rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Skład chemiczny wody w siedleckiej sieci wodociągowej

W pracy przedstawiono wyniki badań składu chemicznego wody wodociągowej w mieście Siedlce. Punkty pobierania próbek do badań wyznaczono na wyjściu ze stacji uzdatniania, skąd woda jest kierowana do sieci miejskiej, oraz w 18 kurkach czerpalnych położonych w różnych dzielnicach miasta. Próbki wody pobrano w czterech terminach, w odstępach kwartalnych, w latach 2004/2005. Badano w nich zawartość 26 pierwiastków metodą ICP-AES. Uzyskane dane opracowano statystycznie. Stwierdzono, że jakość wody uzdatnionej przekazywanej do systemu dystrybucji w Siedlcach spełnia wszystkie normy w zakresie wskaźników objętych badaniami. Jej jakość w wyniku wtórnego zanieczyszczenia ulega niewielkiej zmianie w czasie transportu. Nie zaobserwowano znacznych przekroczeń dopuszczalnych stężeń składników mineralnych w próbkach wody, a niewielkie ponadnormatywne ilości wystąpiły w małej liczbie analizowanych próbek.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie florystyczne i walory przyrodnicze łąk 2-kośnych na zagospodarowanym torfowisku w zależności od warunków wilogotnościowych

Celem badań było określenie wpływu warunków wilgotnościowych gleb torfowo-murszowych, zaliczanych do prognostycznego kompleksu wilgotnościowo-glebowego posusznego, na skład florystyczny, strukturę socjologiczną i walory przyrodnicze łąk 2-kośnych. Badania przeprowadzono w latach 1995-1998 na torfowisku Kuwasy, zmeliorowanym w drugiej połowie XX w. Na 13 stanowiskach określano głębokość położenia zwierciadła wody gruntowej, wilgotność i zawartość powietrza w warstwie korzeniowej oraz wykonano zdjęcia fitosocjologiczne, na podstawie których określono strukturę socjologiczną i walory przyrodnicze zbiorowisk łąkowych metodą OŚWITA [2000]. Na łąkach z płytkim, okresowo przypowierzchniowym położeniem zwierciadła wody gruntowej, dominowały higrofitowe trawy. Ruń wzbogacały gatunki cenniejsze przyrodniczo, w tym turzyce i sity, charakterystyczne dla fitocenoz zmiennowilgotnych rzędu Molinietalia oraz zbiorowisk wielkoturzycowych klasy Phragmitetea i niskoturzycowych klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae. Łąki te miały największe na obiekcie walory przyrodnicze - umiarkowane (V i IV klasa waloryzacyjna). Na łąkach głębiej odwodnionych przewagę w zbiorowiskach miały gatunki mezofitowe, typowe dla fitocenoz świeżych i zmiennowilgotnych klasy Molinio-Arrhenatheretea. Większy był też udział gatunków pospolitych, w tym nitrofilnych zielnych, charakterystycznych dla zbiorowisk ruderalnych klasy Artemisietea vulgaris i jednorocznych, charakterystycznych dla zbiorowisk chwastów upraw polowych klasy Stellarietea mediae. Walory przyrodnicze takich łąk były małe - II i III klasa waloryzacyjna.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcja systemu monitorowania suszy na obszarach rolniczych

W pracy przedstawiono koncepcję systemu monitorowania suszy, działającego w skali lokalnej na obszarach szczególnie zagrożonych wystąpieniem tego zjawiska i jego skutkami. System ten będzie obejmował następujące elementy: pomiary i obserwacje, łączność, gromadzenie i przetwarzanie danych, prognozowanie i ostrzeganie oraz rozpowszechnianie informacji na użytek społeczeństwa, organów decyzyjnych państwa i gospodarki narodowej. W koncepcji przewiduje się monitorowanie suszy za pomocą sieci automatycznych stacji do pomiaru elementów agrometeorologicznych i agrohydrologicznych, a przetwarzanie danych i prognozowanie - z zastosowaniem modeli matematycznych. Monitoring umożliwi określanie warunków wilgotnościowych, termicznych i energetycznych produkcji rolniczej i przesyłanie odpowiednio przetworzonej informacji do odbiorców. Monitoring i ocena suszy umożliwią podejmowanie działań w zakresie produkcji rolniczej, gospodarowania wodą na obszarach rolniczych, nawadniania, ochrony zasobów przyrody w dolinach rzek użytkowanych rolniczo i in. Efektem realizacji systemu monitorowania suszy będzie utworzenie nowoczesnej bazy technicznej i metodycznej umożliwiającej precyzyjną i wiarygodną osłonę meteorologiczną i hydrologiczną rolnictwa.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Fenologia wybranych gatunków roślin kserotermicznych ze szczególnym uwzględnieniem fazy kwitnienia

Badania pojawów fenologicznych roślin, oprócz poznania przebiegu ich rozwoju w czasie, mają także znaczenie dla praktyki gospodarczej, mimo to prowadzi się niewiele badań fenologicznych, gdyż wymagają one dłuższego czasu. Porównując fenologiczne terminy kwitnienia wybranych gatunków roślin kserotermicznych, rosnących w rezerwacie "Wały" na Wyżynie Miechowskiej w 2007 r., z podawanymi w literaturze, można stwierdzić, że niekiedy różnią się dość znacznie. Kwitnienie w 2007 r. rozpoczynało się o 2 tygodnie później niż podają SZAFER i in. [1967] i zwykle trwało o miesiąc krócej. Zaistniałe różnice czasowe w trwaniu kwitnienia należy tłumaczyć przede wszystkim przebiegiem pogody (niewystarczającymi opadami atmosferycznymi, szczególnie w okresie wiosny i lata). Ruszenie wegetacji wiosną zostało opóźnione z powodu niewystarczającego uwilgotnienia gleby. Dopiero opady, które wystąpiły na początku maja, przyczyniły się do tego, że większość wczesnych roślin zaczęła kwitnąć. W późniejszym okresie wiosennym i letnim wprawdzie występowały deszcze, ale nie były one ani wystarczająco częste, ani też obfite, a w lipcu opad był nawet znacznie niższy od średniej sumy opadów w tym miesiącu. W warunkach silnej insolacji oraz wysokiej temperatury nastąpiło ponowne przeschnięcie gleby, a to z kolei przyśpieszyło kwitnienie, owocowanie, a nawet obumieranie roślin.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność wapnowania łąki górskiej

Oceny wpływu wapnowania na plonowanie łąki górskiej i właściwości chemiczne gleby dokonano na podstawie doświadczeń z lat 1999-2004. Na polu doświadczalnym występowała gleba brunatna, kwaśna, o składzie granulometrycznym piasku gliniastego, której pH w KCl wynosiło 4,3. W badaniach uwzględniono obiekty z runią naturalną i podsianą (na tych ostatnich darń była w 50% uszkodzona glebogryzarką). Po 3 latach od wapnowania efektywność tego zabiegu była znacznie większa na obiektach z uszkodzoną darnią. W tym przypadku wapnowanie przyczyniło się do zwiększenia pH<sub>KCl</sub> gleby o 1,0-1,3 jednostki, natomiast na obiektach z darnią nieuszkodzoną o 0,5-0,6. Po 6 latach badań pH<sub>KCl</sub> gleby na obiektach z darnią nieuszkodzoną utrzymywało się prawie na takim samym poziomie, jak 3 lata wcześniej, natomiast na obiektach z darnią uszkodzoną jego wartość zmalała o 0,3-0,4 jednostki w odniesieniu do stanu sprzed 3 lat. Wapnowanie nie miało wpływu na plonowanie łąki wyrażone w suchej masie runi i białku ogólnym. Przyczyniło się natomiast wyraźnie do zwiększenia zawartości przyswajalnych form fosforu i magnezu w glebie i ponad 2-krotnego zmniejszenia zawartości manganu i kadmu. Zawartość dwóch ostatnich składników zmniejszyła się również w masie roślinnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekonomia zasobów a zrównoważony rozwój

Celem tej pracy jest pokazanie, w szerokim kontekście, problematyki zasobów w aspekcie zrównoważonego rozwoju gospodarki i społeczeństwa Polski i Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę na potrzebę opracowania, zróżnicowanej dla 12 krajów rozwijających się, w tym Polski, a także 15 krajów wysoko rozwiniętych, średnio- i długookresowej strategii związanej z przekształceniem całej Unii Europejskiej 27 krajów w obszar wysoko rozwinięty gospodarczo. Omówiono znaczenie podejścia zasobowego w analizie i ocenie zmian bogactwa społecznego w obecnych warunkach globalizacji gospodarki światowej. Scharakteryzowano pojęcie i podział zasobów, w tym materialnych i niematerialnych, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów kapitału społecznego. Przedstawiono prakseologiczne ujęcie zasobów, będące metodologiczną podstawą koncepcji wielofunkcyjnego rozwoju, a także aspekty metodyczne proponowanego przez autora rachunku zasobowego ważnego w analizie i ocenie ekonomicznej zasobów w przestrzennych systemach społeczno-gospodarczych na różnych poziomach organizacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dynamika występowania niżówek w rzekach górskich i wyżynnych na przykładzie Wisłoki i górnego Wieprza. Cz. 2. Zmienność wieloletnia

Celem niniejszej pracy jest ocena częstości występowania niżówek w rzekach położonych w otoczeniu środowiska przyrodniczego o różnym charakterze – w rzece górskiej, tj. Wisłoce i jej dopływach, i w rzece wyżynnej, tj. górnym Wieprzu wraz z dopływami. Analizę dynamiki pojawiania się przepływów niżówkowych wykonano na podstawie zmienności podstawowych charakterystyk niżówek (tj. czasu trwania i objętości niżówki) w wieloleciu 1983–2013. W rozpatrywanym okresie zaobserwowano więcej niżówek w rzekach górskich niż wyżynnych, lecz były one krótsze. W rzekach wyżynnych stwierdzono więcej lat „bezniżówkowych”. Badanie stacjonarności rocznych szeregów charakterystyk niżówek wykonano z użyciem testu Shapiro–Wilka, Ljunga–Boxa i Manna–Kendalla z poprawką na autokorelację. Około połowy analizowanych szeregów nie spełniało warunku normalności. Do badania trendu wykorzystano test Manna–Kendalla. Test ten wykazał trend malejący badanych ciągów w prawie wszystkich przekrojach w rzekach wyżynnych i tylko w jednym – w rzekach górskich. W około połowie ciągów stwierdzono istotną, potwierdzoną testem Ljunga–Boxa, autokorelację rzędu pierwszego – zarówno w szeregach czasów trwania, jak i objętości niżówek. Stwierdzono, że w badanych ciągach występują dwa typy funkcji autokorelacji. Pierwszy typ funkcji, występujący głównie w rzekach wyżynnych, cechuje się dłuższą pamięcią, okresy podobne trwają około 10–11 lat. W pozostałych przypadkach ACF wskazują na pamięć krótszą i odnoszą się do rzek o większej dynamice przepływów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zagrożenia bakteriologicznego w wodach powierzchniowych w rejonie eksploatowanego składowiska odpadów komunalnych

Składowiska odpadów komunalnych są jednym z ważniejszych potencjalnych źródeł zagrożeń zdrowia człowieka. Dotychczas badano wody w okolicach składowisk komunalnych przede wszystkim pod względem chemicznym, pomijając aspekt zagrożeń mikrobiologicznych. Dlatego też celem niniejszych badań była ocena jakości bakteriologicznej wód powierzchniowych i odciekowych zarówno na składowisku, jak i w jego okolicy. Próbki wód powierzchniowych pobierano w cyklu sezonowym: wiosną, latem, jesienią i zimą, dwukrotnie w każdej porze roku, z 7 stanowisk badawczych położonych tak na obszarze, jak i poza obrębem składowiska Barycz w Krakowie. W badanych wodach powierzchniowych stwierdzono występowanie grup drobnoustrojów, uznanych za wskaźniki bakteriologiczne stanu wód. Uzyskane wyniki wskazują jednoznacznie, że odległość punktów badawczych od obrzeży składowiska oraz termin poboru próbek miały znaczący wpływ na liczebność badanych drobnoustrojów. W wodzie potoku Malinówka pobieranej na wysokości środka sektora III stwierdzono największą liczebność zarówno bakterii mezofilnych, jak i psychrofilnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Scalanie gruntów jako jeden z elementów urządzania przestrzeni wiejskiej w Polsce i na Litwie

Scalanie gruntów w wielu krajach Unii Europejskiej, w tym również w Polsce i na Litwie, odgrywa istotną rolę w urządzaniu przestrzeni wiejskich, stymulując spełnianie przez nie swoich funkcji, m.in. w sferze gospodarczej, społecznej czy środowiskowej. Tereny wiejskie omawianych krajów charakteryzują się niekorzystną strukturą obszarową, dużym rozdrobnieniem rozłogów gruntów oraz nienajlepszym stanem infrastruktury technicznej i społecznej. Są to czynniki ograniczające efektywne gospodarowanie i utrudniające popularyzację scalania gruntów. Wdrażane programy unijne, wzajemna wymiana doświadczeń, przepływ informacji oraz wzajemna pomoc w zakresie implementacji projektów scaleniowych między krajami członkowskimi wpłyną na poprawę tej sytuacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność ekonomiczna inwestycji z zakresu melioracji wodnych na przykładzie PROW 2007–2013

Melioracje wodne ze względu na swój infrastrukturalny charakter należą do długookresowych inwestycji szczególnie istotnych dla całego społeczeństwa. Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich powoduje, że ich znaczenie dla gospodarki wykracza poza rolnictwo. W warunkach polskich wiele inwestycji z zakresu melioracji wodnych jest wykonywanych z udziałem środków publicznych. Warunkiem przyznania pomocy z tych środków powinna być wartość społecznych efektów realizacji przedsięwzięcia wyższa niż jego koszty. W artykule przedstawiono ocenę efektywności ekonomicznej inwestycji z zakresu melioracji wodnych wykonanych w ramach PROW 2007–2013. W ocenie wykorzystano następujące wskaźniki efektywności: obecną wartość przedsięwzięcia netto, wewnętrzną stopę zwrotu oraz okres zwrotu. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że zrealizowane projekty są efektywne ekonomicznie ze społecznego punktu widzenia, efektywność ta jest jednak mała. Obliczone wartości wskaźników efektywności jednoznacznie wskazują na to, że inwestycje wodno-melioracyjne muszą być finansowane ze środków publicznych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Historia torfowiska Taboły (Puszcza Knyszyńska) w późnym glacjale i holocenie

Na torfowisku Taboły (Puszcza Knyszyńska) wykonano łącznie 20 odwiertów, charakteryzujących jego budowę geologiczną. W analizowanym materiale biogenicznym rozpoznano szczątki wegetatywne i generatywne 94 taksonów roślinnych. Rozwój torfowiska rozpoczął się w starszym dryasie, kiedy to zatorfienie zostało zainicjowane przez zbiorowisko Scorpidium scorpioides. Na przełomie  allerod/młodszy dryas rozwinął się zbiornik wodny, którego zanik przypadł na przełom późnego glacjału i holocenu. W okresie preoborealnym na torfowisku dominowały zbiorowiska mchów brunatnych z udziałem brzóz krzewiastych oraz szuwary wielkoturzycowe. Od schyłku okresu subborealnego postępowała oligotrofizacja siedlisk, co doprowadziło do przekształcenia się złóża w torfowisko przejściowe. Spadek poziomu wód gruntowych znalazł odzwierciedlenie w podwyższonym stopniu rozkładu torfu, w najmłodszej fazie rozwoju torfowiska. Tempo akumulacji torfu było wówczas najmniejsze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość wybranych makroelementów w glebach młak o zróżnicowanym trofizmie

Ze względu na trofizm niskoturzycowe młaki górskie dzieli się na oligo-, mezo- i eutroficzne. Przeprowadzone badania miały na celu ocenę zawartości wapnia, magnezu, potasu i sodu, ekstrahowanych roztworem 0,5 mol·dm<sup>-3</sup> HCL, w glebach młak o zróżnicowanym trofizmie i różnym kierunku procesów pedogenicznych w nich zachodzących. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że gleby badanych młak charakteryzowały się zróżnicowaną zawartością oznaczonych makroelementów, zwłaszcza wapnia, która zależała od podłoża geologicznego, typu hydrologicznego zasilania, mineralizacji zasilających je wód, kierunku procesu pedogenicznego oraz antropogenicznego oddziaływania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Materiał karpologiczny jako źródło informacji o skutkach odwodnienia i użytkowania torfowisk

Celem opracowania było sprawdzenie, czy na podstawie nasion i owoców można wykazać zmiany związane z zaburzeniami hydrologicznymi, spowodowanymi odwodnieniem i użytkowaniem łąkowych torfowisk. Badaniom poddano dwa płytkie profile torfowe, pochodzące z łąk bagiennych okolic Milicza. Wstępne analizy wykazały, że w warstwie stropowej profili dominują nasiona i owoce gatunków tzw. nietorfotwórczych, m.in. z klasy Molinio-Arrhenatheretea. Materiał karpologicny odnaleziony w niższych poziomach należy natomiast do przedstawicieli klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae oraz Phragmitetea. Ponadto stwierdzono, że głębokość występowania nasion i owoców roślin łąkowych jest zbieżna z poziomami, w których występuje duża zawartość popiołu, czyli z warstwą murszu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość fosforu w glebach a zróżnicowanie florystyczne zbiorowisk łąkowych

Celem badań było określenie wpływu zasobności gleb w fosfor na zróżnicowanie florystyczne zbiorowisk łąkowych na przykładzie nadwarciańskich łąk w gminie Brudzew. W próbkach gleby, pobranych z głębokości 0-15 cm, określono odczyn gleby (pH) w H<sub>2</sub>O oraz w KCl, a także zawartość materii organicznej, fosforu ogólnego i jego przyswajalnych form. Ocenę florystyczną przeprowadzono na podstawie analizy 155 zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta. Zmienność florystyczną wyróżnionych zbiorowisk oceniono na podstawie: liczby gatunków (ogólnej i średniej) w zdjęciu fitosocjologicznym, spektrum geograficzno-historycznego - wydzielenie gatunków synantropijnych i obcych, określenia udziału gatunków roślin ze względu na stopień ich ekspansywności oraz wskaźnika Shannona-Wienera H'. Dla pełnej charakterystyki aktualnych warunków siedliskowych wykorzystano metodę fitoindykacji Ellenberga, oceniając uwilgotnienie F i trofizm N. Wyniki badań wykazały dodatnią zależność między zawartością fosforu ogólnego i form przyswajalnych a uwilgotnieniem siedlisk zbiorowisk łąkowych. Największe zróżnicowanie liczby gatunków i wartości wskaźnika Shannona-Wienera w zbiorowiskach łąkowych stwierdzono, gdy zawartość form przyswajalnych w glebie była średnia. W tych warunkach w runi dominują gatunki dwuliścienne, w tym rośliny motylkowate.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bilans azotu i fosforu w rolniczych obszarach karpackich o niekorzystnych warunkach gospodarowania

Celem badań było określenie salda bilansu azotu i fosforu, obliczonego metodą "na powierzchni pola", z wykorzystaniem komputerowego programu "Macrobil", uwzględniającego po stronie przychodów ilości dostarczane z nawozami naturalnymi, mineralnymi, opadem atmosferycznym i w wyniku wiązania mikrobiologicznego (w przypadku N), a po stronie rozchodu - wynoszenie z plonem roślin uprawnych. Badania prowadzono na terenach karpackich, w granicach zlewni górnej Wisły, o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), na których występują specyficzne utrudnienia, i ONW górskich. Wyniki bilansów wykazały, że nadmiar analizowanych składników na obszarach ONW o specyficznych utrudnieniach nie przekraczał 30 kg N·ha-¹ UR (od 2,0 do 21,4 kg N·ha-¹ UR), a w przypadku P zawierał się w granicach od 1,2 do 4,4 kg·ha-¹ UR. Na ONW górskich wartości te wynosiły odpowiednio: od -2,4 do 23,1 kg N·ha-¹ UR oraz od -2,5 do 4,8 kg P·ha-¹ UR. W świetle przeprowadzonych badań można stwierdzić, że na tych terenach z niskonakładową produkcja rolniczą nie występuje zagrożenie nadmiernym wzbogacaniem azotanami wody gruntowej pod użytkami rolnymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sezonowe zmiany liczebności bakterii mineralizujących lecytynę i rozpuszczających fosforan trójwapniowy w wodzie, glebie i na powierzchni roślinności śródleśnych mokradeł w okolicy Olsztyna

Badano sezonowe zmiany liczebności bakterii mineralizujących lecytynę i rozpuszczających fosforan trójwapniowy w wodzie, glebie ryzosferowej turzycy błotnej (Carex acutiformis Ehrh.), na powierzchni zanurzonych w wodzie i wynurzonych częściach tej rośliny oraz jej korzeniach (obumarłych i żywych). Badania przeprowadzono w dwóch kolejnych cyklach rocznych (w latach 1993 i 1994). Stwierdzono małą liczebność badanych grup drobnoustrojów w wodzie, większą na zanurzonych w niej częściach rośliny, największą w glebie ryzosferowej i poza ryzosferą. W cyklu rocznym większa liczba drobnoustrojów występowała w miesiącach letnich, wyjątkowo jesienią. Obie badane grupy drobnoustrojów stanowiły znikomy procent ogólnej liczby bakterii heterotroficznych, oznaczanych na podłożu z tryptonem, glukozą i ekstraktem drożdżowym. Stosunek liczbowy bakterii mineralizujących lecytynę na korzeniach turzycy błotnej i bakterii występujących w glebie ryzosferowej wynosił od 0,05 do 4,5, a bakterii rozpuszczających fosforan trójwapniowy w obu tych ekosystemach od 0,2 do 4,4.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mikroelementy w roślinności łąkowej nawożonej azotem w wieloleciu przed i po jednorazowym zastosowaniu mikronawozów na tle następczego wpływu wapnowania. Część II. Zmiany pobrania manganu, cynku i miedzi z plonem

Oceniono pobranie Mn, Zn i Cu z plonem roślinności oraz jego zmiany na doświadczeniach łąkowych w ponad 20-letnim okresie badań, w warunkach braku nawożenia gleby tymi mikroelementami oraz po jednorazowym zastosowaniu mikronawozu. Zagadnienie rozważono na tle nawożenia azotem i następczego wpływu wapnowania w aspekcie wyboru i sposobu stosowania mikronawozów na użytki zielone, uwzględniającego jednocześnie potrzebę ochrony gleby i uzyskania dobrej jakości paszy łąkowej. Pobranie badanych mikroelementów z plonem roślinności przed zastosowaniem mikronawozów było dość stabilne w ramach wydzielonych obiektów nawozowych. Proces reacydyfikacji gleby z obiektów uprzednio wapnowanych sprzyjał zwiększeniu pobrania manganu wraz z upływem lat. Jednorazowe nawożenie gleby mikroelementami w ilości: 50 kg Mn·ha-¹, 30 kg Zn·ha-¹ i 10 kg Cu·ha-¹ z reguły zwiększyło ich pobranie, lecz działanie to było stosunkowo krótkotrwałe i zależało od zawartości badanych mikroelementów w roślinności oraz od właściwości gleby, zwłaszcza zasobności w materię organiczną. Wynikało też z różnic we właściwościach chemicznych pierwiastków. Pobranie mikroelementów zmniejszało się w wyniku następczego wpływu wapnowania gleby. Natomiast stosowanie większej dawki azotu skutkowało jego zwiększeniem, głównie z powodu wzrostu plonu roślinności. Rozważono sposoby uzupełniania niedoborów omawianych mikroelementów poprzez nawożenie gleby oraz dolistne dokarmianie roślinności. Z ich porównania wynika, iż należałoby preferować nawożenie dolistne. Jednak, w warunkach znacznego niedoboru któregoś z nich w glebie, proponowane w nawożeniu dolistnym dawki mogą być niewystarczające do uzyskania pożądanej jakości paszy łąkowej. Właściwe gospodarowanie glebowymi zasobami mikroelementów wymaga zachowania pH optymalnego dla gleby łąkowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka