rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Symbole prawosławne w filmach animowanych z ZSRR wyprodukowanych w latach 1948-1982

Artykuł dotyczy symboli prawosławnych, które obecne są w wybranych filmach animowanych wyprodukowanych w Związku Radzieckim. Wbrew temu, czego można by się spodziewać po filmach powstałych w okresie panowania doktryny socrealistycznej, niejednokrotnie odnaleźć w nich można nawiązania do sfery religijnej. Pojawiają się one jako detale nieodłącznie wchodzące w skład świata przedstawionego – przede wszystkim jako cerkwie i ikonografia. Zdarza się, że postaci wykonują znak krzyża, bądź że pada kwestia, której nie wypowiadałby ateista, a nawet osoba niepraktykująca. Co najważniejsze – w zdecydowanej większości przypadków odwołania te nie posiadają wydźwięku pejoratywnego czy sarkastycznego, co dziwi szczególnie w przypadku produkcji powstałych w dobie stalinizmu.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Opracowanie listy źródeł „Słownika polskiej terminologii prawosławnej”

Polska terminologia prawosławna nie doczekała się dotychczas gruntownego opracowania ani też przejrzystej definicji. Pragnąc wypełnić tę lukę grupa prawosławnych teologów i językoznawców podjęła się trudu opracowania „Słownik polskiej terminologii prawosławnej”. Pierwszym praktycznym etapem tej pracy (poza wstępnym określeniem zakresu słownictwa) stało się sporządzenie możliwie pełnej listy podstawowych źródeł, z których ekscerpowane będzie słownictwo, które zostanie zdefiniowane w słowniku. W celu przygotowania siatki haseł do słownika wyodrębniono dwa obszary źródeł związanych z leksyką dotyczącą prawosławia: źródła niewyspecjalizowane i źródła wyspecjalizowane. W pierwszej grupie znalazły się źródła słownikowe i leksykograficzne, a tym: słowniki ogólne, słowniki i leksykony dwujęzyczne oraz słowniki i leksykony specjalistyczne, tj. dotyczące konkretnie prawosławia. W drugiej grupie znalazły się pozycje bibliograficzne dotyczące rozmaitych aspektów z zakresu nauczania, szeroko rozumianego życia, organizacji i działalności Cerkwi prawosławnej, które zostały pogrupowane w trzy działy: doktryna, prawo i praktyka. Artykuł stanowi omówienie procesu wyodrębniania tych źródeł, które zostały uznane przez ww. grupę badaczy za podstawowe. Zostały on w ramach artykułu pokrótce omówione i przedstawione w układzie chronologicznym. Ponadto zespół badawczy uznał za niezbędne sporządzenie „Bibliografii” innych źródeł, które, w miarę możliwości, zostaną wykorzystane w trakcie opracowania artykułów hasłowych. Wykaz wybranych podstawowych źródeł niewyspecjalizowanych i wyspecjalizowanych wydaje się być na tyle kompletny, że w oparciu o niego ma szanse zostać wyekscerpowany w miarę kompletny wykaz haseł, które zostaną zaprezentowane w „Słowniku polskiej terminologii prawosławnej”.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wielki Sobór Kościoła Prawosławnego na Krecie w 2016 r. i jego ustalenia

Artykuł omawia Sobór Kościoła prawosławnego, który odbył się na Krecie w 2016 r. Pod względem treści tekst został podzielony jest na dwie części. W pierwszej części w sposób skrótowy został ukazany proces przygotowawczy do Soboru. Została ukazana procedura powstawania dokumentów i ich akceptacji jako projektów na przyszły Sobór przez Ogólnoprawosławne Konferencje Przedsoborowe. W drugiej części została przeprowadzona analiza treści dokumentów, które zostały przyjęte na tym Soborze. Dla bardziej systematycznego przedstawienia ich treści, dokumenty zostały podzielone na trzy kategorie: A) dokumenty o charakterze ogólnym, B) dokumenty odnoszące się do wewnętrznego życia Kościoła, C) dokumenty odnoszące się do zewnętrznego życia Kościoła.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Polska terminologia prawosławna – analiza stanu obecnego

Niniejszy artykuł stanowi przyczynek do prac nad opracowaniem struktury słownika polskiej terminologii prawosławnej. Przygotowania mikro- i makrostruktury słownika muszą uwzględniać aktualny stan słownictwa oparty na analizie dotychczasowych słowników „cząstkowych” w języku polskim, ze szczególnym uwzględnieniem problemów terminologicznych. Przeprowadzona analiza wyznaczy sfery do dalszych prac nad prawosławną terminologią, wskazując na dotychczasowe przemilczenia i trudności językowe, tym samym wyznacza kierunek dalszych prac badawczych.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Hymnografia wieczerni święta Pięćdziesiątnicy

Pięćdziesiątnica to jedno z najważniejszych świąt w prawosławnym kalendarzu – z punktu widzenia zarówno liturgicznego jak i historycznego. Hymnografia tego dnia porusza wiele aspektów – przedstawia prawosławną teologię trynitarną oraz
pneumatologię. W poetycki sposób prezentuje także wydarzenie, które dokonało się w Wieczerniku. Prezentowany artykuł omawia teksty liturgiczne śpiewane i czytane podczas świątecznej wieczerni oraz generalnie ich wpływ na życie liturgiczne – wśród nich jest chociażby znamienita modlitwa do Świętego Ducha św. Kosmy z Majumy „Βασιλεῦ οὐράνιε”. Artykuł zwraca uwagę na integralną łączność w hymnografii trzech cech – tekstu, muzyki i strony duchowej.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Starożytny Egipt w życiu i twórczości M.K. Čiurlionisa

Twórczość najsławniejszego litewskiego malarza i kompozytora M.K. Čiurlionisa (1875–1911) zadziwia oryginalnością i sugestywnością artystycznych form. Przez całe życie interesował się on kulturą starożytnego Egiptu, ale niewiele wiadomo o tym, jaki miało to wpływ na jego twórczość i jak głębokie było to zainteresowanie. Poszukiwano zatem źródeł, z których mógł korzystać, gdy malował obrazy inspirowane starożytnym Egiptem.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Pisanie na ścianach i wielbienie kotów”

Artykuł pokazuje różne aspekty istnienia w internecie starożytnego Egiptu, będącego w popularnym ujęciu swego rodzaju symbolem początku naszej cywilizacji, której zwieńczeniem jest globalna sieć. Profesjonalne, dostarczające doskonałych narzędzi badawczych strony www uzupełniają tworzone przez ambitnych amatorów materiały edukacyjne czy blogi tematyczne. Specyficzna i ambiwalentna jest rola Wikipedii, będącej pierwszym, a nierzadko jedynym źródłem informacji. Informacyjna i edukacyjna funkcja internetu ustępuje jednak miejsca kulturze popularnej i rozrywce. Starożytny Egipt pojawia się powszechnie w formie toposów i stereotypów odwołujących się do tradycji antycznej, a także nowożytnej egiptomanii. Tajemniczość, egzotyczność, potęga, bogactwo i piękno egipskich wytworów kultury materialnej i duchowej mają swoje odniesienia w postaci takich motywów, jak piramidy, hieroglify, mumie, bogowie z głowami zwierząt, złote artefakty, piękne egipskie królowe. Szczególną formą, o ogromnym wpływie i zasięgu, są memy wykorzystujące egipską ikonografię i realia, co często służy do komentowania współczesności.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia
Champollion, kamień z Rosetty i refleksja na ich temat na światowych znaczkach pocztowych

W roku 2022 przypada dwusetna rocznica wielkiego odkrycia, jakim było odczytanie egipskich hieroglifów przez francuskiego badacza Jeana-François Champolliona. Jego propozycja przyniosła głośny odzew wśród współczesnych mu naukowców, ale wzbudziła także żywe zainteresowanie opinii publicznej, już wcześniej ogarniętej falą egiptomanii. I chociaż badacze dyskutowali nad odczytaniem hieroglifów przez kolejne 70 lat, dopóki oficjalnie nie uznano poprawności systemu Champolliona, szerokie grono amatorów z radością powitało nowy rozdział w kontaktach kultury starożytnego Egiptu i nowoczesnego świata. To wyjątkowe zainteresowanie znalazło nieoczekiwany wyraz, kiedy badacz i zabytek zaczęli się pojawiać na nowym wynalazku, jakim był znaczek pocztowy. W tekście przedstawiono postać Champolliona, słynny kamień oraz krótką historię znaczka pocztowego, by następnie zaprezentować zestaw walorów wyemitowanych przez różne państwa świata, co dowodzi ciągle żywego zainteresowania starożytnym Egiptem we współczesnej kulturze masowej.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polityka konkurencji Unii Europejskiej w kontekście współpracy gospodarczej ze Stanami Zjednoczonymi

Polityka konkurencji Unii Europejskiej stanowi jeden z najważniejszych elementów funkcjonowania całej Wspólnoty Europejskiej (WE), ponieważ jej zagadnienia oscylują wokół wspólnego rynku. Aspekt gospodarczy jest zasadniczy, żeby zrozumieć działania podejmowane wokół założenia Wspólnot Europejskich (Europejska Wspólnota Gospodarcza z 1957 r.). Początkowo WE miała charakter w dominującej części gospodarczy, dopiero po wejściu w życie traktatu z Maastricht w 1993 r. Unia Europejska przeorientowała się na wspólnotę polityczną. W niniejszej pracy zostanie zestawiony wpływ siły gospodarczej Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych na światowe związki gospodarcze, ze szczególnym wyjaśnieniem specyfiki prowadzenia polityki handlowej przez UE i USA, a także sposobu, w jaki oddziałuje ona na wzajemne relacje handlowe. Następnie omówiona będzie polityka konkurencji Unii Europejskiej oraz jej specyficzne cechy, które odgrywają decydującą rolę w powstawaniu konfliktów gospodarczych pomiędzy partnerami z obydwu stron Atlantyku. Istotną funkcję w tej tematyce pełni również zagadnienie mechanizmu ISDS (Investor-State Dispute Settlement) oraz różnice w pojmowaniu praw pracowniczych w Stanach Zjednoczonych i w Unii Europejskiej.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o kulturze i religii
Substrat jako fundament konwencjonalizacji wtórnej sielanki staropolskiej

Artykuł pt. Substrat jako fundament konwencjonalizacji wtórnej staropolskiej sielanki jest analizą najważniejszej zasady tworzącej konwencję tego gatunku, a mianowicie reguły dwupłaszczyznowości kompozycyjnej. Autorka na przykładach utworów takich poetów, jak: Szymon Szymonowicz, Szymon Zimorowicz, Jan Gawiński, Samuel Twardowski czy Adrian Wieszczycki omawia etap kształtowania się konwencji gatunku sielankowego. Następnie ukazuje zależność pomiędzy zmianami w warunkach literackich i kulturowych oraz tych, które zaszły w percepcji czytelników, a ich wpływem na ewolucję ustalonej konwencji. Obserwowane zmiany w obrębie konwencji zostały opracowane w odniesieniu do koncepcji substratu gatunkowego jako podstawy źródłowej powstania konwencji wtórnej gatunku idyllicznego.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Klątwa - kulturowe spojrzenie na kilka dzieł Juliusza Słowackiego

W odniesieniu do literatury romantyzmu polskiego temat klątwy można rozpatrywać rozmaicie. Można uznać, że klątwą dotknięty jest bohater, który nie znajduje dla siebie miejsca w świecie, że przekleństwo ciąży nad każdą postacią mediumiczną, która egzystuje na granicy świata zmysłowego i ponadzmysłowego, w istocie nigdzie nie należąc w pełni, lub też ma wiedzę wyższą, niedostępną zwykłym śmiertelnikom, co skazuje postać na pewną izolację od społeczności. W dziełach Juliusza Słowackiego przekleństwo okazuje się realizacją trzech biblijnych znaczeń hebrajskiego słowa „cherem” („klątwa”, odłączenie”) i zawsze tożsame jest z samotnością, choć ma ona wiele różnorakich podstaw i realizacji. Jest anatemą – odłączeniem, ale zawsze niezwykle drastycznym w skutkach. W odniesieniu do pojedynczych bohaterów zwykle klątwa ma realne podstawy, zaś w odniesieniu do narodu czy pokolenia przekleństwo nie zawsze ma wyraźną przyczynę, nie zawsze jest też definitywne, to znaczy – zagłada narodu nie kończy jego istnienia, ale staje się podstawą jego przyszłego odrodzenia.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Na marginesie refleksji księcia Myszkina oglądającego Chrystusa w grobie Hansa Holbeina

Rozważania poświęcono Idiocie Fiodora Dostojewskiego, szczególnie skupiając się na motywie obrazu Chrystus w grobie Hansa Holbeina, który stoi w centrum powieściowego świata. Celem artykułu jest ukazanie specyfiki tego motywu – próba dowiedzenia, że jest on odbiorczo sfunkcjonalizowany: służy zatrzymywaniu czytelniczej percepcji. Tak rozumiany, pozwala widzieć w nim przetransponowany na język obraz z życia pisarza, będący źródłem ufundowania wspomnianego motywu. Filozoficzną podstawą uzasadnienia przyjętego twierdzenia jest fenomenologia (reinterpretacje ustaleń dotyczących wybranych właściwości warstwy wyglądów uschematyzowanych w wydaniu Romana Witolda Ingardena, a przedsiębrane przez Eckharda Lobsiena, rzecznika ich pojmowania w ujęciu Edmunda Husserla).

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Umiar” jako spadek – potencjał i ograniczenia tworzenia alternatywy

Pojawiające się projekty alternatyw dla współczesnej hegemonicznej organizacji władzy (rozumianej jako porządek państwowy, kapitalizm, nowoczesność, biowładza itp.) są konstruowane na fundamentach zarówno kulturowo znanych, jak i obcych. Artykuł jest próbą rozpoznania potencjału i ograniczeń „umiaru”, który pozwoliłby na wytworzenie organizacji alter-państwowych. Wychodząc od analizy Rzeczpospolitej Obojga Narodów jako bytu niepaństwowego, autor wskazuje na bardzo ważną rolę „umiaru” w jej mechanizmach wspólnotowych. Rozumiejąc je zgodnie z deleuzjańską koncepcją systemów maszynowych, śledzi je za pomocą narzędzi teoretycznych: sieci wyobrażeniowej oraz pamięci formulicznej i fantasmagorycznej, które pozwalają na określenie potencjalnej pracy „umiaru” we współczesnych projektach alternatywnych organizacji władzy.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Treść i przesłanie modlitwy Jezusowej ze szczególnym uwzględnieniem nauki św. Marka Eugenikosa

Artykuł podejmuje problematykę modlitwy Jezusowej w interpretacji wielkiego męża i ojca Kościoła św. Marka Eugenikosa. Hierarcha swoje rozważania opiera w głównej mierze na przesłaniu Pisma Świętego oraz spuściźnie patrystycznej. Szczególny nacisk kładzie on na rozróżnienie greckich pojęć takich jak: θεωρία oraz πρᾶξις. Każde ze słów tego modlitewnego wezwania niesie za sobą wyjątkowe – zarówno historyczne, jak i teologiczne przesłanie. Krótka objętościowo, ale obszerna w przekazie modlitwa serca odkrywa cząstkę mądrości i mocy Bożej. Owoce, które skrywa ona w sobie - zgodnie z zapewnieniem św. hierarchy - skosztują ci, którzy nie poprzestaną jedynie na jej podziwianiu, ale podejmą się jego
trudu jej praktykowania i pielęgnowania w życiu codziennym.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Obcy jako komuniści

Filmy o inwazji kosmicznych obcych na Ziemię były fenomenem amerykańskiej kultury popularnej lat 50. Wśród nich znalazły się takie tytuły, jak: Inwazja porywaczy ciał; Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia; Latające talerze, Wojna światów. Ten popularny podgatunek filmów fantastyki naukowej został bardzo mocno naznaczony przez atmosferę zimnowojennych konfliktów politycznych, a zjawisko „drugiej czerwonej paniki” dotknęło także branżę filmową. Kontekst historyczny sprzyja politycznym interpretacjom tych popularnych filmów. Jedna z tych interpretacji postrzega inwazję istot pozaziemskich jako metaforyczną przestrogę przed zagrożeniem komunizmu. Obcy z kosmosu są w takim przypadku jedynie ucieleśnieniem lęków dręczących amerykańskie społeczeństwo. Zadaniem artykułu jest przeprowadzenie porównawczej analizy treści wybranych filmów w celu potwierdzenia zasadności ich antykomunistycznej interpretacji.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Między strachem a fascynacją: narracja wokół designu ery atomu

Niniejszy tekst ma na celu ukazanie przez pryzmat designu dwóch diametralnie różnych od siebie narracji dotyczących potencjału nuklearnego, które współistniały w Stanach Zjednoczonych od końca lat 40. do schyłku lat 60. XX w. Pierwszą z nich była fascynacja energią atomową, będąca genezą futurystycznych wizji przyszłości, której upatrywano w estetyce ówczesnego wzornictwa. Druga podszyta była lękiem związanym ze skutkami potencjalnego ataku nuklearnego, kiedy głównym polem designu były projekty schronów. Na podstawie selekcji przykładów tekst podejmie próbę odpowiedzi na pytania, czy design ery atomowej może zostać podzielony według prostego schematu fascynacja-strach, czy może ukaże on bardziej wielowymiarowy obraz społeczeństwa amerykańskiego i jego spojrzenia na wzornictwo.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Menologiony tetraewangelii liturgicznych z oficyn lwowskich (XVII-XVIII w.)

Badania tekstologiczne menologionów (tzn. części minejnej kalendarza liturgicznego) starych druków cyrylickich tetraewangelii poświadczyły istnienie w nich pewnej liczby wariantów tekstu i osobliwości liturgicznych. Są one odbiciem starszej rękopiśmiennej lub lokalnej tradycji sakralnej. Badania czterech miesięcy (wrzesień – grudzień) 76 (spośród wszystkich 120) starych druków tetraewangelii, włącznie ze wszystkimi ośmioma tetrami wydanymi we Lwowie w XVII i XVIII wieku, potwierdziły możliwość podzielenia cyrylickich Ewangelii na podstawie wariantów tekstowych oraz osobliwości liturgicznych na kilka grup. W artykule zostały przedstawione elementy charakterystyczne wyłącznie dla wszystkich tetraewangelii lwowskich w tym wydzielonej jednej podgrupy składającej się z dwóch wydań. Wyniki niniejszego badania ukazują w pewnym stopniu proces formowania się i ewolucji oraz wzajemnych wpływów różnych druków cyrylickich oraz tradycji liturgicznych.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
O udostępnianiu dzieł sztuki współczesnej i ich percepcji przez osoby z dysfunkcją wzroku

Artykuł niniejszy dotyczy zagadnienia udostępniania sztuki współczesnej osobom niewidomym na przykładzie profesjonalnej wystawy artystycznej pt. Dotyk Sztuki, zorganizowanej przez Instytut Sztuk Pięknych Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Tekst podejmuje zatem refleksję, jak wykreować dzieło artystyczne, aby przekaz wizualny był zrozumiały i dostępny percepcyjnie dla niewidomych. Zarysowuje także szerszy kontekst zagadnienia dostosowań dla osób z dysfunkcją wzroku wystaw w muzeach i galeriach w Polsce i na świecie. Przywołuje również empiryczne badania percepcji sztuki, zorganizowane przy okazji wystawy, w których wzięły udział osoby z dysfunkcją wzroku.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Analiza porównawcza postaw mieszkańców Czech i Polski wobec pandemii COVID‑19

11 marca 2020 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła szybkie rozprzestrzenianie się epidemii koronawirusa. Aby opóźnić transmisję wirusa, rządy poszczególnych krajów zdecydowały o wprowadzeniu różnych środków ograniczających. Miały one ekonomiczny i psychologiczny wpływ na społeczeństwo i spowodowały dyskusję dotyczącą norm etycznych oraz praw człowieka.
Celem badania było porównanie reakcji i postaw wobec wprowadzonych restrykcji w dwóch sąsiadujących krajach – Polsce i Czechach oraz odpowiedź na pytanie, czy różnią się one w kontekście tych samych środków ograniczających. Zastosowano metodę ankiety internetowej, w której badani oceniali 28 wprowadzonych ograniczeń pod kątem ich efektywności, restrykcyjności i stosowania się do nich. W badaniu wzięło udział 1731 osób, w tym 723 z Czech i 1008 z Polski. Badanie przeprowadzono pomiędzy 26 maja a 31 sierpnia 2020 r. – pod koniec pierwszej fali pandemii.
Wykazano różnicę w postrzeganiu stosowanych środków. Polacy niżej oceniali ich efektywność i restrykcyjność, rzadziej też stosowali się do wprowadzanych ograniczeń. Pozwala to na wniosek praktyczny o konieczności wprowadzania środków o najwyższej efektywności i najmniejszej dolegliwości w połączeniu z wcześniejszą kampanią informacyjną.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Starcy Pustelni Optyńskiej i rosyjska inteligencja XIX wieku

W artykule wyjaśnione zostało znaczenie słowa „starzec” stosowanego w odniesieniu do mnichów optyńskich na podstawie Tradycji Prawosławnej jako słowa rozumianego nie w sensie fizycznej starości, ale w sensie doskonałego wzrostu duchowo-moralnego. W artykule ukazany jest również światopogląd rosyjskiej inteligencji XIX w. i dobroczynny wpływ na niego Starców Pustelni Optyńskiej.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Nieeteryczny związek między duchowością chrześcijańską a zdrowiem człowieka

Zdrowie definiuje się jako stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu człowieka, a nie wyłącznie całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Z czasem podstawową definicję zaproponowaną przez WHO rozszerzono o kolejne składniki: zdolność do prowadzenia efektywnego życia społecznego i ekonomicznego, a także wymiar duchowy. Zdrowie duchowe człowieka od początku istnienia ludzkiej świadomości nierozerwalnie związane jest relacją z Bogiem. W osiągnięciu pełni zdrowia niezwykle ważne jest osiągnięcie harmonijnego współdziałania i współistnienia sfery duchowej ze sferą cielesną, ich koegzystencji. Praktyki religijne są próbami utworzenia pomostu między postrzegalnym i mierzalnym światem materialnym, a doświadczalnym pozazmysłowo światem duchowym.


Praktyki religijne zostały wielokrotnie powiązywane z leczeniem różnych chorób, a powodując poprawę parametrów fizjologicznych mogą przyczyniać się do faktycznej poprawy zdrowia człowieka. Modlitwa może wpływać na funkcjonowanie organizmu za pomocą różnych mechanizmów. Stwierdzono, że medytacja transcendentalna z dominacją mistyczną daje znaczące efekty prozdrowotne. Wielu publikacji potwierdza, że modlitwa i praktyki religijne mają istotny wpływ na regulację funkcjonowania układu autonomicznego, hormonalnego oraz psychiki. Osoby praktykujące rzadziej chorują na choroby powodowane nadmiernym stresem.
W dotychczas przeprowadzonych badaniach naukowych znaleziono dowody na istnienie korzystnej korelacji pomiędzy uprawianiem praktyk religijnych, a mierzalnymi parametrami biologicznymi np. stężeniem IL 6, długością telomerów, liczbą limfocytów T CD4+ oraz wykładnikami zdrowia psychicznego. Wydaje się prawdopodobne, że osoby oddające się praktykom religijnym mogą charakteryzować się mniejszą częstością niektórych chorób somatycznych.
Wyniki badań sugerują potrzebę ponownego otwarcia się na inne formy terapii, które w umiejętny i zindywidualizowany sposób powinny uzupełniać podstawowe „somatyczne” metody terapii stosowane aktualnie. Pracownicy ochrony zdrowia oprócz zwrócenia uwagi na duchowe tło istniejących zaburzeń somatycznych, powinni ściślej współpracować z psychologami, psychiatrami i duchownymi, w celu skoordynowania holistycznej opieki nad pacjentem, które powinno obejmować także aspekty duchowości jednostki.

Czasopismo: ELPIS
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki teologiczne
Zuzanna Michcik, „Zawsze istotna była dla nas ta społeczność i więzi”. Kształtowanie grupowej tożsamości poprzez uczestnictwo w wydarzeniach muzycznych

Opowieść Zuzanny Michcik, jednej z uczestniczek pierwszych edycji wydarzeń muzycznych w Polsce w latach 2009–2019, dotyczy ich współtworzenia, przynależenia do festiwalowej społeczności i procesu budowania polskich festiwali. Festiwale to nie tylko muzyka na żywo, ale także kształtowanie więzi i grupowej tożsamości.

Czasopismo: Wrocławski Rocznik Historii Mówionej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia