rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obrazy satelitarne jako źródło informacji o krajobrazie

W pracy wykonano badania struktury krajobrazu i kierunku zmian krajobrazowych
na obszarze miasta Krakowa, przy wykorzystaniu obrazów satelitarnych.
W tym celu wykonano kompozycje barwną, którą wykorzystano w dalszym
etapie pracy do przeprowadzenia klasyfikacji. Klasyfikację treści obrazów wykonano
w sposób nadzorowany, zgodnie z przyjętym przez użytkownika wzorcem klas.
Dokonano tego, wybierając obszary, które można uznać za reprezentatywne dla określonych
obiektów. Na podstawie badań omówiono i porównano dane, które stanowią
niezbędną informację o krajobrazie i użytkowaniu powierzchni Ziemi, wskazując na
możliwość wykorzystania obrazów satelitarnych w różnych dziedzinach nauki.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ nawadniania uzupełniającego i nawożenia azotem na jakość wczesnych odmian ziemniaka

Celem pracy było określenie wpływu nawadniania uzupełniającego i nawożenia azotem (0, 40, 80 i 120 N∙ ha-1) i przechowywania na wybrane parametry składu chemicznego bulw wczesnych odmian ziemniaków. Badania przeprowadzono w Kruszynie Krajeńskim pod Bydgoszczą w latach 2005-2007 na czarnej ziemi wytworzonej z piasku aluwialnego, zaliczanej do podtypu czarna ziemia zbrunatniała. Doświadczenie założono jako trójczynnikowe w układzie zależnym split-plot, w trzech powtórzeniach. Czynnikiem pierwszego rzędu były odmiany ‘Dorota’ i ‘Gracja’, czynnikiem drugiego rzędu było deszczowanie zastosowane w dwóch wariantach: W0- bez nawadniania (kontrola), W1 - deszczowanie na podtawie wskazań tensjometrów (nie dopuszczono do spadku potencjału wody w glebie poniżej -0,03 MPa). Czynnikiem trzeciego rzędu było zróżnicowane nawożenie azotowe: N0 = 0 kg N∙ ha-1, N1 = 40 kg N∙ ha-1, N2 = 80 kg N∙ ha-1, N3 = 120 kg N ∙ha-1. Stwierdzono, że zawartość suchej masy i skrobi była istotnie zróżnicowana dla badanych odmian, nawadniania, jak i dawek azotu po zbiorze i po przechowywaniu. Nawadnianie obniżyło istotnie zawartość suchej masy i skrobi oraz przyczyniło się do niewielkiego wzrostu poziomu witaminy C, cukrów redukujących i ogółem. Wzrastające dawki nawożenia azotem do 80 kg N ∙ha-1 spowodowały istotny wzrost suchej masy i skrobi, oraz (do 120 kg N ∙ha-1) istotny wzrost cukrów redukujących. Przechowywanie bulw spowodowało zwiększenie zawartości suchej masy, cukrów redukujących i ogółem, a spadek zawartości skrobi i witaminy C. Dla badanych odmian - ‘Dorota’ i ‘Gracja’ - dawką optymalną okazała się dawka 80 kg N∙ha-1.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Skuteczność eliminacji azotu w przydomowych oczyszczalniach z osadem czynnym

Celem badań było określenie skuteczności usuwania związków azotu
w dwóch przydomowych oczyszczalniach ścieków działających w oparciu
o technologię osadu czynnego. Ponadto określono wpływ temperatury
ścieków w reaktorach biologicznych na skuteczność eliminacji analizowanego
wskaźnika. Analizowane obiekty to oczyszczalnia ścieków Turbojet
EP-2 o przepustowości projektowanej od 1,2 do 1,8 m3·d-1, oraz oczyszczalnia
Turbojet EP-4 o przepustowości projektowanej 3,5÷5,0 m3·d-1. W okresie
badań oba obiekty były niedociążone hydraulicznie. Na podstawie badań
prowadzonych w latach 2008-2010 stwierdzono, że średnie stężenia azotu
ogólnego w ściekach surowych wynosiły 82,6 mgNog·dm-3 w oczyszczalni
Turbojet EP-2 oraz 102,0 mgNog·dm-3 w oczyszczalni Turbojet EP-4,
natomiast średnie stężenia azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych wynosiły
30,2 mgNog·dm-3 w oczyszczalni Turbojet EP-2 i 65,5 mgNog·dm-3
w oczyszczalni Turbojet EP-4. W okresie badań stwierdzono duże wahania
stężeń azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych, które wynosiły od 12,2
do 77,1 mgNog·dm-3 w oczyszczalni Turbojet EP-2 i od 15,3 do 130,7 mgNog
·dm-3 w oczyszczalni Turbojet EP-4. Świadczy to o niestabilnie zachodzących
procesach nitryfikacji i denitryfikacji. Duży wpływ na skuteczność
procesów unieszkodliwiających azot miała temperatura ścieków w reaktorach
biologicznych. Wpływ ten potwierdzono zależnością korelacyjną,
która w oczyszczalni Turbojet EP-2 była wysoka (rxy=0,67) a w oczyszczalni
Turbojet EP-4 bardzo wysoka (rxy=0,72). Skuteczność usuwania azotu ogólnego w oczyszczalni Turbojet EP-2 wyniosła średnio w okresie
badań 61,3%, natomiast w oczyszczalni Turbojet EP-4 36,2%. W obu analizowanych
obiektach w reaktorach biologicznych zaobserwowano duże
wahania temperatury ścieków. Najniższe temperatury ścieków oscylujące
w granicach 6÷8oC występowały w okresie 3 miesięcy w okresie rocznym,
co przekładało się na niską skuteczność oczyszczania w tym okresie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane aspekty turystyki zrównoważonej w województwie warmińsko-mazurskim

W dobie transformacji polskiej turystyki panuje powszechna opinia, iż
rozwój turystyki może być szansą rozwoju gospodarczego regionów. Niezwykle
istotną rolę w rozwoju turystyki przypisuje się walorom krajobrazowym i środowisku
naturalnemu. Czynnikiem decydującym o rozwoju gospodarki turystycznej
jest bogata oferta dotycząca walorów turystycznych, infrastruktury technicznej,
urządzeń podstawowych i uzupełniających.
Krytyczna reakcja na zwiększającą się ingerencję w zasoby naturalne oraz
społeczno-kulturowe, w powiązaniu z dążeniem do nieustającego wzrostu gospodarczego,
stała się podstawą do powstania koncepcji zrównoważonego rozwoju
w działalności turystycznej. W artykule zaprezentowano walory przyrodniczokrajobrazowe
województwa warmińsko-mazurskiego, wspomagające rozwój turystyki
zrównoważonej. Opracowanie stanowi próbę wskazania problemów związanych
z realizacją założeń turystyki zrównoważonej w województwie warmińskomazurskim.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prognoza dopływu rumowiska do zbiornika retencyjnego Włodzienin na rzece Troi

Praca dotyczy zbiornika retencyjnego Włodzienin na rzece Troi, zlokalizowanego
w województwie opolskim. Główną funkcją tego zbiornika jest ochrona
przed powodzią oraz nawadnianie rolnicze. Pojemność zbiornika przy normalnym
poziomie piętrzenia NPP wynosi 4 mln m3, a powierzchnia zalewu 86 ha. Budowa
tego zbiornika jest obecnie na ukończeniu, a początek jego napełniania przewiduje
się pod koniec 2007 roku. Autorzy przedstawili w pracy prognozę dopływu rumowiska
do zbiornika oraz oszacowali wielkość jego zamulenia w czasie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzenny wzorzec procesów urbanizacji w województwie dolnośląskim a zmiany strukturalne rolnictwa

Od czasu transformacji ustrojowej w 1989 roku, nastąpił wzrost gospodarczy,
i proces urbanizacji Polski, a to prowadziło do regionalnych i sektorowych
nierówności.
W pracy zbadano charakter związków pomiędzy rozwojem rolnictwa,
a procesem urbanizacji pod kątem zmian ich struktur przestrzennych w regionie
Dolnego Śląska. Przeprowadzono łączną analizę porównawczą wzorców struktury
przestrzennej obydwóch sektorów. Zidentyfikowano zmiany struktur rolnictwa
i urbanizacji w okresie ostatnich czternastu lat przy użyciu modelu złożonego –
cyklicznego, opartego o teorię kontaktów i projekcji sferycznej T. Zipsera. Praca
zawiera krótkie podsumowanie otrzymanych wyników i ich znaczenia dla polityki
przestrzennej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Propozycja oceny geoportali internetowych poziomu lokalnego

Krajowy system geoinformacyjny budowany jest w Polsce na trzech
poziomach: centralnym, regionalny i lokalnym. Poziomy systemu różnią się
zakresem opracowania i szczegółowością danych. Bazy danych systemów
informacji przestrzennnej poziomu lokalnego (powiatowego) są najbardziej
szczegółowe. Rewolucja cyfrowa oraz obowiązujące przepisy prawne (Ustawa
o infrastrukturze informacji przestrzennej) powodują, że obecnie dynamicznie
rozwijają się urzędowe witryny internetowe udostępniające różnorodne mapy
tematyczne. W pracy przedstawiono propozycje ogólnej oceny geoportali
tworzonych na poziomie lokalnym (powiatowym). Metodyką oceny ogólnej
oparto na trzech kryteriach: przejrzystość, funkcjonalność oraz udostępniane treści. Kategoria przejrzystość to atrybuty oceny określające wysięki jakie podejmuje
instytucja, aby udostępnić informacje poprzez swoją witrynę internetową. Kategoria
funkcjonalność to atrybuty oceny określające łatwość z jaką użytkownicy mogą
uzyskać informacje umieszczone na stronie. Ocena udostępnianych treści to weryfikacja
ilościowa danych przestrzennych zamieszczonych w portalu z trzech grup
tematycznych Ustawy o infrastrukturze.
Zaproponowaną metodę oceny wykonano wartościowanie jakości danych
przestrzennych w 29 powiatach położonych na terenie całego kraju. W wyniku
przeprowadzonych prac badawczych stwierdzono, że ogólna ocena geoportali jest
zadawalająca. Każda z witryn otrzymała ocenę powyżej połowy maksymalnej
liczby punktów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Badania dokładności ręcznych odbiorników GPS

Analizując wyniki wyznaczania współrzędnych x, y, pojedynczego punktu
ręcznym odbiornikiem GPS, można stwierdzić występowanie składnika systematycznego.
Okoliczność ta występuje dla różnych typów odbiorników, w różnych
miejscach kraju, dla różnych układów odniesienia. Usunięcie składnika systematycznego
ze zbioru obserwacji pozwala uzyskać zmniejszenie błędów prawdziwych
wyznaczenia położenia punktu.
Na dokładność wyznaczenia położenia współrzędnych punktu mają też
wpływ różne inne czynniki: liczba widocznych nad horyzontem satelitów, jakość
geometrii wyznaczenia (PDOP), wykorzystanie systemu EGNOS, czynniki zakłócające
oraz czas pozyskiwania wyników na stanowisku.
Analizując tę ostatnią przyczynę, ustalono na podstawie badań, że wiarygodne
wyniki otrzymuje się dopiero po około 2 minutach od rozpoczęcia obserwacji
na stanowisku.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potrzeby deszczowania jęczmienia browarnego w zależności od rodzaju gleby

W pracy oszacowano potrzeby interwencyjnego deszczowania jęczmienia jarego browarnego i zobrazowano ich dużą zmienność czasową. Zastosowano oryginalną metodę badawczą, bazującą na wynikach wieloletnich ścisłych do-świadczeń polowych. Doświadczenia te prowadzono na obszarze szczególnie deficytowym w wodę (rejon Bydgoszczy) na dwóch rodzajach gleb: bardzo lekkiej na podłożu przepuszczalnym oraz lekkiej na podłożu zwięzłym. Łącznie przeprowadzono 17 eksperymentów jednorocznych, w trzech cyklach wieloletnich, obejmujących 13 sezonów wegetacyjnych.
Wykazano istotną zależność wysokości plonów ziarna na stanowiskach nie deszczowanych oraz przyrostów plonów ziarna pod wpływem deszczowania od wysokości opadów atmosferycznych w okresie wzmożonych potrzeb wodnych jęczmienia, obejmującym miesiące maj i czerwiec. Na podstawie analizy tych zależności oraz sum opadów maja i czerwca w latach 1971-2010 stwierdzono, że duże potrzeby deszczowania jęczmienia, wymagające zastosowania co najmniej 
5 dawek nawodnieniowych (sumarycznie co najmniej 100-120 mm wody), występują w rejonie Bydgoszczy na glebie bardzo lekkiej w 30%, a na lekkiej w 12,5% lat. Zastosowanie deszczowania prowadzi w tych latach do znaczącego wzrostu plonów ziarna jęczmienia, wynoszącego co najmniej 2,50 t.ha-1. W aktualnych uwarunkowaniach ekonomicznych, wartość nawet tak wysokich efektów produkcyjnych deszczowania nie zapewnia opłacalności stosowania tego zabiegu. Argument przemawiający za celowością wprowadzenia deszczowania do technologii uprawy jęczmienia browarnego mogą stanowić korzystne zmiany jakości ziarna. W doświadczeniach wykazano, że deszczowanie spowodowało nie tylko wzrost i stabilizację wysokości plonu ziarna, ale przede wszystkim przyczyniło się do po-zyskiwania surowca spełniającego kryteria przydatności browarnej, niezależnie od występujących w sezonie wegetacyjnym niedoborów opadów atmosferycznych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Nowoczesne metody wartościowania krajobrazu

Praca obejmuje problematykę określania optymalnego sposobu użytkowania
ziemi na obszarach wiejskich. Wykorzystano metodę Bajerowskiego. Przyjęto
założenie, że na podstawie zestawu 56 cech możliwe jest wstępne określenie
optymalnej funkcji danego obszaru oraz, że cechy te w wystarczającym stopniu
odzwierciedlają wpływ pozostałych cech, istotnych z punktu widzenia generowania
optymalnej funkcji obszaru.
Przedstawiona koncepcja optymalnego użytkowania stwarza możliwości
potraktowania metodyki określania optymalnego stanu użytkowania ziemi jako
element studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ gospodarki wodno-ściekowej na ocenę atrakcyjności turystycznej gminy

Strategia zrównoważonego rozwoju określa zasady oraz warunki korzystania z zasobów wodnych przez ludność i gospodarkę. W pracy pokazano założenia wskaźników zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do systemu zaopatrzenia w wodę (SZW). Dokonano graficznego przedstawienia wskaźników zrównoważonego rozwoju opisujących zapotrzebowanie na wodę do spożycia. W pracy podjęto problematykę wpływu gospodarki wodno-ściekowej w danej gminie na komfort związany z bytowaniem wypoczynkowo-turystycznym. W tym celu zaproponowano trójparametryczną matrycę oceny atrakcyjności turystycznej z uwzględnieniem gospodarki wodno-ściekowej. Przedstawiono metodę szacowania atrakcyjności turystycznej na podstawie ilości oczyszczonych ścieków (A), liczby zwodociągowanych gospodarstw (B) oraz klasy wyposażenia sanitarnego domostw (C). Każdemu z parametrów przypisano trójstopniową skalę punktową (L = 1 – niski, M = 2 – średni, H = 3 – wysoki). Na podstawie danych statystycznych istnieje możliwość kategoryzacji parametrów A, B i C, a na tej podstawie określenia wskaźnika WATGWS i oceny pod tym kątem walorów turystycznych gminy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Racjonalne użytkowanie oraz ochrona gruntów rolnych w Polsce i na Ukrainie

Celem niniejszego artykułu jest przestawienie podstawowych zasad
ochrony i racjonalnego gospodarowania gruntami w Polsce i na
Ukrainie, a także wskazanie różnic i podobieństw w tym względzie.
w konkluzji przeprowadzonych rozważań autorzy stwierdzili, że przeciętna
jakość rolniczej przestrzeni produkcyjnej jest różna w obu krajach.
Na Ukrainie gleby pod względem jakości są zdecydowanie lepsze
niż w Polsce. Ponadto inna jest struktura agrarna gruntów w obu krajach.
Na Ukrainie dominują gospodarstwa duże o dużych polach uprawnych,
często użytkowanych jako grunty orne. w strukturze agrarnej rolnictwa
w Polsce dominuje sektor prywatny (indywidualny). Ta różnica w strukturze
agrarnej rolnictwa w obu krajach powoduje inne przesunięcie akcentów
w odniesieniu do ochrony i racjonalnego użytkowania gruntów.
Na Ukrainie ochrona koncentruje się na dużych areałach gruntowych,
ich właściwej powierzchni i kształcie, stopniu ich zaorania, aby zmniejszyć
niekorzystne skutki erozji gleb. w Polsce z kolei należy bezwzględnie
chronić grunty najlepsze. Zdaniem autorów przedstawione w artykule
zagadnienia stanowić mogą podstawę do wymiany doświadczeń
i wzajemnej edukacji, traktując zasady ochrony i racjonalnego gospodarowania
gruntami swojego sąsiada, jako źródło inspiracji i innowacji.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjalny wpływ zmian klimatycznych na gospodarkę leśną Centralnej Wielkopolski

W pracy analizie poddano wiele charakterystyk meteorologicznych związanych
z opadami i temperaturami powietrza, zarejestrowanych na wielkopolskiej
stacji w wieloleciu 1986–2008. Podjęto również próbę wskazania ich potencjalnego
wpływu na gospodarkę leśną regionu centralnej Wielkopolski. W wyniku przeprowadzonych
analiz zauważono następujące zjawiska mogące wpłynąć na konieczność
wprowadzenia zmian w dotychczasowych zasadach gospodarowania
obszarami leśnymi: tendencję zmniejszania się sum opadów atmosferycznych półrocza
letniego oraz miesiąca czerwca, września i listopada; występowanie okresów
bezdeszczowych, których liczba, jak i czas trwania wykazują niewielką tendencję
wzrostową; zmniejszanie się liczby dni z opadami największymi; wzrost średniej
rocznej temperatury powietrza spowodowany głównie cieplejszymi półroczami
letnimi, ale również, chociaż w mniejszym zakresie, zimowymi; zmiany w strukturze
dni ze skrajnymi temperaturami powietrza – zmniejszanie się liczby dni z temperaturami
niskimi i umiarkowanymi na korzyść wzrostu liczby dni z temperaturami
najwyższymi; wyższa temperatura miesięcy zimowych sprzyjająca
przyspieszaniu terminu rozpoczęcia meteorologicznego okresu wegetacyjnego.
Wymienione zmiany klimatyczne, zwłaszcza przy utrzymaniu się ich niekorzystnej
kierunkowości, mogą wymusić na zarządcach obszarów leśnych konieczność
modyfikacji kalendarza prowadzenia czynności gospodarczych o różnorakim charakterze,
m.in. ochronnym, hodowlanym, czy z zakresu inżynieryjnego zagospodarowania
lasu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ przemarzania na wytrzymałość na ściskanie zawiesin twardniejących w przegrodach przeciwfiltracyjnych

Przegrody przeciwfiltracyjne wykonywane w korpusach wałów przeciwpowodziowych,
aby pełnić swoją rolą, muszą być zbudowane z materiału o odpowiedniej
odporności na oddziaływanie czynników zewnętrznych, w tym przemarzanie.
Odporność ta decyduje o zachowaniu przez nie określonej wytrzymałości
na obciążenia, a pośrednio o trwałości wałów. W artykule omówiono laboratoryjne
badania wpływu cyklicznego przemarzania na wytrzymałość na ściskanie zawiesin
twardniejących stosowanych do budowy przegród przeciwfiltracyjnych w wałach
przeciwpowodziowych metodami wgłębnego mieszania i szczelinową. Przeprowadzone
badania wykazały, że zawiesiny twardniejące ulegają z czasem destrukcji
pod wpływem przemarzania, czego następstwem jest spadek wytrzymałości na
ściskanie materiału tworzącego przegrodę. Największe spadki wytrzymałości zaobserwowano
dla próbek cyklicznie mrożonych i odmrażanych w warunkach pełnego
nasycenia wodą.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmienność stanów wód gruntowych w różnowiekowych drzewostanach leśnych siedlisk bagiennych

W pracy przeanalizowano kształtowanie się stanów wód gruntowych
w różnowiekowych drzewostanach leśnych siedlisk bagiennych na tle warunków
meteorologicznych (temperatury powietrza i opadów atmosferycznych). Badania
przeprowadzono w latach hydrologicznych 2002–2005 na 7 powierzchniach
doświadczalnych, zlokalizowanych na terenie Puszczy Zielonka oddalonej o około
6 km na północny wschód od granic miasta Poznania.
W toku prowadzonych badań stwierdzono, że największą dynamiką zwierciadła
wód gruntowych charakteryzują się powierzchnie badawcze z drzewostanami
średnich klas wieku, zaś najmniejszą drzewostany najstarsze (V klasy wieku)
i w mniejszym zakresie – I klasy wieku. Uzyskane wyniki badań, przez swoją
niejednoznaczność, jak również ze względu na krótki ciąg pomiarowy, nie pozwalają
przyjąć ani całkowicie odrzucić tezy o istnieniu zależności pomiędzy wiekiem
drzewostanu a stanami wód gruntowych w leśnych siedliskach bagiennych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Warunki referencyjne specyficzne dla typów cieków w Polsce jako podstawa do prac nad oceną ekologicznego stanu wód płynących

Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej została zobowiązana
do wdrożenia Ramowej Dyrektywy Wodnej. Jednym z głównych
celów zawartych w Dyrektywie jest osiągnięcie dobrego stanu wód do
2015 roku. Do określenia ekologicznego i chemicznego stanu wód wykorzystywane
mają być wyniki badań monitoringowych. Ocena stanu
ekologicznego cieku, rozumiana jako stopień odchylenia od wartości
wzorcowych poszczególnych parametrów, przeprowadzana jest na podstawie
warunków referencyjnych. Uwzględniając dane ze stanowisk
monitoringu, opinie ekspertów oraz dane historyczne, wyznaczono
wstępne warunki referencyjne specyficzne dla każdego spośród 25 typów
cieków w Polsce, ustalonych w ramach typologii wód płynących.
Wyodrębnione zostały silnie zmienione oraz sztuczne części wód oraz
określono – biorąc pod uwagę presję i oddziaływania – części wód zagrożone
nieosiągnięciem celu, jakim jest dobry stan ekologiczny do 2015
roku.
Zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej w ramach warunków
referencyjnych ustalono wstępną charakterystykę abiotyczną
oraz przeprowadzono próbę biologicznej weryfikacji warunków referencyjnych
dla wybranych typów cieków, z wyszczególnieniem biologicznych
elementów jakości. W pracy opisano kryteria doboru miejsc referencyjnych
oraz metody wyznaczania warunków referencyjnych.
Przedstawiono stan prac nad ustaleniem warunków referencyjnych dla
powierzchniowych wód płynących w Polsce oraz zakres koniecznych
dalszych przedsięwzięć. Ustalone wartości warunków referencyjnych stanowić będą podstawę
do oceny stanu ekologicznego danego cieku, pozwalającą m.in. na
określenie stopnia naturalności cieku i stopnia jego różnorodności
(struktur geomorfologicznych, parametrów hydrologicznych, klimatycznych,
czynników krajobrazowych i innych) będących wynikiem różnorodnych
presji na dany ciek.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miejsca naturalnego wypływu ropy naftowej i emisji gazu ziemnego na Podkarpaciu

Na obszarze polskich i ukraińskich Karpat występują naturalne wycieki ropy
naftowej i emisja gazu ziemnego. Często są to obszary rolnicze. Wiedza o tych
miejscach uzupełnia infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej
(INSPIRE). Inwentaryzacja źródeł naturalnego wypływu pozwala ocenić
ryzyko środowiskowe, stan techniczny studni, wymagany stopień zabezpieczenia.
Inwestycje są potrzebne m.in. by chronić polskie dziedzictwo naturalnego środowiska.
Miejsca te są świadectwem po powstałym i rozwijającym się polskim górnictwie
naftowym (w XIX wieku). Ze wszystkich krajów austriackich tylko Galicja
i Bukowina posiadały żywice ziemne. Od 1885 roku powstawały pierwsze
krajowe i zagraniczne spółki naftowe na obecnej ziemi polskiej i ukraińskiej. Ich
powstaniu sprzyjało prawo górnicze i naftowe tamtych lat (ustawy i rozporządzenia
lat 1854, 1862, 1883–1884, 1906, 1908, 1915, 1919, 1926, 1928 i 1934–35).
W wyniku wyczerpania złóż i działań wojennych wiele miejsc porzucono i zapomniano.
Przemiany ustrojowe i gospodarcze ostatnich lat powodują deficyt ropy
naftowej na wolnym rynku europejskim. Determinuje to powrót do Polskich zasobów
ropy naftowej w obszarze Karpat fliszowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna