rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kredyt bankowy a polityczny cykl koniunkturalny

Poza instrumentami polityki fiskalnej oraz pieniężnej w literaturze ekonomicznej rzadko zwraca się uwagę na inne narzędzia mogące służyć kreacji politycznego cyklu koniunkturalnego. Wydaje się jednak, że sposobów wywołania takiego zjawiska może być więcej. W opracowaniu dokonany został przegląd najnowszych badań mających na celu stwierdzenie, czy do tej grupy można zaliczyć również banki. Analiza wskazuje na zagrożenie, iż polityka kredytowa prowadzona przez politycznie zmanipulowane banki może pozwalać osiągać podobne efekty wyborcze, co wcześniej znane instrumenty kreacji cyklu. Taki mechanizm jest jednak trudniejszy do wykrycia. Z punktu widzenia polityków może być zatem bardziej opłacalny. Badania empiryczne wskazują, że większe ryzyko dotyczy banków państwowych niż prywatnych. Z opracowania wynika, iż Europa Środkowo-Wschodnia, w tym Polska może być narażona na występowanie politycznego cyklu koniunkturalnego wywołanego stymulowaną przez polityków ekspansją kredytową.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Zagraniczne inwestycje bezpośrednie a polityka przekształceń strukturalnych w przemyśle polskim.

Przedmiotem opracowania jest analiza wpływu zagranicznych inwestycji bezpośrednich na strukturę polskiego przemysłu. Obejmuje ona lata 1990-1994, czyli okres od momentu rozpoczęcia przeobrażeń gospodarczych, w którym nastąpiła liberalizacja przepisów regulujących napłyt kapitału obcego oraz wzrost zainteresowania Polską jako miejscem lokaty kapitału.
Zapotrzebowanie Polski na kapitał zagraniczny wynika przede wszystkim z konieczności modernizacji struktury gospodarki, a w tym głównie przemysłu. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie mogą odegrać w tej sytuacji szczególną rolę, ponieważ mają znaczenie większe niż sam efekt finansowy. Wiążą się one z importem technologii, nowych metod zarządzania oraz są źródłem eksportu.
Zagraniczne inwestycje w Polsce przyniosły pozytywne efekty ale intensywność ich oddziaływania na procesy przekształceń strukturalnych pozostaje nadal zbyt mała. Porównanie obecnej struktury branżowej zagranicznych inwestycji z poprzednimi latami wskazuje jednak na ujawnianie się pozytywnych tendencji. Nastąpiło przesunięcie w kierunku przemysłów bardziej zaawansowanych technologicznie, jak np. przemysłów bardziej zaawansowanych technologicznie, jak np. przemysł środków transportu i elektroniczny. Niezadowalające jest stosunkowo duże zaangażowanie kapitału zagranicznego w tradycyjnych gałęziach przemysłu, jak przemysł spożywczy, papierniczy i chemiczny. Sprzyja to utrwalaniu starych struktur gospodarczych.
W tej sytuacji przed państwem stoi trudny problem kształtowania polityki wobec inwestorów zagranicznych w taki sposób, aby zwiększyć atrakcyjność inwestycyjną Polski, a jednocześnie nie zagubić interesów gospodarczych państwa.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Efektywność rynku a sprawność państwa

Do idei efektywnego rynku i – w tym kontekście – sprawnego państwa można podejść z perspektywy ekonomii instytucjonalnej. Oznacza to przede wszystkim, że uogólnienie tworzone jest bardziej na bazie obserwacji gospodarki niż w oparciu o jej modelowanie. Jako pozytywny przykład przedstawiono procesy w gospodarce Japonii w okresie industrializacji i szybkiego wzrostu po II wojnie światowej. Polityka strukturalna w tym przypadku dowodzi sprawności państwa w tworzeniu warunków dla uczestników rynku, które sprzyjają efektywnej konfrontacji z konkurentami. Podstawową przesłanką jej skuteczności była dynamiczna równowaga sił pomiędzy reprezentującymi państwo biurokratami ekonomicznymi oraz przedstawicielami wielkich grup przemysłowo-finansowych. Przy tym siła przetargowa państwa w gospodarce opartej na własności prywatnej polegała w gruncie rzeczy na ustawowym prawie do dysponowania częścią zasobów pieniądza. Dozując ten rzadki zasób w formie kredytu dla sektora prywatnego, państwo zapewniło sobie wpływ na decyzje wiodących podmiotów ekonomicznych. Analizowany przypadek wspiera tezę, że o sukcesie gospodarczym w gospodarce rynkowej nie decyduje ani samo państwo, ani wyłącznie rynek. Wręcz przeciwnie, spektakularny sukces w konkurencji międzynarodowej jest często efektem symbiozy państwa i rynku.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Dylematy projektowania strategii i polityki rozwoju

Współczesne procesy rozwojowe mają wielowymiarowy, cywilizacyjno-kulturowy, społeczno-polityczny, ekologiczno-przestrzenny, ekonomiczny oraz techniczno-gospodarczy charakter. Konsekwencją tej wielowymiarowości jest interdyscyplinarna natura podstawowych wyzwań rozwojowych. Oznacza to konieczność podejmowania zróżnicowanych, a równocześnie współzależnych decyzji rozwojowych, co stwarza skomplikowaną z metodologicznego punktu widzenia sytuację. Odpowiedzią na wyzwania rozwojowe jest strategia rozwoju, czyli rodzaj ugody społecznej w odniesieniu do podstawowych dylematów rozwojowych. Jej wybór przesądza zatem o zakresie niezbędnych działań, składających się na szeroko rozumianą politykę rozwojową. Wewnętrznej logiki procesu formułowania strategii i polityki rozwoju nie można więc zastąpić opracowaniem założeń polityki makroekonomicznej, która ma z tego punktu widzenia charakter instrumentalny. Metodyka opracowywania koncepcji rozwoju powinna zatem uwzględniać zarówno odrębność, jak i współzależność strategii rozwoju, polityki rozwoju i polityki makroekonomicznej, co umożliwiałoby ich spójne opracowywanie.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Regulacje sektora bankowego

Od czasu Wielkiego Kryzysu w latach 1929-1932 banki podlegają szczególnym regulacjom prawnym. Geneza tych regulacji jest przede wszystkim pragmatyczna i w istocie a-teoretyczna. W końcowych dekadach XX wieku oraz w pierwszych latach XXI wieku dały się zaobserwować dwie tendencje w zakresie regulacji bankowych. Pierwszą była pogłębiająca się deregulacja i liberalizacja. Drugą było dążenie do harmonizacji regulacji w skali międzynarodowej. Ta pierwsza tendencja uległa jednak zdecydowanemu odwróceniu po wybuchu współczesnego globalnego kryzysu finansowego w 2007 r. Druga tendencja była natomiast konsekwencją  rozwoju globalizacji finansowej. Powstawanie coraz liczniejszych banków prowadzących działalność w skali globalnej poprzez sieć oddziałów zagranicznych i spółek -  córek spowodowało pojawienie się poważnych problemów regulacyjnych.

Harmonizacją regulacji bankowych w skali międzynarodowej zajmuje się Komitet Bazylejski ds. Nadzoru Bankowego. Efektem jego prac stały się kolejne Umowy Kapitałowe (nazywane potocznie  Bazylea I, Bazylea II i Bazylea III) określające standardy adekwatności kapitałowej ( a w najnowszej umowie i płynnościowej) dla banków. Niedostatki i luki w regulacjach bazylejskich spowodowały jednak podjęcie w krajach najwyżej rozwiniętych (przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, a także w Unii Europejskiej) dodatkowych inicjatyw regulacyjnych. Dotyczą one przede wszystkim przebudowy struktury sektora bankowego oraz regulacji wynagrodzeń. Szczególne miejsce wśród nowych regulacji zajmuje projekt utworzenia unii bankowej w UE.

Specyfika sektora bankowego w Polsce sprawia, że nie wszystkie nowe, przygotowywane lub już wprowadzane w życie, regulacje bankowe uznać można za właściwe i potrzebne z punktu widzenia bezpieczeństwa i stabilności tego sektora w Polsce.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Kształtowanie działań proinnowacyjnych w polskiej gospodarce

Współcześnie wśród czynników rozwoju istotne miejsce przypisuje się innowacjom. Nowe rozwiązania dotyczą wiedzy, technologii oraz systemów organizacyjnych. Rozwój technologiczny jest związany z wydatkami na badania i rozwój oraz podniesieniem jakości siły roboczej. Innowacja jest rozumiana szeroko jako proces informacyjny wykorzystujący współczesną wiedzę. Z biegiem lat definicja innowacji uległa rozbudowie łącząc w sobie proces powstawania idei produktu lub procesu aż po jego wdrożenie. Innowacje mogą powstawać w drodze ewolucyjnej jako skutek stopniowych zmian. Mogą też wynikać z podjętej działalności naukowo-badawczej lub być odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku. Innowacje wspierane są przez państwo, działania te podporządkowane są strategii rozwoju gospodarczego oraz poprawie konkurencyjności. Polityka proinnowacyjna dąży do budowania infrastruktury pobudzającej rozwój myśli technologicznej oraz praktycznego wykorzystania nowych rozwiązań. Polityka ta prowadzona jest zarówno na szczeblu centralnym jak i regionalnym. Innowacje są również przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej. Polityka proinnowacyjna jest zgodna z założeniami gospodarki opartej na wiedzy.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Analiza formułowania ocen i prognoz przez gospodarstwa domowe z wykorzystaniem modelowania równań strukturalnych

W artykule podjęta została problematyka zależności między odpowiedziami respondentów w ramach kwestionariusza badania kondycji gospodarstw domowych w Polsce. Wyróżnione zostały cztery obszary, w których respondenci udzielają odpowiedzi: bieżąca sytuacja gospodarstwa domowego (BSGD), bieżąca sytuacja gospodarki (BSG), prognozowana sytuacja gospodarstwa domowego (PSGD) i prognozowana sytuacja gospodarki (PSG). Dla każdego z obszarów z wykorzystaniem konfirmacyjnej analizy czynnikowej dla wielu grup dokonano estymacji modelu pomiarowego. Pokazano, że dla trzech z czterech obszarów (z wyjątkiem BSGD) możliwe jest wyselekcjonowanie pytań, które w spójny sposób będą mierzyły analizowany obszar. Dla obszaru BSGD wybrano zaś jedno pytanie wskaźnikowe opisujące ten obszar. 
	W następnym kroku przeprowadzono estymację modelu strukturalnego, tym samym weryfikując  związki między zmiennymi ukrytymi (obszarami). Wykazano, że odpowiedzi gospodarstw domowych na pytania dotyczące przyszłej sytuacji ich gospodarstwa domowego są powiązane z odpowiedziami udzielanymi w każdym z pozostałych trzech obszarów. Pokazano silne przełożenie między odpowiedziami dotyczącymi oceny bieżącej sytuacji gospodarczej i dotyczącymi prognozy przyszłej sytuacji gospodarczej oraz odpowiedziami dotyczącymi oceny bieżącej sytuacji gospodarczej i tymi, które dotyczą oceny bieżącej sytuacji gospodarstwa domowego. W toku prowadzonej analizy udało się również stwierdzić, że na poziomie gospodarstwa domowego (respondenta) zmiana opinii w obszarze oceny bieżącej sytuacji gospodarczej przekłada się w każdym momencie analizy na taką samą zmianę opinii w pozostałych obszarach, co związane było z możliwością estymacji modelu strukturalnego z narzuconymi warunkami równości ładunków czynnikowych.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Funkcje obrazu człowieka w ekonomii

Tematem opracowania jest problematyka obrazu człowieka w ekonomii. Celem jest
zrozumienie tego terminu, a więc znalezienie jego możliwie pełnej definicji. W tym
celu postawiono pytanie o funkcje jakie spełnia obraz człowieka w ekonomii i
wyróżniono funkcje: deskryptywną, pozytywną i normatywną. Następnie podjęto
próbę zdefiniowania obrazu człowieka jak też wskazania jego najważniejszych
komponentów i cech charakterystycznych. Wykazano, od czego obraz człowieka
zależy (nie tylko od zmian otoczenia, ale także od obrazu świata) oraz na co wpływa -
faktyczne zachowania podmiotów gospodarczych (wynikające z ich zakorzenienia
systemowego), jak też teorie ekonomiczne, poprzez wpływ na teorie zachowania.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Prawdopodobne, długookresowe tendencje rozwoju rolnictwa w Polsce do lat 2020-2030

Artykuł omawia dynamikę polskiego rolnictwa w ostatnich ponad dwóch dekadach oraz opracowane na jej podstawie prognozy rozwoju do 2020 r. i 2030 r. Dotyczą one liczby ludności rolniczej i jej warunków życia, liczby i struktury obszarowej gospodarstw rolnych, struktury produkcji roślinnej i plonów podstawowych ziemiopłodów, liczby zwierząt gospodarskich i ich produktywności oraz techniki produkcji rolnej. Rolnictwo polskie będzie się rozwijać w tych prognozach podobnie do wyników zarysowanych w drugiej części polskiej transformacji po okresie szokowej terapii (1990-1992), a szczególnie po wejściu Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.).

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Aktywność kredytowa banków w cyklu koniunkturalnym

W artykule potraktowano sektor finansowy jako istotny czynnik napędowy fluktuacji koniunkturalnych. Powszechnie przyjęte wyjaśnienie procykliczności systemu finansowego wyrasta z asymetrii informacji między pożyczkobiorcami i pożyczkodawcami. Minsky zaproponował teorię wiążącą kruchość rynku finansowego w toku normalnego funkcjonowania gospodarki z narastaniem baniek spekulacyjnych endogenicznych w stosunku do rynków finansowych. Jednym z wyjaśnień cykli ekonomicznych i finansowych jest także akcelerator finansowy. Stwarza on teoretyczne ramy, w których bilans pożyczkobiorców i wartość oferowanego przez nich zastawu są źródłami fluktuacji w sferze realnej. Dodatkowym materialnym źródłem procykliczności sektora finansowego jest nieadekwatna reakcja uczestników rynku finansowego na zmiany ryzyka w czasie. Zachowanie instytucji finansowych w cyklu koniunkturalnym zależy od postrzegania przez nie ryzyka. W ożywieniu nadmierny optymizm banków odnośnie do perspektyw dłużników, w połączeniu z poprawą bilansów banków w warunkach zaostrzającej się konkurencji, prowadzą do liberalnej polityki kredytowej, powodującej obniżenie standardów kredytowych.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Zasada pomocniczości w polityce gospodarczej Unii Europejskiej

Zasada pomocniczości (nazywana również zasadą subsydiarności) jest jedną
z podstawowych reguł prowadzenia polityki gospodarczej w UE. Zgodnie z nią
uprawnienia w zakresie polityki powinny być delegowane na możliwie najniższy
szczebel władzy, tj. najbliżej obywateli, których dana polityka dotyczy, chyba że
istnieją niezaprzeczalne korzyści prowadzenia jej na wyzszym szczeblu. Celem
opracowania jest spojrzenie przez pryzmat teorii federalizmu fiskalnego i ekonomii
politycznej na praktyczne stosowanie zasady pomocniczości w wybranych kluczowych
dziedzinach polityki UE, tj. w polityce rolnej, spójności, w zakresie nauki, technologii
i innowacji, a także w polityce dotyczącej edukacji i usług.
Różnice pomiędzy istniejącym a pożądanym w świetle teorii zakresem stosowania
zasady pomocniczości pokazują, że w UE w niektórych dziedzinach zakres wspólnych
regulacji wykracza poza wspomnianą zasadę, zaś w innych mogłoby być możliwe
osiągnięcie większych korzyści przy prowadzeniu ściślejszej koordynacji polityki.
Podział kompetencji pomiędzy kraje członkowskie a instytucje UE jest ostatecznie
decyzją polityczną, która powstaje w warunkach konfliktu interesów. Analizy
ekonomiczne mogą jedynie dostarczać argumentów za lub przeciw centralizacji
polityki.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Zastosowanie modeli czynnikowych do konstrukcji barometru koniunktury na podstawie badań ankietowych

W opracowaniu przedstawiono syntetyczny wskaźnik aktywności gospodarczej w Polsce (barometr koniunktury), zbudowany na podstawie danych ankietowych Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH i Instytutu Transportu Samochodowego. Do oszacowania barometru koniunktury zastosowano podejście wykorzystujące modele czynnikowe, w tym dynamiczne. Estymacje przeprowadzono trzema alternatywnymi metodami. Oszacowany na ich podstawie nieobserwowalny czynnik potraktowano jako syntetyczny wskaźnik aktywności gospodarczej. Dla odniesienia analizą objęto również barometr koniunktury IRG SGH, konstruowany wg podejścia tradycyjnego. W świetle przeprowadzonych badań zastosowanie modeli czynnikowych do estymacji wskaźnika aktywności gospodarczej opartego na danych ankietowych nieznacznie poprawia
użyteczność tego typu wskaźników w monitorowaniu wahań zmiennej referencyjnej (PKB). Prezentowane podejście wymaga dalszych analiz, które pomogą poprawić jakość diagnostyczną barometru koniunktury.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Koordynacja interesów gospodarczych w strukturach państwa

Artykuł ma na celu syntetyczne ujęcie dorobku nowej ekonomii instytucjonalnej, a następnie próbuje zastosować to podejście badawcze do analizy skuteczności polityki fiskalnej i w szczególności - efektywności pomocy publicznej udzielonej w niektórych najwyżej rozwiniętych krajach w czasie recesji, która nastąpiła po kryzysie zaufania na rynkach finansowych w 2008 roku. W rezultacie perspektywę badawczą określają pojęcia governance (rozwiązywanie konfliktów w ramach gospodarującej organizacji) i government (koordynacja interesów gospodarczych w strukturach państwa). Wywód prowadzi do następujących wniosków. Po pierwsze, analizy ekonomiczne powinny w większym stopniu uwzględniać zagadnienia koordynacji w organizacyjnych ramach korporacji (governance) ze względu na szczególne właściwości i aspekty zachowań wielkich wielopodmiotowych organizacji gospodarczych oraz ze względu na społeczne następstwa funkcjonowania tego typu firm w gospodarce. Po drugie, objęcie perspektywą badawczą sfery wzajemnych oddziaływań między przedstawicielami gospodarki i państwa, czyli koordynacji interesów gospodarczych w strukturach państwa (government), uwidacznia kwestie redystrybucji funduszy i tym samym pomaga lepiej objaśnić efekty polityki gospodarczej.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Teoria „kreatywnej destrukcji” a współczesne procesy rozwojowe

Przedmiotem opracowania jest analiza roli małych przedsiębiorstw wchodzących na rynek w procesie wzrostu gospodarczego i wprowadzania innowacji. Przegląd literatury rozpoczyna się od kolejnych tez Schumpetera, poczynając od tej na temat kreatywnej destrukcji, następnie zmodyfikowanej, z uwzględnieniem roli istniejących już w danej dziedzinie przedsiębiorstw, które bronią się przed konkurencją nowo wchodzących. Na tym tle analizowane są nowsze prace na temat zróżnicowania charakteru  przedsiębiorstw wchodzących na rynek i ich roli we wprowadzaniu innowacji, a także relacja między współczesną konkurencją, wchodzeniem na rynek a innowacjami. Dane statystyczne potwierdzają, że duża część MSP w krajach post-socjalistycznych ma charakter raczej „turbulencji” (wchodzenie i szybkie opuszczenie rynku) aniżeli firm innowacyjnych. Tym niemniej, istnieją potencjalne czynniki innowacyjności tych firm i w sprzyjających warunkach (dostęp do zewnętrznego finansowania, przyjazna przedsiębiorczości regulacja i presja na innowacje ze strony działalności eksportowej) poziom innowacyjności może się podnieść.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Ukryte modele Markowa w analizie wyników testu koniunktury gospodarczej

W pracy zbadana została możliwość wykorzystania algorytmu Viterbiego do analizy sald odpowiedzi respondentów na pytania testu koniunktury w przemyśle, prowadzonego przez Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. W badaniu rozważane były pytania dotyczące oceny stanu obecnego. Do analizy wykorzystane zostały ukryte modele Markowa z warunkowymi rozkładami normalnymi. Pod uwagę brane były modele, w których łańcuchy Markowa
mają dwuelementową i trójelementową przestrzeń stanów. Uzyskane wyniki zostały skonfrontowane z pochodzącymi z różnych źródeł datowaniami punktów zwrotnych cyklu koniunkturalnego. Badane modele zostały porównane pod względem skuteczności w wychwytywaniu sygnałów o nadchodzących zmianach w koniunkturze. Przeprowadzone analizy
przemawiają za stosowaniem modeli z trzystanowymi łańcuchami Markowa. Wyniki badania sugerują ponadto, iż należy brać pod uwagę opóźnienia między odpowiedziami respondentów a zmianami klimatu koniunktury.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Governance w funkcjonowaniu administracji publicznej

W czasie ostatnich dwu dekad następowała stopniowa regionalizacja gospodarki, zjawisko to łączyło się z decentralizacją władzy publicznej. Z procesami decentralizacji powiązana była reforma samorządu terytorialnego oraz sfery finansów publicznych. Z decentralizacją łączy się zwiększenie kompetencji szczebla regionalnego i lokalnego. 
	Wraz z decentralizacją samorząd uzyskał prawa i obowiązki odnoszące się do wspierania rozwoju na danym obszarze. Kluczowe znaczenie ma podnoszenie konkurencyjności regionu. Pomocne w tych działaniach są strategie rozwoju opracowane przez samorządy poszczególnych szczebli. Zakłada się w nich między innymi rozwój przedsiębiorczości, poprawę warunków życia mieszkańców. Działalność poszczególnych szczebli władzy musi opierać się na wzajemnej współpracy zgodnie z zasadą subsydiarności. Szczebel centralny decyduje o kształtowaniu makroekonomicznych warunków rozwoju. Zasadnicze znaczenie ma kształtowanie się popytu, które z kolei warunkuje procesy inwestycyjne. Prowadzenie działalności inwestycyjnej powiązane jest z występowaniem ryzyka, którego skalę można zmniejszyć stosując odpowiednie regulacje prawne. Drugim bardzo istotnym czynnikiem decydującym o rozwoju jest stan finansów publicznych determinujących poziom inwestycji rządowych i samorządowych. Ponadto sprzedaż papierów skarbowych i pozyskiwanie środków z tego źródła jednocześnie uniemożliwia skorzystanie z tych środków przez podmioty gospodarcze. Jednocześnie znaczny deficyt budżetowy nie pozwala na obniżenie podatków obciążających przedsiębiorstwa. Zachodzące zmiany związane z modernizacją gospodarki wymuszają nową politykę w odniesieniu do rynku pracy tworząc popyt na wysoko wykwalifikowane kadry i zmniejszając zapotrzebowanie na nisko wykwalifikowanych pracowników. Wsparcie rozwoju ma również miejsce ze strony Unii Europejskiej. Na przykład Rada Ministrów przyjęła Krajowy Program Reform powiązany z realizacją strategii Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu.

Czasopismo: Prace i Materiały Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości