rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Konstrukcja adaptera dielektrycznego do klucza nasadowego

W artykule przedstawiono konstrukcję adaptera dielektrycznego do klucza nasadowego lub grzechotkowego, który może być zastosowany do prowadzenia typowych prac związanych z obsługą linii elektroenergetycznych, serwisem pojazdów elektrycznych lub innych urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem. Zastosowanie adaptera dielektrycznego ma na celu poprawę bezpieczeństwa pracy poprzez dodatkowe zabezpieczenie operatora przed porażeniem prądem elektrycznym. Adapter dielektryczny wykonano z pręta szklano-epoksydowego, charakteryzującego się bardzo dobrymi własnościami elektroizolacyjnymi oraz wytrzymałością mechaniczną. We wnętrzu pręta szklano-epoksydowego w uprzednio wykonanych otworach umieszczono gniazda stalowe z otworami kwadratowymi 1/2˝, pozwalające na zamocowanie do klucza lub nasadki (za pośrednictwem dwustronnego trzpienia kwadratowego 1/2˝). Wykonano 2 sztuki prototypu adaptera dielektrycznego, które następnie poddano testom mechanicznym pod względem przenoszonego momentu obciążenia. Uzyskane wyniki wskazują, że adapter o zadanych wymiarach geometrycznych przenosi moment o wartości maksymalnej 90 Nm. Ponadto dla obu próbek adaptera wykonano pomiar prądu upływu, który wynosił 0,02 mA przy napięciu 6 kV.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Doświadczenia poznawcze wynikające z diagnostycznych badań naprężeń doznawanych przez cięgła nośne skipów górniczych o dużej ładowności

Przedstawiono doświadczenia poznawcze uzyskane z diagnostycznych badań [1] naprężeń w cięgłach nośnych ośmiu skipów górniczych, których cięgła nośne doznały uszkodzeń zmęczeniowych po wykonaniu przez skipy wielokrotnie mniejszej liczby cykli transportowych w szybie, niż zaplanowano. Pomiary naprężeń w zakresie badań [1] wykonano równocześnie dwoma metodami, tj. tradycyjną metodą tensometryczną [15] oraz nową metodą dynamiczną [11]. Przedstawiono rezultaty fizycznej weryfikacji uzyskanych wyników pomiarów, która była konieczna, bo te wyniki znacząco wykroczyły poza dotychczas opublikowane poglądy na temat badanych naprężeń.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stanowisko laboratoryjne do badania generatora synchronicznego w stanach dynamicznych z zastosowaniem przyrządu wirtualnego

Niniejszy artykuł stanowi opis wykonanego stanowiska laboratoryjnego, propozycję badań stanów dynamicznych generatora synchronicznego oraz wstępną analizę wyników tych badań. Założeniem było opracowanie narzędzia pozwalającego wyznaczyć niektóre parametry modelu matematycznego generatora synchronicznego na podstawie przebiegów napięć i prądów stanów nieustalonych, występujących podczas tych procesów. Stworzony przyrząd wirtualny służy do przeprowadzenia procesów zwarcia generatora oraz synchronizacji generatora z siecią sztywną przy idealnych oraz odbiegających od nich warunkach układu oraz umożliwia rejestracje chwilowych wartości prądów i napięć niezbędnych do późniejszej analizy tych stanów. W artykule przedstawiono wyniki tych pomiarów oraz zaproponowano sposoby ich opracowania.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Podstawowe charakterystyki sensorów

Systemy pomiarowe w urządzeniach wytwórczych wykorzystują różne czujniki i elementy wykonawcze do pomiaru i manipulowania układami mechanicznymi. Czujniki mają wiele cech, które wpływają na ich możliwości pomiarowe oraz ich przydatność dla konkretnej aplikacji. W czujnikach analogowych każdej wartości z zakresu zmian mierzonego parametru odpowiada określony sygnał wyjściowy, zmieniający się w sposób ciągły w zależności od zmian parametru wejściowego. Przykładem czujników analogowych są potencjometry, transformatorowe czujniki przemieszczeń liniowych o układzie różnicowym LVDT (ang. Linear Variable Differential Transformer) z przesuwanym rdzeniem, piezoelektryczne przetworniki siły i termistory.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Trakcyjny silnik synchroniczny z magnesami trwałymi w napędzie akumulatorowej lokomotywy dołowej Lea BM-12 – symulacje pracy

Artykuł prezentuje wyniki badań symulacyjnych napędu dołowej, akumulatorowej lokomotywy kopalnianej typu Lea BM-12, w której zastosowano silnik synchroniczny z magnesami trwałymi, o magnesach trwałych montowanych wewnątrz rdzenia magnetycznego wirnika (ang. skrót IPMSM). Przedstawiono potencjalne korzyści wynikające z zastosowania silnika IPMSM w napędzie lokomotywy górniczej. Porównano możliwe do uzyskania parametry pracy lokomotywy i parametry trakcyjne napędu z silnikiem IPMSM w stosunku do parametrów uzyskiwanych przy standardowo stosowanym silniku szeregowym prądu stałego.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mimośrodowa pompa łopatkowa do transportowania cieczy spożywczych

Historia hydrauliki sięga czasów, w których człowiek zagospodarował ruch cieczy na własne potrzeby. W tamtym czasie nie odwoływano się do zdefiniowanych praw, które obecnie stosuje się w technice hydraulicznej. Pierwsze maszyny wykorzystujące energię cieczy zbudowano już w starożytności, a ponad 200 lat przed naszą erą skonstruowano pompę tłokową ssąco-tłoczącą.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stabilność nieliniowych układów dynamicznych

Teoria stabilności nieliniowych układów dynamicznych wchodzi w zakres podstawowego kursu teorii sterowania dla studentów automatyki i robotyki oraz mechatroniki. Zazwyczaj omawia się podstawowe definicje stabilności i twierdzenia najważniejsze dla bezpośredniej metody Lapunowa, służące do badania stabilności punktów równowagi układów stacjonarnych i autonomicznych. Tymczasem w ostatnich dziesięcioleciach teoria stabilności układów nieliniowych była ciągle rozwijana i sukcesywnie pojawiały się twierdzenia rozszerzające jej zastosowania. Rozdziały w tej części książki mają charakter encyklopedycznego przeglądu aktualnego stanu wiedzy w tym zakresie. Podano najpierw definicje precyzujące różne pojęcia stabilności (rozdział pierwszy), a następnie twierdzenia, które można zastosować przy badaniu stabilności układów stacjonarnych (rozdział drugi) i niestacjonarnych (rozdział trzeci). Przedstawione pojęcia zilustrowano kilkoma przykładami. Dowody twierdzeń podano jedynie wtedy, gdy ułatwiają one zrozumienie istoty zjawisk. Sporo miejsca poświęcono ograniczoności i ostatecznej ograniczoności trajektorii, które są bardzo „praktycznym” rodzajem stabilności układów nieliniowych.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Perspektywy rozwoju druku 3D

Eksperci zapytani w 2013 roku o perspektywy rozwoju druku 3D wskazali na trudności przewidywań: Kto mógłby dziesięć lat temu przewidzieć, że drukarki 3D będą dostępne dla zwykłych użytkowników, bo będą kosztować mniej niż tysiąc dolarów? Lub to, że NASA, GE i wiele innych firm i agencji będzie korzystać z tej technologii do testowania i tworzenia silników rakietowych, elementów samolotów i części, których dotychczas nie można było produkować metodami konwencjonalnymi?

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Czujniki i układy sensoryczne robotów przemysłowych

Czujniki stosowane w robotach możemy podzielić na czujniki dostarczające informacji o parametrach charakteryzujących stan robota (wewnętrzne) i czujniki dostarczające informacji o stanie środowiska (zewnętrzne). Parametrami stanu robota są: położenie i prędkość jego członów oraz siły wywierane na poszczególne człony. Do parametrów stanu otoczenia robota zalicza się: położenie i orientację w przestrzeni chwytanych przedmiotów, rozpoznawanie ich barwy, parametry zaburzeń pracy robota oraz różnego rodzaju specyficzne cechy środowiska, które należy znać przy wykonywaniu określonej operacji.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Sieci LPWAN do zdalnego odczytu liczników i monitorowania sieci zasilającej w inteligentnych budynkach

W artykule przedstawiono ideę funkcjonowania systemów BMS i OMS w inteligentnych budynkach. Opisano nowe funkcjonalności inteligentnych budynków wynikające z wprowadzania mikrogeneracji. Scharakteryzowano sieci radiowe dalekiego zasięgu LPWAN oraz porównano najpopularniejsze technologie sieciowe niskoenergetyczne. Wybraną technologię LoRaWAN przetestowano ze względu na możliwości wykorzystania jej do komunikacji z licznikami energii elektrycznej i monitorowania sieci zasilającej w inteligentnych budynkach.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ryzyko poważnych urazów podczas eksploatacji maszyn w aspekcie skuteczności zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do stref niebezpiecznych

W artykule dokonano analizy przyczyn i okoliczności ciężkich wypadków przy pracy, których źródłem był brak skutecznego zabezpieczenia przed dostępem do miejsc niebezpiecznych. Wskazano techniczne przyczyny wypadków w aspekcie naruszeń przepisów prawa oraz normy, które wskazują rozwiązania będące właściwymi sposobami zabezpieczeń stref niebezpiecznych.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie wpływu niezależnego sterowania kół lewych i prawych na zachowanie dynamiczne pojazdu

Artykuł prezentuje model czterokołowego pojazdu elektrycznego o niezależnym napędzie tylnych oraz przednich kół i skrętnej przedniej osi pojazdu. Każde z tylnych oraz przednich kół sterowane jest za pomocą zadawanego momentu. Celem artykułu było zaprezentowanie uproszczonego modelu matematycznego pojazdu oraz przeprowadzenie podstawowych badań symulacyjnych mających na celu rozwój zaawansowanych strategii sterowania pojazdem. Prezentowany w artykule model uwzględnia w swojej strukturze nieliniowe odziaływanie opona – droga, dynamikę masy punktowej pojazdu w kierunku wzdłużnym i poprzecznym oraz dynamikę bryły sztywnej związaną z ruchem obrotowym pojazdu w czasie wykonywania skrętów.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wybrane rozwiązania ograniczania prądów rozruchowych na przykładzie silników elektrycznych

W artykule przedstawiono różne sposoby ograniczania prądów rozruchowych w silnikach indukcyjnych klatkowych. Wszystkie sposoby omówione zostały na przykładzie silników produkowanych przez DFME DAMEL SA. Przedstawiono i porównano kilka podstawowych i powszechnie stosowanych sposobów rozruchu silników klatkowych wraz z ich zaletami i wadami, począwszy od najprostszego rozruchu bezpośredniego, a skończywszy na najbardziej zaawansowanym technologicznie − sterowaniu wektorowym z przemiennika częstotliwości.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Korzyści z zastosowania silnika synchronicznego wzbudzanego magnesami trwałymi o rozruchu bezpośrednim zamiast silnika asynchronicznego synchronizowanego

W artykule udowodniono słuszność wyboru silnika synchronicznego wzbudzanego magnesami trwałymi o rozruchu bezpośrednim (GZM-1612L) zamiennego montażowo za silnik asynchroniczny synchronizowany (SASf-1612LX). Wywodu tego dokonano poprzez porównanie właściwości eksploatacyjnych obu maszyn o tej samej mocy znamionowej na wale, tj. 3200 kW. Porównaniom poddano właściwości rozruchowe, przeciążalność, sprawność oraz obsługowość obu maszyn.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zrobotyzowane procesy zgrzewania

[Obecnie najczęściej stosowanym rodzajem zgrzewania elektrycznego jest zgrzewanie oporowe. Dzieli się je na: doczołowe (zwarciowe, iskrowe); punktowe (jedno- i dwustronne); liniowe (na zakładkę, liniowo-doczołowe); garbowe.]

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania zakłóceniowe algorytmu pomiarowego oraz decyzyjnego cyfrowych i analogowych zabezpieczeń odległościowych linii

Ciągły postęp ewolucyjny systemu elektroenergetycznego wymaga dopasowania środków ochrony przed skutkami zakłóceń do zmieniających się warunków stosowanych. W tym zakresie m.in. dokonywana jest wymiana analogowych przekaźników zabezpieczeniowych na ich cyfrowych następców. Zmiany często prowadzą do refleksji, czy taka zmiana technologii prowadzi do polepszenia, czy do pogorszenia ochrony systemu elektroenergetycznego. Biorąc pod uwagę zabezpieczenia odległościowe linii WN, przeprowadzono serię wybranych testów reprezentatywnych egzemplarzy zabezpieczeń analogowych i cyfrowych, mających na celu uzyskanie w określonym zakresie odpowiedzi na postawione pytanie.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Energooszczędne silniki indukcyjne

W napędach elektrycznych pracujących przy stałej prędkości obrotowej stosowane są silniki indukcyjne zasilane bezpośrednio z sieci elektroenergetycznej. Oszczędność energii uzyskuje się poprzez stosowanie silników o wysokiej sprawności. Na wykresach i w tabeli zestawiono silniki, w zakresie mocy od 0,75 kW do 375 kW, o różnych klasach sprawności. Poprzez wymianę silników standardowych na energooszczędne pokazano efekty oszczędności energii bloku elektroenergetycznego 200 MW.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Trudności oraz korzyści stosowania standardu Ethernet w systemach zarządzania pracą niskonapięciowych silników elektrycznych

Bazując na powszechnie przyjętej opinii dotyczącej kompaktowości prostej budowy oraz eksploatacji inteligentnych stacji sterowniczych (ISS), można pokazać, jakie korzyści oferują urządzenia nowej generacji. Dla końcowego użytkownika polegają one na większym bezpieczeństwie, dużych możliwościach diagnostycznych i komunikacyjnych oraz znacznie większych korzyściach technologicznych, co w efekcie przekłada się na możliwość oszczędności (zarówno w nakładach kapitałowych, jak i wydatkach inwestycyjnych).

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Przyczyny szybkiego uszkodzenia łożysk tocznych w silnikach elektrycznych

Powszechnie wiadomo, że na niezawodną pracę i dużą trwałość łożysk tocznych ważny wpływ mają prawidłowy montaż i właściwa obsługa polegająca na dosmarowywaniu odpowiednim gatunkiem smaru pozbawionym zanieczyszczeń, usuwaniem nadmiaru zużytego smaru, okresową wymianą całości smaru z łożysk na nowy.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Turbina wiatrowa VAWT – pomiar sił naporu łopaty w tunelu aerodynamicznym

Artykuł przedstawia badania łopaty turbiny wiatrowej VAWT typu karuzelowego w tunelu aerodynamicznym. Przedstawia rodzaj i budowę tunelu, sposób pomiaru, a także układ pomiarowy do pomiaru siły naporu hydrodynamicznego. Zamieszczono również wyniki pomiarów sił działających na łopatę turbiny wiatrowej. Kluczowym aspektem jest przełożenie sił współrzędnych układu pomiarowego na siły powodujące obrót turbiny, czyli siły styczne i normalne turbiny.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Przekształtnikowy napęd na napięcie 3,3 kV zintegrowany z silnikiem dużej mocy

Artykuł prezentuje zagadnienia dotyczące napędu przekształtnikowego średniego napięcia 3,3 kV, zintegrowanego z silnikiem indukcyjnym klatkowym dużej mocy. W napędzie zastosowano przekształtniki sieciowy (AC/DC) i silnikowy (DC/AC) oraz zintegrowano je w jednej obudowie z silnikiem klatkowym i niezbędnym do prawidłowej pracy przekształtnika AC/DC dławikiem sieciowym. Uzyskano dzięki temu układ napędowy o zwartej konstrukcji, umożliwiający regulację prędkości obrotowej, który może zastąpić klasyczny silnik klatkowy. Dodatkowo dla każdej prędkości możliwa jest praca napędowa, jak i hamowanie ze zwrotem energii do sieci, prądy sieci są quasi-sinusoidalne, a współczynnik mocy bliski jedności. Napęd zaopatrzono w obudowę przeciwwybuchową, co umożliwia jego stosowanie w środowisku zagrożonym wybuchem. W artykule przedstawiono właściwości napędu i przekształtników, wybrane zagadnienia konstrukcyjne i techniczne oraz wybrane wyniki badań prototypowego napędu zintegrowanego o mocy 850 kW. Badania te dotyczą analizy pracy napędu w różnych stanach statycznych i dynamicznych oraz analizy termicznej napędu.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Diagnostyka silników wykorzystująca wielkości pomiarowe aparatury zabezpieczeniowej

Silniki stanowią ważny element systemu produkcyjnego, a brak ich dostępności może wiązać się z poważnymi stratami dla przedsiębiorstwa. W ostatnim stuleciu widoczne jest przesunięcie strategii Utrzymania Ruchu z oczekiwania na awarię silnika (strategia reaktywna – początek XX wieku) na proaktywną. Obecnie dostępne są bardzo złożone systemy monitoringu wykrywające anomalie w silnikach. Poprzez porównywanie różnych przetworzonych informacji, zebranych w czasie pracy silnika, pozwalają wykrywać pogarszanie się jego stanu technicznego i sygnalizować obsłudze konieczność interwencji w dogodnym momencie dla procesu produkcyjnego. Okazuje się, że takie zadania diagnostyczne może również realizować przekaźnik zabezpieczeniowy silnika, w oparciu o analizę mierzonych przez niego parametrów elektrycznych. Przykładem takiej diagnostyki jest wykrywanie uszkodzenia prętów wirnika, wykrywanie zwarć zwojowych stojana czy też kompleksowa diagnostyka ESA, bazująca na MCSA, zaimplementowana w zabezpieczeniu silnika Multilin 869 firmy General Electric (GE).

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zwiększenie częstotliwości łączeń w falownikach dzięki nowym elementom półprzewodnikowym z węglika krzemu (SiC)

Doskonałe właściwości statyczne i dynamiczne tranzystorów SiC MOSFET mogą być wykorzystane do przesunięcia obecnej bariery częstotliwości łączeń, występującej w dotychczas stosowanych krzemowych (Si) elementach półprzewodnikowych falowników napięcia w zakres nawet powyżej 100 kHz.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Aktualny system normalizacji w Polsce w obszarze elektryki

W środowisku elektryków, skupionych w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich, wyrażana jest opinia, że stan normalizacji w Polsce pozostawia sporo do życzenia. [...] Twórcy norm polskich sami decydowali o wzorowaniu się na normach niemieckich, francuskich czy w latach 40–50 XX w. na normach radzieckich [...] Polem dla nowej aktywności może być przykładowo standaryzacja wymagań polskich grup energetycznych wobec dostawców z przemysłu [...].

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wybrane stany przejściowe silników indukcyjnych

W artykule przedstawiono możliwości modelowania stanów przejściowych siników klatkowych zasilanych napięciem sinusoidalnym z wykorzystaniem oryginalnego oprogramowania (asynch.c). Program umożliwia prezentację przebiegów dynamicznych na tle charakterystyk mechanicznych obliczanych na podstawie pełnego schematu zastępczego oraz równania Klossa. Możliwe jest także modelowanie wielu różnych sposobów zasilania maszyny indukcyjnej oraz różnych sposobów hamowania (jednofazowego, dynamicznego), nawrotu silnika oraz uwzględnienie dowolnej niesymetrii napięcia zasilającego. Do budowy programu symulacyjnego użyto autorskich rozwiązań programowych, ułatwiających tworzenie programów symulacyjnych na podstawie zapisu problemu w postaci nieliniowych równań stanu. Oryginalne rozwiązania programowe umożliwiają zmianę parametrów oraz wartości zmiennych stanu w czasie symulacji.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wolnoobrotowy bezszczotkowy silnik prądu stałego do napędu rogatkowego

W pracy przedstawiono konstrukcję i wybrane wyniki badań wolnoobrotowego, bezszczotkowego silnika prądu stałego przeznaczonego do kolejowego napędu rogatkowego. Obliczenia obwodu magnetycznego silnika przeprowadzono w programie FEMM 4.2. Blachy stojana i wirnika silnika wykonano metodą cięcia laserowego. Taka technologia umożliwia umieszczenie magnesów wewnątrz wirnika, co w znaczący sposób upraszcza technologię wykonania wirnika i zapewnia pewność mocowania magnesów. Do kontroli położenia wirnika względem stojana zastosowano wielobiegunowy magnes współpracujący ze specjalizowanym, programowanym układem elektronicznym. W zależności od potrzeby układ ten może dostarczać różne sygnały informujące o położeniu wirnika. Silnik zasilany jest z niskonapięciowego falownika, którego tranzystory sterowane są sygnałami mikroprocesora.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Geoelektromagnetyczne właściwości skał

Istnienie magnetyzmu znane było ludziom od dawien dawna. Zwrócili uwagę na dziwne kamienie przyciągające żelazo. Były to, jak się później okazało, rudy magnetytu. Przed czterema czy pięcioma tysiącami lat w Chinach przy pomocy magnetytu sporządzono pierwszy kompas. W Europie prymitywnymi kompasami zaczęli posługiwać się Wenecjanie w XII wieku. W niespełna sto lat później żeglarze zwrócili uwagę na fakt, iż namagnesowana igła nie wskazuje dokładnie kierunku północnego bieguna geograficznego. W 1492 roku Krzysztof Kolumb podczas swej podróży przez Ocean Atlantycki stwierdził, że odchylenia te są niejednakowe dla różnych punktów globu ziemskiego. Wielu żeglarzy w miarę posuwania się na północ obserwowało coraz większą różnicę między wskazaniami igły kompasu a kierunkiem bieguna północnego.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza porównawcza funkcjonalności przedsiębiorstw według „Katalogu Branżowego – Napędy i Sterowanie” w latach 2018–2019

W artykule zamieszczono wyniki analizy porównawczej funkcjonalności polskich przedsiębiorstw działających na rynku techniki w latach 2018 i 2019. Skupiono się na ofercie wybranych firm w szerokim zakresie zastosowań, m.in. w hydraulice, pneumatyce, napędach i automatyce. Wykonana analiza porównawcza uwzględnia ilościowe i jakościowe aspekty, wynikające ze zgromadzonych danych. Opracowanie przedstawia dynamikę zmian w danym okresie oraz wnioski z przeprowadzonych badań.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Turbina wiatrowa VAWT – komputerowe badania symulacyjne

Artykuł przedstawia sposób wyznaczania wartości i przebiegu mocy dla pojedynczej łopaty oraz całej turbiny o pionowej osi obrotu w zależności od ilości użytych łopat. W obliczeniach wykorzystano dane z pomiarów współczynnika oporu od kąta ustawienia profilu łopaty anemometru względem kierunku wiatru oraz pomiary sił działających na łopatę turbiny karuzelowej.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rozwój konstrukcji pomp satelitowych

Artykuł prezentuje budowę i działanie hydraulicznej pompy satelitowej. Zbudowane i przebadane prototypy nowej pompy wykazały się wysokimi parametrami pracy i zdolnością tłoczenia różnych cieczy: oleju, wody i emulsji HFAE. Mechanizm pompy tworzą dwie nieokrągłe uzębione bieżnie: zewnętrzna obwodnica i wewnętrzna planeta oraz umieszczone pomiędzy nimi koła zębate (satelity). Obecny kształt planety i obwodnicy powoduje szybkie zużycie zębów, obniżając trwałość pompy. Aby uzyskać w pełni funkcjonalny produkt, konieczne są zmiany kształtu mechanizmu pompy. Artykuł prezentuje metodę wyznaczania nowego kształtu i wyniki wstępnej analizy.

Czasopismo: Napędy i Sterowanie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna