„Męska przyjaźń”. Kilka uwag o kondycji męsko-męskich relacji we współczesnej kulturze Zachodu

Homofobia stanowi przeszkodę w nawiązaniu bliskich, intymnych przyjaźni między mężczyznami. Mityczna opowieść o braterstwie mężczyzn może się realizować jedynie na polu bitewnym albo w innych ekstremalnych warunkach, a i wtedy ta wymuszona cielesna bliskość nie jest wolna od komentarzy suponujących homoseksualność. Kres męskiej, romantycznej przyjaźni, to jednak wydarzenie z najnowszej historii. Michel Foucault koniec bliskich relacji pomiędzy mężczyznami łączy z zagęszczeniem dyskursu na temat seksualności, w tym z powstaniem współczesnej opowieści o homoseksualności jako oddzielnej kategorii tożsamościowej, a nie tylko jednym z wielu sposobów realizacji erotycznych pragnień.  Dwóch mężczyzn, lub dwie kobiety albo incydentalnie wyróżniających swoje ciała, albo też, co wcale tak rzadkie nie było, budujących swoje pragnienia, fantazje, ale także codzienne praxis w oparciu o drugą osobę tej samej płci, zostało „wyróżnionych” jako odszczepieńczy gatunek. Homoseksualność w zachodniej kulturze stała się cechą. Cechą o nędznej proweniencji, świadczącą o z góry zakładanych, kiepskich walorach moralnych osoby, którą miałaby opisywać, a co równie istotne w kontekście androcentrycznej kultury Zachodu – dowodzącą niemęskości podmiotu (gdy mowa o mężczyznach).  Dyskryminacja tych, których homoseksualności jesteśmy pewni, albo której się domyślamy (operując dostępnym i rozpowszechnionym stereotypem o zniewieścieniu sodomitów) służy nie tylko napiętnowaniu i ukaraniu seksualnych dysydentów, lecz także ma spełniać inną funkcję. Oddalenia podejrzeń o własną homoseksualność, co jest wskazane jeśli uznać niski status tejże w naszej kulturze, odbywa się za sprawą budowania fizycznego i symbolicznego dystansu pomiędzy mężczyznami, albo takiego zarządzania „bliskością” by wnioski dla obserwatora były jednoznacznie świadczące o heteroseksualności rzeczonych. Ciągnie to za sobą bardzo konkretne konsekwencje dla konstrukcji i jakości męsko-męskich nie-erotycznych, nie-seksualnych relacji.
Foucault w jednym z wywiadów miał powiedzieć: „Zniknięcie przyjaźni jako społecznej instytucji oraz ustanowienie homoseksualności jako społecznego/politycznego/medycznego problemu, są ze sobą powiązane”. Pojawienie się nowych definicji i koncepcji ludzkiej seksualności skutkowało stopniowym rekonfigurowaniem kategorii „męskiej, romantycznej przyjaźni”, co zakładało nie tylko fizyczne oddalenie korpusów w przestrzeni (wcześniej pocałunek dwóch mężczyzn choć mógł być odebrany jako „erotyczny”, to jednak wcale nie musiał być interpretowany jako przejaw seksualnego zainteresowania), ale również przeformułowanie podstaw i warunków „męskiej przyjaźni” tak by jakiekolwiek suponowanie homoseksualnych pragnień było niemożliwe. 
W eseju autor przedstawia społeczne ramy współczesnego dyskursu o męsko-męskich relacjach/stycznościach w przestrzeni (o różnym charakterze: od incydentalnych, koleżeńskich po przyjacielskie) szczególną uwagę zwracając na te, w których jeden z podmiotów jest mężczyzną w dominującym stopniu homoseksualnym. Autor ilustruje swoje wnioski i komentarze fragmentami wywiadów z gejami, które przeprowadził podczas pracy nad swoim doktoratem.

Czasopismo: InterAlia: Pismo poświęcone studiom queer
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne