rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Szata roślinna skarp i poboczy rowów melioracyjnych w centralnej części Równiny Wełtyńskiej

Szata roślinna skarp i poboczy rowów melioracyjnych na terenie Równiny Wełtyńskiej uległa przekształceniom, m.in. na skutek zmiany warunków klimatycznych i antropogenicznych. Wąskie pasy roślinne w krajobrazie rolniczym, sąsiadujące z rowami, są jednymi z miejsc występowania roślinności półnaturalnej i antropogennej, powstałej z nasadzeń z lat 80. XX w. (zadrzewienia i zakrzewienia). Celem badań było określenie zróżnicowania aktualnego stanu szaty roślinnej (zielnej, krzewiastej i drzewiastej) występującej na skarpach i poboczach rowów melioracyjnych znajdujących się na terenie pól uprawnych Równiny Wełtyńskiej. W latach 1997-2002 przeprowadzono badania florystyczno-fitosocjologiczne roślinności wybranych rowów o łącznej długości ok. 30 km, położonych między Bielicami a Sobiemyślem. Tylko w nielicznych obiektach stwierdzono występowanie wody. Oznaczono 126 gatunków roślin naczyniowych, zaklasyfikowanych do dziewięciu fitocenoz przynależnych do trzech typów zbiorowisk: łąkowych, nitrofilnych i szuwarowych. Przeważały zbiorowiska łąkowe i nitrofilne, szczególnie: Arrhenatheretum elatioris, Calamagrostietum epigeji i zbiorowisko z kupkówką pospolitą (Dactylis glomerata). Nasadzenia drzew, zdominowane głównie przez topolę czarną (Populus nigra L.), występowały jedynie w 40% rowów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skład gatunkowy śródpolnych zadrzewień grupowych na Równinie Wełtyńskiej

Na terenie Równiny Wełtyńskiej występują silne wiatry. W związku z tym wszelkie zadrzewienia, zmniejszające ich siłę, powinny być chronione lub chociażby nie niszczone. Celem badań było określenie zróżnicowania aktualnego stanu szaty roślinnej śródpolnych zadrzewień grupowych w zależności od gatunku dominującego w drzewostanie. W latach 1996-2001 przeprowadzono prace terenowe na gruntach ornych Równiny Wełtyńskiej - badano skład gatunkowy zadrzewień grupowych. Na niewielkiej powierzchni tych obiektów (średnio 0,019 ha) oznaczono 144 gatunki roślin naczyniowych (w tym 20 drzew i 26 krzewów). Spośród drzewostanu najliczniejsze były zadrzewienia powstałe z nasadzeń z: brzozą brodawkowatą (Betula pendula Roth), jesionem wyniosłym (Fraxinus excelsior L.) oraz topolą osiką (Populus tremula L.) - 54%. Najwięcej zadrzewień znajdowało się w pobliżu dróg (77%), rzadziej stromych zboczy (20%), a sporadycznie w wilgotnych zagłębieniach terenu (3%). Wśród 16 stwierdzonych zbiorowisk dominowała roślinność łąkowa (43% - Arrhenatheretum elatioris, Sileo otitis-Festucetum, zbiorowisko z perzem właściwym (Elymus repens), kostrzewą łąkową (Festuca pratensis), barszczem syberyjskim (Heracleum sibiricum) i Poa pratensis-Festuca rubra) oraz nitrofilna (40% - Anthriscetum sylvestris, Convolvulo arvensis-Agropyretum repentis, Urtico-Aegopodietum podagrariae, Lamio albi-Conietum maculati, zbiorowiska z ostrożniem polnym (Cirsium arvense), pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica), rzadziej szuwarowa (13% - Phalaridetum arundinaceae, Phragmitetum australis), a sporadycznie zaroślowa (9% - zbiorowisko z trzcinnikiem lancetowatym (Calamagrostis canescens) oraz z niecierpkiem pospolitym (Impatiens nolitangere). Roślinność łąkowa i nitrofilna była najliczniejsza, szczególnie zbiorowisko z perzem właściwym (Elymus repens) - 24% - i Anthriscetum sylvestris - 22%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość siarki w glebach użytków zielonych w Polsce w latach 2009–2011

W pracy przedstawiono wyniki oceny zawartości siarki ogólnej (Sog) i siarczanowej (S-SO<sub>4 </sub>) w wierzchniej 30-centymetrowej warstwie gleb użytków zielonych w Polsce w okresie wiosennym i jesiennym w latach 2009–2011. Do jej przygotowania wykorzystano wyniki monitoringu gleby i wody na terenach zajmowanych przez użytki zielone, prowadzonego przez Krajową Stację ChemicznoRolniczą (KSChR) i podlegające jej stacje okręgowe, we współpracy z Instytutem TechnologicznoPrzyrodniczym (ITP) w Falentach. Stwierdzono m.in., że: 1) średnia zawartość siarki ogólnej i siarczanowej w mineralnych glebach użytków zielonych w Polsce, w zależności od pory roku, kształtuje się na poziomie odpowiednio 391,4–395,0 mg S<sub>og </sub>•kg<sup>-1 </sup> s.m. i 13,6–18,1 mg S-SO<sub>4 </sub>•kg<sup>-1 </sup> s.m., a w glebach organiczno-mineralnych i organicznych: 1522,4–1607,7 mg S<sub>og </sub>•kg<sup>-1 </sup> s.m. i 43,3–45,6 mg S-SO<sub>4 </sub>•kg<sup>-1 </sup> s.m.; 2) w poszczególnych województwach zawartość siarki ogólnej i siarki siarczanowej w mineralnych glebach użytków zielonych jest zróżnicowana i wynosi odpowiednio od 303,5 do 497,9 mg S<sub>og </sub>•kg s.m. i od 4,3 do 30,0 mg S-SO<sub>4 </sub>•kg s.m. (wartości uśrednione dla okresów wiosennych i jesiennych); 3) w przeważającej części gleb użytków zielonych zawartość siarki ogólnej i siarczanowej kształtuje się na poziomie naturalnym; 4) w przybliżeniu w około 60% mineralnych gleb użytków zielonych zawartość siarki siarczanowej jest bardzo niska i niska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydatność mieszanek trawiastych z udziałem Festulolium braunii i Lolium perenne do odnowy użytków zielonych na glebie organicznej namurszowej

Doświadczenie przeprowadzono w latach 2009–2011 na kompleksie łąkowym zlokalizowanym na glebie organicznej typu gleba murszowa, podtypu – gleba namurszowa, w dolinie rzeki Randow, koło Ramin (Niemcy). Odnowy użytków zielonych dokonano metodą pełnej uprawy w 2007 r. Celem badań było porównanie przydatności sześciu mieszanek z udziałem kostrzycy Brauna (Festulolium braunii) i życicy trwałej (Lolium perenne) do odnowy użytków zielonych na glebie organicznej. Badania szczegółowe obejmowały: skład florystyczny runi łąkowej, plony zielonej i suchej masy oraz zawartości: białka surowego, cukrów prostych, włókna surowego i koncentrację energii netto. Skład florystyczny runi łąkowej w pierwszym roku pełnego użytkowania (2009) był zbliżony do składu mieszanek użytych do obsiewu poszczególnych obiektów. Kostrzyca Brauna (Festulolium braunii), wiechlina łąkowa (Poa pratensis), kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) i tymotka łąkowa (Phleum pratense) okazały się bardziej odporne na niską temperaturę zimą i nadmiar wody wiosną niż życica trwała (Lolium perenne). Największym potencjałem produkcyjnym zielonej i suchej masy charakteryzowała się mieszanka o składzie: Lolium perenne – 29%, Festulolium braunii – 21%, Poa pratensis – 11%, Phleum pratense – 18% i Dactylis glomerata – 21%. Parametry jakości paszy kształtowały się na zbliżonym poziomie na wszystkich obiektach, natomiast w dużym stopniu zależały od zbieranego pokosu. Paszę najlepszej jakości uzyskiwano z pierwszego pokosu. Do odnowy użytków zielonych w analizowanym siedlisku zasadne jest stosowanie mieszanek trawiastych, w których łączny udział Festulolium braunii i Lolium perenne wynosi ok. 50%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nagromadzanie i uwalnianie fosforu w glebach – źródła, procesy, przyczyny

Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu przedstawiono źródła, procesy oraz ich mechanizmy, a także przyczyny i skutki nagromadzania i uwalniania fosforu w glebach, ze szczególnym uwzględnieniem gleb użytkowanych łąkowo. Celem opracowania było pogłębianie wiedzy o zachowaniu się fosforu w glebach i jego dalszych losach w środowisku, zwłaszcza w aspekcie jego przenikania do wód w zmieniających się warunkach gospodarki na świecie, również w Polsce. Omówiono propozycje zrównoważonego gospodarowania tym składnikiem w środowisku. Z dokonanego przeglądu wynika konieczność ograniczenia nawożenia fosforem tylko do gleb ze swej natury mało zasobnych oraz zubożałych w ten składnik. Wymaga to weryfikacji i dalszego rozwoju testów oceny dostępności dla roślin rezerw fosforu w glebach spod różnych upraw oraz z terenów łąkowych. W tym celu niezbędne jest prowadzenie badań podstawowych, między innymi w zakresie możliwości dostosowania mechanizmów pobierania przez rośliny fosforu z gleby z uwzględnieniem wpływu drobnoustrojów oraz mikrofauny glebowej. Ponadto istnieje potrzeba rozwoju badań stosowanych w zakresie wykorzystania fosforu z recyklingu materiałów organicznych do wzbogacenia gleb ubogich w ten składnik.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie drobnoustrojów o działaniu synergistycznym w procesie biologicznego wiązania azotu

W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie optymalizacją i zwiększeniem biologicznego wiązania azotu przez układy symbiotyczne z równoczesną poprawą właściwości chemicznych, biologicznych i fizycznych gleby. Cele te mogą być realizowane w ramach zielonej biotechnologii, w tym przez wykorzystanie mikroorganizmów stymulujących wzrost roślin, tzw. PGPR (ang. Plant Growth Promoting Rhizobacteria), poprzez zastosowanie koinokulacji (jednoczesnego szczepienia) makrosymbiontów (roślin) odpowiednim szczepem z rodziny Rhizobiaceae oraz endofitem o działaniu synergistycznym. Bakterie z grupy PGPR, stosowane do koinokulacji w uprawach roślin bobowatych mogą wpływać na rośliny bezpośrednio m.in. poprzez dostarczanie pokarmu roślinom, a także pośrednio przez indukuję odporności roślin na patogeny i szkodniki. Ponadto endofity mają zdolność wydzielania regulatorów wzrostu, takich jak auksyny, gibereliny czy cytokininy, które mają wpływ na zwiększenie wydajności diazotrofii. Poprzez zastosowanie koinokulacji obserwuje się zwiększenie liczby brodawek, wzmocnienie kolonizacji korzenia przez bakterie z rodziny Rhizobiaceae oraz wzrost poziomu aktywności nitrogenazy. Potencjał PGPR wykorzystywanych w układach symbiotycznych jest szeroko udokumentowany w licznych pracach naukowych, ale nie został dotychczas dostatecznie wykorzystany. Niniejszy przegląd literatury ma na celu przedstawienie i usystematyzowanie dotychczasowej wiedzy dotyczącej wpływu koinokulacji roślin na wydajność procesu biologicznego wiązania azotu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ podsiewu koniczyną łąkową (Trifolium pratense L.) na wartość gospodarczą łąki grądowej

Badania przeprowadzono w latach 2007–2009 w Zakładzie Doświadczalnym ITP w Falentach na łące trwałej, zlokalizowanej na glebie mineralnej (grąd właściwy). Celem badań była ocena zmian w składzie gatunkowym runi oraz w wielkości i jakości plonu z łąki trwałej po podsiewie koniczyną łąkową (Trifolium pratense L.). W nawożeniu stosowano fosfor i potas w formie mineralnej lub nawozy naturalne (obornik i gnojówkę). Corocznie oceniano skład botaniczny runi łąkowej, plonowanie oraz zawartość w niej potasu, magnezu, wapnia i fosforu. Podsiew koniczyną łąkową spowodował istotne zwiększenie plonów suchej masy na wszystkich obiektach. Efekt ten najbardziej ujawnił się na obiekcie nawożonym obornikiem, a najmniej na obiekcie nawożonym gnojówką. Wzrost udziału koniczyny łąkowej spowodował zwiększenie zawartości potasu w suchej masie runi obiektów nawożonych nawozami naturalnymi, a także istotne zwiększanie zawartości w niej wapnia, niezależnie od sposobu nawożenia. Zwiększenie udziału koniczyny łąkowej w runi w wyniku podsiewu, niezależnie od sposobu nawożenia, z punktu widzenia paszowego wyraźnie poprawiało wartości stosunków K:Mg, K:(Ca+Mg) oraz Ca:P.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ warunków siedliskowych i użytkowania na kształtowanie się Arrhenatheretum elatioris

Celem badań była ocena wpływu warunków siedliskowych i użytkowania na wykształcenie się płatów Arrhenatheretum elatioris. Analiza zdjęć fitosocjologicznych płatów łąk rajgrasowych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta, na terenach rolniczych i zurbanizowanych umożliwiła porównanie struktury botanicznej i fitosocjologicznej oraz różnorodności florystycznej. Aktualny stan warunków siedliskowych, tj. uwilgotnienie F i trofizm N, określono metodą Ellenberga oraz na podstawie pomiaru poziomu wód gruntowych. Stopień antropopresji analizowano na podstawie spektrum geograficzno-historycznego, grup życiowych wg Raunkiaera oraz wskaźnika tendencji dynamicznych roślin, a także intensywności użytkowania - poziomu nawożenia i liczby pokosów. Zróżnicowanie warunków siedliskowych oraz intensywności użytkowania przyczynia się do wykształcania płatów łąk rajgrasowych o znacznym zróżnicowaniu florystycznym i daje podstawy do wyróżnienia niższych jednostek fitosocjologicznych. Arrhenatheretum elatioris na terenach rolniczych, w zależności od uwilgotnienia, jest zbliżone bądź do zbiorowisk rzędu Molinietalia, bądź do zbiorowisk z klas Festuco-Brometea i Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis w siedliskach przesychających. Na terenach zurbanizowanych wykształcają się natomiast płaty ze znacznym udziałem gatunków ruderalnych i segetalnych z klas Artemisietea vulgaris, Stellarietea mediae, Epilobietea angustifoliae. Płaty Arrhenatheretum elatioris na terenach rolniczych w porównaniu z wykształconymi na terenach zurbanizowanych charakteryzują się większą liczbą gatunków w zdjęciu i większą stabilnością fitocenoz, większym udziałem gatunków krótkotrwałych  (terofitów) oraz synantropijnych, w tym obcych, a także znacznym udziałem traw.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie wymiany netto ekosystemu (NEE) na obszarach bagiennych z zastosowaniem danych satelitarnych

W artykule przedstawiono wyniki badań nad modelowaniem wymiany netto ekosystemu (NEE – ang. Net Ecosystem Exchange) bagiennego na przykładzie doliny Biebrzy z wykorzystaniem zdjęć satelitarnych i danych z pomiarów naziemnych z lat 2011–2015. Przeprowadzono szczegółową analizę zastosowania zdjęć optycznych i radarowych do uzyskania charakterystyk roślinno-wilgotnościowych wpływających na wymianę węgla. W wyniku przeprowadzonych analiz opracowano modele szacowania NEE, w których zastosowano opracowane na podstawie danych satelitarnych następujące parametry: wilgotność gleby (WG), zawartość wody w roślinach (WR). Do analizy WG i WR został zastosowany współczynnik wstecznego rozpraszania (σº) obliczony z sygnału zarejestrowanego w zakresie mikrofalowym przez urządzenia SAR (ang. Synthetic Aperture Radar) dla różnych polaryzacji fal. Prace badawcze zmierzające do określenia wielkości wymiany węgla oraz jego zróżnicowania przestrzennego i czasowego, przeprowadzone z uwzględnieniem informacji o pokrywie roślinnej i wilgotności gleby uzyskanych z danych satelitarnych, są ważne dla monitorowania ekosystemów bagiennych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bakteriologiczne zanieczyszczenie powietrza na terenie i w otoczeniu oczyszczalni ścieków z systemem filtrów gruntowo-roślinnych

Badania powietrza atmosferycznego przeprowadzono na terenie i w otoczeniu oczyszczalni hydrofitowej w Łęgutach, z filtrami gruntowo-roślinnymi o pionowym i poziomym podpowierzchniowym przepływie ścieków bytowo-gospodarczych, o przepustowości 60 m³ d-¹. Badano liczebność bakterii heterotroficznych psychrofilnych, psychrotrofowych i mezofilnych oraz wybranych grup fizjologicznych drobnoustrojów: z rodziny Enterobacteriaceae, rodzaju Staphylococcus i Enterococcus, gatunku Pseudomonas fluorescens, bakterii hemolizujących oraz promieniowców. Powietrze do badań pobierano w sezonach letnim, jesiennym, zimowym i wiosennym, równolegle metodą sedymentacyjną i zderzeniową na 7 stanowiskach usytuowanych na terenie oczyszczalni (przy: dopływie ścieków, osadniku Imhoffa, I i II filtrze gruntowo-roślinnym - FGR - z przepływem pionowym, osadniku pionowym, FGR z przepływem poziomym, poletku trzcinowym) oraz na 4 stanowiskach usytuowanych w jej otoczeniu. Tło wyznaczano w zależności od kierunku wiatru po stronie nawietrznej w stosunku do położenia oczyszczalni. Ponadto prowadzono pomiary temperatury i wilgotności powietrza oraz prędkości wiatru na poszczególnych stanowiskach badawczych. Stwierdzono statystycznie istotne różnice liczebności poszczególnych grup badanych drobnoustrojów w powietrzu pobieranym różnymi metodami oraz w różnych porach roku. Największą średnią ich liczebność stwierdzano zazwyczaj w próbkach powietrza pobieranego metodą sedymentacyjną, a jeśli rozpatruje się zmienność w ciągu roku - latem, najmniejszą zaś zimą. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w liczebności badanych grup drobnoustrojów w powietrzu pobieranym na poszczególnych stanowiskach badawczych. Jednakże większą ich liczebność stwierdzano w powietrzu pobieranym na stanowiskach usytuowanych na terenie oczyszczalni ścieków, szczególnie przy dopływie ścieków, osadniku Imhoffa oraz przy pionowych filtrach gruntowo-roślinnych. Uwzględniając kryteria oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego podane w Polskich Normach, poza nielicznymi wyjątkami, powietrze pobierane zarówno na terenie, jak i w otoczeniu oczyszczalni można zaklasyfikować jako mało zanieczyszczone. Nie stwierdzono podwyższonej emisji badanych grup drobnoustrojów, w tym również pochodzenia kałowego, poza obszar terenu oczyszczalni.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sezonowe zmiany liczebności tlenowych i beztlenowych bakterii celulolitycznych w wodzie, glebie i na powierzchni roślinności sródleśnych mokradeł w okolicy Olsztyna

Badano zmienność sezonową liczebności bakterii celulolitycznych w wodzie, glebie i na powierzchni zanurzonych w wodzie oraz na wynurzonych częściach turzycy błotnej (Carex acutiformis Ehrb.), a także na jej korzeniach (obumarłych i żywych), w dwóch kolejnych cyklach rocznych (w latach 1993 i 1994). W wodzie liczba bakterii rozkładających celulozę w warunkach tlenowych nie przekraczała 1,4· 10³cm-³ (NPL). Więcej bakterii celulolitycznych występowało na powierzchni zanurzonych w wodzie fragmentów turzycy błotnej, w glebie okalającej system korzeniowy tej rośliny oraz ryzosferze korzeni ubiegłorocznych i tegorocznych (żywych). W cyklu rocznym z reguły więcej ich występowało latem, wyjątkowo w innym okresie. Różnice w liczebności bakterii celulolitycznych w odpowiednich środowiskach z poszczególnych stanowisk były najczęściej niewielkie. Bakterie rozkładające celulozę w warunkach beztlenowych (Clostridium sp.) we wszystkich biotopach występowały w mniejszych ilościach. Często brak ich było w badanej objętości wody lub w badanej masie gleby i poszczególnych części rośliny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasoby środowiska a rozwój technologii

Elementem najsilniej, czasami w sposób decydujący, wpływającym na ewolucję istniejących technologii, a także na kreację nowych bytów, są ludzkie potrzeby. Przez cały wiek XIX oraz znakomitą większość wieku XX, tylko one wyznaczały kierunki rozwoju, gdyż poza takimi elementami wpływającymi na ewolucję technologiczną jak: moda, ekonomia procesu technologicznego (dążenie do minimalizacji kosztów produkcji), ekonomia odbiorcy, konieczność wymiany informacji czy zbrojenia, nie istniały inne ograniczniki i regulatory ewolucji, np. związane z ochroną środowiska, w którym technologie powstają. Początek lat 60. ubiegłego wieku przyniósł znaczącą zmianę, wykreowaną przez naukowców ze Szwecji. Już w następnym dziesięcioleciu w USA, pod wpływem badań smogu fotochemicznego w Los Angeles, wprowadzono katalityczne konwertory spalin do silników typu Otto. W tym czasie powstała koncepcja rozwoju cywilizacji nazwana "zrównoważonym rozwojem". Istotą pomysłu jest wpisanie we wszelkie działania związane z rozwojem technologicznym (w tym również rolnictwem) zasady odpowiedzialności i dbałości o następne pokolenia, a więc rozwój takich kierunków technologicznych, które są maksymalnie przyjazne dla środowiska przyrodniczego. W UE, a tym samym w Polsce, najprostszym przykładem realizacji tej zasady jest powstawanie obszarów "Natura 2000", czy też konieczność stosowania konwertorów katalitycznych spalin w silnikach typu Otto.  Realizacja zasady zrównoważonego rozwoju wymusza nie tylko odpowiednie kierunki technologii, ale także powstanie uwarunkowań prawnych, które dzisiaj nazywamy prawem ochrony środowiska. Zasada obejmuje wszystkie czynniki związane ze środowiskiem przyrodniczym, jednak jej realizacja jest również uwarunkowana zasobami naturalnymi środowiska, w tym zasobami paliw kopalnych. Z tego powodu istotna jest wiedza o wielkości tych zasobów, a także geneza ich powstania. Realizacja zasady zrównoważonego rozwoju wymusza poszukiwania nośników energii bardziej przyjaznych środowisku niż tradycyjnie stosowane - węgiel, ropa oraz gaz ziemny. Obecnie wydaje się, że najbardziej przyjaznym dla środowiska nośnikiem energii jest wodór, bowiem w wyniku jego spalania powstaje woda, czynnik wszechobecny i konieczny do egzystencji środowiska. Przyszłość należy do samochodu o napędzie elektrycznym, lecz energia elektryczna będzie pozyskiwana z ogniw paliwowych, w których paliwem będzie wodór. Źródłem wodoru może być metanol lub etanol. Inne źródło wodoru to wodorki metali, w których upakowanie jego atomów jest większe niż w ciekłym wodorze, a one same są substancjami niepalnymi i wyjątkowo prostymi w obsłudze. Inne możliwości dają tzw. pojazdy hybrydowe. Wydaje się, że najbliższe lata mogą przynieść zdecydowany przełom w konstrukcjach samochodowych, który nastąpi szybciej niż przełom w stacjonarnych metodach pozyskiwania energii.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wycena wartości ekonomicznej zasobów przyrodniczo-kulturowych na przykładzie Kanału Elbląskiego

Polderowe urządzenia wodnomelioracyjne zapewniają odwodnienie obszarów depresyjnych i przydepresyjnych i tym samym umożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej na tych obszarach. Przestrzeń polderową łączy się najczęściej z funkcjami rolniczymi. W warunkach Żuław Wiślanych obszary te mogą jednak pełnić inne funkcje, czego przykładem jest turystyczne wykorzystywanie Kanału Elbląskiego. W ramach przeprowadzonych w 2003 r. badań dokonano wyceny wartości turystycznej Kanału Elbląskiego metodą kosztów podróży. Umożliwiło to określenie wartości tego obiektu na podstawie jego użyteczności, wyrażonej przez skłonność do zapłaty. Badając popyt na usługi rekreacyjne Kanału, wyróżniono trzy grupy użytkowników: turyści korzystający ze statków Żeglugi Ostródzkiej, indywidualni żeglarze oraz wędkarze. Całkowita wartość turystyczna Kanału, obliczona jako skapitalizowana wartość rocznej wartości usług Kanału, zależy od przyjętej stopy procentowej. W przypadku stopy procentowej 3,2% wartość ta równa się 328 tys. zł, stopy procentowej 4% - 282 tys. zł, a stopy procentowej 8% - 160 tys. zł.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka