rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Działalność polskiego komitetu optoelektroniki stowarzyszenia elektryków polskich

Artykuł przedstawia w znacznym skrócie działalność Polskiego Komitetu Optoelektroniki Stowarzyszenia Elektryków Polskich (PKOpto SEP) od momentu jego powstania w roku 1985. Celem artykułu jest zebranie i przypomnienie wybranych danych historycznych dotyczących krajowej optoelektroniki przeżywającej burzliwy rozwój technologiczny w tym okresie. Autorzy artykułu byli obserwatorami, aktywnymi uczestnikami i inicjatorami wielu z tych procesów rozwojowych. PKOpto SEP, jako bardzo ważne i aktywne, opiniotwórcze i inicjatywne ciało społeczne, odegrał istotną rolę w życiu i rozwoju krajowego środowiska naukowo-technicznego optoelektroniki w Polsce, kształceniu ustawicznym kadr zawodowych, integracji lokalnej i otwarciu tego środowiska na współpracę międzynarodową. Wyraźne ślady tej wczesnej, niezwykle aktywnej 
i pożytecznej działalności Polskiego Komitetu Optoelektroniki obserwowane są w polskim środowisku naukowo-technicznym do dzisiaj. Z ówczesnej działalności Komitetu narodziło się wiele inicjatyw, przedsięwzięć, projektów które trwają do dnia dzisiejszego w postaci ustabilizowanych serii konferencji, zrealizowanych projektów badawczych na rzecz nauki i przemysłu, a także aktywnych społecznych organizacji naukowotechnicznych. We wstępie artykułu zasygnalizowano obszar działalności Komitetu. W dalszej kolejności przedstawiono osoby zaangażowane w jego powstanie. Zespoły robocze Komitetu, w których działało łącznie ponad 200 osób, obejmowały cały obszar optoelektroniki. Komitet podejmował inicjatywy krajowe i międzynarodowe na rzecz środowiska naukowo – technicznego optoelektroniki, angażował się w organizację Krajowych Szkół Optoelektroniki, sympozjów i konferencji, wspierał wydawnictwa zawodowe w obszarze techniki laserowej, zastosowań optoelektroniki w medycynie, telekomunikacji, przemyśle i badaniach naukowych. Artykuł podsumowano krótką refleksją dotyczącą całości dorobku historycznego oraz działalności Komitetu 
w dniu dzisiejszym i perspektywom w najbliższej przyszłości.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Przedwojenne wydawnictwa stowarzyszenia elektryków polskich w bibliotekach i bibliotekach cyfrowych

Artykuł przedstawia krótką historię piśmiennictwa z dziedziny elektrotechniki. Po 1918 r. obserwuje się wzrost liczby publikacji, a wraz z rozwojem nauki zwiększa się obszar tematyczny literatury fachowej. Ogromną zasługę w tym rozwoju miało Stowarzyszenie Elektryków Polskich. W artykule pokazano sposoby wyszukiwania wydawnictw przedwojennych SEP, ich dostępność w bibliotekach, także cyfrowych. Przedstawia w jaki sposób zwiększyć powszechny otwarty dostęp do spuścizny naukowej i wydawniczej SEP

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Kształtowanie się elektrycznych zakładów usługowych i produkcyjnych w Częstochowie do pierwszej wojny światowej

W pracy przedstawiono kolejne zasadnicze daty z historii elektryki częstochowskiej: budowę: piorunochronu (1784 rok), telegrafu elektromagnetycznego (1852 rok), elektryczne oświetlenie miasta (1887 rok), telefon elektryczny (1891 rok), jako podstawy wcześniejszego, niż w innych miastach polskich, kształtowania się środowisk usługowych i producenckich w dziedzinie elektryki. Omówiono warunki budowy sieci telefonicznej i warunki budowy instalacji oraz montażu maszyn i urządzeń elektrycznych w częstochowskich zakładach przemysłowych. Określono przyczyny powstania zakładów usługowych w postaci biur technicznych oraz zakładów elektrotechnicznych, funkcjonujących do pierwszej wojny światowej. W miarę zebranych informacji przedstawiono i pokrótce opisano wszystkie istniejące przedsiębiorstwa tego typu. Omówiono również zakłady prowadzące produkcję wyrobów branży elektrycznej do pierwszej wojny światowej, podając nie tylko firmy pracujące w mieście ale również w okolicy, zaopatrujące w swoje wyroby zarówno Stację Elektryczną w Częstochowie jak i biura techniczne i zakłady elektrotechniczne. Pojawienie się lokalnych krajowych wytwórców spowodowało również obniżenie cen na niektóre wyroby elektrotechniczne.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Polscy elektrycy w obozie Uniwersyteckim Winterthur w Szwajcarii w latach 1940-1945

Artykuł przedstawia okoliczności internowania polskich żołnierzy 2. Dywizji Strzelców Pieszych Armii Polskiej, która walczyła w kampanii francuskiej i w czerwcu 1940 została internowana w neutralnej Szwajcarii oraz historię Obozu Uniwersyteckiego Winterthur. Dowództwo 2DSP podjęło działania mające na celu umożliwienie polskim żołnierzom kontynuację przerwanej nauki oraz studia na szwajcarskich uczelniach. Decyzją władz szwajcarskich powstały trzy uniwersyteckie obozy dla internowanych: 
w Winterthur, Fryburgu i Herisau, działające w oparciu o renomowane uczelnie szwajcarskie. Polscy inżynierowie elektrycy i studenci elektrotechniki utworzyli w Winterthur oddzielną Grupę Elektrotechniki. W obozie naukowym mogli kontynuować studia, prowadzić prace naukowe i konstruktorskie, a także zdobywać stopnie naukowe. Wśród internowanych było wielu wybitnych inżynierów, specjalistów różnych dziedzin, którzy po powrocie do kraju przyczynili się do odbudowy i rozwoju nauki polskiej. Wielu internowanych elektryków zostało profesorami, docentami tworząc kadrę naukową Politechnik w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie i Gdańsku.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Elektryczność w cywilizacjach strożytnych?

Artykuł jest próbą zademonstrowania rozumienia fenomenu elektryczności w cywilizacjach starożytnych. Uwypuklono aspekt religijnego wytłumaczenia tego zjawiska, co wynika z faktu, że w społeczeństwach przedindustrialnych nie istniała nauka w obecnym rozumienia tego słowa. Zaakcentowany został wkład greckich filozofów z różnych szkół w racjonalne zrozumienie elektryczności. Artykuł jest tekstem o charakterze przyczynkarskim. Przedstawia temat z punktu widzenia nauki antropologii.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Instytut Automatyki Systemów Energetycznych – dziesiątki lat z polską energetyką

Instytut Automatyki Systemów Energetycznych we Wrocławiu swoją historię rozpoczął w 1949 roku jako komórka organizacyjna Wydziału Elektrycznego Politechniki Wrocławskiej. Realizował wtedy pilne zlecenia związane z odbudową dolnośląskiej energetyki, z czasem rozszerzając działalność na obszar całego kraju. Opracowania, instalacje i urządzenia firmowane znakiem IASE, instalowane w wielu elektrowniach i stacjach energetycznych są znane energetykom w całej Polsce oraz za granicą. Z Instytutem związało całe swoje życie zawodowe wielu wybitnych elektryków, energetyków, informatyków i ekonomistów. Zmienne losy tej zasłużonej placówki w ciągu blisko 70 lat jej istnienia oraz dokonania zawodowe i społeczne pracowników opisano w niniejszym artykule.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Lwowskie korzenie oddziału wrocławskiego stowarzyszenia elektryków polskich

Oddział Wrocławski Stowarzyszenia Elektryków Polskich, który powstał zaledwie w kilka miesięcy po zakończeniu II Wojny Światowej i powrocie Wrocławia do Polski sięga swoimi korzeniami do Lwowskiego Oddziału SEP. W artykule omówiono powiązania między Lwowskim Oddziałem SEP okresu przedwojennego a Oddziałem Wrocławskim SEP okresu powojennego.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Elektrycy krakowscy i krakowskie elektrownie do roku 1939

W pracy przedstawiono ważniejsze wydarzenia z historii elektryki krakowskiej i rolę jaką w nich odegrali krakowscy elektrycy. W 1880 r. w na Rynku w Krakowie pierwszy raz zastosowano "maszynę dynamo-elektryczną", wytwarzającą prąd elektryczny, do zasilania lamp łukowych. Istniejący od roku 1893 Teatr Miejski w Krakowie, był zasilany przez teatralną elektrownię, która spełniała swoją rolę do roku 1905. W tymże roku teatr został podłączony do nowopowstałej Elektrowni Miejskiej. Wcześniej jednak obecna 
dzielnica Krakowa - Podgórze miała już swoją elektrownię działającą od roku 1900, a również krakowskie tramwaje posiadały własną elektrownię od roku 1901, Pod koniec XIX w własne małe elektrownie posiadały też niektóre instytucje i firmy krakowskie. Około 1904 roku krakowscy elektrycy związani z krakowskimi elektrowniami, włączyli się w działalność Krakowskiego Towarzystwa Technicznego, a w 1914 r. formalnie założyli Sekcję Elektrotechniczną. Sekcja ta istniała do 1920 roku, kiedy to utworzono Koło Krakowskie Stowarzyszenia Elektryków Polskich, a na pierwszego prezesa Koła (przemianowanego w 1928 roku na Oddział), został wybrany kol. Stanisław Bieliński. Do roku 1939 kolejnymi prezesami byli: Maryan Porębski, Henryk Dubeltowicz, Leonard Zgliński, Tadeusz Moskalewski, Jan Szmidt.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Słynni dziewiętnastowieczni wrocławscy elektrycy

W artykule przedstawiono sylwetki i główne dokonania elektryków, którzy urodzili się we Wrocławiu w dziewiętnastym stuleciu. Każdy z nich zajmował się różnymi dziedzinami z zakresu szeroko pojętej elektrotechniki. Leo Graetz – to przede wszystkim konstruktor używanego do dzisiaj mostka prostowniczego, Karl Steinmetz pierwszy opisał pętlę histerezy i skonstruował silnik o tej samej nazwie, Max Schiemann – to niemiecki pionier trolejbusów, a Oskar Oliven to wizjoner wspólnej energetycznej Europy, która 
miała powstać kilkanaście lat po pierwszej wojnie światowej, a plany którego zniweczyło dojście do władzy w Niemczech nazistów.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Elektrownia siersza wodna (1913-1962)

Elektrownia cieplna Siersza Wodna uruchomiona w 1913 roku była pierwszą elektrownią okręgową Galicji. Jej głównym zadaniem była produkcja energii elektrycznej i zasilanie nią chętnych odbiorców. To właśnie różniło ją od elektrowni przyzakładowych, dla których głównym celem było zasilanie macierzystego zakładu, a dopiero później, w miarę posiadanych mocy, zasilanie innych odbiorców. Zbudowana przy udziale kapitału polskiego i austriackiego, została motorem rozwoju zachodniej Małopolski. Jej usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni węgla „Galicyjskich Akcyjnych Zakładów Górniczych w Sierszy” pozwalało na spalanie miałów i mułów, na które kopalnia nie miała zbytu. Jej początkowa moc wynosiła 2 x 2,5 MW i przez lata w miarę uzyskiwania uprawnień rządowych, zwiększania terenu elektryfikowanego, wzrosła
do 22,5 MW. Z początkiem lat 20. ubiegłego wieku została zakupiona przez koncern „Siła i Światło”. W ramach tej spółki miała być jedną z elektrowni tworzących Krakowski Okręg Elektryfikacyjny. Wybuch II wojny światowej pokrzyżował te plany. Po odzyskaniu niepodległości aktywnie uczestniczyła w elektryfikacji województwa krakowskiego. Zużycie wojenne i stan techniczny nie pozwolił jej na dłuższą pracę. Wyłączona została w 1962 roku. Na jej terenie funkcjonuje obecnie zakład energetyczny. Kadra elektrowni przeszła do budowanej wówczas Elektrowni Siersza. Elektrownia Siersza Wodna wniosła olbrzymi wkład w elektryfikację Małopolski Zachodniej i w utworzenie kadry energetyków tego regionu.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Relacje Ewalda Georga Kleista z gdańskim towarzystwem fizyki doświadczalnej

Artykuł przedstawia związki Ewalda Georga Kleista, osiemnastowiecznego odkrywcy zjawiska magazynowania energii elektrycznej oraz wynalazcy pierwszego kondensatora, z gdańskim Towarzystwem Fizyki Doświadczalnej, kierowanym przez Daniela Gralatha. Mieszkający w Kamieniu Pomorskim Kleist poszukiwał drogą korespondencyjną fizyków chcących powtórzyć jego rewolucyjne odkrycie i objaśnić je, gdyż było niezgodne z ówczesną wiedzą naukową. Zainteresowanie i pomoc okazało Kleistowi jedynie towarzystwo przyrodnicze z Gdańska, które było pierwszą na terenie Rzeczpospolitej Polskiej organizacją skupiającą uczonych zajmujących się filozofią przyrody. W imieniu Towarzystwa korespondencję z Kleistem prowadził polski badacz Paweł Świetlicki. W Gdańsku nie od razu umiano powtórzyć doświadczenie Kleista i wywiązała się z tej przyczyny wymiana listów, dzięki której dowiadujemy się wielu szczegółów o kamieńskim odkrywcy. Po niepotrzebnej zwłoce czasu w Gdańsku pozytywnie zweryfikowano odkrycie Kleista. Gralath kontynuował badania rozpoczęte przez Kleista zyskując uznanie i sławę. Towarzystwo starało się zapewnić Kleistowi należną pozycję pierwszego odkrywcy tzw. butelki elektrycznej. Służyły temu publikacje prasowe, listy a przede wszystkim napisana przez Gralatha trzyczęściowa historia badań elektrycznych, dzięki której świat naukowy dowiedział się o zasługach Kleista. Analogiczny eksperyment przeprowadzono w roku następnym w Lejdzie.
Stronniczość i nieuczciwość francuskich zwolenników i promotorów doświadczenia lejdejskiego sprawiła, że do dziś Kleist pozostaje badaczem mniej znanym.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Uniwersalne prawo relaksacji dielektrycznej. Anomalna dynamika układów złożonych

Praca zapoznaje czytelnika z aktualną wiedzą na temat zjawiska anomalnej (niedebye’owskiej) relaksacji dielektrycznej. Wstępna jej część poświęcona jest krótkiej biografii Andrzeja Jonschera, odkrywcy uniwersalnego prawa relaksacji dielektrycznej. Prawo to, wynikające z analizy częstotliwościowych charakterystyk podatności elektrycznej dziesiątek dielektryków, zburzyło powszechnie akceptowany, debye’owski pogląd na procesy relaksacyjne w tych materiałach. To nowatorskie sformułowanie prawa relaksacji dielektrycznej spowodowało, że na długie lata Jonscher, jak sam napisał w swojej monografii z 1983 r., stał się „enfant terrible of the dielectric establishment who found it difficult to accept his unorthodox ideas”. Mimo kontrowersji, prawo Jonschera stało się impulsem do poszukiwania niestandardowych metod matematycznych 
(o czym w dalszej części pracy) pozwalających na modelowanie i zrozumienie dynamiki złożonych układów nie tylko fizycznych ale również chemicznych czy nawet biologicznych.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Alessandro Volta i jego ogniwa

W artykule przedstawiono zarys historii wynalazku baterii napięciowej dokonanego przez włoskiego uczonego Alessandro Voltę ponad 200 lat temu. Baterie te – po wielu modyfikacjach – stały się podstawowym źródłem zasilania dla pojazdów i większości współczesnych telekomunikacyjnych urządzeń mobilnych. Przedstawiono zasadę działania tych baterii oraz skrótowo życiorys wynalazcy w powiązaniu z ówczesnymi uwarunkowaniami politycznymi.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Eksperymentalna stacja telewizyjna w Warszawie 1937-39

Artykuł przedstawia genezę i historię powstania i funkcjonowania pierwszej w Polsce Eksperymentalnej Stacji Telewizyjnej w Warszawie zbudowanej w latach trzydziestych.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Niełatwe początki wydziału elektrycznego Politechniki Warszawskiej

W artykule przedstawiono tło historyczne i okoliczności powstania w Warszawie pierwszego w Polsce wydziału elektrycznego - wcześniej działały tylko bowiem katedry elektrotechniczne na Politechnice Lwowskiej. Nacisk położono na często nieznane dotąd działania organizacyjne przedstawicieli ówczesnych elit kulturalnych oraz nielicznej wówczas grupy elektrotechników polskich. Dzięki ich ogromnej energii zaangażowaniu mogło dojść, mimo przeciwności i kłopotów, do rozpoczęcia najpierw nauczania przedmiotów z dziedziny elektrotechniki w języku rosyjskim, a następnie, po zakończeniu pierwszej wojny światowej – w języku polskim. Starania znakomitych naukowców, m.in.: Mieczysława Pożaryskiego, Kazimierza Drewnowskiego, Stanisława Patschke, Leona Staniewicza, Konstantego Żórawskiego, Stanisława Odrowąża-Wysockiego, Janusza Groszkowskiego i wielu innych sprawiły, że od 14 czerwca roku 1921 rozpoczął pracę dydaktyczna i naukową, jako samodzielna instytucja, Wydział Elektrotechniczny Politechniki Warszawskiej.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Używanie substancji psychoaktywnych wśród studentów w aspekcie analizy uczelnianych działań prozdrowotnych

Wprowadzenie. Młodzi ludzie rozpoczynając studia, wchodzą w środowisko, w którym dominujące zachowania zdrowotne nie są korzystne. Studenci to istotni adresaci działań mających na celu przeciwdziałanie używaniu substancji psychoaktywnych.
Cel pracy. Celem pracy była ocena skali używania substancji psychoaktywnych wśród studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej (PWSZ) w Suwałkach w aspekcie analizy uczelnianych działań prozdrowotnych.
Materiał i metoda. Badanie odbyło się w dwuetapowo. Przed rozpoczęciem działań prozdrowotnych, w roku akademickim 2013/14, zbadano 322 studentów pierwszego roku studiów. Powtórne badanie przeprowadzono po dwóch latach prowadzenia działań prozdrowotnych wśród 249 studentów trzeciego roku studiów. Badanie zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego, z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety własnego autorstwa.
Wyniki. Alkohol był najbardziej popularną substancją psychoaktywną wśród studentów PWSZ. Nielegalne substancje psychoaktywne były najmniej rozpowszechnione. Nie stwierdzono różnic w zakresie rozpowszechnienia substancji psychoaktywnych wśród studentów PWSZ w trakcie prowadzenia uczelnianych działań prozdrowotnych. Wnioski. Działania mające na celu przeciwdziałanie używaniu substancji psychoaktywnych wśród studentów powinny skupiać się na grupach ryzyka. Poza edukacją należy wykorzystywać także strategie zmiany postaw i zachowań w większym stopniu aktywizujące uczestników.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rola profilaktyki pozytywnej w kształtowaniu zdrowia holistycznego

Wprowadzenie i cel pracy. W artykule podjęto problematykę profilaktyki oraz zdrowia, zaprezentowano zmianę podejścia do obu zjawisk oraz podkreślono współczesne rozumienie zdrowia w perspektywie holistycznej. Celem pracy jest zwrócenie uwagi na rolę profilaktyki pozytywnej jako oddziaływania ukierunkowanego na pomnażanie zasobów tkwiących w jednostce oraz jej otoczeniu celem wzmacniania zdrowia w sferze somatycznej, psychicznej i społecznej.
Skrócony opis stanu wiedzy. Przez dziesięciolecia zdrowie definiowano przy użyciu kategorii obiektywnych. Zgodnie z modelem biomedycznym akcent kładziono na chorobę oraz czynniki ją warunkujące. Stopniowo zaczęto uznawać rolę czynników psychospołecznych w zaburzeniach somatycznych oraz aktywności własnej człowieka w kreowaniu zdrowia, rozumianego także w kategoriach rozwoju jednostki i społeczeństwa. Zmiana ta wiązała się z przyjęciem modelu biopsychospołecznego oraz holistycznej wizji człowieka. Konsekwentnie, dalszy postęp w tej problematyce związany był z rozwojem zagadnień profilaktyki i promocji zdrowia. Przeniesiono akcent z koncentracji na czynnikach zagrażających zdrowiu na mechanizmy go warunkujące.
Podsumowanie. W artykule została przedstawiona zmiana w podejściu do zdrowia i choroby oraz działań o charakterze promocyjno-profilaktycznym. Zaprezentowano przejście od paradygmatu patogenetycznego (biomedycznego), koncentrującego się na chorobie do psychospołecznego i salutogenetycznego, kładącego nacisk na mechanizmy zdrowia. Ukazano także zmiany w obszarze profilaktyki, w której zaczęto dostrzegać rolę jednostki jako aktywnego kreatora zdrowia holistycznego.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Koncepcja hybrydowego układu zasilania napędu elektrycznego motoszybowca

Motoszybowce są rozwiązaniem pozwalającym częściowo uniezależnić się od typowych problemów występujących podczas lotów szybowcem. Jednak najważniejszą zaletą motoszybowca jest możliwość samodzielnego startu. Takiej możliwości nie posiadają klasyczne szybowce. Zastosowanie silnika elektrycznego napędzającego śmigło daje taką możliwość. Jednak typowym problemem z którym należy się zmierzyć jest dobór pojemności baterii akumulatorów. Autorzy proponują koncepcję zasilania hybrydowego napędu elektrycznego. W koncepcji zasilania hybrydowego przewidziano zastosowanie stosu ogniw paliwowych jako podstawowego źródła zasilania pozwalającego na utrzymanie motoszybowca na pułapie przelotowym przez określony czas. Bateria akumulatorów pełni rolę bufora który ma dostarczać dodatkową 
energię podczas startu motoszybowca. W artykule zaprezentowano wybrane wyniki badań stosów ogniw paliwowych przewidzianych do zastosowania w hybrydowym układzie zasilania motoszybowca.

Czasopismo: Maszyny Elektryczne: zeszyty problemowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: automatyka, elektronika i elektrotechnika
Przemoc domowa wobec kobiet

Wprowadzenie. W każdej społeczności na świecie żyją kobiety, które doświadczyły w swoim życiu aktów przemocy. Media dość często przekazują informacje o nich, niekiedy jednak zbyt późno, czyli w sytuacji, gdy doszło już do utraty życia czy zdrowia.
Cel pracy. Ukazanie zjawiska przemocy domowej wobec kobiet jako wciąż aktualnego, trudnego do zdiagnozowania i rozwiązania problemu.
Skrócony opis stanu wiedzy. Przemoc domowa wobec kobiet nie może być niedostrzegana. W opracowaniu zdefiniowano pojęcia: przemoc, przemoc w rodzinie i przemoc wobec kobiet. Omówiono zakres i formy przemocy oraz skalę zjawiska w Polsce, stwierdzając, że jest trudne do oszacowania. Podkreślono, iż przemoc najczęściej odbywa się w zamkniętym kręgu rodziny, czyli bez świadków. Omówiono rolę pracowników medycznych, w tym pielęgniarek i położnych, w profilaktyce przemocy i identyfikowaniu kobiet krzywdzonych.
Podsumowanie. Istnieje potrzeba opracowania skuteczniejszych programów prewencyjnych, aktualizacji wiedzy i większego zaangażowania pracowników medycznych (również pielęgniarek i położnych) wobec zmieniających się rozwiązań prawnych. Skuteczne przeciwdziałanie, także rozwiązywanie problemu przemocy domowej wobec kobiet, wymaga korzystania z różnych obszarów wiedzy i umiejętności. Konieczna jest zatem współpraca zespołów interdyscyplinarnych, tj. przedstawicieli służb, instytucji i organizacji wchodzących w ich skład.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu