rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Integracyjne perspektywy kulturoznawczego kształcenia językowego w gimnazjum i liceum

Celem artykułu jest wskazanie płaszczyzn integracji wewnątrz- i międzyprzedmiotowej determinowanych realizacją językowych zagadnień kulturoznawczych. Myśl kulturoznawcza rozwinęła się w dydaktyce języka polskiego w kontekście dyskusji prakseologicznej – sporu o koncepcję szkolnego kształcenia językowego, którego celem jest ustalenie proporcji celu praktyczno – normatywnego do teoretyczno – poznawczego. Rozwój kognitywizmu, lingwistyki kulturowej i badań nad językowym obrazem świata pokazał zasadność ponownego rozpatrzenia walorów poznawczego aspektu nauki o języku. Badanie języka jako specyficznego dokumentu historii duchowej i materialnej wykracza znacznie poza obszary działania tradycyjnej gramatyki opisowej, a może stać się ważnym i koherentnym elementem kształcenia kulturowego, uwzględniającego również doskonalenie kompetencji komunikacyjnej. Warunkiem świadomej i kompetentnej komunikacji jest bowiem dotarcie do semantycznej istoty języka, a zatem – między innymi -  poznanie kulturalnego dziedzictwa zawartego w różnych jego płaszczyznach. Zarchiwizowany w języku obraz dawnych dziejów narodu, jego mentalności, poglądów, zwyczajów i obyczajów to kulturoznawczy materiał dydaktyczny, który przynosi potencjalnie wiele edukacyjnych korzyści, takich jak wdrażanie uczniów do świadomego uczestnictwa w kulturze oraz rozbudzenie ich zainteresowania nauką o języku. Zaletą językowego kształcenia kulturoznawczego są też jego perspektywy integracyjne. Kształcenie to może stać się elementem spójnej edukacji polonistycznej, realizowanej na drodze integracji wewnątrzprzedmiotowej. Treści kulturoznawcze są elementem scalającym kształcenie językowe z literacko – kulturowym. Zagadnienia kulturoznawcze otwierają też możliwość korelacji treści międzyprzedmiotowych stanowiąc bazę materiałową dla ścieżek edukacyjnych.  
        Słowa kluczowe: a

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Święta miłości kochanej ojczyzny…? O kształtowaniu postawy patriotycznej na lekcjach języka polskiego – między tradycją a zmianą

W artykule zarysowano konteksty społeczne, polityczne i edukacyjne, w jakich odbywa się – wpisana w podstawę programową – edukacja patriotyczna na lekcjach języka polskiego. Przedstawione zostały wypowiedzi nauczycieli polonistów na temat rozumienia przez nich sposobów kształtowania postawy patriotycznej, a następnie wypowiedzi uczniów liceów, którzy zostali poproszeni o refleksję nad własnym poczuciem patriotyzmu i zainspirowani do opracowania scenariusza filmu prezentującego cudzoziemcom Polskę. Obserwacje wynikające ze zderzenia różnych punktów widzenia prowadzą do wniosku, że daje się zauważyć brak satysfakcjonujących efektów w kształceniu świadomości patriotycznej młodych ludzi. Na koniec przedstawiono propozycję wykorzystywania aktualnych wydarzeń i dawnych tekstów literackich w nakierowanym na ojczyznę kształceniu polonistycznym.  
        Słowa kluczowe:

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
„Takie będą rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie” - współczesne cele edukacji historycznej i obywatelskiej na tle tradycji KEN. Przegląd stanowisk

Szybkie tempo rozwoju cywilizacji spowodowało kryzys społeczeństwa, państwa i jednostki. Wyzwaniem dla edukacji jest nauczyć polską młodzież, aby umiała sprostać zadaniom naszych czasów. Komisja Edukacji Narodowej stanowi symbol najlepszych tradycji i pozostaje wzorem do naśladowania, wytyczającym kierunek rozwoju szkolnictwa polskiego. Z punktu widzenia społeczeństwa oraz jednostki, w dzisiejszym świecie znów ważnego znaczenia nabiera wychowanie patriotyczno-obywatelskie, które pozwala budować nowoczesne państwo, otwierać się młodym Polakom na Europę, przy zachowaniu własnej tożsamości narodowej, a także zaangażować się w budowę społeczeństwa obywatelskiego. Współcześnie realizowane cele edukacji humanistycznej szczególnie mocno eksponują założenia nurtu antropocentryczno-kulturowego. Obejmują one także treści kształcenia obywatelskiego, odwołując się do wartości uniwersalnych, takich jak: prawda, dobro i piękno, życie ludzkie, kształtowanie poczucia godności i odpowiedzialności. Budowanie świadomości własnej wartości i otwarcie się na drugiego człowieka, określają znaczenie społecznego współżycia. Ważne dla rozwoju społecznego i narodowego jest szerzenie świadomego patriotyzmu i demokracji, poszanowanie dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Edukacja bliska zasadom i ideom humanizmu jest równie ważna jak podejście utylitarne, ukierunkowane na zdobywanie w szkołach umiejętności technicznych, czy zawodowych.  
         

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Honor albo trzy pojedynki w "Lalce". Lekcja języka polskiego jako wycieczka antropologiczna

W artykule poruszony został problem honoru jako wartości regulującej zachowania społeczno-kulturowe i podlegającej przemianom historycznym na przestrzeni dziejów. Co za tym idzie – analizie poddano zmienny zespół okoliczności, w których posługiwanie się pojęciem honoru wywołuje różnorodne konsekwencje społeczne i psychologiczne.  
        Punktem wyjścia uczynione zostały trzy „sytuacje pojedynkowe” w Lalce, które tylko w jednym przypadku – zdarzenie na wyścigach między Wokulskiem a baronem Krzeszowskim – doprowadziły do autentycznej konfrontacji. Z tej perspektywy ukazano funkcjonowanie wzorca kulturowego w momencie dokonującej się w drugiej połowie XIX w. i celnie uchwyconej przez Prusa zmiany kulturowego paradygmatu.  
        Przejście od „moralności feudalnej” do „moralności mieszczańskiej” wzbogacone zostało szeroką refleksją historyczną, kulturową i antropologiczną. Szerokość i specyfika  ujęcia wiążę się z prezentowaną strategią edukacyjną – lekcja języka polskiego to próba poznania człowieka w maksymalnie bogatych przejawach jego istnienia, w aspekcie lokalnym i uniwersalnym, za pomocą bezpośredniego doświadczenia (teraźniejszość) oraz rozmaitych znaków kulturowych (tradycja).

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Wiedza, ideologia, wiara, mit. O "najważniejszych wydarzeniach historycznych" starożytności w podręcznikach do kształcenia literacko-kulturowego dla liceów i techników

Autor pracy poddał obserwacji tablice historyczne zamieszczone w siedmiu podręcznikach do kształcenia literacko-kulturowego w liceum i technikum. Okazało się, że obok wydarzeń historycznych starożytnego Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu, zawierają one w dużej liczbie wydarzenia o charakterze mitycznym, pochodzące np. ze Starego Testamentu, będące przedmiotem wiary chrześcijańskiej. Autor stwierdza, że ich dobór motywowany jest wyznaniowo, a nie merytorycznie. Tabele „historyczne” okazują się narzędziem walki ideologicznej o umysły uczniów. Oprócz ustalenia danych historycznych artykuł ma na celu wprawianie dydaktyków, nauczycieli oraz uczniów w myśleniu krytycznym niestosowanym, jak się okazuje, do fragmentów pochodzących ze Starego Testamentu. Z pracy tej wynika postulat dalszego badania podręczników do języka polskiego pod kątem ich ukrytego zaangażowania religijnego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Soplicowo, czyli Sarmatopolitan. Wykorzystanie elementów metody projektu w pracy nad "Panem Tadeuszem"

Pierwsza część artykułu zawiera przemyślenia na temat powstania i dalszego rozwoju w świecie „metody projektu”. Autorka zwraca uwagę na te jej cechy, które zgodnie z głównymi założeniami zreformowanej podstawy programowej polskiej szkoły, rozwijają w uczniach pożądane we współczesnym społeczeństwie aktywne i twórcze postawy. Zadanie stworzenia takiej sytuacji edukacyjnej stoi przed nauczycielami wszystkich przedmiotów, również języka polskiego. Metoda projektu stosowana w pracy na lekcjach języka polskiego daję ogromne możliwości osiągnięcia niezwykle interesujących rezultatów, co wynika ze specyfiki treści i wartości, które wypełniają te lekcje. Również dzięki dynamizmowi i twórczemu charakterowi projektu można spodziewać się niezwykle oryginalnych i w pomysłowy sposób prezentowanych efektów pracy. Druga część artykułu zawiera opis cyklu lekcji, które powstały w wyniku pracy metodą projektu. Autorka pokazuje, jak wyglądała realizacja poszczególnych elementów metody, w jaki sposób uczniowie indywidualizowali pracę, kładąc nacisk na pewne elementy a rezygnując z innych. W zakończeniu autorka, pokazując interdyscyplinarny charakter zrealizowanego projektu, nazywa zakresy wiedzy i umiejętności, które uczniowie opanowali.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Problematyka tożsamości narodowej, regionalnej na lekcjach języka polskiego – dylematy i perspektywy

Autorka przedstawiła cele i metody kształcenia tożsamości narodowej i regionalnej w nauczaniu języka polskiego. Rozważania teoretyczne opiera na ujęciu interdyscyplinarnym, odwołując się do opinii dydaktyków języka polskiego i historii oraz do publikacji z zakresu antropologii i socjologii. Jej zdaniem, na szczególną uwagę w pracy polonisty zasługuje metoda projektu, która łączy i utrwala w sposób świadomy wiadomości z języka polskiego, historii i wiedzy o społeczeństwie. Równie intersującym rozwiązaniem edukacyjnym jest gra miejska, pozwalająca na kształtowanie tożsamości lokalnej i naukę kultury pamiętania.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Kultura pamięci w szkolnym dyskursie polonistycznym

Popularność badań nad pamięcią pokoleń, sposobami jej utrwalenie, przechowywania i przekazywania zajmują się obecnie badacze wielu dyscyplin. Kultura pamięci rozumiana jest jako społeczne zobowiązanie do zapamiętywania przeszłości w postaci świadectw, form upamiętnienia, rytuałów, obrazów i symboli.   
        Współcześnie, w polskiej szkole, widoczny jest odwrót od przeszłości, historii i pamięci. Nacisk położony został na sukces w przyszłości, a młodzi ludzie odwracają się od historii, coraz powszechniej nie rozumiejąc jej znaczenia dla teraźniejszości.   
        Zadaniem edukacji, także edukacji polonistycznej, powinno być przywrócenie kultury pamięci oraz pokrewnej pamięci kulturowej, to znaczy pamięci wymienionej miedzy członkami społeczności, między pokoleniami w formie języka, narracji, obrazu i dźwięku.  
        W artykule zaproponowano klasyfikację form obecności kultury pamięci w kształceniu polonistycznym. Istnieje ona w trzech wątkach: intertekstualnym, lekturowym i narracyjnym. Każdy z nich jest ważną dla kolejnych pokoleń formą przekazywania pamięci zbiorowej. Intertekstualna kultura pamięci jest formą przechowywania pamięci o motywach, tematach, formach i gatunkami, to pamięć literatury o sobie samej. Lekturowa kultura pamięci przechowuje zbiór tekstów ważnych dla tożsamości kulturowej zbiorowości, a narracyjna kultura pamięci jest formą uczestniczenia w przeszłości poprzez utrwalanie i tworzenie indywidualnych przekazów pamięci.   
        Uzupełnieniem tych trzech modeli jest przestrzenna kultura pamięci, której celem jest rekonstruowanie w formie projektu edukacyjnego pamięci miejsca, czyli zapisu pamięci zbiorowej zakotwiczonej w miejscu. Ślady pamięci utrwalone we współczesnej topografii miasta służą ukazywaniu ciągłości między przeszłością a teraźniejszością.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Od słowa do słowa, czyli o nieprofesjonalnych odbiorcach tekstów literackich i ich wypowiedziach na temat zadań i powinności literatury

Obsesja narzekania na uczniów gimnazjów jest tak powszechna, że udziela się niemal wszystkim i praktycznie trudno sobie wyobrazić, aby ktoś nagle zaczął wyłącznie komplementować tę młodzież. A jednak są i tacy, którzy pozytywnie ją oceniają. To z ich ust można usłyszeć, iż utarty schemat myślenia o niej bądź to zupełnie, bądź to częściowo rozmija się z prawdą. Przyczyn rozbieżnych stanowisk należy szukać w różnych doniesieniach, między innymi, na temat (nie)właściwej postawy nastolatków wobec narzucanych im obowiązków szkolnych i wobec drugiego człowieka.   
        W związku z powyższym autorka artykułu dokonuje próby zarysowania portretu gimnazjalistów, jaki wyłania się z materiału badawczego. Stały się nim pisemne wypowiedzi nastolatków spoza Krakowa na temat ich oczekiwań wobec literatury. Zebrany materiał daje podstawy, by zorientować się, jakie zadania badana młodzież nałożyła nie tylko literaturze, jej twórcom, ale także nauczycielom polonistom. Tym samym spośród wielu postulatów uczniowskich autorka wybrała do analizy trzy: dwa najczęściej występujące i jedno najrzadziej pojawiające się w zredagowanych wypowiedziach. Splatają się one z uczniowskim sposobem rozumienia powinności literatury. Te ostatnie zaś dają możliwość zidentyfikowania postaw i ról odbiorczych, jakie nastoletni czytelnicy bądź to przyjmują, bądź to chcieliby przyjąć w trakcie obcowania z literaturą.   
        Wnioski wysunięte na podstawie analizy opinii młodzieży mogą stać się podstawą do stawiania pytań o współczesnego gimnazjalistę: człowieka, odbiorcę literatury i autora słowa pisanego. Choć szukanie jednej i ostatecznej odpowiedzi na rozliczne pytania o ucznia nigdy nie będzie w pełni możliwe, to jednak warto upominać się o ciągłe jego diagnozowanie: jako człowieka i jako odbiorcy literatury (kultury), służące projektowaniu działań polonistycznych z myślą o nim, a nie obok niego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Rozumienie paradoksu wśród uczniów szkoły podstawowej

Autorki podejmują kwestie dotyczące definiowania, warunków dostrzegania paradoksu, a także stopnia zrozumienia konstrukcji opartych na paradoksie przez uczniów oraz funkcji, jakie może spełnić mówienie oparte na sprzecznościach.  
         Paradoks we współczesnej liryce jest środkiem mocno ekspansywnym, jego wszechobecna popularność odbija się w twórczości najważniejszych poetów: Miłosza, Herberta, Szymborskiej, Twardowskiego, Różewicza etc. To zdecydowanie podkreśla ważność tej kategorii oraz potrzebę oglądu jej funkcjonowaniem. Dotychczas nie przeprowadzono badań nad rozumieniem paradoksu wśród uczniów, a sama problematyka paradoksu nie znalazła do chwili obecnej należytego miejsca w polskich badaniach literaturoznawczych.  
         Paradoks należy do tych pojęć, które mogą sprawiać trudności w odbiorze tekstów. Wydaje się, iż jest to pojęcie niedobrze przyswojone, choć często wykorzystywane i nadużywane w języku potocznym. W artykule akcentuje się obecność paradoksu w szkole, ponadto zaprezentowano także eksperyment badawczy ukazujący sposób dostrzegania paradoksu przez uczniów w szkole ponadgimnazjalnej. Punktem odniesienia sa ustalenia Bożeny Chrząstowskiej, która pokazała rozumienie pojęć teoretycznoliterackich wśród uczniów i Zenona Urygi, który zajmował się odbiorem liryki w klasach maturalnych. Rozumienie paradoksu ma ogromne znaczenia w kształceniu literackim, językowym, ale i kulturowym, nic nie jest bowiem paradoksem samo przez się, ale staje się nim w perspektywie określonego kontekstu.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Wy-słowienia i wy-obrażenia. Przyczynek do refleksji antropologicznej

W tekście podjęto rozważania na temat fenomenu ludzkiej mowy oraz relacji słowo – obraz, w odniesieniu do kultury współczesnej (opartej na tradycji logocentryzmu, lecz coraz silniej zdominowanej przez obraz i „narrację ekranowego algorytmu”), a także w kontekście wyzwań współczesnej edukacji szkolnej. Za główne zadanie szkoły uznać należy stwarzanie uczniom optymalnych warunków rozwoju języka jako podstawowego atrybutu człowieczeństwa, dzięki któremu człowiek poznaje i oswaja świat. Tak sformułowany cel, możliwy do realizacji także w ramach wy-sławiania obrazów, wymaga jednak odejścia od edukacyjnego prowincjonalizmu i przyjęcia z pełną konsekwencją antropocentrycznego modelu kształcenia.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
"Ucynkowy" i "nieucynkowy" język nauczyciela

Artykuł porusza problem języka nauczycieli związanego przede wszystkim                       z procesem oceniania. Na podstawie raportu z ewaluacji zewnętrznej ukazana została rozbieżność pomiędzy poczuciem nauczycieli dotyczącym jakości ich oceny (informacji zwrotnej) a faktycznym odbiorem tego procesu przez uczniów. W artykule przedstawiono sposób kształtowania informacji zwrotnej w oparciu o idee oceniania kształtującego oraz                      w nawiązaniu do „etycznego zwrotu” w dydaktyce języka polskiego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
O kondycji słowa w szkole średniej - czyli o tym, czy można nabyć umiejętność mediacji, zdając dzisiejszą maturę z języka polskiego

Artykuł prezentuje wybrane możliwości zastosowania mediacji w nauczaniu języka polskiego w szkole średniej. Obrazuje też obecny sposób myślenia młodzieży na temat treści literackich poruszających problem samobójstwa. Ponadto przedstawia propozycję modyfikacji tematów do matury pisemnej z języka polskiego pod kątem mediacji z bohaterem literackim i wśród bohaterów literackich. Tylko krytyczna, ale jednocześnie konstruktywna akceptacja uczniowskiego głosu w dyskusji może sprawić, że młodzież będzie chciała szukać rozwiązań swoich problemów poprzez literaturę, a nauczanie zostanie uwolnione od mechanicznego powielania schematów myślenia.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Esej szkolny - przykładem mocowania się ucznia ze słowem

Celem artykułu jest pokazanie prób pisarskich eseju szkolnego jako jednego ze sposobów na efektywne i często atrakcyjne kształcenie umiejętności językowych uczniów. Esej wymaga bowiem stosowania szerokiego wachlarza świadomych zabiegów językowych i przeciwstawia się z założenia parataktycznemu myśleniu, które jest źródłem kształcenia się kodu ograniczonego - służy rozwijaniu kodu rozwiniętego. W badanych wypracowaniach widać szczególną dbałość o język – inaczej niż w innych rodzajach wypracowań szkolnych. Prowadzi ona często do różnych błędów językowo-stylistycznych, ale potencjalnie stanowi ogromną szansę w kształtowaniu języka osobniczego ucznia.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Konceptualizacja świata w neologizmach dziecięcych

Dzieci młodsze, między innymi pod wpływem nauki szkolnej, dążą do przekształcania pojęć potocznych (pseudopojęć) w naukowe, czyli zgodne ze stanem współczesnej wiedzy naukowej. Jednym ze sposobów kategoryzowania pojęć jest formułowanie oryginalnych związków wyrazowych lub tworzenie nowych słów.  
        Przedmiotem referatu są przykłady neologizmów (zebrane z wypowiedzi mówionych), tworzonych przez dzieci znajdujące się jeszcze w stadium operacji konkretnych, lecz szukających dróg wkroczenia w stadium myślenia pojęciowego.  
        Zebrany materiał może zachwycić i wywołać zdumienie. Cechuje go indywidualność i niepowtarzalność, ukazuje piękno dziecięcego języka, odzwierciedla wrażliwość dzieci i sposób językowego obrazowania świata.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Uczniowskie zmagania się ze słowem. O pisaniu dłuższej wypowiedzi na różnych poziomach nauczania

Autorki ukazują w opracowaniu fragment szerszych badań nad stanem wiedzy językowej uczniów oraz jej przełożenia na  sprawności.  
        Głównym celem przedstawionej części badań stało się określenie poziomu kompetencji tekstotwórczej uczniów szkoły podstawowej (z klas III oraz VI) oraz uczniów gimnazjum (z klasy III), a ich przedmiotem – teksty napisane przez badane dzieci (listy oraz rozprawki). Do określenia sprawności tekstotwórczej uczniów na poszczególnych poziomach edukacji w wartościach wymiernych oraz jej zilustrowania przyjęto dla każdego komponentu kompetencji (struktury prac, tła pragmatycznego, aspektu poznawczego i wybranych cech językowo-stylistycznych) wartości punktowe.  
        Porównanie poziomu sprawności w zakresie władania przez uczniów słowem podczas tworzenia dłuższych tekstów przyniosło zaskakujące rezultaty: początkowo poziom kompetencji tekstotwórczej rósł z wiekiem i ze szkolną edukacją: osiągał wyższy poziom u uczniów klas VI w stosunku do umiejętności uczniów młodszych. Jednak u uczniów gimnazjum poziom tej sprawności gwałtowne się obniżył. Z badań wynika też, że wszyscy uczniowie uzyskują najniższe wyniki w zakresie poprawności językowo-stylistycznej.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika