rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tragiczne losy żołnierzy AK z Przystajni k/Kalisza

Ziemia Kaliska znalazła się w strukturze terytorialnej Armii Krajowej na granicy Okręgu Łódź „Barka” i Okręgu Poznań „Pałac”. W czasie II Wojny Światowej w Parafii Rzymsko - katolickiej pw. Św. Krzyża w Brzezinach były dobrze rozbudowane struktury Armii Krajowej. Do Armii Krajowej należeli żołnierze z Przystajni którzy swoje młode życie poświęcili na „Ołtarzu ojczyzny” a mianowicie: Andrzej Janusz Koczorowski, zamordowany przez niemieckich oprawców w 1943 r. w Lesie Winiarskim; ppor Franciszek Krawczykowski p. „Maciej”, uczestnik wojny obronnej we wrześniu 1939 r., aresztowany, zmarł we wrześniu 1943 w więzieniu w Kaliszu przy ul. Jasnej; por. Franciszek Krawczykowski (kuzyn ppor. Fr. Krawczykowskiego), uczestnik wojny obronnej we wrześniu 1939 r. oraz Powstania Warszawskiego 1944 r., aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa PRL i skazany na karę śmierci, którą wykonano 01.07.1952 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie matematyczne warunków intensyfikacji miejscowej erozji koryta rzeki za przeszkodą, która odchyla się od brzegu w dół rzeki

Celem niniejszej pracy jest matematyczne modelowanie warunków intensyfikacji lokalnej erozji koryta rzeki za naturalną barierę , która odchyla się od brzegu w dół rzeki z powodu rozwoju miejscowego gwałtownego prądu skierowanego od brzegu. W pracy podane są wyniki numerycznej symulacji intensywności przepływu za przeszkodą na dnie, w zależności od jej wysokości i kąta pod jakim jest umiejscowiona. Ustalono, że najsilniejsze deformacje koryta rzeki mogą wystąpić jeśli wysokość przeszkody równa jest 1/3 głębokości strumienia a kąt umiejscowienia wynosi między 35 a 40 stopni w stosunku do nadchodzącego przepływu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bitwa powstańców styczniowych w 1863 r. Pod Kuźnicą Grabowską

Rankiem 26 lutego 1863r. doszło do bitwy oddziału por. J. Oxińskiego Pod Kuźnicą Grabowską z wojskami carskimi. Straty oddziału w bitwie pod Kuźnicą Grabowską były następujące: zginęło ośmiu powstańców, jedenasty zostało rannych a siedmiu kosynierów zostało przy zatopionych furmanach na bagnach, którzy nie dołączyli do oddziału. Oddział dzięki dobrej strategii por. J. Oxińskiego, pod osłoną nocy, przez bagna wycofał się z okrążenia.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przywrócić pamięć: generał brygady Franciszek Wład

Gen. brygady Franciszek Wład (1888–1939 r.) w okresie od 1928 r. do 1930 r. był dowódcą piechoty dywizyjnej w 25 Dywizji Piechoty w Kaliszu. W czasie walk nad Bzurą 18 września 1939 r. osobiście dowodząc, ranny od kul, poszarpany odłamkiem granatu, zmarł po kilku godzinach. Generał obecnie spoczywa na cmentarzu wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dolina rzeki Prosny – turystyka krajobrazu chronionego w kotlinie grabowskiej (wieś Pzystajnia i okolice) wraz ze śladami historii

Kotlina Grabowska ukształtowana została przez rzeźbę zlodowacenia środkowopolskiego, poddaną następnie procesom denudacji i działalności wód rzecznych. Czynnikiem geologicznym i historycznym wspólnym dla opisywanego regionu jest rzeka Prosna, wzdłuż której pojawiło się najstarsze osadnictwo. Dominującymi formami powierzch-ni są tutaj terasy wymienionej rzeki. Na części obszaru zaplanowano budowę zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna, co spowoduje radykalne zmiany krajobrazowe tego atrakcyjnego pod względem przyrodniczym regionu. Dolina Prosny w epoce przedchrześcijańskiej była terenem intensywnego osadnictwa plemiennego, które wraz z umocnieniem się państwa Piastów uległo przekształceniu w osadnictwo grodowe. Rzeka Prosna po części swojej długości służyła jako drogowskaz „Szlaku Bursztynowego” dla kupców rzymskich, prowadzący do wybrzeży Bałtyku. W południowo – wschodniej Wielkopolsce istniały w miarę dogodne warunki dla prowadzenia przez dłuższy czas walk w trakcie trwania powsta-nia styczniowego. Tereny zaboru rosyjskiego od zachodu graniczyły z polskimi ziemiami pozostającymi pod zaborem pruskim. W 1939 r. w nocy z 3 na 4 września we wsi Mączniki żołnierze Wehrmachtu 24 niemieckiej dywizji zamordowali 17 niewinnych mieszkańców wsi Mączniki i Ostrowa Kaliskiego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bitwa Warszawska – 29 pułk strzelców kaniowskich

Najchlubniejszą kartą w dziejach 29 Pułku Strzelców Kaniowskich była obrona Warszawy. Dnia 14 sierpnia 1920r. wyparł wojska bolszewickie, rozpoczynając pospieszny marsz w kierunku Mokre. W szturmie tym został ciężko ranny dowódca pułku mjr Stefan Walter, umierając 4 października 1920 roku w warszawskim szpitalu. Dnia 30 maja 1936roku śp. mjr S. Walter został przeniesiony na cmentarz wojskowy na Majkowie w Kaliszu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gnojowica jako nawóz, uwarunkowania jej stosowania oraz zagrożenie dla środowiska

Gnojowicę zalicza się do pełnowartościowych nawozów naturalnych przeznaczonych do rolniczego wykorzystania, zawierających wszystkie składniki pokarmowe (N, K, P, Co, B, Zn, Mn, Cu, Mo, Fe) niezbędne do rozwoju i życia roślin. Przy wykorzystaniu gnojowicy należy przestrzegać wytyczne i uwarunkowania związane z ochroną środowiska a mianowicie nie wolno stosować nawożenia: zimą przy niskich temperaturach, silnych i nawalnych deszczach, zaleganiu wód gruntowych płycej niż 0,70m. oraz na terenach zalewowych, parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody, w miejscach ujęć wód powierzchniowych i podziemnych. Zagrożenia dla środowiska wynikające ze stosowania gnojowicy wynikają ze: zwiększonego czasu przeżywalności zarazków w tym chorobotwórczych, wzrostu zawartości azotanów w wodach gruntowych oraz ze skażenia uciążliwymi i toksycznymi gazami.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Narzędzia planistyczne w gospodarowaniu wodami służące osiąganiu dobrego stanu wód w regionie wodnym Warty

Artykuł ma na celu przybliżenie relacji oraz zakresu rzeczowego podstawowych dokumentów planistycznych w gospodarowaniu wodami, których wdrażanie służy osiągnięciu lub wspomaga osiągnięcie dobrego stanu/potencjału jednolitych części wód – podstawowych jednostek hydrograficznych wskazanych w Ramowej Dyrektywie Wodnej w oparciu, o które realizowane są poszczególne elementy procesu planowania tj. ocena stanu wód, wskazanie celów środowiskowych, wskazanie działań niezbędnych do osiągniecia tych celów, czy też ocena ryzyka nieosiągnięcia celów. Przedstawienie zakresu, hierarchii oraz relacji pomiędzy dokumentami planistycznymi tj. plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, warunki korzystania z wód regionu wodnego oraz zlewni ułatwi zrozumienie złożoności procesu planowania w gospodarowaniu wodami oraz zwróci uwagę na konieczność uwzględniania zapisów ww. dokumentów w ramach procedur prowadzonych m.in. w celu wydania pozwoleń wodnoprawnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dachy zielone jako element architektury urbanistycznej miasta Kalisza

Autorzy w opracowaniu opisali korzyści związane z zastosowania .zielonych dachów. (często nazywanych eko-dachami lub dachami roślinnymi), a mianowicie: m.in. utworzenie powierzchni biologicznie czynnej, poprawie  bioróżnorodności biologicznej i estetyki architektonicznej terenów zurbanizowanych wraz z po- prawą mikroklimatu oraz zmniejszeniem natężenia hałasu. Z powodu niskich opadów atmosferycznych w regionie kaliskim, stosowanie .dachów zielonych. ze względu na duże koszty przedsięwzięcia inwestycyjnego i eksploatacyjnego (nawadnianie i pielęgnacja) ma uzasadnienie tylko od strony estetyki architektonicznej terenów zurbanizowanych. Nie zaleca się stosowania "zielonych dachów" ma połaciach dachowych charakteryzujących się podwyższonym standardem sanitarnym (rozwój pleśni, roztoczy itp.).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy światowego deficytu wody

Woda jest jednym z najcenniejszych zasobów naturalnych (jedynym oprócz tlenu), bez którego nie przetrwa życie na Ziemi. Woda jako dynamiczny składnik środowiska ulega ciągłym zmianom ilościowym i jakościowym w czasie i przestrzeni. Brak wody w obecnym stuleciu może być jednym z większych problemów globalnych, szczególnie dotyczy to Bliskiego Wschodu i Afryki. W celu zapobiegania ryzyku deficytu wody podejmuje się działania zmierzające do oszczędnego gospodarowania zasobami wodnymi wraz z spowolnieniem obiegu wody w środowisku przyrodniczym a także zwiększeniem retencji wodnej w zlewniach rzecznych. Zasoby wody świata wynoszą około 1386 mld km3 i z tego prawie 99% wód na naszej planecie jest praktycznie niedostępna. Polska zaliczana jest do krajów najuboższych w zasoby wód śródlądowych Europy (26 miejsce).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ stawów i cieków w kaliskim parku miejskim na środowisko

Park kaliski o powierzchni wynoszącej dziś  22.23 ha został  utworzony w 1798 r., jeden z najstarszych publicznych parków (obok parku w Łęczycy) w Polsce znajdujący sie w sąsiedztwie rzeki Prosny i kanałów: Bernardyńskiego i Rypinkowskiego. W artykule zaprezentowano wpływ stawów i cieków zlokalizowanych w kaliskim parku miejskim na środowisko, a mianowicie: utrzymanie optymalnych warunków wodno-glebowych dla drzew i roślin (naturalnych siedlisk), zwiększenie małej retencji, poprawę warunków mikroklimatycznych oraz podniesienie walorów ekologicznych i estetycznych, a także krajobrazowych. Istnieje uzasadniona obawa przeżyźniania  się wód w stawach, co może przyczynić się do wzmożonej produkcji biologicznej w następstwie wzrostu troficzności wód.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dezynfekcja powietrza promieniami UV i promieniową jonizacją katalityczną w instalacjach wentylacyjnych

Stężenia mikrobiologiczne urządzeń technologicznych i instalacyjnych m.in. wentylacyjno-klimatyzacyjnych mają wpływ na rozwój bakterii chorobotwórczych. Dezynfekcja mikrobiologiczna układów instalacji wentylacyjnej wykonywana poprzez użycie środków chemicznych, pary wodnej jest możliwa tylko w przypadku przerwy w realizacji produkcji. W sytuacji gdy względy technologiczne wymagają ciągłej dezynfekcji powietrza wentylacyjnego, to należy stosować dezynfekcję powietrza w instalacjach wentylacyjnych promieniami UV i z wykorzystaniem promieniowej jonizacji katalitycznej. W artykule zaprezentowano także uwarunkowania oraz wady i zalety dezynfekcji powietrza promieniami UV i promieniowej jonizacji katalitycznej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ gleb w zlewni bezpośredniej na stan jakości wód w zbiorniku retencyjnym Pokrzywnica (Szałe)

W artykule dokonano oceny oddziaływania gleb leżących w obrębie czaszy zbiornika jak i gleb (osadów dennych) znajdujących się w akwenie, na jakość wód w tymże zbiorniku. Zbiornik retencyjny Pokrzywnica, wpisuje się w obieg substancji biogenicznych w systemie rzeczno-zbiornikowym. Antropogeniczny dopływ pierwiastków biogenicznych do zbiornika Pokrzywnica obejmuje przede wszystkim wzrost obciążenia dopływającymi ściekami, nawożeniem w rolnictwie oraz zwiększeniem erozji w zlewni. W następstwie sedymentacji osadów występuje kumulacja biogenów w osadach dennych, zwłaszcza fosforu. Gleby zlewni bezpośredniej zbiornika retencyjnego Pokrzywnica należą do "0" stopnia zanieczyszczenia, wykazują zawartość naturalną, w znikomym stopniu wpływają niekorzystnie na jakość wód w akwenie, w przeciwieństwie do wód gruntowych zanieczyszczonych m.in. "dzikimi" podłączeniami szamb do sączków melioracyjnych, odciekami ze składowiska odpadów z Tłokini Kościelnej – Zdun z przemysłu spożywczego, niewłaściwym stosowaniem: osadów ściekowych użytych do nawożenia gleb oraz środków ochrony roślin itp.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wpływu wybranych wskaźników fizycznych i biologicznych na jakość wód rzeki Wełny

Rzeka Wełna o długości 117,8 km i powierzchni zlewni 2611,1 km2 wypływa z Jeziora Wierzbickiego, położonego 8 km na wschód od Gniezna, jest prawobrzeżnym dopływem Warty. Zlewnia Wełny znajduje się na obszarze wysoczyzny deluwialnej, charakteryzującej się licznymi formami akumulacji lodowcowej i wodno lądowej, w którą wcięta jest dolina rzeki. Klimat dorzecza Wełny, w znacznym stopniu zależy od rodzaju napływających mas powietrza (polarne, arktyczne i zwrotnikowe). Zlewnia rzeki Wełny charakteryzuje się opadem rocznym wynoszącym około 500 mm. Średni odpływ jednostkowy z obszaru zlewni wynosi 4,08 l/s/km2, prędkość przepływu widy przy ujściu Wełny wynosi 10,1 m3/s. Rzeka Wełna prowadzi wody ponadnormatywnie zanieczyszczone. Do koryta rzeki doprowadzona jest znaczna liczba kolektorów odprowadzających ścieki z okolicznych miejscowości. W pobliżu ujścia Wełny do rzeki Warty, w okresie pomiarowym (kwiecień - czerwiec 2006 r.), liczba bakterii zwiększyła się znacznie w wodach dopływającej rzeki, ponieważ ciek stawał się coraz większym odbiornikiem ścieków. Uzyskane wyniki oznaczeń saprobowości fitoplanktonu i peryfitonu są zadowalające, natomiast zawartości chlorofilu "a" wskazują, że wody rzeki Wełny są  niezadowalające co będzie wpływało na postępującą eutrofizację rzeki.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pozostałości po dawnych siłowniach wodnych na tle zmian morfologii potoku Ochotnica

Potok Ochotnica, będący lewym dopływem Dunajca zaliczany jest do rzek karpackich charakteryzujących się częstą zmianą stanów wód. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zmian jakie zachodziły w morfologii koryta potoku Ochotnica, ustalonych na podstawie obserwacji siłowni wodnych wraz z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi. Od początków osadnictwa na terenie zlewni potoku Ochotnica, odgrywał on istotną rolę w życiu mieszkańców wsi Ochotnica. Wraz z rozwojem społeczno-gospodarczym jego wody wykorzystywane były w wiejskim przemyśle jako siła napędowa różnego rodzaju urządzeń wodnych. Na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji obiektów wodnych stwierdzono, że do początku lat 70 XX w., wzdłuż potoku Ochotnica istniały 24 zespoły wodne, do których należały elektrownie, młyny, tartaki i folusze. Po przeprowadzeniu elektryfikacji na początku lat 70 XX w. wszystkie zakłady przestały funkcjonować a ich stan techniczny z roku na rok stawał się coraz gorszy. Sytuację dodatkowo pogarszał fakt występowania częstych wezbrań i powodzi, które niszczyły infrastrukturę hydrotechniczną obiektów wodnych. Z dokonanej oceny stanu zachowania tych obiektów można zauważyć, że do dnia dzisiejszego nie zachowały się praktycznie żadne jazy, łotoki, czy też koła wodne, natomiast ślady młynówek są w większości słabo czytelne w terenie. Zachowało się tylko kilka budynków dawnych zakładów wodnych, jednak ich wyposażenie uległo zniszczeniu, bądź zostało zdekompletowane. Funkcjonowanie zakładów wodnych było ściśle związane z potokiem Ochotnica. W pewnym stopniu wpływało również na kształtowanie parametrów hydrodynamicznych potoku, zwiększało retencję i parowanie wody. Zachodzące w korycie procesy naturalne w szczególności powodzie i erozja wgłębna koryta skutkująca unoszeniem się rumowiska jak również procesy antropogeniczne m.in. rabunkowa eksploatacja kruszyw, zawężanie koryta czy zmiany użytkowania gruntów doprowadziły do przekształceń w morfologii potoku Ochotnica. Procesy te powodowały konieczność licznych napraw i przebudów infrastruktury towarzyszącej zakładom hydrotechnicznym i samych zakładów. Obecnie nie jest możliwe odtworzenie w pierwotnym kształcie i pierwotnej lokalizacji infrastruktury hydrotechnicznej tych obiektów ponieważ zmiany morfologii koryta doprowadziły do znacznego obniżenia rzędnej dna i wód potoku w stosunku do rzędnej dna dawnych młynówek.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wentylacja w wybranych obiektach inżynierii wodnej

Czynnikami mającymi wpływ na samopoczucie ludzi w obiektach inżynierii wodnej to przede wszystkim: czystość i świeżość powietrza, temperatura i wilgotność powietrza, stężenie zanieczyszczeń gazowych (chemicznych). Wzrost wilgotności względnej powietrza powoduje zwiększenie tempa korozji stali i betonu oraz przyspiesza proces karbonatyzacji betonu. Stosowanie wentylacji w obiektach inżynierii wodnej zmniejsza procesy degradacji fizycznej w obiektach budowli stalowych i betonowych (żelbetowych). Ponadto odprowadzenie zysków ciepła    z pomieszczeń, poprawia sprawność urządzeń mających tendencje do przegrzewania się (turbiny, silniki elektryczne, sprężarki powietrza, pompy etc.).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany biegu rzeki Prosny od Kalisza do jej ujścia

W pracy w oparciu o materiał kartograficzny z czterech różnych przekrojów czasowych, wykorzystując kartograficzną metodę badania zmian środowiska, przeanalizowano zmiany biegu Prosny na odcinku od Kalisza do jej ujścia. Ustalono, że w okresie od drugiej połowy XVIII wieku do początku XXI wieku nastąpiły znaczne zmiany. Zaobserwowana transformacja była podyktowana czynnikami naturalnymi i antropogenicznymi. Te pierwsze obejmowała głównie odcinanie meandrów i zmiany głównego koryta powodowane przejściem wezbrań powodziowych. Do drugich można zaliczyć wszelkie prace hydrotechniczne, związane np. z prostowaniem rzeki, umacnianiem jej brzegów, budową wałów przeciwpowodziowych, itd.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcje konserwatorskie w historii ochrony przyrody w Polsce do 1939 roku

Za czasów panowania dynastii Piastów i Jagiellonów zaczęły pojawiać się uwarunkowania materialne związane z ochroną przyrody. Pierwszymi symptomami zmierzającymi w kierunku ochrony przyrody w średniowiecznej Polsce były statuty: wiślicko-piotrkowskie króla Kazimierza Wielkiego wydane w 1347 r.; warecki z roku 1423 wydany przez króla Władysława Jagiełłę oraz litewski z 1523 r. wydany przez króla Zygmunta I Starego. W XVIII wieku powstały w Krakowie (1783 r.) i Grodnie (1793 r.) pierwsze ogrody botaniczne w Polsce. W okresie zaborów Polski rozwój ochrony przyrody różnił się w zależności od polityki państw zaborczych w stosunku do ochrony dziedzictwa przyrodniczego. Z kolei w okresie od 1918 do 1939 roku będącym czasem rozwoju administracji państwowej ochrony przyrody powstały m.in.: Państwowa Rada Ochrony Przyrody (1919 r.) i Liga Ochrony Przyrody (1928 r.). W okresie międzywojennym utworzono pierwsze parki narodowe w Polsce (6 parków narodowych i 180 rezerwatów przyrody).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sposoby poprawy wskaźników czystości wód w zbiorniku retencyjnym Pokrzywnica (Szałe)

Zbiornik retencyjny II klasy ważności o pojemności całkowitej 4.35 mln m3 i powierzchni 154.0 ha został wybudowany na rzece Pokrzywnicy koło Kalisza, prawym dopływie Prosny i oddany do eksploatacji w 1978 r. Z powodu znacznego obciążenia wód zbiornika, azotem i fosforem (krytyczne obciążenie wg kryteriów Vollenweidera zostało przekroczone dla: azotu – 25 razy, fosforu – 14 razy w roku 2006) należy podjąć działania zmierzające do zmniejszenia żyzności wód. Do istotnych przedsięwzięć zmierzających do poprawy czystości wód powierzchniowych w zbiorniku należą: opracowanie regulaminu korzystania ze zbiornika, uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w zlewni zbiornika, kontynuowanie rekultywacji wysypisk i składowisk odpadów, usuwanie rumowiska, rekultywacja akwenu z zastosowaniem inaktywacji fosforu, regulacja cieków itp.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zabudowa hydrotechniczna dorzecza Prosny

W pracy dokonano inwentaryzacji elementów zabudowy hydrotechnicznej w dorzeczu Prosny. W oparciu o Mapy Hydrograficzne Polski w skali 1:50000 stwierdzono istnienie: 5 tam, 23 jazów, 112 zastawek. Ponadto w 21 miejscach występuje techniczna zabudowa brzegów rzek, w 8 miejscach zlokalizowane są wały przeciwpowodziowe, w 25 groble, a w 67 usytuowana jest korekcja progowa. Na tle warunków naturalnych, a więc jednego z najmniejszych odpływów jednostkowych na terenie kraju oraz występowanie niebezpiecznych powodzi, obecny stan zabudowy hydrotechnicznej należy uznać jako niewystarczający. Sytuację tę ma poprawić, m.in. budowa zbiornika retencyjnego Wielowieś Klasztorna. Ciekawym i wartym podjęcia szczegółowych badań w przyszłości jest ocena wpływu zabudowy hydrotechnicznej na poszczególne elementy cyklu hydrologicznego na omawianym obszarze.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Drobnoustroje chorobotwórcze w powietrzu w układach wentylacyjno-klimatyzacyjnych

Do drobnoustrojów chorobotwórczych zaliczamy mikroorganizmy, a mianowicie: drobnoustroje, mikroby, bakterie o kształtach kulistych, cylindrycznych, spiralnych, nitkowatych lub innych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. Skażenia mikrobiologiczne urządzeń technologicznych oraz urządzeń i instalacji między innymi wentylacyjno - klimatyzacyjnych, mają wpływ na rozwój bakterii chorobotwórczych. Zarazki przyczepiają się do cząstek pyłu znajdującego się w powietrzu, dlatego obserwuje się wzrost liczby zarazków wraz ze wzrostem zapylenia. Urządzenia wentylacyjne (klimatyzacyjne) mogą przenosić różne bakterie chorobotwórcze np.: powodujące zapalenie płuc (choroba legionistów). Powstawanie punktu rosy ("zamglone" powietrze) może przyczynić się z dużym prawdopodobieństwem do pogorszenia się warunków mikrobiologicznych (mogą wystąpić tzw. zarodki kondensacji). Niezależnie od poprawy rozwiązań technologicznych należy likwidować pierwotne i wtórne skażenie mikrobiologiczne w pomieszczeniach o podwyższonym standardzie (wymaganiach) mikrobiologicznym, nie wolno stosować recyrkulacji powietrza.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka