rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obszary marginalizacji dostępności komunikacyjnej na pograniczu województw lubuskiego, wielkopolskiego i dolnośląskiego jako przykład problemu zrównoważonego rozwoju obszarów peryferyjnych

W ramach poniższego artykułu zostanie przedstawione zagadnienie marginalizacji dostępności komunikacyjnej na przykładzie pogranicza województw dolnośląskiego, lubuskiego oraz wielkopolskiego. W przybliżeniu nakreśli on zmiany w komunikacji międzyregionalnej i lokalnej obszarów peryferyjnych badanych województw. Analizie poddano połączenia komunikacyjne związane z przewozami pasażerskimi w zakresie komunikacji autobusowej, prywatnej (bus) oraz kolejowej.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ewaluacja funduszy europejskich w Polsce – geneza, rozwój, podstawowe problemy i wyzwania

Jedną z najistotniejszych polityk, która stanowi trzon wydatków budżetowych Wspólnoty Europejskiej, jest polityka spójności. Niemalże od początku jej istnienia toczy się szeroka dyskusja nad jej skutecznością oraz dalszą wizją rozwoju. Wzmaga to tym samym ciągłą potrzebę jej ewaluacji. Głównym celem niniejszego artykułu jest przybliżenie zagadnień związanych z ewaluacją narzędzi polityki spójności, jakimi są programy operacyjne. Podstawę opracowania stanowią rozważania nad wzrostem znaczenia badań ewaluacyjnych przy realizacji polityki spójności Unii Europejskiej. Najważniejszym elementem artykułu jest analiza stanu ewaluacji programów operacyjnych w Polsce, której towarzyszy refleksja nad jej problemami i wyzwaniami.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zróżnicowanie i zmiany konkurencyjności eksportowej regionów w Polsce

Na konkurencyjność regionów można spojrzeć z kilku punktów widzenia. Jednym z aspektów konkurencyjności jest wielkość i struktura eksportu (siła eksportowa regionu), gdyż zakłada się, że konkurencyjność jest m.in. funkcją sprzedaży na rynkach zagranicznych. Celem opracowania jest przedstawienie zróżnicowania i zmian konkurencyjności eksportowej (zdolności do sprzedaży na rynki zagraniczne) województw w Polsce w latach 1999–2007.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Społeczne bariery rozwoju postwojewódzkich ośrodków regionalnych jako zagrożenie dla polityki rozwojowej Polski. Przykład Kalisza

Według założeń KPZK 2030 część polskich miast będzie odgrywała rolę ośrodków regionalnych, które mają stanowić motor pobudzający rozwój kraju. Jednym z czynników sprzyjających prawidłowemu odgrywaniu takiej roli jest wysoki kapitał społeczny mieszkańców regionu i jego centrum. Celem artykułu jest pokazanie problemów z budową tego kapitału, jakie mogą napotkać byłe miasta wojewódzkie. Autor argumentuje, że dawne stolice województw charakteryzują się występowaniem wśród ich mieszkańców barier świadomościowych, spowodowanych administracyjną degradacją tych miast. W tekście podjęto próbę scharakteryzowania tych barier oraz nakreślenia ich faktycznego związku z reformą. Artykuł zawiera również wstępne propozycje działań, które mogą pomóc w przezwyciężeniu zdiagnozowanych trudności.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Pojęcie, istota i formy partycypacji społecznej w procesie planowania przestrzennego

Partycypacja to wielowymiarowe zjawisko odnoszące się do różnych obszarów życia społecznego i gospodarczego. Dotyczyć może zarówno indywidualnych preferencji związanych z codziennymi wyborami jednostki, uczestnictwa w życiu społecznym wspólnoty, jak i zaangażowania jednostek w działania struktur oraz instytucji demokratycznego państwa. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie dyskusji na temat pojęcia partycypacji społecznej, zwłaszcza w kontekście relacji społeczeństwa ze sferą administracji publicznej. Wskazane zostały najważniejsze formy oraz zakres partycypacji społecznej. Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu procesów uspołecznienia w planowaniu przestrzennym, które stanowi jeden z podstawowych elementów zarządzania terytorialnego w samorządzie lokalnym.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rola Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest-Park” w opinii mieszkańców Wałbrzycha

Specjalne strefy ekonomiczne (SSE) wywierają wpływ na przestrzeń społeczno-ekonomiczną. Stanowią one narzędzie stymulujące napływ inwestycji do Polski. Utworzenie Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest-Park” (WSSE „Invest--Park”) wpłynęło na niwelowanie negatywnych następstw likwidacji i upadku zakładów przemysłowych po okresie transformacji. Strefa przejęła rolę dawnych kopalni wałbrzyskich. Jednakże pojawiły się wątpliwości dotyczące oddziaływania strefy na otaczający podregion. Przede wszystkim pierwotny cel, dla którego powołano strefę, nie został osiągnięty, ponieważ nie zmniejszyło się bezrobocie. Celem badań było określenie funkcjonowania i wpływu WSSE „Invest-Park” na społeczeństwo i gospodarkę podregionu wałbrzyskiego w świetle opinii mieszkańców. Mieszkańcy regionu mieli świadomość, że strefa wpływa na niego pozytywnie. Potrafili dostrzec korzyści wynikające z funkcjonowania strefy i określić oczekiwania względem niej. Według nich najważniejszym działaniem jest tworzenie nowych miejsc pracy oraz wzrost wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w firmach. Respondenci, których członkowie rodzin pracują w strefie, mają większą świadomość i wiedzę na temat funkcjonowania WSSE. Mieszkańcy podregionu postrzegają strefę jako szansę na rozwój społeczno-gospodarczy. Warunkiem wykorzystania tej szansy jest właściwa współpraca władz samorządowych z zarządem strefy.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Czynniki lokalizacji „drugich domów” na przykładzie powiatu brodnickiego

W ostatnich dziesięcioleciach przemiany społeczno-gospodarcze zapoczątkowały kształtowanie się sprzyjających warunków dla rozwoju stylu życia opartego na dwóch domach. Większa ilość wolnego czasu i bogacenie się ludności spowodowały, że z czasem posiadanie drugiego domu stało się osiągalne dla coraz szerszej grupy społecznej. „Drugie domy” znaleźć można w najrozmaitszych miejscach, lecz o ich powstaniu zawsze decydowały pewne czynniki lokalizacji. Celem artykułu jest ich zidentyfikowanie i utworzenie hierarchii ważności. W pierwszej części opracowania dokonano przeglądu zagranicznej i polskiej literatury przedmiotu na temat rozwoju „drugich domów”. Następnie przedstawiono wyniki badania ankietowego dotyczącego poznania motywów wyboru na lokalizację „drugiego domu” powiatu brodnickiego w województwie kujawsko- pomorskim.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miasta podzielone jako przedmiot zainteresowań geografii oraz innych nauk

Opracowanie stanowi przegląd najważniejszych publikacji w zakresie miast podzielonych i składa się z dwóch części. Pierwsza koncentruje się na zdefiniowaniu podstawowych pojęć odnoszących się do miast granicznych, do których autorka zalicza miasta podzielone i miasta stykowe, a następnie opisuje przykłady takich miast. Natomiast druga część stanowi trzon opracowania i dotyczy przeglądu literatury począwszy od 1990 r., której przedmiotem badań są miasta podzielone w Europie.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Krajowa polityka miejska i jej implementacja na poziomie regionu

W połowie 2013 r. ukazał się dokument pt. „Założenia krajowej polityki miejskiej”, który określa rolę państwa w procesie rozwoju miast. W niniejszym artykule przedstawiono istotę polityki miejskiej w odniesieniu do poziomu krajowego i jej implementację na poziom regionalny. Województwo uznaje się za kluczowy poziom integracji wszystkich polityk terytorialnych w zakresie rozwoju miast: europejskiej, krajowej, regionalnej i lokalnej.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
W kierunku racjonalnej polityki urbanistycznej Polski

Zmiany w strukturze zagospodarowania przestrzennego Polski następują w sposób daleki od zasad zrównoważonego rozwoju. Polskie prawodawstwo nie wykształciło mechanizmów pozwalających na skuteczną ochronę terenów przed chaotyczną zabudową. Dotychczasowe mechanizmy bazujące na planach strefowych zawiodły. Negatywne efekty zostały zauważone przez administrację rządową, która przystąpiła do sporządzania założeń polityki miejskiej. Celem tego dokumentu ma być zahamowanie niekontrolowanej suburbanizacji, ułatwienie rewitalizacji dzielnic centralnych i zmniejszenie uzależnienia od samochodu. Niniejszy artykuł zawiera rozważania nad koniecznymi zmianami w polityce urbanistycznej państwa. Przedstawiono w nim najważniejsze problemy rozwoju przestrzennego i możliwe rozwiązania. Autorzy porównują najlepszą zagraniczną praktykę i pokazują możliwości jej aplikacji w warunkach polskich.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ kryzysu na sytuację społeczno--gospodarczą gospodarstw domowych. Przykład Wielkopolski

Celem artykułu jest próba identyfikacji wpływu kryzysu na sytuację społeczno-gospodarczą gospodarstw domowych. Badanie prowadzono na przykładzie województwa wielkopolskiego w układzie obszarów wzrostu i obszarów stagnacji społeczno-gospodarczej. Zbadano reprezentatywną grupę 1988 gospodarstw domowych (w tym 1510 na obszarach wzrostu i 478 na obszarach stagnacji) pod względem: zmian poziomu bezrobocia członków gospodarstw domowych, zmian poziomu i struktury dochodów oraz wydatków bieżących ponoszonych przez gospodarstwa domowe w dobie kryzysu, zmian poziomu zadłużenia gospodarstw domowych w dobie kryzysu, zmian w zakresie spędzania czasu wolnego i wyjazdów wakacyjnych gospodarstw domowych i zmian kierunków zachowań prorodzinnych gospodarstw domowych w dobie kryzysu. Artykuł dotyczy badań gospodarstw domowych w dobie kryzysu prowadzonych w ramach projektu badawczego „Rozwój społeczno-gospodarczy a kształtowanie się obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (N N306 791940). Projekt był realizowany przez Zespół Badawczy Pracowników Zakładu Analizy Regionalnej Instytutu Geografii Społeczno Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Czynniki rozwoju obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej w Polsce

Zróżnicowanie poziomu rozwoju i jego polaryzacja są silnie akcentowanymi cechami procesu rozwoju społeczno-gospodarczego zarówno w klasycznych koncepcjach rozwoju (zwłaszcza rozwoju spolaryzowanego), jak i w ich współczesnych kontynuacjach. Prowadzi to do występowania w przestrzeni ekonomicznej obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej. Dlatego niezwykle istotne jest poszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące przyczyn zróżnicowań układów przestrzennych oraz procesów polaryzacji. Głównym celem pracy jest identyfikacja i analiza istotnych czynników determinujących rozmieszczenie oraz rozwój obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej w ujęciu całościowym i częściowym rozwoju, w układzie wybranych aspektów tego procesu. Procedurę identyfikacji czynników rozwoju oparto na analizie korelacji kanonicznych (ujęcie całościowe) oraz modelowaniu regresyjnym (ujęcie częściowe). Postępowanie badawcze przeprowadzono zarówno w układzie wszystkich powiatów, jak i ich specyficznych podukładów, tj. obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozkład obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej w Polsce w latach 2000–2010

Głównym celem opracowania jest analiza rozkładu obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej oraz jego zmienności w czasie, przeprowadzona w oparciu o badanie poziomu i dynamiki rozwoju społeczno-gospodarczego w ujęciu wieloaspektowym (całościowym). Identyfikacja tego rozkładu odbywa się w układzie 379 powiatów Polski (NUTS 4/LAU 1) w odniesieniu do okresu 2000–2010. Przyjęty układ przestrzenny umożliwia rozpatrywanie procesów polaryzacji w kontekście rozmieszczenia obszarów cechujących się różnymi uwarunkowaniami procesów rozwojowych, wynikającymi zarówno ze współczesnych procesów globalizacji, jak i utrzymujących się reliktowych podziałów przestrzeni ekonomicznej Polski.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zastosowanie metod taksonomicznych w analizie struktury systemu regionalnego

Celem pracy jest zastosowanie metod taksonomii numerycznej w badaniu makrostruktury regionalnej i ocena ich możliwości analitycznych. W pierwszej części pracy przedstawiono opis matematyczno-statystyczny dwóch metod: (1) metody delimitacji układów powiązań opartej na kryterium największego przepływu Nystuena i Daceya (1961), (2) metody identyfikacji istotnych relacji w systemie regionalnym na zasadzie maksymalizacji współczynnika determinacji, opracowanej przez Holmesa i Haggetta (1977). W drugiej części pracy wykorzystano równolegle proponowane metody dla określenia makrostruktury regionalnej Polski na podstawie międzyregionalnych przepływów migracyjnych. Dokonano również oceny wyników poznawczych uzyskanych w analizie makrostruktury regionalnej w aspekcie metodologicznym i empiryczno-diagnostycznym.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Model polaryzacyjno-dyfuzyjny w przemianach polityki spójności – konsekwencje dla ukierunkowania polityki rozwoju

Celem pracy jest określenie miejsca modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego w przemianach polityki spójności Unii Europejskiej, który w sytuacji powszechnie wskazywanego braku efektywności modelu wyrównawczego postrzegany jest jako podstawa nowego paradygmatu polityki regionalnej państw członkowskich warunkującego zmiany ukierunkowania interwencji polityki rozwoju. Artykuł powstał na potrzeby badań prowadzonych w ramach projektu badawczego „Rozwój społeczno-gospodarczy a kształtowanie się obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (N N306 791940). Projekt był realizowany przez zespół badawczy Pracowników Zakładu Analizy Regionalnej Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, którym kierował autor.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ inicjatyw Lokalnych Grup Działania na rozwój społeczno-gospodarczy obszarów wiejskich w województwie wielkopolskim

Sukcesy na obszarach wiejskich są wynikiem budowania silnych kapitałów społecznego i ludzkiego, które są ważnym czynnikiem rozwoju lokalnego. Umiejętność oraz zdolność współpracy społeczności lokalnej pozwalają na realizację wielu projektów. Lokalne Grupy Działania poprzez realizację działania „Małe projekty” inicjują aktywizację mieszkańców. Działania te związane są z dbałością o krajobraz i dziedzictwo kulturowe na wsi. W województwie wielkopolskim funkcjonuje 36 (w tym 31 z siedzibą w Wielkopolsce) Lokalnych Grup Działania.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Świadomość i aktywność społeczna w zakresie kształtowania i ochrony krajobrazu kulturowego obszarów wiejskich

W 2004 r. Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Krajobrazową, jednakpo 10 latach w polskim prawie nadal brak odrębnych aktów prawnych odnoszących się wyłącznie do krajobrazu. Wydaje się, że brak całościowego i przejrzystego systemu ochrony, norm i standardów projektowych poprawiających jakość współczesnego krajobrazukulturowego oraz ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-promocyjnej w zakresie ochrony jego zasobów może przekładać się na niski poziom  świadomości i aktywności społecznej, zwłaszcza w odniesieniu do specyfiki dziedzictwa kulturowego wsi. Celem artykułu jest określenie poziomu świadomości i aktywności społecznej w dziedzinie kształtowania i ochrony krajobrazu kulturowego obszarów wiejskich. Przeprowadzono badania ankietowe, którymi objęto mieszkańców wsi na terenie gmin wiejskich i miejsko-wiejskich województwa wielkopolskiego. Dokonano również analizy projektów zgłoszonych do konkursu „Pięknieje wielkopolska wieś” w celu określenia zróżnicowania przestrzennego i kierunków aktywności społecznej w procesie kształtowania i ochrony krajobrazu kulturowego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Funkcjonowanie klastrów rolno-żywnościowych na ekologicznym rynku rolnym w Polsce

W artykule oceniono poziom rozwoju ekologicznych klastrów rolno-spożywczych w kontekście potencjału polskiego rolnictwa ekologicznego, przetwórstwa ekologicznych płodów rolnych i dystrybucji żywności wyprodukowanej metodami ekologicznymi. Stwierdzono, że pomimo obserwowanego w Polsce w pierwszym dziesięcioleciu XXI w. wzrostu zainteresowania klasteringiem i rosnącej liczby klastrów oraz intensywnego rozwoju rolnictwa ekologicznego, klastry rolno-żywnościowe skupiające podmioty związane z produkcją żywności ekologicznej mają marginalne znaczenie. Na początku 2014 r. istniały jedynie dwa: klaster Dolina Ekologicznej Żywności oraz klaster Kujawsko-Pomorski Oddział Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi „Ekoland”. Ocena funkcjonowania tych klastrów jednoznacznie wskazuje, że proces budowy ekologicznych klastrów rolno-żywnościowych w Polsce dopiero się rozpoczyna i obecnie klastering jedynie w bardzo niewielkim stopniu wykorzystuje potencjał polskiego rolnictwa ekologicznego.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Produktywność i towarowość rolnictwa w Polsce

W artykule przedstawiono analizę przestrzenną cech produkcyjnych rolnictwa w Polsce. Podstawą pracy są materiały statystyczne Bazy Danych Lokalnych GUS dotyczące wartości produkcji globalnej i towarowej rolnictwa na rok 2011. Wykorzystano także wyniki wieloletnich badań tej problematyki prowadzonych przez autora. Obok analizy zróżnicowania przestrzennego produktywności ziemi i produktywności pracy artykuł zawiera opis zmian i zróżnicowania terytorialnego stopnia i poziomu towarowości rolnictwa z próbą interpretacji omawianych zagadnień.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Teraźniejszość i przyszłość małych gospodarstw

Małe gospodarstwa zanikają w wielu regionach świata. Wciąż jednak pełnią istotną rolę w gospodarce zarówno krajów wysoko rozwiniętych, jak i rozwijających się. W artykule na wybranych przykładach przedstawiono rolę i funkcje małych gospodarstw rolnych. Szczególną uwagę zwrócono na Polskę i województwo małopolskie. Przedyskutowano przyczyny i skutki przestrzenne ich rozmieszczenia w tym regionie oraz dalsze perspektywy ich obecności jako trwałego elementu gospodarki terenów wiejskich Małopolski.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kapitał ludzki a spójność ekonomiczna obszarów wiejskich w Polsce

Celem pracy jest próba określenia relacji między kapitałem ludzkim rozumianym jako zasób wiedzy społeczeństwa a stopniem spójności ekonomicznej obszarów wiejskich w Polsce. Dla określenia spójności ekonomicznej skonstruowano syntetyczny miernik w oparciu o 9 mierników cząstkowych obrazujących sytuację finansową, gospodarczą i infrastrukturalną obszarów wiejskich. Jako miernik kapitału ludzkiego przyjęto odsetek ludności z wykształceniem co najmniej średnim. Analizę przeprowadzono na poziomie powiatów. Wykazała ona, że istnieje co najwyżej umiarkowana zależność między badanymi cechami. Współczynnik korelacji liczony dla całej zbiorowości jednostek przestrzennych wyniósł zaledwie 0,173, a determinacji 0,03. Natomiast współczynnik korelacji liczony dla zbiorowości jednostek przestrzennych pomniejszonej o powiaty drastycznie odbiegające od zauważonych tendencji wynosił 0,404, a determinacji 0,163. Oznacza to, że o poziomie spójności ekonomicznej w głównym stopniu decydowały inne czynniki.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Turystyka jako czynnik przekształceń obszarów wiejskich – systemowe ujęcie problemu badawczego

W artykule podjęto próbę ujęcia systemowego w badaniach roli turystyki jako czynnika przekształceń obszarów wiejskich. Podstawą konceptualizacji jest system składający się z czterech powiązanych ze sobą podsystemów charakteryzujących turystykę jako czynnik rozwoju społeczno-ekonomicznego, przemian społeczno-kulturowych, przekształceń środowiska geograficznego i przestrzeni. System ten stanowi pewien schemat pojęciowy, który umożliwia kompleksowe badanie przekształceń obszarów wiejskich pod wpływem turystyki.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Tradycyjne i innowacyjne kierunki polskich badań geograficzno-rolniczych oraz ich miejsce w geografii

Celem artykułu jest podjęcie dyskusji na temat miejsca geografii rolnictwa w polskim systemie nauk geograficznych. Wyróżniono 5 zasadniczych okresów badawczych (od lat 30. ub. wieku do 2013 r.) w 12 geograficznych ośrodkach naukowych. Wśród tradycyjnych 15 kierunków badań wymieniono m.in.: użytkowanie ziemi, typologię i regionalizację rolnictwa, organizację i strukturę przestrzenną rolnictwa, rolnictwo podmiejskie, rolnicze obszary problemowe, rolnictwo ekologiczne, rolnictwo w planowaniu przestrzennym, rolnictwo Polski i świata. Wyróżniono też 13 kierunków innowacyjnych w badaniach geografii rolnictwa i obszarów wiejskich, np.: nowe metody i techniki badawcze, kształtowanie krajobrazu multisensorycznego, możliwości rozwoju ekoenergetyki, formy i metody poprawy jakości życia i wzrostu kapitału ludzkiego i społecznego, wykorzystanie ICT (technik informacyjno-telekomunikacyjnych), alternatywne źródła dochodów gospodarstw, geografię klastrów innowacji, nową organizację badań geograficznych. Ważnym problemem jest dalsza droga rozwoju badań geograficzno-rolniczych w geografii obszarów wiejskich, która nie powinna utracić niczego z dotychczasowego dorobku, a jednocześnie stać się ważną częścią geografii społeczno-ekonomicznej i szerzej nauk geograficznych.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna