rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prawna ochrona wątrobowców (Marchantiophyta) w Polsce

W pracy przedstawiono charakterystykę geograficzno-ekologiczną oraz stopień zagrożenia gatunków wątrobowców objętych w Polsce ochroną na podstawie Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin. Ochroną ścisłą objętych jest 37 gatunków wątrobowców z 22 rodzajów i 14 rodzin, natomiast ochroną częściową – 16 gatunków z 14 rodzajów i 12 rodzin botanicznych. Łącznie ochroną gatunkową objęte są 53 gatunki wątrobowców z 31 rodzajów i 21 rodzin, co stanowi 22% flory wątrobowców Polski. Ponad trzy czwarte wątrobowców chronionych (41 gat. – 77%) należy do roślin zagrożonych w Polsce. Ponadto w grupie wątrobowców chronionych przeważają gatunki związane z siedliskami leśnymi (22 gat. – 42%) oraz torfowiskami i mszarnikami (20 gat. – 38%), następnie gatunki o oceanicznym i suboceanicznym typie rozmieszczenia w Europie (25 gat. – 47%), natomiast w przypadku elementów wysokościowych udział poszczególnych grup jest wyrównany (niżowe – 19 gat., niżowo-górskie – 17 gat. i górskie – 17 gat.), przy czym wśród wątrobowców ściśle chronionych zdecydowanie przeważają gatunki niżowe (17 gat. – 46% grupy).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność usuwania związków azotu i fosforu ze ścieków mleczarskich w reaktorze beztlenowym z klatkowym systemem mieszania

Alternatywą dla tlenowych systemów oczyszczania ścieków są reaktory beztlenowe. Projektując je zwraca się uwagę na odpowiednie wypełnienie, systemy pompowe, czy systemy mieszania umożliwiające zmniejszenie ograniczeń technologicznych, które przyczyniają się do poprawy efektów końcowych takich jak, ilość i jakość powstającego biogazu oraz jakość ścieków oczyszczonych. Prezentowane badania dotyczyły oceny efektywności usuwania związków biogennych z syntetycznych ścieków mleczarskich za pomocą innowacyjnego reaktora beztlenowego wyposażonego w mieszadło klatkowe. Efektywność usuwania związków organicznych w wykonanych badaniach wynosiła od 96,25% do 99,03%. Stężenie azotu ogólnego w ściekach surowych kształtowało się na poziomie od 148,36±0 mg N/dm<sup>3</sup> do 593,42±94,92 mg N/dm<sup>3</sup>, a w oczyszczonych od 21,66±19,71 mg N/dm do 28,73±0,4 mg N/dm<sup>3</sup>. Stężenie fosforu ogólnego w ściekach surowych kształtowało się na poziomie od 110±0 mg P/dm<sup>3</sup> do 441,16±19,83 mg P/dm<sup>3</sup>, a w oczyszczonych od 16,49±16,13 mg P/dm<sup>3</sup> do 354±14,18 mg P/dm<sup>3</sup>. Zawartość metanu w wytwarzanym biogazie kształtowała się na poziomie od 0,0413 dm<sup>3</sup> na 1g ChZT wprowadzonego do 0,4367 dm<sup>3</sup> na 1g ChZT wprowadzonego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość wybranych pierwiastków śladowych w glebach położonych w sąsiedztwie kombinatu metalurgicznego w Nowej Hucie

W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości kadmu ołowiu i cynku w glebach użytków ornych położnych w sąsiedztwie Kombinatu Metalurgicznego w Krakowie Nowej Hucie. Próby gleby pobrano jesienią 2009 roku z warstwy 0–20 cm użytków ornych położonych w odległości od około 1 km do 8,5 km w kierunku wschodnim od Kombinatu Metalurgicznego w Nowej Hucie. Wybrany teren charakteryzował się wysokim stanem kultury rolnej, gdzie dominowała uprawa warzyw, głównie kapustnych. Stwierdzono, że badane gleby nie zostały zanieczyszczone metalami ciężkimi. Wszystkie pobrane próby spełniły wymogi wg. Rozporządzenia Ministra Środowiska [2002], a w ocenie IUNG-u [1993], zaobserwowano jedynie zawartości podwyższone 60% dla Zn oraz 13% dla Cd. W miarę oddalania się od Kombinatu zawartości badanych metali malały.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odniesienia koncepcji retardacja przekształcania zasobów przyrody do wybranych aktów prawnych w kontekście budowania zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym

Działania na rzecz zachowania zasobów przyrodniczych w stanie niepogorszonym, a docelowo zwiększenie ich trwałości i jakości zapisano w kilku polskich aktach prawnych, jako obowiązujące. Musi to być rozumiane i akceptowane zarówno przez wszystkich przedsiębiorców jak i decydentów i przeciętnego Polaka w każdym wieku. Do tej pory, dbałość o zasoby przyrody np. na obszarach cennych przyrodniczo (parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu czy natura 2000) przez wielu nie była traktowana ze zrozumieniem i widziana raczej jako bariera w rozwoju. Tymczasem zachowanie świadczeń ekosystemów dla człowieka jest warunkiem koniecznym dla poprawy szeroko rozumianej jakości życia. Może w tym pomóc upowszechnianie koncepcji retardacja tempa przekształcania zasobów przyrody a także prawidłowe rozumienie i pilne wdrażanie w życie strategicznie słusznych zapisów z obowiązującego w Polsce prawa. W artykule podkreślono wagę działań z zakresu ochrony różnorodności biologicznej także w kontekście poszerzenia perspektywy funkcjonowania inżynierii ekologicznej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena konserwacji i modernizacji urządzeń melioracji podstawowych na obszarze północnej wielkopolski

Celem pracy była ocena aktualnego stanu technicznego urządzeń melioracji podstawowych, funkcjonujących na obszarze północnej Wielkopolski. Ponadto w pracy podjęto próbę określenia potrzeb w zakresie ich utrzymania i konserwacji. Przedmiotem analizy były głównie budowle piętrzące, stanowiące infrastrukturę cieków będących pod zarządem WZMiUW w Poznaniu, Rejonowego Oddziału w Pile. Ocenę stanu technicznego urządzeń melioracyjnych oparto na metodyce opracowanej przez Kacę i Interewicza. Dodatkowo w pracy przedstawiono nakłady na konserwacje i eksploatacje urządzeń melioracji podstawowych oraz wydatki na inwestycje melioracyjne poniesione w latach 2002–2012.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja źródeł pozażywieniowego narażenia dzieci na wybrane metale ciężkie w Sosnowcu

Celem pracy była identyfikacja miejsc, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia dzieci, z powodu dużej koncentracji metali ciężkich w wierzchniej warstwie gleby, na której czynnie spędzają czas. Analizie poddano próbki gleby pobrane z placów zabaw oraz boisk w Sosnowcu. W zmineralizowanych próbach, metodą optycznej spektometrii emisyjnej oznaczono zawartość ołowiu, kadmu i cynku. Zanieczyszczenie gleb na badanych terenach rekreacyjnych jest bardzo zróżnicowane. Spośród badanych obiektów rekreacyjnych, ponad 70% charakteryzuje się zawartością metali ciężkich w stężeniach przekraczających wartości dopuszczalne, regulowane Rozporządzeniem Ministra Środowiska. Najwyższe oznaczone stężenia Cd, Pb i Zn odnotowano na poziomie o ponad 2000% wyższym od wartości dopuszczalnych prawnie. Wyniki badań wskazują na konieczność kontroli chemicznej podłoża, lub materiału, który ma być użyty pod budowę miejsca rekreacji, w celu zmniejszenia narażenia dzieci i młodzieży korzystających z placów zabaw i boisk na metale ciężkie zagrażające ich zdrowiu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ dodatków mineralnych i organicznych do osadów ściekowych oraz kompostowania uzyskanych mieszanin na ich wybrane właściwości

Badano wpływ mieszania osadów ściekowych z tlenkiem wapnia, popiołem z węgla brunatnego, słomą i trocinami oraz kompostowania otrzymanych mieszanin na zawartość w nich suchej masy, ogólnej zawartości azotu, węgla w związkach organicznych oraz na wartość pH. Zawartość suchej masy w mieszaninach osadów ściekowych ze wszystkimi komponentami była większa niż w samych osadach. Dodatek tlenku wapnia w większym stopniu niż dodatek popiołu z węgla brunatnego alkalizował osady ściekowe, powodując jednocześnie większe straty azotu. Dodatek słomy i trocin zmniejszył w uzyskanej mieszaninie zawartość azotu, ale nie powodował zmian odczynu osadów. Po dodaniu tlenku wapnia i popiołu do osadów uzyskano mieszaniny o mniejszej zawartości węgla w związkach organicznych niż w samych osadach. Mieszaniny osadów z trocinami i słomą zawierały więcej węgla w związkach organicznych niż same osady. Zmniejszenie zawartości węgla w związkach organicznych i ogólnej zawartości azotu w trakcie kompostowania mieszanin osadów z tlenkiem wapnia i trocinami było mniejsze niż w osadach z dodatkiem popiołu i trocin.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania symulacyjne procesu fermentacji w układzie komory psychrofilnej i komory mezofilnej w odniesieniu do ilości wytwarzanego biogazu

W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą modelowania stabilizacji beztlenowej osadu czynnego wraz z dodatkowym substratem (ścieki dowożone, mleczarskie, rzeźnicze) w warunkach fermentacji psychrofilnej w zakresie 10–20 °C oraz mezofilnej w temperaturze 35 °C. Badanie symulacyjne przeprowadzono w układzie ciągu dwóch komór fermentacyjnych. Wyniki badań pozwoliły na ocenę skuteczności prowadzenia tych procesów w oddzielnych komorach tj. komorze psychrofilnej i komorze mezofilnej. W badaniach symulacyjnych wskazano na warunki uzyskiwania lotnych kwasów tłuszczowych oraz biogazu w powiązaniu z warunkami pracy komór.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany stężenia dwutlenku siarki w powietrzu atmosferycznym w zależności od temperatury

W pracy podjęto problem wykazania zmienności stężenia dwutlenku siarki w zależności od temperatury powietrza występujące w latach 2007-2009. Wyniki analizowano w uśrednieniach rocznych, sezonowych i pór roku. W opracowaniu uwzględniono wyniki z pomiarów ciągłych ze Stacji monitoringu imisji zanieczyszczenia powietrza. Analizowane dane dokumentowano równaniami regresji i zachodzącymi związkami korelacyjnymi. Średnie z lat badań stężenie SO2 w powietrzu wyniosło 2,13 ?g ź m-3 (dopuszczalna norma 20,0). W sezonie grzewczym było o 1,42 ?g ź m-3 większe niż w letnim. Istotna ujemna zależność korelacyjna wystąpiła z średnich z miesiąca lutego z siłą związku Rs = - 0,46 co oznacza, że wraz ze spadkiem temperatury wzrastało stężenie SO2. Istotne związki korelacyjne wystąpiły również w miesiącach: kwietniu Rs = 0,43 i czerwcu Rs = 0,39.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie emisji biogazu ze składowiska odpadów komunalnych

W pracy podjęto problem emisji biogazu, którego głównymi składnikami są metan  (CH4) i dwutlenek węgla (CO2). Są one jednocześnie gazami cieplarnianymi. Mając na uwadze  możliwość pozyskiwania biogazu do celów energetycznych, określono zawartość CH4 i CO2  z potencjału gazowego złoża odpadów komunalnych. W obliczeniach posłużono się modelem  Tabasarana. W oparciu o dane z zamkniętego składowiska odpadów komunalnych w Makowie  Mazowieckim, wykazano, że w 2011 roku emisja biogazu może wynieść od 1,2 do 7,95 m3. h-1. Jeżeli uwzględni się jeszcze, że pozyskanie biogazu wynosi około 50%, wówczas jego ilość nie gwarantuje opłacalności. W wariantach o korzystnych parametrach wydajności może okazać się zasadna, co potwierdzają dane wariantów porównawczych, a szczególnie pierwszego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekonomiczno-społeczne znaczenie prognoz skutków finansowych uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego

Zgodnie z art. 17 ust. 6 obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wójt, burmistrz lub prezydenta miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, musi wykonać prognozę skutków finansowych jego uchwalenia. Ustawodawca nakazuje minimalny zakres zawartości takiej prognozy. Praktyka realizacyjna wskazuje jednak na niewystarczający sposób uwzględnienia skutków finansowych sporządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. W efekcie akty prawa miejscowego wprowadzają w życie i utrwalają administracyjnie często niewłaściwe rozwiązania przestrzenne, potęgując między innymi postępujące procesy dezurbanizacji.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura odpadów opakowaniowych w produkcji napojów alkoholowych

W pracy przedstawiono analizę struktury odpadów opakowaniowych powstających w zakładach produkujących napoje alkoholowe (wódki, wina, piwo). Materiał stanowiły badania ankietowe przeprowadzone w zakładach produkcyjnych, obejmujące dane dotyczące wielkości produkcji, ilości odpadów opakowaniowych powstających w zakładzie, oraz sposobu ich zagospodarowania. W badanych browarach ilość odpadów opakowaniowych, na hektolitr wyprodukowanego piwa, wahała się od 0,12 do 0,53 kg. W każdym badanym zakładzie największą grupę stanowiły odpady opakowaniowe ze szkła od ok. 58% do 72%. Drugimi, co do ilości były odpady z papieru i tektury powstające, jako resztki opakowań kartonowych i etykiet, których udział w ogólnej masie odpadów wynosił od 12 do 24%. W zakładach produkujących tzw. mocne alkohole ilość odpadów opakowaniowych wahała się od 0,9 do 1,32 kg na hektolitr wyprodukowanego alkoholu. W zależności od profilu produkcji oraz samego zakładu dominującą grupą odpadów opakowaniowych były opakowania ze szkła (ponad 50%) lub opakowania z papieru i tektury (ponad 60%). W zakładach winiarskich stwierdzono, że udział odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych oraz z papieru i tektury stanowi ponad 60% ogólnej masy odpadów opakowaniowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pobieranie kadmu i ołowiu przez biomasę rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.) w zależności od okresu trwania uprawy i fazy rozwojowej

Kadm i ołów należą do metali ciężkich najbardziej szkodliwych dla roślin i zwierząt. Celem przeprowadzonych badań było prześledzenie zmian w zawartości kadmu i ołowiu w biomasie rutwicy wschodniej w zależności od roku uprawy i fazy rozwojowej. Wyniki badań uzyskano na podstawie dwóch doświadczeń polowych prowadzonych trzeci i siódmy rok. Podczas zbioru pobrano próby z 1 m2 w następujących fazach rozwojowych: pąkowanie, początek kwitnienia, pełnia kwitnienia, koniec kwitnienia i dojrzałość pełna. Następnie próby te wysuszono i rozdrobniono. Kadm i ołów oznaczono metodą ICP-AES, po mineralizacji "na sucho".Obliczenia statystyczne wykazały istotne zróżnicowanie w zawartości kadmu i ołowiu w biomasie rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.) w zależności od roku uprawy i fazy rozwojowej. Średnia zawartość kadmu w suchej masie rośliny testowej wynosiła 0,44 mg . kg-1 a ołowiu 5,26 mg . kg-1. Największe ilości kadmu i ołowiu oznaczono w liściach rośliny testowej (Cd w siódmym, a Pb w trzecim roku uprawy). Rozpatrując poszczególne fazy rozwojowe rutwicy wschodniej należy stwierdzić, że najwięcej kadmu i ołowiu oznaczono w fazie pełnia kwitnienia.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tereny przemysłowe - jako miejsca bogatej fauny żądłówek

Przedstawiono wstępne wyniki badań prowadzonych w latach 2008-2009 na obszarach  oddziaływania przemysłu wapiennego na Kujawach w Północnej Polsce. W trakcie prowadzonych pracodłowiono 93 gatunki żąłówek - Crabronidae (40 gatunków), Chrysididae (18 gatunków), Vespidae (15 gatunków), Pompilidae (10 gatunków), Sphecidae (6 gatunków), Mutillidae (2 gatunki), Scoliidae (1 gatunek) oraz Tiphiidae (1 gatunek).Uzyskane wyniki wskazują, że przemysł nie zawsze musi kojarzyć się z negatywnym oddziaływaniem na faunę czy florę.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ stosowania osadu ściekowego przekształconego biologicznie i termicznie na zawartość manganu w roślinach i w glebie

Różnorodność metod uzdatniania osadów ściekowych, ze względu na czynnik (chemiczny, biologiczny, termiczny) prowadzi do wytworzenia „produktów” różniących się właściwościami, w tym zawartością form metali ciężkich. Celem badań było określenie wpływu stosowania przekształconego biologicznie i termicznie osadu ściekowego na zawartość manganu w roślinach i formy tego pierwiastka w glebie. Badania przeprowadzono w oparciu o dwuletnie doświadczenie wazonowe. W badaniach zastosowano nieprzetworzony osad ściekowy z oczyszczalni ścieków w Krakowie-Płaszowie oraz osad zmieszany ze słomą pszenną w stosunku wagowym 1:1, który poddano procesom biologicznego (kompostowanie przez 117 dni w bioreaktorze) i termicznego przekształcenia (w piecu komorowym, bez dostępu powietrza wg następującej procedury: 130 ºC przez 40 min → 200 ºC przez 30 min).Mieszaniny osadu ściekowego i słomy przekształcone biologicznie i termicznie w obydwu latach badań wykazywały zbliżone do obornika oddziaływanie na ilość wytworzonej biomasy roślin. W biomasie owsa stwierdzono więcej manganu niż w rzepaku jarym. Zastosowany osad ściekowy oraz jego przekształcone biologicznie i termicznie mieszaniny nie wpływały istotnie na zwiększenie zawartości tego pierwiastka w biomasie roślin w porównaniu z obornikiem. Zastosowane nawożenie nie różnicowało wartości wskaźnika translokacji i wskaźnika bioakumulacji manganu w częściach nadziemnych i korzeniach rzepaku jarego i owsa. Nie stwierdzono zwiększenia zawartości najłatwiej dostępnych dla roślin form manganu w glebie po zastosowaniu przekształconych mieszanin osadu ze słomą. Po drugim roku badań oznaczono mniejsze zawartości tych form manganu w glebie wszystkich obiektów w porównaniu ze stwierdzonymi w pierwszym roku badań.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości wykorzystania zasobów wód termalnych w rejonie Podhala

Historia geotermii pod Tatrami rozpoczęła się już w roku 1844, kiedy to Ludwik Zejszner opisał odkryte przez siebie na Jaszczurówce, w Zakopanem, źródło o temperaturze 20,4°C. W roku 1963 wody termalne o temperaturze 37°C uzyskano po raz pierwszy z otworu wiertniczego, wykonanego w Zakopanem, na Antałówce. Utwory wodonośne zalegają na głębokości od kilkuset metrów do 1,5 km w rejonie Zakopanego i od 2,5 do 3,5 km. W północnej części Podhala w rejonie Bańskiej Niżnej i Chochołowa. Temperatura wód zmienia się w zakresie od 20 do 40°C w rejonie przytatrzańskim poprzez około 60°C w rejonie Furmanowej, Poronina, Bukowiny Tatrzańskiej i ponad 80°C w rejonie Białego Dunajca i Bańskiej, a nawet do około 90°C w rejonie Chochołowa. Energia geotermalna zajmuje pierwsze miejsce wśród innych alternatywnych źródeł energii. To niewyczerpalne źródło stawia się wyżej niż, stosunkowo rzadko wykorzystywaną energię wiatrową czy słoneczną, której wydajność ocenia się zaledwie na 20-35%, a wydajność energii geotermalnej wynosi aż 70%. Na terenie miasta Zakopanego ogrzewanie energią geotermalną stało się już o 40% tańsze niż ogrzewanie gazem. W samym Zakopanem poprzez geotermię nastąpiła znaczna redukcja emisji dwutlenku węgla. Całe Podhale powinno być ogrzewane wodą geotermalną, gdyż emisja zanieczyszczeń powietrza w tym rejonie, a w szczególności w Kotlinie Nowotarskiej jest bardzo duża w szczególności w sezonie grzewczym. Ponadto istnieje duża możliwość wykorzystania energii geotermalnej w takich dziedzinach jak rekreacja i balneoterapia.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ właściwości inicjalnych gleb na wzrost sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na zrekultywowanych powierzchniach zwałowisk kwb "Bełchatów"

W pracy podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, które właściwości inicjalnych gleb wpływają pozytywnie lub negatywnie na wzrost sosny zwyczajnej wzrastającej na wierzchowinach zwałowisk KWB "Bełchatów". Badania wykazały, że dodatnio na przeciętny roczny przyrost wysokości sosny na powierzchniach badawczych wpływa przede wszystkim: wyższe pH, większa zawartość kationów zasadowych oraz większa zawartość frakcji pyłu (0,05-0,002 mm) w substracie glebowym. Negatywnie na przyrost drzew wpływa natomiast wzrost udziału frakcji piasku, a w głównej mierze kwasowości hydrolitycznnej substratu glebowego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Frakcje ołowiu, chromu, cynku, miedzi i niklu w poziomie próchnicznym gleb położonych wzdłuż obwodnicy Siedlec

Celem podjętych badań była ocena zawartości ołowiu, chromu, cynku, miedzi i niklu oraz ich czterech frakcji (wymiennej - F1, redukowalnej v F2, utlenialnej - F3 rezydualnej - F4), wydzielonych za pomocą metody rekomendowanej przez the European Union's Standards, Measurements and Testing program (dawniej BCR), w poziomie próchnicznym gleb uprawnych (0 - 20 cm), położonych wzdłuż obwodnicy miasta Siedlce. W analizowanych glebach stwierdzono zróżnicowaną zawartość czterech frakcji ołowiu, chromu, cynku, miedzi i niklu, a ich średni udział w zawartości ogólnej danego metalu, (niezależnie od grupy granulometrycznej), można przedstawić w następujących malejących szeregach: Pb - F2 > F3 > F4 > F1; Cr - F4 > F3 > F2 > F1; Zn - F2 > F4 > F1 > F3; Cu - F3 > F4 > F2 > F1; Ni - F4 > F3 > F2 > F1. Obliczenia statystyczne wykazały istotny wpływ wybranych właściwości badanych gleb (zawartość ogólna badanego metalu, pojemność sorpcyjna, Corg, frakcja iłowa ? < 0,002 mm) na specjację ołowiu, chromu, cynku, miedzi i niklu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Lokalne kopaliny mineralne a możliwości ich wykorzystania w ochronie środowiska (na przykładzie mazurskich rud darniowych)

Rudy darniowe należą do zapomnianych kopalin zalegających na terenie Warmii i Mazur. W czasach historycznych były eksploatowane i stanowiły podstawę lokalnego przemysłu hutniczego. Ze względów ekonomicznych przestano je wykorzystywać. Wykazane w późniejszym czasie ich właściwości, wynikające z ich składu mineralnego i chemicznego pozwoliły traktować je jako sorbenty mineralne. W tej sytuacji obecność tych kopalin na terenie Warmii i Mazur może zostać spożytkowana praktycznie. Jako kopaliny lokalne mogą zostać wykorzystane w charakterze naturalnych sorbentów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasada zwrotu kosztów świadczenia usługi oczyszczania ścieków w świetle ramowej dyrektywy wodnej Unii Europejskiej

Unia Europejska w dyrektywie kształtującej politykę w zakresie ochrony wód, czyli w Ramowej Dyrektywie Wodnej 2000/60/WE (RDW) z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej zwanej Ramową Dyrektywą Wodną sformułowała zasadę zwrotu kosztów usług wodnych. Istotne przy realizacji tej zasady jest to, by wyeliminować subsydiowanie skrośne zarówno w odniesieniu do poszczególnych usług jak i grup ich odbiorców. Woda dostarczana wszystkim grupom odbiorców nie różni się jakością, a zatem koszty jej wytworzenia dla wszystkich usługobiorców są jednakowe. Natomiast w przypadku oczyszczania ścieków, ścieki z gospodarstw domowych mają inny skład i stężenie zanieczyszczeń niż ścieki z zakładów przemysłowych, dlatego też koszty ich oczyszczania kształtują się na innym poziomie. Jednak przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne ustalały zazwyczaj jedną cenę dla wszystkich taryfowych grup odbiorców.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka