rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prawo pacjenta do informacji o udzielanych świadczeniach opieki zdrowotnej na przykładzie Zintegrowanego Informatora Pacjenta

W artykule odniesiono się do konstytucyjnych gwarancji prawa pacjenta do informacji, a także do Zintegrowanego Informatora Pacjenta. Autorka odniosła się do zakresu przedmiotowego ZIP, a także i podmiotowego, pokazując przy tym, jakie problemy w praktyce pojawiły się na tle dostępu do danych zamieszczonych w tym systemie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do sądu w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – zagadnienia wybrane (cz. I)

Celem opracowania jest przedstawienie wybranych zagadnień związanych z prawem do sądu, stanowiącym kluczowy element systemu ochrony praw człowieka, zapewniającym środki proceduralne mające za zadanie ochronę praworządności. Prawo do sądu jest obecnie powszechnie gwarantowane, zarówno w aktach prawa międzynarodowego, jak i konstytucjach państw demokratycznych. Autor artykułu porównuje regulacje tej kwestii w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Karcie Praw Podstawowych i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Ze względu na zakres omawianej tematyki, artykuł został podzielony na dwie części – pierwszą, zawierającą wprowadzenie do problematyki prawa do sądu i analizę tej kwestii na gruncie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz drugą, prezentującą regulację tego prawa w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Modyfikacja toku instancji poprzez jego „spłaszczenie” jako reakcja ustawodawcy na przewlekłość postępowania sądowego – wybrane uwagi na gruncie procedury sądowoadministracyjnej

Efektywność oraz skuteczność postępowań sądowych jawi się jako istotna okoliczność tak w ujęciu społecznym, jak również z racji ekonomicznych. Niemniej stan ustawodawstwa, jak również dwuinstancyjność postępowania sądowego implikuje zaległości w rozpoznawaniu spraw. Brak efektywności sądowego stosowania prawa w pewnym stopniu wynika z kształtu środków prawnych. Ponadto proweniencja konstytucyjna zasad, na których oparty jest system zaskarżenia rozszerza potrzebę dalszych modyfikacji. Stąd też ustawodawca obowiązany jest poszukiwać optymalnego modelu dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Pośród wielu dostępnych rozwiązań przedmiotem niniejszego opracowania uczyniona została problematyka „spłaszczonego” toku instancji. W szczególności zaś autorzy starają się odpowiedzieć na pytanie czy modyfikacje toku instancji stanowią optymalny środek przeciwdziałania zaległościom sądowym?

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wortioksetyna – lek przeciwdepresyjny o wielofunkcyjnym mechanizmie działania

Depresja pozostaje jedną z najbardziej inwalidyzujących chorób przewlekłych, a skuteczność dostępnych leków przeciwdepresyjnych jest ograniczona. Jedynie około ⅓ pacjentów uzyskuje remisję po zastosowaniu pierwszego leku; również około ⅓ chorych cechuje się lekoopornością, czyli nie uzyskuje poprawy mimo zastosowania różnych leków. Coraz większą uwagę zwraca się na dysfunkcje poznawcze (zaburzenia uwagi, pamięci i funkcji wykonawczych, wolniejsze tempo przetwarzania informacji), należące do kluczowych objawów w przebiegu depresji. Są one częste u pacjentów z depresją (do 94% wszystkich chorych w trakcie epizodu depresji oraz do 44% osób w fazie remisji) i znacząco wpływają na jakość życia. Wortioksetyna jest nowym lekiem przeciwdepresyjnym o wielofunkcyjnym mechanizmie działania, który obejmuje hamowanie transportera serotoniny, częściowy agonizm wobec receptorów 5-HT1A i 5-HT1B oraz antagonizm wobec receptorów 5-HT3A i 5-HT7. Wortioksetyna ma dobrze udokumentowaną skuteczność przeciwdepresyjną – w leczeniu zarówno krótko-, jak i długoterminowym. Najwięcej danych wskazuje na skuteczność leku stosowanego w dawce dobowej 10 mg i wyższej, przy czym dawka 10 mg ma podobną skuteczność jak 15 i 20 mg. Profil działań ubocznych wortioksetyny może być lepszy niż w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych (głównie duloksetyny i wenlafaksyny). Uwagę zwraca korzystny wpływ wortioksetyny na zaburzenia poznawcze, który może być niezależny od jej działania przeciwdepresyjnego. Ponadto w porównaniu z innymi lekami przeciwdepresyjnymi wortioksetyna cechuje się dobrym profilem tolerancji w zakresie dysfunkcji seksualnych oraz nie wpływa istotnie na masę ciała i inne parametry metaboliczne.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Dietoterapia doustna u pacjentów z anoreksją

Anorexia nervosa jest polietiologicznym specyficznym zaburzeniem odżywiania, którego objawy i powikłania mają charakter psychologiczny, społeczny i somatyczny. W leczeniu, obok psychoterapii i ewentualnej farmakoterapii, ważną rolę odgrywa prowadzona równolegle terapia żywieniowa. Zdaniem autorytetów w dziedzinie leczenia zaburzeń odżywiania w skład interdyscyplinarnego zespołu terapeutycznego powinien wchodzić wykwalifikowany dietetyk, odpowiedzialny za zaplanowanie, przeprowadzenie i kontrolowanie leczenia żywieniowego oraz reedukacji żywieniowej pacjentów i członków ich rodzin. Przebieg dietoterapii w omawianej jednostce chorobowej jest fazowy i zindywidualizowany, zmienia się wraz z poprawą stanu somatycznego i psychicznego osoby chorej. Prowadzenie dietoterapii wymaga uwzględnienia wielu czynników, takich jak aktualny stan kliniczny pacjenta, jego preferencje i postawy żywieniowe oraz – niezwykle istotna w anoreksji – motywacja chorego do współpracy w procesie terapeutycznym. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie roli i zadań leczenia żywieniowego w jadłowstręcie psychicznym, a także rozmiaru potencjalnych korzyści wynikających z wprowadzenia rzetelnej terapii żywieniowej. W pracy scharakteryzowano dietoterapię z uwzględnieniem etapu planowania diety doustnej, jak również zmian branych pod uwagę podczas przygotowywania jadłospisów na kolejnych etapach leczenia. Podano praktyczne wskazówki dla osób prowadzących dietoterapię, mogące usprawnić leczenie.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Niektóre aspekty zgody i kompetencja pacjentów do jej wyrażania

Ważnym prawem pacjenta i podstawą działania lekarza jest zgoda pacjenta na interwencję medyczną, unormowana w polskich i międzynarodowych aktach prawnych. Brak zgody naraża lekarza na odpowiedzialność prawną; może on działać bez zgody pacjenta tylko w wyjątkowych sytuacjach wskazanych w ustawach. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego formułuje trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, by oświadczenie osoby z zaburzeniami psychicznymi o wyrażeniu zgody było skuteczne: 1) zgoda została wyrażona przez osobę, która niezależnie od stanu zdrowia psychicznego jest rzeczywiście zdolna do zrozumienia informacji zawartych w oświadczeniu; 2) wyrażenie zgody zostało poprzedzone przystępnym wyjaśnieniem przez lekarza wszystkich okoliczności, których oświadczenie dotyczy; 3) zgoda została wyrażona swobodnie. Autorzy analizują definicję i elementy zgody pacjenta z zaburzeniami psychicznymi. Wyjaśniają i rozróżniają pojęcia zgody świadomej, objaśnionej i swobodnie wyrażonej, a także poddają analizie poglądy dotyczące kompetencji pacjenta do podejmowania decyzji. Wskazują osoby kompetentne w sensie prawnym i faktycznym oraz osobę kompetentną w zakresie wyrażenia zgody wyłącznej na interwencję medyczną. Zwracają uwagę na trudności z oceną kompetencji do wyrażania zgody w przypadku osób o ograniczonej percepcji, z utrudnionym kontaktem ze światem zewnętrznym, chorych czy zaburzonych psychicznie oraz na potrzebę rozwiązania tego problemu. Przedstawiają kryteria kompetencji i sygnalizują ich braki w odniesieniu do polskiego i międzynarodowego prawa medycznego. Szczególną uwagę zwracają na narzędzia MacArthur Competence Assessment Tool, pozwalające na obiektywną ocenę kompetencji faktycznej pacjenta. Zawarte w nich instrukcje umożliwiają przygotowanie wywiadów oceniających dwa rodzaje kompetencji decyzyjnych: zdolność do podejmowania decyzji o udziale w leczeniu i zdolność do podejmowania decyzji o udziale w badaniu klinicznym. Rzetelność i trafność tych narzędzi potwierdzono w badaniach prowadzonych w licznych krajach i na wielu grupach chorych.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Stosowanie pregabaliny w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych. Czy należy bać się wysokich dawek?

Zaburzenie lękowe uogólnione jest przewlekłym zaburzeniem psychicznym, przebiegającym z okrasami zaostrzeń i popraw. W jego przebiegu pojawiają się objawy emocjonalne, poznawcze i fizjologiczne (somatyczne objawy lęku), zaburzające codzienne funkcjonowanie chorych w życiu osobistym i zawodowym. Osiowym objawem jest „lęk wolnopłynący”, który znacząco nasila się w różnych sytuacjach związanych z niepewnością. Podstawowy cel leczenia stanowi uzyskanie remisji. Wykorzystuje się zarówno metody niefarmakologiczne (np. psychoterapię behawioralno-poznawczą), jak i farmakoterapię. Lekami o najlepiej udowodnionej skuteczności w zaburzeniu lękowym uogólnionym, zalecanymi do stosowania w pierwszym rzucie, są inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny oraz pregabalina. W Polsce pregabalina, choć zarejestrowana, przez wiele lat była praktycznie nieobecna w receptariuszu psychiatrycznym – ze względu na wysoką cenę i brak refundacji we wskazaniu „zaburzenie lękowe uogólnione”. Obecnie ta sytuacja się zmieniła. Pregabalina to pochodna kwasu gamma-aminomasłowego, która nie wykazuje działania podobnego do tego kwasu. Substancja ta jest ligandem pomocniczej podjednostki (białko α2-δ) otwieranego przez zmianę napięcia błonowego kanału wapniowego, który występuje na zakończeniach presynaptycznych neuronów zlokalizowanych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Łączenie się pregabaliny z podtypem 1 podjednostki α2-δ (α2-δ-1) odpowiada za działanie przeciwlękowe, modulujące impulsację bólową i działanie przeciwpadaczkowe. Istnieje oczywiście możliwość, że lek działa jeszcze w innym, nieznanym dotychczas mechanizmie, lecz na razie jednak żadne dostępne dane na to nie wskazują. W pracy zebrano i omówiono dostępne w piśmiennictwie dane dotyczące zastosowania pregabaliny w praktyce klinicznej, jej szerokie wskazania, profil bezpieczeństwa i zalecenia dotyczące dawkowania.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Ewolucja Parlamentu Europejskiego jako instytucji w ustawodawstwie Unii Europejskiej oraz status jego członków – wybrane zagadnienia

Artykuł przedstawia ewolucję Parlamentu Europejskiego od początku jego kształtowania się jako instytucji Unii Europejskiej. PE zaczął się tworzyć już w 1949 r. na sku- tek przemian jakie następowały w wyniku powstawania Europejskich Wspólnot. Jego pierwowzorem było Zgromadzenie Konsultacyjne Rady Europy, które zostało powołane w 1949 r. Ponadto, jego początków upatruje się w Traktacie Paryskim z 18 kwietnia 1951 r., na mocy którego powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali. Status deputowanych do Parlamentu Europejskiego wyznaczony jest mocą postanowień, Decyzji Rady Unii Europejskiej dotyczącej wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich (76/787/EWWiS, EWG, Euratom), Protokołem w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, Regulaminem Parlamentu Europejskiego oraz Decyzją Parlamentu Europejskiego w sprawie przyjęcia statusu posła do Parlamentu Europejskiego. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie przemian, jakie od początku tworzenia się PE, następowały w ustawodawstwie UE, w odniesieniu do samego PE, oraz jak ustawodawstwo to ukształtowało mandat jego członków. Podstawową tezą przedmiotowego artykułu jest, jak wyglądał proces ewolucji PE na przestrzeni lat, jak zmieniała się jego pozycja w systemie instytucjonalnym UE oraz jak z biegiem lat regulowano kwestię mandatu i statusu jego deputowanych. Artykuł stanowi o ewolucyjnej pozycji ustrojowej PE oraz statusie jego członków. Analiza dotyczy kilku wybranych problemów związanych z kształtowaniem się w ustawodawstwie UE, instytucji wolnego mandatu posła do PE, na przestrzeni lat.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne przesłanki dostępu do służby cywilnej w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Szczególnym zainteresowaniem autora jest kwestia obywatelstwa, jako warunku ograniczającego dostęp do służby cywilnej. Fakt przystąpienia Polski do Unii Europejskiej spowodował związanie Polski normami wspólnotowymi, które z racji zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego mają pozycję uprzywilejowaną w stosunku do norm krajowych. Jednym z fundamentów wewnętrznego unijnego rynku wspólnego jest swoboda przepływu osób. Swoboda ta, na gruncie przepisów doznaje ograniczenia, w stosunku do zatrudnienia w administracji publicznej. Zważyć jednak trzeba, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w tym przedmiocie, zatrudnienie w administracji publicznej należy rozumieć w sposób wąski tj. wykonywanie władzy publicznej i funkcji mających na celu ochronę generalnych interesów państwa. W tym zakresie ustawodawca krajowy ma prawo ograniczyć dostęp do zatrudnienia w administracji publicznej wyłącznie do swoich obywateli.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna zasada wolności działalności gospodarczej versus konstytucyjny nakaz ochrony środowiska

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zasady wolności działalności gospodarczej oraz nakazu ochrony środowiska na gruncie norm konstytucyjnych, w tym w kontekście wątpliwości związanych z ich wysłowieniem w tekście Konstytucji RP. Na przykładzie wybranego orzecznictwa i doktryny, przedstawiono zasadę proporcjonalności dopuszczającą ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności na linii ochrona środowiska versus wolność działalności gospodarczej. Ponadto, w artykule wskazano niektóre przypadki z judykatury oraz nauki prawa, ilustrujące prymat ochrony środowiska nad wolnością gospodarczą. Dostrzeżono także problem związany z brakiem bądź,,niepełnym” unormowaniem legislacyjnym z zakresu ochrony środowiska, mogący świadczyć o tym, iż w niektórych przypadkach wolność przedsiębiorczości przejawia się jako wartość donioślejsza niż ochrona środowiska.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Sztywna formuła kadencji brytyjskiego parlamentu i jej ustrojowe implikacje

W artykule poruszona zostaje problematyka konstrukcji prawnej kadencji Izby Gmin pod rządami przepisów ustawy o sztywnej kadencji parlamentów z 2011 r. Autor dokonuje analizy przyjętych rozwiązań prawnych, wskazując na ich daleko idące konsekwencje ustrojowe. W pierwszej kolejności wyjaśnia on na czym polegała zmiana, na jaką zdecydował się brytyjski ustrojodawca w 2011 r. Następnie przedstawia skutki zniesienia dotychczasowej prerogatywy królewskiej służącej rozwiązywaniu parlamentu. W końcowej części artykułu omawia wreszcie nowe procedury rozwiązywania parlamentu, z założeniem wyeksponowania ich znaczenia dla funkcjonującego nad Tamizą konstytucyjnego systemu państwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Status prawny akyjkatczy (ombudsmana) w Republice Kirgizji

W niniejszym opracowaniu podjęto próbę przedstawienia oraz oceny regulacji prawnych dotyczących instytucji ombudsmana w Republice Kirgistan. Opracowanie to wypełnia lukę w literaturze prawniczej, dotąd bowiem nie podejmowano szerzej badań nad problematyką ochrony praw człowieka w tym państwie. Powstaje szereg pytań, w szczególności: jakie są cechy charakterystyczne kirgiskiego ombudsmana, jakie wymogi formalne są stawiane kandydatom na to stanowisko, jakie są zasady jego powoływania i odwoływania, wreszcie jakie instrumenty wprowadził kirgiski ustawodawca w celu zagwarantowania niezależności i niezawisłości akyjkatczy oraz jakie są jego uprawnienia i czy są wystarczające w celu realizacji powierzonych zadań z zakresu ochrony praw i wolności? Stanowić to będzie w konsekwencji podstawę do przesądzenia modelu kirgiskiego ombudsmana oraz udzielenia odpowiedzi, czy ustawodawca kirgiski realizuje standardy (zasady) paryskie, przewidziane dla instytucji ombudsmańskich.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozyskiwanie orzeczeń sądów powszechnych i administracyjnych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, czy nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej z 7 listopada 2014 r., uznająca wprost treści wyroków sądowych za informacje publiczne, wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą oraz poglądy doktryny. Jednocześnie artykuł stanowi zaproszenie do dyskusji, w jakich okolicznościach oraz w jakiej formie dopuszczalna jest odmowa udostępnienia wyroku sądowego, zwłaszcza przez wzgląd na ochronę prywatności osób fizycznych lub w przypadku żądania informacji przetworzonej. Wspomniane rozważania są prowadzone przy zastosowaniu metody dogmatyczno-prawnej i opisowej. Kluczowym założeniem artykułu jest stwierdzenie, że treści wyroków sądowych stanowią prostą (nieprzetworzoną) informację publiczną. Dostęp do informacji publicznej nie jest jednak prawem absolutnym, ergo podlega ograniczeniom, spośród których Autorka szczególną uwagę poświęca ochronie prywatności. Wreszcie, trzeba zauważyć, że w pewnych przypadkach nawet anonimizacja treści orzeczenia lub odmowa jego udostępnienia może w istocie czynić ochronę prywatności jedynie iluzoryczną. Pożądane jest zatem doprecyzowanie przez ustawodawcę lub orzecznictwo procedury udostępniania treści wyroków sądów.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przejściowa niemożność sprawowania urzędu przez prezydenta RP w świetle Konstytucji i nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym

Artykuł dotyczy problematyki przejściowej niemożności sprawowania urzędu przez prezydenta RP. Konstytucja wyróżnia aż trzy rodzaje takiej niemożności. Pierwszy obejmuje sytuacje, w których prezydent jest zdolny do poinformowania o tym fakcie, drugi – gdy nie może tego uczynić, trzeci natomiast wiąże się z zawieszeniem sprawowania urzędu przez prezydenta w związku z postawieniem go w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu. W artykule omówiono po kolei każde z tych zagadnień. Autor odnosi się m.in. do przesłanek stwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urzędu przez prezydenta RP, a także poddaje szczegółowej analizie przepisy nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym dotyczące tego zagadnienia. Refleksje autora uzupełnione są odpowiednimi wnioskami oraz postulatami nowelizacji zarówno Konstytucji RP, jak i wspomnianej ustawy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawne podstawy aktywności międzynarodowej jednostek samorządu terytorialnego

Zauważalny wzrost zainteresowania samorządów nawiązywaniem kontaktów z podmiotami zagranicznymi czyni zasadnym przybliżenie prawnych podstaw aktywności międzynarodowej samorządu terytorialnego. W artykule analizie poddane zostały odnośne przepisy Konstytucji RP, samorządowych ustaw ustrojowych, innych właściwych aktów prawa krajowego, prawa międzynarodowego publicznego oraz prawa Unii Europejskiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ustanie członkostwa w Krajowej Radzie Sądownictwa osoby powołanej przez Prezydenta R P a zakończenie kadencji głow y państwa (uwagi na tle w yroku Sądu Najw yższego z 15 marca 2011 r., III KRS 1/11)

Opracowanie jest poświęcone problematyce zakończenia kadencji osoby powołanej w skład Krajowej Rady Sądownictwa przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W konkluzjach stwierdza się, że kadencja tej osoby jest uzależniona od kadencji Prezydenta w ten sposób, że wygasa ona najpóźniej w ciągu trzech miesięcy po zakończeniu kadencji Prezydenta, niezależnie od przyczyn, z powodu których głowa państwa zakończy sprawowanie swojego urzędu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Semantyka norm kompetencyjnych w wybranych konstytucjach państw Europy Wschodniej

Artykuł poświęcony semantycznym sposobom określania norm kompetencyjnych w wybranych konstytucjach krajów Europy Wschodniej. Zasada legalizmu nakazuje organom władzy publicznej działanie wyłącznie na podstawie obowiązujących przepisów prawa i w granicach przez nie określonych. Oznacza to, że organ państwowy czyni tylko to, na co prawo mu wyraźnie zezwala, a wszystko pozostałe, niewskazane wyraźnie w przepisie prawnym, jest zakazane. Bardzo ważne jest zatem świadome i precyzyjne używanie przez legislatora języka przepisu prawnego. Prawodawca musi unikać w aktach normatywnych pojęć nieostrych i pozwalających na swobodę interpretacyjną. Biorąc pod uwagę, że wszystkie działania prawodawcy postrzegamy jako nieprzypadkowe, każdy konstruowany przepis powinien mieć brzmienie uniemożliwiające decyzje „samowolne”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Recepcja kanclerskiego modelu rządów w Polsce

Polski model władzy wykonawczej zakłada istnienie dwuczłonowej egzekutywy, w której rząd jest silny konstytucyjnie przyznanymi mu kompetencjami, natomiast władza prezydenta legitymizowana jest jego wyborem dokonywanym w głosowaniu powszechnym. Sytuacja taka tworzy pole konfliktów pomiędzy najwyższymi organami władzy. War-to wiec rozważyć celowość dokonania w przyszłości zmian w polskim modelu ustrojowym i wprowadzenia do systemu ustrojowego modelu rządów wzorowanego na niemieckim systemie rządów kanclerskich.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Referendum w sprawie rozwiązania parlamentu na Łotwie z 2011 roku

Wśród obecnych w łotewskiej Satversme wielu instrumentów demokracji bezpośredniej, jednym z najbardziej interesujących rozwiązań jest wszczynany przez głowę państwa mechanizm referendum w sprawie rozwiązania parlamentu. Spektakularnym i jak dotąd jedynym przykładem zastosowania tej instytucji, było referendum, które odbyło się 23 lipca 2011 r., w wyniku którego rozwiązano łotewską Saeimę. W artykule prze-analizowano regulację konstytucyjną definiującą tę formę demokracji bezpośredniej, uwzględniając przy tym łotewską praktykę ustrojową. Skoncentrowano się na sposobie zastosowania tej instytucji w 2011 r., sygnalizując realia społeczne oraz polityczne temu towarzyszące. Na tle łotewskiego systemu konstytucyjnego oraz politycznego, a w szczególności wzajemnych relacji Prezydenta Państwa oraz Saeimy, przedstawiono znaczenie tego instrumentu dla łotewskiego systemu politycznego oraz ocenę jego potencjału ustrojowego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne