rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania eksploatacyjne odporności na ścieranie blach wykładzinowych stosowanych w kole czerpakowym koparki typu SRs 1200

Porównano odporność na ścieranie blach tworzących zsuwnię wirującą koła czerpakowego koparki pracującej w kopalni węgla brunatnego. Badano sześć rodzajów blach, w tym trzech napawanych, które zostały zamontowane na tym samym kole czerpakowym. Badania eksploatacyjnetrwały 800 godzin w okresie zimowo-wiosennym. Zużycie blach określano metodami wagową oraz liniową, mierząc ubytek grubości w wybranych punktach według naniesionej siatki. Umożliwiło to określenie profilu zużycia blach w przekrojach poprzecznych i wzdłużnych. Stwierdzono, że największą odporność na ścieranie wykazały blachy napawane drutami proszkowymi CS 400 i DPIS 91. Zastosowanie tych blach na wykładzinę zsuwni wirującej mogłoby ograniczyć liczbę ich wymian do jednej - dwóch w ciągu roku, zamiast 3-4 w przypadku blach ze stali 30G2.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza procesu zużywania warstw napawanych w gliniasto-piaszczystej masie ściernej

W pracy przeanalizowano procesy zużywania zachodzące w warstwach uzyskanych poprzez napawanie materiałów na bazie FeC i Cr, zawierających pierwiastki przejściowe V,Nb,Mn i W oraz węgliki wolframu podczas tarcia w gliniasto-piaszczystej masie ściernej. Badania realizowano na maszynie zużyciowej typu "wirującej misy". Stwierdzono, że najlepszymi właściwościami przeciwzużyciowymi w gliniasto-piaszczystej masie ściernej charakteryzują się materiały o mikrostrukturze ferrytu stopowego z licznymi drobnymi węglikami typu Mo2C, WC i NbC. O przebiegu procesu zużywania decydują skład chemiczny i mikrostruktura warstwy oraz udział frakcji piaszczystej w składzie granulometrycznym masy ściernej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Eksperymentalna i teoretyczna analiza zużycia cienkich powłok ceramicznych w styku tribologicznym

W artykule przedstawiono model służący do prognozowania zużycia cienkich powłok ceramicznych pracujących w styku skoncentrowanym. Opracowany model oparty jest o prawo zużycia Archarda, które uzależnia przyrost objętości materiału usuwanego ze strefy styku w wyniku zużycia od: współczynnika zużycia, nacisków w strefie styku oraz drogi tarcia i przyrostu pola styku. Zarówno w modelu, jak i w testach parę tribologiczną stanowiły kula i płaska powierzchnia. Kula o średnicy 1 mm wykonana z Al2O3 współpracowała z powłoką TiN, dwoma powłokami kompozytowymi typu nc-TiN/a-C oraz powłoką nc-WC/a-C. Na podstawie obserwacji mikroskopowych i analizy profilu bruzdy stwierdzono głównie ścierny charakter zużycia, dominujący w zakresie małych obciążeń, kiedy układ powłoka/podłoże nie ulega znaczącej deformacji. Porównanie wyników badań symulacyjnych z eksperymentalnymi wskazuje, że przyjęty model umożliwia szacowanie zużycia powłok ceramicznych w oparciu o parametry materiałowe oraz warunki tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wybrane własności tribologiczne stopu z grupy FeAl

W ramach przedstawionych badań analizie poddano własności tribologiczne stopów z grupy FeAl. Jako materiał wyjściowy do badań zastosowano stop FeAl w formie odlewu oraz otrzymany z proszku stopu. Dyskusji poddany został wpływ morfologii materiału wyjściowego do badań na jego własności tribologiczne. Badania tribologiczne wykonano w temperaturze pokojowej na testerze T-05 przy zmiennych obciążeniach. Jako przeciwpróbkę zastosowano stal narzędziową HS6-5-2. Układ tribologiczny składał się z pierścienia (przeciwpróbka) oraz płaskiej powierzchni (próbka). Zbadano wpływ stosowanego obciążenia na zużycie badanych materiałów oraz zmiany współczynnika tarcia. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że morfologia stopów FeAl ma duży wpływ na własności tribologiczne tego typu materiałów, a w szczególności na rodzaj mechanizmów zużycia tribologicznego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Przemiany chemiczne syntetycznego środka smarnego zawierającego ekologiczny dodatek przeciwzużyciowy zachodzące w warunkach tarcia

Zbadano przemiany chemiczne, jakim ulegają podczas tarcia syntetyczne środki smarowe na bazie oleju poli-α-olefinowego i estrowego, zawierające ekologiczny dodatek przeciwzużyciowy pochodzenia roślinnego. Badania tribologiczne przeprowadzono za pomocą aparatu czterokulowego oraz testera typu kula–tarcza w warunkach różnych wymuszeń termicznych. Produkty przemian tribochemicznych skomponowanych środków smarowych identyfikowano za pomocą chromatografii gazowej, sprzężonej ze spektrometrią masową (GC/MS). Stwierdzono, że w wyniku zachodzących przemian powstają produkty mogące wpływać na efektywność przeciwzużyciową badanych środków smarowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Efekty zastosowania powłoki niskotarciowej w przekładni przenośnika zgrzebłowego

Istnieje wiele problemów związanych z eksploatacją kół zębatych stożkowych
o zębach łukowych. Przykładowo trudne warunki smarowania prowadzą do nadmiernego wzrostu temperatury, a to z kolei wywołuje ryzyko poważnego
zużycia. W związku z tym celem tej pracy było sprawdzenie, czy poprzez osadzenie
cienkiej powłoki niskotarciowej na zębach koła stożkowego jest możliwe
zwiększenie odporności na zużycie, redukcja tarcia i zmniejszenie drgań
przekładni.
Badania tribologiczne przeprowadzono w dwóch etapach. W fazie pierwszej,
laboratoryjnej, użyto urządzenia T-30 do badania kół zębatych stożkowych,
opracowanego i wytworzonego w ITeE – PIB w Radomiu. Faza druga to
były badania weryfikacyjne z użyciem przenośnika zgrzebłowego stosowanego
w górnictwie węgla kamiennego, pracującego w warunkach podobnych do występujących
w kopalniach.
Zbadano wpływ powłoki niskotarciowej o handlowym symbolu WC/C, osadzonej
na zębach koła talerzowego. Dla odniesienia zbadano także przekładnie
stożkowe bez powłoki. W badaniach laboratoryjnych do smarowania użyto handlowego,
samochodowego oleju przekładniowego klasy jakościowej API GL-5
i lepkościowej 80W-90. W badaniach weryfikacyjnych (półprzemysłowych) do
smarowania użyto oleju bazowego mineralnego klasy lepkościowej VG32.
Badania tribologiczne wykazały, że poprzez naniesienie powłoki niskotarciowej
WC/C na zęby koła talerzowego można uzyskać następujące pozytywne
efekty w porównaniu z kołami stożkowymi bez powłoki: zwiększenie odporności
na dwie groźne formy zużycia (zacieranie i pitting) oraz spadek temperatury
oleju smarującego na skutek mniejszego tarcia – w pierwszej fazie testów. Towarzyszyły
temu nieco większe drgania przekładni z powłoką, które jednak
zmniejszały się w czasie testu i pod jego koniec były podobne do drgań przekładni
bez powłoki.
Stwierdzono zatem, że powłoka WC/C pozwala na zwiększenie odporności
kół stożkowych o zębach łukowych na zużycie i redukcję temperatury oleju
smarującego w przekładniach np. przenośników zgrzebłowych użytkowanych
w kopalniach węgla kamiennego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza procesu zużywania pary kinematycznej brąz-żeliwo stopowe przy tarciu mieszanym

W opracowaniu zostały przedstawione wyniki badań modelowych zużycia w warunkach tarcia mieszanego pary kinematycznej ślimak-zębatka ślimakowa, w której ślimak jest wykonany z brązu CUA19Fe3, a zębatka z żeliwa stopowego. Taka para ma zastosowanie w mechanizmach posuwowych obrabiarek ciężkich. Eksperyment prowadzono przy zmiennych twardościach żeliwa i prędkości procesu tarcia. Określono rozkład zużycia na drodze tarcia obu elementów pary tribologicznej. Wyniki przedstawiono na wykresach oraz w postaci zależności intensywności zużycia w funkcji parametrów analizowanych w eksperymencie.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyki tribologiczne materiałów przeznaczonych na elementy łożysk foliowych

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych materiałów przeznaczonych na elementy wysokoobrotowego łożyska foliowego. Przebadano dwa rodzaje folii wykonanych przez Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych w Warszawie. Pierwszą grupę stanowiły folie faliste o grubości nieprzekraczającej 0,1 mm, wykonane z następujących stopów: CuCr5, CuMn5, CuNi25, CuAl5 oraz kompozytu Ni5Al2O3. Kolejną grupę materiałów stanowiły folie ślizgowe o grubości 0,2 mm uzyskane z brązu B101 oraz ze stopu Inconel 600. Powierzchnie elementów ze stopu Inconel 600 zostały ukonstytuowane różnymi technologiami. Badania tribologiczne przeprowadzono dla dwóch rodzajów styków: skoncentrowanego liniowego (urządzenie T-05) i rozłożonego (urządzenie T-15). Do badań wykonanych na urządzeniu T-05 jako przeciwpróbki stosowano rolki, natomiast na urządzeniu T-15 stosowano pierścienie. Zarówno rolki, jak i pierścienie wykonane były ze stali łożyskowej 100Cr6. Jako bazę odniesienia przyjęto skojarzenie stal–stal (100Cr6). Wielkościami charakteryzującymi właściwości tribologiczne badanych skojarzeń materiałowych były współczynnik tarcia oraz intensywność zużywania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne powłok elektrolitycznych ze stopów niklu po obróbce cieplnej

W artykule omówiono właściwości tribologiczne (zużycie liniowe) elektrolitycznie nakładanych powłok ze stopów niklu Ni-Mo i Ni-W zawierających pierwiastki węglikotwórcze Mo i W po poddaniu ich obróbce cieplnej lub cieplno-chemicznej. Powłoki ze stopów niklu Ni-Mo, Ni-W oraz z niklu Ni, osadzano na powierzchni próbek ze stali C90U i następnie wygrzewano w temperaturze 1125oC przez 8 h, przy obniżonym ciśnieniu 10 -2-10 Pa. Przeprowadzono również badania warstw typu duplex CrC+(Ni-Mo) oraz CrC+(Ni-W), wytwarzanych w procesie chromowania próżniowego na powierzchni próbek ze stali C90U pokrytych tymi samymi stopami niklu przed chromowaniem. Właściwości tribologiczne warstw określono metodą trzy wałeczki-stożek. Stwierdzono, że uzyskane w wyniku obróbki cieplnej warstwy dyfuzyjne typu Ni-W mają wyższą odporność na zużycie przez tarcie, niż warstwy typu Ni-Mo. Lepszą z kolei odporność niż obie warstwy dyfuzyjne mają warstwy duplex uzyskane przez chromowanie próżniowe stali C90U pokrytej powłokami Ni-W lub Ni-Mo.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne warstw duplex wytwarzanych w procesie tytanowania próżniowego na stali narzędziowej pokrytej stopem niklu

W pracy omówiono wyniki badań dotyczących struktury oraz właściwości warstw duplex typu TiC+(Ni-Mo) wytwarzanych w procesie tytanowania próżniowego na stali narzędziowej pokrytej elektrolitycznym stopem Ni-Mo. Przeprowadzono porównanie pomiędzy warstwami duplex typu TiC+(Ni-Mo) oraz pojedynczymi warstwami węglikowymi typu TiC, wytwarzanymi w procesie tytanowania próżniowego. Wykonano badania morfologii warstw, ich składu fazowego, rozkładów stężenia pierwiastków oraz twardości. Właściwości tribologiczne (zużycie liniowe) otrzymanych warstw oceniano przy wykorzystaniu metody trzy wałeczki-stożek. Wykazano, że odporność na zużycie przez tarcie warstw duplex typu TiC+(Ni-Mo), wytwarzanych w procesie tytanowania próżniowego na powierzchni stali pokrytej powłoką elektrolityczną Ni-Mo, jest równie dobra, jak pojedynczych warstw węglikowych typu TiC, podczas gdy utwardzane cieplnie próbki ze stali, bez warstwy, nie miały dobrych właściwości tribologicznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ parametrów drgań wzdłużnych i sztywności styku na poziom redukcji siły napędu w ruchu ślizgowym

W pracy zaprezentowano wyniki analizy symulacyjnej wpływu amplitudy prędkości drgań wymuszonych stycznych wzdłużnych i sztywności kontaktowej stycznej styku na siłę napędu konieczną do wprawienia ciała w ruch ślizgowy i utrzymania tego ruchu. Analizę przeprowadzono przy wykorzystaniu klasycznego statycznego modelu tarcia Coulomba i dynamicznego modelu tarcia Dahla. Wyniki badań symulacyjnych zweryfikowano na podstawie wyników badań doświadczalnych przeprowadzonych na specjalnie w tym celu zbudowanym stanowisku badawczym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zmiany składu chemicznego powierzchni stali podczas tarcia

Za pomocą aparatu czterokulowego, w którym obciążenie węzła tarcia przyrasta liniowo, wyznaczano wielkość obciążenia zacierającego stalowych węzłów tarcia, smarowanych mineralnym olejem podstawowym SAE 30/95, zawierającym dodatki smarne typu AW/EP, charakteryzujące się różnym udziałem pierwiastków, uznawanych za aktywne tribologicznie, tj. siarki i fosforu. Biegi testowe przerywano przy różnych obciążeniach (P), ustalanych dla badanej kompozycji na podstawie wartości obciążenia zacierającego (Pt), tj.: P = Pt, P = Pt – 400 N, P = Pt + 400 N. Następnie, za pomocą mikrospektrofotometrii w podczerwieni (FTIRM) oraz mikroanalizy rentgenowskiej (SEM/EDS), szczegółowo zbadano skład chemiczny powierzchni tarcia. Stwierdzono, że jeszcze przed przerwaniem warstwy smarowej (P = Pt–400 N) na powierzchni stali, w obrębie kontaktu, powstają stałe produkty przemiany składników środka smarowego. Analiza FTIRM wykazała, że są to substancje organiczne, powstałe w wyniku tribochemicznych przemian (przede wszystkim utleniania) składników środka smarowego. Nie stwierdzono natomiast obecności produktów organicznych na powierzchniach tarcia, gdy testy przerywano przy obciążeniu zacierającym lub wyższym. W tych przypadkach następowała przebudowa struktury chemicznej powierzchni tarcia, polegająca na zmianie zawartości tlenu, węgla oraz pierwiastków aktywnych, pochodzących z dodatków smarnych. Ich zawartość na powierzchni tarcia wzrastała, chociaż nie wprost proporcjonalnie, wraz ze wzrostem stężenia dodatku w oleju i obciążenia węzła tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Technologiczne i tribologiczne aspekty obróbki precyzyjnej

Przedstawiono wybrane zagadnienia poprawy jakości technologicznej obrabianych mikrowyrobów na przykładzie obróbki cienkościennych przedmiotów ze stopu aluminium (grubość ścianki poniżej 0,1 mm, wysokość przedmiotu rzędu kilku mm). Podano sposoby zmniejszania błędów obróbki poprzez zastosowanie skrawania z podwyższonymi prędkościami (HSC), optymalizację parametrów i strategii obróbki. Do obróbki HSC posłużono się wysokoobrotowym wrzecionem z napędem pneumatycznym. Wykazano, że właściwy dobór parametrów skrawania, przy uwzględnieniu charakterystyk tribologicznych, pozwala uzyskać dobre jakościowo przedmioty cienkościenne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyka zużycia stempla podczas wyciskania stalowych elementów

W pracy opisano mechanizm zużycia stempla wykonanego ze stali 32CrMoV12-28 używanego do wyciskania bufora zderzaka kolejowego. Stempel ten uległ pęknięciu, które wyeliminowało go z dalszej eksploatacji. Wykonano charakterystykę materiałową stempla i określono jej wpływ na mechanizm zużycia w odniesieniu do jego warunków pracy. Do powyższej analizy wykorzystano obliczenia numeryczne współczynnika zużycia. Wyniki badań wskazują na istotną rolę tworzenia się tzw. białej warstwy w mechanizmie zużycia tribologicznego oraz inicjacji pęknięcia. Określono rolę mikrostruktury w rozwoju pęknięcia. Wyniki badań pozwolą na dobór lub zaprojektowanie nowych materiałów narzędziowych na tego typu elementy pracujące w szczególnie trudnych tribologicznie warunkach.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena właściwości tribologicznych wybranych spieków porowatych wypełnionych dodatkiem eksploatacyjnym o działaniu chemicznym

W artykule przedstawiono wpływ rodzaju spieku porowatego na właściwości tribologiczne, tj. siły tarcia, zużycia, temperatury obszaru tarcia. Do badań przyjęto następujące skojarzenia: spiek porowaty FeGr1,2Cu3/ stal 210Cr12, spiek porowaty FeGr1,2Cu3S0,8/stal 210Cr12 oraz spiek porowaty FeGr1,2Cu3Sn5/ stal 210Cr12. Badania właściwości tribologicznych przeprowadzono za pomocą testera T-05 przy zmiennym skokowo obciążeniu węzła tarcia. Przed badaniami tribologicznymi spieki zostały wypełnione dodatkiem eksploatacyjnym o działaniu chemicznym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza właściwości zużyciowych dwuskładnikowych powłok epoksydowych z wypełnieniem ceramicznym w warunkach zużywania hydrościernego

W pracy dokonano analizy procesów zużyciowych materiałów epoksydowych z wypełnieniem ceramicznym stosowanych w procesie regeneracji elementów pomp. Badania prowadzono za pomocą metody ball-cratering w oparciu o normę PN-EN 1071-6: 2007. Ocenie poddano materiały epoksydowe z wypełnieniem ceramicznym o podwyższonej odporności na ścieranie. Materiałem porównawczym było żeliwo EN-GJL-250 stosowane do wytwarzania elementów pomp do cieczy zanieczyszczonych. Wyznaczono przebieg zużywania badanych materiałów w funkcji drogi tarcia. Wykazano, że badane powłoki charakteryzują się mniejszą intensywnością zużywania w porównaniu z materiałem oryginalnym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mechanizm powstawania białej warstwy w kontekście zużycia narzędzi podczas kształtowania stalowych elementów konstrukcyjnych

Kształtowanie na gorąco lub ciepło elementów stalowych konstrukcyjnych stwarza warunki sprzyjające tworzeniu się na powierzchni narzędzi stalowych tzw. białej warstwy. Tworzenie się białej warstwy w wyniku procesów tribologicznych oraz przemian fazowych w warstwie wierzchniej narzędzi często odgrywa główną rolę w ich mechanizmie zużycia. W pracy przedstawiono morfologię białej warstwy tworzącej się na narzędziach podczas wyciskania elementów stalowych zderzaka kolejowego. Udało się uzyskać obraz białej warstwy pozwalający na zaproponowanie szczegółowej koncepcji mechanizmu jej tworzenia się.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena wybranych własności materiałowych polimerowej warstwy ślizgowej hydrodynamicznego łożyska wzdłużnego

Materiały polimerowe stosowane są coraz częściej jako warstwy ślizgowe łożysk hydrodynamicznych. Dzieje się tak dlatego, że wykazują one szereg zalet w porównaniu ze zwyczajowo stosowanymi warstwami ślizgowymi ze stopów łożyskowych. Znajomość własności mechanicznych oraz cieplnych zastosowanego kompozytowego tworzywa jest istotna w prowadzeniu badań modelowych łożysk pokrytych materiałem polimerowym, a badania takie są planowane w ramach projektu badawczego prowadzonego przez autorów w Politechnice Gdańskiej. W referacie zaprezentowano metody pomiaru najważniejszych własności mechanicznych i cieplnych polimerowego pokrycia segmentowego łożyska wzdłużnego, do których zaliczyć należy moduł sprężystości wzdłużnej oraz współczynnik przewodności cieplnej materiału. Dodatkowym utrudnieniem planowanego zadania jest fakt, że próbka do badań dostępna będzie jedynie w formie wycinka z segmentu łożyskowego, z tego powodu nie jest możliwe zastosowanie ogólnie znanych metod wyznaczenia tych wielkości. Do oceny wymienionych własności materiałowych wykorzystano analizy obliczeniowe, za pomocą których odwzorowano planowane proste pomiary stanowiskowe próbki materiału z polimerowym pokryciem. Dokonano szacunkowej oceny spodziewanych wyników i przydatności proponowanych metod.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ablacja laserowa w tribologii

Na podstawie literatury i prac własnych przedstawiono stan wiedzy dotyczący powierzchniowej obróbki materiałów za pomocą ablacyjnej mikroobróbki laserowej, ze specjalnym naciskiem na zastosowanie laserów o krótkich i ultrakrótkich impulsach. Przedstawiono propozycje autorów w zakresie definicji oraz usystematyzowania podziału mikroobróbki laserowej na grupy jakościowe. Przedstawiono wybrane wyniki badań własnych w zakresie oczyszczania laserowego, umacniania udarowego (LSP), modyfikacji oraz laserowej mikroobróbki ubytkowej w tribologii.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne warstw typu duplex otrzymywanych poprzez uszczelnianie w kwasie bursztynowym

W pracy przedstawiono właściwości tribologiczne warstw typu duplex otrzymywanych na stopie aluminium EN AW-5251 metodą anodowania twardego aluminium w elektrolicie wieloskładnikowym oraz poddanych procesowi uszczelnienia w kwasie bursztynowym. Badania tribologiczne prowadzono w skojarzeniu z tworzywem PEEK/BG w ruchu posuwisto-zwrotnym na stanowisku badawczym T-17, symulującym warunki współpracy cylinder–uszczelnienie siłowników pneumatycznych bezsmarowych. Uzyskane wyniki wykazują na obniżenie (do 35%) współczynnika tarcia skojarzenia ślizgowego polimer (tworzywo PEEK/BG)–warstwa tlenkowa oraz znaczne obniżenie zużycia polimerowego tribopartnera (do 65%), w wyniku zastosowania modyfikacji warstwy tlenkowej poprzez jej uszczelnianie w kwasie bursztynowym w temperaturze 368 K przez 20 minut. Opisane badania wskazują, iż przedstawiona modyfikacja warstw tlenkowych w postaci uszczelniania, może podnieść trwałość eksploatacyjną bezsmarowych maszyn roboczych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza oddziaływania materiału wsadowego na mechanizm zużycia wkładek matrycowych formujących w procesie kształtowania elementów zderzaka kolejowego

W pracy omówiono mechanizm zużycia wkładki matrycowej formującej używanej do wyciskania bazy zderzaka kolejowego. Wkładka ta została wykonana ze stali X40CrMoV5-1. Sporządzono charakterystykę materiału, z którego została wykonana badana wkładka matrycowa formująca. Określono rolę mikrostruktury oraz rozszerzalności cieplnej na mechanizm zużycia badanej wkładki. Wyniki badań metaloznawczych mechanizmów zużycia oraz zmian w mikrostrukturze warstwy wierzchniej odniesiono do symulacji opartych na obliczeniach numerycznych współczynnika zużycia. Wyniki badań wskazują na istotną rolę w zużyciu wkładki matrycowej formującej mechanizmów takich jak: tworzenie się białej warstwy, zmęczenie cieplne, utlenianie.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Odporność zużyciowa tworzyw konstrukcyjnych współpracujących z powłoką tlenkową

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych, stereometrycznych oraz morfologii powierzchni materiałów konstrukcyjnych stalowych AISI: 304, 316, 52100 oraz ceramicznych: węglik wolframu WC, azotek krzemu Si3N4 we współpracy z powłoką tlenku aluminium. Celem badań było określenie przydatności wybranych materiałów do współpracy z anodową powłoką tlenkową w niesmarowanych węzłach tarcia. Artykuł stanowi kontynuację zagadnienia dotyczącego współpracy powłok tlenkowych z tworzywami sztucznymi. Powłoki tlenkowe zostały wytworzone na stopie aluminium EN AW-5251 metodą elektrochemiczną w elektrolicie trójskładnikowym. Testy tribologiczne zostały przeprowadzone na testerze T-01 dla skojarzenia kulka-tarcza. Badania prowadzono w warunkach tarcia technicznie suchego dla ruch obrotowego. Pozostałe parametry badań przyjęto zgodnie z zaleceniami programu VAMAS dla badania powłoki TiN. Wyniki badań wykazały, że wybrane materiały zachowują się w różny sposób podczas współpracy tribologicznej z powłoką tlenkową. Materiały stalowe różniły się znacząco między sobą intensywnością zużywania oraz wartością współczynnika tarcia. Wykazano, że stale nierdzewne nie nadają się do współpracy z anodową powłoką twardą w warunkach tarcia technicznie suchego. Dla pozostałych badanych materiałów uzyskano mniejsze intensywności zużywania w odniesieniu do stali nierdzewnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna