rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zrównoważony rozwój we współczesnej cywilizacji. Część 1: Środowisko a zrównoważony rozwój

Szybko zwiększające się zużycie zasobów Ziemi stanowi realne zagrożenie ich bliskiego wyczerpania. Oznacza to, że jeśli nie nastąpi jakiś przełom w nauce, zagrożona jest możliwość realizacji idei zrównoważonego rozwoju mówiącej: "postępuj tak, aby zapewniając możliwość zaspokajania potrzeb obecnych pokoleń, nie zagrażać zdolności przyszłych pokoleń do zaspokajania ich własnych potrzeb". Wyczerpaniu zasobów towarzyszy zanieczyszczanie geoekosystemów Ziemi poprzez wydalenie do nich związków chemicznych w trakcie wydobywana, przerobu i użytkowania tych zasobów przez cywilizację ludzką. Przyroda wykształciła mechanizmy eliminacji szkodliwego oddziaływania większości związków chemicznych występujących w przyrodzie, to jednak człowiek poprzez swoją działalność cywilizacyjną wielokrotnie zwiększa ilość tych związków emitowanych do geoekosystemów, przekraczając naturalne zdolności do samooczyszczania. Jednak rozwój techniki i technologii, w szczególności inżynierii środowiska, umożliwia eliminacje zagrożeń pochodzących od zanieczyszczeń poprzez intensyfikację naturalnych procesów samooczyszczania będących integralną częścią naturalnych cykli węgla, azotu i tlenu. Wprowadzone są także nowe, nieznane w przyrodzie procesy, które umożliwiają neutralizacje negatywnego wpływu zanieczyszczeń na geoekosystemy. Można więc powiedzieć, że z technicznego punktu widzenia możliwe jest utrzymanie geoekosystemów w stanie zapewniającym pełną możliwość korzystania z nich przez przyszłe pokolenia. Problem jednak w tym, że z uwagi na wysokie koszty, a także brak woli, degradacja geoekosystemów ciągle postępuje, zbliżając się na niektórych obszarach do stanu nieodwracalnej dewastacji. Tak więc człowiek dysponuje odpowiednimi mocami technicznymi pozwalającymi na zachowanie zrównoważoności środowiska, nie czyni tego jednak - i to na wielu obszarach - głównie z braku woli skierowania odpowiednich środków materialnych. Kwestią otwartą pozostaje w jaki sposób kształtować postawy, wspomagane przez nakazy wynikające z uregulowań prawnych, zapewniając realizację zrównoważoności w zakresie środowiska naturalnego.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Filozoficzne i społeczne uwarunkowania zrównoważonego rozwoju

Punktem wyjścia rozważań jest założenie, iż zapoczątkowany decyzjami Szczytu Ziemi w Rio de Janerio (1992) zrównoważony rozwój jest realnym procesem społecznym. Przebieg i tempo tego procesu uzależnione są od wystąpienia określonych warunków, które mogą sprzyjać jego rozwojowi (czy wręcz stymulować go) bądź też spowalniać czy nawet hamować. W dalszej części artykułu odróżniam społeczne uwarunkowania zrównoważonego rozwoju od filozoficznych i precyzuję przyjęte ich rozumienie oraz podejmuję próbę ich inwentaryzacji i ewaluacji z punktu widzenia pozytywnego bądź negatywnego wpływu na tempo tego rozwoju. Konkluzją artykułu jest przekonanie, iż obecnie dominują uwarunkowania negatywne, blokujące i hamujące proces zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Filozofia dialogu jako jeden z aspektów zrównoważonego rozwoju

To co dzisiaj rozumiemy pod pojęciem rozwoju zrównoważonego to mechanizm, który umożliwi znalezienie takich rozwiązań i norm ludzkiego działania, które pozwolą harmonijne koegzystować. Rozwijający się indywidualizm i indywidualne podejście do własnych poglądów staje się przyzwyczajeniem. Trudno jest przyjąć i kochać całą ludzkość razem z jej marnością, trudno jest kochać świat bardziej niż własny umysł. Celem dialogu jest lepsze zrozumienie innego człowieka i jego wiary, głębsze zrozumienie również swojej wiary. Dzięki wzajemnemu rozumieniu siebie może można by wytyczyć ewentualne przestrzenie koegzystencji i ustalić obszar możliwej współpracy. Wszechświat jest tajemnicą i niepewnością, a ludzkość dąży do budowania trwałych, bezpiecznych bastionów. Takim bastionem ma być współistnienie w harmonii, a narzędziem zrównoważony rozwój.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Stosunek człowieka do zwierząt w aspekcie ekologicznym

Artykuł w ekologicznej perspektywie prezentuje refleksję nad zasadami światowej deklaracji praw zwierząt i uzasadnia stosowania zasad moralnych do świata zwierząt. Proponuje w umiarkowany sposób, by zwierzęta traktować nie jako pełnoprawne podmioty moralny, ale jako przedmiot działań moralnych, za które odpowiedzialny jest człowiek.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Henryk Skolimowski’s Ecophilosophy in the Aspect of Philosophy of History

Przedstawiany tekst jest próbą rekonstrukcji filozofii dziejów Skolimowskiego, dającej się wyczytać z jego różnorodnych tekstów. Koncepcja ekofilozofii Skolimowskiego jest de facto filozofią społeczną, krytycznie oceniającą kondycję dzisiejszej cywilizacji ludzkiej. Ratunkiem dla niej jest postulowana metanoja (przemiana) człowieka początku nowego tysiąclecia. Ta konieczna transformacja człowieka współczesnego w homo ecolo-gicus, co jest centralnym punktem ekofilozofii, oparta jest na określonej wizji dziejów. Ukazuje ona z jednej strony logikę historii doprowadzającą ludzkość na skraj przepaści. Z drugiej zaś snuje optymistycznie prospek-tywną refleksję nad przyszłością człowieka mistycznie wręcz odrodzonego, jako aktywnego elementu wyższego poziomu rozwoju ludzkości – kosmokracji.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zrównoważone zarządzanie wodą w miastach w warunkach zmian klimatycznych

Zarządzanie zasobami wodnymi w obszarach miejskich jest coraz bardziej problematyczne z uwagi na intensywną urbanizację, zmiany klimatu oraz starzenie się miejskiej infrastruktury wodnej. Aby sprostać tym wyzwaniom, miasta muszą poprawić efektywność miejskich systemów wodnych poprzez odejście od dotychczasowych paradygmatów i opracowanie bardziej zrównoważonych rozwiązań. Obecnie około 1,8 ÷ 2,5% rocznego światowego PKB potrzebne jest do realizacji celów w zakresie zrównoważonego rozwoju gospodarki wodnej. Głównym wyzwaniem jest zapewnienie zdrowia publicznego i zaspokojenie potrzeb w zakresie dystrybucji wody, przy jednoczesnej ochronie jakości i ilości zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń dzięki wydajnej produkcji i wykorzystaniu wody, energii i surowców. W artykule przedstawiono główne wytyczne dla rozwoju miast zapewniających bezpieczne źródła i systemy dystrybucji wody, odprowadzenie i oczyszczenie ścieków, a także zwiększenie odporności miast na występowanie zjawisk powodziowych oraz okresów suszy.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Walery Goetel i idea sozologii

Artykuł prezentuje sformułowaną przez Walerego Goetla w latach 60. XX w. koncepcję sozologii – nowatorską propozycję ustanowienia autonomicznej i interdyscyplinarnej nauki o ochronie środowiska. Istotą tego pomysłu było określenie przedmiotu postulowanej nauki obejmującego ochronę nie tylko środowiska przyrodniczego, ale także i społecznego, co stanowiło prawdziwy przełom a współcześnie jest niepodważalnym aksjomatem ekolo-gii, ekofilozofii, nauki o ochronie życia środowiska ludzkiego, a także idei zrównoważonego rozwoju. Tekst zawiera także krótką biografię uczonego polskiego oraz ukazuje recepcję Goetla we współczesnej polskiej myśli ekologicznej w postaci idei sozologii systemowej oraz sozofilozofii.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Edukacja dla zrównoważonego rozwoju

W artykule przedstawiono koncepcję zrównoważonego rozwoju i zdrowia rozpoczynając od jednostki, poprzez jej relacje z innymi, a kończąc na środowisku. Ten sposób widzenia wymaga stworzenia systemu edukacji społecznej, dotyczącej zarówno jednostki jak i grupy (także wychowania i samowychowania), zaczynajac od domu i klasy szkolnej. Zaprezentowano szeroki zakres odniesień do literatury, dotyczący podstaw naukowych budujących całościowy obraz siebie i świata oraz wzajemnych relacji człowiek-środowisko, a w nim samoświadomosci, podobnie jak duchowej natury człowieka, będącej częścią splotów anima mundi i według F. Capry „pajęczyny życia”. Przedstawiono w punktach zasady edukacji przyszłości, prowadzącej do zrównoważonego rozwoju człowieka i ochrony środowiska oraz zachowania go dla przyszłych pokoleń.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Bariery we wdrażaniu rozwoju zrównoważonego - spojrzenie ekofilozofa

Koncepcje rozwoju zrównoważonego wypromowano w 1987 r. Zarysowane wówczas problemy, w dużej mierze nie zostały jednak rozwiązane. Artykuł wskazuje podstawowe bariery we wdrażaniu nowej wizji rozwoju odnoszące sie do poszczególnych płaszczyzn rozwoju zrównoważonego (moralnej, ekologicznej, technicznej, ekonomicznej, prawnej, społecznej i politycznej). Szczególną uwagę poświęcono przy tym moralnym uwarunkowaniom, które stanowią punkt zaczepienia dla wszystkich innych grup problematycznych zwiazanych z rozwojem zrównoważonym.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Demografia a etyka w perspektywie ekorozwoju - nadzieje i niebezpieczeństwa

Artykuł przedstawia refleksje nad sposobami rozstrzygnięcia narastającego przeludnienia Ziemi. Ukazuje on zagrożenia przeludnieniem dla całej ekosfery. Przedstawia różnie konstruowane modele optimum zaludnienia Ziemi, jako drogi wyjścia z demograficznej pułapki grożącej człowiekowi najbliższej przyszłości.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyczne podstawy rozwoju zrównoważonego

Rozwój zrównowaony jest pojeciem niejednoznacznym, ale niewatpliwie ma charakter pewnego projektu etycznego. Funkcjonuje kilka definicji i interpretacji tego terminu. Najbardziej popularna definiuje rozwój zrównowa ony, jako:„droge do zaspokajania aspiracji i harmonijnego rozwoju społeczenstw, bez ograniczania szans nastepnych generacji na zaspokojenie ich potrzeb rozwojowych w przyszłosci”. Zatem, rozwój zrównowaony to postulat takiej scieki rozwoju cywilizacyjny, która zachowuje sprawiedliwosc społeczna miedzy i wewnatrz pokoleniowa, rozumiana jako równosc szans na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb obecnej i przyszłych generacji. Pojawiaja sie tutaj dwa pytania: 1. Czym sa tzw. „przyszłe pokolenia”? 2. Do jakich zasad etycznych naley sie odwołac realizujac tak zdefiniowany rozwój? Artykuł jest próba odpowiedzi na te kwestie inspirowana lektura pracy Dietera Birnbachera, Odpowiedzialnosc za przyszłe pokolenia (Verantwortung für zukünftige Generationen).

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Filozoficzno - aksjologiczne zaplecze ekorozwoju

Artykuł rozważa aksjologiczno – filozoficzne zaplecze doktryny ekorozwoju. Identyfikuje je z filozofią pragmatyzmu. Toteż ekorozwój nie wykracza poza wartości utylitarne. Modelem bycia człowiekiem jest dlań homo faber. Rozważam mankamenty takiego zaplecza filozoficznego. Twierdzę, że ekorozwój wspierany pragmatyzmem nie jest w stanie ustanowić nowego ładu.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Czy idea sustainable development ukazuje nową wizję rozwoju cywilizacyjnego?

Punktem wyjścia rozważań jest analiza obecnego kryzysu cywilizacyjnego i poszukiwań nowych wizji dalszego rozwoju „zglobalizowanej ludzkości”. W tym kontekście ukazane sa różne rozumienia postulatu zrównoważonego rozwoju i uzasadniana jest teza, iż dominujące obecnie w świecie polityki i biznesu pojmowanie sustainable development mieści sie w ramach dotychczasowego paradygmatu rozwoju cywilizacyjnego i de facto wyraża dążenie do kontynuowania (w zmodyfikowanej wersji) dotychczasowego modelu rozwoju. Zarazem zarysowuje sie możliwość takiego rozumienia zrównoważonego rozwoju, które moe stac sie punktem wyjścia dla nowej wizji rozwoju społecznego. Wymaga to gruntownego przemyślenia i rewizji filozoficznych (przede wszystkim antropologicznych i aksjologicznych), ekonomicznych (dogmatycznego neoliberalizmu w gospodarce i dominujacego modelu konsumpcji i własności) oraz politycznych (partykularyzmu w myśleniu zbiorowym i tradycyjnego pojmowania idei suwerennosci państwowej), podstaw dalszego rozwoju i włączenia do tresci sustainable development wszystkich sfer i aspektów ewolucji kulturowej ludzkosci.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyczne założenia edukacji dla zrównoważonego rozwoju

Artykuł jest próbą prezentacji głównych założen etycznych stanowiących podstawę edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Uwaga skoncentrowana jest tu na następujacych kwestiach: - prezentacji ogólnych założenia edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju; - filozoficznych podstaw idei zrównoważonego rozwoju; - aksjologicznych podstaw zrównoważonego rozwoju; wartość życia, zdrowia, sprawiedliwosci, odpowiedzialności, powściągliwości i solidarnosci. - roli i znaczenia etyki środowiskowej w koncepcji zrównoważonego rozwoju; - poziomy działań w zakresie edukacji środowiskowej jako składnika edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju: kognitywny, wolitywny i behawioralny

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Filozoficzne podłoże zrównoważonego rozwoju

Przedmiotem rozważan są problemy związane z filozoficznym uzasadnieniem koncepcji zrównoważonego rozwoju. W tym kontekście ekofilozofia jest rozumiana jako nowa dziedzina filozofowania w obrębie której poszukuje się teoretycznego uzasadnienia trwałego rozwoju ludzkiego swiata w symbiozie z Przyroda. W konfrontacji głównych idei ekofilozofii z tradycyjną filozofią zmienia sie motyw przewodni filozofowania. Nowa filozofia nie poszukuje uzasadnienia eksploatatorskiej postawy człowieka wobec Przyrody, lecz przyznając biosferze wartość per se rozważa możliwość harmonijnej koegzystencji gatunku ludzkiego ze wszystkimi istotami żywymi wchodzącymi w skład ziemskiej biosfery. Zrównoważony rozwój jest na gruncie ekofilozofii rozumiany jako poszukiwanie właściwej miary określajacej ludzkie działania w środowisku. Jest on mechanizmem, który należy wbudować w rozwój cywilizacji zachodniej, aby - podobnie jak cywilizacja Majów - nie udławiła sie swoją własna potegą. Możliwość ekofilozofii jest uwarunkowana odpowiedzia na pytanie: Czy istnieje nieuchronny antagonizm między Naturą a kulturą? Treścia artykułu jest uzasadnienie negatywnej odpowiedzi na to pytanie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kategoria odpowiedzialności w myśli Alberta Schweitzera

"Etyka czci dla życia" Schweitzera jest jedną z najważniejszych etyk nieantropocentrycznych. Zawarta w niej dyskusja odnosząca się do kategorii odpowiedzialności jest ważna także z perspektywy filozoficznych podstaw koncepcji rozwoju zrównoważonego. Schweitzer formułując moralny imperatyw poczuwania się do odpowiedzialności za wszelkie formy życia usiłuje wskazać wartości, które winny być uznawane i realizowane. Za najwyższą wartość witalną uznaje samo życie.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyka odpowiedzialności Hansa Jonasa a "trwały i zrównoważony rozwój" (Imperatywy i dylematy)

Etyka odpowiedzialności Hansa Jonasa należy do najpopularniejszych nurtów etyki globalnej. Najczęściej traktowana bywa jako zbieżna w swoich formułach z etyką "rozwoju trwałego i zrównoważonego". Stosunek ten nie jest jednak jednoznaczny. Etyka Jonasa odwołując się procesu ewolucji i podkreślając unikalność jego efektów koncentruje się na ich ochronie. Takie założenia aksjologiczne prowadzą do koncepcji heurystyki strachu stanowiącej, zdaniem Jonasa, przesłankę aktywności wobec problemów globalnych we współczesnym świecie. Podejście to podważa jednak ideę "rozwoju trwałego i zrównoważonego" jako podstawowego imperatywu działania ludzkości. Problem heurystyki strachu wymaga więc z perspektywy "rozwoju trwałego i zrównoważonego" głębokiej analizy.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój człowieka w kontekście ewolucji biosfery

Na początku XXI wieku nikt już nie neguje, że niezbędna jest całościowa aktualizacja i reinterpretacja naszej wiedzy o istocie człowieka jako części biosfery. Spojrzenie holistyczne wymaga uwzględnienia całej współczesnej wiedzy nie tylko w zakresie nauk humanistycznych, lecz także dziedzin zajmujących się wyjaśnianiem procesów życia we wszystkich jego wymiarach. Towarzyszy temu świadomość zachodzącej zmiany cywilizacyjnej, powodującej również zasadnicze zmiany w podejściu do edukacji. Edukacja może być traktowana jako proces wyzwalania potencjału człowieczeństwa, który niejako zakodowany jest w naszej strukturze biopsychiczno-duchowej, lecz wymaga uruchomienia poprzez świadome działania edukacyjne. Zrozumienie roli gatunku ludzkiego jako świadomego czynnika w ewoluującym Wszechświecie zwiększa zrozumienie dynamicznego charakteru wszelkich procesów, w tym także procesu edukacji. Takie podejście kładzie nacisk na twórczość, a także aktywne współtworzenie otoczenia społecznego w równowadze ze środowiskiem przyrodniczym. Szczególnie istotne jest aktywne podejście do tworzenia hierarchii celów i wizji przyszłości.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyka jako czynnik ekorozwoju w nauce i technice

Artykuł omawia rolę etyki jako jednego z ważnych czynników ekorozwoju w dziedzinie nauki i techniki. Rozwój cywilizacji współczesnej zależny jest w dużym stopniu od skutków upowszechniania odkryć nauki i techniki. W tym względzie etyka może być jednym z czynników regulacji działań w nauce i technice oraz eliminacji ich negatywnych skutków. W artykule wskazane są też zasady bezpieczeństwa i odpowiedzialności jako związane z ideą ekorozwoju i warunki ich urzeczywistniania w nauce i technice.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyka zwierząt w świetle idei zrównoważonego rozwoju (szkic filozoficzno-kulturowy)

W artykule podejmuje się próbę nakreślenia historyczno-kulturowych źródeł etyki zwierząt. W związku z tym wyróżnia się w porządku chronologicznych status predmitologiczny, mitologiczny, religijny oraz filozoficzny zwierząt. Tylko w przypadku pierwszego mamy do czynienia wyłącznie ze statusem praktycznym, pozostałe mają charakter statusów teoretycznych określających "wyższe racje" traktowania zwierząt w danej kulturze. Obecnie jesteśmy w sytuacji, w której nasz etyczny stosunek do zwierząt podyktowany jest przez ich praktyczne znaczenie. Idea zrównoważonego rozwoju może stać się poważnym programem naprawczym, jeśli tylko będzie w stanie wygenerować w obrębie swej integralnej propozycji nowy teoretyczny (filozoficzny) status zwierząt, oparty na współczesnych badaniach biologicznych (etologicznych, socjobiologicznych, genetycznych).

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Miejsce Polski w Europie

Strategia zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej w dużej mierze oparta jest na tworzeniu wielkoprzestrzennych struktur przyrodniczych. W Europie Środkowo Wschodniej są to: ekoregion Karpaty, Zielony Pierścień Bałtyku, oraz projekt Zielone Płuca Europy. Konwencja Karpacka zrzeszająca siedem państw ma na celu realizowanie idei Zielonego Serca Europy. Dotyczy to głównie problematyki środowiska przyrodniczego i kulturowego. Zielony Pierścień Bałtyku obejmuje obszar Zielonych Płuc Polski, oraz Pomorze Zachodnie. Struktura Zielonych Płuc Polski dobrze funkcjonuje, gdyż działa w międzywojewódzkim porozumieniu ZPP, Rada Naukowa, Fundacja ZPP, a także wydawany jest biuletyn informacyjny. Idea Zielonych Płuc Europy opracowano już w roku 1992, wymaga ona obecnie nowych założeń programowych. Wymienione programy wskazują na wyjątkowo dużą rolę Polski w realizacji założeń zrównoważonego rozwoju Europy.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wizja nowej wspólnoty ludzkiej w idei zrównoważonego rozwoju

W artykule przedstawiono powstanie idei zrównoważonego rozwoju, jako alternatywnej drogi rozwoju współczesnego człowieka postawionego w obliczu globalnego kryzysu ekonomiczno-ekologicznego, oraz omówiono fundamentalne dla tej koncepcji nowe pojmowanie wspólnoty ludzkiej. W ujęciu zrównoważonego rozwoju i wszelkich ekofilozoficznych koncepcji kategoria wspólnoty ludzkiej odnosi się do całego gatunku człowieka. Jej wyróżnikiem staje się powszechna świadomość ekologiczna z naczelnym postulatem ekocentryzmu. Warunkiem upowszechnienia świadomości ekologicznej jest globalna edukacja proekologiczna, celem zaś - zbudowanie nowej cywilizacji ludzkiej, w ramach której zlikwidowane zostaną wszelkie zagrożenia dla dalszej egzystencji ludzkości.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zrównoważony rozwój perspektywą dalszego postępu cywilizacyjnego

Człowiek w swoim rozwoju biologicznym był uzależniony od wielu czynników środowiskowych. Z chwilą kiedy pojawiło się myślenie abstrakcyjne, bariery przyrodnicze zostały przekroczone, rozwój biologiczny się zatrzymał, a rozpoczął się rozwój cywilizacyjny. Doprowadził on do wielu udogodnień w życiu i działalności człowieka ale też wprowadził duże zmiany i wytworzyła nowy porządek, który z czasem stanął w opozycji do natury. Przyśpieszenie rozwoju cywilizacyjnego, które obserwujemy od końca XVIII wieku, obok osiągnięć spowodowało wyczerpanie zasobów naturalnych, ubożenie biosfery, zachwianie równowagi ekologicznej oraz przyniosło wiele zniszczeń, klęsk i zagrożeń. Nasza rozwijająca się ciągle cywilizacja naukowo-techniczna, stanęła wobec poważnego kryzysu o charakterze globalnym. Faktem jest, że od dłuższego czasu, związki człowieka z przyrodą prowadzą do narastania problemów cywilizacyjnych, przejawiających się w zachwianiu społecznej i biologicznej struktury bytowania człowieka. Pogodzenie rozwoju cywilizacji z prawidłowym funkcjonowaniem naturalnego środowiska, jest w tej chwili rzeczą skomplikowaną i trudną. Alternatywą wobec takiego stanu rzeczy jest kontynuacja dalszego rozwoju cywilizacyjnego w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju (sustainable development). Idea ta przedstawia szereg rozwiązań prowadzących do ochrony i zabezpieczenia trzech członów rozwoju, a więc społeczeństwa (kultury), przyrody (natury) i gospodarki (ekonomii). Zakłada ona przewartościowanie dotychczasowego sposobu myślenia i działania nie rezygnując a nawet nie obniżając dotychczasowego poziomu rozwoju cywilizacyjnego. Koncepcja zrównoważonego rozwoju polega na włączeniu środowiska naturalnego do rozwoju społeczno-gospodarczego regionu, kraju czy w ujęciu globalnym całego świata. Zakłada trwałą poprawę jakości życia współczesnych i przyszłych pokoleń, co integralnie łączy się z poprawą stanu środowiska człowieka. Wskazuje też na potrzebę rozwoju duchowego człowieka i zamianę celów rozwojowych z materialnych na niematerialne. Wprowadzenie zrównoważonego rozwoju w skali globalnej jest szansą dalszego prawidłowego rozwoju cywilizacyjnego. Niestety to wprowadzenie jest utrudniane dzisiaj przez światowy unilateralizm.

Czasopismo: Problemy Ekorozwoju
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku