rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie systemu Biolog Ecoplate do monitorowania stanu ekotoksykologicznego osadów ściekowych (artykuł przeglądowy)

Rosnąca ilość osadów ściekowych i pofermentacyjnych stwarza konieczność ich racjonalnego zagospodarowania, gdyż składowanie może być niebezpieczne dla środowiska. Ze względu na zawartość w osadach materii organicznej oraz składników pokarmowych niezbędnych dla roślin mogą być one stosowane jako nawozy organiczne. Jednak poza cennymi substancjami osady mogą zawierać również składniki toksyczne i niebezpieczne. Dlatego też istnieje konieczność opracowania metod szybkiej oceny ekotoksyczności osadów, które pozwolą określić możliwość zastosowania danego osadu w rolnictwie. System Biolog Ecoplate® umożliwia ocenę profilu metabolicznego odzwierciedlającego stan aktywności populacji mikroorganizmów w próbkach środowiskowych. Jest to szybka i nowoczesna technika, która wykorzystując biologiczne właściwości pozwala charakteryzować stan ekologiczny próbek środowiskowych, tj. osady ściekowe i pofermentacyjne.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Sorpcyjne właściwości gleb Wysoczyzny Siedleckiej

Celem badań była ocena sorpcyjnych właściwości (kwasowość całkowita – Hcał, suma kationów zasadowych – S, pojemność sorpcyjna – T, stopień wysycenia gleby zasadami – V oraz zasadowe kationy wymienne – Ca2+, Mg2+, K+, Na+) w 36 profilach uprawnych gleb brunatnych, płowych, opadowo-glejowych i deluwialnych Wysoczyzny Siedleckiej. Właściwości sorpcyjne badanych gleb były zróżnicowane miedzy poszczególnymi typami i w obrębie danego profilu; były charakterystyczne dla gleb mineralnych wytworzonych z materiału zwałowego i wodnolodowcowego zlodowacenia środkowopolskiego. Największe wartości kwasowości całkowitej (Hcał) w badanych glebach stwierdzono w poziomach próchnicznych (Ap, AE), a sumy kationów zasadowych (S), pojemności sorpcyjnej (T) i stopnia wysycenia gleby zasadami (V) w poziomach wzbogacania (Bbr, Bt) i skały macierzystej (C, Cgg, CG). Zawartość kationów zasadowych w badanych gleb można ułożyć w następującym szeregu malejących wartości: Ca2+ > Mg2+ > K+ > Na+; udział kationów Ca 2+, Mg2+ i K+ zwiększał się, a kationów Na+ zmniejszał wraz z głębokością profilu glebowego. Analiza statystyczna wykazała istotny wpływ zawartości węgla związków organicznych (Corg), frakcji iłowej (ø < 0,002 mm) i odczynu gleby na właściwości sorpcyjne badanych gleb.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Okresy termiczne w środkowowschodniej Polsce (1971-2005)

W pracy dokonano klasyfikacji okresów termicznych na podstawie dat przejścia
przez umowne progi termiczne. Wyznaczono daty początku i końca oraz czas trwania okresów
termicznych: gospodarczego, wegetacyjnego i aktywnego wzrostu roślin. Analizę oparto na danych
dotyczących średnich dobowych wartości temperatury powietrza pochodzących z dziewięciu stacji
IMGW w środkowowschodniej Polsce w latach 1971-2005. Stwierdzono, że na badanym obszarze
występuje zróżnicowanie przestrzenne czasu trwania, a także dat początku i końca poszczególnych
okresów termicznych. Okres gospodarczy w środkowowschodniej Polsce rozpoczynał się średnio 13
marca i trwał do 12 listopada. Najkrócej sezon ten utrzymywał się we wschodniej części analizowanego
rejonu, a najdłużej w części zachodniej i południowej. Termiczny okres wegetacyjny
charakteryzował się tendencją do wcześniejszego rozpoczynania się i późniejszego zakończenia.
Przeciętna długość okresu wegetacyjnego w środkowowschodniej Polsce wynosiła od 210 do 222
dni. W północnej części badanego obszaru okres ten trwał najkrócej, a najdłużej w części zachodniej
i południowej. Analiza współczynników kierunkowych trendu liniowego czasu trwania aktywnego
wzrostu roślin dowiodła, że daty jego początku w badanych latach nie wykazywały istotnej zmienności.
Natomiast istotnie we wszystkich stacjach zmieniały się daty jego końca. Najkrócej sezon ten trwał
w północno-wschodniej części badanego rejonu, a najdłużej w części zachodniej i południowej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany właściwości wypiekowych mąki żytniej pod wpływem dodatku alfa-amylazy

Celem podjętych badań było określenie wpływu dodatku alfa-amylazy do mąki żytniej na właściwości ciasta i jakość pieczywa. Materiał badawczy stanowiły trzy próbki mąki żytniej typu 720 o niskiej i bardzo niskiej aktywności enzymów amylolitycznych oraz alfaamylaza, którą dodawano w ilości 15, 20 i 40 g·(100 kg mąki)-1. Aktywność amylolityczną próbek mąki wyjściowej i z dodatkiem alfaamylazy oceniano na podstawie badań amylograficznych i liczby opadania. Przeprowadzono badania reologiczne ciasta za pomocą mixolabu. Wykonano wypieki laboratoryjne. Stwierdzono, że dodatek alfa-amylazy do mąki żytniej powodował obniżenie wysokich wartości parametrów amylograficznych mąki: maksymalnej lepkości i temperatury końcowej kleikowania. Ciasto z mąki żytniej o większym dodatku alfa-amylazy cechowało się mniejszym oporem w punktach wykresu uzyskanego za pomocą mixolabu charakteryzującym właściwości skrobi: kleikowanie (opór ciasta w punkcie C3), podatność na działanie enzymów amylolitycznych (opór ciasta w punkcie C4) i retrogradację (opór ciasta w punkcie C5). Stwierdzono, że wraz ze zmniejszeniem oporu ciasta w punkcie C2, w którym rozpoczyna się kleikowanie skrobi i w punkcie C3 wykresu oraz tempa kleikowania skrobi (wskaźnik β) zwiększała się objętość chleba (współczynniki korelacji odpowiednio r = –0,670; r = –0,726 i r = –0,651). Jakość chleba pod wpływem dodatku alfa-amylazy ulegała poprawie – wzrastała objętość chleba i kwasowość miękiszu a zmniejszała się jego twardość.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie pszenżyta ozimego a warunki meteorologiczne okresu jesienno-zimowego w rejonie warmińsko-mazurskim

Wielkość i jakość plonu zbóż w znacznym stopniu jest uzależniona od warunków
pogodowych okresu wegetacji, jak i kształtowania się wskaźników meteorologicznych w okresie
jesienno-zimowym. Warunki te, zwłaszcza w Polsce, wpływają na dużą zmienność plonowania
wynoszącą średnio 30-40%. Celem niniejszej pracy była ocena wpływu wskaźników meteorologicznych
w okresie jesienno-zimowym na plonowanie pszenżyta ozimego w latach 1993-2013
w rejonie Warmińsko-Mazurskim. Pszenżyto jest jedną z głównych roślin zbożowych uprawianych
w Polsce. Jego udział w strukturze zasiewów wynosi ok. 10%, a średnie plony wahają się w granicach
3-4 t·haˉ¹. W badaniach uwzględniono następujące wskaźniki meteorologiczne: liczbę dni od
siewu do okresu zimowego, średnie dobowe temperatury od siewu do początku zimy, sumę opadów
od siewu do okresu zimowego, długość okresu zimowego, sumę średnich dobowych temperatur
zimy, sumę opadów okresu zimowego, długość zalegania pokrywy śnieżnej, liczbę dni z odwilżami
atmosferycznymi. Wpływ badanych wskaźników meteorologicznych okresu jesienno-zimowego na
plonowanie pszenżyta ozimego oceniono statystycznie, wykorzystując analizę korelacji i regresji dla
jednej lub wielu zmiennych niezależnych. W analizowanym 21-letnim okresie badań plony pszenżyta
ozimego wynosiły średnio 5,97 t·haˉ¹. Najmniejsze były w 1998 roku – 3,78 t·haˉ¹, największe
8,83 t·haˉ¹ w 2004 r. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż wielkość plonu pszenżyta ozimego
istotnie zależała tylko od liczby dni z odwilżami atmosferycznymi. O łącznym wpływie na plon
decydowały głównie: liczba dni z odwilżami atmosferycznymi w okresie zimy, wartości średniej
dobowej temperatury od siewu do okresu zimowego i sumy opadów okresu zimowego.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena wskaźników jakościowych ziarna pszenicy populacyjnej i mieszańcowej w zależności od technologii produkcji

Doświadczenie przeprowadzono w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Przecławiu (50o11’ N, 21o29’ E) koło Mielca. Badano wpływ technologii produkcji na wybrane wskaźniki jakościowe i skład frakcyjny białka w ziarnie odmian pszenicy populacyjnej i mieszań-cowej. Technologie produkcji modelowano, różnicując intensywność nawożenia NPK i ochrony chemicznej roślin. Wzrost intensywność produkcji powodował poprawę cech jakościowych a także nagromadzenie w ziarnie bardziej wartościowej frakcji białek zapasowych glutenin, zaś w mniejszej ilości gliadyn oraz albumin i globulin. Ziarno odmiany populacyjnej Bogatka wyróżniało się lepszą jakością, zwłaszcza wyższą zawartością glutenu mokrego oraz cechowało się dobrą gęstością i celnością ziarna a także wyższą masą tysiąca ziaren. Spośród odmian, mieszańcowa odmiana Hymack wykazywała istotnie mniejsze wartości badanych parametrów, a różnica w ilości frakcji białka gliadyn i glutenin w odniesieniu do odmiany Bogatka wynosiła 12,0 i 17,7%. Stwierdzony ilościowy stosunek frakcji gliadyn do glutenin w ziarnie odmian pszenicy może sugerować pewne obniżenie jakości wypiekowej białek glutenowych.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza wybranych właściwości fizycznych i chemicznych kakaowych produktów w proszku o zmodyfikowanym składzie surowcowym

Celem pracy była analiza wpływu składu surowcowego oraz procesu aglome-racji na wybrane właściwości fizyczne i chemiczne kakaowych produktów w proszku. Materiał badawczy stanowiły surowce w proszku: kakao, sacharoza, glukoza, mleko dla dzieci, ich mieszaniny oraz aglomeraty. Zakres badań obejmował analizę wybranych właściwości fizykochemicznych badanych próbek: zawartości wody, aktywności wody, barwy, sypkości, gęstości nasypowej, jak również zwilżalności. Stwierdzono, że zmiana podstawowego składu surowcowego mieszanin, jak również zastosowanie procesu obróbki technologicznej w znaczącym stopniu wpłynęło na zmianę właściwości fizycznych badanych próbek. Proces aglomeracji oddziaływał istotnie na zawartość i aktywność wody, barwę, sypkość (skracając czas wysypu) i gęstość nasypową. Natomiast modyfi-kacja składu surowcowego i aglomeracja nie polepszyły odtwarzalności większości badanych pró-bek, za wyjątkiem tych, w których składzie dominowała sacharoza i/lub glukoza. Analizy statystyczne w większości przeprowadzonych badań wykazały statystycznie istotny wpływ aglomeracji na badane właściwości, natomiast nie określono jednoznacznego wpływu modyfikacji składu su-rowcowego. W oparciu o uzyskane wyniki wskazano mieszaninę, w której sacharozę częściowo zastąpiono mlekiem, jako alternatywę dla produktów rynkowych.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zastosowanie techniki real-time PCR w diagnostyce patogenów w procesie oczyszczania ścieków

Najważniejsze w walce z chorobotwórczymi patogenami jest ich szybkie, skuteczne i dokładne diagnozowanie. Tradycyjne metody, wymagające wielogodzinnych hodowli, są stopniowo wypierane przez narzędzia biologii molekularnej i biochemii, takie techniki jak: PCR, elektroforeza, hybrydyzacja czy znakowanie mikroorganizmów przy pomocy zielonego białka fluorescencyjnego (ang. GFP). Celem badań było określenie, czy metoda real-time PCR może zastąpić tradycyjną metodę posiewów powierzchniowych dla próbek ścieków i osadów ściekowych oraz w jakich okolicznościach jej stosowanie jest wskazane. Określono nie tylko obecność tradycyjnych organizmów wskaźnikowych, takich jak Salmonella typhinmurium czy Clostridium perfringens, ale także oznaczono patogeny „wyłaniające się” (Escherichia coli 0157:H7), oraz tzw. patogeny „nowe” (Yersinia enterocolitica i Legionella pneumophila). Jako fluorochromu użyto DyNAmo HS SYBR Green qPCR Kit. Stwierdzono, że procesy oczyszczania ścieków w znacznym stopniu wpływają na redukcję liczebności wymienionych mikroorganizmów, choć ich nie eliminują, a ścieki i osady ściekowe opuszczające oczyszczalnie mogą nadal pozostawać ich istotnym rezerwuarem. Metoda real-time PCR okazała się wysoce czułą metodą określenia liczebności mikroorganizmów ze ścieków i osadów ściekowych, choć izolacja DNA nie tylko z żywych komórek mikroorganizmów może dać znacznie zawyżone (fałszywie pozytywne) wyniki.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie owsa w zależności od niektórych właściwości gleby i nawożenia azotem

ImmunogenW latach 1997-2006, na terenie Lubelszczyzny, przeprowadzono badania środowiskowe dotyczące wielkości uzyskanego plonu ziarna owsa zwyczajnego. Analizowano plonowanie 13 odmian tego gatunku w zależności od stosowanej agrotechniki oraz czynników glebowych. Wielkość plonu ziarna, przedplon, dawkę azotu oraz odmianę ustalono na podstawie wywiadów prze-prowadzonych z rolnikami. Analizę właściwości fizyczno-chemicznych gleby wykonano w akredytowanym laboratorium Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Lublinie. W próbach glebowych pobranych z warstwy 0-20 cm oznaczono: pH w 1 mol KCl dm-3, skład granulometryczny metodą Cassagrande,a w modyfikacji Prószyńskiego, zawartość C org. metodą Tiurina, zawartość przyswajalnego fosforu i potasu metodą Egnera-Riehma, zawartość przyswajalnego magnezu metodą Schacht-schabela, zawartość N-NH4+ i N-NO3- metodą kolorymetrii przepływowej. Do obliczenia równania regresji wielokrotnej wykorzystano moduł programu Statistica 6 – regresja wielokrotna krokowa po-stępująca, przy F do wprowadzenia 1. Analizę czynnikową (one way ANOVA z półprzedziałami ufności Tukey’a α = 0,05) przeprowadzono po uprzednim pogrupowaniu dawek azotu na sześć klas: N – bez nawożenia, I – 1-25; II – 26-40; III – 41-55; IV – 56-70; V – powyżej 71 kg N ha-1. Stwierdzono, że spośród rozpatrywanych właściwości gleby i zabiegów agrotechnicznych nawożenie azotem w istotny sposób wpływało na plon ziarna owsa, przy czym najwyższy stwierdzono przy dawce powy-żej 71 kg N·ha-1. Uzyskany plon zależał również, w sposób udowodniony statystycznie, od uprawianej odmiany. Współczynniki korelacji wskazują na dodatnią zależność między plonem ziarna owsa a nawożeniem azotem, zawartością mineralnych form azotu w glebie, części ilastych, pH gleby oraz zawartością węgla organicznego. Czynniki te w 33% determinowały zebrany plon.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Właściwości teksturalne pieczywa bezglutenowego

Celem pracy było określenie wpływu składu recepturowego na teksturę pieczywa bezglutenowego. Podstawowymi surowcami pieczywa bezglutenowego były mąka ryżowa i skrobia ziemniaczana. Do chlebów dodawano 1% gumy ksantanowej. Badano wpływ dodatku izolatu białka sojowego w ilości od 3 do 7%, oraz transglutaminazy w ilości, 1, 5 i 10 j.u. na właściwości fizyczne chlebów bezglutenowych. Oznaczano masę właściwą i porowatość miękiszu chlebów oraz wilgotność po 24 i 48 godzinach od wypieku. Przeprowadzono analizę profilową tekstury (TPA), oznaczając twardość, sprężystość, spoistość i żujność miękiszu pieczywa. Na pod-stawie uzyskanych wyników stwierdzono, że dodatek białek sojowych wywarł korzystny wpływ na teksturę pieczywa bezglutenowego. Wykazano, że optymalny dodatek białek wynosił 5%. Dodatek transglutaminazy do pieczywa zawierającego białka sojowe poprawił właściwości teksturalne. Częściowa substytucja (50%) wody mlekiem korzystnie wpłynęła na teksturę próbek zawierających izolowane białka sojowe i transglutaminazę.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dynamika zmian zawartości miedzi w glebach oraz w sekwencyjnie wydzielonych frakcjach

Celem pracy była ocena zawartości ogólnej miedzi oraz we frakcjach wydzielonych
z gleb, położonych na stoku morenowym Wysoczyzny Siedleckiej. Sekwencyjne frakcjonowanie
przeprowadzono metodą Zeiena i Brümmera. Analiza specjacyjna wykazała, iż metal
ten był związany z różnymi częściami fazy stałej gleby. Największy procentowy udział miedzi
stwierdzono we frakcji rezydualnej (F7), w poziomach skały macierzystej, a najmniejszy we frakcji łatwo rozpuszczalnej (F1) i wymiennej (F2). W badanych glebach, w transekcie A i B zanotowano
istotne związki korelacyjne między udziałem miedzi w wydzielonych frakcjach, a jej zawartością ogólną, zawartością węgla związków organicznych a frakcją organiczną (F4), pojemnością sorpcyjną CEC oraz frakcją iłową gleby (< 0,002 mm).

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Detekcja obić jabłek odmiany "Szampion Arno" w zakresie światła widzialnego

W trakcie transportu, przeładunku i obrotu handlowego jabłka często ulegają
uszkodzeniom, wśród których obicia i odgniecenia miąższu są najczęstszą przyczyną trwałych, widocznych
zmian barwy na powierzchni owocu, wpływających na niższą ocenę konsumencką. Celem badań
była parametryczna ocena zmian barwy wywołanej obiciem w okresie obrotu handlowego jabłek. Obicia
wywołano obciążeniem udarowym o wartości energii: 0,74; 1,32 i 2,06 J. Badania prowadzono na jabł-
-kach klonu ‘Szampion Arno’, określając parametr jasności L* i chromatyczności a* i b* zgodnie ze
standardem CIE L*a*b*. Zaobserwowano, że na jaśniejszej stronie o barwie podstawowej obicia owoców
o ciemniejszej barwie są w większym stopniu widoczne w okresie obrotu handlowego. Parametr
jasności L* barwy podstawowej w tym okresie maleje od wartości 74,47 do 39,21, świadcząc o ciemnieniu
miejsca obicia owocu, podobnie jak udział barwy żółtej, który potwierdzają malejące wartości
parametru b* na całej powierzchni owocu. Natomiast parametr chromatyczności a*, reprezentujący czerwony
kolor obicia od strony barwy podstawowej, wzrasta w zakresie od 6,8 do 29,68, uwidaczniając
podskórne brązowienie tkanki. Ciemnienie obić opisane parametrem jasności L* jest mniej widoczne
na powierzchni rumieńca – zmiany tego parametru maleją w zakresie od 41,28 do 27,82. Natomiast już
po 6 dniach trudno zaobserwować różnice parametryczne jasności pomiędzy obiciem a barwą rumieńca.
Generalnie, barwa rumieńca jabłek klonu ‘Szampion Arno’ jest bardziej wyrównana i parametr chromatyczności
a* wskazuje na nieznaczne zróżnicowanie barwy czerwonej (47,32-34,79), a obicia stają się
bardziej widoczne od strony przeciwnej, na co wskazuje wzrost udziału barwy czerwonej (parametr a*
od 7,86 do 27,38), który zależy od wartości energii udaru. Jednak już po 2 dniach zmiany barwy obić na
stronie przeciwnej do rumieńca (strona barwy podstawowej jabłek) wywołują negatywną ocenę jakości.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zawartości składników pokarmowych w glebie w uprawie cebuli nawożonej nawozami azotowymi

Celem pracy była ocena wpływu nawożenia azotowego zastosowanego w uprawie cebuli zwyczajnej (Allium cepa L. var. cepa Helm.), cebuli piętrowej (Allium cepa var. proliferum Targioni-Tozzetti) i szalotki (Allium cepa L. var. ascalonicum) na skład chemiczny gleby. Dwuletnie doświadczenie polowe prowadzono w Warzywniczej Stacji Doświadczalnej w Dołujach. Zastosowano następujące nawozy: mocznik, saletrę amonową i saletrę wapniową w zróżnicowanych dawkach nawożenia azotem (100 i 200 kg N·ha-1). Nawożenie azotem istotnie obniżyło pH gleby. Mocznik i saletra amonowa użyte w dawce 200 kg N·ha-1 przyczyniły się do obniżenia w glebie ilości magnezu, wapnia, potasu i fosforu. Saletra wapniowa zastosowana w tej samej dawce również obniżyła w glebie zawartość magnezu, potasu i fosforu, a podwyższyła poziom wapnia.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Makroelementy w glebach ornych Wysoczyzny Siedleckiej

Celem pracy było zbadanie zawartości ogólnej fosforu, potasu, wapnia, magnezu, sodu i siarki oraz ich rozmieszczenia w zróżnicowanych typologicznie 30 profilach gleb ornych Wysoczyzny Siedleckiej (gleby brunatne właściwe wyługowane – Dystric Cambisols, płowe typowe – Haplic Luvisols, płowe opadowo-glejowe – Stagnic Luvisols, deluwialne – Endogleyic Cambisols).W badanych glebach stwierdzono zróżnicowaną zawartość ogólną fosforu, potasu, wapnia, magnezu, sodu i siarki między poszczególnymi profilami glebowymi oraz w poszczególnych poziomach genetycznych danego profilu. Pierwiastki te można ułożyć w następujące szeregi malejących średnich zawartości (g·kg-1): w glebach brunatnych właściwych wyługowanych i płowych typowych Ca (9,97-13,6) > Mg (2,55-3,84) > K (2,13-2,68) > P (0,238-0,353) > Na (0,130-0,163) > S (0,076-0,103) oraz w glebach płowych opadowo-glejowych i deluwialnych.Ca (2,00-3,75) > K (1,13-3,17) > Mg (1,06-2,76) > P (0,235-0,344) > Na (0,103-0,121) > S (0,093-0,106). Najwięcej P, Ca, Mg i Na stwierdzono w glebach brunatnych właści-wych wyługowanych, K – w glebach płowych opadowo-glejowych, a S – w glebach deluwialnych. Profilowe rozmieszczenie badanych makroelementów zróżnicowały procesy geologiczne, glebotwórcze i działalność antropogeniczna (w tym rolnicza). W poziomach próchnicznych zanotowano najwię-cej P i S, w poziomach wzbogacania i skał macierzystych – K, w skałach macierzystych – Ca, Mg, Na. Obliczenia statystyczne wykazały istotne zależności (dodatnie i ujemne) pomiędzy N, P, K, Ca, Mg i S oraz wpływ wybranych właściwości gleby (pH, Corg, kationowej pojemności sorpcyjnej, frakcji iłowej) na akumulację i rozmieszczenie badanych makroelementów w omawianych glebach.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Teoretyczne podstawy zagęszczania i prasowania materiałów sypkich pochodzenia roślinnego o cechach plastycznych

Procesy zagęszczania i prasowania materiałów roślinnych w stanie sypkim są wykorzystywane w produkcji granulatów i brykietów przeznaczonych do skarmiania zwierząt oraz na opał. Procesy te wymagają dużych nakładów energetycznych sięgających 40-70 kWh⋅t-1 W pracy przedstawiono podstawy teorii plastyczności materiałów sypkich ze wzmocnieniem gęstościowym. Opierając się o warunek plastyczności sformułowany przez Kuhna i Downey'a oraz jego modyfikacje, opisano związki fizyczne umożliwiające analizę stanu odkształcenia i naprężenia w modelowaniu procesów zagęszczania materiałów roślinnych o cechach plastycznych. W analizie wykorzysta-no podstawowe funkcje porowatości oraz prawa tarcia Amontonsa-Coulomba i Prandla dla ośrodka porowatego. Badania doświadczalne i teoretyczne prasowania mieszanki paszowej z udziałem słomy przeprowadzono w komorze zamkniętej. Identyfikacji podstawowych stałych materiałowych dokonano na drodze numerycznej wykorzystując metody regresji nieliniowej oraz zależności opisującej naciski na stemplu komory. Wyniki przedstawionych badań wskazały na możliwość szerszego wykorzystania teorii plastyczności materiałów sypkich do modelowania innych, bardziej skomplikowanych procesów brykietowania i granulowania sypkich materiałów roślinnych w prasach stemplowych i rotacyjnych.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena aktywności biologicznej biomasy na różnych etapach procesu kompostowania przy użyciu systemu pomiarowego OxiTop Control

Badania dotyczyły określenia dynamiki zmian aktywności biologicznej przygotowanej biomasy w trakcie procesu kompostowania odpadów. Wyniki badań respirometrycznych obrazują dostępność substratów dla mikroorganizmów, czyli podatność na biodegradację. Pomiarów zapotrzebowania na tlen dokonano przy pomocy systemu pomiarowego OxiTop® Control. Materiał kompostowany stanowiła mieszanina substratów organicznych z dodatkami odpadowych materia-łów biodegradowalnych. Dodatkami do materiału kompostowanego były: mączka mięsno-kostna, odpadowy olej jadalny, folia biodegradowalna oraz papier gazetowy. Wyniki badań wskazują na dużą aktywność biologiczną kompostów utrzymującą się do 60. dnia procesu. Wprowadzone do kompostowanej biomasy dodatki odpadów w istotny sposób różnicowały aktywność biologiczną. W przypadku materiału z dodatkiem papieru gazetowego aktywność zmniejszyła się już po 40 dniach kompostowania, odwrotnie niż w przypadku materiału z dodatkiem folii oraz mączki, gdzie nastąpiło zwiększenie aktywności w 40. dniu procesu.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo