rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Struktura bilansu cieplnego łanów w ekstremalnych warunkach opadowych na tle wielolecia

Zmiany klimatu, szczególnie wyraźnie widoczne w ostatnich dekadach XX w., mają olbrzymi wpływ na rolnictwo. Bilans cieplny powierzchni czynnej jest jednym z czynników mających wpływ na klimat. Wpływ ten jest widoczny w zmianach składowych bilansu cieplnego ziemniaka oraz pszenicy jarej, takich jak strumień ciepła utajonego oraz strumień ciepła odczuwalnego. W pracy przedstawiono badania nad zmianami bilansu cieplnego ziemniaka i pszenicy jarej w okresie ich wegetacji, w latach o maksymalnych i minimalnych opadach, na tle zmian bilansu cieplnego w wieloleciu, w dwóch regionach - Wrocław-Swojec (1964-2000) oraz Bydgoszcz (1945-2003).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekstremalne wartości klimatycznych bilansów wodnych we Wrocławiu-Swojcu

W pracy przedstawiono dynamikę i uwarunkowania cyrkulacyjne oraz radiacyjne ekstremalnych wartości klimatycznych bilansów wodnych we Wrocławiu-Swojcu w latach 1891-2003. Rozpatruje się w niej sumy miesięczne oraz sekwencje 2-, 3-, 4-, 6- i 12-miesięczne badanych ekstremów i uzupełnia je analizą przebiegów 2-, 3-, 7-, 11-letnich i innych sum konsekutywnych. Koncentrując się na wartościach klimatycznych bilansów wodnych z sezonu wegetacyjnego, wiąże się je z bilansami wodnymi okresów poprzedzających, uwypuklając moderującą rolę jesienno-zimowych oraz wczesnowiosennych zapasów wody gruntowej w ukształtowaniu letnich stosunków wodnych w agroekosystemach. Uzyskane wyniki świadczą o falowym przebiegu długookresowej dynamiki ekstremów. Wyróżnia się tendencja do grupowania wartości ekstremalnych w pewnych dekadach lat i braku ich występowania w pozostałych okresach. Taki charakter zmian jest silnie związany z przemiennością epok Oscylacji Północnoatlantyckiej (NAO) i prawdopodobnie sekularnym rytmem aktywności słonecznej. W wyniku analizy wieloletniej zmienności ekstremów klimatycznych bilansów wodnych, czyli różnicy między opadem normalnym i parowaniem wskaźnikowym oraz ich uwarunkowań, uzyskano możliwość lepszego rozpoznania problematyki suszy i lat nadmiernie wilgotnych w skali regionalnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie temperatury powietrza w Górach Bystrzyckich w sezonie wegetacyjnym na przykładzie 2001 roku

Celem tego artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących zróżnicowania temperatury powietrza w okresie 4 IV 2001-18 X 2001, przeprowadzonych za pomocą mikrotermografów na siedmiu stanowiskach pomiarowych, położonych na obszarze Gór Bystrzyckich. Z badań tych wynika, że czynnikami wpływającymi na zróżnicowanie termiczne omawianego obszaru są: wysokość bezwzględna, rodzaj formy terenu oraz pokrywa roślinna i glebowa. W czasie pogody cyklonalnej największe znaczenie ma wysokość bezwzględna - najniższe wartości temperatury odnotowano na stanowiskach położonych najwyżej. W czasie pogody antycyklonalnej czynnikiem dominującym jest rodzaj formy terenu, co skutkuje znacznymi spadkami temperatury w nocy, nierzadko również występowaniem przymrozków w obrębie dolin. Fakt, że na znacznym obszarze badanego terenu przymrozki odnotowywane były nawet w czerwcu i sierpniu, ma duże znaczenie dla gospodarki leśnej tego regionu. Wyniki badań przeprowadzonych w czasie okresu wegetacyjnego mogą być ważnym źródłem informacji w przypadku planowania upraw leśnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena trwałości gatunków i odmian traw w czterech fenologicznie zróżnicowanych mieszankach użytkowanych kośnie na glebie mineralnej

Badania prowadzono w latach 1990-1998 w Falentach na glebie mineralnej o odczynie obojętnym. Doświadczenie założono w układzie podbloków z dwoma czynnikami: mieszanka (4 typy fenologiczne) i nawożenie (3 poziomy nawożenia azotem: 120, 180 i 240 kg·ha-¹ na tle jednolitego nawożenia P i K). Komponentami poszczególnych mieszanek były gatunki i ich odmiany zróżnicowane wczesnością: Dactylis glomerata L., Festuca arundinacea Schreb., Festuca pratensis Huds., Arrhenatherum elatius (L.) P.B., Phleum pratense L., Bromus inermis Leyss., Lolium perenne L., Poa pratensis L., Festuca rubra L. i Trifolium pratense L. Najlepiej średnio w całym okresie plonowała mieszanka średnio wczesna (12,2 t s.m. z ha), nieco słabiej mieszanka późna (11,6 t s.m. z ha) i średnio późna (11,3 t s.m. z ha), najsłabiej zaś mieszanka wczesna (10,8 t·ha-¹). Największe plony, bo około 20 t s.m. z ha, uzyskano w pierwszym roku badań. W następnych latach obserwowano systematyczny spadek plonowania aż do poziomu 6-8 t s.m. z ha (lata 1997-1998), niezależnie od poziomu nawożenia azotem. Udział gatunków i odmian w mieszankach odbiegał od założonego przy wysiewie. W 9. roku użytkowania w mieszance wczesnej dominowała Poa pratensis L. (ponad 40%). Licznym gatunkiem w mieszance średnio późnej (30,1%) i w mieszance późnej (44,6%) była Bromus inermis Leyss., a w mieszance średnio wczesnej Festuca arundinacea Schreb. (41,7%). Całkowicie ustąpiła Trifolium pratense L., a pojawiły się gatunki obce traw i ziół, w tym w dużych ilościach Taraxacum officinale F. H. Wigg.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość i pobranie mikroelementów przez owies w warunkach nawożenia kompostami różnego pochodzenia w aspekcie wartości paszowej i wpływu na środowisko

Wykorzystując substancje odpadowe, nawet po ich uszlachetnieniu, należy w pierwszej kolejności, przed wykorzystaniem do nawożenia, określić ich wpływ na środowisko, w tym rośliny i glebę. Dlatego celem prezentowanych badań było przedstawienie zmian zawartości wybranych mikroelementów w owsie uprawianym na glebie z dodatkiem kompostów w aspekcie wartości paszowej uzyskanej biomasy. Niepokojąco mała okazała się zawartość miedzi, zwłaszcza w ziarnie i słomie owsa. Zmniejsza to wartość paszową roślin, ale może również pośrednio decydować o wielkości ich plonu. Nie nastąpiła spodziewana kumulacja zawartości cynku, manganu i żelaza w roślinach uprawianych na obiekcie nawożonym solami mineralnymi. Można to tłumaczyć "efektem rozcieńczenia", biorąc pod uwagę znacznie większy plon roślin uzyskany na tym obiekcie. Niedobór żelaza w ziarnie i słomie może mieć podłoże fizjologiczne, związane z trudnościami w jego transporcie z systemu korzeniowego do organów nadziemnych, a nie ograniczeniem pobierania z podłoża, na co wskazują jego ponad 20-krotnie większe zawartości w korzeniach niż w częściach nadziemnych. Zastosowanie kompostów do nawożenia gleby nie spowodowało większych zmian w zawartości badanych mikroelementów w biomasie owsa w porównaniu z nawożeniem mineralnym i obornikiem. Na ogół zawartości te były niedoborowe ze względu na jakość paszy. Należałoby zatem rozważyć kwestię dodatkowego nawożenia, np. dolistnego, w celu wzbogacenia uzyskanej biomasy w miedź, cynk, mangan i żelazo.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wieloletniego nawożenia gnojówką bydlęcą pastwiska na jakość wody gruntowej

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu wieloletniego nawożenia pastwiska gnojówką bydlęcą na jakość wody gruntowej. W badaniach zwrócono szczególną uwagę na stężenie związków azotu i fosforu. Stwierdzono niewielki wpływ nawożenia na stężenie tych związków w wodzie gruntowej, które odpowiadały II i III klasie jakości wód podziemnych, podobnie jak na terenie nienawożonym gnojówką. Badania wykazały również większe zanieczyszczenie wody gruntowej azotem amonowym niż azotanowym oraz obecność w niej zanieczyszczeń organicznych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ekonomiczna różnych technologii stosowania gnojówki bydlęcej na łąkach położonych na glebach torfowo-murszowych

W pracy wykonano, metodą modelową, analizę ekonomiczną sześciu wariantów nawożenia łąk torfowo-murszowych: jeden wariant bez nawożenia, drugi - nawożenie mineralne, a pozostałe cztery - nawożenie gnojówką bydlęcą stosowaną w różnych dawkach i terminach agrotechnicznych. Celem badań była ekonomiczna ocena różnych technologii stosowania gnojówki na najczęściej występujących w Polsce trwałych użytkach zielonych położonych na glebach torfowo-murszowych. Analizę wykonano dla gospodarstwa rodzinnego o powierzchni 20 ha UR oraz dla ściśle określonej technologii zbioru siana. Dokonano szczegółowej analizy zapotrzebowania na robociznę oraz pracę ciągników i maszyn towarzyszących. Zastosowano jedno kryterium oceny - koszty produkcji jednostki paszy przeznaczonej do zużycia wewnętrznego. Najmniejszy koszt produkcji jednostki paszy ze stosowaniem gnojówki bydlęcej uzyskano stosując technologię polegającą na nawożeniu gnojówką wiosną (pierwsza dekada kwietnia) w rozcieńczeniu wodą 1 : 0,5 (gnojówka - 1, woda - 0,5). Nawożenie gnojówką okazało się mniej efektywne ekonomicznie niż nawożenie mineralne, stwierdzono jednak, że ze względu na konieczność utylizacji gnojówki, stosowanie jej do nawożenia łąk na glebach torfowo-murszowych jest uzasadnione. Różnica kosztu produkcji jednostki paszy między tymi technologiami stanowi koszt utylizacji gnojówki. Należy sądzić, że nie ma innego, bardziej efektywnego sposobu wykorzystania i utylizacji gnojówki w gospodarstwie rolniczym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wieloletniego składowania obornika na zawartość mineralnych form azotu w glebie

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące wpływu wieloletniego składowania obornika na zawartość mineralnych form azotu w glebie w miejscu składowisk obornika i w ich pobliżu oraz ocenę zasięgu oddziaływania tych składowisk. Badania przeprowadzono w 40 gospodarstwach rolnych znajdujących się w czterech gminach: Człopa, Drawsko, Krzyż i Trzcianka, położonych w otulinie Drawieńskiego Parku Narodowego, na pograniczu województw wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. Zawartość mineralnych form azotu w glebie w miejscu składowania obornika była bardzo duża, natomiast w odległości 8-10 m od składowiska na ogół mała, chociaż w niektórych przypadkach, zwłaszcza na terenie zagród, również duża. Składowanie obornika na nieodpowiednich płytach gnojowych, nie spełniających wymogów właściwego przechowywania (popękanych, nie-szczelnych lub zbyt małych w stosunku do potrzeb), wywołuje podobne skutki, jak składowanie bezpośrednio na gruncie, a niekiedy nawet gorsze. Duża zawartość związków azotu w glebie w miejscu składowania stałych odchodów zwierzęcych stwarza zagrożenie dla środowiska, zwłaszcza jakości wód gruntowych i powierzchniowych, szczególnie w warunkach składowania i przechowywania obornika na glebach lekkich i bardzo lekkich przepuszczalnych, jak w przypadku analizowanych gospodarstw. Ochrona środowiska naturalnego, jego walorów turystycznych i rekreacyjnych, polegająca między innymi na ograniczeniu ujemnego oddziaływania rolnictwa, powinna być jednym z priorytetów w planowaniu rozwoju tego regionu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena modeli do prognozowania pozimowych zapasów wody w glebie lekkiej

Materiał wyjściowy do badań stanowiły wyniki pomiarów wilgotności nieporośniętej gleby na głębokości: 10, 20, 30, 50, 70 i 100 cm z lat 1962-1991, ze Stacji Agrometeorologicznej w Lipkach, na podstawie których obliczono zapasy pozimowe wody użytecznej w glebie w warstwach: 0-50, 0- 70 i 0-100 cm na koniec marca. Danymi wejściowymi do opracowania modeli do prognozowania pozimowych zapasów wody w glebie na koniec marca były wartości 12 czynników agrometeorologicznych (w różnych kombinacjach) do końca stycznia, lutego i marca w zależności od głębokości warstwy. Weryfikację modeli przeprowadzono za pomocą względnych błędów prognoz oraz testu Cross-Validation. Na podstawie oceny załączonych w pracy równań regresji wielokrotnej można stwierdzić ich dużą przydatność do prognozowania pozimowych zapasów wody na koniec marca na podstawie danych do końca lutego i marca.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność czynników meteorologicznych kształtujących pozimowe zapasy wody w glebie lekkiej w Polsce

W pracy przedstawiono czasowy i przestrzenny rozkład miesięcznych opadów (IX, XI, I, II i III), temperatury powietrza (XI, II), temperatury gleby z głębokości 5 cm (X, I i III) i usłonecznienia rzeczywistego (IX), kształtujących pozimowe zapasy wody w glebie do głębokości 0-50 i 0-100 cm na koniec marca. Określono średnie i ekstremalne miesięczne wartości trzech czynników meteorologicznych oraz ich zmienność w latach 1961-2000 z 55 stacji IMGW, a usłonecznienia z lat 1976-2000 z 46 stacji. W drugim etapie wyznaczono progowe wartości wymienionych czynników, wpływających na małe i duże pozimowe zapasy wody w glebie, a następnie określono prawdopodobieństwo ich występowania. Końcowym efektem pracy było wydzielenie czterech stref zmienności czynników meteorologicznych kształtujących pozimowe zapasy wody w glebie lekkiej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ewapotranspiracja i plonowanie łąki dwukośnej na glebie torfowo-murszowej w dolinie Noteci

W pracy przedstawiono wyniki trzyletnich (1999-2001) badań ewapotranspiracji i plonowania łąki dwukośnej w dolinie Noteci. Celem badań, prowadzonych w lizymetrach, było określenie przebiegu i zmienności ewapotranspiracji oraz plonowania nienawadnianej łąki dwukośnej, nawożonej w małych ilościach, w naturalnych warunkach położenia wody gruntowej i uwilgotnienia gleby. 
Stosując małą ilość nawozów mineralnych (160 kg NPK&#183ha-&#185), w warunkach braku nawodnień lub z krótkotrwałym nawodnieniem podsiąkowym w okresie szczególnie suchym na glebie torfowo-murszowej średnio zmurszałej, można uzyskać plon siana z łąki dwukośnej około 9 t&#183ha-&#185. Zużycie wody na ewapotransprację wynosi wówczas około 400 mm. Na podstawie uzyskanych wyników pomiarów ewapotranspiracji oraz pomiarów meteorologicznych określono współczynniki roślinno-glebowe do wzoru Penmana w okresach dekadowych. Wykazano ponadto przydatność modelu ewapotranspiracji opartego na metodzie współczynnika roślinno-glebowego do obliczania ewapotranspiracji łąki dwukośnej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bilans cieplny lasu iglastego w latach o ekstremalnych opadach i jego wieloletnie zmiany w rejonie Bydgoszczy i Wrocławia

Zmiany klimatu, szczególnie widoczne w ostatnich dekadach XX w., mają duży wpływ na działalność gospodarczą człowieka. Bilans cieplny powierzchni czynnej jest jednym z czynników wpływających na ostateczny stan klimatu. Wpływ ten jest również widoczny w przebiegu zmian poszczególnych składowych bilansu cieplnego lasu iglastego. W pracy przedstawiono badania nad zmianami składowych bilansu cieplnego lasu iglastego w okresie wegetacyjnym tego ekosystemu (III-X), w latach o maksymalnych i minimalnych sumach opadów, na przykładzie Wrocławia (w wieloleciu 1964-2000) oraz Bydgoszczy (w wieloleciu 1945-2003).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie zjawisk atmosferycznych niekorzystnych dla rolnictwa na Pogórzu Wielickim

Na podstawie danych ze Stacji Naukowej IGiGP UJ w Gaiku-Brzezowej k. Dobczyc zanalizowano występowanie niekorzystnych dla rolnictwa zjawisk termicznych i opadowych na Pogórzu Wielickim w latach 1988-2003. Zmiany liczby dni z temperaturą minimalną ≤ 0°C na wysokości 2 m n.p.g., z temperaturą minimalną ≤ 0°C na wysokości 5 cm n.p.g. i z temperaturą maksymalną ≥ 25°C na wysokości 2 m n.p.g. w okresie wegetacyjnym dowodzą kontynuacji ciepłej fluktuacji klimatycznej na tym obszarze. Liczba dni z opadem ≥ 10 mm·doba-¹ (20,2 dni w sezonie wegetacyjnym) oraz liczba dni z burzami (26,2 dni) najmniej zmieniały się w ciągu wielolecia spośród wszystkich badanych cech (współczynnik zmienności odpowiednio 28 i 17,3%). Średnia liczba dni z gradem w sezonie wegetacyjnym wynosiła jedynie 1,4 dnia. Na podstawie porównania z danymi z wcześniejszych okresów można stwierdzić, że w badanym okresie na Pogórzu Wielickim zwiększyła się głównie liczba dni z ekstremalnymi dobowymi sumami opadu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekstremalne zjawiska hydro-meteorologiczne w Europie w latach 1994-2004

Prognozowane zmiany klimatu mogą przyczynić się w krajach europejskich do zwiększenia liczby katastrof, będących konsekwencją zwiększenia częstości występowania ekstremalnych zjawisk meteorologicznych. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na zagrożenia i skutki socjoekonomiczne tych zjawisk. Przeanalizowano informacje zawarte w bazie danych EM-DAT, dotyczące katastrof naturalnych w latach 1994-2004. Na tej podstawie stwierdzono zwiększenie częstości występowania katastrofalnych w skutkach zdarzeń, będących konsekwencją ekstremalnych zjawisk meteorologicznych w analizowanym jedenastoletnim okresie. Najczęściej występującym zdarzeniem, powodującym największe straty materialne i ofiary w ludziach, są powodzie, szczególnie często zdarzające się we Francji. Najliczniejsze ofiary w ludziach w Europie są następstwem przede wszystkim ekstremalnych wartości temperatury i powodzi. Ze względu na prognozowane zwiększenie prawdopodobieństwa występowania ekstremalnych zjawisk meteorologicznych na naszym kontynencie należy się spodziewać, że coraz większa liczba jego mieszkańców będzie narażona na znalezienie się w zasięgu tego typu zjawisk.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nadmiary i niedobory opadów dla upraw żyta i pszenicy ozimej w Polsce Północno-Wschodniej w latach 1971-2000

W pracy przedstawiono częstości występowania niekorzystnych sytuacji opadowych (do których zaliczono nadmiary i niedobory opadów większe od podwójnego odchylenia standardowego) obliczonych w procentach lat z okresu 30-lecia 1971-2000, w Polsce Północno-Wschodniej, w stosunku do zapotrzebowania żyta na wodę na glebach lekkich oraz pszenicy ozimej na glebach średnich i ciężkich. Na wszystkich badanych glebach najmniej korzystne warunki opadowe dla badanych roślin występowały w maju, przy czym na glebach lekkich, na większości badanego obszaru, częstości występowania niekorzystnych sytuacji opadowych dla żyta wynosiły od 45% do ponad 60%. Na glebach średnich w tym miesiącu (dla pszenicy ozimej) niekorzystne sytuacje opadowe o częstości występowania od ponad 35% do ponad 40% wystąpiły w zachodniej i północnej części obszaru. Na glebach ciężkich średnie wieloletnie częstości występowania niekorzystnych opadów dla pszenicy ozimej były o około 5-10% mniejsze niż na analogicznych obszarach na glebach średnich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pionowe zmiany liczebności wybranych grup bakterii cyklu azotowego i ich znaczenie w przemianach związków azotu w wodzie jeziora Hańcza

W pracy przedstawiono wyniki badań pionowego rozmieszczenia liczebności bakterii amonifikacyjnych, nitryfikacyjnych utleniających NH<sub>4</sub><sup>+</sup> do NO<sub>2</sub><sup>-</sup> i NO<sub>2</sub><sup>-</sup> do NO<sub>3</sub><sup>-</sup>, redukujących NO<sub>3</sub><sup>-</sup> do NO<sub>2</sub><sup>-</sup> i denitryfikacyjnych (redukujących NO<sub>3</sub><sup>-</sup> do N<sub>2</sub>O lub N<sub>2</sub>) oraz warunków termiczno-tlenowych występujących w wodzie najgłębszego w Polsce jeziora Hańcza (108,5 m gł.). Badania prowadzono w latach 1997-1999. Wodę do badań pobierano w odstępach miesięcznych od kwietnia do października na trzech stanowiskach usytuowanych w najbardziej charakterystycznych, najgłębszych miejscach jeziora. Stwierdzono różnice w rozmieszczeniu przestrzennym i sezonowym oznaczanych grup drobnoustrojów w zależności od miejsca, głębokości i daty poboru prób. Najmniej licznie występowały bakterie nitryfikacyjne utleniające NH<sub>4</sub><sup>+</sup> do NO<sub>2</sub><sup>-</sup> i NO<sub>2</sub><sup>-</sup> do NO<sub>3</sub><sup>-</sup> oraz denitryfikacyjne (często nie stwierdzano ich w badanych próbkach wody), najliczniej natomiast bakterie amonifikacyjne i redukujące NO<sub>3</sub><sup>-</sup> do NO<sub>2</sub><sup>-</sup>. Pionowe rozmieszczenie liczebności bakterii biorących udział w mineralizacji związków azotu w toni wodnej było różne, zależne od daty poboru prób wody. Maksymalną ich liczebność stwierdzano przeważnie w wodzie na głębokości od 0,0 do 5 m, na głębokości 10 lub 50 m, czasami przy dnie. Jedynie liczba bakterii nitryfikacyjnych utleniających NH<sub>4</sub><sup>+</sup> do NO<sub>2</sub><sup>-</sup> i NO<sub>2</sub><sup>-</sup> do NO<sub>3</sub><sup>-</sup> oraz denitryfikacyjnych (redukujących NO<sub>3</sub><sup>-</sup> do N<sub>2</sub>O lub N<sub>2</sub>) bywała bardziej wyrównana w toni wodnej. Stwierdzone istotne (ujemne lub dodatnie) współzależności między liczbą bakterii (amonifikacyjnych, nitryfikacyjnych, denitryfikacyjnych) mineralizujących organiczne związki azotu a niektórymi parametrami fizykochemicznymi wody jeziora Hańcza sugerują, iż bakterie te mogą stanowić wskaźnik intensywności procesów mineralizacji substancji organicznej, a tym samym jakości wody, co może być pomocne w opracowaniu metod ochrony badanego jeziora i innych jezior o różnej typologii.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ilość oraz skład granulometryczny i chemiczny spłukiwanego materiału glebowego na wybranych obiektach badawczych w Sudetach

Badania ilości spłukiwanego materiału glebowego oraz jego składu granulometrycznego i chemicznego przeprowadzono w latach 2003-2004 na obiektach badawczych zlokalizowanych w dwóch miejscowościach Kotliny Kłodzkiej. Na podstawie wyników badań scharakteryzowano zjawisko strat spłukiwanego materiału glebowego w zależności od okresu badań (zimowego i jesiennego) oraz zwrócono uwagę na wymywanie makroelementów (P, K, Mg), odczyn i zawartość węgla organicznego w traconej w ten sposób glebie. Wyniki metody eksperymentalnej porównano z wynikami otrzymanymi metodą USLE.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kształtowanie się spływu śródpokrywowego na obszarze zlewni badawczej w Boguszynie (Sudety Środkowe) w 2004 roku

W pracy przedstawiono wyniki badań spływu śródpokrywowego z 2004 r., zarejestrowane za pomocą automatycznej stacji hydrologiczno-meteorologicznej zlokalizowanej na terenie zlewni badawczej w Boguszynie. Tło do badań hydrologicznych stanowiły pomiary meteorologiczne prowadzone w ramach zintegrowanego monitoringu środowiska, realizowanego na terenie stacji pomiarowej. Wyniki badań świadczą o dużym znaczeniu spływu śródpokrywowego w procesie kształtowania się odpływu wód ze stoku i warunków wodnych na obszarze zlewni Potoku Boguszyńskiego. Rezultaty tych badań są pomocne w rozwiązywaniu współczesnych problemów hydrologii terenów górskich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka