rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pokusa duchowej światowości w życiu konsekrowanym  w ujęciu papieża Franciszka

Artykuł przedstawia zagadnienie duchowej światowości w ujęciu Franciszka jako zagrożenia dla osób konsekrowanych. Zdaniem papieża duchowa światowość, polegająca na szukaniu chwały ludzkiej i osobistych korzyści zamiast chwały Bożej, jest największym zagrożeniem dla Kościoła i realną pokusą dla osób konsekrowanych. Franciszek nie zatrzymuje się jedynie na diagnozie, lecz podaje lekarstwa; wytycza kierunki wyjścia i rozwoju dla osób konsekrowanych tak, by mogły one autentycznie wypełniać swe powołanie i misję. Antidotum zalecane przez papieża na chorobę duchowej światowości to postawienie Chrystusa w centrum, uznanie Ewangelii za przewodnie kryterium życia, adoracja i postawa służby oraz wzięcie krzyża z Jezusem, czyli powrót do tego, co stanowi istotę życia całkowicie poświęconego Bogu

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kenotyczność ludzkiej egzystencji jako odpowiedź na kenozę  Boga w świetle teologii Hansa Ursa von Balthasara

Wykorzystując kategorię kenozy do całościowego i (na każdym etapie) trynitarnego przedstawienia Boga i Jego działania w świecie, Hans Urs von Balthasardostrzega możliwość zaistnienia jej także w życiu człowieka. Artykuł podejmujepróbę szerszego spojrzenia na tę koncepcję teologa i zrozumienia istoty kenotycznej egzystencji człowieka. Punktem wyjścia jest analiza wewnątrzboskiej Miłości, która w śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa pozwala rozpoznać się człowiekowi i ze względu na niego przyjmuje kolejne (aż do eucharystycznej) etapy kenozy, aby wprowadzić człowieka we wzajemne odniesienia Osób Boskich, polegające na przekraczaniu siebie ze względu na drugą Osobę. Kenoza nie dotyczy tylko JezusaChrystusa i aktu Wcielenia, ale staje się dla Bazylejczyka terminem dotyczącym samego Trójjedynego Boga, rozumianego jako kenotyczna, osobowa miłość Ojca, Syna i Ducha Świętego. Ziemski etap życia Syna Bożego odsłania przed człowiekiem wewnętrzne życie trójjedynej Miłości. Kenoza jest aktem miłości Boga do człowieka, która wchodzi w czas i przybiera kolejne formy; wzywa osobę, aby w swojej skończonej wolności oparła się na Absolutnej wolności Boga, przyjmując od Niego posłannictwo konstytuujące całe życie człowieka. Tak rozumiana kondycja ludzkaodczytuje swoje istnienie jako otrzymane i odkrywa możliwość uczynienia z niego daru ‒ wejścia na drogę egzystencji w posłaniu, na miarę miłości trynitarnej. Tak przyjęte i ofiarowane życie poprzez modlitwę uczestniczy w wewnętrznym dialogu trójjedynej Miłości oraz ukazuje Ją światu swoim kenotycznym życiem poddanymDuchowi Świętemu.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Lectio divina jako metoda formacji chrześcijańskiej  w ujęciu kardynała Carlo M. Martiniego  i koptyjskiego mnicha ojca Matta al-Miskina

Celem artykułu jest ukazanie, jak w ramach chrześcijańskiej formacji duchowej doprowadzić wierzącego na drodze modlitwy metodą lectio divina do spotkaniai egzystencjalnego poznania Jezusa Chrystusa. Dokonuje się to przez aktywowanie w wierzącym procesu trójetapowej duchowej przemiany stymulowanej ćwiczeniem się metodą lectio divina w modlitewnym czytaniu (lectio) i rozważaniu tekstów Pisma Świętego jako Słowa Bożego (meditatio) doprowadzających do kontemplatywnego zjednoczenia z Bogiem (contemplatio), uwidaczniającym się w działaniu zgodnym z rozeznaną Bożą wolą (actio divina). Artykuł, przedstawiając ujęcia lectio divina jezuity kard. Carlo Marii Martiniego i ortodoksyjnego Kopta, eremity i opata, ojca Matta al-Miskina, na tle trwającej wieki historycznej ewolucji tej metody, wskazuje na formacyjną performatywność praktykowania lectio divina jako metody formacji chrześcijańskiej. Obydwaj jej praktycy i promotorzy są reprezentantami dwóch tradycji modlitewnych Kościołów Wschodu i Zachodu. Ich ujęcia lectio divina, jedno egzegetyczne, inspirowane Ćwiczeniami duchowymi św. Ignacego Loyoli, drugie eremityczne, bazujące na życiu i apoftegmatach eremity św. Antoniego Wielkiego, choć różnią się co formuł praktykowania, to jednak, co do rozumienia jej istoty i dynamiki, są w wielu istotnych aspektach tożsame. Wynika to z tego, że obydwa ujęcia lectio divina jako metody chrześcijańskiej formacji duchowej są mocno zakorzenione w znajomości Pisma Świętego, nauczaniu Ojców Kościoła orazmądrości Ojców Pustyni.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rozeznawanie duchów

Ćwiczenia duchowne św. Ignacego Loyoli i zawarte w nich Reguły rozeznania duchów wpisują się w wielowiekową tradycję Kościoła, który, opierając się na Piśmie Świętym, nieustannie otwiera się na ten dar Boży i go pogłębia. Święty Ignacy Loyola od początku swojego nawrócenia otrzymał wiele łask Ducha Świętego związanych z rozeznaniem duchów. Reguły rozeznania duchów są tego najlepszym przykładem. Autor podzielił je na dwie serie. Pierwsza seria reguł jest bardziej dedykowana osobom, które, nie mając większego doświadczenia duchowego, doświadczają wyraźnych i silnych pokus ze strony złego ducha. Druga seria reguł jest bardziej dla tych osób, które poczyniły postęp w życiu duchowym, w naśladowaniu Jezusa, i w związku z tym doświadczają pokus subtelniejszych, często pod pozorem dobra. Celem artykułu jest analiza siódmej reguły drugiej serii reguł, w której św. Ignacy opisuje działanie różnych duchów – dobrego i złego ‒ na dwóch przeciwnych do siebie drogach – drodze duchowego wzrostu i drodze duchowego regresu. Autor Reguł rozeznania duchów, czerpiąc z Objawienia, Tradycji Kościoła i osobistych przeżyć mistycznych, udziela w tej regule bezcennych wskazówek, dotyczących działania różnych duchów dla osób bardziej zaawansowanych na drodze życia duchowego.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Le Lettere dei sovrani della Polonia ai Papi  circa la canonizzazione del beato Stanislao Kostka

Autor prezentuje w języku oryginalnym łacińskim (z pierwszym tłumaczeniem na język włoski) bądź włoskim cztery listy, dotychczas nieznane, władców Polski z XVII w. – królowej Ludwiki Marii Gonzagi i królów Jana Kazimierza Wazy, Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego – napisane do papieży, zgodnie ze zwyczajem tamtej epoki,w odniesieniu do upraszanej kanonizacji błogosławionego Stanisława Kostki, jezuity. Dokumenty te, odnalezione kilka lattemu w archiwum Kongregacji do Spraw Świętych, są analizowane na płaszczyźnie historycznej, filologiczneji doktrynalnej z uwzględnieniem działalności papieży, do których są skierowane, i roli, jaką odegrał pierwszy błogosławiony jezuita w niektórych trudnych i ważnych wydarzeniach złożonej historii Rzeczypospolitej

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Rozdawaj siebie… twej braci!”

W artykule została podjęta próba nakreślenia duchowej sylwetki ks. Władysława Gurgacza (1914-1949), który stał się znaną postacią polskiej historii powojennej dzięki przystąpieniu do antykomunistycznego podziemia, za co skazano go nakarę śmierci. Ostatni okres życia, gdy był kapelanem Polskiej Podziemnej ArmiiNiepodległościowców, organizacji działającej na Sądecczyźnie, to jednak finał jego duchowej drogi. Autor artykułu stara się ją pokazać w złożoności i procesie dojrzewania, na podstawie wydanego niedawno dziennika duchowego ks. Gurgacza, a także wybranej korespondencji i wspomnień świadków. Poszerza to perspektywę spojrzenia i oceny tej wciąż kontrowersyjnej postaci. Biografię kapelana Żołnierzy Wyklętych trzeba przedstawiać szerzej, widząc go jako jezuitę, człowieka i kapłana. Wtedy można lepiej zrozumieć jego zaangażowanie, trudne wybory i bolesne ofiary,które ponosił.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Relative Monism: New approaches to a panentheistic  understanding of the relation between God and creation

Będąc w dialogu ze współczesnością, z nauką i z religijnym pluralizmem, chrześcijańska teologia pilnie potrzebuje krytycznej oceny tzw. trynitarnego paradygmatu. „Nowy” paradygmat definicje Boga głównie jako związanego ze stworzeniem i pozostawia na boku interwencjonistyczne i nadprzyrodzone modele boskiego działania. Model postteistyczny Boga pozwala na nowo odkryć wpływ neoplatoński na teologię średniowieczną, zwłaszcza w dziełach św. Tomasza z Akwinu, w mistyce Mistrza Eckharta oraz w myśli Mikołaja z Kuzu, aby uzasadnić panenteistyczne rozumienie relacji między Bogiem a stworzeniem. Jedność bytu Boga z bytem stworzenia, Bóg jako „non-aliud”, rozróżnienie między Bogiem a Bóstwem oraz tożsamość ducha Bożego z ludzką duszą stanowią główne tematy klasycznego teizmu, któremogą być przyjęte w ramach zmiany paradygmatu, jaki dokonał się we współczesnej chrystologii i teologii trynitarnej. Grundaxiom Rahnera znajdzie szczególne miejsce w tej refleksji, ponieważ jego idea dotycząca tożsamości Trójcy immanentnej i Trójcy ekonomicznej zmierza do ukazania doświadczalnego wymiaru trzyosobowego Boga, utrzymując jednocześnie prawdę o niemożności wyrażenia słowami boskości Boga. Postteistyczne spojrzenie na teologię chrześcijańską umożliwia to, co może być nazwane relatywnym monizmem.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy modlitwy eucharystyczne Mszału Rzymskiego św. Pawła VI zachowują ingenium Romanum?

W celu uzyskania odpowiedzi na pytanie postawione w tytule niniejszego artykułu, najpierw należy zdefiniować samo pojęcie ingenium Romanum, skoro to ono właśnie miało stanowić zasadnicze kryterium w przygotowaniach tekstów nowych  modlitw eucharystycznych do Mszału św. Pawła VI. Dopiero po sprecyzowaniu, czym jest ingenium Romanum podjęto się analizy treści czterech modlitw eucharystycznych, które znajdują się jako obligatoryjne w typicznym wydaniu tego Mszału, jak również w tłumaczeniach na języki narodowe. W niniejszym artykule zajmowano się późniejszymi modlitwami eucharystycznymi, zwłaszcza powstałymi w latach 70. XX w. Refleksja teologiczno-liturgiczna dokonana w niniejszym artykule wyraźnie pokazuje, że samo ingenium Romanum nie jest jakimś sztywnym szablonem, do którego przykłada się jedynie nowe propozycje zmian czy korekt, i bada, czy da się je zmieścić w uprzednio wyznaczonych ramkach. Ingenium Romanum to rzeczywistość raczej dynamiczna, otwarta na czerpanie z bogactwa nie tylko zachodnich, ale i wschodnich tradycji liturgicznych, jak również na wykorzystywanie rezultatów nowych badań historycznych i teologicznych nad tekstami liturgicznymi. Mszał Rzymski św. Pawła VI czerpie z aspektów dawnej tradycji rzymskiej oraz z tradycji pozarzymskich i stanowi nową syntezę elementów różnego pochodzenia.Z drugiej strony ingenium Romanum ma swoje granice, czego jaskrawym przykładem jest zdecydowany brak zgody na obecność epiklezy konsekracyjnej po opisie ustanowienia w nowych modlitwach eucharystycznych, mimo tego, że jest ona przecież umiejscowiona po opisie ustanowienia nie tylko w liturgiach wschodnich, ale teżw liturgii hiszpańskiej. Redakcja nowych modlitw eucharystycznych obok Kanonu Rzymskiego stworzyła nowe perspektywy i wyzwania. Pozostały jednak pewne wątpliwości ukazane w tym artykule, czy rzeczywiście nowe modlitwy eucharystyczne w pełni zachowują ingenium Romanum.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mercy – the Greatest Attribute of the Holy Trinity  according to Sister Faustina Kowalska

Prawda o Bożym miłosierdziu została w ostatnich latach na różne sposoby przypomniana i uwypuklona. Tym bardziej warto pamiętać o Siostrze Faustynie Kowalskiej, która już w latach trzydziestych ubiegłego wieku pod wpływem mistycznych doświadczeń zapisywała w swoim Dzienniczku oryginalne myśli o Miłosierdziu. Jedną z nich jest stwierdzenie, że Miłosierdzie jest największym atrybutem Boga. Z takim sformułowaniem nie zgodziłby się prawdopodobnie żaden z teologów tamtego czasu. Bo czy w ogóle można stopniować Boże atrybuty? A jeśli tak, to dlaczego akurat miłosierdzie miałoby być największym atrybutem? Jednak w perspektywie historio-zbawczej takie stwierdzenie nie tylko można obronić, ale okazuje się ono inspirujące do różnych dalszych rozważań teologicznych. „Bóg jest miłością” – czytamy u św. Jana. A zatem możemy wyłączyć miłość z listy Bożych atrybutów, a następnie spojrzeć na atrybuty nie w sposób abstrakcyjny, ale jako na atrybuty właśnie miłości. W takiej perspektywie miłosierdzie jawi się jako pierwszy atrybut Boga, który umiłował świat.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O macierzyństwie kobiet pełniących zawodową służbę wojskową (na przykładzie Polskich Sił Zbrojnych)

Tło: Od około dwudziestu lat Polki mają możliwość dostępu do służby wojskowej w pełnym wymiarze. Oznacza to, że mogą podobnie jak mężczyźni uczestniczyć w rozwoju kariery postrzeganej w kategoriach awansu na wyższe stanowisko/stopień wojskowy. Z drugiej jednak strony nie ulega wątpliwości, że wojsko pozostaje typowo męską przestrzenią zawodową. Tym samym wymaga od kobiet wykraczania poza tradycyjnie rozumiany podział ról społecznych bądź – w przypadku zamężnych kobiet – umiejętnego ich łączenia.
Cel: Celem artykułu jest przybliżenie specyfiki funkcjonowania kobiet na ścieżce wojskowej kariery zawodowej w perspektywie dylematów rodzinno-zawodowych. Szczególna uwaga zostanie zogniskowana wokół kategorii macierzyństwa.
Metodyka: Niniejszy artykuł ma charakter przeglądowego. Autorka przywołuje dostępne w literaturze przedmiotu wyniki badań poświęconych tematyce kobiet w przestrzeni militarnej, w tym badania własne. Z uwagi na niewielką ich liczbę, w ramach uzupełnienia dokonuje też analizy tekstów internetowych – ściślej wywiadów prasowych z żołnierkami.
Wnioski: Charakter trudności na linii służba wojskowa-rodzina, wskazuje na potrzebę regularnego monitorowania partycypacji kobiet w przestrzeni militarnej. Przytoczone badania wskazują, że proces równoważenia roli macierzyńskiej z rolą zawodową żołnierki jest złożony i zależy zarówno od czynników pozazawodowych (relacji z mężem, w tym podziału ról w rodzinie), jak i organizacyjnych. Te drugie wynikają ze specyfiki służby (wymogu mobilności i dyspozycyjności) oraz postaw przełożonych. Okazuje się, że dla części kobiet macierzyństwo staje się obiektem wykluczenia i stereotypizacji ze strony żołnierzy. Brakuje też instytucjonalnych (przynależnych wojsku) form opieki nad dziećmi. W wybranych przypadkach macierzyństwo samo w sobie uruchamia proces samowykluczania się z kariery na rzecz spełnienia się w roli matki.
 

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Pandemia jako czynnik zmiany społecznej. Rodzina a rynek pracy

Studia nad rodziną w perspektywie ekologicznej pozwalają uwzględnić zarówno wewnętrzne relacje między członkami rodziny, jak i środowisko, czyli zmieniające się warunki społeczne, w których funkcjonuje rodzina. Działalność instytucji państwa, zmiany kulturowe i gospodarcze to czynniki, które wpływają na rodzinę i wymagają jej adaptacji do nowych okoliczności. Przegląd literatury przedmiotu i analiza danych zastanych potwierdzają, że pandemia COVID-19 uwidoczniła lub zintensyfikowała wiele problemów dotyczących relacji między rodziną a rynkiem pracy. Pierwszym z nich jest utrata pracy lub stabilności finansowej, której doświadczyły w szczególny sposób najuboższe warstwy społeczne, utrzymujące się często z pracy dorywczej oraz młodzi ludzie zatrudnieni na tzw. umowach śmieciowych. Skutkiem tej sytuacji jest nie tylko pauperyzacja, ale także utrata poczucia sprawstwa i kryzys tożsamości. Druga grupa problemów wiąże się z koniecznością izolacji i pracy zdalnej oraz godzenia życia rodzinnego z pracą i zdalnym nauczaniem. Skutki indywidualne to m.in. konflikty, przemoc, pogorszenie stanu psychicznego. Skutki globalne to pogłębienie istniejących nierówności społecznych. W artykule omówiona jest koncepcja przedstawiana przez papieża Franciszka, który traktuje kryzys i pandemię jako dzwonek alarmowy i okazję do poszukiwania dalekosiężnych rozwiązań. Pilnym zadaniem jest wypracowanie warunków zapewniających pracę i sprawiedliwie wynagrodzenie. Jedną z idei budzących coraz większe zainteresowanie jest koncepcja dochodu podstawowego (omawiana m.in. w pracach Guya Standinga). Jakie konsekwencje dla rodziny miałoby przyjęcie takich rozwiązań? Jakie zmiany są niezbędne, by można było je wprowadzić?

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wybór między rodziną a pracą zawodową

Współczesnemu człowiekowi coraz trudniej godzić wypełnianie przypisanych ról społecznych, zwłaszcza rolę rodzica i rolę pracownika. Rodzina i praca zawodowa to jedne z najważniejszych wartości, których urzeczywistnianie nadaje życiu sens. Jednakże są sytuacje, w których wartości te znajdują się w konflikcie, gdyż nie można ich realizować równocześnie. Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie przyczyn tego konfliktu, dróg jego rozwiązywania, jak również omówieniu strategii umożliwiających zapobieganie powstawaniu sytuacji trudnych tego rodzaju. Od dorosłego, odpowiedzialnego człowieka wymaga się bowiem umiejętności radzenia sobie z sytuacjami trudnymi, np. poprzez uświadamianie sobie, że istnieje wiele dróg prowadzących do osiągnięcia własnych celów. Przeszkody mogą być traktowane jako wyzwania, a ich pokonywanie – źródłem satysfakcji życiowej.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Godzenie ról zawodowych z rodzinnymi w ocenie pracowników  socjalnych

Łączenie życia zawodowego z rodzinnym staje się dzisiaj wyzwaniem. Przygotowanie do pełnienia ról społecznych, w tym zawodowych i rodzinnych, to nie tylko przygotowanie teoretyczne. Szczególnego znaczenia nabiera dzisiaj wymiar codziennego łączenia tych dwóch obszarów. Celem artykułu jest przedstawienie sylwetki pracownika socjalnego w zakresie łączenia roli zawodowej i rodzinnej, szczególnie w zakresie wpływu wykonywanej pracy na wypełnianie roli rodzinnej. Badano również poziom satysfakcji z wykonywanej pracy, poziom przeżywanego stresu oraz czy warunki organizacji pracy mają wpływ na funkcjonowanie rodzinne pracowników socjalnych. Pod uwagę wzięto również jak doświadczenie pracy z klientami pomocy społecznej przekłada się na funkcjonowanie własnej rodziny pracowników socjalnych. Jak pokazują prezentowane badania pracownicy socjalni posiadają odniesienie z pracy zawodowej, udzielania wsparcia i pomocy rodzinom wieloproblemowym, na funkcjonowanie własnej rodziny. Jednak należy wskazać, że pracownicy socjalni wymagają szeregu oddziaływań wspierających w utrzymaniu wysokiej kondycji zawodowo – społecznej, która przełoży się na utrzymanie satysfakcjonującego poziomu życia rodzinnego.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
The Stateczne gniazdo

W mojej pracy Stateczne gniazdo pisałam o rodzinach z XIX wieku i dwudziestolecia międzywojennego. Zauważyłam, że w II połowie XIX wieku kultura przestała idealizować rodzinę i przedstawiała ją jako środowisko ambiwalentne. Lecz jednocześnie była to także struktura konserwatywna – powinności uważano za ważniejsze od uczuć. Rodziny traktowano raczej jako jednostki produkcyjne: przykładami są Minclowie w Lalce Bolesława Prusa lub Borynowie w Chłopach Władysława Reymonta. Przywołałam Annę Kareninę Lwa Tołstoja wraz z mottem: ”Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób”. Ta powieść opisuje rodziny zachowawcze jako patriotyczne, pożyteczne, ale opresyjne. w Czarodziejskiej górze Tomasz Mann charakteryzuje stateczną rodzinę jako trochę łagodniejszą. Michał Szołochow w powieści Cichy Don akcentuje paternalizm w rodzinie Melechowów – rodzice nie liczą się z potrzebami Grzegorza. Bohaterowie powieści Regentka Leopolda Alasa są podobni: zbyt konserwatywna rodzina myśli, że wie, co jest dobre dla protagonistki, która czuje się jak rzecz. Dwór w Ulloa Emilii Bazan demitologizuje instytucję rodziny, która każe Julianowi zostać księdzem, a Marcelinie poślubić człowieka, którego uważa ona za osobę nieuczciwą. Portugalski pisarz Eco Queiros przedstawia rodzinę mieszczańską w sposób rzeczowy i sarkastyczny. Powieść Ludzie starzy i sprawy przemijające Louisa Couperusa jest podobna. Saga rodu Forsyte’ów Johna Galsworthy’ego opisuje „heroiczny” aspekt instytucji rodziny, zaś Życie Arsieniewa Iwana Bunina zdaje się gloryfikować staroruskie rodziny szlacheckie.

Czasopismo: Family Forum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Lecznictwo psychiatryczne dzieci i młodzieży : Dostępność i rozwiązania organizacyjno-kadrowe

Liczba dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia wykazującej zaburzenia psychiczne, które wymagają profesjonalnej pomocy, wynosi w Polsce około 630 tys. (9%). Bardzo wysoki jest też odsetek prób samobójczych nastolatków; stanowią one drugą przyczynę zgonów w tej grupie wiekowej. Mimo skali problemu i doniesień medialnych na temat nieprawidłowości w funkcjonowaniu psychiatrycznej opieki zdrowotnej małoletnich, te sprawy nie były przedmiotem wystarczającego zainteresowania konsultantów w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży (krajowego i wojewódzkich). Najwyższa Izba Kontroli podjęła więc kontrolę mającą na  celu ocenę dostępności lecznictwa psychiatrycznego dla tej grupy pacjentów.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zdrowiu, nauki o polityce i administracji
Koncepcja usług ekosystemów : Zastosowanie w zarządzaniu publicznym i kontroli państwowej

Jednym z najważniejszych współczesnych wyzwań, jeśli nie najważniejszym, jest minimalizowanie zagrożeń związanych z kryzysem klimatycznym. Zmiany środowiskowe wynikające z nadmiernej eksploatacji zasobów przyrodniczych są źródłem wielu problemów społecznych i gospodarczych. Koncepcja usług ekosystemów stanowi odpowiedź na potrzebę zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi. Artykuł przybliża możliwości jej wykorzystania w polityce publicznej i regulacjach prawnych (głównie na poziomie unijnym i krajowym) oraz wybrane praktyczne sposoby jej zastosowania w zarządzaniu publicznym. Zwraca uwagę, że koncepcja może mieć znaczenie dla kontroli państwowej. Daje też możliwość szerszego wykorzystania w praktyce kontrolerskiej kryterium gospodarności

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zapobieganie inwazji barszczy kaukaskich w Polsce : Potrzebne kompleksowe i systematyczne zwalczanie

Barszcze kaukaskie (Sosnowskiego oraz Mantegazziego) były w przeszłości popularne jako rośliny miododajne oraz pastewne. W latach 70. i 80. poprzedniego stulecia barszcz Sosnowskiego uprawiano niemal w całej Polsce. Po kilkunastu latach, ze względu na zmieniony smak mięsa i mleka, zaprzestano jego uprawy, jednakże nie przeprowadzono skutecznej likwidacji istniejących stanowisk tej rośliny. Barszcze są trudne do zwalczenia, łatwo zajmują nowe tereny i powodują degradację środowiska przyrodniczego, przy tym są niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Z tego względu NIK postanowiła sprawdzić, czy podejmowane obecnie działania związane z ich likwidacją były skuteczne. Artykuł przedstawia szczegółowe wyniki kontroli.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji