rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ekologiczna odpowiedzialność przedsiębiorstw w kontekście zapewnienia dobrego stanu środowiska

Ochrona środowiska stała się w ostatnich latach bardzo ważnym tematem nie tylko w polityce, ale także dla gospodarki światowej. Przedsiębiorstwa są organizacjami, które w istotny sposób wpływają na środowisko naturalne. Przedsiębiorcy mają tego świadomość czego efektem są powstające nowe koncepcje, które wpływają na zmianę myślenia o produkcji. Nie ma wątpliwości, że aspekt ekologiczny musi być brany pod uwagę w kontekście zarządzania firmą przyszłości. Zwrócenie uwagi przedsiębiorstwa na ekologiczny wymiar prowadzonej działalności znajduje swoje uzasadnienie nie tylko w etyce, ale również w ekonomii. Przegląd literatury wskazuje na wiele korzyści dla przedsiębiorstw płynących z wprowadzania odpowiednich praktyk w zakresie ochrony środowiska. Artykuł omawia pojęcie i istotę ekologicznej odpowiedzialności przedsiębiorstw przez pryzmat odpowiedzialności za przyszłe pokolenia. Celem artykułu jest analiza i ocena ekologicznej odpowiedzialności przedsiębiorstw z indeksu WIG-ESG, na podstawie informacji zawartych na oficjalnych stronach internetowych (działania środowiskowe realizowane przez przedsiębiorstwa, rodzaje praktyk prośrodowiskowych, analiza deklaracji odpowiedzialności za środowisko naturalne przez pryzmat dbałości o przyszłe pokolenia, próba odpowiedzi na pytanie – dlaczego przedsiębiorstwa z branż, które istotnie mogą wpływać na środowisko naturalne, są bardziej zainteresowane kwestiami środowiskowymi?). Wyniki badania pokazały, że firmy z indeksu WIG-ESG, w głównej mierze zainteresowane są działaniami związanymi z oszczędzaniem energii, gospodarką odpadami, zmniejszaniem emisji gazów cieplarnianych. Praktyki prośrodowiskowe związane są z procesami i produktami, a 40 proc. firm deklaruje odpowiedzialność za środowisko w kontekście odpowiedzialności za przyszłe pokolenia. Branże, które bardziej zanieczyszczają środowisko, mają wiele bodźców do ograniczania działań nieekologicznych.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Filozofia i koniunktura

W tekście, na który składają się dwie pierwsze części drugiego rozdziału książki Descartes politico, Antonio Negri definiuje zmianę dokonującą się w myśli Kartezjusza u progu lat 30. XVII wieku. Kluczowa dla analiz Negriego kategoria oddzielenia ujęta zostaje w ścisłym związku z załamaniem koniunktury gospodarczej i głębokim kryzysem projektu renesansowego. Negri stara się uchwycić moment narodzin barokowego Kartezjusza i wskazuje na dynamiczne napięcie między filozofią kartezjańską tego okresu a światopoglądem libertyńskim. To właśnie niejednoznaczna relacja z libertynizmem, stanowiącym odpowiedź na upadek renesansowych nadziei i aspiracji, stanowi, wedle Negriego, punkt wyjścia dla kartezjańskich poszukiwań sposobu przezwyciężenia kryzysu.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Przedsiębiorstwa międzynarodowe z sektora farmaceutycznego a nieuczciwa konkurencja

Przedsiębiorstwa międzynarodowe w coraz większym stopniu wykorzystują swoje przewagi instytucjonalne, poprzez świadome oddziaływanie na instytucje na rynku docelowym w taki sposób, aby chroniły interesy korporacji. W dużym stopniu może to dotyczyć międzynarodowych przedsiębiorstw sektora farmaceutycznego, działających na rynkach silnie regulowanych, zarówno po stronie popytowej jak i podażowej. Celem badania była analiza działań podejmowanych przez globalne koncerny farmaceutyczne obecne na polskim rynku, w zakresie wpływania na instytucje regulatorów narodowych w celu zapobiegania nieuczciwej i nieetycznej konkurencji. Badanie miało charakter jakościowy i objęło trzy bardzo duże podmioty farmaceutyczne w Polsce. Badane firmy aktywnie próbowały współkształtować otoczenie instytucjonalne kraju docelowego, w tym przypadku rynku polskiego. Jednocześnie, w dużo mniejszym stopniu podejmowały działania na rzecz ograniczania nieuczciwej konkurencji za pomocą swoich przewag instytucjonalnych, opierając się przede wszystkim na wykorzystaniu tradycyjnych przewag konkurencyjnych.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o zarządzaniu i jakości
Dualizm na skraju załamania nerwowego. Medytacje o pierwszej filozofii jako zamysł zmysłowego doświadczenia abstrakcji

Tekst poddaje krytyce, zwyczajowe we współczesnej humanistyce, oskarżenie Kartezjusza o instrumentalizację i uprzedmiotowienie zmysłowości i materii. Autorka koncentruje się na przezwyciężeniu binarnej opozycji pomiędzy zmysłowością i abstrakcją, która stanowi podstawę tego oskarżenia. Tekst Medytacji jest analizowany w kontekście barokowego kryzysu doświadczenia i towarzyszącego mu niepokoju, który kartezjańskie wątpienie przekształca w metodę. Odwołując się do barokowej kategorii anamorfozy, tekst pokazuje, iż metodologizacja ta nie prowadzi do prostego przezwyciężenia stanu kryzysu przez pewność cogito, ale do jego przekształcenia w podstawę pewności. Przekształcenie to oparte jest na relacji pomiędzy formalną arbitralnością relacji dualizmu a metafizyczną arbitralnością kaprysu, którą ucieleśnia figura złośliwego geniusza. Tekst poświęcony jest analizie tego przekształcenia, w procesie którego wytwarza się zmysłowość kartezjańskiej racjonalności, abstrakcja jako materialna forma doświadczenia.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, historia
Zagadnienie technologii i innowacji w perspektywie funkcjonowania Unii Europejskiej

W perspektywie funkcjonowania oraz rozwoju technologicznego Unii Europejskiej, ważną kwestią jest spójność prowadzonych działań w aspekcie społecznym, jak i środowiskowym, a także pod kątem osiągania sukcesów rynkowych. W jaki sposób wypracować oraz podtrzymywać wymierne korzyści gospodarcze oraz wynikając z nich wartości dodane w skali międzynarodowej? Celem artykułu jest przedstawienie oraz analiza zagadnień o kluczowym dla UE znaczeniu, a także wskazanie uwarunkowań zewnętrznych, które powinny być podstawą polityki europejskiej. Omówione kwestie mają wpływ na aspekty związane z bezpieczeństwem oraz konkurencyjnością Europy. W ramach przeprowadzonych studiów literaturowych ustalono, że wśród priorytetów Europy wyróżnia się gospodarkę cyfrową realizowaną w oparciu o jednolity rynek wewnętrzny, z jednoczesnym uwzględnieniem uwarunkowań zewnętrznych. Do zagadnień o kluczowym znaczeniu zaliczono działania rozwojowe wspierające, w przypadku kapitału ludzkiego podnoszenie kwalifikacji i umiejętności zawodowych, natomiast gospodarki jako całości – aspekt niskoemisyjności. Jednym z priorytetów jest także zapewnienie przestrzeni do funkcjonowania wszystkich podmiotów, niezależnie od ich wielkości oraz skali prowadzonej działalności. Strategia ta miałaby prowadzić do osiągnięcia stabilizacji oraz bezpieczeństwa, również w wymiarze ekonomicznym, co znalazłoby odzwierciedlenie w szeroko rozumianym dobrobycie.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, nauki o polityce i administracji
Podziemny nurt materializmu spotkania

W prezentowanym poniżej fragmencie Podziemnego nurtu materializmu spotkania Louis Althusser kreśli zarysy filozoficznej trajektorii określanej mianem „materializmu spotkania”. Charakterystyczną cechą proponowanego tutaj ujęcia jest nacisk na przygodność konstelacji organizującej warunki możliwości wydarzenia i jego trwania. Tekst stawia sobie za cel krytykę tradycji filozoficznej ujmującej materializm jako negatyw idealizmu, powielający jego strukturę i logikę myślenia; zaczyna się od analizy filozoficznych implikacji epikurejskiego atomizmu, by następnie przejść do omówienia motywu próżni i przygodności powtarzającego się u autorów takich jak Machiavelli, Spinoza, Rousseau, Marks czy Heidegger. Podziemny nurt materializmu spotkania został opublikowany pośmiertnie, w oparciu o materiały mające stać się podstawą nieukończonej książki. Tłumaczenie ukazało się dzięki uprzejmości l'Institut Mémoires de l'édition contemporaine (IMEC).

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Konkurencyjność firm w świetle teorii ekonomii behawioralnej Richarda H. Thalera

Artykuł jest przeglądem dorobku R. Thalera pod kątem możliwości jego wykorzystania do analizy konkurencyjności firm. Uwaga została skupiona szczególnie na firmach najmniejszych, w tym samozatrudnionych. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób wprowadzenie elementów behawioralnych do analizy konkurencyjności przedsiębiorstw tego typu, może pomóc w rozwoju nauki oraz jak może być wykorzystane w praktyce gospodarczej. Traktując dorobek naukowy Thalera jako inspirację, postanowiono zidentyfikować główne narzędzia przez niego wypracowane, w tym różne typy błędów poznawczych, systematycznych błędów czy rzekomo nieistotne czynniki, które są pomijane w głównych nurtach teorii ekonomii, a w rzeczywistości mają istotne znaczenie dla procesu podejmowania decyzji. Dodatkowym celem analizy było zidentyfikowanie obszarów badawczych, których wzbogacenie o elementy ekonomii behawioralnej mogłoby przynieść najwięcej korzyści. Wyodrębniono dwa takie obszary: w teorii mikroekonomii – obszar „decyzje producenta” oraz w teorii makroekonomii – obszar dotyczący interwencji państwa i prowadzenia polityk publicznych.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Demokracja jako ontologiczny warunek polityki u Spinozy i Hobbesa

Pojęcie demokracji jako ontologicznego warunku bytu społecznego jest jednym z głównych wątków współczesnej recepcji spinozjańskiej filozofii politycznej. Poniższy artykuł jest próbą wyjaśnienia, na czym polega ontologiczne umocowanie demokracji u Spinozy. Zestawiając spinozjańskie ujęcie demokracji z koncepcją Hobbesa, pokazuję, w jaki sposób problem demokratycznego fundamentu ukonstytuował jedną z najważniejszych rozbieżności politycznego dyskursu nowoczesności.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Rynek kryptowalut w Polsce i jego instytucjonalne uwarunkowania

Rynek kryptowalut już od czasu swojego powstania budził wiele kontrowersji oraz obaw związanych z zagrożeniami, które stwarza obrót walutą wirtualną. Gwałtowny wzrost wartości Bitcoina w 2017 roku, miał wpływ na znaczny wzrost zainteresowania inwestorów, instytucji oraz podmiotów związanych z rynkami finansowymi, które nie dotyczyło jedynie chęci wzbogacenia się. Technologia blockchain oraz bazujący na niej rynek kryptowalut, umożliwiają rozwój technologii, szybki i bezpieczny przepływ kapitału oraz mają wiele innych zastosowań, które w przyszłości mogą doprowadzić do rewolucyjnych zmian i odkryć. Jednakże należy również pamiętać, że rynek waluty wirtualnej stwarza warunki dla szeroko rozumianej działalności przestępczej i terrorystycznej, będących zagrożeniem dla funkcjonowania całego systemu polityczno-gospodarczego. Kluczowym elementem dla zapewnienia pełnej wydajności rynkowej i wykorzystania całego zakresu możliwości rozwoju, przy zachowaniu bezpieczeństwa istniejących na nim podmiotów, jest kreowanie budujących rynek właściwych uwarunkowań instytucjonalnych. Umożliwią one zachowanie równowagi między poziomem ingerencji w system finansowy związanej z wprowadzeniem regulacji dotyczących waluty wirtualnej a swobodnym rozwojem rynku i możliwościami, które za sobą niesie.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kapitał intelektualny jako wartość w przedsiębiorstwie

Tematem artykułu są uwarunkowania związane z działalnością przedsiębiorstw, a zwłaszcza kwestie związane z generowaniem przez nie wartości, które decydują o sukcesie rynkowym. Z uwagi na otoczenie, a także dla realizacji koniecznej i pożądanej strategii, niezbędne jest zwrócenie uwagi na własność intelektualną, na którą składają się posiadane przez przedsiębiorstwa prawa wyłączne (w tym patenty), jak i na zagadnienie kapitału ludzkiego zaangażowanego w tworzenie, rozwijanie i praktykowanie tej własności intelektualnej oraz znaczenie zasobów ludzkich pod kątem posiadanych przez przedsiębiorstwa kompetencji rynkowych. Celem artykułu jest określenie roli oraz znaczenia własności intelektualnej oraz kapitału intelektualnego dla funkcjonowania oraz efektywności przedsiębiorstw. Jako metodę badawczą zastosowano analizę literatury przedmiotu, po czym dokonano zestawienia i syntezy przytoczonych zagadnień oraz wyciągnięto wnioski. Poczynione na potrzeby niniejszego artykułu działania pozwoliły dostrzec duże znaczenie zdefiniowanej oraz uregulowanej prawnie własności intelektualnej dotyczącej konkretnych, odpowiednio spisanych rozwiązań. Jednocześnie wykazano znaczącą rolę zasobów ludzkich posiadanych przez podmioty gospodarcze oraz wzajemne powiązanie oraz oddziaływanie wymienionych składowych, które nieodłącznie wpisują się w istnienie oraz efektywne funkcjonowanie przedsiębiorstw. W ramach zastosowanej metody badawczej dokonano przeglądu literatury przedmiotu, zestawiając ze sobą składowe własności intelektualnej w przedsiębiorstwie przyczyniające się w sposób znaczący do generowania przezeń wartości, takie jak posiadanie i/lub korzystanie z chronionych prawem rozwiązań oraz obecność odpowiednio wykwalifikowanego potencjału pracowniczego.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Sektor żywnościowy w czasach pandemii

Celem artykułu jest próba określenia wpływu pandemii wirusa SARS-CoV-2 na sektor żywnościowy. Na tle globalnych procesów gospodarczych (rynkówświatowych, giełd) analizowany jest przebieg zjawisk zachodzących na rynku surowców rolnych i żywności. Podstawowy zakres analizy odnosi się do polskiego sektora żywności, jego kondycji oraz bieżących zachowań podmiotów gospodarczych. Globalizacja procesów ekonomicznych sprawia, że w analizie każdego sektora krajowego konieczne staje się uwzględnianie implikacji międzynarodowych. Szczególnie, gdy przedmiotem analizy jest polski sektor żywnościowy szeroko powiązany z rynkiem globalnym. Analizie poddano zarówno stronę podażową sektora (zachowania podmiotów i rynków rolnych, dynamika cen), jak i popytową, czyli zachowania konsumentów.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, ekonomia i finanse
Finanse alternatywne i cyfrowe: w poszukiwaniu ram analitycznych

Współczesne systemy finansowe przeżywają od początku obecnego stulecia okres dynamicznych zmian. Powodują one, że ich jednolita tkanka, na której były one przez długi czas oparte, ulega erozji i pojawia się mnogość bytów alternatywnych. Istniejące systemy stają się coraz bardziej niejednorodne i mniej przejrzyste. Obok tradycyjnego systemu finansowego, opartego na silnie regulowanych i dysponujących monopolem prawnym pośrednikach finansowych, wyłania się sektor alternatywny. Oparty on jest często na odmiennej infrastrukturze rynkowej, która pozwala na bezpośrednie alokowanie i pozyskiwanie środków finansowych na zasadzie P2P czy B2B oraz na innych regułach i podmiotach pośredniczących. Szczególną rolę w tym procesie zmian odgrywają obecnie innowacje technologiczne, zwłaszcza wszechobecny proces cyfryzacji systemów finansowych. Zagadnienia cyfrowych rynków finansów skoncentrowane są w obecnych badaniach i literaturze zasadniczo wokół trzech zagadnień: konkurencji na rynku finansowym, regulacji i nadzoru nad rynkiem w warunkach jego cyfryzacji oraz kwestii ochrony konsumenta, w tym zwłaszcza zagadnień wykluczenia finansowego i metod przeciwdziałania.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Rewolucja i przewrót w historiografii. Bolszewizm w nowej perspektywie

Celem artykułu jest omówienie serii esejów Johna Marota zebranych w książce The October Revolution in Prospect and Retrospect oraz zaprezentowanie tych tez autora, które zdają się wyróżniać na tle dotychczasowej historiografii dotyczącej Rewolucji Październikowej i polityki partii bolszewickiej. W ramach tego omówienia próbujemy zestawić poglądy autora z dotychczasowymi interpretacjami wydarzeń, do których treści zawarte w jego pracy się odnoszą i podjąć się oceny tego, na ile, po pierwsze, argumenty Marota wydają się być trafne, a po drugie, na ile są one rzeczywiście nowatorskie.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Uljanow – człowiek bezdomny. Uwagi o książce Helen Rappaport

Helen Rapport w swojej książce Conspirator: Lenin in Exile proponowała nowe spojrzenie na emigracyjny okres życia Lenina, to jest na lata 1902–1917, jako na czas najistotniejszy w życiu rosyjskiego rewolucjonisty. Ten sposób ujęcia zagadnienia otwiera przestrzeń dla nowych interpretacji, ale także wiąże się z określonymi problemami. Rappaport udało się do pewnego stopnia „odbrązowić” Lenina i ukazać go jako postać, której cechy i światopogląd wówczas dopiero się kształtowały. Z drugiej jednak strony, książka zawiera sporo słabo ugruntowanych źródłowo, lecz „sensacyjnych” wątków, które w dużej mierze zapewniły jej rozgłos. Rappaport nie dała również przekonujących odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób pobyt w różnych krajach Europy wpłynął na ewolucję światopoglądową Lenina, ograniczając się w tej sferze do referowania kolejnych prac rosyjskiego rewolucjonisty lub do prób przyjrzenia się im przez pryzmat jego cech psychologicznych.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Do fabryki! Lenin Negriego i cięcie podmiotowe (1968-1973)

Tekst stanowi fragment doktoratu Michaela Hardta Sztuka organizacji: źródła ontologii politycznej u Gilles'a Deleuze'a i Antonio Negriego. Autor analizuje w nim dialog, jaki Antonio Negri podejmuje z pismami Włodzimierza Lenina w okresie intensywnych walk społecznych i przekształceń składu klasowego we Włoszech w latach 1968-1973. Doszukując się w tym spotkaniu kluczowego zwrotu teoretycznego w myśli włoskiego marksisty, Hardt przekonuje, że to właśnie w tekstach rosyjskiego rewolucjonisty Negri odnalazł narzędzia pozwalające mu wyjść poza ograniczenia krytycznego marksizmu, uznającego klasę robotniczą przede wszystkim za obiekt wyzysku, przez uczynienie kwestii jej podmiotowości centralnym zagadnieniem i punktem wyjścia teorii.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Lenin w Anglii

Lenin w Anglii to słynny tekst Trontiego otwierający pierwszy numer czasopisma Classe operaia, założonego po tym, jak Tronti wraz ze współpracownikami zerwał ze środowiskiem pierwszego operaizmu skupionego wokół Quaderni Rossi. To właśnie w tym tekście Tronti sformułował słynny „kopernikański zwrot w marksizmie”, zgodnie z którym punktem wyjścia analizy rzeczywistości społecznej i historii kapitalizmu powinna być walka klasy robotniczej, a nie prawa rozwoju kapitału. Do zdefiniowania zwrotu popchnęła Trontiego przedstawiona w tekście diagnoza sytuacji włoskiej klasy robotniczej w latach 60. Kontrowersyjne tezy Trontiego i jego radykalna postawa wpłynęły znacząco na dyskusje prowadzone na radykalnej włoskiej lewicy i na działania wielu aktywistów w latach 60. i 70.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Zasada ostrożności, czyli teoretycznie ustrukturyzowana panika w czasach COVID-19

Artykuł dotyczy zasady ostrożności. Postawiono w nim hipotezę, że poczynania decydentów w okresie epidemii COVID-19 dowodzą, że zasada ta jest przydatnym i wartościowym instrumentem wspomagającym decyzje. Doświadczenie pandemii, związane z koniecznością usprawiedliwiania drastycznych działań prewencyjnych, neutralizuje znaczną część argumentów krytycznych względem zasady ostrożności. Jednocześnie, ten sam materiał badawczy umożliwia wyciągnięcie nowych wniosków na temat praktyki stosowania zasady ostrożności. W pierwszej części artykułu została omówiona koncepcja zasady ostrożności, jej definicja oraz najważniejsze głosy względem niej krytyczne. W drugiej wykazano, że obserwowana aktualnie praktyka stosowania tej zasadyneutralizuje istotną część zarzutów formułowanych pod jej adresem. Ponadto, wychodząc od tych samych obserwacji, zostały wskazane nowe, niedostatecznie przebadane jeszcze obszary refleksji nad zasadą ostrożności w kontekście podejmowania decyzji gospodarczych w warunkach niepewności.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Samodyscyplina i wszechstronność – człowiek komunistyczny w ujęciu Lenina

Artykuł poświęcony jest koncepcji człowieka komunistycznego, jaka wyłania się z pism Włodzimierza Lenina. Autor podkreśla, iż jest ona niekompletna, a w związku z tym niejednoznaczna – prowokująca do zapełniania jej „luk” materiałem nie odnoszącym się bezpośrednio do problematyki społeczeństwa komunistycznego. Rekonstrukcja podąża tropem dwóch pojęć: samodyscypliny i wszechstronności, przy czym duże znaczenie ma proponowane w artykule rozróżnienie na samodyscyplinę pozytywną i negatywną. Przez samodyscyplinę pozytywną rozumie się ogólnie samodyscyplinowanie się do działań na rzecz społeczeństwa, przy czym za zasadniczy obszar tego rodzaju samodsycypliny uznaje się sferę pracy. Chodzi więc głównie o samodyscyplinowanie się do pracy – konieczne z uwagi na brak mechanizmów przymusu ekonomicznego w komunizmie (urzeczywistniającym zasadę podziału wedle potrzeb, a nie wkładu pracy). Przez samodyscyplinę negatywną rozumie się z kolei powstrzymywanie się od działań szkodliwych społecznie, czyli od tzw. ekscesów – konieczne z uwagi na bezpaństwowy charakter społeczeństwa komunistycznego. Samodyscyplina (pozytywna i negatywna) stanowi korelat komunistycznej wolności negatywnej, polegającej (w ujęciu Lenina) na braku jakichkolwiek mechanizmów dyscypliny zewnętrznej, a więc jakiegokolwiek „zarządzania” ludźmi (choćby ultrademokratycznego). Charakteryzując z kolei Leninowskie rozumienie postulatu wszechstronności, autor przywołuje m.in. koncepcję kształcenia politechnicznego (wysuniętą przez Marksa, a rozwijaną przez życiową partnerkę Lenina, Nadieżdę Krupską), odnosząc się także do problemu „inteligentyzacji” proletariatu, a więc postulatu przyswojenia przez proletariat pozytywnych cech inteligencji (rozległość horyzontów, zdolność do samodzielnego, krytycznego „przetwarzania” dorobku kultury ogólnoludzkiej), oddzielonych od jej cech negatywnych (brak umiejętności pracy zespołowej).

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o kulturze i religii, historia
Od Toussainta L’Ouverture’a do Fidela Castro

Niniejszy tekst stanowi dodatek do klasycznej już analizy rewolucji na Haiti C.L.R. Jamesa. Autor w tym apendyksie do Black Jacobins porusza kwestię dwóch konstytutywnych jego zdaniem elementów dla gospodarki i społeczeństwa karaibskich wysp – uprawy trzciny cukrowej i czarnego niewolnictwa. Zagadnienia te są podejmowane w kontekście ruchów emancypacyjnych i rewolucyjnych od Toussainta L’Ouverture’a po Fidela Castro.

Czasopismo: Praktyka Teoretyczna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii