rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stan wiedzy na temat zakażenia wrodzonego CMV wśród kobiet ciężarnych i planujących ciążę

Wprowadzenie. Wirus cytomegalii jest najczęstszą przyczyną zakażeń wrodzonych na świecie. Zakażenie wrodzone CMV dotyczy średnio 0,64% żywych urodzeń na całym świecie, przy czym wartość ta waha się w zależności od badanej populacji od 0,3% do 2,3%. Każdego dnia na świecie rodzi się 2500 dzieci zakażonych CMV, a 1/5 z nich umiera lub rozwija trwałą niepełnosprawność.
Cel pracy. Przegląd piśmiennictwa dotyczący aktualnego stanu wiedzy wśród kobiet ciężarnych i planujących ciążę na temat zakażenia wrodzonego CMV, jego konsekwencji i możliwości zapobiegania mu.
Skrócony opis stanu wiedzy. Prowadzone w różnych krajach badania ankietowe ujawniły, że większość badanych kobiet ciężarnych lub planujących ciążę nie jest świadoma konsekwencji, jakie dla płodu może mieć zakażenie CMV. Wysoki jest odsetek kobiet, które nie znały, nie słyszały i nigdy nie czytały nic na temat zakażenia CMV w ciąży. Większość ankietowanych nie potrafiła podać konkretnych objawów związanych z zakażeniem wrodzonym CMV, czynników ryzyka, dróg transmisji i sposobów zapobiegania zakażeniu. Najczęściej jako konsekwencję tego zakażenia podawano opóźnienie umysłowe i utratę słuchu. Wśród zachowań higienicznych, które mogą uchronić przed zakażeniem CMV, kobiety wymieniały przede wszystkim mycie rąk, unikanie kontaktu z moczem i całowania dzieci w usta.
Podsumowanie. Działania podejmowane w celu zapobiegania temu zakażeniu nadal są niewystarczające i niewspółmierne do konsekwencji, jakie niesie to zakażenie dla kobiet ciężarnych i ich dzieci. Dlatego też bardzo istotne jest podnoszenie poziomu świadomości na temat zakażenia wrodzonego CMV i jego następstw oraz dostępnych możliwości zapobiegania mu nie tylko wśród kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży, ale ogółu społeczeństwa.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Retoryka współczesnego teatru improwizowanego. Krytyka gatunkowa formatu Harold

Celem niniejszego artykułu jest analiza retoryczna współczesnego teatru improwizowanego. Oś, wokół której osadzone są rozważania, to elementy charakterystyczne dla tradycyjnej budowy mowy oratorskiej oraz dla strategii jej wygłaszania. Badanie opiera się na opracowanej przez Agnieszkę Budzyńską-Dacę metodzie, na którą składa się opis czterech wymiarów gatunku. Podstawowe założenie współczesnych retorycznych studiów genologicznych (ang. Rhetorical Genre Studies, RGS), czyli uznanie gatunku za działanie społeczne, umożliwia spojrzenie na improwizację jako na dwupodmiotowe zdarzenie, wewnątrz którego tworzony jest kod o określonych celach. Krytyka oparta jest więc na kluczowych aspektach: celu, audytorium i działania. W tej perspektywie analiza gatunkowa skupia się na sytuacji retorycznej oraz jej kontekście. Materiał badawczy stanowią dwa przedstawienia w formacie reprezentatywnym dla impro – Haroldzie.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Publiczne przeprosiny - akt skruchy czy chwyt perswazyjny?

Przedmiotem analizy retorycznej uczyniono silnie skonwencjonalizowane akty językowej grzeczności, jakimi są publiczne przeprosiny. Materiał badawczy stanowią przeprosiny pisemne, formułowane w Internecie. Analiza okoliczności, celów i sposobów werbalizowania publicznych przeprosin pokazuje, że są one częściej chwytem perswazyjnym, aktem strategicznym, nastawionym na uzyskanie określonych korzyści albo wyeliminowanie negatywnych skutków zagrażających podmiotowi w wyniku zrobienia czegoś, co zostało negatywnie ocenione albo naruszyło czyjeś prawa, niż aktem wynikającym z autentycznej skruchy.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
(Nie)grzeczność w kontaktach z ludźmi starszymi

Głównym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na grzecznościowe bariery komunikacyjne występujące w kontaktach osób młodych z seniorami. Autorka przywołuje przykłady zachowań, które przez młodych nadawców są traktowane jako uprzejme, natomiast przez osoby starsze mogą być interpretowane jako niegrzeczne, obraźliwe. Drugi cel polega na wprowadzeniu terminu srebrna grzeczność.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Grzeczna firma versus niezadowolony klient – o strategiach komunikacyjnych na portalach społecznościowych

Strony firmowe na portalach społecznościowych są miejscem utrzymywania kontaktu, wyrażania emocji oraz wymiany informacji między ich administratorami a klientami. Niejednokrotnie grzeczność – charakterystyczna dla wpisów formułowanych przez firmę – zostaje przeciwstawiona roszczeniowości, irytacji czy wręcz agresji wyrażanej przez niezadowolonych klientów. Analiza kolejnych aktów komunikacji oraz strategii, jakie przyjmuje firma, by odpowiednio zareagować na krytykę ze strony internautów, zachowując przy tym reputację oraz kreując swój pozytywny wizerunek, jest przedmiotem rozważań w niniejszym artykule.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Ocena zawartości soli kuchennej w twarogach kwasowych

Wprowadzenie i cel pracy. W Polsce ilość soli kuchennej (chlorku sodu) w diecie jest 2–3-krotnie większa od rekomendowanej. Długotrwałe nadmierne spożywanie soli kuchennej negatywnie wpływa na zdrowie. Celem pracy była ocena zawartość soli kuchennej w twarogach kwasowych w świetle zaleceń żywieniowych.
Materiał i metody. Materiał badawczy stanowiły twarogi kwasowe chude, półtłuste i tłuste o kształcie klina, pochodzące od trzech producentów, kupione w sieci handlowej na terenie Olsztyna. W twarogach kwasowych oznaczono zawartość soli kuchennej metodą Volharda. Twarogi kwasowe sklasyfikowano pod względem zawartości soli kuchennej, wykorzystując podział proponowany przez Brytyjską Agencję ds. Standardów Żywności (FSA). Oceny twarogów kwasowych jako źródła soli kuchennej w diecie dokonano, obliczając stopień pokrycia zalecanego maksymalnego dziennego spożycia dla osoby dorosłej na ten składnik przez 100 g produktu.
Wyniki. Średnia zawartość soli kuchennej w badanych twarogach kwasowych wynosiła od 0,11 do 0,14 g/100 g. Analizowane twarogi kwasowe zaliczono do grupy produktów o małej zawartości soli kuchennej (≤ 0,30 g/100 g). Porcja 100 g badanych twarogów kwasowych pokrywała maksymalne dzienne spożycie soli kuchennej zalecane dla osoby dorosłej w zakresie od 2,2 do 2,8%.
Wnioski. Badane twarogi kwasowe wykazywały zbliżoną zawartość soli kuchennej i należały do grupy produktów o małej zawartości tego składnika. Spośród trzech producentów badanych twarogów kwasowych tylko w przypadku jednego deklarowana zawartość soli kuchennej była porównywalna z oznaczoną. Pokrycie maksymalnego dziennego spożycia soli kuchennej zalecanego dla osoby dorosłej przez porcję 100 g badanych twarogów kwasowych wynosiło od 2,2 do 2,8%.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Grzeczność akademicka. Retoryczna analiza recenzji w postępowaniu habilitacyjnym

Przedstawiana w tym artykule analiza nie stanowi standardowego opisu omówień prac naukowych, zwanych recenzjami, lecz ukazuje je w nietypowym ujęciu od strony aptum – wedle klasycznych zasad retoryki. Analiza ta obejmuje zarówno poziom tekstowy (inventio, dispositio, elocutio) oraz komunikacyjny, jak też uwarunkowania kontekstowe i konsytuacyjne – w celu wykazania perswazyjnego charakteru analizowanych recenzji, ze szczególnym uwzględnieniem właściwego retoryce, podwójnego odbiorcy perswazji: prymarnego i sekundarnego.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kulturowy aspekt retoryki niegrzeczności na przykładzie utworów Herty Müller

Celem artykułu jest analiza porównawcza twórczości literackiej i publicystycznej Herty Müller oraz jej recepcji w odniesieniu do retoryki niegrzeczności. W krótkim studium badawczym zostały poddane analizie jej wybrane utwory literackie oraz eseje. W pierwszej kolejności autor zajął się kwestią wielokulturowości, a następnie elementami retorycznymi w tekstach Müller. W analizie zostały krótko przedstawione różnice między dwoma narodami oraz językami, czyli między niemieckim a rumuńskim. Artykuł porusza także kwestię technik manipulacji stosowanych przez dyktaturę oraz perswazyjną siłę języka.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Medium jako remedium.  Retoryka początku w polskiej prasie XX i XXI wieku

Artykuł poświęcony jest analizie tekstów odredakcyjnych, zamieszczonych w pierwszych numerach nowo powstałych gazet i czasopism. Koncentracja na retoryce początku w polskiej prasie XX i XXI wieku pozwala wyodrębnić kilka zasadniczych mechanizmów, które porządkują przeanalizowany materiał. Niezależnie od czasu, w którym pojawia się tytuł, proponowanej tematyki czy założonej periodyczności, retoryka prasowego rozpoczynania bazuje na obietnicy poprawy sytuacji. Istotą proponowanych narracji, zawartych w pierwszych tekstach odredakcyjnych, jest rama interpretacyjna: medium stanowi remedium na bolączki czasu, w którym powstaje.

Czasopismo: Res Rhetorica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Telepielęgniarstwo w ortopedii

Wprowadzenie i cel pracy. Rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnej może doprowadzić do poprawy sytuacji w służbie zdrowia. Telepielęgniarstwo pozwoli na rozszerzenie praktyki pielęgniarskiej oraz wielu funkcji takich jak: opiekuńczo-pielęgnacyjna, profilaktyczna, diagnostyczna, rehabilitacyjna i związana z promocją zdrowia. Celem pracy jest ukazanie telepielęgniarstwa w ortopedii, a także zaprezentowanie wielu korzyści, jakie niesie zarówno dla pacjenta, jak i dla personelu medycznego.
Skrócony opis stanu wiedzy. Starzejące się społeczeństwo potrzebuje zarówno wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego, jak i możliwości uzyskania szybkiej konsultacji lekarskiej i pielęgniarskiej. Udzielanie wskazówek, porad i opieki pielęgniarskiej przez pielęgniarki specjalistki w swej profesji m.in. za pomocą wideokonferencji przysporzy znaczących korzyści zarówno pacjentom, lekarzom, pielęgniarkom, jak i rehabilitantom.
Podsumowanie. Wdrożenie wirtualnych wizyt może doprowadzić do poprawy sytuacji w ochronie zdrowia. Telepielęgniarstwo rozszerzyłoby kompetencje pielęgniarki, a także podniosłoby jakość świadczonych przez nie usług. Być może zatrzymałoby również emigrację zarobkową pielęgniarek w Polsce.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza częstości występowania nadwagi u dzieci w grupie wiekowej 6–9 lat, na terenie gminy Oświęcim

Wprowadzenie i cel pracy. Problem nadwagi i otyłości dotyka w chwili obecnej ok. 155 mln dzieci w wieku szkolnym. Dane opublikowane przez WHO podają, że w 2013 roku na świecie było ponad 42 mln dzieci do 5. roku życia mających nadwagę lub cierpiących z powodu otyłości.
Celem badań było określenie częstości występowania nieprawidłowych wartości masy ciała oraz wzrostu wśród uczniów klas 1–3 oraz sprawdzenie, czy istnieje zależność pomiędzy występowaniem u dziecka choroby przewlekłej lub wady a nieprawidłowymi wartościami wskaźnika BMI.
Materiał i metody. Analizie poddano karty badań bilansowych 324 dzieci w wieki 6–9 lat z czterech szkół podstawowych na terenie Gminy Oświęcim. Analiza statystyczna została przeprowadzona z wykorzystaniem programu Statistica, testów: chi-kwadrat, Kruskala-Wallisa, Shapiro-Wilka.
Wyniki. W badanej grupie dzieci występowały zaburzenia masy ciała, takie jak nadwaga, otyłość czy niedowaga. Badania wykazały, że wskaźnik BMI rośnie wraz z wiekiem dziecka. Choroby przewlekłe występowały na porównywalnym poziomie zarówno u dzieci z prawidłową, jak i nieprawidłową masą ciała.
Wnioski.
1. W badanej grupie dzieci w wieku 6–9 lat występuje problem nadwagi i otyłości, ale na podobnym poziomie co otyłość występuje również niedobór masy ciała.
2. Problemy w zakresie odżywiania dotyczą co piątego dziecka w badanej grupie.
3. Nie ma istotnie statystycznej zależności pomiędzy wystąpieniem choroby przewlekłej lub wady u dziecka w grupie wiekowej 6–9 lat a występowaniem nadwagi, otyłości lub niedoboru masy ciała.
4. Przeprowadzone badania pozwoliły zaobserwować, że wraz z wiekiem wzrasta u dzieci wartość wskaźnika BMI.
5. Konieczne jest wdrożenie działań profilaktycznych mających na celu walkę z nadwagą, otyłością, a także z niedoborem masy ciała u dzieci.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Aktywność fizyczna a łagodne zaburzenia poznawcze

Wprowadzenie. Łagodne zaburzenia poznawcze (Mild Cognitive Impairment – MCI) to niejednorodny zespół kliniczny charakteryzujący osoby znajdujące się w wysokiej grupie ryzyka rozwoju zespołu otępiennego. Oznacza większe niż przeciętne osłabienie funkcji poznawczych związane z wiekiem, charakterystyczne dla stanu pomiędzy normą a otępieniem. Obraz kliniczny jest zróżnicowany w zależności od tego, która z domen poznawczych jest zaburzona w największym stopniu. Łagodne zaburzenia poznawcze mogą być skutkiem zmian zwyrodnieniowych lub naczyniowych, jak również zaburzeń psychicznych, urazów, chorób metabolicznych i in. W zależności od etilogii, w perspektywie czasu objawy mogą mieć charakter postępujący, stabilny, a nawet odwracalny.
Ze względu na brak jednoznacznych dowodów na skuteczność leczenia farmakologicznego coraz większy nacisk kładzie się na wdrażanie metod pozafarmakologicznych. W szczególności istotne jest poszukiwanie metod, które potencjalnie działałyby jako czynnik ochronny przed pojawieniem się objawów otępienia. Do najbardziej efektywnych zalicza się trening funkcji poznawczych oraz podejmowanie aktywności fizycznej.
Cel pracy. Niniejsza praca prezentuje podsumowanie dotychczasowych badań na temat zależności pomiędzy wysiłkiem fizycznym a łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, w oparciu o bazę PubMed 2005–2017.
Podsumowanie. Badania w znaczącej większości potwierdzają zależność pomiędzy aktywnością fizyczną a sprawnością czynności poznawczych w przypadku MCI, jednak ze względu na ograniczenia metodologiczne uzyskane wyniki są często niespójne oraz nieprecyzyjne.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rehabilitacja żywieniowa w jadłowstręcie psychicznym: rola i zakres pracy dietetyka w zespole terapeutycznym

Wprowadzenie. Specyfika zaburzeń odżywiania, czyli jadłowstrętu psychicznego (Anorexia nervosa) jest zjawiskiem złożonym, będącym wynikiem wielu czynników psychologicznych, społecznych i biologicznych. Stosowanie restrykcyjnych diet w celu obniżenia masy ciała i poczucie strachu przed przyrostem masy ciała wzmacnia objawy tej choroby. Heterogeniczność problemu obejmuje terapię farmakologiczną, psychoterapię i leczenie niefarmakologiczne. Istotnym elementem leczenia zaburzeń odżywiania jest rehabilitacja żywieniowa przygotowana przez dietetyka. Celem tej rehabilitacji w anoreksji jest poprawa stanu odżywienia pacjenta oraz normalizacja masy ciała.
Cel pracy. Głównym celem pracy była charakterystyka roli i zadań dietetyka w zespole terapeutycznym, który prowadzi terapie pacjentów z jadłowstrętem psychicznym. W artykule przedstawiono także stosowane metody oceny sposobu żywienia pacjentów z anoreksją z uwzględnieniem zapotrzebowania energetycznego, makro- i mikroskładników w poszczególnych fazach terapii.
Skrócony opis stanu wiedzy. Rola dietetyka w zespole terapeutycznym dotyczy dwóch kluczowych elementów. Przede wszystkim, dietetyk powinien wraz z lekarzem przeprowadzić ocenę stanu odżywienia pacjenta, natomiast w dalszej kolejności, ocenić jego aktualny sposób żywienia. Należy podkreślić, że dane dotyczące oceny stanu odżywienia oraz sposobu żywienia są użyte do przygotowania odpowiedniej indywidualnej rehabilitacji żywieniowej, która uwzględnia zapotrzebowanie nie tylko na energię, ale także makro- i mikroskładniki.
Podsumowanie. Dietetyk pełni kluczową rolę w przygotowaniu indywidualnej rehabilitacji żywieniowej dla pacjentów z anoreksją na podstawie danych dotyczących oceny stanu odżywienia i żywienia.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zaburzenia stanu odżywienia w mukowiscydozie - zalecenia żywieniowe i suplementacja diety

Mukowiscydoza (cystic fibrosis, CF) to choroba genetyczna, przewlekła, wpływająca na funkcjonowanie wielu układów i narządów w organizmie. Ze strony układu oddechowego choroba manifestuje się przewlekłym kaszlem, dusznością, obturacją oskrzeli, przewlekłymi zakażeniami pałeczką ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) i gronkowcem złocistym (Staphylococcus aureus). Ze strony układu pokarmowego obserwuje się niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki, zaburzenia trawienia i wchłaniania, biegunki i bóle brzucha. U chorych z CF pojawiają się także zaburzenia funkcji wątroby i płodności, zaburzenia gęstości masy kostnej oraz niedobory witamin i składników mineralnych. Z przebiegiem mukowiscydozy związane jest także występowanie zaburzeń w stanie odżywienia pacjentów. U ich podłoża leży wiele czynników, do których można zaliczyć: zwiększony wydatek energetyczny organizmu, niewydolność zewnątrzwydzielniczą trzustki, której skutkiem są zaburzenia trawienia i wchłaniania, jak również współistniejące choroby, błędy dietetyczne czy zakażenie Pseudomonas aeruginosa. U ok. 70% chorych na CF stwierdza się niedożywienie, u części pacjentów odnotowuje się niedobór masy ciała, niedobór wzrostu, obniżoną grubość fałdu ramiennego oraz zmniejszoną masę tkanki beztłuszczowej. Powszechne są ponadto niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. We wspomaganiu leczenia mukowiscydozy zaleca się stosowanie diety wysokoenergetycznej, wysokobiałkowej i wysokotłuszczowej. Ponadto, zalecana jest prawidłowo dobrana suplementacja diety takimi składnikami odżywczymi jak: sód, cynk, witaminy A, D, E i K. Ze względu na występowanie niewydolności trzustki zaleca się podaż enzymów trzustkowych. Należy również rozważyć suplementację diety probiotykami oraz zastosowanie odżywek wysokoenergetycznych.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wybrane aspekty aktywności zawodowej lekarzy emerytów

W artykule zaprezentowano wybrane wyniki i analizy badań własnych, które były przeprowadzone w latach 2015–2017 wśród lekarzy i lekarzy stomatologów w wieku przedemerytalnym i emerytalnym. Tematem projektu badawczego była aktywność zawodowa lekarzy na emeryturze, która została opisana przy użyciu wyselekcjonowanych kategorii oceny aktywności zawodowej lekarzy, którzy prowadzili bądź jeszcze prowadzą działalność leczniczą. Kwestionariusz, za pomocą którego uzyskano dane na wybrany temat, wysłano do respondentów w województwie podlaskim i mazowieckim. Analizę danych przeprowadzono na licznej grupie badawczej – lekarzy w wieku emerytalnym. Wyniki badań zaprezentowano tak, aby uwzględnić specyfikę odpowiedzi na pytania wynikającą z posiadanej specjalizacji medycznej, gdyż to właśnie ona jest istotną determinantą aktywności lekarzy i ich możliwości dalszej pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Problem próchnicy u dzieci z obszarów wiejskich ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w województwie lubelskim

Wprowadzenie i cel pracy. Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) próchnica jest to proces patologiczny, miejscowy, pochodzenia zewnątrzustrojowego, prowadzący do odwapnienia szkliwa, rozpadu twardych tkanek zęba i w konsekwencji tworzenia ubytku. Zachorowalność na próchnicę zwiększa się wraz z wiekiem, zbliżając się do 100% u dzieci między 6. i 7. rokiem życia. Polska jest jednym z niewielu krajów Europy, w którym nie udało się zmniejszyć zapadalności na próchnicę u dzieci pomimo zaleceń WHO na rok 2000, mających na celu obniżenie frekwencji próchnicy wśród dzieci 6-letnich do poziomu 50%.
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie i porównanie stanu zdrowia jamy ustnej dzieci z obszarów wiejskich i miejskich oraz wskazanie przyczyn i możliwych rozwiązań tego problemu, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji na obszarze województwa lubelskiego.
Skrócony stan wiedzy. Aktualne dane na temat stanu zdrowia jamy ustnej w naszej populacji czerpiemy z ogólnopolskich badań realizowanych na zlecenie Ministerstwa Zdrowia. Główny problem w zakresie zdrowia jamy ustnej w naszym społeczeństwie dotyczy częstości występowania próchnicy wczesnej, która dotyczy dzieci do 3. roku życia. Statystycznie ponad 50% dzieci w wieku 3 lat ma zęby z ubytkami próchnicowymi. Z danych Ogólnopolskiego Monitoringu Stanu Zdrowia Jamy Ustnej populacji polskiej w latach 2013–2015 wynika, iż jedynie 20,4% dzieci 12-letnich jest wolnych od próchnicy, 21,3% z terenów miejskich i 19,2% z terenów wiejskich. W województwie lubelskim – 16,2%.
Podsumowanie. Za katastrofalny stan zdrowia jamy ustnej dzieci w polskiej populacji w dużej mierze odpowiada ograniczona dostępność do zabiegów profilaktyczno-leczniczych świadczonych w ramach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Jednym z założeń ministerialnego programu monitorowania stanu zdrowia jamy ustnej jest wyrównywanie różnic w dostępie do edukacji prozdrowotnej oraz położenie nacisku na zabiegi profilaktyczno-lecznicze w zależności od lokalizacji i regionu [1]. W realizacji tego celu w odniesieniu do dzieci z obszarów wiejskich trafnym rozwiązaniem mogą okazać się dentobusy.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Korzystanie z opieki zdrowotnej przez rodziny z dziećmi w Polsce

Wprowadzenie. System publicznego ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce gwarantuje dzieciom bezpłatny dostęp do świadczeń, boryka się jednak z problemami organizacyjno-finansowymi związanymi z pokryciem kosztów leczenia. 
Cel pracy. Poznanie i ocena korzystania z opieki zdrowotnej przez rodziny z dziećmi w Polsce.
Materiał i metoda. Informacje o korzystaniu z opieki zdrowotnej przez gospodarstwa jednorodzinne w Polsce w latach 2009–2015 zostały uzyskane z raportów „Diagnoza Społeczna”. W badaniu analizowano źródła finansowania opieki zdrowotnej, powody rezygnacji ze świadczeń zdrowotnych, wysokość wydatków oraz gotowość do wykupienia dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Wyniki. Gospodarstwa jednorodzinne najczęściej korzystały z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (93,5%–96,2%), przy czym wysoki odsetek rodzin z 1 lub 2 dzieci korzystał również z usług finansowanych ze środków prywatnych i abonamentów opłacanych przez pracodawcę. We wszystkich analizowanych typach gospodarstw jednorodzinnych rezygnacje z opieki zdrowotnej z powodów finansowych w największym stopniu dotyczyły wyjazdu do sanatorium, leczenia zębów oraz rehabilitacji. Rodziny niepełne w porównaniu do pozostałych typów gospodarstw jednorodzinnych najczęściej rezygnowały z usług opieki zdrowotnej z powodów finansowych, pomimo występowania takiej potrzeby, a także ponosiły najniższe wydatki na leczenie, badania i leki.
Wnioski. Istnieją różnice w korzystaniu z usług prywatnej opieki zdrowotnej oraz rezygnacji ze świadczeń w zależności od liczby dzieci w rodzinie. Znaczne bariery w dostępie do opieki zdrowotnej występujące wśród rodzin niepełnych wymagają aktywnych działań instytucji zdrowia publicznego w zakresie tworzenia rozwiązań nakierowanych na ochronę dzieci z rodzin o gorszej sytuacji społeczno-ekonomicznej.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu