rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zmiany w polityce antyrasistowskiej Unii Europejskiej w latach 2000–2020

Celem artykułu było wykazanie, że polityka antyrasistowska UE w latach 2000–2020 uległa zmianie, a następnie zaprezentowanie, na czym owe zmiany polegały i jaki miały charakter. Materiał badawczy stanowiły 62 dokumenty głównych instytucji UE: Komisji, Rady, Parlamentu Europejskiego. Uzyskane rezultaty badań pokazują, że główne zmiany polegały na bardziej zniuansowanym podejściu do walki z rasizmem: dostrzeżeniu różnych grup dotkniętych rasizmem, różnych sposobów doświadczania rasizmu, nowych odmian rasizmu (ekspresywnego, środowiskowego), nowych jego źródeł (politycy i partie polityczne, sztuczna inteligencja). Spośród zmian dotyczących proponowanych środków należy wymienić kładzenie większego nacisku na środki zapewniające równość substancjalną. Odnotować też trzeba wzmocnienie ochrony ofiar rasizmu. Ponadto, nastąpiło zwiększenie liczby jednostek w ramach KE odpowiedzialnych za walkę z rasizmem, a także wzrost liczby zewnętrznych struktur, które wzmacniają możliwości KE w zakresie analizy prawnej i prowadzonych polityk. Odnośnie do sposobu prowadzenia polityki antyrasistowskiej zauważalne jest zwiększenie znaczenia tzw. nowego sposobu zarządzania. Zaobserwowane zmiany nie były radykalne, lecz następowały stopniowo. Miały charakter linearny, tzn. nie oznaczały zerwania z przeszłością. Polegały na przesunięciu akcentów oraz dołożeniu kolejnego elementu, a nie ich wymianie. W związku z tym rozwój polityki antyrasistowskiej UE można scharakteryzować jako szereg działań, które nie konkurują ze sobą, ale się uzupełniają, aby zrealizować określony z góry cel.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Modele polityki integracyjnej we współczesnej Europie

Dla Europy integracja migrantów jest dużym wyzwaniem. Zarządzanie migracją stwarza odpowiednie warunki do pełnego wykorzystania potencjału wykształconych, aktywnych i przedsiębiorczych osób, którymi nierzadko są migranci. Różne modele integracji proponowane przez państwa członkowskie UE pozwalają różnie korzystać z potencjału, jaki oni za sobą niosą. W artykule opisano główne modele postaw państw członkowskich wobec migrantów.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Czynnik „arabskiej wiosny” w stosunkach Unia Europejska–Algieria

W 10 rocznicę masowych protestów zwanych „wiosną arabską”, jakie przeszły przez państwa południowej flanki basenu Morza Śródziemnego (BMŚ), rozumienie świata staje się bardziej złożone. Dla Unii Europejskiej (UE) rewolty dokonane w państwach z nią sąsiadujących były „strategicznym zaskoczeniem” i zburzyły jej dotychczasowe założenia wobec regionu, zmuszając ją do ich rewizji i szybkiego reagowania. Dla społeczeństw arabskich były wyrazem „przebudzenia”, przełamując uczucie strachu oraz buntu wobec panujących reżimów autorytarnych, a także próbą odrzucenia neoliberalnego sposobu „urządzania świata”. Algieria zajmuje strategiczne miejsce na mapie bilateralnych relacji, jakie UE utrzymuje z państwami dotkniętymi „wiosną arabską. Bliskość geograficzna, przeszłość historyczna oraz potencjał jaki posiada to państwo sprawiają, że UE jest „na nowo” obecna w Algierii, wspierając ją w trudnej drodze przekształceń polityczno-gospodarczych.
Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu „wiosny arabskiej” na kształt współczesnych stosunków UE–Algieria, zwracając uwagę na ramy wyznaczone przez „Wspólne Priorytety Partnerstwa”, koncentrując się na trzech kluczowych sektorach współpracy ustalonych na lata 2018–2020.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Reakcja Unii Europejskiej na kryzys humanitarny w Syrii

Celem artykułu jest politologiczna analiza reakcji Unii Europejskiej na kryzys humanitarny w Syrii. W publikacji weryfikacji poddane zostaną następujące hipotezy badawcze. Po pierwsze, Unia Europejska funkcjonuje w środowisku dynamicznych, warunkujących jej decyzje i działania zmian, które zachodzą na wielu poziomach życia społecznego i jednocześnie wielu jego płaszczyznach. Działania Unii Europejskiej wobec kryzysu humanitarnego w Syrii warunkowane są przez dwie główne zmienne. Pierwsza z nich występuje na poziomie międzynarodowym – w tym przypadku z wyodrębnieniem poziomu systemu regionalnego – oraz łączy skutki końca zimnej wojny i procesów globalizacji, czyli elementy funkcjonalne i strukturalne. Jest nią wojna hybrydowa w Syrii. Druga zmienna w postaci bezprecedensowej w swej skali presji migracyjnej ma miejsce na poziomie wnętrza państw członkowskich. Po drugie, będąca następstwem wojny hybrydowej w Syrii i aktywności tzw. Państwa Islamskiego presja migracyjna, jakiej zaczęła doświadczać Unia Europejska stała się zagrożeniem dla jej liberalnego modelu, a także wewnętrznej spójności. Dlatego też angażując się w pomoc humanitarną dla Syrii, Unia Europejska chce zapobiec poważnemu kryzowi wewnątrz własnych struktur. Przyjęto założenie metodologiczne, zgodnie z którym funkcjonujące na wielu płaszczyznach zjawiska i procesy w środowisku Unii Europejskiej są zmiennymi niezależnymi, natomiast jej decyzje i działania zmiennymi zależnymi. W kontekście sformułowanych hipotez badawczych przedmiotem analizy w artykule jest po pierwsze, określenie istoty i dynamiki kryzysu humanitarnego w Syrii. Po drugie, identyfikacja i analiza uwarunkowań owego kryzysu. Po trzecie, ukazanie działań Unii Europejskiej wobec kryzysu humanitarnego w Syrii.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Dekada kryzysu w Libii jako wyzwanie dla Unii Europejskiej (2011–2021)

Arabska wiosna, która nastąpiła w 2011 r., szczególnie boleśnie doświadczyła Libię, która popadła w otchłań wojny domowej po śmierci wieloletniego dyktatora Muammara Kaddafiego. Chaos, jaki zapanował w Libii spowodował, że upodobniła się ona do państw upadłych i stała się poważnym problemem dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Ostatecznie ukształtowały się tam dwa główne ośrodki władzy, popierane przez różnych aktorów stosunków międzynarodowych. Obawa przed terroryzmem oraz niekontrolowanymi migracjami z tego państwa spowodowały, że normalizacja sytuacji w Libii stała się jednym z żywotnych interesów Unii Europejskiej. Celem artykułu jest omówienie kryzysu w Libii w latach 2011–2021 oraz działań Unii Europejskiej na rzecz łagodzenia jego skutków, w tym uruchomienia misji EUBAM Libya, Sophia, czy Irini. Do przygotowania tekstu posłużono się przede wszystkim analizą dokumentów ONZ, UE jak również opracowań na ten temat.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Iść wolniej, a w każdym razie inaczej. Jak zbudować opowieść o Unii po pandemii?

Aby zbudować opowieść o Unii po pandemii, staramy się zrozumieć zmiany i ich wpływ na nasze życie. Rok 2020 osłabił wiarę w przyszłość pojmowaną jako lepsza wersja teraźniejszości. Pandemia dała argumenty na rzecz tezy o wyczerpywaniu się projektu nowoczesności. Wiemy już, że musimy zwolnić, a także poszukać innych dróg. UE próbuje odczytać te znaki czasu poprzez Zielony Ład i budżet wieloletni, który ma być inwestycją w zmianę. Z pokonywania własnych słabości Wspólnota czerpie siłę i tlen do działań solidarnych. Zmierza w kierunku Unii bliższej współpracy. Chce już nie tylko wyrównywać różnice między bogatymi i biednymi, lecz także tworzyć inny model gospodarczy. Szuka nowej roli w świecie, bo wie, że musi bardziej liczyć na siebie. Z tej przemiany wyłania się współczesne europejskie imaginarium, zespół wyobrażeń i emocji kierujących ludzkimi działaniami. Są one szczególnie ważne dla młodszych pokoleń, które „przestały widzieć” Europę. Pedagogicznym wyzwaniem jest wytłumaczenie współczesnego sensu bycia razem. Polska ma szansę uczynić z zachodzących zmian, w tym zielonej transformacji, silny impuls rozwojowy. Nie sprzyja temu podsycanie nastrojów antyunijnych w kraju.

Czasopismo: Rocznik Integracji Europejskiej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Demokracja bezpośrednia versus integracja mniejszości muzułmańskiej w Szwajcarii

Przedmiotem tego artykułu jest analiza roli mniejszości muzułmańskiej w Szwajcarii. Szwajcarski system polityczny demokracji bezpośredniej blokuje prawa muzułmańskiej mniejszości religijnej i jej pełną integrację w społeczeństwie. Ograniczenie pełnych praw mniejszości potwierdza zjawisko dysfunkcyjności w tym systemie demokracji bezpośredniej.

Czasopismo: Zoon Politikon
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Prawa polityczne cudzoziemców w Polsce

Artykuł przedstawia problem stosowania różnych regulacji prawnych dotyczących uprawnień politycznych w stosunku do cudzoziemców z państw Unii Europejskiej i cudzoziemców z państw trzecich w Polsce. Prawa polityczne, które są jednym z mechanizmów inkluzji politycznej, przysługują cudzoziemcom z UE stale zamieszkującym w Polsce, podczas gdy innym cudzoziemcom wraz z nabyciem obywatelstwa. Takie regulacje pozostawiają najliczniejszą grupę cudzoziemców wykluczonymi z lokalnego życia politycznego wspólnoty przyjmującej.

Czasopismo: Zoon Politikon
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Migracje kobiet. Integracja międzykulturowa polskich kobiet z małżeństw mieszanych w Wielkiej Brytanii w kontekście stresu akulturacyjnego

Migracje kobiet wpisują się w kontekst globalnych zmian politycznych, gospodarczych i społecznych. Zjawisko rosnącej feminizacji migracji uwarunkowane jest większą świadomością kobiet, ich emancypacją, a także autonomicznością. W dobie globalizacji zawieranie małżeństw mieszanych jest dość powszechne i stanowi interdyscyplinarny obszar badawczy wielu naukowych opracowań.

Czasopismo: Zoon Politikon
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Uwarunkowania zamachu stanu w Iranie w 1953 roku

Zamach stanu, do którego doszło 19 sierpnia 1953 r. w Teheranie, był brytyjsko-amerykańską tajną operacją wywiadowczą, zaplanowaną i wykonaną przy udziale grupy irańskich rojalistów. Głównym celem rządów Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych było utrzymanie wpływów politycznych w Iranie bez ujawniania swego zaangażowania. Wydarzenia te, uznawane za przejaw zewnętrznej ingerencji w politykę państwa, zajmują niezwykle ważne miejsce we współczesnej irańskiej świadomości historycznej i politycznej oraz determinują stosunki Iranu ze Stanami Zjednoczonymi, a tym samym wpływają na bezpieczeństwo całego regionu Bliskiego Wschodu. Autorka przedstawia trzy główne uwarunkowania tego zamachu. Zalicza do nich: brytyjsko-irański konflikt na tle nacjonalizacji sektora naftowego, dokonanej przez premiera Mohammada Mosaddegha, niebezpieczeństwo związane z włączeniem Iraku w strefę wpływów komunistycznych, a także czynniki wewnętrzne, w tym spory w ramach rządzącej koalicji. Autorka stara się odpowiedzieć na pytania: jak kształtowała się brytyjska polityka wobec Iranu dotycząca eksploatacji ropy naftowej, jakie były przyczyny zaangażowania się Amerykanów w tajne działania Secret Intelligence Service w Teheranie w latach 1952–1953, a także czy zamach stanu mógł być wynikiem działań wyłącznie wewnętrznej opozycji wobec Mohammada Mosaddegha.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Czy następuje schyłek ekoterroryzmu?

Celem artykułu jest krótka charakterystyka ekoterroryzmu, którego podstawą jest specyficzna ideologia. Niektóre treści głoszone przez jej propagatorów mogłyby zasługiwać na poparcie, gdyby nie ich zbyt odhumanizowana retoryka, a zwłaszcza praktyka nią motywowana. Zjawisko ekoterroryzmu, czyli terroryzmu ekologicznego, jest związane ze stosowaniem przemocy przez ekstremistyczne ugrupowania proekologiczne i zradykalizowane jednostki. Ekoterroryzm dzieli się na terroryzm prośrodowiskowy i prozwierzęcy, zwany również animalistycznym. Terroryzm ekologiczny można też podzielić na terroryzm obrońców środowiska naturalnego i terroryzm stosowany przez obrońców praw zwierząt. Największy rozwój ekoterroryzmu nastapił w USA. Animal Liberation Front, ALF (Front Wyzwolenia Zwierząt) był najbardziej niebezpieczną organizacją proekologiczną, najwięcej członków liczyła natomiast była grupa Earth First!, EF! (Najpierw Ziemia!). Do przemocy ze strony ekoterrorystów dochodziło w wielu państwach naszego kontynentu, przede wszystkim w Wielkiej Brytanii. Do Polski również przeniknęła ideologia ekocentryzmu, stanowiąca na Zachodzie motywację do aktywności wielu ugrupowań, jednak w naszym kraju nie wywarła ona wielkiego wpływu na działalność zorganizowanych grup ekologów i pojedynczych osób. Notowano natomiast przypadki przemocy układające się w serię zdarzeń skierowanych przeciw określonym firmom i instytucjom zagrażającym środowisku. Z przeprowadzonych badań wynika, że powoli, ale systematycznie spada na świecie liczba zdarzeń o charakterze ekoterrorystycznym. Za wcześnie, aby prognozować jego schyłek, jednak na pewno można mówić o coraz mniejszej aktywności związanej ze stosowaniem przemocy. Na obniżanie skali agresywnych działań proekologicznych składa się kilka okoliczności. Przede wszystkim nastąpił wzrost świadomości ekologicznej społeczeństw i rządów. Duży wpływ na spadek liczby zdarzeń o charakterze ekoterrorystycznym ma też zaostrzenie przepisów prawa, a także działalność organizacji ekologicznych.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Zadania antyterrorystyczne Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej realizowane w sytuacji wystąpienia zagrożeń w przestrzeni powietrznej i na morzu – ujęcie prawne

W artykule zostały omówione zadania realizowane przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej w celu przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym występującym w przestrzeni powietrznej oraz na obszarach morskich. Autor przeanalizował akty prawne, które mogą zawierać uregulowania dotyczące wspomnianych zadań. Wyszczególnienie zadań antyterrorystycznych umożliwia ich usystematyzowanie i może przyczynić się do lepszego przygotowania się do przeciwdziałania zagrożeniom.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Zmieniające się sposoby prowadzenia konfliktów zbrojnych w świetle regulacji prawnomiędzynarodowych

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o stopień dostosowania obecnych regulacji prawnomiędzynarodowych do zmieniających się sposobów prowadzenia konfliktów zbrojnych. Większość przepisów regulujących te kwestie sformułowano w niedługim czasie po zakończeniu II wojny światowej i w dużej mierze nie odpowiadają one aktualnej rzeczywistości. Konflikty zbrojne zmieniły bowiem swój charakter – coraz rzadziej prowadzą je państwa, a coraz częściej grupy terrorystyczne czy organizacje paramilitarne. Pojawiają się również coraz nowsze sposoby prowadzenia działań zbrojnych, takie jak np. targeted killing, w których są wykorzystywane nowe rodzaje broni, np. drony. Potrzebna jest zatem krytyczna refleksja dotycząca legalności takich działań.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Ryszard Tomczak, Ks. Józef Bielak dobry duszpasterz, Wydawnictwo Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej 2019, ss. 60, il.

W serii wydawniczej „Studia i szkice Witnickie” nr 7 w 2019 roku ukazał się album redaktora serii ks. dra Ryszarda Tomczaka, przy współpracy z Grażyną Aloksa, Jarosławem Błażków, Robertem Burzyńskim, Zbigniewem Czarnuchem, Teresą Komorowską, Janiną Kaliszan i Janiną Maćkowiak, pt. Ks. Józef Bielak dobry duszpasterz, recenzowana przez ks. dra hab. Dariusza Śmierzchalskiego-Wachocza profesora Uniwersytetu Szczecińskiego, wydana przez Wydawnictwo Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej. Album nie tylko zachwyca wysoką jakością opracowania graficznego, począwszy od dobrego projektu okładki, poprzez dobrej jakości papier, skany licznych, często niepublikowanych dotąd fotografii w sepii i kolorze, a skończywszy na poprawnym układzie treści. Publikacja została podzielona na 11 części, poświęconych ks. Józefowi Bielakowi, pionierowi duszpasterstwa powojennego na ziemi witnickiej w czterdziestą rocznicę jego śmierci.

Czasopismo: Adhibenda
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Robert Masalski, Dzieje diecezji szczecińsko-kamieńskiej 1972-1992, Szczecin 2016, Drukarnia Wydawnictwa „Bernardinum” w Pelplinie 8º ss. 576, il.

Rozprawa doktorska ks. Roberta Masalskiego, kapłana archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, została napisana na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Jana Walkusza. Obrona miała miejsce w 2006 roku Praca ukazała się drukiem po dziesięciu latach. Trzeba jednak zaznaczyć, że w ciągu tego czasu nic nie straciła z wartości naukowych dociekań, choćby dlatego, że niczego nowego nie napisano na przedstawiony temat, a Autor, od 2007 roku kierujący Archiwum Archidiecezjalnym w Szczecinie nie tylko miał i ma dostęp do wszelkich archiwaliów, ale – o czym jeszcze powiemy – potrafi z nich korzystać. Studium zostało podzielone na sześć rozdziałów, które dopełniają: wykaz skrótów, bibliografia, streszczenie angielskie i niemieckie, indeks osób oraz wstęp i zakończenie. Całość została poprzedzona przedmową arcybiskupa metropolity szczecińsko-kamieńskiego, Andrzeja Dzięgi. Pierwszy rozdział nosi tytuł Powstanie diecezji szczecińsko-kamieńskiej, drugi został nazwany Zarząd diecezji i instytucje centralne. Rozdział trzeci ma tytuł Parafie, dekanaty, kościoły, czwarty jest zatytułowany Duchowieństwo i wierni, piąty określono krótką, ale jasną nazwą Duszpasterstwo, szósty wreszcie nosi tytuł Aktywność religijno-społeczna. Tylko pierwszy rozdział nie ma podziałów wewnętrznych, pozostałe miewają od czterech (trzeci, piąty i szósty) do siedmiu (drugi) paragrafów.

Czasopismo: Adhibenda
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Czy naprawdę były to awantury? Interwencje polskie w Mołdawii w latach 1595-1616

Niniejszy artykuł powstał w związku z ciągle obecną i powtarzaną przez badaczy tezą, że polskie interwencje w Mołdawii prowadzone w latach 1595–1616 były rezultatem prywatnej polityki najpierw Jana Zamoyskiego, a później magnatów ‒ zięciów Jeremiego Mohyły. Poprzez analizę sytuacji polityczno-prawnej hospodarów Mołdawii z dynastii Mohyłów wobec króla Polski i jej interpretacji staram się udowodnić, że wszystkie interwencje albo w zupełny, albo w nieoficjalny sposób były powiązane z polityką państwową Rzeczypospolitej. Najbardziej kontrowersyjna była ostatnia interwencja z lat 1615–1616, jednak brak poparcia dla niej nie wynikał z przyczyn politycznych, lecz personalnych.

Czasopismo: Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Obraz choroby w powieści "Koncert muzyki Bacha" Hortensji Papadat-Bengescu

Przedmiotem niniejszego artykułu jest zagadnienie choroby w powieści Koncert muzyki Bacha rumuńskiej pisarki okresu międzywojennego, Hortensji Papadat-Bengescu, uważanej za prekursorkę rumuńskiej prozy psychologicznej. Choroba jako jeden z głównych motywów jej twórczości była zwykle interpretowana jako obraz chylącego się ku upadkowi rumuńskiego społeczeństwa. W niniejszym artykule analizujemy najciekawszy przypadek chorobowy w powieściach Hortensji Papadat-Bengescu, jakim jest chory na gruźlicę książę Maksenty. Proponujemy możliwe interpretacje jego choroby w kontekście współczesnych badań naukowych, szczególnie w dziedzinie socjologii choroby. Omawiamy między innymi zagadnienie choroby jako zakłócenia biograficznego, problem osobowej i społecznej tożsamości bohatera w chorobie przewlekłej oraz jego postawę wobec śmierci.

Czasopismo: Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, literaturoznawstwo
Zabiegi Zygmunta III o pomoc zagraniczną na wojnę z Turkami w 1590 roku

Artykuł przedstawia zabiegi Zygmunta III zmierzające do uzyskania pomocy zagranicznej wobec spodziewanej w 1590 r. wojny z Turkami. Ukazano zabiegi polskie w Italii i Rzeszy, jednak wagę skupiono na dworze cesarskim i Prusach Książęcych, od których król spodziewał się realnej pomocy. Ukazano sposób argumentacji obu stron oraz przyczyny, dla których Polska nie uzyskała pomocy od cesarza, a otrzymała od Prus Książęcych. Wskazano przede wszystkim na rolę partykularnych interesów w relacjach obustronnych Polski i jej partnerów politycznych, a także tych ostatnich z Imperium Osmańskim, które zaważyły na podejmowaniu decyzji o udzieleniu bądź odmowie pomocy Polsce przeciw Turkom.

Czasopismo: Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Kwestia obsady stanowisk magistrów militum za panowania cesarza Zenona (474–491)

Kwestia obsady stanowisk magistrów militum za panowania cesarza Zenona (474–491). Wywodzący się z Izaurii cesarz Zenon, to władca zmagający się bardziej z wewnętrznymi przeciwnikami, którzy podejmowali próby odebrania mu władzy (uzurpacje Bazyliskosa 475–476, Marcjana 479, Illusa i Leoncjusza 484–488) niż z wrogami zewnętrznymi. Kariera Zenona, zanim został władcą miała charakter wojskowy. Z pewnością był komesem domesticorum i magistrem militum per Orientem, a część uczonych uważa, że mógł zajmować również stanowisko magistra militum per Thracias oraz magistra militum praesentalis. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie czym kierował się dysponujący bogatym wojskowym doświadczeniem cesarz przy powoływaniu magistrów militum. Przegląd dostępnych informacji, dotyczących powoływania magistrów militum przez Zenona prowadzi do wniosku, że stanowiska te były środkiem do pozyskiwania lub wynagradzania ludzi, których wsparcie było z jakichś względów potrzebne cesarzowi. Najwyższe stanowiska dowódcze stosunkowo często rozdawane były członkom cesarskiej rodziny czy rodzin wpływowych osobistości na dworze cesarskim względnie ich protegowanych. Trzeba zaznaczyć, że kandydaci na magistrów militum dysponowali najczęściej jakimś wojskowym doświadczeniem, ale nie musiało być ono szczególnie bogate.

Czasopismo: Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kilka uwag na temat kariery magistra militum Flawiusza Plinty i jego wpływów na dworze Teodozjusza II

Przedmiotem rozważań jest próba rekonstrukcji kariery i działalności militarnej magistra militum Flawiusza Plinty opisywana w Historii Kościelnej Sozomena. Źródło to uznawane jest za jedno z nielicznych, przekazujących informacje o tym polityku i dowódcy pochodzenia gockiego, żyjącym w V wieku ne. Jak wynika z tego przekazu, Flawiusz Plinta był wpływową osobą na dworze konstantynopolitańskim. Kluczowe dla jego jego pozycji były relacje z plemieniem Gotów, które cesarstwo osadziło w Tracji, aby kontrolować problem Hunów. Ponadto F. Plinta był pierwszym z potężnych magistrów militum w cesarstwie wschodniorzymskim, którzy wykorzystywali swój status w systemie militarnym do osiągania znacznych wpływów politycznych.

Czasopismo: Balcanica Posnaniensia Acta et studia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia