rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Znaczenie rolnictwa, polityki finansowej oraz instytucji finansowych w stymulowaniu wzrostu i rozwoju gospodarczego Japonii w latach 1868–1914

Współczesna historia gospodarki Japonii rozpoczęła się od przełomowego wydarzenia, jakim była Restauracja Meiji w 1868 r., która zapoczątkowała głębokie przemiany społeczne, polityczne i gospodarcze. Przedmiotem analizy w artykule są źródła finansowania wzrostu i rozwoju gospodarczego w Japonii w latach 1868–1914 oraz rola wyspecjalizowanych instytucji bankowych i pozabankowych, które, mobilizując kapitał oraz jego zasoby, razem wspierały procesy rozwojowe. Zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami podzielono źródła finansowania wzrostu gospodarczego na wewnętrzne (krajowe) oraz zewnętrzne (zagraniczne). Celem opracowania jest wykazanie znaczenia, jakie dla wzrostu gospodarczego Japonii miały jedne i drugie źródła finansowania, przy czym przy omawianiu pierwszych wyeksponowana została rola rolnictwa oraz skutecznie służący akumulacji publicznej – podatek gruntowy. Należy również pamiętać o powstaniu Banku Japonii. Bank centralny Japonii został założony dużo wcześniej niż wiele banków centralnych w Europie. Rozpoczął działalność już w październiku 1882 r. W jego statucie zawarte zostały zapisy dotyczące kontroli, wspierania systemu kredytowego oraz regulacji systemu walutowego. Do wybuchu I wojny światowej stworzono w Japonii mocne podstawy przemysłu oparte na rosnącym imporcie nowoczesnych technologii oraz wykorzystaniu wiedzy i kwalifikacji zagranicznych specjalistów. Szczególnie dynamicznie rozwijał się przemysł bawełniany i energetyczny w połączeniu z powiększającym się udziałem sektora prywatnego. Nadal jednak dominującą pozycję w strukturze gospodarczej zajmowało w tym okresie rolnictwo dostarczające żywności rosnącej liczbie ludności oraz coraz większej populacji mieszkającej w miastach.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Życie z dala od miasta. O popularności serii dokumentalnej Daleko od miasta

Artykuł traktuje o popularności programu telewizyjnego Daleko od miasta, w którym przedstawia się „mieszczuchów”, którzy zdecydowali się przeprowadzić na wieś. Gospodyni programu odwiedza ludzi, którzy postanowili zmienić swoje życie i na rozmaite sposoby realizują się zawodowo z dala od miasta. Za sprawą ich niebanalnych pomysłów na życie zamieszkane gospodarstwa zyskały nowego blasku. Program dowodzi, że polskiej wsi nie powinniśmy już definiować jedynie poprzez jej agrarność i rolniczość, jak również, że wieś jest współcześnie dobrym kierunkiem migracji.

Czasopismo: Zeszyty Wiejskie
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Realizowanie kontaktów z dziećmi w kontekście wykonywania władzy rodzicielskiej

Przedstawiciele wielu dyscyplin naukowych, m.in. pedagogiki, psychologii, socjologii i prawa, oraz praktyków, obserwując aktualną sytuację społeczną, dostrzegają niepokojącą tendencję do szeroko rozumianej alienacji rodzicielskiej. Izolowanie dziecka od jednego z rodziców jest formą przemocy emocjonalnej, która może prowadzić do zaburzeń emocjonalnych, osobowościowych, społecznych i rozwojowych dziecka. Odpowiednio uregulowane kontakty są istotną dziedziną życia dzieci. Niniejszy artykuł traktuje o realizowaniu kontaktów z dziećmi w kontekście wykonywania władzy  rodzicielskiej w ujęciu psychospołecznym oraz prawnym.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, psychologia
Postawy wychowawcze rodziców  a radzenie sobie w sytuacjach  trudnych i z negatywnymi emocjami  – ocena z perspektywy dorosłego życia

Tematem niniejszego artykułu są postawy rodzicielskie oceniane retrospektywnie a radzenie sobie w sytuacjach trudnych i z negatywnymi emocjami w dorosłym życiu. Celem badania było sprawdzenie hipotez zakładających różnice w wynikach kobiet i mężczyzn oraz zbadanie, czy są pewne postawy matek/ojców, które wskazują na zależności z poziomem prężności i kontrolą emocji. Ponadto sprawdzono podobieństwo postaw rodzicielskich oraz to, jakie wyniki badani uzyskują, gdy postawy rodziców różnią się. Wykorzystane w badaniu kwestionariusze to KPR-Roc do oceny postaw rodzicielskich, SPP 25 – skala do zbadania poziomu prężności psychicznej oraz CECS – skala kontroli emocji, która ma na celu sprawdzenie, czy badany ma tendencje do tłumienia bądź ujawniania negatywnych emocji. W badaniu wzięło udział 335 osób. W wyniku analizy wykazano wiele istotnych statystycznie zależności pomiędzy postawami rodziców a poziomem prężności u dorosłych dzieci. Istotne znaczenie dla wyników ma poziom zbieżności postaw matek i ojców. Wykazano jedynie jeden istotny związek pomiędzy jedną z postaw rodziców a poziomem kontroli gniewu. Ponadto mężczyźni uzyskali wyższe wyniki zarówno w skalach prężności psychicznej, jak i w skalach kontroli emocji. W dużej mierze udało się potwierdzić założone hipotezy.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Aktywność zawodowa osób znajdujących się w okresie średniej dorosłości. Wybrane problemy

Celem tekstu jest zaprezentowanie aktywności zawodowej osób znajdujących się w okresie średniej dorosłości z perspektywy wybranych problemów, ponieważ to zagadnienie w odniesieniu do funkcjonowania zawodowego tej grupy osób wydaje się być istotne. W artykule zwrócono uwagę na aktywność zawodową osób znajdujących się w okresie średniej dorosłości w świetle wybranych danych statystycznych. Zarysowano problematykę aktywności zawodowej ludzi w wieku średnim w odniesieniu do teorii Lievegoeda. Przedstawiono także przyczyny niskiej aktywności zawodowej osób starszych. Zaprezentowano formy pomocy w ramach wsparcia i usług rynku pracy skierowanych do jednostek borykających się z problemami na rynku pracy oraz przykładowe strategie, które mają na celu zatarcie różnic wiekowych w perspektywie funkcjonowania pracowników w zakładzie pracy omawiane w literaturze przedmiotu. Artykuł ma charakter przeglądowy.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rola innowacji pedagogicznych w szkole

Niniejszy artykuł koncentruje się wokół zjawiska innowacji pedagogicznych i ich roli w funkcjonowaniu szkoły. W tekście wyjaśniono pojęcie innowacji pedagogicznych, jego pochodzenie i znaczenie. Przedstawiono również typologię innowacji oraz procedury projektowania i realizacji innowacji pedagogicznych w szkołach. Wskazano również zadania dyrektora szkoły w zakresie tworzenia warunków do twórczego funkcjonowania i działalności innowacyjnej oraz przedstawiono wady i zalety innowacji pedagogicznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ alternatywnego nauczania na rozwój uczniów, nauczycieli, środowiska szkolnego

W niniejszym tekście autor podejmuje tematykę różnych koncepcji tzw. alternatywnego nauczania. Współczesna szkoła zasługuje na zmianę, realną reformę wprowadzającą to, co przyjazne dla uczniów i ich rozwoju. Dzieci powinny stanowić centrum życia szkolnego, być twórcami, młodymi ludźmi decydującymi o tym, czego, w jaki sposób i w jakim tempie będą się uczyć. Tylko wiedza wchłonięta entuzjastycznie pozwoli na stworzenie trwałych połączeń neuronalnych, a sam proces uczenia się będzie radością, zabawą, przygodą.
Tak naprawdę powrót do naturalnych zachowań człowieka, jego podstawowych potrzeb jest drogą, którą mogliby podążać „budzący się” nauczyciele. Otwartość w kontaktach, budowanie pozytywnych relacji, stworzenie warunków do odkrywania i czerpania z tego satysfakcji to sposoby na lepszą szkołę. Rezygnacja z „gotowców”, stworzenie przestrzeni na popełnianie błędów, dokonywanie wyborów. Po prostu odejście od systemu, struktury, zamknięcia, więcej otwartości, czerpanie z dokonań wybitnych pedagogów, neurobiologów to klucz do zmian w szkole zamkniętej, skostniałej, systemowej.
Tym właśnie zagadnieniom poświęcony jest niniejszy artykuł, w którym autor wskazuje, że istnieją koncepcje prezentujące, że można uczyć inaczej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dzieci i młodzież w obliczu procesu seksualizacji

Zjawisko seksualizacji wynika przede wszystkim z licznych przemian społecznych i kulturowych ostatnich dekad. Szerzący się wciąż kult piękna oraz promowanie atrakcyjnego, wręcz „wyprasowanego” wyglądu, w tym podkreślanie seksualności poprzez skąpe zakrywanie ciała, to jedne z wielu obrazów seksualizacji wśród dzieci i młodzieży. Większość reklam, teledysków, zdjęć, nagrań, między innymi na mobilnych aplikacjach czy w kanałach mediów społecznościowych – zwłaszcza tych skierowanych do młodych osób – odnosi się do cielesności i erotyzmu, a co za tym idzie, zachęca młodych do pokazywania i podkreślania swojej seksualności. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na problem seksualizacji dzieci i młodzieży oraz skutków, jakie może nieść w postaci uprzedmiotowienia oraz samoprzedmiotowienia młodego człowieka.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Realizacja kompetencji cyfrowych w procesie kształcenia w kontekście proksemiki w czasie pandemii – kilka uwag

Wcześniejsze badanie z zakresu realizacji elementów informatyki w kontekście proksemiki skierowano do nauczycieli we wszystkich typach szkół dla dzieci i młodzieży, wskazały na ciekawe relacje między podmiotami w edukacji oraz ich wpływ na efekty kształcenia w kontekście proksemiki. Otrzymane odpowiedzi pozwoliły opracować wnioski, do wykorzystania zarówno przez nauczycieli, jak i przez producentów środków dydaktycznych. Na podstawie wcześniejszych analiz przeprowadzonych badań stwierdzono, że potrzebne są działania badawcze w jednym z najbardziej aktualnych obszarów, czyli temacie kompetencji cyfrowych w edukacji szkolnej, także w kontekście proksemiki. Badanie przeprowadzono, ale w okresie pandemii. Wyniki stanowią ciekawy materiał do dalszych dociekań relacji interpersonalnych w kontekście proksemiki w odmiennych warunkach czasowo-przestrzennych. We współczesnej szkole, mimo trudności związanych z pandemią, należy tak działać, by stała się ona miejscem, w którym uczniowie dobrze się czują, pomagają sobie oraz darzą szacunkiem i zaufaniem nauczycieli. Powinno się dołożyć wszelkich starań, by kształtować właściwe relacje pomiędzy poszczególnymi ich podmiotami. W badaniu wskazane zostało, jakie dystanse są najczęściej przyjmowane w trakcie kształcenia kompetencji cyfrowych. Problemy z edukacją podczas COVID-19 analizowane są w wielu czasopismach naukowych, które wskazano na końcu bibliografii.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zdalne nauczanie jako element pracy z uczniami w szkołach w czasie pandemii koronawirusa w Polsce

Rok 2020, z uwagi na rozwój w Polsce, Europie i na całym świecie epidemii koronawirusa, w wielu sferach życia społecznego przyniósł nieodwracalne zmiany. Dotknęły one także 
system edukacji. W bardzo krótkim czasie bowiem tysiące nauczycieli musiało kompletnie przeorganizować system realizowanych przez siebie zajęć, przenosząc je do wirtualnej przestrzeni. Dziś, po blisko dwóch latach realizacji nauczania zdalnego, można pokusić się o pewne wnioski i podsumowania. Niniejszy artkuł poświęcony jest właśnie realizacji kształcenia zdalnego w polskich szkołach w latach 2020–2021. Zaprezentowano i omówiono w nim wiele działań, jakie podejmowały organy  prowadzące, organy nadzoru pedagogicznego, dyrektorzy szkół, a także pojedynczy nauczyciele,  chcąc zapewnić ciągłość realizacji procesu kształcenia.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ pandemii COVID-19 na branżę klubów fitness w Polsce

Celem artykułu jest analiza wpływu pandemii COVID-19 na branżę klubów fitness  w Polsce. Autor skoncentrował się na własnej obserwacji ze szczególnym uwzględnieniem czynników wpływających na popyt i podaż branży klubów fitness w Polsce. Opracowanie może być pomocne w przypadku wystąpienia innych kryzysów lub dostosowania branży klubów fitness do  nowej postpandemicznej rzeczywistości.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Loot boxy – hazard w grach wideo

Streszczenie: Współczesne koncepcje uwarunkowania gry hazardowej mówią o istotnej roli młodego wieku inicjacji w rozwoju problemowego hazardu. W świetle dużej popularności loot boxów wśród dzieci i młodzieży grających w gry komputerowe, warto przyjrzeć się używaniu loot boxów w kontekście podobieństwa do uprawiania hazardu. Celem pracy jest porównanie zjawiska gier hazardowych do zjawiska loot boxów oraz ocena podobieństw występujących w nich mechanizmów. W tym celu scharakteryzowano zjawisko hazardu – jego typologie, uwarunkowania i epidemiologię. Wyjaśniono także stosunkowo nowe pojęcie loot boxów – jako formy mikrotransakcji w grach wideo i przytoczono kilka badań, które wykazują podobieństwo tego rodzaju zabawy do hazardu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Korzystanie z portali społecznościowych przez badane grupy dzieci, rodziców i nauczycieli

Celem badania własnego, związanego z portalami społecznościowymi, było sprawdzenie, w jakim natężeniu korzystają z nich adolescenci, czy rodzice i nauczyciele używają ich 
w sposób nadmierny, a także porównanie tych trzech grup w kontekście użytkowania tych portali. W badaniu wzięło udział 290 osób, do analizy wykorzystano dane 236 osób, z czego uczniów było 99, w wieku od 12 do 15 lat, rodziców 96, a nauczycieli 41. Do badania wykorzystano 3 kwestionariusze, które były wypełniane w formie online. Wyniki badania pokazały, że adolescenci spędzają na portalach społecznościowych więcej czasu w porównaniu do rodziców i nauczycieli. Natomiast jeżeli chodzi o samego Facebooka, to uczniowie różnią się w sposobie użytkowania od rodziców, ale  nie od nauczycieli. Grupa rodziców i nauczyciele to użytkownicy Facebooka, a uczniowie wybierają  Instagram jako portal, na którym spędzają swój czas.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rola i znaczenie treningu psychologicznego jako metody edukacyjnej i rozwojowej w ramach studiów psychologicznych

W artykule autorzy zwracają uwagę na rolę i znaczenie treningu psychologicznego, który może być bardzo pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych dla studentów psychologii.
W okresie istotnych zmian społeczno-kulturowych zachodzących we współczesnym świecie obserwuje się zwiększenie tempa życia, presję czasową oraz wzmożoną rywalizację. W konsekwencji prowadzi to do częstych sytuacji stresowych, a ponadto do pojawiania się nowych zjawisk psychopatologicznych (np. wzrost występowania zaburzeń osobowości, depresji czy uzależnień).
Trening psychologiczny jest aktywną formą zajęć, w których ważną rolę odgrywa grupa i proces dynamiki grupowej będący bardzo ważnym zjawiskiem wpływającym na możliwość lepszego poznania zasad funkcjonowania grupy, lepszego poznania siebie oraz innych osób. Jego obserwacja umożliwia samopoznanie, integrację grupową, sprzyja budowaniu postaw tolerancji, akceptacji innych i uczeniu się zachowań prozdrowotnych. W trakcie zajęć treningowych uczestnik uczy się także empatii, syntonii, poznaje swoje mocne i słabe strony. Uczy się kontroli nad swoimi reakcjami emocjonalnymi oraz zachowaniem. Odpowiednie ćwiczenia mogą pomóc w opanowaniu stresu. Grupa jest także źródłem wielu ważnych informacji zwrotnych. Trening może być zatem formą edukacji sprzyjającej poznaniu zjawisk występujących w pracy przyszłego psychologa.

Czasopismo: Sztuka Leczenia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Opieka duchowa w medycynie: duchowość a postrzeganie choroby, radzenie sobie z cierpieniem – ankietowe badanie ilościowe na polskiej populacji dorosłych chorych przewlekle

Opieka duchowa jest odpowiedzią na potrzeby duchowe chorych. Aby rozwijać tę dziedzinę w Polsce, potrzebne jest rozpoznanie, co jest dla polskich pacjentów najbardziej pomocne. Celem pracy jest ustalenie, jak duchowość wpływa na postrzeganie choroby przewlekłej oraz jakie czynności podejmują chorzy, aby radzić sobie z cierpieniem. W badaniu ankietowym opartym na autorskim kwestionariuszu uczestniczyło 204 pacjentów.
Dla ponad połowy wiara stanowiła źródło wsparcia w chorobie. Najczęściej wybieranym przekonaniem było to, że Bóg ma plan na ich życie i nie dopuścił choroby bez powodu. Najczęściej podejmowanymi przez chorych czynnościami duchowymi były: modlitwa, przyjmowanie sakramentów i uczestnictwo w nabożeństwach. Najsilniejszym predyktorem dla podejmowania tych praktyk było postrzeganie wiary jako źródła wsparcia w chorobie. Otrzymane wyniki wskazują na to, że perspektywa duchowa umożliwia wierzącym pacjentom nadanie sensu trudnemu doświadczeniu choroby. Dlatego należy wspierać ich w korzystaniu z zasobów religijnych. Natomiast do pozostałych chorych szczególnie kierować należy pozareligijną opiekę duchową.

Czasopismo: Sztuka Leczenia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Prawne warunki bezpieczeństwa pacjenta a innowacyjność opieki zdrowotnej

Artykuł prezentuje wybrane przepisy prawne obowiązujące w Polsce, które pozwalają na zdefiniowanie warunków bezpieczeństwa pacjenta w procesie jego leczenia. Prezentacja przepisów prawnych ukazana jest w perspektywie innowacyjności opieki zdrowotnej, definiowanej jako wprowadzanie i wykorzystywanie nowych technologii medycznych podczas udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom, także w oparciu o przepisy prawne.
Zagadnienie prezentowane jest z perspektywy prawnej oraz zarządzania w ochronie zdrowia, w oparciu o obserwacje własne autora, wynikające z jego pracy naukowej oraz doświadczeń zawodowych. Na tej podstawie podjęta została próba sformułowania implikacji prawnych i praktycznych zagadnienia bezpieczeństwa pacjenta w odniesieniu do dynamicznie rozwijających się technologii medycznych.

Czasopismo: Sztuka Leczenia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
O wykorzystaniu i użyteczności analizy sieci społecznych w badaniu przemocy rówieśniczej w szkole

Artykuł przybliża metodę badawczą, jaką jest analiza sieci społecznych (Social Network Analysis, SNA) i jej praktyczne możliwości zastosowania w badaniu przemocy rówieśniczej w szkole. Omawiana metoda pozwala na odtworzenie i wielowymiarową analizę dynamicznej sieci powiązań społecznych, która jest istotna dla analizowanego zjawiska. Badacze zajmujący się zachowaniami agresywnymi uczynili w ostatnim czasie szczególny użytek z koncepcji sieci, jej metod i narzędzi. Badania oparte na omawianej analizie mogą być traktowane jako punkt wyjścia do podejmowania kroków mających na celu poznanie, ograniczanie i zapobieganie przemocy w szkole.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pejzaże życia polskich seniorów w Szwecji – wyłonione z narracji, odczytane z portretów. Łączenie perspektyw biograficznych w strategii badawczej

Artykuł prezentuje możliwy sposób metodologicznego połączenia perspektyw biograficznych w strategii badawczej oraz wskazuje potencjał poznawczy tego połączenia. Jest zaproszeniem do refleksji nad dwoma odmiennymi spojrzeniami na świat polskich seniorów-imigrantów w Szwecji z perspektywy badacza oraz perspektywy fotografa. To próba połączenia świata nauki ze światem sztuki. Artykuł wskazuje na możliwość wykorzystania portretów/zdjęć badanych osób do pogłębienia badań biograficznych. W artykule zaprezentowana jest propozycja modelu biografii koherentnej jako rezultat połączenia biografii z narracji (usłyszana od badanych) z biografią z fotografii (stworzona przez odbiorców fotografii – „wyczytana” ze zdjęcia). Jest to pewnego rodzaju eksperyment badawczy, który nie jest procesem zakończonym. Analizowany materiał badawczy pochodzi z badań przeprowadzonych wśród polskich seniorów-imigrantów w Szwecji.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Losy polskich imigrantów w Winnipeg – przyczynek (do) uczenia się z własnej biografii

W artykule poruszone zostały kwestie związane z imigracją Polaków do Kanady, w latach 1945–1989. Tekst składa się z trzech części. Pierwsza z nich dotyczy podstaw teoretycznych – koncepcji „trajektorii” i „biograficznego uczenia się”, w której przybliżam różne stanowiska i podejścia do koncepcji uczenia się z własnych doświadczeń i przeżyć. W drugiej części koncentruję się na przybliżeniu Czytelnikowi początków imigracji Polaków do Kanady, przedstawiam fale polskiej emigracji oraz pokrótce charakteryzuję sytuację polskich pionierów oraz weteranów II wojny światowej w prowincji Manitoba. W trzeciej części podejmuję próbę opisu trudności i (samo)refleksji w narracji dotyczącej własnych przeżyć i doświadczeń biograficznych w kontekście uczenia się z własnej biografii osób badanych.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Skutki przyjęcia niedozwolonej pomocy edukacyjnej dla oceny własnej osoby jej biorcy: czy niedozwolona pomoc może szkodzić uczniowi, czy być dla niego korzystna?

Potocznie wydaje się, że niedozwolona pomoc przynosi, przynajmniej krótkoterminowo, same zyski osobom z niej korzystającym. Takie spostrzeżenia mogą być wspierane przez wyniki badań sugerujące, że dopuszczanie się nieuczciwości edukacyjnej nie jest związane z niższymi ocenami własnej moralności. Istnieją jednak teorie wskazujące, że pomoc pochodząca od kogoś podobnego, czyli na przykład rówieśnika, niezależnie od tego, czy jest dozwolona czy nie, może mieć negatywny wpływ na jej biorcą, szczególnie w obszarze ocen siebie w wymiarze związanym z zadaniem. Zgodnie z takim ujęciem niedozwolona pomoc od rówieśnika powinna negatywnie wpływać na osoby z niej korzystające, gdyż będzie prowadzić do zmian w obrazie własnej osoby. Aby zweryfikować te przewidywania, zostało przeprowadzone badanie, w którym dwie grupy wyobrażały sobie pomoc, a następnie sprawdzano, jak takie wyobrażenie wpłynie na ich obraz siebie. W grupie eksperymentalnej wyobrażenie dotyczyło niedozwolonej pomocy od rówieśnika, natomiast w grupie kontrolnej – dozwolonej pomocy od nauczyciela. Zgodnie z przewidywaniami niedozwolona pomoc okazała się negatywnie wpływać na oceny własnej sprawczości, natomiast niezgodnie z oczekiwaniami obniżała także oceny własnej moralności jej biorców.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Obszary rozbieżności między dyskursem podręcznikowym a dziecięcym (na przykładzie mikrosystemu „dom”)

Aby szczegółowo opisać różnice w dyskursie podręcznikowym i dziecięcym, posłużyłam się, stosowanymi na gruncie dociekań kognitywistycznych kategoriami językowego obrazu świata i tekstowego obrazu świata oraz wybranymi podkategoriami: punktu widzenia i perspektywy, typu racjonalności, sposobu kategoryzowania, stereotypowego i aksjologicznego oglądu rzeczywistości. Założyłam, że wybór kategorii i podkategorii nie tylko umożliwi zbadanie narzuconych znaczeń dyskursu podręcznikowego, ale przede wszystkim pozwoli dostrzec sam proces powstawania, wyłaniania się obrazu świata z perspektywy dzieci. 
Przyjęty model analizy uruchamia refleksję o koniecznych zmianach, demaskuje opresywność języka podręcznikowego, a także zachęca do poszukiwania warunków do inicjowania wypowiedzi dzieci.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika