowaniu

Badanie jakościowe przeprowadzono równolegle dla dwóch grup osób zaangażowanych w proces wychowania: rodzica i jego dorosłego dziecka. Analizowane „parami” (n = 26) narracje stanowiły odpowiedzi na pytania: (1) Jak Pan/Pani wychowywał ( a) swoje dziecko?, (2) Jak byłaś /byłeś wychowywana /y? Analiza tych narracji przy użyciu narzędzi teorii literatury pozwoliła wyodrębnić elementy składające się na ukrytą historię (w ramach kompozycji szkatułkowej). Za takie uznano wypowiedzi zawierające informacje: implikowane i stematyzowane z wyższego poziomu komunikacji, określone w czasie, wypowiedziane językiem samorzutnym, w których dystans narratora jest najmniejszy oraz te, które można przypisać nadawcy. Przeprowadzenie tych analiz na parach monologów osób spokrewnionych pozwoliło porównać, jak dwa światy przedstawione (działania ludzkie, role przypisywane bohaterom, procesy, stany rzeczy, przeżycia, czas i miejsce) mają się do siebie – czy są tymi samymi i takimi samymi.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Pięciowymiarowy Kwestionariusz Uważności: polska adaptacja

Celem artykułu jest walidacja polskiej adaptacji Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ – Baer, Smith, Hopkins, Krietemeyer i Toney, 2006), który służy do pomiaru uważności. W części teoretycznej przedstawiono model uważności, w którym podstawową rolę zdaje się odgrywać pięć czynników (świadoma obecność, niereaktywność, nieosądzanie, obserwacja i opisywanie), oraz historię powstania FFMQ. Następnie dokonano adaptacji FFMQ na język polski (podwójna translacja i wstępna walidacja) i poddano to narzędzie procedurze walidacyjnej (analiza rzetelności, konfirmacyjna analiza czynnikowa, analiza korelacji z innymi testami mierzącymi różne aspekty psychologiczne: neurotyzm, stabilność emocjonalna, poziom ruminacji, otwartość na doświadczenie, ekstrawersja i refleksyjność). W badaniach brało udział 200 uczniów w wieku od 15 do 19 lat oraz 600 dorosłych w wieku od 20 do 50 lat. Uzyskane rezultaty potwierdziły rzetelność testu (α Cronbacha = 0,73-0,86), oprócz skali Niereaktywność (α = 0,65-0,66), oraz trafność stosowania u osób z populacji nieklinicznej w wieku od 15 do 50 lat, jak i założeń teoretycznych uważności (model 4-czynnikowy nieskorelowany bez skali Obserwacja). Wskazana jest dalsza walidacja na próbkach klinicznych oraz z kontrolowanym poziomem doświadczenia w medytacji.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Religijny system znaczeń i religijne radzenie sobie ze stresem a eudajmonistyczny dobrostan psychiczny

Artykuł dotyczy zależności między religijnością ujmowaną w ramach religijnego systemu znaczeń i religijnego radzenia sobie a dobrostanem eudajmonistycznym w mediacyjnej perspektywie poczucia sensu życia. Aby zweryfikować postawione hipotezy, przeprowadzono dwa badania empiryczne (N = 187 i N = 177 osób) mające na celu określenie charakteru i stopnia powiązań między wymienionymi czynnikami. Wyniki ukazały, że religijny system znaczeń pozytywnie wiązał się z dobrostanem eudajmonistycznym, podczas gdy negatywna strategia religijnego radzenia wykazywała ujemne związki. Wystąpiły także pozytywne związki między religijnością i wymiarami poczucia sensu życia: obecnością i poszukiwaniem. Wymiar obecności sensu życia, w przeciwieństwie do poszukiwania sensu, okazał się mediatorem w relacjach religijnego systemu znaczeń i religijnego radzenia sobie z dobrostanem eudajmonistycznym.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Struktura czynnikowa polskiej adaptacji Skali Pocieszenia i Napięcia Religijnego

Celem artykułu jest prezentacja podstaw teoretycznych oraz struktury wewnętrznej polskiej adaptacji Skali Pocieszenia i Napięcia Religijnego (Religious Comfort and Strain Scale – RCSS) autorstwa Yali, Exline, Wood i Worthington. Opierając się na wynikach eksploracyjnych analizy czynnikowej ustalono, że polska wersja RCSS ma strukturę czteroczynnikową: składa się z jednowymiarowej podskali Pocieszenie religijne oraz trzech podskal napięcia religijnego: (1) Negatywne emocje wobec Boga, (2) Lęk-Wina i (3) Negatywne interakcje społeczne związane z religią. Choć wskazane są dalsze prace adaptacyjne nad RCSS analiza własności psychometrycznych metody ujawniła, że może ona stanowić cenne narzędzie w badaniach nad funkcjonalnymi aspektami religijności.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kulturotwórcza czy inkulturacyjna funkcja rodziny współczesnej?

Cel. Ukazanie zmienności form realizacji funkcji rodziny określanej jako kulturotwórcza, przy zachowaniu jej roli we wprowadzaniu młodego pokolenia w uczestnictwo w kulturze.
Metoda. Analiza zmienności form realizacji funkcji wprowadzania w kulturę zastaną otoczenia społecznego oraz w szersze kręgi kulturowe; wskazywanie na wartości uniwersalne w kształtowaniu osobowości kulturowej.
Wnioski. Funkcja zwana kulturotwórczą jest w rodzinie przede wszystkim funkcją inkulturacyjną. Rodzina pełni misję wprowadzania w świat wartości kulturowych wobec jednostki i grupy.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Czasopismo dla rodzin „Opiekun Domowy” (1865–1876) – o rodzinie i wychowaniu

Cel. Celem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na nasilone w drugiej połowie XIX w. w Królestwie Polskim zainteresowanie publicystów pism rodzinnych – rodziną jako środowiskiem wychowawczym. Dokonana zostanie historyczna rekonstrukcja wzorca rodziny i idei wychowania w niej, wypracowywanych i propagowanych na łamach warszawskiego czasopisma rodzinnego „Opiekun Domowy” z lat 1865–1876.
Metody. prasoznawcza jakościowa analiza źródła (tekstu czasopisma) z perspektywy historyczno-pedagogicznej, metoda indukcyjna.
Wnioski. Dokonana analiza źródłowa pozwala stwierdzić, że czasopismo „Opiekun Domowy” wpisuje się w popularny w II połowie XIX wieku typ czasopism rodzinnych. Propagowano na jego łamach tradycyjny model rodziny, głównie niższych stanów, choć popularyzowane wartości i wzorce życia rodzinnego adekwatne były dla wszystkich typów rodzin funkcjonujących w XIX-wiecznym społeczeństwie. Liczne wskazówki oraz porady wychowawcze dotyczące celów, form, metod wychowania rodzinnego, zamieszczane na łamach badanego pisma, dotyczące zarówno wychowania moralnego, religijnego, zdrowotnego, jak i kształcenia intelektualnego
dziecka, miały na celu kształtowanie i podnoszenie kultury pedagogicznej rodziców.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Istota małżeństwa sakramentalnego a proces samowychowania małżonków

Cel. Celem prezentowanego artykułu jest prześledzenie wybranych dokumentów Kościoła Katolickiego, podejmujących tematykę małżeństwa i rodziny, oraz odniesienie do nich wyzwań związanych z koniecznością podjęcia przez oboje małżonków procesu samowychowania.
Metoda. Opracowanie niniejszego tekstu wymagało posłużenia się metodą analizy dokumentów, polegającą na uporządkowaniu i interpretacji zawartych w nich treści pod kątem wybranego do zbadania zagadnienia.
Wyniki i wnioski. Małżeństwo katolickie jest związkiem opartym na wzajemnej miłości, wierności i uczciwości, a jednym z jego głównych przymiotów jest nierozerwalność. Trwanie w sakramentalnym związku małżeńskim wiąże się z konkretnymi wymaganiami, jakie stawiają samym sobie oboje małżonkowie. To oni w równej mierze odpowiedzialni są za swój własny rozwój, za jakość związku oraz za wychowanie dzieci. Studium wskazanego nauczania pozwala na wyciągnięcie wniosków dotyczących samowychowania małżonków. Oboje zobowiązani są do permanentnej pracy nad samym sobą, nad tym wszystkim, co stanowi o ich niepowtarzalności. Dobro wspólne małżonków nie jest prostą sumą dobrostanu psychicznego, fizycznego i duchowego obojga, ale stanowi punkt odniesienia codziennych starań, autorefleksji, tego wszystkiego, co oboje robią w celu wypełnienia oryginalną treścią istoty małżeństwa sakramentalnego. Samowychowanie małżonków ukierunkowane jest na bycie wzajemnie dla siebie darem, na permanentne budowanie wspólnoty osób. Jest warunkiem koniecznym realizacji nauczania Kościoła o małżeństwie i rodzinie. Świadome podjęcie „trudu rozwoju” możliwe jest po osiągnięciu pewnego stopnia dojrzałości i stanowi całożyciowe zadanie każdego człowieka, a człowieka żyjącego w małżeństwie w szczególności. Można przyjąć, że samowychowanie małżonków stanowi fundament życia rodzinnego, a więc również wychowania dzieci, wszelkich relacji międzyosobowych i międzypokoleniowych.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Razem czy osobno? Teoretyczne przesłanki dla zastosowania wywiadu biograficznego w badaniu małżonków

Cel. W artykule przedstawiono procedurę prowadzenia wywiadu narracyjnego w wyjątkowy sposób, z uwagi na obecność nie jednego, ale dwóch narratorów jednocześnie. Technikę wywiadu narracyjnego przedstawiono w kontekście metody narracyjno-biograficznej, a funkcjonowanie małżeństwa w kontekście systemowego rozumienia rodziny.
Metody. Badanie prowadzono z wykorzystaniem techniki wywiadu narracyjnego z małżeństwami, które oceniają swoje małżeństwo jako szczęśliwe. Badania dotyczyły szczęścia w związku i były prowadzone w grupie małżonków, którzy subiektywnie oceniają swoje małżeństwo jako wysoce satysfakcjonujące.
Wyniki. W artykule udowodniono zasadność zastosowania wywiadu narracyjnego z jednoczesnym udziałem obojga małżonków.
Wnioski. Kształt narracji zależy w znacznej mierze od sposobu jej funkcjonowania, struktury, poziomu bliskości, satysfakcji z relacji, powiązań pomiędzy poszczególnymi członkami systemu. Zaproszenie do wspólnego wywiadu narracyjnego obojga małżonków było zasadne w sytuacji prowadzenia badań wśród małżeństw, które oceniały swój związek jako bardzo satysfakcjonujący. W innym wypadku wspólny wywiad prawdopodobnie byłby niemożliwy, a na pewno ryzykowny.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
O (nie)idealnej żonie w czasach dynamicznych zmian – dylematy i wyzwania

Cel. Podkreśla się, że współczesne małżeństwa, w porównaniu do tych, które żyły dawniej i korzystały z gotowych wzorców, opartych na czytelnej dominacji męża nad żoną, mają trudniejsze zadanie, polegające na współpracy w zakresie wypracowywania wzorów wzajemnych relacji. Wskazuje się na przymus kreowania ról rodzinnych. Celem artykułu jest charakterystyka: modelu świadomościowego idealnej żony; przeszkód (i ich przyczyn) w realizacji wymogów roli żony przez współczesne kobiety (napięcie w roli); (nie)spełnionych oczekiwań żon wobec swoich mężów oraz umiejętności ich komunikowania współpartnerowi.
Metody. Analiza danych zastanych (m.in. urzędowych, ogólnodostępnych, wyniki badań innych badaczy) i wywołanych (badano kobiety żyjące w związku małżeńskim, z wykluczeniem osób w konflikcie okołorozwodowym; dobór próby – celowy realizowany ze strategią kuli śnieżnej; narzędzie badawcze – kwestionariusz wywiadu).
Wyniki. Dokonane analizy dają ogląd istniejących wyzwań i dylematów w wypełnianiu wymogów roli żony przez współczesne mężatki. Przede wszystkim nadmiar obowiązków (związany z pełnieniem roli gospodyni domowej, opiekunki czy matki, i niewystarczającym zaangażowaniem męża w prace na terenie gospodarstwa domowego) i brak czasu – to czynniki zakłócające pełnienie roli żony. W świadomości badanych istnieją utarte przekonania dotyczące tego, jakimi cechami powinna charakteryzować się wzorowa żona – wyniki ukazują nakładanie się tradycyjnego i nowoczesnego modelu współmałżonki, z przewagą tego pierwszego.
Wnioski. Rezultaty analiz zmuszają do postawienia m.in. pytania o to, co zrobić, aby współcześni małżonkowie mieli więcej sposobności na wspólne spędzanie czasu (tzw. „czasu we dwoje”). Przypominają o niebagatelnym znaczeniu komunikacji małżeńskiej w budowaniu poczucia szczęścia w małżeństwie.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Kursy języka polskiego na Śląsku Opolskim w pierwszej połowie XX wieku

Cel. Celem opracowania jest poznanie i przedstawienie roli kursów języka polskiego realizowanych na terenie Śląska Opolskiego w okresie jego przynależności do państwa niemieckiego w latach międzywojennych, oraz po zakończeniu II wojny światowej do 1948 roku. zadaniem kursów była kompensacja braku możliwości uczenia się w szkole z polskim językiem wykładowym do 1945 r., przeciwstawienie się germanizacji ludności śląskiej oraz rozbudzenie poczucia przynależności do narodu polskiego.
Metody. Analiza materiałów archiwalnych.
Wnioski. Analizując dostępne materiały archiwalne można stwierdzić, że w latach międzywojennych kursy języka polskiego były organizowane przez polskie organizacje społeczne i oświatowe funkcjonujące w tym regionie. Ta forma pracy oświatowej była kierowana do dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych. Udział w kursach wzięła jedynie garstka ludności śląskiej. Powodem była obawa przed szykanami ekonomicznymi ze strony niemieckich pracodawców.
W latach powojennych Opolszczyzna stała się częścią państwa polskiego, którego władze dążyły do tego, by ludność miejscowa jak najszybciej opanowała język polski w zakresie czytania, pisania i komunikowania się. Były to bowiem podstawowe warunki umożliwiające udział w życiu społeczno-gospodarczym w nowej rzeczywistości. Ta forma wyrównywania braków edukacyjnych nie cieszyła się jednak uznaniem ludności rodzimej, o czym świadczy niska frekwencja.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Japońska ustawa o górnictwie kosmicznym. Przegląd regulacji

Do grupy państw, które uregulowały w swym prawie wewnętrznym materię tzw. górnictwa kosmicznego dołączyła Japonia. Ustawa nr 83 z 2021 r. o promowaniu działalności gospodarczej związanej z poszukiwaniem i wykorzystywaniem zasobów kosmicznych weszła w życie dnia 23 grudnia 2021 r. W niniejszym komunikacie naukowym dokonano przeglądu regulacji przywołanej ustawy.

Czasopismo: Ad Astra. Program badań nad astropolityką i prawem kosmicznym
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Budowanie zdolności kosmicznych w zakresie obserwacji Ziemi – stan obecny oraz perspektywy rozwojowe

W artykule przedstawiono proces budowy, jak również obecne i przyszłe wykorzystanie systemów obserwacji Ziemi. Analizy poprzedzone zostały charakterystyką systemów, porządkując w ten sposób rezerwuar zebranej wiedzy. Określono podstawowe parametry systemów, przykłady zastosowania, jak również wymagania w stosunku do systemów możliwych do eksploatacji w siłach zbrojnych. Na podstawie regulacji amerykańskich określono możliwości wy- korzystania produktów systemów obserwacji Ziemi na potrzeby rządowo-miitarne. W dalszej części artykułu opisano obecne wykorzystanie systemy obserwacji Ziemi, realizowane na potrzeby bezpieczeństwa. Na podstawie tych treści przedstawiono wymagania w stosunku do systemów obserwacji Ziemi przeznaczonych do użycia przez siły zbrojne. Ostatnia część artykułu traktuje o rozwój systemów obserwacji Ziemi. Powołano się w niej na obecne raporty wskazujące na zwiększenia zainteresowania produktami tych systemów. Dokonano określenia kierunków rozwoju. Dokonano antycypacji trendów wiązanych z przyszłą budową systemów, do których zaliczono: rozwój mini satelitów, Big Data oraz sztuczną inteligencją, a także integracja tych trzech determinantów.

Czasopismo: Ad Astra. Program badań nad astropolityką i prawem kosmicznym
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Dyskryminacja versus admiracja. Pracownicy w starszym wieku w wybranych teoriach i koncepcjach ekonomicznych

Wśród konsekwencji postępującego starzenia się ludności literatura przedmiotu wymienia m.in. ilościowe i jakościowe zmiany na rynku pracy. Zwraca uwagę na malejące potencjalne i realne zasoby pracy oraz ich starzenie się, tj. rosnący wśród pracujących udział osób „w starszym wieku”. Celem opracowania jest próba zdefiniowania pojęcia pracownika „w starszym wieku” oraz diagnoza i klasyfikacja podejść do tej grupy, zawartych w wybranych teoriach i koncepcjach ekonomicznych.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Czy warto (trzeba) dyskutować o różnych aspektach uprawiania psychologii w Polsce?

Ustosunkowując się do głosów w dyskusji, autor podnosi dwie kwestie. Pierwsza kwestia dotyczy ewentualnych osobliwości badań psychologicznych oraz transferu ich wyników do sfery praktyki społecznej. W szczególności chodzi też o publikowanie prac psychologicznych w języku danego kraju (tu: Polski), mimo to, że psychologia skutecznie wypowiada się w języku angielskim. W związku z tym autor przypomniał, że wyróżnia dwa poziomy uprawiania psychologii. Pierwszy to poziom badań naukowych. Psychologia jest nauką empiryczną i ma charakter intersubiektywny. Drugi to poziom praktyki psychologicznej. Ta zaś jest pochodna względem osiągnięć psychologii pojmowanej jako nauka. Mało tego, tylko osiągnięcia naukowe czynią sensowymi (ale i etycznymi) działania podejmowane w sferze praktyki psychologicznej. I tu autor wypowiada się przeciwko tak popularnym różnorakim harlequinom psychologicznym. Z kolei druga kwestia związana jest z nadużyciami naukowymi, pojawiającymi się (nazbyt często) w praktyce badawczej psychologów, takimi jak: HARKing, p-hacking, ukrywanie wyników negatywnych, ghostwriting, guestwriting itp. Autor odnosi się też do nowej inicjatywy publikacyjnej – walki ze zjawiskiem HARKingu – pre-registration. Podkreśla, że w walce z nadużyciami ważna jest praca formacyjna ze studentami i doktorantami mająca na celu przyswojenie przez nich etycznych norm pracy badawczej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia