rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jak promocyjne i prewencyjne ukierunkowanie samoregulacyjne wiąże się z ważnością cech i intencją zakupu produktu? Ukierunkowanie samoregulacyjne - ocena - intencja

Przeprowadzono dwa eksperymenty, które dotyczyły preferencji konsumenckich w kontekście teorii samoregulacji Higginsa. W badaniu 1 (N = 134) testowano, czy chroniczne (RFQ – Regulatory Focus Questionnaire) i sytuacyjne ukierunkowanie samoregulacyjne (tj. aktywizowane eksperymentalnie) mają wpływ na ważność przypisywaną utylitarnym i hedonistycznym cechom produktu. W badaniu 2 (N = 240) sprawdzano, czy dopasowanie zgodnego (tj. produkt promocyjny i slogan promocyjny lub produkt prewencyjny i slogan prewencyjny) i niezgodnego przekazu reklamowego (tj. produkt promocyjny i slogan prewencyjny oraz produkt prewencyjny i slogan promocyjny) z chronicznym ukierunkowaniem samoregulacyjnym (RFQ) wiąże się z intencją zakupu reklamowanego produktu. Uzyskane wyniki w badaniu 1 wskazały na wpływ prewencyjnego sytuacyjnego lub promocyjnego chronicznego ukierunkowania samoregulacyjnego na ważność przypisywaną utylitarnym cechom produktu. Nie stwierdzono wpływu sytuacyjnego i chronicznego ukierunkowania samoregulacyjnego na ważność cech hedonistycznych produktu. Wyniki badania 2 wskazały na związek zgodnego promocyjnego przekazu reklamowego i chronicznego ukierunkowania promocyjnego z intencją zakupu produktu. Ponadto stwierdzono związek niezgodnego przekazu (tj. produkt promocyjny i slogan prewencyjny) i chronicznego ukierunkowania promocyjnego z intencją zakupu produktu. Związek zgodnego prewencyjnego przekazu reklamowego i chronicznego ukierunkowania prewencyjnego z intencją zakupu był nieistotny statystycznie.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wagi nadawane emocjom pozytywnym o genezie automatycznej vs refleksyjnej a wskaźniki poziomu poczucia szczęścia

Wiele badań wskazuje na rolę pozytywnych emocji w wyznaczaniu ogólnego poczucia szczęścia. Prezentowane w artykule badanie dotyczy związku między relatywną wagą nadawaną różnego rodzaju emocjom pozytywnym a deklarowanym poczuciem własnego szczęścia. Zgodnie z przyjętą taksonomią (Jarymowicz, Imbir, 2010, 2011), emocje pozytywne zostały zróżnicowane ze względu na ich genezę – automatyczną (emocje homeostatyczne oraz hedonistyczne) bądź refleksyjną (emocje związane ze standardami Ja oraz ze standardami transgresyjnymi). Przyjęto, że uniwersalnym źródłem subiektywnej szczęśliwości są emocje generowane automatycznie, a o osobowym zróżnicowaniu nasilenia poczucia szczęścia decydują głównie emocje refleksyjne, wynikające z realizacji standardów aksjologicznych wyznaczających cele wykraczające poza zakres potrzeb podstawowych. Przeprowadzone badanie eksploracyjne miało na celu uchwycenie zależności między deklarowanym poczuciem szczęścia a (1) wagą nadawaną poszczególnym rodzajom emocji oraz (2) wielością wyartykułowanych celów życiowych. Uczestnicy badania (studenci Uniwersytetu Warszawskiego; N = 67) zostali podzieleni na dwie grupy: o stosunkowo niskim (NpSZ) oraz wysokim (WpSZ) poziomie deklarowanego poczucia szczęścia. Obie grupy oceniły wyżej wagę emocji automatycznych niż refleksyjnych; nie różniły się ocenami wagi emocji automatycznych, różniły się natomiast ocenami wagi emocji refleksyjnych: grupa WpSZ przypisała emocjom refleksyjnym istotnie wyższe wagi niż grupa NpSZ. Okazało się ponadto, że najwyższe wskaźniki poczucia szczęścia miały osoby, które wygenerowały stosunkowo dużo celów osobistych, a zarazem przypisały wysokie wagi emocjom o genezie refleksyjnej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Nierówności dochodowe i ubóstwo w Polsce na tle zmian systemowych

Celem artykułu jest przedstawienie tendencji zmian poziomu nierówności dochodowych i ubóstwa w Polsce w kontekście zmian systemowych, zachodzących w kraju po drugiej wojnie światowej do czasów obecnych. Postawiono hipotezę, że sam poziom nierówności nie jest wystarczający do oceny tego zjawiska, gdyż istotną rolę odgrywa jego percepcja przez społeczeństwo determinowana czynnikami specyficznymi dla danego kraju. W treści artykułu omówiono kontrowersje związane z kryterium „sprawiedliwego podziału dochodu” oraz zaprezentowano dane statystyczne dotyczące nierówności i ubóstwa, a następnie zestawiono je z opinią społeczeństwa na temat tych zjawisk. Pozwoliło to na wyciągnięcie wniosków, że Polska jest krajem o przeciętnych nierównościach, a na ich ocenę nie bez wpływu pozostaje ciągłość instytucji nieformalnych.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ zaangażowania, zagrożenia Ja i dezinformacji na zniekształcenia raportów pamięciowych

Podstawowym celem prezentowanego badania było sprawdzenie, czy zagrożenie pojęcia Ja oraz niskie zaangażowanie świadka wpływają na pamięć świadka naocznego, w tym w szczególności na jego podatność na dezinformację. W badaniu zreplikowano efekt dezinformacji. Zgodnie z oczekiwaniami stwierdzono też, że wysokie zaangażowanie w sprawę oraz zagrożenie pojęcia Ja sprzyjają procesom pamięciowym, podnosząc poprawność osób niedezinformowanych. Nie potwierdzono natomiast hipotezy o wpływie zagrożenia Ja oraz zaangażowania na wielkość efektu dezinformacji. Polepszenie pamięci wskutek zagrożenia Ja i zaangażowania u osób niedezinformowanych zinterpretowano jako zwiększoną motywację do ochrony stabilnego pojęcia Ja oraz staranniejsze kodowanie materiału następczego. Brak wpływu zagrożenia Ja i zaangażowania na podatność na dezinformację mógł wynikać z faktu, że czynniki te działają przeciwstawnie: jednocześnie polepszają pamięć materiału oryginalnego oraz pamięć dezinformacji, a tym samym znoszą się nawzajem.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Granice duchowości - perspektywa pierwsza

Określenie granic zjawiska duchowości jest zadaniem trudnym. Historia badań na ten temat wskazuje, że duchowość to nie tylko poszukiwanie świętości, nie tylko religia czy wierzenia, ale znacznie bardziej skomplikowany konstrukt. Badania prowadzone w ramach poszczególnych nurtów psychologii ukazują, z jak różnych perspektyw można duchowość rozpatrywać. Najwyraźniej wyodrębniają się trzy stanowiska – traktujące duchowość jako: (1) postawę, (2) wymiar osobowości oraz (3) schemat poznawczy. Aby sprawdzić zasadność tych ujęć, podjęto próbę weryfikacji pierwszego z powyższych podejść/hipotez, zakładającego, że duchowość to postawa wobec życia. W tym celu przebadano 200 studentów uczelni o różnych profilach zainteresowań (humanistycznych, nauk ścisłych i artystycznych), w którym zadano pytanie o to, czym jest duchowość w ogóle (szerokie społeczno-kulturalne znaczenie) oraz dla nich samych (znaczenie osobiste), a także czym są duchowe dążenia. Z badań tych wynika, że pojmowanie duchowości jest bardzo zróżnicowane w zależności od typu zainteresowań. Ponadto w wypowiedziach osób badanych można wyróżnić trzy podstawowe formalne składniki duchowości: poznawczy, emocjonalny i behawioralny.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Przegląd badań nad mimowolnymi wspomnieniami autobiograficznymi. Perspektywy badawcze

Przedmiotem artykułu są wspomnienia autobiograficzne powstające spontanicznie, bez wcześniejszej intencji ich przywołania, w populacji osób zdrowych. Mimowolne wspomnienia odróżniono od wspomnień intruzywnych oraz wspomnień proustowskich. Zaprezentowano podstawowe obszary badawcze w dziedzinie wspomnień mimowolnych, stosowane w ich obrębie metody oraz najważniejsze wyniki dotychczasowych badań. Wskazano również na najważniejsze kierunki dalszych badań i największe dla nich wyzwania.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Percepcja bez wrażeń zmysłowych. „Nowa psychologia” J. J. Gibsona

Artykuł stanowi omówienie faz rozwoju nowego, w latach 1950-1980, podejścia do zagadnienia percepcji wzrokowej, które zaproponował amerykański psycholog James J. Gibson. Odnoszący się z dużym sceptycyzmem do wyrosłej na gruncie filozofii idealistycznej kategorii wrażenia zmysłowego, Gibson znany jest ze swojej ekologicznej teorii percepcji, w której zaciera się granica między podmiotem i środowiskiem. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z tego, że nawiązując do podstawowych założeń psychologii postaci, sformułował on wiele idei, które są w stosunku do niej nowatorskie, a przeprowadzona przez niego drobiazgowa analiza pojęcia ekosystemu bardziej zbliża go do postaciowców, niż wymierzona w kategorię Gestalt krytyka go od nich oddala.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Mechanizmy poznawcze teorii umysłu

Celem artykułu jest zapoznanie polskiego czytelnika ze stanem wiedzy dotyczącym mechanizmów poznawczych leżących u podstaw teorii umysłu. W artykule omówiono zarówno koncepcje teoretyczne będące podstawą rozumienia zdolności do dokonywania atrybucji stanów mentalnych innych osób, jak i najnowsze badania wykorzystujące metody neuroobrazowania mózgu (funkcjonalny rezonans magnetyczny, przezczaszkową stymulację magnetyczną) oraz badania pacjentów z uszkodzonym mózgiem. Dyskutowane są kolejno wyniki badań odnoszące się do: a) mózgowej lokalizacji teorii umysłu, b) relacji między teorią umysłu a funkcjami wykonawczymi oraz językiem, c) dysocjacji między poznawczym a emocjonalnym komponentem teorii umysłu. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu opisano również wyzwania i trudności metodologiczne, które towarzyszą badaniom nad mózgowym podłożem teorii umysłu w normie i w patologii.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rosyjski rynek kontroli korporacyjnej – ewolucja i rola w systemie nadzoru korporacyjnego

Głównym celem artykułu jest analiza ewolucji rynku kontroli korporacyjnej w Rosji. W toku rozważań zostały wykazane kluczowe cechy mechanizmu nadzoru, główne etapy jego rozwoju oraz oddziaływanie na przemiany w rosyjskich przedsiębiorstwach. Ponadto, dokonano analizy roli rynku kontroli korporacyjnej w systemie nadzoru korporacyjnego, a także jego relacji wobec innych mechanizmów i instytucji nadzoru, takich jak: struktura własności, państwo, rynek kapitałowy i mechanizm bankructwa. Jak wykazała analiza, najważniejszym wydarzeniem w rosyjskiej gospodarce, jakie wpłynęło na funkcjonowanie rynku fuzji i przejęć, był kryzys finansowy z 1998 roku. Opracowanie jest częścią projektu badawczego, dotyczącego ewolucji systemu nadzoru korporacyjnego w Rosji.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zróżnicowanie poziomu płatności bezpośrednich między państwami członkowskimi Unii Europejskiej

W artykule dokonano identyfikacji czynników wpływających na wielkość środków postawionych do dyspozycji poszczególnym państwom członkowskim Unii Europejskiej na realizację płatności bezpośrednich dla rolników (czyli na wielkość tzw. pułapów krajowych) oraz analizy najczęściej proponowanych, alternatywnych kryteriów podziału unijnego budżetu płatności bezpośrednich między państwa członkowskie pod kątem wpływu na średni poziom wsparcia na hektar użytków rolnych w poszczególnych krajach. Stwierdzono, że w dyskusjach na temat reformy sposobu wyznaczania pułapów krajowych należałoby w szczególności rozważyć zastosowanie metody wielokryterialnej, która integrowałaby szereg zmiennych opisujących sektor rolny. Sposobem na uniknięcie gwałtownych zmian w sytuacji dochodowej beneficjentów płatności bezpośrednich byłoby etapowe wprowadzanie zasady podziału środków z zastosowaniem nowej metody. Wówczas pułapy krajowe zostałyby wyznaczone w całości z zastosowaniem nowej metody dopiero po zakończeniu okresu przejściowego.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Mechanizmy wzmacniające nadzór korporacyjny w spółkach z udziałem Skarbu Państwa

Nadzór korporacyjny obejmuje swym zakresem zbiór zewnętrznych i wewnętrznych mechanizmów kontroli stosowanych w celu wzmocnienia lub zapewnienia skutecznego nadzoru nad spółką przez ich właścicieli. Zasadniczym celem opracowania jest ukazanie mechanizmów sprawowania kontroli w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. Z przeprowadzonych badań wynika, iż państwo do sprawowania nadzoru w spółkach z udziałem Skarbu Państwa wykorzystuje zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne mechanizmy nadzoru korporacyjnego.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Instrumenty pochodne  jako narzędzie ograniczania ryzyka walutowego w polskich przedsiębiorstwach

Wzrost umiędzynarodowienia działalności gospodarczej przedsiębiorstw w Polsce prowadzi do większej ekspozycji tych podmiotów na ryzyko zmiany kursów walut obcych. Pojawienie się tego rodzaju ryzyka wymusza stosowanie odpowiednich metod służących jego ograniczeniu. Celem artykułu jest ocena powszechności występowania ryzyka walutowego w polskich przedsiębiorstwach wraz z analizą skali wykorzystania pozagiełdowych i giełdowych instrumentów pochodnych do zabezpieczenia się przed negatywnymi konsekwencjami zmian kursów walutowych. Realizacji wyznaczonego celu posłużyła analiza literatury przedmiotu oraz danych statystycznych, które zostały udostępnione przez Narodowy Bank Polski oraz Główny Urząd Statystyczny. Na podstawie dostępnych danych statystycznych stwierdzono, iż wykorzystanie walutowych instrumentów pochodnych zależy z jednej strony od poziomu oraz zmienności kursów walutowych, a z drugiej strony od poziomu aktywności polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, głównie w zakresie wymiany handlowej. Najczęściej wykorzystywanymi instrumentami pochodnymi, które przyczyniają się do zmniejszenia ekspozycji na ryzyko walutowe, są kontrakty forward. Wynika to z możliwości dostosowania warunków tych transakcji do potrzeb danego przedsiębiorstwa oraz większej łatwości ich stosowania w porównaniu z innymi instrumentami pochodnymi. Wartością dodaną niniejszego artykułu jest kompleksowa analiza ryzyka kursowego występującego w przedsiębiorstwach w Polsce w latach 2007-2016 wraz z przedstawieniem stopnia wykorzystania walutowych instrumentów pochodnych do ograniczenia ekspozycji na to ryzyko.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Spójność społeczna, gospodarcza i terytorialna a rozwój energetyki w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju

Celem artykułu jest ocena wskazanych w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku) zapisów dotyczących spójności oraz ocena wizji rozwoju energetyki pod kątem jej wpływu na wzmacnianie spójności. Podstawowe znaczenie w Strategii ma spójność społeczna. Polityka regionalna ma zapewniać osiąganie spójności terytorialnej i zrównoważenie rozwoju kraju. Selektywne podejście do polityki regionalnej, uwzględniające ujęcie sektorowe, mogłoby służyć rozwojowi z wykorzystaniem lokalnych zasobów. Jednak w Strategii założono prymat technologii węglowych w wytwarzaniu energii, scentralizowany model wytwarzania energii elektrycznej oraz preferencje dla stabilnych źródeł odnawialnych. Będzie to godzić w osiąganie celów w zakresie spójności: społecznej, ekonomicznej i terytorialnej. Spowoduje duży wzrost kosztów wytwarzania, a w ślad za tym, cen energii dla odbiorców. Za właściwy można uznać kierunek działań określanych jako energetyka rozproszona. Będą temu także sprzyjać istniejące i zapowiadane zasady finansowania inwestycji ze źródeł unijnych.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Centra handlowe a gospodarka miasta na przykładzie Krakowa

Choć centra handlowe w Polsce pojawiły się dopiero po koniec XX wieku, na stałe wpisały się w krajobraz, początkowo dużych, a obecnie również mniejszych, miast w całym kraju. Ostatnie dwie dekady to okres niezwykle intensywnego wzrostu liczby centrów handlowych, a także gwałtownej ewolucji ich formuły, od sklepów towarzyszących hipermarketowi, po ogromne obiekty bliskie samowystarczalności i zdolne do zatrzymania klientów przez wiele godzin, zaspokajając wszystkie ich potrzeby. Celem artykułu jest zbadanie otoczenia krakowskich centrów handlowych pod kątem ich wpływu na strukturę przedsiębiorstw. Dokonano klasyfikacji krakowskich centrów handlowych, następnie na podstawie danych o lokalizacji przedsiębiorstw rozpoznano zmiany w strukturze przedsiębiorstw w ich otoczeniu. Wyniki zwizualizowano z wykorzystaniem oprogramowania GIS. Pozwoliło to zweryfikować hipotezę, że w otoczeniu centrów handlowych funkcjonuje wyższy odsetek przedsiębiorstw: handlowych, gastronomicznych i hotelarskich niż w pozostałych częściach miasta.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zniekształcenia pamięci jako następstwo wcześniejszej wiedzy oraz różnego sposobu kodowania informacji

Zniekształcenia pamięci stanowią istotny element w badaniach nad zjawiskami zachodzącymi w pamięci epizodycznej. W przeprowadzonych dwóch eksperymentach pokazano owe zniekształcenia w odniesieniu do materiału werbalnego, jakim był tekst literacki. Wpływ wcześniejszej wiedzy, sposób, w jakim kodowana była informacja – wyobrażeniowy vs pojęciowy – oraz obecność elementów percepcyjnych okazały się istotne dla powstania zjawiska fałszywej pamięci. Ponadto powstawanie zniekształceń analizowane było ze względu na różne możliwości dotarcia do zakodowanych informacji: przypominanie oraz rozpoznawanie. Przeprowadzone badania pozwoliły na ukazanie, jak odmienne są to sposoby odzyskiwania informacji. Otrzymane rezultaty są zgodne z dotychczasowymi wynikami innych badań koncentrujących się wokół poznania mechanizmów prowadzących do powstawania zniekształceń.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wytrwałość i skuteczność działania: wpływ kontekstu sytuacyjnego i siły woli

Zaprezentowane w artykule badanie miało na celu ujawnienie wpływu na wytrwałość i skuteczność działania – z jednej strony – kontekstu sytuacyjnego (kontrola vs autonomia), z drugiej strony – różnic indywidualnych w sprawności mechanizmów kontroli działania – sile woli. Podstawę teoretyczną operacjonalizacji zmiennych niezależnych stanowiły teoria autodeterminacji (Self Determination Theory) Ryana i Deci oraz koncepcja siły woli Kuhla. Uzyskane w badaniu rezultaty (N = 120) potwierdziły interakcyjne oddziaływanie określonych sposobów motywowania (presja vs pozytywne zaangażowanie) oraz różnic w sprawności mechanizmów kontroli działania na przyjęte w badaniu wskaźniki skuteczności i wytrwałości. Osoby zorientowane na stan uzyskały najwyższe rezultaty wytrwałości i skuteczności w warunkach presji, zewnętrznej kontroli. Osoby zorientowane na działanie w mniejszym stopniu podlegają różnicom w sposobie motywowania (kontrola vs autonomia), ale jednocześnie w warunkach nasilenia zarówno presji, jak i pozytywnego oddziaływania wykazały one istotnie niższe wskaźniki wytrwałości i skuteczności. Istotne różnice między osobami zorientowanymi na stan i na działanie ujawniły się w kontekście stwarzającym presję i wzbudzającym poczucie autonomii. W warunkach presji wyższe wyniki w zakresie wytrwałości i zarazem skuteczności uzyskiwały osoby zorientowane na stan, w warunkach autonomii – wyższe wyniki osiągnęły osoby zorientowane na działanie.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rodzinne uwarunkowania społecznego funkcjonowania jednostek w świetle teorii Minuchina i Bowena

Społeczne funkcjonowanie jednostki – rozumiane jako sposób nawiązywania interakcji, ich efektywność i towarzyszące temu emocje – najczęściej interpretowane jest w ramach koncepcji socjalizacji. Zauważa się w nich istotną rolę środowiska rodzinnego, choć mechanizmy jego wpływu wydają się niedostatecznie podkreślone. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na koncepcje bardziej szczegółowo wyjaśniające wzajemną zależność między wzorem relacji rodzinnych a społecznym rozwojem dzieci. W tym kontekście zaprezentowano dopełniające się poglądy dwóch przedstawicieli podejścia systemowego – Salvadora Minuchina i Murraya Bowena, którzy zwrócili uwagę na zasadnicze właściwości rodzin, takie jak rodzaj granic, poziom dyferencjacji „ja” oraz wzory relacyjne (fuzja, triangulacja, osobisty autorytet, izolacja, intergeneracyjne zastraszanie).

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
O związkach między rozwojem moralnym a zachowaniami przestępczymi

Poszukując przyczyn dopuszczania się przez ludzi czynów przestępczych, naruszających społeczny porządek, godzących w dobro społeczeństwa i krzywdzących poszczególnych jej członków, badacze coraz częściej zwracają uwagę na znaczenie poziomu rozwoju moralnego i braków w tym zakresie dla społecznego funkcjonowania jednostki. Z drugiej strony – badacze rozwoju moralnego, wskazując na konsekwencje moralnej niedojrzałości, oznaczającej pozostawanie na wczesnych poziomach rozwoju i brak zdolności do przyjęcia innej – poza własną, egocentryczną – perspektywy, wymieniają wśród nich większą skłonność do łamania prawa, obowiązujących zasad moralnych i społecznych, skutkujących zachowaniami agresywnymi i czynami przestępczymi. Celem prezentowanych analiz jest wskazanie na wzajemne związki między rozwojem rozumowania moralnego a tendencją do zachowań przestępczych poprzez odwołanie się do teorii pozwalających związek ten wyjaśnić, jak również badań empirycznych potwierdzających istnienie takiego związku.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Perspektywa noetyczna w psychologicznym funkcjonowaniu człowieka

Niniejszy artykuł ma na celu uporządkowanie pojęć związanych z noetycznym wymiarem funkcjonowania człowieka oraz wprowadzenie systematyzacji terminologicznej w tym zakresie. Przedstawiono w nim krytyczne podejście do niektórych z funkcjonujących w literaturze definicji oraz zaproponowano nowy termin – „perspektywa noetyczna”. W klasyfikacji definicji uwzględniony został aspekt wewnętrzny (w obrębie „ja”) oraz zewnętrzny („ja” w relacji z obiektem), w ramach pięciu psychologicznych sfer funkcjonowania człowieka: poznawczej (intelektualnej), emocjonalno-motywacyjnej (behawioralnej), doświadczeniowej, fizycznej (fizjologicznej) oraz społecznej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
To jaka jest (powinna być) ta psychologia i jacy są (powinni być) psychologowie?

Podsumowując tę dyskusję, mogę wyrazić pełną satysfakcję z uzyskania, w zasadzie, pełnej zgodności naszych poglądów na najważniejsze, kluczowe kwestie związane ze stanem „naszej” psychologii i stylem prowadzenia studiów przygotowujących do wykonywania tego zawodu zaufania publicznego.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Narzędzia i techniki informatyczne w procesie kodyfikacji wiedzy organizacyjnej

Głównym celem artykułu jest przegląd najnowszych rozwiązań w dziedzinie narzędzi informatycznych do przetwarzania danych i informacji oraz próba ustalenia możliwości ich zastosowania w procesach zarządzania wiedzą. Często zarządzanie wiedzą to kluczowe narzędzie w budowaniu przewagi konkurencyjnej i wdrażaniu innowacji. Współczesne przedsiębiorstwa potrzebują coraz bardziej zaawansowanych narzędzi i technologii informatycznych. Publikacja prezentuje kategorie narzędzi używanych na etapie: (1) pozyskiwania wiedzy, (2) dzielenia się wiedzą i (3) wykorzystania wiedzy. Coraz częściej na etapach zarządzania wiedzą stosuje się inteligentne algorytmy, które, działając dzięki wybranym narzędziom, pozwalają na półautomatyczne lub automatycznie przetwarzanie, a nawet spożytkowanie wiedzy. Obecnie prace naukowców skupiają się nad wykorzystaniem metod, które określa się mianem machine learning, systemów kognitywnych czy sztucznej inteligencji. Jednak, aby w procesach kodyfikacji mogły być użyte zaawansowane narzędzia, konieczne jest wcześniejsze, dedykowane przetwarzanie danych i informacji z uwzględnieniem wymagań bardziej inteligentnych algorytmów.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse