rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena wzrostu drzew jabłoni prowadzonych w redlinach przy zastosowaniu nawadniania i ściółkowania gleby

Badania przeprowadzono w Stacji Badawczo-Dydaktycznej należącej do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Oceniono wzrost drzew jabłoni odmiany Jonagored posadzonych dwoma sposobami: tradycyjnym i „w redliny". Sadzenie „w redliny" polegało na ustawieniu drzewek na powierzchni gruntu, przymocowaniu ich do rozciągniętych wzdłuż rzędu drutów i obsypaniu systemu korzeniowego. Drzewa prowadzone były w trzech systemach utrzymania gleby w rzędach: w ugorze herbicydowym i przy ściółkowaniu trocinami lub polietylenową agrotkaniną. Dodatkowo cześć drzew prowadzona w ugorze herbicydowym była nawadniana systemem kroplowym. Badania przeprowadzono w latach 2005-2008, w sadzie będącym w pełni owocowania. Drzewa odmiany Jonagored szczepione na podkładce M9 posadzono w rozstawie 3,5 x 0,5 m (5714 drzew ha-1) wiosną 2000 roku. Ocenie poddano wzrost wegetatywny na podstawie liczby i sumy długości długopędów (pędów o długości powyżej 20 cm). Określono również wpływ badanych czynników na masę i liczbę wyciętych pędów podczas corocznego formowania korony wrzecionowej. Stwierdzono, że nawadnianie stymuluje wzrost gęsto posadzonych jabłoni na podkładce karłowej bez względu na sposób ich sadzenia. Jednak intensywniejszy wzrost elongacyjny nie przekłada się na konieczność bardziej intensywnego cięcia drzew.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Biodegradacja odpadów z przemysłu tłuszczowego metodą kompostowania

Celem pracy było zbadanie możliwości biodegradacji odpadu z przemysłu tłuszczowego charakteryzującego się bardzo dużą zawartością substancji tłuszczowych (57%) oraz wynikającą stąd mazistą konsystencją. Proces kompostowania prowadzono w warunkach tlenowych metodą pryzmową w trzech niezależnie, jednocześnie przygotowanych stosach kompostowych. Warunkiem skuteczności prowadzonego procesu było polepszenie właściwości fizycznych wyżej wspomnianego odpadu poprzez dobranie odpowiedniego materiału strukturotwórczego stwarzającego warunki tlenowe dla prawidłowego funkcjonowania mikroorganizmów odpowiedzialnych za rozkład substancji tłuszczowych. Istotne znaczenie w przeprowadzonych badaniach odegrało ustalenie odpowiedniej wilgotności pryzm kompostowych na początku procesu (w zakresie 60–75%) w celu zapewnienia odpowiedniej aktywności wodnej dla rozwoju mikroorganizmów i zainicjowania wytwarzania metabolitów przez bakterie mezofilne, które ulegając utlenieniu zainicjowały wytworzenie dużej ilości ciepła, a tym samym gwałtowny wzrost temperatury w pryzmach już w trzeciej dobie do 40°C, a następnie osiągnięcie temperatury maksymalnej (60°C) w dwunastej dobie i utrzymywanie się zakresu temperaturowego 50–57°C przez kolejne 15 dni. Ustalone optymalne wilgotności i proporcje materiałów do skomponowania stosów kompostowych przyczyniły się do ustalenia również właściwego pH wewnątrz stosów kompostowych w zakresie pH 6,5 do 7,5, co przy niekorzystnej wartości pH = 3 odpadu podlegającego biodegradacji czyli zaolejonej ziemi bielącej, stanowiło niebagatelny problem na początku procesu. Konsekwencją intensywnie przebiegającego procesu mineralizacji wyrażonego wzrostem temperatury były ilościowe zmiany węgla i azotu ogólnego prowadzące z kolei do systematycznego zmniejszania się wartości stosunku C:N z 29:1 do 15:1 po 6 miesiącach kompostowania. W gotowym kompoście zawartość substancji tłuszczowych wynosiła 9,1 g•kg-1s.s., która to wartość nie obniża wartości nawozowej uzyskanego kompostu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ochrona i kształtowanie środowiska w Turyngii ze szczególnym uwzględnieniem zielonego pasa

Turyngia należy do przodujących w Niemczech landów w dziedzinie wdrażania
zasad ekorozwoju i przemian proekologicznych.
Artykuł zarysowuje wybrane elementy aktualnej problematyki sozologicznej
Turyngii – terenów chronionych, ochrony dzikiego kota oraz tzw. Zielonego
Pasa. Różne formy ochrony przyrody i krajobrazu obejmują łącznie 71% powierzchni
landu.
W ramach ochrony zanikającej populacji dzikiego kota buduje się specjalne
korytarze ekologiczne pomiędzy Lasem Turyńskim a większymi kompleksami
leśnymi. Zielony Pas Turyngii (stanowiący fragment Zielonego Pasa Europy),
obejmujący pas graniczny długości 763 km, poddawany jest zabiegom pielęgnacyjnym,
kształtującym jego wartości przyrodnicze, historyczne i użytkowe.
W Pasie realizuje się wiele projektów lokalnych dotyczących kształtowania
biotopów, tworzenia obszarów ochronionych, godzenia interesów rolnictwa, rekreacji
i przyrody – w ramach planowania przestrzennego, urządzeń rolnych, czy
odnowy wsi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dostępność komunikacyjna jako element rozwoju gmin wiejskich Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego

Artykuł podejmuje tematykę dostępności gmin wiejskich w obszarach metropolitalnych. Badania obejmują analizę dostępności w Łódzkim Obszarze Metropolitalnym. W odniesieniu do gmin wiejskich dostępność tych jednostek samorządowych pozwala na budowanie ich konkurencyjności. W artykule opisano również poziom rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego. Wskaźnik rozwoju opracowany został przy użyciu taksonomicznej miary rozwoju Hellwiga. Podejście to pozwala na uszeregowanie jednostek terytorialnych w zależności od prezentowanego poziomu rozwoju, co daje możliwość stworzenia rankingów, które mogą podlegać wszechstronnej analizie. Zgodnie z założeniami programów unijnych obszary wiejskie powinny rozwijać się wieloaspektowo. Na wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich, szczególnie w obszarach metropolitalnych ma wpływ atrakcyjność pod względem infrastrukturalnym. Odnosi się to zarówno do dostępności gminy, jak również do zapewnienia jej mieszkańcom odpowiedniej jakości usług, co wiąże się z szeroko pojętą infrastrukturą techniczną i instytucjonalną. Próbę wszechstronnego ujęcia rozwoju stanowi prezentowana w artykule metoda, pozwalająca wskazać gminy wiejskie o wyższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego z uwzględnieniem aspektu dostępności gmin. W artykule podjęto również próbę porównania rankingów dostępności i rozwoju społeczno-gospodarczego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane problemy rejestracji i ewidencji użytków ekologicznych

Jedną z form ochrony przyrody, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody
z dnia 16.04.2004 r., jest użytek ekologiczny. Ta forma ochrony stosowana
jest w Polsce już od 1991 roku.
Głównym powodem tworzenia użytków ekologicznych jest potrzeba
objęcia ochroną niewielkich powierzchniowo obiektów, ale cennych
pod względem przyrodniczym lub krajobrazowym, które ze względu na
niewielką powierzchnię i mniejszą rangę ich walorów nie mogły zostać
objęte inną formą ochrony np. ochroną rezerwatową (Koreleski 2004, Koreleski
2005, Sammel i in. 2012, Sajnóg, Wójcik 2013).
W artykule przedstawiono wybrane problemy występujące w procesie
rejestracji i ewidencji użytków ekologicznych. Na podstawie analizy
literatury oraz obowiązujących na przestrzeni kilkudziesięciu lat aktów
prawnych i procedur stwierdzono, iż mogą występować rozbieżności pomiędzy
danymi zawartymi w różnych rejestrach, a w szczególności w rejestrach
form ochrony przyrody i Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB).
Dane w nich zawarte są niespójne, niekompletne.
Celem pracy jest zidentyfikowanie i wskazanie przyczyn takiego
stanu, a także jego możliwych implikacji. W badaniach zastosowano technikę
analizy jakościowej dokumentów (ustaw i rozporządzeń obowiązujących
w tym zakresie na przestrzeni 20 lat) oraz analizę opisową.
Jako podstawowe przyczyny tych rozbieżności (braków) wskazano
różnice w interpretacji pojęcia samego użytku ekologicznego (w różnych rejestrach) w zależności od nadrzędnego celu jego prowadzenia,
a także niespójność i nieprecyzyjność obowiązujących w okresie
ostatnich 20 lat przepisów, a tym samym procedur ich tworzenia,
rejestracji i ewidencji. W nich należy upatrywać podstawowych przyczyn
rozbieżności danych, ewentualnego braku części danych w EGiB
oraz niekompletnych danych w Centralnym Rejestrze Form Ochrony
Przyrody (CRFOP). W pracy wskazano również możliwe skutki
takiego stanu rzeczy oraz umotywowano konieczność zastosowania
interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązania tego problemu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena czystości materiału wstępnego kompostowni CMC NAMEST, A.S.

W ramach badań została przeprowadzona ocena aktualnego stanu jakości
segregacji komunalnych odpadów biodegradowalnych przez obywateli miasta
Náměšť nad Oslavou oraz w gminach Březník, Jinošov i Naloučany, biorąc pod
uwagę technologię ich przetwarzania i możliwości materiałowego wykorzystania.
Wysegregowany odpad biodegradowalny jest zanieczyszczony domieszkami
w ilościach 0–1,78%obj, odpady z małych gmin są wysokiej jakości oraz minimalnie
zanieczyszczone.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena przekształcenia doliny rzeki Tocznej w gminie Olszanka

Przedmiotem badań była dolina górnego odcinka rzeki Tocznej (do 31 +
650 km biegu) o powierzchni 865,4 ha na obszarze rolniczym w gminie Olszanka
woj. mazowiecke. W ramach badań przeprowadzono analizę sposobu gospodarowania
wodą i użytkowania ziemi przed i po 30 latach od regulacji rzeki. W opracowaniu
wykorzystano dane archiwalne, metodę nakładania danych z map topograficznych
i ortofotomap w programie ArcGIS. Przeprowadzono waloryzację
obszaru w terenie (2009–2010). Badania obejmowały analizę: zakresu regulacji
rzeki, stanu infrastruktury melioracyjnej, struktury użytkowania ziemi, stanu zasobów
przyrodniczych oraz wartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej doliny.
Opracowano mapy ilustrujące zasięg i zakres zmian w dolinie. Zmiana koryta rzeki
w górnym odcinku spowodowała zmianę struktury użytkowania ziemi, zwiększenie
powierzchni gruntów ornych oraz siedlisk łąkowych. W górnym odcinku
użytki zielone położone są w wąskim pasie w strefie przybrzeżnej koryta rzeki.
Według podziału typologicznego należą one do grądów podmokłych, charakteryzują
się najmniejszą produktywnością i wartością żywieniową. W środkowym odcinku
zakres regulacji rzeki był najmniejszy. Na znacznej części doliny koryto zachowało
naturalny bieg. W strukturze użytkowania rolniczego dominują nadal
użytki zielone, lecz przekształceniu uległy siedliska łąkowe. Skład botaniczny
wskazuje na duży udział siedlisk pobagiennych. Dolny odcinek rzeki cechuje najlepszy
stan systemu melioracyjnego. Obszar odznacza się dużym zróżnicowaniem
siedliskowym i krajobrazowym oraz największą wydajnością i wartością żywieniową
runi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena możliwości zastosowania metody Brune'a i jej modyfikacji do określenia zdolności małych zbiorników wodnych do zatrzymania rumowiska

W pracy przedstawiono wyniki obliczeń zdolności małych zbiorników
wodnych do zatrzymania rumowiska (β). Do analiz wytypowano
dziewięć małych zbiorników wodnych znajdujących się w dorzeczu górnej
Wisły. Zdolność ta została określona na podstawie bilansu rumowiska i porównana
z wynikami obliczeń metodą Brune’a i jej modyfikacjami, opracowanymi
przez Gilla, Heinemanna oraz Jothiprakasha i Garga. Stwierdzono,
że istnieje możliwość zastosowania tych metod do wyznaczenia
początkowej zdolności małych zbiorników do zatrzymywania rumowiska.
Metody te mogą mieć zastosowanie w przypadku małych zbiorników,
których współczynnik pojemności jest większy od 1%. Stwierdzono również,
że wyniki obliczeń zdolności do zatrzymywania rumowiska w kolejnych
latach eksploatacji małych zbiorników wodnych wykonane za
pomocą metody Brune’a i wzorów Gilla, Heinemanna oraz Jothiprakasha
i Garga nie odpowiadają rzeczywistej zdolności, oznaczonej symbolem
βrz i określonej na podstawie bilansu rumowiska. Poddane ocenie metody nie mogą być wykorzystane do określenia zdolności małych zbiorników
wodnych do zatrzymania rumowiska w kolejnych latach eksploatacji.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Stan techniczny leśnych dróg pożarowych na przykładzie Nadleśnictwa Kłobuck

W niniejszej pracy analizie stanu technicznego poddano blisko 50 kilometrów
dróg uznanych za dojazdy pożarowe w jednym z państwowych nadleśnictw
południowej Polski. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono, że
pod względem rodzaju nawierzchni drogowej największy odsetek stanowią drogi
gruntowe – jest ich prawie 68%. Jednocześnie zauważono, iż ich stan techniczny
nie odbiega w rażący sposób od wymagań stawianych obowiązującym w tym zakresie
polskim prawem. Niemniej jednak działania remontowe, o różnym charakterze
i zakresie, należałoby przeprowadzić w trybie pilnym łącznie na ponad 4,5 km
dróg, co stanowi 9,6% długości wszystkich dróg pożarowych. Prace te głównie
dotyczyć powinny remontów i modernizacji nawierzchni, budowy mijanek oraz
oczyszczania skrajni drogowych. W trakcie prowadzenia prac terenowych zauważono
pilną potrzebę uzupełnienia oznakowania dróg pożarowych. Dotyczy to
miejsc, w których następuje znaczna zmiana kierunku ich przebiegu, np. na skrzyżowaniach
z innymi drogami. Wynikiem analizy zebranej dokumentacji było również
zalecenie skierowane pod adresem nadleśnictwa, aby zwiększyć skuteczność
prowadzenia inwestycji remontowych i modernizacyjnych dróg leśnych. Zasugerowano
zaniechanie wykonywania profilowania nawierzchni gruntowych na rzecz
ich wzmacniania tanim materiałem kamiennym, np. łupkiem przywęglowym.
Zmiana sposobu remontowania i modernizowania dróg przez nadleśnictwo przyczyni
się do zmniejszenia wysokiego odsetka dróg pożarowych o niskonośnej
i podatnej na działanie warunków atmosferycznych nawierzchni gruntowej,
a w konsekwencji doprowadzi do utworzenia sieci wysokonośnych dróg pożarowych,
którą bez obaw o szybkie zniszczenie, będzie można wykorzystywać również
do transportu drewna.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza wybranych algorytmów obliczenia korekt LOK. PUW 1965

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Państwowego Systemu Odniesień
Przestrzennych zobligowało jednostki prowadzące Zasób Geodezyjny i Kartograficzny
do przejścia na nowy PUW 2000. Jednocześnie w Wytycznych Technicznych
G-1.10 z 2001 roku określono formuły odwzorowawcze i zasady
transformacji pomiędzy układem 1965 i 2000, w ramach których zalecono do stosowania
lokalne transformacje korekcyjne. Wytyczne Techniczne nie mają charakteru
obligatoryjnego i pozostawiają pewną dowolność w ostatecznym wyborze
sposobu transformacji w zależności od lokalnych uwarunkowań. W artykule przeanalizowano
wybrane algorytmy pozwalające na wyznaczenie wielkości korekt
lokalnych. Wykonano liczne testy na rzeczywistych danych z kilku powiatów, pozwalające
na określenie zalet i potencjalnych zagrożeń poszczególnych algorytmów
oraz omówiono wpływ niekompletności danych na ostateczny wynik przeliczenia.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Unieszkodliwianie zużytych opon w Republice Czeskiej

W ostatnich latach, z powodu szybkiego rozwoju społeczeństwa, rośnie popyt
na opony. Wiąże się to ze wzrostem produkcji zużytych opon. Jednym z głównych
problemów, związanch ze zużytymi oponami, jest znalezienie odpowiedniego
sposobu ich unieszkodliwiania. Unieszkodliwianie zużytych opon powinno być
w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że produkcyjnie
i energetycznie wymagające produkty muszą być po ukończeniu swojej żywotności
w 100% recyklowane, a uzyskane w ten sposób komponenty ponownie wykorzystane.
Niniejsza praca zajmuje się problematyką zużytych opon jako cennego
surowca. Celem pracy jest opisanie sytuacji unieszkodliwiania zużytych opon
w Republice Czeskiej, w Unii Europejskiej (dalej EU – od roku 2004 w 25 krajach
członkowskich, od roku 2007 w 27 krajach członkowskich) oraz na świecie.
W dalszej części praca dotyczy problematyki wtórnego odbioru zużytych opon
w Republice Czeskiej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Opracowanie zasad wyboru lokalizacji "centrum recyclingu" z wykorzystaniem analizy wielokryterialnej GIS

Z każdym rokiem zwiększa się ilość odpadów komunalnych i nabierają na
sile związane z tym negatywne skutki społeczne i środowiskowe. Polska przystępując
do UE zobowiązała się uzyskać do 2007 r. 25% poziom recyklingu, a do
2014 r. do poziom co najmniej 55%. Aktualnie recyklingowi poddawanym jest
35,6% odpadów i wynika głównie z segregacji odpadów poprodukcyjnych, wycofaniu
z obiegu opakowań wielokrotnego użytku, a także opakowań pochodzących
bezpośrednio z dużych obiektów handlowych. Poziom recyklingu dla odpadów
komunalnych w Polsce wynosi aktualnie 5,1%. Około 1,5% wysegregowano
z masy zebranych odpadów zmieszanych. Aby dostosować się do wymogów Unii,
Polska będzie musiała zwiększyć te poziomy.
Rozwiązania przyjęte w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami nie spełniają
oczekiwań społeczeństwa oraz władz samorządów terytorialnych. Należy
wiec poszukiwać nowych metod odzysku odpadów. Jedną z nich w krajach skandynawskich
stanowi Gminny Punkt Selektywnego Gromadzenia Odpadów, nazywany
potocznie „Centrum recyklingu”. W pracy przedstawiono stworzoną przez
autorów metodykę wyboru lokalizacji „centrum recyklingu” opartą na wielokryterialnej
analizie GIS. Wyboru miejsc dokonano na podstawie opracowanych kryteriów
lokalizacyjnych, wskazujących tereny wykluczone i obszary predysponowane
do zlokalizowania centrum recyklingu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ budowy geologicznej na warunki przebiegu ekstremalnych wezbrań na przykładzie powodzi 2010 w dolinie Wisły środkowej i dolnej

W maju i czerwcu 2010 dwie ekstremalnie wysokie fale wezbraniowe, wywołane intensywnymi opadami deszczu w Karpatach, doprowadziły do pięciu awarii wałów przeciwpowodziowych w dolinie Wisły Środkowej i Dolnej. W artykule opisano przebieg i charakterystykę powodzi 2010 na podstawie danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW-PIB): sumy opadów, stany wody z trzech wodowskazów wyposażonych w system telemetrii i natężenie przepływu. Przeprowadzono badania terenowe wszystkich miejsc awarii wałów. Obejmowały one kartowanie z wykorzystaniem technologii GPS oraz rozpoznanie ukształtowania cokołu erozyjnego rzeki na pod-stawie sondowań geologicznych strefy korytowej. Wyniki badań terenowych zostały porównane z wynikami kartowania geologicznego koryta Wisły Środkowej przeprowadzonego przed 2007 przez innego autora. Powyższe dane - geologiczne, geomorfologiczne i hydrologiczne - zestawiono i poddano analizie we wspólnej bazie danych GIS. Stwierdzono związek przestrzenny każdej z 5-ciu awarii wałów przeciwpowodziowych z kulminacjami cokołu erozyjnego rzeki. W artykule przed-stawiono także najważniejsze przyczyny analizowanych awarii hydrotechnicznych oraz zaprezentowano model sufozyjnego uszkodzenia wału przeciwpowodziowego w warunkach wysokiego spadku hydraulicznego. Przeanalizowano również wpływ elewacji cokołu erozyjnego na kierunki filtracji w dolinie rzecznej z uwzględnieniem budowy geologicznej i rzeźby równiny zalewowej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Finansowanie inwestycji infrastrukturalnych w gminach wiejskich na przykładzie gminy Spytkowice

Inwestycje gminne prowadzone na terenach wiejskich obejmują w głównej
mierze modernizację i budowę infrastruktury komunalnej. Stanowią one podstawową
determinantę rozwoju gospodarczego gmin. Zazwyczaj rozbudowa i modernizacja
tej infrastruktury wiążą się z poniesieniem przez gminę kosztów realizacji
inwestycji. Niestety środki budżetowe w wielu przypadkach nie są w stanie pokryć
zaplanowanych wydatków inwestycyjnych związanych z rozbudową infrastruktury
[Nargiełło 2006]. Dlatego stale rosnące potrzeby inwestycyjne zmuszają władze
gmin do sięgania po alternatywne sposoby finansowania tych przedsięwzięć.
Celem niniejszej pracy jest analiza źródeł finansowania inwestycji infrastrukturalnych
w wybranej gminie wiejskiej. Ocenie poddano udział alternatywnych,
pozabudżetowych źródeł finansowania inwestycji infrastrukturalnych.
Świadczy on o efektywności i skuteczności gmin realizacji procesu inwestycyjnego,
a także o dostępności istniejących środków kierowanych na poprawę infrastruktury
komunalnej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ochrona i kształtowanie terenów rolniczych w systemie kreowania krajobrazu wiejskiego

W artykule zarysowano problematykę degradacji i ochrony terenów rolniczych,
przedstawiono system kreowania krajobrazu rolniczego, ze szczególnym
uwzględnieniem instrumentów planistycznych i zabiegów realizacyjnych oraz określono
możliwości przekształceń tego krajobrazu w pracach urządzenioworolnych.
Degradacja krajobrazu rolniczego sprowadza się głównie do pogarszania
jakości gleb, stosunków wodnych, zmniejszania powierzchni przydatnej dla określonych
upraw itp.
W ramach kreowania krajobrazu kulturowego autor wyróżnia dwa ściśle
z sobą powiązane kierunki: o chronę (zachowanie, utrzymanie określonych cech)
i kształ towani e obejmujące planowanie krajobrazu i gospodarowanie krajobrazem.
Ochrona i kształtowanie terenów rolniczych stanowią, obok terenów leśnych
i zabudowanych, podsystem kreowania krajobrazu terenów wiejskich.
Podstawowymi na r z ędz i ami kreowania krajobrazu rolniczego są: planowanie
przestrzenne (zwłaszcza miejscowe) oraz urządzenia rolne. Natomiast
głównymi zabi egami kreującymi krajobraz rolniczy są prace z zakresu sanacji
gruntów, podnoszące ich wartość użytkową (melioracje rolne i przeciwerozyjne,
rekultywacja, scalenia i wymiany gruntów).
Kompleksowe prace urządzenioworolne (scaleniowe) obok poprawy warunków
przestrzenno- organizacyjnych produkcji rolniczej, na ogół wpływają korzystnie
na rzeźbę terenu i gleby (redukcja erozji), walory estetycznokrajobrazowe
(zadrzewienia), czy warunki mikroklimatyczne. Ostatnia dekada przyniosła znaczny wzrost gospodarstw ekologicznych
i agroturystycznych, które obok przemian w zabudowie gospodarczej i mieszkalnej,
infrastrukturze (nowe drogi, linie przemysłowe) – również wywierają swoje
piętno w krajobrazie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Funkcja uzdrowiskowa kształtująca środowisko wiejskie

W opracowaniu zwrócono uwagę na funkcję uzdrowiskową nieco odmiennie
kształtującą środowisko wiejskie. Problematykę powyższą omówiono na przykładzie
wsi opolskiej Kamień Śląski. Oprócz funkcji typowo rolniczej znacząco
pełni ona funkcję turystyczną. Na szczególną uwagę zasługuje funkcja uzdrowiskowa,
będąca składową turystyki ogólnie pojmowanej. Wprawdzie miejscowość
nie ma statusu uzdrowiska, to zapewne docelowo o taki zabiegać będzie. Rzetelnie
przeprowadzona „odnowa wsi”, dziedzictwo kulturowe zachowane na jej obszarze
dodatkowo sprzyja rozwojowi sektora turystycznego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna