rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ COVID-19 na system bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Wymiar funkcjonalny

W artykule zarysowano problematykę wpływu funkcjonalnego COVID-19 na system bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Problem badawczy przyjął formę pytania o to, w jaki sposób COVID-19 wpływa na system bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce w funkcjonalnym wymiarze tego systemu. Rozwiązano go z zastosowaniem teoretycznych i empirycznych metod badawczych (w tym analizy źródeł). Zaprezentowano relacje pomiędzy pandemią i sposobami reagowania właściwych systemów operacyjnych, aby w konsekwencji skupić się na zmianach w funkcjonowaniu systemu bezpieczeństwa wewnętrznego RP w związku z pandemią COVID-19. Dokonano analizy zmian w kontekście realizacji strategii adaptacyjnej wspomnianych systemów operacyjnych do warunków zagrożenia spełniającego rygory definicyjne katastrofy. Autorzy przedstawili złożoność i wieloaspektowość materii wpływu COVID-19 na system bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Szczególną uwagę poświęcono płaszczyźnie funkcjonalnej, płaszczyźnie organizacyjnej i płaszczyźnie zasobowej. Badania objęły m.in. system zarządzania kryzysowego (w odniesieniu do zagrożeń wewnętrznych względem państwa), KSRG, system PRM, system ochrony granicy państwowej, system bezpieczeństwa publicznego. Wyniki zaprezentowanych badań potwierdzają, że materializacja epidemii może prowadzić do powstawania zagrożeń bezpieczeństwa (w tym porządku) publicznego, a także generować wyzwania dla bezpieczeństwa ustrojowego. Artykuł dostarcza wiedzę nie tylko związaną z zarządzaniem obecną pandemią, ale również na potrzeby przygotowania się na kolejne tego rodzaju zagrożenia, którego wystąpienie zdaje się być jedynie kwestią czasu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Relacje pomiędzy katastrofami naturalnymi a zagrożeniami terrorystycznymi w kontekście Sendai Framework for Disaster Risk Reduction (2015–2030) – perspektywa polska

Współczesne zagrożenia terrorystyczne są obszarem wieloaspektowym zarówno pod względem celów, jak i form przeprowadzania zdarzeń terrorystycznych. Wdrażane przez większość państw systemy bezpieczeństwa antyterrorystycznego wprawdzie redukują możliwe scenariusze ataków, jednak grupy terrorystyczne w celu osiągnięcia jak najszerszego spektrum skutków ataków poszukują rozwiązań, na które społeczeństwa nie są przygotowane. Coraz częściej w przeprowadzaniu ataków terrorystycznych następuje sprzężenie zwrotne warunkowane takimi czynnikami, jak zmiany klimatyczne, katastrofy naturalne lub klęski żywiołowe. Celem tego opracowania jest próba wskazania zależności, jakie zachodzą pomiędzy zmianami klimatycznymi, katastrofami naturalnymi lub klęskami żywiołowymi a terroryzmem.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Rola informacji we współczesnym świecie

Rzeczywistość, w której funkcjonujemy, zmienia się nieustannie. Dzięki postępowi technologicznemu nasz rozwój i dostęp do wiedzy jest niemal nieograniczony. Coś, co jeszcze kilka dekad temu było zarezerwowane jedynie dla wąskiej grupy społeczeństwa, teraz jest na wyciągnięcie ręki dla przeciętnego mieszkańca naszego globu. Jednak tak szeroki dostęp do informacji, który niegdyś był tylko w zasięgu jednostek i organizacji świadomych ich wagi, rodzi liczne zagrożenia w sposobie i formie ich przekazywania. Innymi słowy swobodny dostęp do informacji, ich szybki przyrost oraz niedostateczna kontrola ich obiegu są przyczyną powstawania wielu zagrożeń, przed którymi coraz trudniej jest nam się ochronić. Nie sposób wskazać jednej przyczyny takiego stanu rzeczy, problem jest złożony, gdyż informacja jest bezpośrednio powiązana z interesami państw i życiem ich obywateli. Wystarczy wskazać na takie obszary jak: sektor energetyczny, administracja państwowa, obronność czy media, aby uzyskać przekonanie, że przedmiot zagadnienia jest szeroki, a granice obszarów, z którymi jest on powiązany, w znacznym stopniu przenikają się i w pełni uprawnione jest założenie, że zjawisko to potęguje. Zgromadzony przez autorkę materiał stanowi odpowiedź na pytanie: jaką rolę pełni informacja we współczesnym świecie? Zważywszy na różnorodne definicje związane z tematem niniejszego artykułu w pierwszej części przeanalizowano podstawowe pojęcia i terminy, w oparciu o które kolejno zaprezentowano jej właściwości. Praca swym zakresem obejmuje klasyfikację funkcji informacji oraz przedstawia główne uwarunkowania jej wykorzystania przez człowieka jako jednostkę oraz w zorganizowanych grupach. W ostatniej części wskazano kierunki rozwoju i potrzeby doskonalenia systemu informacyjnego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wybrane technologie wspierające procesy decyzyjne w Państwowej Straży Pożarnej jako produkt prac badawczo-rozwojowych realizowanych na rzecz bezpieczeństwa powszechnego

Technologie wspierające procesy decyzyjne z reguły tworzą systemy informatyczne, które wprowadzane są między innymi w instytucjach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Jedną z takich instytucji jest Państwowa Straż Pożarna, która wdraża zamawiane technologie oraz tworzy własne poprzez udział swoich jednostek organizacyjnych w pracach badawczych i rozwojowych. W działalność tę intensywnie włączają się dwie jednostki naukowe: Szkoła Główna Służby Pożarniczej oraz Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – PIB. Jednym ze źródeł finansowania budowanych technologii wspomagających procesy decyzyjne w Państwowej Straży Pożarnej jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Instytucja ta w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej i ministrem właściwym do spraw wewnętrznych prowadzi działania związane z badaniami na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa. W ramach konkursów ogłaszanych w związku z realizacją zamawianych tematów badawczych finansowane są przedsięwzięcia, które w największym stopniu rokują rzeczywiste zwiększenie bezpieczeństwa państwa. Co istotne, część z nich ukierunkowana jest na ochronę ludności i ratownictwo. Celem realizowanych programów i projektów jest nie tylko zwiększenie potencjału polskich podmiotów naukowych i przemysłowych, ale także dążenie do niezależności technologicznej poprzez tworzenie polskiego know-how w zakresie krytycznych technologii z obszaru bezpieczeństwa i obronności państwa. W artykule zostaną zidentyfikowane technologie wspomagające procesy decyzyjne wytworzone przez konsorcja naukowo-przemysłowe, których liderem lub partnerem była Szkoła Główna Służby Pożarniczej oraz Centrum Naukowo- -Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – PIB. Opisane technologie wykorzystywane są min. w procesie kształcenia kadr Państwowej Straży Pożarnej oraz w rzeczywistych działaniach ratowniczych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Rosyjski mechanizm destabilizacji jako współczynnik strategii walki – wybrane aspekty

Dążenia do ingerowania państwa „X” w politykę wewnętrzną państwa „Y” i próby wpływania na nastroje jego ludności nie są zjawiskiem nowym. Poszczególne organizmy państwowe starają się umocnić swój przekaz i uskutecznić go przy wykorzystaniu mechanizmów destabilizacji. Ich zakres oraz wymiar bywa bardzo zróżnicowany. Niezwykle szerokie spektrum w tej dziedzinie można przypisać Federacji Rosyjskiej. Przygotowany artykuł ma umożliwić przegląd wybranych aspektów mechanizmu używanych przez Rosjan celem prowadzenia działań destabilizacyjnych. Przedstawione zostały przykłady z lat 2014–2020, kiedy to stosowane przez Kreml zabiegi socjotechniczne miały bardzo intensywny charakter. Przybliżono zatem rosyjską działalność w postaci m.in. posługiwania się elementami wojny hybrydowej, jak chociażby szerzenie dezinformacji czy używanie środków w obszarze fake newsów. Ponadto dotknięto tematu działań wymierzonych w jedność i integralność terytorialną państw. Niniejszy artykuł w głównej mierze traktuje o problemie w ujęciu polskim, ale poruszono także zagadnienia o wymiarze międzynarodowym. Zaprezentowano przykłady działalności wymierzonej tak w państwo i społeczeństwo polskie, jak również innych krajów. Poznanie przytoczonych wymiarów mechanizmu powinno uwrażliwić odbiorców na treść udostępnianych informacji i zmusić ich do refleksji nad źródłem transmisji oraz autentycznością przekazu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Ocena mikrostruktury strumienia wytwarzanego przez dyszę spiralną o pełnym stożku zraszania

Strumienie rozproszone są powszechnie wykorzystywane m.in. do gaszenia, chłodzenia oraz absorpcji substancji niebezpiecznych. W celu zoptymalizowania procesu, w którym wykorzystywane są rozpylacze, niezbędna jest wiedza na temat mikroi makrostruktury wytwarzanych przez nie strumieni. Parametry mikrostruktury strumienia rozpylonego, takie jak średnia średnica kropel czy widmo rozpylenia są uzależnione zarówno od cech konstrukcyjnych dysz, jak również ilości i ciśnienia przepływającej cieczy W artykule przedstawiono wyniki badania mikrostruktury strugi generowanej przez wirową dyszę spiralną TF 6 NN o pełnym stożku zraszania. Badania były przeprowadzone przy różnych ciśnieniach zasilania i w czterech punktach strefy zraszania. Wybór tych punktów był poprzedzony wyznaczeniem rozkładów intensywności zraszania. Do określenia średnich średnic powierzchniowych kropel i widma rozpylenia wykorzystano metodę fotoelektryczną, zaś intensywność zraszania wyznaczono metodą kubełkową. Na podstawie przeprowadzonych badań udowodniono, że w strefie zraszania występują istotne dysproporcje w parametrach mikrostrukturalnych strumienia. Wykazano, że największa ilość wody wypływająca z badanej dyszy jest kierowana do głównego pierścienia zraszania, gdzie występują największe średnie średnice kropel. Zmiana ciśnienia zasilania dyszy nie powoduje istotnych zmian parametrów strugi w centralnej części strefy zraszania. W tym obszarze widmo rozpylenia, intensywność zraszania i średnia średnica kropel, niezależnie od ciśnienia zasilania, były zbliżone. Ponadto udowodniono, że w strefie położonej bezpośrednio pod dyszą odnotowuje się największy stopień rozpylenia strugi.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Analiza numeryczna odciążania pomieszczeń gaszonych gazem

Celem pracy jest zaproponowanie modelu dyskretnego wykorzystującego metodę objętości skończonych do wyznaczania oporu przepływu gazu gaśniczego przez przewód wentylacyjny. Wykorzystując opracowany model, wyznaczono przyrost ciśnienia po wyładowaniu w pomieszczeniu odciążanym bezpośrednio na zewnątrz. Zakres pracy stanowi charakterystyka przepływu gazu przez przewody wentylacyjne, wykorzystanie numerycznej mechaniki płynów do stworzenia modelu symulującego wyładowanie i przepływ przez przewody wentylacyjne gazu gaśniczego oraz przeprowadzenie części badawczej porównującej obliczeniowy charakter przepływu z rzeczywistym. W ramach pracy dowiedziono, że wykorzystując model turbulencji LES, można oszacować średnie ciśnienie w pomieszczeniu podczas wyładowania, z dokładnością wystarczającą na początkowym etapie projektowania.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Przygotowanie nawigacyjne bezzałogowych statków powietrznych do operacyjnych działań straży pożarnej

Warunkiem bezpiecznego i precyzyjnego wykonania zadania przez bezzałogowy aparat latający jest wstępne i bezpośrednie przygotowanie nawigacyjne. Potwierdzono to założenie podczas przeprowadzonych w kwietniu 2020 r. działań ratowniczo- -gaśniczych w Biebrzańskim Parku Narodowym. Oprócz 79 zastępów jednostek ochrony przeciwpożarowej i 380 strażaków, dwóch śmigłowców, sześciu samolotów dodatkowo działania operacyjne wspierały cztery bezzałogowe systemy latające. Zdobyte doświadczenia i wnioski umożliwiły opracowanie koncepcji przygotowania nawigacyjnego dla bezzałogowych systemów latających.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wykorzystanie oprogramowania wspomagającego analizę sieciową metodą „ścieżki krytycznej” w aspekcie opracowywania planu ochrony infrastruktury krytycznej w Polsce

Artykuł przedstawia możliwości wykorzystania oprogramowania WinQSB wspomagającego analizę sieciową metodą „ścieżki krytycznej” w aspekcie opracowywania planu ochrony infrastruktury krytycznej w Polsce. W materiale uwzględniono najważniejsze definicje oraz podstawy prawne dotyczące infrastruktury krytycznej, a także odniesiono się do ogólnej charakterystyki ochrony obiektów infrastruktury krytycznej. W dalszej kolejności opisano optymalizację decyzji w zarządzaniu bezpieczeństwem poprzez wykorzystanie analizy sieciowej, co pozwoliło na zaprezentowanie wykorzystania oprogramowania wspomagającego analizę sieciową do opracowania Planu Ochrony Infrastruktury Krytycznej w Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wpływ systemów szklarniowych na zapotrzebowanie na ciepło pomieszczeń mieszkalnych – porównanie metod obliczeń wg ISO 13790

Metoda obliczeń zapotrzebowania na energię zawarta w normie ISO 13790 powstała w trakcie realizacji projektu badawczego PASSYS. Jego celem było opracowanie sposobu wyznaczania zapotrzebowania na ciepło, dającego możliwość uwzględnienia w bilansie energetycznym pasywnych systemów słonecznych, m.in. systemów szklarniowych. Dla tych systemów norma prezentuje dwie metody obliczeniowe – pełną i uproszczoną, różniące się podstawowymi założeniami i sposobem uwzględniania zysków słonecznych w przestrzeni słonecznej i przyległych pomieszczeniach ogrzewanych. Równania zawarte w normie są sformułowane w sposób bardzo ogólnikowy, a interpretacja metod obliczeń budzi pewne wątpliwości, szczególnie w zakresie modelowania rozkładu promieniowania słonecznego wewnątrz szklarni. W pracy przedstawiono dyskusję założeń przyjmowanych w metodzie pełnej i uproszczonej, a także własne propozycje modyfikacji algorytmów obliczeniowych. Zaproponowana metoda obliczeń pozwoliła w zadowalający sposób odwzorować funkcjonowanie przykładowej szklarni o stosunkowo małej powierzchni oszklenia i wysokiej absorpcyjności obudowy, zbliżonej pod względem utylizacji promieniowania słonecznego do tradycyjnych pomieszczeń. Zjawiska typowe dla przestrzeni o dużej powierzchni oszklenia, takie jak retransmisja promieniowania odbitego, nie zostały uwzględnione w wystarczającym stopniu w metodzie zawartej w opisywanej normie.

Czasopismo: Budownictwo i Architektura
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Współobecność w badaniu i działaniu – 30 lat doświadczeń międzykulturowych na Wydziale Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Tekst ten poświęcony jest historii toruńskiego ośrodka badań pogranicza kultur, w którym w latach 90. XX wieku do programu studiów pedagogicznych zostały włączone zagadnienia z edukacji międzykulturowej, najpierw jako zajęcia fakultatywne, później obowiązkowe. Inicjatorami były osoby zajmujące się eksploracją towarzyszącą działaniu pomocowemu dedykowanemu Polakom na Wschodzie. Ośrodek badań ulokowanych w przestrzeni pogranicza zyskał więc własną specyfikę, ma swoje osiągnięcia związane z odbudową szkolnictwa dla polskiej mniejszości narodowej na Łotwie – badanie i działanie w tym obszarze wpisane jest w biografię drogi grupy pracowników i studentów, którzy podjęli naukową współpracę. W tekście zawarto przegląd wybranych projektów, które były i są udziałem osób zajmujących się edukacją międzykulturową na Wydziale Nauk Pedagogicznych UMK w Toruniu.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czynniki motywujące studentów do podjęcia studiów zagranicznych w ramach programu Erasmus+ oraz czynniki stanowiące dla nich bariery podczas pobytu za granicą na przykładzie studentów z Polski i Republiki Czeskiej

W artykule podjęto rozważania dotyczące czynników, które motywują studentów przy podjęciu decyzji o wyjeździe zagranicznym w ramach programu wymiany Unii Europejskiej Erasmus+. Omówiono teoretycznie czynniki zarówno o podłożu poznawczym, takie jak: chęć poznawania kultury kraju przyjmującego, doskonalenie kompetencji językowych uczestników, możliwość podniesienia kompetencji zawodowych, czy też te o podłożu ekonomicznym, dotyczy to na przykład czynników związanych z kosztem utrzymania się w kraju wyjazdu. Grupę badaną stanowili polscy studenci wyjeżdżający w ramach programu Erasmus+ do czeskich uczelni oraz czescy studenci przyjeżdżający do uczelni znajdujących się w Polsce. Badaniami zostali objęci studenci kierunków pedagogicznych i filologicznych, studiujący w uczelniach czeskich oraz polskich. Przedmiotem przeprowadzonych badań były czynniki motywujące studentów do wyjazdu zagranicznego w ramach programu Erasmus+ oraz takie, które mogą stwarzać bariery i trudności podczas pobytu za granicą. Wyniki przeprowadzonych badań pozwalają zauważyć, że przy wyborze kraju goszczącego przez studentów największy udział mają nie czynniki motywacyjne o podłożu poznawczym, lecz czynniki ekonomiczne, takie jak, np. koszty utrzymania – ten aspekt wskazało najwięcej osób, jako najbardziej istotny przy wyborze miejsca wyjazdu. Można stwierdzić, że studenci wyjeżdżający na częściowe studia zagraniczne w ramach programu Erasmus+ kierują się najczęściej czynnikami o podłożu ekonomicznym, a więc sam wyjazd jest dla nich przede wszystkim czasem pewnej niezależności finansowej, a czynniki o podłożu poznawczym stanowią wartość dodaną mobilności. Optymizmem napawa fakt, że studenci w grupie badanej okazali się otwarci na poznawanie kultury kraju goszczącego.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poczucie tożsamości oraz funkcjonowanie w wymiarze społecznym studentów pochodzących z Białorusi, Ukrainy i Rosji studiujących na polskich uczelniach

Coraz więcej studentów z Europy Wschodniej studiuje w polskich uczelniach. Polska jest dla nich krajem bliskim kulturowo, w którym mogą zdobyć dyplomy uznawane w Europie przy niskich kosztach utrzymania. Wymiar tożsamościowy jest niezwykle ważny, wręcz kluczowy, warunkuje bowiem pojawienie się postaw otwartości lub zamknięcia się na kulturę przyjmującą i replikację tejże postawy wobec języka kraju gospodarza, aktywności na rynku pracy i gotowości wchodzenia w grupy wtórne w społeczeństwie przyjmującym. Przeprowadzone badania wykazały, ze studenci z Białorusi, Ukrainy i Rosji chcą integrować się z polskim społeczeństwem, pozostają jednak bierni i rzadko włączają się życie społeczne uczelni i środowiska lokalnego, nie promują też swojej kultury ojczystej. Społeczeństwo polskie nie jest bowiem otwarte na Innego. W grupie badanej zaobserwowano częste wskazania na uczucie przygnębienia, jakie towarzyszy studentom podczas pobytu w Polsce – jest to spowodowane niewydolnością systemu administracji państwowej, która odpowiada za legalizację pobytu cudzoziemców w Polsce. Postuluje się potrzebę stworzenia stanowisk uczelnianych i wydziałowych koordynatorów do spraw studentów cudzoziemskich, którzy pomagaliby w adaptacji i funkcjonowaniu tych studentów w uczelni i środowisku lokalnym. Za zasadne uznaje się wprowadzenie wolontariackiej instytucji studenta opiekuna, który pomagałby nowo przyjętym studentom w pierwszych miesiącach studiów (kulturowo, językowo i społecznie).

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Środowisko lokalne jako czynnik kształtowania (się) tożsamości osób w wieku późnej dorosłości na przykładzie Śląska Cieszyńskiego

W opracowaniu tym wskazuję na związek między środowiskiem lokalnym a poczuciem tożsamości osób w wieku późnej dorosłości mieszkających w polskiej i czeskiej części Śląska Cieszyńskiego.
Niniejsze opracowanie jest komunikatem z badań przeprowadzonych w Cieszynie oraz Czeskim Cieszynie w 2013 roku. Strategia ilościowa i jakościowa zastosowane zostały jako komplementarne względem siebie. Posłużono się ankietą, wywiadem oraz analizą danych jakościowych.
Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że istnieje związek między środowiskiem lokalnym a poczuciem tożsamości osób w wieku późnej dorosłości. Człowiek buduje swoją tożsamość w relacji z drugim człowiekiem. Chęć wynikająca z wielostronnego poznawania siebie oraz innych skutkuje świadomością odrębności i niepowtarzalności, co decyduje o poczuciu tożsamości jednostki.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
(nie)Wiedza nauczycieli mieszkających na pograniczu polsko-czeskim o swoich sąsiadach

Położenie geograficzne może być czynnikiem sprzyjającym nawiązywaniu bliższych międzysąsiedzkich relacji. Dzisiaj liczne granice – tak jak właśnie polsko-czeska – mają charakter „zdematerializowany” i istnieją w pamięci i świadomości ludzi. Czy jednak rzeczywiście bliskie sąsiedztwo, podobne uwarunkowania społeczne i kulturowe a nawet bliskość językowa powoduje, że poszukujemy wiedzy o swoich sąsiadach? W naszym kraju od kilku lat możemy obserwować swoiste zafascynowanie Czechami. To wszystko ma swój wymiar ogólnopolski. Czy jednak sytuacja na pograniczu, a więc w bezpośrednim sąsiedztwie, jest podobna? W realizowanych przeze mnie badaniach wśród nauczycieli mieszkających na pograniczu polsko-czeskim interesowało mnie, jak respondenci oceniają swoją wiedzę o Czechach i jak opisują swoich sąsiadów.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Rzecz, której w literaturze naszej całej nie ma”. Quidam wobec tradycji epickich. Preliminaria

Poematy Norwida powstawały i pozostawały w dużej mierze poza głównymi tendencjami epoki i właściwie stanowiły ostatnie ważkie ogniwo procesu rozwojowego tej formy gatunkowej. Quidam nie jest ani powieścią, ani epopeją, ani poematem opisowym, ani też powieścią poetycką − w gatunkowym rozumieniu tych pojęć; wchłania w siebie różnorodne formy gatunkowe, podporządkowując je nadrzędnej koncepcji realistycznego poematu epickiego o tematyce historycznej.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kreacja postaci w Aktorze Norwida

Postaci występujące w „komediodramie” Aktor można podzielić ze względu na świadomość teatralności świata i życia. Chodzi o świadomość tego, na ile człowiek w THEATRUM MUNDI podlega − by tak rzec − zewnętrznej reżyserii, a na ile jest sam reżyserem swojego życia. Człowiek poddany zewnętrznej reżyserii to marionetka. Człowiek reżyserujący sam swe życie to aktor artysta. Wśród postaci przedstawionych w Aktorze mamy do czynienia z jednymi i z drugimi.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo