rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Herczawa-Hrčava: najbardziej czeska czy najbardziej pragmatyczna wieś na Zaolziu?

Artykuł jest poświęcony Herczawie (po czesku Hrčava), jedynej gminie, która podczas czesko-polskiego konfliktu o Śląsk Cieszyński w latach 1919–1920 została przez międzynarodowy arbitraż Rady Ambasadorów przyznana Polsce, ale skutecznie zabiegała o zmianę decyzji i o przyłączenie do Czechosłowacji. Jej mieszkańcy nie byli przy tym etnicznymi Czechami ani nie ulegali czeskim wpływom kulturowym w szkole czy w kościele. Na podstawie tekstu petycji, którą miejscowa ludność umotywowała swoje życzenie, można się przekonać, że zasadnicze znaczenie miały dla niej powody gospodarcze, przede wszystkim komunikacyjne. Ponieważ Herczawa jest jedną z najodleglejszych wiosek w sercu Beskidów, połączenie komunikacyjne ze światem miało dla niej zasadnicze znaczenie. Jej mieszkańcom chodziło o zachowanie łączności z miastem powiatowym Jabłonkowem przyznanym ostatecznie Czechosłowacji oraz o możliwość korzystania z połączenia kolejowego na terenie Słowacji, które mieściło się najbliżej. Kiedy do przesunięcia granicy faktycznie doszło i Herczawa została przyłączona do Czechosłowacji, prawie wszyscy jej mieszkańcy deklarowali odtąd narodowość czeską, choć nadal posługują się dialektem polsko-śląskim.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzeń idealna – perspektywa władzy. Na przykładzie strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców w Polsce

Nadzorowana przez Straż Graniczną przestrzeń ośrodków detencyjnych dla cudzoziemców jest niedostępna dla obserwatorów z zewnątrz. Z tych samych względów nie mamy wglądu w praktyki związane z administrowaniem tą przestrzenią, regulowaniem zachowań personelu i pensjonariuszy. W latach 2018–2019 przeprowadzono w ośrodkach pierwsze w Polsce eksploracyjne badania naukowe, które były ukierunkowane na rozpoznanie zasad i standardów organizacji przedmiotowej przestrzeni i funkcjonowania w niej wszystkich kategorii aktorów społecznych. W artykule zaprezentowano wycinek tych badań, jaki stanowią wyobrażenia funkcjonariuszy reprezentujących władzę na temat tego, jak powinien wyglądać i funkcjonować idealny ośrodek detencyjny dla cudzoziemców. Dane wynikowe pozyskano w trakcie serii wywiadów fokusowych, które przeprowadzono we wszystkich ośrodkach strzeżonych w Polsce.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Region w teorii Kazimierza Dziewońskiego – założenia i implikacje

Kazimierz Dziewoński formalnie przedstawił teorię regionu ekonomicznego, faktycznie jednak jego rozważania dotyczyły regionu społeczno-ekonomicznego. W artykule zaprezentowano główne kategorie pojęciowe i założenia koncepcyjne tej teorii. Należy ją rozpatrywać na tle innych koncepcji regionu. Koncepcje te omawiano w ramach różnych wzorców wyjaśniania w polskiej geografii społeczno-ekonomicznej; niektóre z nich były paradygmatami. Te różne koncepcje regionu cechowały się nie tylko rozbieżnościami, ale i sprzecznościami, będącymi punktem wyjścia do wzajemnej krytyki. W tym kontekście warto zauważyć ogromny potencjał intelektualny koncepcji Kazimierza Dziewońskiego, wciąż – mimo upływu dziesięcioleci – niewykorzystany, a w literaturze anglojęzycznej nieznany.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metodologia prac awansowych a tożsamość polskiej geografii społeczno-ekonomicznej – wybrane kwestie problemowe

Celem artykułu jest próba oceny poziomu metodologicznego polskich prac awansowych młodego pokolenia geografów społeczno-ekonomicznych w kontekście utrzymania tożsamości dyscypliny, w sytuacji starzenia się oraz odchodzenia seniorów – liderów dotychczasowych przemian geografii. Na pokoleniu doktoryzujących się i habilitujących się osób ciąży wymóg nie tylko utrzymania dotychczasowego poziomu teoretyczno-metodologicznego dyscypliny, ale również jej rozwoju.Poczucie własnej tożsamości środowiska geografów jest nie tylko istotnym elementem identyfikacyjnym dyscypliny, ale stanowi jedną z ważnych składowych poziomu rozwoju metodologicznego. Metodologia determinuje nie tylko poprawność formalną prowadzonych badań naukowych, ale poprzez stały rozwój kadrowy pozwala rozwijać warsztat metodyczny i konceptualizację dotychczasowego stanu wiedzy. Dlatego tak ważna jest odpowiednia jakość metodologiczna prac awansowych. Przegląd reprezentacyjnego zbioru prac habilitacyjnych z geografii społeczno-ekonomicznej ostatniego dziesięciolecia pozwala zauważyć szereg mankamentów, niedoskonałości powstałych zarówno z winy autorów, jak i zmieniających się zewnętrznych uwarunkowań funkcjonowania nauki. Wyraźny spadek zainteresowania metodologią wśród geografów wynika nie tylko z odchodzenia najstarszej grupy badaczy mających szersze spojrzenie na kwestię integralności wiedzy geograficznej, zdających sobie także sprawę z konsekwencji nadmiernej specjalizacji. Widoczny jest niedostatek odwoływania się do pojęć kluczowych warunkujących powiązania między geografią fizyczną a społeczno-ekonomiczną. Wielu badaczy wskazuje tutaj na częsty brak integrującego pojęcia regionu geograficznego i środowiska geograficznego. Niepokój budzi też coraz szersze mówienie o produkcji badań naukowych, podkreślanie liczby opublikowanych prac i uzyskanych z nich punktów, w mniejszym stopniu skupianie się na jakości badań.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prawo do przedmieść. Dylematy inkorporacji terenów podmiejskich na przykładzie miasta Opola

Artykuł podejmuje próbę spojrzenia na proces suburbanizacji oraz relacje miasta centralnego i strefy podmiejskiej z punktu widzenia polityki terytorialnej i procesu powiększania granic administracyjnych miast. Główny akcent położono na uwarunkowania prawne inkorporacji przedmieść i prawo samorządów lokalnych do ochrony własnych granic. Na podstawie analizy prawa europejskiego i krajowego stwierdzono luki prawne w postępowaniu administracyjnym, które mogą powodować upowszechnienie się aneksji przedmieść i podważanie prawa społeczności lokalnych do ochrony granic terytorialnych. Jako studium przypadku zaprezentowano proces powiększenia granic Opola, zwieńczony przychylną dla władz miasta decyzją Rady Ministrów, wbrew woli społeczności lokalnych gmin podmiejskich. Decyzja ta wywołała konflikt społeczny, u którego źródeł leżą zarówno deficyty prawne, różne interesy ekonomiczne, jak i niedostateczny dialog pomiędzy zainteresowanymi samorządami. Artykuł kończą wnioski i rekomendacje dotyczące bardziej systemowego rozwiązywania problemów zmian terytorialnych i zwiększenia transparentności podejmowanych w tej sprawie decyzji.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Krajobraz kulturowy a zmieniające się narracje tożsamości miasta – przypadek Gliwic

Celem artykułu jest pokazanie, jak zmieniła się od połowy XVIII w. w krajobrazie kulturowym miasta Gliwic rola odgrywana przez różne narracje tożsamości o zasięgu lokalnym, regionalnym (górnośląskiej i kresowiackiej), narodowym (głównie polskiej i niemieckiej) i ponadnarodowym (religijnej i socjalistycznej). Autorzy dokonują analizy, w jakim stopniu poszczególne rodzaje tożsamości znajdowały wyraz w nazwach ulic, symbolicznych obiektach oraz funkcjach i znaczeniu nadawanym budynkom. Pokazują, jakie elementy tożsamości wykazywały względną trwałość (ciągłość) w czasie pomimo zachodzących zmian politycznych, oraz oceniają, jaką rolę w kształtowaniu krajobrazu kulturowego miasta odgrywały różne grupy interesariuszy, w tym władze państwowe i lokalne, podmioty gospodarcze i organizacje społeczne.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ekstraktywizm jako główna strategia zawłaszczania ziem pod nowe inwestycje. Konflikty społeczne w turystycznym regionie Bahia de Tela w Hondurasie

Artykuł porusza kwestie zagrożenia wysiedleniem i przemocą stosowanymi wobec ludności miejscowej – Garifuna w Hondurasie, w kontekście procesów rozwojowych opartych na intensywnej eksploatacji zasobów naturalnych. Zakłada, że ludność Garifuna poddana jest procesom rugowania z zajmowanych ziem i spychania na margines życia gospodarczego w regionie turystycznym, gdzie władze, nie respektując prawa własności wspólnotowej, stosują przemoc i prześladowania celem przejęcia kontroli nad jej terytorium. Celem artykułu jest analiza przypadku regionu Bahia de Tela nad Morzem Karaibskim w kontekście często wdrażanej w krajach rozwijających się polityki ekstraktywizmu.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Postsekularyzm w badaniach geograficznych

Celem artykułu jest prezentacja stanu badań geograficznych prowadzonych w nurcie postsekularyzmu. Geografia zaliczana jest do grupy tych dyscyplin naukowych, które jako jedne z pierwszych włączyły się w postsekularny dyskurs, nawiązując w warstwie teoretycznej do myśli Jürgena Habermasa. Geografowie w swoich badaniach podkreślają, że pomimo obserwowanego stopniowego powrotu religii do przestrzeni publicznej sekularyzacja i desekularyzacja mogą występować jednocześnie. Geografia wzbogaca myśl postsekularną o analizę interakcji sekularyzmu i sakralności w przestrzeni. Ważnym tematem badań jest wpływ symboliki lub kodu kulturowego na wyrażenie religijnej tożsamości osób i miejsc, ze szczególnym uwzględnieniem przestrzeni miejskiej. W badaniach geograficznych zwraca się też uwagę m.in. na kapitał duchowy człowieka (VBA) oraz działalność organizacji opartych na wierze (FBOs), których wolontariusze – o różnych tożsamościach religijnych – pracują na rzecz wykluczonych grup społecznych.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Turystyka uzdrowiskowa w Polsce – rozważania nad istotą, determinantami i przyszłością

Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych zagadnień z zakresu turystyki uzdrowiskowej, elementów oferty uzdrowisk, determinantów i perspektyw rozwoju turystyki uzdrowiskowej. Turystyka uzdrowiskowa staje się jedną z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin turystyki. Związane jest to z pewnością ze starzeniem się społeczeństwa, rosnącą świadomością seniorów i modą na zdrowy styl życia oraz wzrostem zamożności społeczeństwa. Największym wyzwaniem, przed jakim stoją polskie uzdrowiska, jest wyjście poza świadczenie usług stricte leczniczych i przygotowanie się na nowego odbiorcę – nie tylko pacjenta, ale i turysty. W artykule dokonano analizy piśmiennictwa krajowego i zagranicznego oraz danych statystycznych i wniosków z własnej obserwacji.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjał turystyczny Aten w opinii  ich mieszkańców

Celem artykułu jest zaprezentowanie opinii mieszkańców Aten na temat postrzegania przez nich potencjału turystycznego swojego miasta. Wraz z przedstawieniem dynamiki rozwoju turystyki w Grecji w ostatnich 20 latach scharakteryzowano turystów zagranicznych i ich oczekiwania w odniesieniu do potencjału turystycznego. Wyniki badań własnych przeprowadzonych w 2020 r. wśród 151 mieszkańców Aten wskazały na wysoki potencjał turystyczny miasta w opinii mieszkańców stolicy Grecji. Pokazały również pozytywne nastawienie do turystów odwiedzających to miasto. Za największe atrakcje stolicy Grecji uznane zostały liczne zabytki i miejsca historyczne. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego i obserwacji, a jako narzędzie badawcze kwestionariusz ankiety.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zaangażowanie społeczne w procesie odnowy wsi i miasta na przykładzie gminy Międzybórz

W gminie Międzybórz na skutek inicjatywy oddolnej zaczęło ponownie funkcjonować partnerstwo lokalne, które zrzesza m.in. burmistrza, sołtysów, lokalne fundacje i organizacje pozarządowe. Projekty społeczne stały się impulsem do próby podjęcia współpracy ze wszystkimi aktorami na obszarze jednostki. Odpowiedzią na potrzebę zrzeszania się okazało się partnerstwo lokalne, którma służyć współdziałaniu różnych podmiotów na rzecz danego obszaru. Celem publikacji jest przedstawienie procesu powstawania partnerstwa lokalnego w gminie Międzybórz i jego wpływu na proces odnowy wsi oraz rozwój lokalny gminy. Wyniki badań zwracają uwagę na rangę aspektu społecznego w rozpoczęciu i kontynuowaniu procesu odnowy wsi oraz rozwoju lokalnego ze szczególnym uwzględnieniem zaangażowania społecznego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Projektowanie uniwersalne w procesie rewitalizacji. Przykład odnowy ulicy św. Marcin w Poznaniu z perspektywy Poznańskiej Mapy Barier

Ulica św. Marcin w Poznaniu stanowiła niegdyś jedno z ważniejszych miejsc na mapie Poznania, które tętniło życiem. Aby przywrócić dawny charakter przestrzeni, ulicę objęto projektem rewitalizacyjnym Centrum I, którego celem była rewaloryzacja przestrzeni publicznej, odnowa infrastruktury technicznej oraz uspokojenie ruchu samochodowego. Po zakończeniu prac remontowych i oddaniu części ulicy św. Marcin do użytku pojawiło się wiele opinii użytkowników badanej przestrzeni, mówiących, że jest ona wciąż niedostępna ze względu na obecność barier architektoniczno-urbanistycznych. Celem artykułu jest przedstawienie, jak działania rewitalizacyjne wpłynęły na poziom dostępności przestrzeni ulicy św. Marcin w Poznaniu. Autorzy odpowiedzą na pytanie, czy projekt rewitalizacyjny został stworzony i zrealizowany z uwzględnieniem zasad projektowania uniwersalnego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przegląd działalności wybranych komitetów rewitalizacji w województwie wielkopolskim

W artykule przedstawiono przegląd działalności czterech wybranych komitetów rewitalizacji w województwie wielkopolskim. Cztery wybrane studia przypadków reprezentują zróżnicowane pod kątem formy oraz wielkości jednostki samorządowe. Omówiono również wyniki badań Głównego Urzędu Statystycznego nad komitetami rewitalizacji działającymi w Polsce w 2017 r.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Pozycja konkurencyjna województwa wielkopolskiego wobec poziomu realizacji celów strategii „Europa 2020”

Strategia „Europa 2020” wyznaczyła nowe cele w zakresie podnoszenia konkurencyjności i przyspieszenia rozwoju regionów i krajów UE. Kończąca się dekada uzasadnia dokonywanie ocen, które należy bezwzględnie powiązać z analizą wskaźników wyznaczonych przez KE w ramach trzech priorytetów strategii, tj. inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju. Z przedstawionych w artykule badań wynika, że obszarem, w którym Polska zdecydowanie plasuje się na ponadprzeciętnej pozycji w stosunku do innych krajów UE, jest edukacja, natomiast w przypadku województwa wielkopolskiego jest to udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto i udział osób zatrudnionych w wieku 20–64 lat. W dalszym ciągu jednak konkurencyjność polskich regionów, w tym Wielkopolski, klasyfikowana w ramach Indeksu Regionalnej Konkurencyjności oceniana jest bardzo nisko.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wsparcie społeczne w ocenie rodziny dziecka z głęboką niepełnosprawnością intelektualną

Artykuł prezentuje wybraną część szeroko zakrojonych badań autorki na temat problemów wychowania związanych z wychowaniem dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną. Analiza jakościowa zebranego przez autorkę materiału empirycznego traktuje na temat problematyki dotyczącej trudności z jakimi spotykają się rodzice dzieci, u których zdiagnozowano głęboką niepełnosprawność intelektualną. Celem opracowania jest ukazanie subiektywnej oceny uzyskiwanego i oczekiwanego wsparcia rodziców dzieci z głęboką niepełnosprawnością. Rodzice w swoich relacjach wskazują na potrzebę wsparcia instytucjonalnego. Instruktarzu w pierwszych miesiącach po diagnozie oraz pomocy w opiece na dzieckiem. W pierwszej fazie adaptacji do niepełnosprawności własnego dziecka mówią o braku wsparcia ze strony specjalistów szczególnie lekarzy i pielęgniarek. Brakuje również pomocy ze strony psychologów oraz pedagogów. Rodzice chwalą głównie wsparcie ze strony współmałżonka i rodziny pochodzenia oraz innych rodziców spotkanych na korytarzach szpitali oraz placówek specjalistycznych, którzy uporali się  już z faktem narodzin dziecka z głęboką niepełnosprawnością. Ze względu na małą liczbę dostępnych w literaturze przedmiotu badań, traktujących na temat rodzin z dziećmi z głęboką niepełnosprawnością, warto podejmować dalsze badania w przedstawionym obszarze.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Psychospołeczne konsekwencje pandemii koronawirusa (COVID-19) u dzieci i młodzieży – przegląd wybranych opracowań

Przedstawiony artykuł zawiera przegląd najnowszej literatury związanej z pandemią COVID-19, której doświadczają ludzie na całym świecie. Szczególna uwaga zwrócona jest na dzieci i młodzież, ich funkcjonowanie w czasie tego kryzysu, możliwe psychospołeczne konsekwencje pandemii. Poruszono także trudności dotykające dzieci obarczone większym ryzykiem doświadczania konsekwencji tej obecnej sytuacji – dzieci i młodzież z najuboższych rodzin, z zaburzeniami psychicznymi, z niepełnosprawnością intelektualną. Okazuje się też, że dzieci rodziców pracujących na tzw. „pierwszej linii” walki z koronawirusem mają specyficzne problemy w czasie pandemii. Proponowane są w literaturze – i opisane tu wybrane – ewentualne rozwiązania mogące pomóc minimalizować w perspektywie zarówno krótko-, jak i długofalowej psychospołeczne Konsekwencje COVID-19 u dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nierówności płci w odniesieniu do edukacji

Artykuł podejmuje próbę ukazania nierówności płci w branży edukacyjnej. Stereotypy wynikające z płci mogą wpływać na zachowania i praktyki stosowane przez nauczycieli. Wiele podręczników zawiera historie i obrazy odzwierciedlające stereotypowe role i działania kobiet, mężczyzn, dziewcząt i chłopców. W części pierwszej Autor skupia się przede wszystkim na wyjaśnieniu znaczenia dyskryminacja z powodu płci oraz określa rodzaje i formy dyskryminacji. Dokonuje również analizy struktury zatrudnienia nauczycieli według płci w poszczególnych województwach oraz wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, co może mieć wpływ na wybór zawodu przez osoby niebędące głównymi żywicielami rodziny. Artykuł może być głosem w dyskusji na temat strategii polityki równości płci także w sektorze edukacji.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dychotomia postaw nauczycieli wobec uczniów agresywnych

Agresja młodzieży pozostaje w zainteresowaniu pedagogów, psychologów i socjologów z uwagi na problemy jakie sprawiają oni w rzeczywistości szkolnej. Wychowawcy klas są osobami, którzy najczęściej podejmują działania w przeciwdziałaniu i minimalizowaniu agresji swoich podopiecznych. W niniejszym artykule koncentruję się na przybliżeniu typologii postaw wychowawców klas wobec uczniów agresywnych uzyskaną w wyniku przeprowadzonych badań własnych.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wsparcie i organizacja pomocy psychologiczno - pedagogicznej uczniom z zaburzeniami psychicznymi

Wsparcie psychospołecznego rozwoju dzieci i młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych jest jednym z podstawowych zadań współczesnej szkoły. Wspomniane działania wspomagające są szczególnie ważne w przypadku uczniów, którzy ze względu na zaburzenia zachowania i emocji, chorobę przewlekłą, sytuacje kryzysowe będą też traumatyczne, nie są w stanie sprostać zadaniom oraz wymaganiom stawianym przez szkołę, uwzględnionym w podstawie programowej. Należy podkreślić, że szeroko rozumiane zaburzenia psychiczne u uczniów są nie tylko istotnym problemem natury medycznej, ale powinny również stanowią szczególnie ważny przedmiot zainteresowania wszystkich pedagogów oraz psychologów szkolnych. Dlatego też istotne jest określenie skali problemu we współczesnej szkole oraz stanu podejmowanych działań prewencyjnych oraz zaradczych w postaci wsparcia psychologiczno-pedagogicznego kierowanego do wspomnianej grupy uczniów, a także ich rodzin. Wskazanie możliwości oraz ograniczeń w tym zakresie wydaje się być priorytetowym zadaniem nauk o wychowaniu, w tym pedagogiki specjalnej, a ujmując ściślej pedagogiki terapeutycznej (leczniczej).

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczyciele szkoły ogólnodostępnej wobec różnorodnych potrzeb edukacyjnych uczniów – doświadczane trudności a źródła wsparcia

Artykuł przedstawia wyniki badań 152 nauczycieli szkół podstawowych, których celem było poznanie sytuacji trudnych wynikających z realizacji różnorodnych potrzeb edukacyjnych uczniów, a także ocen wsparcia zawodowego respondentów. Istotą tekstu stanowi analiza zależności korelacyjnych między analizowanymi zmiennymi. Uzyskane wyniki pokazują niewielką zależność między natężeniem trudności deklarowanych przez nauczycieli i ocenę możliwości uzyskania wsparcia zawodowego, jego dostępności i efektywności.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zastosowanie modelu Pozytywnej Interwencji i Wspierania Zachowań w pracy edukacyjnej i wychowawczej z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

W artykule przeanalizowano pochodzenie, zastosowanie i skuteczność modelu Pozytywnej Interwencji i Wspierania Zachowań (PBIS), który jest powszechnie stosowany w Stanach Zjednoczonych od dwudziestu lat. To oparte na badanych podejście ma na celu wspieranie dzieci i młodzieży w zakresie ich potrzeb wynikających z trudności w zachowaniu (Horner et al., 1990). Model PBIS powstał z myślą o udzieleniu niedyrektywnego wsparcia osobom z niepełnosprawnością, ale od lat 90 XX w. znalazł również zastosowanie w tworzeniu efektywnych interwencji i programów na trzech poziomach wsparcia w pracy ze wszystkimi dziećmi, co potwierdzają badania naukowe. Autorzy artykułu zajmują się analizą stosowania modelu PBIS z teoretycznego punktu widzenia, ale też podejmują próbę pokazania praktycznych konsekwencji jego zatasowania w realiach polskiej szkoły.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Możliwości zastosowania fotografii w terapii dorosłych osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną

Fotografoterapia jest niewątpliwie rozległym i zróżnicowanym rodzajem terapii, w którym podstawową rolę odgrywa fotografia. Niniejszy tekst traktuje o możliwości zastosowania fotografii w pracy terapeutycznej z dorosłymi osobami z niepełnosprawnością intelektualną. W obszarze działań terapeutycznych fotografoterapia umiejscawiana bywa najczęściej w działaniach z zakresu arteterapii w których istotny jest produkt końcowy (wytwór) a tym samym często pomijane bywają inne funkcje fotografii mające ogromny potencjał w pracy rozwojowej. Tekst ten jest próbą odpowiedzi na pytanie, czym może być fotografia w terapii dorosłych osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną i jak może być ona wykorzystywana w samym procesie terapeutycznym.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika