rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Adsorpcja 2,4,6-trichlorofenolu na węglu aktywnym z roztworów wodno-metanolowych

W pracy zbadano adsorpcję 2,4,6-trichlorofenolu na węglu aktywnym Norit R3-ex z wody, metanolu oraz roztworów woda/metanol o różnym składzie procentowym. Rozpatrywano zarówno kinetykę procesu, jak i adsorpcję w stanie równowagi. Badania kinetyczne pokazały, że 2,4,6-trichlorofenol adsorbował się szybciej z metanolu niż z wody, równowaga ustalała się odpowiednio po 3 i 5 godzinach. Kinetyka przebiegała zgodnie z modelem pseudo II rzędu, o czym świadczą wyższe wartości współczynników korelacji (> 0,99). Zbadano również adsorpcję w stanie równowagi z wody, metanolu oraz roztworów wodno- -metanolowych, zawierających 25, 50 i 75% rozpuszczalnika organicznego. Izotermy adsorpcji były dobrze opisane równaniem Freundlicha. Wartości stałych Freundlicha KF zmniejszały się wraz ze wzrostem zawartości metanolu w roztworze (od 1,533 dla wody do 0,288 dla czystego metanolu). Pokazuje to, że metanol wpływa negatywnie na adsorpcję 2,4,6-trichlorofenolu na węglu aktywnym. Zwiększenie zawartości rozpuszczalnika organicznego w roztworze powoduje pogorszenie adsorpcji.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola płytkiego nizinnego zbiornika zaporowego w układzie "rzeka-zbiornik-rzeka". Część I. Wybrane wskaźniki hydrochemiczne oraz bilans związków azotowych w zbiorniku Słupsko

Przedstawiono wyniki pierwszych hydrochemicznych badań utworzonego w 2003 roku nizinnego zbiornika zaporowego Słupsko (35,2 ha) i jego wpływ na kształtowanie jakości wody Potoku Toszeckiego jako cieku wypływającego ze zbiornika. Ze względu na czas retencji wynoszący 76 dni zbiornik Słupsko powinien być klasyfikowany jako limniczny. Z punktu widzenia odporności zbiornika na eutrofizację jest to czynnik niekorzystny. Bilans azotu wykazał, że całkowity ładunek azotu doprowadzony do zbiornika w 2008 roku wyniósł 23 t N, a ładunek odprowadzony 16 t N, w tym do zbiornika wpłynęło 14,3, a odpłynęło 9,5 t azotu w formie azotanowej, w formie amonowej dopłynęło 4,5, a wypłynęło 2,5 t azotu. Odprowadzony ze zbiornika ładunek azotu organicznego był większy od doprowadzonego o 1,2 t N. Zbiornik wykazuje zdolność do zmniejszania o 30% ładunku azotu w wodzie odpływającej. Wskaźnik "niebezpieczny" zewnętrznego obciążenia powierzchniowego azotem jest przekroczony 2,5÷ 5-krotnie. Zmniejszają się stężenia oraz udziały mineralnych form azotu, wzrasta natomiast stężenie oraz udział form organicznych tego pierwiastka. W zbiorniku następuje wzrost pH wody, średnio z ok. 7,5 do 8,6, szczególnie w okresie wiosenno-letnim. Wskazuje to na wysoki stopień trofii zbiornika. Dynamika zmian stężeń jonów chlorkowych, przewodnictwa właściwego, węgla organicznego oraz azotu organicznego i amonowego wskazuje na niekontrolowane zrzuty i odprowadzanie do wód potoku ścieków bytowo-gospodarczych z nieskanalizowanej zlewni Potoku Toszeckiego. Zbiornik wpływa stabilizująco w zakresie wyrównywania stężeń związków azotowych oraz pozostałych wskaźników jakości wody.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stabilności kompostu w czasie rzeczywistym

W pracy przedstawiono wyniki badań próbek kompostu pobieranych w kolejnych fazach jego produkcji metodą pryzm napowietrzanych poprzez okresowe przerzucanie. Surowiec do kompostowania stanowiły odwodnione mechanicznie, częściowo ustabilizowane osady ściekowe z oczyszczalni ścieków komunalnych w Słupsku. Prezentowane wyniki są związane z tematem badawczym dotyczącym opracowania modelu matematycznego do oceny stabilności biologicznej kompostu w trakcie jego produkcji. Podstawowym celem modelowania numerycznego będzie stworzenie praktycznego narzędzia, umożliwiającego ocenę stabilności kompostu w czasie rzeczywistym (on-line), w oparciu o wartość prognozowanego wskaźnika AT-4. Monitorowane w trakcie kompostowania wskaźniki fizykochemiczne, stanowiące zmienne niezależne, to temperatura i stężenie tlenu w porach kompostu oraz sucha masa, substancja organiczna, OWO i azot ogólny.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Elektrochemiczna modyfikacja wielościennych nanorurek węglowych

Poddano modyfikacji elektrochemicznej (utlenianiu/redukcji) wielościenne nanorurki węglowe. Brak elektrochemicznie aktywnych grup funkcyjnych lub/i aktywności elektrochemicznej powierzchni niemodyfikowanych wielościennych nanorurek węglowych potwierdza kształt zarejestrowanych cyklowoltamperogramów, na których nie zaobserwowano jakichkolwiek prądów faradajowskich, mogących pochodzić od procesów związanych z przeniesieniem elektronu, obserwuje się jedynie procesy pojemnościowe ładowania/ rozładowania powierzchni. Elektrochemiczne utlenianie MWCNT generuje karboksylowe grupy funkcyjne nieaktywne w procesach przeniesienia elektronu, a te z kolei generują efekty pojemnościowe i pseudopojemnościowe faradajowskie. Natomiast redukcja wcześniej utlenionych MWCNT nie usuwa grup funkcyjnych, jednakże zmienia się ich forma, gdyż powstają grupy funkcyjne aktywne elektrochemicznie, uczestniczące w procesach przeniesienia elektronu (np. karbonyle, hydroksyle).

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Specjacja metali ciężkich w osadach ściekowych stabilizowanych procesem fermentacji termofilowo-mezofilowej

Modyfikacje procesów stabilizacji osadów ściekowych są zwykle wynikiem poszukiwania metod intensyfikacji rozkładu substancji organicznych oraz higienizacji osadów bez użycia środków chemicznych. Cele te można osiągnąć np. przez zastosowanie fermentacji termofilowo-mezofilowej. Dotychczas brakuje wiedzy o zmianach form występowania metali ciężkich w osadach ściekowych podczas prowadzenia ww. fermentacji. Dlatego za zasadne uznano podjęcie takich badań, gdyż zawartość tych zanieczyszczeń w ustabilizowanych osadach ściekowych jest limitowana w aktach prawnych. Pierwszy etap procesu stabilizacji beztlenowej (hydroliza termofilowa) przyczynił się do uwalniania jonów metali do cieczy osadowej; najwyższy wzrost stężenia uzyskano dla cynku, miedzi, chromu i ołowiu. Podczas prowadzenia w dalszym etapie procesu fermentacji mezofilowej stwierdzono obniżenie stężenia jonów metali w cieczy. Wykazano, że po procesie nastąpił wzrost zawartości cynku, miedzi i niklu głównie we frakcji organiczno-siarczkowej, ołowiu we frakcji pozostałościowej, natomiast kadmu i chromu w obu ww. frakcjach stabilizowanego osadu.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania przydatności wybranych technik remediacji terenów zdegradowanych działalnością przemysłu cynkowo-ołowiowego

Jednym z ujemnych skutków działalności przemysłu cynkowo-ołowiowego jest gromadzenie odpadów pogórniczych i pohutniczych. Nagromadzenie tych odpadów powoduje negatywne przekształcanie środowiska przyrodniczego na skutek pylenia i migracji metali do gleb oraz wód powierzchniowych i gruntowych. Z uwagi na ich niekorzystne właściwości rekultywacja takich składowisk jest utrudniona, zwłaszcza rekultywacja biologiczna. Celem badań był dobór najkorzystniejszych dodatków do odpadu popłuczkowego z przerobu rud Zn-Pb dla uzyskania optymalnych warunków wegetacji roślin. Jako dodatki organiczne, wzbogacające materiał odpadowy na składowisku w składniki odżywcze, zaproponowano torf ogrodniczy oraz "materiały odpadowe" w postaci kompostu z odpadów komunalnych, osadu ściekowego i zużytego podłoża do uprawy pieczarek. Przydatność zaproponowanych dodatków oceniano za pomocą testu Lepidium. Najkorzystniejszym dodatkiem okazał się kompost dodany do odpadu w ilości 5% wag. Dodatek osadu ściekowego powodował ograniczenie przyrostu korzeni rzeżuchy. Wyniki testu wykazały, że w odpadzie popłuczkowym nie występują czynniki fitotoksyczne, na które nasiona rzeżuchy są szczególnie wrażliwe. Podjęto również próbę modyfikacji składu granulometrycznego odpadu w celu poprawy właściwości fizykomechanicznych podłoża. Jak wykazały badania, każda modyfikacja składu granulometrycznego odpadu poprawiła jego właściwości jako podłoża dla wegetacji roślin, a przyrost świeżej biomasy na mieszaninach odpadu z substancją mineralną był większy od przyrostu uzyskanego na samym odpadzie.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena immobilizacji metali ciężkich z popiołów ze spalania osadów ściekowych

W pracy badano popioły uzyskane w trakcie termicznej przeróbki osadów ściekowych pochodzących z oczyszczalni ścieków w Sitkówce-Nowiny i Olsztynie. Badane popioły poddano analizie ekstrakcyjnej według metodyki BCR. Zawartość metali ciężkich w wymienionych frakcjach oznaczono metodą dodawania wzorca na spektrofotometrze emisyjnym ze wzbudzoną plazmą ICP-OES Perkin-Elmer Optima 8000. Przeprowadzona analiza sekwencyjna wykazała obecność metali ciężkich we wszystkich wymienionych frakcjach. Dominującą formą występowania analizowanych metali są połączenia metaloorganiczne oraz glinokrzemiany. Stanowi to odpowiednio frakcję FIII oraz FIV. Zawartość metali ciężkich w mobilnych FI oraz FII jest znikoma i tylko dla kadmu przekroczyła 70% (Olsztyn) zawartości ogólnej masy badanego metalu. Podobnie niską mobilność metali potwierdziły wyniki badań metali ciężkich w eluatach uzyskanych z badanych popiołów zgodnie z PN-EN 12457-2. Mając to na uwadze, należy nadmienić, iż metale we frakcji FIV immobilizowane w popiołach z osadów ściekowych nie stanowią istotnego zagrożenia dla środowiska w aspekcie toksykologicznym. Popioły pochodzące z oczyszczalni ścieków w Olsztynie są w tym aspekcie znacznie mniej uciążliwe dla środowiska niż popioły z oczyszczalni ścieków w Sitkówce-Nowiny.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oczyszczanie ścieków z produkcji płyt pilśniowych wspomagane polem ultradźwiękowym w reaktorze SBR

Przedstawiono wyniki badań nad możliwością oczyszczania mieszaniny ścieków syntetycznych o składzie odpowiadającym ściekom bytowo-gospodarczym i ścieków z produkcji płyt pilśniowych w reaktorze typu SBR. Dokonano oceny efektywności procesu na podstawie stopnia obniżenia wartości ChZT dla danych parametrów procesowych: czas zatrzymania tz (2, 4, 6, 8 d), udział objętościowy ścieków przemysłowych w mieszaninie (5, 7, 9%), amplituda oraz czas nadźwiękawiania ścieków przemysłowych (22,4 µm i 12 min oraz 48,8 µm 4 min). Badania były prowadzone w 4 reaktorach pracujących w 24-godzinnym cyklu pracy, złożonym z następujących faz procesowych: napełniania i mieszania, reakcji - mieszania i napowietrzania, mieszania, sedymentacji i dekantacji oraz przestoju. Wykonane w ramach pracy badania potwierdziły możliwość zastosowania pola ultradźwiękowego do współoczyszczania mieszaniny ścieków z produkcji płyt pilśniowych i ścieków syntetycznych. Efektywność oczyszczania ścieków wyrażona obniżeniem wartości ChZT rosła wraz ze wzrostem czasu przetrzymania ścieków w reaktorze tz lub obniżaniem obciążenia reaktorów ładunkiem zanieczyszczeń oraz zmniejszaniem udziału ścieków przemysłowych w mieszaninie doprowadzanej do reaktora. Na efektywność oczyszczania miały wpływ parametry pola ultradźwiękowego. We wszystkich reaktorach odnotowano przy zastosowaniu do kondycjonowania pola o amplitudzie 22,4 µ m i czasie ekspozycji 12 min poprawę jakości ścieków oczyszczonych oraz obniżenie wartości wskaźnika ChZT ścieków surowych w porównaniu do wyników uzyskanych dla amplitudy drgań 48,8 µm.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie dokładności różnych metod predykcji stężeń zanieczyszczeń powietrza

W analizie wykorzystano dane zarejestrowane w latach 2004-2008 na ośmiu stacjach monitoringu powietrza działających w różnych miejscowościach województw łódzkiego i mazowieckiego. W pracy badano możliwości aproksymacji stężeń zanieczyszczeń mierzonych na stacjach monitoringu powietrza. Ocenę jakości modelowania wykonano poprzez porównanie modelowanych stężeń ze stężeniami rzeczywistymi. Do predykcji stężeń wykorzystano sieci neuronowe. Porównywano dokładność pięciu różnych grup modeli: modeli szeregów czasowych, liniowych modeli regresji wielowymiarowej, nieliniowych modeli regresji wielowymiarowej, liniowych modeli regresji wielowymiarowej eksplorujących dane pochodzące z sąsiednich stacji monitoringu i nieliniowych modeli regresji wielowymiarowej eksplorujących dane pochodzące z sąsiednich stacji monitoringu. Celem praktycznym była rekomendacja optymalnych technik modelowania luki pomiarowej obejmującej pewien dłuższy fragment serii czasowej tylko jednego z zanieczyszczeń powietrza przy założeniu, że są dostępne wszystkie pozostałe dane, w tym dane pochodzące z sąsiednich stacji monitoringu powietrza. Wykonana analiza wykazała, że dla każdego z zanieczyszczeń powietrza należy rekomendować inne metody predykcji, ponieważ występują duże różnice w możliwościach modelowania poszczególnych zanieczyszczeń powietrza. Stężenia takich zanieczyszczeń, jak O3, SO2, PM10 można efektywnie modelować metodą szeregów czasowych, ale tylko do pewnego horyzontu prognozy, po którym regresyjne metody modelowania okazują się dokładniejsze. W modelowaniu stężeń O3 i PM10 efektywne może się okazać wykorzystanie stężeń tych zanieczyszczeń zarejestrowanych na innych stacjach monitoringu powietrza. W przypadku pozostałych zanieczyszczeń NO, NO2 i CO zasadne jest stosowanie tylko jednej metody modelowania - analizy regresji. Liniowe modele regresyjne są mniej dokładne od ich nieliniowych odpowiedników. Różnice dokładności obu typów modeli nie zawsze są duże. Dlatego modele liniowe mogą stanowić praktyczną alternatywę dla nieliniowych odpowiedników.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ źródeł spalających paliwa stałe na zanieczyszczenie środowiska pyłem PM10 na przykładzie miasta Tarnowskie Góry

Przedstawiono wyniki pomiarów stężeń pyłu PM10 pobranego w mieście Tarnowskie Góry woj. śląskie w trakcie sezonu grzewczego (styczeń 2018 r.). Zgodnie z indeksami jakości powietrza, ze względu na stężenie pyłu PM10 uzyskane wyniki pomiarów wskazują na umiarkowaną jakość powietrza w mieście. Przeprowadzone badania występowania wybranych pierwiastków śladowych, takich jak: chrom, cynk, kadm, kobalt, mangan, nikiel oraz ołów, w pyle PM10 utworzyły następujący szereg Zn > Pb > Mn > Cr > Cd > Co > Ni. Analiza uzyskanych stężeń pierwiastków śladowych wskazuje na dwa istotne źródła emisji tych metali do powietrza atmosferycznego. Stężenia kadmu, przekraczające wartość dopuszczalną, wskazują istotny wpływ niskiej emisji z palenisk indywidualnych, w szczególności ze spalania odpadów. Natomiast 10-krotnie wyższe stężenia cynku oraz 20-krotnie wyższe stężenia ołowiu w porównaniu do innych miast Śląska wskazują na istotny udział Huty Cynku Miasteczko Śląskie w kształtowaniu jakości powietrza miasta Tarnowskie Góry.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza podatności na rozkład biologiczny odcieków składowiskowych oczyszczanych w wielostopniowym systemie hydrofilowym

Przedstawiono wyniki badań, których celem była analiza biodegradowalności odcieków składowiskowych oczyszczanych w wielostopniowym systemie hydrofitowym. Zastosowano układ technologiczny składający się z dwóch złóż o przepływie podpowierzchniowym pionowym oraz złoża o przepływie podpowierzchniowym poziomym. Podatność odcieków składowiskowych na rozkład biologiczny oceniano przez pomiar ChZT i jego frakcjonowanie, w odciekach po kolejnych etapach oczyszczania. Badania prowadzono w dwóch etapach: w pierwszym złoża zasilano odciekami składowiskowymi, natomiast w etapie drugim mieszaniną odcieków składowiskowych i ścieków bytowych. W obu etapach stwierdzono bardzo wysoki udział frakcji nierozkładalnych (S<sub>i</sub> oraz X<sub>i</sub>) w odciekach doprowadzanych do pierwszego złoża, wynoszący 72,8% dla odcieków składowiskowych oraz 53,6% dla odcieków zmieszanych ze ściekami. W obu etapach badań bardzo niskie były wartości frakcji rozpuszczonej rozkładalnej na drodze biologicznej (S<sub>s</sub>). Wartości frakcji rozkładalnych na drodze biologicznej obniżały się po kolejnych złożach. Odcieki odpływające z oczyszczalni hydrofitowej zawierały niemal wyłącznie substancję organiczną w formie niepodatnej na rozkład biologiczny. Stwierdzono wpływ jakości substancji organicznej (zawartości frakcji inertnych oraz podatnych na rozkład biologiczny oraz ilorazu BZT<sub>5</sub>/ChZT) na efektywność usuwania ChZT. Usuwanie ChZT przebiegało z wyższą skutecznością w okresie, kiedy odcieki zawierały dodatek ścieków bytowych. Potwierdza to, że dodatek labilnej materii organicznej korzystnie wpływa na efektywność oczyszczania odcieków w procesach biologicznych.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki rekultywacji lagun osadowych w oczyszczalni ścieków w Tomaszowie Mazowieckim

Jeszcze pod koniec lat osiemdziesiątych XX w. gospodarka osadowa prowadzona w oczyszczalniach ścieków w Polsce ograniczała się zazwyczaj do magazynowania osadów ściekowych na jej terenie. W tym celu wykorzystywano przede wszystkim laguny osadowe, które stanowiły pojemne zbiorniki ze stosowanym systemem drenażu. Po rozwinięciu możliwości technicznych realizacji gospodarki osadowej w oczyszczalniach ścieków określono, że końcowe zagospodarowanie osadów ściekowych powinno odbywać się poza obszarem oczyszczalni ścieków. Realizowane projekty oczyszczalni ścieków uwzględniały koncepcje gospodarki osadowej, z kolei istniejące oczyszczalnie modernizowano tak, by przeróbka osadów ściekowych umożliwiała ich efektywne zagospodarowanie. Magazynowanie osadów na terenie oczyszczalni w lagunach czy poletkach osadowych, jako mało efektywne, a mogące być źródłem emisji odorów i zanieczyszczeń mikrobiologicznych do powietrza, czy też powodować zanieczyszczenia powierzchni ziemi i wód w przypadku niewłaściwego gromadzenia, zostało ograniczone z docelowym wyeliminowaniem. Wiele z takich obiektów zostało poddanych już rekultywacji, wiele wciąż wymaga przeprowadzenia takiej czynności. Niniejszy artykuł przedstawia koncepcję oraz wyznaczone kierunki rekultywacji lagun osadowych w oczyszczalni ścieków w Tomaszowie Mazowieckim.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie programu WaterCAD do modelowania i symulacji sieci wodociągowej

Przedstawiono możliwości programu WaterCAD V8i firmy Bentley (wersji akademickiej) w zakresie tworzenia modelu hydraulicznego oraz prowadzenia symulacji i analiz. Sposoby wizualizacji danych i wyników zaprezentowano w końcowej części artykułu. Dane wprowadzane do modelu dotyczyły rzeczywistej sieci wodociągowej, będącej pod zarządem Świdnickiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Świdnicy Sp. z o.o. Analizy hydrauliczne, obrazujące pracę świdnickiej sieci wodociągowej, przeprowadzono w warunkach ustalonych (Steady State) oraz w dynamicznych (EPS - Extended Period Simulation), a także w warunkach prawdopodobnych, używając do tego celu tzw. scenariuszy. Otrzymane w programie WaterCAD V8i wielkości przepływów oraz rozbiorów wody u poszczególnych odbiorców w znacznej mierze odzwierciedlają stan faktyczny, jednak prędkości przepływów oraz wysokości ciśnień różnią od wartości wynikających z okresowych pomiarów prowadzonych w punktach kontrolnych przez ŚPWiK. Przyczyną takiej rozbieżności może być znaczna generalizacja sieci oraz niedostateczna kalibracja wynikająca z nadal mało rozbudowanej sieci monitoringu ŚPWiK. Wyniki analiz scenariuszy, przewidujących znaczne zwiększenie zużycia wody w strefie Zawiszów, dowodzą możliwości przyłączenia do sieci dodatkowych odbiorców komunalnych, jak również pozwalają na zwiększony pobór wody przez zakłady przemysłowe.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adsorpcja fenoli z roztworów wodnych na pylistych węglach aktywnych

W pracy porównano właściwości adsorpcyjne dwóch pylistych węgli aktywnych (L2S i SX2) o zbliżonych właściwościach fizykochemicznych jako adsorbentów do usuwania fenolu i 4-krezolu z roztworów wodnych. Zbadano kinetykę adsorpcji, adsorpcję w warunkach równowagowych oraz wpływ pH roztworu. Adsorpcja obydwu adsorbatów przebiegała zgodnie z modelem kinetycznym pseudo 2. rzędu, a w warunkach równowagowych była dobrze opisana równaniem izotermy Langmuira. W każdym przypadku 4-krezol adsorbował się szybciej i z większą wydajnością niż fenol. Różnice w pojemnościach adsorpcyjnych poszczególnych pylistych węgli aktywnych były niewielkie. Adsorpcja utrzymywała się na stałym poziomie w środowisku o pH od 2 do 8, jej znaczny spadek był obserwowany w wysokich wartościach pH (> 8), powyżej wartości pK<sub>a</sub> adsorbatów i pH<sub>PZC</sub> adsorbentów.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie właściwości komercyjnych koksów aktywnych

Przedstawiono wyniki badań właściwości pięciu komercyjnych koksów aktywnych dostępnych aktualnie na rynku światowym, przeznaczonych do oczyszczania gazów spalinowych. Jako materiał odniesienia posłużył krajowy koks aktywny AKP-5 produkcji Gryfskand, używany m.in. w technologii Bergbau Forschung. Oznaczono podstawowe właściwości fizykochemiczne badanych materiałów, w tym również scharakteryzowano ich strukturę porowatą. Przetestowano właściwości adsorpcyjne koksów aktywnych w stosunku do SO2 i Hg oraz ich zdolność do katalitycznej redukcji NO. Opracowano metodykę kompleksowej oceny właściwości koksów aktywnych i sporządzono ranking przydatności tych adsorbentów do oczyszczania spalin.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena efektywności procesu przeróbki osadów - aktywność metanogenna

W artykule omówiono podstawowe pojęcia opisujące zagadnienia biologicznego rozkładu związków organicznych w warunkach beztlenowych - biodegradowalność i aktywność. Biodegradowalność można scharakteryzować jako biochemiczny potencjał metanogenny, natomiast aktywność metanogenna jest wskaźnikiem zdolności populacji mikroorganizmów do rozkładu substratu. Przedstawiono również badania nad aktywnością metanogenną osadów, które zostały poddane beztlenowej stabilizacji intensyfikowanej dezintegracją ultradźwiękową. Badania przeprowadzono dla osadów nadmiernych, rzeczywistych, pochodzących z Oczyszczalni Ścieków Kraków Kujawy. Wykazano zależność pomiędzy czasem nadźwiękawiania, amplitudą a aktywnością metanogenną osadów. Określona została graniczna wartość energii właściwej (3 kWh/kg s.m.), po przekroczeniu której zaobserwowano obniżenie aktywności mikroorganizmów.

Czasopismo: Inżynieria i Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka