rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza właściwości tribologicznych napoin z zawartością niobu w glebowej masie ściernej

W pracy przedstawiono badania intensywności zużycia warstw napawanych
w zróżnicowanych warunkach glebowych. Badaniu poddano próbki wykonane
ze stali 38GSA, na powierzchnię której nałożono napoiny. Określono właściwości
tribologiczne materiałów – twardość, skład chemiczny i strukturę. Badania
przeprowadzono w trzech rodzajach glebowej masy ściernej. Analiza wartości
zużycia wskazuje, że napoina zawierająca obok węglików chromu i niobu, także węgliki molibdenu i wanadu okazała się najbardziej odporna na zużycie
we wszystkich badanych masach ściernych. Stosowanie w warstwach wierzchnich
Fe-Cr-C samego niobu nie zapewnia wysokiej odporności na zużycie
w glebowej masie ściernej ze względu na wykruszanie twardych węglików niobu
ze stosunkowo miękkiej osnowy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kompozyty wielkocząsteczkowe w węzłach tarcia maszyn

W pracy przedstawiono przegląd wyników prac badawczych zrealizowanych z zakresu opracowywania zoptymalizowanych wersji kompozytów metalożywicznych chemo- i termoutwardzalnych przeznaczonych do budowy i regeneracji węzłów tarcia maszyn i urządzeń.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ dodatków węglowych na właściwości tribologiczne kompozytów spiekanych na osnowie aluminiowej

W artykule przedstawiono wpływ rodzaju zbrojenia oraz dodatków węglowych na właściwości tribologiczne materiałów kompozytowych wytworzonych do  potencjalnych zastosowań w wysokoobciążonych węzłach tarcia. Analizie poddano wpływ nanorurek węglowych i amorficznej postaci węgla na właściwości tribologiczne kompozytów z osnową aluminiową. Technologia wytworzenia materiałów bazowała na metodach wysokoenergetycznego mielenia proszków w młynach planetarnych, z późniejszym prasowaniem na gorąco w fazie ciekłokrystalicznej. Do badań wykorzystano kompozyty na osnowie aluminium, zbrojone węglikiem krzemu (SiC) lub azotkiem krzemu (Si3N4). Jako dodatki węglowe wykorzystano 1% wag. wielościennych nanorurek węglowych (CNTs) lub 5% wag. cząstek węgla szklistego (GC). Właściwy dobór parametrów mielenia (prędkość, stosunek masy proszku do masy mielników, czas itd.) pozwalał na uzyskanie energii potrzebnej do fragmentacji cząstek ceramicznych do skali nano- lub submicro oraz homogenizację materiału w całej jego objętości.
Dokonano oceny właściwości tribologicznych wytworzonych materiałów (współczynnik tarcia, zużycie itp.) w temperaturze otoczenia i w podwyższonej. Badania potwierdziły, że ze względu na pożądaną wartość współczynnika tarcia (COF) oraz mały ubytek masy wytwarzane materiały mogą być stosowane w przemyśle samochodowym, np. na okładziny klocków hamulcowych. Odnotowano wysoką stabilność COF na pożądanym poziomie (0,5–0,8) w szerokim zakresie temperatury (powyżej 400°C). Zastosowanie dodatków węglowych spowodowało poprawę właściwości ciernych. Materiał zbrojony azotkiem krzemu z dodatkiem cząstek węgla szklistego wykazał najlepsze właściwości cierne spośród badanych materiałów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza zużycia stalowych pierścieni współpracujących z żeliwem sferoidalnym poddanym laserowej obróbce cieplnej

Celem prezentowanych badań była ocena zużywania przez tarcie stalowych pierścieni współpracujących z żeliwem sferoidalnym poddanym laserowej obróbce cieplnej (LOC).
Badania zużycia przez tarcie wykonane zostały na zmodernizowanej maszynie tarciowej Amsler A 135.
Próbkę w zestawie pary ciernej stanowił pierścień z zahartowanej objętościowo średniowęglowej stali C45. Przeciwpróbką był prostopadłościan z żeliwa sferoidalnego EN-GJS-500-7 w stanie wyjściowym, zahartowany objętościowo i obrobiony laserowo w celu umocnienia jego warstwy wierzchniej na trzy różne sposoby: hartowanie ze stanu stałego, przetapianie oraz borowanie.
Na podstawie wykonanych badań stwierdzono, że LOC mikrostruktury warstwy wierzchniej polegająca na przetopieniu i przynajmniej 4-krotnym zwiększeniu mikrotwardości warstwy wierzchniej (w porównaniu z materiałem rodzimym) przeciwpróbek z żeliwa sferoidalnego spowodowała nawet 3-krotne zmniejszenie ubytku masy współpracujących z nimi pierścieni (w porównaniu z pierścieniami współpracującymi z żeliwem nieobrobionym). W przypadku zastosowania żeliwnych przeciwpróbek po laserowej obróbce polegającej na zahartowaniu warstwy wierzchniej jedynie ze stanu stałego i uzyskaniu mikrotwardości ok. 3-krotnie większej w porównaniu z materiałem rodzimym ubytek masy pierścieni okazał się podobny lub większy od ubytku tych pierścieni, które współpracowały z żeliwem nieobrobionym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Topografia współpracujących powierzchni łożysk tocznych pomierzona na mikroskopie sił atomowych

W niniejszej pracy autorzy przedstawiają wyniki pomiaru topografii powierzchni współpracujących elementów w łożyskach tocznych przeprowadzone na mikroskopie sił atomowych (AFM).  Badaniu topografii powierzchni poddano elementy toczne (kulki, rolki) oraz bieżnie łożysk tocznych przepracowanych i nowych. Badania zostały przeprowadzone na mikroskopie sił atomowych typu NT-206 firmy MTM z Białorusi.  Zaprezentowane w pracy wyniki topografii powierzchni zawierają również wyliczone wartości chropowatości Ra i Rq oraz wartość maksymalnej odległości pomiędzy najniższą a najwyższą nierównością. Dzięki programowi komputerowemu SurfaceXplorer topografię powierzchni przedstawiono w pracy w trzech postaciach: mapy powierzchni, trójwymiarowego obrazu chropowatości powierzchni i profilu przez wybrany przekrój powierzchni. Dodatkowo zaprezentowano również rozkłady wysokości chropowatości. Uzyskane wyniki pozwalają na dokonanie oceny stopnia i rodzaju zużycia badanych elementów w skali mikro, pomogą również w projektowaniu takiej warstwy wierzchniej elementów współpracujących, aby uzyskiwać jak najlepsze efekty tribologiczne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania tribologiczne kompozytów POM z włóknem aramidowym i z proszkiem PTFE współpracujących ze stalą

W artykule przedstawiono wyniki tribologicznych badań porównawczych kompozytów na osnowie polioksymetylenu (POM), o nazwie handlowej Tarnoform, z ciętymi włóknami aramidowymi oraz z proszkiem PTFE. Wymienione napełniacze występowały w kompozytach w różnych zestawieniach - pojedynczo i łącznie. Kompozyty wzmacniane włóknami aramidowymi, a także włóknami aramidowymi z jednoczesnym dodat kiem PTFE są nowymi materiałami, których właściwości tribologiczne nie zostały jeszcze szerzej zbadane. Do oceny właściwości tribologicznych badanych kompozytów podczas tarcia technicznie suchego ze stalą przyjęto także niemodyfikowany POM oraz POM z dodatkiem proszku PTFE, które stanowiły materiały odniesienia. Badania mikroskopowe SEM umożliwiły określenie wpływu stosowanych napełniaczy na zmiany zachodzące w budowie warstwy wierzchniej kompozytów POM po procesie tarcia. Na podstawie tych badań sformułowano hipotezę dotyczącą występujących rodzajów tarcia i zachodzących procesów zużywania podczas ślizgowej współpracy badanych kompozytów POM ze stalą w warunkach tarcia technicznie suchego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ modyfikacji radiacyjnej elektronami na deformację plastyczną, właściwości mechaniczne oraz zużycie polietylenu GUR 1050, stosowanego na panewki endoprotez

Odporność polietylenu na zużycie i deformację trwałą wpływa na trwałość polimerowo-metalowych układów kinematycznych. Z myślą o zwiększeniu trwałości zabiegów alloplastyki został wprowadzony polimer GUR 1050 o ciężarze cząsteczkowym 9,2*106 g/mol, który przeznaczony jest zwłaszcza na implanty medyczne. Uzasadnia to celowość oceny odporności tego materiału na zużycie i odkształcenie, a także stwierdzenie, czy jego właściwości użytkowe można podwyższyć poprzez modyfikację radiacyjną. Próbki polimeru wyjściowego (bazowego) napromieniowano elektronami, stosując krotność napromieniowania I = 1–6 dawką 26 kGy. Analiza zmian wartości odkształcenia pod wpływem obciążeń eksploatacyjnych wykazała wzrost odporności polietylenu na deformację trwałą w wyniku zastosowanego napromieniowania.  Poprawa właściwości mechanicznych została potwierdzona badaniami mikroindentacyjnymi. Stwierdzono wzrost twardości i modułu Younga. Efekt ten jest zachowany mimo przeciwnego trendu, który wywołuje rosnący stopień deformacji plastycznej polimeru pod wpływem obciążenia.  Badania tribologiczne wykazały znaczący wzrost (ok. 4 razy) odporności na zużycie ścierne polietylenu modyfikowanego radiacyjnie. Znaczne ograniczenie zużycia rokuje dłuższy okres współpracy węzła tarcia, co wydłuży czas użytkowania panewki w ludzkim organizmie.  Przedstawione w pracy wyniki dowodzą skuteczności modyfikacji radiacyjnej, która podwyższa badane właściwości funkcjonalne proporcjonalnie do zastosowanej dawki napromieniowania elektronami.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ciecze obróbkowe na bazie oczyszczonej frakcji glicerynowej

Przedstawiono wyniki badań właściwości funkcjonalnych cieczy obróbkowych wytworzonych na bazie chemicznie oczyszczonej frakcji glicerynowej z produkcji biodisla. Zbadano właściwości fizykochemiczne, mikrobiologiczne i smarne cieczy. W celu porównania oceniono takie same właściwości komercyjnych cieczy obróbkowych. Przeprowadzono również badania odporności opracowanych cieczy na działanie mikroorganizmów i stopnia biodegradacji. Wykazano, że ciecze obróbkowe na bazie oczyszczonej frakcji glicerynowej charakteryzowały się zbliżonymi właściwościami funkcjonalnymi do właściwości produktów komercyjnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wspomaganie identyfikacji procesów tribologicznych w badaniach innowacyjnych konstrukcji przekładni planetarnych poprzez zastosowanie metody termowizyjnej

W opracowaniu przedstawiono w sposób syntetyczny problem wykorzystania
metody termowizyjnej do pośredniej identyfikacji pól temperatur generowanych w węzłach tribologicznych (łożyskowania i zazębienia) podczas badań
stanowiskowych innowacyjnych konstrukcji planetarnych przekładni zębatych
dużych mocy. Zwrócono uwagę na wielokryterialny system oceny funkcjonalności
omawianych przekładni i na tym tle na ważność problematyki procesów
tribologicznych kształtujących ich stan termiczny.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości mechaniczne mieszanin polimerowych o przenikających się sieciach przestrzennych

W prezentowanej pracy przedstawiono wyniki badań nad modyfikacją żywicy epoksydowej przez dodatek zsyntezowanych poliuretanów, które będą mogły być zastosowane jako matryce polimerowe w nanokompozytach. Poliuretany (PUR) zastosowane do modyfikacji żywicy epoksydowej były otrzymane z 1,6-diizocyjanianoheksanu (HDI) oraz glikolu polietylenowego o masie cząsteczkowej 400 (PUR 400 HDI) i 600 g/mol (PUR 600 HDI). Zbadano wpływ dodatku (5–15% wag.) poliuretanu na właściwości mechaniczne żywicy epoksydowej, takie jak: udarność, zginanie trójpunktowe, współczynnik intensywności naprężeń (KC) oraz określono budowę chemiczną otrzymanych kompozycji za pomocą spektroskopii w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR).  Analiza wyników wskazuje, że dodatek otrzymanych poliuretanów, a szczególnie na bazie glikolu polietylenowego o masie cząsteczkowej 400 g/mol (PUR 400 HDI), znacząco poprawia właściwości mechaniczne żywicy epoksydowej, co może być spowodowane utworzeniem struktury przenikającej się sieci polimerowej (IPN).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne warstw hybrydowych typu CRC+CRN wytwarzanych przez połączenie procesu chromowania próżniowego z obróbką PVD

W pracy omówiono wyniki badań dotyczących właściwości tribologicznych warstw hybrydowych typu CrC+CrN wytwarzanych na powierzchni stali narzędziowej X210Cr12 w procesach chromowania próżniowego połączonych z obróbką PVD, wykonywaną metodą łukowo-próżniową. Przeprowadzono porównanie warstw hybrydowych typu CrC+CrN z pojedynczymi warstwami węglikowymi typu CrC, wytwarzanymi na powierzchni stali, bez powłoki CrN. Właściwości tribologiczne (zużycie liniowe) otrzymanych warstw oceniano z wykorzystaniem metody trzy wałeczki-stożek. Wykazano, że odporność na zużycie przez tarcie warstw hybrydowych typu CrC+CrN jest ponad dwa razy większa od odporności pojedynczych warstw węglikowych typu CrC.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Odporność oksydacyjna i właściwości smarne stabilizowanych roślinnych baz olejowych

Zastosowanie modyfikacji procesu oksypolimeryzacji oleju roślinnego z wykorzystaniem inhibitora Irgaoxu i/lub przedmuchu mieszaniny reakcyjnej gazem inertnym miało na celu uzyskanie stabilizacji właściwości otrzymanych olejów. Stwierdzono, że modyfikacja procesu oksypolimeryzacji ma wpływ na stabilność oksydacyjną oraz właściwości smarne uzyskanych olejów. Wyznaczono odporność i stabilność uzyskanych olejów na proces utleniania na podstawie analizy termicznej określając temperaturę początku utleniania i czas indukcji utleniania. Odporność olejów na przeciwzużyciowe i przeciwzatarciowe oddziaływania oceniono stosując standardowe testy tribologiczne rozszerzone o badania w warunkach zacierania. Modyfikacja procesu oksypolimeryzacji oleju roślinnego, w którym otrzymano oleje o wyższych klasach lepkości wpłynęła na wzrost odporności na utlenianie oraz zwiększenie trwałości filmu smarowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Problem powstawania mieszaniny oleju smarowego i czynnika chłodniczego w węzłach tarcia sprężarek chłodniczych

Olej chłodniczy mający za zadanie smarowanie sprężarek oprócz podstawowych funkcji, czyli odprowadzania ciepła powstającego w szczelinach smarowniczych, przeciwdziałania zużywaniu się współpracujących elementów i uszczelniania przestrzeni roboczej sprężarki, powinien w odpowiedni sposób zachowywać się w kontakcie z czynnikiem chłodniczym.  W węzłach tarcia sprężarek chłodniczych najczęściej znajduje się mieszanina oleju smarowego i czynnika chłodniczego, która w zależności od zmiennych parametrów roboczych (ciśnienie, temperatura i skład mieszaniny) może przyjmować postać: dwóch cieczy wzajemnie mieszalnych, dwóch cieczy stanowiących niemieszalne fazy (rozwarstwionych) oraz oleju w fazie ciekłej i czynnika chłodniczego w postaci pary nasyconej.  Zużywanie elementów sprężarek zależy od rodzaju mieszaniny smarującej węzły tarcia. W artykule przedstawiono problematykę wpływu zmienności parametrów roboczych w węzłach tarcia na rodzaj mieszaniny smarującej oraz przegląd sporządzanych charakterystyk stanowiących podstawę do określania jakości mieszaniny smarującej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Odporność oksydacyjna kompozycji olejowych po testach w węzłach tarcia

Do oceny wpływu wymuszeń cieplnych węzła tarcia na zmiany jakościowe zachodzące w olejach bazowych zastosowano skaningową analizę różnicową (DSC). Badania tribologiczne prowadzono wykorzystując tester kula-tarcza w warunkach kontrolowanego grzania węzła tarcia, w skojarzeniu stal-stal w obecności ocenianych olejów. W pracy przedstawiono charakterystyki tribologiczne uzyskane dla badanych olejów w zależności od temperatury, w której prowadzono test. Przedstawiono zależność pomiędzy temperaturą testu tribologicznego a odpornością oksydacyjną badanych olejów, co skutkowało zmianą współczynnika tarcia stalowego skojarzenia typu kula-tarcza.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie metodą EPR wolnych rodników w polimerze UHMWPE stosowanym w biomedycznych węzłach tarcia

W artykule zostały przedstawione wyniki badań EPR wolnych rodników dla dwu gatunków polietylenu o ultrawysokiej masie cząsteczkowej: GUR 1020 i GUR 1050, poddanych napromieniowaniu wiązką elektronów o energii 10 MeV i o krotności napromieniowania i = 1, 2, 3, 4, 6, dawką o mocy 26 kGy. Wraz ze wzrostem dawki promieniowania zwiększa się ilość wolnych rodników w badanym materiale. Zarówno w przypadku polietylenu GUR 1020, jak i GUR 1050 nie obserwuje się stanu nasycenia przy maksymalnej dawce promieniowania równej 156 kGy. Świadczyć to może o zbliżonej odporności radiacyjnej badanych materiałów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wspomaganie oceny przebiegu procesów tribologicznych poprzez pomiar i analizę drgań generowanych w teście zatarciowym

W opracowaniu przedstawiono syntetycznie uzyskane w ostatnich latach w Instytucie Mechanizacji Górnictwa Politechniki Śląskiej wyniki badań w zakresie identyfikacji procesów tarcia i zużycia na poziomie badań elementarnych przeprowadzanych na tribometrze Amslera. Na tym tribometrze realizowane są badania skojarzenia dwóch próbek walcowych toczących się po sobie z określonym poślizgiem. Skojarzenie takie jest modelem kinematycznym współpracy kół przekładni z ewolwentowym zarysem zębów. Uzyskane w badaniach doświadczalnych wyniki (ujęte w tablicy oraz na zamieszczonych w pracy rysunkach) wskazują, że w czasie kolejnych, następujących po sobie odcinków testu zatarciowego wraz ze wzrostem stopnia obciążenia rośnie wartość skuteczna amplitudy drgań rejestrowanych na głowicy tribometru. Wzrosty te najsilniej występują w charakterystycznym paśmie o częstotliwości środkowej wynoszącej około 440 Hz. Uogólnienie tych interesujących wyników wymaga dalszych badań, prowadzonych przez autorów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ rodzaju zagęszczacza w kompozycji smar plastyczny-napełniacz na efektywność smarowania

Przedstawiono badania wpływu rodzaju zagęszczacza w smarze plastycznym, który zmodyfikowano (napełniono) smarem stałym, na efektywność smarowania stalowych węzłów ślizgowych pracujących w obszarze tarcia mieszanego. W wyniku badań wstępnych do analizy przyjęto dwa smary handlowe, tj. smar samochodowy 1S z zagęszczaczem litowym oraz Maszynowy 2 z zagęszczaczem wapniowym. Kompozycje do badań otrzymywano przez napełnienie przyjętych smarów proszkiem smaru stałego w ilości 4% wagowo. Napełniaczami były powszechnie stosowane smary stałe, tj. dwusiarczek molibdenu, grafit, PTFE i miedź. Własności smarne przyjętych kompozycji oceniano na podstawie eksperymentu tribologicznego przeprowadzonego na aparacie czterokulowym zgodnie z wytycznymi normy PN-76/M04147. Efektywność analizowanych smarów oceniano według trzech wielkości kryterialnych, tj. zużycia kulek d, obciążenia zespawania Fz oraz granicznego obciążenia zużycia Goz. Wyniki eksperymentu zostały opracowane statystycznie przy poziomie ufności 95%, stosując test t-Studenta. Opracowane wyniki badań przedstawiono graficznie. Pozwalają one dokonać oceny jakościowej wpływu zagęszczacza litowego i wapniowego na poprawę efektywności smarowania kompozycji smar plastyczny-napełniacz w zastosowaniu do stalowych węzłów ślizgowych działających przy tarciu mieszanym. Podano stosowne wnioski.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ parametrów ruchowych tarcia na mikrotwardość wybranych polimerów ślizgowych

Wpływ tarcia na zmiany warstwy wierzchniej powierzchni trących jest faktem znanym i oczywistym. Niezbędne jest dokładne poznanie zjawisk i mechanizmów zmieniających w trakcie procesu tarcia własności warstwy wierzchniej. W pracy opisane zostały wyniki badań mikrotwardości wybranych polimerów ślizgowych. Badania prowadzono dla próbek polimerowych poddanych tarciu ślizgowemu po stali. W pracy opisane zostały zmiany mikrotwardości, mierzonej metodą Vickersa, na skutek tarcia przy różnych parametrach ruchowych. Zmieniane były wartości prędkości poślizgu, nacisku jednostkowego oraz charakteru ruchu (ruch ciągły i przemienny). Badaniom poddano cztery materiały z grupy termoplastów: polioksymetylen (POM), polietylen o ultrawysokim ciężarze cząsteczkowym (PE-UHMW), poliamid (PA) oraz politetrafluoroetylen (PTFE). Badania tribologiczne prowadzone były w styku rozłożonym na stanowiskach typu tarcza-trzpień oraz płytka-trzpień.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie i badania eksperymentalne pękania cienkich powłok ceramicznych i węglowych

Praca zawiera analizę deformacji i naprężeń prowadzących do niszczenia układów powłoka–podłoże przez odkształcenia plastyczne podłoża i pękanie twardych powłok. Do analizy wykorzystano obliczenia numeryczne metodą elementów skończonych oraz wyniki testów indentacyjnych. Badano powłoki ceramiczne TiN oraz węglowe a-C:H nałożone na stalowe podłoża. Określono obciążenia prowadzące do powstawania charakterystycznych form niszczenia oraz towarzyszący im stan naprężeń. Wpływ mikrostruktury powłok na powstawanie i propagację pęknięć badano z użyciem mikroskopii SEM i TEM.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Procesy zużycia tribologicznego, kawitacyjnego i korozyjnego wybranych stopów aluminium do przeróbki plastycznej

Złożone procesy tribologiczne rozpatrywane są w literaturze jako suma procesów podstawowych oraz ich wzajemnego współoddziaływania. Z tego względu ich analiza zawsze wymaga rozpatrzenia również każdego z tych występujących procesów indywidualnie. Celem realizowanej pracy była ocena procesów zużycia tribologicznego, kawitacyjnego oraz korozyjnego pozostająca w korelacji z mikrostrukturą trzech stopów aluminium przeznaczonych do przeróbki plastycznej – przedstawicieli serii 2000, 5000 i 7000.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie metodą elementów skończonych deformacji i naprężeń układów powłoka–podłoże w teście zarysowania

W pracy przedstawiono wpływ obciążeń zewnętrznych przenoszonych w styku skoncentrowanym wywoływanych przez wgłębnik diamentowy podczas testu zarysowania na rozkład naprężeń w układzie powłoka–podłoże. Analizowano miejsca maksymalnej koncentracji naprężeń rozciągających prowadzących do pękania powłoki oraz naprężeń zredukowanych decydujących o uplastycznieniu podłoża. Analizy oparto o eksperymenty numeryczne z wykorzystaniem metody elementów skończonych. Analizie poddano układy o różnych właściwościach materiałowych powłoki i podłoża oraz o różnej geometrii kontaktujących się elementów. W wyniku przeprowadzonych badań zauważono decydujący wpływ granicy plastyczności podłoża oraz grubości powłoki na rozkład naprężeń i deformacje całego systemu. Analizy numeryczne porównano z wynikami badań eksperymentalnych przeprowadzonych dla niepokrytych podłoży ze stali austenitycznej X5CrNi18-10 i ferrytycznej X20Cr13 oraz z powłokami ZrN o grubości 1 i 2 μm. W wyniku połączonej analizy MES i badań eksperymen-talnych określono poziom naprężeń prowadzących do zniszczenia powłoki.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna