rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Minerały srebra z kopalni Friederike Juliane w Ciechanowicach (Sudety)

Próbki użyte do badań zostały zebrane z hałd starej kopalni srebra Friederike Juliane w Ciechanowicach. Zidentyfikowano dwa typy akantytu, srebro rodzime, amalgamaty Ag i stromeyeryt. Część z analizowanych skupień amalgamatów odpowiada swym składem chemicznym eugenitowi. Minerał ten jest stowarzyszony z amalgamatami, należącymi do serii Ag6,39Hg1,00–Ag17,04Hg1,00 oraz srebrem rodzimym o podwyższonej zawartości rtęci. Srebro rodzime występuje także w formie drutów, dendrytów i wrostków w barycie I, węglanach oraz löllingicie–safflorycie II. Stromeyeryt tworzy żyłki, przecinające masywną rudę bornitowo-chalkozynową. Niekiedy minerał ten współwystępuje z amalgamatami Ag oraz siarczkami i siarkosolami srebra. Minerały wchodzące w skład żył kruszcowych zawierających minerały srebra krystalizowały w dwóch etapach minerałotwórczych, z niskotemperaturowych roztworów hydrotermalnych (około 320–200°C).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Prognozowanie warunków eksploatacji ujęć zaopatrujących w wodę aglomerację tarnowską

W widłach rzek Dunajec i Biała Tarnowska są położone ujęcia wód podziemnych i powierzchniowych zaopatrujących w wodę aglomerację tarnowską. Eksploatacja wód podziemnych z czwartorzędowego piętra wodonośnego spowodowała zmiany stosunków wodnych na prawym brzegu Dunajca. Obecne warunki hydrodynamiczne odwzorowano na zweryfikowanym jednowarstwowym modelu numerycznym, wykonanym przy wykorzystaniu programu Processing Modflow. Rozwiązania prognostyczne wskazują na duże możliwości poboru wód w omawianym obszarze, przy czym ich głównym źródłem są wody infiltrujące z Dunajca do ujęć.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena ekspansywności iłów plioceńskich z rejonu Dobrego

Przedstawiono ocenę ekspansywności iłów plioceńskich z rejonu Dobrego. Stwierdzono, że iły te, znajdujące się w stanie półzwartym, charakteryzują się wysoką zawartością frakcji iłowej, w której dominującym minerałem ilastym jest Ca-beidelit. Mimo że charakteryzują się wysoką i bardzo wysoką potencjalną ekspansywnością, w warunkach naturalnych nie powinny stanowić zagrożenia ze względu na wysoki stopień nasycenia i niskie wartości ciśnienia pęcznienia.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Torfowiska niskie Wysoczyzny Lubartowskiej jako potencjalne naturalne bariery geologiczne

W pracy przedstawiono ocenę trzech torfowisk niskich Wysoczyzny Lubartowskiej (A, B i C), jako potencjalnych naturalnych barier geologicznych. Torfowiska A i B są położone na obszarze kemowym w obrębie wysoczyzny, zaś torfowisko C na granicy wysoczyzny i zbudowanego z lessów Płaskowyżu Nałęczowskiego. Oceniając właściwości izolacyjne badanych torfowisk, uwzględniono zarówno parametry fizyczno-chemiczne torfów, jak również budowę geologiczną torfowisk. Za najważniejsze kryteria zdolności izolacyjnych uznano: miąższość i ciągłość pokrywy torfu, litologię podłoża torfowisk, rodzaj występujących torfów, zawartość substancji organicznej, odczyn (pH), pojemność wymiany kationowej, współczynnik filtracji oraz zmienność parametrów w obrębie torfowisk. Najlepsze potencjalne właściwości izolacyjne wykazało torfowisko C. Osady występujące w jego obrębie wykazały zarówno najwyższe wartości pojemności wymiany kationowej, jak również najniższą przepuszczalność. Jednocześnie zmienność wspomnianych parametrów w obrębie torfowiska jest najmniejsza w porównaniu z torfowiskami A i B.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania modelowe zmian stosunków wodnych w rejonie kopalni piasku podsadzkowego Maczki-Bór w związku z planami jej likwidacji

Model numeryczny warunków hydrodynamicznych w rejonie kopalni piasku podsadzkowego Maczki-Bór obejmuje obszar o powierzchni około 15,3 km2. Badania zrealizowano w oparciu o jednowarstwowy model hydrogeologiczny przy wykorzystaniu programu Processing MODFLOW Pro v. 7. Kalibracja i weryfikacja modelu przeprowadzona została w odniesieniu do zalegania zwierciadła czwartorzędowego poziomu wód podziemnych pomierzonego w piezometrach oraz ilości wód odprowadzanych z kopalni. W oparciu o uzyskane wyniki przeprowadzono symulację zmian w układzie hydrodynamicznym wynikającą z planowanej likwidacji wyrobisk i utworzenia zbiornika wodnego w obrębie pola Bór-Wschód.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Geochemiczny zapis skażenia środowiska w rejonie historycznej eksploatacji rud Zn-Pb w okolicach Nowej Góry k. Krzeszowic

Obszar badań jest zlokalizowany w północno-zachodniej części województwa małopolskiego. Szczegółowe badania geochemiczne podjęto z uwagi na występowanie na tym terenie anomalii geochemicznych zespołu pierwiastków Pb-Zn-Cd, silnie zaznaczających się w środowiskach powierzchniowych Ziemi – glebach i osadach strumieniowych. Opracowanie prezentuje wybrane wyniki badań szczegółowego zdjęcia geochemicznego w skali 1:25 000 na arkuszu Nowa Góra, gdzie rudy cynkowo-ołowiowe były najbardziej intensywnie eksploatowane w latach 1800–1912. Gleby pobierano z głębokości 0,0–0,3 m z gęstością 16 próbek/km2. Odległość między miejscami pobierania próbek na ciekach wynosiła 250 m. Zawartość Ag, Al, As, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mg, Mn, Ni, P, Pb, S, Sr, Ti, V i Zn oznaczano metodą ICP-AES, a Hg – metodą CV-AAS po roztworzeniu próbek w wodzie królewskiej. W próbkach gleb oznaczono też pH i ich skład granulometryczny. Wyniki badań geochemicznych wykazały intensywne zanieczyszczenie gleb i osadów przez As, Cd, Hg, Pb i Zn w obszarach historycznego wydobycia i przeróbki rud Zn-Pb oraz na wychodniach triasowych dolomitów kruszconośnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza parametrów skurczalności gruntów spoistych według różnych norm

W artykule przedstawiono wyniki badań parametrów skurczalności oznaczonych wg norm polskiej PN-88/B-04481 i brytyjskiej BS1377: Part 2: 1990: 4.3 oraz wg wzoru korelacyjnego Krabbego z 1958 (Schultze, Muhs, 1967). Analizę przeprowadzono dla iłów mioplioceńskich, glin lodowcowych oraz mad z Warszawy, Mszczonowa i Płocka. Określono takie parametry skurczu, jak: granica skurczalności ws, skurcz objętościowy Vs, względny skurcz objętościowy Vp oraz przeprowadzono analizę ich zależności od parametrów wskaźnikowych gruntu. Najwyższe wartości granicy skurczalności i skurczu objętościowego (Vs i Vp) wykazały kolejno: iły mioplioceńskie > mady > gliny lodowcowe. Wartości granicy skurczalności wg normy brytyjskiej są niższe niż wg normy polskiej, a różnica wynosi ok. 1–4%. Granica skurczalności obliczona wg Krabbego znacznie odbiega i nie wykazuje jednolitej tendencji zróżnicowania w stosunku do pozostałych metod. Nie stwierdzono wiążących zależności funkcyjnych pomiędzy granicą skurczalności a zawartością frakcji iłowej oraz wskaźnikiem plastyczności. Stwierdzono zależności liniowe o wysokim współczynniku korelacji pomiędzy skurczem objętościowym (Vs i Vp) a wilgotnością gruntu w0, przedziałem skurczu, wskaźnikiem plastyczności (Ip) i zawartością frakcji iłowej. Wyznaczono wzór na względny skurcz objętościowy w zależności od parametrów łatwo i standardowo wyznaczanych w badaniach geologiczno-inżynierskich gruntów – wilgotności i wskaźnika plastyczności: Vp = 0,629w0 + 0,191Ip–1,659 ±3,166; (R = 0,968).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Geologiczno-inżynierska analiza występowania gruntów organicznych w podłożu wybranego odcinka autostrady A2

Przedstawiono problemy związane z właściwym geologiczno-inżynierskim dokumentowaniem podłoża autostrad. Rozpatrywane są: szczegółowe określanie występowania gruntów organicznych w podłożu, porównanie klasyfikacji gruntów według polskich norm oraz Eurokodu, a także stany naprężenia dla alternatywnych rozwiązań projektowych. Studium analizowanego przypadku wskazuje na konieczność rozszerzenia listy parametrów wyznaczanych w toku badań polowych, które są niezbędne dla projektowania rozwiązań konstrukcyjnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Alkaliczna intruzja syenitowa Mławy a perspektywy występowania pierwiastków ziem rzadkich

Obecność kilku alkalicznych i alkaliczno-ultramaficznych ciał w obrębie zakrytego podłoża kratonu wschodnioeuropejskiego na obszarze północno-wschodniej Polski była znana od dawna, na podstawie badań geofizycznych, jako wyraźne anomalie Ełku, Pisza, Tajna i Mławy. Jedynie cztery głębokie otwory wiertnicze na peryferiach anomalii Mławy (Płońsk IG 2A/2, Ciechanów 1, Konopki Wielkie 1 i Gradzanowo 2) odsłoniły syenity i kwarcowe syenity. Metaluminowe, bogate w pierwiastki ziem rzadkich (REE) i Zr syenity Mławy są względnie późnym produktem procesów frakcjonowania magmy. Analizy chemiczne w mikroobszarze potwierdziły obecność pierwotnych fluorowęglanów REE (bastnäsyt, parisyt) i obfitość cyrkonu jako faz bogatych w REE i Zr w syenitach. Istotna koncentracja minerałów nośników REE ma genetyczne i przestrzenne związki ze skałami alkalicznymi, dlatego intruzja Mławy powinna być obiektem dalszych badań.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Model numeryczny warunków hydrogeologicznych jako narzędzie weryfikacji założeń projektowych systemu odwodnień

Jednym z obiektów wznoszonego w Gminie Osieck zespołu rekreacyjno-wypoczynkowego jest budynek hotelu zlokalizowany w strefie skarpy wysoczyzny plejstoceńskiej na granicy ze zwydmionym tarasem nadzalewowym doliny Wisły. Fundament budynku, którego bryła przegradza suchą dolinkę erozyjną, będzie posadowiony głęboko w obrębie utworów zastoiskowych. Taka lokalizacja obiektu narzuca konieczność wykonania odpowiedniego systemu odwodnienia odprowadzającego zarówno wody powierzchniowe, jak i wody wsiąkowe występujące w piaszczystych i pylastych przewarstwieniach serii utworów zastoiskowych. Dla określenia wymagań jakim powinien sprostać system odwodnienia inwestycji zbudowano model numeryczny analizowanej strefy. W jego konstrukcji wykorzystano programy z biblioteki Visual MODFLOW. Wyniki modelowania wykorzystane zostały do weryfikacji założeń projektowych oraz do konstrukcji systemu odwodnienia czasowego i stałego. Model numeryczny posłużył także do określenia wpływu inwestycji na warunki hydrogeologiczne analizowanej strefy, znajdującej się w obrębie otuliny Mazowieckiego Parku Krajobrazowego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zależność granicy płynności iłów od zewnętrznej powierzchni właściwej i składu kationów wymiennych

Dotychczasowe wyniki badań dotyczące granicy płynności gruntów spoistych wskazują na wyraźną zależność jej wartości od wielkości sił międzycząsteczkowych, tj. ciśnienia odpychania warstw dyfuzyjnych oraz ciśnienia przyciągania London van der Waalsa. Siły te uzależnione są przede wszystkim od zewnętrznej powierzchni właściwej gruntu oraz zawartości kationów wymiennych w naturalnym kompleksie sorpcyjnym i od całkowitej pojemności wymiennej. Celem prezentowanego artykułu jest znalezienie zależności funkcyjnej określającej wpływ tych właściwości na wartość granicy płynności. Przedstawiono wyniki badań granic płynności, zewnętrznej powierzchni właściwej oraz zawartości kationów w naturalnym kompleksie sorpcyjnym i całkowitej pojemności wymiennej dla czternastu gruntów ilastych modelowych i naturalnych. Przeprowadzono analizę statystyczną, potwierdzającą istnienie poszukiwanych związków funkcyjnych dla badanych gruntów. Zależność uzyskana dla przykładowych iłów, po weryfikacji dla większej grupy różnorodnych genetycznie i mineralogicznie typów gruntów ilastych, może być podstawą do sformułowania funkcji.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Model budowy czwartorzędowego piętra wodonośnego w rejonie zbiornika Goczałkowice

Wykonanie modeli przepływu wód podziemnych powinno opierać się na skonstruowanym wcześniej wiarygodnym modelu konceptualnym, którego podstawowym elementem jest odpowiednio zinterpretowana i zgeneralizowana informacja o budowie geologicznej systemu hydrogeologicznego. Wiodące firmy opracowują nowoczesne, specjalistyczne programy, które pozwalają na przygotowywanie modeli konceptualnych oraz ich implementację do programów modelowych typu Modflow oraz FeFlow. Przykładem takiego programu jest HydroGeo Builder (HGB). Przy jego pomocy konstruuje się model strukturalny (geologiczny) ośrodka hydrogeologicznego, który po uzupełnieniu o właściwości hydrogeologiczne oraz warunki brzegowe tworzy właściwy model konceptualny. Artykuł prezentuje sposób wykorzystania tego programu do konstrukcji 9-ciowarstwowego modelu budowy geologicznej dla obszaru zlewni bezpośredniej zbiornika Goczałkowice, której powierzchnia wynosi 64,7 km2. Model budowy geologicznej czwartorzędowego piętra wodonośnego zostanie wykorzystany przy opracowywaniu matematycznego modelu przepływu wód podziemnych w ramach realizacji strategicznego projektu badawczego „Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego (ZiZOZap)”.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przygotowanie danych do wyznaczania wskaźnika reprezentatywności Ru na przykładzie Jednolitej Części Wód Podziemnych nr 37

Zgodnie z Dyrektywami Unii Europejskiej do oceny stanu ilościowego i jakościowego wód podziemnych wykorzystuje się sieć punktów obserwacyjnych. Do oceny reprezentatywności sieci pomiarowej zaleca się w tych dokumentach obliczanie wskaźnika reprezentatywności Ru. Wskaźnik Ru jest istotnym uzupełnieniem charakterystyki jednolitej części wód podziemnych (JCWPd). Do przygotowania danych do obliczeń Ru w programie GWstat wykorzystano programy ArcGis i IDRISI. Wyznaczanie wartości Ru wykonano na podstawie lokalizacji otworów studziennych zarejestrowanych w bazie danych Banku HYDRO w obszarze JCWPd 37. Wyliczony z wykorzystaniem programu GWstat wskaźnik Ru wyniósł 57%.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przejawy mineralizacji kruszcowej w utworach ediakaru nawierconych w otworze Cianowice 2

Otwór Cianowice 2 został odwiercony w miejscowości Grębynice, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Krakowa. Bezpośrednio pod osadami jury, na głębokości 265,3–600,0 m nawiercono tu drobnoklastyczne osady ediakaru, generalnie o barwie czerwonobrązowej, jedynie lokalnie szarozielonej. Okruszcowanie w skałach ediakaru w profilu tego otworu jest bardzo ubogie; dość bogaty jest jednak zespół mineralny reprezentowany przez chalkopiryt, piryt, bornit, minerały szeregu galena–clausthalit, minerały szeregu tennantyt–tetraedryt, kowelin, chalkozyn, wittichenit, markasyt, sfaleryt, anglezyt oraz dwa minerały ziem rzadkich. Stwierdzona mineralizacja ma wyraźnie charakter hydrotermalny, niskotemperaturowy, a w okruszcowaniu znaczącą rolę odgrywa piryt framboidalny. Przez analogię do modelu złoża Myszków można wysunąć hipotezę, że w bliskim otoczeniu otworu Cianowice 2 (w odległości około 1,5 km, maksymalnie do 2,0 km) znajduje się źródło roztworów hydrotermalnych w postaci kwaśnej intruzji magmowej.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Laboratoryjna metoda identyfikacji podwójnej przepuszczalności hydraulicznej na podstawie testu PARAMEX

Podczas badań terenowych, w trakcie wykonywania testu PARAMEX, odnotowano przypadki odstępstwa krzywych ruchu zwierciadła wody od wykładniczego charakteru. Zaobserwowany przypadek ruchu zwierciadła wody określono jako dwuwykładniczy i postawiono hipotezę, że za dwuwykładniczy charakter ruchu zwierciadła wody może odpowiadać podwójna przepuszczalność hydrauliczna zafiltrowanych utworów. W referacie przeanalizowano możliwości identyfikacji parametrów podwójnej przepuszczalności hydraulicznej utworów wodonośnych na podstawie testu PARAMEX. Zaprojektowano i uruchomiono model laboratoryjny, składający się z trzech pionowych kolumn połączonych poziomą rurą. Model ten, ze względu na kształt i układ połączeń kolumn, nazwano W-rurką. Po zamknięciu jednego z zaworów odcinających, kolumna zewnętrzna i środkowa tworzyły U-rurkę, w której można było oznaczyć współczynnik filtracji jednej próbki gruntu metodą stałogradientową. Opracowano model matematyczny ruchu zwierciadła wody do laboratoryjnej symulacji testu PARAMEX. Model wyprowadzono z równań zachowania masy i rozwiązano metodami optymalizacyjnymi w środowisku obliczeniowym MATLAB. Wykorzystując model matematyczny rozwiązano zagadnienie odwrotne, poprzez wyznaczenie obu wartości współczynników filtracji na podstawie zarejestrowanej doświadczalnie dwuwykładniczej krzywej ruchu zwierciadła wody w kolumnie środkowej. Uzyskane wartości współczynników filtracji porównano ze współczynnikami uzyskanymi metodą stałogradientową. Przeprowadzone eksperymenty i obliczenia pozwoliły pozytywie ocenić przydatność modelu matematycznego do identyfikacji parametrów podwójnej przepuszczalności hydraulicznej na podstawie testu PARAMEX.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Strukturalne i teksturalne cechy wtórnej mineralizacji dolnocechsztyńskiej w południowo-zachodnim rejonie perykliny Żar

Przedstawiono charakterystykę struktur minerałów i tekstur rud obecnych w utworach dolnego cechsztynu, na podstawie materiału rdzeniowego z otworu wiertniczego Dębinka P-10, typowych dla poszczególnych poziomów litologicznych i stref geochemicznych, przy pomocy badań mikroskopowych w świetle odbitym. Przeprowadzono identyfikację minerałów kruszcowych i tlenkowych oraz określono sukcesję mineralną i relacje poszczególnych struktur minerałów względem tekstur rud goszczących mineralizację. Rozpoznano następujące minerały kruszcowe: bornit, chalkozyn, digenit, sfaleryt, galenę, chalkopiryt, piryt, kowelin, arsenopiryt oraz tlenkowe: hematyt i magnetyt. Istotnym zjawiskiem mającym wpływ na występowanie minerałów w postaci poszczególnych struktur oraz na powstawanie wybranych tekstur rud jest zasięg facji geochemicznych, determinujących formy występowania minerałów kruszcowych i tlenkowych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Możliwość zastosowania popiołów – odpadów przemysłu energetycznego – do uszczelniania i rekultywacji składowisk odpadów

Odpady przemysłu energetycznego opartego na węglu kamiennym lub brunatnym to w głównej mierze popioły. Są one układem wieloskładnikowym i wielofazowym. W artykule rozważana jest możliwość wykorzystania odpadów paleniskowych – popiołów, w budowie konstrukcji składowiska odpadów. Ponadto sygnalizowana jest możliwość wykorzystania ich na etapie zamykania składowisk odpadów i/lub rekultywacji terenów powysypiskowych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wykorzystanie modułu strumienia w ocenie wzajemnego oddziaływania wód podziemnych i powierzchniowych

Proces wzajemnego oddziaływania wód podziemnych i powierzchniowych może być realizowany w programie MODFLOW między innymi poprzez wykorzystanie modułu obliczeniowego Stream, przedstawiającego warunek brzegowy III rodzaju. Jego zastosowanie umożliwia w każdym z bloków reprezentujących ciek na modelu obliczenie: przepływu strumienia wód powierzchniowych, wielkości przeciekania pomiędzy ciekiem a warstwą wodonośną oraz poziomu zwierciadła wody w cieku. Ponadto daje możliwość „osuszenia” cieku oraz uwzględnienia dodatkowego dopływu lub odpływu wód powierzchniowych z cieku. Opcji tych nie zawiera moduł River stosowany powszechnie w modelach matematycznych. Wykorzystanie modułu Stream jest szczególnie przydatne w warunkach silnej antropopresji, na przykład w rejonach będących pod wpływem odwodnień górniczych oraz zrzutu wód kopalnianych. Na takich obszarach niektóre odcinki cieków wysychają, a zrzuty wód z odwadniania zwiększają przepływ wód powierzchniowych. Do otrzymania wiarygodnego rozwiązania przy zastosowaniu modułu Stream niezbędne jest jednak pozyskanie dodatkowych informacji o parametrach koryta rzecznego, takich jak: szerokość, współczynnik szorstkości, nachylenie koryta i głębokość wody w cieku, a także dane o położeniu zwierciadła wód podziemnych w pierwszym poziomie wodonośnym, zasadniczym z punktu widzenia zasilania cieków powierzchniowych. Moduł Stream został przetestowany w badaniach modelowych, realizowanych w związku z projektowanym odwodnieniem jednej z odkrywek węgla brunatnego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Właściwości mikrostrukturalne aluwialnych gruntów ilastych długotrwale zanieczyszczonych paliwami ropopochodnymi

W artykule przedstawiono wyniki badań mikrostruktury aluwialnych gruntów ilastych z terenu lotniska wojskowego w Królewie Malborskim, poddanych wieloletniemu zanieczyszczeniu in situ substancjami ropopochodnymi. Dokonano porównawczej analizy mikrostruktury gruntu czystego (NS) i zanieczyszczonego (SR). Badania przeprowadzono z zastosowaniem skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) oraz programu STIMAN do ilościowej analizy zdjęć z SEM. Grunt NS charakteryzuje się ukierunkowaną mikrostrukturą turbulentną (mikrostrukturą fluidalną), zagregowaną i ciasno upakowaną masą ilastą oraz dominującymi kontaktami typu płaszczyzna-płaszczyzna (F-F) pomiędzy cząstkami i mikroagregatami. Natomiast grunt SR charakteryzuje się mikrostrukturą matrycową, występowaniem stref o luźnym upakowaniu i słabszym zagregowaniu masy ilastej oraz dominacją kontaktów typu płaszczyzna-krawędź (F-E). W gruncie zanieczyszczonym stwierdzono zmianę rozkładu wielkości i geometrii porów wyrażającą się wzrostem: porowatości, liczby porów, całkowitej i średniej powierzchni porów, całkowitego, średniego i minimalnego obwodu porów, średniej średnicy porów, liczby mezoporów, porów izometrycznych i szczelinowatych oraz spadkiem zawartości mikroporów i porów anizometrycznych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Określanie współczynnika konsolidacji na podstawie przebiegu jednoosiowego odkształcenia gruntu i dystrybucji ciśnienia porowego w badaniach IL prowadzonych w konsolidometrze Rowe’a

Artykuł przedstawia nowe ujęcie interpretacji badań konsolidacji jednoosiowej, ukierunkowane na określenie optymalnych wartości współczynnika konsolidacji c/v. W obliczeniach opartych na analizie przebiegu odkształcenia jednoosiowego gruntu oraz dystrybucji ciśnienia porowego zastosowano dwie zróżnicowane zależności pomiędzy bezwymiarowym czynnikiem czasu a stopniem konsolidacji. Zaproponowane kryteria pozwalają określić granice quasi-filtracyjnej fazy procesu, optymalną wartość cv oraz wskaźniki zgodności między zachowaniem gruntu a rozwiązaniami teoretycznymi.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku