rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kreowanie nowego oblicza łodzi poprzez wizerunek miasta kreatywnego

Praktyka pokazuje, że zarządzanie wiedzą jest ciągle jeszcze niejednoznacznie rozumiane  i interpretowane. W odniesieniu do miasta można powiedzieć, że jest to działanie ukierunkowane na stworzenie efektywnego systemu współpracy stanowiącego połączenie podsystemu generowania wiedzy naukowej z podsystemem wykorzystania wiedzy technicznej i kreatywnej, co przyczyni się w przyszłości do wykreowania nowego oblicza miasta. Wychodząc z jednej strony z założeń regionalnej strategii innowacji, a z drugiej sięgając do nowoczesnej koncepcji zarządzania wiedzą, podjęto próbę stworzenia współczesnego wizerunku miasta. W celu wykreowania nowego oblicza Łodzi przeprowadzono badanie marketingowe, dotyczące zarówno nowych idei w zarządzaniu rozwojem miasta (opartych na zjawisku konwergencji), jak i aspektów odnoszących się do realności.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Edmund Burke: bezpieczeństwo i pokój europejski

W XVIII wieku jeden z najczęściej dyskutowanych w Europie problemów z zakresu bezpieczeństwa i stosunków międzynarodowych dotyczył sposobów utrzymania pokoju. Dominowały trzy koncepcje: wiecznego pokoju, wojny sprawiedliwej oraz równowagi sił. Ważny głos w tej dyskusji zajął wybitny brytyjski myśliciel i polityk, Edmund Burke. Mimo że koncentrował on uwagę na sprawach wewnętrznych Wielkiej Brytanii i jej imperium, przez całą karierę publiczną interesował się też sytuacją na kontynencie europejskim. W przeciwieństwie do Rousseau, Kanta czy Vattela, połączył on wybrane elementy wszystkich trzech koncepcji. Przedstawił oryginalny pomysł na utrzymanie pokoju opartego na równowadze sił, prawie międzynarodowym i wspólnocie wartości łączących państwa europejskie, a wyrastających z dziedzictwa historycznego i kulturalnego.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Strategiczna karta wyników jako postmodernistyczne narzędzie zarządzania miastem

W literaturze z zakresu zarządzania w ostatnich latach przedmiotem dyskusji jest koncepcja Strategicznej Karty Wyników (Balanced Scorecard, BSC), będąca narzędziem wspierającym zarządzanie miastem i proces wdrażania strategii. Stąd zasadne wydaje się przedstawienie propozycji wykorzystania koncepcji BSC jako narzędzia wdrażania strategii dla miasta. W artykule zostanie zaprezentowana idea BSCoraz możliwości wdrożenia tego narzędzia w celu poprawy efektywności funkcjonowania polskich miast.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prawa człowieka – religia obywatelska Zachodu. Perspektywa Europejskiej Nowej Prawicy

Tematem artykułu są prawa człowieka w perspektywie Europejskiej Nowej Prawicy (ENP). Alain de Benoist (główny ideolog) uważa, że prawa człowieka stały się religią obywatelską Zachodu, która zastąpiła chrześcijaństwo w zlaicyzowanej przestrzeni publicznej, stając się głównym, ideologicznych punktem odniesienia Zachodu. Artykuł omawia chrześcijańską genezę praw człowieka i krytykę praw człowieka z punktu widzenia ENP. A. de Benoist argumentuje, iż prawa człowieka są de facto bronią ideologiczną Zachodu, służącą do symbolicznego zdominowania niezachodnich państw.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Reguły zgodności i konfliktu w macierzy metawartości na przykładzie Wiosny Roberta Biedronia

Macierz metawartości jest metodą oceny wartości politycznych stworzoną na podstawie adaptacji modelu Shaloma H. Schwartza. Celem artykułu jest weryfikacja tezy, że dobór postulatów programowych w polityce jest pochodną reguł rządzących macierzą. Autor realizuje to zamierzenie na przykładzie ugrupowania Wiosna Roberta Biedronia.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wybrane uwarunkowania wdrożenia w mieście zrównoważonej karty wyników

Strategiczna Karta Wyników (Balanced Scorecard)jest narzędziem umożliwiającym przekształcenie misji, wizji,strategii i celów strategicznychw zestaw indywidualnych celów i wskaźników zrozumiałych dla pracowników na wszystkich szczeblach organizacji oraz monitorowanie realizacji zapisanej wten sposób strategii. W celu ciągłego doskonalenia jakości usług świadczonych obywatelom i lepszego zaspokajania potrzeb interesantów możnają również wprowadzić w mieście. Z tego powodu wydaje się zasadne przedstawienie wybranych uwarunkowań wdrożenia Strategicznej KartyWyników. Celem artykułu jest przedstawienie istoty i znaczenia procesowego podejścia w zarządzaniu miastem, które stanowi fundament skutecznej i efektywnej implementacji modelu Strategicznej Karty Wyników. Ponadto artykuł prezentuje strukturę ograniczeń występujących w poszczególnych perspektywach Strategicznej Karty Wyników.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Adaptacja analizy portfolio na potrzeby rynkowo zorientowanego zarządzania miastem

Artykuł prezentuje adaptację analizy portfolio do diagnozy sytuacji rozwojowej obszarów miejskich. Opracowanie omawia kwestie możliwości adaptacji tej analizy przez zarządzających obszarami miejskimi. Wskazano także ograniczenia w jej wykorzystaniu.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Marketing terytorialny jako koncepcja rozwoju miasta na przykładzie Jelcza-Laskowic

Partycypacja społecznaw planowaniu strategicznym w praktyce polskich gmin nie jest w pełni wykorzystana. Niezwykle istotne są zatem oddolne inicjatywy mieszkańców i lokalnych liderów, którzy chcą kształtować przyszłość swojej gminy. Jedną z takich inicjatyw jest zrealizowany w Wałbrzychu polsko-ukraiński projekt „Look Twice!”. Autorka przedstawia przebieg projektu, tj. etapy od zbudowania zespołów ds. rozwoju gospodarczego i bezrobocia, ochrony środowiska, zarządzania miastem itd. do stworzenia „Wzorca Miasta”, czyli oczekiwanej przez mieszkańców wizji Miasta. Po stronie ukraińskiej projekt realizowany był w Użgorodzie. Wartykule zaprezentowano wnioski z konsultacji, do których doszło podczas dwóch spotkań zespołów polskich i ukraińskich.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Tatarzy krymscy w geopolitycznej rywalizacji o Półwysep Krymski między Rosją a Ukrainą

Artykuł podejmuje tematykę związaną z pozycją Tatarów krymskich w geopolitycznej rywalizacji mocarstw o Półwysep Krymski. Region ten zamieszkiwany jest przez przedstawicieli różnych kultur, tradycji i narodowości, co ma swoje implikacje polityczne i społeczne. Celem artykułu jest analiza dziejów Tatarów krymskich na przestrzeni 100 lat - od tj. XX wieku do aneksji Krymu przez Federację Rosyjską w 2014 roku. Taki przedział czasowy pozwoli na przedstawienie analizy historycznej dziejów Tatarów krymskich w aspekcie społecznym, politycznym i ekonomicznym, w różnych formach państwowości od ZSRR po Ukrainę, a po aneksji Krymu - również Federację Rosyjską.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Memoriał Ofiar Komunizmu w Tallinie. Symbolika miejsca pamięci

Autor przedstawia genezę i analizuje symbolikę Memoriału Ofiar Komunizmu w Tallinie. Skupia się na założeniach koncepcyjnych przyjętych przez jego autorów, ale też bierze pod uwagę dokonywane później interpretacje przesłania monumentu. Przywołuje wydarzenia, do których odnosi się to miejsce pamięci. Opisuje okres sowieckiej okupacji Estonii i przedstawia bilans dokonywanych w tamtym czasie represji - masowych aresztowań, potajemnych egzekucji, deportacji ludności i brutalnej kolektywizacji rolnictwa. Tak zarysowany kontekst historyczny pozwala lepiej zrozumieć znaczenie opisywanego pomnika i jego miejsce na mapie pamięci współczesnej Estonii. Autor zwraca jednocześnie uwagę, że talliński pomnik stanowi istotny element nie tylko estońskiej, ale też - szerzej - europejskiej pamięci o ofiarach stalinizmu i komunizmu.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Obecność rosyjskich sił zbrojnych na obszarze Naddniestrza w drugiej dekadzie XXI wieku – wybrane aspekty

Celem artykułu jest charakterystyka stanowisk: Federacji Rosyjskiej, Mołdawii i nieuznawanej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej wobec obecności rosyjskich sił zbrojnych na obszarze Naddniestrza oraz motywacja działań podjętych w tej kwestii. W pierwszej części pracy skoncentrowano wysiłki na przedstawieniu genezy powstania państwa nieuznawanego w granicach Mołdawii i znaczenia dla tego procesu formacji rosyjskich. Następnie zaprezentowano podejście zainteresowanych stron do problemu alokacji sił rosyjskich w Naddniestrzu. Ponadto uwzględniono głos szeroko pojętej społeczności międzynarodowej (rezolucja ZO ONZ). Zaakcentowano również uwzględnienie tego zagadnienia w nowej strategii obrony Mołdawii (2018). Za priorytet uznano wydarzenia zaistniałe w drugiej dekadzie XXI w.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zarządzanie metropolitalne w aglomeracji poznańskiej w perspektywie mieszkańców I lokalnych liderów

Celem artykułu jest przedstawienie postaw społecznych oraz nastawienia liderów politycznych wobec problemów integracji zarządzania terytorialnego w Aglomeracji Poznańskiej. W pracywykorzystano wyniki badań ankietowych wśród ponad 1 tys. mieszkańców Poznania i 20 gmin podmiejskich oraz wnioski z wywiadów bezpośrednich przeprowadzonych z najważniejszymi politykami Aglomeracji, działającymi naszczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ MIAST UKRAIŃSKICH W ŚWIETLE OPINII PUBLICZNEJ

W niniejszym artykule przedstawiono model kosztów systemu zarządzania środowiskowego jako narzędzia pomocnego miastom przy szacowaniu kosztów związanych z tym systemem, jak również przy podjęciu decyzji dotyczącej wdrożenia ISO 14001. Dzięki temu modelowi miasta mogą określić rzeczywiste koszty w odniesieniu do różnych grup, na które miasto ma wpływ, a które wpływają na środowiskonaturalne.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Relacje kazachsko-rosyjskie i ich znaczenie dla bezpieczeństwa na obszarze postradzieckim

Przedmiotem mojego zainteresowania jest przedstawienie najważniejszych uwarunkowań polityczno-ekonomicznych relacji pomiędzy Federacją Rosyjską a Kazachstanem. Głównym celem niniejszej pracy jest opisanie obecnego stanu rzeczy we wzajemnych kontaktach i ich znaczenie dla bezpieczeństwa na terenie byłego ZSRR. Ponadto istotna będzie próba odpowiedzi na pytanie, czy w najbliższym czasie Rosja będzie odgrywała dalej istotną rolę jako partner gospodarczy i polityczny Kazachstanu po ustąpieniu w marcu 2019 r. prezydenta Nursułtana Nazarbajewa. Na wstępie zamierzam odnieść się do historii relacji obu krajów, datowanej na czasy istnienia Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i kontroli Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej przez władze komunistyczne na Kremlu. W dalszej części rozważań przedstawiam stosunki obu podmiotów bezpośrednio po upadku sowieckiego imperium i dojściu do władzy Nazarbajewa, który mimo chęci prowadzenia niezależnej polityki zagranicznej, utrzymywał ścisłe polityczne i gospodarcze więzi z Rosją, a także więzi wojskowe. Następnie poruszam problem kontaktów Moskwa–Nursułtan po aneksji Krymu, oraz więzi Kazachstanu ze Stanami Zjednoczonymi oraz Chinami. Chciałbym też odnieść się do implikacji wyboru na prezydenta Kasyma Tokajewa dla relacji z Rosją, Chinami oraz światem zachodnim. Dodatkowo prześledzę zależności ekonomiczne i kulturalne, występujące pomiędzy Rosją a Kazachstanem. W podsumowaniu uwypuklam perspektywy na przyszłość i staram się odpowiedzieć na pytanie, czy obecne relacje obu krajów ulegną intensyfi kacji w obliczu objęcia urzędu prezydenta przez Tokajewa, a także w jaki sposób wpływają one na bezpieczeństwo na obszarze postradzieckim.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Medialny obraz polityka w tygodniku opinii „Newsweek” w prezydenckiej kampanii wyborczej z 2015 roku w Polsce

Medialny obraz polityka to, w dobie dzisiejszych kampanii wyborczych, istotne zagadnienie warte dokładnej analizy. Prezentowane w mediach wizerunki polityczne są często przedstawiane w sposób stronniczy, nierzadko subiektywny, powodując tym samym przekłamanie rzeczywistości. W artykule dokonano analizy tekstów publicystycznych zamieszczonych w tygodniku opinii „Newsweek” w czasie trwania kampanii prezydenckiej w 2015 r. Celem badania było ukazanie prezentowanych medialnych obrazów polityków oraz wskazanie na ich charakter, przy założeniu stronniczości przekazu medialnego.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Kreatywność dużych miast w polsce na tle tendencji światowych

Kreatywność dużych miast polskich rozwija się zgodnie z tendencjami globalnymi. Na początku XXI w., kiedy nastąpiło przyspieszenie tempa integracji ekonomicznej, rola głównych miast, w kierowaniu rozwojem i socjalnym dobrobytem znacznie wzrosła. Miasta tworzą dziś sieci wymiany inwestycji, informacji, towarów i ludzi, tworzą centra innowacji, wiedzy. Miasto jest miejscem do życia mającym czynnikiwzrostu, rozwoju, zabawy. To także miejsce pracy, nauki,spotkań i relaksu. Miasta kształtują dobrą atmosferę, otwartą dla nowych mieszkańców i innych ludzi, cieszą się sobą i przy tym zarabiają. Zarządzający miastem wymagają nowego podejścia do dialogu z obywatelami, przedsiębiorstwami i organizacjami, tak aby osiągać stały wzrost i rozwój. Wymaga to opracowania strategicznego rozwoju. W kilku miastach świata takie cele zostały osiągnięte i są one dobrymi przykładami dla miast, będących na drodze rozwoju. Sytuacja polskich miast jest różna. Zaczynają się rozwijać z opóźnieniem, tak więc procesy, które mają aktualnie miejsce, są charakterystyczne dla lat 60. i 70. XX w. W niniejszym artykule autorka analizuje kilka dużych miast Polski w odniesieniu do teorii kreatywnego miasta. Procesy, które w nich zachodzą, pokazują wysoką intensywność zmian, ale nie można mówić o ukształtowanych polskich miastach kreatywnych, są one jednak na drodze do osiągnięcia tego celu.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przywództwo na poziomie gminnym w Polsce w warunkach koabitacji – oczekiwania versus rzeczywistość

W artykule podjęto problematykę przywództwa lokalnego w oparciu o badania empiryczne przeprowadzone w latach 2014-2017 wśród wójtów, burmistrzów, prezydentów miast albo ich zastępców, a także radnych, mieszkańców (w tym dziennikarzy, przedsiębiorców, naukowców, przedstawicieli organizacji pozarządowych). W pierwszej części ukazano teoretyczny aspekt przywództwa lokalnego, w drugiej wskazano na uwarunkowania w pełnieniu funkcji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a w trzeciej określono cechy, jakie powinna posiadać osoba pełniąca ten urząd.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Perspektywy rozwoju gospodarki kreatywnej w aglomeracji górnośląskiej

Artykuł jest poświęcony wynikom badań dotyczących warunków i potencjałów kształtowania i rozwoju kreatywnej gospodarki opartej na sektorze kultury w miastach Aglomeracji Górnośląskiej. Opracowanie obejmuje następujące aspekty: przedstawienie i analiza szerokiej i wąskiej definicji kreatywnej gospodarki, retrospektywne i prospektywne ujęcie Aglomeracji Górnośląskiej oraz jej potencjału instytucjonalnego i struktura sektorów gospodarki kreatywnej. W opracowaniu szczegółowo omówiono przypadki dwóch miast: Katowic i Bytomia. Katowice przedstawiono jako miasto kultury wysokiej i przemysłu muzycznego, Bytom natomiast jako miasto widowisk scenicznych i plenerowych.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Izby drugie parlamentu państw byłej Jugosławii

Niniejsza praca jest prezentacją drugich izb parlamentu w krajach byłej Jugosławii, jakimi są Słowenia oraz Bośnia i Hercegowina. Jako jedyne w regionie zdecydowały się one na przyjęcie bikameralnego porządku w ramach władzy ustawodawczej. Pomimo bliskości geograficznej i wspólnej historii ustrojodawcy obu państw postanowili przyjąć znacząco inny, oryginalny kształt porównywanych do siebie ciał ustawodawczych, wyróżniających się na skalę światową. Co więcej, każda z nich została obdarzona różnymi kompetencjami, z czego wynika pozycja wobec pierwszej izby parlamentu, a także pozostałych organów władzy państwowej. Artykuł ten stanowi więc przekrój i pogłębioną charakterystykę polityczno- prawną Izby Narodów Bośni i Hercegowiny oraz Rady Państwa Słowenii, a także zawiera propozycje zmian systemowych.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Koncepcja klastrów terytorialnych w rozwoju miast

Celem artykułu jest prezentacja ogólnej koncepcji tzw. klastrów miejskich jako odmiany klastrów terytorialnych. Autor przedstawia specyfikę więzi sieciowych miast, uwzględniając proces ich powstawania, organizację i typologię.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oferta ponadlokalna jako przedmiot konsumpcji miejskiej

Ponad połowa ludności świata mieszka w miastach, które - będąc głównymi ośrodkami życia - są tym samym najważniejszymi miejscami konsumpcji. Na ich obszarze zaspokajana jest większość rozpoznanych potrzeb i stale powstają nowe. Popyt na miasto determinuje zbiór oferowanych produktów, którymi zainteresowani są różni klienci, także przybywający spoza jego granic. W praktyce zachowańcodziennych oferta miasta jako przedmiot działań ponadlokalnych to zbiór dóbr i usług zaspokajających potrzeby pozamiejskich podmiotów. Stanowią ją produkty wytwarzane w mieście lub dostępne na jego obszarze (sprowadzane), których nabywcy nie są mieszkańcami miasta, ich zaś interesy mogą być inne niż cele miejskie. Konsumpcja miejska zarabia na klientach ponadlokalnych, ale kosztem własnych surowców. Rachunek tylko pozornie jest dodatni. Rzadko kto zastanawia się i praktycznie nikt nie liczy, ile kosztujeużytkowników miast hałas, zatłoczenie, stres, pośpiech, ciągłe konkurowanie o jak najlepsze miejsce, zasoby,skuteczność polityki czy propagowane wzorce.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Pojęcie dyplomacji dla nauki

Celem artykułu jest próba stworzenia autorskiej propozycji pojęcia dyplomacji dla nauki i dostosowania siatki pojęciowej do zmieniającej się rzeczywistości międzynarodowej. Odwołując się do wytycznych teorii poznania i logiki formalnej w ujęciu T. Kotarbińskiego, zidentyfikowane będą komponenty treści i przedmiot pojęcia, takie jak podmioty inicjujące, adresaci, cel i instrumenty działań w ramach dyplomacji dla nauki.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Uwagi prawnokanoniczne o Liście apostolskim Apostolos suos Jana Pawła II

Referat wygłoszony 19 IV 1999 r. przez prof. dr. Pétera Erdő (rektora Pázmany Péter Katolikus Egyetem Hittudomanyi Kar w Budapeszcie) w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie podczas Międzynarodowej Konferencji Naukowej, zorganizowanej przez Wydział Nauk Prawnych − Prawa i Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie na temat: Prawo europejskie. Korzenie i tendencje rozwoju dla uczczenia jubileuszu 40-lecia pracy naukowo-dydaktycznej ks. prof. zw. dr. hab. Remigiusza Sobańskiego. Tłumaczenie dokonane przez Ewę Gajdę za zgodą Autora.

Czasopismo: Roczniki Nauk Prawnych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Uwarunkowania i możliwe konsekwencje polityczne wprowadzenia podatku Tobina lub podatku Spahna

W tekście omówiono założenia oraz podstawowe uwarunkowania wdrożenia dwóch wersji podatku od transakcji walutowych: podatku Tobina oraz podatku Spahna. Celem artykułu jest wskazanie i analiza uwarunkowań politycznych, które mogą być istotne dla wprowadzenia każdej z tych koncepcji, a także możliwych konsekwencji wprowadzenia jednego z tych mechanizmów. Problem badawczy brzmi: na ile możliwe polityczne konsekwencje wprowadzenia podatku Tobina oraz podatku Spahna mogą zaważyć na podjęciu decyzji o wdrożeniu któregoś z nich. Można w tym kontekście postawić hipotezę, że spodziewane konsekwencje polityczne wprowadzenia każdego z tych rozwiązań stanowią podstawowy i trudny do przezwyciężenia problem w drodze do ich implementacji. Weryfikacja tej hipotezy będzie miała znaczenie dla oceny działań ruchów społecznych i partii politycznych, zmierzających do realizacji projektów przebudowy globalnego systemu ekonomicznego czy też reformy Unii Europejskiej przez wprowadzenie jednego z tych podatków i odpowiednie zagospodarowanie pozyskanych środków.

Czasopismo: Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Współczesne tendencje przemian centrów dużych miast Polski na przykładzie Łodzi, Gdańska i Krakowa

Już od wczesnej starożytności ujawnia się tendencja do przekształcania centrów ośrodków miejskich przez kolejnych uprawnionych do tego decydentów w celu poprawy ich funkcjonalności, dopasowania do postępującego rozwoju cywilizacyjnego lub jedynie powiększenia ich obszaru. W Rzymie przykładem może być zabudowa Pola Marsowego za panowania cesarza Oktawiana Augusta. Nierzadko celem takiego działania jest także żywiona przez decydenta ambicja upamiętnienia swej osoby w historii miasta (np. Beaubourg w Paryżu, zwane Centrum Georgesa Pompidou). Przemiany ustrojowe, które objęły Polskę w ostatniej dekadzie XX w., nie pozostały bez wpływu na funkcjonowanie centrów dużych miast, jednak w pierwszej ich fazie ograniczano się jedynie do adaptacji istniejących struktur śródmiejskich do nowych funkcji i potrzeb. Dopiero przełom wieków przyniósł na tym polu znaczące zmiany. W wielu ośrodkach miejskich ujawniła się ograniczona zdolność istniejących centrów do obsługi nowych zadań, które pojawiły się wraz ze zmianą ustroju społeczno-ekonomicznego kraju. Rozwiązania tej sytuacji, które zastosowano w polskich dużych miastach, dają się sprowadzić zasadniczo do dwóch tendencji - zagęszczania i przekształcania istniejącej substancji centrum lub wznoszenia całych kompleksów urbanistycznych o charakterze śródmiejskim w najbliższym sąsiedztwie dotychczasowych centrów, z wykorzystaniem do tego obszarów słabiej zabudowanych lub często sąsiadujących z centrami terenów przemysłowych. Do zilustrowania omawianych tendencji planistycznych służą autorom przykłady procesów zachodzących w XXI w. w trzech polskich miastach: Krakowie, Gdańsku i Łodzi, przy czym dwa ośrodki wymienione jako pierwsze reprezentują odpowiednio dwie wspomniane wcześniej tendencje planistyczne, natomiast Łódź jest ciekawym przykładem ich umiejętnego połączenia.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna