rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
ADOPCJA ZE WSKAZANIEM ZGODNIE Z NOWYM UREGULOWANIEM PRAWNYM

Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie instytucji adopcji ze wskazaniem, jej formy i treści, obejmującej osoby uprzywilejowane do przysposobienia, do których zalicza się krewnych rodziców dziecka oraz małżonka jednego z rodziców. Ukazane zostaną także stanowiska między innymi Rzecznika Praw Dziecka, Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Krajowej Rady Sądownictwa, Biura Analiz Sejmowych w sprawach związanych z adopcją ze wskazaniem. Zwrócona zostanie również szczególna uwaga na handel dziećmi, z którym jest związana problematyka adopcji ze wskazaniem. Przed wejściem w życie nowelizacji kodeksu adopcja ze wskazaniem była możliwa nie tylko w stosunku do konkretnego kręgu osób, lecz także dla wszystkich tych, którzy zostali wskazani przez biologicznych rodziców dziecka. Jak wynika z nowych przepisów, w przypadku adopcji ze wskazaniem krewni rodziców będą mieli ułatwioną procedurę adopcyjną, natomiast pozostali zainteresowani będą mogli adoptować małoletnie dziecko tylko za pośrednictwem ośrodka adopcyjnego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRAWO WŁAŚCIWE DLA OCHRONY DÓBR OSOBISTYCH W WIĄŻĄCYCH POLSKĘ DWUSTRONNYCH UMOWACH MIĘDZYNARODOWYCH

Prawo właściwe dla ochrony dóbr osobistych zostało uregulowane w ustawie – Prawo prywatne międzynarodowe. Pierwszeństwo przed nim mają postanowienia wiążących Polskę dwustronnych umów międzynarodowych. Do ochrony dóbr osobistych zastosowanie znajdują zawarte w nich normy kolizyjne dotyczące zobowiązań pozaumownych. Ich treść znacząco odbiega od regulacji prawa właściwego dla ochrony dóbr osobistych w polskiej ustawie kolizyjnej. Wyznaczenie sytuacji, w których umowy dwustronne mają zastosowanie, może powodować trudności, co wiąże się z niepewnością co do prawa właściwego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
SPOŁECZNY OBRAZ PRAWA. OPIS OBSZARU BADAŃ I WYNIKI PILOTAŻU

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja wyników badania pilotażowego, przeprowadzonego wśród studentów nauk społecznych, którego celem było zidentyfikowanie ich podstawowych intuicji i ocen dotyczących prawa i polskiego systemu prawnego. W Polsce od lat 70. XX w. do dzisiaj prowadzone są badania mające zidentyfikować podstawowe cechy popularnej kultury prawnej, a jedną z tez obecnych w literaturze przedmiotu jest twierdzenie o jej antylegalistycznym charakterze. Pierwsza część pracy poświęcona jest rekonstrukcji dotychczasowych badań nad świadomością prawną społeczeństwa polskiego z uwzględnieniem najważniejszych czynników wpływających na jej kształt. Postawy wobec prawa to niewątpliwie jeden z najważniejszych obszarów badań empirycznych prowadzonych przez przedstawicieli współczesnej socjologii prawa. Druga część artykułu to prezentacja zrealizowanych przez autorów pilotażowych badań nad popularną kulturą prawną studentów. Jednym z głównych celów badawczych jest identyfikacja najczęściej pojawiających się skojarzeń z terminem „norma prawna” oraz generalnych ocen polskiego systemu prawnego. Badania, choć przeprowadzone jedynie w celach eksploracyjnych, pozwoliły na wstępne odniesienie się do obecnej w literaturze przedmiotu hipotezy o antylegalistycznym charakterze polskiej kultury prawnej.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Obecność krzyża w przestrzeni publicznej. Doświadczenia niektórych państw europejskich, red. P. Stanisz, M. Zawiślak, M. Ordon, Wydawnictwo KUL, Lublin 2016, ss. 254

Obecność krzyża w przestrzeni publicznej. Doświadczenia niektórych państw europejskich, red. P. Stanisz, M. Zawiślak, M. Ordon, Wydawnictwo KUL, Lublin 2016, ss. 254

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
GORSZE LATA POLSKIEJ ROMANISTYKI

W pracy ukazano awanse i dorobek polskich romanistów w ostatnich trzech latach. Niestety jest on znacznie mniejszy niż w latach 2011-2013 (Cf. «Zeszyty Prawnicze» 15.2/2015). Opublikowano (nie licząc publikacji źródeł, prac zbiorowych i książek pióra historyków) tylko 15 monografi, czyli o połowę mniej niż w poprzednim 3-letnim okresie (30 monografi). Romaniści kieruję chętniej swe zainteresowania ku prawu karnemu i publicznemu, rzadziej zajmują się prawem prywatnym. Dalej młodsi polscy autorzy bardziej cenią przyczynkarskie pozycje z literatury zagranicznej niż powoływanie swoich kolegów.Należy jednak podkreślić wyjątkowe zainteresowanie tłumaczeniem, opracowywaniem i komentowaniem źródeł, zarówno prawniczych, jak i nieprawniczych, które są zawsze podstawą pracy historyków i romanistów.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
EXCESS OF MANDATE AND THE ALLEGED STRICTNESS OF THE SABINIANS

Prezentowany artykuł dotyczy słynnej kontrowersji między Sabinianami a Prokulianami dotyczącej przekroczenia granic zlecenia. Zleceniobiorca, który zapłacił za przedmiot, jaki polecono mu kupić, cenę wyższą, niż określona w zleceniu, zgodnie z poglądem Sabinianów nie mógł dochodzić od zleceniodawcy zwrotu jakichkolwiek kosztów, nawet do wysokości kwoty, wynikającej ze zlecenia. Zdecydowanie korzystniejsza dla zleceniobiorcy była opinia Prokulianów: jeśli był on gotów przekazać zleceniodawcy kupiony przedmiot po cenie, określonej w zleceniu, to zleceniodawca nie mógł odmówić jego przyjęcia. W takiej sytuacji miał on obowiązek zwrócić zleceniobiorcy część kosztów zakupu, tj. do wysokości kwoty, określonej w zleceniu.W literaturze przedmiotu opinia Prokulianów traktowana jest jako oczywista i nie wymagająca szerszych wyjaśnień. Tym, co wciąż budzi ciekawość uczonych jest pogląd Sabinianów, na ogół postrzegany jako nadmiernie surowy dla zleceniobiorcy.W prezentowanym artykule przedstawiam argumenty na rzecz tezy, że opinia Sabinianów jest w pełni zrozumiała zarówno z dogmatycznego, jak i z praktycznego punktu widzenia. To opinia Prokulianów, wbrew temu, co może się na pierwszy rzut oka wydawać, prowadzi do bardziej kłopotliwych konsekwencji.Jedną z takich kłopotliwych konsekwencji jest nierówna pozycja prawna zleceniodawcy i zleceniobiorcy, a konkretnie uprzywilejowanie tego drugiego względem pierwszego. W sytuacji gdy cena przedmiotu, który zleceniodawca miał kupić, okazała się wyższa, niż określona w zleceniu, miał on prawo kupić go dla siebie (G.3,161). Zleceniodawca nie mógł w takiej sytuacji żądać od zleceniobiorcy wydania mu przedmiotu. Zleceniobiorca natomiast zgodnie z poglądem Prokulianów mógł podjąć decyzję, że odda przedmiot zleceniodawcy po kosztach, określonych w zleceniu. W takiej sytuacji zleceniodawca nie mógł odmówić. W efekcie, to czy zlecenie zostanie wykonane czy nie, zależało wyłącznie od woli zleceniobiorcy.W artykule stawiam hipotezę, że jednym z głównych powodów rozwiązania, przyjętego przez Sabinianów, była chęć uniknięcia powyższej nierówność. Z tekstu Paulusa, przekazanego w D.17,1,3,2 wynika, że takie właśnie zastrzeżenie podnosili oni względem poglądu Prokulianów. Rozwiązanie Sabinianów zabezpieczało ponadto zleceniodawcę przed ewentualnymi nadużyciami ze strony zleceniobiorcy, który mógłby kupić przedmiot dla siebie a następnie, odkrywszy jego wady, chcieć się pozbyć kłopotu, odzyskując od zleceniodawcy przynajmniej tę część kosztów zakupu, jaka była określona w zleceniu.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
MĄŻ CZY SĘDZIA CENZOREM? UWAGI NA MARGINESIE MOWY KATONA (GELL. 10,23,4)

Gramatyczna analiza dyskutowanego przez badaczy fragmentu mowy Katona De dote (Gell. 10,23,4) pozwala wysnuć wniosek, iż po rozwodzie oceną obyczajności kobiety zajmował się sędzia, który mógł odebrać jej część lub całość posagu za niemoralne zachowanie. Natomiast w trakcie trwania małżeństwa rolę cenzora wobec żony pełnił mąż.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
‘ANIMULA VAGULA BLANDULA’… CESARZ HADRIAN I JEGO DUSZYCZKA-WĘDROWNICZKA

Artykuł zawiera przegląd przekładów i komentarzy do znanego wiersza cesarza Hadriana Animula vagula blandula, jakie znajdują się w literaturze opublikowanej w języku polskim (A. Birley, A. Krawczuk, K. Morawski, J. German, Z. Kubiak, G. Morcinek). Są to jednocześnie literackie ścieżki omawianego wierszyka, wywołującego nadal wiele różnorodnych skojarzeń i ponadczasowych reﬂeksji nad cesarzem – człowiekiem i jego duszyczką – wędrowniczką.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
THE CIVIL LAW EFFECTS OF A CONCORDAT MARRIAGE

Małżeństwo zawarte zgodnie z prawem kanonicznym stwarza miedzy małżonkami węzeł ze swej natury nierozerwalny, a uznanie takiego małżeństwa przez państwo wywołuje również skutki przewidziane w prawie cywilnym. W przypadku zatem rozwodu cywilnego, ustają skutki cywilne małżeństwa. W przypadku zaś stwierdzenia nieważności małżeństwa sakramentalnego, skutki cywilne nie ustają, chyba, że zostanie orzeczony rozwód. Stwierdzenie nieważności małżeństwa kanonicznego należy wyłącznie do kompetentnych instytucji kościelnych.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
UWAGI HISTORYCZNO-PRAWNE NA TEMAT MAKSYMY ‘DE MINIMIS NON CURAT LEX’ W PRAWIE ANGIELSKIM (XIII-XIX WIEK)

Zasada de minimis non curat lex jest powszechnie stosowana zarówno w prawie angielskim, jak i przez prawników reprezentujących inne porządki prawne zaliczane do rodziny common law Współcześnie okoliczności stosowania zasady budzą wątpliwości. Mimo jej racjonalnego uzasadnienia, trudno jest obecnie jednoznacznie wskazać kiedy należy ją stosować. W artykule przedstawiona została geneza zasady oraz jej interpretacja zarówno w literaturze, orzecznictwie jak i w dyskursie parlamentarnym po wiek XIX.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ZAKOŃCZENIE NAJMU OKAZJONALNEGO I OPRÓŻNIENIE LOKALU

Artykuł jest ostatnim z trzech artykułów prezentujących szczegółowe rozważania dotyczące konstrukcji najmu okazjonalnego lokalu oraz jej praktycznego znaczenia dla funkcjonowania rynku najmu lokali mieszkalnych w Polsce.W artykule przedstawiono rozważania dotyczące zakończenia najmu okazjonalnego i procedury opróżnienia lokalu (eksmisji byłego najemcy). W zakończeniu wskazano najważniejsze wnioski, podsumowujące rozważania zawarte we wszystkich trzech opracowaniach.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
MODEL EDUKACJI RELIGIJNEJ W REPUBLICE ESTONII

Estonia jest przykładem państwa, które wprowadziło model niewyznaniowej fakultatywnej formy nauczania religii w szkołach. Uregulowanie tej kwestii ma istotne znaczenie z punktu widzenia relacji państwo – Kościół. Konstytucja Estonii sankcjonuje brak istnienia Kościoła państwowego, a także gwarantuje równy status prawny Kościołom i związkom wyznaniowym. Nauczaniu religii w szkole nie poświęcono uwagi w ustawie zasadniczej. Również w aktach niższego rzędu kwestia ta została potraktowana lakonicznie. W 2010 r. wprowadzono jednak istotną nowelizację obowiązującego prawodawstwa. Ujednolicono program nauczania dla przedmiotu, który odtąd stanowi wytyczne obowiązujące dla wszystkich szkół. Estonia jest uznawana za kraj silnie zlaicyzowany. Wpływ na to miały doświadczenia historyczne, które warunkują stosunek Estończyków wychowania religijnego. Jego rola jest marginalizowana w systemie nauczania, a równocześnie wzbudza liczne kontrowersje.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
DOWÓD NAUKOWY W POSTĘPOWANIU KARNYM

W artykule zaprezentowane zostały rozważania dotyczące dowodu naukowego ze szczególnym uwzględnieniem problematyki związanej z oceną takiego dowodu. Podjęta została kwestia możliwości stworzenia reguł mogących stanowić pomocne wskazówki w procesie dokonywania oceny wartości dowodowej opinii biegłego. Analizie poddano także możliwość wskazania biegłemu przez organ procesowy konkretnej metody badawczej, którą w danym przypadku powinien zastosować.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRAWO RZYMSKIE W ORZECZNICTWIE SĄDU NAJWYŻSZEGO STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych Ameryki w swoich opiniach niejednokrotnie odwoływał się do prawa rzymskiego. Czynił to przy okazji uzasadniania swoich orzeczeń. W zdecydowanej większości przypadków Sąd Najwyższy odwoływał się do prawa rzymskiego w kontekście historycznym tj. przy okazji wyjaśniania danego zagadnienia, w formie niejako dydaktycznej prezentował podstawę historyczną danej instytucji prawnej, najczęściej wywodząc ją od starożytności. Tym sposobem sędzia przygotowujący uzasadnienie starał się zaakcentować, że wydane orzeczenie poprzedzało wnikliwe, wielowątkowe badanie, które sięgało aż do źródeł danej instytucji prawnej. Jeżeli zaś chodzi o sposób w jaki Sąd Najwyższy sięgał po prawo rzymskie to czynił to w różnych formach. Najczęściej cytował konkretne źródła bądź w całości przytaczając łaciński tekst, bądź wskazując jedynie źródło. Wśród cytowanych fragmentów znajdowały się Instytucje Gaiusa, Instytucje Justyniana, Kodeks oraz Digesta, rzadziej Sąd sięgał do Kodeksu Teodozjańskiego. Przedmiotowy artykuł prezentuje orzeczenia wydane przez amerykański Sądu Najwyższy począwszy od 1819 r. Artykuł wpisuje się w prowadzoną dyskusję o roli prawa rzymskiego na systemy prawne common law

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
THE ‘USUS’ AS A WAY TO PUT A WOMAN UNDER THE AUTHORITY OF HER HUSBAND

W artykule poruszone zostały kwestie związane z instytucją usus stanowiącą jeden ze sposobów wejścia żony pod władzę męża. Artykuł porusza zagadnienia związane z genezą tejże instytucji. Autor zastanawia się także nad znaczeniem umiejscowienia instytucji usus w źródłach. Podstawowym zagadnieniem badawczym jest wyznaczenie terminu rozpoczęcia biegu usus, zatem pewnego rodzaju „zaużywania czy też zasiedzenia”, a w konsekwencji również zakończenie tego terminu. Ponadto autor porusza kwestie związane z usurpatio trinoctii.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
GLOSA DO WYROKU SĄDU APELACYJNEGO W SZCZECINIE Z 12 PAŹDZIERNIKA 2017 R., II AKA 53/17, «LEX» NR 2418147

Glosa dotyczy zagadnienia prawnej oceny zachowania sprawcy przedkładającego podrobiony lub przerobiony dokument w celu uzyskania kredytu lub pożyczki. Autor podziela pogląd, że samo przedłożenie dokumentu może zostać pochłonięte przez oszustwo kredytowe. Jest jednak zdania, że nie jest to jedynie możliwe rozwiązanie. Uważa bowiem, że w niektórych wypadkach dojdzie do rzeczywistego zbiegu przepisów. W odniesieniu do oceny sytuacji, gdy sprawca najpierw podrabia lub przerabia dokument, a następnie przedkłada go w celu uzyskania kredytu lub pożyczki, autor podziela pogląd, że w grę wchodzi rzeczywisty zbieg przepisów. Uważa jednak, że są możliwe wypadki, gdy dojdzie do zbiegu przestępstw, a nie zbiegu przepisów

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
‘DICTATOR SENATUI LEGENDO’. THE UNUSUAL DICTATORSHIP OF M. FABIUS BUTEO

‘dictator SenatUi leGendo’. niezWykła dyktatura M. faBiUSa BUteonaStreszczeniePo bitwie pod Kannami skład rzymskiego senatu był niepełny. W roku 216 p.n.e. dla dokonania lectio senatus nie wybrano jednak cenzorów, a powołano dyktatora M. Fabiusa Buteona na sześć miesięcy, bez dowódcy jazdy. W tym czasie urzędował już jeden dyktator, M. Iunius Pera, co stanowiło przypadek bez precedensu w historii republiki. Ograniczenie kompetencji Buteona tylko do uzupełnienia składu senatu nie było prawnie wiążące, a imperium obu dyktatorów miało tę samą rangę. Przyczyn tak nietypowego rozwiązania ustrojowego należy upatrywać w wyjątkowo kryzysowych okolicznościach i presji czasu. Wybranie cenzorów trwałoby dość długo, potem oni sami musieliby zgodnie przeprowadzić lectio, a zapewne także inne cenzorskie czynności. Dlatego powołano dyktatora, który przede wszystkim mianowany był od ręki i nie musiał się obawiać intercessio. Także to, że wybór padł na Buteona, nie było dziełem przypadku. Polityk ten sprawował już urząd cenzora, a zatem miał doświadczenie i sprawdził się doskonale na powierzonym stanowisku. Zdecydował, że nie usunie z senatu żadnego z obecnych senatorów, a nowych dobrał, stosując kryteria narzucone w lex Ovinia. Kiedy tylko zakończył lectio, złożył urząd i odszedł jako prywatna osoba, czym udowodnił, że działał wyłącznie w interesie państwa, a nie dla własnej ambicji.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
GLOSA APROBUJĄCA DO WYROKU IZBY KARNEJ SĄDU NAJWYŻSZEGO Z 29 MAJA 2018 R. O SYGN. AKT II KK 99/18

Glosowany wyrok Sądu Najwyższego dotyczy problematyki orzekania o czynach przeciwko mieniu, w stosunku do których od 9 listopada 2013 r. kryterium uznania danego czynu za przestępstwo albo za wykroczenie stanowi określony w kodeksie wykroczeń wskaźnik minimalnego wynagrodzenia za pracę. We wskazanym zakresie należy mieć na uwadze minimalne wynagrodzenie z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
DOPUSZCZALNOŚĆ POWÓDZTWA O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI W OPARCIU O SPRZECZNOŚĆ UCHWAŁY Z NORMĄ DYSPOZYTYWNĄ

StreszczenieW 2011 r. w doktrynie prawa handlowego rozgorzała żywiołowa dyskusja w przedmiocie tego, jakie powództwo z dwóch rodzajów środków zaskarżenia przewidzianych w k.s.h. powinno służyć zakwestionowaniu uchwały sprzecznej z normą dyspozytywną. Zapoczątkowana ona została postawieniem przez Michała Romanowskiego na łamach «Przeglądu Prawa Handlowego» prowokacyjnego pytania, czy uchwała organu właścicielskiego spółki sprzeczna z normą dyspozytywną jest sprzeczna z prawem. Artykuł ten spotkał się z licznymi głosami krytycznymi w doktrynie. Niniejszy artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej, „sprawozdawczej” czy też „deskryptywnej” przedstawiony zostaje przebieg zaistniałej w latach 2011-2012 dyskusji i najważniejsze wypowiedzi jej uczestników. W drugiej natomiast podniesione w dyskusji argumenty poddane zostają analizie, prowadząc do zajęcia przez autora własnego stanowisko w przedmiotowej materii.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Liberalne i komunitarystyczne próby uzasadnienia wolności religijnej a ich konsekwencje

W nauce prawa prezentowane było stanowisko głoszące, że wolność religijna, historycznie rzecz biorąc, jest „prototypem” wszystkich pozostałych praw człowieka. Nie może więc dziwić ugruntowany status wolności religijnej w dokumentach międzynarodowego prawa praw człowieka. Wolność ta znajduje bardzo mocne oparcie pozytywnoprawne, występując obok wolności sumienia i myśli. Pozycja wolności religijnej jako specjalnego prawa jest jednak coraz częściej negowana. Wskazywane są problemy z jej uzasadnieniem. Wynikać mają one zasadniczo z braku możliwości przypisania religii przekonującej diﬀerentia specifca w konfrontacji z innymi, niereligijnymi poglądami, przy jednoczesnym zachowaniu szczególnego statusu i uprawnień z niej wypływających, niegwarantowanych tym poglądom. W artykule podejmuję próbę odtworzenia i oceny uzasadnień wolności religijnej prezentowanych przez dwa przeciwstawne nurty współczesnej filozofii prawa – liberalizm i komunitaryzm.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przestępstwo stalkingu w świetle badań białostockiej szkoły kryminologii

Przestępstwo stalkingu należy do przestępstw stosunkowo niedawno wprowadzonych do polskiego kodeksu karnego. Natomiast już obecnie można spostrzec, że stało się jednym z najczęściej popełnianych przestępstw przeciwko wolności. W opracowaniu zostały przedstawione wyniki badań nad tym zjawiskiem przeprowadzone w Sądzie Rejonowym w Białymstoku na aktach sądowych zakończonych prawomocnym wyrokiem sądu obejmujących lata 2011-2016. W toku procesu badawczego zbadano łącznie 60 spraw z art. 190a k.k. Analizy dokonano przez zastosowanie kwestionariusza badań aktowych, który obejmował 49 pytań pogrupowanych w kategorie: informacje ogólne oraz kwalifikacja czynu, charakterystyka sprawcy przestępstwa, charakterystyka pokrzywdzonego, opis popełnionego czynu, a także przebieg postępowania przygotowawczego oraz sądowego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przestępstwo samouwolnienia się Uwagi na tle orzeczeń Sądu Najwyższego o sygn I KZP 11/16 oraz I KZP 3/17

Problematyka przedstawiona w artykule dotyczy kwestii odpowiedzialności karnej skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego, który w okresie jej odbywania oddala się samowolnie z miejsca jej wykonywania lub też w inny sposób dokonuje obejścia zabezpieczeń. W związku z tym powstało zagadnienie prawne, które zostało przedstawione Sądowi Najwyższemu i które dotyczyło możliwości kwalifikowania takiego zachowania z art. 242 § 1 k.k. przewidującego odpowiedzialność karną za przestępstwo tzw. samouwolnienia się. W wyroku SN stanął na stanowisku, że co do zasady taka kwalifikacja prawna czynu sprawcy jest dopuszczalna, z czym jednakże nie można się zgodzić, ponieważ pojęcie „uwolnienia się od pozbawienia wolności” na gruncie art. 242 § 1 k.k. wykładać należy wąsko, tzn. obejmuje ono jedynie sytuacje faktycznego pozbawienia wolności. Tymczasem stosowanie dozoru elektronicznego stoi w sprzeczności z tak określonym pozbawieniem wolności.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ocena zmiany art 240 § 1 k.k. przez rozszerzenie zawartego w nim katalogu czynów zabronionych o art. 197 § 3 i 4 k. k.

Artykuł dotyczy zmian wprowadzonych ustawą z 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz ustawy – Kodeks postępowania karnego. Rozważania odnoszą się do zasadności rozszerzenia katalogu czynów zabronionych zawartych w art. 240 § k.k. 1 o art. 197 § 3 i 4 k.k. Analiza została przeprowadzona dwuaspektowo. Po pierwsze, dokonano oceny, czy wprowadzone zmiany zostały umieszczone w prawidłowym miejscu, z uwagi na dotychczasowe brzmienie art. 240 k.k. i jego rolę w systemie prawa karnego. Po drugie, odniesiono się do sytuacji ofiary przestępstwa zgwałcenia, mając na uwadze fakt, że została ona już znacznie zmieniona po zniesieniu wnioskowego trybu ścigania sprawców tego przestępstwa. Wreszcie, podjęto próbę pogodzenia konieczności realizacji funkcji prewencyjnej prawa karnego oraz interesu ofiary przez podniesienie w tym zakresie postulatów de lege ferenda.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Charakter prawny tzw. opinii prywatnych w procesie karnym

Autor w tekście zajmuje się niezwykle sporną tematyką dotyczącą wykorzystywania w procesie karnym tzw. opinii prywatnych. Analiza zagadnienia związana jest przede wszystkim ze zmianą art. 393 § 3 k.p.k. Nowelą z 27 IX 2013r., który to przepis pozwala na wprowadzenie do procesu także dokumentów prywatnych zebranych wprost dla celów postępowania karnego. Autor rozważania rozpoczyna odnosząc się do określonych zasad procesowych, istniejących w systemie prawa karnego procesowego. W dalszej kolejności omawiane są relacje jakie mogą zachodzić w procesie karnym między tzw. opinią prywatną a procesową opinią biegłego. Krótkiej analizie poddane jest też zagadnienie roli procesowej tzw. biegłych prywatnych. W efekcie autor wyciąga określone wnioski i przedstawia postulaty de lege ferenda

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne