rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koncepcja maszyny zespołowej do drążenia minituneli o średnicy do 2500 mm w ośrodku skalnym o zróżnicowanych własnościach fizykomechanicznych

W artykule przedstawiono koncepcję maszyny zespołowej opracowanej do zastosowania podczas drążenia minituneli o średnicy do 2500 mm w ośrodku skalnych o zróżnicowanych własnościach fizykomechanicznych. Przedstawiono modele modułów urabiających do zastosowania w urabianiu skał o różnych własnościach oraz moduły do przemieszczania i stabilizowania maszyny oraz odstawy urobku. Na podstawie tych modeli opracowano koncepcje maszyny zespołowej, wraz z przedstawieniem technologii jej pracy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modele z filtrem Kalmana i rozmyte w systemach dynamicznego pozycjonowania

Dynamiczne pozycjonowanie statku to proces obejmujący dwa problemy: 1) utrzymania stałych, zadanych parametrów pozycji i kursu oraz 2) podążania po wyznaczonej trajektorii ruchu. Do tego celu wykorzystuje się różnorodne urządzenia napędowo-sterowe (pędniki okrętowe i stery). W artykule przedstawiono różne metody numeryczne rozwiązania obu problemów sterowania jednostkami oceanotechnicznymi korzystając z technik filtracji i logiki rozmytej.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zarządzanie substancjami i preparatami chemicznymi w KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Zakłady Górnicze "Rudna"

Specyficzny charakter działalności operacyjnej oraz wielkość Zakładów Górniczych "Rudna" nieuchronnie wiążą się z obecnością na ich terenie znacznych ilości substancji i preparatów chemicznych, a wśród nich substancji i preparatów niebezpiecznych, które należy traktować ze szczególną uwagą i ostrożnością. Tematem niniejszego artykułu są aktualnie podejmowane w kopalni działania zmierzające do włączenia gospodarowania tymi środkami w zakładowe systemy zarządzania środowiskowego oraz zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wdrażane i doskonalone procedury zarządzania substancjami/preparatami chemicznymi na poziomie kopalni umożliwiają sprostanie aktualnym wymaganiom prawnym, a przy tym stanowią istotny element działań zakładu w kierunku zapewniania wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i środowiska.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ostatnie doświadczenia tunelowe Przedsiębiorstwa Budowy Kopań PeBeKa SA ze szczególnym uwzględnieniem zakończonej budowy I linii metra w Warszawie

Artykuł przedstawia doświadczenia realizacyjne z kilku ostatnich lat działalności PeBeKa SA w zakresie budowy tuneli różnymi technologiami. Przedstawiono realizację tuneli wykonanych metodą odkrywkową, podstropową oraz górniczą Szczególne miejsce zajmuje zakończona realizacja I linii metra w Warszawie, gdzie na odcinku bielańskim realizowano roboty tunelowe w technologiach: tarczowej, w głębokim wykopie bronionym ścianką berlińską oraz z zastosowaniem ścian szczelinowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przemienniki częstotliwości w napędach jazdy gąsienicowych maszyn górniczych i węglowych przenośników taśmowych o regulowanej prędkości taśmy

W artykule przedstawiono zagadnienia doboru metody sterowania i rodzaju napięciowych przemienników częstotliwości dla zapewnienia zsynchronizowanej pracy silników w napędach jazdy koparek i zwałowarek o różnych rozwiązaniach konstrukcji mechanicznej. Energooszczędność i dużą manewrowość maszyn uzyskano poprzez wykorzystanie energii hamowania silnikami. Omówiono także zasadę budowy napędu i doboru przemienników dla stacji zasilania silników przenośników taśmowych powierzchniowych o regulowanej prędkości taśmy. Do napędów zastosowano niskonapięciowe silniki asynchroniczne zasilane przemiennikami częstotliwości sterowanymi metodą VVC {Vector Voltage Control) lub FVC (Flux Vector Control).

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagospodarowanie terenów pogórniczych w KWB "Konin" w Kleczewie SA

W artykule przedstawiono dotychczasowe osiągnięcia Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" w zakresie rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Omówiono zagospodarowanie wyrobisk poeksploatacyjnych odkrywek już zamkniętych i planowanych do likwidacji w najbliższym okresie czasu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Surowce mineralne oceanów

W pracy przestawiono charakterystykę surowcową złóż surowców mineralnych, w ujęciu genetycznym, występujących w morzach i oceanach. Wyróżniono osadowe złoża biogeniczne, chemiczne i mechaniczne oraz złoża hydrotermalne. Wskazano na miejsca występowania poszczególnych typów złóż i ich znaczenie ekonomiczne.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie najnowszych osiągnięć techniki produkcji części zamiennych dla górnictwa odkrywkowego

W artykule przedstawiono krótką charakterystykę gatunków materiałów wykorzystywanych do produkcji łoża kulowego, wieńca zębatego i ogniwa gąsienicy oraz omówiono sposoby wykonania obróbki cieplnej. Urządzenia pracujące w przemyśle górnictwa odkrywkowego ze względu na specyfikę warunków pracy i ogromne obciążenia wymagają zastosowania w swej konstrukcji części spełniających najwyższe standardy pod względem wytrzymałości na obciążenia i bezawaryjności pracy. Decydujący wpływ na pracę takich elementów jak łoża kulowe, wieńce zębate i ogniwa gąsienicy ma zastosowanie właściwego gatunku materiału, maksymalne wykorzystanie jego własności mechanicznych oraz poddanie go odpowiednio dobranym procesom obróbki cieplnej. Właściwy dobór powyższych parametrów oraz odpowiednia komputerowa symulacja przebiegu procesu wytwarzania pozwala na wyprodukowanie części zamiennych o wysokiej jakości.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Laboratorium wirtualne do badań geotechnicznych

W artykule ukazano nowe możliwości prowadzenia badań jakie dają laboratoria wirtualne. Systemy te umożliwiają zdalne wykonywanie pomiarów, prowadzenie obserwacji badań laboratoryjnych, zdalne udostępnianie zaawansowanej lub drogiej aparatury oraz wzajemną współpracę między ośrodkami badawczymi znajdującymi się w różnych miejscach na świecie. Następnie przedstawiono prace nad utworzeniem Geotechnicznego Laboratorium Wirtualnego (GLW) w Katedrze Geomechaniki Budownictwa i Geotechniki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Ma ono umożliwić pracownikom naukowym oraz studentom fizyczny dostęp do zasobów aparaturowych Katedry, programów obliczeniowych oraz bazy danych za pośrednictwem Internetu. GLW będzie funkcjonowało jako system realizujący zarówno zadania badawcze jak i dydaktyczne. W artykule opisano architekturę systemu, jego główne funkcje, realizowane zadania oraz zasoby sprzętowe i programowe wchodzące w jego skład.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bezpieczne i niezawodne metody akwizycji i archiwizacji danych telemetrycznych na przykładzie Systemu Wydobywczego BOT KWB "Bełchatów" SA

W artykule omówiono mechanizmy akwizycji i archiwizacji danych w systemach telemetrycznych na przykładzie Systemu Wydobywczego pracującego w BOT KWB "Bełchatów" SA. W opracowaniu przedstawiono rozwiązania zastosowane w warstwie komunikacyjnej systemu, wykorzystujące rezerwowe kanały łączności, zapewniające niezawodne przesyłanie informacji z poszczególnych maszyn i przenośników odkrywki do obiektowej i centralnej bazy danych. Omówiono także przetwarzanie, wizualizację i udostępnianie tych informacji dyspozytorom, inżynierom systemu oraz służbom eksploatacyjnym. Zaprezentowano również mechanizmy i rozwiązania techniczne, które gwarantują wysokie bezpieczeństwo przechowywania danych w Systemie Wydobywczym, zarówno w przypadku awarii dowolnego elementu systemu, jak i w sytuacji utraty łączności wewnątrz jego struktury.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obiekty tunelowe na trasach galicyjskich kolei żelaznych

Nieszczęśliwe wypadki wojny prusko-austriackiej uzmysłowiły sztabowcom i działaczom gospodarczym ograniczone możliwości transportowe istniejących połączeń kolejowych obszaru ówczesnego Królestwa Galicji i Lodomerii z pozostałymi ziemiami wchodzącymi w skład monarchii c.k. Austriackiej. Zrodziła się koncepcja rozbudowy szlaków kolei żelaznych przecinających południkowo łańcuch Karpat i łączących istniejącą już linię kolejową z Krakowa poprzez Przemyśl ze Lwowem ze szlakami kolejowymi na terenie Królestwa Węgier. Budowa tych szlaków komunikacyjnych prowadzonych często w ekstremalnie trudnych warunkach terenowych łączyła się z koniecznością budowy licznych liniowych obiektów inżynieryjnych takich jak mosty, wiadukty i tunele. W artykule przedstawiono na podstawie dostępnych autorowi źródeł historię budowy, lokalizację i stan zachowania licznych tuneli wzniesionych podczas budowy tych szlaków komunikacyjnych. Omówiono zarówno te obiekty, które obecnie znajdują się na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej jak i te, które na wskutek porozumień kończących II Wojnę 	Światową zawartych pomiędzy koalicjantami, zlokalizowane są na obszarze Ukrainy, Słowacji i Rumunii - ziemiach wchodzących kiedyś w skład Galicji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia dla środowiska wynikające z eksploatacji klatratów metanu - studium oceny oddziaływania na środowisko

Klatraty metanu, zwane również wodzianami metanu, występują na terenach wiecznej zmarzliny oraz pod osadami podmorskimi, przede wszystkim na stokach kontynentalnych. Związki te są stabilne tylko w określonych warunkach fizykochemicznych stanowiąc jednocześnie podstawę do życia specyficznych i wyspecjalizowanych organizmów. Dlatego też plany eksploatacji zasobów gazohydratu wywołują liczne dyskusje. Z jednej strony klatraty metanu stanowią nadzieję na uzyskanie ogromnych ilości "zielonego paliwa", alternatywnego do ropy naftowej oraz tradycyjnego węgla i gazu ziemnego. Z drugiej jednak budzą uzasadnioną obawę o środowisko, niebezpieczeństwo zmian w ekosystemach wodnych i ich konsekwencje, możliwość niekontrolowanego uwolnienia dużych ilości metanu do atmosfery i tym samym zagrożenie dla klimatu i życia na Ziemi. Niezbędna jest zatem dyskusja nad ocenę opłacalności podejmowanych działań zmierzających do eksploatacji osadów podmorskich wraz z uwzględnieniem kosztów i zmian środowiskowych, zarówno na etapie wydobycia, jak i po zakończeniu prac. Świadomość skali ingerencji w strukturę ekosystemów wodnych oraz konsekwencji środowiskowych pozwala na prowadzenie zrównoważonych pod względem środowiskowym prac oraz zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Iniekcyjne wzmacnianie górotworu poprzedzające przebudowę rozwidlenia wyrobiska korytarzowego jako sposób zapobiegania obwałom skał i skutkom tych obwałów

Występujące w KWK "Piast" wody zmineralizowane powodują korozję obudowy wyrobisk korytarzowych. Dla zwiększenia bezpieczeństwa podczas prowadzenia przebudów rozwidleń wyrobisk korytarzowych zastosowano wyprzedzające iniekcyjne wzmacnianie górotworu w ich otoczeniu, zapobiegające zaistnieniu obwałów skał i skutkom tych obwałów. Przedstawiono przykładową technologię przebudowy rozwidlenia w KWK "Piast" na poziomie 500 m.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uproszczona metoda określania stanu technicznego ciężkich udarowych młotów hydraulicznych wykorzystywanych do prac pomocniczych w górnictwie odkrywkowym

W referacie przedstawiono nową uproszczoną metodę diagnozowania stanu technicznego ciężkich udarowych młotów hydraulicznych, pracujących m.in. w kopalniach odkrywkowych. Metoda ta, w odróżnieniu do najczęściej stosowanych metod wyznaczania energii udaru, nie wymaga specjalnych stanowisk badawczych, jest tania i możliwa do stosowania bezpośrednio w miejscu pracy młota.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza efektywności modelowania cyfrowego drgań budynku wywołanych wstrząsami górniczymi

Spowodowane eksploatacją górniczą zjawiska dynamiczne (np. utrata stateczności górotworu) wywołują drgania zarówno samego górotworu jak i budynków usytuowanych na powierzchni. Prowadzone są liczne prace, których celem jest pomiar lub prognoza ww. wstrząsów oraz będących ich skutkiem drgań. Jednym ze sposobów prognozowania drgań jest modelowanie cyfrowe (np. metodą elementów skończonych). Modelowanie to obarczone jest licznymi ograniczeniami. Do najważniejszych z nich należą trudności w identyfikacji modelu cyfrowego górotworu oraz budynków przez co jakość uzyskiwanych wyników modelowania cyfrowego jest ciągle niewystarczająca. W pracy niniejszej jakość modelowania cyfrowego oceniono w oparciu o porównanie drgań budynku (modelowanego metodą elementów skończonych) z drganiami rejestrowanymi odpowiednią aparaturą geofizyczną. Podstawą porównań drgań modelowych oraz pomierzonych stanowi ich analiza spektralna.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pole konkrecjonośne Clarion-Clipperton - źródło surowców w przyszłości

Przedstawiono ujawnione zależności i prawidłowości rozmieszczenia konkrecji polimetalicznych występujących w polu konkrecjonośnym Clarion-Clipperton na Pacyfiku. Wykazano ścisłe związki rozwoju morfostrukturalnego tego regionu z ewolucją Płyty Pacyficznej, w okresie mezo-kenozoicznym. Charakter ukształtowania dna jest bezpośrednim odzwierciedleniem rozwoju geologicznego i zmieniających się warunków sedymentacyjnych determinujących formowanie produktywnych konkrecjonośnych stref złożowych. Wyróżniony typ hydrogeniczny konkrecji "H" o relatywnie wyższych zawartościach Fe i Co wykazuje w porównaniu do typu diagenetycznego "D" i przejściowego "HD" obniżone zawartości Mn, Ni i Cu. Na obszarze wydobywczym IOM dominujące znaczenie mają konkrecje typu "D" i "HD" (o podwyższonej zawartości REE) wyrażające się wysokim wskaźnikiem konkrecjonośności i zawartości metali, zalegające w interwale głębokości 4200-4500 m ppm. Przyjęte graniczne kryteria wydzielenia obszaru złożowego, w tym wysoki wskaźnik konkrecjo nośności powyżej 10 kg/m2 oraz zawartości Mn (>30%) i sumy (Cu+Ni+Co > 2,5%) oraz nachylenie dna (< 7 stopni) potwierdzają wysoką perspektywiczność tego pola, w tym obszaru wydobywczego IOM.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja skał trudno urabialnych towarzyszących złożu węgla brunatnego "Bełchatów" z możliwością ich przemysłowego wykorzystania

W BOT KWB "Bełchatów" SA ze względu na usytuowanie złoża w rowie tektonicznym oraz dużą głębokość zalegania pokładu węgla istnieje konieczność urabiania skał trudno urabialnych budujących brzegi rowu. W referacie przedstawiono ogólną charakterystykę geologiczną oraz ilościową skał trudno urabialnych podłoża mezozoicznego towarzyszącego złożu węgla brunatnego "Bełchatów". Na podstawie charakterystycznych cech jakościowych występujących utworów dokonano oceny ich urabialności. Przedstawiono stosowane technologie oraz operacje technologiczne, mające na celu maksymalne wykorzystanie tych utworów zarówno na potrzeby własne kopalni, jak i dla odbiorców zewnętrznych. Z analizy parametrów jakościowych skał trudno urabialnych wynika, że produkowane kruszywa mogą być zaliczone do kruszyw drogowych co najwyżej III klasy, a część z nich będzie kruszywem pozaklasowym. Obecnie duże zapotrzebowanie na kruszywa drogowe i budowlane w Polsce, w tym również niższych klas, powoduje, że są one cennym produktem rynkowym.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagadnienia projektowania obudowy długotrwałych wyrobisk podziemnych

Budownictwo podziemne w Polsce doznało szybkiego rozwoju w okresie koniunktury w górnictwie, a pogarszające się warunki geologiczno-górnicze stały się stymulatorem do konstrukcji nowych rodzajów obudowy. Szczególną rolę odegrały konstrukcje nowych typów obudowy wyrobisk długotrwałych (szyby, przecznice, komory itp.). Praca stanowi przegląd podstawowych dokonań w tym zakresie. Przedstawione typy obudowy oraz metody ich obliczeń były rezultatem wieloletnich prac badawczych oraz doświadczeń praktycznych. W procesie projektowania zastosowano wiele modeli obliczeniowych. Związana z nimi praktyka projektowa pozwala na wykorzystanie opracowanych metod w obliczeniach statycznych innych budowli podziemnych, np. tuneli komunikacyjnych, hydrotechnicznych itp.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja kruszyw z obszarów morskich w Polsce i Unii Europejskiej

Przedstawiono technologie eksploatacji kruszyw z obszarów morskich ze szczególnym uwzględnieniem Unii Europejskiej i Polski. Podano wielkości wydobycia w UE oraz udokumentowane zasoby w Polsce. Zwrócono uwagę na wpływ eksploatacji z dna morskiego na środowisko.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Cementy specjalne dla budownictwa podziemnego

W artykule omówiono właściwości cementów specjalnych i gotowych mieszanek betonowych opracowanych i wytwarzanych w Oddziale Mineralnych Materiałów Budowlanych ISCMOiB w Krakowie. Pokazane właściwości podkreślają wyjątkowe cechy tych materiałów, gwarantujące trwałość konstrukcji w ekstremalnych warunkach obciążeń eksploatacyjnych i oddziaływania środowiska. Dotyczy to bardzo wysokich wytrzymałości, małej porowatości i korzystnego rozkładu porów, odporności na korozję chemiczną: chlorkową i siarczanową, mrozoodporności i kontrolowanych wartości bardzo niskiego skurczu i ekspansji dla odmian betonów ekspansywnych. Podane właściwości predysponują omawiane materiały do wykonywania i napraw konstrukcji betonowych w budownictwie infrastruktury drogowej ze szczególnym uwzględnieniem w aplikacjach budownictwa podziemnego, jak również w konstrukcjach przemysłu górniczego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wpływu rozlewu olejowego na skuteczność poszukiwań w trakcie akcji SAR z wykorzystaniem symulatorów SARMAP i OILMAP

Niniejsze opracowanie rozważa poszukiwanie człowieka i tratwy ratowniczej w miejscu rozlewu olejowego przy użyciu helikoptera Anakonda, samolotu M-28 X2 oraz statku Kapitan Poinc. Wyniki badań prezentują trajektorię ruchu plamy olejowej, trajektorię ruchu rozbitka ubranego w kombinezon ochrony termicznej i tratwy ratunkowej dla dwóch sytuacji hydrometeorologicznych. Poszukiwania wyżej wymienionych środków ratunkowych odbywają się wg schematów IAMSAR a wyniki poszukiwań przedstawione są w postaci prawdopodobieństwa sukcesu (POS [%]) opartego na prawdopodobieństwie wykrycia rozbitka/tratwy podczas przejazdu po ustalonej trasie oraz prawdopodobieństwie znalezienia się rozbitka/tratwy w wyznaczonym obszarze poszukiwań.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie systemów informatycznych dla potrzeb sporządzania dokumentacji mierniczo-geologicznej zakładu górniczego

Jednym z rodzajów dokumentacji, które posiada przedsiębiorca górniczy, jest dokumentacja mierniczo-geologiczna. Jest ona sporządzana i uzupełniana przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Mierniczy górniczy oraz geolog górniczy wykonują na potrzeby ruchu zakładu górniczego różnego rodzaju pomiary, obmiary czy też obliczenia. Wyniki tych prac są wykorzystywane między innymi do tworzenia map wyrobisk górniczych. W celu realizacji zadań związanych z obsługą mierniczą i geologiczną zakładu górniczego wykorzystywane są również metody i narzędzia informatyczne. Duża dostępność oprogramowania związanego z wizualizacją wyników pomiarów geodezyjnych czy też geologicznych pozwala na zmianę formy sporządzania dokumentów kartograficznych i tekstowych wchodzących w skład dokumentacji mierniczo-geologicznej. W celu spełnienia wymogów, jakie stawia się dokumentacji mierniczo-geologicznej zakładu górniczego, niezbędne jest zapewnienie sporządzanym dokumentom odpowiednich cech. Przejście z tradycyjnego sposobu sporządzania i aktualizacji map górniczych na elektroniczny system obsługi zasobu mapowego wymaga podjęcia szeregu skomplikowanych i czasochłonnych działań. Polegają one na przenoszeniu zasobu map w środowisko cyfrowe, standaryzacji w zakresie warstw tematycznych oraz aktualizacji postępu wyrobisk i innych elementów stanowiących treść map górniczych. W artykule przedstawiono i scharakteryzowano również poszczególne elementy wpływające na sposób zarządzania cyfrową dokumentacją mierniczo-geologiczną.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wieku próbek zaprawy cementowej na ich właściwości pozniszczeniowe

Wyniki większości badań laboratoryjnych dotyczących pokrytycznego zachowanie się betonów wskazują, że charakter procesu niszczenia materiału odpowiada klasie pierwszej według Wawersika co oznacza, że niszczenie przebiega w sposób stabilny. Badania, których wyniki prezentujemy, prowadzone są w celu zweryfikowania tezy, że w materiałach o spoiwie cementowym (betony, zaprawy) stopień hydratacji zaczynu cementowego postępujący wraz z wiekiem materiału może powodować zmianę klasy pozniszczeniowego zachowania z pierwszej na drugą, co oznacza, że po przekroczeniu wytrzymałości na ściskanie, zakumulowana energia będzie wyzwalać się w sposób wybuchowy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność litologiczna osadów ilasto-krzemionkowych z obszaru IOM (strefa rozłamowa Clarion-Clipperton; E Pacyfik)

W artykule przedstawiono zmienność wybranych cech sedymentologicznych, składu mineralnego w podfrakcjach oraz charakteru procesów wczesnej diagenezy osadów ilasto-krzemionkowych z obszaru złożowego IOM (wschodni Pacyfik, strefa rozłamowa Clarion-Clipperton). Zwrócono uwagę na zróżnicowanie uwarunkowań środowiskowych istotnych z punktu widzenia geologii regionalnej i paleogeografii, wpływających na zmienność litologiczną osadów oraz możliwość formowania się tlenkowych skupień Fe-Mn. W wyniku badań osadów wchodzących w skład tzw. litofacji stropowej FCl iv formacji Clipperton (pliocen-holocen), reprezentowanych przez muły ilaste krzemionkowe, ustalono średnią średnicę ziarna na poziomie x = 6,83 phi. Potwierdzono zdecydowaną jednomodalność rozkładów uziarnienia oraz ich słabe wysortowanie. Stwierdzono różnice ilościowe w składzie mineralnym w obrębie podfrakcji < 0,004 oraz < 0,002 mm, w grupie chlorytów i smektytów. Odnotowano znaczną zmienność pionową w składzie gatunkowym i ilości bioklastów promienic i okrzemek, minerałów ilastych z grupy kaolinitu i illitu oraz w zawartości mikrokonkrecji. Zasygnalizowano, że stabilność czasowo-przestrzenna składowych środowiska w obszarze strefy rozłamowej Clarion-Clipperton warunkuje istnienie atrakcyjnych gospodarczo pól konkrecjonośnych, stanowiących potencjalne źródło pozyskiwania rud w przyszłości.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka