rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie protokołów głośnego myślenia w badaniach kartograficznych

Protokoły głośnego myślenia są metodą badawczą stosowaną do pozyskania informacji na temat procesów poznawczych w trakcie procesu czytania mapy. W badaniach z wykorzystaniem tej metody uczestnicy głośno wypowiadają myśli oraz opisują swoje rozumowanie w trakcie rozwiązywania postawionego przed nimi zadania. Cały proces poznawczy jest nagrywany (np. kamerą cyfrową), a uzyskany materiał badawczy w postaci protokołów głośnego myślenia podlega analizie pod kątem stosowania różnych kategorii wypowiedzi. Protokoły głośnego myślenia jako metoda, która pozwala na obserwację nie tylko rezultatów, ale przede wszystkim procesu rozwiązywania problemu, są wykorzystywane w różnych dziedzinach nauki, np. w psychologii i pedagogice. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku metoda znalazła szersze zastosowanie w kartografii i jest wykorzystana np. w badaniach nad strategiami uczenia się treści mapy stosowanymi przez różnych użytkowników (o różnym poziomie znajomości zasad redakcji map lub osoby widzące, niewidome i niedowidzące), a także w badaniach użyteczności map. 
Metoda protokołów głośnego myślenia jest bardzo czasochłonna – na etapie zbierania danych, w trakcie kodowania i analizy protokołów. Niektóre niedogodności mogą być ograniczone, ale są również utrudnienia, które należy traktować jako nieodłączną jej cechę. 
W artykule zostały omówione niektóre problemy, które mogą być rozwiązane w trakcie planowania badań z zastosowaniem protokołów głośnego myślenia. Należy do nich wybór osoby eksperymentatora, jest on bowiem często dokonywany wbrew zaleceniom metodologicznym. Inną ważną kwestią jest skrócenie czasu analizy zebranych danych. Można to osiągnąć przez zastosowanie specjalnego oprogramowania, np. TRANSANA, MacSHAPA lub ELAN, które może być pomocne na różnych etapach opracowania i analizy nagrań. Ostatnią sprawą jest stosowanie innych metod razem z protokołami głośnego myślenia. Metody takie mogą dostarczyć danych uzupełniających. W artykule podano przykłady pokazujące, jak kartografowie rozwiązywali omawiane problemy metodologiczne w swoich badaniach.
Poszukiwanie metod badawczych stosowanych w innych dziedzinach nauki i dostosowanie ich do problemów badawczych kartografii korzystnie wpływa na rozwój kartografii jako dyscypliny naukowej. Pozwala to na rozwinięcie warsztatu metodycznego i jednocześnie na skuteczniejsze uzyskiwanie odpowiedzi na stawiane pytania badawcze.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kartogram i kartodiagram jako przykład łączenia metod prezentacji kartograficznej

W artykule omówiono różne aspekty łączenia dwóch metod prezentacji - kartogramu i kartodiagramu na jednej mapie. Zwrócono uwagę na dopasowanie graficzne obu metod oraz na charakter i odniesienie przedstawianych w ten sposób danych. Pokazano przykłady takich połączeń, od najprostszych zastosowań po skomplikowane ujęcia anamorficzne.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rozwój kartografii Litwy od czasów starożytnych do pierwszej połowy XX wieku

W artykule omówiono cztery okresy rozwoju kartografii Litwy od czasów  antycznych do pierwszej połowy XX wieku, uwzględniając szczególnie powstające w ostatnim okresie mapy tematyczne.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Redundancja i relewancja w komunikacji kartograficznej z perspektywy pragmatycznej

Autor omawia znaczenie pojęć redundancji i relewancji z punktu widzenia pragmatycznej analizy procesu komunikacji kartograficznej. W dalszej części artykułu zostały określone warunki skuteczności map z punktu widzenia maksym konwersacyjnych H.P.Grice'a.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Współczesne mapy topograficzne w skali 1:25 000 wybranych państw europejskich

Artykuł jest próbą wskazania różnic i podobieństw między mapami topograficznymi w skali 1:25 000 różnych krajów Europy. Analizie poddano mapy: belgijską, czeską, francuską, hiszpańską, holenderską, niemiecką, szwajcarską oraz włoską. Porównanie osnowy matematycznej, sposobów przedstawiania rzeźby terenu, prezentacji sieci wodnej, osadniczej i komunikacyjnej oraz pokrycia terenu uwidoczniło znaczne różnice między koncepcjami wydawanych współcześnie map topograficznych. Głównymi przyczynami zróżnicowania map wydają się być odmienne cechy środowiska geograficznego oraz różnice tradycji kartograficznych poszczególnych krajów.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Próba zastosowania kartograficznej metody badań do określania morfometrycznych cech rzeźby terenu

Wykorzystując mapę hipsometryczną preprowadzono analizę wybranych morfometrycznych cech form terenu, różnych pod względem genezy. W badaniach oparto się na jednolitym materiale źródłowym, którym była mapa topograficzna w skali 1:10 000. Stwierdzono, że każdy spośród badanych typów genetycznych rzeźby posiada charakterystyczne cechy morfometryczne. Ich znajomość może być zatem pomocna przy określaniu genezy i wieku rzeźby.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Metody prezentacji gęstości zjawisk rozproszonych na mapach tematycznych

W artykule zestawiono i porównano metody kartograficzne stosowane do przedstawienia gęstości zjawisk rozproszonych w celu pokazania mnogości i różnorodności sposobów, jakimi mogą dysponować autorzy map prezentujących tylko jedno zagadnienie. Ponadto przedstawiono różnice między mapami opracowanymi poszczególnymi metodami i informacje, jakie można odczytać z takich map. Problem ten ma tym większe znaczenie, że pojawia się coraz więcej map wykonywanych komputerowo przez niekartografów.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mapa Śląska Martina Helwiga i jej nieznane wydanie z 1612 roku

Wydana po raz pierwszy w 1561 roku w Nysie słynna mapa Śląska Martina Helwiga stanowiła przez wiele lat podstawę i główne źródło informacji przy przedstawianiu Śląska na mapach najwybitniejszych ówczesnych kartografów i wydawców. W wiekach XVII i XVIII ikazało się wiele wydań tej mapy - ostatnie w 1778 roku. Nieznane do tej pory wydanie mapy Śląska Helwiga pochodzi z 1612 roku.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
W sprawie oceny, weryfikacji i używania egzonimów na mapach

Niektóre egzonimy (tradycyjne i spolszczone nazwy geograficzne) są wartością, którą trzeba kultywować, ale są również takie nazwy, których użycie nie znajduje uzasadnienia. Artykuł dotyczy zakresu stosowania egzonimów i nazw oficjalnych (endonomów), kryteriów oceny egzonimów będących w użyciu oraz możliwości ograniczenia ich liczby.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zróżnicowanie zakresu treści planów miast europejskich

W artykule przedstawiono klasyfikację zakresu treści planów wybranych miast europejskich. Zakres treści planów poddano analizie metodą graficznego porządkowania danych Bertina, a następnie dokonano klasyfikacji uzyskanych wyników, otrzymując w rezultacie podział planów miast na pięć grup podobnych pod względem zakresu przedstawianej na nich treści.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Agregacja danych punktowych i pól odniesienia a informacyjne własności map gęstości

W pracy przeprowadzona została analiza wpływu wielkości pól odniesienia i sposobu konstrukcji skali tematycznej na zmianę informacyjnych własności map przedstawiających zróżnicowanie gęstości danych punktowych. Na podstawie 44 różnych rozmieszczeń 300 punktów w 100-, a następnie 400-polowym podziale obszaru, dokonano analizy sposobu agregacji gęstości w klasy oraz wielkości pola odniesienia na zmianę poziomu i zakresu gęstości. Zastosowano metody statystyczne, wyrównanie metodą najmniejszych kwadratów i ocenę różnorodności za pomocą entropii. Ustalono korelację pewnych charakterystyk i wskazano możliwości ich wykorzystania we wstępnych etapach projektowania map.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza dokładności mapy Wielkiego Księstwa Litewskiego Tomasza Makowskiego z 1613 r., tzw. radziwiłłowskiej na podstawie siatki zniekształceń

Artykuł jest poświęcony analizie dokładności radziwiłłowskiej mapy Litwy z 1613 r. z zastosowaniem jednej z metod graficznych, jaką jest siatka zniekształceń, obrazująca przestrzenne zróżnicowanie poprawności wykonania tej mapy.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Nauczanie kartografii na Węgrzech

W artykule przedstawiono nauczanie kartografii na Węgrzech poczynając od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Znaczna część artykułu poświęcona jest modernizacji programów studiów w związku z wdrażaniem procesu bolońskiego na Węgrzech od 2002 roku.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ przepisów o zachowaniu tajemnicy wojskowej i państwowej na zakres i sposób prezentacji treści polskich planów miast wydawanych w latach 1944-1955

Artykuł jest próbą wskazania różnic w zakresie informacji topograficznej zamieszczanej na planach miast w aspekcie zmian zachodzących w przepisach o zachowaniu tajemnicy państwowej w Polsce w latach 1944-1955. Twórczość kartograficzną pierwszego dziesięciolecia po drugiej wojnie światowej podzielono na dwa okresy: do i po 1949 roku, ze względu na całkowicie różną wartość informacyjną planów miast i odmienne podejście do ich koncepcji. Treść planów miast z pierwszego okresu jest bardzo szczegółowa, mimo funkcjonowania już instytucji kontrolującej różnego rodzaju publikacje pod względem zachowania tajemnicy państwowej. Porównanie informacyjności ówczesnej prasy i audycji radiowych z informacyjnością planów miast wypada na korzyść planów. Po roku 1949 informacja podawana na planach miast jest szczegółowo i systematycznie kontrolowana, wdrożony zostaje system kontroli drukarń i rozdzielnictwa papieru, a kartografia cywilna zostaje całkowicie upaństwowiona.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Metodyczne aspekty badania i prezentacji na mapach zmian zjawisk na przykładzie infrastruktury turystycznej Roztoczańskiego Parku Narodowego

W artykule przedstawiono główne problemy metodyczne dotyczące badania i prezentacji zmian na mapach. Przedmiotem i obszarem badań była infrastruktura turystyczna w rejonie Roztoczańskiego Parku Narodowego. Zaprezentowano charakterystykę obiektów, wyjaśniono znaczenie doboru materiałów źródłowych i wydzielenia okresów czasowych, omówiono cechy prezentacji kartograficznej ruchu i zmian stanu oraz przedstawiono wybrane problemy redagowania map stanów, map wielofazowych oraz map typów. Rozważania teoretyczno-metodyczne zilustrowano kilkoma przykładami.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Modele przestrzenne choremes - ewolucja metody i możliwości jej wykorzystania

Celem artykułu jest przedstawienie metody modeli przestrzennych choremes, jej ewolucji i możliwości wykorzystania w badaniach organizacji przestrzeni, prowadzonych w skali globalnej, krajowej i lokalnej. Wykorzystanie tej metody omówiono na przykładach z literatury i własnych opracowań. Odnoszą się one do różnej tematyki: geopolityki, organizacji przestrzeni kraju i regionu, struktury miast oraz procesu globalizacji, rozwoju turystyki, specyfiki obszarów nadgranicznych, miast portowych.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Z problematyki porównywalności kartogramów

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jakie warunki powinny spełniać kartogramy, aby możliwe było poprawne ich porównywanie. Przedstawione czynniki. które mogą mieć wpływ na wizualną ocenę podobieństwa tych map.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza zmian nazw lokalnych Chełmska Śląskiego i Racławiczek w XX wieku jako przykład geograficznych badań przestrzeni toponimicznej Śląska

Autorzy poruszają problematykę zmian w lokalnej przestrzeni toponimicznej Śląska w XX wieku. Analizowano przemiany i zanikanie nazw lokalnych na przykładzie dwóch miejscowości: dolnośląskiego Chełmska Śląskiego i górnośląskich Racławiczek, na tle procesów historyczno-politycznych i społeczno-kulturowych regionu, ze szczególnym uwzględnieniem zróżnicowania krajobrazowego i społecznego miejscowości.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Funkcje interaktywne współczesnych map elektronicznych

Autorzy omawiają funkcjonalność map oraz cele, jakim służy wprowadzenie interaktywności w procesie użytkowania map elektronicznych. Głównym celem artykułu jest przegląd funkcji interaktywnych stosowanych na mapach, oparty na klasyfikacji podanej przez J. Cron. Funkcje interaktywne scharakteryzowano w dwóch aspektach: zakresu funkcjonalności oraz sposobu realizacji.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Problematyka efektywności przekazu kartograficznego na przykładzie map topograficznych nowej generacji

W artykule przedstawiono wyniki badań obejmujących wizualizację danych topograficznych BDOTIOk i ich publikację w dedykowanym serwisie internetowym. Jednym z celów projektu było określenie zbioru zasad optymalizacji wizualizacji kartograficznej i opracowanie efektywnych sposobów ich publikacji. Wykazano, iż o efektywności lub szerzej - użyteczności mapy jako środka przekazu informacji, oprócz odpowiedniego doboru danych źródłowych, decyduje również czytelność obrazu, logika systemu znaków umownych, estetyka kompozycji oraz funkcjonalność aplikacji internetowej - w przypadku tego środka dystrybucji map.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kontekstowość przekazu kartograficznego w aplikacjach nawigacyjnych i lokalizacyjnych

W artykule przedstawiono jeden z ważnych aspektów metodycznych projektowania mobilnych aplikacji nawigacyjnych i lokalizacyjnych. Skoncentrowano się na pojęciu kontekstowości przekazu kartograficznego w odniesieniu do konkretnych zastosowań w systemach mobilnych. Podano szereg przykładów ilustrujących potrzebę kontekstowej zmiany treści wizualizacji kartograficznej. Zwrócono uwagę na konieczność wizualizowania treści bazy danych nie w postaci obrazu o konkretnej skali, orientacji i treści, ale jako zestawu obrazów zmieniających się dynamicznie. Wskazano też na specyfikę procesu generalizacji kartograficznej w aplikacjach nawigacyjnych i lokalizacyjnych.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kartodiagram anamorficzny Dorlinga

W artykule przedstawiono niekonwencjonalne możliwości prezentacji kartograficznej - mapy anamorficzne. Szczegółowo omówiono kartodiagram anamorficzny Dorlinga - metodę dość powszechnie stosowaną w kartografii brytyjskiej, która nie doczekała się jeszcze szerszego opisu w polskiej literaturze kartograficznej. Po krótkim rysie historycznym omówiono założenia metody i sposoby konstrukcji takich kartodiagramów. Pokazano przykłady map opracowanych w programie MapViewer oraz przykłady zastosowania tej metody w Wielkiej Brytanii.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Próba porównania zawartości map drzeworytowych i miedziorytowych publikowanych w Europie do początku XIX wieku

Oczekiwania społeczne w stosunku do zawartości informacyjnej map zmieniały się poprzez wieki i były powodem wprowadzania nowych sposobów opracowywania map oraz odrzucania przestarzałych technik ich reprodukcji. W artykule skupiono się na omówieniu okoliczności wprowadzenia i później zastąpienia drzeworytu miedziorytem i pozytywnych wynikach, jakie przyniosła ta zmiana.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Od danych do mapy. Cz. 2

Podstawą rozważań w tej części artykułu są wprowadzone poprzednio pojęcia metody i formy prezentacji kartograficznej. Autorka omawia kryteria wydzielania poszczególnych metod prezentacji i podejmuje próbę ich klasyfikacji. Wykorzystując zaproponowany w pierwszej części artykułu schemat przejścia od danych do prezentacji autorka wyprowadza z niego poszczególne formy prezentacji kartograficznej.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mapy Łużyc z 1945 i 1946 roku w kontekście dążeń niepodległościowych Łużyczan

Łużyczanie pod koniec II wojny światowej dostrzegli szansę na utworzenie etnicznego państwa, obejmującego zasięg historycznych krain Łużyc Dolnych i Górnych. Dla wsparcia działań politycznych i dyplomatycznych Łużycki Komitet Narodowy wkrótce po zakończeniu wojny opublikował mapę przeglądową, a następnie tekę map o zróżnicowanej tematyce. Prezentowały one charakterystykę tego obszaru i potencjał narodowościowo-gospodarczy dla wykazania możliwości samoistnego bytu państwowego. Poszczególne mapy zostały omówione w niniejszym opracowaniu.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Modele rzeczywistości geograficznej a modele danych przestrzennych

Artykuł jest próbą uporządkowania pojęć funkcjonujących na pograniczu informatyki i kartografii (w większości zadomowionych w otoczeniu systemów informacji geograficznej), które stanowią informatyczny, a zarazem kartograficzny opis rzeczywistości - pojęć definiowanych z punktu widzenia kartografa.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych do aktualizacji map pokrycia terenu Corine

Aktualne mapy pokrycia terenu
są podstawą wielu dyscyplin nauki oraz mają szerokie
zastosowanie aplikacyjne. Jednym z problemów
aktualizacji map jest proces aktualizacji danych.
Teledetekcja dostarcza codziennie nowych zobrazowań
satelitarnych, które mogą zaspokoić potrzeby
aktualizacji baz danych. W niniejszym artykule autorzy
przedstawiają metodę klasyfikacji pokrycia terenu
sztucznymi sieciami neuronowymi fuzzy ARTMAP
zgodnie z założeniami i legendą Corine Land Cover
na podstawie danych satelitarnych Landsat, które
wykorzystywane są do opracowania map pokrycia
terenu. W artykule użyto jako danych referencyjnych
i weryfikacyjnych najnowszą mapę Corine Land Cover
(CLC) 2012. Do przeprowadzenia klasyfikacji
symulatorem wykorzystano trzy zdjęcia satelitarne
Landsat TM (21.04.2011, 05.06.2010, 27.08.2011).
Obszarem badań były okolice Warszawy. Wynikami
pracy symulatora są mapy klasyfikacji pokrycia terenu
oraz macierze błędów klasyfikacji. Uzyskane
wyniki potwierdzają, że sztuczne sieci neuronowe
mogą z powodzeniem być wykorzystywane do aktualizacji
map pokrycia terenu.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Nowy wykaz polskich nazw geograficznych świata i zasady jego opracowania na tle dotychczasowych publikacji

W artykule omówiono nowo wydany Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Przybliżono zakres jego treści, zawartość i układ poszczególnych części oraz samych haseł, a także sposób doboru nazw. Przybliżono również historię opracowania wykazów zawierających polskie nazwy geograficzne świata oraz zasady ustalania tych nazw.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Od Orteliusza do OpenStreetMap - przemiana mapy w wielofunkcyjny drogowskaz

Artykuł prezentuje ocenę rozwoju w ciągu ostatnich 40 lat kartografii jako dziedziny dotyczącej narzędzi do podejmowania decyzji. W latach 1980. rozwój automatyzacji na gruncie kartografii przeszkodził wykorzystaniu rezultatów badań psychofizycznych. Obecnie ma miejsce podobna sytuacja - rozwój badań funkcjonalności map jest zagrożony przez procesy partycypacji społecznej.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Kartografia planetarna – historia, dane źródłowe, metodyka

Artykuł ma charakter przeglądowy i jest pierwszym z cyklu dwóch artykułów przybliżających problematykę z zakresu kartografii planetarnej. Przedstawiono w nim m.in. zarys historii map ciał niebieskich, poczynając od pierwszych map Księżyca opracowanych na podstawie obserwacji teleskopowych, po współczesne mapy wykonywane z wykorzystaniem sond kosmicznych, scharakteryzowano podstawowe źródła danych oraz przedstawiono rozwój metod ich pozyskiwania, opisano najważniejsze misje kosmiczne, od pionierskich wypraw radzieckich po współczesne badania Marsa i asteroid; przedstawiono również wybrane aspekty metodyki opracowania map obiektów pozaziemskich.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Drugie wydanie Atlasu Śląska Dolnego i Opolskiego (autoreferat)

Artykuł napisano w formie autoreferatu, co pozwoliło autorowi wyrazić szereg osobistych uwag i opinii dotyczących warunków opracowania i publikacji drugiego wydania Atlasu Śląska Dolnego i Opolskiego. Przedstawiono także wpływ zmian administracyjnych, politycznych i społeczno- -gospodarczych na charakter oraz zakres aktualizacji treści, związany z restrukturyzacją gospodarki, wolnym rynkiem, własnością prywatną oraz konkurencją. Autor dał również ogólne porównanie wektorowej grafiki komputerowej z dawną grafiką manualną oraz komputerowej reprodukcji kartograficznej z reprodukcją fotolitograficzną.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Schematy komunikacji miejskiej - spojrzenie kartografa

Schematy komunikacji miejskiej są jednym z bardziej rozpowszechnionych sposobów graficznej prezentacji informacji przestrzennej. Mimo że sporządzane są co najmniej od lat międzywojennych, nie wypracowano szczegółowych zasad ich redakcji. W artykule omówiono najważniejsze zagadnienia związane z przygotowaniem takich schematów. Zwrócono szczególną uwagę na schematyzację, geometryzację i dobór stylu. Wskazano kluczowe problemy ich redakcji, m.in. prezentację przystanków, punktów węzłowych i odcinków z nagromadzeniem linii. Omówiono również wybrane schematy komunikacji polskich miast.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Struktura mapy w ujęciu pragmatycznym

Autor rozwija wcześniej zarysowaną próbę reinterpretacji teorii przekazu kartograficznego z punktu widzenia pragmatyki językoznawczej. Porównanie mapy z językiem naturalnym rozszerzone zostaje na obszar wewnętrznej struktury obu form komunikacji.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Komputerowe opracowanie planu miasta a poziomy jego czytania

Na przykładzie planów miast zaprezentowano związek wartościowej struktury graficznej dokumentu elektronicznego z poziomami czytania mapy. Omówiono cechy, jakimi powinien charakteryzować się właściwie zredagowany plan miasta: logicznie ułożone poziomy czytania oraz jasno określoną hierarchię elementów treści podporządkowaną zasadniczej funkcji tego typu map.

Czasopismo: Polski Przegląd Kartograficzny
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku