rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Problem winy i odpowiedzialności w powieści Pierre’a Assouline’a „Klientka”

Tematem artykułu jest problemem rozumienia i osądzania jednostkowej winy, rozwinięty w oparciu o analizę powieści Pierre’a Assouline’a Klientka. Bohaterką książki Assouline’a jest kobieta, która w czasie wojny wydała policji żydowską rodzinę. Powieściowa narracja, oparta na motywie prowadzonego przez narratora śledztwa, dotyczącego wydarzeń sprzed lat, skłania do postawienia szeregu pytań, związanych z kwestią jednostkowej odpowiedzialności, potrzeby rozliczeń historycznych, a także moralnego prawa do osądzania cudzych wyborów i działań z przeszłości. Zwracając uwagę na rolę społecznego dialogu w rozliczeniach z przeszłością, autorka nawiązuje do rozwiniętego przez Hannah Arendt pojęcia odpowiedzialności sumienia.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica – Aesthetica – Practica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Estetyzacja bez granic? O (konfliktowej) komplementarności etyki i estetyki

Artykuł stanowi komentarz do książki Między etyką i estetyką. Rozważania nad problemem estetyzacji (Toruń, 2017). Analizę koncepcji prezentowanych w książce poprzedza przypomnienie kontekstu wcześniejszych dyskusji nad problematyką estetyzacji, w szczególności polskiej recepcji tej tematyki, począwszy od lat 90. dwudziestego wieku. O ile estetyzacja powierzchowna, rozumiana jako marketingowa i PR-owa strategia upiększania, spotykała się zazwyczaj z krytyką, bardziej pozytywnie przyjmowano postmodernistyczny, antyfundamentalistyczny program „estetyzacji głębokiej”. Omawiana antologia tekstów wprowadza nowy akcent w stosunku do wcześniejszych dyskusji, skupia się bowiem na relacji etyki i estetyki. Choć zostały w niej uwzględnione różne perspektywy, autorzy antologii opowiadają się za nieredukowalną potrzebą etycznych miar i wzajemną komplementarnością etyki i estetyki. Teksty zgromadzone w książce zaprzeczają w tym sensie tezie Wolfganga Welscha, że „współcześnie etyka sama przeobraża się w subdyscyplinę estetyki”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica – Aesthetica – Practica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wykaz skrótów instytucji, czasopism, publikacji, serii wydawniczych i wydawnictw źródłowych stosowanych przez autorów w niniejszym tomie

 Wykaz skrótów instytucji, czasopism, publikacji, serii wydawniczych i wydawnictw źródłowych stosowanych przez autorów w niniejszym tomie

Czasopismo: Średniowiecze Polskie i Powszechne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Popkomunistyczny” wymiar sojuszu polsko‑radzieckiego, czyli o Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze

Recenzja pracy autorstwa Agnieszki Marczak poświęconej organizowanemu przez niemal trzy dekady Festiwalowi Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze - jednej z największych i najbardziej promowanych imprez muzycznych w PRL. 

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Nie wierz nikomu po trzydziestce”, czyli rzecz o buncie powojennego pokolenia

Przedmiotem recenzji jest monografia, która w 2017 roku ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Opolskiego. Książka "Wydarzenia Marca 1968 roku w pamięci i edukacji historycznej" to naukowy projekt badawczy, którego koncepcję opracowały wspólnie prof. Małgorzata Świder i dr Anna Gołębiowska z InstytutuHistorii Uniwersytetu Opolskiego. Publikacja stanowi pokłosie trójstronnego projektu realizowanego od 2015 r. przez trzy ośrodki uniwersyteckie: Uniwersytet Pedagogiczny w Heidelbergu, Uniwersytet Palackiego w Ołomuńcu i Uniwersytet Opolski przy wsparciu finansowym DAAD - Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej. 

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kilka słów na temat antycznych metod leczenia chorób pszczół

Pszczoły, ze względu na wysokie ceny pozyskiwanego z pasiek miodu, wosku czy propolisu, hodowano w całym świecie starożytnym. Z czasem zaczęto zwracać uwagę na choroby tych owadów. Począwszy od Arystotelesa, kolejni właściciele pasiek, badacze oraz encyklopedyści opisywali w swych pracach objawy chorób pszczół oraz metody ich leczenia. Zachowane teksty w wielu przypadkach nie są zbyt szczegółowe, niemniej pozwalają zidentyfikować część chorób dotykających pszczoły, z którymi musieli się borykać starożytni pszczelarze.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Udzielna prałatura kłajpedzka po wcieleniu Okręgu Kłajpedy do Rzeszy Niemieckiej w 1939 roku

Celem artykułu jest ukazanie stanu udzielnej prałatury kłajpedzkiej po wcieleniu Okręgu Kłajpedy do Rzeszy Niemieckiej w 1939 roku. Prałaturę tę ustanowiono w 1926 roku. Podporządkowano ją litewskiemu biskupowi urzędującemu w Telszach. Po 13 latach obszar ten włączono do Niemiec. Dość szybko jej administratorem ustanowiono biskupa warmińskiego Maksymiliana Kallera. W artykule zaprezentowano proces dostosowania się prałatury do nowych warunków politycznych. W tym celu przeanalizowano źródła archiwalne i literaturę pod kątem określenia statusu tej jednostki kościelnej oraz jej finansowania z funduszy państwowych. Dzięki temu zobrazowano nie tylko problematykę personalną w prałaturze czy też jej niekorzystne warunki materialne i finansowe, lecz także nieprzychylny stosunek Rzeszy Niemieckiej do Kościoła katolickiego.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Bronisław Knothe (1881-1950) Nauczyciel, społecznik, polityk

Bronisław Knothe do czasu, kiedy wybrany został posłem w 1922 roku, pracował jako nauczyciel w Skierniewicach, Łodzi i Sosnowcu. Większą część swojego życia poświęcił działalności społecznej, politycznej i publicystycznej. Aktywność ta pozwalała mu stać się autorytetem dla każdej lokalnej społeczności, w której przebywał. W trakcie okupacji niemieckiej zaangażowany był w konspirację oraz pomoc materialną dla potrzebujących.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Powstanie i początkowa działalność Polskiej Wojskowej Misji Zakupów w Paryżu w okresie marzec-kwiecień 1919 roku Charakterystyka pierwszych tygodni pracy na terenie Francji

Artykuł dotyczy zagadnienia pozyskiwania materiałów wojennych, w tym broni, amunicji i sprzętu wojskowego dla Wojska Polskiego, w pierwszej fazie wojny polsko‑sowieckiej. W tekście przedstawiono okoliczności i przyczyny powstania Polskiej Wojskowej Misji Zakupów w Paryżu oraz scharakteryzowano początkowy okres (marzec-kwiecień 1919) działalności Misji na terenie Francji. W tym czasie organizowano i rozwijano pierwsze struktury Misji, a także z dużą intensywnością badano faktyczne możliwości pozyskania materiału wojennego dla rozbudowywanej polskiej armii. Autor przedstawia istotne informacje na temat pierwotnego składu osobowego Misji, sposobu realizacji pierwszych dużych zakupów od Francji, USA i Włoch oraz organizacji wysyłki transportów z Francji do Polski. W artykule przedstawiono również najnowsze ustalenia w zakresie ilości materiałów wojennych pozyskanych przez PWMZ w Paryżu.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Hołodomor - zorganizowane ludobójstwo

Przedmiotem recenzji jest monografia pt. "Czerwony Głód" pióra Anne Applebaum. To pierwsza przetłumaczona na język polski tak obszerna publikacja o Wielkim Głodzie na Ukrainie, przedstawiająca problemw aspekcie różnorakich uwarunkowań o charakterze polityczno‑ideologicznym, społecznym, ekonomicznym oraz narodowościowym okresu 1929-1933 i lat nieco wcześniejszych. 

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Burżuazyjny wróg czy socjalistyczny przyjaciel? Rzecz o wizerunkach Polski i Polaków, prezentowanych na kartach radzieckich podręczników szkolnych

Recenzja monografii Teresy Maresz pt. "Polska i Polacy w radzieckiej szkolnej narracji podręcznikowej". Praca ta stanowi niezwykle wnikliwe studium sowietologiczne, które pozwala lepiej zrozumieć sposób prezentowania Polaków przez pryzmat treści edukacyjnych skierowanych do obywatelibyłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, a co z tym się wiąże - sposób budowania wzajemnych radziecko‑polskich relacji.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Hitler - dyktatura jednoosobowa

Recenzja monografii przywódcy III Rzeszy pióra Petera Longericha, jednego z najwybitniejszych niemieckich historyków i autora dobrze przyjętych w Polsce biografii dwóch nazistowskich dygnitarzy („Goebbels. Apostoł diabła” oraz „Himmler. Buchalter śmierci”).
 

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Dziś Golgota na kopalni »Wujek«, tu łza matki i krew syna spływa, rozpacz ludzka i ziemi cierpienie, a przed bramą Matka Boleściwa”

Zbiór 46 relacji uczestników strajku w KWK „Wujek”, a także osób które były świadkami strajku i jego pacyfikacji (pielęgniarka, mieszkańcy pobliskiego osiedla), stanowi istotne źródło dla badaczy stanu wojennego. Ukazuje istotne wydarzenie pacyfikacji z 16 XII 1981 r. z perspektywy jednostki, co czyni publikację ważną w kontekście dziejów społecznych Polski oraz kształtowania pamięci historycznej.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Opinie o ceremoniale dyplomatycznym w Rosji na podstawie relacji uczestników poselstw Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku

Celem artykułu jest przedstawienie sposobu przyjmowania misji dyplomatycznych Rzeczypospolitej w Rosji w drugiej połowie XVII wieku. Opierając się na przebiegu poselstw, ukazano, jak Rosjanie przyjmowali poselstwa dyplomatyczne w ich kraju, na co zwracali szczególną uwagę oraz jak starali się wpływać na tok rozmów. Podkreślono znaczenie, jakie wówczas przywiązywano do zachowania zasad ceremoniału dyplomatycznego.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Pomoc państwa węgierskiego dla Polski w 1920 roku

Artykuł dotyczy zagadnienia relacji polsko‑węgierskich w czasie wojny Polski z Rosją bolszewicką, ze szczególnym uwzględnieniem pomocy udzielonej Polsce przez państwo węgierskie w 1920 roku, czyli w okresie największego zagrożenia bolszewickiego wiszącego nad niepodległością Rzeczypospolitej. W tekście przedstawiono szeroki zakres pomocy, jakiej państwo węgierskie udzieliło Polsce, oraz wskazano motywacje i cele polityczne przyświecające Węgrom w zakresie wspierania walki i polityki odrodzonego państwa polskiego. Najważniejszym elementem pomocy węgierskiej były dostawy broni i amunicji wyprodukowanej na Węgrzech oraz pomoc w organizowaniu transportu zakupionych przez Polskę na zachodzie Europy materiałów wojskowych, w tym broni, amunicji i sprzętu wojskowego. W tekście zawarto istotne informacje na temat ilości oraz rodzaju materiału wojskowego dostarczonego Polsce przez Węgry, a także na temat organizacji w 1920 roku kolejowego transportu materiału wojennego przez terytorium węgierskie i rumuńskie do Polski, walki ochotnikówwęgierskich w szeregach Wojska Polskiego oraz prób wprowadzenia w życie węgierskiej koncepcji nawiązania bliższego sojuszu z Polską. Opisano również geopolityczne uwarunkowania, w jakich pomoc węgierska była Polsce udzielana.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Bracia Potoccy w działaniach przeciwko Moskwie (1609-1612) Glosa do zagadnienia

W artykule przedstawiono udział braci Potockich - Jana, Jakuba i Stefana - w działaniach wojennych prowadzonych przez Rzeczpospolitą przeciwko państwu moskiewskiemu, zwłaszcza podczas oblężenia Smoleńska. Potoccy należeli do grona najbliższych doradców Zygmunta III i mieli wpływ na jego decyzje. Bazę źródłową artykułu stanowi obszerna korespondencja ks. Jakuba Zadzika z Wawrzyńcem Gembickim, kanclerzem wielkim koronnym, pisana w obozie wojsk królewskich.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Największa tragedia noworudzkiego górnictwa z 10 maja 1941 roku i jej skutki społeczne

Od początku XX wieku górnictwo w zagłębiu wałbrzysko‑noworudzkim borykało się z licznymi wyrzutami gazowo‑skalnymi, które były przyczyną wypadków śmiertelnych. Do najtragiczniejszego zdarzenia doszło w 1941 roku, kiedy to zginęło 187 osób, w tym angielski jeniec wojenny. W artykule przedstawiono kulisy tej katastrofy, jej skutki społeczne, działania władz nazistowskich, które wykorzystały tragedię w celach propagandowych. Wyjaśniono również losy kanoniera Charlesa Williama Page’a, ofiary owianej dotąd tajemnicą. Wykorzystano do tego materiały archiwalne przechowywane w Archiwum Państwowym w Kamieńcu Ząbkowickim, akta stanu cywilnego oraz literaturę.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Swędzący problem”: rzymscy weterynarze w walce z pasożytami zewnętrznymi

Starożytni Rzymianie mierzyli się z poważnym problemem, jakim były pasożyty zewnętrzne atakujące zwierzęta gospodarskie oraz ludzi. Najpoważniejszą i najczęściej diagnozowaną z chorób pasożytniczych był świerzb. Starożytni weterynarze z dużymi sukcesami stosowali kuracje zapobiegające tej chorobie i zwalczające ją u koni, bydła oraz owiec.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Hesperiam sua Libra tenet, qua condita Roma […]” Astrologiczne konteksty opowieści o narodzinach i odrodzeniu Rzymu

Artykuł stanowi próbę wyjaśnienia symboliki astralnej, która towarzyszyła różnym wersjom sporządzonego w czasach antycznych horoskopu miasta Rzymu, oraz powiązania jej z astrologicznymi komponentami ideologii początków pryncypatu.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zaolzie w stosunkach polsko‑czechosłowackich w czasie II wojny światowej

W okresie międzywojennym Polska i Czechosłowacja rywalizowały o Śląsk Cieszyński z przyczyn etnicznych (zamieszkiwała go ludność polska) i gospodarczych (zlokalizowany był tam przemysł ciężki, wydobywczy i przetwórczy). Mimo lokalnego porozumienia z listopada 1918 roku o etnicznym podziale tego terytorium w styczniu 1919 roku Czechosłowacja zbrojnie napadła na jego polską część. Czechosłowacki zabór Śląska Cieszyńskiego po rzekę Olzę (Zaolzie) został usankcjonowany w lipcu 1920 roku przez Radę Ambasadorów w Paryżu. W 1938 roku Polska wykorzystała międzynarodowy kryzys wokół Czechosłowacji do pokojowego odebrania jej Zaolzia. W czasie II wojny światowej polski rząd w Londynie zabiegał o realizację idei federacji środkowoeuropejskiej, którejfundamentem miała być konfederacja polsko‑czechosłowacka. Ugrupowania polityczne w okupowanej Polsce, z wyjątkiem piłsudczykowskich, potępiały przedwojenną politykę ministra spraw zagranicznych Józefa Becka wobec Czechosłowacji i krytykowały sposób odebrania jej Zaolzia. Jednak wszystkie polskie ugrupowania w kraju oraz partie tworzące polski rząd na uchodźstwie odrzucały żądanie czechosłowackich władz emigracyjnych zwrotu po wojnie Zaolzia. Dla dobra wzajemnych stosunków proponowały czechosłowackiej stronie bilateralne negocjacje lub arbitraż.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zdobycie Nowej Kartaginy przez Scypiona - problem interpretacji źródeł i ustaleń nowożytnej historiografii

Celem artykułu jest próba zweryfikowania najnowszych ustaleń dotyczących okoliczności zdobycia Nowej Kartaginy przez Publiusza Korneliusza Scypiona w 209 roku p.n.e. Zamiarem autora było ponowne przeanalizowanie relacji źródłowych i ich skonfrontowanie z treścią dyskursu w literaturze przedmiotu dotyczącego wskazanego tematu. Przebieg omawianej operacji, którą autor postanowił poddać krytycznej interpretacji, miał bowiem kolosalne znaczenie nie tylko dla dalszych walk Rzymian z Kartagińczykami na Półwyspie Iberyjskim, lecz także dla całego konfliktu potomków Romulusa z Hannibalem, w którym odnieśli oni ostateczne zwycięstwo.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Dole i niedole cesarza Trajana

Recenzja opublikowanej w 2017 roku przez wydawnictwo Napoleon V z Oświęcimia polskiego tłumaczenia pracy brytyjskiego archeologa Juliana Bennetta pt. "Trajan, Optimus Princeps. Życie i czasy". Autorami przekładu są Michał Norbert Faszcza, będący zarazem redaktorem naukowym wydania, oraz Michał Baranowski.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Rocznicowa edycja wspomnień o bitwie miechowskiej z 1863 roku

Recenzja publikacji pt. „Ojczyźnie naszej, Polsce, bądźmy wierni. Bitwa miechowska 17 lutego 1863 roku w relacjach uczestników powstania styczniowego i świadków zniszczenia miasta”, która ukazała się pod redakcją Marii Słuszniak w 155‑lecie powstania styczniowego. Książka powstała we współpracy z krakowskim środowiskiem naukowym i bibliotekarskim.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Релігійні чинники у процесі формування національної ідентичності населення українсько-польсько-чехословацького пограниччя (1918-1939) (на прикладі українців Східної Галичини та Закарпаття)

W artykule omówione zostały działania edukacyjne i wychowawcze Kościoła greckokatolickiego w Galicji Wschodniej i na Zakarpaciu. W latach międzywojennych czynnik religijny wciąż pozostawał jednym z kluczowych elementów kształtowania tożsamości narodowej Ukraińców. Zwłaszcza Kościół greckokatolicki odegrał znaczącą rolę w zachowaniu tożsamości narodowej i religijnej Ukraińców. Duchowieństwo greckokatolickie, głównie w Galicji Wschodniej, mniej na Zakarpaciu, było tą siłą napędową, która określała kierunek rozwoju ukraińskiego życia narodowego w zakresie politycznym. Kościół ten wywarł ogromny wpływ na rozwój kultury ukraińskiej i dziedzictwa narodowego, w latach 20. i 30. XX wieku pozostał ważnym czynnikiem konsolidacji i wsparcia duchowego w walce o państwowość ukraińską. Kościół greckokatolicki miał wielkie zasługi nie tylko dla rozwoju szkolnictwa świeckiego, lecz także aktywnie prowadził swoją działalność edukacyjną, naukową, kulturalną i charytatywną. Jego głównym zadaniem było kształcenie Ukraińców Zakarpacia i Galicji Wschodniej w duchu religijnym i narodowym.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sapieżyńska ochrona dóbr Potockich w starostwie owruckim w latach 80. i 90. XVII wieku. Przyczynek do badań nad współpracą rodzin magnackich w czasach panowania Jana III Sobieskiego

Sapiehowie i Potoccy byli jednymi z najbardziej wpływowych rodzin w dawnej Rzeczypospolitej. Druga z wymienionych familii posiadała liczne dobra na Ukrainie, które rujnowały częste przemarsze żołnierzy litewskich. Władzę nad nimi sprawował hetman wielki Kazimierz Jan Sapieha. Zasadniczym celem artykułu jest rozpatrzenie kwestii dotyczącej możliwej ochrony przez hetmana Sapiehę dóbr Potockich w zamian za ich głosy poparcia na sejmie i obronę w czasie ataków na litewskiego dowódcę wywołanych jego absencją pod Wiedniem.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wiktoryna Bakałowiczowa (1835-1874) Gwiazda warszawskiego Teatru Rozmaitości, rywalka Heleny Modrzejewskiej

Wiktoryna Bakałowiczowa (1835-1874) była wybitną aktorką Teatru Rozmaitości w Warszawie. Pochodziła z aktorskiej rodziny Szymanowskich. Specjalizowała się w lirycznych i komediowych rolach „naiwnych” oraz charakterystycznych. Od końca lat 60. XIX wieku rywalizowała z Heleną Modrzejewską - pierwszą gwiazdą Rozmaitości.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kawalerzysta, dowódca i wykładowca - szkic do biografii gen. bryg. Konstantego Druckiego‑Lubeckiego (1893-1940)

Celem przeprowadzonych badań było opracowanie rozszerzonego szkicu biograficznego księcia gen. bryg. Konstantego Druckiego‑Lubeckiego.Dzięki zebranym dokumentom i materiałom ustalono najważniejsze fakty z życia generała, dotyczące jego pochodzenia, nauki w Cesarskim AleksandrowskimLiceum (Lycée Impérial Alexandre) w Petersburgu, udziału w walkach o niepodległość Polski oraz kariery w kawalerii i szkolnictwie wojskowym II RP. Udostępnione przez bliskich księcia materiały, skonfrontowane ze źródłami urzędowymi i dostępnymi publikacjami, pozwoliły także na ustalenie dodatkowych okoliczności związanych z jego śmiercią z rąk NKWD w 1940 roku. Dokumenty te umożliwiły rekonstrukcję podejmowanych przez rodzinę generała wojennych i powojennych poszukiwań, które zakończyły się dopiero w latach 90. XX wieku po przekazaniu Polsce tzw. ukraińskiej listy katyńskiej, na której znajdowało się nazwisko Konstantego Druckiego‑Lubeckiego. 

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sapieżyńska ochrona dóbr Potockich w starostwie owruckim w latach 80. i 90. XVII wieku Przyczynek do badań nad współpracą rodzin magnackich w czasach panowania Jana III Sobieskiego

Sapiehowie i Potoccy byli jednymi z najbardziej wpływowych rodzin w dawnej Rzeczypospolitej. Druga z wymienionych familii posiadała liczne dobra na Ukrainie, które rujnowały częste przemarsze żołnierzy litewskich. Władzę nad nimi sprawował hetman wielki Kazimierz Jan Sapieha. Zasadniczym celem artykułu jest rozpatrzenie kwestii dotyczącej możliwej ochrony przez hetmana Sapiehę dóbr Potockich w zamian za ich głosy poparcia na sejmie i obronę w czasie ataków na litewskiego dowódcę wywołanych jego absencją pod Wiedniem.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Udział Potockich w obradach sejmowych w czasach Jana III Sobieskiego

Celem artykułu jest prześledzenie działalności politycznej członków rodu Potockich w czasie panowania Jana III Sobieskiego. Analiza dotyczy aktywności parlamentarnej Potockich, którzy pełnili w tym okresie funkcje posłów oraz senatorów. W przypadku posłów obejmuje rozpoznanie sejmików, z których wybierani byli na funkcje poselskie, oraz przejawy ich aktywności na forum sejmu. W przypadku senatorów dotyczy ich odpowiedzi na deliberatoria przedsejmowe, wygłoszone wota senatorskie, udział w obradach sejmików przedsejmowych i frekwencję na sejmach. Dzięki analizie można spróbować odpowiedzieć na pytanie, na ile aktywność sejmowa przekładała się na awanse i kariery polityczne.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sejmiki ekspedycyjne Zgromadzenia szlacheckie w czasie wypraw pospolitego ruszenia (na przykładzie 1672 roku)

Zgromadzenia szlacheckie, które odbywały się w trakcie wypraw pospolitego ruszenia, powinno określać się jako sejmiki, nie zaś jako zjazdy. W odróżnieniu od innych sejmików, które zbierały się tradycyjnie w kościele, na zamku czy też w ratuszu, sejmiki ekspedycyjne miały miejsce „w polu”, czyli pod gołym niebem. Odbywały się one na wszystkich etapach wypraw pospolitego ruszenia, gromadziła się na nich szlachta zebrana w obozie. W przypadku tego rodzaju sejmików szczególnie ważną datą jest rok 1672, kiedy miała miejsce ostatnia w XVII wieku wyprawa pospolitego ruszenia koronnego. W późniejszym czasie sejmiki ekspedycyjne zwoływano dopiero podczas bezkrólewia z lat 1696-1697, kiedy to zebrało się pospolite ruszenie elekcyjne.

Czasopismo: Wieki Stare i Nowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo