rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Poziom bieżącej płynności a efektywność finansowa oraz sprawność gospodarowania spółdzielni mleczarskich

W opracowaniu określono rentowność majątku i funduszy własnych, sprawność gospodarowania oraz poziom zadłużenia spółdzielni mleczarskich w zależności od poziomu ich bieżącej płynności finansowej. Spółdzielnie pogrupowano według wskaźnika płynności bieżącej z wykorzystaniem metody kwartyli oraz przeprowadzono test na istotność różnic między grupami. Przyjęto do weryfikacji hipotezę, iż spółdzielnie mleczarskie o płynności finansowej powyżej zalecanych standardów literaturowych wykazują najwyższą efektywność działalności, co – z uwagi na teoretyczne aspekty tego zagadnienia – może wydawać się kontrowersyjne. W spółdzielczej formie gospodarowania na rynku mleka istotniejsze od poziomu wyników finansowych jest utrzymywanie płynności finansowej na bezpiecznym poziomie z punktu widzenia możliwości terminowej zapłaty za dostarczone mleko swoim członkom – rolnikom – dostawcom. Wyniki badań potwierdziły, że najkorzystniejszym poziomem rentowności majątku i kapitału charakteryzowały się spółdzielnie mleczarskie o płynności finansowej powyżej zalecanych standardów. Warto zauważyć, iż według teorii w zakresie płynności ogólnej spółdzielnie te byłyby zakwalifikowane jako posiadające nadpłynność finansową. W spółdzielczych formach przedsiębiorstw należy rozpatrywać zagadnienie płynności finansowej z uwzględnieniem specyfiki ich działalności. Utrzymywanie wysokiej zdolności do regulacji zobowiązań bieżących warunkuje dobre funkcjonowanie spółdzielni na rynku, przede wszystkim w aspekcie zachowania ciągłości dostaw surowca mlecznego.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dobra publiczne w rolnictwie w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej

Celem artykułu było przedstawienie uzasadnienia finansowania europejskich dóbr publicznych z budżetu UE. Autorka scharakteryzowała rodzaje dóbr i odniosła się do aktualnej perspektywy finansowej Unii Europejskiej, podając przykłady dostarczania dóbr publicznych przez rolnictwo. Wspólna polityka rolna oferuje wiele środków wsparcia określonych rodzajów gospodarki rolnej, praktyk rolniczych, które przyczyniają się do generowania dóbr publicznych, zarówno o charakterze środowiskowym jak i społecznym. Oprócz różnorodności biologicznej i krajobrazu rolnictwo może pomagać w generowaniu takich dóbr publicznych, jak: wysoka jakość powietrza, gleby i wody, ochrona klimatu czy poprawa odporności gruntów na klęski żywiołowe. Rolnictwo odgrywa także dużą rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego i żywotności obszarów wiejskich.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmienność cen mleka a kształtowanie się nadwyżki na samofinansowanie inwestycji w gospodarstwach mlecznych

Artykuł został poświęcony badaniom na temat kształtowania się nadwyżki na samofinansowanie inwestycji w gospodarstwach specjalizujących się w chowie bydła mlecznego. Do badań wykorzystano gospodarstwa modelowe zbudowane na podstawie informacji FADN o średnich parametrach produkcyjnych i ekonomicznych gospodarstw mlecznych. Nadano stochastyczny charakter cenie mleka i przeprowadzono symulacje metodą Monte Carlo w celu uzyskania rozkładu wartości oczekiwanej nadwyżki na samofinansowanie inwestycji. Wyniki wskazują, że we wszystkich gospodarstwach średnia wartość oczekiwana nadwyżki będzie w latach 2016-2020 niższa niż w 2013 r. Poziom nadwyżki w gospodarstwach najmniejszych może pozwolić jedynie na inwestycje o bardzo niskiej wartości. Gospodarstwa silniejsze ekonomicznie będą w stanie zwiększać swój potencjał produkcyjny przez inwestycje rozwojowe.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ewolucja bezpieczeństwa żywnościowego Polski i jej mieszkańców na początku xxi wieku

Celem badań było określenie stanu i kierunku zmian bezpieczeństwa żywnościowego Polski i jej mieszkańców na początku XXI wieku, a w szczególności: scharakteryzowanie poziomu spożycia podstawowych produktów żywnościowych w latach 2000-2014 oraz określenie poziomu samowystarczalności żywnościowej wybranych produktów, dokonanie oceny warunków trwałości i niezawodności dostaw żywności, scharakteryzowanie warunków ekonomicznej dostępności do żywności i zróżnicowania społeczności polskiej pod tym względem, ustalenie poziomu spożycia energii, jej struktury oraz podstawowych składników odżywczych dla poszczególnych grup społeczno-ekonomicznych gospodarstw dla lat 2001-2003 i 2012-2014. 
Aby bezpieczeństwo żywnościowe państwa było zagwarantowane, spełnione muszą być cztery warunki jednocześnie: 1) fizyczna dostępność żywności, co oznacza, że krajowa gospodarka żywnościowa gwarantuje spożycie co najmniej minimalnego zapotrzebowania fizjologicznego, import zaś dostarcza żywności ponad to minimalne zapotrzebowanie, 2) trwałość i niezawodność dostaw żywności, 3) ekonomiczna dostępność żywności, co jest równoznaczne z tym, że także najsłabsze ekonomicznie gospodarstwa domowe i ich członkowie mają dostęp do niezbędnej żywności (dzięki różnym formom pomocy żywnościowej), 4) zdrowotną odpowiedniość pojedynczego produktu żywnościowego i spożywanej racji żywnościowej (niezbędny poziom energii, właściwa proporcja składników pokarmowych, brak niedopuszczalnej wielkości zanieczyszczeń).

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ udoskonalonej praktyki żywienia zwierząt na produkcję i spożycie mleka oraz uczestnictwo w rynku żywca wołowego oraz produktów pochodzenia zwierzęcego w Tigraj w Etiopii

W niniejszym opracowaniu podjęto próbę określenia wpływu całorocznego i sezonowego chowu alkierzowego na produkcję i spożycie mleka w gospodarstwach i na uczestnictwo w rynku (zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego) w północnej Etiopii na podstawie danych uzyskanych od 518 rolników. Ustalono, że chów alkierzowy zapewnia znaczne korzyści w zakresie określonych wskaźników wyniku. Przy użyciu modeli endogenicznej regresji przełącznikowej oszacowano różne wskaźniki wyniku zarówno dla rolników stosujących chów alkierzowy od momentu jego zastosowania (ATT), jak i dla rolników niestosujących chowu alkierzowego (ATU) w przypadku jego zastosowania. Stwierdzono, że gdyby rolnicy stosujący tę metodę chowu nie zastosowali jej, to produkcja mleka i wydajność mleczna spadłaby o 21%, natomiast w przypadku rolników niestosujących chowu alkierzowego szacuje się, że produkcja mleka i wydajność mleczna wzrosłyby o 100 i 48%, gdyby go zastosowali. Wyniki pokazują ponadto, że chów alkierzowy przyczynił się do znacznego wydłużenia okresu laktacji. Wzrost wydatków na spożycie o 17% w przypadku całorocznego i 44% w przypadku sezonowego chowu alkierzowego można uznać za znaczny w odniesieniu do podstawy egzystencji drobnych producentów rolnych. Co więcej stosowanie chowu alkierzowego zwiększyło prawdopodobieństwo uczestnictwa w rynku sprzedaży zwierząt o 29% w przypadku rolników stosujących ten rodzaj chowu i o 47% w przypadku rolników niestosujących go, gdyby zdecydowali się na jego zastosowanie.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wartość produkcji a nakłady i koszty energii w rolnictwie

W latach 2004-2014 koszt energii zużytej w rolnictwie polskim (w cenach bieżących) zwiększył się o 50,9%, a nakłady energii w TJ – zmniejszyły się o 6,9%. W tym samym czasie wartość (w cenach bieżących) produkcji globalnej rolnictwa wzrosła o 51,9%, produkcji końcowej – o 65,6%, produkcji towarowej – o 67,7%, a w cenach stałych – odpowiednio o 14,7, 19,4 i 23,5%. Wartość dodana brutto w cenach bieżących była o 61,7% większa niż w 2004 r., a w cenach stałych o 7,8% większa niż w 2004 r. Współzależność miedzy wartością produkcji a kosztami energii w rolnictwie (w cenach bieżących) jest dodatnia i najsilniej zaznaczona, gdy miernikiem produkcji rolniczej jest wartość dodana brutto. Dopasowanie modelu (funkcji liniowej) opisującego tę zależność, jest dobre lub zadowalające, zależnie od przyjętej kategorii produkcji rolniczej. Natomiast współzależność między wartością produkcji w cenach stałych a nakładami energii w TJ jest ujemna. Dopasowanie modelu jest w tym przypadku niezadowalające, niezależnie od przyjętej kategorii produkcji rolniczej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Modele skutków wprowadzenia ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w indywidualnych gospodarstwach rolniczych w Polsce

Celem opracowania jest określenie skutków finansowych wprowadzenia ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w gospodarstwach rolniczych. Zaproponowane zostaną koncepcje modelowe symulacji skutków wprowadzenia ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w gospodarstwach indywidualnych w zależności od ich powierzchni UR, typu rolniczego oraz siły ekonomicznej. Okres badawczy obejmuje lata 2004-2009. Obciążenie gospodarstw rolniczych ryczałtem od uzyskiwanych przychodów byłoby niekorzystne dla gospodarstw we wszystkich kryteriach ich podziału. Przyczyną może być fakt, iż w tej formie opodatkowania nie istnieje możliwość odliczenia kosztów działalności, które w przypadku działalności rolniczej są wysokie.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Tworzenie wskaźnika trwałości (sustainability) gospodarstw rolnych na podstawie badań ankietowych i próby FADN

Artykuł ma charakter metodyczny. Omówiono w nim procedurę opracowania wskaźnika trwałości gospodarstw rolnych, wykorzystując dane pochodzące z badań ankietowych oraz dane rachunkowe zgromadzone w bazie systemu FADN. Badaniami objęto łącznie 600 gospodarstw dobranych w sposób analogiczny do doboru stosowanego w FADN (biorąc pod uwagę wielkość ekonomiczną, typ produkcyjny oraz region). W konstrukcji wskaźnika trwałości gospodarstw wykorzystano zmienne charakteryzujące środowiskowy, ekonomiczny i społeczny wymiar trwałości. Łącznie w ocenie trwałości zastosowano ponad 100 parametrów wyjściowych sklasyfikowanych w 7 wskaźnikach cząstkowych. Uzyskany rozkład poszczególnych wskaźników cząstkowych i wymiarów trwałości wskazuje na zróżnicowanie badanej zbiorowości pod względem rozpatrywanych parametrów. Jednocześnie stwierdzono, że agregacja prowadzi do dominacji wartości bliskich środka przedziału rozpatrywanych wskaźników. Zastosowana metodyka umożliwia ocenę trwałości poszczególnych gospodarstw i ich klasyfikację do grup obiektów zróżnicowanych pod względem zgodności z zasadami zrównoważonego (trwałego) rolnictwa. Możliwość pomiaru i oceny trwałości gospodarstw można uznać za pierwszy krok w procesie kreowania skutecznych polityk wsparcia rozwoju rolnictwa. Artykuł stanowi głos w toczącej się od wielu lat dyskusji na temat operacjonalizacji koncepcji trwałego rozwoju i sposobów pomiaru stopnia zgodności działań podmiotów gospodarczych z przywołanym paradygmatem.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Konkurencyjność polskich gospodarstw sadowniczych

W artykule przedstawiono konkurencyjność i efektywność polskich gospodarstw sadowniczych na tle analogicznych gospodarstw wybranych krajów Unii Europejskiej. Analizowano gospodarstwa specjalizujące się w uprawie drzew i krzewów owocowych, objęte systemem monitoringu FADN w latach 2007-2009 i 2011-2013. Konkurencyjność badanych gospodarstw sadowniczych określono wskaźnikiem konkurencyjności, obliczonym jako stosunek dochodu z gospodarstwa rolnego do kosztów użycia własnych czynników produkcji: ziemi, pracy i kapitału (za W. Kleinhanssem). Efektywność natomiast opisano wskaźnikami produktywności ziemi, aktywów i pracy. 
Zdolnościami konkurencyjnymi wykazały się polskie gospodarstwa sadownicze o wielkości ekonomicznej 25-50 i 50-100 tys. euro SO i powierzchni odpowiednio:17,70 i 38,80 ha UR. Zdolnościami tymi wykazały się także gospodarstwa węgierskie z klas 50-500 tys. euro SO, rumuńskie z klasy 100-500 tys. euro SO, niemieckie z klas 50-500 tys. euro SO, francuskie z klasy 25-50 tys. euro SO, włoskie z klasy 500 i więcej tys. euro SO oraz hiszpańskie z klasy 100-500 tys. euro SO. Powierzchnia konkurencyjnych gospodarstw sadowniczych z krajów Europy Zachodniej była mniejsza od gospodarstw polskich w odpowiednich klasach wielkości ekonomicznej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ceny cukru w polsce i ich determinanty

Rynek cukru w UE należy do najbardziej uregulowanych rynków żywnościowych, a podstawę regulacji stanowią kwoty produkcyjne i regulacje handlu zagranicznego. Równocześnie ogniwa łańcucha marketingowego charakteryzują się zróżnicowanym stopniem koncentracji, co przy silnej ochronie rynku stwarza potencjalne warunki dla praktyk monopolistycznych oraz uzyskiwania tzw. marż monopolistycznych. W tym kontekście celem opracowania było empiryczna ocena zmian cen cukru w Polsce oraz wskazanie ich determinant. Badania oparto na miesięcznych cenach cukru w Polsce, UE i w świecie, w latach 2000-2014. Do oceny prawidłowości wykorzystano modele szeregów czasowych. Przeprowadzone badania wskazują, że produkcja i ceny cukru w Polsce i UE są w przeważającym stopniu uwarunkowane systemem regulacji rynkowych, zaś przeprowadzona reforma rynku cukru w niewielkim stopniu wpłynęła na wzrost powiązań cen w UE z cenami światowymi. Równocześnie mamy do czynienia z silnymi współzależnościami między cenami detalicznymi i cenami zbytu w Polsce, które mogą przybierać charakter zależności nieliniowych.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena regionalnego zróżnicowania współzależności czynników przyrodniczych i organizacyjno-produkcyjnych w polskim rolnictwie

W pracy oceniono regionalne zróżnicowanie interakcji pomiędzy czynnikami przyrodniczymi i organizacyjnymi w polskim rolnictwie. Przeprowadzona w ujęciu dynamicznym analiza obejmowała lata 2002-2013, a wskaźniki dla poszczególnych województw porównywano do średnich dla Polski, jako układu odniesienia. W badaniach, oprócz statystyk opisowych, zastosowano również grupowanie województw z wykorzystaniem analizy skupień metodą k-średnich. Przeprowadzone badania wskazują, że kierunek i siła wzajemnego oddziaływania wybranych czynników przyrodniczych i organizacyjnych jest zróżnicowana pomiędzy poszczególnymi regionami Polski. Obserwowane ogólnokrajowe tendencje i wzajemne zależności analizowanych czynników przyrodniczych i organizacyjnych nie odzwierciedlają właściwie skali i skutków ich zmian w różnych regionach kraju. Ze względu na wieloczynnikowe uwarunkowania prowadzenia produkcji rolniczej skutki ich oddziaływania w poszczególnych regionach są mocno zróżnicowane. Przejawem tego jest realizacja, w poszczególnych częściach Polski, odmiennych modeli produkcji rolniczej, charakteryzujących się różnym poziomem organizacji i intensywności. Dokonana analiza wskazuje na konieczności regionalizacji krajowej polityki rolnej, w tym Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Podejście takie powinno przyczynić się do bardziej efektywnego wydatkowania środków kierowanych do rolnictwa i na obszary wiejskie, poprzez optymalizowanie procesu ich rozwoju.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Relacje wolumenu produkcji do zasobów siły pociągowej w rolnictwie polskim

Wartość produkcji globalnej w cenach stałych była w 2010 r. o 113,2%, produkcji końcowej o 186,7%, a produkcji towarowej o 370,9% większa niż w 1949 r. W latach 1949-2010 zasoby siły pociągowej w rolnictwie polskim zwiększyły się o 420,6%. Odnotowano w tym czasie ponad ośmiokrotny wzrost zasobów mechanicznej siły pociągowej oraz redukcję siły żywej o 90%. Stwierdzono dodatnią współzależność między stanem wyposażenia w siłę pociągową a wartością produkcji rolniczej, która w przypadku przyjęcia wyłącznie mechanicznej siły pociągowej zaznacza się silniej niż wówczas, gdy uwzględniona jest całość zasobów siły pociągowej. Współzależność ta zaznacza się najsilniej, gdy miernikiem produkcji rolniczej jest produkcja towarowa, a najsłabiej – gdy jest to produkcja globalna.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Popyt na żywność w świetle danych Międzynarodowego Programu Porównawczego dla 2011 r.

W oparciu o dane Międzynarodowego Programu Porównawczego dla 2011 r. oszacowano parametry funkcji popytu na dwa agregaty spożycia indywidualnego: żywność oraz pozostałe dobra i usługi („nieżywność”). Wyestymowane funkcje popytu typu AIDS zapewniają dobre dopasowanie do danych dla 41 krajów. Elastyczności popytu na żywność obliczone na podstawie danych wyjściowych oraz oszacowanych parametrów wskazują, że żywność jest „dobrem normalnym” w krajach o wolumenie spożycia ogółem mniejszym niż ok. 17 tys. „dolarów międzynarodowych” rocznie na osobę. Powyżej tego poziomu żywność jest „dobrem poślednim” (popyt na nią maleje wraz ze wzrostem wolumenu spożycia ogółem). Własna elastyczność cenowa popytu na żywność jest większa od -1,0, tzn. popyt na żywność jest nieelastyczny. Dodatkowo przedstawiono szacunki elastyczności ceny żywności w relacji do ceny „nieżywności” względem wolumenów podaży tak „żywności”, jak i „nieżywności”. Szacunki te sugerują, że w krajach zamożniejszych wzrost podaży „nieżywności” obniża relatywną cenę żywności, co jest zgodne z tendencją do rozwierania się „nożyc cen” na niekorzyść gospodarki żywnościowej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Postęp a koszty produkcji żywca brojlerów kurzych w Polsce w latach 1994-2015

W pracy badano wpływ ogólnego postępu rolniczego na zmianę kosztów jednostkowych produkcji żywca brojlerów w latach 1994-2015. Za mierniki postępu przyjęto coroczne wyniki oceny wartości użytkowej kurcząt brojlerów w Polsce, prowadzonej przez Centralną Stację Hodowli Zwierząt (1994-2000), Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt (2001-2003) oraz Krajową Radę Drobiarstwa (2004-2015). Wszystkie analizowane wskaźniki w okresie 1994-2015 uległy istotnej poprawie: wskaźnik zużycia paszy z poziomu 2,52 do 1,66 kg/kg, przyrost masy odpowiednio z 38,1 do 60,0 g/dobę, natomiast wielkość upadków zmalała z 9 do 4,3%. Jednostkowe koszty produkcji żywca, wyrażone w cenach stałych z 1994 roku, zmniejszyły się w latach 1995-2015 o 36%, przy czym do 2003 roku spadek kosztów następował w tempie 2,5% rocznie, natomiast od 2004 roku zmniejszenie kosztów zachodziło w średnim tempie 1% rocznie. Największy wpływ na obniżenie kosztów produkcji żywca brojlerów (o 22%) miał spadek kosztów pasz spowodowany poprawą wskaźnika konwersji paszy, obniżeniem (o 9%) kosztów pozostałych i kwoty zakupu materiału do chowu oraz kosztów zakupu piskląt jednodniowych (5%).

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Znaczenie funduszy publicznych w działalności inwestycyjnej gospodarstw rolniczych w Polsce (na przykładzie Podkarpacia)

Celem pracy jest ocena wsparcia z funduszy publicznych działalności inwestycyjnej gospodarstw rolniczych oraz określenie możliwości sfinansowania zrealizowanych inwestycji bez wsparcia publicznego. Badania przeprowadzono w 2012 roku w 129 gospodarstwach rolniczych, które w latach 2004-2011 w działalności inwestycyjnej korzystały z publicznego wsparcia finansowego. W wytypowanych gospodarstwach zrealizowano badania z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu, dotyczącego organizacji gospodarstw, uzyskanych wyników ekonomicznych oraz oceny zrealizowanych inwestycji. W celu określenia możliwości sfinansowania w badanych gospodarstwach inwestycji bez publicznego wsparcia finansowego, zastosowano metodę programowania liniowego, przy pomocy której opracowano modele gospodarstw rolniczych, w których publiczne wsparcie finansowe zostało zastąpione kredytem komercyjnym bądź – w miarę możliwości – własnymi środkami pieniężnymi. 
Stwierdzono, że pomoc publiczna w finansowaniu inwestycji powinna być kierowana do gospodarstw rolniczych potencjalnie rozwojowych, nieposiadających zdolności do sfinansowania inwestycji bez pomocy publicznej. Poza strefą pomocy powinny się znaleźć gospodarstwa zbyt małe, aby gwarantować w przyszłości samodzielny rozwój, ale także zbyt duże, które bez pomocy publicznej mogą zgromadzić środki finansowe na inwestycje.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
VAT w funkcjonowaniu gospodarstw rolnych w latach 2010-2013

Działalność rolnicza w Polsce, tak jak działalność gospodarcza, jest objęta systemem podatku VAT. W rolnictwie dopuszcza się rozliczanie VAT na zasadach ogólnych lub w formie ryczałtowej. Wybór rozliczenia podatku VAT na zasadach ogólnych jest dobrowolny, za wyjątkiem rolników prowadzących księgi handlowe. Z literatury przedmiotu jednak wynika, że coraz więcej rolników wybiera status czynnego podatnika VAT ; taką tendencję zaobserwowano również wśród gospodarstw Polskiego FADN. W artykule przeanalizowano skutki rozliczania VAT na zasadach ogólnych w gospodarstwach tworzących panel w latach 2010-2013, pogrupowanych według wielkości ekonomicznej. Niezależnie od klasy wielkości ekonomicznej w każdej grupie VAT naliczony od zakupów był wyższy od VAT naliczonego od sprzedaży, co oznaczało zwrot nadpłaconego VAT do gospodarstwa. Kwotę VAT do zwrotu powiększał znacząco VAT naliczony, zawarty w zakupach inwestycyjnych. Można przypuszczać, że inwestycje były głównym impulsem do rezygnacji ze statusu rolnika ryczałtowego. Kwota zwróconego podatku VAT w przypadku rolników – czynnych podatników VAT , nie jest składnikiem dochodu z rodzinnego gospodarstwa rolnego (DzRGR), tak jak w przypadku innych podatników. Jest to odrębna wartość, z całą pewnością generująca dochód pieniężny rolnika, która w ciągu czterech lat w badanych gospodarstwach była dla nich dość znacząca. Ograniczenie inwestycji, poprawa efektów gospodarowania może skutkować odwróceniem wyniku rozliczania VAT na korzyść Urzędu Skarbowego. Wtedy rolnik ma możliwość powrotu do statusu ryczałtowca, ale jednym z warunków wyjścia z systemu VAT jest konieczność korekty odliczonego VAT , co nie musi być dla rolnika korzystne.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ubezpieczenie nadwyżki bezpośredniej w rolnictwie oparte na wskaźnikach na przykładzie produkcji pszenicy w Austrii

W artykule przedstawiono koncepcję systemu umożliwiającego rolnikom ubezpieczenie się od ryzyka cenowego nakładów i produktów. Dotychczasowe systemy ubezpieczeń w rolnictwie (od gradu i suszy) nie obejmowały dochodów. Za podstawową kategorię podlegającą ubezpieczeniu, która jednocześnie uwzględnia ceny produktów i nakładów, przyjęto nadwyżkę bezpośrednią¹ uzyskiwaną z poszczególnych produktów. Koncepcję ubezpieczenia nadwyżki bezpośredniej omówiono na przykładzie pszenicy. W artykule pominięto zagadnienia prawne związane z wdrożeniem proponowanego systemu, w którym przewidziano wsparcie ze strony państwa.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo