rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jaka straż pożarna? Państwowa, ochotnicza czy samorządowa?

W niniejszym artykule została podjęta próba przedstawienia wizji straży pożarnych w perspektywie roku 2020. Artykuł składa się z diagnozy stanu istniejącego, a także opisu wybranych czynników, które autor zakłada, że będą miały w przyszłości wpływ na rozwój straży pożarnych z jednoczesną identyfikacją związanych z nimi zagrożeń. Artykuł kończą konkluzje mające otwarty charakter.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zapobieganie poważnym awariom przemysłowym – studium przypadku na przykładzie województwa mazowieckiego

Cel: Niniejszy artykuł ma na celu ocenę stanu realizacji w Polsce obowiązującej doktryny zapobiegania poważnym awariom przemysłowym w kontekście
zapewnienia bezpiecznej odległości w procesie kształtowania ładu przestrzennego.
Wprowadzenie: Właściciele zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej są zobowiązani do przeprowadzania analizy takiego
ryzyka oraz jego oceny. W raportach o bezpieczeństwie dla tego rodzaju zakładów zawarte są szczegółowe założenia i opis procesu analizy i oceny
ryzyka oraz jego wyniki przedstawione także w formie graficznej. Jednym z najważniejszych elementów tego procesu są wytypowane reprezentatywne
zdarzenia awaryjne, rozwinięte w reprezentatywne scenariusze awaryjne. Od stopnia ich dokładności i adekwatności dla danego rodzaju instalacji i parametrów procesu przemysłowego zależy końcowa wartość analizy ryzyka oraz jego ocena.
Metodologia: W ramach badań przeprowadzonych na potrzeby artykułu dokonano przeglądu aktów prawnych i dostępnych wytycznych, przeanalizowano dostępne raporty o bezpieczeństwie i zawarte w nich dane dotyczące reprezentatywnych scenariuszy awaryjnych w 18 zakładach o dużym ryzyku
wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w województwie mazowieckim.
Wnioski: Krajowy system planowania i zagospodarowania przestrzennego nie uwzględnia w dostatecznym zakresie założeń doktryny zapobiegania
poważnym awariom przemysłowym. Nie istnieje określona metodyka dokonywania oceny ryzyka, z racji czego poszczególne oceny ryzyka w raportach
o bezpieczeństwie oparte są na niejednolitych zasadach, co w przypadku podobnych zakładów powoduje rozbieżności. Brakuje standaryzacji wymagań
w zakresie prezentacji wyników analiz i ocen ryzyka, a w szczególności zasięgów oddziaływania promieniowania cieplnego, nadciśnienia i toksyczności.
W efekcie wyniki te są prezentowane wedle uznania, w sposób uniemożliwiający ich jednoznaczną interpretację. Bez wykorzystania określonego oprogramowania nie jest możliwa również dokładna interpolacja danych. Wyniki dokonanej w 2017 roku dla województwa mazowieckiego analizy zagrożeń
wykazały, iż obszar objęty oddziaływaniem zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii poza swoim terenem w województwie mazowieckim
wynosi ok. 2300 ha. Istotnym problemem jest również brak krajowych wytycznych w zakresie ustalania bezpiecznej odległości na potrzeby planowania
i zagospodarowania przestrzennego, który sprawia, że ww. obszar podlega określonym rodzajom zagospodarowania z pominięciem lub niedostatecznym
uwzględnieniem informacji o oddziaływaniu poważnych awarii przemysłowych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Pożary jako przyczyny wypadków statków morskich w ujęciu statystycznym

Cel: Celem artykułu jest analiza statystyczna wypadków statków morskich, na których wystąpiły pożary. Znajomość przyczyn
ich powstawania pozwoli je w przyszłości eliminować bądź minimalizować przez formułowanie odpowiednich przepisów,
regulujących transport morski tak, aby podnieść poziom jego bezpieczeństwa.
Wprowadzenie: Międzynarodowa Organizacja Morska, jako możliwe przyczyny wypadków morskich, które występują
na statkach, wymienia: kolizję, wejście na mieliznę, kontakt/otarcie, pożar lub wybuch, uszkodzenie kadłuba lub drzwi
wodoszczelnych, uszkodzenie urządzeń mechanicznych statku, uszkodzenie statku lub jego wyposażenia, niebezpieczne
przechylenie lub wywrócenie statku, zgubienie pozycji oraz wypadek ze sprzętem ratowniczym. Wśród przytoczonych
przyczyn wypadków na morzu, obok wejścia na mieliznę i zderzeń, pożary są tymi najczęstszymi. Przyczyną co czwartego
wypadku na morzu jest wejście na mieliznę, a blisko co trzeci jest wywołany zderzeniem z inną jednostką pływającą lub
trwałym elementem infrastruktury, natomiast w co siódmym wypadku dochodzi do pożaru. W artykule poddano szczegółowej
statystycznej analizie pożary, jako przyczyny wypadków na morzu.
Metodologia: W celu przeprowadzenia analizy zaczerpnięto dane z raportów z ponad 400 wypadków morskich, do których
doszło w latach 2004–2007, ogólnodostępnych w serwisie Międzynarodowej Organizacji Morskiej (Global Integrated Shipping
Information System; http://gisis.imo.org/). Szczególną uwagę poświęcono ustaleniu, jak pożary na statkach mogą spowodować
inne zdarzenia, które ostatecznie doprowadzają do wypadku na morzu, a także jak inne przyczyny mogą doprowadzić
do pożaru statku. W przeprowadzonych badaniach analizie poddano także typ i wiek statków oraz rodzaj akwenów, na
których wystąpiły pożary na statkach.
Wnioski: W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono, że pożary na statkach częściej są pierwotnymi przyczynami wypadków
morskich niż wtórnymi. Szczegółowa analiza pozwoliła także ustalić, że najczęściej do pożarów dochodziło na
statkach pasażersko-towarowych, które przebywały na tak zwanym otwartym morzu. Były to statki, które w chwili wypadku
miały 2528 lat. Skutkiem co 7 pożaru były ofiary śmiertelne, natomiast co 20 prowadził do skażenia ekosystemu morskiego
w wyniku wycieku paliwa, bądź utraty przewożonego ładunku. Ponadto stwierdzono, że najczęstszą konsekwencją pożarów
było uszkodzenie statku, które nie pozwalało na kontynuację rejsu.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zapobieganie pożarom za granicą

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z konsekwencjami wejścia w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG dla obowiązujących w Polsce przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków. Ponieważ przepisy unijnego rozporządzenia są zgodne z rozwiązaniami stosowanymi od lat w Europie Zachodniej, natomiast Polska musi się do nich dostosować, autor wskazał te najważniejsze rozwiązania, które w zaistniałej sytuacji powinny być w naszym kraju zaadaptowane. Kluczowa jest tu kwestia wyraźnego rozgraniczenia w przepisach sytuacji, w których zapewnia się użytkownikom budynków możliwość ewakuacji w przypadku pożaru, od takich, gdzie ludzie mają zapewnione przetrwanie pożaru w bezpiecznej części budynku. Wymaganie rozporządzenia unijnego, aby konstrukcja budynku zachowała w razie pożaru nośność przez dający się określić czas, wystarczający do zapewnienia możliwości opuszczenia budynku przez ludzi i uwzględniający bezpieczeństwo ekip ratowniczych, znacząco ogranicza zbyt szeroki w Polsce zakres stosowania budynków klasy „E” odporności pożarowej, których konstrukcja nośna nie musi mieć zapewnionej żadnej klasy odporności ogniowej. W państwach Unii duży nacisk kładzie się na działania użytkowników obiektów po wykryciu pożaru, prowadzących do ograniczenia jego rozwoju, jeszcze przed przybyciem ekip ratowniczych z zewnątrz. Niezbędna do tego jest możliwość korzystania z łatwych w użyciu hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym. W coraz większej liczbie państw przepisy techniczno-budowlane formułowane są w sposób umożliwiający szerokie stosowanie metod inżynierskich. Metody te pozwalają na najlepsze dopasowanie rozwiązań stosowanych w budynku do potrzeb związanych z bezpieczeństwem, a doskonalsze dopasowanie oznacza niższe koszty inwestycji. Unijne rozporządzenie budowlane zawiera obowiązek zachowywania podstawowych wymagań dla budynków, w tym bezpieczeństwa pożarowego, przez cały okres ich użytkowania. Sprawdzeniu realizacji tego obowiązku służą okresowe kontrole budynków, które w Polsce należało by rozszerzyć o powszechne kontrole spełniania wymagań bezpieczeństwa pożarowego budynków, gdyż aktualnie są one realizowane jedynie w bardzo niewielkim zakresie.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Znaczenie cech menedżera projektu i członków zespołu projektowego

Cel: Przedstawienie istoty i uwarunkowań kierowania zespołem projektowym, a na tym tle identyfikacja pożądanych cech kierownika i członków zespołu projektowego.
Wprowadzenie: Mianem projektu określamy najczęściej antycypację przyszłych aktywności nakierowanych na osiągnięcie zamierzonego celu. Projekt to nie tylko opis przyszłych działań, ale przede wszystkim wyobrażenie celu, który zamierzamy osiągnąć. Stąd też jego atrybutami są: zdefiniowanie w czasie, niepowtarzalność, złożoność i celowość. Projektowe podejście do rozwiązywania skomplikowanych problemów technicznych czy społecznych wynika z wysokiej efektywności projektów oraz ryzyka, jakim są obarczone. Te dwie cechy wskazują na kluczowe znaczenie kierownika projektu i zespołu projektowego. W niniejszym artykule autorzy naszkicowali istotę projektu i problemy związane z kierowaniem nim. Omówiono rolę kierownika projektu jako głównego decydenta odpowiedzialnego za prawidłowy przebieg realizacji projektu oraz wymieniono główne cechy osobowościowe, jakie powinny go charakteryzować. Do osiągnięcia celu kierownikowi potrzebne jest jednak zaangażowanie i solidne wsparcie pozostałych członków projektu. Dlatego też powinien mieć duży wpływ na ich rekrutację i selekcję. Poza charyzmą, kierownika zespołu powinna również cechować umiejętność słuchania oraz poczucie odpowiedzialność zarówno za realizację projektu, jak i członków zespołu projektowego. Ze względu na jednorazowość projektu, wysoki stopień ryzyka, a w szczególności dążenie do maksymalizacji efektywności działań, bardzo duże znaczenie mają motywacja, zaangażowanie i chęć współpracy członków zespołu projektowego. Tworzenie takiego zespołu jest zadaniem trudnym, chociażby ze względu na ograniczenia czasowe, jest ono jednak podstawowym warunkiem przyszłych sukcesów. Ta niełatwa rola przypada kierownikowi projektu.
Metodologia: Analiza literatury przedmiotu, wnioskowanie z doświadczeń i obserwacji.
Wnioski: Kierownik projektu oprócz przygotowania merytorycznego i umiejętności zarządzania powinien posiadać cechy predysponujące go na przywódcę – ustanowionego nie z racji zajmowanego stanowiska, ale autentycznego uznania przez członków zespołu. Taki stosunek przełożonego do podwładnych i vice versa daje kierownikowi ogromny potencjał władzy i wyzwala w członkach zespołu silną motywację do skutecznego działania. Tworzy również specyficzny związek między członkami zespołu oparty na pełnym zaufaniu i szczerości. Tworzenie takiego zespołu jest trudne, aczkolwiek możliwe.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Fałszywe alarmy pożarowe

Nowe systemy radiokomunikacyjne i teleinformatyczne wprowadzają zagrożenia w prawidłowej pracy Systemów Automatyki Pożarniczej. Działające na czujkę pożarową pole elektromagnetyczne telefonu komórkowego GSM lub bezprzewodowej lokalnej sieci komputerowej WLAN, może wywołać fałszywy alarm pożarowy. W analizie przyczyn alarmów posłużono się danymi statystycznymi otrzymanymi z Komendy Głównej PSP.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wpływ obciążeń na bezpieczeństwo pożarowe dachów drewnianych na polskich obszarach górskich

Cel: Celem pracy jest pokazanie metod pozwalających uwzględnić historię obciążeń dla oszacowania parametrów bezpieczeństwa
pożarowego dachów drewnianych wykonanych z drewna litego oraz materiałów drewnopochodnych takich jak
sklejka lub LVL (tworzywo ze sklejonych warstwowo fornirów).
Wprowadzenie: W obowiązującej normie do projektowania konstrukcji drewnianych w przypadku pożaru PN-EN 1995-1-2
[1] nie uwzględnia się obniżenia własności mechanicznych drewna w czasie, spowodowanych działaniem obciążeń stałych
i zmiennych. Ma to duże znaczenie dla oszacowania bezpieczeństwa pożarowego dachów drewnianych przy różnej intensywności
występowania obciążeń zmiennych takich jak obciążenie śniegiem.
Metody: Opracowano dane statystyczne opadów śniegu na terenach górskich ze stacji meteorologicznych w Zakopanem,
Świeradowie, Lesku z ostatnich 50 lat [2–3]. Oszacowano metodami probabilistycznymi [4] charakterystyki statystyczne tzw.
pakietów [5] śnieżnych takich jak częstość, okres występowania, wartości maksymalnych obciążeń śniegiem. Wyznaczono
stany graniczne nośności dla chwili początkowej i końcowej. Zastosowano rozkłady prawdopodobieństw Poissona, eksponencjalny
dla parametrów występowania „pakietów” śnieżnych oraz rozkład Gumbela dla opisu wartości maksymalnych
obciążeń śniegiem. Efekt obniżenia własności mechanicznych drewna został wyznaczony przy zastosowaniu metody JCSS [6].
Wyniki: Obniżenie własności mechanicznych drewna w czasie wpływa na bezpieczeństwo pożarowe konstrukcji. Obniżone
zostają wskaźniki niezawodności i zwiększa się prawdopodobieństwo awarii w wyniku pożaru. Wprowadzenie do obliczeń
współczynnika redukcyjnego k<sub>mod</sub> [7] wpływa na zwiększenie bezpieczeństwa pożarowego dachów o konstrukcji drewnianej
w fazie projektowania. Przedstawiono wyniki badań statystycznych obciążeń śniegiem na polskich terenach w postaci
parametrów stochastycznych dla rozkładów Poissona, wykładniczego, Gumbela. Parametry te zostały przedstawione dla
różnych materiałów drewnianych stosowanych w konstrukcjach dachów – typu drewno lite, sklejka, drewno klejone typu LVL.
Wnioski: Zastosowane metody probabilistyczne oceny bezpieczeństwa pożarowego dachów drewnianych oraz wyniki obliczeń
i zaprezentowane wykresy wskazują na konieczność uwzględnienia obniżenia własności mechanicznych elementów
drewnianych spowodowanych destrukcją mikrowłókien drzewnych. Zastosowane metody oraz wyniki wykazały konieczność
uwzględnienia wpływu obciążeń stałych i zmiennych na bezpieczeństwo dachów drewnianych w warunkach pożaru.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Ochrona odgromowa obiektów zabytkowych

W artykule omówiono problematykę zewnętrznej instalacji odgromowej instalowanej na budynkach zabytkowych, w których znajdują się urządzenia elektroniczne. Ochrona obiektu polega na wyposażeniu go w wewnętrzną instalację odgromową, która będzie obejmowała również instalacje radiowe na zewnątrz budynku oraz pełne zabezpieczenie wszystkich urządzeń elektronicznych zainstalowanych wewnątrz obiektu po stronie zasilania. Jako przykład wymieniono stacjonarne obiekty kolejowe. Opisano najistotniejsze źródło zaburzeń elektromagnetycznych w postaci wyładowań atmosferycznych oraz zagrożenie pożarowe, jakie jest związane z tego rodzaju zjawiskiem. Przedstawiono elementy składowe zewnętrznej instalacji odgromowej oraz zasady jej doboru. Opisano sposób projektowania zewnętrznej instalacji odgromowej w odniesieniu do obowiązujących norm. Uwzględniono również problem ochrony obiektów przed pożarami powstałymi w wyniku wyładowań atmosferycznych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wprowadzenie do budowania odporności poprzez analizę obszarów szczególnie narażonych na występowanie zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu społeczności

Cel: Celem artykułu jest wprowadzenie do języka nauk o bezpieczeństwie pojęcia rezyliencji, a także przedstawienie autorskiej metodyki opracowania mapy zagrożeń w Polsce, jej weryfikacji za pomocą wyników badań sondażowych oraz propozycji projektowania procesu budowania odporności społeczności w oparciu o kulturę zaufania jako składową kapitału społecznego. Jak wiadomo, objaśnianie bezpieczeństwa jako stanu bez zagrożeń jest podejściem błędnym, niemającym odzwierciedlenia w realnym otoczeniu. Zagrożenia towarzyszą ludziom od zawsze. Możemy jedynie podjąć próbę przygotowania się do nich, czynić wysiłki w celu minimalizacji strat oraz odbudowywać dotknięte nimi obiekty – ludzi, wspólnoty, środowisko. Metody: Pierwszym etapem prac było zdefiniowanie katalogu zagrożeń. Kolejny krok polegał na zidentyfikowaniu zagrożeń złożonego środowiska społecznego. W tym celu przeprowadzono analizę dostępnych, mierzalnych danych zgromadzonych przez właściwe instytucje. Wykorzystano w niej autorską metodę obliczeniową o charakterze ilościowym. W ramach badań społeczności przeanalizowano wyniki sondażu. Artykuł dopełnia teoretyczne ujęcie kultury zaufania wraz z wyjaśnieniem pojęcia kapitału społecznego, które stanowi wprowadzenie do rozważań w kontekście budowania odporności. Wyniki: W toku wnioskowania wygenerowano dwie grupy województw – bezpieczne oraz niebezpieczne. Wyniki badań ankietowych były podłożem do analiz wybranych obszarów pod względem różnic w postrzeganiu bezpieczeństwa. Wnioski: W województwach, w których dostępne dane statystyczne wskazują na wysoki poziom zagrożeń, określonych jako niebezpieczne, deklarowane poczucie bezpieczeństwa jest niższe. Zaobserwowane różnice są niewielkie, ale w skali całego badania znaczące. Wyniki analizy statystycznej są zbieżne z rezultatami badań prowadzonych przez GUS oraz przedstawionymi w Diagnozie Społecznej. Nie podważono konieczności podejmowania działań mających wpływ na minimalizację ryzyka wystąpienia zagrożeń, jednakże podkreślono istotność informowania społeczeństwa o zagrożeniach. Wykorzystując zaproponowaną, łatwą do weryfikacji metodykę wraz z działaniami namnażającymi kapitał społeczny, powstaje synergia będąca silnym budulcem odporności społecznej.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Szacowanie możliwości utraty nośności konstrukcji budowlanej w warunkach pożaru

Cel: Celem artykułu jest przedstawienie modelu szacującego możliwość utraty nośności przez konstrukcję budowlaną na skutek pożaru. Metody: Model szacujący możliwość utraty nośności przez konstrukcję budowlaną na skutek pożaru jest częścią narzędzia inżynierskiego, które służy do wspomagania decyzji i jest przeznaczone dla dowódców podczas działań ratowniczo-gaśniczych jednostek Państwowej Straży Pożarnej w obiektach budowlanych. Mała ilość badań pożarowych obiektów budowlanych przeprowadzanych w dużej skali oraz niewiele przypadków zawalenia się konstrukcji w pożarach rzeczywistych uniemożliwia wykorzystanie doświadczeń w tym zakresie dla projektowanego modelu. Stąd też na potrzeby opracowania modelu dokonano analizy aktów prawnych, w których zawarte są szczegółowe wymagania dotyczące nośności. Wytypowano również subiektywne symptomy utraty nośności oceniane przez dowódcę akcji ratowniczo-gaśniczej. W dalszym etapie prac nad modelem należy przeprowadzić wywiady i ankiety wśród dowódców, którzy posiadają odpowiednie doświadczenie i mogą określić pewne oznaki, które towarzyszą zawaleniu się konstrukcji budowlanej podczas pożaru. Wyniki: Opracowano model szacujący możliwość utraty nośności przez konstrukcję budowlaną na skutek pożaru, który obejmuje budynki charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi (ZL), produkcyjne i magazynowe (PM) oraz obiekty budowlane, dla których nie określono wymagań prawnych w zakresie wytrzymałości konstrukcji lub zostały one zniesione przed 1994 r. Po przeprowadzeniu analizy literaturowej, na obecnym etapie prac, wytypowano 6 głównych oznak utraty nośności przez konstrukcję budowlaną na skutek pożaru, których ocena możliwa jest przy odpowiednio przeprowadzonym rozpoznaniu podczas akcji ratowniczo-gaśniczej. Przeprowadzenie wywiadów i ankiet umożliwi porównanie wytypowanych oznak utraty nośności z rzeczywistymi symptomami określonymi przez dowódców. Wnioski: Zaproponowany model może stanowić ważną pomoc dla dowódców podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Niezbędne jest jednak wykorzystanie doświadczenia dowódców z wieloletnim stażem, do optymalnego określania ryzyka utraty nośności konstrukcji.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Badania w zakresie wyposażenia straży pożarnej i zabezpieczeń przeciwpożarowych

W artykule przedstawiono zakres działalności Zakładu-Laboratorium Technicznego Wyposażenia Straży Pożarnej i Technicznych Zabezpieczeń Przeciwpożarowych. Zakres ten obejmuje badania parametrów sprzętu pożarniczego i stałych instalacji gaśniczych oraz ich podzespołów, a także prowadzenie prac naukowo-badawczych w obszarze ochrony przeciwpożarowej ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb straży pożarnej.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa w Polsce na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat i dziś

Cel: Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zarysu historii działań Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa oraz metod i środków technicznych wykorzystywanych współcześnie do poszukiwania i ratowania ludzi na morzu oraz likwidacji rozlewów olejowych i innych zagrożeń środowiska morskiego.
Wprowadzenie: Bezpieczeństwo żeglugi jest problemem złożonym. Warunki eksploatacji, stan techniczny jednostki, wyszkolenie i umiejętności załogi to tylko niektóre z czynników wpływających na szanse przeżycia i uratowania mienia w sytuacjach krytycznych. Gdy dochodzi do wypadków czy katastrof na morzu i konieczne jest poszukiwanie oraz ratowanie ludzi, bądź likwidacja zanieczyszczeń środowiska morskiego, wykorzystywane są siły i środki Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa (SAR). Służba SAR formalnie powstała w 2002 r., jednakże historia jej funkcjonowania zaczyna się już w latach 30. ubiegłego wieku (a pierwsze stacje ratownictwa powstawały pod koniec XIX wieku).
Działania służb w obszarze ratowania życia ludzkiego na morzu polegają przede wszystkim na poszukiwaniu i podejmowaniu rozbitków znajdujących się w wodzie lub w środkach ratunkowych. Prowadzone są one z wykorzystaniem m.in. morskich statków ratowniczych, które mogą wykonywać zadania bez względu na stan morza i porę dnia oraz łodzi ratowniczych. Służby SAR biorą tez udział w gaszeniu pożarów na statkach oraz podejmują holowania ratownicze. W drugim obszarze działań służby SAR są odpowiedzialne za usuwanie z powierzchni morza rozlewów ropy naftowej, produktów ropopochodnych oraz innych niebezpiecznych i szkodliwych substancji chemicznych (HNS) powstałych w wyniku wypadków morskich oraz katastrof przemysłowych na lądzie. Służby są odpowiedzialne za koordynowanie akcji zwalczania zagrożeń oraz zanieczyszczeń środowiska morskiego. Prowadzą awaryjne wyładowywanie olejów oraz HNS ze zbiornikowców, a także poszukiwanie oraz wydobywanie zagubionych substancji i towarów niebezpiecznych w opakowaniach. Odpowiedzialne są również za zapobieganie przedostawaniu się olejów i HNS do środowiska morskiego. Zadania te realizowane są z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu do zwalczania rozlewów.
Podsumowanie: W artykule przedstawiono opis zadań wykonywanych przez służby SAR na przestrzeni lat. Opisano metody działania, wyposażenie oraz reorganizację służb. Przypomniano ich sukcesy na arenie międzynarodowej. Zwrócono również uwagę na problemy związane z sytuacją polityczną, brakami w wyposażeniu powojennym oraz na trudności we współpracy między służbami.
Opisano współczesne działania Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa w Polsce. W artykule zaprezentowano również rozlokowanie sił i środków służby, podstawę prawną działania, scharakteryzowano wyposażenie baz. Opisano wszystkie rodzaje jednostek ratowniczych, będących w dyspozycji służb.

Czasopismo: Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport