rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przejście między studiami I i II stopnia. Wybory edukacyjne absolwentów studiów I stopnia nauk ekonomicznych

W roku 2007 dokonała się istotna zmiana w polskim systemie szkolnictwa wyższego. Wprowadzony został podział na trzy stopnie studiów, a wraz z nim nowy próg edukacyjny – przejście pomiędzy studiami pierwszego i drugiego stopnia – i związana z tym konieczność podejmowania przez studentów kolejnej decyzji w odniesieniu do dalszej ścieżki edukacyjnej. Do tej pory niewiele było badań poświęconych nowopowstałemu progowi edukacyjnemu. Celem artykułu jest rzucenie światła na ten problem poprzez analizę danych administracyjnych pochodzących z Ogólnopolskiego systemu monitorowania ekonomicznych losów absolwentów szkół wyższych dotyczących wyborów edukacyjnych całej populacji absolwentów kończących studia w roku 2014. Wyniki analizy pokazują, że ponad dwie trzecie absolwentów studiów pierwszego stopnia kontynuuje edukację, przy czym większość robi to w ramach tej samej dziedziny oraz w tej samej instytucji. Badanie ujawniło znaczne różnice pomiędzy absolwentami poszczególnych dyscyplin. Absolwenci studiów ekonomicznych okazali się najbardziej skłonni do pozostania w tej samej dyscyplinie wybierając studia drugiego stopnia.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Dobre praktyki - Jisc Tracker

Celem niniejszego opracowania jest prezentacja narzędzia badawczego, które pozwala na analizę stopnia wykorzystania nowoczesnych technologii cyfrowych w placówkach szkolnictwa wyższego i ośrodkach kształcenia ustawicznego. Narzędzie o nazwie Tracker początkowo było adresowane tylko do brytyjskich placówek edukacyjnych, ale obecnie na ostatnim etapie realizacji projektu jego twórcy postanowili wyjść poza obszar Wielkiej Brytanii i udostępnić Trackera również zainteresowanym uczelniom z innych krajów. Artykuł jest nową inicjatywą redakcji, której celem będzie prezentowanie dobrych praktyk w obszarze edukacyjnych zastosowań nowoczesnych technologii. Duża dynamika procesu przenikania tych technologii do życia codziennego i zawodowego skłania osoby odpowiedzialne za edukację do poszukiwania odpowiedzi na pytanie, jak studenci oraz absolwenci uczelni oceniają dostępność i formy wykorzystania nowoczesnych technologii cyfrowych podczas studiów, a także jak oceniają przydatność tego doświadczenia w ich karierze zawodowej.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Wpływ pandemii COVID-19 na pracę zdalną – perspektywa pracownika

Pandemia COVID-19 – bezprecedensowy przykład otoczenia VUCA – wywołała znaczące zmiany w sposobie pracy. W celu ograniczenia ryzyka infekcji oraz w związku z zamknięciem placówek oświatowych znacząca ilość pracowników podjęła zdalną realizację obowiązków zawodowych. Celem artykułu była ocena i analiza częstotliwości pracy zdalnej, wybranych jej aspektów oraz kluczowych utrudnień przed i w trakcie trwania pandemii COVID-19. Badania ilościowe przeprowadzone na celowo dobranej próbie 327 respondentów pokazały, że znacząco wzrosła częstotliwość pracy zdalnej realizowanej w 100% z domu. Dodatkowo wskazano następujące pozytywne konsekwencje pracy zdalnej: oszczędność czasu, dostosowanie pracy do potrzeb osobistych, możliwość godzenia obowiązków zawodowych i osobistych. Za najbardziej negatywne konsekwencje pracy zdalnej w czasie pandemii COVID-19 badani uznali: brak bezpośredniego kontaktu ze współpracownikami, zacieranie się granicy między pracą a życiem osobistym, czy poczucie bycia cały czas w pracy. Czynnikiem, który badani respondenci wskazali jako największą trudność pracy zdalnej podczas pandemii COVID-19, był brak kontaktów społecznych i odizolowanie. Dla tej grupy, która posiada niepełnoletnie dzieci, największym utrudnieniem była obecność w domu dzieci i opieka nad nimi, i nauka z nimi. Wyniki jednoznacznie wskazują na rolę relacji interpersonalnych w funkcjonowaniu pracownika w organizacji. Badani deklarują chęć częstszego realizowania obowiązków zawodowych w trybie pracy zdalnej po zakończeniu pandemii.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Perspektywy stosowania w edukacji techniki implementacji intencji

Efektywność edukacji, zdobycie odpowiedniego wykształcenia i możliwość ciągłego dalszego kształcenia się są ważne zarówno ze społecznego, jak i indywidualnego punktu widzenia. Umiejętności nabywania nowej wiedzy, zdolność do analizy i syntezy wielu danych oraz rozwiązywania złożonych problemów są bardzo istotne w nowoczesnym społeczeństwie i pożądane na rynkach pracy (Sommer, Haug, 2012). Jednak wielu uczniów i studentów ma trudności z organizowaniem przebiegu własnego uczenia się: regularnego uczęszczania na zajęcia, systematycznego powtarzania materiału, przygotowywania projektów i prac pisemnych oraz terminowego ich oddawania, a także podchodzenia do sprawdzianów i egzaminów. Dzieje się tak nawet wówczas, gdy są zmotywowani do pracy. Sytuację rozbieżności pomiędzy zamiarami a podejmowanymi działaniami świetnie obrazuje znane powiedzenie o drodze do piekła wybrukowanej dobrymi chęciami.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Elementy zarządzania procesowego w kształceniu ucznia zdolnego w szkole licealnej

Placówki edukacyjne są organizacjami, w których poszukuje się nowych rozwiązań i koncepcji umożliwiających podniesienie jakości kształcenia uczniów. Optymalizacja procesów edukacyjnych jest często realizowana poprzez zaadaptowanie rozwiązań stosowanych w typowych organizacjach biznesowych. W artykule przedstawiono możliwości zastosowania narzędzi zarządzania procesowego w odniesieniu do wspomagania rozwoju talentów uczniów uzdolnionych. Ta grupa dzieci i młodzieży bywa w szkolnej rzeczywistości słabo rozpoznawana i w konsekwencji możliwości jej rozwoju nie są w pełni wykorzystane. Publikacja prezentuje wyniki pracy zespołu nauczycielskiego szkoły licealnej, mającej na celu opisanie przebiegu i optymalizację procesów edukacyjnych występujących w trakcie pracy z uczniami uzdolnionymi. W szczególny sposób skoncentrowano się na identyfikacji uczniów zdolnych, poprzez zbudowanie modelu tego procesu w odniesieniu do rzeczywistych warunków szkolnych, umożliwiając stworzenie bazy wiedzy użytecznej do praktycznego zastosowania w szkole.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Wpływ edukacji formalnej na włączenie finansowe w zakresie usług płatniczych

Celem artykułu jest zbadanie wpływu cech konsumentów, w tym edukacji formalnej, na poziom włączenia płatniczego, będącego istotnym elementem włączenia finansowego. Prezentuje on zróżnicowanie pod względem powiązania edukacji formalnej i poziomu ubankowienia w państwach europejskich. W opracowaniu wyjaśniono ponadto, w oparciu o wyniki badań ilościowych, które cechy konsumentów istotnie wpływają na poszczególne poziomy włączenia płatniczego, tj.: posiadanie rachunku bankowego, korzystanie z niego za pośrednictwem internetu, posiadanie karty płatniczej czy korzystanie z systemu płatności mobilnych. Autorzy przedstawili także rekomendacje dla polityki w zakresie edukacji i regulacji prawnych, które mogą przyczynić się do zwiększenia włączenia płatniczego w Polsce.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Analiza samozatrudnienia wśród absolwentów polskich uczelni z roku 2014

Jedną z charakterystyk absolwentów polskich uczelni rocznika 2014 zawartych w raportach "Ekonomiczne aspekty losów absolwentów" (dalej ELA) jest informacja o osobach samozatrudnionych (www.absolwenci.nauka.gov.pl, dane z kwietnia 2017 r.). Informacja taka pojawia się we wspomnianych raportach w kontekście braku możliwości określenia wynagrodzeń tych osób, ze względu na brak związku pomiędzy odprowadzanymi przez te osoby składkami a ich zarobkami. Jednak informacja o tym, jaka część absolwentów danego kierunku wybrała samozatrudnienie zamiast poszukiwać pracodawcy, może dać podstawy do analizy oferty dydaktycznej polskich uczelni w kontekście potrzeb rynku pracy. Interesujące jest także wskazanie kierunków studiów, których absolwenci nie podejmują w ogóle samozatrudnienia. Istnieją też inne metody pomiaru jakości studiów, m.in. związane z szeroko rozumianą i dyskutowaną problematyką akredytacji ex post (por. np.: Błażejowski, 2007; Wnuk-Lipińska, Wójcicka, 1995).

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Kluczowa Kompetencja Sprzedażowa a wzrost produktywności handlowców

Narastająca konkurencja pogarsza wyniki finansowe przedsiębiorstw. Celem opracowania jest analiza i prezentacja autorskiej koncepcji Kluczowej Kompetencji Sprzedażowej, której stosowanie poprawia produktywność handlowców, a dzięki temu produktywność całkowitą firm. Ponieważ wartość wpływów finansowych jest iloczynem liczby klientów i wartości ich zakupów, a głównym ogniwem łączącym klientów z firmą są handlowcy, założono związek między kompetencjami sprzedażowymi handlowców a finansowymi wynikami firmy. W latach 2011-2015 przeprowadzono, na próbie 709 osób, z wykorzystaniem metody kuli śnieżnej, ponadbranżowe badanie i ustalono, iż Kluczową Kompetencję Sprzedażową posiada 8,7% handlowców. Wyniki badania i doprecyzowanie kompetencji istotnych dla produktywności handlowców wskazały na obszary o dużym potencjale możliwości wzrostu produktywności całkowitej firm. Obszarem głównym są kompetencje handlowców, od których zależy zwiększanie liczby rentownych klientów oraz poziomu sprzedaży jakościowej. Drugim obszarem są zasoby przedsiębiorstw i możliwość ich pełniejszego wykorzystania, między innymi dzięki propozycji stosowania Holistycznej Strategii Sprzedaży. Efektem poprawy wyników w obu obszarach jest wzrost przychodów i marży na sprzedaży. Koncepcja Kluczowej Kompetencji Sprzedażowej wydaje się być bardzo pomocnym narzędziem wspierającym kadrę menedżerską w szkoleniu i rekrutacji handlowców, a przedsiębiorstwa w dążeniu do realizacji ich głównego celu - maksymalizacji zysku ekonomicznego.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
II Forum Edukacji Dorosłych - relacja

Myślenie projektowe, umiejętność łatwego adaptowania się do zmian, zdolność efektywnej komunikacji - to tylko niektóre z kompetencji przyszłości, jakie wskazali członkowie panelu dyskusyjnego, który zainaugurował II Forum Edukacji Dorosłych 21 listopada 2017 r. w Warszawie.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Problemowa koncepcja systematycznego poznania filozoficznego

Celem artykułu jest ponowne przemyślenie wartości problemowej
koncepcji filozofii. Była ona rozwijana przez takich myślicieli, jak Arystoteles, Nicolai Hartmann czy Karl R. Popper i inni. Jest to filozofia systematyczna, która nie przejawia tendencji do tworzenia systemów. Aby pełniej wydobyć istotę tej filozofii, porównano ją z koncepcją myślenia systemowego, za którą opowiadają się współcześni przedstawiciele tomizmu egzystencjalnego. Porównanie tych dwóch podejść pozwoliło na pełniejszy wgląd w ideę aporetycznej filozofii metafizycznej. Jej zadaniem jest odkrywanie i objaśnienie problemów, nie zaś ich ostateczne rozstrzyganie Posługuje się ona metodą analizy aporetycznej, której źródeł można doszukiwać się już u Arystotelesa. Metoda ta pozwala na zrozumienie
trudności, które nasuwa dany problem. Umożliwia jego poprawne dostrzeżenie i sformułowanie. Pozwala na skonfrontowanie własnego poglądu z stanowiskami alternatywnymi, co prowadzi do poszerzenia własnego doświadczenia filozoficznego. Umożliwia oczyszczenie aparatury pojęciowej, sprecyzowanie argumentacji oraz zapewnia krytyczne spojrzenie dzięki temu, że prowokuje do stawiania nowych pytań. Metafizyka jako dyskurs aporetyczny będzie istniała, dopóki trwać będzie nauka i kultura, dokąd istniał będzie człowiek wytrwale poszukujący sytuacji problemowych, w których realizować się będzie jego twórcze i niepozbawione kontrowersji myślenie.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Zło brakiem dobra człowieka. Egzystencjalna koncepcja Martina Bubera

Artykuł prezentuje filozoficzną koncepcję zła moralnego w myśli Martina Bubera (†1965) jako braku ukierunkowania życia. Źródłem inspiracji dla koncepcji Bubera były mity biblijne i perskie. Artykuł ma cztery części: 1) pojęcie mitu (świadectwo spotkania z Absolutem i narzędzie w odkryciu prawdy egzystencjalnej); 2) przesłanie mitów biblijnych (przeciwieństwa wpisane w naturę ludzką oraz wezwanie do ukierunkowania swego życia na Boga); 3) przekaz mitów perskich (niebezpieczeństwo kłamstwa egzystencjalnego oraz braku decyzji); 4) filozoficzne ujęcie zła (zło jako życie człowieka w chaosie możliwości i braku ukierunkowania swego życia na Boga).

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Ambiwalencja i Tajemnica. Wokół antropologii filozoficznej Dostojewskiego

Niniejszy artykuł jest próbą ukazania głównych kategorii antropologicznych w literackiej twórczości Fiodora Dostojewskiego, wśród których tajemnica i ambiwalencja wydają się kategoriami najważniejszymi. Obraz człowieka w powieściach Dostojewskiego jest pełen sprzeczności, paradoksów i logicznych wykluczeń. Nie ma tu jakiejś ostatecznej definicji istoty ludzkiej, ponieważ jest ona zagadką. Istota ta nie jest bowiem jakimś monolitem – mieści w sobie rozmaite obszary egzystencjalne i psychologiczne. Przede wszystkim jednak nie przysługuje jej żaden ontologiczny rdzeń, któryby ją ostatecznie określał i determinował. Egzystencja jest zadaniem. Czy tę różnorodność da się scalić? Czy da się rozświetlić tę tajemnicę? U Dostojewskiego odpowiedzi należy szukać w chrześcijaństwie.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Gogacz – Judycki. Dwie koncepcje indywidualności osoby ludzkiej

Celem artykułu jest przedstawienie dwóch koncepcji indywidualności osoby ludzkiej, powstałych we współczesnej filozofii polskiej: Mieczysława Gogacza i Stanisława Judyckiego. Jest to próba spojrzenia na zagadnienie z dwóch różnych perspektyw filozoficznych: metafizyki tomistycznej i epistemologii fenomenologicznej. Ujęcie metafizyczne jest poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie o indywidualność osoby w jej strukturze ontycznej, ujęcie fenomenologiczne natomiast koncentruje się na analizie doświadczenia bezpośredniego. Jako rację indywidualności Gogacz wskazuje intelekt możnościowy (bierny) zapodmiotowany w formie substancjalnej (duszy). Judycki utrzymuje, że racją tą jest zamysł Boga, zgodnie z którym stwarza On duszę każdego człowieka jako radykalnie różną od wszystkich innych dusz ludzkich – unikalną. Przedstawione teorie wyrastają z odmiennego sposobu rozumienia osoby. Teoria Gogacza ma charakter substancjalistyczny, nawiązuje do koncepcji osoby Arystotelesa, Boecjusza i św. Tomasza z Akwinu. Koncepcja Judyckiego jest ujęciem relacjonistycznym, zmodyfikowanym elementami filozofii substancjalistycznej. Odwołuje się do relacjonistycznych teorii Platona, św. Augustyna i Kartezjusza oraz substancjalistycznych – Arystotelesa i św. Tomasza z Akwinu. Tomistyczne i fenomenologiczne ujęcia indywidualności wprowadzają do filozoficznej nauki o człowieku niesprowadzalne do siebie, lecz istotne treści.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Ludwig Wittgenstein i Karl Rahner o nie-obecności Boga w świecie

Istnieje w myśleniu religijnym punkt szczególnie krytyczny, gdy ktoś z jednej strony uważa, że świat może i powinien być analizowany wyłącznie środkami naturalistycznej nauki, a z drugiej strony dostrzega w nim obecność Boga, którego nie sposób nimi ująć. W jaki sposób można pogodzić determinizm naukowego obrazu świata oraz wiarę, że jest w nim obecny Bóg? W artykule analizuję stanowiska z dwu różnych dziedzin, które starają się stawić czoła temu problemowi. Tezy mistyczne z Traktatu logiczno-filozoficznego Ludwiga Wittgensteina zestawiam z rozważaniami niemieckiego teologa Karla Rahnera. Idea, jaką można odnaleźć u obu myślicieli, jest następująca: działalność Boga, sama w sobie nadprzyrodzona, w świecie dokonuje się zawsze środkami przyrodzonymi. W tekście wskazuję na możliwe konsekwencje powyższego stanowiska oraz perspektywy, jakie ono ze sobą niesie.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Mieczysława A. Krąpca koncepcja uniwersytetu

Wolność oznacza niezdeterminowane działanie człowieka, niezależność od czynników zewnętrznych, od skrępowania i przymusu fizycznego, psychicznego, moralnego, prawnego itp. Nieraz człowiek przypisuje sobie wolność absolutną, bezwzględną, która nie zna jakichkolwiek ograniczeń. Niewątpliwie wolność należy do konstytutywnych elementów każdego człowieka, jest niezbywalną jego własnością. Dzięki aktom wyboru kształtuje on swoją niepowtarzalną osobowość. Wolność jest uprawnieniem i zarazem obowiązkiem dokonywania wyborów, co implikuje odpowiedzialność za podjęte działania i wynikające z nich skutki. Nie każde działanie przynosi pożądane rezultaty, zarówno dla samego podmiotu działania, jak i jego otoczenia. Dlatego w kształtowaniu i korzystaniu z wolności niezbędne są kryteria i wyznaczniki. Wolność, a w ślad za nią podmiot wolności, podlega nieustannemu rozwojowi, wymagają więc odpowiedniej pielęgnacji i troski. Spośród wielu czynników kształtujących wolność osoby ludzkiej wybrano prawo i etykę.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Projekt if-Theology. Pomiędzy fantazmatem a rzeczywistością

Metateologia uprawiana „od wewnątrz” teologii zawiera twierdzenie, że warunkiem koniecznym uprawiania teologii przez dany podmiot jest wiara tego podmiotu. W artykule zaproponowano pewne przekształcenie – przy pomocy narzędzi logicznych – twierdzeń teologii. Niezależnie od różnych postaw propozycjonalnych różnych podmiotów wobec twierdzeń teologii wszystkie podmioty posiadają te samą postawę propozycjonalną wobec nowej postaci twierdzeń teologii. Stanowi to pewien argument przeciwko wspomnianemu na początku twierdzeniu metateologicznemu.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Krucha podmiotowość, czyli o sporze na gruncie Lévinasowskiej i Ricœurowskiej filozofii człowieka oraz niektórych jego implikacjach dla rozumienia zdrowia psychicznego

Poniższe studium stawia sobie jako zadanie skonfrontowanie dwóch koncepcji kruchej podmiotowości: jednej autorstwa Emmanuela Lévinasa i drugiej, wypracowanej przez Paula Ricœura. Zestawienie to nie jest wszelako celem samym w sobie. Owszem, chodzi w nim najpierw o wskazanie zbieżności i rozbieżności istniejących pomiędzy obydwoma ujęciami otwartego i labilnego w swej tożsamości ludzkiego podmiotu. Krok ów służy dalej uwydatnieniu punktów dyskusyjnych, które wskutek napięcia generowanego przez niezgodności pobudzają do myślenia i poszukiwania mediacji. W celu zilustrowania płodności tej kontrowersji zostaje ona przeniesiona na obszar filozofii psychiatrii, gdzie podejmuje się próbę zastosowania obydwu antropologicznych stanowisk w filozoficznej interpretacji istoty fenomenu schizofrenii. Zarysowana w ten sposób wykładnia patogenezy wybranego zjawiska pozwala z kolei na sformułowanie ostrożnych wniosków odnośnie do samego sporu Lévinasa i Ricœura w kwestii podmiotowości etycznej, a zwłaszcza co do odczytania ewolucji ich własnych koncepcji.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Fenomenologia innego. Paul Ricœur i Emmanuel Lévinas wobec ontologii całości

Artykuł ten jest próbą krytycznego omówienia sporu Ricœura z Lévinasem dotyczącego rozumienia etyki, ściśle rzecz biorąc koncepcji „podmiotu” etycznego. Wychodząc od przeprowadzonej przez obu filozofów krytyki nowożytnej absolutyzacji cogito, poddaję analizie rozwijane przez Ricœura dialektyczne ujęcie podmiotu (fr. soi) wyrażonego w formule „ten-który-jest-sobą-samym-jak-i-innym” oraz opisany przez Lévinasa fenomen „radykalnej inności”. Następnie staram się odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest intelektualne porozumienie między Ricœurem i Lévinasem, polegające na wyznaczeniu wspólnego horyzontu dla koncepcji podmiotu otwartej dialektyki i podmiotu ukonstytuowanego przez źródłowe „wyznaczenie” do odpowiedzialności, w granicach którego można mówić o fenomenologii siebie, tj. fenomenologii podmiotu, który rozpoznaje się dzięki innemu niż on sam.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Czy to naprawdę dar życia jest tak nieszczęsny?

Recenzja książki: W. Chańska, „Nieszczęsny dar życia. Filozofia i etyka jakości życia w medycynie współczesnej”, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009, 368 ss.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
truktury uczestnictwa w filozofii dramatu Józefa Tischnera

Artykuł jest analizą sposobu, w jaki funkcjonuje w filozofii dramatu Józefa Tischnera pojęcie uczestnictwa. Wychodzę od stwierdzenia, że jest to podstawowe pojęcie tej filozofii. Za jego pomocą Tischner podaje dwa podstawowe znaczenia dramatu, a następnie bardzo często używa tego pojęcia. W mojej analizie obserwuję, w jaki sposób Tischner je stosuje, badam, kto uczestniczy i w czym, a także odtwarzam struktury tego uczestnictwa. W efekcie ujawnia się, że specyficzne rozumienie „uczestnictwa” powiązane jest z innymi podstawowymi pojęciami tej filozofii, np. ze wzajemnością czy horyzontem. Ujawnia się także – co jest sporym zaskoczeniem – egologiczny komponent filozofii dramatu.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Próba analizy typologii racji Thomasa Nagela z uwzględnieniem kategorii archetypu

Artykuł jest próbą spojrzenia na zaproponowaną przez Thomasa Nagela typologię racji do działania w świetle teorii archetypów, w celu wstępnego zbadania, czy kategoria archetypu może przyczynić się do lepszego rozumienia poszczególnych typów racji. W artykule wykorzystane zostały badania nad znaczeniem archetypów w filozofii przeprowadzone przez Alinę Motycką oraz uwagi krytyczne, które przeciwko zasadności posługiwania się kategorią archetypu wysunął Stanisław Lem. Odniesienia do spostrzeżeń powyższych filozofów pozwoliły na zajęcie wyważonego stanowiska. Z jednej strony uwidacznia się przydatność archetypów do pogłębionego rozumienia natury i kondycji człowieka, a z drugiej strony, nie można zaprzeczyć, że ich potencjał normatywny jest ograniczony, nie tylko ze względu na wpisaną w nie przypadkowość, ale również dlatego, że nie istnieje algorytm, który by w sposób jednoznaczny pozwalał na wysuwanie twierdzeń dotyczących norm i wartości w oparciu o istniejące archetypy.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wkład chrześcijaństwa w formowanie idei wolności w kulturze europejskiej na tle wybranych poglądów starożytnych i nowożytnych

Artykuł omawia rozwój pojęcia wolności w kulturze zachodniej. Istotnym motywem jest uwzględnienie pozytywnego wpływu chrześcijaństwa na rozwój idei wolności w obrębie myśli europejskiej. Chrześcijaństwo umożliwia (1) odrzucenie wszechobecnego fatum, (2) przezwyciężenie niewolnictwa, (3) przywrócenie równości kobiety i mężczyzny, (4) zbudowanie bardziej adekwatnej antropologii w oparciu o nowe rozumienie Boga i religii. Kultura europejska doszła do najpełniejszego rozumienia wolności dzięki inspiracjom płynącym z objawienia chrześcijańskiego, a sformułowanie liberalnych koncepcji wolności – nawet gdy stawały w opozycji do ujęcia chrześcijańskiego – było możliwe tylko dzięki pojęciom odkrytym za sprawą chrześcijaństwa.

Czasopismo: Logos i Ethos
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia