rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Działalność Związku Młodzieży Polskiej Pochodzenia Żydowskiego „Żagiew” w Łodzi w latach I wojny światowej (1914–1918)

Przez kilka lat na terenie Łodzi działał Związek Młodzieży Polskiego Pochodzenia Żydowskiego „Żagiew”, skupiający młodzież żydowską. Organizacja reprezentowała kierunek asymilatorski. W czasie Wielkiej Wojny członkowie organizacji aktywnie angażowali się w działania związane z kwestią polską, na przykład w obchody rocznic polskich. „Żagiew”, zarówno w czasie wojny, jak i po jej zakończeniu, widziała rozwiązanie kwestii żydowskiej w niepodległym państwie polskim, a także dyskutowali z organizacjami syjonistycznymi, które dążyły do osiedlenia się mniejszości żydowskiej poza Polską. Organizacja „Żagwi” w Łodzi nie miała jednak zbyt dużego wpływu na żydowskie środowisko młodzieżowe.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Gotowość do zadośćuczynienia a empatia u osób odbywających karę pozbawienia wolności – komunikat z badań

Gotowość do zadośćuczynienia jest niezwykle rzadko podejmowanym przedmiotem badań. Ważnym aspektem są uwarunkowania gotowości do zadośćuczynienia osadzonych, ponieważ mogą wskazywać kierunek oddziaływań resocjalizacyjnych. Dlatego też celem opracowania jest ustalenie zależności między gotowością do zadośćuczynienia a empatią osób odbywających karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Badania własne zostały przeprowadzone z wykorzystaniem sondażu diagnostycznego. Grupę badanych stanowi 44 mężczyzn. Wyniki badań własnych wskazują, że u osadzonych występuje pozytywna zależność między ogólną gotowością do zadośćuczynienia a przyjmowaniem punktu widzenia innych osób. Stwierdzono również dodatnią korelację między gotowością do zadośćuczynienia usługowego a przyjmowaniem perspektywy innych osób.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Maksymalne parametry fizjologiczne serca i mięśni kobiet oraz mężczyzn podczas przejścia na emeryturę

Starzenie się jest procesem fizjologicznym, który przejawia się wraz z wiekiem. Charakteryzuje się stałym zmniejszaniem maksymalnych parametrów fizjologicznych oraz mniejszą zdolnością do regeneracji i adaptacji. Wyróżnia się trzy typy starzenia się: 1) zdrowy, 2) zwykły 3) chorobowy. Pierwsze dwa typy starzenia zalicza się do fizjologicznego starzenia się, które obejmują około 65% kobiet i mężczyzn. Takie starzenie jest badane przez autorów pracy przy wyznaczaniu maksymalnych parametrów fizjologicznych serca i mięśni kobiet oraz mężczyzn podczas przejścia na emeryturę. Obecnie osoby, które osiągają wiek emerytalny i starzeją się fizjologicznie w większości nie są niedołężnymi starcami, a wręcz przeciwnie- najczęściej funkcjonują normalnie. 
Celem pracy jest wyznaczenie parametrów fizjologicznych serca i mięśni kobiet oraz mężczyzn o przeciętnej wydolności fizycznej w wieku emerytalnym – 67 lat oraz dla kobiet w wieku 60 lat i mężczyzn w wieku 65 lat. W przypadku kobiet największy ubytek wartości parametrów fizjologicznych przyjmuje maksymalna siła mięśni (F max), a najmniejszy objętość wyrzutowa serca (SVmax). Średni ubytek maksymalnych parametrów fizjologicznych kobiet wynosi: dla wieku 60 lat → (-13,45%), dla wieku 67 lat → (-18,15%), a dla wieku 75 lat → (-24,4%). W przypadku dla mężczyzn największy ubytek wartości parametrów fizjologicznych przyjmuje pułap tlenowy (Vo 2 max), a najmniejszy różnica tętniczo-żylna wysycenia krwi tlenem (AVDmax). Średni ubytek maksymalnych parametrów fizjologicznych mężczyzn wynosi: dla wieku 65 lat → (-18,2%), dla wieku 67 lat → (-19,7%), a dla wieku 75 lat → (-26,35%). Wyznaczone maksymalne parametry fizjologiczne serca i mięśni kobiet oraz mężczyzn pozwalają na dokładną, obiektywną i ilościową ocenę stanu zdrowia odchodzących na emeryturę.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Tajemnica psychiatryczna z perspektywy teoretycznych oraz praktycznych wyzwań: uwagi socjoetyczno-prawne

Wizyta pacjenta u lekarza posiada szczególny charakter. Odnosi się ona do sytuacji, w której jedna z osób doświadcza określonego problemu. W trakcie wspomnianej wizyty bardzo często ujawniane są istotne informacje. Informacje te często dotyczą ważnych dla pacjenta spraw, które chce pozostawić on w tajemnicy. To właśnie dlatego – zarówno z perspektywy prawnej, jak i etycznej- unikalne znaczenie posiada instytucja tajemnicy lekarskiej. Szczególny charakter posiada w tym aspekcie tajemnica psychiatryczna. Psychiatra – w trakcie wykonywania swojej pracy – uzyskać może informacje, które świadczyć mogą o dokonaniu przez pacjenta przestępstwa. Jak się okazuje, specjalista ten zobowiązany jest w podobnej sytuacji do zachowania tajemnicy. Nie może on powiadomić o tym np. prokuratury, lub policji. Czy to oznacza, że tajemnica psychiatryczna ma charakter absolutny? Czy są od niej jakieś wyjątki? Co powinien zrobić psychiatra, gdy jego pacjent nie dokonał, ale dopiero planuje popełnić konkretne przestępstwo? W artykule podjęta zostanie próba odpowiedzi na wspomniane pytania.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Formy pomocy udzielanej nieletnim – podopiecznym ośrodków kuratorskich

Nieletni podopieczni ośrodków kuratorskich, to osoby przejawiające symptomy demoralizacji w postaci np.: wagarów, uchylania się od obowiązku szkolnego, zażywania środków odurzających w postaci narkotyków lub alkoholu, włóczęgostwa, uprawiania nierządu, popełnienia czynu zabronionego, udziału w grupach przestępczych, naruszania zasad współżycia społecznego. Młodzież kierowana jest do takiej placówki na mocy prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego, podopieczni ośrodków kuratorskich znajdują się w przedziale wiekowym od 13 do 17 lat. Osoby, wobec których orzeczono środek wychowawczy w postaci umieszczenia w ośrodku kuratorskim, najczęściej pochodzi z rodzin dysfunkcyjnych, w których występowała przemoc, uzależnienie jednego bądź obojga z rodziców, bezrobocie, brak miłości, poczucia bezpieczeństwa, zainteresowania ze strony rodzica. Wyżej wymienione czynniki przyczyniają się do wykształcenia u dzieci niskiego poziomu poczucia własnej wartości, samooceny, bierności, życia niezgodnego z prawem. Dlatego też ważna jest pomoc świadczona nieletnim w czasie ich pobytu w ośrodku kuratorskim. Wśród form wsparcia świadczonej młodzieży zdemoralizowanej wyróżnia się oddziaływania w postaci: wsparcia psychologicznego, pedagogicznego, warsztatów z zakresu rozwijania kompetencji społecznych, zajęcia profilaktyczne, treningi relaksacyjne. Oprócz tego: sport, terapia, szkolenia zawodowe, młodzieżowy klub wolontariusza w ramach realizacji projektu ,,Szansa – Aktywizacja społeczno-zawodowa młodzieży”.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niwelowanie szczególnie trudnej sytuacji dziecka w perspektywie intersekcjonalnej

Artykuł ma na celu omówienie teorii przecięć, jako metody na wzmocnienie praw dziecka poprzez uwzględnienie perspektywy intersekcjonalnej, zarówno na arenie międzynarodowej jak i w wymiarze krajowym. Sytuacja dzieci przynależących do wielu kategorii społecznych pozostaje niezauważona przez zarówno ustawodawcę, jak i sądy, władzę administracyjną, publiczną oraz prywatne instytucje opieki społecznej, które koncentrują się na jednym aspekcie (np. niepełnosprawności), nie dostrzegając krzyżujących się dalszych cech (np. płeć i pochodzenie). Tymczasem, cechy te powinny być brane pod uwagę jednocześnie i całościowo, ponieważ są ze sobą nierozerwalnie sprzężone. Niezbywalne i przyrodzone prawa dziecka w obecnym kształcie wymagają podjęcia próby ponownego ich określenia w aspekcie analizy intersekcjonalnej w celu przywrócenia faktycznej równości szans w ich wykorzystaniu.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Między uczelnią a rynkiem pracy – perspektywy młodych

Współczesny rynek pracy to obszar wymagający odpowiedniego przygotowania. Sprawne funkcjonowanie jednostki w tym złożonym systemie wymaga przede wszystkim zmiany myślenia o bezpieczeństwie zatrudnienia oraz nastawienia na pracę jako obszaru permanentnego zdobywania nowych umiejętności charakteryzujących indywidualność jednostki w danym obszarze funkcjonowania zawodowego. Zmieniający się wciąż rynek pracy w pewien sposób wymusza, stałe doskonalenie się, najlepiej w różnych dziedzinach jednocześnie. Wymaga elastyczności, mobilności i kreatywności. Jednostka musi się z tym pogodzić i starać się sprostać wymaganiom dzisiejszych pracodawców. W opracowaniu zarysowano współczesne realia przygotowania do wejścia na rynek pracy oraz możliwości funkcjonowania na nim.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ocena świadomości rodziców w zakresie występowania wad postawy ciała u dzieci

Jednym z warunków normalnego rozwoju i zdrowia dziecka jest kształtowanie prawidłowej postawy ciała. Szybki rozwój współczesnej cywilizacji niesie ze sobą przeobrażenia w środowisku otaczającym dziecko, przyczyniając się do powstawania wad postawy. Ważnym elementem profilaktyki i lecznictwa w zapobieganiu wadom postawy jest dbałość o dobrą postawę. W okresie dzieciństwa, w dużej mierze za jej dbałość odpowiada rodzic, którego świadomość w zakresie problematyki wad postawy nie zawsze jest wystarczająca. Celem artykułu będzie analiza świadomości rodziców w zakresie wad postawy w badaniach własnych.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zasoby adaptacyjne młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym

Celem artykułu jest przedstawienie zasobów adaptacyjnych młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym. Skoncentrowano się na klasyfikacji zasobów S. E. Hobfolla. Przebadano 50-osobową grupę podopiecznych świetlicy środowiskowej w Bytomiu. Wyniki przeprowadzonych badań wskazały, że badana grupa posiada bardzo nieliczne zasoby sprzyjające pozytywnej adaptacji.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przegląd decyzji Prezesa UOKiK dotyczących naruszeń zbiorowych interesów konsumentów w 2019 r. i I połowie 2020 r.

Niniejszy przegląd stanowi omówienie i komentarz do decyzji Prezesa UOKiK dotyczących naruszeń zbiorowych interesów konsumentów, wydanych w okresie od stycznia 2019 r. do czerwca 2020 r. Analizie poddano przypadki uchybienia przepisom wybranych ustaw regulujących świadczenie różnego rodzaju usług oraz prawa konsumentów w relacjach z przedsiębiorcami. W opracowaniu przedstawiono najczęściej stosowane przez przedsiębiorców praktyki, a także takie, które są szczególnie interesujące ze względu na wysokość kary określonej w decyzji lub medialny wydźwięk danej sprawy.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Rozwój osobisty osób starszych jako jeden z obszarów wykluczenia społecznego

Starość jest takim okresem w życiu człowieka, w którym zachodzi wiele zmian fizjologicznych, psychologicznych i społecznych. Przed jednostką stają zadania typowe dla tego okresu rozwojowego: przejście na emeryturę, adaptacja do starości, mądrość transcendentna czy wreszcie przygotowanie do odejścia. Jednostki starzejące się dotykają także zjawiska społeczne takie jak ageism czy gerontofobia. Sposób starzenia nie zmienił się od lat, zmieniły się jednak warunki w którym przyszło się starzeć. Współczesna cywilizacja młodości i technologii stawia przed osobami starszymi wiele nowych wyzwań, między innymi konieczność nauczenia się obsługiwania nowoczesnych urządzeń, funkcjonowania w rzeczywistości cyfrowej. To dla osób starszych czas intensywnej nauki, a jej nie podjęcie grozi cyfrowym wykluczeniem. Obszar rozwoju osobistego to kolejny z obszarów, w którym osoby starsze dotyczy wykluczenie i marginalizacja. Prezentowana na rynku oferta nie uwzględnia specyfiki potrzeb starszych ludzi a sposoby rozpowszechniania nie ułatwiają osobom starszym dostępu do niej.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Fonoholizm wśród młodzieży szkolnej jako nowa forma zachowań ryzykownych

W artykule przedstawione zostało zjawisko nadmiernego korzystania z telefonu komórkowego, określanego jako fonoholizm. Autor skoncentrował się głównie na problematyce związanej z możliwością uzależnienia się od tego urządzenia. Przedstawił objawy fonoholizmu oraz negatywne konsekwencje dla zdrowia i rozwoju psychospołecznego młodzieży szkolnej w kontekście zachowań ryzykownych. Podkreślona została również potrzeba wyodrębnienia kryteriów diagnostycznych fonoholizmu. W artykule autor wskazał także na rolę rodziny oraz szkoły w przeciwdziałaniu temu zjawisku.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Implementacje teoretycznych założeń wychowania estetycznego w pozainstytucjonalnej edukacji plastycznej w latach 80. XX wieku na przykładzie działalności grupy pARTner

W tekście zaprezentowano ideę nowatorskich działań z zakresu edukacji plastycznej, rozwijanych w latach 80. przez członków grupy pARTner. Proponowane przez nich działania, respektując postulaty rozwijanych wówczas w Polsce koncepcji wyrosłych na gruncie wychowania estetycznego znacznie wykraczały poza instytucjonalne formy zajęć plastycznych. Różnice dotyczyły również stawianych im celów i poglądów na rolę procesu twórczego w edukacji. Poprzedzająca te rozważania analiza statusu sztuki we współczesnej teorii wychowania, tworzy teoretyczny kontekst dla prezentowanego zagadnienia.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocje w pracy nauczyciela w świetle źródeł pamiętnikarskich

Celem artykułu jest zaprezentowanie znacznie emocji w pracy pedagogicznej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na sytuacje dydaktyczne i wychowawcze. Emocje mają zróżnicowany charakter i uwarunkowane są różnorodnymi czynnikami zarówno cechami osobowymi wychowawców, jak i zachowaniem wychowanków. Dlatego w artykule zdecydowano się ukazać: W jakim zakresie emocje nauczyciela warunkowały przebieg procesu dydaktycznego? Jaką rolę emocje odgrywały w relacjach nauczyciel-uczeń? Jak młodzież oceniała nauczycieli przejawiających określone emocje? Do przedstawienia powyższych zagadnień posłużono się literaturą pamiętnikarską autorstwa uczniów i nauczycieli z zaboru austriackiego.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Władza i posłuszeństwo w procesie wychowania (na podstawie instrukcji Posługa władzy i posłuszeństwo)

W „kulturze obfitości” wykreowanej w świecie liberalnych poglądów nie znajduje się miejsca na wychowanie dziecka w duchu posłuszeństwa. Apologeci permisywnego wychowania utożsamiają wolność człowieka z przesadną tolerancją, wyrugowaniem autorytaryzmu, ale też z odejściem od wychowania do posłuszeństwa. Istnieje jednak potrzeba wychowania młodego człowieka do odpowiedzialności, roztropności, rzetelności, poszanowania dla drugiego. Staje się to możliwe w sytuacji, gdy władza wychowawcza rozumiana jest jako posługa, a posłuszeństwo – jako ufne wsłuchiwanie się w głos wychowawcy.

Czasopismo: Kultura i Wychowanie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kierunki rozwoju szkolnego i pozaszkolnego przysposobienia rolniczego w Polsce

W opracowaniu w zarysie historycznym przedstawiono rozwój szkolnego i pozaszkolnego przysposobienia rolniczego, jako formy kształcenia młodzieży wiejskiej w Polsce. Badania przeprowadzono dla okresu obejmującego lata 1920-1981. Dla okresu międzywojennego omówiono ludowe szkoły rolnicze i zespoły przysposobienia rolniczego. Z kolei dla okresu powojennego analizowano rozwój szkół przysposobienia rolniczego oraz zespołów przysposobienia rolniczego. Celem szkół i zespołów było przekazywanie podstawowej wiedzy rolniczej i umiejętności zawodowych. Przysposobienie rolnicze odegrało ważną rolę w zakresie upowszechnia postępu rolniczego i wdrażania nowoczesnych sposobów gospodarowania.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Zachowania konsumentów wobec napojów roślinnych jako alternatywy mleka

Celem badania było określenie wyborów i preferencji konsumentów napojów roślinnych stanowiących alternatywę dla mleka. Badania przeprowadzono w latach 2021-2022 na terenie województwa wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego, wśród 1167 osób, w wieku od 18 do 75 lat, deklarujących dietę wegańską lub dietę uwzględniającą produkty roślinne oraz zwierzęce (tradycyjna). Dobór grup był losowy, z doborem warstwowym uwzględniającym dobór społeczeństwa polskiego pod względem płci, wieku i rodzaju diety. Badania przeprowadzono z użyciem metody sondażowej z wykorzystaniem kwestionariusza w formie elektronicznej. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono częstsze spożycie roślinnych substytutów mleka wśród wegan. Potwierdzono jednak, że znaczącą grupą odbiorców mogą być także osoby deklarujące dietę tradycyjną. Głównymi konsumentami na rynku napojów roślinnych stanowiących alternatywę dla mleka są konsumenci w wieku 18-35 lat, niezależnie od deklarowanej diety. W grupach osób starszych były nimi częściej kobiety. Najczęściej spożywanymi napojami były napoje owsiane i sojowe, a następnie migdałowe, kokosowe i ryżowe. Jednak wysokie ceny napojów roślinnych stanowią znaczną barierę obniżającą zakup tej grupy produktów. Czynnikami mogącymi wpłynąć na zwiększenie rynku napojów roślinnych u wegan mogą być deklaracje związane ze zrównoważonym rozwojem, a u osób deklarujących diety tradycyjne potwierdzone aspekty zdrowotne. Ponad 80% respondentów deklarowało znacznie częstsze spożywanie tej grupy produktów w przyszłości, szczególnie mleka owsianego. Konsumenci deklarowali poszukiwanie tej grupy produktów z wykorzystaniem platform internetowych i z tych źródeł czerpali wiedzę na ich temat

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Gryka – zapomniane źródło wielu składników prozdrowotnych

W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie gryką i jej przetworami. Obecnie w Polsce są zarejestrowane 4 odmiany gryki: Kora, Panda, MHR Korona oraz MHR Smuga. Skład chemiczny i walory gospodarcze gryki pozwalają na wszechstronne jej zastosowanie nie tylko w przemyśle spożywczym, ale również w przemyśle farmaceutycznym i ziołolecznictwie. Gryka jest cennym źródłem wielu substancji odżywczych oraz związków biologicznie aktywnych o działaniu prozdrowotnym, takich jak: białka, sacharydy, lipidy, polifenole, składniki mineralne, witaminy i błonnik pokarmowy. Ze względu na wysoką zawartość składników aktywnych występujących w gryce, zalicza się ją do żywności funkcjonalnej, czyli takiej, która spełnia funkcje prozdrowotne w organizmie człowieka.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena właściwości przeciwutleniających ekstraktów z pędów różnych drzew iglastych

Drzewa iglaste od dawna stosowane są jako źródło związków o potencjale terapeutycznym, prozdorowotnym, a także jako surowce zawierające charakterystyczne substancje zapachowe i smakowe. Obecnie jednak, poza korą, różne części drzew iglastych nie znajdują zastosowania w wielu gałęziach przemysłu. Pędy są prawie nieobecne jako składnik żywności oraz kosmetyków i innych produktów prozdrowotnych, pomimo ich szerokiej dostępności, niskiej ceny i możliwości ekologicznego ich pozyskania. Celem pracy była ewaluacja ekstraktów wodnych z utrwalonych przez liofilizację pędów wybranych drzew iglastych tj. świerk pospolity (PA), modrzew europejski (LD), daglezja zielona (PM) i jałowiec pospolity (JC) jako źródła związków bioaktywnych i aktywności przeciwutleniającej. Przeprowadzone analizy wykazały, że wszystkie z badanych ekstraktów cechowały się zawartością związków bioaktywnych o aktywności przeciwutleniającej. Największą zawartością badanych związków fenolowych cechował się ekstrakt PA (19750 µg/g s.m), następnie JC (12139 µg/g s.m), LD (11553 µg/g s.m), a najniższą PM (10489 µg/g s.m), z kolei w badaniu ogólnej zawartości fenoli, najwyższy wynik uzyskały ekstrakty LD i PA, aczkolwiek mimo niższej zawartości badanych składników bioaktywnych, największą zdolnością do hamowania wolnych rodników DPPH cechowały się ekstrakty JC i PM.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Ceny i relacje cenowe w rolnictwie w warunkach niepewności rynkowej na przykładzie Polski

W opracowaniu poruszono tematykę ryzyka i niepewności w gospodarce, ze szczególnym uwzględnieniem sektora rolnego. Celem opracowania jest wskazanie na istotę tego zjawiska, przy podkreśleniu specyficznych uwarunkowań rolnictwa przejawiających się tym, że występuje w nim nie tylko ryzyko ekonomiczne (głównie cenowe), ale też przyrodnicze. Zwrócono również uwagę, że jedne zagrożenia oraz wyzwania dla sektora rolnego są długookresowe i przewidywalne, a inne mają charakter zdarzeń nagłych, których przewidzieć nie można. Omawiane zagadnienia zobrazowano z wykorzystaniem danych GUS oraz Eurostat z lat 2018-2022, które odnosiły się do cen oraz relacji cenowych w polskim rolnictwie. Taki zakres czasowy podyktowany został tym, że ostatnie lata obfitowały w niekorzystne zjawiska, które z różną siłą oddziaływały na rolnictwo, zakłócając przede wszystkim stabilność cen. W odróżnieniu jednak od pandemii COVID-19, która nie wpłynęła znacząco na sektor rolny, wojna w Ukrainie przyczyniła się do wzrostu cen energii, następnie innych środków produkcji, a finalnie produktów rolniczych. Zjawiska te mają szczególne znaczenie w polskim rolnictwie, gdzie koszty chemicznych środków plonotwórczych (głównie nawozów) są znaczące na tle innych krajów UE.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Od agronomii społecznej, przez system doradztwa rolniczego (FAS) do systemu wiedzy i innowacji rolniczych (AKIS)

Opracowanie ma charakter przekrojowy, sięgające od przełomu wieków do dnia dzisiejszego. Scharakteryzowano w nim – w ujęciu historycznym – pojęcia stosowane w  doradztwie rolniczym. Dla okresu międzywojennego przyjęto stosowanie terminologii „agronomia społeczna”, która w głównej mierze odbywała się siłami społecznymi. Po wojnie, większość badaczy uznała za właściwe przyjąć pojęcie „doradztwo rolnicze”, jako adekwatne do roli i pozycji służby rolnej, jej struktury i miejsca zatrudnienia, realizowanej przez różne urzędy i organizacje rolnicze. Przyjęcie przez Unię Europejską w 2003 r. Systemu Doradztwa Rolniczego w sposób wyraźny określiło zakres i metody doradzania, które były wdrażane przez kraje członkowskie, bez ingerowania w sposoby zatrudniania i wynagradzania. Wyższym etapem rozwoju doradztwa jest System Wiedzy i Informacji Rolniczej, który obejmuje swoim zakresem oddziaływanie wszystkich uczestników procesu doradzania, począwszy od nauki, poprzez doradców, organizacje i instytucje, po samych rolników.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo