rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Robotyka: techniki, funkcje, rola społeczna. Cz. 2, Aktualne możliwości robotów

Aby ocenić, jaki wpływ będą miały roboty na społeczeństwo, należy skrupulatnie przeanalizować obecny stan wiedzy, a w szczególności wskazać fundamentalne problemy, które jeszcze nie zostały rozwiązane, mające istotne znaczenie dla potencjalnych zmian społecznych powodowanych rozwojem robotyki. Wspomniany wpływ zależy od inteligencji robotów, więc ten aspekt dominuje w przedstawionej tu analizie. Rozważania zostały podzielone na trzy części: 1) analizę czynników technicznych wpływających na inteligencję i bezpieczeństwo robotów, 2) analizę obecnych możliwości robotów, 3) analizę przewidywań dotyczących rozwoju robotyki, a w konsekwencji poglądów na skutki tego rozwoju dla społeczeństwa. Niniejszy artykuł poświęcony jest drugiemu z wymienionych tu trzech zagadnień.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Problematyka i realizacja przepływów cieczy w zautomatyzowanych stanowiskach mikrodozowania

Celem opisanego w artykule projektu było opracowanie założeń do automatycznego prowadzenia w inżynierii biomedycznej procesów mikrodozowania cieczy o objętości porcji rzędu 0,5 μl. Przedstawiono budowę wybranych do badań typowych, katalogowych dozowników, niegwarantujących jednak osiągnięcia objętości wymienionej porcji cieczy. Podano zestaw najważniejszych zależności, zjawisk i współczynników charakteryzujących mikroprzepływy cieczy oraz ich zapis, wykorzystany w kalkulatorze procesorowego sterownika zautomatyzowanym procesem mikrodozowania. Opisano budowę stanowiska pomiarowego procesu mikrodozowania, pozwalającego na eksperymentalną weryfikację jakości mikrodozowania cieczy z wykorzystaniem typowych dozowników, opracowanych zależności oraz procesorowego sterownika tego procesu. W podsumowaniu podano rozbieżności między znanymi w elektrohydraulice i hydrotronice formułami teoretycznymi i ich modelami a obserwowanymi w praktyce zjawiskami mikroprzepływu tych cieczy przez przebadane głowice dozowników oraz wyniki zautomatyzowanego mikroporcjowania, spełniające wszystkie podane założenia tego procesu.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Zliczanie szybkich obiektów z wykorzystaniem kamery zdarzeniowej

W pracy zaproponowano wykorzystanie kamery zdarzeniowej jako komponentu systemu wizyjnego umożliwiającego zliczanie szybko przemieszczających się obiektów - w tym przypadku spadających ziaren kukurydzy. Kamery te przesyłają informacje o zmianach jasności poszczególnych pikseli i charakteryzują się niską latencją, brakiem rozmycia związanego z ruchem, poprawnym działaniem w różnych warunkach oświetleniowych, a także bardzo niskim zużyciem energii. Zaproponowany algorytm zliczający analizuje zdarzenia w czasie rzeczywistym. Działanie rozwiązania zademonstrowano na stanowisku składającym się ze zsypu z podajnikiem wibracyjnym, który umożliwiał regulację liczby spadających ziaren. Celem układu sterowania z regulatorem PID było utrzymanie stałej średniej liczby spadających obiektów. Zaproponowane rozwiązanie poddane zostało szeregowi testów, mających na celu określenie poprawności działania opracowanej metody. Na ich podstawie można potwierdzić słuszność użycia kamery zdarzeniowej do liczenia małych, szybko poruszających się obiektów, i związanego z tym szerokiego spektrum potencjalnych zastosowań przemysłowych.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Pomiar zużycia energii w trakcie cyklu wiercenia termicznego

Praca przedstawia zagadnienie dotyczące pomiaru i analizy zużycia energii w trakcie cyklu wiercenia termicznego. Przedstawiono oparte na tokarce CNC stanowisko badawcze, którego elementem wyposażenia był eksperymentalny układ poboru energii oparty o licznik energii elektrycznej oraz siłomierz. Zastosowane urządzenia pomiarowe pozwalały na rejestrację obciążenia sieci energetycznej, obciążenia napędów obrabiarki, siłę osiową, moment hamujący wiertło, aktualne obroty wrzeciona obrabiarki, pozycję wiertła względem obrabianego materiału i wartości rejestrów parametrów pomocniczych w strategii adaptacyjnego sterowania posuwem. Rozważano dwa przypadki cyklu wiercenia: wykonanie pojedynczego otworu oraz wykonanie szeregu otworów w jednym cyklu. Testowano pięć strategii sterowania posuwem w trakcie cyklu wiercenia, w tym adaptacyjne sterowanie posuwem i rekurencyjną metodę optymalizacji posuwu. Dla porównania wykonano także otwory tradycyjnymi wiertłami krętymi HSS. Na podstawie uzyskanych rezultatów badań można stwierdzić, że metoda wiercenia ciernego może być zaliczona do energooszczędnych metod wykonywania otworów w elementach cienkościennych.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Platforma narzędziowa SELF w modelu SaaS do automatyzacji i standaryzacji wytwarzania rozwiązań

W artykule zaprezentowano funkcjonalności oraz możliwości zastosowania platformy narzędziowej SELF. Omówiono cztery zdefiniowane warstwy platformy oraz przedstawiono proces wdrożenia rozwiązania oraz integrację poszczególnych warstw. Przedstawiono rynek systemów ERP w Polsce oraz dostępne na rynku alternatywne rozwiązania. Zaprezentowana platforma SELF, stworzona w modelu SaaS, jest jednym z kluczowych narzędzi technologicznych wprowadzonych w firmie Soneta w celu wdrożenia efektywnej metody organizacji pracy wewnątrz samego przedsiębiorstwa oraz z jego siecią autoryzowanych partnerów.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Przegląd rozwiązań stanowisk laboratoryjnych stosowanych podczas nauki zdalnej

W artykule zaprezentowano szereg praktycznych rozwiązań, które zastosowano by przekształcić stacjonarne stanowiska laboratoryjne (stosowane w ramach dydaktyki szeroko rozumianej elektroniki analogowej, cyfrowej oraz techniki mikroprocesorowej i systemów wbudowanych) do nauki zdalnej. Zastosowane rozwiązania umożliwiły pracę w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do standardowych zajęć stacjonarnych - z wykorzystaniem rzeczywistych układów i przyrządów pomiarowych, a nie jedynie symulacji komputerowej. Przykłady uruchomionych stanowisk laboratoryjnych to: obsługa silnika krokowego, generowanie sygnału PWM, obsługa elementów stykowych, obsługa magistral SPI i I2C, badanie parametrów dynamicznych bramek logicznych, badanie filtrów aktywnych, badanie parametrów dynamicznych klucza tranzystorowego. Cechą charakterystyczną opisanych rozwiązań jest niski nakład kosztów oraz możliwość szybkiego dostosowania stanowiska stacjonarnego do pracy zdalnej i odwrotnie, co było szczególnie istotne w warunkach pandemii koronawirusa w ostatnich latach i dynamicznych zmian formy zajęć (czasami z tygodnia na tydzień). Zaprezentowany zbiór opisów stanowisk laboratoryjnych może być szczególnie przydatny dla pracowników prowadzących zajęcia na uczelniach technicznych, gdzie kwestia przekazania studentom praktycznych umiejętności jest kluczowa.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Prototyp ekstremalnie modularnego hiperredundantnego manipulatora Arm-Z

Arm-Z to koncepcja hiperredundantnego manipulatora robotycznego składającego się z przystających modułów o jednym stopniu swobody (1-DOF) i realizującego (prawie) dowolne ruchy w przestrzeni. Zasadnicze zalety Arm-Z to: ekonomizacja (dzięki masowej produkcji identycznych elementów) oraz odporność na awarie (po pierwsze - zepsute moduły mogą być łatwo zastąpione, po drugie - nawet gdy jeden lub więcej modułów ulegnie awarii - manipulator taki może ciągle wykonywać, prawdopodobnie w stopniu ograniczonym, zakładane zadania). Podstawową wadą systemu Arm-Z jest jego nieintuicyjne, bardzo trudne sterowanie. Innymi słowy, połączenie koncepcji nietrywialnego modułu z formowaniem praktycznych konstrukcji oraz sterowanie ich rekonfiguracją (transformacją ze stanu A do B) są bardzo złożone obliczeniowo. Mimo to, prezentowane podejście jest racjonalne, zważywszy powszechną dostępność wielkich mocy obliczeniowych w kontraście z wysokimi kosztami i „delikatnością” niestandardowych rozwiązań i urządzeń. W artykule nakreślono ogólną koncepcję manipulatora Arm-Z i zaprezentowano wstępne prace zmierzające do wykonania prototypu.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Jednolite projektowanie regulatorów kursu i ścieżki dla autopilota statku

Przedstawiono jednolity sposób doboru nastaw PID dla regulatora kursu i regulatora śledzenia ścieżki, które występują w kaskadowym układzie autopilota statku. Jednolitość projektowania jest możliwa dzięki temu, że w odniesieniu do każdego regulatora sterowany przez niego obiekt wygląda jak integrator ze stałą czasową. W przypadku regulatora kursu jest to znany model Nomoto. Dzięki eliminacji przez regulator stałej czasowej obiektu, układ zamknięty staje się układem 2-go rzędu. Założono, że układ ten ma mieć podwójną stałą czasową różniącą się w zadanym stosunku od stałej czasowej obiektu. Pokazano, że tak zaprojektowany regulator kursu lepiej tłumi zakłócenia środowiskowe niż regulator z wzorcowymi nastawami.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Prototyp kaskadowego autopilota okrętowego zaimplementowany w środowisku CPDev

Autopiloty okrętowe można podzielić na konwencjonalne, zdolne jedynie do utrzymywania zadanego kursu, oraz zaawansowane, które dodatkowo mogą utrzymywać statek na „ścieżce” łączącej zadane punkty nawigacyjne na trasie. W artykule przedstawiono strukturę prototypowego autopilota statku zaimplementowanego w środowisku CPDev oraz wzory pozwalające wyznaczyć nastawy regulatora kursu (PIDH) oraz ścieżki (PIDT) w regulacji kaskadowej. Dla każdego z nich przyjęto pojedyncze parametry projektowe określające dynamikę zamkniętej pętli regulacji. Reguły te zastosowano w oprogramowaniu prototypu autopilota, stworzonego we współpracy z holenderską firmą projektującą systemy sterowania i wizualizacji dla statków.

Czasopismo: Pomiary Automatyka Robotyka
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Czy parkom narodowym Utah zagraża overtourism? Turystyka na obszarach chronionych i jej krajobrazowe konsekwencje

Wraz ze wzrostem globalnego ruchu turystycznego, ważnym zagadnieniem staje się ocena negatywnego wpływu turystyki na różne aspekty rzeczywistości, w tym na krajobraz. Jednym z przejawów negatywnego wpływu turystyki jest zjawisko overtourismu. W artykule przestawiono ocenę stopnia przekształcenia krajobrazu parków narodowych stanu Utah na skutek zjawiska overtourismu. Do badań wykorzystano zestaw wskaźników turystycznego przekształcenia krajobrazu i nasilenia overtourismu, dotyczących wielkości ruchu turystycznego i rozwoju infrastruktury turystycznej. Ponadto wykonano pomiary natężenia ruchu turystycznego. Wyniki wskazują na sezonowe wzmożenie ruchu turystycznego, a co za tym idzie na okresowo wzmagające się zjawisko przeciążenia geosystemu. Zastosowana metodyka pozwoliła ocenić stopień przekształcenia krajobrazu na skutek nadmiernego ruchu turystycznego we wszystkich badanyc parkach narodowych. Mając na uwadze sezonowość ruchu turystycznego w obszarach chronionych, rekomenduje się zastosowanie narzędzi ograniczających i kanalizujących ruch turystyczny w wysokim sezonie turystycznym. Dotyczy to zwłaszcza najchętniej odwiedzanego Parku Narodowego Zion.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Możliwości zastosowania metodyki audytu krajobrazowego w skali lokalnej dla wybranych obszarów woj. lubelskiego i świętokrzyskiego w świetle eksperymentu naukowo-dydaktycznego

Województwa prowadzą obecnie intensywne prace nad sporządzeniem audytów krajobrazowych. Zanim jednak powstaną oficjalne dokumenty, prowadzone są również próby zastosowania metodyki sporządzania audytu na poziomie lokalnym. Celem artykułu jest przedstawienie wyników eksperymentu dydaktyczno-naukowego przeprowadzonego na UMCS w Lublinie. Założeniem eksperymentu było zapoznanie studentów z instrukcją audytu krajobrazowego i wskazanie możliwości jej zastosowania w skali lokalnej. Przeprowadzone badania wykazały jak postrzegana jest przez studentów związanych z gospodarowaniem przestrzenią instrukcja audytu krajobrazowego. Zaproponowane im zadania umożliwiły poznanie instrukcji oraz pomogły w wykształceniu ich kompetencji w zakresie studiów krajobrazowych. Dodatkowo pozwoliły zidentyfikować trudności jakie napotkali studenci stosując elementy instrukcji w skali lokalnej, co może być przydatne w jej doskonaleniu i tworzeniu nowej instrukcji dostosowanej do tej skali.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Metoda oceny wartości terapeutycznych krajobrazów kulturowych na przykładzie parków miejskich

Artykuł dotyczy multisensorycznego odbioru krajobrazu i wykorzystania jego właściwości terapeutycznych. W pracy przedstawiono uaktualnioną wersję Wzorca miejsc promocji zdrowia w mieście, który został uzupełniony o nowy atrybut – Muzyka. Sprawdzenie zasadności wprowadzenia nowego atrybutu wymagało przeprowadzenia badań terenowych. Jako obszary testowe wybrano osiem parków na terenie województwa pomorskiego. Proponowana w artykule wersja wzorca może stanowić cenne narzędzie wspierające procesy projektowe i decyzyjne dotyczące parków miejskich i rekreacyjnych terenów zieleni. Zastosowanie wzorca do sprawdzenia walorów terapeutycznych innych typów krajobrazów kulturowych będzie wymagało dalszych badań.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zjawisko ciszy w edukacji geograficznej

Współczesne czasy charakteryzują się narastającym zagrożeniem hałasem, który jest jednym z najważniejszych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia ludzi. Dlatego ochrona przed hałasem stanowi jedno z wyzwań współczesnego świata. Celem pracy jest rozpoznanie znaczenia ciszy i możliwości wprowadzenia do edukacji geograficznej treści, które jej dotyczą. Zaprezentowane zostaną m.in. wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród lubelskich licealistów i studentów (200 osób) oraz wyniki analizy podręczników i podstawy programowej kształcenia z przedmiotu geografia w szkole ponadpodstawowej dotyczących tematyki ciszy. Na koniec przedstawione zostaną propozycje wprowadzenia nowych treści w edukacji geograficznej uwzględniających znaczenie ciszy dla społeczeństwa oraz ochronę przed hałasem.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Punkty widokowe jako dystrybutory kulturowych usług ekosystemowych. Studium przypadku Kazimierza Dolnego nad Wisłą

Kulturowe usługi ekosystemowe (ang. CES- Cultural Ecosystem Services), to usługi świadczone przez ekosystemy i krajobrazy, które cechują się wartościami niematerialnymi. Usługi te nie byłyby „konsumowane”, gdyby w przestrzeni nie funkcjonowały obiekty przekazujące te usługi od producentów (ekosystemów, krajobrazów) do odbiorców (człowieka). Takimi dystrybutorami CES są punkty widokowe. Celem pracy jest określenie klas CES podlegających dystrybucji za pośrednictwem punktów widokowych oraz wskazanie klas cieszących się największym zainteresowaniem wśród odbiorców. Badania prowadzono na terenie miasta Kazimierz Dolny. Wyniki pokazują, że badane punkty widokowe mają w swojej ofercie szeroki wachlarz CES, jednak popyt na te usługi jest znaczenie węższy i uzależniony od położenia i promocji punktu. Wyniki pokazały także, że płatne punkty widokowe charakteryzują się podobnie szeroką ofertą CES jak punkty bezpłatne.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Deformacje terenu okolic Knurowa spowodowane podziemną eksploatacją węgla kamiennego

Tematem badań przedstawionych w artykule są zmiany ukształtowania terenu wywołane podziemną działalnością górniczą wydobywającą węgiel kamienny stanowiące przyczynę przekształceń krajobrazu rejonu Knurowa. Analizą objęto powstałe osiadania terenu w latach 2008-2017 oraz prognozowane do roku 2040. Otrzymane wyniki wykazały istotne przeobrażenia rzeźby terenu w latach 2008-2017 w postaci 22 niecek osiadań, dochodzących do 5 metrów. Dalsza projektowana eksploatacja złóż węgla kamiennego, co najmniej do roku 2040 przewiduje powstanie 21 obniżeń terenu sięgających 10 metrów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Użytkowanie obszarów wokół małych miast Polski w wybranych aspektach jakości życia ich mieszkańców

Wpływ sposobu użytkowania w obrębie obszarów otaczających miasta jest szczególnie silny w przypadku małych ośrodków, gdyż tereny leśne i rolnicze graniczą tam częstokroć bezpośrednio ze strefami mieszkalnymi. Coraz liczniej pojawiają się publikacje, które dokumentują oddziaływanie tych dwóch sposobów użytkowania, wskazując m.in. na znaczenie uwarunkowań przestrzennych, które determinują wielkość wpływu otoczenia na jakość życia mieszkańców miast. Celem pracy było oszacowanie udziału sposobów użytkowania w otoczeniu 738 małych miast Polski (<20 tys. mieszkańców), z uwzględnieniem potencjału rekreacyjnego lasów i ewentualnych zagrożeń wyni¬kających z bliskiego sąsiedztwa z intensywnie użytkowanymi gruntami rolnymi. Podstawą uzyskanych wyników była baza Corine Land Cover z 2018 roku, z której pozyskano informację o usytuowaniu zabudowy miejskiej, lasach oraz terenach rolnych (grunty orne i sady). Uzyskane wyniki wskazują, że w przypadku 35,6% małych miast Polski teren zabudowany nie sąsiadował z lasami, a 7,3% miast nie posiadało lasów w promieniu 1,5 km. Natomiast tylko w 5,6% miastach teren zabudowany nie graniczył z jakimkolwiek terenem rolnym, a w 4,9% teren ten otoczony był w ponad 80% polami. Należy sądzić, że w grupie miast otoczonych polami, przy planowaniu struktury przestrzennej, szczególną uwagę należałoby poświęcić projektowaniu nowych terenów zielonych i rewaloryzacji już istniejących.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Świadomość krajobrazu wśród uczniów w szkole podstawowej

Celem artykułu jest analiza świadomości krajobrazu uczniów klas IV-VIII szkoły podstawowej w świetle holistycznej koncepcji zaproponowanej przez T. Chmielewskiego, U. Mygę-Piątek i J. Solona (2015). Autor uważa, iż zapisy podstawy programowej pozwalają na kształtowanie holistycznego podejścia do krajobrazu, a tym samym na kształtowanie świadomości na jego temat. Z uwagi na pandemię Covid-19, poprawność tezy zweryfikowana została badaniami ankietowymi przeprowadzonymi drogą internetową. Grupę badawczą stanowiło 407 uczniów szkół podstawowych z całej Polski. Wyniki pozwalają stwierdzić, iż rozwój świadomości krajobrazowej w klasach IV-VIII przebiega poprawnie, jednak konieczne jest uporządkowanie wiedzy teoretycznej uczniów w aspekcie terminologii i klasyfikacji krajobrazów. Ich rozróżnianie i wiedza na temat roli człowieka w kształtowaniu otoczenia konieczna jest do dalszego rozwoju świadomości krajobrazu wśród najmłodszych. Istotne wydaje się także nakierowanie uczniów na dostrzeganie multisensoryczności krajobrazów. Osiągnięcie tego celu z pewnością wymaga dużego nakładu pracy ze strony nauczycieli i szczegółowego zapoznania się z holistyczną koncepcją krajobrazu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Model procesu produkcyjnego w wektorowej przestrzeni ryzyka oparty na analogii do przestrzeni pola elektromagnetycznego

Do opisu procesu produkcyjnego zastosowano model oparty na wektorowej przestrzeni waluty, unormowanej klasą norm Minkowskiego. W wyniku unormowania tej przestrzeni równoważnymi normami otrzymano przestrzenie: ekonomiczną, ryzyka, wykonawcze i decyzyjną z metrykami zadanymi przez te normy należącymi do klasy metryk Minkowskiego. Każda z tych przestrzeni umożliwia analizę i ocenę zjawiska gospodarczego: - przestrzeń ekonomiczna, w oparciu o własne założenia i dane rynkowe, umożliwia określenie planowanych wartości i wyznaczenie efektu ekonomicznego (mierzonego w pieniądzu), - przestrzeń ryzyka, w oparciu o dane z przestrzeni ekonomicznej i dane rynkowe, przy wykorzystaniu analogii do przestrzeni fizycznej uwzględnia ryzyko i umożliwia wyznaczenie wielkości jakościowych w obiektach ryzyka, - przestrzenie wykonawcze, w oparciu o dane z przestrzeni ryzyka i dane rynkowe, umożliwiają wybór najkorzystniejszych wariantów, - przestrzeń decyzyjna, w oparciu o dane z przestrzeni wykonawczych, umożliwia podjęcie decyzji o wyborze najkorzystniejszego wariantu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metoda obliczeń parametrów stopnia turbiny chłodzonej w projekcie koncepcyjnym zespołu

W pracy przedstawiono podstawowe rodzaje układów chłodzenia turbin lotniczych silników przepływowych oraz zasadnicze metody chłodzenia łopatek wieńców stopnia turbiny. W głównej części artykułu zaprezentowano metodę wyznaczania parametrów strumienia w przekrojach wyjściowych wieńców stopnia turbiny chłodzonej, polegającej na wykonaniu w pierwszym etapie obliczeń parametrów termicznych i kinematycznych strumienia oraz geometrycznych na średnicy średniej w stopniu niechłodzonym. Drugi etap metody obejmuje korektę parametrów spalin oraz parametrów geometrycznych profili wieńca dyszowego i wirnikowego w stopniu chłodzonym. Metoda może być stosowana w trakcie realizacji projektu koncepcyjnego stopnia osiowej turbiny chłodzonej, a oparto ją na równaniu zachowania energii, równaniu ciągłości przepływu, równaniu Eulera, pierwszej zasadzie termodynamiki oraz definicjach współczynników używanych w teorii maszyn wirnikowych. Końcowa część pracy zawiera zalecenia dotyczące parametrów geometrycznych profili wieńców chłodzonych oraz wnioski.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Mechanika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
„Siatka kierownicza” w praktyce menedżerskiej

Artykuł porusza tematykę stylów kierowania. Autorka w skrócie omawia dotychczasowe teorie dotyczące tego obszaru, szerzej zajmując się jedną z nich, a mianowicie teorią „siatki kierowniczej”, która próbuje uwzględniać wielość stylów kierowania, ich zmienność i zróżnicowane nastawienia kierowników. Tekst kończy przedstawienie wyników własnych badań, przeprowadzonych metodą opartą na wyżej wspomnianej teorii.

Czasopismo: Studia i Materiały
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości