rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Engramy ciała: poetyka notek bólowych zachowanych w archiwum Aleksandra Wata

Artykuł skupia się na mikroanalizie jednej z rękopiśmiennych „notek bólowych” Aleksandra Wata (datowanej na 8 grudnia, zachowanej w archiwum pisarza w Beinecke Library). Rozważam zarówno kwestię jej genologicznego przyporządkowania, które – ze względu na fragmentaryczność, wyrywkowość, dziennikowość zapisu (a jednocześnie umieszczenie jej poza ustabilizowaną formą dziennika) – nie zmierza do włączenia jej w żadną większą całość. „Nieprzynależność” notki i innych analogicznych zapisów zdaje się kształtować ich swoistą poetykę. Posiłkując się rozpoznaniami poststrukturalnej genologii i teorią zbiorów rozmytych, proponuję uznać notkę za swoisty gatunek dryfujący, który istnieje w wielu kontekstach genologicznych jednocześnie, tworząc także własną, „pojedynczą” formę. Zainspirowana rozważaniami o cielesności Jean-Luca Nancy’ego oraz krytyką somatyczną Adama Dziadka, chciałabym określić ją mianem „engramu ciała”. Na przykładzie wyizolowanej „notki bólowej” zastanawiam się zatem nad możliwością użycia tej kategorii w kontekście zarówno rekonstruowania genetyki tekstu, jak i dokonywania przykładowej rytmoanalizy prozy.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Rezygnacja marszałka województwa z pełnionej funkcji w świetle ustawy o samorządzie województwa

W artykule analizie poddano instytucję „złożenia rezygnacji” przez marszałka województwa, o której mowa w art. 38 ust. 1 i art. 37 ust. 4 ustawy o samorządzie województwa. Autorka dokonała wykładni pojęcia „rezygnacja”, wyjaśniając jej istotę i charakter. Zdaniem autorki oświadczenie o zrzeczeniu się pełnionej funkcji może złożyć wyłącznie osoba uprawniona, a więc marszałek województwa, co wyklucza możliwość dokonania tej czynności przez pełnomocnika. Ustawa nie określa formy oświadczenia o rezygnacji, co oznacza, że może ono być złożone zarówno pisemnie, jak i ustnie, a także w formie elektronicznej. Nie jest wykluczone cofnięcie złożonej rezygnacji, pod warunkiem jednak że nie rozpocznie się procedura głosowania, o której mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa. Artykuł analizuje także tryb postępowania w przedmiocie przyjęcia rezygnacji złożonej przez marszałka województwa oraz jej skutki.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Bez brudnopisu. Układanie Baczyńskiego

Artykuł opowiada losy powojennej edycji wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego zatytułowanej Śpiew z pożogi (1947). Książka przygotowana przez Stefanię Baczyńską i Kazimierza Wykę w swoim układzie całkowicie odbiegała od pozostawionej tuż przed wybuchem powstania autoryzowanej wersji Śpiewu z pożogi, który miał być pierwszym oficjalnym debiutem poetyckim Baczyńskiego. W artykule rozważany jest wpływ późniejszej całościowej edycji Utworów zebranych i na recepcję poezji Baczyńskiego, i na ustalenie w świadomości literackiej wizerunku poety.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Obsignatio et depositio urzędowo otwartego testamentu w prawie rzymskim

Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie końcowego etapu procedury otwarcia testamentu, w szczególności sposobów zabezpieczenia ponownie zamkniętego testamentu. Została w nim wyjaśniona czynność związana z ponownym opieczętowaniem testamentu, wskazano, na kim spoczywały obowiązki związane z jego opieczętowaniem i przechowaniem, a także podjęto próbę ustalenia miejsca przechowywania ponownie zamkniętego testamentu. Ustalono, że pieczęć na ponownie zamkniętym testamencie przykładał tylko urzędnik odpowiedzialny za przeprowadzenie procedury otwarcia, a gdy z powodu braku świadków sporządzenia testamentu testament został otwarty z udziałem nadzwyczajnych świadków otwarcia, był on pieczętowany także przez nich. Ponownie opieczętowany testament, o ile nie zachodziła potrzeba jego weryfikacji przez nieobecnych świadków, oddawano natychmiast w depozyt dziedzicowi, którego uważano za właściciela testamentu, albo przekazywano na przechowanie w archiwum świątynnym lub urzędowym.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zagadnienia ochrony dóbr kultury w prawie chińskim

Chiny są jednym z największych państw źródłowych dóbr kultury na świecie, które od połowy XIX w. traci część bezcennego dziedzictwa na skutek grabieży, nielegalnej sprzedaży oraz celowego lub przypadkowego niszczenia. Ze względu na wielowiekową historię oraz bogactwo grup etnicznych Chiny przyjęły hierarchiczny system ochrony zabytków oraz model legislacji oparty na koegzystencji ustawodawstwa kompleksowego i specjalistycznego, uwzględniającego szczególny charakter niektórych obiektów. Chińska Republika Ludowa jest krajem o bogatej kulturze i długiej historii, który dzięki konsekwentnemu ulepszaniu legislacji oraz integracji z międzynarodowym systemem zarządzania dobrami kultury zajmuje ważne miejsce w globalnym ruchu na rzecz ochrony zabytków. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych zagadnień związanych z prawną ochroną dóbr kultury w Chinach.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pomarańcze na drutach Witolda Wirpszy. Kłopoty z rozumieniem eksperymentu prozatorskiego w świetle przed-tekstu

Szkic przedstawia nową interpretację powieści Witolda Wirpszy Pomarańcze na drutach (1964), możliwą dzięki mikroanalizie przed-tekstów. Są to przede wszystkim materiały z archiwum pisarza zachowane w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, w tym 39 kart maszynopisu zawierających polski tekst pierwszej redakcji powieści z jesieni 1946 roku oraz listy pisane przez Wirpszę z oflagu w Gross Born do przyszłej żony Marii Kureckiej. Wczesny odbiór Pomarańczy na drutach zdominowany został przez pytanie o jej formę oraz uznanie formy poetyckiej jako wyznacznika wartości i gwarancji sensu tego prozatorskiego przedsięwzięcia. Autor interpretacji wychodzi od pytania, czy na tle istniejących dokumentów recepcji uprawnione będą interpretacyjne sugestie dokonywane ponad językową i „poetycką” tkanką tekstu, czy zasadne będzie wskazanie klucza do rozumienia powieści poza jej nastawieniem na sam język i poza właściwościami typowymi dla nurtu lingwistycznego w poezji, z którym kojarzony jest Wirpsza. Interpretacja odwołująca się do śladów pozostawionych w przed-tekstach wychodzi od rozumienia tytułu w kategoriach symbolu, powiązanego z odrealnionym, onirycznym, na wpół fantastycznym opisem oflagowego świata przedstawionego. Przegląd dokumentów genezy pozwala włączyć do próby zrozumienia powieści i jej tytułu, oprócz pierwszej wersji utworu z roku 1946, listy autora powstałe w bezpośredniej relacji z powieściową czasoprzestrzenią. Według niniejszej propozycji interpretacyjnej przynoszą one odpowiedź na pytanie o „początek początku”, albowiem to w nich właśnie odnaleźć można „realnie istniejące wskazówki pierwszego śladu” (wedle terminologii, jaką proponuje Pierre-Marc de Biasi).

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ton manuskryptu. Literatura – edycja – życie

Artykuł dotyczy teoretycznych i praktycznych propozycji krytyki genetycznej oraz jej skomplikowanej relacji z edytorstwem naukowym. Autor omawia korzyści wynikające z zastosowań tej metody czytania rękopisów, związane z nią trudności oraz możliwości wykorzystania jej efektów w edytorstwie cyfrowym. Przedstawia także przykłady istniejących cyfrowych edycji genetycznych, dodając praktyczne uwagi dotyczące aspektów technicznych – w tym języka do kodowania rękopisów i cyfrowej rekonstrukcji procesu tekstotwórczego – związanych z taką prezentacją tekstu w środowisku elektronicznym.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Czarny potok i archiwum

Artykuł omawia problemy genezy powieści Leopolda Buczkowskiego pt. Czarny potok. Rekonstruując skomplikowane dzieje powstania utworu, autor sięga po zachowane dokumenty genezy (publikowane i niepublikowane) zgromadzone w archiwach pisarza. Ich analiza pozwala rozwikłać niektóre problemy genezy dzieła, a także złożonej warstwy kompozycyjnej i fabularnej Czarnego potoku.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Podwójna rola $H_{2}O_{2}$ w odpowiedzi roślin na działanie warunków stresowych

W warunkach działania stresów abiotycznych i biotycznych, u roślin dochodzi do wzrostu poziomu syntezy ROS. Ten przejściowy stan kumulacji ROS w komórkach roślinnych, wywołany działaniem czynników stresowych, nazywany jest wtórnym stresem oksydacyjnym. W efekcie wystąpienia wtórnego stresu oksydacyjnego, na wskutek wysokiej reaktywności H2O2, w komórkach roślinnych powstają dwa rodzaje odpowiedzi na działanie czynników stresowych. Pierwsza, polega na kumulacji chemicznie zmienionych i tym samym biologicznie nieaktywnych biomolekuł, co powoduje zaburzenia przebiegu procesów metabolicznych i może prowadzić do nekrozy. Druga, związana jest ze zmianami wewnątrzkomórkowego potencjału redoks i polega na zmianie aktywności występujących w komórce białek oraz profilu ekspresji genów, co prowadzi do aktywacji procesów aklimatyzacyjnych i obronnych. Do zmian profilu ekspresji genów wywołanych wysoką reaktywnością H2O2/zmianą wewnątrzkomórkowego potencjału redoks może dochodzić na wskutek: aktywacji lub modyfikacji przebiegu szlaków transdukcji sygnałów, aktywacji ekspresji czynników transkrypcyjnych biorących udział w procesach ekspresji białek aktywnych w procesach aklimatyzacyjnych/obronnych, bezpośredniej aktywacji obecnych w komórkach, nieaktywnych form czynników transkrypcyjnych białek aktywnych w procesach aklimatyzacyjnych/obronnych jak również poprzez tzw. cross-talk pomiędzy różnymi szlakami transdukcji sygnałów. Tym samym, kumulacja H2O2 w komórkach roślinnych, w warunkach działania czynników stresowych, z jednej strony powoduje niekorzystne zaburzenia przebiegu procesów metabolicznych, a z drugiej strony korzystne zmiany metaboliczne pozwalające roślinie dostosować przebieg metabolizmu do aktualnie panujących warunków środowiskowych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Przestępczość kobiet na tle wybranych socjologicznych koncepcji przestępczości

Celem opracowania jest wskazanie powiązań między wybranymi socjologicznymi teoriami przestępczości a zarysowanym na ich tle zjawiskiem przestępczości kobiet. Wstępna charakterystyka wskazanej kategorii teorii umożliwia w rezultacie określenie tych aspektów, które na tle ogólnych założeń wyznaczają ich relacje ze szczególną kategorią sprawców: kobiet. Ze względu na dążenie do skonfrontowania poczynionych rozważań teoretycznych z ustaleniami natury empirycznej, w opracowaniu wskazano wybrane kategorie przestępstw popełnionych przez kobiety w Polsce w okresie obowiązywania kodeksu karnego z 1997 r. Takie ujęcie pozwala na ustalenie, czy założenia analizowanych koncepcji teoretycznych znalazły potwierdzenie w przedstawionych badaniach, a także czy konieczne jest ich ewentualne przemodelowanie. Ponadto zasadniczym założeniem pracy jest także wykazanie, czy jednoczynnikowe teorie przestępczości w konfrontacji ze zjawiskiem przestępczości kobiet są w stanie kompleksowo określić jego istotę, czy też niezbędne jest sięgnięcie do teorii złożonych, by w pełni zrozumieć analizowany problem. Struktura opracowania wpłynęła na zastosowanie dwóch metod badawczych: dogmatycznej oraz empirycznej.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pozycja głowy państwa w procesie realizacji posiadanego upoważnienia do mianowania

Głowa państwa jest podstawową instytucją konstytucyjną, stojącą na szczycie hierarchii najwyższych władz państwowych. Ma ona wyjątkowe znaczenie dla istnienia i funkcjonowania państwa szczególnie ze względu na to, że wyraża suwerenność państwa i jego integralność.  Tworzenie konstytucyjnego statusu i usytuowania władzy głowy państwa jest uzależnione of jego relacji z naczelnymi organami władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Artykuł poddaje analizie pozycję głowy państwa w zakresie wykonania przyznanych uprawnień. Podkreśla najistotniejsze problemy związane z interpretacją tych uprawnień. W tym kontekście ważne jest zdefiniowanie zakresu możliwości głowy państwa w dziedzinie samodzielnego proponowania, sprawdzania i ewentualnie odrzucania kandydatów na stanowiska reprezentujące poszczególne władze państwowe. Możliwości te różnią się w zależności od tego, czy głowa państwa odnosi się do propozycji organów wykonawczych, innych niezależnych organów czy parlamentu.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przegląd uchwał Izby Karnej Sądu Najwyższego w zakresie prawa karnego materialnego za 2018 r.

W artykule została przeprowadzona analiza uchwał i postanowień Izby Karnej Sądu Najwyższego, podjętych w wyniku przestawienia przez sądy odwoławcze i Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zagadnień prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy lub interpretacji przepisów prawnych, które wywołały w orzecznictwie sądów rozbieżności w wykładni przepisów prawa będących podstawą ich orzekania. Dotyczyły one: negatywnej przesłanki orzeczenia kary łącznej w postaci kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo popełnione w czasie odbywaną kary (art. 85 § 3 k.k.); przedawnienia karalności przy kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu (art. 101 § 1 k.k.); pojęcia skutku jako znamienia czynu zabronionego, od którego biegnie termin przedawnienia (art. 110 § 3 k.k.); uchylania się od obowiązku alimentacyjnego w kontekście ustawy względniejszej dla sprawcy (art. 209 § 1 k.k.); pojęcie pracownika w przestępstwie złośliwego lub uporczywego naruszania praw pracownika wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego (art. 218 § 1a k.k.) oraz rodzaju przeważającej działalności, dotyczącej handlu łącznie prasą, biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni).

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uwzględnienie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego jako cel procesu karnego w świetle Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

W artykule rozważono zagadnienie istnienia konstytucyjnych i konwencyjnych źródeł celu procesu karnego w postaci uwzględnienia prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego. Zdefiniowano pojęcie prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego oraz wyróżniono interesy o charakterze materialnoprawnym i procesowym. Jedne i drugie mają źródła konstytucyjne i konwencyjne, co wynika z przeprowadzonej analizy orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Efektywna ochrona praw i wolności jednostki wymaga bowiem ustanowienia norm prawa materialnego, w tym karnego, a z kolei ich realizacja winna być zagwarantowana wprowadzeniem odpowiednich mechanizmów proceduralnych, w szczególności prawa pokrzywdzonego do sądu, w tym do sprawiedliwości proceduralnej. W konkluzji stwierdzono zatem, że cel procesu karnego wskazany w art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k. jest konstytucyjnie i konwencyjnie określony

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zagrożenia dla prawa do prywatności jednostki w związku z przetwarzaniem danych osobowych w celu zapobiegania i zwalczania przestę

Artykuł zawiera analizę regulacji dotyczącej ochrony danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości z perspektywy rozwiązań zawartych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającej decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (Dz.Urz. UE L 119, s. 89), z uwzględnieniem swobód obywatelskich. Unijna regulacja ochrony danych osobowych w obszarze współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych rodzi pytanie o zakres dopuszczalnej ingerencji organów państwa w prawo do prywatności (right to privacy). W niniejszym artykule autorka dokonuje oceny nowych założeń zapewniających transparentność przetwarzania danych przez policję i instytucje zwalczające przestępczość z punktu widzenia gwarancji poufności związanych z przetwarzaniem danych w postępowaniach prowadzonych przez właściwe w tym zakresie organy.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Refleksje na temat kodeksowej regulacji kar administracyjnych

Ze względu na represyjny charakter i dolegliwość administracyjnych kar pieniężnych, ustawodawca zdecydował się na unormowanie zasad ogólnych ich wymierzania. Regulacje ramowe w tym zakresie zostały wprowadzone do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Są one stosowane jedynie wówczas, gdy przepisy odrębne nie zawierają szczególnych rozwiązań. Rodzi to doniosły problem praktyczny, dotyczący relacji między przepisami ogólnymi Działu IVa k.p.a. a unormowaniami ustaw szczególnych. Celem artykułu jest nakreślenie genezy wprowadzenia przepisów ogólnych z zakresu administracyjnych kar pieniężnych, zwrócenie uwagi na najistotniejsze aspekty stosowania nowych regulacji z wykorzystaniem przykładów dotyczących kary za zajęcie pasa drogowego, a także przedstawienie propozycji rozwiązania konfliktu w relacjach między stosowaniem wobec kar administracyjnych ustawy o finansach publicznych, ordynacji podatkowej oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Niejasny sposób redakcji przepisów rodzi ryzyko, że dojdzie do rozbieżności orzeczniczych dużych rozmiarów, co spowoduje konieczność podjęcia uchwały abstrakcyjnej w tym zakresie przez NSA. W artykule zastosowano analityczno-dogmatyczną oraz empiryczno-prawną metodę badawczą.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kontrola prawidłowości uchwał właścicieli lokali

W artykule przedstawiono problematykę kontroli prawidłowości uchwał właścicieli lokali. Zdaniem autora obecnie obowiązujące uregulowania prawne gwarantują właścicielom lokali pewne, stabilne, legalne i racjonalne zarządzanie nieruchomością wspólną. W najważniejszych sprawach wspólnot mieszkaniowych, stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, obowiązuje ustawowy obowiązek podjęcia uchwały większością głosów właścicieli lokali. Każdy z właścicieli jest uprawniony do jej zaskarżenia ze względu na niezgodność z przepisami prawa lub z umową właścicieli, albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza interesy każdego. Te ustawowe gwarancje stanowią dostateczne zabezpieczenie przed podjęciem przez zarząd wspólnoty czynności sprzecznych z interesem większości właścicieli lub z pokrzywdzeniem któregokolwiek z właścicieli.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października

Glosa dotyczy wyroku polskiego Sądu Najwyższego z 10 października 2018 r. w sprawie prawa do sporządzenia transkrypcji brytyjskiego aktu urodzenia wydanego obywatelowi polskiemu z urodzenia, urodzonemu w Wielkiej Brytanii. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, wojewoda i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówiły sporządzenia takiego zapisu. W ich ocenie brytyjski dokument stwierdzający, że dziecko ma matkę i „rodzica”, który także jest kobietą, naruszałby prawo polskie, zawierał informacje wprowadzające w błąd i byłby sprzeczny z porządkiem publicznym. Sąd Najwyższy odstąpił od swojej wcześniejszej linii orzeczniczej i odrzucił tę argumentację. Powołał się przy tym na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej i na ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe: Konwencję o prawach dziecka, Europejską Konwencję Praw Człowieka i na właściwe wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Nie odwołał się jednak do prawa UE (nie zbadał też, czy sprawa pozostaje „w zakresie prawa UE”) i odmówił zadania pytania prejudycjalnego. Glosowany wyrok unaocznia więc praktyczne trudności wynikające ze zderzenia doktryny „szerokiego marginesu oceny” z prawami osób, które próbują „przetłumaczyć” decyzje wydane w innych krajach Europejskich do krajowego systemu prawnego. Stanowi on więc interesujący wkład do dyskusji o zakresie suwerennej władzy państwa w kształtowaniu krajowych regulacji dotyczących prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przestępstwo rebelii w hiszpańskim prawie karnym

Przedmiotem artykułu jest stypizowane w hiszpańskim kodeksie karnym przestępstwo rebelii (art. 472 h.k.k. z 1995 r.), które ma długą tradycję, bowiem występowało w prawie wszystkich hiszpańskich kodeksach karnych (z 1848 r., 1870 r., 1932 r.). Przestępstwo to polega na publicznym buncie w sposób gwałtowny, którego celem jest realizacja któregokolwiek z siedmiu celów określonych w art. 472 h.k.k., obejmujących uchylenie, zawieszenie lub zmiana w całości lub w części konstytucji oraz pozbawienie urzędu albo odebranie w całości lub w części prerogatyw i uprawnień królowi lub królowej lub regentowi, lub członkom regencji, lub zmuszenie ich do wykonania czynności wbrew ich woli (art. 472 pkt 1 i 2 h.k.k.). Występuje także w typie kwalifikowanym ze względu na różne okoliczności, np. wyciągnięcie broni, spowodowanie spustoszenia, stosowanie ciężkiego gwałtu wobec osób (art. 473 ust. 2 h.k.k.). Godzi ono w konstytucję i podstawowe instytucje demokratycznego państwa oraz w fundamenty państwa prawa. Artykuł 472 h.k.k. chroni porządek konstytucyjny, a więc obowiązywanie zasad i instytucji konstytucyjnych. Jest przestępstwem wieloosobowym. Jego podmiotem nie może być pojedyncza osoba, ale grupa osób. Ustawa nie określa ich liczby, ale ma być ich tyle, ile jest wystarczające do osiągnięcia zamierzonego celu. Może być popełnione z zamiarem bezpośrednim zabarwionym, a sprawcy powinni dążyć do realizacji któregoś ze stypizowanych w ustawie celów. Zagrożenie zarówno przestępstwa w typie podstawowym, jak i kwalifikowanym ma charakter „kaskadowy”, bowiem surowość kary zależy od stopnia uczestnictwa w rebelii (art. 473 ust. 1 h.k.k.).

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Działania dla poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach

W artykule nawiązano do kwestii pogarszających się warunków eksploatacji węgla kamiennego, których skutkiem niekiedy bywają tragiczne zdarzenia. Omówiono znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa pracy wniosków powypadkowych, formułowanych przez specjalnie powoływane przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego komisje dla zbadania ich przyczyn i okoliczności. Przypomniano dotychczasowy udział Instytutu EMAG w realizacji prac wynikających z wniosków komisji powypadkowych. Scharakteryzowano zadania badawcze programu strategicznego „Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach”. Podano zakres prac Instytutu EMAG realizowanych w ramach projektów strategicznych.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Transfer nowoczesnych technologii umożliwiających poprawę bezpieczeństwa pracy w górnictwie oraz prowadzenie działań związanych z ochroną środowiska jako domena działalności CTT EMAG

Artykuł stanowi przegląd nowoczesnych systemów i urządzeń z zakresu geofizyki, automatyki i miernictwa przemysłowego, opracowanych w Instytucie Technik Innowacyjnych EMAG, których transferem zajmuje się Centrum Transferu Technologii EMAG. Zaprezentowano w nim wybrane rozwiązania, wdrażane do górnictwa w celu podniesienia bezpieczeństwa załóg, komfortu ich pracy i lepszej oraz bardziej ekonomicznej i oszczędnej dla środowiska eksploatacji kopalin.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka