rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie modeli jednowymiarowych (HEC-RAS, MIKE 11) do wyznaczania stref zagrożenia powodziowego na rzece Lubczy w zlewni Wisłoka

Do obliczenia układu zwierciadła wody dla przepływów prawdopodobnych
w przypadku wyznaczenia stref zagrożenia powodziowego stosuje się modele jednowymiarowe,
np. HEC-RAS, MIKE 11. Programy hydroinformatyczne HECRAS
i MIKE 11 służą do modelowania przepływu wody w korycie i dolinie
rzecznej wraz z obiektami inżynierskimi o złożonych konstrukcjach (mosty, przepusty,
jazy i inne). Etapami powstawania modelu są: schematyzacja sieci rzecznej,
pomiary geodezyjne, obejmujące koryto rzeczne i budowle inżynierskie, identyfikacja
współczynników szorstkości, obliczenia hydrologiczne przepływów w wybranych
przekrojach modelowanego cieku, stanowiące warunki brzegowe, obliczenia
numeryczne wraz z kalibracją i weryfikacją modelu oraz wizualizacja
wyników obliczeń.
W artykule przedstawiono wyniki modelowania odcinka rzeki Lubcza
w zlewni Wisłoka o długości ok. 8,7 km (zlewnia niekontrolowana), na którym
zlokalizowanych jest 17 mostów oraz 12 stopni i progów wodnych. Podstawą analiz
i porównania uzyskanych wyników modelowania są rzędne zwierciadła wody
dla przepływów o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia oraz utworzony
na ich podstawie Numeryczny Model Powierzchni Wody (NMPW). Strefy
zagrożenia powodziowego powstają z przecięcia numerycznego modelu terenu
(NMT) i NMPW. Znajomość układu zwierciadła wody umożliwia określenie stref
zagrożenia powodziowego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zróżnicowanie ukształtowania rozłogów działek ornych we wsi Marcówka

W artykule zawarto wyniki badań rozłogu działek ornych, wchodzących
w skład gospodarstw znajdujących się na terenie wsi Marcówka w województwie
małopolskim. Objęta badaniami wieś zajmuje obszar około 431 ha i charakteryzuje
się dużym rozdrobnieniem gruntów. Podstawowym elementem powierzchniowym,
przyjętym do badań, były ciągłe części działek ewidencyjnych objęte
jedną formą użytkowania. Badaniami objęto wszystkie występujące w wybranej
wsi działki orne wchodzące w skład istniejących gospodarstw rolnych. Do wykonania
badań na tak dużej liczbie działek zastosowano specjalistyczne programy
komputerowe: „MKTopo GUTR”, „Plikpol” i „Pole”, które wykorzystują dane
z numerycznej mapy ewidencyjnej i części opisowej operatu ewidencji gruntów
i budynków prowadzonej w systemie cyfrowym. Zastosowana technologia pozwoliła
na uzyskanie ponad 70 cech, charakteryzujących każdą działkę poddaną
analizie.
Szczegółowymi badaniami objętych zostało 19 podstawowych cech rozłogu
działek, z których osiem pierwszych określa przestrzenne parametry działki,
trzy cechy dotyczą szacowanych kosztów uprawowych zależnych od jej rozłogu,
trzy kolejne opisują położenie działki we wsi i w gospodarstwie, a pięć ostatnich
charakteryzuje gospodarstwo, do którego należy dana działka.
Badanie zmienności ukształtowania rozłogu działek ornych polegało na
wykonaniu oceny ich rozłogu poprzez porównanie poszczególnych cech rozłogu
działek z wielkościami uznawanymi za poprawne bądź optymalne. Wykonana została
również analiza rozmieszczenia działek we wsi, polegająca na badaniu ich
położenia w stosunku do siedlisk gospodarstw i centrum wsi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Składowe bilansu wodnego w pionowym profilu dla sześćdziesięcioletniego drzewostanu sosnowego w Nadleśnictwie Tuczno

W niniejszej pracy przedstawiono zakres badań hydrologicznych
oraz ich wyniki uzyskane w roku 2013 na stacji monitoringowej
w Nadleśnictwie Tuczno. Powierzchnia poddana analizom położona jest
w północno-zachodniej części Polski na terenie województwa zachodniopomorskiego.
Bezpośrednio zmierzono trzy z czterech składowych
bilansu wodnego w profilu pionowym: opad atmosferyczny (P), ewapotranspirację
(E) oraz zmianę retencji (wilgotność gleby) (ΔR). Odpływ
(H) natomiast obliczono ze wzoru: H = P – E – ΔR. Do pomiarów
ww. parametrów wykorzystano aparaturę pomiarową składającą się
z: – deszczomierzy korytkowych TPG-124-H24 – A-STER i WXT520
– Vaisala (opad atmosferyczny); – system kowariancji wirów (anemometr
CSAT3 Campbell Sci. i analizator gazowy LI-7500 – Licor) – pomiar
ewapotranspiracji; – reflektometry Campbell Sci. – CS616 (metoda
TDR – wilgotność gleby). Obliczone na podstawie zmian wilgotności
gleby zmiany retencji dla przedziałów 30 minutowych wykazują synchroniczne
fluktuacje do odpowiednich sum opadów atmosferycznych.
Amplitudy zmienności wilgotności gleb są odwrotnie proporcjonalne do głębokości p.p.t. (poniżej poziomu terenu). Obliczona średnia wartość odpływu jednostkowego oscyluje w normowym zakresie dla tego regionu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Logistyczne aspekty składowania odpadów komunalnych w województwie małopolskim

Problemy związane z prawidłowym postępowaniem z odpadami,
ich gospodarczym wykorzystaniem i minimalizacją szkodliwego
oddziaływania należą do jednych z najważniejszych zagadnień ochrony
środowiska.
W pracy przedstawiono rozwój oraz obecny stan ustawodawstwa
związanego ze składowaniem odpadów komunalnych. Omówiono najważniejsze
zagadnienia związane ze składowaniem odpadów, scharakteryzowano
sytuację unieszkodliwiania odpadów komunalnych w województwie
małopolskim w latach 1998–2005.
Ograniczono się do jednej z technologii unieszkodliwiania odpadów
komunalnych – składowania, technologii, która stwarza największe
zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Tej formie unieszkodliwiania
odpadów przypisuje się duże znaczenie, zwłaszcza przy wyborze
lokalizacji.
Problem unieszkodliwiania odpadów w województwie małopolskim
cechuje między innymi bardzo duże rozproszenie miejsc powstawania
odpadów, duża liczba zarówno składowisk, jak i „dzikich” wysypisk
czy wywóz odpadów poza granice województwa. Taka sytuacja nie
służy sprawnej realizacji polityki państwa.
Wytyczne planu krajowego gospodarki odpadami czy wojewódzkiego
postulują znaczne zmniejszenie liczby składowisk odpadów.
Działania te muszą być oparte na naukowym podłożu, z zastosowaniem
nowoczesnych metod badawczych i obliczeniowych. Za dużo jest bowiem
czynników gospodarczych, społecznych, środowiskowych, a nawet politycznych,
które należy równocześnie uwzględniać w programach gospodarki
odpadami na każdym szczeblu. Problematyka zamykania wyeksploatowanych składowisk wymaga
również racjonalnego rozwiązania – wyznaczenia kolejności zamykania
tych składowisk.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Unijne wsparcie gminnych inwestycji w zakresie wodociągów i sanitacji wsi

Artykuł swoim zakresem merytorycznym obejmuje rozwój elementów
infrastruktury technicznej obszarów wiejskich ze szczególnym uwzględnieniem
infrastruktury wodociągowej i sanitacyjnej. Poruszono problematykę finansowania
tego rodzaju inwestycji oraz zakresu wykorzystania w tym celu środków finansowych
pochodzących z funduszy Unii Europejskiej.
Środki z funduszy Unii Europejskiej są w różnym stopniu wykorzystywane
w finansowaniu inwestycji wiejskiej infrastruktury wodociągowej i sanitacyjnej
w poszczególnych województwach. Ogółem w Polsce środki wspólnotowe stanowiły
w 2005 roku 20,7% ogółu wydatków przeznaczonych na finansowanie inwestycji
tego rodzaju. Największy ich udział odnotowano w województwach: świętokrzyskim
(37,6%), lubuskim (36,5%) i warmińsko-mazurskim (35,5%),
natomiast najmniejszy – w województwach: mazowieckim i opolskim (po 10,0%)
oraz pomorskim (11,1%).
W zakresie zaopatrzenia wsi w wodę najaktywniejsze w 2005 roku okazało
się województwo podlaskie, w zakresie inwestycji w kanalizację zbiorczą – województwo
lubuskie, a zbiorcze oczyszczalnie ścieków – województwo podkarpackie.
Udział środków unijnych w wydatkach na budowę przyzagrodowych oczyszczalni
ścieków oraz wysypiska odpadów komunalnych pozostaje na marginalnym
poziomie.
Programy Unii Europejskiej, mające na celu wsparcie rozwoju infrastruktury
technicznej na obszarach wiejskich, w znacznym stopniu odpowiedziały na zapotrzebowanie
tych obszarów w inwestycje infrastruktury w zakresie wodociągów
i sanitacji. Przyczyniły się w istotny sposób do poprawy stanu infrastruktury analizowanego obszaru (średnio co piąta złotówka wydana w 2005 roku na tego rodzaju
inwestycje pochodziła ze środków wspólnotowych), tym samym pozytywnie
wpłynęły na uwarunkowania rozwoju gospodarczego obszaru.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zróżnicowanie działalności rolniczej na obszarach wiejskich Dolnego Śląska

Prezentowane badania ukazują stan funkcjonowania rolnictwa na obszarach
wiejskich Dolnego Śląska widziany przez pryzmat wybranych cech charakteryzujących
rolniczą przestrzeń produkcyjną. Badaniami objęto 133 gminy wiejskie
i miejsko-wiejskie woj. dolnośląskiego. Dla osiągnięcia zamierzonego celu pracy
posłużono się takimi cechami, jak: jakość gleb, struktura wielkościowa gospodarstw,
ludność posiadająca własne źródło utrzymania w swoim gospodarstwie
rolnym na 100 ha użytków rolnych, podatek z działalności rolniczej. Badania
potwierdziły duży wpływ przydatności rolniczej gleb na sytuację gospodarstw
w regionie. Obserwuje się odstępstwo od tej reguły w strefie oddziaływania
aglomeracji wrocławskiej, gdzie pomimo wysokiej jakości rolniczej gleb udział
ludności posiadającej utrzymanie w gospodarstwie rolnym (działce rolnej)
w przeliczeniu na 100 ha jest stosunkowo niewielki.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ deszczowania i nawożenia azotem na zróżnicowanie morfologiczne dwóch odmian prosa (Panicum miliaceum L.) na glebie bardzo lekkiej

Celem badań przeprowadzonych w latach 2005–2006 w Kruszynie Krajeńskim koło Bydgoszczy było określenie wpływu nawodnienia deszczownianego i zróżnicowanego nawożenia azotem na cechy morfologiczne korzeni i pędu oraz strukturę plonu prosa dwóch odmian ‘Gierczyckie’ i ‘Jagna’, uprawianych na glebie bardzo lekkiej. Badania wykazały, że na zróżnicowanie wartości wyżej wymienionych cech morfologicznych testowanych odmian prosa istotnie wpływało nawadnianie, przy czym lepiej na ten czynnik doświadczenia reagowała odmiana ‘Jagna’. W obu odmianach nawodnienie intensywniej zwiększało masę pędu i ziarna w stosunku do masy korzeni, co odzwierciedlają wyższe wartości współczynników P1 (stosunek masy ziarna do masy korzeni) oraz P2 (stosunek masy części nadziemnej do masy korzeni). Obie odmiany reagowały również pozytywnie na nawożenie azotem, przy czym w warunkach bez deszczowania odmiana ‘Gierczyckie’ lepiej wykorzystuje wyższe dawki azotu (80–120 kg•ha-¹) a odmiana ’Jagna’ dawki azotu w zakresie 40–80 kg•ha-¹. Deszczowanie natomiast zwiększyło efektywność nawożenia azotem u odmiany ‘Gierczyckie’ już po zastosowaniu azotu w ilości od 40 do 80 kg•ha-¹ a u odmiany ‘Jagna’ 40 kg•ha-¹.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie techniki RTK w geodezyjnym opracowaniu szkód popowodziowych

Stworzony w latach siedemdziesiątych XX wieku, system GPS dzięki zadowalającym dokładnościom, staje się wygodnym narzędziem pomiarowym. Za-stosowanie instrumentów GPS daje korzyści w postaci komfortu pracy oraz skrócenia jej czasu. Dzięki pomiarom satelitarnym, w sprzyjających warunkach terenowych, nie jest już potrzebne zakładanie geodezyjnych stanowisk pomiarowych i wykorzystywanie tachimetru. W niniejszej publikacji przedstawiono przykład wykorzystania techniki RTK w pracach geodezyjnych przy opracowaniu szkód popowodziowych. Obiektem badawczym jest zniszczona przez powódź w maju 2010 obwodnica Ropczyc. Do inwentaryzacji szkód popowodziowych w omawianym przypadku wykorzystane zostały precyzyjne instrumenty GPS Leica GPS 1200 SmartRover i Leica GNSS GS09. Metodyka prac inwentaryzacyjnych polegała na wykorzystaniu dwóch różnych sposobów pomiaru, w zależności od charakteru ubytku, opisanych szczegółowo w punkcie 3.W wyniku przeprowadzonych pomiarów uzyskano współrzędne przestrzenne punktów, określające rozmieszczenie oraz kształt ubytków w umocnieniach i skarpach. Na ich podstawie, za pomocą programu C-Geo, obliczono objętość mas ziemnych każdego z ubytków. Tok postępowania podczas tych obliczeń uzależniono od rodzaju i charakteru danego ubytku. Problem ten opisano w punkcie 4.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Efekty pracy podczyszczalni ścieków poubojowych z ubojni trzody chlewnej

W artykule przedstawiono wyniki badań oraz ich dyskusję dotyczącą pracy
podczyszczalni ścieków pochodzących z ubojni trzody chlewnej w miejscowości
Gruszów w gminie Pałecznica. Dodatkowo omówiono konstrukcję wspomnianej
podczyszczalni, której autorami pomysłu oraz projektu są dr inż. Marian Długosz
oraz dr inż. Piotr Bugajski. Celem badań było rozwiązanie trzech problemów
związanych z uregulowaniem dużej nierównomierności odpływających ścieków,
zredukować wielkość zanieczyszczeń zawartych w ściekach oraz zapobiec ich zagniwaniu.
Zakresem badań objęto regulację odpływu ścieków rozłożonym równomiernie
w czasie, analizę fizykochemiczną (BZT5 i ChZT) ścieków przed i po
podczyszczalni oraz pomiar ilości tlenu w ściekach odpływających. Pierwszym na
drodze technologicznej obiektem jest studnia z koszem skratkowym, w którym zatrzymywane
są zanieczyszczenie większe od 5,0 mm. Następnie ścieki dopływają
do osadnika w którym łatwoopadalne zanieczyszczenia sedymentują na dno, po
czym ścieki przepływają do komory napowietrzanej. W komorze tej następuje
proces napowietrzania (natleniania) ścieków. Natlenione ścieki dopływają do separatora
tłuszczu, a następnie do studzienki, w której następuje rozdział ścieków.
Część z nich trafia do kanalizacji bytowej, a następnie do oczyszczalni ścieków
Bioblok PS-50, a część ścieków jest zawracana (recyrkulowana) do osadnika. Na
podstawie analizy wyników badań i obserwacji stwierdzono, iż podczyszczalnia
ścieków poubojowych pochodzących z ubojni trzody chlewnej spełnia postawione
jej zadania. Uzyskano mianowicie regularny odpływ ścieków rozłożony w dłuższym
okresie. Nieregularne dopływy ścieków były jedną z głównych przyczyn zakłóceń
pracy zbiorczej oczyszczalni Bioblok PS-50. Drugim głównym problemem
jaki rozwiązano to zmniejszenie ilości dopływających zanieczyszczeń wyrażanych
wskaźnikami BZT5 i ChZT. W wyniku procesów podczyszczania ścieków
uzyskano redukcję zanieczyszczeń o około 36% dla BZT5 i 37% dla ChZT.
Pozwoliło to otrzymać wartości tych dwóch wskaźników na poziomie wyznaczonym w pozwoleniu wydanym przez Urząd Gminy w Pałecznicy, który jest właścicielem
oczyszczalni ścieków Bioblok PS-50 w Gruszowie. Poprzez system napowietrzania
oraz częściowej recyrkulacji ścieków spowodowano, iż ścieki odpływały
„świeże” tzn. niezagniłe. W ściekach odpływających do kanalizacji zbiorowej
ilość tlenu oscylowała w granicach 2,0 mgO2·dm-3. Z pomniejszych, ale również
istotnych czynników wpływających na poprawę warunków oczyszczania ścieków
w zbiorczej oczyszczalni to zmniejszenie ilości tłuszczu odpływającego z ubojni
zwierząt.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Charakterystyka hydromorfologiczna rzek i potoków górskich

Tworzenie się warstwy obrukowania dna przedstawiono zmiany
morfologicznych dna cieku na podstawie bezpośrednich pomiarów granulometrycznych
(średnica rumowiska dennego wzrasta po przejściu
fali popowodziowej), oraz na podstawie symulacji komputerowej zmian
uziarnienia dennego. Ta procedura obliczeniowa bazuje na założeniach
Gesslera dla określenia prawdopodobieństwa nieruszenia się ziaren
w funkcji nadwyżki naprężeń krytycznych. Krytyczne naprężenia ścinające
były obliczone na podstawie funkcji Wanga określonej dla rzek
i potoków Podkarpacia. Obrukowanie dna jest formowane przez ta część
rumowiska dennego która nie jest wymywana w czasie przepływu.
Wzrost naprężeń krytycznych jest wynikiem wzrostu średnicy miarodajnej.
Miąższość warstwy obrukowanej jest w przybliżeniu równa
wymiarowi największego kamienia w pokrywie. Ten proces jest różny
w rzekach naturalnych i w rzekach poniżej przegród. W tym wypadku
proces formacji warstwy obrukowania dna jest wynikiem wyboju i towarzyszy
mu zmiana spadku zwierciadła wody i głębokości. Proces ten może
być uważany jako zjawisko stochastyczne. Zgodnie z Gesslerem
prawdopodobieństwo nieruszenia się ziarna zależy od relatywnych krytycznych
wartości naprężeń krytycznych. Tworzenia się obrukowania
dna w rzekach i potokach możemy określić poprzez obliczenie następujących
parametrów:
– współczynnik ukrywania się ziaren
– początek ruchu rumowiska określony na podstawie początku
ruchu materiału drobnego i gruboziarnistego,
– kształt ziaren jako bezwymiarowe naprężenia w zależności od
współczynnika kształtu ziaren,
– transport rumowiska wleczonego jako suma transportu poszczególnych
frakcji, – zmiana naprężeń krytycznych funkcji odchylenia standardowego
krzywej przesiewu,
– prognoza obrukowania dna,
– analiza równowagi hydrodynamicznej przepływu dla którego
zostaje zerwane obrukowanie dna.
Dyrektywa UE określa metody gospodarki wodnej. Jednym
z głównych celów regulacji rzek i renaturyzacji jest poprawne obliczenie
równowagi hydrodynamicznej w odniesieniu do analizy krytycznych naprężeń
ścinających dla poszczególnych frakcji rumowiska dennego oraz
masy przetransportowanej rumowiska wleczonego. Poprawne określenie
krytycznych naprężeń ścinających, głębokości wody, granicznej
prędkości ruchu materiału dennego powinno być powiązane z określeniem
warunku początku ruchu. Artykuł przedstawia również pomiary
i zalecenia które są ważne dla opisu warunków renaturyzacji Określenie
warunków równowagi hydrodynamicznej stwarza podstawę do określenia
parametrów renaturyzowanych rzek.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ekstremalne wartości niedoborów i nadmiarów opadów atmosferycznych w aspekcie współczesnych zmian klimatu na przykładzie województwa podkarpackiego

Przeprowadzono symulację wzrostu wartości i częstości występowania niedoborów
opadów atmosferycznych dla ważniejszych roślin uprawnych łącznie
w okresie wegetacyjnym kwiecień–październik na obszarze województwa podkarpackiego
przy scenariuszu podniesienia się temperatury powierza o 1, 2 i 3ºC.
Założono poziom agrotechniki z końca XX wieku oraz sumę i strukturę opadów
atmosferycznych z okresu 1901–2000. Rolniczą efektywność opadów ustalono
metodą regresji krokowej wielokrotnej dla zależności uwilgotnienia wierzchniej
warstwy gleby od wartości temperatury powietrza i opadów atmosferycznych.
Wykazano, że częstość okresów wegetacyjnych z niedoborami opadów wzrośnie
z 39% w okresie 1901–2000 do 59, 76 i 92% przy scenariuszu podniesienia się
temperatury powietrza odpowiednio o 1, 2 i 3ºC. Z prawdopodobieństwem 5%
można się spodziewać wzrostu wartości niedoborów opadów z 136 mm w okresie
1901–2000 do 180, 237 i 295 mm przy wzroście temperatury odpowiednio o 1, 2
i 3ºC.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza zależności przestrzennych pomiędzy wybranymi elementami infrastruktury technicznej

Dynamicznie rozwijająca się cywilizacja wymaga dostatecznego
dostępu do szeroko rozumianej infrastruktury. Termin ten oznacza zbiór
urządzeń i instalacji użytku publicznego, niezbędnych do zapewnienia
należytego funkcjonowania gospodarki narodowej i życia społeczeństwa
[Krakowiak-Bal, 200]. Na przestrzeni wieków infrastruktura najlepiej rozwijała
się w tych miejscach, gdzie zagęszczenie ludności było największe,
a więc głównie na obszarach miejskich. Tendencja ta nadal jest widoczna,
jednakże istniejące programy i fundusze Unii Europejskiej zapewniają wyrównywanie
dysproporcji pomiędzy terenami wiejskimi a miastami. Główną
rolę w tym procesie odgrywa Program Rozwoju Obszarów Wiejskich,
który umożliwia uzyskanie dofinansowania do realizacji najbardziej potrzebnych
w danym regionie inwestycji infrastrukturalnych.
Według Siemińskiego [1996] infrastrukturę w zależności od zakresu,
dzielimy na trzy grupy: infrastrukturę techniczną, infrastrukturę społeczną
oraz infrastrukturę ekonomiczną. Niniejsza praca dotyczy zagadnień
infrastruktury technicznej. Ten rodzaj infrastruktury charakteryzuje się
niezmienną lokalizacją w terenie, ogólną dostępnością, funkcjonalnością
oraz otwartością. Cechuje ją linearność, długotrwałość, kapitałochłonność
(duże nakłady inwestycyjne i eksploatacyjne), niepodzielność oraz
złożoność techniki i technologii wykonania. Wszystkie gałęzie infrastruktury
technicznej (miedzy innymi: wodociągi, kanalizacje, drogi, koleje,
itp.) są ściśle powiązane ze środowiskiem w którym występują. Celem pracy było wyznaczenie przestrzennych zależności (na podstawie
statystyki I Morana) pomiędzy nasyceniem wybranymi elementami
infrastruktury technicznej gmin województwa małopolskiego. Za przedmiot
badań wybrano trzy gałęzie infrastruktury technicznej: sieć wodociągową,
kanalizacyjną oraz gazową. Wyniki pracy odnoszą się do kwerend
Głównego Urzędu Statystycznego i obejmują okres od 2004 do 2010 roku.
Przyjęty okres badań miał na celu zobrazowanie rozwoju wybranych gałęzi
infrastruktury technicznej w okresie przed i poakcesyjnym.
W przyjętym okresie zaobserwowano największy rozwój infrastruktury
technicznej w grupie gmin o bardzo wysokim nasyceniu siecią kanalizacyjną
– o ponad 100 km sieci na każde 100 km2 powierzchni. Z analizy
przestrzennej badanych wskaźników wynika, że w części centralnej województwa
małopolskiego tworzą się klastry gmin o wysokich wartościach
statystyki I Morana, zaś w części północnej i południowej klastry gmin
cechujących się niskimi wartościami. Takie zależności przestrzenne odnoszą
się do wszystkich przyjętych rodzajów infrastruktury technicznej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Obszary wiejskie w Polsce, Austrii i Czechach - analiza porównawcza

Obszary wiejskie zajmują znaczną część powierzchni Polski i zamieszkiwane
są przez prawie 39 % ludności kraju. Tereny te w Polsce
z wielu powodów często rozwijały się znacznie wolniej niż miejskie i były
w znacznym stopniu zaniedbane. Sytuacja ta poprawiła się w sposób znaczący
po wejściu Polski do UE i stałym pozyskiwaniu funduszy na rozwój
rolnictwa Działania te spowodowały, iż obszary wiejskie zaczęły się rozwijać
znacznie szybciej, a ich struktura uległa poprawieniu. Celem artykułu
jest ogólne porównanie najistotniejszych zdaniem autora cech obszarów
wiejskich Polski, Austrii i Czech w latach 2000-2010. W artykule zostały,
także podjęte rozważania nad istotą pojęcia obszarów wiejskich.
W pracy zastosowano metodę analizy logicznej oraz opisowej
na podstawie polskiej i zagranicznej literatury przedmiotu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna