rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przestrzeń kulturowa a krajobraz kulturowy na listach UNESCO

Wobec globalizacji oraz przemian wynikających z postępu cywilizacyjnego ludzkości wiele przejawów niematerialnego dziedzictwa kulturowego narażonych jest na zapomnienie i wymarcie. UNESCO dostrzegło, iż jedną z zagrożonych tymi procesami form jest „przestrzeń kulturowa”. Stąd na Liście Reprezentatywnej Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości (w oparciu o „Konwencję UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego” z 2003 r.) znalazło się 12 wpisów, z 12 krajów i 5 okręgów kulturowych, określonych, jako „przestrzeń kulturowa”. Oprócz wymienionej listy funkcjonuje także Lista Dziedzictwa Światowego UNESCO (w oparciu o „Konwencję UNESCO w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego” z 1972 r.) zawierająca szereg wpisów o nazwie „krajobraz kulturowy”. W artykule przeprowadzono analizę porównawczą przykładowych przestrzeni kulturowych i krajobrazów kulturowych z list UNESCO oraz podjęto próbę określenia ich cech charakterystycznych i kryteriów wpisu. Na koniec zwrócono uwagę na krajobrazy dźwiękowe, jako kategorię integrującą przestrzenie kulturowe i krajobrazy kulturowe.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wpływ działalności człowieka na przekształcenia krajobrazów górskich w Gorcach

W opracowaniu porównano strukturę użytkowania ziemi począwszy od 1954 (gospodarka centralnie sterowana) po 2009 (gospodarka wolnorynkowa). Przeanalizowano także wpływ zmian użytkowania ziemi na przebieg procesów geomorfologicznych i zmianę zbiorowisk roślinnych. Wykazano zmniejszenie powierzchni gruntów ornych o ponad 90%, przy wzroście powierzchni leśnej. Spowodowało to spadek natężenia erozji na stokach oraz wzrost natężenia erozji wgłębnej w korytach potoków Jaszcze i Jamne, która wynosi 1 cm na rok. Zmiany użytkowania ziemi przyczyniły się do powstania bardziej mozaikowego krajobrazu porolnego, a także zmian w charakterze zabudowy – zanik szałasów związanych z gospodarką pasterską i pojawienie się budownictwa agroturystycznego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rola wyróżników i wyznaczników krajobrazu przyrodniczego i kulturowego w określeniu wyspowego charakteru Beskidu Małego

Badania na potrzeby artykułu dotyczyły określenia wyspowego charakteru Beskidu Małego w stosunku do otaczającego go Beskidu Śląskiego, Beskidu Makowskiego, Kotliny Żywieckiej oraz Pogórza Śląskiego. W tym celu sięgnięto do metody wyróżników/wyznaczników krajobrazu na płaszczyźnie geograficznej oraz etnograficznej, badając jego izolację przestrzenną i kulturową. Z analizy elementów przyrodniczych za szczególny wyróżnik wyspowości Beskidu Małego wybrano rzeźbę oraz dominujący typ pokrycia terenu, natomiast z elementów etnograficznych za unikatowy wyróżnik przyjęto konstrukcyjny typ budowli polaniarskiej oraz przynależność etniczno-kulturową mieszkańców regionu. Zdefiniowane w artykule inne wyróżniki krajobrazowe stanowiące często pojedyncze, niewielkie płaty krajobrazowe, posiadające historyczne oraz geograficzne powiązania z regionem, pozwoliły z powyższymi wyróżnikami określić Beskid Mały jako krajobrazową wyspę górską Zewnętrznych Karpat Zachodnich.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wsie zanikające w województwie lubelskim

Województwo lubelskie wykazuje wiele cech charakterystycznych dla obszarów depresji. Duża część wspomnianego regionu określana jest mianem demograficznego obszaru problemowego. Depopulacja jest jednym z pierwszych symptomów depresji, a jej konsekwencje są trudne do usunięcia. Wynikiem wyludniania się terenów wiejskich badanego obszaru są między innymi przemiany w jego sieci osadniczej. Obserwuje się trwałe zmiany krajobrazowe (można mówić o tradycyjnych krajobrazach ginących). Wraz z nimi zanikają wartości, które te krajobrazy reprezentują. Na podstawie danych statystycznych oraz badań terenowych autorka przedstawia zjawisko wyludniania się wsi województwa lubelskiego po roku 1950. Dla poszczególnych jednostek ustaliła tempo spadku liczby ludności. W zależności od charakteru obszaru na którym dana wieś się znajduje, na wybranych przykładach, zaprezentowała zmiany w krajobrazie związane z zanikaniem.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy województwa lubelskiego jako inspiracja do rozwoju turystyki kulturowej w regionie

Województwo lubelskie jest regionem, który charakteryzuje się mnogością i rozmaitością krajobrazów, w tym krajobrazów kulturowych. Dzięki takim cechom jak m.in.: położenie na obszarze, który w przeszłości był wielokulturowy, licznie występujące osiedla wiejskie oraz małe miasta, przewaga funkcji rolniczych Lubelszczyzna ma szczególne predyspozycje do funkcjonowania pewnych form turystyki kulturowej, np. turystyki dziedzictwa kulturowego, wiejsko-kulturowej, religijnej czy sentymentalnej. W artykule przedstawiono przykłady krajobrazów kulturowych Lubelszczyzny oraz te formy turystyki kulturowej, które mogą się rozwijać na ich bazie. Wskazano także niektóre bariery ograniczające jej rozwój, jak również przykładowe produkty turystyczne oraz działania mogące przyczynić się do zniwelowania tych barier.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz rezydencjonalny – stan zachowania i zagrożenia

Przez wiele stuleci istotnym wyznacznikiem polskiego krajobrazu była rezydencja i związany z nią sposób zagospodarowania terenów otaczających, co wynikało z właściwych dla minionych epok realiów społeczno-gospodarczych. Obecnie obiekty rezydencjonalne to grupa najbardziej zagrożonych zabytków. W poniższym artykule wskazano jakie są elementy charakterystyczne dla polskiego krajobrazu rezydencjonalnego, określono jaki jest obecny stan zachowania tej części polskiego dziedzictwa kulturowego, a także scharakteryzowano podstawowe zagrożenia dla opisywanego typu krajobrazu. We wnioskach wskazano na konieczność takiego ukierunkowania współczesnych działań w krajobrazie rezydencjonalnym, aby zachować dla przyszłych pokoleń jego charakterystyczne cechy.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyspa, wyspiarskość, wyspowość. Refleksje o niejednoznaczności tych pojęć

Wyspy są akceptowane jako laboratoria procesów przyrodniczych. Biolodzy umówili się, że małe, izolowane obiekty otoczone wodą to wyspy. W naukach społecznych brak jasnej definicji „wyspy” utrudnia wnioskowanie i uruchamia wyobraźnię. Czy wyspy istnieją? A może są źle zdefiniowane? A może źródłem „wyspy” nie jest wyspiarskość, czyli otoczenia przez wodę, lecz izolacja? Wówczas, jako „wyspy” można traktować także – oazy, kotliny, a może i łąki, polany śródleśne lub inne „wyspy w krajobrazie”. Takie interpretowanie pojęcia „wyspa” jest ryzykowne. Świat mógłby bowiem składać się tylko z wysp różnej wielkości. Lepiej więc rozróżnić pojęcia pochodne od słowa „wyspa”. Francuzi rozróżniają „insularité” od „insularisme”. Polacy – „wyspiarskość” i „wyspowość”. I wyspiarskość, i wyspowość to efekt istnienia bariery. Jeśli wyspa istnieje, to wyspiarskość jest jej cechą. Wyspowość to cecha „nie wyspy”, taka, która na wyspach jest powszechna i charakterystyczna, czyli wynikająca z izolacji.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Funkcje krajobrazu kulturowego

Wykorzystanie i przekształcanie krajobrazu ma ze strony człowieka pewne cele, w sumie składające się na zapewnienie mu dogodnych warunków życia i rozwoju. Realizacji poszczególnych celów służą odpowiednie funkcje krajobrazu kulturowego. Wyróżniono i opisano 10 następujących funkcji krajobrazu kulturowego: przestrzenną, ekologiczną, przyrodoochronną, materialno-zaopatrzeniową, energo-zaopatrzeniową, komunikacyjną, edukacyjną, rekreacyjną, sakralną i estetyczną. Uzasadniono znaczenie funkcjonalnego spojrzenia na krajobraz kulturowy, ponieważ umożliwia ono zastosowanie w badaniach krajobrazowych zasad i metod systemowych, co otwiera drogę do zarządzania krajobrazem.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Model stratygrafii krajobrazów kulturowych. W poszukiwaniu typologii ewolucyjno-genetycznej

Artykuł jest prezentacją autorskiej metody stratygrafii krajobrazu jako jednej z możliwych do zastosowania w odtwarzaniu ewolucji krajobrazu. Na tej podstawie przedstawiono propozycję typologii ewolucyjno-genetycznej (chronologicznej) krajobrazu. Stratygraficzny model ewolucji krajobrazu może być pomysłem do zastosowania w badaniach zmienności krajobrazów, ich trwałości, stabilności, stopnia zrównoważenia, optymalizacji itp. w ujęciu regionalnym. Tekst ma na celu także uzupełnić konceptualne luki w metodologii i metodyce badań krajobrazów. W podejściu chronologicznym, zarówno geograficznym jak i historycznym, autorka proponuje typologizować krajobrazy kulturowe jako stadia ewolucyjne reprezentujące następstwo etapów cywilizacyjnego rozwoju społeczeństw. Opisywany model opiera się na założeniu współwystępowania w przestrzeni krajobrazowej historycznych nawarstwień kulturowych „naniesionych” na przyrodnicze podłoże środowiska naturalnego. Stratygrafia krajobrazu kulturowego oznacza specyficzny układ i wzajemną pozycję nawarstwień kulturowych (historycznych struktur krajobrazowych) obecnych w krajobrazie, a będących produktem określonego stylu życia/gospodarowania społeczności funkcjonujących na danym obszarze. Każda z warstw może być chronologicznie przypisana.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kolej w Dolinie Białej Lądeckiej jako niewykorzystany element krajobrazu kulturowego

Linia kolejowa w Dolinie Białej Lądeckiej miała wiele zalet m.in. naturalne położenie fizyczno-geograficzne terenu, a jej głównym elementem była wpisująca się architektura zabudowań stacyjnych. W latach 90. nastąpił spadek popularności kolei, który najbardziej dotknął linie lokalne i regionalne. Zawieszenie linii kolejowych, a później ich likwidacja, to efekt m.in. braku prowadzonych inwestycji i remontów oraz niskiej frekwencji pasażerów i braku rentowności. Nastąpiły zmiany funkcji obiektów stacyjnych oraz ich niszczenie i popadanie w ruinę. Rewitalizacji linii kolejowych w Dolinie Białej Lądeckiej poświęcono wiele uwagi. Linia ta posiada wyjątkowe walory widokowe jak i techniczne. Wykorzystanie linii kolejowych na Ziemi Kłodzkiej na przykładzie linii kolejowej Kłodzko-Stronie Śląskie mogłoby wpłynąć na podniesienie atrakcyjności obszaru oraz urozmaicenie pobytu turystów i kuracjuszy, a jednocześnie przyczynić się do lepszej komunikacji z większymi ośrodkami miejskimi w skali województwa dolnośląskiego lub nawet kraju.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Naturalne i antropogeniczne przemiany krajobrazów delty Wisły

Akumulacji osadów w płytkich wodach Zalewu Wiślanego, od neolitu aż do średniowiecza podlegała niemal wyłącznie naturalnym procesom przyrodniczym. Proces był ciągły, acz powolny. Natomiast od średniowiecza przyrost lądu był bardzo szybki. Antropogeniczne wylesianie zlewni Wisły, rolnicze zagospodarowanie gruntów spowodowało wzmożenie erozji w dorzeczu i osadzanie materiału skalnego w delcie. W X-XVI wieku rzeka dobudowała deltę u ujścia północnych odnóg Szkarpawy i Leniwki. Od renesansu główny nurt Wisły skierowany został Nogatem i tam rzeka osadzała najwięcej aluwiów. Mieszkańcy Żuław przyspieszali proces powiększanie lądu. Sypali wały, tworzyli poldery. Począwszy od końca XIX wieku w wyniku przekopania nowego ujścia i skierowania 90% wód Wisły bezpośrednio do morza, przyrost delty jest znacznie wolniejszy. Jest on głównie wynikiem akumulacji obumarłych części organicznych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Tereny postagrarne w największych miastach Polski

W granicach administracyjnych miast są rozległe użytki rolne. W warunkach niekontrolowanej gospodarki przestrzennej, typowej dla państw postkomunistycznych, areały te traktowane zwykle są jako rezerwa dla nowej zabudowy. W konsekwencji na terenach przeznaczonych pod zabudowę dochodzi do zaprzestania upraw i na tereny rolnicze wkracza spontaniczna wegetacja. Dzieje się tak wbrew trendom obserwowanym w miastach zachodnich, gdzie tereny rolnicze jako tzw. krajobraz pracujący poddawane są ochronie, a rolnictwo miejskie zyskuje coraz większe znaczenie przy realizowaniu wyzwań zrównoważonego rozwoju. Celem artykułu jest obliczenie ilości terenów postagranych w miastach oraz określenie przyczyn ich powstawania. W ramach artykułu dokonano identyfikacji terenów postagrarnych na podstawie ortofotomap we wszystkich polskich miastach o liczbie ludności przekraczającej 500 000, następnie przeanalizowano dokumenty planistyczne pod kątem przeznaczenia terenów rolniczych pod zabudowę.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Kształtowanie wiejskich przestrzeni publicznych – ocena rozwiązań krajobrazowych w wybranych gminach Polesia Zachodniego

Praca prezentuje charakterystykę i ocenę inwestycji związanych z kształtowaniem krajobrazu wiejskich przestrzeni publicznych. Analizom poddano 43 obiekty położone na Polesiu Lubelskim, ukształtowane lub zmodernizowane w latach 2008-2015. Ocenę przeprowadzono w oparciu o zestaw kryteriów krajobrazowych decydujących o jakości miejsc publicznych. Zestaw ten obejmuje takie cechy jak: kameralność; dostępność; charakter krawędzi; obecność zieleni; obecność wody; obecność dominant i wyróżników krajobrazu; otwarcia i powiązania widokowe; obecność elementów negatywnych; tożsamość i tradycję lokalną; nieprostokreślność; charakter oświetlenia. Analizy te dały podstawę do wskazania głównych trendów w kształtowaniu krajobrazu miejsc publicznych, takich jak: brak kompleksowego podejścia do miejsca; brak powiązań z otoczeniem; pozorny powrót do tradycji; geometryzacja przestrzeni; unikanie zieleni wysokiej; poprawa stanu infrastruktury technicznej oraz pojawianie się działań oddolnych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Atrakcyjność wizualna krajobrazu doliny Wkry i jej otoczenia w gminie Glinojeck na podstawie różnorodności fizjonomicznej

Opracowanie dotyczy oceny atrakcyjności wizualnej krajobrazu fragmentu doliny Wkry oraz terenów przyległych położonych w gminie Glinojeck. Obszar leży w północno-zachodniej części woj. mazowieckiego, w północnym pasie strefy staroglacjalnej. Zagadnienie rozpatrywano przy wykorzystaniu metod: inwentaryzacji krajoznawczej oraz oceny atrakcyjności wizualnej krajobrazu P. Śleszyńskiego (1999). Wartości wskaźnika atrakcyjności wizualnej krajobrazu (AWK) wahały się od 3,80 do +3,21. Na tej podstawie wydzielono osiem klas terenów. Największy udział wykazują tereny o: przeciętnej atrakcyjności wizualnej krajobrazu – 28,4% oraz tereny mało atrakcyjne – 24,1% i tereny nieatrakcyjne – 22,5%. Udział terenów o atrakcyjności wyższej od przeciętnej wynosi 15,9%. Około 30% obiektów dziedzictwa kulturowego gminy Glinojeck znajduje się w dolinie rzeki Wkry wyróżniającej się wysokimi wartościami AWK.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobraz a turystyka: aspekt konceptualny

Pojęcia krajobrazu i turystyki nalezą do pojęć wieloznacznych. Reprezentują pewne „działy rzeczywistości”- środowisko oraz specyficzną działalność w nim człowieka (turystyczną). Są ściśle związanymi sferami, przebywającymi w genetycznych, przestrzennych, funkcjonalnych, rozwojowych i innych relacjach. Tworzą specyficzny i bardzo dynamiczny megasystem wzajemnie powiązanych, wzajemnie determinujących i wzajemno kształcących podsystemów i elementów, rozwijający się w kierunku zaspokojenia pewnego rodzaju potrzeb ludzkich (problemy natury mentalnej, psychicznej). Wyróżniono i scharakteryzowano kilka głównych „płaszczyzn relacyjnych” pomiędzy krajobrazem a turystyką”: krajobraz jako walor turystyczny, krajobraz jako źródło walorów turystycznych, krajobraz jako środowisko rozwoju turystyki oraz krajobraz jako obiekt oddziaływania turystyki.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rola prywatnych inwestorów w rewitalizacji terenów poprzemysłowych Łodzi

Jednym ze skutków procesu transformacji w Polsce była gwałtowna dezindustrializacja obszarów miejskich. W jej wyniku struktura przestrzenna wielu polskich miast zaczęła upodabniać się do struktury, obserwowanej od wielu lat w zachodniej Europie i Stanach Zjednoczonych. Skutkiem tego było niestety także pojawienie się wielu zdegradowanych obszarów poprzemysłowych (Słodczyk, 2001). Tereny te przez długi czas pozostawały niezagospodarowane i podlegały degradacji. Część z nich zajmowana była przez firmy handlowe, którymi najczęściej były różnego rodzaju hurtownie. Rzadziej dochodziło do bardziej kompleksowego i planowego zagospodarowania tych obszarów czyli do ich rewitalizacji (Cudny, 2006; Piech, 2004). Rewitalizacji, która zgodnie z definicją S. Kaczmarek (2001) rozumiana może być jako sekwencja planowanych działań mających na celu ożywienie gospodarcze oraz zmianę struktury przestrzennej i funkcjonalnej zdegradowanych obszarów miasta. Tego typu procesy wystąpiły także w Łodzi, gdzie przed 1989 r. funkcjonowało wiele dużych fabryk włókienniczych. Największymi zakładami tego typu były fabryki „Uniontex” i „Poltex”. W wyniku przemian gospodarczych lat 90. oba przedsiębiorstwa zbankrutowały, a ich tereny zostały zdegradowane i stały się obszarami niezwykle problemowymi dla miasta. Niniejsze opracowanie ma kilka celów, jednym z nich jest ukazanie historii tychże przedsiębiorstw i procesów które doprowadziły do ich upadku. Kolejnym celem jest charakterystyka przebiegu rewitalizacji terenów obu fabryk wykonanej z udziałem nowych, prywatnych inwestorów zagranicznych. Informacje niezbędne do scharakteryzowania powyższych procesów uzyskane zostały w toku kwerendy i wywiadów w biurach inwestorów. Jako materiał źródłowy wykorzystano także informacje zebrane w trakcie badań terenowych wykonanych przez studentów Uniwersytetu Łódzkiego, przeprowadzono również obserwację terenową oraz analizę artykułów prasowych, literatury i źródeł internetowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Koncepcja promenady królewskiej w Warszawie jako przykład zagospodarowania krajobrazu codziennego

Celem artykułu jest wykazanie korzyści z budowania systemu zieleni miejskiej w oparciu o tworzącą się w procesie zamieszkiwania strukturę, następujących po sobie przestrzeni prywatnych, społecznych i publicznych oraz możliwości promocji krajobrazu zabytkowego jako krajobrazu codziennej egzystencji. Tekst zawiera omówienie koncepcji Promenady Królewskiej wykonanej w 2007 r. przez zespół Samodzielnego Zakładu Sztuki Krajobrazu na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu SGGW w Warszawie na zlecenie Muzeum Pałac w Wilanowie. Jej przedmiotem są tereny na południu Warszawy, pomiędzy Muzeum a Portem Lotniczym im. Fryderyka Chopina, wchodzące w XIX w. w skład dóbr wilanowskich. Ludzie, zamieszkując przestrzeń i tworząc codzienne krajobrazy naszych miast tworzą znaczenie miejsc i ich ducha (genius loci) (Norberg‐Schulz, 1980). Kształtując miasta, w których budowane są przestrzenie egzystencjalne, często paradoksalnie, zapominamy o ich mieszkańcach. Przestrzeń, będąc świadkiem codziennego życia jej mieszkańców nabiera cech określających zamieszkującą ją wspólnotę. Inaczej mówiąc, patrząc na krajobraz możemy poznać wartości wspólnoty, która ten krajobraz zamieszkuje (Gawryszewska, 2007). Tak rozumiana przestrzeń codzienna, i jej kształt, mogą również stać się podstawą kreowania postaw i zachowań. Traktujemy przestrzeń zamieszkania jako coś, co należy do nas, i jesteśmy skłonni chronić ją w imię poczucia własności (Merleau‐Ponty, 1945). To poczucie jest nieodzowne do tworzenia przestrzeni wspólnych, do których zapraszamy innych, aby mogli z nami te przestrzenie dzielić. Struktura przestrzeni egzystencjalnej jest konsekwencją naturalnie następującego procesu kształtowania się tożsamości miejsc i identyfikowania się z nimi mieszkańców w wyniku spontanicznego zagospodarowywania krajobrazu. Możliwość wykorzystania procesu identyfikacji z miejscem w procesie projektowym sprzyja nie tylko jakości zamieszkiwania, ale i promocji historycznych wartości krajobrazu, prowadząc do jego skuteczniejszej rewitalizacji. Rewitalizacja krajobrazu kulturowego, ochrona krajobrazu zabytkowego i jego promocja we wspólnotach lokalnych nie muszą się więc wzajemnie wykluczać.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Skutki krajobrazowe przerwania ciągłości osadnictwa

Celem pracy jest wskazanie zmian w krajobrazie rolniczym wynikających z przerwania ciągłości osadnictwa. Skutki krajobrazowe utraty ciągłości kulturowej omówiono na przykładzie dorzecza Wiaru w Polskich Karpatach Wschodnich, obszaru reprezentatywnego dla regionów, w których w wyniku wysiedleń ludności powstały trwałe pustki osadnicze. Wielkość i kierunek przemian krajobrazu określono z wykorzystaniem analizy kartograficznej map archiwalnych w podejściu HGIS (ang. Historical GIS). Opracowana w 2015 r. przez J. Plit regionalizacja współczesnych krajobrazów historyczno-kulturowych Polski stanowiła ramy teoretyczne do prowadzonych rozważań.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wizualizacja dźwięku w krajobrazie na mapach „dźwiękowych”

Celem artykułu jest prezentacja przykładowych rozwiązań w zakresie wizualizacji dźwięku w krajobrazie na mapach „dźwiękowych”. Badania oparto na analizie literatury naukowej i źródeł internetowych oraz ankiecie przeprowadzonej w 2014 r. wśród studentów Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej (UMCS) w Lublinie. Badanie ankietowe, w którym poproszono o zobrazowanie w dowolnej formie krajobrazu dźwiękowego konkretnego miejsca, a następnie jego opisanie i ocenienie wykazało, że wizualizacja w formie rysunku jest łatwiejsza. Wizualizacja krajobrazu dźwiękowego okazuje się przydatna w dziedzinie projektowania akustycznego na potrzeby rewitalizacji akustycznej. Szczególnie użytecznym narzędziem w zakresie wizualizacji są Geograficzne Systemy Informacyjne (GIS). Wizualizacja dźwięku w krajobrazie na mapie może okazać się ważnym wkładem geografów w badania krajobrazu dźwiękowego. Jednak żadne graficzne wyobrażenie dźwięku w formie linii czy krzywizn nie może zastąpić jego zmysłowego doświadczenia w konkretnym miejscu i czasie.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka