rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kaplice i kapliczki w świetle polskiej historiografii

Kapliczki i kapliczki przydrożne to charakterystyczne elementy polskiego krajobrazu. Obiekty te zaliczane są do kategorii małej architektury sakralnej i stanowią przedmiot badań zarówno przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych, jak i pasjonatów tej tematyki. W związku z rosnącą ilością publikacji poświęconych tematyce kaplic i kapliczek autorka podejmuje problem badawczy w aspekcie jej dotychczasowej historiografii, przedstawiając cztery kierunki badań omawianej tematyki.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Znamiona braterstwa w nauczaniu Papieża Franciszka

Przedmiotem artykułu jest nauczanie papieża Franciszka o braterstwie zawarte w encyklice Fratelli tutti, która zwraca uwagę na fakt wielości czynników budujących tę postawę. Niniejszy artykuł omawia poszczególne cechy braterstwa zaprezentowane w nauczaniu papieża Franciszka. Punktem wyjścia jest biblijne ujęcie braterstwa. W dalszej kolejności chodzi o elementy braterstwa, którego istotnymi komponentami są postawywrażliwości, uważności i solidarności. Cechą charakterystyczną nauczania Franciszka o braterstwie jest fakt, że wzywa wiernych do naśladowania postawy miłosiernego Samarytanina w jego wrażliwości i uważności wobec potrzeb bliźniego. Franciszek przypomina także, iż braterstwo nie może pozostawać na płaszczyźnie idei dalekiej od rzeczywistości, lecz domaga się wcielenia w życie przez solidarną służbę wobec maluczkich i ubogich.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Odnaleziona dokumentacja organów w kościele pw. św. Bonifacego w Zgorzelcu

W styczniu 2006 roku podczas remontu kościoła pw. św. Bonifacego w Zgorzelcu, odnaleziono ukryty za konfesjonałem skoroszyt. Znajdowały się w nim dokumenty w j. niemieckim, opisujące transakcje zakupu - sprzedarzy instrumentu organowego z pobliskiej synagogi dla kościoła garnizonowego. Zamieszczony tekst jest opisem całej jednostki archiwalnej wchodzącej obecnie w skład Archiwum Parafii pw. św. Bonifacego w Zgorzelcu i tłumaczeniem paru przykładowych dokumentów.  

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Eucharystia w centrum eklezjologii Soboru Watykańskiego II  w teologii Josepha Ratzingera

Artykuł prezentuje refleksję Josepha Ratzingera o Eucharystii, która w myśl nauczania Soboru Watykańskiego II stanowi centrum Kościoła. Lud Boży otrzymawszy od Chrystusa Jego sakramentalną obecność, ma sprawować Eucharystię z bojaźnią i szacunkiem, powinien odkrywać ją jako Jego najwyższy wyraz kultu oraz pamiętać, że z niej czerpie swoje źródło. Właściwe odczytanie tych prawd soborowych wyraźnie widać w teologii Josepha Ratzingera, który nie tylko wskazuje na istotne dla soboru postulaty odnowy, lecz także daje konkretne propozycje, w jaki sposób Kościół powinien patrzeć na najwyższy Jego dar – Eucharystię.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kościół rzymskokatolicki w Polsce w świetle zarzutów – krytycznych uwag

Artykuł jest krytycznym spojrzeniem na dzisiejszy Kościół rzymskokatolicki w Polsce. Podjęto w nim próbę wskazania historycznych uwarunkowań (i roli w nich Kościoła rzymskokatolickiego) jako bardzo prawdopodobne przyczyny stanu i kształtu dzisiejszego Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, w tym jakości wiary oraz charakteru polskiego katolicyzmu. Jest to studium historyczno-teologiczno-socjologiczne, którego metodologia oparta jest na krytycznej analizie historycznej: przyczynowo-skutkowej. W analizie tej wykorzystano publikacje naukowe i artykuły prasowe. Uwzględniono też różne opinie naukowców, publicystów, hierarchów kościelnych i księży oraz dziennikarzy na temat dzisiejszego Kościoła w Polsce.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wileński żywot bł. Ofki Piastówny OP

W 1760 r. ukazał się w Wilnie w zbiorze żywotów świętych dominikańskich żywot bł. Ofki Piastówny. Jest on ciekawy z tego powodu, że został wydrukowany w Wilnie, najbardziej na wschód wysuniętym ośrodku, dokąd dotarł kult Ofki. Jest on oparty na najstarszym tekście Abrahama Bzowskiego z 1606 r.; niemniej pozostaje skróconą wersją tekstu, który napisał we Włoszech w 1668 r. neapolitański dominikanin Domenico Maria Marchese. Omawiany żywot ma wartość z uwagi na geografię kultu Ofki i posiada jeszcze jeden atut: autor umieścił w nim dwa wyimaginowane zdania samej Ofki, które też żywot jako jedyny mocno personalizują.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Społeczne doświadczanie miasta na przykładzie Łodzi – biografie z lat dzieciństwa i młodości

Celem artykułu jest zobrazowanie różnych aspektów życia społecznego w przestrzeni powojennej Łodzi przy wykorzystaniu metody biograficznej (9 wywiadów biograficznych/osobistych narracji). Praca stanowi studium relacji społecznych uwzględniających punkt widzenia indywidualnego narratora, który pozwala przenieść się w minione lata, poznać wygląd miasta oraz sposoby spędzania czasu przez jego mieszkańców. Uzyskane wyniki pokazują różnorodny przebieg życia i różne warunki mieszkaniowe oraz codzienne czynności, jakimi zajmowali się w okresie swojego dzieciństwa i młodości badani mieszkańcy Łodzi.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Podziemna przestrzeń kulturalna Zabrza w kopalni „Guido”

Współczesny rozwój miast to efekt oddziaływania wielu czynników, które w mniejszym lub większym stopniu wynikają z polityki prowadzonej przez władze samorządowe. Wśród uwarunkowań rozwoju lokalnego szczególną rolę pełni kultura, która poprzez nowo tworzone kompleksy łączy różne obszary życia społecznego. Ośrodki kulturalne tworzą bardzo często nowe przestrzenie, zmieniając dotychczasowy, przemysłowy wizerunek miasta. Mówiąc o kulturze jako czynniku wpływającym na rozwój jednostki samorządu terytorialnego, pamiętać należy, iż współcześnie jest ona integralną częścią turystyki, zwłaszcza w odniesieniu do przestrzeni kultury powstałych np. w dawnych obiektach poprzemysłowych. Wpływa także na tworzenie nowej marki ośrodka, poprzez sukcesję funkcji gospodarczych. Celem artykułu jest identyfikacja funkcji kulturalnej Zabrza, w nietypowej, podziemnej przestrzeni byłej kopalni węgla kamiennego – kopalni „Guido”. Omówiony przykład przekształceń obiektu przemysłowego i jego podziemi rzuca nowe światło na wykorzystanie starych, nieatrakcyjnych terenów pogórniczych i jednocześnie ukazuje sukcesję funkcji z przemysłowej na kulturalną.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie metod socjologii wizualnej w geograficznych badaniach przestrzeni miejskiej – analiza fotografii wykonanych przez turystów w Łodzi

Celem artykułu jest zaprezentowanie możliwości wykorzystania w badaniach geograficznych jednej z metod socjologii wizualnej – analizy fotografii. W niniejszej pracy analizie poddane zostały wykonane przez turystów zdjęcia, które według nich najlepiej oddawały pobyt w Łodzi. Oprócz typowego dla badań socjologicznych odczytania treści fotografii, znaczeń oraz informacji o autorze, badanie zostało rozbudowane o aspekt przestrzenny, uwzgledniający miejsca wykonania fotografii i ich powiązania m.in. z lokalizacją najpopularniejszych atrakcji turystycznych miasta. W wyniku tej pracy powstała mapa, wyzna- czająca „przestrzeń turystyczną Łodzi” według kryterium wizualnego, która pokazuje jedną z możliwości wykorzystania analiz fotografii w badaniach geograficznych związanych z turystyką. W artykule zaprezentowano, jakie wyniki można otrzymać y zdjęć, wykorzystując cztery różne podejścia i metody interpretacji (strukturalistyczną, hermeneutyczną, semiologiczną oraz geograficzną).

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Stadion piłkarski w przestrzeni miasta: przemiany lokalizacji dużych obiektów infrastruktury piłkarskiej

W artykule omówiono zmiany w przestrzennym rozmieszczeniu dużych obiektów infrastruktury sportowej (stadionów) umożliwiających organizację rozgrywek piłkarskich. Celem pracy jest wskazanie kierunków zmian przestrzennego rozmieszczenia dużych stadionów piłkarskich w miastach oraz identyfikacja cech zagospodarowania ich bezpośredniego sąsiedztwa. Badaniem objęto 895 stadionów piłkarskich, mieszczących przynajmniej 10 tys. widzów oraz ich otoczenie. Uwzględniono stadiony z 47 (na 55) państw należących do Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA). Przeprowadzona analiza cech zagospodarowania bezpośredniego sąsiedztwa stadionów dała możliwość określenia zarówno korzyści, jak i potencjalnych trudności wynikających z tworzenia coraz większych obiektów w coraz większej odległości od centralnej części miasta. W pracy wykazano, że w przypadku wszystkich wyróżnionych kategorii wielkościowych miast wzrosła średnia odległość położenia stadionów od centrum. Stadiony budowane współcześnie (powstałe po 2000 r.) wznoszone są na obszarach peryferyjnych miasta, a w sąsiedztwie tych obiektów rzadziej występuje zabudowa mieszkaniowa, zaś standardem stają się duże przestrzenie parkingowe.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Strefy wpływu miast a migracje ludności w regionie policentrycznym

Obszary wiejskie w zapleczu dużych miast podlegają silnym procesom migracyjnym. To powoduje różne konsekwencje przestrzenne i funkcjonalne, w tym tworzenie się nowych stref oddziaływania na styku miast i wsi. Celem pracy jest wskazanie miast, które wytworzyły własne strefy wpływu migracyjnego na obszarach wiejskich w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Badanie opiera się na wielkości i kierunkach migracji w latach 2002–2017. Najsilniejszej presji migracyjnej podlegają gminy wiejskie, które graniczą z większymi miastami. W regionie policentrycznym strefy oddziaływania miast są zróżnicowane i nakładają się wzajemnie. Miasta oddziałują na obszary wiejskie w różnych kierunkach.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aspekty wiejskości w krajobrazie kulturowym dużego miasta na przykładzie Krakowa

Celem artykułu jest charakterystyka wybranych aspektów wiejskości uwidaczniających się we współczesnym krajobrazie kulturowym Krakowa. Analizie poddano cztery aspekty tradycyjnie związane z krajobrazem wsi: wiejskie układy osadnicze, toponimię, użytkowanie gruntów i rolnictwo oraz wybrane elementy kultury ludowej. Zwrócono uwagę zarówno na przejawy wiejskości uwidaczniające się w formie materialnej, jak i stanowiące elementy dziedzictwa niematerialnego. W artykule pod-niesiono kwestię wielowymiarowości tego zjawiska i potrzebę interdyscyplinarnych badań w tej dziedzinie.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Imigranci w polskich miastach. Przykład Pabianic w regionie łódzkim

Celem pracy jest prezentacja ruchów imigracyjnych w Pabianicach, które są jednym z miast regionu łódzkiego. W związku z rozwojem przemysłu cudzoziemcy przybywali tam od początków XIX w. Dzięki nim miasto rozwinęło się jako znaczący ośrodek przemysłu włókienniczego, a oni sami oraz ich potomkowie stali się jego obywatelami. Drugim okresem intensywnego napływu cudzoziemców był początek XXI w., zwłaszcza czas po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej (UE). W poszukiwaniu pracy do Pabianic przybyli najliczniej cudzoziemcy spoza UE, głównie z Ukrainy i z Indii. Hindusi pracują we własnych hurtowniach tkanin oraz osiedlają się na dłużej, zaś Ukraińcy i inne nacje znajdują zatrudnienie w handlu, gastronomii, przemyśle i na budowach w systemie rotacyjnym – pracują w Polsce, wracają do własnego kraju i ponownie przyjeżdżają do Polski. Mieszkańcy Pabianic dostrzegają zarówno spuściznę cudzoziemców dziewiętnastowiecznych, jak i działalność obecnych imigrantów. Ich stosunek do cudzoziemców jest na ogół pozytywny.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój gospodarki nocnej w miastach historycznych – aspekty przestrzenne i funkcjonalne. Przykład krakowskiej dzielnicy Kazimierz

Miasta historyczne stanowią szczególną kategorię ośrodków miejskich w Polsce, a z uwagi na potencjał kulturowy ważnym kierunkiem ich rozwoju staje się współcześnie turystyka i sektory z nią powiązane. Jednym z takich sektorów jest tzw. gospodarka nocna (ang. night-time economy, w skrócie NTE) identyfikowana na podstawie kryterium dostępności czasowej (21:00–5:00) i kryterium funkcjonalnego (jako ogół działalności zaspokajających szeroko rozumiane potrzeby wolnoczasowe ludzi poza ich domem w porze nocnej). Celem artykułu jest charakterystyka gospodarki nocnej w historycznej dzielnicy śródmiejskiej Krakowa – Kazimierzu. Autorzy, opierając się na przeprowadzonej w 2019 r. inwentaryzacji terenowej oraz wywiadach z przedstawicielami lokalnej społeczności, zobrazowali przestrzenne i funkcjonalne aspekty tego zjawiska.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój pasażerskiego transportu lotniczego w Polsce w latach 1989–2019 – jego skutki dla portów lotniczych i implikacje dla miast

Artykuł przedstawia zarys najważniejszych zmian, które zaszły w polskich dużych miastach wskutek rozwoju transportu lotniczego po przemianach ustrojowych. Zmiany te miały charakter zarówno przestrzenny – dotyczyły m.in. rozbudowy infrastruktury lotniskowej i okołolotniskowej oraz układu transportowego, jak i funkcjonalny. Wzrost dostępności transportowej był istotnym czynnikiem wyboru lokalizacji firm i dużych wydarzeń, a także wpłynął na rozwój turystyki, powodując dalsze konsekwencje w postaci rozwoju infrastruktury hotelowej i nowych form zakwaterowania.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój miast metropolitalnych Polski w kontekście rozwoju zrównoważonego

Celem artykułu jest określenie poziomu rozwoju zrównoważonego miast metropolitalnych w Polsce w ramach trzech podstawowych wymiarów tego zjawiska. W analizie uwzględniono wymiar społeczny (w tym instytucjonalny), gospodarczy i środowiskowo-przestrzenny. Zastosowano metodę taksonomiczną, pozwalającą na porządkowanie badanych jednostek terytorialnych w sposób zhierarchizowany. Określono poziomy ich rozwoju w poszczególnych wymiarach z uwzględnieniem struktury cech, które je opisują. Zidentyfikowanie struktury cech pozwala na określenie, w jakiej odległości od idealnej struktury tych cech są badane miasta. Badania przeprowadzono w ujęciu dynamicznym, analizując cztery wybrane okresy czasowe (2002, 2007, 2015 i 2019 r.). Badania pokazały, że każde z badanych miast cechuje duże zróżnicowanie struktury opisujących je cech oraz duże podobieństwo w zakresie osiąganych poziomów rozwoju.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany pokrycia terenu na wybranych obszarach południowych obrzeży Łodzi w latach 1973–2017: studium przypadku

Celem artykułu jest omówienie zmian pokrycia terenu dwóch obszarów położonych na południowych obrzeżach Łodzi. Badanie przeprowadzono na podstawie analizy danych o pokryciu terenu, uzyskanych ze zdjęć lotniczych wykonanych w 1973 r. i ortofotomapy z 2017 r. Przez 44 lata w mieście zachodziły znaczące zmiany, które znalazły odzwierciedlenie w zmianach pokrycia terenu. Powierzchnia obszarów poddanych badaniu wynosiła łącznie 190 ha, a w analizowanym okresie zmiany pokrycia terenu objęły 115 ha, co stanowi ponad 60% powierzchni badanych obszarów. Zmiany nastąpiły głównie na terenach trawiastych i rolniczych, które były przekształcane w grunty przeznaczone pod zabudowę.

Czasopismo: Konwersatorium Wiedzy o Mieście
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 19 lutego 2014 r. (II KK 23/14)

Glosa dotyczy dwóch kwestii. Pierwszą jest, czy objęcie sprawy o przestępstwo prywatnoskargowe przez oskarżyciela publicznego i wystąpienie z aktem oskarżenia
powoduje zmianę terminu przedawnienia. Autor podziela pogląd wyrażony przez
Sąd Najwyższy, że termin przedawnienia pozostaje bez zmian. Do argumentów podniesionych przez Sąd Najwyższy dodaje nowe. Drugą kwestą jest sposób obliczania
terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy w glosowanym orzeczeniu opowiada się za
stosowaniem metody computatio civilis – dies a quo, uznając ją za korzystną dla
sprawcy. Autor glosy prezentuje pogląd odmienny, podnosząc szereg argumentów
przemawiających za stosowaniem metody computatio naturalis.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Glosa do wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dznia 16 października 2012 r., w sprawie Smolorz przeciwko Polsce (sygn. 17446/07)

Zakończona jesienią 2012 roku sprawa Smolorz przeciwko Polsce, rozpoznawana
przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu dotyczyła typowego przykładu naruszenia przez państwo swobody wypowiedzi dziennikarskiej. Sądy polskie
uznały, że krytyczny artykuł prasowy, odnoszący się do działalności architektonicznej,
naruszył dobre imię twórcy. Autor spornego tekstu zobowiązany został wyrokiem
sądowym do publicznych przeprosin i zwrotu kosztów procesu. Trybunał uznał, że
sądy krajowe naruszyły prawo skarżącego do swobody wypowiedzi dziennikarskiej.
Mamy tu do czynienia ze swego rodzaju konfrontacją „interesów” dwóch twórców –
interesów dziennikarza i architekta. Niniejsza glosa aprobująca zawiera komentarz
dotyczący przyczyn poszerzenia granicy dozwolonej krytyki w sytuacji, gdy w roli
krytyka występuje dziennikarz. Omówione zostanie także zagadnienie rozszerzenia
owych granic, gdy krytyka skierowana jest w stronę artysty jako osoby publicznej.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ocena stabilności posturalnej kobiet z deformacją stopy o charakterze palucha koślawego

Wstęp. Paluch koślawy jest postępującą deformacją stóp charakteryzującą się bocznym odchyleniem palucha z przyśrodkowym odchyleniem I kości śródstopia. Deformacja stóp oraz związane z nią objawy wiążą się ze znacznymi dolegliwościami i poważnymi skutkami zdrowotnymi w postaci ograniczeń funkcjonalnych i często występujących upadków. Cel badań. Celem pracy była ocena stabilności posturalnej kobiet w wieku 26-75 lat z deformacją stopy o charakterze palucha koślawego w porównaniu z grupą kontrolną. Materiał i metoda. Badaniami objęto grupę 88 kobiet w wieku od 26 do 75 lat, w tym 47 kobiet z koślawością palucha i 41 kobiet bez cech koślawości. Badania przeprowadzono w Centrum Podiomed przy ul. Prądnickiej 10 w Krakowie, w okresie od września 2014 do kwietnia 2015 roku. Klasyfikacji do grup dokonano na podstawie wartości wielkości kąta palucha koślawego. Dla kąta powyżej 15° sklasyfikowano kobiety do grupy badawczej, natomiast dla kąta poniżej 15° do grupy kontrolnej. Głównym narzędziem pomiarowym służącym do wyznaczenia parametrów stabilometrycznych i odbitek stóp była mata tensometryczna PLATFORMA E.P.S./R1 wraz z oprogramowaniem Biomech 2013. Pomiar na macie obejmował analizę w warunkach statyki. Pomiar stabilności trwał 5 sekund. Kąt palucha koślawego (HVA) dla każdej ze stóp wyznaczany był manualnie. Wyniki. Występowanie palucha koślawego determinuje duże zmiany w stabilności posturalnej badanych kobiet. Wnioski. Stwierdzono występowanie statystycznie istotnych różnic między wartościami parametrów stabilometrycznych i odbitek stóp kobiet z deformacją stóp i zdrowych. W grupie badawczej stwierdzono statystycznie istotne związki między wartościami kąta palucha koślawego a niektórymi parametrami stabilometrycznymi i odbitek stóp.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej
Przyczynek do rozważań o formalnym i konwencjonalnym charakterze procesu karnego

W niniejszym opracowaniu podjęto próbę analizy procesu karnego przy użyciu
narzędzi, jakimi są koncepcja konwencjonalizacji i formalizacji czynności prawnych
(procesowych). Bazą dla rozważań jest teoretycznoprawna konotacyjna koncepcja
czynności konwencjonalnych w prawie. Przy jej wykorzystaniu ustalono, iż różnorodnie może kształtować się perspektywa badania procesu karnego, raz przyjmując postać perspektywy globalnej, a raz perspektywy partykularnej. W opracowaniu
wyeksponowano perspektywę partykularną, w ramach której proces karny analizowany jest poprzez jego najmniejsze ogniwa – czynności karnoprocesowe. Uznano, iż
dominujące znaczenie ma formalizacja poszczególnych czynności karnoprocesowych,
co do której wysunięto ogólne wnioski odnośnie, z jednej strony czynności organów procesowych, z drugiej zaś stron i innych uczestników niebędących organami.
W ramach przyjętej perspektywy badawczej pewne znaczenie odgrywa także konwencjonalizacja poszczególnych czynności karnoprocesowych, której refleksy odszukać
możemy w konstrukcji ich „niedopuszczalności”.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Analiza zmian w profiu wezwań Zespołów Ratownictwa Medycznego Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Rzeszowie w latach 2010–2013

Wstęp: zadaniem Zespołów Ratownictwa Medycznego jest
udzielanie świadczeń zdrowotnych w razie wypadku, urazu,
porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia oraz transport poszkodowanego. Realizacji tych
zadań służy system Państwowego Ratownictwa Medycznego.
cel badań: celem badań była analiza zmian w strukturze
wezwań i wyjazdów ZRM w WSPR w Rzeszowie w latach
2010–2013.
Materiał i metoda: metodą retrospektywnej analizy zbadano 87580 kart wyjazdu ZRM w WSPR w Rzeszowie z lat
2010–2013. Przeanalizowano częstość wyjazdów karetek pogotowia zespołów podstawowych i specjalistycznych, miejsca
i pory zdarzenia, czas od przyjęcia zlecenia do przyjazdu na
miejsce zdarzenia, postępowanie zespołu ratunkowego oraz
kwalifiację przyczyn wyjazdów ZRM.
Wyniki: w badanym okresie wezwania pilne stanowiły 88%
wszystkich zgłoszeń, najczęściej ZRM wzywano do miejsca
zamieszkania – 59%, największy odsetek pacjentów – 69%
jest przekazywanych do szpitali ogólnych, do najczęstszych
przyczyn wezwań zalicza się wg klasyfiacji ICD-10: zaburzenia oddychania R06, ból w gardle i klatce piersiowej R07,
ból w okolicach brzucha i miednicy R10, złe samopoczucie,
zmęczenie R53, omdlenie i zapaść R55. Odsetek zgonów
pacjentów, do których wezwano ZRM wyniósł 2%, a w tym
77% zgonów nastąpiło przed przybyciem ZRM do pacjenta,
22% w trakcie udzielania pomocy, a 1% zgonów nastąpił
w trakcie transportu.
Wnioski: profi wyjazdów ZRM w latach 2010–2013 był zgodny z celami ustawowymi i statutowymi, czasy dotarcia ZRM do
pacjenta różnią się w poszczególnych regionach kraju, czas
dojazdu do miejsca wezwania był zgodny z celami ustawy,
a odsetek dojazdów powyżej 20 minut wynikał z odległości
miejsca wezwania (30–40 km), w przypadkach zakończonych
zgonem pacjenta odsetek zgonu w trakcie udzielania pomocy
był niski, a w trakcie transportu był bardzo niski i wynosił
1%. Rosnący odsetek chorych przekazanych do leczenia
szpitalnego wymaga dalszych badań celem oceny liczby
chorych przyjętych albo odesłanych z oddziału ratunkowego
do domu.

Czasopismo: Medical Review
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o kulturze fizycznej