rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Agroturystyka jako forma przedsiębiorczości rolników na przykładzie wybranych gospodarstw agroturystycznych w województwie warmińsko-mazurskim

Celem badań było przedstawienie agroturystyki jako formy działalności przedsiębiorczej na bazie gospodarstwa
rolnego. Badania przeprowadzono w latach 2007-2010 w grupie 50 gospodarstw agroturystycznych
działających w województwie warmińsko-mazurskim z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu. Większość
gospodarstw agroturystycznych ma niepowtarzalny charakter, o czym może przesądzać typ gospodarstwa,
infrastruktura turystyczna, postawa właścicieli wobec turystów. Uzyskane wyniki badań potwierdzają, że ten
rodzaj działalności cieszy się dużą popularnością wśród turystów.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zróżnicowanie regionalne opłacalności produkcji tuczników żywionych intensywnie i ekstensywnie

Celem badań było porównanie opłacalności produkcji tuczników żywionych intensywnie i ekstensywnie z uwzględnieniem cen tuczników i środków do produkcji w poszczególnych województwach. Przedstawiono wyniki doświadczenia produkcyjnego, polegającego na równoległym tuczu 3 grup po 30 tuczników (żywionych intensywnie do 120 kg i ekstensywnie do 100 kg i 120 kg), które zostało przeprowadzone na przełomie lat 2011/2012 w wybranym gospodarstwie rolnym, położonym w południowej Wielkopolsce. Uzyskane wyniki doświadczenia ekstrapolowano na przeciętne ceny tuczników, pasz i komponentów paszowych uzyskiwanych w poszczególnych województwach w 2012 r. Analiza wykazała znaczące zróżnicowanie cen i kosztów produkcji tuczników na terenie Polski, co przełożyło się na różnicę w poziomie osiąganego zysku z produkcji tuczników nawet do 0,73 zł/kg.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Źródła finansowania innowacji w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego

Wśród źródeł finansowania działalności innowacyjnej podstawowe znaczenie mają środki własne przedsiębiorstw uzupełniane kredytami i pożyczkami bankowymi. Ważną rolę w kształtowaniu aktywności innowacyjnej odgrywają również finansowe instrumenty wspierające procesy wdrażania innowacji, które wynikają z realizacji polityki innowacyjnej państwa. Oferta pomocy w ramach budżetu krajowego jest udzielana m.in. w formie dopłat do oprocentowania oraz gwarancji i poręczeń. Natomiast wsparcie z UE oferowane jest głównie w postaci różnych programów. W latach 2007-2013 podmioty działające w branży spożywczej mogą korzystać przede wszystkim z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Istotne wsparcie może pochodzić również z PO Innowacyjna Gospodarka, szczególnie po zmianach umożliwiających aplikowanie także firmom zatrudniającym ponad 750 osób. Polska należy do tych krajów, w których przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego częściej korzystają z oferty publicznego wsparcia pochodzącego z UE niż z pomocy krajowej.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Porównanie zmian sytuacji przedsiębiorstw spożywczych i elektromaszynowych, notowanych na GPW w latach 2011-2013 z uwzględnieniem czynnika społecznego

Za główny cel działalności przedsiębiorstwa przyjmuje się generowanie zysku. Jednak coraz
częściej pojawiają się opinie, że przedsiębiorstwo w swojej działalności powinno uwzględniać czynnik
społeczny. W związku z tym, zasadnym jest uwzględnienie w analizie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa
czynnika społecznego. Porównano zmiany sytuacji finansowej przedsiębiorstw spożywczych i elektromaszynowych
w latach 2011-2013, z uwzględnieniem czynnika społecznego. Generalnie lepszą kondycją w
latach 2011-2012 charakteryzowały się spółki elektromaszynowe, a w roku 2013 spożywcze. Jednak czynnik
społeczny lepiej realizowany był przez przedsiębiorstwa elektromaszynowe.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Inwestycje w rolnictwie polskim w latach 2004-2014 w ujęciu makroekonomicznym

Celem pracy jest przedstawienie i ocena realnych zmian wielkości wydatków inwestycyjnych
w rolnictwie polskim w latach 2004-2014. Badania wskazują na znaczący nominalny i realny wzrost
nakładów w badanym okresie, zarówno w ujęciu makroekonomicznym (w skali rolnictwa całego kraju),
jak i w skali pojedynczego gospodarstwa rolniczego. Ożywienie działalności inwestycyjnej w rolnictwie
po okresie stagnacji w latach 1990-2004 jest pozytywnym i pożądanym zjawiskiem. Zjawisko to można
zapewne łączyć z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej i dostępnością bezzwrotnych środków
inwestycyjnych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany w strukturach produkcji rolnej gospodarstw indywidualnych na obszarze o wysokim potencjale rolniczym - studium przypadku powiatu gostyńskiego w województwie wielkopolskim

Ukazano zmiany w strukturach produkcji roślinnej i zwierzęcej na obszarach o wysokim potencjale rolniczym w Wielkopolsce w latach 2000-2008, w świetle ogólnych tendencji w zakresie przeobrażeń struktur produkcyjnych rolnictwa w skali kraju. Udowodniono znaczenie mikrootoczenia i jego elementów jako głównych czynników determinujących kształt struktur rolniczych na obszarach o wysokim potencjale rolniczym. Wskazano na odchylenia zachodzące w zakresie kształtowania się struktur rolniczych na obszarach o wysokim potencjale rolniczym, w stosunku do kierunków przeobrażeń i ich intensywności w strukturach produkcyjnych rolnictwa ogółem.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane problemy środowiska naturalnego i trwałe rolnictwo w percepcji rolników

Celem artykułu jest określenie percepcji rolników w zakresie wybranych problemów środowiska
naturalnego, istotnych z punktu widzenia rolnictwa. Przedstawiono poglądy grupy rolników na
kwestię wpływu rolnictwa na środowisko naturalne w kontekście wymogów koncepcji trwałego rozwoju.
Przeprowadzone analizy wykazały, że rolnicy dostrzegają negatywne zmiany w środowisku naturalnym,
ale zazwyczaj nie wiążą ich z oddziaływaniem produkcji rolniczej. Ponad połowa badanych deklarowała
znajomość pojęcia trwałego lub zrównoważonego rolnictwa, z czego znaczna część potrafiła poprawnie
wskazać fundamentalne zasady tej koncepcji.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rola przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego w polskim agrobiznesie

Celem artykułu jest przedstawienie roli przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego w zapewnieniu
bezpieczeństwa żywnościowego w polskim agrobiznesie. Posłużono się metodą analizy opisowej
i porównawczej. W latach 2004-2014 wartość eksportu artykułów rolno-spożywczych zwiększyła się
czterokrotnie, a importu trzykrotnie. W latach 2008-2015 nastąpił spadek o 11,8% liczby przedsiębiorstw
branży spożywczej, ale wartość produkcji sprzedanej artykułów spożywczych wzrosła o 34,7%, a napojów
o 4,9%. Nakłady inwestycyjne na produkcję artykułów spożywczych wzrosły o 13,6%, a na produkcję
napojów zmniejszyły się o 37,0%. Przedsiębiorstwa przemysłu rolno-spożywczego pełnią wiodącą rolę
w produkcji żywności i zachowaniu bezpieczeństwa żywnościowego.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rolnictwo w budżecie Unii Europejskiej

Od powstania przed 60 laty Wspólnot Europejskich około połowa budżetu tej organizacji była i jest
przeznaczana na rolnictwo, aby Europa była samowystarczalna w zakresie produkcji rolniczej. Wspólna Polityka
Rolna (WPR) podlega ciągłej ewolucji, a zmieniające się uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne wymagają
kolejnych dostosowań. W pracy przeanalizowano dwie ostatnie Perspektywy Finansowe i wydatki ponoszone
w ich ramach na rolnictwo oraz ściśle z nim związaną ochronę środowiska i rozwój obszarów wiejskich.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Agencje rolne w Polsce w świetle wydatków budżetowych w latach 2010-2011

Budżet rolny w latach 2010-2011 dowodzi, iż rząd Polski konsekwentnie i w coraz większym stopniu
wiązał rozwój rolnictwa oraz wsi i rynków rolnych ze środkami pomocowymi UE. W 2011 r. stanowić one będą
84,19% łącznych wydatków w krajowym budżecie rolnym, uwzględniając KRUS. W 2010 r. było to niewiele ponad
70%, w 2009 r. niecałe 50%, natomiast w 2008 r. – 35%. Tak więc w siódmym roku członkostwa Polski w UE
udział pomocy unijnej w wydatkach budżetowych na sektor rolny w Polsce w porównaniu z pierwszym rokiem jest
ponad trzykrotnie wyższy. Artykuł dowodzi kluczowej roli, którą w zakresie fi nansowania (tj. współfi nansowania i
prefi nansowania) różnorakich płatności oraz refundacji tych wydatków ze środków unijnych pełnią agencje płatnicze
w Polsce (ARiMR i ARR). Pokazuje też odmienną pozycję i rolę Agencji Nieruchomości Rolnej ze względu na jej
przychody i wydatki, jak też plan fi nansowy Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany bazy surowcowej mleczarstwa w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku

Celem badań było określenie tendencji zmian bazy surowcowej mleczarstwa w pierwszej dekadzie
XXI wieku w ujęciu krajowym i wojewódzkim. Dokonano analizy zmian bazy surowcowej mleczarstwa w
Polsce w latach 2000-2010 z uwzględnieniem jej zróżnicowania w układzie wojewódzkim. Przeanalizowano
zmiany liczby krów, mleczność i działania na rzecz poprawy wartości produkcyjnej krów. Stwierdzono
ogólny rozwój bazy surowcowej przy coraz wyraźniejszym jej różnicowaniu się w układzie wojewódzkim.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dzierżawa jako czynniki poprawy struktury obszarowej w województwie warmińsko-mazurskim

Celem badań była ocena wpływu zagospodarowania nieruchomości rolnych Skarbu Państwa na
strukturę agrarną w województwie warmińsko-mazurskim. W ponad 22-letnim okresie gospodarowania nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa dzierżawa odegrała istotną rolę i pozostaje nadal jedną z podstawowych
form gospodarowania na gruntach pozostających własnością Skarbu Państwa. W analizach wykorzystano dane
z raportów z działalności Agencji Nieruchomości Rolnych w latach 1992-2013, dane statystyczne GUS oraz
wyniki badań własnych przeprowadzonych wśród dzierżawców i nabywców gruntów rolnych Skarbu Państwa.
Badania pokazały, że na zmiany w strukturze agrarnej wpływ miała polityka państwa odnośnie kształtowania
ustroju rolnego, uwarunkowania ekonomiczne prowadzenia produkcji rolniczej, dostępności gruntów rolnych
do zagospodarowania (dzierżawy lub nabycia) oraz sytuacja ekonomiczno-finansowa gospodarstw rolnych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Stosowanie środków produkcji w świetle nowych zasad integrowania ochrony roślin

Podstawowym celem badań było omówienie prawodawstwa unijnego i polskiego w zakresie
integrowania ochrony roślin, która staje się obowiązującą dyrektywą od 2014 roku. Omówiono legislację
europejską i krajową, która w sposób precyzyjny określa obowiązki przede wszystkim rolników, ale też
podmiotów gospodarczych funkcjonujących w sferze obrotu, stosowania i zapobiegania negatywnym
skutków stosowania środków ochrony roślin. Przez pryzmat regulacji prawnych przedstawiono poziom
stosowanych środków ochrony roślin oraz rozwój gospodarstw ekologicznych, które są traktowane jako
wolne od stosowania chemicznych środków produkcji.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena zmian efektywności wykorzystania azotu w produkcji rolniczej Polski

W opracowaniu dokonano oceny wykorzystania azotu w polskim rolnictwie w układzie przestrzennym
(NUTS-0 i NUTS-2). Przeprowadzona na podstawie bilansu azotu brutto analiza wskazuje
na poprawę wykorzystania tego makroskładnika w procesie produkcji rolniczej w Polsce w latach 2002-
2014. W ostatnich latach efektywność wykorzystania azotu znacznie przekroczyła poziom 60%, pomimo
utrzymujących się nadal niekorzystnych relacji pomiędzy N:P:K w stosowanych nawozach mineralnych.
Wykorzystanie tego składnika poprawiło się także w większości województw Polski. Różnice są jednak
dość znaczne i mieszczą się w zakresie od 55% w województwie wielkopolskim do 84% w województwie
podkarpackim. Wskaźnik efektywności wykorzystania azotu jest istotnie ujemnie skorelowany z jego
saldem bilansowym (r2 = 0,77).

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Inwestycje i źródła ich finansowania w gospodarstwach o zróżnicowanych powiązaniach z otoczeniem

Przedstawiono zróżnicowanie nakładów inwestycyjnych oraz stopy inwestycji w rolniczych gospodarstwach rodzinnych w zależności od poziomu ich powiązań z otoczeniem. Stwierdzono, iż najwyższe nakłady inwestycyjne, ponoszono w gospodarstwach o najwyższych powiązaniach z otoczeniem. Były one finansowane głównie środkami własnymi oraz kredytem. Kolejnym źródłem były fundusze UE w połączeniu z kredytem i środkami własnymi.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zasoby kapitału ludzkiego na obszarach wiejskich w Polsce

Podjęto próbę oszacowania zasobów kapitału ludzkiego dla obszarów wiejskich w Polsce oraz
ich hierarchii na podstawie wskaźnika zasobów kapitału ludzkiego (WZKL). Poszukiwano odpowiedzi
na pytania, jaki jest stan zasobów kapitału ludzkiego na obszarach wiejskich w Polsce, które regiony charakteryzują
się najwyższym, a które najniższym potencjałem kapitału ludzkiego, jakie jest zróżnicowanie
badanych obszarów pod względem zasobów kapitału ludzkiego. Wykorzystując dostępną literaturę oraz dane
GUS zweryfikowano przyjęte założenia o istnieniu silnego zróżnicowania w zasobach kapitału ludzkiego
na obszarach wiejskich w Polsce.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zróżnicowanie rynku nieruchomości rolnych w Polsce

Celem pracy była ocena uwarunkowań obrotu gruntami rolnymi w Polsce z uwzględnieniem rosnącego znaczenia transakcji dokonywanych na wolnym rynku. Wskazano na wysoką dynamikę zmiany cen nieruchomości rolnych w Polsce w latach 2004-2011. Szczególną uwagę poświęcono problemowi nierównomiernej aktywności rynków gruntów rolnych na poziomie poszczególnych województw. Wykorzystując dane statystyczne na poziomie NUTS 2 dokonano oceny stopnia zróżnicowania zarówno w wysokości cen, jak i skali obrotów na wyróżnionych rynkach regionalnych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Efekty różnicowania działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w województwie małopolskim w latach 2004-2006

W artykule przedstawiono efekty ekonomiczne wdrażania działania „Różnicowanie działalności rolniczej i
zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów” realizowanego
w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego dla rolnictwa (SPO-Rol.) w latach 2004-2006 w województwie ma-
łopolskim. Stwierdzono, że badane województwo pod względem liczby zrealizowanych projektów (456) uplasowało
się na drugim miejscu kraju, a pod względem wartości projektów na 3 miejscu (33 050 tys. zł).
Największym zainteresowaniem cieszyły się inwestycje dotyczące drobnych usług na rzecz rolnictwa (56,5%),
agroturystyka (21,2%) oraz usługi związane z turystyką i wypoczynkiem (6,7%). Najwięcej środków finansowych
w ramach tego działania wykorzystali beneficjenci z powiatów: krakowskiego, nowosądeckiego i limanowskiego.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena kondycji finansowej sektora produkcji napojów w Polsce i Niemczech

Głównym celem artykułu jest ocena sytuacji finansowej sektora produkcji napojów w Polsce i
Niemczech. Badania porównawcze przeprowadzono w układzie klas wielkości przedsiębiorstw i na podstawie
bazy danych Europejskiego Banku Centralnego, która umożliwia ocenę różnych sektorów gospodarki
w obszarze struktury finansowej, płynności finansowej, zadłużenia, aktywności oraz rentowności. Badania
wykazały, że przedsiębiorstwa w Polsce w stosunku do przedsiębiorstw w Niemczech stosują bardziej
agresywne strategie finansowe, mają gorszą płynność finansową, mniej efektywnie zarządzają kapitałem
obrotowym, mają mniejszą zdolność do obsługi długu, generują niższą wartość dodaną w relacji do przychodów,
uzyskują niższą marżę na sprzedaży, ale wyższą stopę zwrotu z kapitału własnego – w następstwie
tarczy odsetkowej i wysokiej dźwigni kapitałowej.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Miejsce rolnictwa w gospodarce regionów – wzajemne relacje i ich znaczenie ekonomiczne

Głównym celem pracy była próba oceny powiązań między sferą rolnictwa a poziomem rozwoju ekonomicznego regionów przy uwzględnieniu skali wsparcia rolnictwa i regionów środkami publicznymi. Stwierdzono małe znaczenie rolnictwa w kształtowaniu poziomu rozwoju gospodarczego regionów. Ponadto, mimo szerokiego zakresu wspierania rozwoju regionów słabiej rozwiniętych, dysproporcje międzyregionalne pozostają w dalszym ciągu bardzo duże.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Nadzór właścicielski oraz dylematy członkostwa w banku spółdzielczym

Celem artykułu było przedstawienie niektórych aspektów członkostwa w banku spółdzielczym ze szczególnym
uwzględnieniem problemów związanych z niewielką atrakcyjnością tego członkostwa. Poruszono również
problematykę sprawowania nadzoru właścicielskiego w bankach spółdzielczych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Aktywność rolników w pozyskiwaniu funduszy na przykładzie działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" – pierwsze rezultaty wdrażania PROW 2007-2013

Liczba zrealizowanych projektów jak i kwoty przeznaczone na realizację projektów były zróżnicowane pod względem zakresu pomocy. Najwięcej projektów dotyczyło usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa. Wsparciem finansowym dostępnym w ramach tego działania objęto nieznaczny odsetek gospodarstw w Polsce (szacunkowo wnioski złożyło 0,6% gospodarstw w kraju), a docelowa liczba beneficjentów (określona w całym okresie 2007-2013 na 19 750 osób), przełoży się na 1,4% gospodarstw rolnych w Polsce. Przed złożeniem wniosku o wsparcie, w około jednej trzeciej gospodarstw prowadzona była wcześniej pozarolnicza działalność gospodarcza. Przeprowadzone analizy wykazały małą aktywność gospodarstw relatywnie niewielkich obszarowo w pozyskiwaniu funduszy. Działanie 311 mało zaktywizowało członków rodzin rolników. Podejmowanie lub rozwijanie przez mieszkańców wsi działalności nierolniczej lub związanej z rolnictwem przyczynić się może bezpośrednio do zmniejszenia się liczby potencjalnych bezrobotnych.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ wykształcenia osoby prowadzącej gospodarstwo rolne na poziom jego zrównoważenia

Badania, dotyczące wpływu wykształcenia osoby kierującej gospodarstwem rolnym przeprowadzono
w 20 gospodarstwach o bydlęcym kierunku produkcji. Wykazały one, że obydwie grupy
analizowanych gospodarstw, różniące się wykształceniem rolników, charakteryzowały się średnim
poziomem zrównoważenia. Jednak bardziej zrównoważone były podmioty prowadzone przez osoby z
wykształceniem średnim i wyższym, szczególnie w zakresie kryteriów społecznych i ekonomicznych.
Natomiast gospodarstwa kierowane przez rolników z wykształceniem zawodowym i podstawowym były
bardziej zrównoważone w wymiarze agroekologicznym, a najsłabiej w społecznym.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Miejsce Polski na światowym rynku mleka i jego przetworów

Celem pracy było określenie miejsca Polski na światowym rynku mleka, który jest jednym z
najważniejszych rynków żywnościowych na świecie. Świadczy o tym stale rosnąca produkcja mleka, będąca
odpowiedzią na coraz większy popyt na produkty nabiałowe. Unia Europejska po okresie nadprodukcji surowca
mlecznego od 1984 roku wprowadziła limitowanie jego wytwarzania. Mimo to, około 1/3 rozchodu mleka
jest z niej kierowana na eksport. Najważniejszym partnerem handlowym na światowym rynku mleka są
Niemcy importujące ponad 10% i eksportujące ponad 14% całkowitej wartości nabiału znajdującego się w
obrocie międzynarodowym na świecie. Polska od momentu przystąpienia do UE znacznie poprawiła swoją
pozycję handlową na globalnym rynku nabiału, głównie dzięki konkurencyjnym cenom surowca mlecznego
i wysokiej jakości wytwarzanych z niego produktów. Jako eksporter w 2012 roku zajmowała 11. miejsce
pod względem wartości wywożonych artykułów mleczarskich.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Konkurencyjność i efektywność polskich gospodarstw sadowniczych w latach 2013-2015

Przedstawiono konkurencyjność i efektywność polskich gospodarstw sadowniczych, objętych
systemem monitoringu Polskiego FADN w latach 2013-2015. Konkurencyjność badanych gospodarstw
sadowniczych określono wskaźnikiem konkurencyjności, obliczonym jako stosunek dochodu z gospodarstwa
rolnego do kosztów użycia własnych czynników produkcji: ziemi, pracy i kapitału (za W. Kleinhanssem).
Około 32% gospodarstw przez generowane dochody było w stanie zrekompensować w pełni
koszty alternatywne posiadanych własnych czynników produkcji.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ płatności bezpośrednich na dochodowość wybranych gospodarstw rolnych na Dolnym Śląsku

Przedstawiono analizę wpływu płatności bezpośrednich na dochodowość gospodarstw rolnych położonych
na Dolnym Śląsku. Badania przeprowadzono w latach 2008-2009. Badania wykazały, że gospodarstwa najmniejsze o
powierzchni do 10 ha UR w badanym okresie nie mogłyby funkcjonować bez korzystania z płatności bezpośrednich. W
jednostkach tych w zasadzie całość dochodu pochodziła z dopłat bezpośrednich. W pozostałych grupach obszarowych
udział dopłat kształtował się na poziomie 24-33% w 2008 r. i 35-45% w 2009 r. Symulacja ,,oczyszczenia” dochodu
rolniczego brutto z płatności bezpośrednich wykazała, że dochód parytetowy były w stanie osiągnąć i przekroczyć
jedynie gospodarstwa o powierzchni przekraczającej 50 ha UR. W przypadku, gdy podstawą odniesienia był dochód
rolniczy netto, jedynie gospodarstwa największe były w stanie osiągnąć parytet.

Czasopismo: Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo