rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rtec z krajowych podgrzybkach brunatnych [Xerocomus badius]

Oznaczono zawartość rtęci ogółem w owocnikach podgrzybka brunatnego oraz podłożu glebowym z trzech przestrzennie odległych od siebie miejsc w kraju - okolic miejscowości Mojusz (woj. pomorskie), nadleśnictwa Turek (woj. wielkopolskie) i Lasów Starachowickich (woj. świętokrzyskie). Podgrzybek brunatny zawierał niedużo rtęci, tj. w kapeluszach przeciętnie notowano 0,33±0,16 (Mojusz), 0,05±0,03 (Turek) i 0,12±0,04 µg/g masy suchej (Lipie), a w trzonach 0,23±0,12 (Mojusz), 0,03±0,02 (Turek) i 0,08±0,02 (Lipie) µg/g ms. Także gleba leśna na badanych obszarach tylko w małym stopniu była zanieczyszczona rtęcią. Wierzchnia warstwa (0-10 cm) gleby w okolicy Mojuszu, Lipia i Turka zawierała rtęć w ilości, średnio: 0,11±0,09, 0,14±0,05 i 0,05±0,01 µg/g ms, a wartość mediany wyniosła, odpowiednio: 0,053, 0,15 i 0,05 µg/g ms. Gleba na terenie Lasów Starachowickich pozostawała mocniej zanieczyszczona rtęcią w porównaniu z pozostałymi dwoma miejscami (p < 0,05). Owocniki podgrzybka z terenu gminy Sierakowice cechowała niemal czterokrotnie większa wartość współczynnika bionagromadzania (BCF) rtęci niż te z obszaru nadleśnictwa Turek czy Lasów Starachowickich. Zaobserwowaną różnicę można przypuszczalnie tłumaczyć różną biodostępnością rtęci z podłoża dla podgrzybka brunatnego pomiędzy badanymi stanowiskami. Lepsza biodostępność rtęci istotnie wpływała na zawartość tego metalu w podgrzybkach brunatnych w okolicy miejscowości Mojusz (gmina Sierakowice).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zmiany zawartości sumy cukrów w bulwach ziemniaka w zależności od zabiegów agrotechnicznych

Celem pracy było określenie wpływu sposobów uprawy roli (tradycyjna i uproszczona) i sposobów odchwaszczania z
zastosowaniem herbicydów (Plateen 41,5 WG, Plateen 41,5 WG + Fusilade Forte 150 EC, Plateen 41,5 WG + Fusilade
Forte 150 EC + adiuwant Atpolan 80 EC, Barox 460 SL, Barox 460 SL + Fusilade Forte 150 EC, Barox 460 SL + Fusilade
Forte 150 EC + adiuwant Atpolan 80 EC) na zawartość sumy cukrów w bulwach ziemniaka jadalnego odmiany Wiking.
Analiza statystyczna wykazała istotny wpływ sposobów uprawy roli i warunków pogodowych w latach prowadzenia badań
na zawartość sumy cukrów. Uproszczenia zastosowane w uprawie roli podwyższały zawartość sacharydów porównaniu z
bulwami z uprawy tradycyjnej. Najmniej sumy cukrów gromadziły bulwy w ciepłym i suchym okresie wegetacji. Stwierdzono
zmniejszenie zawartości sumy cukrów w bulwach poddanych obróbce wstępnej (po obraniu) w porównaniu z poziomem
oznaczonym przed obraniem ziemniaków.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Sposób żywienia młodzieży gimnazjalnej i licealnej

Wprowadzenie. Dzieci i młodzież stanowią grupę najbardziej narażoną na skutki nieprawidłowego żywienia. Sposób
żywienia jest jednym z czynników wpływających na prawidłowy rozwój i wzrost młodego organizmu oraz utrzymanie
zdrowia do późnej starości.
Cel badań. Celem badań była ocena sposobu żywienia młodzieży z wybranego gimnazjum i liceum w Warszawie.
Materiał i metoda. Badanie przeprowadzono za pomocą autorskiego kwestionariusza, 24-godzinnego wywiadu oraz kwestionariusza
Block’a do oceny częstotliwości spożycia błonnika i tłuszczu.
Wyniki. U uczniów obu szkół stwierdzono nieregularność spożywania podstawowych posiłków, często ich pomijanie, pojadanie
między posiłkami (zwykle słodycze, słone przekąski ale też owoce) oraz picie herbaty, soków owocowych i wody
niegazowanej. Ponad połowa badanych w obu szkołach regularnie spożywała napoje typu cola, a prawie połowa licealistów
piła kawę. Sposób żywienia młodzieży był nieprawidłowy pod względem udziału błonnika i tłuszczu. Gimnazjaliści mieli
bardziej prawidłowe spożycie tłuszczu. Racje pokarmowe młodzieży obu rodzajów szkół były ubogie w witaminy C, D i E
oraz wapń, potas i magnez, natomiast zbyt bogate w witaminę A (u 7% powyżej UL) oraz B2, B6 i B12, a także sód, miedź
i żelazo (chłopcy).
Wnioski. Ogólnie nie stwierdzono istotnych różnic w sposobie żywienia młodzieży gimnazjalnej i licealnej, aczkolwiek był
on bardziej poprawny u dziewcząt. Dla racjonalizacji sposobu żywienia konieczny jest stały jego monitoring oraz podjęcie
działań edukacyjnych wśród rodziców, nauczycieli i młodzieży.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia dziewcząt będących w okresie adolescencji, w tym stosujących diety odchudzające

Celem badań była ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia dziewcząt, w wieku 15 i 16 lat, u których określono
masę i wysokość ciała, obwód talii; wyliczono wskaźniki BMI, WC i WHtR. Ocenie poddano 3-dniowe jadłospisy oraz
przeprowadzono badanie ankietowe dotyczące stosowania diet odchudzających. Stwierdzono, że 40,8% 15-letnich i 31%
16-letnich dziewcząt stosowało diety odchudzające. Tylko u 76% młodszych i 71% starszych dziewcząt wartość wskaźnika
BMI była prawidłowa. Problem gromadzenia tkanki tłuszczowej (WC≥95c) w talii dotyczył 4% dziewcząt młodszych i blisko
10% starszych. Wartości wskaźnika WHtR≥90c stwierdzono u blisko 10% młodszych i 23% starszych dziewcząt. Analiza
sposobu żywienia dziewcząt wykazała niską wartość energetyczną diety, niedobór białka ogółem, węglowodanów złożonych,
składników mineralnych (K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn), witamin (A, E, z grupy B) oraz płynów. Dziewczęta odbyły prozdrowotne
szkolenie żywieniowe w formie warsztatów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Nasiona porzeczki czarnej po ekstrakcji nadkrytycznej ditlenkiem wegla jako potencjalny suplement diety

Celem pracy była ocena fizjologicznego oddziaływania nasion porzeczki czarnej po ekstrakcji nadkrytycznej ditlenkiem węgla na przewód pokarmowy oraz metabolizm u szczurów użytych jako model doświadczalny. Zastosowany preparat zawierał 25% białka ogółem i 57,9% błonnika pokarmowego oraz 4% tłuszczu. Szczury, zestawione w dwie grupy po 10 sztuk, żywiono przez 4 tygodnie półsyntetycznymi dietami kazeinowymi z wysoką zawartością fruktozy (69%). Obie diety były wyrównane pod względem zawartości białka i błonnika pokarmowego. Włączenie do diety badanych nasion (10% zamiast celulozy, skrobi kukurydzianej i 2,5% kazeiny) obniżyło aktywność enzymów glikolitycznych śluzówki jelita cienkiego, a zwiększyło aktywność glikolityczną mikroflory jelita, skutkującą zwiększoną produkcją krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w jelicie ślepym. Stwierdzono wyraźne właściwości hipoglikemizujące badanego preparatu, natomiast jego właściwości przeciwutleniające były relatywnie niskie i jedynie w nerkach stwierdzono obniżenie zawartości substancji reagujących z kwasem tiobarbiturowym.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia studentów Akademii Rolniczej w Szczecinie w 2006 roku. Cz. II. Spożycie żywności wzbogaconej i suplementów

Celem badania było określenie zakresu spożycia żywności wzbogaconej i stosowania suplementacji diety wśród studentów
Akademii Rolniczej w Szczecinie. Liczebność grupy wynosiła 126 osób (w większości kobiety). Informacje na temat spożycia
pozyskano metodą wywiadu. Otrzymane wyniki wskazywały, że 68,8% osób spożywało produkty wzbogacone. Wśród nich
przeważały soki (31,4%). W dalszej kolejności były przetwory mleczne i płatki śniadaniowe. Produkty wzbogacone włączano
zwykle do I śniadania. Suplementację diety stosowało 49,2% studentów, z reguły z własnej inicjatywy. Wśród suplementów
przeważały preparaty witaminowo-mineralne (46,8% ankietowanych).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza porównawcza stylu życia otyłych kobiet przed menopauzą i w okresie perimenopauzy

Do podstawowych zasad prawidłowego stylu życia należą: zachowanie odpowiedniej diety oraz zwiększenie aktywności
fizycznej i zaprzestanie palenia. Nieprzestrzeganie tych zaleceń prowadzi do zwiększonego występowania przewleklych chorób
niezakaźnych,, w tym otyłości. Celem pracy była analiza porównawcza stylu życia kobiet przed menopauzą i w okresie
perimenopauzy ze szczególnym zwróceniem uwagi na sposób żywienia. W obu badanych grupach wykazano nieprawidłowości
w sposobie żywienia i małą aktywność fizyczną.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Blonnik pokarmowy w mace i koncentracie bialek rzepaku

W mące i koncentracie białek rzepaku otrzymanych z surowych i parowanych nasion oznaczono zawartość błonnika pokarmowego. W preparatach białkowych oraz w błonniku pokarmowym zanalizowano zawartość Ca i Mg.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zagrożenia dla zdrowia związane z migracją substancji z opakowań do żywności

Substancje chemiczne uwalniane z opakowań stanowią istotny problem dla bezpieczeństwa żywności i są przedmiotem
szczególnego zainteresowania Komisji Europejskiej i państw członkowskich. Przedstawiono nowe zagrożenia związane z
migracją wybranych substancji z materiałów opakowaniowych i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, których
obecność stwierdzano ostatnio w żywności oraz działania podjęte przez Komisję Europejską w celu o w celu ustalenia źródła
jej pochodzenia i oceny zagrożenia dla zdrowia. Oceny ryzyka dokonuje Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i
wydaje opinię naukową dotyczącą przewidywanych skutków zdrowotnych. Wyroby, które nie spełniają wymagań i mogą
stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumenta zgłaszane są do systemu RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed).
Przedstawiono zagrożenia dla zdrowia wynikające ze stwierdzenia w żywności obecności semikarbazydu (SEM), fotoinicjatorów
(izopropylotioksantonu (ITX) i związków benzofenonu), pierwszorzędowych amin aromatycznych (PAAs) i bisfenolu
A (BPA) oraz w zależności od przewidywanego zagrożenia działania Komisji mające na celu ochronę zdrowia konsumenta.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość tłuszczu i skład kwasów tłuszczowych w wybranych produktach żywności wygodnej

Wprowadzenie. Coraz szybsze tempo życia i brak czasu na tradycyjne przygotowanie posiłków w domu doprowadziły
w wielu krajach świata do wzrostu spożycia żywności wygodnej. Pojęciem tym określa się produkty o wysokim stopniu
przetworzenia, przeznaczone do spożycia bezpośrednio lub po krótkiej obróbce kulinarnej. Do żywności wygodnej należą
dania obiadowe, sałatki, płatki, kremy, buliony, pizze, zapiekanki oraz potrawy mrożone gotowe do spożycia po szybkiej
obróbce termicznej.
Cel badań. Celem pracy była ocena zawartości tłuszczu i składu kwasów tłuszczowych w mrożonych produktach żywności
wygodnej.
Materiał i metody. Materiał do badań stanowiło 30 mrożonych produktów takich jak: wyroby z ryb i owoców morza,
pizze, zapiekanki i dania mięsne. Zawartość tłuszczu w badanych produktach oznaczono metodą Folcha, a skład kwasów
tłuszczowych metodą chromatografii gazowej.
Wyniki. Zawartość tłuszczu mieściła się w zakresie od 1,2% do 26,9%. Udział nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA)
w sumie wszystkich kwasów kształtował się w granicach od 8,7% do 53,2%, jednonienasyconych (MUFA) od 24,0% do
68,7%, wielonienasyconych (PUFA) od 8,1% do 48,8%, a izomerów trans od 0,2% do 6,1%.
Wnioski. Zawartość tłuszczu i skład kwasów tłuszczowych w badanych produktach były bardzo zróżnicowane w zależności
od składników i receptury wyrobów zastosowanych przez producentów. Większość badanych produktów z ryb i owoców
morza charakteryzowała się zawartością tłuszczu w zakresie od 11% do 14% z wysokim udziałem korzystnych pod względem
żywieniowym jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA) i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA).
Skład kwasów tłuszczowych w pizzy i zapiekankach ze względu na duży udział nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA)
i izomerów o konfiguracji trans był mniej korzystny.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Aktywnosc fizyczna jako dodatkowa forma rehabilitacji chorych na cukrzyce typu 2

Celem pracy była ocena aktywności fizycznej i sposobu wypoczywania pacjentów chorych na cukrzycą typu 2. Badania przeprowadzono w ośrodkach zdrowia w województwie małopolskim w 2008 roku. Anonimowe ankiety wypełniło 100 osób (66 kobiet i 34 mężczyzn) w wieku od 40 do 84 lat. Większość badanych odpoczywała biernie. Połowa ankietowanych wskazała na leżenie, oglądanie telewizji i słuchanie muzyki jako sposób wypoczynku. Znaczna większość chorych nie stosowała aktywności fizycznej jako niezbędnego elementu w leczeniu cukrzycy. Najczęściej (systematycznie) stosowaną formą aktywności fizycznej były: hodowla, ogrodnictwo i spacer. Zły stan zdrowia zniechęcał ankietowanych do podejmowania aktywności fizycznej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena mikrobiologiczna skuteczności dezynfekcji chemiczno-termicznej bielizny szpitalnej zanieczyszczonej krwią

W procesie prania bielizny szpitalnej zanieczyszczonej krwią powinna być stosowana dezynfekcja termiczna. Obecnie jest coraz więcej bielizny szpitalnej wykonanej z materiałów bawełniano-poliestrowych, które nie mogą być poddane działaniu wysokiej temperatury-dezynfekcji termicznej. Przeprowadzanie dezynfekcji chemiczno-termicznej w coraz niższych temperaturach stwarza drobnoustrojom większą możliwość przeżywania procesu prania. Celem badań było przygotowanie nowej metody oceny mikrobiologicznej chemiczno-termicznej dezynfekcji w procesie prania bielizny szpitalnej zanieczyszczonej krwią. W badaniach określano działanie bakteriobójcze środków przeznaczonych do chemiczno-termicznej dezynfekcji w procesie prania symulując w laboratorium procesy prania zgodnie z metodą PZH -DF/05/03. W celu określenia efektu bakteriobójczego dla bielizny szpitalnej zanieczyszczonej krwią zastosowano bawełniane nośniki zaszczepione Enterococcus faecium oraz substancje obciążające - wysokie stężenia albuminy i/lub erytrocytów baranich, imitujące ludzką krew. Badania wykazały; że działanie bakteriobójcze środków do chemiczno-termicznej dezynfekcji bielizny szpitalnej o dużym zanieczyszczeniu organicznym (krew; itp.) powinny być oceniane metodą nośnikową w następujących warunkach: organizm testowy - Enterococcus faecium, substancje obciążające - 6g/l albuminy dodawanej do preparatu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena zawartosci soli kuchennej w racjach pokarmowych dzieci, mlodziezy i osob w wieku starszym

W racjach pokarmowych pobranych z Państwowego Domu Dziecka i Domu Spokojnej Starości stwierdzono zawartości soli kuchennej (NaCl) znacznie przekraczające poziom zalecany przez żywieniowców. Największy udział w ogólnej ilości soli miały pieczywo i zupy. Stosunek wagowy sodu do potasu był w badanych racjach nieprawidłowy ze względu na zbyt wysoki poziom sodu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czy zachowania zdrowotne polskich nastolatków mogą sprzyjać powstawaniu nadwagi i otyłości?

Celem pracy było oszacowanie częstości występowania nadwagi i otyłości oraz ocena zachowań zdrowotnych sprzyjających
występowaniu tego schorzenia u polskich nastolatków. W 2006 roku przeprowadzono badanie ankietowe wśród
reprezentatywnej próby 530 dziewcząt oraz 518 chłopców w wieku 11-16 lat z terenu całej Polski. Występowanie nadwagi i
otyłości notowano u 8,7% dziewcząt i u 10,2% chłopców. U badanych uczniów stwierdzono niską aktywność ruchową (60%
chłopców i 70% dziewcząt nie osiągało zalecanego poziomu aktywności fizycznej) oraz dużą ilość czasu spędzanego przed
ekranem telewizora lub komputera (4 godziny w dni powszednie oraz około 5,5 godziny w dni wolne od zajęć szkolnych).
Zaobserwowano też negatywne nawyki żywieniowe: częste opuszczanie pierwszego śniadanie oraz zbyt częste spożywanie
słodyczy, słodzonych napojów gazowanych oraz chipsów, a także, nabywanie w sklepikach szkolnych głównie artykułów
niekorzystnych dla zdrowia.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wplyw ostrego zatrucia szczurow karbarylem na reakcje transaminacji z udzialem alfa-ketoglutaranu

We frakcji cytoplazmatycznej homogenatu wątroby szczura przebadano aktywność amino transferaz, katalizujących reakcje między alfa-ketoglutaranem i sześcioma aminokwasami - donorami grupy aminowej, po jednorazowym zatruciu karbarylem w dawce 1/2 LD50. Stwierdzono istotne zmiany aktywności enzymów transaminujących reakcje z udziałem asparaginy i fenyloalaniny.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu zywienia studentek z kierunku wychowania fizycznego podczas letniego obozu sportowego

Oceniono wyżywienie studentek z kierunku wychowania fizycznego z Uniwersytetu
Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy na obozie sportowym oraz określono,
w jakim stopniu zjadane pokarmy pokrywają wydatkowany koszt energetyczny.
Posłużono się programem komputerowym zalecanym przez Instytut Żywności i Żywienia
w Warszawie. Stwierdzono, że wyżywienie badanych kobiet zawierało zbyt
mało energii, powstał tzw. ujemny dobowy bilans energetyczny, który skutkował
obniżaniem się masy ciała, a zwłaszcza tkanki tłuszczowej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc i biokoncentracja rteci u muchomora czerwonawego [Amanita rubescens] z Polski Polnocnej

Oznaczono zawartość rtęci ogółem w 45 owocnikach muchomora czerwonawego oraz podłożu glebowym, pozyskanych z trzech przestrzennie odległych od siebie miejscach w woj. pomorskim w latach 2006-2007. Zawartość rtęci oznaczono techniką zimnych par bezpłomieniowej absorpcyjnej spektroskopii atomowej (CV-AAS) z amalgamacją na wełnie ze złota. Muchomor czerwonawy wydajnie nagromadza rtęć a mediana współczynnika BCF tego metalu na zbadanym terenie wyniosła, odpowiednio, od 9,5 do 24 dla kapeluszy i od 6,1 do 15 dla trzonów. Dla zbadanych terenów wartości średnie stężenia rtęci ogółem mieściły w zakresie od 0,46 do 0,93 (0,098-3,2) µg/g m.s. w kapeluszach, od 0,27 do 0,65 (0,077-2,7) µg/g m.s. w trzonach i od 0,032 do 0,040 (0,0096-0,20) µg/g m.s. w substracie glebowym.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czystosc mikrobiologiczna powietrza w gabinetach dentystycznych

Podczas leczenia w gabinecie stomatologicznym niektóre czynności wykonywane przez lekarza powodują powstawanie aerozolu wodno-powietrznego. Istnieją wtedy dogodne warunki dla przenikania do kropelek wody mikroorganizmów z płytki nazębnej, śliny i ropy (przy stanach zapalnych). Celem pracy była ocena wpływu czynności wykonywanych przez lekarza na stężenie bakterii w powietrzu gabinetu stomatologicznego. W tym celu w odstępach pięćdziesięciominutowych wykonano cztery serie pomiarów stężenia bakterii i grzybów w powietrzu w gabinecie stomatologicznym podczas leczenia pacjentów ze stanami ropnymi. Brak sprawnej wentylacji spowodował, że stężenie bakterii w powietrzu gabinetów wzrosło w tym czasie z niecałego tysiąca do dwóch i pół - trzech tysięcy jtk/mЗ. Wykazano, że gdy podczas pracy stomatologa jest uwalniany aerozol wodno - powietrzny; chwilowe stężenie bakterii w powietrzu pobieranym w odległości ok. Im na przeciwko pacjenta wzrasta o 2 - 3 tysiące jtk/mЗ.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Spożycie witamin i składników mineralnych z uwzględnieniem suplementacji u osób po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych w populacji polskiej

Niektóre witaminy i składniki mineralne odgrywają istotną rolę w prewencji wtórnej chorób układu krążenia (ChUK).
Celem pracy było ocena zawartości w diecie witamin i składników mineralnych z uwzględnieniem suplementacji przez
osoby po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych w populacji Polski. W ramach projektu WOBASZ przebadano w
latach 2003-2005 reprezentatywną próbę mieszkańców Polski w wieku 20-74 lata (7257 osób). Przedmiotem analiz jest
subpopulacja 803 osób, które kiedykolwiek były hospitalizowane z powodu ChUK. Wykazano, że przeciętna dieta dorosłych
mieszkańców Polski ze zdiagnozowaną ChUK była niezbilansowana pod względem zawartości niektórych witamin i składników
mineralnych. Stwierdzono pełne pokrycie zapotrzebowania na witaminy antyoksydacyjne (A, C i E) oraz witaminę B12
- stopień realizacji norm (RDA) kształtował się w granicach 126-310%. Wykazano niedostateczną zawartość w przeciętnej
racji pokarmowej witamin B1, B2, folianów, a także potasu, wapnia i magnezu u obu płci oraz witaminy B6 u mężczyzn oraz
żelaza u kobiet. Największe niedobory zanotowano w przypadku witamin B1 i B2 oraz wapnia i magnezu – stopień realizacji
RDA wahał się od 54% do 82%. Udział suplementacji w odniesieniu do całkowitego spożycia kształtował się od około 1%
w przypadku potasu, wapnia i magnezu u obu płci do powyżej 25% w przypadku witaminy E i B6 w grupie kobiet.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czynniki warunkujące stosowanie suplementów diety zawierających witaminy i/lub składniki mineralne w wybranej grupie dzieci w wieku 6-12 lat

Wprowadzenie. Ze względu na to, że stosowanie suplementów diety stało się bardzo popularne, producenci tych środków
spożywczych wprowadzają na rynek coraz więcej preparatów przeznaczonych wyłącznie dla dzieci, co w konsekwencji
może prowadzić do ryzyka związanego z przedawkowaniem niektórych składników odżywczych.
Cel badań. Celem pracy było określenie czynników warunkujących stosowanie suplementów witaminowo/mineralnych
u dzieci 6-12 letnich.
Metoda. Badanie przeprowadzono metodą ankietową wśród rodziców 743 dzieci uczęszczających do szkół podstawowych.
Suplementy diety w ciągu roku poprzedzającego badanie otrzymywało 40% badanych dzieci, natomiast 16,7% w dniu badania.
Wyniki. Stwierdzono, że kobiety z wyższym i średnim wykształceniem częściej podawały dzieciom tego typu preparaty
(43% i 40% odpowiednio). Suplementy otrzymywało więcej dzieci z umiarkowanym lub niewielkim niedoborem masy
ciała (54,2%) w porównaniu do dzieci z poważnym niedoborem (29,7%) lub otyłością (25,8%); dzieci cierpiące na choroby
przewlekłe (56%) w porównaniu do zdrowych (37%); uczestniczące w pozalekcyjnych zajęciach sportowych (49%)
w porównaniu do nieuczestniczących (35%) oraz z bardziej prawidłowym sposobem żywienia. Jednoczesne stosowanie
suplementów z produktami wzbogaconymi zaobserwowano u 34% badanych.
Wnioski. Decyzję o suplementacji rodzice często podejmowali samodzielnie (dla 67% preparatów), 31% preparatów po
konsultacji z lekarzem. Konieczna jest edukacja dzieci i ich rodziców na temat stosowania suplementów diety i ryzyka
z tym związanego.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wplyw przechowywania miesa w temperaturze +2 C i - 18 C na aktywnosc pozostalosci OTC

Oznaczano poziom pozostałości OTC w mięsie królików, przechowywanym w niskich temperaturach. Stwierdzono utrzymującą się aktywność przeciwbakteryjną pozostałości OTC w tkance mięśniowej, nerkach i wątrobach przechowywanych przez 21 dni w temp. +2°C i przez 90 dni w temp. -18°C.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu