rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
‘Rozum’ w przysłowiach karaimskich ze zbioru W.I. Fiłonienki Аталар созы przepisanego przez Josifa Kefelego

Podstawą niniejszej pracy są przysłowia ze zbiorku przysłów karaimskich Wiktora I. Fiłonienki, którego odręczna kopia sporządzona została przez Josifa Kefelego. Rękopis znajduje się w kolekcji Józefa Sulimowicza, na prośbę którego został sporządzony. Z zawierającego 150 przysłów zbiorku wybrano dziesięć dotyczących postrzegania rozumu. Ponieważ ani autor, ani kopista na ogół nie opatrywali przysłów komentarzami odnoszącymi się do kontekstu użycia, podczas analizy posiłkowano się objaśnieniami zawartymi w innych zbiorach przysłów karaimskich oraz przysłowiami posiadającymi podobne znaczenie, a występującymi we współczesnym języku tureckim. Większość z analizowanych przysłów wskazuje na wagę, jaką Karaimi przywiązywali do postępowania opierającego się na logicznym myśleniu. Przestrzega się w nich przed kontaktami z osobami głupimi i szalonymi. Wyjątek stanowi przysłowie głoszące, że tylko od szaleńców (głupców, naiwnych) i dzieci) można się dowiedzieć prawdy. W innym mamy do czynienia z przeświadczeniem, że większy niż rozum wpływ na ludzkie życie ma uśmiech losu (łut szczęścia).

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Listy Włodzimierza Zajączkowskiego do Hadży Seraji Szapszała

Jesienią 1946 r. Włodzimierz Zajączkowski (1914–1982), przed wojną student i asystent w Katedrze Wschodu Muzułmańskiego UJ, powrócił w ramach tzw. repatriacji z Wilna do Krakowa z zamiarem kontynuowania studiów turkologicznych i pracy nad rozprawą doktorską poświęconą Gagauzom. Korespondował z Serają Szapszałem (1873–1961), zwierzchnikiem duchowym Karaimów i orientalistą którego uważał za swego przewodnika w życiu i nauce. Jego listy, pisane po rosyjsku, pochodzą z lat 1947–1958 i przechowywane są obecnie w Bibliotece Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk w Wilnie. Podaję je do druku w polskim tłumaczeniu wraz z krótkim esejem biograficznym i bibliograficznym. Listy stanowią cenne źródło informacji o powojennej odbudowie i rozwoju nauk orientalistycznych w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu. W. Zajączkowski pisał do Szapszała o bieżących wydarzeniach naukowych w Polsce, informował o postępie własnych prac, tekstach przygotowywanych do druku. Zasięgał rady Szpaszała jako native speaker’a języka krymskokaraimskiego i znawcy literatury ludowej z Krymu Prosił o pomoc w dotarciu do wydanych za granicą książek, szczególnie nowych wydawnictw radzieckich, w owym czasie niełatwych do zdobycia. Przesyłał Szapszałowi polskie prace i czasopisma orientalistyczne. W listach nie brakuje także informacji o życiu społecznym Karaimów w Polsce, spotkaniach z rodziną i przyjaciółmi.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
IV Międzynarodowy Kongres Turkologiczny Turkic Peoples Through the Ages and Lands… organizowany w dniach 21–23 września 2016 roku

Zakład Turkologii i Ludów Azji Środkowej Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego zaprasza do uczestnictwa w dniach 21–23 września 2016 roku IV Międzynarodowym Kongresie Turkologicznym.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Ananiasz Zajączkowski – orientalistyka przede wszystkim

Profesor dr hab. Ananiasz Zajączkowski w listopadzie 1945 został mianowany dyrektorem Instytutu Orientalistycznego UW na 5 lat. Powtórnie został dyrektorem w latach 1957-1961. Jego podstawowym zadaniem było stworzenie warunków do rozpoczęcia normalnego trybu nauczania. Od 1948 rozpoczyna pięcioletni cykl studiów w ramach którego wykształcił kilka pokoleń filologów orientalnych prowadzących badania dotyczące Wschodu Muzułmańskiego. W latach 1946-1950 kierował Instytutem Orientalistycznym na Uniwersytecie we Wrocławiu.
         W 1952 został członkiem nowopowstałej Polskiej Akademii Nauk, zorganizował Komitet Orientalistyczny PAN, którym kierował do 1965. W 1953 powstał Zakład Orientalistyki PAN, którego był kierownikiem 1969, do zamknięcia. Całe swoje życie poświęcił orientalistyce. Poza dydaktyką zajmował się pracami wydawniczymi, edytorskimi i oczywiście działalnością organizacyjną. Był prezesem Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego w latach 1949 – 1958. Był redaktorem Przeglądu Orientalistycznego 1948 - 1952, wydał 16 tomów Rocznika Orientalistycznego 1950-1970. Współpracował z redakcjami Języka Polskiego i Poradnika Językowego. Był zapraszany na wykłady do Instytutu Wschodoznawstwa w Moskwie, na uniwersytet w Jerozolimie, na Uniwersytet w Stambule i Ankarze, Baku, do Instituto Universitario w Neapolu itd. Był przewodniczącym prezydium Polskiej Grupy Roboczej d/s realizacji projektu UNESCO „Wschód –Zachód”. Uczestniczył aktywnie w pracach naukowych i organizacyjnych wielu dziesiątków zjazdów, kongresów i konferencji międzynarodowych. Był członkiem Societe Finno-Ougrienne, Türk Dil Kurumu, Societas Uralo-Altaica, PAU, TNW, Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Jest autorem 341 prac. Z okazji 60-lecia urodzin poświęcono mu XXXVI Ural-Altaische Jahrbucher Napisano o nim i jego pracach z zakresu osmanistyki, zabytków kipczackich i Złotej Ordy, zabytków piśmiennictwa tureckiego z Egiptu Mameluckiego kilka dziesiątków artykułów.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Nowe dane o biografii karaimskiego poety Szymona Kobeckiego

Wydany w Kijowie w 1904 r. zbiór poezji Szymona Kobeckiego, zatytułowany Irlar („Pieśni”) jest uznawany za pierwsze wydanie drukiem świeckiej literatury karaimskiej. Utwory poety, cieszące się popularnością w społeczności karaimskiej, były przedrukowywane w karaimskich czasopismach ukazujących się w pierwszej połowie XX w., takich jak „Karaimskaja Żizn”, „Myśl Karaimska”, „Onarmach” „Karaj Awazy”, jak też współcześnie w czasopiśmie „Awazymyz” oraz w zbiorach poezji wydanych na Litwie. Publikowane przy tej okazji dane biograficzne są dość skąpe, a co gorsza, nierzadko wzajemnie sprzeczne. Do chwili obecnej nawet podstawowe informacje, takie jak daty życia poety, nie były jednoznacznie ustalone. Przeprowadzona ostatnio kwerenda archiwalna pozwoliła jednoznacznie wskazać datę urodzenia poety, jak też i uściślić jego drogę zawodową.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Muzułmańskie echa wizyty Hadży Seraji Szapszała w Jugosławii w 1936 roku

Latem 1936 r. Hadży Seraja Chan Szapszał odbył wycieczkę naukową do Belgradu i Sarajewa w towarzystwie grupy studentów orientalistyki z Wilna. Wizyta ta odbiła się echem w środowiskach muzułmańskich Polski i Jugosławii. Fetih Bajraktarewić oraz Mehmed Handžić, dwaj wybitni przedstawiciele muzułmanów w Jugosławii, zabrali publicznie głos o religii karaimskiej usytuowanej pomiędzy judaizmem a islamem. Podkreślili oni również ważną rolę Szapszała jako duchowego przywódcy, orientalisty i kolekcjonera.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Diariusz trocki jako źródło do badań nad historią samorządu trockiego oraz społeczności karaimskiej w Trokach w latach 1918–1927

Zachowany w rękach prywatnych diariusz trocki opracowany z okazji wizyty w Trokach prezydenta Ignacego Mościckiego przez przedstawicieli władz samorządowych jest cennym dokumentem życia społecznego miasta, w tym społeczności karaimskiej, opisującym wydarzenia z lat 1918–1927. Informacje dotyczące wizyty Prezydenta 4 lipca 1927 r., która była powodem powstania tego dokumentu, pozwalają również na sprecyzowanie okoliczności, w jakich karaimska społeczność otrzymała w darze skarbczyk do przechowywania przywilejów królewskich.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Motyw myszy w folklorze karaimskim z Krymu

Artykuł przedstawia sześć wersji piosenki Sıçan (‘Mysz’) pochodzących z tzw. medżum, rękopiśmiennych zbiorów krymskokaraimskiej literatury ludowej, wraz z edycją trzech z nich, dotychczas nie publikowanych drukiem. Humorystyczny utwór przedstawia opis szkód poczynionych przez psotnego gryzonia. Najstarsza wersja, której dokładna data powstania jest znana, pochodzi z 1864 r., najnowsza – z 1964. Liczne różnice w kolejności zwrotek, występujących motywach i ich szczegółach wskazują, że zawartość medżum najprawdopodobniej nie były przepisywana (kopiowana z jednego rękopisu do drugiego), lecz stanowi zapis ustnego wykonania ze słuchu bądź z pamięci. Na podstawie uderzających podobieństw wariantów karaimskich do krymskotatarskich, a także utworów z anatolijskiego i bałkańskiego ludowego repertuaru tureckiego, w tym utworu zarejestrowanego przez I. Kunosa w latach 80. XIX w., można wysnuć wniosek, że ten konkretny utwór pochodzi z Turcji. Wydaje się nader prawdopodobne, że Karaimi krymscy, którzy utrzymywali szczególnie bliskie kontakty tak religijne, jak i ekonomiczne oraz rodzinne ze swymi współwyznawcami w Stambule, mogli być tymi, którzy „zaimportowali” ten utwór z Turcji na Krym.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Karaimi w powieści Meir Ezofowicz Elizy Orzeszkowej

W znanej powieści Elizy Orzeszkowej pt. Meir Ezofowicz (1878) występuje dwoje Karaimów: Abel i Gołda. Książka jednak dotyczy tematyki żydowskiej. Autor artykułu, posiłkując się inspiracjami ze strony antropologii literatury, próbuje poddać analizie wizerunek Karaimów w tej powieści. Zastanawia się, w jaki sposób i w jakim celu Orzeszkowa wprowadziła do swej powieści postacie Karaimów. Okazuje się, że pisząc o nich popełniła pewne błędy. Ale jej celem było uczynienie z Karaimów przeciwieństwa w stosunku do Żydów, którzy są głównym przedmiotem jej zainteresowania. Ze względu na popularność i rangę Meira Ezofowicza, powieść ta może wpływać na stereotyp Karaimów.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Tadeusza Czackiego spotkania z Karaimami

Uczonym, który jako pierwszy rozpoczął badania nad Karaimami we Wschodniej Europie, był hrabia Tadeusz Czacki (1765–1813). Początkowo w Pierwszej Rzeczypospolitej Polskiej, jako członek komisji rządowej, zajmował się Czacki kwestią podatków ludności karaimskiej. Był w 1788 r. zwolennikiem zwolnienia jej od podatku pogłównego. Możliwe, że był on inicjatorem petycji Karaimów z Łucka, napisanej w 1790 r. do polskiego sejmu. Memoriał wzywał do uchwalenia organizacji podatkowej dla Karaimów, odrębnej od Żydów. Po upadku państwa polskiego, Czacki był nadal rzecznikiem interesów polskich Karaimów w Cesarstwie Rosyjskim. Świadczy o tym list wysłany w 1807 r. do niego przez Karaimów Łucka. Hrabia Czacki został członkiem powołanego przez cara Aleksandra I komitetu dla rozwiązania spraw żydowskich. W takim kontekście należy odczytać jego rozprawki o Żydach i o Karaimach, wydane w 1807 r. i tłumaczone na rosyjski. Dzięki temu może on być nazwany ojcem karaimistyki.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Gminy karaimskie XIX wieku jako dziedzictwo Rzeczpospolitej Obojga Narodów

W ciągu ostatnich dwóch dekad badania karaimoznawcze nabrały wyraźnego rozmachu. Zaczęły ukazywać się wyspecjalizowane czasopisma naukowe pt. Karaite Archives oraz Almanach Karaimski, zostały wydane niektóre dokumenty karaimskie, ukazały się również ważne monografie, jak np. publikacja Stefana Gąsiorowskiego pt. Karaimi w Koronie i na Litwie w XV−XVIII wieku (Kraków - Budapeszt 2008). Ponadto regularnie ukazuje się kwartalnik karaimski Awazymyz, na którego łamach zamieszczane są artykuły poświęcone historii. Znaczna część prac zajmuje się XIX wiekiem, kiedy to w społeczności karaimskiej doszło do istotnych zmian. Ważny był w owym okresie np. fakt, iż gminy karaimskie na Litwie (z których najliczniejsza znajdowała się Trokach) oraz na Wołyniu (główną była ta w Łucku), wraz z wejściem w skład zaboru rosyjskiego, mogły nawiązać intensywniejsze kontakty z tradycyjnymi gminami karaimskimi na Krymie i w innych częściach Rosji. Odwrotnie zaś karaimska społeczność w Haliczu), po przyłączeniu do Austrii, została odizolowana od swych współplemieńców. W karaimskich gminach w zaborze rosyjskim nastąpiło również stosunkowo szybkie połączenie tożsamości wspólnoty religijnej wyznającej karaimizm z identyfikacją grupy etnicznej, którą obecnie nazywamy Karaimami. W  gminie w Haliczu natomiast, dzięki wspomnianej izolacji, karaimska tożsamość religijna została na długo zachowana przy jednoczesnym przyjmowaniu polskiej tożsamości narodowej. Wspomnienia dawnych swobód Rzeczpospolitej Obojga Narodów pozostały potem przez długi czas w pamięci ludności karaimskiej. W zaborze rosyjskim jeszcze długo wielu Karaimów używało także języka polskiego, dopiero w połowie XIX wieku częściej używano języka rosyjskiego. W Galicji przeciwnie, w drugiej połowie tego stulecia język polski się jeszcze upowszechnił. Kolejną istotną zmianą tożsamości karaimskiej w XIX wieku było jeszcze wyraźniejsze oddalanie od judaizmu, a zbliżenie do tożsamości tureckiej. Na zmiany te wpływ miała działalność kilku znanych postaci karaimskiego pochodzenia, z których jedną z najważniejszych był Abraham Firkowicz.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Włodzimierz Zajączkowski biografista. Współpraca krakowskiego turkologa z Polskim Słownikiem Biograficznym w latach 1947-1976

Profesor Włodzimierz Zajączkowski (1914–1982) znany turkolog, współpracował z Polskim Słownikiem Biograficznym przez prawie 30 lat. W tym okresie opublikował dziesięć biogramów, w tym w większości Karaimów, którzy żyli między XVI a XX wiekiem. Byli to: Izaak ben Abrahama z Trok, autor dzieła Chizzuk emuna, Józef Malinowski, jego uczeń, Iliasz Karaimowicz, pułkownik perejasławski, Mordechaj ben Nisan, historyk i filolog, Sima Izaak Łucki, autor 25 prac, Józef Salomon Łucki, hazzan w Eupatorii, Bogusław Firkowicz, hazzan w Trokach, Aleksander Mardkowicz, twórca wydawnictwa karaimskiego w Łucku i czasopisma „Karaj Awazy“, Józef Łobanos, hazzan w Wilnie oraz jedyny nie-Karaim, Jan Grzegorzewski, dziennikarz, etnograf i orientalista. Biogramy jego autorstwa charakteryzowały się małą objętością i skromną podstawą źródłową, co wiązało się z ograniczeniami redakcyjnymi i problemami z pozyskiwaniem źródeł i literatury tematu w omawianym okresie. Nie mniej biogramy jego są solidnym zaczynem do dalszych pogłębionych badań naukowych nad opisywanymi postaciami, cennym szczególnie dla karaimologów.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Studia Ananiasza Zajączkowskiego nad staroosmańskim tłumaczeniem &lt;i&gt;Kalili i Dimny&lt;/i&gt;

„Staroosmański przekład Kalili i Dimny ma znaczenie nie tylko jako zabytek językowy, ale także jako zabytek literacki. Nie może on być żadną miarą obojętny dla badaczy samego zbioru bajek Bidpaja i jego filjacyj. Jest to bowiem najstarsze znane nam tłumaczenie tureckie tej księgi […] – pisze Ananiasz Zajączkowski we wstępie do edycji staroanatolijskiego przekładu Kalili i Dimny. Egzemplarz został sporządzony z rozkazu Umūr Bega (ok. 1309-1347) z dynastii Aydın Oğulları, władającej terenami w okolicach dzisiejszego İzmiru, Aydın i Denizli. Zajączkowski szacuje, że manuskrypt musiał być sporządzony między rokiem 1309 (narodzinami Umūr Bega) a 1334 (śmierć ojca Umūra, Muḥammada). Zgodnie z tym możliwe jest utożsamienie autora przekładu Kalili i Dimny, Mesˁūda, z autorem perskiego tłumaczenia Süheyl-ü-Nevbahar o tym samym imieniu Takiemu utożsamieniu sprzeciwiają się kategorycznie tureccy uczeni Mehmed Fuad Köprülüzâde i Rif’at Kilisli. Zajączkowski obala argumenty uczonych, posiłkując się nie tylko konkretnymi przykładami z obu tekstów i ich relacjami intertekstualnymi, ale także statystyką nietypowych form leksykalnych. W artykule postaram się rozwinąć jego myśl, a także przedstawić zasługi, jakie w kwestii badań nad owym zabytkiem literackim można przypisać Zajączkowskiemu.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Wkład Hadży Seraji Szapszała do turkologii

Celem artykułu jest ocena części wkładu Hadży Seraji Szapszała do badań turkologicznych, a mianowicie artykułu z 1939 o przyrostku -γur(u) ~ -γyr(y) oraz jego udziału w pracach nad Słownikiem karaimsko-rosyjsko-polskim. O ile słownik jest bardzo dobrze znany w środowisku turkologicznym i wykorzystywały go w swych badaniach szerokie rzesze badaczy, wspomniany artykuł pozostaje do dziś niemal zupełnie niezauważony. W artkule tym Szapszał omawia przyrostek słowotwórczy -γur ~ -γyr, znany w turkologii, choć niezbyt częsty, ale wskazuje też na jego zupełnie niezauważoną funkcję gramatyczną. Można zatem twierdzić, że mamy do czynienia z dwoma homofonicznymi przyrostkami, z których jeden wyraża modalność, a ściślej tryb złożyczący (termin mój, nie Szpszała). Jeśli chodzi o słownik, to choć miał on kilka recenzji po ukazaniu się, dotychczasowe omówienia nie oceniały w nim wkładu poszczególnych redaktorów i autorów. Tymczasem zasługi Szapszała dla przygotowania tego słownika są ogromne, gdyż dawna leksyka karaimska w dużej mierze opiera się na jego kartotece, zaś hasła z dialektu krymskiego zostały opracowane głównie przez niego.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Rękopis z archiwum Aleksandra Mardkowicza zawierający przysłowia i maksymy w północno-zachodnim dialekcie języka karaimskiego

W prywatnym archiwum Aleksandra Mardkowicza (1875–1944), łuckiego działacza społecznego, pisarza i wydawcy, znajduje się niewielki rękopis w północnozachodnim dialekcie języka karaimskiego. Zawiera on osiem przysłów oraz tekst o charakterze dydaktyczno-moralistycznym skopiowany z niezidentyfikowanego źródła. Rękopis został sporządzony prawdopodobnie w początkach lat 30. XX w. przez Rafała Grygulewicza (1905–1992), karaimskiego działacza młodzieżowego z Poniewieża (Panevežys). Artykuł zawiera edycję treści manuskryptu wraz z tłumaczeniem, słowniczkiem i facsimile. Dostarcza również informacji biograficznych o kopiście, jak też o okolicznościach powstania rękopisu.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Aleksander Mardkowicz jako kolekcjoner i popularyzator folkloru karaimskiego

Postać łuckiego Karaima Aleksandra Mardkowicza (1875–1944) znana jest z aktywnej działalności na polu wydawniczo-literackim. Warto jednak przypomnieć, że był nie tylko poetą, pisarzem, dziennikarzem i wydawcą, ale również kolekcjonerem i popularyzatorem folkloru karaimskiego. To dzięki jego niestrudzonej pasji gromadzenia przysłów i powiedzeń dawnych Karaimów bogactwo ich narodowej kultury zostało ocalone od zapomnienia.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Zygmunt Abrahamowicz biografista. Współpraca krakowskiego turkologa z Polskim Słownikiem Biograficznym w latach 1957–1987

Doktor Zygmunt Abrahamowicz (1923–1990), wybitny krakowski turkolog, historyk i lingwista pochodzenia karaimskiego współpracował z Redakcją Polskiego Słownika Biograficznego przez 30 lat. W tym okresie opracował 15 biogramów osób związanych z orientalistyką lub Orientem, które żyły między XV a XX w. Byli to: Żyd Izaak syn Abrahama, szlachcic Jan Kierdej, żona sułtana Roksolana, podróżnik Krzysztof Pawłowski, kupiec Sefer Muratowicz, szlachcic Marcin Paszkowski herbu Zadora, tłumacze Samuel Otwinowski, Franciszek Mesgnien-Meniński i Jerzy Franciszek Kulczycki, biskup ormiański Deodat Nersesowicz, sekretarz poselstwa Stanisław Małachowski, Włoch Franciszek Giuliani, architekt Jan Chryzostom Orłowski, rezydent polski w Stambule Stanisław Kostka Pichelstein, historyk, hungarysta i etnograf Jan Reychman (1910–1975). Wszystkie te biogramy zostały zaopatrzone w obszerną i różnojęzyczną bibliografię tematu oraz źródła archiwalne. Mimo upływu ponad dwudziestu lat od jego śmierci nie uległy one dezaktualizacji, bowiem do ich opracowania zostały wykorzystane wszelkie możliwe materiały dotyczące opisywanych osób. Są one dowodem na doskonały warsztat naukowy Z. Abrahamowicza, jako językoznawcy i historyka Wschodu, pokazują też jego wysoką erudycję.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Hieromnich Andrzej Abrahamowicz – Karaim-studyta w Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, wuj dwóch partyzantów

Artykuł jest próbą odtworzenia biografii Karaima galicyjskiego, mnicha z zakonu studytów Andrzeja (Zachariasza Simchy) Abrahamowicza (1885–1959). Autor bada przejście na chrześcijaństwo pięciu z sześciu członków karaimskiej rodziny Abrahamowiczów: ojca, dwóch synów i dwóch córek. Czterech z nich wstąpiło do klasztorów greckokatolickich. Andrzej Abrahamowicz ze swoich 74 lat życia 56 przeżył jako mnich. Otrzymawszy święcenia kapłańskie od metropolity Andrzeja Szeptyckiego, służył w Galicji, Bośni i na Łemkowszczyźnie. Mnich był więźniem w ukraińskim podobozie pracy „Jaworzno”. Prześladowano go, ponieważ siostra i dwóch innych krewnych brało udział w walce UPA przeciwko reżimowi ZSRR, ale nie poszedł na kompromis z totalitaryzmem. Podobnie siostra o. Abrahamowicza – zakonnica Zgromadzenia Sióstr Służebnic Niepokalanej Dziewicy Marii – Olga (Rebeka) Abrahamowicz. Życie Abrahamowiczów świadczy o ich głębokim zakorzenieniu w Cerkwi greckokatolickiej i ścisłym związku z tożsamością ukraińską.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Działalność organizacyjna Karaimów z pierwszej fali emigracji rosyjskiej w przededniu II wojny światowej na podstawie korespondencji z hachanem Serają Szapszałem

Korespondencja hachana Seraji Szapszała z okresu 20-lecia międzywojennego pozwala na poznanie nowych aspektów karaimskiego życia społecznego w Europie pierwszej połowy XX w. Aktywizacja organizacyjna Karaimów z pierwszej fali emigracji rosyjskiej (białych) w Niemczech oraz w Czechosłowacji oraz podporządkowanie nowoutworzonych organizacji hachanowi Rzeczypospolitej Polskiej miały duże znaczenie również dla uchronienia społeczności karaimskich w Polsce i Związku Sowieckim przed zagładą. W latach 1934–1939 zabiegi poczynione przez Michała (Musę) Kowszanły, Siemiona Duwana oraz Seraję Szapszała dały podstawę przyjęcia przez nazistowskie Niemcy przepisów, na mocy których, Karaimi byli uznani za „aryjczyków” i nie podlegali ograniczeniom wprowadzonym przez norymberskie ustawy rasowe.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo
Hagada trockokaraimska

Niniejszy artykuł jest krytycznym wydaniem hagady trockokaraimskiej lub północno-zachodnio-karaimskiej na podstawie niedatowanego rękopisu, przypuszczalnie 19-wiecznego, oraz wydania drukiem Feliksa/Pinahasa Maleckiego z 1900 r. Wydanie Maleckiego jest prawdopodobnie oparte na innym, lecz dość podobnym rękopisie. Za tekst główny przyjęto rękopis jako źródło starsze. Na domiar, Malecki jako słynny uczony karaimski i przywódca duchowny poczynił w tekście pewne adaptacje językowe. Artykuł odsyła niekiedy do współczesnego wydania Firkovičiusa (1999) oraz do wersji krymskokaraimskich, jakkolwiek porównanie tekstu hagady trockokaraimskiej z krymskokaraimską nie jest celem artykułu. Ponieważ hagada karaimska składa się głównie z cytatów biblijnych, wszystkie wersy biblijne utożsamiono i oznaczono. Oznaczono też wersy niebiblijne. We wstępie jest mowa o wszystkich podstawowych zagadnieniach dotyczących karaimskiej hagady wschodnioeuropejskiej z odniesieniami do egipskokaraimskiej. Wydanie składa się ze wstępu, transkrypcji, tłumaczenia polskiego, uwag w przypisach, słowniczka oraz faksymilów.

Czasopismo: Almanach Karaimski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo