rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wkład Polaków w londyński festiwal muzyki klasycznej The Proms

Festiwal muzyki klasycznej organizowany w Londynie od 1895 roku, znany pod nazwą The Proms, bywa określany jako festiwal największy i najbardziej demokratyczny (J. Bĕlohlávek). Stanowi on niezwykłą atrakcję dla turystów odwiedzających Londyn podczas letnich miesięcy, dostarczając równocześnie okazji do zapoznania się z rozmaitymi dziełami muzyki klasycznej prezentowanymi przez światowej klasy wykonawców.
W repertuarze festiwalu – od pierwszych edycji aż po dzień dzisiejszy – obecna jest muzyka polska, a grono wykonawców niejednokrotnie zasilane było przez polskich artystów. Niniejszy tekst koncentruje się na ukazaniu polskiego wkładu w festiwal The Proms – zarówno z perspekty- wy wykonywanego repertuaru polskiego, jak i udziału polskich artystów. Stanowi wynik analizy obfitych zasobów archiwalnych imprezy.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Apokalipsa św. Jana w trzech interpretacjach muzycznych kompozytorów współczesnych Pomorza i Kujaw

Przedmiotem referatu są trzy utwory kompozytorów związanych z regionem Pomorza i Kujaw inspirowane Apokalipsą św. Jana – Septem tubae z 1966 i Apokalipsa z 1977 roku Bernadetty Matuszczak oraz Apokalypsis Marcina Gumieli z lat 2006–2010.
Autorka posługuje się metodologią zaproponowaną przez Mieczysława Tomaszewskiego, w której dzieło muzyczne badane jest w aspekcie funkcji spełnianych w kulturze, a więc z perspektywy funkcji ekspresywnej, impresywnej, referencjalnej i fatycznej. Dobór środków wyrazu i sposobów oddziaływania na słuchacza powiązany jest z bogatymi środkami wykonawczymi. Kategorie znaczeń pozamuzycznych niesione są przez takie układy interwałów i brzmień, które obrazują sferę sacrum i profanum. W utworach tych ilustracyjność przenika się z myśleniem symbolicznym i aluzyjnym. Kompozytorzy nawiązują do bogatej tradycji minionych epok, do gregoriańskiej psalmodii, sekwencji Dies irae (B. Matuszczak) oraz stosują rozwiązania formalne i brzmieniowe inspirowane symboliką liczb (M. Gumiela). W przedstawionych trzech muzycznych interpretacjach Apokalipsy najsilniej zaznaczają się dwa idiomy strukturalno-ekspresywne: idiom grozy (siedmiokrotne apokaliptyczne „biada”) oraz idiom świętości – Nowego Nieba i Nowej Ziemi, w którym rozbrzmiewają słowa: Sanctus i Alleluja. To te słowa ostatecznie niosą najważniejsze przesłanie tych utworów – przesłanie nadziei i pokoju.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Ut musica poesis. Odniesienia muzyczne w życiu i twórczości Virginii Woolf

Ideą, która przyświecała nam przy napisaniu artykułu, było uwypuklenie roli motywów muzycz- nych w twórczości literackiej Virginii Woolf, jak również zwrócenie uwagi na związki, które łączyły ją z muzyką, jej twórcami oraz odbiorcami. Mimo że poetycka proza pisarki ma charakter interdyscyplinarny, bogato czerpiąc z obszaru sztuk siostrzanych, szczególnie malarstwa, zagadnienie jej związków z muzyką jest traktowane marginalnie. Choć sama Woolf nie posiadała teoretycznego przygotowania muzycznego i nie grała na żadnym instrumencie, muzyka odgrywała istotną rolę w jej życiu, albowiem dorastała ona w świecie dźwięków, głównie za sprawą przyrod- niej siostry Stelli. Była też stałą bywalczynią imprez muzycznych. Najsilniej jednak na kształtowa- nie jej wrażliwości i preferencji muzycznych oddziaływali przyjaciele: Saxon Sydney-Turner i kompozytorka Ethel Smythe. Ślady konwergencji muzyki i literatury odnaleźć można nie tylko w eseistyce i powieściach pisarki, ale również w jej twórczości publicystycznej. Warsztat pisarski Woolf ulegał stałej ewolucji. Pisarka bardzo chętnie sięgała do idiomatyki języka muzycznego, wzbogacając tym samym repertuar środków leksykalnych i stylistycznych. Do jej ulubionych kompozytorów należeli J.S. Bach, W.A. Mozart i L. van Beethoven. Szczególnie wiele uwagi poświęciła jednak R. Wagnerowi, stosunek do muzyki którego w jej dojrzałym pisarstwie uległ poważnej redefinicji. Choć proza Woolf ma charakter wybitnie psychologiczny, o jej wartości decyduje również wymiar estetyczny, o czym w dużym stopniu decydują odniesienia do muzyki.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Czwarta Symfonia Henryka Mikołaja Góreckiego jako przejaw „muzyki w muzyce”

Długo wyczekiwana na świecie Symfonia nr 4 „Tansman Epizody” na orkiestrę symfoniczną z organami i fortepianem obbligato H.M. Góreckiego powstała już w 2006 roku, jako hołd złożony Aleksandrowi Tasmanowi – kompozytorowi słowiańskiemu. Górecki pozostawił dzieło swojemu synowi Mikołajowi Góreckiemu w rękopisie do zinstrumentowania. Kompozycja została napisana na zamówienie czterech instytucji, w tym Andrzeja Wendlanda, dyrektora Międzynarodowego Festiwalu i Konkursu Indywidualności Muzycznych Tansman w Łodzi. Jak już wiadomo, utwór po śmierci kompozytora został dokończony przez Mikołaja Góreckiego i czterokrotnie prawykonany (Londyn, Los Angeles, Amsterdam, Łódź). Światowa premiera kompozycji odbyła się 12 kwietnia 2014 roku w Londynie przez London Philharmonic Orchestra pod dyrekcją Andreya Borejki. Czteroepizodowa symfonia nie jest kontynuacją swojej „poprzedniczki” – Symfonii pieśni żałosnych, a tytuł utworu błędnie kieruje odbiorcę w stronę twórczości Tansmana. To nazwisko kompozytora zawarte w tytule staje się muzycznym anagramem, będącym budulcem głównego tematu symfonii. Celem artykułu jest przedstawienie utworu w perspektywie intertekstualnej, jako przejawu muzyki inkluzywnej w twórczości H.M. Góreckiego.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Metoda realizmu socjalistycznego w operze Bunt żaków Tadeusza Szeligowskiego

Wprowadzenie metody realizmu socjalistycznego do twórczości muzycznej w Polsce w latach 50. ubiegłego stulecia, traktowane przez polityków jako jeden z kolejnych etapów budowania społeczeństwa socjalistycznego – wyzwolonego z konfliktów klasowych, implikowało praktyczne rozwiązania w zakresie warsztatu kompozytorskiego. Od kompozytorów oczekiwano:
1) przewartościowania hierarchii gatunków i form muzycznych (oparcia twórczości na formach
wokalnych i programowych oraz formach muzyki użytkowej);
2) wykorzystania (w warstwie słownej lub programowej) aktualnej tematyki, wspierającej proces
kształtowania nowego ustroju;
3) nawiązania w utworach do tradycji narodowej i europejskiej (z wyłączeniem elementów tradycji
XIX-wiecznej) oraz polskiej muzyki ludowej.
Opera Bunt żaków Tadeusza Szeligowskiego była pierwszym dziełem operowym skomponowanym w Polsce po roku 1945. Jej twórcy zostali odznaczeni – w roku 1951 – Nagrodą Państwową I stopnia. Prapremiera dzieła, która odbyła się we Wrocławiu, oraz kolejne przedstawienia w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Moskwie i Dreźnie zostały entuzjastycznie przyjęte przez słuchaczy i krytyków muzycznych. Utwór przedstawiano jako wzór realizacji w twórczości muzycznej w Polsce metody realizmu socjalistycznego. Równocześnie wskazywano na wysokie walory artystyczne oraz dużą atrakcyjność widowiskową dzieła.
Artykuł stanowi próbę opisania opery w kontekście polityki kulturalnej w Polsce w latach 1945– 1956. Analiza dzieła wynika z przyjęcia założeń rosyjskiego narodowego dramatu muzycznego i obejmuje: fabułę opery – ze wskazaniem na źródła konfliktów, głównego bohatera, formę dramatyczno-muzyczną, elementy operowe, melodykę i harmonikę, teksty oraz motywy przewodnie.
Na podstawie przeprowadzonych analiz można stwierdzić, że realizacja wytycznych zgłaszanych kompozytorom przez polityków, działaczy partyjnych, odbywa się w analizowanym dziele na trzech poziomach: dramaturgicznym, językowym i muzycznym. Opera Bunt żaków stanowi swego rodzaju odpowiedź jej twórców (kompozytora i librecisty) na (posługując się słowami ówczesnej propagandy) „zapotrzebowanie społeczne”. Tym samym utwór wpisuje się w proces ideologizacji kultury muzycznej zachodzący w Polsce w latach 50. XX wieku.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Światopogląd Johanna Wolfganga Goethego i antropozofia Rudolfa Steinera

W artykule przedstawiony został światopogląd na sztukę, w tym na muzykę, słynnego niemiec- kiego poety i filozofa przełomu XVIII/XIX wieku Johannesa Wolfganga Goethego oraz poglądy estetyczne Rudolfa Steinera (1861–1925).

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Język muzyczny w słowackich kompozycjach sakralnych XXI wieku

Jesteśmy świadkami procesu stopniowego wypierania z liturgii muzyki klasycznej i zastępowania jej muzyką rozrywkową. Zjawiska tego jak do tej pory nie udało się zatrzymać. Czy jego przyczyny nie należy upatrywać również w tym, że nie znaleźliśmy jeszcze odpowiedniego języka muzycznego dla współczesnej muzyki liturgicznej, wyrastającej z klasycznych tradycji? Jedną z nowych propozycji są utwory muzyczne, które powstały dzięki inicjatywie pedagogów Katedry Muzyki na Wydziale Pedagogiki Katolickiego Uniwersytetu w Ružomberku, które omawia niniejszy artykuł. Są one przeznaczone raczej dla wykształconych muzyków kościelnych niż dla zgromadzenia liturgicznego.
Analiza tych dzieł pokazała, że współczesna twórczość muzyki sakralnej na Słowacji wyrasta z wielowiekowej tradycji. Kompozytorzy chętnie sięgają po dawne formy muzyczne, techniki kompozytorskie, wzorce brzmieniowe, skale modalne. Te archaizujące elementy starają się wdrożyć w kontekst współczesnego języka brzmieniowego współczesne techniki pracy z materiałem dźwiękowym, formy otwarte itp. Wspólną cechą wszystkich tych utworów jest powrót do melodyki kantylenowej, ściśle złączonej z tekstem. Właśnie takie wymagania stawiały muzyce liturgicznej wszystkie dokumenty Kościoła katolickiego. W tym sensie kompozytorzy słowaccy zrozumieli dotychczasowe postulaty dotyczące muzyki we współczesnym Kościele. Stworzyli różnorodny i na pewno zrozumiały język muzyczny, który – mam nadzieję – znajdzie swoich odbiorców, interpretatorów i słuchaczy.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Diagnoza poziomu zdolności muzycznych uczniów edukacji wczesnoszkolnej w Polsce i na Ukrainie na podstawie badań własnych

W artykule zaprezentowane zostały wyniki testu Średnia miara słuchu muzycznego Edwina E. Gordona przeprowadzone wśród grupy uczniów edukacji wczesnoszkolnej w Polsce i na Ukrainie. Test składał się z dwóch etapów: testu Melodii i testu Rytmu. Dokonując analizy zgromadzonych wyników, autorzy przedstawili średnią arytmetyczną poszczególnych testów oraz rozpiętość wyników surowych. Wyliczone zostały lokalne normy centylowe, a także przeanalizowano wyniki poszczególnych uczniów.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
O traktorze pędzącym w rytm Kalinki. Folklor w filmach animowanych Europy Środkowo-Wschodniej powstałych w latach 1949–1984

Filmy animowane dla dzieci zasługują na uwagę nie tylko jako utwory ukierunkowane na prze-
kazywanie treści dydaktycznych, czy też mające zapewnić najmłodszym widzom rozrywkę –
nieraz dokumentują rzeczywistość, utrwalają modę i detale architektoniczne. W przypadku zaś,
gdy pojawiają się w nich nawiązania do tradycji ludowych, pozwalają obserwować proces prze-
kształcania werbalnych form kultury w formy audiowizualne; jako jeden z tekstów kultury maso-
wej wpływają również na to, jak kształtowane są wyobrażenia na temat kultury ludowej.
Przedmiotem analizy są wybrane filmy animowane powstałe w ZSRR, Czechosłowacji i w Pol-
sce w latach 1949–1984, a zatem w czasie panowania w Europie Środkowo-Wschodniej socjali-
zmu. Pod uwagę wzięto jedynie produkcje adresowane do odbiorcy dziecięcego. Folklor muzycz-
ny pojawia się w tychże filmach w różnorodnej postaci: opracowywany bywa zgodnie z tradycja-
mi muzyki klasycznej, łączony z muzyką estradową, masową, współczesną muzyką rozrywkową,
albo wręcz przeciwnie – wykorzystywane są nagrania terenowe tradycyjnych pieśni. Zmienia się
rola nawiązań folklorystycznych. W artykule szczególna uwaga poświęcona zostaje wydźwiękowi
ideologicznemu, z jakim wiąże się wykorzystywanie muzyki ludowej w poszczególnych produk-
cjach; w filmach powstałych do „odwilży” założenia realizmu socjalistycznego wdrażane są zwy-
kle dość pieczołowicie, kolejne dekady ukazują natomiast stopniowe wychodzenie poza narzucone
dyrektywy, co zaowocowało dużą różnorodnością widoczną w odniesieniu do wszystkich kompo-
nentów filmu animowanego, w tym również – podejścia do tematyki ludowej. Zaobserwować
można też różnice w podejściu do repertuaru tradycyjnego w poszczególnych krajach – uwarun-
kowane nie tylko presją ideologiczną, ale również odmiennymi tradycjami muzycznymi.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Graduał Jana Olbrachta z Archiwum Katedry Wawelskiej. Opis zewnętrzy

Badania chorału gregoriańskiego w Polsce są potrzebne dla ustalenia genezy, specyfiki i odrębności polskiej kultury muzycznej, która wyrosła na fundamencie twórczości europejskiej. Śledzenie rozwoju chorału w Polsce jest również interesujące ze względu na jego wpływ na inne formy muzyki religijnej, które rozwijają się u nas już od XIV wieku. Poza tym badania te mają jeszcze inny ważny aspekt, mianowicie chodzi o uzupełnienie ogólnego piśmiennictwa muzykologicznego informacjami zawartymi w polskich źródłach średniowiecznych. Zachodnioeuropejskie publikacje przedstawiają bowiem naszą kulturę mediewistyczną czasem jednostronnie, nie uwzględniając rezultatów dociekań polskich muzykologów w tym zakresie. Analizy źródłoznawcze polskich śre- dniowiecznych rękopisów liturgicznych szczególne znaczenie posiadają dziś, ponieważ zachował się w Polsce jedynie mały procent dawnego ich zasobu. Świadczą o tym niezaprzeczalnie informacje zawarte w dawnych inwentarzach bibliotecznych i aktach wizytacji biskupich. Przedmiotem niniejszego artykułu jest opis zewnętrzny trzytomowego Graduału Jana Olbrachta. W rozwiązaniu niniejszej problematyki wykorzystałam heurystykę, typową metodę stosowaną w pierwszym etapie badań źródłoznawczych. W artykule obejmuje ona najpierw omówienie literatury przedmiotu. Dalej przedstawiam opis zewnętrzy kodeksu, na który składają się okoliczności i czas powstania graduału, format biblioteczny, opis opraw wszystkich trzech tomów, materiał pisarski, struktura we- wnętrzna bloków poszczególnych ksiąg oraz ich ubytki, foliacja, dopisy i palimpsest, a także stan zachowania. Ostatnią część artykułu stanowi analiza paleograficzna, w której poruszam następujące kwestie: obraz graficzny karty, pismo literackie i muzyczne oraz zdobnictwo.

Czasopismo: Edukacja Muzyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, pedagogika
Subsydiowanie produktów energetycznych

Organizacje międzynarodowe, jak MFW, Bank Światowy i OECD, dokonują od wielu lat szacunków ska-li subsydiowania różnych produktów energetycznych. Głównym celem tego jest przekonanie producentów, konsumentów i polityków do zmniejszenia konsumpcji energii węglowodorowej i do redukcji szkodliwych emisji gazów cieplarnianych do atmosfery – w efekcie do spowolnienia zjawiska ocieplania klimatu. Przez subsydia rozumie się różne środki pozwalające utrzymać ceny dla konsumentów poniżej i dla producentów powyżej cen rynkowych lub obniżyć koszty dla konsumentów lub producentów. Stosowane metodologie prowadzą jednak do bardzo zróżnicowanych wyników. Według MFW łączne subsydia przed opodatkowa-niem wynoszą 0,7% światowego PKB, a subsydia po opodatkowaniu – 2,9% PKB. 
Dotowane są jednak nie tylko surowce węglowodorowe. Według opublikowanych raportów surowce od-nawialne i biopaliwa są wspierane ze środków publicznych nawet w większym stopniu, niż paliwa węglo-wodorowe. Argumentem uzasadniającym subsydiowanie jest pozytywny ich wpływ na wzrost gospodarczy, redukcję ubóstwa i cele społeczne.
Zielone subsydia są stosowane do promowania produkcji czystych rodzajów energii, ograniczenia zuży-cia paliw węglowodorowych i spowolnienia ocieplania klimatu. Mogą one jednak naruszać zasady handlu międzynarodowego i być przedmiotem sporów na forum WTO.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Czy europejska inicjatywa obywatelska ożywi debatę publiczną w UE?

Traktat z Lizbony dał obywatelom Unii Europejskiej możliwość bezpośredniego wpływu na Komisję Europejską, by inicjowała określone akty prawne, a więc prawo podobne do tego, jakim wcześniej dysponowały Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski. Szczegółowe przepisy dotyczące europejskiej inicjatywy obywatelskiej (EIO) zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, które weszło w życie 1 kwietnia 2012 r. EIO jest pierwszym ponadnarodowym narzędziem demokracji bezpośredniej i uczestniczącej. Oczekuje się, że wzmocni demokratyczne podstawy Unii, przybliży ją do obywateli i ożywi debatę publiczną na szczeblu unijnym.
W artykule omówiono procedurę zgłaszania i przeprowadzenia europejskiej inicjatywy obywatelskiej, a także warunki, które musi spełnić, aby mogła przekształcić się w akt prawny. Podjęto też próbę odpowiedzi na pytania o realne szanse odegrania przez nią ważnej roli w kształtowaniu unijnego prawa i pobudzenia obywateli UE do podjęcia debaty publicznej. W konkluzji stwierdzono, że ze względu na znaczną bierność polityczną społeczeństw państw członkowskich UE, niewystarczającą ich wiedzę o UE i jej instytucjach, a także złożoność procedury szanse te są niewielkie.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stosunki gospodarcze Unii Europejskiej z krajami ASEAN – Wietnam

Wietnam jest jednym z głównych partnerów Unii Europejskiej wśród krajów Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASE-AN). Dynamiczny rozwój gospodarki tego kraju oraz jego zaangażowa-nie w proces integracji regionalnej wzbudzają coraz większe zaintereso-wanie firm unijnych. Z myślą o zacieśnieniu unijno-wietnamskich sto-sunków gospodarczych Unia w ostatnich latach zawarła z Wietnamem Umowę ramową o wszechstronnym partnerstwie i współpracy, a także zakończyła rokowania w sprawie zawarcia umowy o utworzeniu strefy wolnego handlu. Ocenia się, że unijno-wietnamska umowa o wolnym handlu jest najszerszą, zważywszy zakres, umową zawartą przez Unię z krajem rozwijającym się, i będzie wzorem dla porozumień handlowych UE z krajami rozwijającymi się. Umowa z Wietnamem stanowi też ko-lejny krok w kierunku zawarcia umowy międzyregionalnej UE-ASEAN. 
W artykule przedstawiono rozwój stosunków unijno-wietnamskich, w tym wyniki współpracy gospodarczej i zakres pomocy rozwojowej UE dla Wietnamu w latach 2010-2014. Przytoczono również oceny perspek-tyw ich dalszego rozwoju w związku z ostatnio zawartymi umowami dwustronnymi.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Umowa CETA – dostęp do kanadyjskiego systemu zamówień publicznych

We wrześniu 2014 r. Unia Europejska i Kanada ogłosiły zakończenie rozmów nad Kompleksowym porozumieniem gospodarczym i handlowym (CETA). Jednym z najważniejszych, o ile nie najważniej-szym celem Unii Europejskiej w negocjacjach był możliwie najlepszy dostęp do kanadyjskiego rynku zamówień publicznych na wszystkich poziomach administracyjnych (krajowym, regionalnym i lokalnym) oraz w sferze użyteczności publicznej. Umowa CETA miała zapewnić unij-nym dostawcom traktowanie nie mniej korzystne niż dostawców lokal-nych. W artykule podjęto próbę oceny znaczenia oferty kanadyjskiej dla firm unijnych, przez pokazanie wartości kanadyjskiego rynku zamówień rządowych oraz porównanie warunków tej oferty z warunkami przyzna-nymi przez Kanadę firmom z krajów trzecich na mocy porozumień mię-dzynarodowych. Wskazano również szanse wynikające z nowych wa-runków dostępu do kanadyjskiego rynku zamówień rządowych dla firm unijnych, w tym polskich.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rynek samochodów elektrycznych i hybrydowych – stan i perspektywy rozwoju

W artykule przedstawiono obecną sytuację na światowym rynku sa-mochodów z napędem hybrydowym i elektrycznym oraz perspektywy rozwoju tego segmentu rynku motoryzacyjnego. Według szacunków au-tora, w 2015 r. sprzedano na świecie ponad 1,8 miliona samochodów hybrydowych i 0,7 miliona samochodów elektrycznych (włączając sa-mochody typu „plug-in”). Liderami w sprzedaży pojazdów hybrydowych były Japonia i Stany Zjednoczone. Chiny natomiast stały się w 2015 r. największym rynkiem zbytu samochodów elektrycznych (ponad połowa światowej sprzedaży), a na kolejnych miejscach znalazły się Stany Zjed-noczone, Japonia, Holandia i Norwegia. Popyt na pojazdy z alternatywnymi źródłami napędu był stymulowany głównie przez do-płaty do zakupu nowych samochodów oraz ulgi podatkowe, wprowadzo-ne przez wiele krajów (m.in. Norwegię, Holandię, Wielką Brytanię, Sta-ny Zjednoczone i Chiny) oraz miast (m.in. Paryż, Amsterdam, Oslo, Szanghaj i Shenzen). Największymi barierami w rozwoju rynku pojaz-dów ekologicznych były: ciągle ich wysoka cena (w porównaniu z pojazdami spalinowymi) oraz niedostatecznie rozwinięta infrastruktura ładowania akumulatorów.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Chiny - światowe centrum offshoringu

Chiny są największym na świecie eksporterem towarów i drugim największym po Stanach Zjednoczonych importerem. Wysoka dynamika chińskiego eksportu obserwowana od początku poprzedniej dekady, jak i jego rosnąca importochłonność wynikają z faktu, że Chiny po przystąpieniu do WTO (koniec 2001 r.) budowały swoją pozycję w gospodarce globalnej jako światowe centrum offshoringu. Korporacje międzynarodowe, dążąc do zwiększenia konkurencyjności i obniżenia kosztów produkcji, skoncentrowały w Chinach znaczną część procesów produkcyjnych. W efekcie (według danych Trade in Value Added, TiVA) w 2009 r. Chiny były największym „pośrednikiem" w handlu wartością dodaną, obejmując prawie 13% światowego importu zagranicznej wartości dodanej wykorzystywanej w produkcji eksportowej. Duże różnice w strukturze importu i eksportu Chin zarówno według kategorii ekonomicznych, jak i według wartości dodanej wskazują, że kraj ten w dużym stopniu jest podwykonawcą oraz przeważnie ostatnim etapem w procesie produkcji (wskazuje na to duży udział w eksporcie dóbr gotowych).
W artykule analizowane są skutki pełnienia przez Chiny roli światowego centrum offshoringu dla gospodarki światowej, a więc niezwykle dynamiczny rozwój branży elektronicznej, wzrost cen światowych cen surowców wywołany rosnącym popytem ze strony chińskiej gospodarki i w konsekwencji wzrost wydatków na inwestycje i badania.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne