rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Relacje z rodzicami a motywy bycia w związku. Analiza i interpretacja monologów osób dorastających w rodzinie z problemem alkoholowym

Celem badania z udziałem osób wychowujących się w rodzinie z problemem alkoholowym było wyłonienie kluczowych tematów narracji o ich relacjach z rodzicami w okresie dorastania oraz eksploracja powiązań między tymi narracjami a narracjami o motywach bycia w związku. W badaniu o charakterze jakościowym wzięło udział 7 osób (4 kobiety i 3 mężczyzn) przebywających w związku partnerskim. Osoby badane poproszono, aby wypowiedziały się w formie monologu na temat ich relacji z rodzicami w okresie dorastania oraz motywów bycia w związku ze swoim partnerem. Transkrypcje wypowiedzi zostały poddane analizie i interpretacji z użyciem procedury wyodrębniania opowieści ukrytych z monologów (Kuncewicz i in. 2016). Powtarzalne wyniki wskazują na: pomijanie lub powierzchowne traktowanie okresu dorastania, traumy rodzinne, słabe/przerwane więzi z rodzicami, duże zaangażowanie w sprawy rodziny oraz pomijanie/niewielkie znaczenie tematu uzależnienia. W sześciu wypowiedziach o motywach bycia z partnerem ujawniły się próby zmiany wzorców relacji z rodzicem lub rodzicami; w dwóch wzorce te wyraźnie, w sposób refleksyjny bądź bezrefleksyjny, były odtwarzane.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Różnice międzypłciowe w zazdrości – perspektywa psychologii osobowości a perspektywa psychologii ewolucyjnej

Celem badania było określenie, czy różnice w zazdrości wynikają raczej z płci metrykalnej (co jest zgodne ze stanowiskiem psychologii ewolucyjnej) czy z płci psychologicznej (co jest zgodne ze stanowiskiem psychologii osobowości). Dodatkowo sprawdzono, czy obie płcie przeżywają silniejszą zazdrość seksualną w sytuacji pomiaru na skali ilościowej. Na potrzeby badań skonstruowano ankietę mierzącą poziom przeżywania poszczególnych emocji składowych i zarazem ogólne natężenie zazdrości w sytuacji hipotetycznej zdrady emocjonalnej i seksualnej. Oparto się przy tym na modelu zazdrości zaproponowanym przez G.L. White’a i P.E. Mullena. Zastosowano także Inwentarz do Oceny Płci Psychologicznej A. Kuczyńskiej. Badaniem objętych zostało 100 osób (68 kobiet i 32 mężczyzn), które w trakcie prowadzenia badań pozostawały w heteroseksualnym związku partnerskim. Analiza wykazała, że obie płcie przeżywają silniejsze emocje (gniew, smutek, zawiść) w przypadku zdrady seksualnej niż emocjonalnej. Wymiar kobiecości psychologicznej nasilał ogólny poziom zazdrości oraz większość jej emocji składowych, wymiar męskości zaś osłabiał lęk, smutek i winę. Dodatkowo okazało się, że w interakcji płci metrykalnej i psychologicznej to płeć psychologiczna ma znaczenie dla przeżywania emocji w przypadku zazdrości.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Możliwości kształtowania kompetencji zawodowych asystentów rodzin w procesie szkolenia

Asystenci rodzin, by efektywnie realizować swoją rolę zawodową, uczestniczą w różnorodnych szkoleniach. W artykule podjęto próbę sprawdzenia, jakie są możliwości kształtowania kompetencji zawodowych adeptów asystencji rodzinnej. Badania przeprowadzono wśród 68 asystentów rodzin z województwa lubelskiego, wykorzystując autorski kwestionariusz dotyczący możliwości podnoszenia poziomu kompetencji zawodowych w trakcie szkoleń. Wyniki analiz pozwalają sądzić, że badani lepiej oceniają te kompetencje radzenia sobie z zadaniami, które szkolili. Biorąc pod uwagę to, że badani pozytywnie oceniają szkolenia, cechuje ich gotowość i wysoki poziom motywacji do udziału w edukacji ustawicznej, a także to, że dostrzegają wiele korzyści płynących z uczestnictwa, wydaje się, że warto tworzyć spójną ofertę szkoleniową dla tej grupy zawodowej, adekwatną do zmieniających się potrzeb społecznych. Będzie to kolejny krok do profesjonalizacji zawodu asystenta rodziny.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Style mówienia o zadowoleniu a wybrane cechy osobowości kobiet

Celem badań było odnalezienie i opisanie stylów mówienia o emocjach oraz ukazanie ich psychologicznych mechanizmów, zwłaszcza w zakresie neurotyczności, lęku i depresyjności. Wykorzystano do tego celu metody kwestionariuszowe (SF IPIP NEO-PI-R, BDI-II, STAI) oraz metody narracyjne. Badaniami objęto 71 dorosłych kobiet, które opowiedziały historię na temat zadowolenia po usłyszeniu wystandaryzowanej instrukcji. Wypowiedzi zanalizowano poprzez zliczenie wystąpień określonych wskaźników ekspresywności, a uzyskane dane poddano analizie skupień. Wykazano, że kobiety stosują trzy style mówienia o emocjach, które określono jako zadaniowy, pogodny oraz lękowo-depresyjny. Styl lękowo-depresyjny charakteryzuje się używaniem większej ilości negatywnych określeń emocjonalnych, negacji, określeń wskazujących na dokonywanie rozróżnień, a także występowaniem większej ilości zjawisk paralingwistycznych. Ujawniają się w ten sposób przede wszystkim zniekształcenia poznawcze typowe dla depresji i wzmożonego napięcia emocjonalnego. Przeprowadzone badania wskazują na to, że sposób mówienia o emocjach trafnie odzwierciedla cechy psychiczne człowieka.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rola seniorów w budowaniu tożsamości narodowej osób mieszkających na obczyźnie

W niniejszym artykule skoncentrowano się na kategorii tożsamości narodowej w perspektywie realizacji sensu życia i zaspokojenia potrzeb społecznych przez osoby starsze mieszkające na obczyźnie (Polonia Kanadyjska). W odniesieniu do teorii kształtowania tożsamości oraz życia w wielokulturowym świecie przedmiotem badań uczyniono postawy patriotyczne osób starszych. Ich celem było poznanie i opisanie, jak rozumieją ojczyznę i tożsamość narodową osoby starsze urodzone w Polsce, a żyjące na obczyźnie. Problem badawczy przyjął postać pytania: Jaka jest rola osób starszych w budowaniu tożsamości narodowej osób mieszkających na obczyźnie? W celu ukazania znaczenia i wartości działań podejmowanych przez osoby starsze na rzecz kształtowania tożsamości narodowej młodych pokoleń przeprowadzono wywiady wśród 36 seniorów mieszkających w Kanadzie. W odniesieniu do doświadczeń i potrzeb związanych z transmisją kultury i tradycji narodowych Polaków wskazano na ich rolę i znaczenie w kształtowaniu tożsamości narodowej oraz na potrzeby sięgania do narodowych tradycji w celu kultywowania wartości charakterystycznych dla narodu polskiego. W konkluzjach zaproponowano działania umożliwiające kształtowanie tożsamości narodowej osób żyjących na obczyźnie.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teoretyczne podstawy psychologiczno-pedagogicznego wsparcia osobowego i zawodowego rozwoju przyszłych nauczycieli

W artykule omawiane jest zagadnienie wsparcia osobowego i zawodowego rozwoju przyszłych nauczycieli. Autorzy koncentrują się między innymi na celu tego procesu: kształcenie przyszłych nauczycieli, modernizowanie zestawu osobistych cech studentów, co prowadzić ma do rozwoju ich podmiotowości. Autorzy wyróżniają również zasady rozwoju przyszłych nauczycieli: np. branie pod uwagę potrzeb jednostki dotyczących samoorganizowania się i samodoskonalenia, uznania tożsamości i wartości osobowych uczniów.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dawno, dawno temu… O roli baśni w wychowaniu i edukacji

Baśnie ludowe stanowią istotny element kultury większości społeczeństw. Odwołują się do uniwersalnych ludzkich doświadczeń, w sposób metaforyczny ukazują przebieg i sens życia. Ze względu na prostotę fabuły, jednoznaczność zachowań bohaterów oraz wyraziście ukazane dobro i zło są one chętnie stosowane w oddziaływaniach wychowawczych i edukacyjnych, szczególnie w pracy dydaktycznej z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. W niniejszym artykule ukazano znaczenie baśni w wychowaniu i edukacji. Zaprezentowano także pewne zastrzeżenia formułowane wobec baśni, dotyczące m.in. archaiczności czy brutalności baśniowego przekazu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocjonalna gotowość do dialogu z osobą odmienną kulturowo obecnych i przyszłych pracowników socjalnych

Celem badań była próba ustalenia różnic w poziomie emocjonalnej gotowości do dialogu z osobą odmienną kulturowo między obecnymi i przyszłymi pracownikami socjalnymi. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z narzędziem badawczym w postaci Skali Wrażliwości Międzykulturowej autorstwa Guo-Ming Chena i Williama J. Starosty. Badaniami objęto dwie grupy osób: pracowników socjalnych oraz studentów ostatniego roku studiów I i II stopnia na kierunku praca socjalna, po 40 osób w obu grupach. Analiza uzyskanych wyników wykazała, że poziom gotowości do kontaktu z osobą odmienną kulturowo badanych grup osób można określić jako przeciętny w niektórych wymiarach, jak chociażby uważność/pilność w interakcji, z tendencją ku wynikom wysokim. Nieznacznie lepiej w tej analizie wypadli badani pracownicy socjalni. Różnica między nimi a kandydatami na pracowników socjalnych jest jednak niewielka.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samoocena osób niepełnosprawnych ruchowo pracujących zawodowo

Praca zawodowa stanowi dla jednostki istotny element jej życia, zapewnia bowiem bezpieczeństwo ekonomiczne, umożliwia zaspokajanie potrzeb, budowanie tożsamości, znalezienie sensu i celu, przyczynia się do rozwoju i ustawicznego uczenia się. Niestety, ciągle jeszcze wielu ludzi doświadcza ograniczeń w dostępie do pracy. Problem ten dotyka w sposób szczególny osoby niepełnosprawne, dla których aktywność zawodowa stanowi szansę na kompensację ograniczeń wynikających ze specyfiki niepełnosprawności, ale jest również ważnym czynnikiem budowania pozytywnej samooceny. Przedmiotem analizy empirycznej w niniejszym opracowaniu uczyniono zagadnienia związane z samooceną osób niepełnosprawnych ruchowo, będących rodzicami, pracujących zawodowo. W badaniach została wykorzystana Skala Samooceny SES M. Rosenberga w polskiej adaptacji I. Dzwonkowskiej, K. Lachowicz-Tabaczek i M. Łaguny.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Psychologiczne uwarunkowania kształcenia instrumentalnego w szkole muzycznej

Muzyczne kształcenie instrumentalne w Polsce to autonomiczny typ kształcenia, ze specyficznymi celami, zadaniami i efektami. Do najbardziej charakterystycznych sytuacji dydaktyczno-wychowawczych należą instrumentalne egzaminy, konkursy i przesłuchania oraz lekcje gry na instrumencie. Przygotowanie do realizacji tych zadań wymaga uwzględnienia dwóch wymiarów: muzycznego i psychologicznego, które tworzą holistyczną perspektywę kształcenia muzycznego. Owo całościowe podejście obejmuje w zakresie wymiaru specyficznie muzycznego takie zagadnienia, jak zdolności muzyczne, sprawności wykonawcze, umiejętności artystyczne i osiągnięcia muzyczne. Natomiast wymiar psychologiczny dotyczy dyspozycji ogólnych (fizycznych, intelektualnych, emocjonalnych i społecznych), postaw, zainteresowań, potrzeb, aspiracji, samooceny itd. Przygotowanie zawodowe nauczyciela szkoły muzycznej obejmuje w obszarze: a) muzycznym – kwalifikacje i kompetencje; b) psychologicznym – samopoznanie, autorefleksję, zasoby osobiste, akceptację siebie w roli pedagoga; c) dydaktycznym – przygotowanie do zajęć, dostosowanie metod pracy do wieku rozwojowego i możliwości ucznia. Wchodzące w skład ostatniego obszaru metodyczne kompetencje psychopedagogiczne nauczyciela w klasie instrumentalnej to wiedza i umiejętności z zakresu relacji i komunikacji z uczniem, umiejętności motywowania, pomocy w opanowaniu tremy i stresu oraz refleksji pedagogicznej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mało bezpieczne wzorce więzi i opowieści o miłości a satysfakcja ze związku

Celem badania było sprawdzenie zależności między mało bezpiecznymi wzorcami więzi, opowieściami o miłości a satysfakcją ze związku. W badaniu wzięło udział 96 osób (48 par heteroseksualnych) o stażu związku od około 1 roku do 50 lat. Pomiar mało bezpiecznych wzorców więzi wykonano kwestionariuszem Doświadczenia w Bliskich Związkach K.A. Brennan, C.L. Clark i P.R. Shavera, opowieści o miłości – kwestionariuszem Opowieści o Miłości R. Sternberga, satysfakcji ze związku – Skalą Satysfakcji ze Związku S.S. Hendricka. Analizy korelacyjne pokazały, że wzorzec więzi lękowej najczęściej współwystępował z opowieścią o poświęceniu, terapii (z pozycji pacjenta) oraz uzależnieniu, natomiast unikowy – z opowieścią tajemniczą oraz o grze. Niezależnym od płci negatywnym predyktorem satysfakcji ze związku okazał się wzorzec więzi unikowej, natomiast pozytywnym – opowieść o uzależnieniu. Analizy moderacji wskazały, iż u kobiet negatywna zależność między więzią lękową a satysfakcją ze związku nasilała się w warunkach preferowania opowieści baśniowej, słabła zaś wraz z preferowaniem opowieści o nauczycielu (z pozycji nauczyciela), humorystycznej i tajemniczej. Kluczowe wyniki sugerują, iż narracje kulturowe o miłości mogą buforować negatywny wpływ wcześniej rozwiniętych skryptów więzi na jakość związku.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przekonanie o sprawiedliwości rekrutacji internetowej w grupie młodych dorosłych użytkowników Internetu

W artykule poruszono problem poczucia sprawiedliwości w odniesieniu do procedur rekrutacji internetowej wśród młodych dorosłych. Metaanalizy badań nad poczuciem sprawiedliwości procesu rekrutacji wskazują, że jest ono niezwykle ważne zarówno dla pracodawców, jak i kandydatów do pracy. Wpływając na nastawienie kandydata w stosunku do organizacji, niesie ze sobą szereg pozytywnych i negatywnych efektów. W celu zbadania problemu w przypadku młodych dorosłych (jako osób wchodzących w stadium rozwojowe, którego jednym z głównych celów jest znalezienie pracy) przeprowadzono trzyczęściowe badanie mające na celu określenie postrzeganego poziomu sprawiedliwości procedur e-rekrutacyjnych oraz jego wpływu na ocenę ogłoszenia rekrutacyjnego i rekrutującej organizacji. Na podstawie przeprowadzonej za pośrednictwem Internetu ankiety (N=280) stwierdzono istotne różnice między istotnością dla badanych kategorii sprawiedliwości (przejrzystości, obiektywności, informacji zwrotnej, informacji o pracy i swobodzie wypowiedzi) a przewidywaniami co do rzeczywistego przebiegu rekrutacji internetowej. Ponadto w wariancie eksperymentalnym wykazano, że na ocenę ogólną ogłoszenia wpływ ma wyłącznie zapewnienie sprawiedliwej procedury dostarczania informacji zwrotnej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Postawy i dobre praktyki w obszarze zatrudnienia nauczycieli akademickich w opiniach młodszych polskich i zagranicznych pracowników naukowo-dydaktycznych

Przedmiotem rozważań jest problematyka postaw młodszych nauczycieli akademickich polskich i obcokrajowców wobec ich starszych kolegów w wieku 55 plus oraz dobre praktyki, które można zastosować, aby podnieść jakość życia tych ostatnich i uniknąć straty kapitału intelektualnego dla uczelni. Opracowanie jest złożone z dwóch części: 1) syntetycznie ujętej części teoretycznej, omawiającej problematykę postaw i specyfikę funkcjonowania nauczycieli akademickich, 2) metodologiczno-empirycznej, omawiającej warsztat badawczy i uzyskane w wyniku jego zastosowania rezultaty badań. Badania, które przeprowadzono w grupie 41 pracowników naukowo-dydaktycznych z Polski i 37 pracowników mieszkających w Europie Zachodniej, wykazały, że w przeważającej liczbie przypadków są to postawy pozytywne. Ponadto wskazano możliwości zastosowania dobrych praktyk i warunków, jakie powinny być spełnione, aby zachować lub poprawić jakość życia dojrzałych nauczycieli akademickich i nie doprowadzić do utraty kapitału intelektualnego uczelni wyższych. Jednocześnie okazało się, że istnieją wspólne i swoiste opinie dwóch grup badanych pracowników, które należałoby poddać dalszej weryfikacji empirycznej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywności ukierunkowane na odczucia rodzin w pracy socjalnej asystentów rodziny

Artykuł przedstawia analizę aktywności asystentów rodziny ukierunkowanych na odczucia rodzin. Są to linie aktywności mieszczące się w obrębie „pracy nad odczuciami”, po raz pierwszy opisanej w koncepcji społecznej organizacji pracy. Opracowanie stanowi fragment badań narracyjnych przeprowadzonych z asystentami rodziny w latach 2011–2017, których celem było poszukiwanie aktywności podmiotowych, poprzez które wyraża się tożsamość podmiotu działającego. W ramach badań powstała praca doktorska pt. Tożsamość profesjonalna w narracjach asystentów rodziny. W artykule zaprezentowano wnioski związane z fragmentem przeprowadzonych badań, dotyczące przebiegu aktywności asystentów oddziałujących na emocje, uczucia oraz przekonania członków rodzin, które zmagają się z wieloma problemami życiowymi, co wpływa na ich wydolność opiekuńczo-wychowawczą. Artykuł może być inspiracją do namysłu nad sobą dla praktyków pracy socjalnej, którym zależy na profesjonalnym uwrażliwieniu na Drugiego oraz na jakości współtworzonych relacji pomocowych sprzyjających procesowi wsparcia.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Koncepcja „post-nowego” wychowania jako propozycja i odpowiedź na potrzeby współczesnego wychowania

Literatura naukowa przybliża różne sposoby opisu i ujmowania w system zjawiska, jakim jest wychowanie. Badacze posługują się przy tym pojęciem koncepcji wychowania, będącej źródłem informacji o przyjmowanych przez nich kryteriach opisu, wizjach celów, wartościach oraz preferowanych metodach wychowania. Koncepcje wychowania ewoluują i noszą ślad epoki, w której powstały, a wraz ze zmieniającymi się poglądami na wychowanie zmieniają się także oczekiwania stawiane wychowawcom. Odpowiedzią na postnowoczesne przemiany społeczne, cywilizacyjne i kulturowe oraz nowe potrzeby wychowawcze może być przedstawiona w niniejszym tekście propozycja „post-nowego” wychowania.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole jako szansa na przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego

Edukacja włączająca, postulowana w polskim systemie edukacyjnym, wymaga zapewnienia uczniom zagrożonym wykluczeniem (w tym uczniom wywodzącym się z odmiennych kręgów kulturowych) odpowiednich warunków do edukacji, włącznie z pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Pomoc ta powinna być udzielana w każdej szkole, a jej celem jest wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów. Przyjmuje ona postać zarówno działań interwencyjnych (kiedy problem już się pojawił), prewencyjnych (przed wystąpieniem problemu lub zapobiegających jego eskalacji), jak i optymalizujących (wspomaganie rozwoju jednostki). W artykule przyjrzano się możliwościom przeciwdziałania zjawisku wykluczenia społecznego i edukacyjnego poprzez działania szkoły w zakresie udzielania uczniom zagrożonym tym wykluczeniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane cechy osobowości a dysfunkcjonalna regulacja emocji jako czynnik ryzyka nadciśnienia tętniczego

W artykule przedstawiono przegląd badań o roli stresu, wybranych czynników psychologicznych i dysfunkcjonalnej regulacji emocji w rozwoju nadciśnienia tętniczego (NT). Zgodnie z psychogennymi poglądami na etiologię NT dysfunkcjonalna regulacja emocji odgrywa kluczową rolę w patogenezie NT i jest jego czynnikiem ryzyka. Najbardziej charakterystycznymi cechami psychologicznymi chorych na NT są: lęk, niektóre wymiary aleksytymii, nieadaptacyjny charakter reakcji na sytuacje stresujące, tłumione emocje, sztywne postawy wobec siebie i świata. Dysfunkcjonalna regulacja emocji wyraża się w niezdolności do szybkiego odzyskiwania równowagi emocjonalnej i bardziej intensywnym przeżywaniu emocjonalnym przez chorych na NT znaczących dla nich sytuacji. Wskazano, że badania cech osobowości chorych na NT są sprzeczne, a izolowane badanie cech osobowości bez uwzględnienia ich związku z innymi zjawiskami o charakterze somatycznym lub psychicznym ma niewielkie znaczenie w celu zrozumienia patogenetycznych mechanizmów rozwoju NT. Przedstawiono też pewne refleksje na temat zdrowia duchowego i jego związku z NT. Ponadto zaproponowano sposoby dalszych badań nad regulacją emocji u osób z NT, które należy przeprowadzić z perspektywy jedności „predyspozycja biologiczna – osobowość – sytuacja”.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Depresja wieku podeszłego – wyzwania diagnostyczne

Depresja wieku podeszłego stanowi poważny i nasilający się w skali społecznej problem, choć w praktyce wydaje się on zbyt rzadko diagnozowany. Podwyższa ona wskaźniki śmiertelności, wiąże się z niepomyślnym przebiegiem schorzeń somatycznych, nasila niepełnosprawność i prowadzi do utraty samodzielności, wpływając na jakość życia pacjentów i ich bliskich. Zaburzenie to stanowi wyzwanie na etapie diagnozowania ze względu na maskowanie objawów depresyjnych przez inne problemy natury psychologicznej i zdrowotnej występujące w tym okresie życia. W artykule zarysowano specyfikę obrazu klinicznego depresji wieku podeszłego i psychospołeczny kontekst jej ujawniania. Wskazano na rodzaj trudności diagnostycznych i ich uwarunkowania. Scharakteryzowane zostały zaburzenia poznawcze występujące w przebiegu depresji, z uwzględnieniem tzw. depresyjnego zespołu dysfunkcji wykonawczych. Sformułowano też zalecenia dotyczące monitorowania stanu funkcji poznawczych starszych pacjentów z rozpoznaniem depresji.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przejawy mobbingu w środowisku pracy policjantów

Artykuł jest głównie prezentacją wyników badań nad przejawami mobbingu w środowisku pracy policjantów. Autor podjął w nim trudną do obiektywnego rozpoznania problematykę występowania zjawiska mobbingu w środowisku pracy policjantów. Wybór tej kategorii zawodowej w kontekście występowania patologicznych zjawisk w interakcjach międzyludzkich był podyktowany specyfiką pracy i relacji interpersonalnych w zawodzie o wysokim poziomie hierarchizacji oraz napięciem psychicznym i wysoką odpowiedzialnością zawodową, jakie towarzyszą pracy policjantów.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika