rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koszty systemu gospodarki odpadami komunalnymi w gminach w ujęciu procesowym

Niniejszy artykuł ma na celu identyfikację procesów wchodzących w skład gospodarki odpadami komunalnymi w gminach oraz określenie ich kosztochłonności. Badaniom poddano 40 losowo wybranych gmin województwa podlaskiego, które zapewniają reprezentatywność dla tego regionu. Do ich przeprowadzenia wykorzystano następujące metody badawcze: studia literatury przedmiotu, analizę aktów prawa krajowego i miejscowego oraz analizy sprawozdań z wykonania budżetu za 2019 rok. Ponadto do określenia poziomu oddziaływania zmiennych objaśniających, czyli kosztów przypisanych procesom systemu gospodarki odpadami komunalnymi na zmienną objaśnianą, czyli całkowite koszty systemu gospodarki odpadami komunalnymi, wykorzystano metodę regresji wielorakiej.Z przeprowadzonych badań wynika, że system gospodarki odpadami komunalnymi w ujęciu procesowym obejmuje siedem procesów, na które składają się: ustalenie ram prawnych funkcjonowania systemu, wyposażenie w infrastrukturę techniczną, określenie sposobu finansowania usługi, wybór wykonawcy usługi, odbiór i transport odpadów komunalnych, zagospodarowanie odpadów komunalnych, jak również kontrola i monitorowanie systemu. Na podstawie analizy sprawozdań z wykonania budżetu 40 gmin województwa podlaskiego ustalono, że najwyższymi kosztami systemu gospodarki odpadami komunalnymi cechują się gminy miejskie i miasta na prawach powiatu, a najniższymi gminy wiejskie, podczas gdy najwyższy poziom kosztów per capita odnotowano w gminach miejsko-wiejskich.Ponadto zastosowanie analizy regresji wielorakiej pozwoliło ustalić, że procesy 5 i 6 – odbiór i transport odpadów komunalnych, jak również ich zagospodarowanie, są najbardziej kosztochłonne i jednocześnie determinują wysokość całkowitych kosztów systemu gospodarki odpadami komunalnymi.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Ochrona zasobów natury i rodziny w perspektywie aksjologicznej

Autor artykułu przyjmuje założenie, że depozyt wartości duchowych jest istotną siłą sprawczą woli poznawania funkcji odpowiedzialności, szukania ex ante skutecznych środków działania dla życia w dobrostanie i równoczesnego bycia dobrym i dlatego nie może być pomijany w rozwiązywaniu zagrożeń rozwojowych człowieka, w tym również w zakresie ograniczania ryzyka ekologicznego. Z perspektywy aksjologicznej sens efektywności ekonomicznej, wzrostu aktywów biznesowych i konkurencyjności staje się oczywisty wówczas, jeśli jest umocowany w mechanizmach koordynacji, instytucjach, narzędziach regulacji i strategiach działania przynoszących pozytywne odzwierciedlenie w dobrostanie odnoszącym się do całej przestrzeni rozwoju zintegrowanego, obejmującej nie tylko sferę ekonomii, społeczną, natury, ale również duchową i biologii ludzkiej,polityczną, wiedzy, technologiczną i konsumpcji. Z tej perspektywy badawczej zaprezentowano refleksje nad etycznymi podstawami edukacji i wychowania dla poszanowania zasobów natury i rodziny. Poprzedzono je ukazaniem najważniejszych koncepcji zmniejszania ograniczeń dla rozwoju ze strony sfery natury oraz krytyki lansowanych programów ochrony jej zasobów. Z tych refleksji wywiedziono celowość uruchomienia mechanizmów oddolnego pchania innowacji i wymuszania strategii proekologicznych spójnych ze zharmonizowanym we wszystkich sferach bytu ludzkiego rozwojem. Wskazano też na potrzebę modernizacji kapitału ludzkiego opartą na uporządkowanych aksjologiczne celach z wykorzystaniem w tym celu również instytucji rodziny i religii.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Priest’s wife, matushka, presbytera czy popadija… a może khouria? Problematyka doboru angielskich odpowiedników haseł Słownika polskiej terminologii prawosławnej

Artykuł analizuje problem obszernej, zróżnicowanej terminologii prawosławnej w języku angielskim w kontekście działań zmierzających do zebrania, uporządkowania, usystematyzowania i objaśnienia terminologii prawosławnej w języku polskim. Choć większość współczesnej prawosławnej literatury teologicznej publikowana jest po angielsku, prawosławna terminologia religijna w tym języku nie jest jeszcze ujednolicona i usystematyzowana. Dostępne opracowania słownikowe obejmują jedynie nikłą część obszernej terminologii i frazeologii. Artykuł wskazuje również na źródła i reguły doboru angielskich odpowiedników terminologii prawosławnej prezentowanych w Słowniku polskiej terminologii prawosławnej.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ostańce i miejskie legendy – losy pozostałości po prawosławnej katedrze p.w. Aleksandra Newskiego w Warszawie

W czerwcu 2020 roku minęło 100 lat od faktycznego rozpoczęcia burzenia prawosławnej katedry pod wezwaniem św. Aleksandra Newskiego w Warszawie. Ta – największa w Polsce – świątynia prawosławna służyła wiernym zaledwie 3 lata. Jak żadna inna cerkiew obrosła jednak legendami. Zwłaszcza w zakresie jej „drugiego życia”, czyli losów wyposażenia soboru oraz wykorzystania pochodzących z jego burzenia materiałów. Autor opisuje zarówno niejednoznaczną historię losów wyposażenia ruchomego świątyni, jak i elementów jej wystroju. Na przykładach prezentuje losy materiałów budowlanych i wykończeniowych pozyskiwanych z soboru. Odwołując się do przykładu ikonostasu z cerkwi w Krzemieniu na Białorusi, autor pokazuje tworzące się „miejskie legendy” dotyczące wykorzystania sprzętów ze stołecznej katedry.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obudowa górnicza jako odrębny od wyrobiska obiekt – konstrukcja oporowa, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2020 r. (II FSK 532/18, LEX nr 2777589)

Autorka podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w glosowanym wyroku. Obudowa górnicza, jako odrębny od wyrobiska obiekt – konstrukcja oporowa, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W 2011 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok interpretacyjny – jak się wydawało, przełomowy dla praktyki opodatkowania wyrobisk górniczych (wyrok TK z dnia 13 września 2011 r., P 33/09, LEX nr 929854) – w którym stwierdził, że podziemne wyrobiska górnicze nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości ani samodzielnie, ani wraz ze znajdującą się w nich infrastrukturą. Podkreślił, że odmiennie jest jednak w przypadku poszczególnych elementów wyrobiska (np. obudów górniczych). Jak wskazuje przegląd rozstrzygnięć organów podatkowych i orzecznictwa sądowego, pomimo upływu czasu od wydania wspomnianego wyroku nadal pojawiają się znaczące rozbieżności interpretacyjne, a podatnicy stale toczą spory z organami podatkowymi. W glosie wskazano na konsekwencje długotrwałego braku stabilności linii orzeczniczej dla podatników i palącą konieczność dokonania właściwych zmian ustawodawczych, w wyniku których usunięty zostanie stan niepewności związany z niejasnościami definicji legalnych.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Skład, rozmieszczenie, plany operacyjne i rola Frontu Mazowieckiego na froncie przeciwniemieckim w 1919 roku

Artykuł omawia funkcjonowanie Frontu Mazowieckiego w ramach frontu przeciwniemieckiego w 1919 r. Front Mazowiecki pełnił istotną rolę w osłonięciu Warszawy przed spodziewanym uderzeniem niemieckim z linii Toruń–Mława, grożącym oskrzydleniem Wielkopolski i zajęciem Warszawy. Wobec tego Naczelne Dowództwo WP skierowało na północne Mazowsze początkowo cztery dywizje piechoty, a główny ciężar obrony odcinka rozciągającego się od Kanału Augustowskiego do Aleksandrowa Kujawskiego wzięły na siebie przede wszystkim dywizje hallerowskie i 8 Dywizja Piechoty. W Naczelnym Dowództwie WP przewidywano, że jednostki Frontu Mazowieckiego wydadzą nacierającym Niemcom bitwę na liniach Narwi i Biebrzy, przy jednoczesnej koncentracji siły i środków w trójkącie Modlin–Pułtusk–Zegrze. Wobec braku naturalnych barier na prawym brzegu Wisły polskie dowództwo nie planowało większego oporu powyżej Płocka i Włocławka. W ramach aktywnej obrony brało natomiast pod uwagę kontruderzenia na skrzydła nieprzyjaciela w kierunku na Grudziądz–Brodnicę lub na Działdowo. Plany te nie odpowiadały ograniczonym możliwościom frontu przeciwniemieckiego, w tym zwłaszcza szczupłości jego sił wynikającej z toczących się walk na wschodzie. Mimo podpisania traktatu wersalskiego nie ustały prowokacje niemieckie zmierzające do wciągnięcia Polski w stan otwartego konfliktu – częste były incydenty przekraczania granicy, zajmowania polskich terenów i miejscowości, dochodziło do wymian ognia i obopólnych aresztowań pod zarzutem szpiegostwa.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
3 Żelazna Dywizja Strzelecka Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1920 r. Zarys szlaku bojowego w wojnie polsko-bolszewickiej

Tematem artykułu jest szlak bojowy 3 Żelaznej Dywizji Strzeleckiej Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej w ostatnim roku wojny polsko-bolszewickiej. Wspomniana formacja była najsilniejszą i najliczniejszą w ukraińskich siłach zbrojnych w 1920 r. Dowodził nią Ołeksander Udowyczenko, słynny i bardzo utalentowany oficer. Należy dodać, że 3 Żelazna Dywizja Strzelecka została początkowo sformowana u boku Wojska Polskiego jako 2 Dywizja Strzelecka, ale z uwagi na obecność w jej szeregach wielu weteranów 3 Dywizji Żelaznej z 1919 r., którą również dowodził Udowyczenko, zdecydowano się na zmianę nazwy formacji. 3 Żelazna Dywizja Strzelecka wzięła aktywny udział w wyprawie kijowskiej wiosną 1920 r. Walczyła wtedy na południowym odcinku frontu w rejonie Mohylewa Podolskiego. Później, latem 1920 r., brała udział w obronie Galicji Wschodniej przed Armią Czerwoną. Odniosła tam szereg sukcesów w walce z bolszewikami, m.in. pod Sidorowem i Horodenką. Następnie uczestniczyła w dalszych działaniach bojowych na Podolu. Po 18 października 1920 r. Armia URL musiała kontynuować walkę samodzielnie z uwagi na podpisanie zawieszenia broni pomiędzy Polską a Rosją bolszewicką. Prowadzone do drugiej połowy listopada 1920 r. działania wojenne zakończyły się porażką Ukraińców, których siły zbrojne wycofały się na terytorium państwa polskiego, gdzie zostały internowane. W tej grupie znaleźli się również żołnierze 3 Żelaznej Dywizji Strzeleckiej.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Chrześcijaństwo, przesądy i niewiara we współczesnym społeczeństwie białoruskim

Kształt życia duchowo-religijnego ludności zamieszkującej w XX–XXI wieku ziemie współczesnej Białorusi został uwarunkowany zarówno wielowiekowymi dziejami chrześcijaństwa, jak i wywodzącymi się z kultury starożytnych Słowian przesądami i zabobonami o charakterze mityczno-magicznym, a także materialistyczno-ateistyczną koncepcją światopoglądu i życia z czasów sowieckiego ustroju socjalistycznego. Obecne prawodawstwo białoruskie uznaje zaangażowanie religijne jako sferę interesów prywatnych człowieka, dlatego na poziomie państwowym nie prowadzi się oficjalnej statystyki wierzących i ich podziału według wyznawanej religii, a analizy wyników poszczególnych dociekań badawczych w tym zakresie są bardzo różne. W kontekście transformacji postsowieckiej społeczeństwa białoruskiego jedni eksperci wyrażają pogląd o wzroście znaczenia religii, inni — o procesie odwrotnym, jeszcze inni — o demonstracji religijności Białorusinów, a jeszcze inni są zdania, że wymiar duchowy chrześcijaństwa na Białorusi jest nierzadko zastępowany tradycją, a stosunkowo duża część społeczeństwa jest daleka od prawdziwej pobożności chrześcijańskiej. Przy ogólnej analizie kwestii religijnych przedstawia się nieraz sugestię, że jest to „dość skomplikowany, wieloczynnikowy duchowo-społeczny fenomen”.

Czasopismo: Kultura i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
III Dywizjon Lotniczy w walce z 1 Armią Konną na przedpolach Lwowa (9–19 sierpnia 1920 roku)

W sierpniu 1920 r. doszło do przełomowych operacji wojny polsko-bolszewickiej. Nad Wkrą, Wisłą i Wieprzem rozegrała się bitwa, która doprowadziła do odrzucenia wojsk Frontu Zachodniego komandarma Michaiła Tuchaczewskiego spod Warszawy i rozbicia części jego sił. W tym samym miesiącu na południowym odcinku frontu Wojsko Polskie obroniło Lwów przed zakusami komandarmów Aleksandra Jegorowa i Siemiona Budionnego. W walkach o Lwów doszło do starcia wojsk polskich z siłami Frontu Południowo-Zachodniego, w tym z owianą legendą 1 Armią Konną, która była główną siłą bolszewików chcących opanować stolicę Galicji. Polskie dowództwo, nie dysponując odwodami, do walki z „Konarmią” skierowało III Dywizjon Lotniczy mjr. pil. Cedrica Faunt le Roy, który mimo siły wynoszącej w apogeum nawet cztery eskadry (5 i 6 Eskadra Wywiadowcza, 7 Eskadra Myśliwska, a z czasem także 15 Eskadra Myśliwska), w praktyce w dn. 9–19 sierpnia dysponował ledwie kilkunastoma sprawnymi samolotami. Mimo tego załogi polskich maszyn wykonywały w tym czasie niestrudzenie zadania: rozpoznania sił przeciwnika – ich intencji i składu – oraz, co najistotniejsze, opóźniania jego marszu. W artykule niniejszym autor opisał skład, zadania, przebieg walk III Dywizjonu Lotniczego w starciu z 1 Armią Konną w dn. 9–19 sierpnia 1920 r. Zwrócił również uwagę na taktykę walki polskich lotników, którą poddał stosownej analizie.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Stosunek społeczeństwa polskiego i mniejszości narodowych do obowiązku służby wojskowej w czasie wojny z Rosją bolszewicką (luty 1919 – listopad 1920)

Artykuł przedstawia zagadnienie ochrony zdolności bojowej oddziałów frontowych Wojska Polskiego przed ujemnymi zjawiskami obniżającymi ich morale i dyscyplinę w czasie wojny z Rosją bolszewicką w latach 1919–1921 oraz postawy społeczeństwa polskiego i mniejszości narodowych wobec spełnienia obowiązku służby wojskowej. Po odzyskaniu niepodległości zaistniała konieczność stoczenia wojny o niepodległość i granice wschodnie z tradycyjnie agresywnym sąsiadem – Rosją bolszewicką – która chciała wykorzystać ograniczone możliwości zrujnowanego wojnami kraju, olbrzymie trudności wewnętrzne państwa scalonego z trzech dzielnic zaborczych, pozorną atrakcyjność ideologii bolszewickiej i wieloetniczność społeczeństwa, które częściowo stało się podatne na populistyczne hasła najeźdźcy. Wojsko Polskie trapiły w czasie tej wojny dezercje żołnierzy z linii bojowej i masowe uchylanie się od służby mężczyzn wezwanych do spełnienia obowiązku wojskowego wywodzących się z mniejszości narodowych. Oddziały walczące na froncie były poddane agitacji przez aparat propagandowy Armii Czerwonej, który chciał dokonać rozkładu moralnego Wojska Polskiego.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Ewakuacja podczas odwrotu wojsk polskich w okresie czerwiec-sierpień 1920 roku – wybrane zagadnienia

Dowództwo polskie już wiosną 1919 r., w związku z groźbą inwazji niemieckiej, stanęło przed koniecznością przygotowania planu ewakuacji z zajętych terenów Litwy i Białorusi. Kolejne plany powstające w okresie sukcesów wojsk polskich i marszu na wschód przewidywały ewakuację niewielkich obszarów na zagrożonych odcinkach frontu. Pierwsza ofensywa Michaiła Tuchaczewskiego w maju 1920 r. obnażyła niedostatki polskich planów ewakuacyjnych, m.in. braki taboru kolejowego, szwankującą łączność, niedostateczną współpracę z władzami cywilnymi, samorzutną, trudną do opanowania ewakuację ludności i administracji państwowej. Zebrane doświadczenia pozwoliły przygotować bardziej precyzyjną instrukcję ewakuacyjną. Nikt jednak nie przewidział rozmiarów ewakuacji, jaką trzeba było przeprowadzić latem 1920 r. Kierownictwo nad nią sprawowały władze wojskowe. Objęła zaplecze całego frontu od Łotwy po granicę z Rumunią. Wiązała się z koniecznością przewozu ładunków i ludzi na odległość 400–600 km w głąb kraju. Przebiegała w warunkach stałego nacisku nieprzyjaciela, zwłaszcza na północnym odcinku frontu. Oparta była głównie na kolei, jedynym wówczas szybkim i pojemnym środku transportu. Mimo ekstremalnie trudnych warunków i nieuniknionych przypadków chaosu ocalono masę cennego sprzętu, zapasów, ewakuowano dziesiątki tysięcy rannych oraz uchodźców i cenny tabor kolejowy niezbędny dla pomyślnego przeprowadzenia przegrupowania wojsk do kontrofensywy znad Wieprza.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Żydowscy żołnierze Symona Petlury i Jewhena Petruszewycza. Rzecz o ciekawym opracowaniu Jarosława Tynczenki

Marek Bogdan Kozubel dokonał recenzji publikacji: Jarosław Tynczenko, Pid zirkoju Dawyda. Jewrejśki nacjonalni formuwannja w Ukrajini w 1917–1920 rokach, Kyjiw 2014 („Militaria Ucrainica”) (zapis oryginalny: Ярослав Тинченко, Під зіркою Давида. Єврейські національні формування в Україні в 1917–1920 роках, Київ 2014, ss. 168.).

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
„Ruch oporu? Terroryści!”. Odpowiedź na recenzję Temida Polskiego Państwa Podziemnego pod lupą niemieckiego badacza autorstwa Leszka Kani

Oscar Szerkus ustosunkował się do recenzji Leszka Kanii (zob. L. Kania, Temida Polskiego Państwa Podziemnego pod lupą niemieckiego badacza, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2019, nr 3 (269), s. 192–202.). Polemika wokół publikacji: O. Szerkus, Die Sondergerichtsbarkeit des Polnischen Untergrundstaates, Berlin 2019.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Recenzja książki pt. „Major Eugeniusz Gedymin Kaszyński «Nurt», «Mur», «Zygmunt» (1909–1976)” autorstwa Marka Jedynaka i Renaty Ściślewskiej-Skrobisz

Karolina Trzeskowska-Kubasik zrecenzowała publikację pt. „Major Eugeniusz Gedymin Kaszyński «Nurt», «Mur», «Zygmunt» (1909–1976)” autorstwa Marka Jedynaka i Renaty Ściślewskiej-Skrobisz.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Rejestr dworzan konnych Zygmunta I Starego wysłanych do walki z Krzyżakami pustoszącymi Mazowsze na przełomie lipca i sierpnia 1520 roku

Dworzanie konni Zygmunta I Starego, obok swojej funkcji reprezentacyjnej, stanowili nieliczny, wyćwiczony odwód, pozostający stale u boku króla, który mógł dysponować nimi w dowolnym momencie. Podczas tzw. wojny pruskiej z lat 1519–1521 liczebność tej grupy osiągnęła swoje apogeum latem 1520 r. w Toruniu (539 koni w 121 pocztach dworskich). W trakcie walk z Krzyżakami dworzanie nieustannie odpowiadali za bezpieczeństwo monarchy w miejscu jego przebywania, ale mniejsze ich grupy uczestniczyły w działaniach zbrojnych. Analiza krótkiego fragment źródłowego, wchodzącego w skład rękopisu o sygnaturze 49 (Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Skarbu Koronnego, Oddział 1: Rachunki królewskie), pozwoliła na dokonanie szczegółowej charakterystyki niewielkiej chorągwi, złożonej z 69 koni w 15 pocztach dworzańskich, biorącej udział w walkach z rejzami krzyżackimi na północne Mazowsze na przełomie lipca i sierpnia 1520 r. Omówiono skład osobowy oddziału, charakter i wielkość pocztów, poruszono kwestię dowodzenia grupą, poniesionych na jej akcję kosztów oraz, na podstawie badań Mariana Biskupa, podano szlak bojowy. Przedstawiony przykład można przyjąć jako punkt wyjścia do dyskusji na temat organizacji wojskowej dworu. Można przypuszczać, że z hufca dworzan konnych król lub marszałek – jako przełożony dworu – wydzielał poszczególne poczty, z których formowana była jedna lub więcej funkcjonujących równocześnie i niezależnie chorągwi nadwornych. Ich liczebność i charakterystyka były zapewne warunkowane przewidzianymi dla jednostek zadaniami.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Teatr szkolny – wartością dla szkoły. O roli teatru szkolnego na przykładzie Teatru Beznazwy z Zespołu Szkół Salezjańskich w Łodzi

Szkolne grupy teatralne są istotnymi elementami procesu dydaktyczno-wychowawczego. Teatr Beznazwy, działający od 2005 r. w Zespole Szkół Salezjańskich Łodzi, odgrywa istotną rolę wychowawczo-edukacyjną. W placówce tej działa kilka różnych grup – począwszy od pierwszych klas szkoły podstawowej, na maturzystach skończywszy. Dzięki aktywności artystycznej dzieci i młodzież poznają otaczający ich świat, rozwijają swoje pasje i zainteresowania, dzielą się z innymi (zwłaszcza swoimi rówieśnikami) własnymi obserwacjami rzeczywistości. Łódzki teatr jest również istotny dla działalności samej szkoły. Dzięki profesjonalnemu zaangażowaniu samych uczniów teatr ten jest rozpoznawalny w środowisku, przez co staje się dobrą wizytówką samej szkoły. Działania Teatru Beznazwy są dostrzegane nie tylko przez młodzież, ale także przez samą dyrekcję, która docenia wartość tychże zajęć teatralnych prowadzonych w szkole.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Biblijne góry „Xiędza Fausta”

W artykule omawiam problem wykorzystania przez Tadeusza Micińskiego w powieści Xiądz Faust motywu gór znanych z Biblii. Analizuję znaczenia biblijnych gór w tej powieści. Interpretuję znaczenia, jakie nadał on górom: Tabor, Błogosławieństw, Golgocie, Synaj i Moria. Prezentuję konteksty, w jakich te biblijne góry pojawiają się w utworze Micińskiego.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Jan Kotyza, żołnierz Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, ludowego Wojska Polskiego – zarys biograficzny

Artykuł przedstawia zarys biografii Jana Kotyzy, żołnierza Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich oraz ludowego Wojska Polskiego. Urodził się w podkrakowskich Bieńczycach w rodzinie chłopskiej. Dzięki uporowi rodziców i nauczycieli ukończył gimnazjum, a następnie również Studium Wychowania Fizycznego przy Uniwersytecie Jagiellońskim. Tuż przed wybuchem II wojny światowej Kotyza objął posadę kierownika nowobudowanego stadionu miejskiego przy Alei 3 Maja w Krakowie. Był oficerem rezerwy, ale nie wziął udziału w kampanii polskiej 1939 r. W czasie okupacji zaangażował się w pracę konspiracyjną. Pierwotnie polegała ona tylko na kolportażu podziemnych pism. Przystąpił do Związku Walki Zbrojnej, przyjął ps. „Krzemień”. Początkowo organizował pluton na terenie wsi Bieńczyce, Krzesławice oraz Mistrzejowice. Następnie został komendantem placówki ZWZ Mogiła, która obejmowała terytorialnie gminy Mogiła, Ruszcza oraz Węgrzce. Z szeregów ZWZ przeszedł do Batalionów Chłopskich. Jednocześnie został członkiem konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego „Roch”. Po scaleniu BCh z AK objął dowództwo batalionu krypt. „Pająk”. W 1943 r. awansował w ramach BCh i został komendantem powiatu krakowskiego krypt. „Nadleśnictwo nr 6”. W niedługim czasie po oswobodzeniu od Niemców zgłosił się na wezwanie nowych władz do tzw. ludowego Wojska Polskiego. Początkowo nie trafił na front, ostatecznie został wysłany do 2 Armii WP. Nie zdążył wziąć udziału w walkach z Niemcami – był pod Dreznem, skąd wycofano go przez Wrocław do Rzeszowa, gdzie brał udział w walkach z UPA. Po zdemobilizowaniu wrócił w rodzinne strony.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia