rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Społeczne i kulturowe konteksty rozwoju rolnictwa słowackiego w XX wieku

Etnografia agrarna zajmowała się dotychczas badaniem przede wszystkim przyrodniczych, historycznych, regionalno-etnicznych, społeczno-ekonomicznych oraz technologicznych aspektów rozwoju rolnictwa w Słowacji. Bezpośrednie polityczne uwarunkowania tych procesów często ze zrozumiałych powodów traktowała marginalnie. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym rośnie jednak wpływ decyzji politycznych na rozwój rolnictwa oraz na ludzi związanych z produkcją rolniczą. Państwo (jego polityczne i rządzące elity) wykazuje tendencję do łączenia przestrzeni społecznej i regulowania jej funkcji. Tendencja ta osiągnęła swoją najwyższą formę w drugiej połowie XX wieku podczas kolektywizacji i dekolektywizacji rolnictwa.
Pierwsza połowa XX wieku oznaczała dla słowackiej wsi ciągłość kulturową. Podstawową przestrzeń społeczną tworzyła patriarchalna rodzina chłopska oraz wiejska wspólnota. Strategie życiowe pojedynczych osób oraz ich rodzin, świat wartości, jak też poziom kultury agrarnej powstawały na bazie wzorców kulturowych z okresu poprzedzającego industrializację.
Druga połowa XX wieku przyniosła dla słowackiej wsi dwie przerwy w ciągłości rozwoju: pierwszą była kolektywizacja w latach 50., drugą dekolektywizacja w latach 90. Ponieważ obydwa procesy były sterowane politycznie, odbiły się na jakości życia wsi słowackiej oraz strategiach życiowych ludzi związanych z produkcją rolniczą.
Autor opracowania stara się uchwycić społeczne i kulturowe konteksty tych procesów i zarysować prognozę rozwoju słowackiego kompleksu agrarnego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Systemy nawadniania i zużycie wody w szkółkach roślin ozdobnych w Polsce na podstawie badań ankietowych

Szkółkarstwo ozdobne w ostatnich kilkunastu latach jest działem
kwiaciarstwa, a może ogrodnictwa w ogóle, który rozwijał się najprężniej
osiągając areał 6747 ha i towarową wartość produkcji około 1 miliard zł.
Jednym z czynników istotnie wpływającym na rozwój tej produkcji jest
nawadnianie roślin. Optymalizacja nawadniania, wprowadzenie oszczędnych
systemów pod względem zarówno robocizny jak i zużycia wody
wpływa na lepszą jakość roślin i obniżenie kosztów produkcji. Dlatego
celem zaplanowanych badań terenowych i ankietowych było dokładne poznanie
stosownych systemów nawadniania, źródeł zaopatrzenia w wodę
oraz jej zużycia w zależności od wielkości szkółki, przynależności do
związku producentów i lokalizacji. Badaniami ankietowymi i wizytami
bezpośrednimi w szkółce objęto 612 gospodarstw z całego kraju o łącznej
powierzchni upraw pojemnikowych i gruntowych 2612 ha (39% całości
upraw szkółkarskich w Polsce). Wykazano także, że dominującym
systemem nawadniania roślin w szkółkach ozdobnych jest nawadnianie
w postaci deszczowni stałych, a podstawowym źródłem wody są studnie
głębinowe. Całkowite zużycie wody do nawadniania upraw szkółkarskich
w badanych gospodarstwach ze wszystkich źródeł wyniosło
ponad 1,6 mln m3 wody w 2011 roku. Uzyskane z przeprowadzonej
ankiety wyniki wskazują też, że ponad 95% szkółkarzy niezrzeszonych i 72 % zrzeszonych nie stosuje żadnych kryteriów nawadniania. Świadczy
to o konieczności wprowadzenia metod szacowania potrzeb wodnych
dla roślin w szkółkach, oraz wdrażania systemów recyclingu wody.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ilości osadów pochodzących z wiejskich oczyszczalni ścieków i kierunki ich unieszkodliwiania

Ilość osadów powstających w wiejskich oczyszczalniach ścieków jest
pochodną stosowanych metod oczyszczania ścieków. Inne ilości osadu powstają
w przydomowych oczyszczalniach ścieków a inne w zbiorczych oczyszczalniach
ścieków. W tym drugim przypadku istotny jest też układ technologiczny powiązany
z usuwaniem tylko związków węgla organicznego lub też dodatkowo związków
azotu i fosforu. Zidentyfikowanie ilości powstających osadów jest bardzo
istotne z punktu widzenia ich zagospodarowania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami
prawnymi osady mogą być wykorzystane w rolnictwie lub do rekultywacji
terenów przeznaczonych na cele rolne lub nie rolne. Niezależnie od tego jak będą
zagospodarowane konieczne jest ich odwadnianie a w wielu przypadkach również
higienizowanie. I tu pojawia się pytanie jak rozwiązać problem odwadniania osadu.
Po pierwsze czy w ramach wiejskiej oczyszczalni ścieków, czy też w oczyszczalni
komunalnej położonej w najbliższym sąsiedztwie. W przypadku rozwiązania
problemu w ramach wiejskiej oczyszczalni ścieków można brać pod uwagę
albo workownice albo też urządzenia w pełni mechaniczne.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ warunków wilgotnościowych na estymację wartości parametru CN w zlewni górskiej

Badania prowadzono w zlewni rzeki Kamienicy. Zlewnia ta zaliczana
jest do trzech mezoregionów: Beskidu Sądeckiego – górna część
zlewni, Beskidu Niskiego i Kotliny Sądeckiej – środkowa i dolna część
zlewni. W celu weryfikacji przydatności metody NRCS do obliczania odpływu
bezpośredniego wybrano siedem wezbrań jakie wystąpiły w latach
1997-2010 w górnej części zlewni Kamienicy. Wartość parametru CN wg
metody NRCS ustalono wykorzystując zaobserwowane zjawiska opad-
-odpływ. W tym celu dokonano podziału całkowitego hydrogramu odpływu
na odpływ gruntowy (bazowy) i odpływ bezpośredni. Uzyskane wyniki
potwierdzają doniesienia innych autorów, że parametr CN określony
na drodze empirycznej jest znacznie wyższy od wartości teoretycznej dla
warunków normalnych. Przyjęto zatem założenie, że w okresie bezopadowym
lub w przypadku opadów normalnych, źródłem zasilania cieków są
wody podziemne pierwszego poziomu wodonośnego. Analizy wykazały,
iż wykorzystanie przepływu bazowego jako miary uwilgotnienia podłoża
w przypadku zlewni górskiej do obliczania parametru CN jest zasadne.
Wydaje się, iż przepływ bazowy lepiej niż suma opadów poprzedzających
wezbranie charakteryzuje stopień uwilgotnienia zlewni, bowiem
w sposób pełniejszy opisuje związki hydrauliczne wód podziemnych
i powierzchniowych oraz poniekąd zdolności retencyjne zlewni.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie techniki komputerowej do oceny zmian sieci transportowej w wyniku scalenia gruntów na wybranym przykładzie

Artykuł podejmuje zagadnienia związane z wykorzystaniem technik komputerowych
do wspomagania oceny zmian struktury przestrzennej gruntów rolnych,
jakie dokonują się w wyniku scalenia gruntów. Omawiany w prezentowanym
artykule sposób oszacowania efektów przeprowadzonego scalenia gruntów
związany jest z analizą efektów zmian sieci transportowej w jego wyniku i wpływu
tych zmian na funkcjonowanie gospodarstw rolnych. Zaprezentowane zostały
metody umożliwiające określenie dostępności działek do sieci transportowej oraz
obliczenie zmian w długości dróg dojazdowych pomiędzy siedliskami gospodarstw
a działkami wchodzącymi w ich skład na podstawie danych w postaci map
numerycznych obszaru scalenia. Wyniki obliczeń zaprezentowano na przykładzie
wybranego gospodarstwa rolnego we wsi Lipnica Wielka na Orawie, gdzie w 2007
roku zakończyło się postępowanie scaleniowe.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Koncepcja rozwoju zrównoważonego w unijnej polityce kształtowania obszarów wiejskich

W pracy zarysowano, na tle koncepcji trwałego i zrównoważonego rozwoju,
problematykę kształtowania obszarów wiejskich UE.
Scharakteryzowano zasady i poszczególne etapy wspólnej polityki rolnej,
polityki strukturalnej i polityki regionalnej.
Stwierdzono m.in., iż polityki te są z sobą ściśle powiązane i wykazują
stałą ewolucję.
Polityka rolna sprowadza się do polityki cenowo-dochodowej oraz wspomagania
polityki strukturalnej, polityka strukturalna polega na oddziaływaniu na
czynniki produkcji stymulujące przemiany na obszarach wiejskich, a polityka
regionalna wspiera restrukturyzację rolnictwa, wielofunkcyjny rozwój obszarów
wiejskich oraz niwelowanie niekorzystnych różnic między regionami. Celem tych
działań jest kreowanie wartości i zrównoważonej ekonomicznie pozycji obszarów
wiejskich, w szczególności jako środowiska zamieszkania, pracy i wypoczynku
w naturalnych warunkach, jak również racjonalnego rozwoju struktur rolniczych.
W ostatnich dziesiątkach lat UE uzyskała znaczące postępy w redukcji LFA
(Less Favoured Areas), co w szczególności dotyczy regionów Irlandii i Portugalii.
Zrównoważone kształtowanie środowiska i zagospodarowania przestrzeni
wiejskiej realizowane jest poprzez system planowania przestrzennego, w ramach
urządzeń rolnych, odnowy wsi oraz planowania ekologiczno-krajobrazowego.
Koncepcja rozwoju zrównoważonego i trwałego, którego wyrazem jest ład
tzw. zintegrowany – mimo braku precyzyjnej definicji, czy spójnych modeli wzrostu
gospodarki – stanowi ważne wyzwanie cywilizacyjne.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Renesans, rewitalizacja czy degradacja wsi granicznej Bielice w Sudetach Wschodnich

Przedmiotem badań jest rodzaj i jakość przekształcenia formy wsi Bielice,
zlokalizowanej w gminie Stronie Śląskie, powiat Kłodzko, województwo dolnośląskie.
Narzędziem jest analiza sposobu zagospodarowania i użytkowania substancji
budowlanej. Rozważania prowadzi się dla stanu sprzed roku 1945 oraz
układu współczesnego. W efekcie końcowym stwierdza się, że ówczesna stricte
wieś, to aktualnie miejscowość, która funkcjonuje już w innym wymiarze, w innej
przestrzeni. Z punktu widzenia właściwości wiejskiego organizmu osadniczego
jest to postać zdegradowana. Cechy wiejskości - jeśli jeszcze są - to tylko śladowo
i to w wymiarze materialnym. W strukturze zabudowy dominują czasowo zamieszkałe
domy weekendowe. Swoją sylwetą reprezentują wprawdzie styl rustykalny,
ale już detale architektoniczne różnią się od postaci budownictwa rodzimego.
Cechy współczesnej formuły miejscowości są, jeśli nie identyczne to bardzo
podobne, do charakterystyki układu wsi Orłowiec, gmina Lądek Zdrój, powiat
Kłodzko.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Jakość i walory użytkowe wody potoku fliszowego o niskiej presji antropogenicznej

W pracy przedstawiono wyniki hydrochemicznych badań potoku
Głębieniec (IV rzędu), prawobrzeżnego dopływu rzeki Kamienica. Zlewnia
potoku o powierzchni 9,58 km2 ma charakter górski i położona jest
w województwie małopolskim, powiecie limanowskim, gminie Kamienica.
Zagospodarowana jest ona w 81% jako grunty leśne, pozostały obszar
to grunty rolnicze ekstensywnie użytkowane. Badania prowadzono
w 2011 roku w pięciu punktach pomiarowo-kontrolnych zlokalizowanych
na odcinku potoku o długości 3405 m. Bezpośrednio w terenie mierzono
odczyn wody, przewodność elektrolityczną właściwą, stopień nasycenia
tlenem i stężenie tlenu rozpuszczonego. Natomiast w laboratorium
Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie oznaczano pozostałe wskaźniki
fizykochemiczne: substancje rozpuszczone, NH4, NO3, NO2, PO4, fosfor
ogólny, SO4, Cl, Ca, Mg, żelazo ogólne, Mn, Na i K. Na podstawie wyników
badań stwierdzono, że stan ekologiczny wody potoku Głębieniec
we wszystkich punktach pomiarowo-kontrolnych był bardzo dobry. Woda
potoku może być wykorzystana do zaopatrzenia ludności w wodę do
spożycia poza punktem pomiarowo-kontrolnym nr 1, ale musi być wcześniej
poddana odpowiedniemu uzdatnianiu fizycznemu i chemicznemu ze
względu na wysokie stężenie żelaza ogólnego i manganu. Również poza punktem 1 (przekroczone stężenia azotynów), woda w potoku spełnia
warunki środowiska życia ryb łososiowatych w warunkach naturalnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wielkość i nierównomierność poboru wody przez pojedyncze gospodarstwa wiejskie

W pracy zaprezentowano wyniki bezpośrednich badań zużycia wody prowadzonych
w ciągu jednego roku w dwóch gospodarstwach wiejskich, znajdujących
się na terenie Włostowic i Stanisławic w województwie małopolskim. Pierwsze
z analizowanych gospodarstw miało typowo rolniczy charakter, drugie zaś –
charakter miejski.
Przeprowadzona analiza wielkości zużycia wody wykazała niższe zużycie
wody w gospodarstwie rolniczym, w porównaniu do gospodarstwa o charakterze
miejskim. Średnie zużycie wody na przeliczeniowego mieszkańca w tym gospodarstwie
wyniosło 86,1 dm3·PM-1·d-1, natomiast w gospodarstwie w Stanisławicach
– 129,9 dm3·PM-1·d-1.
Stwierdzona nierównomierność poboru wody potwierdziła występowanie
tzw. cyklu tygodniowego. Największe zużycie wody w obu gospodarstwach
odnotowano w sobotę, a najniższe we wtorek. W przypadku gospodarstwa rolnego
zaobserwowano w każdym miesiącu występowanie dwóch szczytów poboru
wody: porannego i wieczornego. W gospodarstwie w Stanisławicach ich wyodrębnienie
było niemożliwe. Analiza nierównomierności dobowego zużycia wody dla
całego okresu badań wykazała, że wartości Nd dla obydwu analizowanych gospodarstw
były bardzo zbliżone i wyniosły ok. 3,5. Z kolei obliczony współczynnik
nierównomierności godzinowej w gospodarstwie we Włostowicach wyniósł
2,3 natomiast w Stanisławicach 8,9.
Duży wpływ na nierównomierność zużycia wody w gospodarstwach wiejskich
miało występowanie tzw. celów dodatkowych. W przypadku analizowanych
gospodarstw, do celów tych zaliczono: chów zwierząt gospodarskich, podlewanie
zieleńców i upraw oraz mycie samochodów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Jednostkowe odpływy ścieków z kanalizacji wiejskiej w gminie Koszyce

Prawidłowa praca systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków
w głównej mierze zależy od właściwego ich zaprojektowania, wykonania,
a następnie poprawnie prowadzonej eksploatacji. W projektowaniu
sieci kanalizacyjnych najważniejszym parametrem wpływającym na
ustalenie średnic przewodów jest miarodajna objętość ścieków, określana
często w odniesieniu na 1 mieszkańca, jako jednostkowy odpływ
ścieków w dm3∙M-1∙d-1. Celem przeprowadzonych badań było określenie
jednostkowych odpływów ścieków z kanalizacji wiejskiej w Koszycach
w ujęciu roku, miesięcy i dni tygodnia w latach 2002–2005. Objętość
ścieków odpływających z kanalizacji sanitarnej w Koszycach określona
została na podstawie pomiaru, wykonywanego na kanale dopływowym
do oczyszczalni ścieków we Włostowicach. Gmina Koszyce położona jest
w województwie małopolskim w powiecie proszowickim. Aktualnie
z sieci kanalizacyjnej na terenie gminy korzysta 1673 mieszkańców.
Ścieki odprowadzane są z 280 gospodarstw.
Średnie jednostkowe odpływy ścieków (przy pogodzie bezdeszczowej)
w okresie badawczym wahały się od 58,7 w roku 2005 do
75,1 dm3∙M-1∙d-1 w roku 2003. W całym okresie badań średni odpływ
jednostkowy wyniósł 67,1 dm3∙M-1∙d-1, przy odchyleniu standardowym
11,5 dm3∙M-1∙d-1 i współczynniku nierównomierności 1,34. Wielkości
średnich jednostkowych odpływów ścieków w poszczególnych latach
korespondowały z wielkościami jednostkowego zużycia wody w 7 badanych
gospodarstwach we Włostowicach w latach 2002–2003. Najwyższe
jednostkowe odpływy ścieków w Koszycach występują w miesiącach zimowych,
natomiast najniższe w miesiącach letnich. Analogiczna tendencja
występowała w zużyciu wody. Niższe w okresie letnim odpływy
ścieków związane są z wykorzystaniem znacznych ilości wody wodociągowej
na cele dodatkowe, takie jak podlewanie upraw, mycie pojazdów i chów zwierząt gospodarskich. Analiza odpływów ścieków w układzie
tygodniowym wykazała, że najniższe jednostkowe odpływy ścieków
z kanalizacji w Koszycach występowały w piątki (66,0 dm3∙M-1∙d-1) i niedziele
(66,1 dm3∙M-1∙d-1), natomiast najwyższe w soboty (73,2 dm3∙M-1∙d-1).
Jest to rozkład zgodny z najczęściej występującym tygodniowym rozkładem
zużycia wody. Badania jednostkowych odpływów ścieków z kanalizacji
wiejskiej w Koszycach potwierdziły tezę o obniżeniu się rzeczywistej
ilości powstających ścieków w stosunku do Wytycznych z roku 1978.
W całym okresie badawczym jednostkowy odpływ ścieków nie przekroczył
100 dm3∙M-1∙d-1.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena wybranych uwarunkowań rozwoju funkcji turystycznej obszaru

Problematyka artykułu dotyczy szeroko rozumianych uwarunkowań
turystycznego rozwoju obszaru. Wśród uwarunkowań wskazano
zarówno walory turystyczne występujące w granicach obszarów objętych
analizą, jak również elementy zagospodarowania turystycznego
tych obszarów oraz dostępność komunikacyjną wraz z wyposażeniem
w elementy infrastruktury techniczno-ekonomicznej.
Analizie poddano problem zależności pomiędzy stopniem rozwoju
funkcji turystycznej obszaru a efektywnie funkcjonującymi w jego granicach
administracyjnych obszarami prawnie chronionymi. Przedmiotem
opracowania jest także zależność pomiędzy stopniem rozwoju funkcji
turystycznej obszaru a realizowaną polityką turystyczną
przejawiającą się w postaci nakładów inwestycyjnych na ochronę środowiska,
ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki ściekowej, ochrony
wód, powietrza i klimatu, gospodarki odpadami, ochrony przed promieniowaniem
jonizującym, zmniejszania hałasu i wibracji oraz ochrony
różnorodności biologicznej i krajobrazu, co z punktu widzenia możliwości
rozwoju funkcji turystycznej obszaru jest niezwykle istotne
i stanowi uwarunkowanie jej rozwoju.
Ocenę stopnia rozwoju funkcji turystycznej obszaru przeprowadzono
z wykorzystaniem wskaźników charakteryzujących zarówno stopień
zagospodarowania turystycznego, jak również intensywność ruchu
turystycznego. Analizę zależności pomiędzy powierzchnią obszarów
cennych przyrodniczo oraz wielkością nakładów inwestycyjnych na
ochronę środowiska a zdolnością poszczególnych województw do pełnienia
funkcji turystycznej przeprowadzono na podstawie współczynnika
korelacji liniowej Pearsona rxy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Propozycja metod wyceny lokali mieszkalnych w zasobach TBS

Racjonalna gospodarka zasobem nieruchomości gmin ma na celu rozwiązywanie
potrzeb mieszkaniowych jej mieszkańców. Dla części społeczeństwa, którego
nie stać na budowę, bądź zakup nieruchomości powstały możliwości rozwiązania
ich problemów lokalowych w ramach Towarzystw Budownictwa
Społecznego. Działają one często w ramach współpracy z władzami samorządowymi,
które wnosiły w aporcie do spółek grunty. Dzięki preferencyjnemu kredytowi
z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, udzielanego za pośrednictwem
Banku Gospodarstwa Krajowego, towarzystwa miały możliwość budowania
mieszkań dla osób średniozamożnych. Osoba pragnąca zamieszkać w takim lokalu,
podpisując umowę z TBS-em, wpłacała tylko 30% kosztów przedsięwzięcia,
a resztę spłacała w czynszu najmu. Musiała też dodatkowo spełniać wymogi ustawy
dotyczące wysokości średnich zarobków w gospodarstwie domowym.
Głównym problemem podjętym w pracy jest kwestia praw do mieszkań
z zasobu Towarzystw Budownictwa Społecznego oraz wyceny tych praw przy
ewentualnej sprzedaży lokalu. Pomimo wpłaty 30% kosztów budowy i spłaty zaciągniętego
kredytu w czynszu, najemca lokalu nadal nie jest jego pełnoprawnym
właścicielem. Ustawodawca w przypadku towarzystw budownictwa społecznego
nie przewidział żadnych rozwiązań w tej sprawie.
W związku z tym, opierając się na istniejących już na rynku nieruchomości
regulacjach prawnych, zaproponowane zostały sposoby przekształcenia takiego
prawa oraz związane z tym aspekty wyceny tego typu lokali.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Studia wybranych przykładów renaturyzacji rzek

W pracy przedstawiono charakterystyki sześciu wybranych projektów renaturyzacji rzek, z których trzy opracowano w Polsce oraz po jednym w Danii, Anglii i Niemczech. Pięć z tych projektów zostało już zrealizowanych, w tym jeden częściowo, natomiast w jednym przypadku przedstawiono opracowanie koncepcyjne. Przy wyborze obiektów kierowano się ich zróżnicowaniem pod względem celów projektu, skali przedsięwzięcia i zastosowanych środków technicznych. Na tej podstawie wykonano analizy działań renaturyzacyjnych pod kątem celów 
i zakresu prowadzonych robót. Podstawowym celem renaturyzacji jest poprawa warunków środowiskowych, przyrodniczych i krajobrazowych z tym, że w poszczególnych projektach cel ten jest osiągany różnymi środkami. Zasadą jest uwzględnianie w projektach wielu dodatkowych celów, w tym związanych z gospodarczym wykorzystaniem rzeki i doliny, do których między innymi można zaliczyć poprawę warunków ochrony przed powodzią, funkcjonowania infrastruktury technicznej i żeglugi oraz rozwój turystyki i rekreacji.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Tendencje zmian temperatury powietrza w okolicy Bydgoszczy

Celem pracy było zaprezentowanie przebiegów średnich miesięcznych
i rocznych wartości temperatury powietrza w rejonie Bydgoszczy ze szczególnym
uwzględnieniem kształtowania się ich tendencji w latach 1949–2008. Ze względu
na powszechnie poruszany i żywo dyskutowany, zwłaszcza w ostatnich latach,
problem ocieplenia klimatu Polski, dokonano także porównania charakterystyk
temperatury powietrza w całym 60-letnim okresie badawczym (1949–2008)
i ostatnim 15–leciu (1994–2008). W celu wyeliminowania wpływu lokalnych,
miejskich czynników antropogenicznych, w pracy wykorzystano pomiary temperatury
powietrza prowadzone w niewielkiej miejscowości Mochełek pod Bydgoszczą,
na obszarze słabo zurbanizowanym i uprzemysłowionym. Stwierdzono, że
wyniki charakteryzujące zmienność średniej temperatury powietrza w Mochełku
można uznać za reprezentatywne dla rejonu Bydgoszczy. Średnia temperatura powietrza
w rejonie Bydgoszczy charakteryzowała się, zwłaszcza w miesiącach zimowych,
bardzo dużą zmiennością czasową, właściwą dla umiarkowanego i przejściowego
klimatu Polski. W latach 1949–2008 średnią temperaturę powietrza
okolic Bydgoszczy w 3 spośród analizowanych 13 kroków czasowych (maj, sierpień
oraz cały rok) cechował wzrost wraz z upływem czasu. W odniesieniu do
średniej temperatury rocznej, wynikało to głównie z wystąpienia serii cieplejszych
lat 1989–1994, w których temperatura powietrza była wyższa o około 20% od warunków
przeciętnych. Twierdzenie o ocieplaniu się klimatu okolic Bydgoszczy
należy traktować z dużą ostrożnością ze względu na różne równania trendów
liniowych z dominacją równań nieistotnych oraz stwierdzony brak nasilenia się
w ostatnim piętnastoleciu okresów o anomalnych i ekstremalnych warunkach
termicznych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna