rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bibracte – współczesna historia celtyckiego oppidum

Bibracte – Centre Archéologique Européen to kompleks obejmujący stanowisko archeologiczne,
centrum badawcze oraz muzeum, położony w Parku Regionalnym Morvan
(Parc Régional du Morvan). Powodem powstania i zarazem trzonem kompleksu jest
zlokalizowana na Mont Beuvray ufortyfikowana osada celtycka identyfikowana ze znanym
ze źródeł pisanych oppidum Bibracte. Inauguracja Bibracte – Centre Archéologique
Européen miała miejsce w 1995 r. Centrum badawcze zapewnia odpowiedni poziom prac
archeologicznych na oppidum, odpowiada za przechowywanie pozyskanego materiału
archeologicznego oraz umożliwia naukowe opracowanie znalezisk. Bibracte stanowi
miejsce spotkań i pole współpracy dla badaczy europejskich. Na oppidum pracowali lub
nadal pracują archeolodzy z Austrii, Belgii, Czech, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Polski,
Szwajcarii, Węgier, Wielkiej Brytanii, Włoch oraz Stanów Zjednoczonych.
Bibracte – Centre Archéologique Européen to także ośrodek nastawiony na współpracę
z placówkami uniwersyteckimi. Prowadzone tam wykopaliska stanowią dogodną
okazję do organizowania praktyk terenowych dla studentów archeologii. Uzupełnieniem
letnich prac wykopaliskowych są otwarte staże. Na uwagę zasługuje oferta edukacyjna
kierowana do dzieci. W sezonie letnim organizowane są dwutygodniowe obozy wykopaliskowe
dla nastolatków, podczas których młodzi ludzie pod opieką wykwalifikowanych
archeologów prowadzą badania archeologiczne na Mont Beuvray. Muzeum Cywilizacji
Celtyckiej natomiast ma na celu upowszechnianie wiedzy na temat prowadzonych na
stanowisku wykopalisk. Ekspozycja, odnowiona w latach 2011–2013, jest podzielona na
dwie części. Pierwsza przedstawia kulturę celtycką na terenie Europy, przy okazji prezentując
metody stosowane przez archeologów, natomiast druga koncentruje się na celtyckim
oppidum Bibracte.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Crowdsourcing – próba deskrypcji zjawiska

Rozwój technik teleinformatycznych i ich wpływ na społeczeństwo stanowi wy-zwanie badawcze dla przedstawicieli nauk społecznych, otwierając szerokie pole ob-serwacji najświeższych zjawisk zachodzących w społecznej przestrzeni internetu. Celem niniejszego artykułu jest deskrypcja nowego zjawiska społecznego określonego w literaturze przedmiotu mianem crowdsourcingu. Proces ten można zdefiniować jako aktywność organizacji (firmy, instytucji publicznej, organizacji non-profit) polegającą na delegowaniu za pomocą przestrzeni wirtualnej zadań wykonywanych tradycyjnie przez pracowników do niezidentyfikowanej, zwykle bardzo szerokiej grupy ludzi w formie tzw. open call (ang. crowd – tłum, sourcing – pozyskiwanie, zaopatrywanie się). Crowdsourcing umożliwia użytkownikom internetu partycypację w zadaniach, które kiedyś były domeną wąskiej grupy specjalistów. W artykule wskazano podsta-wowe definicje crowdsourcingu spotykane w literaturze przedmiotu. Zaprezentowano również zakres pojęciowy zjawiska, bazując na dostępnych jego definicjach. Przed-stawiono również motywy podejmowania działań crowdsourcingowych przez użyt-kowników internetu z podziałem na liderów opinii oraz typowych partycypatorów przestrzeni wirtualnej. Przywołano ponadto dwie typologie pól ekspoatacji crowdsour-cingu (polską oraz anglosaską) definiowane z poziomów makro, mezzo i mikro. Wśród najpopularniejszych działań crowdosurcingowych wymieniono crowdfounding oraz globalną współpracę. Zjawisko crowdfundingu związane jest zarówno z pozyskiwa-niem funduszy od internautów na projekty biznesowe i społeczne, jak i mikropożycz-kami, popularnymi w krajach rozwijających się. W ramach globalnej współpracy wyszczególniono działania zmierzające między innymi do systematyzacji wiedzy, jak np. aktywność wikipedystów oraz folksonomia, czyli społeczne kategoryzowanie.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ceuta – afrykańskie wrota do Europy

Ceuta będąc jedną z dwóch hiszpańskich eksklaw w Maroku, stanowi także bramę do Europy, zarówno dla Marokańczyków, jak i dla migrantów przybywających z głębi afrykańskiego kontynentu. Działania mające chronić Ceutę przed subsaharyjskimi migrantami spowodowały, że stała się ona wzorem tego, co nazywamy „Twierdzą Europa”. Bezpośrednia bliskość granicy jest kluczowa dla funkcjonowania Ceuty, i to z nią wiążą się kluczowe problemy eksklawy. W artykule w oparciu o materiały zgromadzone podczas badań terenowych, przeprowadzonych w Ceucie w lipcu 2017 r. ukazane zostaną trzy kluczowe problemy istotne dla zrozumienia specyfiki tego regionu. Kolejno będą to zagadnienia związane z funkcjonowaniem granicy, etnicznymi podziałami wśród mieszkańców Ceuty, oraz obawami jej mieszkańców co do przyszłości półwyspu.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Granice strefy Schengen a granice Unii Europejskiej – uwarunkowania normatywne

Przedmiot artykułu stanowią uwarunkowania prawne definicji granic wewnętrznych i zewnętrznych w Unii Europejskiej i strefie Schengen oraz przełożenie ich na poszczególne rodzaje granic, z uwzględnieniem tych, na których sytuacja ulega zmianom w wyniku specyficznych uwarunkowań prawnych państwa oraz kryzysu migracyjnego. Artykuł wyjaśnia podstawy prawne granic wewnętrznych i zewnętrznych strefy Schengen i UE, rozpoczynając od ich kształtowania się aż do aktualnego statusu w krótkim odniesieniu do ich etymologii prawnej. Celem artykułu jest również określenie granic „obszaru bez granic”, zwłaszcza w kontekście zróżnicowanej sytuacji na granicach wewnętrznych i zewnętrznych. Artykuł obejmuje wyłącznie uwarunkowania normatywne, bez szerszych odniesień do aspektu terytorialnego, ze względu na rozległość tematu oraz ograniczenia tekstowe. 
Należy postawić tezę, że w wymiarze normatywnym granice UE i strefy Schengen ulegają ujednoliceniu, pomimo różnic w wymiarze terytorialnym. Przepisy unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice podkreślają, że wspólne środki w zakresie przekraczania przez osoby granic wewnętrznych oraz kontroli na granicach zewnętrznych powinny odzwierciedlać acquis Schengen włączony w ramy prawne i instytucjonalne UE.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Legalność i skuteczność muru granicznego jako instrumentu służącego ograniczeniu napływu uchodźców z punktu widzenia Konwencji genewskiej z 1951 r.

Z punktu widzenia Konwencji genewskiej z 1951 r. legalność muru granicznego może być kwestionowana tylko wtedy, gdy konsekwencje jego istnienia są sprzeczne z wyrażoną w art. 33 tej konwencji zasadą non-refoulement. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy dojdzie do jednoczesnego spełnienia kilku warunków. Po pierwsze, przyjmie się liberalną interpretację zasady non-refoulement, zgodnie z którą wynikający z niej zakaz zawracania na granicę obejmuje także osoby próbujące wkroczyć na terytorium danego państwa po to, by skorzystać w nim z ochrony. Po drugie, wzniesiony mur stanie na granicy z państwem, w którym takim osobom grozi niebezpieczeństwo z jednego z powodów wskazanych w art. 33. Po trzecie, państwo, które zbudowało mur, będzie go wykorzystywać nie do regulacji ruchu granicznego, lecz jako środek mający w połączeniu z innymi praktykami służyć odstraszeniu potencjalnych uchodźców. 
Ocena skuteczności muru jako instrumentu służącego ograniczeniu napływu uchodźców wypada niezbyt korzystnie. Z jednej strony umożliwia on dużo bardziej skuteczną kontrolę ruchu granicznego i generalnie zapobiega przedostawaniu się osób szukających ochrony na terytorium państwa, umożliwiając temu państwu uniknięcie ciążących na nim zobowiązań, przynajmniej zgodnie z tradycyjnym rozumieniem zasady non-refoulement. Z drugiej strony nie może jednak zdjąć z państwa obowiązku rozpatrzenia wniosków o ochronę składanych przez osoby, które wkraczają na przejścia graniczne lub w inny sposób przedostają się na jego terytorium, przynajmniej na krótko.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Współpraca transgraniczna organizacji pozarządowych pomiędzy Polską a Ukrainą. Uwarunkowania prawno-instytucjonalne oraz stan faktyczny

W niniejszym artykule została zaprezentowana specyfika współpracy transgranicznej pomiędzy Ukrainą i Polską. Analizę przeprowadzono przez pryzmat działalności organizacji pozarządowych. Dzięki ich zaangażowaniu współpraca transgraniczna stała się ważnym elementem procesów integracyjnych, dzięki któremu jest możliwa optymalizacja wykorzystania potencjału i zasobów regionów przygranicznych. Główny ciężar analizy został skupiony na obszarze pogranicza polsko-ukraińskiego. Podjęto próbę określenia perspektyw dla kontynuacji współpracy w przyszłości. Przedmiotem szczególnego zainteresowania była działalność organizacji polonijnych na Ukrainie z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zbrodnia wołyńska: stan wiedzy Polaków i Ukraińców

Artykuł odnosi się do problematyki stosunków polsko-ukraińskich podczas II wojny światowej oraz dzisiejszych relacji między narodami. Pierwsza część pracy przedstawia krwawe „wydarzenia”, które miały miejsce na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945. Ofiarami nacjonalistycznych ukraińskich grup padali przedstawiciele narodu polskiego żyjący na tamtych obszarach. Lata II wojny światowej zostały podzielone na okresy działań antypolskich, z których kulminacyjnymi były wiosna i lato 1943 r. Wtedy właśnie dobrze zorganizowane grupy OUN-UPA rozpoczęły zsynchronizowane i zaplanowane akcje antypolskie. Przedstawione zostały liczby pomordowanych Polaków i zabitych w akcjach odwetowych Ukraińców oraz zaatakowanych polskich osiedli. W drugiej części pracy zawarte zostały wyniki badań przeprowadzonych przez autora na grupie polskich i ukraińskich studentów. Badanie podzielone zostało na dwie części, z których pierwsza dotyczyła oceny polsko-ukraińskich relacji dzisiaj, a druga określenia stanu wiedzy historycznej studentów. W tej części pracy przedstawione zostały również wyniki badań CBOS, z którymi skonfrontowane zostały wyniki badań autorskich.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Strategie migracyjne Polaków po 2004 roku. Przypadek Szkocji

Tematem artykułu są strategie migracyjne Polaków w Szkocji po 2004 roku. Praca oparta została na wynikach dwudziestu pięciu wywiadów z Polakami mieszkającymi w Edynburgu, literaturze na temat migracji oraz raportach Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. W artykule przedstawione zostały wnioski wyciągnięte z wywiadów, a następnie porównane do badań na temat Polonii w Zjednoczonym Królestwie. Ponadto, artykuł zawiera analizę odpowiedzi na pytania dotyczące życia w Wielkiej Brytanii, pomocy socjalnej, opinii na temat Brytyjczyków, relacji między polskimi migrantami, planów na przyszłość oraz wiele innych. Początkowo większość polskich migrantów osiedlała się w Anglii, ale obecnie ulega to zmianie i migranci wybierają inne części Zjednoczonego Królestwa, w tym Szkocję. Polacy łatwo integrują się w nowych miejscach zamieszkania oraz przystosowują do wymogów rynku pracy. Ta kwestia okazuje się z upływem czasu zyskiwać coraz większe znaczenie. Migracje do Wielkiej Brytanii po 2004 roku to wciąż 
aktualny temat, ponieważ liczba Polaków żyjących tam ciągle rośnie i w sporej części jest to równoważne z osiedleniem się na stałe. Brytyjska gospodarka wiele zyskuje dzięki pracy polskich migrantów. Są bardzo elastyczni w kwestii wykonywanych zawodów oraz bardzo pracowici. Polskiej gospodarce również przynosi to korzyść, ze względu na transfery zarobków przesyłanych do rodzin w Polsce.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Polityczne spory o upamiętnienie zbrodni na Wołyniu w polskim parlamencie

Celem artykułu jest ukazanie dyskursu o upamiętnieniu zbrodni wołyńskiej na forum parlamentu III RP. Praca oparta została o analizę materiałów pochodzących bezpośrednio z polskiego parlamentu, takich jak: sprawozdania stenograficzne z posiedzeń Sejmu, sprawozdania stenograficzne z posiedzeń sejmowych komisji, ale również o doniesienia medialne, publikowane w Internecie i prasie codziennej. Tekst otwiera synteza polskich debat nad samym zagadnieniem polityki historycznej oraz komparatystyka jej dwóch dominujących na przełomie XX i XXI w. nurtów: liberalnego i konserwatywnego. W dalszej części autor skrótowo przedstawia poglądy władz ukraińskich w okresie 1991-2014 na kwestię antypolskich działań OUN-UPA oraz ich implikacje na współczesny polski dyskurs w ramach polityki historycznej poświęcony upamiętnieniu ofiar rzezi na Wołyniu. Najobszerniejszą część pracy stanowi analiza debat oraz procesów legislacyjnych w polskim parlamencie poświęconych kwestiom uchwał upamiętniających wydarzenia lat 1943-1944. Na podstawie rzeczonego studium przypadku rysuje się proces ewolucji polskiej polityki historycznej w III RP a także jej bogate instrumentarium.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wielka Brytania jako region pogranicza. Tożsamości i artykulacja interesów politycznych

Celem artykułu jest spojrzenie na rzeczywistość polityczną Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z perspektywy pogranicza. Jest ono rezultatem działań politycznych, obszarem, w którym znajdują one swój wyraz, ale i na zasadzie sprzężenia zwrotnego są siłą napędową tych procesów. Tożsamości pogranicza w Wielkiej Brytanii odgrywają znaczącą rolę w kształtowaniu rzeczywistości politycznej. Ich zróżnicowanie, siła artykulacji interesów, uczestnictwo w rywalizacji politycznej, w dużej mierze, choć nie był to czynnik jedyny, przesądziły o obecnym kształcie ustrojowym państwa. Jednocześnie zauważalny jest, subtelny na razie, wpływ przeobrażeń ustrojowych na zmiany tożsamości. Coraz więcej mieszkańców, obok identyfikacji narodowej /regionalnej, wskazuje także na związki z Wielką Brytanią jako całością, co świadczy o tym, że Zjednoczone Królestwo, dzieląc się władzą raczej umacnia państwo niż prowadzi je ku rozpadowi, choć takie ryzyko przy dewolucji w brytyjskich warunkach istnieje.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Szanse Kurdów na niepodległe państwo

Kurdowie, jeden z najstarszych narodów świata, żyjący w „kolebce” zachodniej cywilizacji, na styku trzech głównych monoteistycznych religii, szacowany na około 50 milionów osób, nie posiada własnej państwowości. Poza 11 miesięcznym incydentem funkcjonowania Republiki Mahabadzkiej, utworzonej w 1946 r., Kurdowie nigdy suwerenności nie uzyskali. Exodus Kurdów z północnego Iraku i ludobójstwo dokonane przez wojska Saddama Husajna wiosną 1991 r., doprowadziło jesienią tegoż roku, do utworzenia, na mocy 688 rezolucji RB ONZ, strefy bezpieczeństwa, która przerodziła się w nieformalną, kurdyjską autonomię w północnym Iraku. Od tego czasu rozpoczęło się powolne, przerwane wojną domową, budowanie struktur państwowości. Po amerykańskiej inwazji na Irak (2003) i obaleniu rządów partii Baas iraccy Kurdowie, na mocy konstytucji z 2005 r., uzyskali prawnie usankcjonowaną autonomię. 
Powstanie Państwa Islamskiego, które brutalnie rozprawia się z ludnością chrześcijańską jezydzką, a także Kurdami muzułmanami oraz przybycie do Regionu Kurdystanu prawie 2-milionowej rzeszy uchodźców stało się zagrożeniem dla owej autonomii. Kurdowie uznali, że z irackimi Arabami nie da się tworzyć demokratycznego państwa. Zaczęli coraz częściej nie tylko myśleć, ale i mówić o suwerenności. Jednak w prawie międzynarodowym występuje zasada poszanowania integralności terytorialnej. Ościenne państwa, jak Iran, Turcja, czy Syria nie są zainteresowane powstaniem państwa kurdyjskiego w Iraku, bo na swoich terytoriach mają spore grupy mniejszości kurdyjskiej, które też myślą o samodzielności. USA - największe mocarstwo optuje za nierozerwalnością Iraku, aczkolwiek gros kongresmenów amerykańskich ma odmienne w tej kwestii zdanie od prezydenta.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Imperium bez państwa, państwo bez granic – koncepcja Països Catalans we współczesnej myśli społeczno-politycznej Katalonii

Dążenia niepodległościowe Katalonii coraz silniej zwracają uwagę badaczy i obserwatorów europejskiej sceny politycznej. Ewentualny podział Hiszpanii może mieć konsekwencje dla całej Europy i Unii Europejskiej. Jednakże mówiąc o ewentualnym przyszłym państwie katalońskim, sprowadza się na ogół jego wyobrażenie do obszaru obecnej Wspólnoty Autonomicznej Katalonii. Tymczasem zarówno korzenie historyczno-kulturowe Katalonii, jak i aspiracje katalońskich nacjonalistów sięgają o wiele dalej. Katalońska doktryna narodowa, opierająca się na kulturowej koncepcji tzw. Krajów Katalońskich zakłada bowiem zjednoczenie wszystkich ziem katalońskojęzycznych. Choć nie należy spodziewać się realizacji tego postulatu w ciągu najbliższych dziesięcioleci, warto przeanalizować, w jaki sposób te podstawy doktrynalne wpływają na obecną politykę władz regionu oraz postawy społeczne. Tym bardziej, iż Katalonia pozostaje interesującym przykładem wykorzystania możliwości, jakie daje współpraca transgraniczna w zjednoczonej Europie oraz przyczynkiem do refleksji na temat tego, w jaki sposób polityka regionalna Unii Europejskiej już doprowadziła do zmiany ról poszczególnych aktorów na europejskiej scenie politycznej. W niniejszym artykule autorka przedstawi źródła koncepcji Krajów Katalońskich oraz jej współczesne konotacje, a także przeanalizuje obecne powiązania pomiędzy regionami, wchodzącymi w skład Països Catalans ze szczególnym uwzględnieniem Wspólnoty Autonomicznej Katalonii oraz departamentu Pyrénées Orientales.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Fascynacje pograniczem w dwudziestowiecznej myśli filozoficznej i antropologicznej – Bachtin, Todorov, Buber, Levinas

„Pogranicze” to słowo-klucz współczesnej humanistyki. Rozumiane szeroko (biorąc pod uwagę zarówno jego aspekt geograficzny, kulturowy jak i interpersonalny) dotyczy wielu paradygmatów współczesnej nauki. W niniejszym szkicu kategorię pogranicza powiążemy z myślą filozoficzną Michaiła Bachtina, Tzvetana Todorova, Martina Bubera i Emmanuela Levinasa. Pogranicze to spotkanie „ja” z innym (tym „ja” lub innym może być jednostka, grupa, kultura), nieuniknione i stanowiące o sensie życia, oparte na niewspółobecności (Bachtin, Todorov), odpowiedzialności (Buber, Levinas), pełnym oddaniu, obustronnym wzbogaceniu światopoglądowym (kulturowym), sprawiedliwości, próbie przezwyciężania różnic, rozbieżności w kwestiach fundamentalnych.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Warunki niezależności ekonomicznej mniejszości polskiej na Śląsku Opolskim

Górny Śląsk i jego zachodnia część – Śląsk Opolski ma swoje historyczne doświadczenia w zakresie polsko-niemieckich zmagań w dziedzinie życia gospodarczego. Aspekt ekonomiczny, starania o wzmocnienie organizacji i całych grup społecznych, pojawił się niemal natychmiast, gdy stało się faktem ożywienie narodowościowe w regionie. Decydującą rolę odegrała tu polska spółdzielczość. Ruch spółdzielczy narodził się jako społeczna samoobrona przed rosnącym wyzyskiem wczesnego kapitalizmu. Od założenia pierwszego banku ludowego w 1985 r. w Bytomiu do 1914 r. powstało 17 banków, 3 filie terenowe i 1 spółka parcelacyjna, we wszystkich powiatach z ludnością polskojęzyczną. Liczyły one w sumie ponad 13 tys. członków i około 30 tys. posiadających wkłady. Główny cel pracy – umocnienie gospodarcze społeczeństwa polskiego, realizowano przez udzielanie korzystnych kredytów, pożyczek na budownictwo mieszkaniowe, zakładanie drobnych przedsiębiorstw, warsztatów, sklepów, wyposażenie gospodarstw rolnych. Działalność banków nie ograniczała się do sfery ekonomicznej. Bardzo szybko stały się one ważnymi ośrodkami życia polskiego w poszczególnych powiatach. Z chwilą wybuchu II wojny światowej w ramach ogólnej akcji wymierzonej w przywódców mniejszości, spółdzielczość polska została zlikwidowana środkami polityczno-administracyjnego przymusu.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ontologia cudu, egzegeza pytajnika i inne inspiracje z polsko-niemieckich miast podzielonych - jako pokłosie lektury monografii wrocławskich socjolożek pogranicza

Artykuł koncentruje się na niedawno wydanej książce poświęconej fragmentom pogranicza polsko-niemieckiego: Cud pogranicza? Zgorzelczanie, gubinianie i słubiczanie o życiu w miastach podzielonych. Jest to analiza porównawcza tego, jak transgraniczny wymiar życia w tych miastach jest portretowany przez ich mieszkańców. Książka jest oparta na empirycznych badaniach przeprowadzonych w tych miastach przez autorki (Kamillę Dolińską, Julitę Makaro i Natalię Niedźwiecką-Iwańczak – wrocławskie socjolożki) w latach 2010–2015.
         Należy podkreślić, że artykuł nie jest zwykłą recenzją. Poza jej „tradycyjnymi” elementami, zawiera on bowiem komentarze na temat socjologii pogranicza i rozważania dotyczące pogranicza i relacji polsko-niemieckich. W ten sposób dochodzimy do centralnej części tekstu, tj. ontologii cudu, który wydarzył się (lub nie) w owych trzech miastach podzielonych tego pogranicza. Taka mieszana natura artykułu skutkuje jego nietypową strukturą, jako że nie stawiam w nim hipotez, a moja metoda badawcza sprowadza się do odniesienia ustaleń autorek do literatury przedmiotu oraz mojej własnej wiedzy na temat badanej rzeczywistości.  
         W artykule zajmuję się naturą cudu zasygnalizowanego w tytule książki, a także pytajnika, którym opatrzono frazę „cud pogranicza”. W konkluzji przychylam się do stanowiska autorek, które piszą, że obecnie nie można jednoznacznie stwierdzić, że cud ów wydarzył się w badanych miastach. Jednocześnie zaakcentowałbym mocniej, że odległość, która dzieli stan obecny oraz rzeczony cud, jest mniejsza, niż się wydaje. Poza tym uwypukliłbym, że lepiej byłoby tu mówić o cudzie normalności niż po prostu o cudzie. Ostatecznie jednak podkreślam, że książka znacząco poszerza naszą wiedzę na temat transgranicznego aspektu życia w polsko-niemieckich miastach podzielonych, a moje uwagi sygnalizują raczej nieco inne rozłożenie akcentów niż rzeczywistą korektę. 

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Współpraca międzynarodowa samorządów Polski południowej

Artykuł jest próbą spojrzenia na współpracę międzynarodową samorządów lokalnych jako na narzędzie realizacji lokalnych polityk publicznych. Analiza wszystkich zidentyfikowanych przypadków realnej współpracy gmin i powiatów Małopolski, Podkarpacia i wschodnich powiatów Śląska z okresu 2004-2015 dowodzi, że intensywną współpracę transgraniczną prowadzą te gminy, które potrafią używać projektów międzynarodowych strategicznie, jako narzędzia osiągania celów politycznych. Poza tą grupą samorządów postrzeganie współpracy międzynarodowej jako aktywności przynoszącej korzyści, ale całkowicie marginalnej w stosunku do codziennej pracy gmin i powiatów popycha w kierunku skupienia się na współpracy w dziedzinie kultury. Ograniczone zasoby własne samorządów powodują, że podstawowym kryterium atrakcyjności partnera jest bliskość geograficzna. Kluczowe znaczenie w prowadzeniu współpracy międzynarodowej mają zasoby instytucjonalne i kadrowe, co powoduje, że miasta dużo chętniej podejmują współpracę niż gminy wiejskie.

Czasopismo: Pogranicze. Polish Borderlands Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne