rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Katynizm, a mowa nienawiści w środowisku dziennikarskim – analiza przypadku

Katynizm jako pewien system zmierzający do destrukcji wewnętrznej jednostki, jak również społeczeństwa, wykorzystuje w procesie anihilacyjnym różnorakie narzędzia. Jednym z nich jest niewątpliwie mowa nienawiści negująca podmiotowość człowieka. Wprowadza ona dysharmonię w obszar wewnętrzny i narusza poczucie bezpieczeństwa i decyzyjności. Katynizm nie uznaje żadnych zasad etycznych obowiązujących w strukturach życia społecznego, a mowa nienawiści, jako jego narzędzie, służy do eskalacji napięć/konfliktów.

Czasopismo: Acta Politica Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Homo (nie do końca) sapiens

Kim jesteśmy? jest pytaniem od wieków inspirującym nie tylko filozofów. W dobie cywilizacji naukowo-technicznej i świata pełnego udogodnień staje się ono niezwykle palące przede wszystkim z tego powodu, że ludzkie życie nadal nie jest komfortowe. Adam Hart podejmuje wyzwanie konfrontacji osiągnięć ewolucyjnych gatunku Homo oraz wykreowanego przezeń świata pokazując, że nasze życie nie jest, gdyż z zasadniczych powodów, nie może być realizacją idyllicznych wizji.

Czasopismo: Zagadnienia Filozoficzne w Nauce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Dlaczego metoda krytyczna Poppera jest fascynująca?

Artykuł recenzyjny przedstawia ważne, świeżo opublikowane opracowanie Popperowskiej metody krytycznej autorstwa Zbigniewa Liany. W recenzji podkreślono bardzo wysoki poziom opracowania, wskazano na jego oryginalność oraz wyjaśniono dlaczego książka ta jest polecana głównie specjalistom od myśli Poppera. Wyjaśniono również, w jaki sposób w niewielkiej objętościowo książce udało się zmieścić wiele oryginalnych i cennych analiz.

Czasopismo: Zagadnienia Filozoficzne w Nauce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Duchowość bez ducha

Książka Wesley’a Wildmana i Kate Stockly Spirit Tech – The Brave New World of Consciousness Hacking and Enlightenment Engineering to ciekawe zestawienie i analiza aktualnych badań nad technologiami duchowego doświadczenia. Książka oferuje najnowszą wiedzę w zakresie neuronauk, bardzo odważne prognozy rozwoju technologii duchowości i bardzo daleko idące wnioski w kwestii rozwoju religii. Swoje dzieło autorzy traktują interdyscyplinarnie, dotykając w nim zagadnień neuronauki, inżynierii medycznej, psychologii, religii i etyki. Nie stronią od wielkich filozoficznych, psychologicznych i etycznych pytań, w sposób szczególny koncentrują się nad pytaniami o autentyczność, znaczenie, bezpieczeństwo i odpowiedzialność społeczną wynikającą z mariażu technologii i duchowości. Współczesne neuronauki wraz z inżynierią wytworzyły już nowe obszary relacji nauka-wiara i technika-wiara. Technologiczne substytuty duchowości stają się też coraz wyraźniej nowym wyzwaniem dla tradycyjnej duchowości i dla religii.

Czasopismo: Zagadnienia Filozoficzne w Nauce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Konfigurowanie granic gatunkowych a problem polityczności. Przypadek posthumanizmu i transhumanizmu

Przedmiotem artykułu są teoriopolityczne rozważania na temat posthumanizmu. Jest to podejście, które zrywa z humanistycznym dogmatem, że człowiek jest bytem najważniejszym w rzeczywistości. Zamiast tego posthumanizm dowartościowuje byty pozaludzkie (naturalne, sztuczne, rzeczy), z którymi ludzie wchodzą w rozmaite interakcje. Autor uznał, że problematyka posthumanistyczna może być rozpatrywana w perspektywie biopolityki, która zajmuje się relacjami między polityką a życiem. Jednakże w odróżnieniu od wcześniejszych ujęć wiążących biopolitykę z kontrolą populacji posthumanizm stawia na szali żywotność gatunkową. W artykule przedstawiono konsekwencje takiego myślenia dla problemu polityczności. Autor odniósł to pojęcie przede wszystkim do fundamentalnych uwarunkowań konstytuowania się społeczeństwa jako pewnej całości, a szczególnie granic rozmaitych struktur i tożsamości. W przypadku posthumanizmu chodzi o przemyślenie granic człowieczeństwa oraz napięć między tym, co biologiczne, społeczne i technologiczne. To możliwość przepracowania na nowo problemu opresji i kontroli (np. kwestia szowinizmu gatunkowego) oraz emancypacji (np. cyberfeminizm). Ostatecznie sam posthumanizm stał się ruchem ideowym o politycznym znaczeniu, czego wyrazem jest aktywność transhumanistów domagających się przezwyciężania ograniczeń biologicznych człowieka poprzez innowacje technologiczne.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Międzynarodowa socjologia historyczna a studia nad Bliskim Wschodem

Klasyczne teorie stosunków międzynarodowych cechuje redukcjonizm w procesie wyjaśniania relacji między środowiskiem wewnętrznym państwa a jego otoczeniem międzynarodowym. Jest to szczególnie zauważalne, gdy teorie te aplikowane są do wyjaśniania rzeczywistości pozaeuropejskiej. W odpowiedzi na powyższe wątpliwości teoretyczne artykuł podejmuje próbę rekonstrukcji genezy, podstawowych założeń teoretycznych oraz kierunków badań w międzynarodowej socjologii historycznej. W dalszej kolejności autor prezentuje możliwe kierunki jej aplikacji do badania procesów i zjawisk zachodzących w obrębie tzw. globalnego Południa, na przykładzie regionu bliskowschodniego. Artykuł konkluduje stwierdzeniem, że koncept analityczny socjologii historycznej, ukazujący stosunki międzynarodowe jako trójkąt wzajemnie powiązanych i zanurzonych w kontekście historycznym elementów – państwa, społeczeństwa i wymiaru międzynarodowego – jest odpowiedzią na potrzebę wzmocnienia powiązań dyscypliny stosunków międzynarodowych z innymi dziedzinami nauki.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Polityka sportowa – interpretacja pojęcia i problemy definicyjne

W polskim dyskursie naukowym pojęcie polityki sportowej jest bardzo rzadko stosowane. Brak jednej obligatoryjnej definicji jest przede wszystkim konsekwencją nie do końca określonego charakteru zaangażowania się państwa w obszar sportu. Z kolei w Wielkiej Brytanii, państwach skandynawskich, Kanadzie i Niemczech bardzo mocno eksponuje się jej odrębny charakter, nie neguje się jej pojęcia, umiejscowienia ani przydatności społecznej. Określa się ją tam jako jeden z elementów polityki społecznej. Prowadzone są nawet dyskusje dotyczące włączenia polityki sportowej do zdefiniowanych kategorii polityk publicznych. W związku z tym głównym celem artykułu jest wprowadzenia do polskiego dyskursu naukowego pojęcia polityki sportowej, przedstawienia jej cech oraz problemów definicyjnych.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o polityce i administracji
Mieszany system wyborczy – cztery warianty dla Polski

Artykuł przedstawia możliwe konsekwencje polityczne zastosowania mieszanego systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP. Zmiennymi zależnymi są: podział mandatów pomiędzy partie przy tej samej liczbie zdobywanych głosów, odchylenie wyników wyborczych od proporcjonalności oraz stopień koncentracji systemu partyjnego. Zmienną niezależną konkretne – występujące na świecie i opisane w literaturze przedmiotu – typy systemów mieszanych. Testowi poddane zostały cztery warianty mieszanej ordynacji wyborczej, reprezentujące cztery podstawowe typy takich ordynacji. Symulacje przeprowadzono w oparciu o wyniki wyborów 2011 i 2015 roku oraz hipotetyczne wyniki dla wyborów 2019 roku. Poziom dysproporcjonalności systemu wyborczego oraz koncentracji systemu partyjnego został skonfrontowany z pomiarami tych parametrów wśród państw wykorzystujących tego systemy mieszane. Przedstawione wyniki pokazują, że ordynacje mieszane mogą dać całe spektrum ewentualnych zmian, w zależności od ich konkretnego typu.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wpływ ordynacji wyborczej i polaryzacji sceny politycznej na poziom frekwencji wyborczej

Badanie determinant frekwencji wyborczej stanowi ważny obszar zainteresowań teorii wyboru publicznego. Celem artykułu jest ocena wpływu ordynacji wyborczej i polaryzacji sceny politycznej na frekwencję wyborczą. Przedstawione badanie empiryczne obejmuje wybory do parlamentów krajowych w 51 państwach w latach 1961 – 2014. W oparciu o dane pochodzące z projektu EMP zmierzona została polaryzacja sceny politycznej. Modele regresji dla wszystkich państw oraz dla Europy Zachodniej wykazały, że system wyborczy ma wpływ na poziom frekwencji wyborczej. W obu przypadkach systemy większościowe charakteryzują się niższą frekwencją niż systemy proporcjonalne. Mocny test zawierający efekty stałe dla krajów nie wykazał wpływu polaryzacji sceny politycznej na wielkość frekwencji. Brak związku przyczynowego pomiędzy polaryzacją a frekwencją może wynikać z istnienia wielu mechanizmów współzależności tych zmiennych, które zostały opisane w teoretycznej części artykułu.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Hydropolityka w regionie dolnego biegu rzeki Mekong. Owocna współpraca czy kruchy sojusz państw indochińskich?

Rzeka Mekong, przepływająca przez Chiny, Birmę/Mjanmę, Laos, Tajlandię, Kambodżę oraz Wietnam, tworzy dorzecze, od którego zależy byt ponad 70 mln ludzi. Sytuacja w regionie ma szczególne znaczenie dla rybołówstwa i rolnictwa w ostatnich czterech z grupy wymienionych powyżej państw. Z tego też względu już od lat 50. XX wieku wspomniane kraje indochińskie współpracują wokół zasobów Mekongu, tworząc regionalne organizacje integracyjne. W ostatnich latach największą uwagę w dorzeczu przykuwa hydroenergetyka. Mimo zagrożeń, jakie niesie za sobą budowa dużych i licznych elektrowni wodnych, państwa Półwyspu Indochińskiego, w szczególności Laos i Kambodża, planują rozwój swojego potencjału. Celem artykułu jest analiza relacji hydropolitycznych w dolnym biegu rzeki Mekong, zwłaszcza w perspektywie nowych wyzwań takich jak budowa potężnych obiektów w chińskiej części dorzecza i plany hydroenergetycznej ekspansji w Indochinach. Praca daje odpowiedź na pytanie, czy wskazane powyżej czynniki sprzyjają współpracy, czy też generują coraz więcej konfliktów pomiędzy Laosem, Tajlandią, Wietnamem i Kambodżą.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Przymierze w kryzysie – polityka Wielkiej Brytanii wobec Turcji po ataku niemieckim na Związek Sowiecki

18 czerwca 1941 roku Turcja podpisała z III Rzeszą układ o nieagresji. Wydarzenie to spotkało się z krytycznym przyjęciem ze strony Wielkiej Brytanii. W Londynie pojawiły się obawy o zmianę polityki tureckiej, której kurs do tej pory nastawiony był na bliską współpracę z aliantami.
Cztery dni później III Rzesza zaatakowała Związek Radziecki. Reakcja rządu brytyjskiego była błyskawiczna. Winston Churchill podjął decyzję o udzieleniu pomocy napadniętemu, puszczając w niepamięć prawie dwa lata ścisłej współpracy niemiecko-radzieckiej. Ten krok z kolei wywołał niepokój w Ankarze, która uważała, że polityka jej północnego sąsiada zagraża suwerenności i integralności terytorialnej Turcji. Obawiano się, że rodząca się współpraca brytyjsko-radziecka może odbyć się kosztem państwa tureckiego.
Z końcem czerwca 1941 r. brytyjska polityka zagraniczna stanęła zatem przed dwoma ważnymi wyzwaniami. Dążąc do utrzymania przyjaznych relacji z Turcją, Brytyjczycy z jednej strony musieli przeciwdziałać zbliżeniu niemiecko- tureckiemu, a z drugiej przekonać władze tureckie, że brytyjska współpraca ze Związkiem Sowieckim nie będzie stanowić zagrożenia dla interesów tureckich. Powyższe cele wyznaczyły główne kierunki działań dyplomacji brytyjskiej wobec Turcji na następne półtora roku.
W pierwszym przypadku odniesiono połowiczny sukces. Co prawda Turcja nie została objęta niemiecką strefą wpływów, ale dyplomatom brytyjskim nie udało się storpedować turecko-niemieckiej umowy gospodarczej, a zwłaszcza jej najważniejszego punktu, czyli przywrócenia eksportu chromu do III Rzeszy. Brytyjczycy jedynie opóźnili dostawy dzięki wyegzekwowaniu od rządu tureckiego przestrzegania zawartego na początku 1940 roku porozumienia, którego postanowienia obowiązywały do końca 1942 roku.
W drugim przypadku Brytyjczycy uczynili wszystko co było w ich mocy, aby rozwiać obawy tureckie. Najpierw w sierpniu 1941 roku przekonali władze Związku Sowieckiego do wydania oświadczenia, w którym deklarowano przestrzeganie integralności terytorialnej Turcji. Następnie wiosną 1942 roku, kiedy negocjowany był układ brytyjsko-radziecki, Moskwa i Londyn potwierdziły wcześniejsze zobowiązania. Należy jednak zauważyć, że dyplomacja brytyjska nie ustrzegła się przed popełnieniem kilku błędów, które mogły zwiększyć podejrzenia ze strony rządu tureckiego. Najpoważniejszym z nich było niepoinformowanie Turków o przygotowaniach do brytyjsko-radzieckiej interwencji w Iranie, do której doszło pod koniec sierpnia 1941 roku.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Praktyka oparta na dowodach w postępowaniu logopedycznym

Praktyka oparta na dowodach (ang. evidence-based practice – EBP) winna ze sobą łączyć: kompetencje kliniczne, dane z badań naukowych oraz preferencje osoby obejmowanej terapią. W toku postępowania terapeutycznego, po wnikliwym zbadaniu pacjenta, uwzględnia ona nastę-pujące kroki, nazwane w artykule formułą „5Z”: zadać pytanie kliniczne, zdobyć dowody nauko-we, zaopiniować zgromadzone dowody, zastosować wnioski do terapii i zweryfikować wdrożoną na podstawie dowodów strategię. Celem artykułu jest opisanie idei praktyki opartej na dowodach naukowych w logopedii oraz jej mocnych i słabych stron w konfrontacji z rzeczywistością.Przedstawiono znaczenie kluczowych elementów, na które składa się charakteryzowany para-dygmat, hierarchię dowodów naukowych, źródła wyników wiarygodnych badań istotnych dla logo-pedii, jak również etapy postępowania logopedycznego według kryteriów EBP. Zgromadzone wnioski do działań praktyków i badaczy mogą stanowić przyczynek do rozwi-jania praktyki opartej na dowodach w polskiej logopedii.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wojna toyot w dyplomacji polskiej 1986 – 1987

Czad był areną wojny domowej już od 1965 r. Początkowo rebelianckie ugrupowania zrzeszone w Froncie Wyzwolenia Narodowego Czadu (FROLINAT) dążyły do obalenia urzędującego prezydenta François Tombalbaye. Sytuacja jednak nie uległa zmianie, kiedy to został on obalony w 1975 r. Różnice zapatrywań poszczególnych liderów rebeliantów oraz ingerencja Francji, USA, Libii czy państw ościennych spowodowała eskalację działań wojennych.
W latach 80. Czad stał się obszarem starcia wpływów francuskich oraz libijskich. Państwa te wspierały na wszelki możliwy sposób polityków im uległych. Dawna metropolia dążyła do zachowania przy władzy Hissèna Habré, z kolei Libia wspierała Goukouniego Oueddei. Rywalizacja ta doprowadziła do tzw. wojny toyot, która była ostatnią fazą konfliktu czadyjskiego. Działania te, choć nieistotne z punktu widzenia Warszawy, były śledzone z uwagą przez polskich dyplomatów. Zaskakująca jest ich duża wiedza oraz trafność spostrzeżeń i uwag, jakie czynili. Z licznych pism nadsyłanych do Warszawy wyłania się szczegółowy obraz wojny toyot oraz skomplikowanych stosunków, jakie miały na nią wpływ.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Kształtowanie brytyjskiego systemu imperialnego w Zatoce Perskiej po zakończeniu I wojny światowej

Począwszy od połowy XVIII wieku Imperium Brytyjskie było zaangażowane w budowanie silnej pozycji mocarstwowej w obszarze Zatoki Perskiej. Obszar ten był traktowany jako istotny dla zabezpieczenia morskich szlaków komunikacyjnych pomiędzy metropolią a Indiami Brytyjskimi. W XIX wieku Wielka Brytania zdołała w oparciu o tzw. traktaty na wyłączność uzależnić od siebie arabskie szejkanaty Zatoki, obejmując je nieformalnym protektoratem. Rola Zatoki Perskiej dla Imperium Brytyjskiego wzrosła w przededniu wybuchu I wojny światowej, z uwagi na znaczenie znajdujących się tam zasobów ropy naftowej dla Royal Navy. Zakończenie I wojny światowej i objęcie przez Wielką Brytanię pozycji dominującego mocarstwa na Bliskim Wschodzie wymusiło konieczność opracowania nowych zasad polityki imperialnej wobec tego obszaru. Wypracowanie zasad tej polityki zostało zakończone pod koniec lat 20. XX wieku. Przyjęte wtedy rozwiązania określały podstawy brytyjskiej polityki wobec subregionu Zatoki do końca lat 40. XX wieku.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Logopedyczny aspekt edytorskich wyróżnień w tomikach wierszy dla dzieci

Jakość publikacji kierowanych do dzieci stanowi szeroki i wciąż niezbyt dokładnie opisany obszar badań. Niniejsze analizy stanowią próbę uświadomienia tego zagadnienia w odniesieniu do tzw. książki logopedycznej. Artykuł dotyczy wyróżnień stanowiących ważne, ale jeszcze mało roz-poznane i przejrzane środki edytorskie, które powinny być w należycie zaprojektowanej książce podporządkowane podstawowym funkcjom: czytelności, organizacji, nawigacji i spójności. Zgłę-bienie tej tematyki pozwoliło zauważyć motywację dostosowywania edytorskich aspektów takich publikacji nie tyle w infantylizowaniu, ile rzeczywistej potrzebie percepcyjnej młodego odbiorcy. Przedstawione przykłady wskazują, że każdy wykorzystany w projekcie książki dziecięcej element powinien głównie służyć  czytelności tekstu, ponieważ ich działanie rozszerza się na wspomaganie rozwoju różnych sfer kompetencji kulturowych małego odbiorcy: poznawania głosek i liter, spraw-ności artykulacyjnej, ćwiczeń gramatycznych, ortograficznych itp. Estetyka książki dziecięcej może wpływać pozytywnie lub negatywnie na obcowanie z nią. Odpowiednio dopasowane środki typo-graficzne wpływają na podniesienie czytelności tekstu, czyli ułatwiają oswajanie z tekstem i jego warstwą edukacyjną.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Poglądy autorytarne a stosunek do demokracji polskich studentów

W niniejszym artykule autor przedstawia problem kryzysu legitymizacyjnego współczesnej demokracji. Dane empiryczne wskazują, że obywatele wielu skonsolidowanych demokracji stają się dzisiaj coraz bardziej nieufni (cyniczni) wobec wartości, jaką jest demokratyczny system polityczny. Okazuje się, że problem ten dotyczy dzisiaj młodszych pokoleń obywateli. Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie o to, jak młodzi ludzie (studenci) postrzegają i oceniają system polityczny w Polsce, także stara się przedstawić szerszy społeczny kontekst legitymizacji demokracji. Dlatego też analizuje związek pomiędzy preferowanym modelem władzy a poglądami na skali przekonań autorytarnych/demokratycznych.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
„Partie politycznych przedsiębiorców” – nowy model partii?

Przekształcenia struktur społecznych oraz zmiany w zakresie komunikacji politycznej spowodowały, że od lat 90. XX wieku zaczęły się upowszechniać w Europie partie nowego typu, które nie dają się opisać za pomocą stosowanych do tej pory tradycyjnych modeli. W literaturze pojawiło się wiele koncepcji obrazujących zachodzące zmiany. Do najbardziej znanych należą „partie-firmy” oraz „partie przedsiębiorców”. Przeprowadzona analiza pozwoliła na wyciągnięcie wniosku, że z przedstawionych przez różnych autorów propozycji wyłania się nowy model partii, który postulujemy określić mianem „partii politycznych przedsiębiorców”. Cechą tego typu ugrupowań jest centralna rola lidera w tworzeniu i funkcjonowaniu partii oraz odwoływanie się w ich sposobie działania do mechanizmów znanych z rynku ekonomicznego.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Utworzenie Federalnej Służby Gwardii Narodowej jako dowód FSB-fikacji władzy w Federacji Rosyjskiej

Artykuł poświęcony jest analizie kompetencji, funkcji oraz politycznego potencjału utworzonej w 2016 roku Federalnej Służby Gwardii Narodowej Federacji Rosyjskiej. Powstanie nowej specsłużby jest konceptualizowane jako sformalizowany przykład ewolucyjnej FSB-fikacji władzy w Rosji. Analizowany w artykule casus utworzenia Federalnej Służby Gwardii Narodowej wpisuje się w rosyjską tradycję służb specjalnych jako strategicznego narzędzia zabezpieczającego reżim przed potencjalną destabilizacją w perspektywie elekcji prezydenckiej w 2018 roku.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Słoweńcy w Karyntii: wybrane zagadnienia

Artykuł stanowi próbę wskazania i zbadania czynników, które zdaniem autorki miały zasadniczy wpływ na współczesną sytuację mniejszości słoweńskiej w Karyntii. Wśród nich znalazły się m.in. spory terytorialne o Karyntię, sytuacja geopolityczna Austrii po II wojnie światowej oraz dwustronne relacje ze Słowenią. Szczególny nacisk położony został na ostatni z wymienionych czynników. Podstawowym pytaniem badawczym pozostaje kwestia, czy takie relacje można zaliczyć do podstawowych czynników sprawczych. Artykuł stanowi również próbę weryfikacji tezy, według której geografia i historia państwa należą do głównych czynników określających jego politykę. Analiza dotyczy w głównej mierze Karyntii – jednego z dziewięciu austriackich landów, który bezpośrednio graniczy ze Słowenią (obok Styrii). Jest to terytorium, w którym mniejszość słoweńska pozostaje najbardziej aktywna. Nie bez znaczenia jest również liczebność mniejszości oraz fakt, że Karyntia uchodzi za tradycyjny obszar jej zamieszkiwania.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Europa Środkowo-Wschodnia w polskiej polityce zagranicznej. Od historycznych odniesień po współczesne wyzwania

Prowadzenie skutecznej polityki, nieulegającej ideologicznym manifestacjom, może opierać się na unijnym instrumentarium nawet pomimo aktualnego kryzysu integracji europejskiej. Rozsądną odpowiedzią na dylematy geopolityczne Rzeczpospolitej nie wydaje się tzw. „idea jagiellońska”, gdyż potencjalnie stanowi ona przeciwieństwo istniejących filarów bezpieczeństwa narodowego, tj. NATO i UE. Redukowanie polskiej polityki do anachronicznych fantazji o wspólnocie środkowoeuropejskiej może powodować obniżenie znaczenie Polski w strukturach euroatlantyckich. Członkostwo w instytucjach świata zachodniego, polegające m.in. na współpracy z Niemcami, stanowiło do tej pory o bezpieczeństwie Rzeczpospolitej, choć obecnie nie przystaje ono do historycznej koncepcji tzw. „polityki piastowskiej”, głównie z uwagi na obserwowany proces dezintegracji wspólnoty europejskiej.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji