rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
W stronę origines de la Pologne contemporaine – poszukiwania metodologiczne Stefana Kieniewicza w latach 1946–1948

Przedmiotem artykułu jest refleksja metodologiczna Stefana Kieniewicza, jednego z najwybitniejszych badaczy porozbiorowych dziejów Polski i współtwórcy ich marksistowskiej interpretacji. Rozważania ograniczają się do lat 1946–1948, w których refleksję taką można było podejmować ze względną swobodą. W artykule ukazano dokonaną przez Kieniewicza konfrontację założeń tradycyjnego modelu historii (opartego na indywidualistycznym historyzmie) z tendencjami modernizacyjnymi inspirowanymi przez nauki socjologiczne i marksizm, a także wpływ tych poszukiwań na wizję „historii integralnej” i program historii społecznej Polski porozbiorowej.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Miejsce hipotezy podboju w milenijnym kanonie powstania państwa polskiego

W intencji komunistycznych władz PRL rocznicowe obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego w latach 1960–1966 miały zneutralizować kościelne obchody Milenium Chrztu Polski, zapowiedziane w 1957 r. na rok 1966 przez kardynała Stefana Wyszyńskiego. Kwestią fundamentalną w toczącej się walce ideologicznej z Kościołem była ocena historycznej roli chrześcijaństwa i organizacji kościelnej w formowaniu się polskiej państwowości. Ugruntowany wówczas oficjalny kanon interpretacyjny wyznaczony został przez przeciwstawienie „samorodnych”, ewolucyjnych narodzin państwa polskiego, narodzinom gwałtownym, będącym wynikiem obcego najazdu i podboju. I właśnie spoglądając przez pryzmat tego ostatniego wariantu, autor wyodrębnia i poddaje analizie poszczególne elementy milenijnego kanonu. W centrum jego uwagi znajduje się zdominowana przez marksizm historiografia krajowa, jest jednak również miejsce dla historiografii emigracyjnej.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Polska międzywojenna w pracach Franciszka Ryszki z lat 1950–1996

Artykuł ma na celu prześledzenie zmieniających się sądów i opinii Franciszka Ryszki o Polsce międzywojennej w okresie całej jego kariery naukowej. Punktem wyjścia były teksty powstałe w okresie stalinizacji polskiej historiografii, opierając się na „czarnej legendzie” Polski międzywojennej. Z upływem czasu i wraz z określonymi uwarunkowaniami, przemianami politycznymi oraz postępem badawczym obraz Polski w dwudziestoleciu międzywojennym ulegał obiektywizacji. Oryginalność ujęcia Polski międzywojennej Ryszki można dostrzec w elementach związanych z jego własnym doświadczeniem – ukazania życia wiejskiego z perspektywy rodziny ziemiańskiej.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Dzieje zatrzymane. Wstęp do analizy wizji historii Polski po 1944 roku w podręcznikach ekonomii politycznej socjalizmu od lat 50. do 80. XX wieku na przykładzie problematyki bodźców

Artykuł wstępnie opisuje wizję historii prezentowaną w podręcznikach ekonomii politycznej socjalizmu, które zostały potraktowane jako nośniki oficjalnej narracji czasów PRL w aspekcie koncepcji historiograficznych. Prawda „produkowana” za pośrednictwem materiałów dydaktycznych wydaje się być wyrazistym przykładem propozycji koncepcyjnej Michela Foucaulta dotyczącej związku wiedzy i władzy. W analizie podręczników autor skupia się przede wszystkim na problematyce bodźców. Wspomniana analiza ukazuje obraz pokrętnej rzeczywistości, w której studenci okresu PRL zmuszeni byli egzystować, także w aspekcie propagandowej wizji najnowszych dziejów Polski.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Jerzy Jedlicki jako historyk XIX stulecia

Artykuł podejmuje próbę podsumowania dorobku badawczo-pisarskiego Jerzego Jedlickiego (1930–2018) jako historyka XIX w. Analizie poddane zostały wszystkie książki Jedlickiego, ważniejsze artykuły oraz recenzje, a także zasoby archiwalne z Instytutu Historii PAN, z którym związana była cała jego kariera zawodowa. Zaakcentowano następujące zagadnienia: ewolucja stosunku do marksizmu i – szerzej – determinizmu historycznego; nowatorskie podejście na styku historii społecznej i historii idei; poglądy na miejsce historii pośród nauk społecznych i naturę poznania historycznego; indywidualny styl pisarski Jedlickiego oraz funkcję ironii jako narzędzia interpretacyjnego; wreszcie jego poglądy na społeczne i polityczne konsekwencje głównych nurtów ideowych w Polsce w XIX stuleciu. The article analyses the legacy of Jerzy Jedlicki (1930–2018) as a historian of the nineteenth century. The analysis covers his books, his main articles and the most characteristic reviews, as well as archival materials from the Institute of History of the Polish Academy of Sciences, where Jedlicki worked for his entire professional career. The following problems are emphasized: the evolution of his attitude to Marxism and historical determinism; his attempts to combine the methods of social history and the history of ideas; his approach to the main challenges of history as a social science and a discipline of the humanities; his individual authorial style and the function of irony as an interpretative tool. And finally, his attitude towards the main ideological currents in the nineteenth-century Poland.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Biblijne podłoże motywu ślepoty i odzyskania wzroku przez Mieszka jako metafory chrztu księcia i Polski w Kronice Anonima zwanego Gallem

Celem artykułu jest ukazanie biblijnego podłoża motywu ślepoty i odzyskania wzroku przez Mieszka I, który pojawia się w Kronice Anonima zwanego Gallem (początek XII w.), a za nim powtórzyli go wszyscy późniejsi polscy kronikarze. Według relacji najstarszego polskiego kronikarza to, co przydarzyło się w dzieciństwie Mieszkowi było zapowiedzią oświecenia (= chrztu) księcia i Polski. Analiza porównawcza i filologiczna wskazuje, że Gall Anonim wykorzystał w swoim opowiadaniu biblijną frazeologię oraz symbolikę dotyczącą ślepoty i odzyskania wzroku, a także posłużył się pojęciami oświecenia i poznania jako metaforami chrztu, a więc przejścia z ciemności do światła, od śmierci w pogaństwie do wiary dającej życie, od spraw doczesnych do poznania prawdziwego Boga. The purpose of this article is to present the Biblical motif of blindness and of regaining the sight by Duke Mieszko which appears in the Chronicle of Anonymus called Gallus (early twelfth century); after Gallus, the motif was repeated by all later Polish chroniclers. According to his account, what happened to Mieszko in his childhood foreshadowed the enlightenment (= baptism) of him and of Poland. The comparative and philological analysis shows that Gallus Anonymus made use of the Biblical phraseology and imagery of blindness and regaining the sight in his narration. He also employed the Biblical notions of enlightenment and recognition as the metaphors of baptism and transition from darkness to light, from the death in paganism to the life-giving faith, from worldly affairs to knowing the true God.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Gall, Kosmas, Nestor: ustanawianie tradycji o początkach państwa i jego chrystianizacji

Artykuł analizuje konsekwencje niedocenianych w literaturze faktów, jakimi są duże odstępy czasu dzielące znane nam kopie kronik od ich zaginionych oryginałów oraz równie wielki dystans między początkami państwowości i chrystianizacji Czech, Polski i Rusi a pojawieniem się miejscowego dziejopisarstwa. The article analyses the consequences of the fact – unappreciated in the literature on the subject – of large time intervals between the originals of chronicles and their copies known to us and a similar time distance between the beginnings of the statehood and Christianisation of Bohemia, Poland, and Rus’, and the first local written chronicles.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Niemieckie inspiracje w historiografii polskiej przełomu XIX i XX wieku (na przykładzie Wacława Sobieskiego i Szymona Askenazego)

Autorka niniejszego tekstu skoncentrowała się na wpływie niemieckich wzorców uprawiania historii na polskie dziejopisarstwo przełomu XIX i XX stulecia (po rok 1918). Wspomniane zjawisko zaprezentowano, przybliżając teoretyczne deklaracje i praktykę dziejopisarską dwóch wybitnych dziejopisów, zaliczanych przez Jerzego Maternickiego do generacji neoromantyków (przez autorkę zaś wiązanych z mutacją modernistyczną) – Szymona Askenazego i Wacława Sobieskiego. W warstwie egzemplifikacyjnej uwzględniono najbardziej reprezentatywne deklaracje o charakterze teoretycznym oraz prace opublikowane przez bohaterów do 1918 r.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Katedra” i „kazalnica”: poszukiwanie antropologicznego wymiaru pesymizmu krakowskiej szkoły historycznej (na przykładzie Waleriana Kalinki)

Artykuł dotyczy miejsca charyzmatu zmartwychwstańców w procesie tworzenia wizji dziejowych w narracjach badawczych Waleriana Kalinki. Myślał on i działał w ramach specyficznej charyzmatycznej matrycy, która wyznaczana była przez ważny element zmartwychwstańczej duchowości – rozpamiętywanie grzechów w ramach ignacjańskich Ćwiczeń duchownych. Element ten przyjął z czasem charakter kluczowej idei, a dominując zmartwychwstańczą duchowość, metaforyzował wszelkie kategorie poznawcze, odciskając swoje piętno na refleksji pedagogicznej, ale i dziejowej. Można wręcz powiedzieć o makrometaforze „przeglądu grzechów”, jaką Kalinka nałożył na przeszłość w celu jej usensownienia. „Grzechy” narodu miały doprowadzić Polskę do upadku i jedynie ich uświadomienie i zadośćuczynienie mogło doprowadzić Polaków do odzyskania upragnionej ojczyzny. The article deals with the place of charisma of the friars of the Order of Resurrection in the process of creation of history visions in scholarly narratives by Walerian Kalinka. He thought and acted within a specific charismatic matrix determined by an important element of spirituality of the Resurrection friars – to dwell on penance and sorrow within “The Spiritual Exercises” by St Ignatius of Loyola. With the lapse of time, the element took on importance becoming the key idea, and dominating the resurrect spirituality, it metaphorized all cognitive categories, leaving its mark both on the pedagogical but also on historical reflection. We are justified in talking about the macro-metaphor of “review of sins” Kalinka put on the past in order to give it sense. “Sins” of the nation were to make Poland collapse and only the awareness of and satisfaction for them would make it possible for the Poles to regain their country.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kwestie metodologiczne na łamach „Kwartalnika Historycznego” (do 1939 r.)

Przedmiotem artykułu są zagadnienia metodologiczne pojawiające się na łamach „Kwartalnika Historycznego” w latach 1887–1939. Analiza zawartości roczników czasopisma prowadzi do wniosku o dominującej roli metodologii pozytywistycznej. Poniżej wyjaśnione zostaną przyczyny utrzymującej się pozycji owego „krytycznego emploi” przez cały okres lwowski czasopisma, a także jego renesans po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. Ukazane zostaną także przejawy metodologicznych innowacji, które na łamy czasopisma zaczęły przenikać w latach 20.–30. XX w., przede wszystkim w związku z omawianiem nowych nurtów w światowej historiografii.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Przełomy, odrodzenia i upadki” w Długoszowej wizji dziejów ojczystych

Autor stara się zrekonstruować „przełomy, odrodzenia i upadki” w Rocznikach Jana Długosza. Wprawdzie kronikarz nie określił, co dla niego było przełomowe w dziejach ojczystych, ale wydaje się, że można podjąć próbę zdefiniowania tego, śledząc narrację dzieła oraz posiłkując się wiedzą o Długoszowej metodzie pisarskiej i sposobie myślenia. Konieczna jest także refleksja dotycząca tego, że kronikarska siatka pojęciowa nie wychodziła poza schemat średniowieczny, dlatego trudno oczekiwać od niego ocen lub propozycji zgodnych ze współczesnym rozumieniem poszczególnych problemów. The author seeks to reconstruct “breakthroughs, revivals, and collapses” in The Annals of Jan Długosz. Although the chronicler did not specify turning points in the history of Poland, but it seems to be possible to find these breakthrough events by analysing the narrative and referring to the knowledge about Długosz’s writing method and way of thinking. It is also necessary to remember that the chronicle’s conceptual framework did not extend beyond a medieval mental frame, and for this reason it is difficult to expect him to formulate opinions and ideas corresponding to the contemporary understanding of individual problems.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Od „burżuazyjnego nacjonalisty” do „faszysty”: marksistowska recepcja twórczości Mychajła Hruszewskiego w pierwszym trzydziestoleciu XX wieku

W pracy poddano analizie recepcję twórczości Mychajła Hruszewskiego w marksistowskiej historiografii rosyjskiej i ukraińskiej pierwszego trzydziestolecia XX w. Wskazano główne tendencje interpretacyjne dorobku naukowego tego historyka, dowodząc, że wzrost krytycznych opinii na jego temat był następstwem dogmatyzacji życia naukowego w państwie radzieckim.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Odrodzenie idei Polski jako „przedmurza” cywilizacji Zachodu w II Rzeczypospolitej. Opinie własne i cudzoziemskie

Teoria Polski jako przedmurza cywilizacji zachodniej na wschodzie Europy ma długą historię. Jest obecna w polskiej myśli historycznej i politycznej od XV w. Co sprawiło, że w odrodzonej Polsce koncepcja ta zyskała nowy wyraz i ożywiała polską myśl polityczną, mając zarazem zwolenników wśród historyków? Jak ją rozumiano w nowym, odrodzonym państwie? Czy w opinii zagranicznej znajdziemy jej wyznawców? The theory about Poland as the bulwark of Western civilisation in the Eastern Europe has a long history. In Polish historical and political thought it goes back to the fifteenth century. What did make this concept revive in the reborn Poland, giving it a new dimension that livened up Polish political thought and gaining its advocates from among historians? How it was understood in the new, reborn Poland? Is it possible to find its supporters among foreigners?

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Między endo- a egzogenezą państwa polskiego. Polemiki historyków polskich z historiografią niemiecką w czasach II Rzeczypospolitej

Jakkolwiek sformułowanej wcześniej, normanistycznej koncepcji genezy państwa polskiego nadawano różne oblicza polityczno-ideowe, to jednak dopiero w okresie międzywojennym poczęła ona budzić zwiększoną czujność polskiej historiografii. Stało się bowiem tak, że właśnie wówczas wśród historyków niemieckich znaleźli się zwolennicy hipotezy, że Mieszko I nie był Słowianinem, lecz wodzem normańskim o imieniu Dago, w związku z czym państwo Piastów przestawało być dziełem słowiańskich autochtonów, a stawało się dziełem germańskich przybyszy z zewnątrz (allochtonów). Artykuł przybliża polsko-niemieckie polemiki na ten temat, zwracając zarazem uwagę, że ideologiczno-polityczne aspekty tezy o germańskich początkach polskiego państwa, podobnie jak i postawa, jaką wobec tych tez zajęła historiografia niemiecka, nie mają jednoznacznej wykładni aksjologicznej.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Взгляды Н. И. Кареева на проблематику разделов Речи Посполитой в оценке польской историографии

W artykule omówione zostały zasadnicze zagadnienia z zakresu upadku Polski i stosunków polsko-rosyjskich tego okresu w historiozoficznej koncepcji Nikołaja Kariejewa (jednego z głównych rosyjskich historyków nurtu liberalnego z przełomu XIX i XX w.) w ujęciu tego aspektu twórczości rosyjskiego uczonego w polskiej nauce historycznej (przede wszystkim w pracach Tadeusza Korzona, Aleksandra Rembowskiego, Juliusza Bardacha i Mariana Henryka Serejskiego). The article discusses the fundamental problems of the history of Poland’s collapse and Polish-Russian relations of that period in the historiosophical concept of Nikolai I. Kareev (one of the main Russian historians of the liberal trend at the turn of the 20th century) in this aspect of the work of a Russian scholar in Polish historical science (primarily in works by Tadeusz Korzon, Aleksander Rembowski, Juliusz Bardach and Marian Henryk Serejski).

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Historycy polscy na emigracji wobec koncepcji Europy Środkowo-Wschodniej po 1945 roku

Europa Środkowo-Wschodnia od początku XX stulecia wzbudzała coraz większe zainteresowanie historyków. Celem artykułu jest analiza różnych interpretacji historiograficznego fenomenu „Europy Środkowo-Wschodniej” rozwijanych w środowisku polskich historyków emigracyjnych po II wojnie światowej. W centrum zainteresowania autora pozostają przede wszystkim wypowiedzi Oskara Haleckiego, Piotra S. Wandycza oraz w mniejszym stopniu Anny Cienciały i Mariana K. Dziewanowskiego.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zamach stanu czy rewolucja społeczna? Październik 1917 w historiografii przełomu XX i XXI wieku – wybrane publikacje i problemy

Celem niniejszych rozważań jest próba ukazania zasadniczych dzieł i tez dorobku historiografii światowej przełomu XX i XXI w. odnoszących się do wydarzeń Października 1917 związanych z przejęciem władzy w Rosji przez partię bolszewików kierowanych przez Władimira Lenina. Zaprezentowane refleksje zostały osnute wokół pytania o charakter tego przełomu – czy był on rewolucją społeczną, stanowiącą wynik niezadowolenia mas, chęci zmiany własnej kondycji ekonomicznej i socjalnej, wiążącej się z nowymi potrzebami kulturowymi, czy też zamachem stanu będącym rezultatem działania wąskiej, partyjnej elity zintegrowanej wokół wodza, kierującej się interesami definiowanymi własną ideologią, lekceważącej istniejący system prawny i osiągającej cele z pominięciem panujących w nim zasad.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Znaki niepodległości. Święto 11 Listopada w Polsce i jego odpowiedniki w międzywojennej Europie Środkowo-Wschodniej

Artykuł omawia polityki pamięci państw Europy Środkowo-Wschodniej w dwudziestoleciu międzywojennym w czterech obszarach. Pierwszy dotyczy sporów wokół daty uzyskania (albo odzyskania) niepodległości, względnie zjednoczenia kraju. Kolejny – pomników usuwanych i erygowanych po 1918 r. Trzeci przybliża losy grobów wojennych i upamiętnień poległych w I wojnie światowej i w walkach o niepodległość i granice. Ostatni analizuje okoliczności i symbolikę grobów nieznanego żołnierza. The article presents policies of memory pursued in the interwar period by the states of Central and Eastern Europe, on the basis of four groups of examples. The first one concerns controversies around the date of gaining (or regaining) independence, or unification of the country. The next one – monuments removed or erected after 1918. The third group focuses on the fate of war graves and commemoration places of people killed during the Great War and in fights for independence and frontiers, while the last one analyses the circumstances and symbolism of unknown soldiers’ graves.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Historiografia ukraińska i postmodernizm: retrospektywy i perspektywy

W artykule podjęta została refleksja nad ewolucją metodologicznych podstaw badań historycznych w historiografii ukraińskiej po rozpadzie ZSRR oraz sprzeciwem wobec radzieckiej wersji marksistowsko-leninowskiej nauki historycznej. Naświetlono proces zaznajomienia się historyków ukraińskich z kierunkami teoretycznymi historiografii światowej, ich stosunek do relatywizacji poznania naukowego w koncepcjach przedstawicieli postmodernizmu oraz dyskusje wokół metodologicznych podstaw współczesnej syntezy historii Ukrainy.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kilka uwag o historii wizualnej

Historia wizualna to subdyscyplina historii zajmująca się badaniem przedstawień (audio)wizualnych związanych z przeszłością, o charakterze artystycznym (malarstwo, fotografia, film i in.). Historia wizualna wychodzi z założenia, że obserwowany współcześnie wzrost znaczenia form wizualnych zmusza naukę historyczną do reorientacji. Wskazuje więc na potrzebę wykorzystywania jako źródeł także fotografii czy filmu. Interesuje się też edukacją historyczną i wykorzystaniem wiedzy historycznej w celach popularyzatorskich bądź hobbistycznych, za pomocą środków audiowizualnych. Reorientacja ta inicjuje refleksję zmierzającą do wypracowania teoretycznych i praktycznych rozwiązań.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Granie w historię

W artykule, zwracając uwagę na metaforyczne uwikłanie pewnych konstrukcji językowych związanych z pojęciem historii – takich jak obecne w tytule granie w historię – próbuję pokazać, że ukazując polityczne, ideologiczne czy kulturowe uwikłanie obrazów przeszłości, stają się one nie tylko odbiciem odmiennego od tradycyjnego wyobrażenia roli/statusu historii i historyka w społeczeństwie. Staram się pokazać, iż związane z tym zjawisko demokratyzacji historii skutkuje nie tyle tym, że dopuszczalne okazują się wszelkie możliwe narracje, których przedmiotem jest przeszłość, ale raczej tym, że wizje te we współczesnej kulturze okazują się być obok – lub nawet zamiast – historiografii akademickiej źródłem mocno zakorzenionych kulturowo obrazów przeszłości.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wczasy w mieście, czyli przyczynek do historiograficznych „przyczynków” Szymona Askenazego

Artykuł jest próbą wykazania, że myśl historyczna wybitnego przedstawiciela nurtu neoromantyczno-niepodległościowego w historiografii polskiej końca XIX i pierwszych dziesięcioleci XX w., Szymona Askenazego, najwyrazistszy charakter odnajdowała nie w jego dużych dziełach historycznych czy dokonaniach edytorskich, lecz w historiograficznych formach mniejszych, które określał on, bodaj jako jedyny z ówczesnych dziejopisów, mianem „wczasów historycznych”. Co więcej, nierzadko to właśnie w owych „odpoczynkowych” formach pisania historii odnaleźć można najciekawsze wątki konstytuujące jego „całościowe” ujęcie dziejów politycznych Polski i Europy w XVIII i XIX w.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo