rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kościół jako społeczność teokratyczna

W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty teokratycznej”, jak i teologiczną, tworząc oryginalną koncepcję eklezjologiczną. W jednym ze swoich najważniejszych dzieł: O pięciu ranach Kościoła świętego, wskazał na najważniejsze choroby i słabości toczące Mistyczne Ciało Chrystusa. Zdaniem filozofa ze Stresy należą do nich: oddzielenie ludu od duchownych w sprawowaniu kultu, niedostateczne wykształcenie księży i zakonników, brak jedności pomiędzy biskupami, nadmierny wpływ władz świeckich na nominacje biskupie oraz zbytnie przywiązanie duchownych do dóbr materialnych. W swojej książce wskazał również adekwatne sposoby leczenia poszczególnych ran Kościoła. Echa jego koncepcji odnowy eklezjologicznej można odnaleźć zarówno w dokumentach Soboru Watykańskiego II, jak i w teologii posoborowej. W części pierwszej artykułu autor podaje genezę postulatu reformy Kościoła, jaka powinna mieć miejsce „wewnątrz Kościoła”.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Inspiracje ku radości na kanwie adhortacji Gaudete in Domino papieża Pawła VI

Radości możemy doświadczać na wielu płaszczyznach naszego życia. Łatwo radować się w sytuacjach, które bezpośrednio inspirują nas ku radości. Jednak zdecydowanie trudniej odkrywać radość w obliczu smutnych doświadczeń naszego życia, łącznie z cierpieniem i śmiercią. Niniejszy artykuł, inspirowany adhortacją Gaudete in Domino papieża Pawła VI, stanowi próbę ponownego spojrzenia na zagadnienie radości nie tylkona kanwie wspomnianej adhortacji, ale również innych dokumentów i wybranej literatury traktującej o radości. Niniejszy artykuł ukazuje najważniejsze inspiracje ku radości, które prezentuje papież Paweł VI, a które zostały poddane analizie i refleksji w kontekście współczesnych czasów, w których człowiek tak łatwo traci radość i sens życia.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kobiety jako patronki podlaskiej przyrody i przestrzeni publicznej w XX-XXI wieku (hodonimy, pomniki i tablice pamiątkowe w Białymstoku oraz dendronimy w Puszczy Białowieskiej)

Autor artykułu opisuje miejskie i regionalne „pole pamięci”. Analizuje żeńskie hodonimy i oficjalne formy upamiętniania kobiet w Białymstoku oraz żeńskie dendronimy w Puszczy Białowieskiej, a także komemoracje realizowane społecznie. Na tej podstawie omawia tendencje w lokalnej polityce symbolicznej w XX i XXI wieku, którą porównuje do ideologicznych założeń polskiej polityki pamięci. Korzystając z perspektywy regionalistycznej, naświetla dysproporcję między wieloetniczną i wielowyznaniową przeszłością Podlasia a praktykami znakowania przestrzeni publicznej i dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego przez społeczność dominującą oraz instytucje państwa unitarnego.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Przetrwanie za ostatnią cenę. Kobiety „ziemi przechodów” w powieściach o wschodnim pograniczu („Judasz” Włodzimierza Pawluczuka, „Przewóz” Andrzeja Stasiuka)

W artykule zestawiono dwie powieści opublikowane w dwóch granicznych momentach najnowszej historii Polski: Judasz Włodzimierza Pawluczuka ukazał się w roku jej akcesji do UE (2004), Przewóz Andrzeja Stasiuka – w atmosferze wykluwającego się już konfliktu za polską (i unijną) wschodnią granicą (2021). Obie powieści odnoszą się do tego samego fenomenu społeczno-kulturowego, który można określić (za Maurycym Mochnackim) jako „ziemia przechodów”. Oznaczony w ten sposób kompleks problemowy i wyobrażeniowy wiąże się z powracających na terenach mieszczących się dawniej w granicach I Rzeczypospolitej doświadczeniem „przechodu” obcych armii, rozpadu struktur państwowych i społecznych (w tym naruszenia modelu patriarchalnego), konieczności walki o przetrwanie na elementarnym poziomie. Wyzwanie, jakie stawia przed bohaterami męskimi i żeńskimi „ziemia przechodów”, okazuje się dewastujące zwłaszcza dla tradycyjnie pojętej męskości, obligującej do obrony rodziny, narodu, granic państwowych i świata jako znaczącej całości w sytuacji zagrożenia. Kobiety, tradycyjnie przypisane do troski o podtrzymywanie życia w sensie biologicznym, nie ponoszą uszczerbku na swojej płciowej identyfikacji, nie tracą bowiem pola do zachowań zaradczych, zgodnych z kulturowym wyobrażeniem kobiecości w jej archetypalnym wymiarze.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Opieka pielęgniarska nad pacjentką z zaburzeniami schizoafektywnymi

Wstęp. Zaburzenia schizoafektywne (psychoza schizoafektywna) to choroba, w przebiegu której występują równocześnie lub w czasie zbliżonym i o tym samym natężeniu objawy zaburzeń afektywnych i schizofrenicznych. Jeśli są nieleczone, mogą zakończyć się samobójstwem chorego. Dlatego ważna jest edukacja chorych i ich rodzin w zakresie wczesnego reagowania na nasilające się objawy, konieczności przyjmowania zleconych leków, a także w zakresie skutków ubocznych stosowanej farmakoterapii. 
Cel pracy. Zwrócenie uwagi na problemy pielęgnacyjne występujące w opiece nad pacjentem z zaburzeniami schizoafektywnymi. 
Materiał i metody. Opieką pielęgniarską objęto pacjentkę przyjętą do oddziału psychiatrycznego z powodu myśli samobójczych i próby odebrania sobie życia. Opisu stanu zdrowia psychicznego i fizycznego dokonano na podstawie wywiadu pielęgniarskiego, rozmowy z pacjentką, obserwacji, a także z analizy dokumentacji medycznej. 
Wyniki. W trakcie pobytu pacjentki w oddziale psychiatrycznym myśli samobójcze ustąpiły. Szczególną uwagę zwrócono na współpracę z personelem medycznym oraz komunikację z innymi pacjentami, a także edukację pacjentki w zakresie objawów oraz leczenia zdiagnozowanej choroby. 
Wnioski. 1. Opiekę pielęgniarską nad chorą należy zaplanować na podstawie sformułowanych diagnoz pielęgniarskich oraz obserwacji stanu zdrowia i potrzeb pacjentki. 2. Psychoza schizoafektywna zaburza dotychczasowe życie rodzinne, społeczne i zawodowe. Nieleczona stanowi zagrożenie życia. 3. Istotną rolę w leczeniu, oprócz farmakoterapii, odgrywa psychoedukacja. Należy w nią włączyć również rodzinę pacjenta.

Czasopismo: Współczesne Pielęgniarstwo i Ochrona Zdrowia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Podlasie i Białystok we wczesnych reportażach Joanny Siedleckiej

W artykule przedstawione zostały wątki podlaskie i białostockie obecne we wczesnych zbiorach reportaży Joanny Siedleckiej, które pojawiły się w jej debiutanckiej, wydanej w 1981 Stypie, ale także w Poprawinach i Parszywej sytuacji z 1984 roku. W konkluzji pokazane zostało, iż Siedlecka nie stosuje powtarzających się w opowieściach o Podlasiu wariantów fabularnych, unika zideologizowanej retoryki i wypunktowuje absurdy komunistycznej codzienności, a także opisuje przedstawione sprawy wykorzystując ironię.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Okołoplebiscytowa Kolęda śląska Henryka Zbierzchowskiego jako przykład propagandowego wykorzystania semantyki kolęd do walki propolskiej w okresie konstytuowania się granic II Rzeczypospolitej

W związku z działaniami Wielkiej Wojny i odzyskaniem przez Polskę niepodległości, powstała seria kolęd aktualizowanych. Rozwój tej formy wyrazu artystycznego wykorzystano również w związku z przygotowaniami do plebiscytu górnośląskiego. Przykładem jest Kolęda śląska Henryka Zbierzchowskiego, opublikowana na łamach lwowskiego czasopisma „Szczutek” w styczniu 1921 r. Poprzez wprowadzenie Wojciecha Korfantego do tekstu kolędy jej autor przypisał mu w ten sposób wręcz sakralną rolę w porządkowaniu Śląska. Nie był to jedyny tekst kolędy aktualizowanej przez tego autora. Około 1919 r. wydał on cały zbiorek tego typu utworów, nazywając je mianem „wariantów poetyckich” kolęd.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Koncepcja ochrony Dzieła Stworzenia i jej konteksty teologiczno-pedagogiczne w świetle czasopiśmiennictwa mariawickiego początku XX stulecia

Natura, uprawa roślin, hodowla zwierząt, ale także troska o higienę i dobrostan fizyczny oraz materialny człowieka, obok pracy duszpasterskiej, były ośrodkiem zainteresowania mariawitów od początku ich niezależności wyznaniowej. Na łamach periodyków wydawanych w mariawickiej drukarni w Łodzi w latach 1907–1914 (m.in. „Maryawita. Czciciel Przenajświętszego Sakramentu”, „Wiadomości Maryawickie”, kalendarz książkowy) znajdujemy konkretne porady, dotyczące pracy w gospodarstwie rolnym, ochrony mienia i zdrowia nie tylko ludzi, ale także zwierząt oraz roślin. Mariawici nie poprzestawali tylko na wymiarze prakseologicznym edukacji agrarnej, wskazując na filozoficzne i teologiczne podstawy ochrony stworzenia. W tym sensie łączyli praktykę z teorią ugruntowaną na przesłankach teologicznych, tworząc własną wizję tego, co współcześnie określamy mianem ekoteologii i ekopedagogiki. Refleksja i praktyka proekologiczna stanowiły integralny element ideologii oświatowej Kościoła mariawickiego, wyrosłej z idei pozytywistycznych.Wpisuje się ona w narrację, ukazującą prymat przykazania miłości Boga i bliźniego. Jej aktualność dostrzec możemy poprzez bliski związek z myśleniem krytycznym i odwołującą się do niego ekopedagogiką, jak również szeroko rozumianym zwrotem ekologicznym w teologii oraz życiu społecznym i gospodarczym.

Czasopismo: Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
A więc wojna! Pierwsze reakcje polskich tygodników opinii na rosyjską inwazję na Ukrainę

Celem artykułu jest zbadanie pierwszych reakcji polskich tygodników opinii na rosyjską inwazję na Ukrainę. Wybór obejmuje tytuły konserwatywne, centrowe i liberalne. Opierając się na konstruktywistycznym pojmowaniu rzeczywistości jako dyskursywnie konstruowanej, autor, stosując jakościową, nieustrukturyzowaną analizę treści, stara się odpowiedzieć na następujące główne pytania badawcze: jak w materiałach prasowych przedstawiane jest polskie i ukraińskie społeczeństwo? jakie wartości przedstawiane są jako fundamentalne dla Polaków pomagających ukraińskim uchodźcom, dla polskich, ukraińskich i europejskich elit oraz dla społeczeństwa ukraińskiego? które z nich są zagrożone przez wrogów wewnętrznych i zewnętrznych? Autor konkluduje, że pomimo wszystkich różnic ideologicznych między badanymi tygodnikami, ogólne ramy tematyczne, a nawet interpretacyjne, są bardzo zbliżone. Wśród nich: „Polska pomaga Ukrainie i czyni to skutecznie”, „Uchodźcy z Ukrainy zasługują na naszą pomoc i współczucie”, „społeczeństwo ukraińskie jest niezwykle zjednoczone i patriotyczne”, „wśród polskich i ukraińskich elit znajdują się »sojusznicy Putina« i powinni oni zostać ujawnieni i unieszkodliwieni”, Polska (i/lub Europa) muszą się zmienić, by przetrwać. Główne różnice dotyczą tego, kto jest „sprzymierzeńcem Putina” i jakimi wartościami należy się kierować, aby przetrwać zagrożenie.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Jaka jest kobieta współczesna i jaką się stanie w przyszłości? Ciągłość i zmiana: opinie, diagnozy i antycypacje w prasie dla kobiet w Polsce międzywojennej

Wizje kobiety współczesnej i wyobrażenia kobiety w przyszłości powstawały w bieżącej publicystyce prasowej adresowanej do czytelniczek w Polsce międzywojennej. Wkomponowano w nie oczekiwania społeczne w ujęciu tradycyjnym i nowoczesnym. Zachowawczość wiązała się z kultywowaniem wizerunku dobrej żony i matki, wychowawczyni pokoleń Polaków i Polek. W ten sposób odwzorowano patriarchalne normy społeczne. Nowoczesność była identyfikowana z kształtowaniem obrazu kobiety jako równorzędnej partnerki mężczyzny w dziele cywilizacyjnych przemian warunków życia w niepodległym państwie. Publicystyka prasowa adresowana do Polek spełniała funkcję wychowawczą, oferując konkretne środki i techniki łagodzenia napięć społecznych. Miała też walory profetyczne, zmierzając do nakreślenia obrazu przyszłej kobiety, świadomej swojej roli w przestrzeni prywatnej (dom rodzinny, relacje przyjacielskie, kontakty towarzyskie) oraz publicznej (praca dla dobra wspólnego).

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Ochrona klimatu a konstytucja – historyczne postanowienie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 24 marca 2021 roku

Przedmiotem opracowania jest ocena wpływu orzeczenia niemieckiego Trybunału Konstytucyjnego z 24 marca 2021 r. na niemiecką i europejską regulację prawną z zakresu ochrony klimatu. Główna teza sprowadza się do konieczności zmiany obu reżimów prawnych w kierunku zdecydowanego ograniczenia emisji dwutlenku węgla do środowiska. Postanowienie klimatyczne dało nowy impuls do podjęcia wyzwania ekologicznej transformacji, któremu dotychczas niemiecki prawodawca nie był w stanie sprostać. Wprawdzie Trybunał uznał dotychczasową regulację prawa niemieckiego za zgodną z Konstytucją, niemniej w miarę nasilania się globalnego ocieplenia wymagania dotyczące wzmocnienia ochrony środowiska mogą wzrosnąć, a Trybunał prawdopodobnie dokona bardziej rygorystycznego przeglądu obowiązującej regulacji prawnej. W literaturze istnieje obecnie wiele spekulacji na temat zakresu znaczenia postanowienia Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Ostatecznie jednak na pytanie, czy orzeczenie to pozostanie szczególnym przypadkiem, czy też zapoczątkuje linię orzeczniczą zmierzającą do większej sprawiedliwości międzypokoleniowej, odpowiedzieć może jedynie przyszłe orzecznictwo sądowe.
 

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Liga Kobiet w latach 1945‒1981 (na przykładzie kierunków aktywności organizacji okręgów gdańskiego i łódzkiego)

Liga Kobiet, do 1949 r. funkcjonująca pod nazwą Społeczno--Obywatelska Liga Kobiet, była organizacją powołaną po 1945 r. w okręgu łódzkim i gdańskim. Jej działalność wytyczana była przez władze partyjnorządowe. W początkowych latach zarówno gdańska, jak i łódzka organizacja charakteryzowały się podobną aktywnością i zasięgiem oddziaływania na lokalne środowiska kobiece. Po 1949 r., już pod nazwą Ligi Kobiet, większą popularnością wśród kobiet i akceptacją społeczną cieszył się oddział łódzki. Spowodowane było to możliwościami budowania wpływów organizacji wśród łódzkich robotnic. Z kolei w Gdańsku Liga nie zbudowała silnych struktur organizacyjnych z powodu m.in. słabszych w porównaniu do łódzkich możliwości działań w środowiskach zatrudnionych kobiet, zwłaszcza robotnic. W Gdańsku również po 1980 r. narodził się jedyny w kraju ruch reformatorski wśród członkiń Ligi Kobiet.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„Kropla Mleka” w morzu potrzeb, czyli działalność Berty Szaykowskiej na rzecz poprawy sytuacji białostockich kobiet (1919–1939)

Niniejszy artykuł z jednej strony ma za zadanie przybliżyć szerszemu gronu odbiorców postać doktor Berty Szaykowskiej, białostockiej lekarki, specjalizującej się w dziedzinie pediatrii i neonatologii. Z drugiej natomiast jest próbą bliższego przyjrzenia się jej działalności społeczno--kulturalnej, trudom wkładanym w proces podnoszenia stanu higieny i zdrowia kobiet z najniższych warstw społecznych. Jednak przede wszystkim, z założenia miał być swoistą podróżą do kobiecego świata międzywojennego Białegostoku. Obrazem odzwierciedlającym za pośrednictwem głównej bohaterki ówczesne bolączki życia codziennego, niezależnie czy dotykały one samotnych matek, uczennic żeńskiego gimnazjum, czy miejscowych prostytutek. Na marginesie głównej narracji w tekście pojawiają się także białostockie wątki związane z wybitnymi osobistościami polskiej literatury, m.in. z zaprzyjaźnionymi z Szaykowską Marią Dąbrowską, Tadeuszem Boyem-Żeleńskim czy spokrewnionym z nią ostatnim prezydentem RP na uchodźstwie, Ryszardem Kaczorowskim.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kobieca koncepcja „bycia-w-świecie”: źródła literackie i stan badań. Rozpoznania cząstkowe

Artykuł jest próbą spojrzenia na stan badań w Polsce, dotyczący studiów nad kobiecością i kobietami oraz nad źródłami literackimi z tego zakresu. Kobieca koncepcja „bycia-w-świecie” jest autorską wersją wpisującą się w dotychczasowy nurt badań literaturoznawczych, prowadzonych od wielu już lat, a zapoczątkowanych czy zainicjowanych na większą skalę w latach 90. XX w. Obecność kobieca, czyli jej „bycie-w-świecie”, określa żeńskie doświadczenia, role rodzinne, społeczne i narodowe, relacje miłosne, inicjacyjne, buntownicze czy osobiste, a przez to odsyła do zakorzenionych w kulturze mitycznych i stereotypowych zjawisk. To także kobiece poznawanie świata, trwanie w rzeczywistości, w kulturze, w literaturze, najczęściej poprzez pisarstwo, oznaczenie doświadczenia czasu.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kierunki badań historii kobiet w Polsce – stan badań i perspektywy na przykładzie wybranych zagadnień

Artykuł jest raportem ze stanu badań realizowanych z grantu w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą DIALOG w latach 2019–2021 oraz z udziału w projekcie badawczym pt. „Ośrodek badań historii kobiet”, nr 0016/DLG/2019/10 – zespołu badawczego prof. zw. dr hab. Jolanty Chwastyk-Kowalczyk z doktorantkami: Agnieszką Śliwą, Agnieszką Warzyńską, Emilią Pobochą.

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Mychajl Semenko i futuryzm ukraiński

Niniejszy artykuł jest próbą przedstawienia zarysu historii futuryzmu ukraińskiego i jego czołowej postaci – Mychajla Semenki. Autor artykułu postawił przed sobą zadanie pokazania, że futuryzm nie był jedynie pustym teoretyzowaniem grupy awanturników, które nie wniosło nic nowego do literatury ukraińskiej, lecz zbiorem nie byle jakich odkryć w dziedzinie poezji: pojawiła się nowa rytmika wiersza, wiersz wolny i niezmiernie ciekawe eksperymenty językowe, które otrzymały miano poezjomalarstwa. Wreszcie podarowali tejże poezji nową tematykę, która teraz dotyczyć miała również problemów życia codziennego

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Koniec idei CSR. Nowy początek?

Przedmiotem rozważań podjętych w artykule jest stan współczesnej refleksji o społecznej odpowiedzialności biznesu (CRS). Celem artykułu jest wykazanie, że prowadzone od kilkunastu lat dyskusje na temat CSR prowadzą do propozycji nowych modeli CSR, których przykładem są idea CSV (wytwarzanie wspólnej wartości) Marka R. Kramera i Michaela E. Portera i oraz koncepcja Firma-Idea zaproponowana przez Jerzego Hausnera i Mateusza Zmyślonego. Obie propozycje są przykładem nowego ujęcia społecznej roli biznesu i jego wpływu na zmiany klimatyczne. Intencją autorki jest przedstawienie argumentacji na rzecz tezy o konieczności przeformułowania tradycyjnie pojmowanego modelu CSR. W przekonaniu autorki omawiane w artykule nowe propozycje stanowią obiecującą inspirację dla dalszych poszukiwań w tym zakresie.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kultura bezpieczeństwa żywności w prawie Unii Europejskiej. Czy polski system kontroli żywności sprosta wyzwaniu?

Celem tego polemicznego artykułu jest uzyskanie odpowiedzi na dwa pytania badawcze: (1) Jakie miejsce w prawie UE zajmuje kultura bezpieczeństwa żywności? (2) Czy polski system kontroli żywności jest przygotowany do weryfikacji jej wdrożenia w przedsiębiorstwach spożywczych? W tym celu dokonano przeglądu i krytycznej analizy źródeł literaturowych, prawa UE, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa żywności, w tym prawa krajowego, prywatnych standardów dotyczących systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności, oficjalnych raportów i doniesień, oraz zastosowano metody syntezy i wnioskowania logicznego. Artykuł odnosi się do istotnych zmian w prawie UE zainicjowanych zmianami w Codex Alimentarius w zakresie kultury bezpieczeństwa żywności. Ustanowienie i utrzymanie pozytywnej kultury bezpieczeństwa żywności ma fundamentalne znaczenie dla pomyślnego funkcjonowania każdego systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności, ze względu na jego istotny wpływ na ludzkie zachowanie w dostarczaniu bezpiecznej i odpowiedniej żywności. W artykule wskazano na rolę prywatnego prawa żywnościowego w tym zakresie, którego wdrożenie, choć opcjonalne, jest często niezbędne, aby sprostać wymaganiom rynku. Autorki podają w wątpliwość gotowość urzędów kontroli żywności w Polsce do poszerzenia zakresu ich działań o weryfikację wdrożenia kultury bezpieczeństwa żywności w przedsiębiorstwach spożywczych. Poważną przeszkodą w dokonywaniu tych istotnych zmian jest obserwowana od lat zasadnicza słabość systemu kontroli żywności oraz duże problemy związane z zagrożeniami bezpieczeństwa żywności w Polsce. Autorki jako pierwsze poddają konstruktywnej krytyce uwarunkowania organizacyjno-prawne wdrażania i weryfikacji kultury bezpieczeństwa żywności w branży rolno-spożywczej w Polsce i jej otoczeniu.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Samodzielność prawotwórcza jednostek samorządu terytorialnego – głos w dyskusji

Celem artykułu jest analiza samodzielności prawotwórczej samorządu terytorialnego, ze szczególnym uwzględnieniem aspektu konstytucyjnego. Autor stara się wykazać, że poszczególne jednostki samorządu terytorialnego zostały bezpośrednio wyposażone przez ustawodawcę konstytucyjnego w prawo do określania – w granicach określonych w przepisach ustaw – ich struktur wewnętrznych, bez konieczności do powoływania – jako podstawy prawnej – upoważnień zawartych w ustawach. Artykuł wpisuje się w dyskusję na temat samodzielności prawodawczej samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O dyskrecjonalnej władzy zarządzania procedurami podatkowymi

Celem artykułu jest analiza przysługującej organom podatkowym dyskrecjonalnej władzy zarządzania procedurami podatkowymi – jej scharakteryzowanie i sformułowanie postulatów dotyczących jej prawnej regulacji i praktycznego wykorzystania. W badaniu zastosowano metodę dogmatycznoprawną; w szczególności przeprowadzono studium przypadku: dyskrecjonalności wszczęcia kontroli celno-skarbowej. Jak wykazano, dyskrecjonalność tego typu jest rozległa i wielopostaciowa, jest też słabo prawnie zdeterminowana. Jednym z jej przejawów jest swoboda uwzględniania w rozstrzyganiu spraw podatkowych szans na wygraną w sporze sądowym ze stroną postępowania. Ocena takich szans może prowadzić (i często rzeczywiście prowadzi) do zawarcia przez organ podatkowy ze stroną postępowania (podatnikiem) nieformalnej ugody procesowej w miejsce dalszego prowadzenia sporu. Większość przejawów dyskrecjonalności w zarządzaniu procedurami podatkowymi uchodzi uwagi polskiego ustawodawcy. Dyskrecjonalność ta powinna zostać poddana doktrynalnej analizie i prawnej regulacji. Zapewni to większą przejrzystość i kontrolowalność sposobu jej wykorzystania.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse