rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Miejsce języka polskiego w wielojęzycznym repertuarze uczniów szkół polskich na Litwie

Celem artykułu jest wyjaśnienie, jakie miejsce wśród innych znanych i używanych języków zajmuje polszczyzna w komunikacji codziennej i w świadomości młodzieży, uczęszczającej do szkół z polskim językiem nauczania na Litwie. Podstawą materiałową niniejszych rozważań są przeprowadzone w 5 szkołach w maju-czerwcu 2019 r. badania z zastosowaniem metody kwestionariuszowej (116 uczniów) i metody wywiadu pogłębionego (37 uczniów). Uczniowie mieli dokonać samooceny znajomości różnych języków, ujawnić sposób ich akwizycji, zakres użycia w komunikacji i w różnych rodzajach aktywności, ze szczególnym uwzględnieniem nowych technologii komunikacyjnych, wyrazić swoje postawy wobec znanych języków. Wyniki analizy statystycznej danych oraz wypowiedzi uczniów ukazują złożony obraz współwystępowania różnych języków w wielojęzycznym repertuarze młodzieży, w którym miejsce polszczyzny nie jest jednoznaczne.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Otwieranie świata (literatury) w realiach szkoły polonijnej. Podsystemy, sprawności czy wiedza?

Artykuł dotyczy zagadnień ze świata szkoły polonijnej i literatury, postaw ucznia i nauczyciela, a także odnosi się do zakresu i kwintesencji przekazu edukacyjnego, czyli do tego, czego w istocie szkoła polonijna powinna (na)uczyć, zajmując się językiem polskim jako drugim, a niekiedy – jako obcym. Sugerowana strategia dydaktyczna to nauczanie językowo-literackie, w którym oba komponenty wzajemnie się dopełniają. Ilustracją tego sposobu nauczania jest podręcznik Literatura polska. Teksty i ćwiczenia skierowany do uczniów liceów polonijnych.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, językoznawstwo
Polska emigracja w Wielkiej Brytanii – trudne początki edukacji narodowej na obczyźnie

Tematem artykułu jest druga polska emigracja w Wielkiej Brytanii i wychowanie narodowe młodego pokolenia: zapoznanie z polskimi tradycjami, polską historią i ideą niepodległości. Celem emigrantów było zorganizowanie polskich szkół, w których dzieci uczyłyby się polskiej kultury, języka i literatury. Idea napotykała jednak wiele trudności, np. łączenie nauki w szkole polskiej i szkole angielskiej, złe warunki lokalowe, brak polskich podręczników, wpływ języka angielskiego, wstyd swojego języka, brak motywacji. Dydaktycy dyskutowali o czasie rozpoczęcia nauki języka polskiego, celach i metodach nauczania, programie, o roli rodziców, formie egzaminu z języka polskiego. Głównym celem edukacji emigracyjnej było nauczenie dzieci szacunku do mowy polskiej i polskiej kultury. Trudności zostały pokonane, o czym świadczy współczesna Polonia, która kształci dzieci w Polskich Szkołach Przedmiotów Ojczystych oraz PUNO i cały czas utrzymuje żywy kontakt z ojczyzną.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wakacyjny program immersji w języku angielskim i kulturze amerykańskiej

Artykuł stanowi relację z przebiegu wakacyjnego programu nauki języka angielskiego i poznawania kultury amerykańskiej, odbywającego się w Liceum
Ogólnokształcącym św. Marii Magdaleny w Poznaniu w latach 2015-2018, dzięki współpracy z amerykańską organizacją WIESCO (Wisconsin International Educational Scientific Cultural Organization). Główną ideą programu było zaproszenie wolontariuszy ze Stanów Zjednoczonych, którzy w zamian za pobyt w Poznaniu oraz zwiedzanie miasta i Wielkopolski, prowadzili interaktywne lekcje języka angielskiego oraz popołudniowe zajęcia, w trakcie których uczestnicy mieli możliwość doskonalenia swoich kompetencji językowych przez immersję, czyli zanurzenie w kulturze amerykańskiej. W ciągu czterech edycji programu gościliśmy w naszej szkole ciekawych i oddanych trenerów, którzy chętnie dzielili się zarówno swoim doświadczeniem zawodowym, jak i profesjonalną wiedzą,
umożliwiając młodym ludziom rozwijanie sprawności komunikacyjnych oraz umiejętności płynnego mówienia.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii
A to polski właśnie... – historia Polword, najstarszej szkoły języka polskiego jako obcego w Londynie

Artykuł opisuje Polword, najstarszą szkołę języka polskiego jako obcego w Wielkiej Brytanii, założoną przez Edytę Nowosielską w Londynie, w 2000 roku. Opowiada o jej genezie i historii rozwoju jak również o problemach, jakie szkoła napotykała na swej drodze i osiągnięciach, z których może być dumna. Pokazuje, czym Polword różni się od innych placówek, zwłaszcza od szkół jpjo w Polsce. Mocno zaznacza, iż Polword nie jest jedynie szkołą językową, lecz swoistą namiastką polskości w Londynie, gdzie uczący się nie tylko zdobywają wiedzę o języku, lecz także mogą zbliżyć się do Kraju,, poznając jego kulturę i historię.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, pedagogika
Technologia i edukacja, czyli rzecz o niekoherentnej symbiozie tradycji z nowoczesnością

W artykule omawia się złożoną relację między technologią i jej narzędziami a edukacją i jej celami. Uznaje się, że oba obszary ściśle się przenikają od czasu pojawienia się komunikacji między ludźmi i potrzeby wykorzystywania narzędzi do samorozwoju (wskazuje się, że zjawisko to nie jest zarezerwowane wyłącznie dla homo sapiens sapiens). Współistnienie obu obszarów – edukacji i technologii – określa się jako kluczowe dla rozwoju cywilizacji, przy czym podnosi się jednocześnie kwestię ich nieprzekraczalnej niekoherentności wynikającej m.in. z innych celów (edukacja zachowuje, technologia zmienia, edukacja transferuje informacje z przeszłości do teraźniejszości, technologia transferuje wiedzę z teraźniejszości ku przyszłości itd.). To wszystko sprawia, że oczywista z pozoru relacja technologii „i” edukacji, jako obszarów synergetycznie wspomagających rozwój cywilizacyjny, jest jednocześnie relacją między technologią „a” edukacją objawiającą się m.in. permanentnym kryzysem kultury znajdującej się pomiędzy tym, co dawne i dobrze znane (definiujące edukację), a tym, co nowe i nieprzewidywalne (wspierajcie rozwój technologiczny).

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkoła – dom – okolica. Wartościowanie przestrzeni w literaturze dla młodzieży

Celem artykułu jest ukazanie sposobu prezentowania, opisywania i wartościowania przestrzeni w polskiej literaturze Young Adult. Napięcie między społeczną przestrzenią a doświadczeniem podmiotu wyzwala proces poznawania i samopoznania kluczowy dla problematyki literatury młodzieżowej zwyczajowo podejmującej temat dorastania i dojrzewania. Rytualna i symboliczna przestrzeń (szkoła – dom – najbliższa okolica) ukształtowana przez zbiorowe wyobrażenia kulturowe staje się dla bohatera zarówno przestrzenią odtrącenia, upokorzenia oraz agresji, jak i przestrzenią oswojoną czy miejscem spotkania. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytania: Jak literatura YA kreuje wyobrażone miejsca i obszary? W jaki sposób doświadczanie i doznawanie przestrzeni (miejsca?) wpływa (może wpływać) na samoświadomość podmiotu – bohatera literackiego? W jaki sposób akt lektury może kształtować świat wartościmłodego czytelnika? Jak miejsca i przestrzenie wykreowane w najnowszej literaturze YA sytuują się wobec wybranych tradycyjnych ujęć tematu? Materiałem badawczym są wybrane polskie powieści z nurtu YA po 2004 roku. Artykuł prowadzi do zarysowania modelu egzystencjalnej i performatywnej lektury przestrzeni wyobrażonej.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Czytanie pamięci – doświadczenie – emocje. Narracje literackie dla młodego czytelnika – teoria i praktyka odbioru (Rutka Joanny Fabickiej)

Artykuł opiera się na badaniach empirycznych związanych z czytaniem, doświadczeniem i emocjami, prowadzonych w szkołach podstawowych od kilku lat. Egzemplifikacją dla badań empirycznych stała się, w tym przypadku, polisensoryczna, ale i poetycka ze względu na obrazowanie świata – baśniowa narracja literacka o zagładzie, o odzyskiwaniu straconego dzieciństwa, utrzymana w poetyce realizmu magicznego opowieść Joanny Fabickiej Rutka (2016). Książka porusza tematy dialogu pokoleń, przyjaźni, siły wyobraźni, pamięci, rozumienia, nazwania i oswojenia emocji, samotności i lęku przed śmiercią, a także ukazuje problem rozliczenia z trudną przeszłością (tu: wojenną traumą), odpowiedzialności dorosłych oraz dorastania do marzeń. Wizualizacja efektów i afektów fragmentów narracji oraz metaforyzacja obrazów wzmacnianych doświadczeniem rzeczywistym – jak zauważono – może wpływać na emocjonalne zaangażowanie czytelnika oraz wywierać wpływ na konstruowanie przez niego nowych znaczeń i sensów utworu, co przekłada się w tym przypadku na wspomaganie rozumienia, kształtowanie wyobraźni i formułowanie etycznej refleksji nad światem.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Software w szkolnym kształceniu polonistycznym, czyli o znaczeniu aktualizacji teorii dydaktycznych

Artykuł zawiera tezę wyjściową, że zadaniem edukacji polonistycznej jest nie tylko wprowadzanie młodych ludzi w tradycję kulturową, ale również objaśnianie im świata współczesnego. Rzeczywistość otaczająca uczniów powinna być trwałym punktem odniesienie w procesie nauczania. Skutkiem przyjęcia takiego założenia jest kolejna teza, iż wymaga to aktualizacji teorii dydaktycznych określających cele i sposoby nauczania i uczenia się. W artykule przedstawiono różne sposoby (wymiary) realizacji tego zadania oraz zarys propozycji czytania reportaży w perspektywie geopoetyki jako jeden z przykładów wspomnianej aktualizacji.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, nauki o kulturze i religii
Zmącone nadzieje, czyli literatura „czwarta”1 na najwyższym biegu

Autor w artykule analizuje istotną relację między współczesną literaturą dla dzieci i młodzieży a aksjologią w kontekście koncepcji aury Waltera Benjamina. Rozległy obszar literatury „czwartej” obejmuje wiele różnorodnych pod względem artystycznym i prezentowanego w niej systemu wartości tekstów. Mimo że wiele z nich ma formę utworu popularnego, służącego rozrywce, to jednak na polskim rynku książki dziecięcej znaleźć można wiele wartościowych, artystycznie dopracowanych tekstów. Tradycyjne działania krytyka literackiego i badacza literatury nie są dziś wystarczające, aby właściwie opisać rozległy obszar związków między tekstem a aksjologią. Autor artykułu proponuje, by uwzględnić trzy elementy, które współtworzą aurę (wartości) utworu adresowanego do młodego czytelnika: blogokrytykę, dominantę dyskursu publicznego oraz protoautora (dziecięcego pisarza).  

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Miłośnictwo polszczyzny pięknej, poprawnej i sprawnej – jako nieodzowny składnik szkolnej edukacji językowej skierowanej ku wartościom

Wychowywanie uczniów na świadomych i „praktykujących” miłośników języka ojczystego winno być jednym z głównych celów szkolnej edukacji językowej. Język jako taki jest wymagającą uszanowania wartością i dlatego nacechowania etycznego wymagają jego wszystkie użycia. Wspomniany proces należy rozpocząć już na etapie nauczania wczesnoszkolnego. Jest to konieczne, jeżeli szkoła chce się skutecznie przeciwstawić negatywnym zjawiskom w zakresie komunikacji językowej – takim, jak mowa nienawiści, agresja słowna, odstąpienie od stosowania etykiety grzecznościowej.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, pedagogika
Uczeń jako wartość. Porzucona misja polonistyki

Tekst zawiera deklarację autora w kwestii fundamentalnego zadania edukacji polonistycznej, definiowanego jako rozwój ucznia w obszarze w wymiarze osobowości humanistycznej i w obszarze kompetencji kluczowych dla człowieka z pierwszych dekad XXI wieku. Koncepcja edukacji jako wspomagania rozwoju ucznia ma długą tradycję również w Polsce. Za jej patrona można uznać Kazimierza Wóycickiego, twórcę kategorii „przeżycia estetycznego” i zwolennika autentycznego i nieskrępowanego kontaktu młodych ludzi z tekstami literackimi. Intuicje edukacyjne Wóycickiego odbijają się w najnowszych koncepcjach i projektach europejskich i amerykańskich, które koncentrują się wokół koncepcji kształcenia jako spotkania, idei powierzania uczącym się odpowiedzialności za uczenie, nauczania zróżnicowanego i indywidualizowanego. We współczesnym myśleniu o edukacji masowej kluczowa jest, zgłoszona przez Jerome’a Brunera, idea kształtowania poczucia sprawstwa u uczniów, budującego samoocenę i oczekiwania wobec samego siebie. To jednak, co bliskie było Wóycickiemu i jego kontynuatorom, co stanowi dziś centrum dyskursu edukacyjnego, okazuje się nad wyraz dalekie od wektora najnowszych reform oświatowych w Polsce.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Liceum, muzeum, mauzoleum… O wskrzeszaniu arcydzieł na lekcjach polskiego

Theodor W. Adorno uważał, że „muzeum i mauzoleum łączy nie tylko skojarzenie fonetyczne. Muzea są jak rodzinne groby dzieł sztuki”. Autor szkicu dochodzi do wniosku, że do tego zestawu podobnie brzmiących słów można dopisać trzecie – liceum. W szkolnych programach i podręcznikach gromadzi się teksty kultury z jakichś powodów uznane za ważne i wartościowe oraz układa w rozmaitych porządkach (na poziomie liceum głównie w porządku chronologicznym). Ta „przymusowa zbiorowa egzystencja”, zrozumiała z perspektywy akademickiej (historia sztuki, historia literatury), z perspektywy ucznia często nie ma sensu. Autor szkicu zastanawia się, dlaczego tak się dzieje i jak spowodować, by liceum nie zamieniało się ani muzeum, ani tym bardziej w mauzoleum. Jak spowodować, by to, co uznane za wartość przez specjalistów, mogło stać się wartościowe również dla niespecjalistów, poddawanych w szkole edukacji ogólnej. Szukając rozwiązań, autor szkicu wychodzi od rozważań na temat fenomenu sztuki, krytycznie ocenia najnowszą podstawę programową dla liceum, odwołuje się do prac specjalistów z różnych dziedzin (m.in. historia sztuki, socjologia, dydaktyka, filozofia) i – przede wszystkim – do samych dzieł literackich i malarskich.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, pedagogika
Uważność i żarliwość lektury a „duch nowej humanistyki”

Artykuł rozważa dwa aspekty lekcji literatury, przywracające wymiar doniosłości funkcjonowaniu we współczesnej kulturze. Pierwszy aspekt to uważność, rozumiana jako etyczność i Derridiańska odpowiedzialność w czytaniu, a drugi – żarliwość określana przez Sándora Máraiego jako czytanie „z intensywnością większą od tej, z jaką pisano tekst”. Kluczowy dla wykształcenia u młodego czytelnika tego sposobu lektury jest dobór tekstów literackich, które mówią o sprawach ważnych, a także respektowanie zasad kreatywnego czytania, pozwalających czytelnikowi wyjść poza powinności filologiczne.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
„Oswajanie” nowych technologii na lekcjach języka polskiego

Nowe technologie na gruncie edukacji mają swoich przeciwników i zwolenników. Autorka artykułu przekonuje, że należy je „oswoić”, aby w pełni wykorzystać ich potencjał w nauczaniu. Model SAMR opracowany przez Rubena Puentedurę definiuje cztery poziomy integracji technologii w procesie edukacji. W tekście przedstawiono, w jaki sposób na zajęciach języka polskiego można wykorzystać nowe media. Część zasadniczą artykułu stanowi przedstawienie przykładowych narzędzi (m.in. Aurasma, Classcraft, Blogger) oraz możliwości ich zastosowania w pracy z uczniami.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O wartościach w świetle swobodnych wypowiedzi uczniów. Przestrzeń aksjologicznego projektowania sytuacji lekturowej

Tekst artykułu skupia się wokół zagadnienia wartości, które ujawniają się w swobodnych wypowiedziach uczniowskich. Jego pierwsza część ogniskuje się wokół badań nad aksjologią wśród uczniów. Druga odnosi kwestie związane z wartościami do problemów dydaktyki literatury. Dalsza część artykułu opisuje koncepcję wykorzystania swobodnych wypowiedzi uczniowskich dla potrzeb kształcenia kulturowo – literackiego oraz służy prezentacji świata rozpoznań aksjologicznych, które ujawniają się w konfrontacji uczniów z rozmaitymi tekstami kultury. Na potrzeby niniejszego artykułu zaprezentowane zostały uczniowskie świadectwa odbioru takich dzieł jak Stary człowiek i morze Ernesta Hemingwaya, Córka czarownic Doroty Terakowskiej oraz filmu Troja w reżyserii Wolfganga Petersena. W zamknięciu tekstu autor zwraca uwagę na rolę i znaczenie tak organizowanych swobodnych wypowiedzi dla odkrywania uczniowskich sposobów wartościowania świata oraz realizacji założeń kształcenia kulturowo-literackiego.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, pedagogika
Lekcje o wartościach

Artykuł porusza temat edukacji polonistycznej jako nośnika wartości. Analizuje propozycje rozwiązań metodycznych, z jakimi spotyka się uczeń współczesnej szkoły; rozważa, w jakich elementach struktury lekcji ukonkretniają się treści związane z kształceniem wartości, w jaki sposób są one modelowane. Tworzywo badawcze stanowią materiały zebrane przez studentów filologii polskiej UAM w czasie praktyki zawodowej realizowanej w różnych typach szkół. Uporządkowanie zebranych danych pozwala na konfrontację założeń teoretycznych z empirią życia szkolnego oraz wskazuje miejsca wspólne lub pomijane.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Kulturowe DNA” – permanentna zmiana i polonistyczne praktyki inicjacyjne

Autorka wyprowadza wnioski z permanentnych zmian cywilizacyjnych skutkujących renesansem zainteresowań kwestiami tożsamości. Skupia uwagę na autoanalizie młodzieży. Rekonstruuje indywidualne kody kulturowe licealistów. Materiałami dokumentacyjnymi są prace uczniów poświęcone ich własnej refleksji dotyczącej wartości kultury i poszukiwaniom miejsca w tradycji rodzinnej, sąsiedzkiej, lokalnej, narodowej, globalnej.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, pedagogika
Trzy Wschody

Punktem wyjścia szkicu jest punkt na symbolicznej mapie Europy Wschodniej – zamek w Zbarażu. Od narodowego mitu obrony twierdzy przed wojskami Chmielnickiego w 1649 roku przechodzę do opisu kontrowersji, które budzi do dzisiaj Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza, przede wszystkim w kwestii opisu relacji społecznych. Te same wydarzenia i tereny opisywali w swej twórczości również pisarze żydowscy (Agnon, Singer) oraz ukraińscy (Szewczenko). Odwołując się do ich utworów oraz prac historyków – polskich, żydowskich i ukraińskich, staram się pokazać, że Wschód nie jest pojęciem jednorodnym i do dziś budzi rozliczne animozje i spory, oparty na uproszczeniach, stereotypach i wzajemnych antagonizmach narodowych, które stanowią wyzwanie dla edukacji opartej na wielokulturowości.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Szkoła na XXI wiek...

Artykuł dotyczy publicznego systemu obowiązkowej, ogólnej edukacji powszechnej i jego aktualnej realizacji w Polsce. W zamierzeniu stanowi zachętę do całościowej debaty, która obejmowałaby aspekty (1) prawne oraz (2) organizacyjne funkcjonowania tego systemu i służyła gruntownemu (3) przepracowaniu myślenia o celach oraz merytorycznych aspektach powszechnej, podstawowej edukacji ogólnej, stosownie do wyzwań, które stawia przed człowiekiem życie we współczesnym kontekście cywilizacyjno-kulturowym. W końcowej partii tekstu sformułowane zostały sugestie założeń i zasad, które opisują postulowany model szkoły.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, pedagogika
Mnemotechniki, wersja (2.b). Dwa przykłady metodyczne na wykorzystanie dokumentu udostępnionego

Artykuł prezentuje dwa scenariusze wykorzystujące w pracy na lekcji języka polskiego dokument udostępniony na Dysku Google. Pierwszy zachęca młodzież licealną do tworzenia utworów poetyckich wzorowanych na Mnemotechnikach Jarosława Lipszyca, tzw. centonach. Drugi – proponuje w dużej mierze przeprowadzoną samodzielnie przez uczniów analizę i interpretację ody Adama Naruszewicza Balon w kontekście motywu okrętu – ojczyzny.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Z Kresów do Poznania. Mikrohistoria Waldemara Żyszkiewicza

Artykuł przynosi omówienie wydarzeń politycznych w Polsce w XX wieku zarejestrowane w poezji Waldemara Żyszkiewicza. Ważnym tematem jest zjawisko migracji Polaków z lat: 1944-1947. Poezja ta, mimo że wpisuje się w dyskurs nostalgii, nie przynosi obrazów utraconego Lwowa. Wiersze poruszają temat osiedlenia się przez wysiedleńców z Kresów Wschodnich w Poznaniu, w obcym dla nich mieście, nacechowanym niemiecką kulturą. Inspiracją teoretyczną dla artykułu były przede wszystkim monografie: Beaty Halickiej Polski Dziki Zachód (2016) oraz Ewy Domańskiej Mikrohistorie (1999).

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Multimedia i edukacja 2.18

W artykule autor omawia główne zjawiska związane z technologiami będące reprezentatywnymi dla drugiej dekady XXI wieku, które najsilniej oddziałują na odbiorców (szczególnie na dzieci i młodzież), a tym samym na edukację. Opisuje relacje między technologiami a nauczaniem ze szczególnym skupieniem się na pozytywnym oraz negatywnym ich wpływie na kształcenie. Przedstawia główne zasady działania technologii cyfrowych, a także powiązanych z nimi nowych mediów (i dalej tzw. nowych nowych mediów). W dalszej kolejności przywołuje dane dotyczące poziomu komputeryzacji Polski i zestawia je z poziomem komputeryzacji polskich szkół. Prezentuje aktualne podstawy programowe informatyki oraz języka polskiego w kontekście ich nawiązań do technologii cyfrowych i cyfrowych kompetencji komunikacyjnych.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Drohobycz, Drohobycz

Artykuł skupia się na wizerunku przedwojennego Drohobycza w utworach Atlantyda i Ziemia księżycowa Andrzeja Chciuka. Ze względu na wielokulturowość pogranicznego miasta praca jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak w tej dylogii funkcjonują elementy etniczne, religijne i kulturowe. Ważny jest w niej mechanizmu budowania odrębności między polską, żydowską i ukraińską społecznością, które w prozie wspomnieniowej Andrzeja Chciuka tworzą jednolitą całość. W artykule analizuje się też konwencję gawędy, czy specyficznego języka „bałaku” – gwary Lwowa i jego okolic. Kategorią organizującą kształt i jakość przechowywanego we wspomnieniach świata jest „pamięć miejsca”. To ona stanowi fundament wspomnień Andrzeja Chciuka, które autor w omawianych utworach określa mianem „fotoplastikonu” lub „arrasu”. W pracy przytacza się także opinie o Drohobyczu pisarzy i publicystów, którzy odwiedzili to miasto przed drugą wojną światową i w XXI wieku. Dlatego celem artykułu jest ukazanie różnych punktów widzenia na temat tego pogranicznego miejsca.  

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o kulturze i religii