rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Teoria kapitału ludzkiego - konteksty edukacji i rynku pracy

Celem artykułu jest rekonstrukcja kategorii kapitału ludzkiego z perspektywy socjologii edukacji. Autorka podjęła próbę skonfrontowania założeń teorii kapitału ludzkiego, która powstała na początku lat 60. XX wieku, z dynamiką relacji pomiędzy edukacją i wykształceniem a rynkiem pracy oraz zatrudnieniem. W opracowaniu została przedstawiona zarówno geneza oraz istota koncepcji kapitału ludzkiego, jak i omówiono kierunki jej krytyki. Teoria kapitału ludzkiego postrzegająca edukację jako inwestycję zapewniającą wymierne korzyści poszczególnym jednostkom nie znajduje swojego potwierdzenia we współczesnej rzeczywistości społecznej, w której występuje zjawisko przeedukowania społeczeństwa oraz inflacji dyplomu akademickiego.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Chińska ekspansja edukacyjna na świecie

Przedmiotem poniższego artykułu jest chińska ekspansja edukacyjna na świecie. Artykuł przedstawia wpływ chińskiego planu gospodarczego OBOR („One belt, one road” – tłum. „jeden pas, jedna droga”, w skrócie OBOR lub Belt and Road Initiative – w skrócie BRI) na kształt edukacji w państwach, które znajdują się na trasie Nowego Jedwabnego Szlaku lub w jakikolwiek sposób związane są inicjatywą OBOR. W artykule przywołane zostały przykłady praktycznych rozwiązań edukacyjnych z państw, w których Chiny rozpoczęły ekspansję w obszarze edukacji wyższej oraz na poziomie technicznego kształcenia zawodowego, tzw. Luban Workshops.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współczesne badania pedagogiczne – tworzenie wiedzy potrzebnej praktyce

Prezentowane opracowanie to głos w dyskusji nad uprawianiem badań skupionych wokół tworzenia wiedzy potrzebnej praktyce, które stanowią, zdaniem autorki, istotny wątek współczesnej refleksji pedagogicznej. Punktem wyjścia do podjętych rozważań jest analiza relacji pomiędzy teorią naukową a praktyką badawczą w pedagogice oraz wynikające z niej podejścia do klasyfikacji badań edukacyjnych. Kolejną część stanowi odniesienie do trzech rodzajów badań stosowanych: badań diagnostycznych, ewaluacji i badań w działaniu, skupione wokół poszukiwania otwieranych przez te badania obszarów eksploracji i sposobów realizacji wyzwań, które pojawiają się na tym polu. Rozważania końcowe stanowią próbę odpowiedzi na pytanie: w jakim kierunku może postępować rozwój badań stosowanych w pedagogice? i opierają się na propozycjach wysuwanych w ramach nowego paradygmatu badawczego określanego jako Mode 2 Science.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Panika moralna w kontekście kondycji polskiej rodziny. Wstęp do badań materiałów prasowych poświęconych rozwodom

Artykuł stanowi próbę ukazania warstwy emocjonalnej doniesień prasowych poświęconych kondycji polskiej rodziny. Na przykładzie rozwodu podjęto próbę spojrzenia na coraz bardziej popularny w kręgach naukowych konstrukt „kryzysu rodziny” z perspektywy paniki moralnej. Materiał empiryczny stanowią tytuły artykułów, które ukazały się na łamach wybranych czasopism w latach 2010-2015. Dokonano jakościowej analizy treści oraz analizy ilościowej. Badania osadzone zostały w paradygmacie krytycznym. Prezentację wyników poprzedza wprowadzenie do zjawiska rozwodów w Polsce oraz przegląd teoretycznego dorobku socjologii emocji, ze szczególnym uwzględnieniem konstruktu paniki moralnej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja wobec przemian aksjologicznych

Współczesna rzeczywistość to pasmo dynamicznych zmian, które nie pozostają bez wpływu na edukację. Bardzo wyraźnie wpływ ten uwidacznia się w sferze aksjologicznej. Edukacja staje m.in. wobec takich zjawisk, jak: relatywizm wartości, subiektywizm, indywidualizm, chaos, ścieranie się różnych światów aksjologicznych. Ciągle jednak zadaniem edukacji jest zachowanie ciągłości systemu wartości w społeczeństwie. Najlepszym sposobem ukierunkowania edukacji na osiągnięcia tego celu jest udział w wartościach. W tym procesie najistotniejszą rolę pełni nauczyciel, stwarzając odpowiednie okazje edukacyjne i prezentując swoją postawą pożądany system aksjologiczny.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Alfabetyzacja i edukacja podstawowa osób dorosłych jako wyzwanie teraźniejszości

Autorka podejmuje kwestię analfabetyzmu funkcjonalnego w wysoko uprzemysłowionych krajach bogatego Zachodu. W nawiązaniu do najnowszych badań empirycznych przeprowadzonych w Anglii, Francji i Niemczech pokazuje skalę zjawiska. Wymusza ono działania ze strony polityki i systemów oświatowych. Międzynarodowe gremia ekspertów pracują nad kwestiami terminologicznymi. Pojawiają się również nowe koncepcje pracy alfabetyzacyjnej, które podkreślają aspekty psycholingwistyczne i społeczny wymiar piśmienności. Piśmienność jest w nich rozumiana jako praktyka społeczna, na której kształt wpływ wywierają przede wszystkim środowisko życia człowieka, jego biografia, wykształcenie, potrzeby i aspiracje. Z pewnością piśmienność nie ogranicza się do techniki opanowania pisma.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O młodzież polską… działalność redakcyjna i publicystyczna Stefanii Sempołowskiej w czasopiśmie Z Bliska i z Daleka (1913-1914)

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie działalności Stefanii Sempołowskiej (1869-1944) jako inicjatorki i organizatorki publicystyki dla młodzieży w Królestwie Polskim oraz omówienie założonego przez nią periodyku Z Bliska i z Daleka. Rezultatem analiz jest wskazanie głównych obszarów tematycznych periodyku oraz określenie i omówienie walorów wychowawczych pisma dla młodzieży. Analiza pozwoliła na sformułowanie następujących wniosków. Poprzez aktywność publicystyczno-redakcyjną Sempołowska prowadziła działania, które miały na celu wychowanie młodzieży w warunkach braku polskiej państwowości. W czasopiśmie akcentowano wartości patriotyczne, przywiązanie do polskiej kultury, tradycji i języka, co sprzyjało zachowaniu polskiej tożsamości młodych czytelników. Periodyk Z Bliska i z Daleka wyróżniał się starannym doborem tekstów publicystycznych, dzięki którym zapoznawano młodzież z tematyką polityczną, społeczną i naukową. Metodą badawczą zastosowaną w niniejszym artykule jest metoda jakościowa, w tym analiza zawartości prasy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aborcja eugeniczna (aborcja ze względu na niepełnosprawność) w opiniach polskich studentów studiów uniwersyteckich II stopnia na kierunku pedagogika specjalna. Raport z etnograficznego studium przypadku

Poniższy artykuł jest raportem z etnograficznego studium przypadku dotyczącego konceptualizacji aborcji eugenicznej przez 22 studentów kierunku pedagogika specjalna, studiów II stopnia. Aborcja eugeniczna była eksplorowana w listopadzie 2016 roku, w perspektywie dwóch uniwersalnych wzorów podejścia kultur do anomalii, koncepcji Douglas (2002) interpretacji oraz kontroli fizycznej tego fenomenu. Główne pytanie badawcze brzmiało: w jaki sposób konceptualizują aborcję eugeniczną studenci II. stopnia studiów na kierunku pedagogika specjalna? Badania obejmowały też uzyskanie odpowiedzi na pytania szczegółowe, dotyczące: studenckich postaw wobec aborcji eugenicznej oraz ich uwarunkowań. Ostatnie ze szczegółowych pytań badawczych dotyczyło poznania perspektywy teoretycznej, z jakiej studenci uzasadniają własną postawę wobec aborcji eugenicznej. Wyniki badań wskazały triadę kategorii koncepcji aborcji eugenicznej explicite (od dezaprobaty, poprzez aprobatę dla wolności wyboru oraz relatywizację aborcji eugenicznej zależnie od warunków i okoliczności). Ponadto wyniki badań ujawniły triadę kategorii wiedzy ukrytej (tacit), wskazującej fenomeny, które dodatkowo ujawniły się w danych mimo, iż nie było formułowanych o nie pytań badawczych. Były to: stosunek osobisty studentów do dziecka/osoby z niepełnosprawnością – podmiotu pedagogiki specjalnej w kontekście aborcji eugenicznej, retoryka własnej narracji ugruntowana w teoretycznych modelach niepełnosprawności oraz sprzeczności na linii informator – inni.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uczyć się od studenta

Celem artykułu jest: (a) podzielenie się krytyczną refleksją nad własnym warsztatem dydaktycznym, w tym przypadku – próbą zmodyfikowania wykładu z podstaw pedeutologii dla studentów I roku pedagogiki wczesnej edukacji, adekwatnie do ich potrzeb i zainteresowań; (b) zaadaptowanie macierzy trafności S. Messicka do analizy jakościowej, prowadzonej w oparciu o krótkie opisy studenckich celów przygotowywania się do zawodu nauczyciela. Zastosowane badanie w działaniu: (a) dostarczyło argumentów uzasadniających wprowadzenie zmian w treściach wykładu; (b) przypomniało o odpowiedzialności spoczywającej na nauczycielach akademickich za pracę ze studentami i przygotowanie ich do pracy w szkole; (c) pokazało, że potrzeby i zainteresowania studentów mogą być dla akademika źródłem wiedzy oraz impulsem do jego uczenia się; (d) ujawniło uniwersalny charakter koncepcji S. Messicka, m.in. umożliwiający wieloaspektowe oszacowanie trafności projektu innowacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Studentki-matki o łączeniu studiów i macierzyństwa. Badania wstępne

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie wybranych wyników badań wstępnych (pilotażowych) dotyczących łączenia studiów i macierzyństwa. Podstawą teoretyczną prowadzonych rozważań są teorie dotyczące realizacji zadań rozwojowych w okresie wczesnej dorosłości. W badaniach posłużono się metodą studium przypadku, w obszarze której wykorzystano technikę badania dokumentów osobistych, a w jej ramach wypowiedzi na piśmie dotyczące pełnienia podwójnej roli studentki-matki. Analizę zgromadzonego materiału prowadzono pod względem: powodów zostania matką w trakcie studiów – motywów założenia własnej rodziny, sposobów i skutków łączenia studiów i macierzyństwa oraz otrzymywanego wsparcia i pomocy. Przeprowadzone analizy wskazują, że badane planujące macierzyństwo (5 z 10 respondentek) w trakcie studiów kierowały się przede wszystkim motywami wewnętrznymi. Głównym sposobem pozwalającym na łączenie studiów i macierzyństwa jest korzystanie ze wsparcia i pomocy męża/partnera i najbliższej rodziny. Skutki pełnienia podwójnej roli mają charakter zarówno pozytywny, jak i negatywny, ponieważ studiujące matki doświadczają trudności w jej wypełnianiu.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uniwersytet i wyższa szkoła zawodowa - czy ten podział jest chybiony?

Współcześnie mamy do czynienia z debatą nad kształtem i powinnościami instytucji akademickich – rozważa się odejście od klasycznej koncepcji uniwersytetu na rzecz uczelni przedsiębiorczej wypełniającej oczekiwania rynku pracy i przygotowującą absolwentów do współczesnego rynku pracy. Na kanwie niniejszej debaty autor stawia pytanie o zasadność podziału uczelni na ogólne (uniwersytety) oraz uczelnie zawodowe.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Konstrukcja kwestionariusza motywacji do nauki w oparciu o koncepcję Self-Determination Theory E. Deciego, R.M. Ryana

Artykuł prezentuje problematykę motywacji w edukacji. Przedstawiono w nim zwięźle pojęcie motywacji oraz główne nurty teoretyczne odnoszące się do tego zagadnienia. Szczególne miejsce poświęcono koncepcji Self-Determination Theory E. Deciego i R.M. Ryana, gdzie przedstawiono podstawy teoretyczne koncepcji oraz scharakteryzowano procesy zewnętrznej i wewnętrznej regulacji zachowania. Koncepcja ta stanowi bazę dla stworzonego kwestionariusza motywacji do nauki. W artykule przedstawiono proces konstrukcji narzędzia wraz z wynikami badań jego rzetelności i trafności, ostateczną formę kwestionariusza wraz z kluczem odpowiedzi odnoszących się do wyszczególnionych rodzajów motywacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kwestionariusz Stylu Funkcjonowania – narzędzie do badania stylu twórczości dzieci i młodzieży

Istotnym aspektem pomiaru kreatywności jest element stylu tworzenia. W literaturze światowej istnieje szereg teorii, które opisują różnorodne style twórczego funkcjonowania. Niestety, brakuje narzędzi do badania stylu, przeznaczonych dla dzieci i młodzieży. Celem tego artykułu jest przedstawienie autorskiego narzędzia stworzonego na podstawie teorii Adaptacji-Innowacji Michaela Kirtona, skierowanego do uczniów szkół podstawowych. W tekście opisywane są kolejne etapy powstawania kwestionariusza i wyłaniania skal oraz analizy korelacyjne z osiągnięciami szkolnymi i inteligencją 397 uczniów warszawskich szkół podstawowych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Adaptacja dziecka do przedszkola – wyniki badań przeprowadzonych w Polsce i Niemczech w 2014 roku

Artykuł dotyczy problemu adaptacji dziecka do przedszkola. Omówione w nim zostały najważniejsze aspekty tego niezwykle istotnego dla rozwoju dziecka procesu. W artykule zaprezentowano i omówiono wyniki badań, które zostały przeprowadzone w Polsce i Niemczech w 2014 roku. Ich celem było wykazanie związku pomiędzy strategiami adaptacyjnymi, jakie stosują dzieci, podejmując rolę przedszkolaka, a działaniami rodziny i środowiska przedszkolnego, wspierającymi ich proces adaptacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Polski uniwersytet wobec wymagań rynku pracy

Artykuł stanowi próbę rekonstrukcji toczącej się współcześnie dyskusji na temat szkolnictwa wyższego, a także chęć uchwycenia specyfiki jego związku z rynkiem pracy. Autorzy oscylują zatem wokół kwestii zatrudnienia studentów i absolwentów uniwersytetu oraz relacji, jaka na przestrzeni ostatnich lat została wypracowana na osi uniwersytet – student – rynek pracy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Archipelag młodości - próba typologii stylów życia młodego pokolenia

Na bazie refleksji dotyczącej pojęcia pokolenia oraz analizy badań własnych i zastanych autor przedstawia swoją typologię przyjmowanych obecnie przez młodych Polaków postaw życiowych. Przygląda się im poprzez wskazania, jakie cele życiowe i jakie wartości są dla nich ważne oraz co w efekcie to przynosi, tzn. jakie przyjmują formy aktywności życiowej. Wśród przywołanych typów znajdujemy np. typ wagabundy, konkwistadora czy Mctyp. Poza tym autor opisuje postawę określoną mianem „meduza”, którą cechuje się młodzież zewnętrznie piękna, godna podziwu, ale wewnętrznie gotowa do najgorszych czynów, łamania wszelkich norm i zasad, zapatrzona w samą siebie oraz nastawiona na teraźniejszość. W efekcie autor stawia tezę, że mimo iż twierdzi się, że współcześnie młodzież nie ma jakiegoś szczególnego wydarzenia, które mogłoby stanowić jej legendę i stać się wspólnym mianownikiem tworzącym solidarność pokolenia, paradoksalnie w tej „obecności poprzez nieobecność” dostrzega się zarzewie wspólnoty pokoleniowej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnoza potrzeb rodzin pacjentów w stanie wegetatywnym

Każda choroba przewlekła dotyka całą rodzinę i jest źródłem stresu. Często pozbawia członków rodziny poczucia bezpieczeństwa, wprowadza chaos, niepewność, lęk oraz destabilizuje dotychczasowe życie. Stan apaliczny, popularnie zwany śpiączką, powoduje określone następstwa psychosomatyczne i społeczne. Opieka nad człowiekiem w śpiączce jest niezwykle trudna. Ta grupa chorych, obok koniecznej pielęgnacji, powinna doświadczać wszechstronnych działań medycznych, terapeutycznych, rehabilitacyjnych. Równocześnie, w miarę trwania śpiączki, szanse na wybudzenie pacjenta gwałtownie maleją. Opieka nad chorym „obecnymnieobecnym” jest niezwykle obciążająca. Uwzględniająca specyfikę potrzeb rodzin pacjentów w stanie wegetatywnym diagnoza pomaga zaplanować skuteczne wsparcie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie ku wolności i w wolności. Kategoria androgynii szansą autentycznej autokreacji

Artykuł stanowi próbę diagnozy zasadności i kondycji idei wolności na niwie procesów wychowawczych, w odniesieniu do specyfiki i rygorów narzucanych przez wielowymiarową i wciąż dezaktualizująca się/ ewoluującą i fluktuującą rzeczywistość społeczno-kulturową (trans- i interkulturową). Autorka stoi na stanowisku, iż postulat wolności możliwy jest do realizowania, kiedy stanie się holistycznym imperatywem działania, mającym swe wyraźne odzwierciedlenie na wszystkich poziomach procesów wychowawczych i socjalizacyjnych (od hidden curriculum, osobistych teorii nauczycieli i rodziców począwszy na programach nauczania kończąc). Tak rozumiana wolność powinna w efekcie wyposażyć wychowanka w umiejętności i kompetencje otwierające mu drogę do swobodnej, niezawisłej (od binarnie spolaryzowanych standardów ustanawianych a priori przez instytucjonalnych decydentów ery kultury neopatriarchalnej) autokreacji, w kierunku osiągania pełni swego humanum, w synergii do indywidualnych predyspozycji, potrzeb, możliwości i celów. Jako że największe restrykcje w toku procesów wychowawczych nakładane są na konstruowanie tożsamości płciowej/rodzajowej (gender) artykuł ten dotyczy kategorii androgynii i jej obecności – a raczej banicji – z obszaru dyskursów edukacyjnych współczesnej teorii i praktyki wychowania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Możliwości przeciwdziałania zjawisku ściągania i plagiatom wśród studentów

Artykuł omawia zjawisko ściągania i plagiaryzmu wśród studentów, ich specyfikę, formy oraz prezentuje skalę tego zjawiska w Polsce. Autorka omawia także wielowymiarowe przyczyny opisywanych zjawisk i proponuje adekwatne metody przeciwdziałania i zapobiegania. Metody te obejmują działania nauczyciela akademickiego oraz działania systemowe, ogólnouczelniane. Najważniejsze są jednak te wykonywane przez nauczyciela akademickiego, które opierają się na: informowaniu, zachęcaniu, odstraszaniu, wykrywaniu i karaniu. W zakresie tych ogólnych działań omówiono możliwe zachowania i przedsięwzięcia o bardziej szczegółowym charakterze.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Harvard University: polityka przyjęć na studia i regulowanie dynamiki dostępu

W niniejszym tekście podejmuję próbę rekonstrukcji kryteriów przyjmowania do Harvard University w perspektywie historycznej. W sposób szczególny interesuje mnie ewolucja mechanizmu zamykania/otwierania dostępu do studiowania w tej placówce edukacji wyższej dla różnych grup społecznych. Historia regulowania dostępu do tego uniwersytetu stanowi przy tym, jak jestem o tym przekonana, znakomitą egzemplifikację dynamiki – mających miejsce w Stanach Zjednoczonych – relacji między równością/nierównością w edukacji, a także opartą na zasadach merytokracji ruchliwością konkurencyjną i ruchliwością sponsorowaną. Decydujące znaczenie mają w tym kontekście kryteria przyjęć. Stanowią one zawsze – zarówno w odniesieniu do Harvardu, jak i większości najlepszych uniwersytetów w skali świata – pewnego typu społeczną konstrukcję. Niezależnie od retoryki ich twórców, tylko pozornie mają one charakter „obiektywny” i zorientowane są na typowo akademickie atrybuty kandydatów. W rzeczywistości przesycone są one różnymi ideologiami, wynikającymi z nich niekiedy w sposób jawny, a niekiedy domyślny czy ukryty. Ich celem jest nie tylko „wychwytywanie” najlepszych kandydatów, ale także – a niekiedy przede wszystkim – regulowanie dostępu do placówek edukacji wyższej, głównie poprzez tworzenie mechanizmów wykluczania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jak konsumpcja stała się osią naszej tożsamości

Celem artykułu jest nakreślenie przemian modelu konsumpcji i ich wypływu na sposób budowania tożsamości. Podjęto w nim próbę poszukiwania początków zjawiska konsumpcji. Odniesiono się do analiz G. McCrakena, który twierdzi, iż początki rozwoju społeczeństwa konsumpcyjnego można odnaleźć w szesnastowiecznej Anglii, i N. McKendricka, który upatruje narodzin społeczeństwa konsumpcyjnego w osiemnastowiecznej Anglii. Ponadto analizie zostały poddane główne mechanizmy i czynniki wpływające na rozwój społeczeństwa konsumpcji celem ukazania, jak owe zmiany modyfikują oczekiwania i sposób konstruowania tożsamości jednostki. Podjęty został także wątek starego i nowego typu konsumpcji, a mianowicie „patyny” i „mody”.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zmiana działalności młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym. Badania interwencyjne w kulturowo-historycznej teorii działalności

Badania interwencyjne prowadzone w podejściu kulturowo-historycznej teorii działalności (CHAT) przeżywają swój renesans w światowych badaniach społecznych, choć w środowisku polskich badaczy edukacyjnych są wciąż słabo obecne1. Mając na uwadze tę sytuację, podjęliśmy się w niniejszym artykule podwójnego przedsięwzięcia. Pierwszym zamierzeniem jest przedstawienie koncepcji działalności, jako jednostki analizy w badaniach, które prowadziliśmy w klubie młodzieżowym. Drugim zamysłem jest wyróżnienie metodologii badań interwencyjnych prowadzonych w podejściu kulturowo-historycznej teorii działalności oraz ich teoretycznych umocowań. Opisując proces wprowadzania zmiany w systemie społecznej działalności młodzieży przedstawiamy kluczowe komponenty badań interwencyjnych takie, jak: identyfikowanie i rozwiązywanie sprzeczności w systemach działalności, praca z obiektem, praca węzłowa.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Senior w centrum oddziaływań edukacyjnych

Artykuł porusza zagadnienia dotyczące stale rozwijanych w nowoczesnym społeczeństwie ofert edukacyjnych dla seniorów, uwzględniających proces edukacyjny jako ustawiczny. Realizacja działań edukacyjnych, których beneficjentami są osoby starsze, jest tu wyrazem zarówno opiekuńczej funkcji państwa, uwzględniającego postępujące starzenie społeczeństwa, ale także naturalnym dążeniem samych seniorów do aktywnej partycypacji w stale zmieniającym się społeczeństwie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podmiotowa aktywność własna jako szansa samorealizacji i rozwoju (w świetle założeń edukacji humanistycznej i krytycznej)

Przedmiotem poniższych rozważań jest problem społeczno-edukacyjnych implikacji ludzkiej aktywności. W tym kontekście gros uwagi poświęcono takim rodzajom zachowań, które wiążą się z optymalnym rozwojem zasadniczych obszarów osobowości. Aktywność zatem rozumiana tutaj jest jako zarówno indywidualna potrzeba rozwojowa, jak i jako naturalny rodzaj relacji jednostki ze światem zewnętrznym. Szczególnie inte- resująca wydaje się humanistyczna wersja aktywności człowieka, według której (na przykładzie poglądów w tym zakresie głównie E. Fromma) wielostronna oraz autentyczna aktywność optymalizująca rozwój rozu- miana jest jako objaw psychofizycznego zdrowia (zdrowa aktywność) oraz wskaźnik twórczej samorealizacji. W konkluzji Autor dochodzi do wniosku, iż w dominującym obecnie systemie neoliberalnego rynku oraz po- zornej demokracji, jako podstawowych mechanizmów socjalizacji, w który wpisuje się również system szkolno- -oświatowy, człowiek staje się istotą aktywną pozornie, przygotowaną głównie do biernej konsumpcji, „taśmowej” produkcji oraz reagującą na zewnętrzne bodźce. Taki właśnie „nieludzki” oraz przedmiotowy sposób życia zdominowany przez wszechogarniający człowieka korporacyjny system polityczno-ekonomiczny, wydaje się kształtować osobowości autorytarne, bierne, nietwórcze: a w istocie wręcz psychofizycznie chore, bo niemające szans na pełną samorealizację oraz samourzeczywistnienie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika