rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Różne wybory, różne elektoraty? Specyfika uczestnictwa w wyborach lokalnych

Celem artykułu jest analiza rozbieżności między uczestnictwem w wyborach parlamentarnych i samorządowych w Polsce. Analizowane dane pokazują, że luka uczestnictwa wyborczego między wyborami władz centralnych i lokalnych w Polsce jest niższa niż w innych krajach regionu. Frekwencja wyborcza w wyborach lokalnych w Polsce spada wraz ze zwiększającym się rozmiarem wspólnot politycznych (gmin), podczas gdy frekwencja w wyborach parlamentarnych rośnie wraz ze zwiększającym się rozmiarem gmin. Analiza sondażowych deklaracji udziału w wyborach, przeprowadzona z wykorzystaniem modeli wielopoziomowych, pozwala stwierdzić, że podobne cechy społeczno-demograficzne determinują uczestnictwo wyborcze w obu rodzajach wyborów. W wyborach lokalnych niezależną rolę odgrywa również rozmiar gminy. Potwierdza to „hipotezę bliskości”, głoszącą, że wybory w małych wspólnotach mobilizują większy elektorat, nawet gdy kontrolowane są klasyczne, jednostkowe determinanty uczestnictwa wyborczego. Wyborcy lokalni, preferujący udział w wyborach samorządowych ponad udział w wyborach parlamentarnych koncentrują się w mniejszych gminach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wchodzenie w dorosłość. Ogólnopolskie badanie młodych Polaków w wieku 18–29 lat

Główne pytanie tekstu dotyczy wchodzenia w dorosłość młodych Polaków w wieku 18-29 lat, ich postrzegania dorosłości. Zgodnie z wynikami badania młodzi odchodzą obecnie od deﬁniowania dorosłości w kategoriach tradycyjnych markerów społecznych na rzecz własności intrapsychicznych oraz kompetencji. Dorosłość jest silnie związana z postrzeganiem siebie jako osoby kompetentnej w obszarze zawodowym i relacji społecznych, z pewną autonomię. Markery te (kompetencji, relacji, autonomii) na poziomie mikro odpowiadają najważniejszym potrzebom psychicznym człowieka (teoria autodeterminacji). Na poziomie makro markery te są zbieżne z charakterystyką czterech europejskich modeli wchodzenia w dorosłość, stworzonych przez Cécile van de Velde. Polski model wydaje się mieć charakter hybrydowy, łączący dużą rolę kompetencji zawodowych i autonomii z naciskiem na samorozwój jednostki.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Analiza relacji władzy w konkurencyjnych perspektywach Noama Chomsky’ego i Michela Foucault

Celem artykułu jest przedstawienie dwóch przeciwstawnych stanowisk filozoficzno-nau- kowych, do których można przyporządkować dużą część badań nad władzą prowadzonych w ramach analizy dyskursu. Sygnowane są one nazwiskami Noama Chomsky’ego i Michela Foucault. Podstawą ich prezentacji jest dyskusja, w której udział wzięli obaj uczeni. Artykuł przedstawia opozycyjne spojrzenia na to, czym jest władza polityczna, co jest celem jej bada- nia i ewentualnej zmiany oraz jaką rolę odgrywają w tych procesach takie pojęcia jak: walka, wolność czy sprawiedliwość. Dla wielu badaczy dyskursowych przejawów relacji władzy ten zestaw terminów wyznacza sferę umocowanych normatywnie konkretnych problemów wpisanych w praktykę badawczą. Tekst stawia sobie zadanie prześledzenia przesłanek dwóch sposobów teoretyczno-badawczego rozwiązania tych kwestii, poprzez zaprezentowanie czę- ściowo przeciwstawnych argumentów służących nadaniu własnej optyce prawomocności lub moralnej słuszności.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Efekty społecznych przekazów migracyjnych (social remittances) w polskich społecznościach lokalnych

Od rozszerzenia Unii Europejskiej z Polski wyjechało około 2,3 mln osób. Za tymi danymi kryją się historie społeczności lokalnych, rodzin, indywidualnych migrantów. Celem tego artykułu jest pogłębiona analiza zbiorowych i indywidualnych efektów społecznych przekazów migracyjnych (social remittances) w polskich społecznościach lokalnych, czyli wszystkie niematerialne nabytki, które migranci przywożą z zagranicy do miejsc, z których wyjechali. Artykuł opiera się na transnarodowym wielostanowiskowym jakościowym badaniu powtórzonym, zwanym również badaniem podłużnym (transnational multisited qualitative longitudinal study), które zostało trzykrotnie przeprowadzone w trzech społecznościach lokalnych: na Podlasiu, Górnym Śląsku i Dolnym Śląsku. Transnarodowość badania polegała na symultanicznym przeprowadzeniu wywiadów z przedstawicielami tych społeczności, przebywającymi na migracji w Wielkiej Brytanii w czasie badań w wysyłających społecznościach lokalnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dylematy towarzyszące realizacji zasad solidarności rodzinnej. Na podstawie relacji między pokoleniami w rodzinie

W niniejszym artykule została zwrócona uwaga na liczne dylematy, które towarzyszą współczesnej rodzinie, która nadal, pomimo wielu przemian strukturalno-funkcjonalnych, realizuje spory zakres zobowiązań w ramach niepisanego kodeksu moralnego nakazującego wzajemne świadczenie różnych usług i form wsparcia. W pierwszej części artykułu została przybliżona istota solidarności rodzinnej, w części drugiej – główne zasady, na których się ona opiera. W części trzeciej przedstawione zostały dylematy związane z realizacją zasad solidarności rodzinnej wobec najstarszego pokolenia w rodzinie. W części czwartej artykułu przedstawiono dylematy związane z realizacją zasad solidarności rodzinnej wobec młodego pokolenia w rodzinie.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Twitter jako przedmiot badań socjologicznych i źródło danych społecznych: perspektywa konstruktywistyczna

Serwis społecznościowy Twitter zyskał szczególne zainteresowanie naukowców społecznych z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, stanowi on fenomen społeczny, wpływając na praktyki komunikacyjne oraz sposoby organizowania się ludzi. Po drugie, Twitter to repozytorium ustrukturyzowanych danych, które mogą zostać wykorzystane w celu badania zjawisk związanych lub niezwiązanych bezpośrednio ze społecznym oddziaływaniem tego medium. Celem niniejszego artykułu jest zebranie wiedzy, która, w opinii autorki, jest niezbędna do sprawnego i owocnego wykorzystania Twittera do prowadzenia badań socjologicznych; zarówno tych, w których Twitter jest przedmiotem analizy, jak i tych, w których Twitter dostarcza jedynie danych do analizy. Jako że technologia rekonfiguruje praktyki społeczne, będąc jednocześnie przez praktyki społeczne kształtowaną, socjologia Twittera wymaga przede wszystkim zrozumienia charakteru tej technologii oraz wpływu, jaki ona wywiera na praktyki badawcze, będące praktykami społecznymi. W artykule pokazany zostaje przekształcający wpływ Twittera w tych dwóch aspektach. Perspektywa konstruktywistyczna pozwala na zrozumienie zarówno samego medium, jak i charakteru oraz ograniczeń wytwarzanych za jego pośrednictwem danych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
„Sources of Social Power” Michaela Manna, neoweberowska socjologia historyczna i jej polskie echa

Temat eseju stanowi praca „Sources of Social Power” Michaela Manna. Była ona pierwotnie pomyślana jako ambitna próba stworzenia analitycznej, historycznej socjologii społecznej władzy, a dwa otwierające tomy dzieła zdawały się w pewnym stopniu stanowić realizację tego zamierzenia. Wraz z publikacją trzeciego i czwartego tomu, w latach 2012 i 2013, zyskało ono jednak charakter ogólnej, socjologicznej historii władzy, bez popadania w przesadny eklektyzm, ale też niebazującej na jakiejś spójnej teorii, ani też niespecjalnie nowatorskiej w kontekście neoweberowskiej socjologii historycznej. Artykuł odnosi się także do polskiej, marginalnej recepcji dzieła Manna. Jak się wydaje, stanowi ona tyleż efekt braku zainteresowania polskich uczonych socjologią historyczną, ile skutek braku tradycji i niewielkiego zainteresowania strukturalną analizą interesów społecznych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Urlopy „tacierzyńskie” w Polsce – silny trend czy chwilowa moda? Rozważania w kontekście przemian ról w rodzinie

Artykuł porusza zagadnienie zmieniających się ról w rodzinie z naciskiem na przemiany ojcostwa. Inspiracją do podjęcia tematyki są niedawne zmiany w prawie, regulujące urlopy ojcowskie w Polsce (17 czerwiec 2013), a także obserwowany narastający trend poruszania tematyki ojcostwa i męskości w mediach. Podstawowa hipoteza brzmi: polskie społeczeństwo jest na etapie redefiniowania ról w rodzinie, lecz poziom deklaratywny wyprzedza praktykę. Ponadto, kobiety zdają się być propagatorem zmian, a mężczyźni dopiero zaczynają się konfrontować ze stawianymi im wyzwaniami. Artykuł omawia najnowsze wyniki przeprowadzonych przez autorkę badań ilościowych, na ogólnopolskiej próbie reprezentatywnej. Dyskusji poddany jest pozytywny odbiór społeczny urlopów ojcowskich w zderzeniu z wolniej postępującą redefinicją roli kobiety i mężczyzny na poziomie codziennych praktyk opiekuńczo-wychowawczych. Omówione są przypuszczalne powody, dla których zmiany w obrębie rodziny następują w takim właśnie tempie.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Jednostronne podejmowanie decyzji w rodzinie. Analiza uwarunkowań metodą równań strukturalnych

Przedmiotem zainteresowania badaczy ilościowych są najczęściej zależności między pojedynczymi zmiennymi pomiarowymi. W niniejszym artykule zaprezentowano alternatywne podejście – modelowanie równań strukturalnych (SEM) techniką ważonych najmniejszych kwadratów ze skorygowaną średnią i wariancją (WLSMV). Umożliwia ono badanie zależności między bateriami zmiennych (konstruktami teoretycznymi), włączając zmienne kategorialne. Analizie poddano wyniki badania przeprowadzonego w 2015 roku, koncentrując się na określeniu determinant samodzielnego podejmowania decyzji w gospodarstwie domowym. Zbadano, jak stosunek emocjonalny do pracy zawodowej, pozycja tamże, siła charakteru, proaktywna postawa wobec otoczenia oraz waga wyglądu zewnętrznego wpływają na chęć samodzielnego podejmowania decyzji w gospodarstwie domowym. Analizę przeprowadzono również w podziale na dwa obszary decyzyjne: finansowy i pozafinansowy.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Skojarzenia z historyczną przeszłością oraz negatywne schematy świata społecznego a poparcie interwencji zbrojnej przeciwko Rosji

Celem prezentowanego badania jest poznanie psychologiczno-społecznych korelatów poparcia udziału Polski w ewentualnej militarnej interwencji NATO i UE, wspierającej Ukrainę w konflikcie z Rosją. Teoretyczną podstawę hipotez stanowią teorie schematów poznawczych oraz „ramowania” zjawisk politycznych przez media, czyli prezentację ich interpretacji przez pewne analogie historyczne. Testowano rolę negatywnych schematów świata społecznego i polityki oraz trzy różne ramy konfliktu Rosja – Ukraina. Pierwsza odwoływała się do analogii między działaniami prezydenta Rosji, Władimira Putina wobec Krymu a postępowaniem Hitlera wobec Austrii (najczęściej obecna w polskich mediach). Druga wskazywała, iż zaangażowanie Polski w konflikt między Rosją a Ukrainą przyniesie nam poważne straty i będzie nieskuteczne, tak jak zaangażowanie USA w konflikt w Wietnamie. Trzecia rama wskazywała, że Rosja nie zamierza prowadzić wojny z całym Zachodem.
Badanie prowadzono metodą indywidualnego wywiadu, wspomaganego komputerem (CAPI) na reprezentatywnej losowej próbie dorosłych Polaków (N = 971). Okazało się, że najsilniejszymi predyktorami stopnia akceptacji zbrojnej interwencji są ramy ujmowania konfliktu Rosja – Ukraina. Im bardziej respondenci zgadzają się z interpretacją zawierającą analogię postępowania Putina i Hitlera, tym bardziej akceptują udział Polski w zbrojnej interwencji. Im bardziej zgadzają się z dwiema pozostałymi ramami konfliktu, tym mniej popierają nasz udział w interwencji zbrojnej. Natomiast akceptacja każdej z ram jest w odmienny sposób związana z indywidualnymi schematami świata społecznego i polityki.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Zaufanie w strategiach polskich przedsiębiorców

Przedmiotem artykułu jest zaufanie i jego formy w kontekście indywidualnej aktywności gospodarczej. Autorzy zastanawiają się, do jakich konkretnych form zaufania (osobistego, uogólnionego) sięgają przedsiębiorcy w różnych sferach swojej działalności, jakie są przyczyny ich wyborów oraz ich skutki dla prowadzenia biznesu. Problematyka zaufania analizowana jest w trzech podstawowych sferach działalności przedsiębiorców: prawa, kontaktów z urzędnikami i relacjach z innymi przedsiębiorcami. Postawiona zostaje teza, że na skutek uwarunkowań historycznych, w tym utrwalonego systemu funkcjonowania państwa i prawa, a także sposobu tworzenia przepisów o działalności gospodarczej, wśród polskich przedsiębiorców wytworzyła się uogólniona nieufność wobec prawa, administracji państwa i innych przedsiębiorców. Badania w formie indywidualnych wywiadów pogłębionych z ponad 100 przedsiębiorcami z czterech województw Polski Południowej potwierdzają, że instytucje państwa, prawa oraz administracji państwowej stanowią w Polsce przeszkodę w budowaniu uogólnionych form kapitału społecznego i generują brak zaufania, zamiast przyczyniać się do wzmacniania postaw obywatelskich i wytwarzać uogólnione zaufanie do innych (także partnerów biznesowych). Przy deficycie zaufania uogólnionego, przedsiębiorcy muszą zatem wypracowywać rozmaite strategie budowy, stającego się podstawą nawiązywania kontaktów gospodarczych, osobistego zaufania (zarówno w stosunku do innych przedsiębiorców, jak i urzędników), co jednak drastycznie podnosi tzw. koszty transakcyjne prowadzenia firmy.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Poza wiedzą i majątkiem: nierówności w kapitale społecznym w okresie transformacji systemowej

Artykuł dotyczy stratyfikacyjnego znaczenia kapitału społecznego w Polsce w czasie transformacji systemowej. W pierwszej części omówione zostały kwestie teoretyczne i metodologiczne, w szczególności perspektywa neokapitałowa reprezentowana przez Nana Lina, jak również zagadnienie operacjonalizacji pojęcia kapitał społeczny. W dalszej części przedstawione są wyniki analiz przeprowadzonych na podstawie dwóch fal badania nad losami „pokolenia transformacji”, czyli osiemnastolatków z roku 1989. Istniejące w tej kohorcie zróżnicowanie pod względem bogactwa posiadanych kontaktów społecznych jest dość znaczące, co w perspektywie neokapitałowej czyniłoby je jednym z istotnych wymiarów nierówności. Co więcej, rezultaty analiz dają przesłanki do twierdzenia o daleko idącej roli sieci społecznych dla przebiegu karier zawodowych, jak również dla psychologicznego funkcjonowania jednostek. Podstawowym zastrzeżeniem, dotyczącym stratyfikacyjnego znaczenia kapitału społecznego jest fakt, że jego „etiologię” lepiej tłumaczy hipoteza „powtórzonej ścieżki” niż prostego dziedziczenia.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Niejednoznaczna odpowiedź miast na populizm i kryzys demokracji

Artykuł rozpoczyna się od rekonstrukcji dyskursu o kryzysie demokracji i reakcji wywoływanych przez ten rodzaj narracji. Następnie omówiono ideę protestu miejskiego, wskazując na dwoiste oblicze obywateli miasta i ambiwalentne reakcje miast na zjawisko dekapilaryzacji władzy. Aby ukazać złożoność i różnorodność opisywanego zagadnienia, autor przywołuje przykłady miejskiego populizmu i reakcji na to zjawisko (między innymi w miastach Polski, Kanady, Włoch, Holandii, Niemiec). Autor w tekście wskazuje, że odpowiedź miast na populizm i kryzys demokracji wzmacnia lub osłabia tendencje autorytarne, zarówno w przypadku działań instytucjonalnych (związanych z tworzeniem i realizacją lokalnej polityki), jak i pozainstytucjonalnych (związanych ze sferą aktywizmu mieszkańców).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
O nauczaniu przedmiotu „wielkie struktury społeczne” dawniej i obecnie: Zaproszenie do dyskusji

Analiza programów nauczania socjologii daje asumpt do refleksji nad kształtem i perspektywami rozwoju dyscypliny. Artykuł przedstawia program z „socjologii wielkich struktur społecznych”, jaki obowiązywał studentów trzeciego roku socjologii w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego w roku akademickim 1989–1990. Obecne programy z makrosocjologii dla studentów studiów licencjackich są skromniejsze zarówno pod względem przerabianego materiału, jak i ram czasowych, co w dużej mierze wynika z reformy studiów. Wszakże trzon makrosocjologii pozostaje ten sam, z naciskiem na mechanizmy powstawania i utrzymywania nierówności społecznych wewnątrzkrajowych i międzykrajowych. Czy zajęcia z tego przedmiotu powinny koncentrować się raczej na substantywnej wiedzy („kto, co kiedy ustalił”), czy raczej na narzędziach prowadzących do osiągania wiedzy („jakie są dane i co należy z nimi robić”)? Zachęcając do dyskusji na ten temat, w artykule przedstawiono argumenty za odejściem od dotychczasowej praktyki i potraktowanie ukształtowanego już kanonu uczenia „socjologii wielkich struktur społecznych” jako historycznej bazy, na której należy zbudować coś nowego – zajęcia zorientowane praktycznie.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Socjologia w literaturze. Casus Wojny końca świata Mario Vargasa Llosy

Celem szkicu jest propozycja spojrzenia na świat przedstawiony w powieści jako przedmiot refleksji socjologicznej. Dziełem literackim, które zostało poddane analizie, jest Wojna końca świata Mario Vargasa Llosy, a główną wskazówką wytyczającą sposób, w jaki socjolog może badać rzeczywistość powieściową, są spostrzeżenia Lewisa A. Cosera. Chcemy zwrócić uwagę, że sięgnięcie po elementy teorii socjologicznych może okazać się przydatne w pełniejszym rozumieniu ukazanych w fabularnym świecie zjawisk i procesów społecznych. Z jednej strony wzbogaca to interpretację, z drugiej – urozmaica zasób przypadków interesujących dla nauki.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Technologie cyfrowe w dyskursach o przyszłości pracy

W niniejszym artykule przybliżam różne dyskursy związane z wpływem nowych technologii, zwłaszcza cyfrowych, na pracę. Skoncentruję się na sześciu: (1) koniec pracy, praca maszyn, bezrobocie technologiczne; (2) „wypłukiwanie środka” – ro-snące albo utrzymujące się zapotrzebowanie na high skills i low skills, malejące zapotrzebowanie na mid skills coraz bardziej podatne na umaszynowienie i algorytmizację; (3) maszyny potrzebne ludziom – ludzie potrzebni maszynom. Praca w kolektywie techno-ludzkim; (4) praca w społecznej fabryce (praca wielości), prosumpcja; (5) „pączkowanie pracy” – metafora nowobudowanego domu: jesteśmy przy fundamentach społeczeństwa informacyjnego; (6) praca rozproszona.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wpływ dziedzictwa kulturowego na normy społeczne wobec edukacji na obszarze dawnej Galicji

Artykuł przedstawia odpowiedź na pytanie, czy współczesne zróżnicowanie postaw wobec edukacji odzwierciedla podziały zaborowe. Odwołując się do teorii długiego trwania instytucji Douglasa Northa, teorii zmian w systemach edukacyjnych Margaret Archer oraz teorii postaw Alberto Simpsera, przedstawione są argumenty łączące dzisiejsze postawy wobec edukacji ze sposobem wprowadzania instytucji nowoczesnego państwa w XIX wieku. W artykule przeanalizowano obecne postawy wobec edukacji na obszarze dawnej Galicji, porównano je z wynikami z Prus i zaboru rosyjskiego. Na podstawie badań oraz dostępnej literatury można stwierdzić wpływ wzoru wdrażania elementów państwowości na modele mentalne mieszkańców społeczności lokalnej. Przeanalizowano sposób budowania instytucji, oparty na poszanowaniu społeczności lokalnej, angażujący nauczycieli w działalność społeczną, który przekłada się na satysfakcję z działania instytucji, a także katalizuje zaufanie między mieszkańcami danego regionu. Analiza opiera się na badaniach ilościowych i jakościowych przeprowadzonych w trzech miastach znajdujących się na terenach dawnych zaborów oraz na reprezentatywnym badaniu rodziców uczniów.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Sfera publiczna – polityka publiczna: perspektywa amerykańska

Niniejszy artykuł poświęcony jest wyróżniającym się cechom charakterystycznym polityki publicznej w Stanach Zjednoczonych, badanym przez pryzmat tego, co nazywamy „sferą publiczną”, a co przede wszystkim oznacza kształtowanie się różnorodnych poglądów społecznych, prowadzenie debat temu poświęconych, formułowania oczekiwań. Sama polityka publiczna realizowana jest przez rządy (używamy mnogiej, jako że chodzi zarówno o rząd federalny, jak i niższego szczebla), rozstrzygane jest przez nie to, co czynią, bądź z realizacji czego rezygnują. Z jednej strony, uwarunkowane jest to podstawowymi orientacjami ideologicznymi i kierunkami politycznymi, z drugiej strony dzieje się to wraz z sektorem prywatnej gospodarki wolnorynkowej oraz trzecim sektorem społecznego działania pozarządowego. Składają się na to rozliczne zjawiska społeczne na różnych poziomach struktury społecznej. Całość stanowi mocno zróżnicowany, ale i bardzo dynamiczny obraz wydarzeń i procesów.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Ekwiwalentność pomiaru skali zaufania politycznego w Europejskim Sondażu Społecznym

Jednym z podstawowych celów realizacji sondaży o charakterze porównawczym jest wnioskowanie o międzykulturowych różnicach opartych na pomiarze pewnych konstruktów latentnych. Porównania takie są uzasadnione, jeśli tylko owe konstrukty mierzą w każdym kraju to samo oraz w taki sam sposób. Celem tego artykułu jest weryﬁkacja hipotezy o ekwiwalentności pomiaru skali zaufania politycznego w dwudziestu krajach uczestniczących w siódmej rundzie Europejskiego Sondażu Społecznego. Analiza stopnia dopasowania modeli pomiarowych opartych na równaniach strukturalnych pozwoliła przyjąć hipotezę o konﬁguralnej oraz metrycznej ekwiwalentności pomiaru skali zaufania politycznego. Jednocześnie odrzucono hipotezę o pełnej inwariancji skalarnej tego konstruktu, przy czym najbardziej problematyczny okazał się pomiar wskaźnika zaufania do systemu prawnego. Na zakończenie ukazano możliwości wnioskowania o międzykrajowych różnicach w poziomie zaufania politycznego, pomimo odrzucenia hipotezy o pełnej inwariancji pomiarowej tego konstruktu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne