rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Krytyka kapitalizmu i liberalnej demokracji z perspektywy współczesnego buddyzmu. Wybrane przykłady tajskiej myśli społecznej

Artykuł omawia wybrane koncepcje tajskiej myśli buddyjskiej, krytycznej wobec liberalnej demokracji oraz kapitalistycznego porządku ekonomicznego. Przykładami tej myśli są:  koncepcja "dhamicznego socjalizmu" Buddhadasy bhikkhu, założenia "ekonomii środka" Prayudha Payutto oraz tezy na temat zrównoważonej  gospodarki i moralnych rządów Sulaka Sivaraksy. Wszyscy wymienieni autorzy bazują na doktrynalnych podstawach głównego nurtu współczesnego buddyzmu theravada w Tajlandii  oraz są uznawani za reprezentantów "buddyzmu społecznie zaangażowanego".

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Komizm, ideologia i polityka w serialu Towarzysz Detektyw

Celem artykułu była próba rozwikłania kontrowersji interpretacyjnych wokół jednej z najbardziej oryginalnych
telewizyjnych produkcji rozrywkowych ostatnich lat jaką był Towarzysz Detektyw. Produkcję tą można określić mianem
pastiszu amerykańskich kumpelskich filmów policyjnych. Jego fabuła odnosi się do realiów socjalistycznej Rumunii lat
osiemdziesiątych ubiegłego wieku i w prześmiewczy sposób opowiada o walce lokalnych milicjantów z amerykańskim
zagrożeniem. Staraliśmy się udowodnić, że serial nie tyle szydzi z realiów tamtego ustroju, co w dużej mierze stanowi
satyrę na propagandowe kino amerykańskie tamtych czasów. Choć humor w nim zawarty wydaje się prostacki i
absurdalny, to mimo, czy wręcz dzięki temu posiada dialektyczną naturę, w której kpiny uderzają zarówno w ustrój
kapitalistyczny i socjalistyczny. Ponadto staramy się rozwikłać kontrowersje związane z polityczną wymową serialu.
Naszym zdaniem jego niejednoznaczność wynika z zastosowania strategii artystycznej bardzo zbliżonej do
postmodernistycznej strategii artystycznej określanej mianem retrogardy.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Analiza krytyczna wybranych pozostałości nazizmu w systemie społeczno-politycznym i prawnym Republiki Federalnej Niemiec

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie krytycznej analizy wybranych pozostałości nazizmu w Republice Federalnej Niemiec (RFN). Pozostałości nazistowskiego
systemu przez lata były tolerowane, a nawet chronione przez aparat państwowy RFN
w niemal wszystkich dziedzinach życia. Zachodzi zatem pytanie o skuteczność przeprowadzonej
po II wojnie światowej denazyfikacji i zmiany mentalności znacznej części niemieckiego
społeczeństwa. Należy bowiem zauważyć, że z niektórymi pozostałościami
hitlerowskiego systemu Republika Federalna Niemiec pożegnała się dopiero w XXI wieku
i tym samym nie zdołała do chwili obecnej zadośćuczynić wszystkim jego ofiarom.
Autorzy ukażą również fakt, że w posttotalitarnym państwie bardzo trudno jest znaleźć
tak zwane „nieskazitelne życiorysy” biorąc pod uwagę ilość byłych członków NSDAP,
którzy przez lata sprawowali wysokie urzędy w RFN.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Twórczość Hovarda P. Lovecrafta w perspektywie psychologii transpersonalnej Stanislava Grofa

Artykuł dyskutuje o twórczości Hovarda P. Lovecrafta ujmowanej z punktu widzenia
psychologii transpersonalnej Stanislava Grofa. Umiejscowienie dzieł literackich w tej
perspektywie pozwala wskazać inspiracje leżące we wspomnieniach okołoporodowych
i transpersonalnych sferach psychiki. Lovecraft, tworzący literaturę weird fiction, dawał
w niej wyraz podświadomym doświadczeniom związanym z przeżyciami perinatalnymi,
stanowiącymi źródło jego mrocznych fascynacji i inspiracji. Teoria Grofa rzuca światło
na specyficzne elementy pisarstwa mistrza grozy, pozwalając rozpoznać w nich reminiscencje
życia płodowego. Zjawiska towarzyszące poszczególnym etapom procesu narodzin
wpłynęły na osobowość pisarza, nadając charakterystyczny rys prozie i poezji jego
autorstwa.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
O cechach życia w nowym kapitalizmie. Richard Sennett i inspiracja dla antropologii neoliberalizmu

Obowiązujące stosunki ekonomiczne zawsze związane są ze specyficznymi praktykami
kulturowymi. Te praktyki kulturowe dostarczają ram dla doświadczania status quo. Współczesny
neoliberalizm wydaje się formą kapitalizmu szczególnie przywiązaną właśnie do
praktyk kulturowych, w istocie ideologicznych, które skrywają rozmaite relacje władzy,
przymus i strukturalne zależności, także te ekonomiczne. Pozostają przy tym trudno
uchwytne. Richard Sennett tak nacechowany współczesny kapitalizm nazywa nowym
kapitalizmem. Jego analiza zmian instytucjonalnych, ale i osobistych, społecznych kosztów
dostarcza krytycznych opisów, które mogą być inspiracją dla antropologii neoliberalizmu.
Ta zaś jawi się jako konieczna w obliczu zarysowanej problematyki.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Mistyczna transformacja. Substancje psychedeliczne w leczeniu zaburzeń psychicznych

Zaburzenia psychiczne stają się plagą współczesnych społeczeństw postindustrialnych, poddanych oddziaływaniu szybko ewoluującego otoczenia cywilizacyjnego. W połowie ubiegłego wieku odkrycie potencjału LSD i psylocybiny znalazło zastosowanie na gruncie psychologii, a wśród prekursorów jego wykorzystania w psychoterapii był pracownik Uniwersytetu Harvarda, twórca interpersonalnej teorii osobowości, doktor Timothy Leary. Leary przyznawał im istotną rolę w ewolucji gatunku ludzkiego i leczeniu zaburzeń psychicznych, co potwierdzić w eksperymentach penitencjarnych, redukując znacząco skłonności przestępcze osadzonych. Kluczem do uzyskania pozytywnych efektów okazało się być intensywne doświadczenie mistyczne i wglądy dotyczące natury rzeczywistości.
Substancje psychedeliczne określa się mianem enteogenów (wywołujących doświadczenie boskości) i jako takie wyłącza ze zbioru substancji narkotycznych. Funkcjonują one w społecznościach preindustrialnych, stanowiąc narzędzie tradycyjnych uzdrowicieli. Eksperymenty z psychedelikami były równie¿ prowadzone przez czeskiego psychologa Stanislava Grofa, twórcę teorii matryc perinatalnych, stosującego LSD w terapii nerwic, uzależnień i redukcji lęku u pacjentów chorych na raka. W latach 90. Rick Strassman wykorzystywał najpotężniejszy istniejący psychedelik, DMT, wytwarzany także przez szyszynkę. Wszystkie te sesje dowodzą transformującej natury doświadczenia psychedelicznego i wyznaczają przyszłe kierunki badań w kontekście autyzmu, schizofrenii,psychopatii i tanatologii

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Politologia – między akademickością, użytkowością i medialnością

W funkcjonowaniu nauki o polityce w Polsce narasta mocne napięcie między wymogami
naukowości, praktycznego nastawienia i zaprogramowania oraz regułami medialności
w popularyzacji dorobku i analitycznych kompetencji politologów. Nasze środowisko nie
umie sobie z tym poradzić. Politologia zachowuje naukowy charakter pod tym warunkiem,
że jej funkcje poznawcze mają charakter autoteliczny, choć nie wyklucza to praktycznych
zastosowań uzyskanej wiedzy. W praktyce dominują jednak wąsko utylitarne, wulgarnopragmatyczne
wyobrażenia o pożytkach z nauki. Skutkiem ich narzucania przez polityków
i urzędników jest redukcja poznawczych ambicji politologów, doraźny horyzont
i banalizacja badań, powielanie ideologiczno-propagandowych pseudoaksjomatów, zanik
krytycznej refleksji nad głębszą treścią gry politycznej. Prezentacja dorobku i kompetencji
politologów w mediach przeważnie sprowadza się do bieżącego i jałowego komentatorstwa.
Paradoksalnie, wykorzystanie potencjału nauk politycznych zarówno przez
rządzących, jak i przez dowolne inne siły z establishmentu politycznego jest odwrotnie
proporcjonalne do potrzeb społecznych i do możliwej oferty politologów.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Kęgi przynależności Przyczynek do dziejów kosmopolityki

W ramach współczesnego kosmopolityzmu mona wyróżnić dwa główne nurty stawiające sobie rozbieżne teoretyczne cele. Pierwszy z nich można intepretowć jako apologetyczną konceptualizację późnokapitalistycznych tendencji globalizacyjnych, drugi zaś jako próbę przezwyciężenia konfliktów wynikających z oporu wobec globalnej uniformizacji rozmaitości form życia społecznego. Opozycyjność obu tych celów jest odpowiedzialna za istotne rozbieżności we współczesnych doktrynach kosmopolitycznych. W niniejszym artykule, który stanowi próbę ponownego odczytania wybranych momentów w dziejach starożytnego kosmopolityzmu, zwracam uwagę na wewnętrzne napięcia tej doktryny, które kształtowały jej rozwój w epoce starożytnej. Moim celem jest wskazanie, w jaki sposób radykalizm moralny i polityczny kosmopolityzmu cynickiego został zastąpiony na gruncie późnego stoicyzmu za pomocą umiarkowanej, gra dualistycznej koncepcji Hieroklesa, opartej na idei oikeiôsis.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Chaos, czyli nowa forma wojny światowej w erze globalizmu

Po upadku świata dwubiegunowego Stany Zjednoczone pozostały jedynym supermocarstwem
na świecie, ale inwestycje militarne nie zmniejszyły się, a liczba wojen, w których
były zaangażowane bezpośrednio lub pośrednio, zamiast zmniejszać się z roku na rok
wzrastała. O ile w czasach zimnej wojny konflikty można było tłumaczyć walką ideologiczną
i przeciwstawnym programem społecznym przeciwników, nie było już poniekąd powodu
do wojen na obszarach, gdzie obowiązywały wszędzie reguły społeczeństwa rynkowego.
Zmusza to badacza do ponownego odkrycia kategorii imperializmu, żeby tłumaczyć przyczyny
obecnych wojen, akurat w chwili, kiedy stale zmniejszają się stopy zysku przedsiębiorstw
kapitalistycznych i wzrastają możliwości kompleksu militarno-przemysłowego.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Pingwin czy orzeł? Społeczny charakter wiedzy na przykładzie kalifornijskiej Doliny Krzemowej

Artykuł jest próbą usystematyzowania i dodania pewnych wątków do dyskusji o sukcesie
gospodarczym kalifornijskiej Doliny Krzemowej. W opracowaniu postawiona została
teza mówiąca, że źródła owego sukcesu tkwią w skutecznym przezwycięzeniu trzech
dobrze znanych w ekonomii problemów: dylematu innowatora, paradoksu Arrowa oraz
kosztów transakcji. Jednoczeoenie używając koncepcji klastrów oraz konkretnego przykładu Doliny Krzemowej artykuł próbuje wykazać ograniczenia koncepcji gospodarki
opartej na wiedzy.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Śmiech – skąd pochodzi, czym jest i czemu służy?

Śmiech jako rodzaj ekspresji i komunikacji wyewoluował dużo wcześniej niż mowa,
będąc sygnałem współpracy i współdziałania. Pod tym względem spełnia bardziej podstawową funkcję niż uśmiech. Głównym celem niniejszej pracy jest próba udzielenia odpowiedzi na pytania: skąd  śmiech pochodzi, czym jest i czemu służy oraz rozwiązania
problematyki jego wielofunkcyjności. W ramach podjętej analizy została przeanalizowana
współczesna literatura dotycząca tytułowej problematyki i kolejno nakreślona filologii
ontogeneza śmiechu u zwierząt oraz ludzi jako zachowania wrodzonego. Następnie
przedstawiono jego „produkcję” (także tego, który powstaje podczas łaskotek) oraz ekspresję
i indukcję z wątkami patologicznymi. Ostatnia część artykułu traktuje o społecznych
funkcjach śmiechu, zwłaszcza jego wpływie na dobrostan funkcjonalny. W zakończeniu
opisano dalszy kierunek potrzebnych weryfikacji naukowych a także wyzwań,
jakie stoją przed psychologią pozytywną.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Zjawisko niedoboru kobiet w Azji – zarys problemu na przykładzie Chin i Indii

Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie budzącego coraz większe zaniepokojenie demografów i decydentów zjawiska niedoboru kobiet w populacjach wielu państw Azji, ze szczególnym uwzględnieniem przodujących w eskalacji tego zjawiska Chin i Indii. Tezą prezentowanego wywodu jest stwierdzenie, że omawiane zjawisko będzie mieć w przyszłości bardzo negatywne konsekwencje społeczne, ekonomiczne i polityczne dla obu państw, które mimo wieloletnich starań nie chcą, nie potrafią lub nie są już w stanie odwrócić negatywnych trendów demograficznych. W artykule omówiono kolejno: specyfikę i skalę zjawiska, jego usytuowanie przestrzenne, bezpośrednie – fizyczne i pośrednie – kulturowe, religijne i obyczajowe przyczyny negatywnego trendu, ale także podejmowane próby przeciwdziałania niekorzystnym tendencjom oraz ich obecne i potencjalne skutki.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Profesorowi Jackowi Tittenbrunowi (1952–2018) in memoriam

12 kwietnia 2018 roku, dwa dni przez swoimi sześćdziesiątymi szóstymi urodzinami, zmarł Profesor Jacek Tittenbrun,
wybitny socjolog gospodarki związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członek rady naukowej
„Studiów Krytycznych”, promotor wielu prac magisterskich i doktorskich oraz nauczyciel wielu pokoleń socjologów i
socjolożek. Niezwykle pracowity, dociekliwy i polemiczny badacz, którego cały dorobek naukowy i postawa życiowa
przepełnione były myśleniem krytycznym.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Klasa średnia: mit czy byt?

Celem tekstu jest analiza tzw. klasy średniej. Artykuł 
składa się 
z czterech części. Rozpoczyna się 
on od podkreślenia, że „klasa średnia” to kategoria – by posłużyć 
się 
określeniem Leona 
Petrażyckiego – „skacząca” (pozbawiona ściśle określonego desygnatu), najczęściej luźno 
powiązana z dochodem gospodarstwa domowego. W kolejnej części porównuje się 
teorie klasowe z 
teoriami uwarstwienia, zwracając uwagę 
na częste ich mylenie. Następnie omawia się 
specyfikę 
uwarstwienia (hierarchii społecznej) i klasowości (struktury społecznej). Ostatni rozdział 
skupia się 
na – często błędnych – reprezentacjach koncepcji klasowej Williama Lloyda Warnera, 
dokonywanych przez czołowych polskich socjologów.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Pokolenie wypalonych, pokolenie straconych, czyli obraz społeczno-obyczajowy młodego pokolenia Irańczyków na przestrzeni lat 1997-2014

Niniejsze opracowanie dotyka zjawiska „wypalonego pokolenia” w Iranie, które na skutek powrotu na drogę wartości islamskich po 2005 za czasów prezydentury Mahmuda Ahmadineżada utraciło nadzieje na prodemokratyczne zmiany w codziennym życiu obywateli, rozluźnienie kajdan reżimu kościoła, poprawę sytuacji ekonomiczno-gospodarczej w kraju i wyprowadzenie Iranu ze strefy izolacji na arenie międzynarodowej w odróżnieniu od pełnych perspektyw lat rządów Rafsandżaniego i Chatamiego.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Kobieta w reklamie

Obecnie w dużej części przekazów reklamowych występują kobiety, dlatego też w pracy
przyjrzano się w jaki sposób ukazywana jest kobiecość w reklamie. W tekoecie zostały
ukazane stereotypowe role kobiety tradycyjnej i kobiety nowoczesnej. Jak wynika z analizy
literatury sposób stereotypizacji kobiet zależy od tego, do kogo kierowany jest dany
komunikat reklamowy. W niniejszej pracy wykazano w jaki sposób instrumentalizowana
jest kobiecość w reklamie internetowej. Celem rozważań jest także określenie cechy
poszczególnych typów wizerunku kobiet w reklamie. W odniesieniu zostało przeprowadzone
badanie jakościowe polegające na analizie treści przekazów reklamowych
umieszczonych na stronach ogólnoinformacyjnych, a także na portalach skierowanych
kolejno do kobiet i mężczyzn. Wśród nich szczególną uwagę warto zwrócić na ustalenie,
w myśl którego współcześnie mamy do czynienia ze znacznym rozróżnieniem reklam
w zależności od grupy docelowej. Wynika z tego, że w reklamach skierowanych do kobiet
uwypuklane są zupełnie inne aspekty kobiecooeci, niż w reklamach przeznaczonych do
mężczyzn, w związku z odmiennym postrzeganiem kobiecości przez te grupy docelowe.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Granice rasy. Między nowym rasizmem a płynną rasologią

We współczesnych dyskusjach na temat rasizmu mamy do czynienia z dwoma – rozumianymi często jako rywalizujące ze sobą – ujęciami: pierwsze to rasizm kulturowy, drugie to marksistowska problematyzacja rasizmu jako rezultatu sprzeczności o charakterze ekonomiczno-politycznym.  Zgodnie z tym pierwszym (jego najnowsze konceptualizacje – nawiązujące do antyesencjalistycznych koncepcji kultury i tożsamości rozwijanych przez licznych autorów w ramach sporu o wielokulturowość w latach 90-tych ubiegłego wieku – znajdziemy w pracach Asha Amina czy Simona Weavera, ale też Zygmunta Baumana, np. w jego Life in Fragments [Bauman 1993] czy Płynnym życiu [Bauman 2007]) rasa to kategoria konstruowana w ramach złożonych procesów natury polityczno-historyczno-kulturowych. Perspektywa marksistowska w znacznym stopniu rozwijana jest w ramach krytyki tej pierwszej orientacji (chodzi tu w głównej mierze o koncepcję Edny Bonacich, Erica Hobsbawma czy Jamesa Blauta). W jej myśl, wszelkie „dyskursywne strategie urasowienia”, o których mówi teoria rasizmu kulturowego (prowadzące do arbitralnej produkcji „kozłów ofiarnych”) stanowią odzwierciedlenie, a ściślej – fasadę – mechanizmów działających w bazie, w sferze produkcji: wyzysku robotników w wyniku kapitalistycznego parcia do minimalizacji kosztów pracy, możliwemu dzięki istnieniu „rezerwowej armii kapitału” (wieś podczas rewolucji przemysłowej opisywanej przez Marksa czy tania siła robocza w koloniach, w państwach peryferyjnych oraz w obrębie postnarodowych społeczeństw obywatelsko-imigranckich [Europa Zachodnia] w analizach marksistów, post- i neomarksistów 20-wiecznych i współczesnych). Główne pytanie, które zostanie zadane w niniejszym artykule dotyczy możliwości zaproponowania ujęcie łączącego, syntetyzującego ze sobą te dwa powyższe, gdzie rasizm będzie definiowany jako wspólny motyw przewijający się w licznych rasistowskich zjawiskach – konkretnych, historycznych narracjach i praktykach. Konieczne jest odwołanie się do konceptualizacji unikającej zarówno „upłynnienia” problemu rasizmu, sprowadzenia go do zbioru niestabilnych napięć między pozycjami społeczno-dyskursywnymi, typowego dla ujęć (post) modernistycznych, jak i instrumentalizacji różnic etnicznych i kulturowych w poszukiwaniu „podmiotu emancypacji”, możliwości eliminacji ekonomicznego wyzysku oraz dróg do postkolonialnego „narodowego wyzwolenia”. Strategia ta może okazać się owocnym zabiegiem zmierzającym do rozpoczęcia właściwej, wolnej z jednej strony od uproszczeń, a z drugiej od tworzenia zbyt pospiesznych analogii, refleksji nad współczesnymi tendencjami rasistowskimi.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Realizm polityczny Carla von Clausewitza a sprawa polska

Celem artykułu jest prezentacja i krytyczne omówienie poglłdów generała Carla von
Clausewitza, na temat polskiej niepodległości oraz samych Polaków. W tym celu została
wykorzystana dostępna literatura żródłowa w postaci jego głównej pracy, którą jest traktat
O wojnie oraz szeregu nieznanych szerzej pism wojskowych, politycznych i historycznych.
Wykorzystane zostały również wybrane fragmenty korespondencji oraz opinie
uznanych autorów z literatury przedmiotu. Konkluzją jest stwierdzenie, że negatywna
opinia Clausewitza na temat polskiej niepodległości wynika z konkretno-historycznej
analizy podyktowanej wiernością autora pruskiej racji stanu.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Nowa gospodarka ery informacji

Rewolucyjny rozwój internetu znacząco wpłynął nie tylko na społeczeństwo i kulturę,
ale także na gospodarkę. Największe sieciowe korporacje nie pozostały bierne wobec pojawiających
się zmian i zaczęły doskonale wykorzystywać ludzkie przywiązanie do sieci.
Komercyjny pęd doprowadził wręcz do uprzedmiotowienia człowieka i mierzenia jego
wartości w kategoriach ekonomicznych. Kapitalizm odbił swe piętno na funkcjonowaniu
sieci, ale sieć, rządząca się swoimi prawami, także zaczęła wpływać na formę tego systemu
i ją uaktualniać. Staliśmy się świadkami ewolucji kapitalistycznego rynku i dezaktualizacji
niektórych pojęć.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia
Co lub kogo falsyfikuje Popper? Problem ścisłej wiedzy politologicznej

Wartość poznawcza współczesnej politologii jest wynikiem utrwalonego konsensusu,
który w znaczącym stopniu ignoruje metodologiczny spór pomiędzy naturalizmem
i antynaturalizmem, zakładając że ścisłość wiedzy politologicznej jest mniej istotna od
jej postulowanej użyteczności. Tekst podejmuje próbę wskazania perspektywy epistemologicznej,
będącej odpowiedzią na formalne usunięcie wiedzy o faktach społecznych z zasobów
teorii nauki przez Karla R. Poppera. Chodzi zatem o perspektywy znalezienia odpowiedzi
na ile synteza wiedzy społecznej i przyrodoznawstwa może zdjąć z politologii
inwektywę pseudonauki, do czego w dużym stopniu przyczynili się jej współcześni prominenci,
ograniczając poznanie do kwantyfikacji typowych zachowań społecznych,
a wiedzę o tym uznając za niepodważalną na gruncie metodologii.

Czasopismo: Studia Krytyczne/ Critical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, psychologia