rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Liturgia w katechezie

Ciągle aktualne jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: Jak uczyć uczniów religii, aby doprowadzić ich do odpowiedniego udziału w liturgii? Aby wypełnić to zadanie, należy katechizowanych nakarmić słowem Bożym i łaską Boga. Przestrzenią głoszenia słowa Bożego i obdarzania łaską Boga jest zarówno katecheza, jak i liturgia – każda z nich, we właściwym sobie zakresie. Pomiędzy liturgią a katechezą zachodzą wzajemne relacje. Liturgia domaga się katechezy, a katecheza domaga się liturgii. Aby młodych ludzi poprzez katechezę skutecznie przybliżyć do Mszy świętej, należy ukazywać im Eucharystię w sposób zachęcający. W realizacji tego zadania należy kierować się mądrością Kościoła: „Prawo kierowania sprawami liturgii należy wyłącznie do władzy kościelnej […] Dlatego nikomu innemu, chociażby nawet był kapłanem, nie wolno na własną rękę niczego dodawać, ujmować lub zmieniać w liturgii” (konst. Sacrosanctum Concilium, 22, § 1–3). Te wskazania mają swoje zastosowanie zwłaszcza w przygotowaniu katechizowanych do sakramentów: pierwszej Komunii świętej, bierzmowania i spowiedzi świętej. Jednak, aby został w pełni osiągnięty cel doprowadzenia katechizowanych do dojrzałego udziału w liturgii, należy zadbać także o formację katechetów. Oni jako przekaziciele nauki Chrystusa, powinni odznaczać się odpowiednimi cechami. „Najszlachetniejsze bowiem przymioty ludzkie i chrześcijańskie katechety bardziej gwarantują owocność katechezy aniżeli wyszukane metody” (Dyrektorium ogólne o katechizacji, 71).

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Musica non grata? Motywy i obrazy muzyczne w Księdze Izajasza

W prezentowanym artykule dokonuję interpretacji motywów i obrazów muzycznych w Księdze Izajasza, dziele zredagowanym w V wieku przed Chrystusem lub później, łączonym z imieniem wybitnego proroka z VIII wieku przed Chrystusem. Zasadnicze rozważania muzykologiczne poprzedzają uwagi na temat biblijnego profetyzmu, czynności symbolicznych, pośród nich muzyki oraz osoby samego proroka. Materiał badawczy – jedenaście fragmentów, w których wzmiankowane są instrumenty muzyczne (ḥālîl, šōpār, tōp, kinnôr, nēbel) został podzielony na trzy grupy. W pierwszej (2 fragmenty) omawiam topos rogu-narzędzia sygnalizacyjnego, w drugiej (6 fragmentów) podejmuję zagadnienia starożytnej praktyki wykonawczej. W ostatniej grupie (3 fragmenty) poddaję analizie fragmenty, w których instrumenty muzyczne pojawiają się w ramach konstrukcji semantyczno-stylistycznej, jaką jest porównanie. Wszystkie omawiane motywy i obrazy muzyczne zostały ukazane w szerokim kontekście biblijno-kulturowym. W rozważaniach nie zabrakło odniesień do innych ksiąg biblijnych. Tekst Biblii Tysiąclecia (wyd. 5, Poznań 2000), który został uzupełniony o nazwy hebrajskie, jest konfrontowany z innymi współczesnymi przekładami – Biblią Warszawską (1975) i Biblią Lubelską (1991–). Choć muzyka w Księdze Izajasza jest łączona z pijaństwem (Iz 5, 12; 24, 10), prostytucją (Iz 23, 16), kojarzona z wrogimi potęgami (Iz 14, 11; 30, 32), to – podkreślmy – „rozbrzmiewa” także ad maiorem Dei gloriam (Iz 30, 29; 38, 20), nie jest sztuką niechcianą (non grata). Z negatywnym obrazem muzyki nie można w żaden sposób łączyć rogu (Iz 18, 3; 27, 13; 58, 1).

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zjawisko prostytucji w Starym Testamencie w etycznej ocenie autorów biblijnych

Artykuł omawia problem prostytucji tekstach starotestamentalnych. Najpierw analizie poddano słownictwo znh i qᵉdēšāh (qādēš), a następnie teksty prawne, narratywne, profetyckie i mądrościowe. Na podstawie przeprowadzonej analizy można stwierdzić, że prostytucja była zjawiskiem dość popularnym na starożytnym Bliskim Wschodzie. Teksty narratywne pokazują, że choć akceptowane, prostytutki pozostawały na marginesie życia społecznego. Należy podkreślić, że teksty prawne, profetyckie i mądrościowe zawsze negatywnie oceniają zjawisko prostytucji.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przemoc w Księdze Estery jako problem hermeneutyczny

„Jedną z największych przeszkód w przyjęciu Biblii jako Słowa natchnionego jest obecność, szczególnie w Starym Testamencie, powtarzających się aktów przemocy i okrucieństwa” (Papieska Komisja Biblijna, Natchnienie i prawda Pisma Świętego, art. 125). Tekst o tysiącach zabitych wrogów narodu żydowskiego w dziewiątym rozdziale Księgi Estery jest wyzwaniem dla interpretacji. Czy Estera była rzeczywiście krwiożerczą królową? Czy Żydzi byli rzeczywiście narodem bandytów? Wojna domowa w imperium perskim opisana w Est 9 jest historycznie niemożliwa do zweryfikowania. Opisaną przemoc należy rozumieć jako „historię sprzeczną” (według J. Assmanna). Pojęcie to oznacza opis przeszłości z punktu widzenia uciśnionych w taki sposób, że oprawcy wydają się przegranymi. Celem Est 9 nie jest pochwała przemocy, ale wysiłek, aby zapobiec tego rodzaju wydarzeniom jak unicestwienie całego narodu.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rzymska liturgia stacyjna

Rzymska liturgia stacyjna była szczególnym sposobem służby Bożej, która miała miejsce w tym mieście od starożytności do początków XIV wieku. Cechowały ją 4 elementy. Po pierwsze była zawsze celebrowana pod przewodnictwem papieża lub jego reprezentanta. Była także liturgią mobilną odprawianą w różnych bazylikach i kościołach Rzymu. Po trzecie wybór kościoła zależał od święta, okresu liturgicznego czy wspomnienia, które przypadało w danym dniu. I w końcu stanowi centralną uroczystością liturgiczną dnia, której podporządkowane były wszystkie inne czynności duszpasterskie. Szczytowym osiągnięciem tego systemu było przeżywanie w jego rytmie wielkiego postu. W ten sposób Kościół rzymski manifestował swoją jedność. Stacja polegała zwykle na odprawieniu przez papieża uroczystej mszy świętej w stacyjnym kościele dla całego miasta. Jednak w niektóre dni papież udawał się do innego kościoła, nazywanego collecta, z którego ruszała procesja do stacyjnego kościoła.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Oratorium w Rzymie od XVII do XVIII wieku

Do powstania nowego wokalno-instrumentalnego gatunku muzycznego, który bujnie rozkwitał w okresie baroku, przyczyniła się działalność rzymskiego kapłana św. Filipa Neriego. W specjalnie na ten cel przeznaczonym budynku – zwanym w języku włoskim oratorio – organizował nabożeństwa połączone ze śpiewaniem laud. Pojęcie „oratorium”, pierwotnie oznaczające pomieszczenie modlitewne, odnoszono później do nieliturgicznych i muzycznych nabożeństw, które tam odprawiano. Laudi spiritualistopniowo zastąpione przez madrigali spirituali i motetti concertati posiadały często charakter śpiewów dialogowanych. Z tych form, w I połowie XVII wieku wykształciły się dwa typy oratorium: ludowe (oratorio volgare) i łacińskie (oratorio latino). Treścią kompozycji był nieliturgiczny tekst religijny, który czerpiąc inspiracje z Biblii, przedstawiał: starotestamentalne historie i postaci, nowotestamentalne wydarzenia i przypowieści, a także alegoryczne dialogi pomiędzy Chrystusem i duszą chrześcijanina. W oratorium, śpiewacy, którym towarzyszyła orkiestra (a niekiedy chór), wykonując określone role dramatu, nie korzystali ze środków gry aktorskiej. Oratorium jako nośnik treści religijnej służyło liturgii i stawało się jej dopełnieniem.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Paliusz – współczesna forma i teorie o pochodzeniu

Przez wiele wieków w Kościele rzymskokatolickim wypowiadano się na temat paliusza i jego pochodzenia. W artykule w sposób chronologiczny zostali przedstawieni autorzy: P. de Marca, G. Moroni Romano, F. Vespasiani, R. Garrucci, Ch. de Rohault de Fleury, G. Morin, L. Duchesne, J. Wilpert, H. Grisar, A. J. Nowowiejski, J. Baudot, J. Braun, H. Leclercq, M. Righetti, R. Lesage, B. Neunheuser, J. Lewandowicz, S. Piccolo Paci, którzy analizowali proweniencję rzymskiego paliusza. Badania nad tą rzymską szatą-insygnium, tak bardzo intensywne w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku, nie wypracowały co do niego jednej teorii możliwej do zaakceptowania jako consensusśrodowiska naukowego. Hipoteza mówiąca, jakoby paliusz pochodził od płaszcza św. Piotra, jest gremialnie odrzucana. Świadectwo konstantyńskiej donacji również jest negowane. Natomiast pozostałe teorie wydają się mniej lub bardziej prawdopodobne, ale to nie znaczy, że są przekonujące. Brak źródeł historycznych odczytanych w sposób krytycznie jednoznaczny sprawia, że wszystkie teorie mają jakieś braki.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Od praczłowieka do Einsteina: rozważania nad ewolucją moralności i umysłu

Prof. dr. hab. JAN KOZŁOWSKI – członek korespondent PAN i PAU,
wykłada teorię ewolucji na Uniwersytecie Jagiellońskim i ekologię w Państwowej
Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie. Jego zainteresowania
naukowe dotyczą pogranicza ekologii i ewolucji. Jest przewodniczącym
Komitetu Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej PAN. Więcej informacji na
www.eko.uj.edu.pl/~kozlo lub www.researchgate.net.

Czasopismo: Rocznik Teologii Katolickiej
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Pięćdziesiątnica pogan” w ujęciu Dziejów Apostolskich (Dz 10, 1–11, 18). Casus Korneliusza i jego domu

Badanie początków chrześcijaństwa metodą historyczną sprawia dużo trudności, głównie z powodu znikomej ilości źródeł. Do jednych z najciekawszych należy kanoniczna księga Dziejów Apostolskich, która w Nowym Testamencie jest unicum tak pod względem genologicznym, jak i treściowym. Dostarcza ona dość szczególnego obrazu powstania i rozwoju Kościoła. Autor artykułu pyta, jaki to obraz – historyczny, mityczny, teologiczny czy teologiczno-polemiczny? W badaniach koncentruje się na jednym tylko wątku ukazanym w tej księdze, to jest na przełomowym dla dziejów misji ewangelizacyjnej skierowaniu jej od pogan. Najpierw sytuuje interesującą go perykopę w koncepcji całej księgi, a następnie przypomina w skrócie historię jej egzegezy oraz poddaje ją krytyce historycznej, by w końcu odkryć w niej ważną kartę mitu wczesnochrześcijańskiego. Nie negując jego historycznego zakorzenienia, wskazuje na teologiczne jej przesłanie niezwykle ważne dla społeczności chrześcijan z początku drugiego wieku.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pojednanie publicznych pokutników w liturgii rzymskiej

W IV wieku, kiedy nastał czas wolności dla religii chrześcijańskiej, liturgiczne obrzędy zaczęły podlegać szybkiemu rozwojowi – dotyczyło to również liturgii pokuty. W tym okresie za ciężkie grzechy znane publicznie trzeba było odprawić pokutę publiczną. Do grona pokutników włączano w Środę Popielcową, a pojednanie odbywało się w Wielki Czwartek. Pierwsze obrzędy takiej celebracji, zawarte w Sacramentarium gelasianum z VII wieku, w późniejszym okresie będą jeszcze bardziej rozwinięte w średniowiecznych pontyfikałach. Pontyfikał rzymski z 1596 roku przejął obrzędy z Pontyfikału Duranda. Liturgia pojednania publicznych pokutników przetrwała w niektórych miejscach do XVIII wieku. Sprawowano ją uroczyście pod przewodnictwem biskupa, w obecności duchowieństwa, służby liturgicznej i wiernych. W rytuale wydanym po Soborze Watykańskim II nie ma już mowy o publicznych pokutnikach ani o obrzędach, które towarzyszyły ich pojednaniu.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy Tradycja apostolska jest dokumentem rzymskim?

Tzw. Tradycja apostolska jest zwykle traktowana jako element historii liturgii Kościoła w Rzymie. Przeświadczenie to opiera się ostatecznie na dwóch przesłankach: na przypisaniu dokumentu św. Hipolitowi Rzymskiemu oraz na fakcie obecności w rytuale chrzcielnym Tradycji apostolskiej dwóch namaszczeń pochrzcielnych, co jest specyfiką rytu rzymskiego. Żadna z tych przesłanek nie jest pewna. Przypisanie Tradycji apostolskiej Hipolitowi Rzymskiemu opiera się na tak wątpliwych argumentach, że musi zostać uznane za niezwykle mało prawdopodobne. Obecność dwóch namaszczeń pochrzcielnych w Tradycji apostolskiej jest prawdopodobnie skutkiem kompilacyjnego charakteru jej rytuału chrzcielnego, zaś dwa namaszczenia w rycie rzymskim można wytłumaczyć jako skutek zastrzeżenia bierzmowania dla biskupa oraz udzielenia prezbiterom zezwolenia na namaszczanie neofitów podczas chrztu udzielanego pod nieobecność biskupa. Namaszczenie neofity przez prezbitera stało się z czasem regułą przy każdym chrzcie. Pochodzenie Tradycji apostolskiej jest zatem niepewne, jej powiązanie z Kościołem w Rzymie nie jest udowodnione.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Itinerarium liturgiczne po Rzymie

Artykuł wskazuje miejsca związane z pojawieniem się poszczególnych obrzędów we współczesnej liturgii. Nie ma tu mowy o sprawach, które występowały wcześniej, a obecnie już nie istnieją. I tak w bazylice S. Maria Maggiore pojawia się śpiew na wejście, msza święta o północy Narodzenia Pańskiego oraz procesja 2 lutego; z kościołem św. Anastazji związana jest msza o świcie Narodzenia Pańskiego; bazylika św. Piotra daje początek mszy w dzień Narodzenia Pańskiego i obchodowi święta Podwyższenia Krzyża na Zachodzie; Lateran wskazuje na początki Gloria; katakumby św. Sebastiana wyjaśniają wspólny obchód św. Piotra i św. Pawła 29 czerwca, a Panteon początkuje uroczystość Wszystkich Świętych.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Psalmy jutrzni i nieszporów w liturgii godzin – dobór, układ i znaczenie teologiczne

Dobór psalmów do jutrzni i nieszporów odnowionej po Soborze Watykańskim II liturgii godzin został dogłębnie przemyślany w oparciu o bardzo jasne kryteria literackie, antropologiczne i teologiczne. Chociaż zarówno nieszpory, jak i jutrznia opierają się na podstawowej symbolice (napięciu) kosmiczno-antropologicznej: światło–ciemności i noc–dzień, to jednak prawdziwe ich znaczenie zawiera wymiar teologiczny i paschalny. Psalmy jutrzni wyrażają radość Kościoła u progu nowego dnia oraz uwielbienie Boga za Jego dzieło stworzenia świata i zbawienia człowieka. Psalmy nieszporów natomiast są pieśnią Kościoła rozpoznającego zapowiedź zmartwychwstania Jezusa Chrystusa w znaku zachodzącego słońca. Podstawowym więc odniesieniem w doborze psalmów do jutrzni i nieszporów jest ich sens pełny – paschalny i chrystologiczny.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Księga wspólnoty” czy „wspólnota księgi”? Problem lokalizacji autorytetu teologicznego

Artykuł dotyczy relacji istniejącej pomiędzy Pismem Świętym a wspólnotą wiary. Analizowane jest wzajemne oddziaływanie wspólnoty na Pismo oraz Pisma na wspólnotę. Najpierw zostają ukazane elementy wzajemnego oddziaływania na etapie formowania się poszczególnych pism. Już wtedy można mówić o swoistym teologicznym i jednocześnie egzystencjalnym „dialogu” rozwijanym w historii wspólnoty wiary, który z jednej strony służy wzrostowi samej wspólnoty, z drugiej natomiast doprowadza do rozwoju literatury biblijnej. Dialog ten kontynuowany jest na następnym etapie, kiedy to formuje się biblijny kanon. Szczególną rolę na tym etapie odgrywają tzw. kryteria kanoniczności funkcjonujące wewnątrz wspólnoty. Współczesnym, w końcu, obliczem tego nieustannego dialogu jest proces aktualizacji słowa Bożego w obecnej sytuacji Kościoła. W aktualizacji tej może okazać się pomocną postawa hermeneutyczna możliwa do zauważenia w dwóch poprzednich etapach wyżej wymienionego dialogu.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Podejście do Biblii w pierwszym z „Wykładów Listu do Rzymian” św. Tomasza z Akwinu

Artykuł stanowi pisemne opracowanie przemyśleń po dyskusji nad komentarzem Tomasza do pierwszego wersetu Listu do Rzymian, którą pod kierunkiem autora prowadzili: ks. Pavel Habrovec, ks. Marcin Kaznowski SDB, Marek Kostur, Beata Marek, Magdalena Marek, Agnieszka Piskozub-Piwosz, ks. Rafał Wilkołek. Autor wykorzystał w artykule wszystkie spisane wypowiedzi uczestników, starając się oddać raczej ostateczny owoc, konsensus w rozumieniu komentowanego fragmentu niż indywidualny wkład poszczególnych osób. Formalny aspekt analizy wyznaczały cztery pytania: 1. Czym jest Objawienie i jak się dokonuje? 2. Jaka jest relacja między słowem Boga a tekstem spisanym? 3. W jakim stosunku pozostaje tekst Pisma do osoby Chrystusa? 4. Jaka jest (wobec tego) poprawna lektura tekstu?

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czytać Słowo. Kościelna interpretacja Biblii w prawosławiu i jej trudności z punktu widzenia chrześcijańskiego Zachodu

Artykuł przedstawia specyficzną dla teologii prawosławnej kościelną interpretacje Biblii oraz ukazuje trudności tego podejścia teologicznego z punktu widzenia teologii Kościołów i Wspólnot na Zachodzie. Omawiany jest problem kanonu biblijnego w prawosławiu oraz trudności wiążących się z podziałem ksiąg na „kanoniczne” i „niekanoniczne”. Następnie ukazuje się specyficzne elementy egzegezy biblijnej, której podstawowym kontekstem jest wspólnota Kościoła. Wiąże się z tym także problem języka biblijnego, a w jego ramach – znaczenie przypisywane tekstowi Septuaginty oraz krytyczna ocena przez teologów prawosławnych niektórych współczesnych przekładów Biblii. Elementy cenne dla wszystkich chrześcijańskich tradycji oraz główne trudności wysuwane przez teologię zachodnią zestawia zakończenie artykułu.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Biblijna koncepcja świętości

Pojęcie „świętości” jest rzeczywistością niezwykle złożoną dotykającą przede wszystkim tajemnicy Boga, ale też swoim zakresem obejmującą obszar kultu, moralności, przedmiotów i przestrzeni. W niniejszym artykule autor analizuje teksty Starego i Nowego Testamentu, poszerza biblijny obraz świętości o wypowiedzi zawarte w pismach z Qumran i teologii rabinicznej. Rozważania kończy wnioskami z przeprowadzonych analiz.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szamgar, syn Anata, w „Dawnych Dziejach Izraela” Józefa Flawiusza

Biblijna wzmianka o Szamgarze, synu Anata (Sdz 3, 31), intryguje swą zwięzłością. Uwagę przykuwa brak użycia terminów „sędzia” i „wybawca” w odniesieniu do osoby Szamgara oraz nieobecność formuł powołania na urząd przez Jahwe towarzyszących innym sędziom Izraela. W wyjaśnieniu tej lakoniczności może pomóc tradycja poświadczona przez Józefa Flawiusza (Dawne dzieje Izraela, 5, 197), który pisze, że „Sanagaros, Anata syn, został wybrany, aby rządzić, w pierwszym roku rządów stracił życie”. Użyte przez Józefa Flawiusza wyrażenie αἱρεθεὶς ἄρχειν („będąc wybrany zarządcą”), dla którego brak bezpośredniego odpowiednika w obecnej postaci tekstu Sdz 3, 31, może być przekładem hebrajskiego leksemu הבקר zinterpretowanego przez starożytnego historyka nie jako określenie oręża, którym walczył Szamgar (םלםד הבקר – „grządziel bydlęca”), lecz jako należący do kolejnego stychu, odrębny termin – imiesłów bierny הֻבִקַר z rdzenia בקר w znaczeniu „doglądać, nadzorować”, poświadczony w tekstach z Qumran, gdzie pojawia się słowo םבקר („nadzorca, zarządca”). Zgodnie z interpretacją sugerowaną przez Józefa Flawiusza problematyczny fragment wersetu Sdz 3, 31 można zatem wokalizować i tłumaczyć w następujący sposób: „został wybrany rządcą [הֻבְקַר] i również on uratował Izraela”.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezusa Chrystusa, Najwyższego i Wiecznego Kapłana: nowe święto dla Polski

W 2013 r. do kalendarza diecezji polskich zostało wprowadzone święto Jezusa Chrystusa, Najwyższego i Wiecznego Kapłana. W omówieniu historii i tekstów liturgicznych na święto Jezusa Chrystusa, Najwyższego i Wiecznego Kapłana, autorzy podjęli się obszernej analizy liturgicznej, przedstawiając tło historyczne i kontekst teologiczny tekstów liturgicznych nowego święta. Wychodząc od ukazania zarysu historii i okoliczności wprowadzenia święta, a dochodząc do prezentacji Martyrologium, przedstawiają analizę tekstów formularza Mszy świętej, podejmują się pierwszej próby teologicznej lektury czytań mszalnych. Ukazują teologiczne wnioski analitycznej lektury tekstów Liturgii Godzin. Prowadzonym analizom towarzyszą krótkie próby syntezy teologicznej i liturgicznej. Opracowanie jest pierwszą kompletną prezentacją treści euchologicznych nowego święta, niekiedy zatem zaledwie otwiera wątki dyskusyjne, jednakże w sposób jednoznaczny ukazuje podstawowe prawdy teologiczne święta. Centralnym tematem jest kapłaństwo Chrystusa przewyższające kapłaństwo Starego Testamentu. Kapłaństwo Chrystusa jest jedynym prawdziwym kapłaństwem, w którym z kolei na sposób sakramentalny szczególnie uczestniczą szafarze wyświęceni. Kapłaństwo urzędowe się równorzędnym tematem święta, bo właśnie modlitwa za kapłanów stanowi główną motywację wprowadzenia święta do kalendarzy Kościołów lokalnych.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Oficjum nosalistów

Król Kazimierz Jagiellończyk i jego żona Elżbieta założyli w 1773 roku kolegium dla księży. Jego zadaniem było szerzenie kultu Męki Pańskiej. Kolegium przylegało do kaplicy świętokrzyskiej w katedrze wawelskiej i jego członkowie byli zobowiązani do codziennego śpiewania oficjum o świętym krzyżu, jak również do odprawiania wotywnej mszy o świętym krzyżu. Archiwum kapitulne przy katedrze posiada XV-wieczny rękopis zawierający jedynie oficjum o świętym krzyżu, które było specjalnie ułożone na potrzeby tego kolegium i należało do niego. Artykuł podaje tekst tego oficjum.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O natchnieniu, Bożym objawieniu i prawdzie Biblii w duszpasterstwie

Artykuł koncentruje się na dokumencie opublikowanym w 2014 roku przez Papieską Komisję Biblijną zatytułowanym Natchnienie i prawda Pisma świętego. Słowo, które od Boga pochodzi i mówi o Bogu, aby zbawić świat. Celem tej publikacji było dotarcie do kapłanów, ludzi studiujących Biblię, a także do wiernych świeckich. Odkrywając prawdę biblijną, każdy może lepiej zrozumieć siebie, stworzenie i Boga. Każdy może solidnie wzrastać w swojej wierze. Według dokumentu Boże natchnienie objawia się nam, gdy czytamy Pismo Święte. Na kartach Biblii możemy spotkać samego Boga. Przesłanie płynące w Biblii wyjaśnia prawdę o Bogu, człowieku, naszym zbawieniu i o świecie. Chociaż zawiera ona pewne elementy nauki czy historii, nie jest źródłem poznania naukowego ani kroniką historycznych faktów. Poza tym musimy zawsze uwzględniać gatunek i styl starożytnych autorów. Dokument może mieć znaczący wpływ na pracę duszpasterską, pomagając ludziom zainteresować się Biblią i znaleźć odpowiedzi na wiele pytań.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne