rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stopień zakwaszenia wód opadowych w rejonie Bielska-Białej

Przedstawiono podsumowanie wyników wieloletnich badań stopnia zakwaszenia wód opadowych prowadzonych w siedmiu punktach zlokalizowanych wokół Bielska-Białej. Na każdym ze stanowisk czas badań wynosił około jednego roku. Badania prowadzono w latach 2002-2010. Zakres pH wód opadowych wahał się w granicach od 3,35 do 7,22. Większość próbek tego opadu, bo około 86% miało pH < 5,6, tj. poniżej naturalnego, świadczące o obecności w badanym opadzie substancji zakwaszających. W opadzie 47,6% prób stanowiły opady znacznie i silnie zakwaszone, tj. o pH < 4,5. Stwierdzono częstsze występowanie kwaśnych wód opadowych o pH < 5,6 niż w silnie uprzemysłowionej części województwa śląskiego. W badanym rejonie pH wód opadowych kształtują przede wszystkim zanieczyszczenia napływające z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego oraz lokalne źródła ich emisji.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wybranych czynników na wymywalność metali ciężkich z odpadu hutniczego

Przedstawiono wyniki badania wymywalności wybranych metali ciężkich (Pb, Cu, Zn, Ni, Cd, Cr) z odpadu przemysłowego. Przenalizowano wpływ rozdrobnienia odpadu na poziom wymywalności poszczególnych metali ciężkich. Zaobserwowano spadek uwalniania miedzi i cynku wraz ze zwiększeniem uziarnienia odpadu, a wzrost wymywania niklu w tym przypadku. Dodatkowo zbadano uwalnianie zanieczyszczeń przy różnym stosunku cieczy do ciała stałego (L/S = 10 dm<sup>3</sup>/kg i 2 dm<sup>3</sup>/kg). Oznaczono wyższe stężenia metali ciężkich przy stosunku L/S = 10 dm<sup>3</sup>/kg. W celu określenia stopnia zagrożenia badanego odpadu dla środowiska, wyniki porównano z obowiązującym prawem. Pozwoliło to na zaklasyfikowanie odpadu do kategorii odpadów niebezpiecznych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie ekonometryczne wpływu zmian jakości wód jeziornych na gospodarkę rybacką

Instrumentem wykorzystywanym w analizie wpływu degradacji środowiska przyrodniczego na efekty gospodarowania może być model ekonometryczny. Celem niniejszej pracy jest analiza wpływu zmian jakości wód Jeziora Charzykowskiego na odłowy ryb. W pracy przedstawiono rezultaty badań wpływu zanieczyszczeń wód jeziornych na efekty gospodarki rybackiej. Skonstruowano uogólnione modele ekonomiczno-ekologiczne wyjaśniające zmiany efektów ekonomicznych rybołówstwa jeziornego w warunkach postępującego zanieczyszczenia wody w epilimnionie na przykładzie odłowów płoci, leszcza, krąpia, sielawy, siei, węgorza i szczupaka w Jeziorze Charzykowskim. W przeprowadzonych badaniach empirycznych rozpatrywano wpływ czynników środowiskowych na wielkość odłowów ryb. Obliczenia i analizy wyraźnie wskazują, że czynniki siedliskowe istotnie – ale z różną intensywnością i w odmiennych zestawach – oddziałują na rozmiary odłowów każdego z rozpatrywanych gatunków ryb. Zmiany jakości wód jeziornych i czynników klimatycznych powodują wymierne skutki w gospodarce rybackiej Jeziora Charzykowskiego. Spośród płoci, leszcza i krąpia największe wymagania dotyczące jakości wody ma krąp. Natomiast leszcz ma nieco wyższe wymagania środowiskowe niż płoć. Równania empiryczne ujawniły też, że sielawa i sieja mają znacznie wyższe wymagania w stosunku do czystości wody niż płoć, leszcz i krąp. O ile w przypadku płoci, leszcza i krąpia większość charakterystyk wody raczej jeszcze stymulowała rozwój tych gatunków, o tyle w odniesieniu do sielawy i siei w zasadzie hamowały one ich przyrosty. Model potwierdził również dość duże wymagania siedliskowe węgorza i zgodność tezy o unikaniu przez szczupaka wód zanieczyszczonych. Na zmienne endogeniczne znaczący jest wpływ czynników klimatycznych. Przesądza to o sezonowości odłowów płoci, leszcza, krąpia, sielawy, siei, węgorza i szczupaka w Jeziorze Charzykowskim. Wyniki modelowania mogą być wykorzystane w zarządzaniu gospodarką rybacką tego jeziora.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wytrzymałości mechanicznej brykietów na bazie drobnoziarnistych frakcji węglowych pochodzących z procesu wzbogacania węgla

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki testów wytrzymałości mechanicznej brykietów na bazie mułu węglowego oraz flotokoncentratu wraz z dodatkiem 3% wag. lepiszcza mineralnego. Testy zostały przeprowadzone przez Laboratorium Kompaktowania Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla. Surowcami do badań były drobnoziarniste frakcje węglowe będące produktami procesu wzbogacania węgla, pochodzące z dwóch kopalń. Celem badań było określenie wpływu składu brykietowanej mieszanki na wytrzymałość mechaniczną brykietu wytworzonego dla celów energetycznych. Oceny dokonano na podstawie analizy zmian wytrzymałości brykietów na ściskanie. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że zwiększenie zawartości flotokoncentratu węglowego w mieszance paliwowej wpływa korzystnie na wytrzymałość otrzymanych brykietów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydatność pędów rozchodników (Sedum sp.) Do wczesnojesiennego zadarniania ekstensywnych dachów zielonych

Badania zrealizowano w latach 2013–2015 w Krakowie. Ich celem była ocena wielogatunkowej i wieloodmianowej mieszanki rozrzuconych pędów rozchodników do wczesnojesiennego zadarniania ekstensywnych dachów zielonych, pod względem wybranych cech biometrycznych. Mieszanka składała się z 13 gatunków z rodzaju Sedum. Dwa z nich Sedum album i Sedum spurium były reprezentowane każdy przez cztery odmiany, pozostałe przez jedną odmianę. Pod względem ukorzeniania się oraz przezimowania najbardziej odpowiednie do wielogatunkowej mieszanki stosowanej wczesną jesienią były: Sedum acre, Sedum album‚ ‘Coral Carpet’‚ ‘Laconicum’, ‘Micranthum Chloroticum’, ‘Murale’, Sedum cyaneum, Sedum oreganum, Sedum rupestre, Sedum sexangulare oraz Sedum spurium ‘Fuldaglut’, Roseum’. Po pierwszym roku badań z mieszanki wypadły: Sedum ewersii, Sedum floriferum Weihenstephaner Gold’, Sedum hispanicum oraz Sedum lydium. Gatunki o większej masie wegetatywnej tj.: Sedum hybridum, Sedum kamtschaticum ‘Variegatum’ oraz Sedum spurium ‘Album Superbum’ i ‘Variegatum Tricolor’ miały trudności z ukorzenianiem się. Ponadto ich stan wiosną w drugim roku badań określono, jako: bardzo zły, zły lub zły do przeciętnego, a więc w porównaniu do gatunków o mniejszej masie wegetatywnej był dużo gorszy.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ niewłaściwej utylizacji pozostałości środków ochrony roślin na mikroorganizmy glebowe

Nowe unormowania prawne zwracają szczególną uwagę na właściwą utylizację pozostałości środków ochrony roślin w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych, ponieważ niektóre z nich mogą pozostawać w glebie kilka lat w niezmienionej formie zmieniając bioróżnorodność mikroorganizmów glebowych. W badaniach ankietowych analizowano sposoby stosowania i utylizacji środków ochrony roślin przez profesjonalnych użytkowników, a w badaniach laboratoryjnych oceniono bioróżnorodności zbiorowiska mikroorganizmów glebowych pochodzących ze stanowisk punktowo skażonych tymi ksenobiotykami. Świadomość użytkowników środków ochrony roślin w zakresie atestowania opryskiwaczy oraz konieczności szkolenia osób wykonujących zabiegi ochronne była na dość wysokim poziomie. Niestety świadomość ekologicznego zagrożenia ze strony środków ochrony roślin wśród ankietowanych była mała, ankietowani dość często deklarowali, że ich pozostałości wylewane są do gleby w jednym miejscu w gospodarstwie. Ograniczało to bioróżnorodność mikroorganizmów glebowych, szczególnie liczebność bakterii wiążących azot. Grzyby rodzaju Mucor oraz gatunki Fusarium culmorum i Gliocladium roseum na ogół nie reagowały na obecność pozostałości środków ochrony roślin w glebie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda oceny efektywności projektów inwestycyjnych oczyszczalni ścieków w oparciu o analizę LCC

Artykuł nawiązuje do aktualnych problemów oceny efektywności inwestycji projektów nowych oraz modernizacji istniejących oczyszczalni ścieków z uwzględnieniem aspektów optymalizacji kosztów oczyszczania ścieków. Wskazuje metodę oceny cyklu życia jako odpowiednie narzędzie wspomagające wybór najlepszego wariantu modernizacji oczyszczalni. Przedstawia charakterystykę metody kosztów cyklu życia (LCC) oraz przykłady zastosowania jej do oceny technologii oczyszczania ścieków.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie wybranych cech środowiskowych pola uprawnego i odłogowanego

W pracy przedstawiono wyniki oznaczeń wybranych właściwości chemiczno-fizycznych gleby oraz zachwaszczenia na polu odłogowanym, od siedmiu lat wyłączonym z produkcji rolnej oraz na polu uprawnym będącym w bliskim sąsiedztwie odłogu. Gleba na polu uprawnym była wilgotniejsza i bardziej zagęszczona niż na odłogu. Po kilkuletnim wyłączenie pola z produkcji rolnej zanotowano wzrost zawartości w glebie C org. P, K i Mg. Na polu uprawnym występowały typowe gatunki segetalne, natomiast na odłogu również gatunki ruderalne. Pomimo bliskiego sąsiedztwa odłogu zdominowanego przez nawłoć olbrzymią (Solidago gigantea) nie stwierdzono występowania tego gatunku na polu uprawnym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wapnowanie trwałych użytków zielonych metodą opóźniania wyczerpania glebowych zasobów mikroelementów

Istnieje możliwość kontrolowania glebowych zasobów mikroelementów poprzez regulowanie odczynu gleby. Wapnowanie ogranicza nadmierne pobieranie składników oraz ich straty, co skutkuje wydłużeniem czasu korzystania z zasobów glebowych. W praktyce wykorzystanie zastosowanych dawek mikroelementów przez roślinność łąkową jest niewielkie, stąd należy rozpatrywać systematyczne zwracanie mikroelementów do gleby z nawożeniem podstawowym lub ochronę glebowych zasobów mikroelementów. Analizę problemu przeprowadzono w oparciu o długotrwałe doświadczenie nawozowe (Czarny Potok), rozpoczęte w 1968 roku, na trwałym użytku zielonym w górach (720 m n.p.m.). W całym okresie badań dynamiki plonowania i zmian właściwości gleby przeprowadzono trzykrotne wapnowanie, które znacząco zmodyfikowało właściwości środowiska. Uproszczony bilans mikroelementów umożliwił oszacowanie tempa i strat w zasobach glebowych tych pierwiastków, często pomijanych w praktyce jako mało istotne.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rolnicze wykorzystanie terenów zalewowych powyżej zbiornika Jeziorsko

Teren zalewowy jest to pas ziemi leżący wzdłuż cieków wodnych, porośnięty często łęgowymi zespołami roślinnymi związanymi funkcjonalnie z wylewami rzeki i stanowiący strefę przejściową do ekosystemów roślin grądowych. Bardzo często roślinność występująca w tym pasie złożona jest z roślin jednorocznych, krzewów oraz drzew, o różnej wysokości i charakteryzujących się różnym zagęszczeniem. Część z tych obszarów wykorzystywana jest rolniczo jako pastwiska i łąki, z których można uzyskać paszę dla zwierząt. Na podstawie dokumentacji fotograficznej terenów zalewowych i badań terenowych przeprowadzanych w powyżej zbiornika Jeziorsko wykazano istotne różnice w sposobie zagospodarowania w analizowanych przekrojach dolinowych. Znacznie mniejszy rozwój roślinności krzewiastej, a właściwie jej brak obserwuje się na obszarach wykorzystanych do wypasu bydła.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ hodowli materiału zarybieniowego na jakość wody poprodukcyjnej odprowadzanej do środowiska

Celem pracy była ocena oddziaływania Ośrodka Hodowlano Zarybieniowego (OHZ), zajmującego się głównie produkcją i podchowem materiału zarybieniowego, na jakość wody poprodukcyjnej. Oznaczano: tlen rozpuszczony w wodzie, zawartość materii organicznej, zdolność buforową wody, stężenie wybranych form azotu i fosforu: (N-NH<sub>4</sub><sup>+</sup>, N-NO<sub>2</sub><sup>-</sup>, N-NO<sub>3</sub><sup>-</sup>, azot całkowity, P-PO<sub>4</sub><sup>3-</sup>, fosfor całkowity) oraz stężenie jonów chlorkowych. Mierzono także temperaturę wody, przewodność elektrolityczną oraz pH. Wykazano, że woda doprowadzana do OHZ charakteryzowała się dobrą jakością, zapewniającą optymalne warunki wzrostu i bytowania narybku i form młodocianych różnorodnych gatunków ryb (większość oznaczanych wskaźników była w zakresie I klasy czystości). Działalność produkcyjna OHZ powodowała obniżenie jakości odprowadzanej wody poprodukcyjnej w odniesieniu do takich wskaźników jak zawiesina ogólna, materia organiczna oraz fosfor.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian zawartości związków biogennych w wodach rzeki Ner

Zawartości związków azotu i fosforu decydują często o ostatecznym wyniku klasyfikacji stanu fizykochemicznego wód w zlewniach rzek nizinnych położonych w krajobrazie rolniczym. W pracy dokonano oceny zmian zawartości substancji biogennych w wodach rzeki Ner w latach 2000–2006. W pierwszym etapie pracy wyznaczono stężenia charakterystyczne związków azotu i fosforu, a następnie określono czasową i sezonową zmienność ich zawartości. Analizę dynamiki zawartości związków biogennych w wodach przeprowadzono w odniesieniu do warunków hydrometeorologicznych, prowadzonej gospodarki wodno-ściekowej oraz użytkowania terenu. Uzyskane wyniki wykazują, że zawartość fosforanów w wodach rzeki Ner cechowała się wyraźną sezonowością. Najwyższe stężenia występowały latem i jesienią, a najniższe w miesiącach wiosennych. Stwierdzono, że w latach 2000–2006 istniała istotna zależność pomiędzy fosforanami a temperaturą wody oraz warunkami hydrologicznymi. Przeprowadzone analizy wykazały, że stężenia azotu azotanowego charakteryzowały się dodatnim trendem, natomiast fosforanów i fosforu ogólnego trendem ujemnym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie energochłonności oczyszczalni ścieków mleczarskich S.M. Bielmlek w Bielsku Podlaskim

Oprócz bardzo skutecznego oczyszczania ścieków mleczarskich, wymagane jest małe zużycie energii w celu obniżenia kosztów procesu. Przedstawiono wyniki badań podstawowych parametrów procesu oczyszczania ścieków jak: biochemiczne zapotrzebowanie na tlen, zawartość azotu oraz zawartość fosforu. Określono również zużycie energii z wybranych procesów technologicznych oraz całkowitą konsumpcję energii. Stwierdzono, że około 40,5% energii wykorzystano do napowietrzania komory SBR, 14,6% przeznaczono na proces flotacji rozpuszczonym powietrzem, a resztę do zasilania procesów związanych z obróbką mechaniczną osadu ściekowego. Analizowano wszystkie źródła zużycia energii oraz ich moc. Obliczono wskaźniki zużycia energii i obciążenia. Podjęte badania będą kontynuowane w celu optymalizacji zużycia energii przy zachowaniu wysokiej efektywności oczyszczania ścieków. Opracowany zostanie model matematyczny po zebraniu odpowiedniej ilości danych, który może być wykorzystany nie tylko w mleczarskich, ale i innych oczyszczalniach ścieków.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stanu technicznego urządzeń melioracyjnych w gminie Bystrzyca Kłodzka – obiekt Łomnica

W artykule scharakteryzowano stan techniczny urządzeń melioracyjnych w gminie Bystrzyca Kłodzka. Ze względu na zbyt duży obszar gminy, prace inwentaryzacyjne ograniczone zostały do obszaru wsi Gorzanów – obiekt Łomnica. Ocenę stanu technicznego urządzeń melioracyjnych dokonano na podstawie rozpoznania terenowego. W tym celu wykonana została inwentaryzacja obiektu Łomnica wraz z znajdującymi się na tym terenie rowami oraz urządzeniami wodno-melioracyjnymi. Zinwentaryzowano 32 rowy melioracyjne o łącznej długości 12 km 177 m, oraz 13 wylotów drenarskich i 33 przepusty. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż 38,4% obiektów melioracyjnych na badanym obiekcie jest w stanie niedopuszczalnym, natomiast 34,6% w stanie niedostatecznym. W dalszej części pracy, na podstawie zaproponowanej oceny stanu technicznego urządzeń melioracyjnych, ocenione zostały potrzeby konserwacji oraz przedstawiono możliwy zakres prac konserwacyjnych, dzięki którym mogłaby zostać poprawiona ich sprawność eksploatacyjna.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Redukcja gabarytów elektrofiltru dzięki modyfikacji przepływu spalin

Elektrofiltry są jednymi z najskuteczniejszych urządzeń odpylających, umożliwiając zatrzymywanie nawet ponad 99,9% ziaren pyłu zawartych w odpylanym gazie. Skuteczność usuwania pyłu w elektrofiltrze zależna jest od całego szeregu czynników, począwszy od parametrów konstrukcyjnych i elektrycznych odpylacza, poprzez właściwości fizyko-chemiczne oczyszczanego gazu, po szeroko pojęte właściwości samych ziaren pyłu. Istotne znaczenie ma także prędkość oraz sposób przepływu spalin wewnątrz elektrofiltru. Dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu pola prędkości przepływu gazu w komorze odpylacza możliwa jest intensyfikacja pracy urządzenia, co potwierdzone zostało w licznych doniesieniach literaturowych dotyczących technologii skośnych przepływów gazu SGFT (Skewed Gas Flow Technology). W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań symulacyjnych, prowadzonych w oparciu o własne programy obliczeniowe, nad możliwością zmniejszenia gabarytów elektrofiltru (zmniejszenie długości elektrod zbiorczych) dzięki zastosowaniu w urządzeniu technologii skośnych przepływów gazu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wskaźnik standaryzowanego opadu (SPI) wyznaczony z zastosowaniem rozkładu log-normalnego

Praca jest kontynuacją badań przeprowadzonych na podstawie danych z Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologii UP Wrocław-Swojec z okresu 1964–2009 i opublikowanych w czasopiśmie „Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich” nr 3/III/2012, str. 197–208. Tematyką opublikowanej pracy są dwie metody wyznaczania wskaźnika standaryzowanego opadu. Pierwsza z nich polega na wyznaczeniu SPI bezpośrednio z dopasowanego rozkładu gamma, któremu podlegają miesięczne sumy opadów w wieloleciu 1964–2009 we Wrocławiu, druga na zastosowaniu transformacji prowadzących do rozkładu normalnego. W prezentowanej pracy autorzy wyznaczają wskaźnik standaryzowanego opadu (SPI) stosując rozkład logarytmiczno-normalny i dokonują oceny tak wyznaczonego wskaźnika na tle wskaźników wyznaczonych za pomocą rozkładu gamma i rozkładu normalnego. Celem pracy była analiza porównawcza otrzymanych wartości współczynników SPI otrzymanych trzema różnymi metodami

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany morfometrii stawów hodowlanych pod wpływem górniczych osiadań terenu

W artykule przedstawiono zmiany morfometrii stawów hodowlanych pod wpływem górniczych osiadań terenu. Do badań wytypowano dwa stawy położone na terenie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW). W następstwie górniczych osiadań terenu dochodzi głównie do wzrostu głębokości stawów. Następuje również ich przekształcenie w zbiorniki niespuszczane.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zmiennych warunków ekspozycji na cechy matryc mineralnych stabilizujących odpad niebezpieczny

Spoiwa mineralne coraz powszechniej stosowane są w trudnym procesie unieszkodliwiania nieorganicznych odpadów niebezpiecznych, zawierających metale ciężkie. Kompozyty zestalające odpady niebezpieczne deponowane są w środowisku naturalnym, co naraża je na oddziaływanie wielu zmiennych czynników. W pracy przedstawiono wpływ różnych warunków ekspozycji na właściwości fizyko-mechaniczne betonów stabilizujących pogalwaniczny osad ściekowy (GO). Oceniono wpływ na cechy takich matryc cyklicznego zamrażania i rozmrażania kompozytów, działania dwutlenku węgla (karbonatyzacja) oraz wysokich temperatur (200 °C, 400 °C, 600 °C). Otrzymane wyniki w większości przypadków wskazują na utratę trwałości kompozytów zestalających pogalwaniczny osad ściekowy (GO) narażanych na działanie trudnych warunków zewnętrznych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oszacowanie zdolności filtracyjnych odpadów poflotacyjnych wbudowanych w zapory składowisk namywanych

Budowa bardzo dużych obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, do których niewątpliwie kwalifikują się mokre składowiska odpadów poflotacyjnych, jest skomplikowanym zadaniem inżynierskim, wymagającym rozwiązania szeregu zagadnień technicznych i środowiskowych. Projektowanie, budowa i eksploatacja takiego obiektu metodą obserwacyjną sprowadza się do weryfikacji założeń projektowych na podstawie prowadzonego na bieżąco monitoringu. Jednym z podstawowych zadań monitoringu jest, w miarę wypełniania składowiska odpadami, kontrola jakości formowanych nadbudów zapór, elementu konstrukcyjnego obiektu, odpowiedzialnego za jego stateczność. Wykorzystywanie do nadbudowy zapór wyselekcjonowanego z deponowanych odpadów materiału, wymaga zdefiniowania kryteriów uziarnienia i zagęszczenia, które przekładają się wprost na nośność i odkształcalność konstrukcji. Podstawowe badania kontrolne obejmują zatem analizy uziarnienia i właściwości fizycznych wbudowanego w zapory materiału. Dane te mogą być również wykorzystane do oszacowania zdolności filtracyjnych nasypu budowlanego. Brak możliwości odpływu, powodującego akumulację wody w obrębie nasypu, potencjalnie pogarsza warunki stateczności. W pracy zbadano przydatność wzorów empirycznych do oceny współczynnika filtracji odpadów, wzorów które powszechnie stosuje się do gruntów naturalnych. Zaproponowano również prostą formułę empiryczną pozwalającą oszacować współczynnik filtracji odpadów na bazie parametrów uziarnienia i zagęszczenia, określanych w rutynowych badaniach kontroli jakości formowanych nadbudów zapory.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza możliwości oceny stanu środowiska wodnego w otoczeniu składowiska odpadów komunalnych

Celem pracy było przeprowadzenie analizy możliwości wykorzystania indeksu zanieczyszczenia odcieków (LPI, Leachate Pollution Index) do oceny stanu zanieczyszczenia wód odciekowych, z wykorzystaniem wyników prowadzonego monitoringu oraz przy poszerzonym zakresie badań. Na podstawie przeprowadzonej analizy można zauważyć, że wykorzystanie do oceny właściwości wód odciekowych wyników oznaczeń w obowiązującym zakresie jest mało efektywne i może dostarczać niepełnych informacji na temat rzeczywistego oddziaływania składowiska na środowisko wodne. Obowiązujący zakres badań właściwości fizykochemicznych wód odciekowych powinien zostać zweryfikowany, ponieważ opiera się w dużej mierze na badaniach zawartości metali ciężkich, nie uwzględnia natomiast pozostałych parametrów, które charakteryzują się dużą zmiennością. Wykazano, że dodanie zaledwie 3 parametrów oznaczanych w ramach obowiązującego zakresu monitoringu, może zmienić znacząco wyliczoną wartość wskaźnika LPI, a tym samym dostarczyć dodatkowych informacji na temat zanieczyszczenia wód odciekowych na danym obiekcie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka