rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Aktywność fizyczna w czasie wolnym studentów Instytutu Ochrony Zdrowia PWSZ w Tarnowie

Wstęp: Ruch, poza wspomaganiem prawidłowego funkcjonowania organizmu jest naturalną potrzebą każdego człowieka, a podejmowany systematycznie przynosi wiele korzyści zdrowotnych. Celem badań było określenie poziomu aktywności fizycznej w czasie wolnym oraz wykazanie preferowanych form ruchu wśród studentów. Materiał i metody: Badania przeprowadzono w roku akademickim 2017/2018 wśród studentów I-go rocznika Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie, na kierunkach: wychowanie fizyczne, fizjoterapia i pielęgniarstwo. Ogółem przebadano 209 studentów, w tym 153 kobiety (73,2%) i 56 mężczyzn (26,8%). W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, a do zebrania materiału empirycznego wykorzystano ankietę. Wyniki: Badania wykazały, że poziom aktywności fizycznej studentów był zróżnicowany zarówno pod względem płci jak i kierunku studiów. Większość (66,5%) respondentów prezentowało niski poziom aktywności fizycznej. Kobiety najczęściej ćwiczyły pływanie (22,2%) i bieganie (13,1%), a mężczyźni preferowali piłkę nożną (32,1%), ćwiczenia na siłowni (17,9%) oraz podobnie jak kobiety pływanie (14,3%). Wnioski: Na podstawie wyników badań i sformułowanych wniosków można stwierdzić, iż podejmowanie zdecydowanych i skutecznych działań w kształtowaniu u dzieci i młodzieży pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej oraz przygotowywaniu ich do całożyciowej dbałości i troski o ciało, powinno być priorytetem.

Czasopismo: Health Promotion & Physical Activity
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zdrowiu
Wpływ pandemii (COVID-19) na zmianę modeli biznesowych na przykładzie branży bankowej Polsce

Z uwagi na fundamentalną digitalizację życia społeczno/gospodarczego przybiera na skali „on” i „offlinowy” obraz świata. Analizując zaś wpływ trwającej pandemii na segmentację rynków światowych coraz głębsze stają się zakłócenia w funkcjonowaniu niektórych branż, sektorów i całych gospodarek. Wymienione zjawiska w ostatnim okresie przenikały się akcelerując pojawienie się nowych regulacji i polityk. Rozprzestrzenianie COVID-19 doprowadziło do dysfunkcji znanego ekosystemu, a destrukcyjna siła izolacji człowieka i lockdown gospodarek istotnie wpłynęły na zachowania społeczeństw i rządów. Zmiany ujawnił obszar megatrendów, konsumenckich nawyków i ogólnoświatowych łańcuchów dostaw. Wiele klientocentrycznych firm responsywnie redefiniowało swoje strategie, a sektor finansowy zwłaszcza banki miał odegrać ważną rolę w amortyzowaniu szoku, dostarczając niezbędnych kredytów dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Tymczasem te same instytucje doznały kapitałowej i płynnościowej destabilizacji z powodu tworzonych rezerw na podwyższone ryzyko, działanie w warunkach historycznie niskich stóp procentowych i mniejszych interakcji z klientami. Nieoczekiwanie pandemia stała się kolejną determinantą nowej jakości procesów, zjawisk i modeli biznesowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Pandemia – nowe możliwości czy kolejne ograniczenia dla start-upów?

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie procesu przeobrażania pomysłu w biznes w czasie pandemii, a także próba oceny możliwości i wskazanie barier jakie stawia przed przedsiębiorcą aktualna sytuacja epidemiczna. Przeanalizowano dostępne obecnie instrumenty wsparcia (finansowe i pozafinansowe) dostępne dla firm. W ramach pracy przeprowadzono wywiad z dwójką przedsiębiorców, przedstawicieli firm z różnych branż, które znajdują się na innych etapach rozwoju i wzrostu (aktualnie otwierany biznes i start-up z 10-letnim stażem) o tym czy i jak wpływa na nich pandemia. Wnioski płynące z tego badania, pozwoliły również na opracowanie zestawu dobrych praktyk dla wszystkich tych, którzy mają pomysł na nowy biznes w nowej i pełnej niewiadomych rzeczywistości.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Potrzeby szkoleniowe w opinii sprzedawców handlu detalicznego

W artykule przedstawiono wyniki badań potrzeb szkoleniowych sprzedawczyń i sprzedawców pracujących w handlu detalicznym (300 osób, 295 kobiet, 5 mężczyzn). Badania przeprowadzono na terenie całej Polski w okresie IX 2019 – XII 2020. W badaniach wykorzystano kwestionariusze wywiadu i ankiety PAPI.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
"Charisteria" i historia. Polemika Jerzego Pelca z estetyką Władysława Tatarkiewicza

W ofiarowanej Władysławowi Tatarkiewiczowi księdze pamiątkowej Charisteria
(1960) znalazła się krytyka jego estetyki dokonana przez Jerzego
Pelca. Merytorycznie spór dotyczył pojęć „formy” i „treści” zastosowanych
do dzieł sztuki literackiej i dzieł sztuki plastycznej. Według Tatarkiewicza,
dzieła plastyczne mają „formę A”, rozumianą jako układ elementów zmysłowych,
a dzieła literackie „formę B”, czyli są zbiorem znaków językowych.
„Formie B” przysługuje zawsze „treść”, której dzieła plastyczne są pozbawione.
Jerzy Pelc wysunął wobec tej koncepcji uwagi krytyczne z perspektywy semiotyki logicznej. Według Pelca, znaki językowe spełniają trzy równorzędne
funkcje językowe: (1) znaczą, (2) oznaczają i (3) wyrażają – co odpowiednio
różnicuje pojęcie „treści”. Dzieła plastyczne również mogą spełniać te funkcje,
ponieważ w ramach ogólnej teorii znaku, jaką jest semiotyka logiczna, znakami
są zarówno „znaki ikoniczne” (dzieła plastyczne), jak i „znaki symboliczne”
(dzieła literackie). Z punktu widzenia historii filozofii, książka Charisteria była
w epoce marksizmu oazą filozofii tradycyjnej, przedwojennej. Spór między
W. Tatarkiewiczem i J. Pelcem przebiegał we wspólnej tradycji szkoły lwowsko-
warszawskiej, choć toczył się pomiędzy jej skrzydłem lewym, nastawionym
rygorystycznie i scjentystycznie (Pelc), a skrzydłem prawym, nastawionym
bardziej tolerancyjnie i humanistycznie (Tatarkiewicz).

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Bitcoin jako najpopularniejsza kryptowaluta na świecie

Na przestrzeni ostatnich lat wzrosło zainteresowanie kryptowalutami zarówno w Polsce jak i na świecie. Ponadto temat kryptowalut stał się tematem modnym i kontrowersyjnym jednocześnie. Dla społeczeństwa bitcoin to innowacyjność, która może zmienić przyszłość finansów oraz stać się okazją do osiągania zysku dzięki zmienności aktywów. Założeniem opracowania jest przybliżenie pojęcia kryptowaluty w kontekście historycznym i funkcjonalnym. Celem niniejszego artykułu jest określenie istoty i zasad funkcjonowania kryptowaluty bitcoin wraz ze wskazaniem jej wad i zalet oraz czynników ryzyka.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Covid – czarny łabędź koniunktury w perspektywie najbliższych 2 lat (rozważania słuchaczy Programu MBA)

Na progu 2021 roku stało się jasne, że pandemia Covid-19 to czarny łabędź światowej gospodarki, który uruchomił nieoczekiwanie najbardziej dystopijny scenariusz rozwoju koniunktury. Wprawdzie już od 2018 roku, po blisko dziesięciu latach dobrej koniunktury świat oczekiwał zwrotu w cyklu koniunkturalnym, to jednak nikt nie mógł przypuszczać, że zapalnikiem kolejnego kryzysu będzie koronawirus i tzw. lock down. Rok 2020 gospodarka światowa kończy z ujemnym wynikiem, a w niektórych gospodarkach recesja odnotowała nienotowane nigdy wcześniej rozmiary. Na tle takiej scenerii ważne staje się pytanie o możliwe perspektywy rozwoju recesji w globalnej gospodarce. Ekonomiści, eksperci i analitycy licytują się aktualnie w sprawie czasu trwania koronakryzysu i jego modelu. Podczas gdy jedni uważają, że gospodarka szybko odbije i recesja przebiegnie w modelu V-kształtnym, inni, defetystycznie zakładają, że musimy się przygotować na długotrwały i głęboki kryzys gospodarczy o rozmiarach i skutkach nieznanych dotychczas (model L-kształtny recesji) . Celem tego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o najbardziej prawdopodobny scenariusz rozwoju aktualnej fazy cyklu koniunkturalnego. Artykuł stawia sobie więc za zadanie próbę odpowiedzi na pytanie czy koniunktura odbije szybko i recesja przebiegnie w modelu V-kształtnym, czy – jak twierdzą pesymiści – należy się przygotować na długotrwały i głęboki kryzys gospodarczy o nieznanych konsekwencjach. Odpowiedzi tej, autorka poszukuje w rozważaniach słuchaczy programu Executive MBA Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu. Konwencja tego artykułu nawiązuje do serii jemu podobnych , publikowanych już na łamach „Firma i Rynek” i polega na demonstracji poglądów i wypowiedzi słuchaczy, wyrażonych w postaci esejów na temat: Kryzys Covid – długotrwała recesja czy szybkie odbicie? – perspektywy 2021-2022. Wydaje się, że forma eseju doskonale sprawdza się jako płaszczyzna zaprezentowania punktu widzenia, doświadczeń czy refleksji autorów, a nawet pozwala na budowanie prognoz czy projekcji. Całość zgromadzonego materiału została uporządkowana, zredagowana i opatrzona przez redaktora odpowiednimi komentarzami i konkluzjami i jest publikowana za zgodą autorów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Propozycja metody wspomagającej wybór miernika taksonomicznego na przykładzie oceny atrakcyjności giełd kryptowalut

W niniejszej pracy zaproponowano metodę wyboru miernika taksonomicznego spośród wielu mierników opisujących analizowane zjawisko. W pracach dotyczących zastosowania mierników taksonomicznych często prezentowane są rankingi uzyskane za pomocą kilku różnych mierników. Ocena zgodności rankingów dokonywana jest m. in. za pomocą współczynników korelacji Spearmana, natomiast kwestia wyboru finalnego reprezentanta (miernika taksonomicznego i rankingu obiektów uzyskanego na podstawie jego wartości) jest zazwyczaj pomijana. Zaproponowana metoda wyboru finalnego miernika taksonomicznego uwzględnia zarówno stopień podobieństwa rankingu uzyskanego na podstawie wartości tego miernika do innych rankingów jak również zdolność miernika do grupowania obiektów. Ponadto wykorzystano grupowanie hierarchiczne połączone z metodą k-średnich do identyfikacji podzbiorów obiektów (tu: giełd walut kryptograficznych) podobnych pod względem wartości miernika taksonomicznego. Grupowanie hierarchiczne umożliwia podział obiektów na taką liczbę grup, jaka wyraźnie uwidoczni się na uzyskanym dendrogramie, zamiast popularnego w literaturze przedmiotu, „sztywnego” podziału na cztery grupy wg średniej i odchylenia standardowego wartości miernika (który nie zawsze jest optymalny). W analizowanym przykładzie metoda Warda została zastosowana do wyznaczenia początkowej liczby i środków (centroidów) grup, wykorzystanych następnie w metodzie k-średnich. Wykorzystanie dodatkowo metody k-średnich umożliwiło poprawę jakości grupowania w porównaniu z użyciem tylko metody Warda.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ekonomiczne konsekwencje zmian procedur dla usług transportowych po Brexitcie

Towarowy transport drogowy stanowi znaczącą część systemu transportowego Polski i całej Unii Europejskiej. Artykuł przedstawia nowe wymogi związane z usługami przewozowymi do Wielkiej Brytanii po opuszczeniu UE oraz identyfikuje nowe koszty, których konieczność poniesienia związana jest ze spełnieniem procedur i obostrzeń przy świadczeniu usług przez przewoźników. Nowe zasady dla przemieszczania się towarów mają wpływ na strukturę kosztów polskich przewoźników oraz na schemat, wartość i w konsekwencji na jakość wykonywanych usług przewozowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Antropologia kartezjańska, czyli o poszukiwaniu „prawdziwego człowieka”

Zagadnienie człowieka jest u Descartes’a niejednoznaczne, ponieważ jego rozważania
dotyczą najczęściej duszy i ciała branych z osobna. Konsekwencją takiego
dualizmu jest rozwój kartezjanizmu albo w kierunku spirytualizmu Malebranche’a,
albo materializmu La Mettriego i Condillaca. W artykule rozważam zasady czy
racje dla tych dwóch linii rozwojowych. Jednak największą wartość upatruję
w odnajdywaniu śladów „prawdziwego człowieka” Descartes’a, którego dualistyczna
filozofia praktycznie pomija. Mamy zatem człowieka jako umysł, człowieka
jako ciało, oraz człowieka jako złożenie ciała i umysłu. Dysponujemy również
koncepcją człowieka jako wolnego i afirmującego swe istnienie poprzez wybór.
Jedną z alternatyw tego wyboru jest byt, drugą nicość. Prowadzi to ostatecznie
do planu myśli prywatnej, w której nieopisywalny dla nauki człowiek znajduje
największe ocalenie, ale w efekcie pozostaje znany tylko samemu sobie.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Koncepcja idei. Roman Ingarden contra Jean Hering

Koncepcja idei Romana Ingardena wiele zawdzięcza wypracowanej przez Jeana
Heringa teorii idei, istoty i jakości idealnych. Celem artykułu nie jest jedynie
prezentacja obszarów pokrewnych dla obu myślicieli i ukazanie twórczej
kontynuacji myśli Heringa dokonanej przez Ingardena, ale przede wszystkim
wskazanie na miejsca, w których rozchodzą się drogi obu koncepcji, i przedyskutowanie
motywów, dla których tak się stało. Perspektywa ta pozwala
zrozumieć powody zmiany stanowiska Ingardena w sprawie struktury idei,
a także racje, które stały za przyjęciem takiej a nie innej ostatecznej ich
postaci. Odmienność Ingardenowskiego projektu od wcześniejszych teorii idei
najwyraźniej uwidacznia się dzięki uznaniu zmiennych w zawartości idei i ich
doniosłej funkcji, co zresztą w opinii samego Ingardena stanowiło pewne
novum. W artykule nie zostały pominięte również liczne problemy związane
z typami i funkcją samych zmiennych.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Status embrionu ludzkiego według Arystotelesa

Dziedzictwo Arystotelesa stanowi istotny punkt w historii refleksji nad statusem
embrionu ludzkiego. Wypr acowana przez Stagirytę koncepcja rozwoju
prenatalnego człowieka wyznaczyła horyzonty myślowe nie tylko w dziedzinie
filozofii, ale także medycyny. Arystotelesowskie tezy z zakresu antropologii
były również fundamentem dla refleksji nad oceną moralno-prawną przerywania
ciąży. Celem analiz jest zrekonstruowanie statusu embrionu ludzkiego
według Arystotelesa w oparciu o trzy fundamentalne zagadnienia: natury
embrionu ludzkiego, jego animacji oraz natury duszy. Podjęta zostaje również
próba wykazania zależności między tymi zagadnieniami. Przesłanki empiryczne
stanowią bazę wyjściową dla analizy kategorii filozoficznych zogniskowanych
przede wszystkim na pojęciu „duszy rozumnej”. Koncepcja Arystotelesa
zakłada animację opóźnioną embrionu ludzkiego. Empiryczne i metafizyczne
kategorie znajdują odzwierciedlenie w głoszonych przez Arystotelesa poglądach
na temat dopuszczalności przerywania ciąży.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Donalda Davidsona obrona obiektywności

Artykuł przedstawia dokonane przez Donalda Davidsona przezwyciężenie
poglądu, jakoby poznanie rzeczywistości było możliwe wyłącznie poprzez
odniesienie do danej, przygodnej siatki pojęciowej i w konsekwencji nie
mogło nosić miana „obiektywnego”. Davidson atakuje ową tezę, wskazując,
że niesie ona ze sobą presupozycję, którą sama wyklucza. Poruszony zostaje
również problem przekładu, gdzie Davidson twierdzi, że już rozpoznanie
lokalnej nieprzekładalności zakłada znajomość wielu przypadków przekładalności.
Sama metafora siatki pojęciowej „porządkującej” lub „organizującej” pozamentalną rzeczywistość zostaje przez Davidsona odrzucona poprzez
wykazanie, że używający jej relatywiści naruszają reguły kierujące poprawnym
użyciem owych słów w języku naturalnym. Po zarzuceniu prób ugruntowania
obiektywności w dowodzie na istnienie świata Davidson szkicuje
swój własny pogląd, zwracając naszą uwagę na sposób, w jaki obiektywność
manifestuje się w ludzkim doświadczeniu. Przy tej okazji powołuje się na
swoją ideę holizmu mentalnego, oraz nalega na niereistyczne podejście do
indywiduacji stanów mentalnych.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Formy krytycyzmu w nowożytnej filozofii - Kartezjusz, Hume i Kant

Krytycyzm, który pojawił się w nowożytnej filozofii, w istotnym stopniu
różnił się od swoich starożytnych i średniowiecznych odpowiedników. Celem
rozważań jest prezentacja wskazanych w tytule form krytycyzmu Kartezjusza,
Hume’a i Kanta, połączona z wykazaniem, że wszystkie one artykułowane
były w opozycji do dwóch głównych teoretycznych adwersarzy, tj. dogmatyzmu
oraz sceptycyzmu.

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Próby Abrahama

Niniejszy artykuł służy krótkiemu przeglądowi żydowskich źródeł rabinicznych w odniesieniu do Patriarchy Abrahama oraz jego doświadczeń życiowych, postrzeganych w judaizmie jako ciąg prób i testów. Od II wieku p.n.e. żydowscy autorzy uznawali szereg zdarzeń w życiu Abrahama za serię prób, stopniowo coraz bardziej wymagających i coraz trudniejszych. Poprzez te próby Bóg wypróbowywał Abrahama i jego wiarę w celu upewnienia się, że wybór Patriarchy był słuszny.. Abraham został im poddany w celu uświadomienia wszystkim, że był godny stać się założycielem narodu, oddanym służbie Bogu i wykonaniu misji powierzonej temu narodowi z Bożej woli. Zgodnie z rabiniczną tradycją ofiarowanie Izaaka było tylko jedną z wielu prób. Niniejszy artykuł, w oparciu o kilka wybranych, reprezentatywnych rabinicznych dzieł i komentarzy, przedstawi bliżej koncepcję tych prób oraz różnice, jakie można wskazać w źródłach w zakresie ich identyfikacji i kolejności.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
E-sport w perspektywie teologii mediów i komunikacji

E-sport stał zjawiskiem kulturowym, społecznym i gospodarczym. Interesującym przedmiotem badań jest osoba i wspólnota graczy wirtualnych, a skoro zatem podejmuje się analiz antropologicznych, pojawiają się również pytania natury teologicznej. E-sport jest również przedmiotem współczesnych nauk o komunikacji społecznej i mediach, w tym teologii komunikacji i mediów. W artykule podjęto próbę ustalenia nauki Kościoła katolickiego o mediach i komunikacji na temat e-sportu, jak również interpretacji teologicznej nie podjętych jeszcze w Magisterium zagadnień dotyczących zespołowych rozgrywek gier wideo w rzeczywistości wirtualnej. Zastosowano metodę teologii mediów i komunikacji oraz metodę jakościowej analizy i krytyki piśmiennictwa.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki społeczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki teologiczne
Ekoteologia prawosławna w ujęciu “zielonego patriarchy” Bartłomieja I

Przez ostatnie trzydzieści lat patriarcha Bartłomiej I dążył do wypracowania w świadomości prawosławnej wrażliwości na kwestie ochrony środowiska naturalnego. Liczne przygotowane przez niego inicjatywy doprowadziły do tego, że temat ten zaistniał na stałe w refleksji teologicznej, w kalendarzu liturgicznym, w modlitwach mnichów i wiernych Kościoła prawosławnego. Związani z patriarchatem konstantynopolitańskim działacze prawosławni propagują ideę ochrony środowiska, wcielają ją w życie, dając przykład innym środowiskom prawosławnym. Z pewnością nie jest to kwestia zakończona. Patriarcha Bartłomiej wciąż na nowo podejmuje działania na rzecz ekologii, głosi stale potrzebę uwrażliwienia się na świat natury i podjęcie działań w celu ochronienia go. Swoją działalnością rozpoczął bardzo współczesną aktywność Kościoła prawosławnego, pokazując, że teologia może i powinna podejmować kwestie współczesne. Rozświetlanie współczesnych problemów tradycją patrystyczną może doprowadzić do odświeżenia współczesnej dyskusji teologicznej i ożywienia jej w kontekście nowych wyzwań, jakie stoją przed Kościołem prawosławnym w XXI wieku. Dzięki jego aktywności na polu ekoteologii następne pokolenia ludzi Kościoła będą mogły korzystać z tego, co zostało już wypracowane, będą mogły rozwijać zagadnienia dotychczas nie podjęte i rozpocząć współpracę międzywyznaniową na rzecz budowania wrażliwości ekologicznej w Kościele. Najlepszym przykładem takiej działalności jest encyklika papieża Franciszka “Laudato Si”, w której wspominane jest nauczanie patriarchy Bartłomieja I o “konieczności wyrażenia skruchy z powodu braku naszej dbałości o planetę”[1]. Pozostaje jedynie mieć nadzieję, że przyszłe pokolenia będą czerpały z dziedzictwa, jakie patriarcha Bartłomiej wypracował przez ostatnie trzydzieści lat.
 
[1] Encyklika Laudato Si’ Ojca Świętego Franciszka poświęcona trosce o wspólny dom, 24.05.2015, online: https://www.vatican.va/content/francesco/pl/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si.html, dostęp: 11.06.2021.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wprowadzenie zastępczych (substytutów) rodziców chrzestnych przez Konferencję Episkopatu Polski a możliwe sytuacje analogiczne poza przypadkami przysposobienia

W wielu przypadkach praktyki duszpasterskiej pojawiają się sytuacje, w których rodzice chrzestni nie mogą, nie chcą pełnić swojego zadania lub nie zostali wyznaczeni przez rodziców lub prawnych opiekunów. W konsekwencji tego dziecko, a nawet dorosły w najbliższym czasie od chrztu nie może otrzymać „pomocy duchowej”, którą powinien być rodzic chrzestny wobec swojego chrześniaka.
W przypadku zadania chrzestnego można mówić o pewnego rodzaju analogii do urzędu kościelnego, a w konsekwencji można również stwierdzić istnienie „wakatu” zadania chrzestnego w przypadkach, kiedy nie ma nikogo, kto byłby powołany do udzielenia tej „duchowej pomocy” rodzicom lub prawnym opiekunom.
W rezultacie można mówić o pewnego rodzaju luce prawnej, ponieważ prawo powszechne nie podaje wprost rozwiązania tej kwestii prawnej. Pośrednio jednak można upatrywać rozwiązanie takiej sytuacji w możliwości wyznaczenia świadka bierzmowania, który nie jest chrzestnym. Jednakże to rozwiązanie, zawarte w prawie powszechnym, jest możliwe jedynie w momencie przystępowania do sakramentu bierzmowania. Dlatego można mówić dalej o luce prawnej, ponieważ są inne przypadki, w których ustanowienie zastępczej „pomocy duchowej” świadczonej przez tych, którzy pełnią zadanie rodziców chrzestnych, jest jak najbardziej wskazane. Dlatego w rozwiązaniu tej kwestii należy przywołać prawo partykularne obowiązujące w Polsce, które stosuje się w przypadkach przysposobienia

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Polski mesjanizm romantyczny

Mesjanizm jako ogólna idea wywodzi się z religii. Idea ta może jednak w różny
sposób przekładać się na poszczególne swoje elementy składowe. Nie wszystkie
te elementy muszą zawsze występować razem w poglądach danego myśliciela
czy artysty, którego jesteśmy skłonni uznawać za mesjanistę. Dla przykładu,
mesjanizmowi narodowemu nie musi towarzyszyć wiara religijna, a jeśli
towarzyszy, nie musi być ortodoksyjna. Dlatego niektóre z koncepcji polskich
mesjanistów mogą być nawet ze sobą sprzeczne pod względem szczegółowych
konsekwencji, wydobywanych z ogólnej idei mesjanizmu. Dla zobrazowania
wielości stanowisk zostają przypomniane i skomentowane wybrane
koncepcje „mesjanizmu poetów” (A. Mickiewicz, J. Słowacki, Z. Krasiński,
C. Norwid) i „mesjanizmu filozofów” (J. Hoene-Wroński, A. Cieszkowski,
K. Libelt, B. Trentowski).

Czasopismo: Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia