rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Samoocena i jej związek z satysfakcją z życia młodych dorosłych osób z porażeniem mózgowym

CEL NAUKOWY: Celem naukowym niniejszej publikacji jest określenie relacji pomiędzy samooceną a satysfakcją z życia wśród młodych dorosłych osób z porażeniem mózgowym PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podczas badań postawiono problem badawczy w następującym brzmieniu: jaki jest związek pomiędzy samooceną a satysfakcją z życia młodych dorosłych osób z niepełnosprawnością ruchową? Posłużono się strategią ilościową. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, w ramach której wykorzystano dwa narzędzia badawcze: skalę SES Rosenberga w polskiej adaptacji Łaguny, Lachowicz-Tabaczek i Dzwonkowskiej oraz Skalę Satysfakcji z Życia autorstwa Dienera, Emmonsa, Larsena i Griffin w polskiej adaptacji Juczyńskiego. PROCES WYWODU: Przeprowadzono analizę statystyczną z wykorzystaniem metod statystyki opisowej oraz testów parametrycznych: analizy korelacji za pomocą współczynnika r-Pearsona oraz analizy różnic międzygrupowych za pomocą testu t-Studenta. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Poziom samooceny oraz satysfakcji z życia młodych dorosłych osób z porażeniem mózgowym jest zbliżony do poziomu tych zmiennych w polskiej populacji. Płeć nie różnicuje istotnie poziomu samooceny oraz satysfakcji z życia młodych dorosłych osób z porażeniem mózgowym. Związek samooceny z satysfakcją z życia wśród kobiet z porażeniem mózgowym jest istotny, zaś wśród mężczyzn – nieistotny. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Płeć modyfikuje charakter relacji pomiędzy samooceną a satysfakcją z życia. Należy poszerzać tę wiedzę oraz uwzględniać powyższe różnice w procesie edukacji oraz rehabilitacji psychologicznej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowiek stary w obliczu izolacji więziennej. Teoria i praktyka

CEL NAUKOWY: Celem naukowym jest ukazanie sytuacji oraz rozwiązań wykorzystywanych w pracy z seniorami przebywającymi w zakładach karnych oraz pokazanie zróżnicowanych problemów charakterystycznych dla tej grupy więźniów. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy został sformułowany w postaci pytań: Jakie rozwiązania są stosowane w pracy z seniorami przebywającymi w warunkach izolacji więziennej? Jakie problemy występują w pracy z osadzonymi seniorami? Wykorzystane zostały metoda sondażu diagnostycznego oraz analiza treści. PROCES WYWODU: Na wstępie artykułu wyjaśniony został cel odbywania kary pozbawienia wolności i zadania kadry resocjalizacyjnej w pracy ze skazanymi, także seniorami. Następnie przedstawiono dane demograficzne dotyczące osób starych oraz charakterystykę okresu starości. W dalszej kolejności przedstawiono specyfikę funkcjonowania osób starych w więzieniu, ich problemy i potrzeby. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza dotyczyła wykorzystywanych w pracy z przebywającymi w zakładach karnych seniorami rozwiązań oraz problemów tej grupy. Wskazała na korzystne zmiany w zakresie podejmowanej pracy ze skazanymi seniorami. Służba więzienna uwzględnia ich szczególne warunki fizyczne, psychiczne, życiowe doświadczenie, także kryminalne. Seniorzy w więzieniu generują problemy dla całego systemu więziennictwa, powodują wzrost kosztów, są wyzwaniem dla personelu i współwięźniów. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wzrasta populacja seniorów w więzieniu. Seniorom trzeba zapewnić opiekę lekarską i kontakt z rodziną. Konieczne jest uwzględnienie ich trudności z przystosowaniem się do więziennej rzeczywistości oraz to, że wielu z nich nie ma dokąd wrócić po zakończeniu odbywania kary. Niezbędne jest wdrażanie specjalistycznych programów korekcyjnych skierowanych do tej grupy skazanych i uwzględniających ich potrzeby. W przygotowaniu przyszłych kadr jednostek penitencjarnych należy zwrócić uwagę na umiejętność pracy z seniorami.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ponowoczesny romantyzm jako nurt ideowy określający horyzonty współczesnego człowieczeństwa

CEL NAUKOWY: Celem analizy jest konceptualne zarysowanie modelów człowieczeństwa przyszłości. W zamierzeniach artykułu mieści się również przedstawienie refleksji nad kondycją współczesnego człowieka w kulturowym kontekście ponowoczesności. Kontekst ten dla celów niniejszej pracy zostanie określony mianem ponowoczesnego romantyzmu. NARZĘDZIA I METODY BADAWCZE: Przedmiotem diagnozy jest model człowieczeństwa uformowany na podstawie „aksjologicznych antynomii współczesności”. Pozwalają one kulturę ponowoczesności zestawić ze wzorcami typowymi dla XIX-wiecznego romantyzmu. W rezultacie człowieczeństwo da się opisać poprzez wewnętrzne napięcia, które wyznaczają terminy: tymczasowość – nieśmiertelność, samorealizacja – poświęcenie; konsumpcja – praca; vita activa – vita contemplativa. Praca ma charakter socjologicznej analizy teoretycznej. Jej celom służy metodologia „postmodernistycznej nauki”. Przez to też narzędziem diagnozy stanie się metafora oraz kategoria archetypu, pozwalająca ostatecznie dookreślać horyzonty człowieczeństwa. PROCES WYWODU: Wywód składa się z trzech części. W pierwszej z nich wprowadzona zostaje metafora labiryntu – podstawowe narzędzie poznania i diagnostyki. Pozwoli ona wyeksponować podstawę napięcia w konstrukcji człowieka i odnaleźć wiodącą narrację kształtującą współczesne człowieczeństwo. Jest nią ponowoczesny romantyzm. Identyfikacja odmian i cech narracji ponowoczesnego romantyzmu to drugi etap pracy. Legitymizuje on zastosowanie w kolejnej już – trzeciej części – kategorii archetypu. Pojęcie to umożliwi wskazanie ukrytych w narracji ponowoczesnego romantyzmu wzorów człowieczeństwa. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Podstawowym wynikiem analizy są modele ponowoczesnego człowieczeństwa zapisane w archetypach Prometeusza, Orfeusza, Ikara i Narcyza. Ich szczegółowa diagnostyka pozwala wskazać podstawowe nurty formacyjne człowieczeństwa, takie jak: transhumnaizm, indywidualizm i imaginaryzm. Jednocześnie umożliwia identyfikację ograniczeń każdego modelu i wskazanie związanych z nimi zagrożeń.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ostateczne wnioski i rekomendacje wiążą się z analizą ponowoczesnego romantyzmu. Nurt ten daje się opisać w dwóch formach: ideacyjnej i zwulgaryzowanej – przepracowanej przez kulturę popularną. Pierwsza z wymienionych określa szansę formującego się na jej podstawie modelu, a druga eksponuje zagrożenia.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Organizacja i funkcjonowanie systemu edukacji dla przedsiębiorczości w kształceniu pozalekcyjnym

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja współczesnych form i narzędzi realizacji programów kształcenia pozalekcyjnego w obszarze edukacji dla przedsiębiorczości. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Analizowanym problemem badawczym jest organizacja i funkcjonowanie zajęć pozalekcyjnych – z jednej strony pod kątem poprawności metodologicznej konstruowania programów dydaktycznych, a z drugiej – pod tym względem, czy są one ciekawe merytorycznie i motywujące dla uczestników. W badaniach zastosowano metodę studium przypadku. Badania miały charakter pilotażowy i pozwoliły określić szczegółowe problemy badawcze pod kątem dalszych analiz. PROCES WYWODU: Struktura artykułu przedstawia się następująco. W pierwszej części pokazane zostanie znaczenie studium przypadku jako metody badawczej. Następnie zaprezentowane zostaną wybrane przykłady dobrych praktyk pozalekcyjnego kształcenia w zakresie przedsiębiorczości. W końcowej części artykułu zostanie przedstawione podsumowanie z uwzględnieniem wniosków z analizy krajowej i zagranicznej literatury przedmiotu, a także zaproponowane zostaną rekomendacje. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeprowadzone badania pilotażowe pozwalają stwierdzić, że zaangażowanie nauczycieli i placówek edukacyjnych (rozumianych jako zmotywowane zespoły ludzkie) pozwala na profesjonalne przygotowanie i wdrożenie projektów pozalekcyjnego kształcenia w zakresie edukacji dla przedsiębiorczości. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Całość rozważań kończą odniesienia do rekomendowanych rozwiązań organizacyjnych ujętych w wartościowych zasobach i przewodnikach metodycznych w dziedzinie edukacji dla przedsiębiorczości (m.in. projekt rozkładu materiału, scenariusze zajęć i sposób ich ewaluacji). Artykuł przeznaczony jest dla nauczycieli przedsiębiorczości na każdym poziomie kształcenia i organizatorów różnych form edukacji.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja dzieci w duchu myślenia technicznego jako przejaw społecznej odpowiedzialności klastra

CEL NAUKOWY: W artykule dokonano charakterystyki społecznie odpowiedzialnego podejścia klastra do kształtowania myślenia technicznego dzieci w ramach pozaszkolnej edukacji technicznej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: W procesie badawczym zastosowano tradycyjną metodykę przeglądu literatury naukowej, analizę danych zastanych (desk research) i metodę studium przypadku. W trakcie badań jakościowych metoda studium przypadku pozwoliła wpierw na pogłębioną eksplorację wybranego problemu badawczego, a następnie na jego kompleksową charakterystykę. W polskiej literaturze naukowej brakuje publikacji i szerszej dyskusji z zakresu pozaszkolnej edukacji technicznej w polskich klastrach, wyjaśniających istotę, mechanizmy oraz uwarunkowania inicjatyw i programów edukacyjnych powstających w przedsiębiorczym i innowacyjnym środowisku klastrów. Jest to relatywnie nowy obszar badań i analiz, który dostarcza wielu nurtujących pytań badawczych. PROCES WYWODU: Badania własne, których efekty zostały zamieszczone w artykule, koncentrowały się na analizie pozaszkolnej edukacji technicznej dzieci w klastrze. Odwołanie do edukacji technicznej dzieci jako przejawu społecznej odpowiedzialności klastra jest zjawiskiem ważnym, gdyż wraz z zaangażowaniem społeczności klastrowej we współczesny proces edukacji pojawiają się nowe wyzwania i możliwości. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Z przeprowadzonych badań i analiz wynika, że klastry mniej lub bardziej zaawansowane technologicznie jako organizacje uczące się i oparte na partnerstwie trójsektorowym zapewniają doskonałe warunki do sprawnej edukacji technicznej dzieci. Z jednej strony ich wyjątkowa aktywność społecznie użyteczna sprzyja ciągłemu upowszechnianiu i uspołecznianiu nauki, w tym transferowi wiedzy, a z drugiej wzbogaca kwestie pedagogiczne wynikające z inkluzji dzieci w dziedziny zarezerwowane dotychczas dla społeczności akademickiej. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Podjęta w artykule problematyka wymaga dalszych badań i analiz. Zasadne jest uwzględnienie szerszych rozważań socjologicznych, psychologicznych i aksjologicznych nad naturą współczesnych wyzwań w zarządzaniu klastrem w obszarze inkluzyjnego doskonalenia technicznej edukacji, która powinna sprostać różnorodnym oczekiwaniom pracodawców i wymogom dynamicznie zmieniającego się rynku pracy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osoba starsza a kryzys we współczesnej rodzinie w ujęciu systemowym

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest ukazanie osoby starszej w systemowym modelu rodziny ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekt opieki nad nią oraz na jej potencjał w sytuacji kryzysów, jakie mają miejsce w obrębie rodziny. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy, jaki został podjęty w niniejszym artykule, zawarty jest w pytaniach: Jakie znaczenie w życiu osób starszych ma rodzina? Jaką rolę odgrywają osoby starsze w systemowym modelu rodziny? Jak przebiega opieka nad osobami starszymi w systemowym modelu rodziny, w której obrębie występują kryzysy? Wykorzystana została metoda analityczno-syntetyczna oparta na wybranej literaturze przedmiotu. PROCES WYWODU: Zaprezentowana została systemowa teoria rodziny, w której osoby starsze nie są jedynie biorcą opieki, lecz za pomocą posiadanych zasobów stanowią nieocenione wsparcie dla innych członków. Następnie przedstawione zostały przemiany we współczesnej rodzinie, które zaobserwować można na skutek uwarunkowań społeczno-kulturowych. Wywołały one w obrębie rodziny kryzysy, które w pracy ukazane zostały na przykładzie opieki nad osobami starszymi. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Obserwowany zanik rodzin wielopokoleniowych, a także obniżenie jakości relacji międzygeneracyjnych doprowadził do tego, że osoby starsze utraciły ówczesną rolę oraz odchodzi się od dostrzegania ich potencjału. W sytuacji braku ich samodzielności opieka nad osobami starszymi może przybierać coraz częściej formę instytucjonalną, za co odpowiedzialne są wspomniane uwarunkowania społeczno-kulturowe. WNIOSKI, INNOWACJE ,REKOMENDACJE: Za pomocą edukacji powinno przekazywać się wiedzę na temat wartości relacji międzygeneracyjnych, a także potrzeb osób starszych, dla których rodzina stanowi najważniejsze środowisko, a w której szczególnego znaczenia nabiera troska o najstarszych jej członków.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Metabolizm miedzi oraz charakterystyka dziedzicznych zespołów chorobowych, na tle niedoboru miedzi, spowodowanych zaburzeniami aktywności białka ATP7A

Miedź, ze względu na swoje właściwości oksydoredukcyjne, jest kofaktorem wielu enzymów, ale nadmiar tego pierwiastka w organizmie jest szkodliwy, gdyż przyczynia się do powstawania dużych ilości wolnych rodników. W konsekwencji organizmy wykształciły precyzyjne mechanizmy kontrolujące transport i metabolizm miedzi, zarówno na poziomie komórkowym, jak i w obrębie całego organizmu. W transport tego pierwiastka w komórce zaangażowane są białka, które możemy podzielić na trzy grupy. Pierwszą są transbłonowe białka odpowiedzialne za transport miedzi przez błonę komórkową do cytoplazmy, do których zaliczamy białka CTR1 oraz DMT1. Kolejną grupą są białka chaperonowe, a ich główną funkcją jest dostarczenie miedzi do odpowiednich enzymów w komórce. Zaliczamy do nich białka CCS, ATOX1, COX oraz SCO. Ostatnią grupą są białka ATP7A oraz ATP7B, które odpowiadają za utrzymanie właściwego stężenia jonów Cu w komórce poprzez aktywny eksport miedzi z komórki lub przyłączanie tego pierwiastka do białek enzymatycznych. Zaburzenia w funkcjonowaniu wymienionych powyżej białek powodują naruszenie homeostazy miedzi w organizmie, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju wielu zespołów chorobowych. U ludzi, intensywnie badana jest mutacja genu ATP7A, a nasilenie objawów chorobowych zależy od typu mutacji. Ekspresja całkowicie niefunkcjonalnego białka prowadzi do powstania klasycznej choroby Menkesa, która charakteryzuje się znaczącym upośledzeniem fizycznym i umysłowym pacjentów oraz śmiercią w okresie wczesnodziecięcym. W przypadku zachowania części aktywności białka ATP7A rozwija się lżejsza forma wspomnianej choroby, której objawy nie są tak dotkliwe, a pacjenci dożywają nawet pięćdziesięciu lat. Mutacje genu ATP7A mogą najprawdopodobniej prowadzić także do rozwoju dziedzicznej neuropatii ruchowej, aczkolwiek objawy chorobowe związane są głównie z osłabieniem i zanikiem mięśni kończyn górnych i nie przypominają objawów choroby Menkesa. Okazało się także, że mutacje innych genów mogą wpływać na prawidłowe funkcjonowanie białka ATP7A. Badania ostatniej dekady wykazały istnienie dwóch nowych zespołów chorobowych związanych z niedoborem miedzi w organizmie. Są to zespół Huppke-Brendel oraz zespół MEDNIK, spowodowane mutacjami, odpowiednio w genach SLC33A1 oraz AP1S1. Białko kodowane na matrycy pierwszego z wymienionych genów odpowiada za acetylację białek, z kolei drugie białko jest związane z "pakowaniem" odpowiednich białek w pęcherzyki klatrynowe i ich transport z aparatu Golgiego do błony komórkowej. Wymienione powyżej białka są najprawdopodobniej niezbędne dla prawidłowej aktywności białka ATP7A, stąd mutacje w genach SLC33A1 i AP1S1 pośrednio powodują zaburzenia metabolizmu miedzi. Niestety, pomimo prób leczenia chorób związanych z niedoborem miedzi w organizmie, nadal nie opracowano skutecznej terapii.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Piecza zastępcza w pandemii w percepcji osób zaangażowanych w jej sprawowanie

CEL NAUKOWY: Celem wypowiedzi będzie ukazanie pieczy zastępczej (rodzinnej i instytucjonalnej) w pandemii w percepcji osób zaangażowanych w jej sprawowanie. Podstawą będą wstępne, częściowe wyniki autorskich badań sondażowych przeprowadzonych od października do listopada 2020 r. podczas wprowadzanych powtórnie obostrzeń wynikających z walki z pandemią COVID-19. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Sformułowano następujący główny problem badawczy: Jak postrzegają zmiany w sprawowaniu pieczy zastępczej w pandemii osoby bezpośrednio lub pośrednio zaangażowane w jej realizację oraz jak je oceniają? Posłużono się metodą analizy literatury przedmiotu, w badaniu empirycznym metodą sondażu diagnostycznego. PROCES WYWODU: Realizacja celu jest ujęta w procesie wywodu, na który składa się: wprowadzenie w zagadnienie, metodologia badań własnych oraz przedstawienie wybranych wyników badań własnych ukazujących funkcjonowanie pieczy zastępczej w pandemii w percepcji różnych grup zaangażowanych w jej sprawowanie. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Większość, tj. 70% ankietowanych osób zaangażowanych w sprawowanie pieczy zastępczej spostrzegało zmiany w jej realizacji podczas pandemii. Badani z różnych grup wskazali odmienne zmiany. Ich ocena częściej była negatywna niż pozytywna. Wskazano na wiele trudnych zadań i sytuacji. Mimo to dostrzeżono sukcesy w ich wykonywaniu. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Należy eksplorować podjęty temat i zaplanować dalsze badania naukowe. Istnieje również potrzeba uwrażliwiania społeczeństwa, w tym szczególnie profesjonalistów i kandydatów na nich, tj. studentów różnych kierunków studiów na wskazane w tekście kwestie na podstawie obiektywizmu naukowego. W czasach pandemii ważne jest wskazywanie dużej roli osób rozumiejących i wspierających rozwój oraz doskonalenie pieczy zastępczej. Osoby zaangażowane w jej sprawowanie wymagają zwiększonej i systemowej pomocy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pandemia COVID-19 i (nie)wykorzystany potencjał edukacyjny

CEL NAUKOWY: Na podstawie wyników z polskich i międzynarodowych badań celem artykułu jest pokazanie, jak wymuszone przez pandemię COVID-19 zmiany związane z zamknięciem szkół i zdalną edukacją przeorganizowały środowisko edukacyjne i rodzinne, wpływając na funkcjonowanie dzieci i młodzieży. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł ma charakter przeglądowy. Omawiając wyniki badań, staram się udzielić odpowiedzi na pytanie: jakie są, i jakie mogą być, konsekwencje zamknięcia szkół i zdalnej edukacji w różnych wymiarach funkcjonowania dzieci i młodzieży. PROCES WYWODU: W pierwszej części skupiam się na krótko- i długoterminowych konsekwencjach zamknięcia szkół i zdalnej edukacji przede wszystkim w obszarze kształcenia. W części drugiej odnoszę się do codziennego funkcjonowania dzieci, młodzieży, ich rodziców/opiekunów, a związanego m.in. z jakością wzajemnych relacji czy poziomem dobrostanu psychicznego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki badań wskazują na wykluczanie z systemu edukacji uczniów, którzy przed pandemią mieli niekorzystną sytuację edukacyjną. Nowy model edukacji negatywnie wpłynął na dobrostan psychiczny dzieci, młodzieży, ich rodziców/opiekunów, tworząc także podatny grunt dla rozwoju np. stresu rodzicielskiego, przemocy domowej. Odnotowano również pozytywne skutki zdalnej edukacji, m.in. lepsze funkcjonowanie i efektywniejsze uczenie się wybranych grup uczniów. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Systemom edukacji brakuje rozwiązań, które skutecznie zapobiegałyby wykluczeniu licznych grup uczniów. W dłuższej perspektywie przyczyni się to do pogłębienia się dysproporcji ekonomicznych i społecznych na świecie. Priorytetową sprawą pozostaje wypracowanie bardziej sprawiedliwej i włączającej edukacji. Zamknięcie szkół i zdalna edukacja negatywnie wpłynęły na kondycję psychiczną uczniów i ich rodziców. Istnieje pilna potrzeba tworzenia systemowych rozwiązań oraz określenie nowych priorytetów w edukacji uwzględniających potrzeby osób dotkniętych skutkami pandemii.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dobrostan nauczycielek i nauczycieli wychowania przedszkolnego a ich postawy wobec kształcenia na odległość w czasie pandemii COVID-19

CEL NAUKOWY: Eksploracja zależności pomiędzy dobrostanem nauczycielek/li wychowania przedszkolnego a ich postawami wobec kształcenia na odległość w czasie pandemii COVID-19. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Użyto testu t Studenta dla prób zależnych do porównywania dwóch średnich pochodzących z jednej grupy: średniej wyniku w skali postaw oraz średniej skali psychospołecznego prosperowania. Do badań kwalifikowane/ni były/li nauczycielki/le wychowania przedszkolnego prowadzący zajęcia zdalne (427 kobiet i 2 mężczyzn). PROCES WYWODU: W tekście zaprezentowano podstawy teoretyczne badań, metody, przebieg badań oraz wyniki z interpretacjami. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Uzyskano wyniki świadczące o tym, że im wyższy poziom dobrostanu, tym lepiej nauczycielki i nauczyciele oceniają poszczególne elementy ich rzeczywistości w czasie edukacji zdalnej. Wysoki dobrostan jest związany z dostrzeganiem możliwości wspierania fizycznego, emocjonalnego, poznawczego i społecznego rozwoju dziecka, rzutuje na odczuwanie mniejszego zakresu trudności związanych z kształceniem zdalnym (lub skuteczniejszego ich pokonywania), pozwala dostrzec rozwój własnych kompetencji zawodowych, ma związek z częstszym wykorzystywaniem elementów kształcenia zdalnego w przeszłości i planowaniem wykorzystania go w przyszłości, a także odczuwaniem pozytywnych emocji w relacjach z ludźmi, którzy wraz z nauczycielkami tworzą społeczność danego przedszkola. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Rekomendacje dotyczą wzmacniania zawodu nauczyciela wychowania przedszkolnego poprzez wykorzystywanie osobistych zasobów nauczycielek/li do kreowania środowiska pracy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niedokrwistość na tle niedoboru żelaza w diecie

Erytropoeza jest procesem biologicznym o największym zapotrzebowaniu na żelazo, które jest niezbędne do syntezy hemu w komórkach prekursorowych erytrocytów i dlatego jej prawidłowy przebieg jest szczególnie wrażliwy na niedobór tego mikroelementu. Żywieniowy niedobór żelaza jest głównym powodem występowania niedokrwistości (anemii) u ludzi. Niska zawartość żelaza w diecie prowadzi do wyczerpania zapasów tego mikroelemntu w organizmie, następstwem czego jest rozwój anemii na tle niedoboru żelaza. Ten typ anemii występuje najczęściej wśród społeczeństw krajów rozwijających się. Głównymi grupami ryzyka występowania anemii na tle niedoboru żelaza są niemowlęta, dzieci, dorastająca młodzież oraz kobiety ciężarne i kobiety w okresie laktacji. Diagnoza anemii na tle niedoboru żelaza wymaga przeprowadzenia u pacjentów analizy parametrów hematologicznych we krwi. Powinna również obejmować analizę parametrów biochemicznych żelaza oraz poziomu ferrytyny w surowicy. W ostatnich latach wskazuje się na nowe parametry, które mogą okazać się pomocne dla lekarzy w diagnozowaniu niedokrwistości na tle niedoboru żelaza.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku