rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pancerne preludium. Udział francuskiej broni pancernej w offensive pour la Pologne (9–14 września 1939 r.) Wstęp do zagadnienia

Akcja, którą wiosną–latem 1939 r. francuski Sztab Generalny zaplanował w razie podjęcia przez III Rzeszę ataku na Polskę, miała mieć w założeniu relatywnie ograniczony zasięg. Do jej realizacji przeznaczono spore siły – w tym także pancerne. Po przystąpieniu Francji do wojny 3 września wydane zostały rozkazy podjęcia działań.
Francuskie czołgi pierwsze akcje przeciw Niemcom podjęły 8 września, właściwą offensive pour la Pologne rozpoczynając rankiem dnia następnego. Dobrze przygotowana obrona przeciwnika oraz decyzja, by własne siły pancerne wykorzystywać w wielkim rozproszeniu, wyłącznie dla celów taktycznych, uniemożliwiły efektywne ich wyzyskanie. Szybkim postępom działań nie sprzyjało też narastające we francuskich dowództwach przekonanie, że III Rzesza sposobi się do kontrataku na wysunięte przed linie własnych fortyfikacji francuskie jednostki.
Ostatecznie offensive pour la Pologne zahamowana została serią rozkazów z 13 i 14 września 1939 r. Wzięło w niej udział łącznie około 250 francuskich czołgów. Zebrane w czasie walk doświadczenia poddano drobiazgowym analizom, w znacznej mierze identyfikując najistotniejsze z napotkanych problemów. Usunięcie konstatowanych mankamentów okazało się jednak niełatwe. Z dużą ich częścią Francuzi nie zdołali się uporać do czasu uderzenia Rzeszy 10 maja 1940 r.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Ogólnokrajowe rekwizycje koni w czasie wojny z Rosją bolszewicką 1919–1920

Rekwizycje koni na rzecz wojska w latach 1919–1920 były niezwykle ważne ze względu na dominację w Wojsku Polskim tamtego okresu trakcji konnej. Stanowiły część powstałego po odzyskaniu niepodległości systemu świadczeń wojennych, który odegrał istotną rolę w czasie wojny z Rosją bolszewicką. Dawał podstawy prawne do przeprowadzania rekwizycji na rzecz wojska, poprzez które można było starać się o uzupełnianie deficytów armii w zakresie zaprowiantowania i wyposażenia oddziałów wojskowych, przede wszystkim walczących na froncie wschodnim. Dla odrodzonego państwa priorytetowe było działanie w ramach prawa, dlatego też wprowadzono zasadę odpłatności za świadczenia oraz dwuinstancyjną procedurę odwoławczą. Pobór koni w 1919 r. nie przyniósł spodziewanych efektów ze względu na brak doświadczenia organizacyjnego w stosowaniu nowego prawa oraz luki prawne, które należało usunąć. Ich występowanie miało duże znaczenie dla praktyki rekwizycyjnej. Pobór w roku następnym odbywał się w zupełnie innych warunkach. Bezpośrednie zagrożenie państwa spowodowało maksymalną mobilizację ze strony społeczeństwa i ofiarność na rzecz wojska. Zgromadzone przez rok doświadczenie w zakresie stosowania procedury rekwizycyjnej oraz wnioski wyciągnięte z fiaska ubiegłorocznej akcji stworzyły warunki dla sprawniejszego przeprowadzenia poboru. Nie dało się jednak uniknąć różnych nadużyć, którym rzeczywistość wojenna zawsze sprzyja.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Artykuł recenzyjny monografii naukowej Aleksandra S. Puczenkowa pt. Первый год Добровольческой армии. От возникновения „Алексеевской организации” до образования Вооруженных Сил на Юге России (ноябрь 1917 – декабрь 1918 года)

Artykuł recenzyjny publikacji autorstwa Aleksandra Siergiejewicza Puczenkowa z Instytutu Historii Państwowego Uniwersytetu w Sankt-Petersburgu pt. "Pierwszy rok Armii Ochotniczej. Od pojawienia się „Organizacji Aleksiejewa” do powstania Sił Zbrojnych na Południu Rosji. Listopad 1917 – grudzień 1918 r.", wydanej w 2021 roku.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
„Gdy jeden uśmiech wywołuje tyle radości, warto zadbać o niego z Colgate”. Leksykalny obraz zębów i uśmiechu w opisach reklamowych pasty Colgate

W artykule przedstawiony został leksykalny obraz zębów oraz uśmiechu na podstawie opisów marketingowych past do zębów firmy Colgate. W zebranym materiale badawczym scharakteryzowano określenia dotyczące zębów i uśmiechu, a także dokonano analizy poszczególnych wyrażeń związanych z omawianymi leksemami. Zwrócono też uwagę na konkretne chwyty marketingowe oraz różnorodne stylistycznie opisy produktu. Podsumowując, zaakcentowano, że producenci past do zębów skupiają się na zareklamowaniu prozdrowotnych funkcji towaru, przekonują o skuteczności i szybkim działaniu produktu.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wykorzystanie fenomenu anty-body shaming do (re)interpretacji obrazu ciała na Instagramie

Zamiarem autorki jest opisanie zidentyfikowanej potrzeby reinterpretacji obrazu ciała na Instagramie oraz wyjaśnienie fenomenu anty-body shaming poprzez analizę zawartości wybranej hasztagosfery i wybranego profilu instagramowego (The Birds Papaya). Obserwacja uczestnicząca pozwoliła sformułować pytanie badawcze: „Jak wykorzystać zjawisko anty-body shaming do reinterpretacji obrazu ciała na Instagramie?”. W toku badań ujawniono, że poprzez oferowanie różnorodnych treści i autentyczny przekaz dotyczący życia osobistego, edukowanie i podnoszenie świadomości anty-body shaming ma szansę zreinterpretować obraz ciała w przestrzeni cyfrowej. Celem artykułu jest także zainicjowanie dyskusji na ten temat.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Dekoracje malarskie w drewnianych kościołach województwa śląskiego. Przyczynek do badań

Kościoły drewniane występujące na obszarze województwa śląskiego przynależą do różnych ośrodków kulturowych. Zasadniczo podlegają dwóm typom budownictwa drewnianego – małopolskiemu (pn. i pd.-wsch. część województwa) i śląskiemu (pozostałe tereny). Zróżnicowane są ich wyposażenie i wystrój, zazwyczaj podlegające trendom i modom stylistycznym panującym w danym okresie oraz uwarunkowaniom historycznym. Artykuł jest próbą przedstawienia w skrótowej formie zachowanych, jak również odkrytych ostatnio dekoracji malarskich znajdujących się w drewnianych świątyniach województwa śląskiego. Jako przyczynek do dalszych, pogłębionych badań ma on charakter szkicu. Autorka podejmuje próbę uwzględnienia wszystkich malowideł o charakterze artystycznym na omawianym terenie. Przedstawiono zespoły malarskie znajdujące się w 35 świątyniach. W części z kościołów występują malowidła z różnych epok historycznych, jak na przykład w Starej Wsi i w Ćwiklicach, gdzie odnaleźć można cztery i pięć warstw historycznych malowideł. Spośród omawianych polichromii należy wyróżnić te dotychczas nieznane, odsłonięte w ostatnich kilkunastu latach, a znajdujące się w świątyniach drewnianych w Łaziskach, Żernicy, Sierakowicach oraz w Starej Wsi.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Wampiry, zmory i upiory w służbie propagowania wiedzy o regionie? Możliwości rozwoju regionalnej edukacji muzealnej na przykładzie praktyk dydaktycznych Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

Głównym celem artykułu jest prezentacja wybranych metod edukacyjnych stosowanych przez Dział Edukacji Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu jako przykładu dobrych praktyk, które można wykorzystać w innych placówkach w ramach benchmarkingu. Przedstawiona analiza dąży do wykazania możliwości wykorzystania działań edukacyjnych w muzeach w celu zmiany ich modelu na bardziej partycypacyjny poprzez wychowywanie nowych odbiorców muzealnych. Tekst prezentuje cele i metody edukacji muzealnej w oparciu o opisy konkretnych lekcji muzealnych przeprowadzanych w przestrzeni stałej wystawy etnograficznej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Zaprezentowane lekcje są przykładami edukacji regionalnej skutecznie przeprowadzanej za pomocą gier i zabaw oraz z wykorzystaniem metody Marii Montessori.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Nażywość czy nowa nażywość. Obecność a niecielesność we współczesnym teatrze

W artykule podsumowuję sposoby definiowania teatru oraz mediów. Pokazuję różnorodność w definiowaniu i wyznaczaniu granic teatru. Omawiam skrótowo rozwój mediów i nowych technologii. Łączę skutki rozwoju mediów wraz ze zmianami w teatrze. Udowadniam, że nażywość ciała aktora i widza nie są koniecznymi warunkami do powstania spektaklu.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Cyberuwodziciele z Facebooka. O mechanizmach kreowania atrakcyjności fizycznej w perspektywie stereotypów płci

Najpopularniejszy obecnie portal społecznościowy – Facebook – jest przestrzenią, w której funkcjonuje szereg grup tematycznych. Jedną z nich tworzą osoby rozwiedzione lub pozostające w separacji, traktując społeczność jako rodzaj grupy wsparcia. W weekendy członkowie społeczności mogą prezentować swoje podobizny w celu zwrócenia na siebie uwagi, nawiązania znajomości, zainicjowania relacji romantycznej itp. Przedmiotem badań stały się komunikaty wizualne opublikowane przez społeczność, a ich celem ustalenie, jakie są strategie autoprezentacji kobiet i mężczyzn, na ile stereotypy płci mają odzwierciedlenie w kompozycji publikowanych (auto)portretów, jakie skojarzenia budzą wizerunki kobiet i mężczyzn, wreszcie – jaki jest stosunek członkiń i członków społeczności do selfie, konwencji typowej dla użytkowników social mediów. Badania zrealizowano z wykorzystaniem analizy semiotycznej, co pozwoliło na sformułowanie adekwatnych wniosków. Do najistotniejszych należy zaliczyć obecność stereotypów płci w procesie konstruowania atrakcyjności fizycznej rozwodników i rozwódek, mimo że członkowie społeczności reprezentują różne generacje,grupy zawodowe, klasy społeczne itd.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ciało i umysł w kinie: immersja, doświadczenie emocji i interakcji społecznych podczas seansu w kinie

Jak widz odbiera film? Dlaczego niektóre filmy stanowią dla widza bardziej satysfakcjonujące doświadczenie niż inne? – to pytania interesujące zarówno filmoznawców, psychologów, jak i socjologów. W niniejszym artykule zaprezentowany został krótki przegląd badań odbioru filmu, ze szczególnym uwzględnieniem immersji oraz doświadczanych przez widza w trakcie pokazu emocji i interakcji społecznych ze wskazaniem ich cielesnych aspektów. Rozważania teoretyczne zostały zilustrowane badaniami porównawczymi odbioru przez widzów (N=325) siedmiu filmów mających swoje premiery kinowe w 2019 roku. Potwierdzono zależność pomiędzy zanurzeniem oraz doświadczeniem emocji i interakcji społecznych a satysfakcją z oglądania filmu. Ponadto wykazano różnice w recepcji poszczególnych dzieł.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Motyw podróży i drogi jako elementy śląskiego folkloru narracyjnego na przykładzie podań ludowych z terenu Siemianowic Śląskich

Artykuł prezentuje refleksję na temat kontekstów podróży i drogi występujących w śląskim folklorze narracyjnym. Problem został omówiony w oparciu o podania ludowe z terytorium Siemianowic Śląskich. Autor przedstawił specyfikę śląskiego folkloru, na podstawie której omówił występowanie wątku podróży i drogi w powiązaniu z wymiarami: symbolicznym, komunikacyjnym, pielgrzymkowym, demonologicznym, zbójeckim oraz granicznym. Zgodnie z tezą przyjętą w pracy, obraz podróży i drogi w siemianowickich podaniach ludowych ulegał stopniowym przemianom, związanym z rozwojem industrialnym i urbanizacją terenów Siemianowic Śląskich. Aktualizacja treści śląskiego folkloru zaprezentowana została jako proces społeczno-kulturowy, którego oddziaływanie widoczne jest również we współczesności.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Język ubioru w kongijskim ruchu SAPE i jak można go rozumieć

Celem artykułu jest wskazanie historycznych, kulturowych, ideowych i psychospołecznych podstaw Ruchu SAPE (Société des Ambianceurs et des Personnes Élegantés), jednego z najbardziej charakterystycznych i trwałych fenomenów występujących w Kongu-Brazzaville i w Demokratycznej Republice Konga. Sapeurs manifestują swój światopogląd, pragnienia i potrzeby poprzez ubiór i praktyki z nim związane. Mają one charakter rytualny, wspólnotowy, kompensacyjny i eskapistyczny. Język ubioru w SAPE jest specyficznym, w dużej mierze ikonicznym, systemem komunikacyjnym. Staje się on względnie zrozumiały tylko w kontekście realiów historycznych, społecznych i politycznych obu państw, przy zastosowaniu klucza semiotycznego odnoszącego się do języka mody.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Media ucieleśnione. (Nowe) konteksty badawcze w relacjach media – ciało

Celem artykułu jest ukazanie złożonych związków ciała człowieka i nowych technologii (nowych mediów) w odniesieniu do konceptu: „media ucieleśnione”. Termin ten pozwala na objęcie całościową, ale i syntetyczną refleksją pięciu kluczowych związków-kontekstów: (1) przekazów audiowizualnych, które reprezentują wybrane gatunki, formaty medialne i dyskursy o tematyce ciała; (2) typologii mediów powiązanych z ludzką sensorycznością; (3) biomediów oraz procesów cyborgizacji człowieka; (4) wpływu mediów na imaginaria społeczne dotyczące samej cielesności, oraz (5) inkorporacji mediów do ciała społecznego. Zagadnienia te są rozpatrywane w odniesieniu do kluczowych współczesnych koncepcji dotyczących cielesności, które reprezentują takie (sub)dyscypliny jak: filmoznawstwo, medioznawstwo, (stosowana) psychologia kliniczna / psychoterapia, cyberpsychologia, filozofia (głównie estetyka oraz fenomenologia percepcji / fenomenologia egzystencjalna) oraz nauki o sztuce.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Cielesność – uwarunkowania dyskursywne

Artykuł analizuje cielesność w kontekście założeń teorii dyskursu Michela Foucaulta oraz z wykorzystaniem metod badania dyskursu zaczerpniętych z koncepcji Ernesta Laclau i Chantal Mouffe. Przyjmuje się zatem, że dyskurs rozumiany jest jako warunki sensownej artykulacji, semantyczna strukturyzacja świata społecznego. Specyfika dyskursu cielesności interpretowana jest w związku z kategorią punktów zapikowania. Dyskurs cielesności opiera się mianowicie na semantykach, które stanowią punkty zapikowania dla wielu konstytutywnych dla modernizmu dyskursów. Tym samym dyskurs cielesności stabilizuje nadrzędny (hegemoniczny) dyskurs modernizmu. W kontekście powyższych założeń przedmiotem analizy jest tekst opublikowany na portalu Gazeta.pl oraz komentarze internatów umieszczone pod tym tekstem.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Branni z Sibicy koło Cieszyna – dzieje rodu chłopskiego od XVIII do początku XX wieku

Artykuł przedstawia losy chłopskiego rodu Brannych, osiadłego w Sibicy koło Cieszyna (obecnie w granicach Czeskiego Cieszyna), od XVII do początku XX wieku. Branni zaliczali się do grona „siedlaków”, czyli bogatych chłopów. Do ważniejszych przedstawicieli rodu należeli Jan (1841–1917), wójt Sibicy, polski działacz narodowy i społeczny, jego synowie Rudolf (1879–1968), ekonom w Styrii, później dzierżawca folwarków w Kostkowicach i Simoradzu, i Alojzy (1883–1941), polski działacz narodowy, wójt Sibicy i Żukowa Górnego, oraz wnukowie Rudolf (1910–1964), notariusz i działacz społeczny, i Ernest (1898–1937), komendant straży pożarnej w Sibicy.
Artykuł dostarcza materiału do badań nad elitami chłopskimi na Śląsku Cieszyńskim, imiennictwem chłopów i ich polityką małżeńską. Może być wykorzystany do monografii wsi Sibica.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Źródła archiwalne do poznania wyposażenia gospodarstwa chłopskiego na Górnym Śląsku w XIX wieku

Odtworzenie dziewiętnastowiecznego wyposażenia gospodarstwa chłopskiego na Górnym Śląsku jest możliwe w oparciu o wywiady etnograficzne. Jednak ta metoda ma pewne ograniczenia, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, gdy coraz trudniej odnaleźć informatorów je pamiętających. Rozwiązaniem tego problemu jest oparcie badań o źródła pisane, zwłaszcza archiwalne. W niniejszym artykule omówione zostały przydatność oraz zawartość dokumentów wytwarzanych w ramach funkcjonowania sądów na ziemi lublinieckiej i pszczyńskiej. Umowy kupna-sprzedaży zawierają informacje o wartości gospodarstwa i przynależnych do niego narzędziach gospodarskich oraz zwierzętach. Testamenty dostarczają wiedzy o rozmieszczeniu budynków w zagrodzie i izb w chałupie oraz wymieniają wartościowe przedmioty przekazywane spadkobiercom. Inwentarze pośmiertne wymieniają wszystkie aktywa i pasywa spadku, w tym w szczegółowy sposób wymieniają wszystkie przedmioty znajdujące się w gospodarstwie chłopskim wraz z ich wartością. Na podstawie tych źródeł można dokonać udanej rekonstrukcji wyposażenia gospodarstwa chłopskiego, co ma szczególne znaczenie, gdy inne źródła zawodzą w tym względzie.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Kościół ewangelicki z Bytomia-Bobrka. Wybrane problemy konserwatorskie w obiekcie o charakterze tymczasowym wykonanym z materiałów nietrwałych i nietypowych

W artykule przedstawiono wybrane problemy konserwatorskie napotkane podczas przenoszenia i rekonstrukcji częściowo spalonego drewnianego kościoła ewangelicko-augsburskiego z Bytomia-Bobrka, o konstrukcji szkieletowej z elementami z drewna klejonego, wzniesionego w roku 1932. Prace konserwatorskie i budowlane przy posadowieniu kościoła na terenie Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” trwały od listopada 2016 roku i zostały zakończone 13 września 2017 roku wraz z uroczystą rekonsekracją kościoła.
Kościół z Bytomia-Bobrka należy do grupy obiektów drewnianych prefabrykowanych o charakterze tymczasowym, wznoszonych na obszarze Górnego Śląska w okresie międzywojennym XX wieku. Producentem kościoła była firma „Christoph und Unmack” AG Niesky (O.-L) .
W czasie prac konserwatorskich pojawiła się konieczność rozwiązania szeregu problemów wynikających z:
 - nietypowej konstrukcji dźwigarów z drewna klejonego jako głównych elementów nośnych i stabilizujących obiekt;
- użycia nietrwałych materiałów budowlanych w postaci zarówno niskiej jakości drewna, jak i materiałów izolacyjnych, pokryciowych, instalatorskich i dekoratorskich;
- tymczasowego i z założenia taniego charakteru obiektu, co było powodem zastosowania w kościele z Bytomia-Bobrka maksymalnie uproszczonych, a więc najłatwiejszych rozwiązań konstrukcyjnych i połączeń ciesielskich.	
Dodatkowymi utrudnieniami w czasie prac były:
- wadliwie wykonana inwentaryzacja, demontaż i zabezpieczenie obiektu podczas translokacji i przechowywania materiału rozbiórkowego;
- brak jednoznacznych wymagań prawnych co do zakresu ochrony przeciwpożarowej obiektów drewnianych i znajomości właściwości zalecanych preparatów konserwujących i ochronnych;
- konieczność dostosowania obiektu do nowych funkcji zgodnie ze współczesnymi wymaganiami Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane;
- aktualna opinia miejscowej społeczności na temat wartości oryginalnego wystroju kościoła pochodzącego z okresu, kiedy jego użytkownikiem była w większości społeczność ewangelicka narodowości niemieckiej.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne, sztuka
Dyscypliny: nauki o sztuce, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Artystyczne przygody ciała. Uwag kilka o napięciach między wizualnością a doświadczeniem ciała zmediatyzowanego

Problem ciała i cielesności sztuka eksplorowała na różne sposoby. W efekcie ciało podlegało w praktyce artystycznej – jako przedmiot odmiennych narracji, celów, polityk, pole ingerencji, obiekt artystycznej fetyszyzacji, seksualizacji czy deseksualizacji – nieustannym reinterpretacjom. Niniejszy tekst omawia wybrane aspekty obecności i doświadczenia ciała w sztukach wizualnych, odwołując się do realizacji i przedsięwzięć artystycznych o radykalnie odmiennej „naturze”, a co za tym idzie – ontologii dzieła. Zasadnicze pole prowadzonej refleksji wyznacza przejście od reprezentacji ciała (medialne obrazy ciała nieobecnego) do prezentacji, obecności ciała realnego jako tworzywa i medium ekspresji. W tym kontekście przedstawiono nie tylko konsekwencje związane z artystyczną mediatyzacją i performatyzacją ciała i cielesności, ale także napięcia między widzeniem (wizualnością) a doświadczeniem ciała zmediatyzowanego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o kulturze i religii
Z mitologii nauki. Narracje spiskowe związane z genealogią genetyczną

Genealogia genetyczna jest dziś dziedziną znacząco eksploatowaną w narracjach spiskowych. Jej wyniki są włączane do narracji chrześcijańskiej, występującej zdecydowanie przeciw tej religii, za wrogów przyjmującej Niemców lub inne narody/grupy etniczne, czynią to zaś w formie umiarkowanej lub też radykalnej, łącząc się z innymi dociekaniami paranaukowymi i narracjami spiskowymi lub analizując tę kwestię odrębnie.
Wobec braku źródeł dotyczących odległej przeszłości i pytań, na które historia czy archeologia nie może odpowiedzieć, potrzebujący odpowiedzi sięgają właśnie po badania genetyków, tworząc mniej lub bardziej odmienne od oficjalnych narracje. Doniesienia paranaukowe i teorie spiskowe z nimi związane zyskały znaczącą popularność. Świadczy to z jednej strony o potrzebie jednoznacznych odpowiedzi na temat przeszłości, w tym wypadku wręcz potrzebie stworzenia mitu narodu polskiego – o jego wielkich prapoczątkach, jak i zdradza tendencje unaoczniające się wraz z rozwojem społeczeństwa informacyjnego.
Celem artykułu jest analiza wybranych wątków spiskowych inspirowanych badaniami genomu ludzkości, a także prezentacja wybranych interpretacji wykorzystujących te wyniki w dociekaniach paranaukowych oraz dalszego ich funkcjonowania w ramach folkloru.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii