rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uwarunkowania umieralności dzieci w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej. Część II

Wprowadzenie. Nierówności w stanie zdrowia wynikające z różnic biologicznych oraz społeczno-ekonomicznych są ważnym
kierunkiem badań w obszarze zdrowia publicznego. Analizy umieralności, szczególnie w przypadku populacji dzieci,
mają istotne znaczenie, ponieważ określają skalę zgonów możliwych do uniknięcia.
Cel pracy. Celem pracy było poznanie i ocena umieralności noworodków, niemowląt i dzieci z uwzględnieniem czynników
społeczno-ekonomicznych w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej.
Materiał i metoda. Informacje o zgonach dzieci w wieku 0–14 lat oraz sytuacji społeczno-ekonomicznej w krajach UE
uzyskano z GUS, WHO i Eurostatu. Analizowano rozpowszechnienie oraz trendy współczynników umieralności, do zbadania
których zastosowano Joinpoint Regression. Zależność między umieralnością a cechami sytuacji społeczno-ekonomicznej
oceniono za pomocą współczynników korelacji rang Spearmana.
Wyniki. W 2013 roku umieralność dzieci w wieku 0–14 lat w Polsce była wyższa niż w krajach UE-28, a szczególnie niż
w państwach UE-15. W latach 1990–2014 w Polsce obserwowano dynamiczne zmniejszenie umieralności dzieci w wieku
0 lat (o 6,2%/rok), 1–4 lat (4,8%/rok) i 5–14 lat (o 3,3%/rok). W latach 1990–2014 pomiędzy Polską a UE-28 zmniejszyła się
różnica w umieralności dzieci w wieku 0 lat, poziom umieralności dzieci w wieku 1–4 lat wyrównał się, natomiast wśród
dzieci w wieku 5–14 lat dysproporcje pogłębiły się. W państwach UE-28 stwierdzono silne dodatnie zależności pomiędzy
umieralnością dzieci w wieku 0–14 lat a ubóstwem oraz silne ujemne zależności z wysokością PKB na mieszkańca.
Wnioski. Pomimo że w ostatnich 25 latach w Polsce umieralność dzieci poniżej 15. r.ż. znacznie się obniżyła, to jednak
istniejące dysproporcje w umieralności dzieci pomiędzy Polską a krajami UE-15 wymagają podejmowania działań skierowanych
na redukcję społecznych zagrożeń zdrowia, szczególnie ubóstwa.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Skład, wartość odżywcza oraz właściwości zdrowotne grzybów pozyskiwanych ze stanowisk naturalnych

Grzyby dziko rosnące są powszechnie dostępne w Polsce. Mogą być cennym uzupełnieniem diety ze względu na zawartość łatwo przyswajalnych aminokwasów, minerałów, witamin i błonnika. Wiele gatunków zawiera również substancje biologicznie aktywne, mające zastosowanie w przeciwdziałaniu i leczeniu chorób cywilizacyjnych, w tym nowotworów i chorób serca. Związki czynne zawarte w owocnikach mają dolność obniżania poziomu cukru i cholesterolu we krwi oraz wykazują działanie przeciwzapalne, antybakteryjne, antywirusowe i antyoksydacyjne. Pewnym zagrożeniem, wynikającym ze spożycia grzybów, może być zawartość w owocnikach metali ciężkich, spowodowana ich wysoką bioakumulacją. Dlatego istotne jest, aby nie zbierać grzybów w miejscach skażonych oraz przestrzegać dopuszczalnych ilości ich jednorazowego spożycia. Z pewnymi ograniczeniami, dotyczącymi określonych grup ludności, grzyby mogą być rekomendowane jako żywność prozdrowotna.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Aktywność wulkanów w Islandii a naturalna i antropogeniczna roślinność w strefie tundry

Islandia, obszar najbardziej aktywny sejsmicznie w Europie, położony jest w strefie ryftu, na granicy płyt tektonicznych eurazjatyckiej i północnoamerykańskiej. Krajobraz ukształtowany jest przez działalność wulkanów, zdominowany przez płaskowyż z rozległymi pokrywami lawowymi i tufowymi. Liczbę stożków wulkanicznych szacuje się na 130, w tym wulkanów czynnych w czasach historycznych jest 26 (za najaktywniejszy uważany jest wulkan Hekla). Wybuchy wulkanów na Islandii zdarzają się co 3-4 lata, z tego połowa ma miejsce pod lodowcami. Naturalna roślinność Islandii zdominowana jest przez tundry (głównie mszysto-porostową, krzewinkową i górską), występujące w mozaice z torfowiskami. Lasy i zarośla krzewiaste stanowią zaledwie 1 % powierzchni kraju. Szata roślinna w okolicy czynnych wulkanów jest niszczona, ale z czasem zajmuje nowopowstające siedliska na polach lawowych (por. badania na wyspie Surtsey i na zboczach Hekli). Islandia jest najpóźniej zasiedlonym regionem Europy. Z czasem, rosnąca populacja przybyszów zasadniczy sposób wpłynęła na szatę roślinną, zwłaszcza w południowej, najbardziej zaludnionej części wyspy. Rolnictwo na Islandii rozwija się w skrajnie surowych warunkach i jest szczególnie narażone na skutki aktywności sejsmicznej (np. chmury pyłu powodują ograniczenie fotosyntezy i zagrażają ludziom i zwierzętom hodowlanym, lodowce topniejące podczas wybuchów wulkanów, stwarzają niebezpieczeństwo powodzi). Osadnictwo i rolnictwo zapoczątkowało degradację naturalnych zbiorowisk roślinnych i katastrofalną erozję. Powierzchnia naturalnych lasów i zarośli brzozowych została drastycznie ograniczona. O niskiej lesistości Islandii decydują surowe warunki klimatyczne, a także odlesienia w wyniku wypalania, wyrębu, eksploatacji rud czy nadmiernego wypasu. W połowie XX w. zaczęto prowadzić intensywne zalesienia, sadząc głównie obce gatunki drzew. Jednak od lat 90. postuluje się zmianę podejścia - umożliwienie powrotu lasów i zarośli z udziałem rodzimych gatunków, głównie brzozy.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Budowanie wizerunku pracodawcy w sektorze ochrony zdrowia

Zmiany jakie miały miejsce w sektorze ochrony zdrowia w Polsce od początku lat 90. sprawiły, że podmioty świadczące usługi medyczne, zwłaszcza te publiczne, zaczęły adaptować w swoją bieżącą działalność nowoczesne metody i narzędzia zarządzania. Niestety metody i narzędzia związane z zarządzaniem kapitałem ludzkim zostały zepchnięte na margines zainteresowania kadr zarządzających, pomimo że kapitał ludzki – zwłaszcza w jednostkach świadczących usługi medyczne – stanowi kluczowe źródło pozyskiwania i utrzymywania przewagi konkurencyjnej. Mając na uwadze strategiczną istotność kwestii zarządzania kapitałem ludzkim w organizacjach działających w sektorze ochrony zdrowia oraz zagrożeń, jakie wynikają z kształtowania się trendów na rynku pracy, tj. przede wszystkim niedobór personelu medycznego, celem niniejszego artykułu jest próba adaptacji koncepcji budowania marki pracodawcy do warunków działalności tychże organizacji. Wspomniana próba poprzedzona została omówieniem takich kwestii, jak istota koncepcji BMP oraz przesłanki świadczące o potrzebie wdrożenia tej koncepcji w jednostkach sektora ochrony zdrowia.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Społeczno-ekonomiczne warunki bytowe dzieci w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej. Część I

Wprowadzenie. Ubóstwo dzieci jest zjawiskiem wielowymiarowym, kumulującym wiele niekorzystnych czynników, sprzyjającym występowaniu ryzyka zdrowotnego i niskich osiągnięć edukacyjnych. Walka z ubóstwem jest prowadzona nie tylko w wymiarze politycznym na poziomie krajowym, ale także w UE poprzez strategię Europa 2020.
Cel pracy. Poznanie i ocena społeczno-ekonomicznych warunków bytowych dzieci w wieku 0–17 lat w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej w latach 2005–2014.
Materiał i metoda. Informacje o ubóstwie lub wykluczeniu społecznym dzieci w krajach UE w latach 2005–2014 uzyskano z Eurostatu. Analizowano rozpowszechnienie oraz zmiany współczynników ubóstwa lub wykluczenia społecznego, do zbadania których zastosowano Joinpoint Regression.
Wyniki. W 2014 roku ubóstwo lub wykluczenie społeczne dzieci w wieku 0–17 lat, mierzone współczynnikiem AROPE plasowało Polskę na 15. miejscu wśród krajów UE. Istotne zmniejszenie ubóstwa lub wykluczenia społecznego w Polsce obserwowano do przełomu lat 2008/2009. Podobne trendy występowały w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Holandii. Pomimo zmniejszenia zagrożenia ubóstwem relatywnym po uwzględnieniu w dochodach transferów społecznych oraz pogłębionej deprywacji materialnej dzieci w Polsce, wartości tych parametrów były wyższe w porównaniu do przeciętnej w UE. W okresie 2007–2014 nastąpiła znaczna poprawa sytuacji polskich dzieci żyjących w gospodarstwach domowych o bardzo niskiej intensywności pracy, w 2014 roku parametr ten przyjmował niższe wartości jedynie w Luksemburgu i Słowenii.
Wnioski. Pomimo że Polska doświadczyła korzystnych zmian społecznych, przejawiających się poprawą warunków bytu najmłodszej populacji, to jednak przez ostatnie dziesięć lat zagrożenie zjawiskiem ubóstwa lub wykluczenia społecznego dzieci było w Polsce wyższe w porównaniu do średniej unijnej.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Kolejny wielki genom poznany przy udziale polskich laboratoriów: genom ziemniaka zsekwencjonowany

W połowie lipca 2011, w Nature ukazał się artykuł "Sekwencja genomu ziemniaka i jej analiza" autorstwa Konsorcjum Sekwencjonowania Genomu Ziemniaka (PGSC). W skład tego Konsorcjum wchodziły 32 zespoły z 14 krajów - znaczących producentów ziemniaków. Współautorami ze strony polskiej, tej wielo autorskiej pracy (94 badaczy, 25 zespołów wiodących) byli członkowie zespołu z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. Prace Konsorcjum, rozpoczęte w 2007 roku, wspierane były przez rządy państw uczestniczących w programie, w tym Polskiego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, (projekt 47/PGS/2006/01). To trzeci wielki genom (po S. cerevisiae i P. caudatum) w którego poznaniu uczestniczyli pracownicy IBB PAN. Konsorcjum zsekwencjonowało dwa szczepy ziemniaka DM1-3 516 R44 and RH 89-039-16. Szczep DM zsekwencjonowano metodą "shotgun" wykorzystując m. in. platformę sekwencjonowań genomowych IBB PAN (sekwenator Roche GS FLX Titanium 454). Metodami ab initio określono zasób genów kodowanych przez otrzymane sekwencje. Wyniki zweryfikowano analizami transkryptomu objawiającego się w różnych tkankach, czy stadiach rozwojowych oraz w wyniku kontrolowanego stresu. Sumarycznie zidentyfikowano w otrzymanej sekwencji 39031 genów kodujących białka. 25,3% tych genów koduje transkrypty mogące podlegać alternatywnemu składaniu, a więc kontrolujące średnio 2-3 odmienne białka. Wydaje się więc, że w genomie ziemniaka zakodowana jest informacja na temat syntezy ok. 100,000 różnych białek. Porównanie sekwencji DM and RH dowodzi, że ziemniak to roślina wysoce heterozygotyczna. Mutacje punktowe (SNP) występują średnio co 40 nukleotydów, a insercje lub delecje co 394 pary zasad. Wskazuje to wyraźnie, że genom ziemniaka jest niestabilny, co zapewne znajduje swoje odbicie w łatwej degeneracji odmian uprawnych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Prozdrowotne właściwości młodego jęczmienia

Terminem „młody jęczmień” określane są sadzonki jęczmienia do 200 godzin od wykiełkowania. Swą olbrzymią popularność młody jęczmień zawdzięcza przede wszystkim zdolności do przyśpieszania przemiany materii i spalania tkanki tłuszczowej. Niemniej jednak dzięki bogactwie składników odżywczych oraz innych substancji o uznanym korzystnym wpływie na organizm człowieka, możliwości jego wykorzystania są znacznie większe. To z jednej strony, z drugiej – brakuje wiarygodnych informacji o wpływie młodego jęczmienia i substancji z niego pozyskiwanych na organizm człowieka. Prezentowana publikacja stanowi podsumowanie istniejącego stanu wiedzy o prozdrowotnych właściwościach młodego jęczmienia. Młody jęczmień jest doskonałym źródłem antyoksydantów, dzięki czemu może zapobiegać chorobom związanym ze stresem oksydacyjnym, w tym m.in. nowotworom czy chorobom neurodegeneracyjnym. Przeciwnowotworowe działanie młodego jęczmienia wiąże się również z jego zdolnością do indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych, usprawnianiem mechanizmów naprawy uszkodzeń DNA czy też przeciwdziałaniem aktywacji szlaków sygnałowych odpowiedzialnych za nowotworzenie. Preparaty otrzymywane z młodego jęczmienia wskazywane są także jako panaceum na nadciśnienie, miażdżycę, cukrzycę, reumatoidalne zapalenie stawów, wrzody żołądka czy hipercholesterolemię. Wśród zalet młodego jęczmienia wymienia się również działanie antydepresyjne oraz poprawę zdolności organizmu do radzenia sobie ze stresem. Przyjmowanie młodego jęczmienia jest również zalecane w leczeniu mniej poważnych dolegliwości, takich jak problemy skórne, oparzenia czy nieświeży oddech. Przedstawiony w niniejszym artykule przegląd danych naukowych wskazuje na szerokie spektrum prozdrowotnych właściwości młodego jęczmienia. Niemniej jednak molekularne mechanizmy jego działania wciąż pozostają tajemnicą. W konsekwencji, wskazane jest przeprowadzenie dodatkowych badań celem zgłębienia tego zagadnienia.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Internacjonalizacja przedsiębiorstwa poprzez franczyzę na przykładzie Yves Rocher

Artykuł ukazuje franczyzę jako formę internacjonalizacji przedsiębiorstw na przykładzie francuskiego przedsiębiorstwa kosmetycznego Yves Rocher. W części teoretycznej artykułu przedstawiono formy i rodzaje internacjonalizacji przedsiębiorstw oraz scharakteryzowano podstawowe założenia systemu franczyzowego. Główną formą wypowiedzi zastosowaną w tej części artykułu jest streszczenie. Jest to forma wypowiedzi zapewniająca literalny przekaz podstawowych treści zawartych w tekstach źródłowych. W części empirycznej pracy dokonana została syntetyczna analiza koncernu Yves Rocher, wynikająca z toku prowadzonych rozważań teoretycznych dotyczących systemu franczyzowego.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Obłaskawione wirusy w służbie nauki i medycyny

Wirusy są, w powszechnym rozumieniu, chorobotwórczymi czynnikami, zbliżonymi do bakterii. W różnym stopniu szkodliwe dla zdrowia człowieka, zarażają go, aby - nie mając zdolności do samodzielnego rozmnażania się - wykorzystać komórki gospodarza do rozplemu. Traktują więc obcy organizm jak swoistą wylęgarnię. Mali i groźni najeźdźcy. Ale dla naukowców, którzy poszukują skutecznych metod terapeutycznych, wirusy to znakomite nośniki i dostarczyciele genów, które w toku ewolucji nabyły zdolność wydajnego przenoszenia własnego materiału genetycznego do obcych komórek. By móc je wykorzystywać bez ryzyka, trzeba je obłaskawić. W laboratoriach pozbawia się je zdolności do namnażania się lub modyfikuje tak, by zachowały zdolność atakowania i niszczenia komórek nowotworowych, nie uszkadzając komórek zdrowych. Tak zmienione cząstki wirusów, przenoszące pożądane geny, nazwano wektorami wirusowymi. Użytecznymi wektorami mogą być tylko te wirusy, które tolerują w swoim materiale genetycznym wprowadzone, obce geny, i które cechuje duża wydajność infekcji. Tylko niektóre typy wirusów spełniają te warunki. Są między nimi retrowirusy, adenowirusy i parwowirusy "stowarzyszone" z adenowirusami; tzw. dependowirusy (ang. adeno-associated virus, AAV). Te ostatnie zasługują na szczególną uwagę, gdyż bez wsparcia towarzyszącego im adenowirusa nie potrafią się namnażać i są nieszkodliwe dla człowieka. To właśnie ich obłaskawione formy okazały się obiecującym narzędziem w próbach leczenia chorób zwyrodnieniowych układu nerwowego. To narzędzie próbuje się wykorzystywać również do ochrony komórek nerwowych i poprawy ich funkcji po uszkodzeniach. Artykuł wprowadza czytelnika w świat wektorów wirusowych, opisuje sposoby ich konstruowania i użycia w doświadczalnych terapiach zaburzeń, wywołanych uszkodzeniami mózgu i rdzenia kręgowego. Przytoczono najnowsze dane na temat skuteczności i perspektyw prób klinicznych terapii genowych oraz użycia tych nośników w optogenetyce.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
W jakich miejscach na Ziemi pojawiają się wulkany?

Erupcje wulkaniczne w ciągu ostatnich dwóch lat przyciągnęły, za sprawą mediów, uwagę miliardów ludzi. Stało się to przede wszystkim z powodu zakłóceń ruchu lotniczego spowodowanych emitowanym przez wulkany pyłem wulkanicznym, który dostał się aż na granicę stratosfery. Pamiętajmy, że co roku na Ziemi wybucha kilkadziesiąt wulkanów. Większość erupcji nie jest w ogóle komentowana, a nawet zauważana. Media nagłaśniają temat nie ze względu na szczególne niebezpieczeństwo tych erupcji dla życia i zdrowia ludzi (chociaż te oczywiście jest duże), ale ze względów ekonomicznych. Pojawianie się nowych erupcji wulkanicznych z punktu widzenia geologii jest, generalnie rzecz ujmując, przewidywalne. Wulkany tworzą się, z punktu widzenia geotektoniki, w określonych miejscach ziemi. Do miejsc tych należą strefy subdukcji, strefy ryftingu i strefy występowania tzw. punktów czy plam gorąca (hotspot). W niniejszym artykule zjawiska te są nieco przybliżone czytelnikowi. Zarysowany jest również związek pomiędzy ilością pojawiających się wulkanów, ich produktywnością (w sensie ilości generowania magmy) a pozycją geotektoniczną w jakiej ta działalność wulkaniczna ma miejsce.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Ergonomia opiekuna osoby niepełnosprawnej

Wprowadzenie i cel pracy. Niniejsza praca jest przeglądem dostępnych informacji w zakresie wybranych problemów opieki nad pacjentem niepełnosprawnym. Głównym jej celem jest analiza problemu ergonomii osób zaangażowanych w opiekę nad osobami niepełnosprawnymi oraz zwrócenie uwagi na konieczność ustalenia kompetencji nowego na polskim rynku zawodu opiekuna (asystenta) osoby niepełnosprawnej.
Opis stanu wiedzy. Niestosowanie podstawowych zasad ergonomii podczas opieki nad pacjentem niepełnosprawnym może powodować wiele problemów zdrowotnych u opiekunów. Problemy te zazwyczaj będą zlokalizowane w obrębie narządu ruchu. Ostre i przewlekłe dolegliwości bólowe narządu ruchu to jedne z podstawowych powodów zwolnień lekarskich. Z tego powodu edukacja w zakresie ergonomii ma istotny wpływ na aspekt ekonomiczny funkcjonowania ochrony zdrowia. Praca zwraca uwagę na najczęstsze problemy i błędy w opiece nad osobami niepełnosprawnymi. Zawiera również krótką analizę uwarunkowań anatomiczno-biomechanicznych tych błędów. Wskazano również na potrzebę używania odpowiedniego sprzętu, dzięki któremu ciało opiekuna nie jest poddawane przeciążeniom.
Podsumowanie. Główną wartością pracy jest przedstawienie ergonomicznych sposobów wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną. Zawarte w pracy zdjęcia dodatkowo przejrzyście obrazują sposób opieki. W końcowej części zawarto zwięzły spis zasad ergonomii, których przestrzeganie sprawia, że opiekun może wykonywać swoją pracę w sposób skuteczny i bezpieczny dla jego ciała i dla osoby, którą się opiekuje.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ekologiczne i ewolucyjne uwarunkowania i konsekwencje subdioecji u roślin okrytonasiennych

Subdioecja to system seksualny, w którym populacja składa się z osobników męskich, żeńskich i hermafrodytycznych lub jednopiennych. Uważa się, iż subdioecja jest zjawiskiem bliskim dwupienności. System ten mógł wyewoluować poprzez pięć różnych ścieżek ewolucyjnych, poczynając od hermafrodytyzmu przez gynodioecję, androdioecję, monoecję i distylię. Ponadto gatunki, które osiągnęły już ewolucyjne stadium dwupienności mogą zmienić system seksualny na poligamię. Zmiany te mogą być powodowane warunkami środowiska, bądź czynnikami genetycznymi. Zjawisko to nazywane "labilnością płci" stwierdzane jest również u gatunków roślin, u których występują chromosomy płciowe. Płeć roślin może być jednak determinowana również przez czynniki takie jak temperatura, dostępność biogenów, fotoperiod, hormony roślinne i pasożyty. Takie przypadki zmiany systemów seksualnych w kierunku subdioecji zostały odnotowane ostatnio we florze krajowej np. u wierzby czarniawej Salix myrsinifolia i klonu jesionolistnego Acer negundo. Poza czynnikami środowiskowymi niewątpliwie na zmianę płci u roślin mogą wpływać czynniki genetyczne takie jak hybrydyzacja i poliploidyzacja, co zostało udowodnione odpowiednio u wierzb i szczyra rocznego Mercurialis annua. Przypuszcza się, iż zjawisko subdioecji może być korzystne dla roślin w fazie kolonizacji, w warunkach metapopulacji oraz w innych sytuacjach związanych z niedoborem pyłku. Osobniki hermafrodytyczne osiągają wyższe dostosowanie w sytuacji niedoboru osobników płci przeciwnej, zazwyczaj w warunkach niskiego zagęszczenia populacji. Hermafrodytyzm staje się mniej konkurencyjny w miarę stabilizacji populacji i wówczas zjawisko subdioecji może nie być podtrzymywane.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Rola poczucia sprawiedliwości i cynizmu organizacyjnego w inicjowaniu pozytywnych i negatywnych zachowań wobec pracodawcy

Praktycy kierowania i badacze zachowań organizacyjnych często podejmują próby odpowiedzi na pytanie: jakie czynniki decydują o tym, że jedni pracownicy są gotowi do osobistych poświęceń dla organizacji, a inni działają nieefektywnie i częściej dezorganizują działania firmy? Szczególne zainteresowanie budzi pytanie, czy wrogie zachowania pracowników mogą być wynikiem negatywnych ocen atrakcyjności samej organizacji? W niniejszej pracy dokonujemy pomiaru sprawiedliwości organizacyjnej i cynizmu organizacyjnego oraz badamy ich związki z zachowaniami uczestnictwa i zachowaniami wskazującymi na wycofanie z organizacji. Badanie pokazuje, że poczucie sprawiedliwości organizacyjnej może stanowić firmowy zasób ograniczający cyniczne postawy pracowników, współwystępuje z zachowaniami promocyjnymi wobec pracodawcy i zmniejsza ryzyko wystąpienia zachowań negatywnych. Dzięki wynikom staramy się pokazać cechy środowiska pracy, które pracownicy mogą postrzegać, jako uzasadnienia dla ograniczania swojego udziału w organizacjach pracodawców.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zmiany w niektórych obszarach pracy nauczycieli w Czechach po 1989 roku

W ostatnich dziesięcioleciach społeczeństwo uległo zasadniczej zmianie. Dokonują się zmiany polityczne, które wpływają na edukację, a co za tym idzie, na wymagania dotyczące pracy nauczycieli, a także na oczekiwania rodziców i społeczeństwa wobec nauczycieli. Głównym celem przeprowadzonego badania jakościowego jest opis zmian warunków pracy nauczycieli w Czechach w ciągu ostatnich trzydziestu lat z perspektywy subiektywnego postrzegania badanych nauczycieli-ekspertów. Badani nauczyciele wykonują pracują w zawodzie od co najmniej trzydziestu lat. Wszystkie respondentki to kobiety pracujące jako nauczycielki w szkołach podstawowych 
(Dáša, Lucie, Jana, Danka, Blanka, Dominika, Karolína). W badaniach poddano analizie następujące obszary: stosunki interpersonalne w miejscu pracy, komunikację i współpracę z rodzicami uczniów oraz relację nauczyciel–uczeń.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mobbing, niebieskie kołnierzyki i gorące biurka. Zapożyczenia i metafory w zarządzaniu zasobami ludzkimi

Założeniem artykułu jest omówienie językowego wymiaru zarządzania zasobami ludzkimi. W celu zawężenia perspektywy badawczej autorka skupia się na dwóch zjawiskach językowych, zapożyczeniach i metaforach, które odgrywają dużą rolę w komunikacji organizacyjnej. Część badawcza artykułu poświęcona jest analizie korpusu metafor związanych z zarządzaniem personelem i dyskusji o roli języka symbolicznego w kształtowaniu tożsamości indywidualnej i grupowej organizacji.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości