rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ogród botaniczny dla Górnego Śląska -fanaberia czy priorytet

Przedstawiono światową misję ogrodów botanicznych i związaną z tym działalność organizacji międzynarodowych oraz podstawowe funkcje ogrodów. Na tym tle pokazano potrzebę, rolę i znaczenie Śląskiego Ogrodu Botanicznego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
"Wielka stopa" planety Ziemia

Z raportów organizacji ekologicznych jasno wynika: ludzie konsumują więcej niż Ziemia jest w stanie im zaoferować. Szczególnie obywatele wysoko rozwiniętych państw kosztują naszą planetę zbyt wiele. Bywa, że aby zaspokoić ich potrzeby trzeba wycisnąć z Ziemi 10 hektarów bogactw. Zużycie zasobów naturalnych w takim stopniu spowoduje, że następne pokolenia staną przed problemem pozyskania do życia kolejnych planet typu Ziemia. W jaki sposób wpływa na środowisko zachowanie poszczególnych państw, narodów czy nas samych można ocenić za pomocą określonych narzędzi ekologicznych. Jednym z nich, szczególnie obrazowo przedstawiającym zużycie Ziemi w konkretnych liczbach jest ekologiczny odcisk stopy. W pracy dokonujemy przeglądu największych dłużników wobec planety oraz rozróżnienia pomiędzy śladem ekologicznym a deficytem. Świadomość własnego wpływu na środowisko to pierwszy krok do budowy nowej ekocywilizacji szanującej zasoby Ziemi i gwarantującej jeszcze długą egzystencje na niej gatunku ludzkiego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowa strategia rozwoju zrównoważonego Unii Europejskiej (2006). Cz 2. Suplement

Strategię rozwoju zróownoważonego Unii Europejskiej należy traktować jako "strategię matkę". Strategia ta jest wspierana całym szeregiem programów, dyrektyw, konwencji i porozumień w wymiarze międzynarodowym i poszczególnych krajów. Przegląd tych inicjatyw w układzie świat, Europa i Polska został przedstawiony w książce "Przyszłość ekorozwoju". W ostatnich  latach dla wielu dziedzin społeczno-gospodarczo-ekologicznych zostały opracowane zupełnie nowe podejścia zgodne z założeniami trwałego rozwoju. Dotyczy to szczególnie sześciu dziedzin: leśnictwa, rolnictwa, ochrony różnorodności biologicznej, ochrony wód, zdrowia środowiskowego oraz gospodarki przestrzennej.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona przyrody jako nauka interdyscyplinarna, jej struktura i zadania

Autor proponuje wyodrębnienie nowej dziedziny wśród nauk przyrodniczych - ochronę biosfery, dla której proponuje nazwę - geosozologia. Ta nowa dziedzina naukowa ma polegać głównie na: - badaniu wzajemnych oddziaływań społeczności ludzkiej i przyrody, - ocenie przyczyn i następstw antropogenicznego oraz żywiołowego wpływu na różnorodne ekosystemy biosfery, - opracowaniu konkretnych sposobów ochrony naturalnych i racjonalnego wykorzystania kulturowych ekosystemów w celu zapewnienia optymalnych warunków do ich funkcjonowania, - odnawiania oraz ochrony biologicznej i krajobrazowej różnorodności, ochronie sprzyjających warunków ekologicznych, ekonomicznych i socjalnych w celu zachowania rozwoju zrównoważonego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona przyrody nie jest nauką

Negatywna antropopresja na środowisko przyrodnicze wywiera  coraz większą jego destrukcję. Nie pozostaje to bez wpływu na ekologiczne warunki życia człowieka. Nauka interesuje się więc tym zagadnieniem w coraz większym stopniu. Jako opozycję przyjmuje się pozytywne oddziaływanie, nie może to jednak być interpretacja w konstruktywnym sensie. Po pierwsze, jest to relatywne pojęcie, po drugie -zwiększenie ilości udomowionych ras czy gatunków nie oznacza poprawy stanu biosfery. W celu ograniczenia negatywnych skutków potrzebna jest praktyka w formie ochrony przyrody, wspieranej przez naukę. Ta jej część nie posiada akceptowanej wersji nazewniczej w skali światowej, gdyż polska propozycja - sozologia, budzi fonetyczne wątpliwości. Postulowana dziedzina musi być oparta na szerokiej interdyscyplinarnej podstawie i osadzona w szerokim ekologicznym kontekście - łącznie z globalnym. Tak też jest ona kształtowana od kilku dziesięcioleci. Biorąc powyższe pod uwagę, propozycja S. Stójki - wydzielenie geosozologii, nie wnosi nowych elementów, choć uzasadnienie dla samej nauki nie nasuwa wątpliwości. Nazewnicza propozycja jest nadal aktualna, gdyż termin 'ochrona przyrody' ma wybitnie praktyczny, realizacyjny charakter, nie badawczy. Nie może więc odnosić się on do samej nauki.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza oddziaływania stacji paliw na stopień zanieczyszczenia gleby metalami ciężkimi

W artykule zamieszczono rezultaty analizy oddziaływania ruchu komunikacyjnego na gleby w pobliżu stacji paliw. Metodą ASA oznaczono w próbach gleby zawartość: Fe, Ni, Cu, Zn, Cd oraz Pb. Próby te pobrano w sąsiedztwie 22 stacji paliw zlokalizowanych na terenie woj. śląskiego. Do oceny tendencji zmian zawartości metali wykorzystano analizę korelacyjną oraz analizę czynników głównych. Współczynniki korelacji między zawartościami wybranych metali mogą być wykorzystane do weryfikacji zasięgu wpływu emisji komunikacyjnej na gleby w sąsiedztwie dróg i stacji paliw.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kominki pod lupą

Omówiono bezpieczną eksploatację urządzeń kominkowych w świetle obowiązujących przepisów krajowych i Unii Europejskiej.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Programowanie działań na rzecz środowiska i zdrowia na poziomie lokalnym

Lokalny plan działań na rzecz środowiska i zdrowia jest to, stworzona przez społeczność lokalną, lista działań zmierzających do poprawy jakości życia mieszkańców i ograniczenia istniejącego ryzyka środowiskowego. Stworzenie takiego planu wymaga poparcia politycznego władz lokalnych oraz zaangażowania lokalnej społeczności. Podstawą opracowania planu działań na rzecz środowiska i zdrowia jest procedura oparta na podejściu analizy systemowej. Istotą procedury jest współdziałanie rady i zarządu gminy oraz przedstawicieli społeczności zwanych interesariuszami a także prowadzącego proces opracowania planu. W ramach prac nad Wieloletnim Programem Rządowym Środowisko a Zdrowie, jako przykład modelowy, opracowano Lokalny plan działań na rzecz środowiska i zdrowia dla miasta i gminy Olkusz na lata 2004-2007. Aktualnie plan jest realizowany i monitorowany. Opracowanie lokalnego planu działań na rzecz środowiska i zdrowia może być znaczącym czynnikiem dalszego rozwoju wiedzy w zakresie efektywności i jakości życia w miastach i w społecznościach lokalnych oraz umożliwia korzystanie z bogactwa doświadczeń i inspiracji społeczności lokalnych w skali Europy, jak i całego globu.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Procesy spalania odpadów źródłem niebezpiecznych dla zdrowia i życia człowieka dioksyn, furanów i bifenyli

Artykuł przedstawia problemy związane z unieszkodliwianiem odpadów w procesie spalania. Najbardziej rozpowszechnioną metodą unieszkodliwiania odpadów powstających w placówkach zdrowotnych w Polsce jest spalanie. Jest to najdroższa ze znanych metod utylizacji, a także bardzo szkodliwa dla środowiska. Pomimo iż koszty utylizacji odpadów metodami alternatywnymi są znacznie niższe tylko nieliczne szpitale zainwestowały w tego typu instalacje. Jednym z powodów jest polskie prawo, które zabrania stosowania tych metod. Odpady medyczne zawierają znaczne ilości PCV, podobnie jak odpady z gospodarstw domowych. Podczas spalania tego tworzywa w niekontrolowanych warunkach powstają dioksyny, furany i bifenyle, które należą do najbardziej toksycznych trucizn. Ze względu na powszechnie stosowany proceder spalania odpadów w piecach domowych emisja tych substancji jest znaczna. W Polsce ponad połowa emitowanej ilości dioksyn pochodzi  z procesów niekontrolowanego spalania. Innym równie istotnym źródłem są przestarzałe spalarnie odpadów medycznych. Przeprowadzone w latach 1996-2001 badania emisji dioksyn w 32 spalarniach odpadów medycznych wykazały, że 80% instalacji nie spełnia normy emisji. Liczne badania w latach 80-tych ubiegłego wieku wykazały kancerogenne oraz mutagenne działanie dioksyn. W ciągu ostatnich kilku lat udowodniono, że dioksyny i furany (PCDDs i PCDFs) oraz bifenyle (PCBs) mają bezpośredni wpływ na zakłócenie systemu wydzielania hormonalnego, głównie endokrynnego oraz replikacji kodu genetycznego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarka w dobie przełomu

Silna konkurencja zagraniczna w zakresie czystych ekologicznie technologii i produktów, a także wzmożona presja społeczna na ochronę środowiska postawią przed polskimi przedsiębiorstwami nowe wymagania. Dokonujący się postęp ekologiczny i wzrost wrażliwości ekologicznej społeczeństw zachodnich może zablokować eksport naszych towarów, jeśli nie będą odpowiadały europejskim standardom.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polskie prawo leśne. Cz. 9. Ściganie przestępstw i wykroczeń leśnych

Przedmiotem 9 i ostatniej części cyklu poświęconego prawu leśnemu jest omówienie zagadnień proceduralnych związanych ze ściganiem przestępstw i wykroczeń leśnych. Najistotniejsze znaczenie mają kompetencje Straży Leśnej realizowane w terenie, a następnie w postępowaniu karnym o przestępstwa wyrębu drzewa w lesie oraz w postępowaniu o wykroczenia leśne.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Idee rozwoju zrównoważonego w holistycznej edukacji przyrodniczej

Artykuł jest próbą częściowej analizy przebiegu procesu tworzenia się, a następnie kształtowania idei zrównoważonego rozwoju środowiska. Autor wskazuje na błędy, powstałe w początkowym okresie tworzenia szczegółowego programu dla tej idei. Konsekwencją tego, były nieprawidłowości w zarządzaniu środowiskiem naturalnym w Europie, wyrządzając w nim wiele szkód. Autor próbuje znaleźć, merytoryczne przyczyny powstania tych błędów. W artykule, porusza trudną problematykę z pogranicza różnych nauk, związaną z poznawaniem środowiska. Główną ideą autora jest podjęcie próby holistycznego podejścia do problemu edukacji przyrodniczej. Podejście to ma gwarantować, lepsze rozumienie środowiska. Ma ono również wpłynąć na uruchomienie nowej jakości w jego zarządzaniu i rozwiązywaniu narastających sytuacji kryzysowych w środowisku, a tym samym prawidłowe kształtowanie i wdrażanie idei zrównoważonego rozwoju. W swoim wywodzie, podpiera się znanymi poglądami głoszonymi przez takich filozofów, jak: Forbes, Smuts, Tansley, Haeckel, Birge, jak również teoriami z pogranicza ekologii i filozofii, takich jak: teoria rozwoju, poziomów integracji, czy synergizm.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polska Platforma CTW

Omówiono porozumienie mające na celu wprowadzenie w przedsiębiorstwach zajmujących się na terenie Polski produkcją energii elektrycznej "czystych technologii węglowych". Zaprezentowano też zakres działań firmy Vattenfall.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza publicznej percepcji zagrożeń związanych z energetyką jądrową, na podstawie badań przeprowadzonych na Słowacji i w Polsce

Od kilkunastu lat toczy sie debata nad kwestią budowy elektrowni atomowej w Polsce, Na szczególne podkreślenie zasługuje konieczność uwzględniania w tej debacie zdania lokalnej społeczności, gdyż to ona z jednej strony może być głównym beneficjentem realizacji inwestycji, natomiast z drugiej praca elektrowni może wpłynąć na obniżenie jej komfortu życia. W artykule przedstawiono wyniki badań ankietowych przeprowadzonych w 2008 roku na Słowacji i w Polsce w zakresie świadomości ekologicznej oraz społecznego odbioru energetyki jądrowej. Ocenie respondentów poddano szereg zagadnień, w tym miedzy innymi : świadomość zagrożeń i korzyści jakie stwarza energetyka atomowa, akceptację społeczną lokalizacji elektrowni atomowej.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona prawna walorów turystycznych. Cz. VIII. Walory turystyczne poza obszarami specjalnymi

Walory turystyczne zasługujące na ochronę prawną znajdują się także poza obszarami specjalnymi. Istotne znaczenie mają z jednej strony obszary i obiekty przyrodnicze chronione na podstawie ustawy o ochronie przyrody, nie tylko pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne i zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, ale także tereny nadwodne oraz tereny o szczególnych walorach krajobrazowych chronione przed wadliwym wykonywaniem robót zmieniających stosunki wodne, z drugiej zaś lasy oraz wody otwarte.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania (OOŚ) na środowisko w działalności inwestycyjnej w świetle nowych wymagań prawnych

W niniejszym artykule przedstawiono historię rozwoju procedury Ocen Oddziaływania na Środowisko (OOŚ) oraz jej aktualną strukturę po wejściu w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z dnia 7 listopada 2008 r.).

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona prawna walorów turystycznych. Cz. VI. Walory turystyczne o charakterze zabytkowym

Przedmiotem kolejnego odcinka poświęconego ochronie prawnej walorów turystycznych są walory turystyczne o charakterze zabytkowym. Podstawowe instrumenty ochronne są przewidziane w ustawie z 23 lipca 2003 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego, ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego), ale ochrona zabytków znalazła także wyraz w ustawie z 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska, zwłaszcza w przepisach dotyczących procedur ocen oddziaływania na środowisko.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Współczesne technologie zgazowania węgla

Zgazowanie jest procesem termochemicznej konwersji paliw coraz częściej wykorzystywanym do przeróbki paliw stałych. Za najlepsze rozwiązania techniczne w technologii zgazowania uważa się obecnie reaktory dyspersyjne, pozwalające na uzyskanie wysokich współczynników wymiany ciepła i masy oraz zminimalizowanie zawartości zanieczyszczeń smołowych w produkowanym gazie procesowym. Gaz wytwarzany podczas zgazowania węgla może być wykorzystywany do produkcji ciepła i energii elektrycznej, a także szerokiego spektrum półproduktów i produktów chemicznych. W publikacji przedstawiono podział technologii zgazowania. Zaprezentowano najważniejsze technologie zgazowania węgla wykorzystujące reaktory dyspersyjne. Omówiono również krótko proces zgazowania węgla w układzie tzw. "pętli chemicznej".

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wyników pomiarów imisji metodami niestrukturalnymi

Przedstawiono rezultaty analizy pomiarów imisji rejestrowanych na stacjach monitoringu powietrza metodami niestrukturalnymi. Podstawą obliczeń były wyniki uzyskane w okresie wrzesień 2007-luty 2008 r. w aglomeracji krakowskiej. Tradycyjnymi metodami statystycznymi wyznaczono rozkłady prawdopodobieństwa spełniane przez dane doświadczalne. Stosując sztuczne sieci neuronowe opisano szeregi czasowe badanych zmiennych. Tą metodą zbadano również struktury i prawidłowości ukryte w danych doświadczalnych. Opisano zależności imisji od parametrów meteorologicznych oraz wyznaczono współzależności pomiędzy stężeniami wybranych zanieczyszczeń.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Instalacja pilotowa Schwarze Pumpe - krok do opanowania technologii niskowęglowej

Autor prezentuje tendencje w Unii Europejskiej zmierzające do ograniczenia emisji węglowych. Jedną z nich jest wychwytywanie i magazynowanie CO2 - Karbon Capture and Storage (CCS). Autor podkreśla konieczność włączenia się Polski, z jej potencjałem węglowym do programu, który już się rozpoczął uruchomieniem instalacji pilotowej Schwarze Pumpe.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność energetyczna firmy - wymogiem rynku i czasów w których żyjemy

W artykule przedstawiono uwarunkowania i działania prowadzące do podniesienia efektywności energetycznej w firmie, pokreślono znaczenie edukacji i możliwości pokonywania ograniczeń. Uwypuklono ekonomiczny i ekologiczny aspekt wydajności energetycznej. Wskazano możliwości zastosowania matematycznych metod jej interpretacji. Podkreślono, że efektywność energetyczna jest kluczowym elementem niezbędnym do osiągnięcia klimatyczno - energetycznych celów Unii Europejskiej, w tym również Polski.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Poziom stężenia tlenu oraz NOx w powietrzu na obszarach drogowych szlaków komunikacyjnych

Wzrost natężenia ruchu samochodowego, a tym samym wzrost emisji zanieczyszczeń do atmosfery powoduje istotną zmianę jakości powietrza w obrębie drogowych węzłów komunikacyjnych, szczególnie o dużym natężeniu ruch samochodowego. Na podstawie badań przeprowadzonych w wybranych drogowych węzłach komunikacyjnych Opola wykazano, iż na obszarach tych występuje zjawisko pojawiania się okresowego niedoboru tlenu w powietrzu. Te okresowe niedobory ilości tlenu oraz wzrostu stężenia tlenków azotu w powietrzu występują, nie tylko na obszarze rond komunikacyjnych, ale co jest także istotne wzdłuż ulic stykających się z danym rondem drogowym. Poziom ubytku tlenu w powietrzu jest znaczy i bardzo szybki wraz ze wzrostem natężenia ruchu drogowego. Wynosi on od 0,2 do 1,2%, a w skrajnym wypadku dochodziła nawet do 2,8% objętości.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dyskusja możliwych losów dwóch rodzin bobra europejskiego z Czarnej Rzeczki zagrożonych budową autostrady A4

Praca przedstawia dyskusję możliwych rozwiązań sytuacji dwóch rodzin bobrowych bytujących w Czarnej Rzeczce (zlewnia Wisłoka) w powiecie Ropczycko-Sędziszowskim. Ich siedliska przecina planowana autostrada A4. Pomimo sporych trudności autorzy postulują przeniesienie koryta Czarnej Rzeczki łącznie z oczkami wodnymi. Stworzy to szansę na przeniesienie się tam opisywanych zwierząt. Planowany odcinek autostrady A4 trzeba bezzwłocznie budować. Kompensacja przyrodnicza powinna być szerzej wykorzystywana w praktyce ochrony przyrody.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Walory przyrodnicze miasta Orzesza i ich zagrożenia

Miasta Górnego Śląska są najczęściej postrzegane jako obszary silnie zdegradowane, ze znacznie przeobrażonym środowiskiem przyrodniczym. Jednak liczne badania dowodzą, że posiadają one cenne walory przyrodnicze i krajobrazowe. Za przykład może posłużyć położone w środkowej części województwa śląskiego miasto Orzesze. Szczegółowe badania na jego terenie wykazały obecność wielu interesujących gatunków roślin naczyniowych, w tym gatunków objętych ochroną prawną i gatunków rzadkich w skali regionu. Na terenie miasta znajdują się również cenne pojedyncze okazy drzew oraz dobrze zachowane i interesujące pod względem estetycznym i przyrodniczym aleje i parki. Do ważnych elementów orzeskiej przyrody można zaliczyć lasy, które zajmują ok. 50% jego powierzchni oraz liczne zbiorniki wodne - głównie stawy hodowlane. Południowo-zachodnia część miasta jest położona na terenie parku krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich", gdzie w szczególny sposób wyróżnia się sołectwo Woszczyce. Ogólny stan zachowania przyrody w mieście można ocenić jako dobry, jednak bezpośrednia i pośrednia działalność człowieka może być dla niego poważnym zagrożeniem. Szczególne znaczenie ma tutaj przemysł oraz zwiększające się natężenie ruchu drogowego.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dobowa dynamika migracji substancji biogenicznych w subekosystemie mikrowarstwy powierzchniowej wody jeziornej

Mikrowarstwa powierzchniowa jest to cienka warstwa o grubości kilkuset mikrometrów tworząca samodzielny ekoton występujący na styku dwóch środowisk: atmosfery i hydrosfery. Warstwa ta ma zdolność do gromadzenia substancji chemicznych i mikroorganizmów często w znacznie większych stężeniach i liczebnościach niż spotyka się w toni wodnej. Zdolność ta wynika m.in. z procesów transportu hydrosfera-atmosfera oraz transportu w obrębie samej mikrowarstwy powierzchniowej. Prezentowana praca przedstawia procesy transportu substancji biogenicznych z wody podpowierzchniowej do mikrowarstwy pod-powierzchniowej i vice versa oraz w obrębie wybranych fragmentów mikrowarstwy powierzchniowej w nawiązaniu do wędrówek fitoneustonu. Omawiany transport substancji biogenicznych i fitoneustonu dotyczy okresu jednej doby i jest omawiany na podstawie estuariowego jeziora Gardno.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ogrody działkowe w rozwoju zrównoważonym współczesnego miasta

Ogrody działkowe, jako integralna część historii i tradycji, są obecne w krajobrazie polskich miast od ponad stu lat. Początkowo lokalizowano je w dzielnicach oddalonych od śródmieścia. Jednak z biegiem czasu, z powodu stopniowego rozrostu miast, niegdyś nawet podmiejskie, peryferyjnie położone ogrody, znalazły się w sąsiedztwie obszarów silnie zurbanizowanych, bardzo atrakcyjnych, poszukiwanych na rynku nieruchomości i wysoko cenionych. Z jednej więc strony zapisy prawne teoretycznie chronią ogrody działkowe (tak jak inne miejskie tereny zieleni) przed zabudową, z drugiej presja inwestycyjna jest tak silna, że wiele miejskich rodzinnych ogrodów działkowych jest poważnie zagrożonych likwidacją. Mamy więc do czynienia z niepokojącymi zmianami obszaru zurbanizowanego w kilku wymiarach: obniżenia jakości środowiska zamieszkania, zubożenia terenu rekreacji w pobliżu zespołów mieszkaniowych; utrudnienia promocji zdrowego trybu życia, wypoczynku aktywnego; likwidacji bogatego siedliska flory i fauny, o wysokiej bioróżnorodności; utraty symbolu tożsamości, części historii miasta i jego tradycji, miejsca ważnego dla spotkań społeczności lokalnej; pozbawienia źródła tanich owoców i warzyw dla niezamożnych rodzin.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka