rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zaburzenia psychiczne u dorosłych krzywdzonych w dzieciństwie – badanie z zastosowaniem wywiadu strukturalizowanego SCID-I

Celem badania było przeprowadzenie ustrukturalizowanych klinicznych wywiadów diagnostycznych (Structured Clinical Interview for DSM-IV-TR, SCID-I) z osobami, które aktualnie nie leczą się psychiatrycznie, i uwzględnienie w ramach tych wywiadów pytań o doświadczenia krzywdzenia w dzieciństwie. Postawiono pytanie o to, czy osoby relacjonujące doświadczenia krzywdzenia w dzieciństwie w porównaniu z osobami bez takich doświadczeń otrzymają częściej diagnozę zaburzenia psychicznego według SCID-I. Zbadano łącznie 98 osób, spośród których 58 relacjonowało doświadczenia krzywdzenia w dzieciństwie. Wykazano istotne statystycznie różnice w zakresie występowania zaburzeń psychicznych – aktualnych i w ciągu życia. W grupie osób relacjonujących krzywdzenie w dzieciństwie 36,2% otrzymało diagnozę bieżącego zaburzenia według SCID-I, natomiast w grupie bez tego typu doświadczeń nie otrzymał jej nikt. Diagnozę w ciągu życia otrzymało 55,2% badanych z grupy osób krzywdzonych w dzieciństwie w porównaniu z 12,5% w grupie osób bez tego typu doświadczeń. Stwierdzono także częstsze relacjonowanie stresu bieżącego i współwystępowanie zaburzeń. Ogólnie przeprowadzone badanie potwierdziło, że osoby relacjonujące doświadczenia krzywdzenia w dzieciństwie w porównaniu z osobami bez takich doświadczeń wykazują więcej objawów psychopatologii i spełniają znacznie częściej kryteria zaburzeń psychicznych z osi I DSM-IV-TR według SCID-I.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Różnice płciowe w rozwoju wczesnych nieadaptacyjnych schematów. Badania prowadzone na grupie młodzieży doznającej przemocy w rodzinie

Doznawanie przemocy w rodzinie może prowadzić do poważnych następstw, szczególnie w grupie osób młodych o niedojrzałym aparacie psychicznym. W przeprowadzonych badaniach analizowano różnice płciowe w rozwoju wczesnych nieadaptacyjnych schematów w grupie nastolatków.

Badania przeprowadzono w grupie 68 nastolatków w wieku 14–17 lat, którzy w rodzinie pochodzenia doświadczyli przemocy ze strony jednego z rodziców lub opiekunów. Osoby badane wypełniły Kwestionariusz traumy dziecięcej, Kwestionariusza schematów Younga i ankietę z danymi socjometrycznymi.

Wykazano, że mimo zbliżonych wyników w formach i natężeniu doznawanej przemocy wystąpiły różnice płciowe w rozwoju wczesnych nieadaptacyjnych schematów. W grupie nastolatków płci męskiej, odmiennie niż u dziewczyn, odnotowano związek między doznawaniem przemocy a nasileniem schematów ze wszystkich pięciu kategorii. Ponadto zarówno wynik ogólny, jak i nasilenie schematów z kategorii słaba autonomia oraz nadmierna czujność i zahamowanie były znacząco wyższe w grupie męskiej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Negatywne doświadczenia w dzieciństwie i związane z nimi zachowania szkodliwe dla zdrowia wśród polskich studentów

Celem przekrojowego badania ankietowego było oszacowanie częstości występowania krzywdzenia dzieci i innych negatywnych doświadczeń w dzieciństwie (adverse childhood experiences, ACE) w Polsce oraz ich związek z zachowaniami ryzykownymi dla zdrowia. Badanie przeprowadzono na próbie złożonej ze 1722 losowo dobranych studentów z pięciu polskich uczelni, które zostały dobrane w sposób celowy. Badani wypełnili kwestionariusz dotyczący negatywnych doświadczeń w dzieciństwie. Wyniki badania wskazują na dużą częstość występowania krzywdzenia dzieci i innych negatywnych doświadczeń: przemocy fizycznej doświadczyło 46% respondentów, przemocy emocjonalnej – 42%, wykorzystywania seksualnego – 5%, a zaniedbywania emocjonalnego – także 5%. Poziom dysfunkcji w rodzinie również był wysoki: 3% badanych w dzieciństwie mieszkało z osobą uzależnioną od narkotyków, 21% – z osobą uzależnioną od alkoholu, 19% – z kimś, kto cierpiał na zaburzenia psychiczne, 8% było świadkami przemocy domowej, a 5% zadeklarowało dorastanie w rodzinie dotkniętej przestępczością. Żadnych negatywnych doświadczeń w dzieciństwie nie miało 23% respondentów, a 19% doświadczyło co najmniej czterech form ACE. Stwierdzono istotny związek między negatywnymi doświadczeniami a zachowaniami niekorzystnymi dla zdrowia, takimi jak próby samobójcze, nadużywanie alkoholu, używanie narkotyków, ryzykowne zachowania seksualne i palenie tytoniu. Otrzymane wyniki wskazują na potrzebę inwestowania w programy profilaktyczne.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Prawo dziecka do życia wolnego od przemocy

W ostatniej dekadzie w wielu inicjatywach międzynarodowych widoczne są nawoływania do intensywnych, zdecydowanych działań na rzecz realizacji prawa dziecka do ochrony przed przemocą. Odwołują się one do swoistego kanonu, który można odczytywać w różnych instrumentach oraz dokumentach, które prawo dziecka do ochrony przed przemocą werbalizują oraz precyzują, przedstawiając prakseologiczną wykładnię kierunków i rodzajów działań, wypracowaną na bazie naukowego dyskursu badawczego oraz refleksji nad praktyką działań i ich skuteczności.
W artykule podjęto próbę całościowego zaprezentowania głównych wyznaczników rozumienia tego prawa oraz jego aplikacji społecznej w perspektywie zarówno globalnej, jak i regionalnej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Opinia internautów na temat ciąż nieletnich

Wprowadzenie. W 2015 roku w Polsce 6452 dziewczyn w wieku poniżej 18 lat urodziło dzieci. W ostatnich latach ten wskaźnik cechuje się tendencją malejącą, jednak zagadnienie to nadal stanowi istotny problem społeczny. Młode dziewczyny są bardziej narażone na powikłania podczas ciąży, porodu i połogu niż dorosłe kobiety. Nowa sytuacja może być dla nieletniej źródłem stresu, samotności, bezradności i depresji. Istotną kwestią w niesieniu pomocy młodym matkom jest wsparcie ze strony społeczeństwa.
Cel pracy. Badanie Opinia internautów na temat ciąż nieletnich miało na celu poznanie opinii i stosunku użytkowników internetu do niepełnoletnich dziewczyn, które zaszły w ciążę.
Materiał i metoda. W badaniu przeprowadzonym metodą CAWI wzięło udział 669 respondentów w wieku 17–76 lat.
Wyniki. Zdecydowana większość respondentów (99%) słyszała o zjawisku ciąż wśród dziewczyn poniżej 18 r.ż., a 76% znało taką osobę, co świadczy o szerokim rozpowszechnieniu omawianego zagadnienia. Ponad połowa (52,2%) internautów uważała, że liczba ciąż nieletnich w ostatnich latach ma tendencję rosnącą, czego nie odzwierciedlają dane opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny, które prezentują trend spadkowy. Duża część respondentów (69,4%) zadeklarowała, że najodpowiedniejszy wiek na urodzenie dziecka to 26–30 lat, co pokrywa się z aktualnymi trendami płodności Polek. Większa część respondentów (62,9%) stwierdziła, że ciąża może być powodem do podjęcia decyzji o dokonaniu samobójstwa, co potwierdzają badania suicydologiczne, na których podstawie Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje ciąże nieletnich jako jeden z czynników ryzyka popełnienia samobójstwa.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wskaźniki zaniedbywania w próbie krajowej – charakterystyka dzieci i rodzin oraz skutki psychologiczne

Kontekst: Chociaż zaniedbywanie dzieci jest najczęściej zgłaszaną formą krzywdzenia, to jest stosunkowo słabo zbadane.

Cel: Zebranie szacunkowych danych dotyczących podtypów zaniedbywania i różnic demograficznych w zakresie ekspozycji na poszczególne z nich, a także informacji o skutkach psychologicznych tego zjawiska.

Osoby badane: Dane zbiorcze z dwóch reprezentatywnych prób z ogólnoamerykańskich badań ekspozycji dzieci na przemoc (National Surveys of Children’s Exposure to Violence, NatSCEV), przeprowadzonych w latach 2011 i 2014, dotyczących doświadczeń dzieci oraz nastolatków w wieku od miesiąca do 17 lat (N = 8503).

Metody: Przeprowadzono ankiety telefoniczne, aby uzyskać dane socjodemograficzne, sześć miar doświadczeń zaniedbywania w roku poprzedzającym badanie i w ciągu całego życia oraz ocenę objawów traumy, myśli samobójczych, używania alkoholu i narkotyków.

Wyniki: Ponad jedno na 17 amerykańskich dzieci (6,07%) doświadczyło jakiejś formy zaniedbywania w roku poprzedzającym badanie, a ponad jedno na siedmioro (15,4%) doświadczyło zaniedbywania w którymś momencie życia. Najczęstszym typem zaniedbywania jest zaniedbanie nadzoru nad dzieckiem (supervisory neglect) spowodowane niewydolnością opiekuńczą rodziców lub ich nieobecnością. W rodzinach z dwojgiem rodziców biologicznych zjawisko to występowało rzadziej (4,29% w poprzednim roku) niż w rodzinach o innej strukturze (7,95–14,10%; p <0,05). Wszystkie typy zaniedbywania były związane z nasileniem symptomów traumy i myśli samobójczych (w grupie dzieci i nastolatków w wieku 10–17 lat), a niektóre formy wiązały się z podwyższonym ryzykiem picia alkoholu i używania narkotyków przed osiągnięciem pełnoletniości.

Wniosek: Należy poświęcić więcej uwagi skutkom zaniedbywania dzieci. Otrzymane wyniki podkreślają wagę działań profilaktycznych, zapewniających wsparcie niezbędne do budowania bezpiecznych, stabilnych, troskliwych relacji oraz środowisk wspomagających prawidłowy rozwój dziecka.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dzieci poza rodziną

Opracowanie przedstawia informacje z okresu 15 lat dotyczące dzieci, które na mocy decyzji sądowych o ingerencji we władze rodzicielską z powodu zagrożenia dobra dziecka zostały umieszczone w rodzinach zastępczych, placówkach opiekuńczych i rodzinach adopcyjnych. Niepokojącemu zjawisku wysokiej liczby będących pod nadzorem sądów małoletnich, których rodzice nie radzą sobie z wykonywaniem zadań opiekuńczo-wychowawczych, towarzyszy rosnąca liczba decyzji o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Na tle tendencji obserwowanych w ostatnich kilkunastu latach przedstawiono zmiany w systemie pieczy zastępczej od wprowadzenia ustawy w 2012 r. będące odzwierciedleniem założeń dotyczących ograniczenia liczby dzieci w instytucjach opiekuńczych i rozbudowywania różnorodnych form pieczy rodzinnej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wykorzystanie oznaczeń stosunków stabilnych izotopów wybranych pierwiastków w ocenie autentyczności produktów pochodzących z upraw ekologicznych

W artykule przedstawiono stan badań dotyczący stosunków stabilnych izotopów węgla i azotu w różnych artykułach spożywczych (warzywach, owocach, mięsie, mleku), które były produkowane metodami tradycyjnymi i ekologicznymi. Miara ilości ciężkiego i lekkiego izotopu w próbce oznaczana jest jako wartość δ. Na wartość δ15N w warzywach i owocach ma wpływ między innymi rodzaj gleby, rodzaj nawożenia, poprzedni sposób użytkowania pola. Metody polegające na oznaczaniu wartości δ15N lub δ13C mogą być przydatne do odróżniania żywności ekologicznej i tradycyjnej, nie jest to jednak zasada, która dotyczy wszystkich produktów.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ metody pakowania i przechowywania na właściwości fizykochemiczne mięsa królików żywionych mieszankami paszowymi wzbogaconymi olejem rybnym i witaminą E

Celem pracy było określenie wpływu zróżnicowanego dodatku octanu α-tokoferolu w mieszankach
paszowych natłuszczonych olejem rybnym (2 %) na skład kwasów tłuszczowych, zawartość witamin A i E, cholesterolu całkowitego i substancji reagujących z kwasem tiobarbiturowym w mięśniu najdłuższym grzbietu królików, przechowywanym zamrażalniczo 14 i 90 dni oraz porównanie sensorycznej jakości mięsa króliczego w zależności od metody pakowania i przechowywania. Króliki rasy nowozelandzkiej białej (120 szt.) żywiono ad libitum od 35. do 90. dnia życia granulowanymi mieszankami pełnoporcjowymi z udziałem: oleju rybnego (2 %) i octanu α-tokoferolu (0, 40 lub 100 mg/kg paszy). Utworzono trzy grupy żywieniowe zwierząt. W wieku 90 dni ubojowi poddano 10 królików z każdej grupy. Wykazano, że zawartość białka w mięśniu najdłuższym grzbietu była podobna we wszystkich grupach (19,9 ÷ 20,4 %). Nie stwierdzono różnic pod względem zawartości wody, tłuszczu i składników mineralnych w postaci popiołu. Po 14 dniach zamrażalniczego przechowywania mięsa najmniejszą zawartość witaminy E (3,00 μg/g) stwierdzono w mięsie królików, które były karmione mieszanką bez jej dodatku. W grupach
karmionych mieszanką z dodatkiem witaminy E jej zawartość w mięsie zwiększała się wraz ze wzrostem jej zawartości w paszy (od 4,13 do 5,14 μg/g). Zbliżone tendencje utrzymywały się po 90 dniach zamrażalniczego przechowywania mięsa. Wzbogacenie paszy w witaminę E w ilości 100 mg/kg paszy wpłynęło istotnie na zmniejszenie wartości wskaźnika TBARS w mięsie po 90 dniach zamrażalniczego przechowywania (o 59 %). Świadczyło to o wolniejszym tempie utleniania lipidów mięsa. Po 14 i 90 dniach przechowywania stwierdzono najmniejszą zawartość cholesterolu (odpowiednio: 52,3 i 52,7 mg/100 g) w mięsie królików otrzymujących w paszy 100 mg witaminy E. Wykazano, że ocena poszczególnych wyróżników jakości sensorycznej mięsa była różna w zależności od sposobu przechowywania mięsa (próżnia – chłodzenie, 14 dni lub zamrażanie w woreczkach strunowych, 14 dni) i ilości witaminy E podawanej w paszy. Wyżej oceniono smak, zapach i soczystość mięsa pakowanego próżniowo.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zawartość B[a]P w rynkowych przetworach mięsnych

Badania zawartości WWA w wyrobach mięsnych poddanych obróbce: wędzenia, smażenia i grillowania informują o poziomie zanieczyszczenia tych wyrobów wymienionymi związkami. W celu ograniczenia zanieczyszczenia żywności wyznaczono najwyższe dopuszczalne poziomy zawartości benzo(a)pirenu – B(a)P w niektórych środkach spożywczych zawierających tłuszcze i oleje oraz w żywności wędzonej. Jakościowe i ilościowe oznaczanie WWA w przetworach spożywczych, w tym mięsnych, prowadzi się wyłącznie metodami chromatograficznymi ze względu na śladowe ich zawartości.  Celem pracy było określenie poziomu zanieczyszczenia benzo(a)pirenem (B[a]P) wybranych rynkowych przetworów mięsnych poddanych tradycyjnej metodzie wędzenia. Przygotowanie próbek do oznaczenia benzo(a)pirenu obejmowało ekstrakcję frakcji lipidowej, zastosowanie techniki SEC do wydzielenia węglowodorów z tłuszczu i techniki wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją fluorescencyjną (HPLC/FLD). Spośród przebadanych wędzonych przetworów mięsnych aż 98 % prób odznaczało się zawartością benzo(a)pirenu poniżej dopuszczalnej (5,0 µg·kg⁻¹) zawartości w tego rodzaju żywności, co wskazuje m.in. na prawidłowo realizowany proces wędzenia.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ nasion lnu na wartosc rzeźną i jakość mięsa koziołków rasy białej uszlachetnionej

Celem badań była analiza wartości rzeźnej i właściwości fizykochemicznych koźląt ubijanych w wieku 150 dni. Po odsadzeniu w wieku 60 dni, w tuczu zastosowano mieszankę pełnoporcjową z 10 % udziałem nasion lnu. Stwierdzono statystycznie istotne (p ≤ 0,05) zwiększenie wydajności rzeźnej (45,80 %) oraz wyrębów cennych (udziec, comber) uzyskanych w grupie doświadczalnej. W tej grupie stwierdzono statystycznie istotnie (p ≤ 0,05) mniej tłuszczu w tuszy (o 1 %). Natomiast procentowa zawartość mięsa w udźcu (70,60 %) i w tuszy (60,71 %), choć nieco wyższa w grupie doświadczalnej, okazała się statystycznie nieistotna. Mięso koziołków żywionych nasionami lnu było ciemniejsze (L* 42,60) – p ≤ 0,0. Ponadto zawierało więcej (p ≤ 0,01) suchej masy (24,32 %) i białka (20,97 %) oraz mniej (p ≤ 0,05) tłuszczu (1,92 %). Pod względem sensorycznym wykazano zbliżoną przydatność kulinarną mięsa koziołków karmionych paszą z dodatkiem nasion lnu i mięsa koziołków grupy kontrolnej, co zostało potwierdzone brakiem statystycznie istotnych różnic.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Skład kwasów tłuszczowych i izomerów trans kwasów tłuszczowych w wybranych wyrobach ciastkarskich

Przedmiotem badań było określenie składu kwasów tłuszczowych, z uwzględnieniem nienasyconych kwasów tłuszczowych o konfiguracji trans, w 20 różnych wyrobach ciastkarskich dostępnych na rynku w Olsztynie. Analizie poddano dwie grupy produktów. Pierwszą grupę stanowiły herbatniki, ciastka, pierniki, biszkopty i rogaliki, a drugą wafelki. Oznaczenia przeprowadzono metodą GC w 100-metrowej kolumnie kapilarnej z fazą CP Sil 88. Badane wyroby ciastkarskie charakteryzowały się zawartością tłuszczu od 10,9 do 35,3% i charakteryzowały się zróżnicowanym składem kwasów tłuszczowych. Udział kwasów nasyconych w tłuszczu I grupy produktów zawierał się w zakresie od 24,44 do 81,02%, monoenowych od 14,41 do 63,52%, a kwasów polienowych od 4,58 do 11,08%. W tłuszczu II grupy produktów kwasy nasycone stanowiły od 35,34 do 63,64%, monoenowe od 29,21 do 58,16% a polienowe od 3,52 do 10,70%. Zawartość izomerów trans kwasu C18:1 w ogólnym składzie kwasów tłuszczowych tłuszczu analizowanych produktów I grupy wynosiła od 0,16 do 36,0%, a II grupy od 2,04 do 23,53%. W tłuszczu wszystkich badanych wyrobów ciastkarskich stwierdzono obecność izomerów trans kwasu C18:2 (cis,trans i trans,cis). Połowa badanych produktów zawierała dodatkowo izomer trans9trans12 C18:2. Sumaryczna zawartość izomerów trans kwasu C18:2 w produktach I grupy kształtowała się w przedziale od 0,02 do 4,13%, a II grupy od 0,37 do 1,53%.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Nadwaga i otyłość u dzieci i mlodzieży

Otyłość jest uznana za jedną z chronicznych chorób niezakaźnych, czyli tzw. chorobę cywilizacyjną i stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzkości. Do oceny stopnia otyłości oraz przedstawienia rozkładu danych antropometrycznych wykorzystuje się: siatki centylowe, wskaźnik BMI, wskaźnik Cole’a, pomiary obwodu talii i bioder oraz fałdomierze. Najczęściej rozpoznaje się otyłość prostą, znacznie rzadziej wtórną. Ze względu na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w ustroju wyróżnia się typ androidalny i gynoidalny otyłości. Typ androidalny stwarza znaczne ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego. Do otyłości prostej prowadzi przedłużający się w czasie dodatni bilans energetyczny, któremu sprzyjają nieprawidłowe nawyki żywieniowe (słodkie napoje, żywność typu „fast food”, przekąski), mała aktywność fizyczna i problemy emocjonalne. Otyłość dziedziczona jest wielogenowo, a realizacja skłonności do nadmiaru masy ciała zależy od wpływów środowiska. Otyłość u  dzieci i młodzieży stwarza ryzyko chorób układu oddechowego, endokrynologicznego, stłuszczenia wątroby, nieprawidłowości ortopedycznych i zaburzeń psychicznych, a w wieku późniejszym – schorzeń układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy II typu. Leczenie ściśle zależy od wieku oraz stopnia nadwagi i otyłości; podstawowym celem terapii jest utrzymanie lub zmniejszenie masy ciała i zapobieganie skutkom otyłości.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ ekstruzji na aktywność przeciwutleniającą nasion wybranych roślin strączkowych

Celem pracy była ocena wpływu  ekstruzji na aktywność przeciwutleniającą suchych nasion roślin strączkowych. Badano całkowitą zawartość polifenoli i aktywność przeciwutleniającą nasion wybranych odmian: grochu Ramrod (Pisum sativum L.), fasoli białej Jaś Karłowy i kolorowej Red Kidney (Phaseolus vulgaris L.) przed i po procesie ich ekstruzji. Najwyższą zawartość polifenoli oraz aktywność przeciwutleniającą stwierdzono zarówno w nasionach, jak i  ekstrudatach z fasoli kolorowej ‘Red Kidney’. W ekstrudatach z tej  fasoli zawartość związków fenolowych uległa zmniejszeniu o około 20%, a aktywność przeciwutleniająca mierzona metodami z DPPH i ABTS była niższa odpowiednio  o 21 i 25% w stosunku do surowca wyjściowego.  Całkowita zawartość polifenoli i aktywność przeciwutleniająca suchych nasion fasol białej i grochu była 5-8 razy niższa w porównaniu z fasolą kolorową, a jednocześnie proces ich ekstruzji nie wpłynął na poziom badanych parametrów w uzyskanych ekstrudatach. Stwierdzono, że fasola kolorowa i jej ekstrudaty są lepszym źródłem przeciwutleniaczy i wykazują wyższą aktywność przeciwutleniającą niż groch i fasola biała.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Ocena postępowania konsumentów przy przygotowywaniu potraw w domu

Badania miały na celu ocenę warunków higienicznych postępowania konsumentów w domu, przy przygotowaniu potraw. Zostały przeprowadzone w dwóch województwach: podkarpackim i mazowieckim, metodą ankietową na celowo dobranej próbie, którą stanowiły rodziny z dziećmi do lat 18. Rozdano 1600 kwestionariuszy ankiety, z czego do analiz zakwalifikowano 1042 (546 z woj. mazowieckiego, 496 z woj. podkarpackiego). Opracowane wyniki badań wykazały nieprawidłowości związane z postępowaniem z żywnością w domu np. nie zwracanie uwagi na termin przydatności produktu żywnościowego do spożycia, nieprzestrzeganie podstawowych zasad higieny (dotyczących np. mycia rąk u dorosłych i dzieci po skorzystaniu z toalety czy przed posiłkiem). Uzasadnione wydaje się podjęcie działań edukacyjnych w zakresie higieny żywności, skierowanych do konsumentów.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Oznaczanie zawartości tłuszczu i wody w majonezach metodą spektroskopii 131 w podczerwieni z transformacją Fouriera

Celem pracy było wykorzystanie spektroskopii w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR) do ilościowego oznaczania tłuszczu i wody w majonezach. Zweryfikowano również poprawność osiągniętych metodą FTIR wyników oznaczeń poprzez odniesienie ich do odpowiednich wartości uzyskanych metodami odwoławczymi. Materiał do badań stanowiły majonezy niskotłuszczowe, stołowe i wysokotłuszczowe. Oznaczeń spektrometrycznych dokonywano rejestrując widma próbek majonezów w 1-propanolu. Widma rejestrowano stosując technikę całkowitego wewnętrznego odbicia (ATR), przy wykorzystaniu przystawki z okienkiem pomiarowym z selenku cynku (ZnSe) lub kryształu KRS. Na podstawie otrzymanych widm, w części odpowiadającej drganiom charakterystycznym dla grupy estrowej acylogliceroli oraz grupy hydroksylowej wody, obliczano powierzchnie pod pasmami przy częstościach 1748 cm-1 i 1650 cm-1. Następnie z krzywych kalibracji roztworów wzorcowych przeliczano powierzchnie na zawartość odpowiednich składników majonezu. Wyniki oznaczeń zawartości tłuszczu i wody metodą FTIR są liniowo skorelowane z wynikami otrzymanymi metodami odwoławczymi. Najlepszą zgodność wyników oznaczeń zawartości tłuszczu uzyskano w grupie majonezów wysokotłuszczowych.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia