rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Udział Polaków w formowaniu południowoafrykańskiej Kolonii Przylądkowej

Udział Polaków w kolonizowaniu i zagospodarowywaniu Kolonii Przylądkowej nie jest powszechnie znany. Tymczasem Polacy pojawiali się w niej od samego początku jej istnienia (1652 r.). Przez prawie cały badany okres obecność ta była wynikiem silnych więzów gospodarczych wiążących Polskę z Niderlandami. Pod koniec tego okresu nastą-pił wzrost ich udziału w związku z obecnością w Kolonii licznych obcych jednostek wojskowych, w których służyli Polacy. Wielu przybyszów z Polski osiedliło się w Po-łudniowej Afryce na stałe, założyło rodziny, a ich potomstwo weszło w skład miejsco-wego społeczeństwa. Pod panowaniem brytyjskim, w wyniku dwóch fal kolonizacji, osiedlili się kolejni przybysze z Polski, niejednokrotnie przybywając całymi rodzinami. Świadectwem tego zjawiska są dzisiejsze rodziny afrykanerskie: Ankiewicz, Aproskie, Beirowski, Drotsky, Hohowsky, Jankowitz, Jewaskiewitz, Kitshoff, Kolesky, Latsky, Masuriek, Troskie, Waberski, Zowitsky itd. Pobieżne obliczenia wskazują, że osadnicy 

z Polski stanowili nieco ponad 1% przodków dzisiejszych Afrykanerów. Polacy brali również udział w pionierskich przedsięwzięciach na odległych pograniczach Kolonii, 

w tym w wyprawie łupieżczo-handlowej z 1702 r.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kościoły graniczne i ucieczkowe w krajobrazie kulturowym pogranicza śląsko-łużyckiego i ziemi legnickiej

Artykuł jest poświęcony specyficznej grupie kościołów ewangelickich (luterańskich), które powstały na ziemi legnickiej i Łużycach w drugiej połowie XVII w. Protestanci mieli wówczas możliwość praktykowania swojej konfesji tylko na terenach niepozostających pod władzą katolików. Określenie kościoły ucieczkowe odnosi się do tych kościołów katolickich, które po opuszczeniu ich przez katolików zostały przejęte przez ewangelików. Kościoły graniczne zostały natomiast wybudowane przez ewangelików od podstaw. W obu typach kościołów zachował się ich charakterystyczny wystrój. Położenie geograficzne zachowanych kościołów ucieczkowych i granicznych umożliwia odtworzenie granic historycznych pomiędzy Śląskiem a Łużycami oraz pomiędzy księstwem legnickim a księstwami „cesarskimi”.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Czym jest i co zawiera „Słownik mówionej polszczyzny pónocnokresowej”

Regionalna odmiana polszczyzny północnokresowej w postaci języka mówionego i pisanego funkcjonowała na obszarze Białorusi, Litwy i Łotwy (dawne Inflanty Polskie) od kilku wieków. W roku 2000 w Zespole Badań Polszczyzny Północnokresowej IS PAN powstał pomysł opracowania Słownika mówionej polszczyzny północnokresowej. Przez pierwsze lata wyszukiwano i gromadzono publikacje zawierające zarejestrowane w sposób wiarygodny wzorce mowy polskiej na interesującym nas terenie. Nowych opracowań stale przybywało, materiał powiększał się o nowe leksemy lub ich nowe postaci czy lepszą egzemplifikację. Dlatego też uzupełnianie zbioru leksykalnego zamknięto datą publikacji wydanych w roku 2012. Równolegle z uzupełnieniami pochodzącymi z nowo pojawiających się prac prowadzono ekscerpcję z tekstów wcześniejszych, dobór przykładów, wyszukiwanie paralelnych postaci leksemów i scalanie materiałów w jednostki słownikowe, czyli ustalanie postaci hasła. W ten sposób powstał korpus Słownika, który opracowywano według ułożonej przez zespół formuły. Artykuł przedstawia metodologię tworzenia Słownika, jego podstawę materiałową, krótką charakterystykę leksyki, którą zawiera oraz zawartość artykułu hasłowego.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Abstrakt i adnotacja jako element opisu dokumentu w bazie iSybislaw

Przedmiotem analizy artykułu są krótkie teksty, które stanowią jeden z elementów opisu bibliograficznego w systemie wyszukiwawczym iSybislaw. W praktyce naukowej używane są różne terminy odnoszące się do takich tekstów (abstrakt, adnotacja, streszczenie). Autor podaje ich definicje oraz wskazuje elementy konstytutywne. Na podstawie przykładów wyekscerpowanych z systemu iSybislaw przedstawia ich typologię oraz omawia miejsce i funkcje w opisie bibliograficznym.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Janina Porazińska – autorka jeszcze popularna czy już zapomniana? Z dziejów edytorstwa książek pisarki

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie edytorskich losów książek Janiny Porazińskiej na rynku wydawniczym i dzięki temu udzielenie od-powiedzi na pytanie, czy Porazińska jest pisarką jeszcze popularną czy już za-pomnianą. Część pierwsza artykułu przybliża postać artystki oraz nakreśla rozwój jej warsztatu literackiego na przestrzeni całego życia. Ponadto, zarysowuje dotychczasowy stan badań dotyczący osoby i twórczości Porazińskiej. Część druga zawiera omówienie dziejów wydawniczych książek pisarki; prezentuje sta-tystyczne dane dotyczące nowych tytułów i ich kolejnych wydań, opatrzone bibliologicznym komentarzem, jak również zawiera próbę periodyzacji popular-ności twórczości autorki Szewczyka Dratewki. Ponadto, omawia kwestie instytucji wydawniczych i ilustratorów zaangażowanych w pracę nad książkami Porazińskiej. Całość ukazuje fenomen literacki pisarki, której książki obecne są na rynku wydawniczym od 103 lat.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wybrane zagadnienia polityki gromadzenia i selekcji zbiorów w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego

Celem artykułu jest omówienie wybranych zagadnień związanych z polityką gromadzenia i selekcji zbiorów w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego. W szczególności analizie poddane zostały zasady gromadzenia i selekcji egzemplarza obowiązkowego, segmentacja zbiorów biblioteki oraz zarządzanie zbiorem czasopism na przykładzie ich gromadzenia. Podstawowa kwestia jaka przyświeca podjętym w tym artykule rozważaniom, odnosi się do polityki gromadzenia zbiorów i czynników, które je determinują. Całość rozważań osadzona została w trzech śródtytułach, które przybliżają specyfikę pracy Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Rola pracowników książki w procesie transferu kulturowego na przełomie XX/XXI wieku na przykładzie biogramów publikowanych w Słowniku pracowników książki polskiej

Książka jest narzędziem transferu kulturowego, pomagającym dzieciom i osobom dorosłym w różnych sytuacjach życiowych (nauka, czas wolny). Za nią stoją ludzie, wydawcy, drukarze, bibliotekarze, którzy kształtują kulturę na różnych poziomach (lokalnym, regionalnym, krajowym, międzynarodowym). Instytucje książki odgrywają znaczącą rolę w procesie transferu kultury – międzypokoleniowym i międzykulturowym. W artykule przedstawione zostały działania Pracowni Słownika pracowników książki polskiej na rzecz rejestracji biograficznej osób związanych z procesem tworzenia, rozpowszechniania oraz gromadzenia druków w Polsce.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Historia łódzkiego fandomu mangi i anime w latach 1995–2010

Ostatnie dwudziestopięciolecie zapisało się w historii naszego kraju nie tylko jako okres burzliwych przemian politycznych, lecz także jako czas głębokiej metamorfozy społecznej. W efekcie otwarcia się Polski na kulturę zachodnią, w dotychczas względnie jednolitym społeczeństwie na skutek oddziaływania impulsów zewnętrznych zaczęły rodzić się nowe ruchy i zjawiska kulturowe. Jednym z nich była powstała około 1995 r. subkultura fanów mangi i anime, czyli społeczność miłośników japońskich komiksów i filmów animowanych. W niniejszym artykule omówiono historię łódzkiego odłamu tej subkultury, począwszy od jej początków po okres największego rozkwitu. Szczególną uwagę zwrócono na działalność łódzkich klubów zrzeszających lokalnych entuzjastów popkultury wschodnioazjatyckiej oraz zaprezentowaniu pełnego wykazu regionalnych zjazdów fanów. W tekście poruszono także zagadnienie kontrowersji towarzyszących popularyzacji japońskich komiksów i filmów animowanych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Szkolenia z zakresu information literacy w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego. Omówienie badań ewaluacyjnych

W artykule przedstawiono zagadnienia teoretyczne opisujące specyfikę nauczania dorosłych oraz zajęć z zakresu kompetencji informacyjnych. Są to zajęcia mające na celu rozwijanie umiejętności budowania zapytań wyszukiwawczych, sprawnego posługiwania się wyszukiwarkami, znajdującymi się m. in. w katalogach OPAC, bazach danych i serwisach e-wydawnictw czy bibliotekach cyfrowych.

Zaprezentowano proces przygotowania poszczególnych zajęć i ich scenariusze. W końcowej części artykułu zawarte zostały wyniki krótkie-go kwestionariusza oceny jakości szkoleń, przeprowadzonego na potrze-by Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, w którym studenci ocenili zajęcia, a także płynące z nich wnioski.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Biblioteki szkolne w Łodzi w dwudziestoleciu międzywojennym. Przegląd działalności

Lata międzywojenne to okres intensywnych działań władz niepodległego Państwa także na polu oświaty i szkolnictwa. Prace legislacyjne dotyczyły również spraw rozwoju bibliotekarstwa, w tym szkolnego. Władze ministerialne przygotowywały akty prawne mające na celu m. in. unormowanie pracy nauczycieli–bibliotekarzy. Także władze samorządowe dążyły, by w podległych im placówkach tworzone były biblioteki. Łódź nie należała do czołówki miast z najlepiej zaopatrzonymi bibliotekami szkolnymi; jednak potrzebę gromadzenia w szkołach księgozbiorów dostrzegali nie tylko nauczyciele, ale także władze miasta. Biblioteki uznane zostały za nierozłączną część szkoły, niezbędną w realizacji procesów dydaktyczno–wychowawczych. Łódzkie gimnazja dysponowały dość zasobnymi księgozbiorami W procesie formowania księgozbiorów szkół znaczną rolę odegrało łódzkie nauczycielstwo, które wspierało wszelkie przedsięwzięcia mające na celu rozwój bibliotek szkolnych i upowszechnianie czytelnictwa wśród młodzieży szkolnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Wydawcy polskich książek dla dzieci i młodzieży w zaborze pruskim w XIX wieku

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja firm

wydawniczych publikujących w zaborze pruskim polskie książki

adresowane do młodych czytelników, jak również przedstawienie

danych o liczbie wydrukowanych pozycji oraz przykładowych tytułów

utworów, jakie wówczas były najczęściej dostępne dla młodocianych

odbiorców. Artykuł składa się z trzech części. Pierwsza zawiera

omówienie środowiska wydawniczego w Poznaniu i we Wrocławiu;

przedstawia ilościowy i jakościowy wymiar istotnej dla poruszanego

tematu produkcji edytorskiej w tych dwóch głównych ośrodkach. Część

druga dotyczy polskich książek dla dzieci wydawanych przez oficyny

z siedzibą w miastach prowincjonalnych, znajdujących się w innych

regionach zaboru pruskiego. Natomiast część trzecia zajmuje się losem

wydawców w ośrodkach emigracyjnych (Lipsk, Drezno) i publikowaną

tam literaturą dziecięcą. Mimo restrykcyjnej cenzury, dotkliwych

represji i wymuszanej germanizacji, dziewiętnastowieczni edytorzy

polskich książek i czasopism podejmowali jednak trud podnoszenia

poziomu wykształcenia i rozbudzania świadomości narodowej wśród

młodych Polaków żyjących pod pruskim zaborem.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Rozwój funkcjonalności systemu informacji bibliograficznej językoznawstwa slawistycznego – od SYBISLAWa do iSybislawa

Artykuł przedstawia proces funkcjonalnego rozwoju systemu informacji bibliograficznej światowego językoznawstwa slawistycznego. Pierwsza baza danych SYBISLAW (System Bibliografii Slawistycznej), która powstała w 1993 r., była dostępna wyłącznie lokalnie i służyła przede wszystkim generowaniu bibliografii w tradycyjnej postaci książkowej (7 woluminów za lata 1992-1997). Wobec rozwoju technik informacyjnych i potrzeb współczesnych użytkowników bibliografii w 2008 r. zaprojektowano i zaimplementowano profesjonalny system informacji bibliograficznej językoznawstwa slawistycznego iSybislaw. Jest to nowoczesny system dostępny online zarówno dla indeksatorów, jak i dla użytkowników zewnętrznych. Struktura i funkcjonalność systemu iSybislaw pozwalają na stosowanie w bazie rozbudowanego opisu formalnego i rzeczowego, zaawansowanych opcji wyszukiwania dokumentów oraz zamieszczania pełnych tekstów dokumentów.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Wielojęzyczny system informacyjno-wyszukiwawczy językoznawstwa slawistycznego iSybislaw: wyzwania, osiągnięcia i możliwości

Zgodnie z koncepcją użytkownikami wielojęzycznego systemu iSybislaw są przede wszystkim językoznawcy slawiści, w mniejszym zakresie badacze języków niesłowiańskich, historycy, literaturoznawcy. Budowany system informacji bibliograficznej powinien więc zaspokajać potrzeby informacyjne tej grupy specjalistów. W systemie iSybislaw zastosowano szereg rozwiązań umożliwiających zwiększenie jego efektywności i sprawności podstawowego narzędzia informacyjno-wyszukiwawczego, jakim jest język słów kluczowych. W artykule przedstawiona została przydatność i spójność przyjętej metodologii w opisie treści dokumentów i wyszukiwaniu informacji, czyli wykorzystanie języka naturalnego (języka specjalistycznego opartego na terminologii językoznawczej) do budowy języka słów kluczowych, oraz zastosowanie narzędzi semantycznej organizacji i dostępu do wielojęzycznego zasobu informacyjnego. Zadaniem kluczowym jest  uwzględnienie w zbiorze wyszukiwawczym relacji równoważności (ekwiwalencji) między słowami kluczowymi z różnych języków słowiańskich, a także z języka angielskiego, co umożliwi przeszukiwanie jednocześnie w wielu językach. Wykorzystanie języka naturalnego daje możliwości optymalizacji języka informacyjno-wyszukiwawczego, ale z drugiej strony stwarza problemy związane z synonimicznością i wieloznacznością terminów, przetwarzanych w słowa kluczowe. Problemy takie są rozwiązywane poprzez stosowanie klas ekwiwalentnych słów kluczowych oraz par lub więcej jednoznacznych słów kluczowych reprezentujących terminy, połączone ze sobą relacją znaczeniową (pojęć).
Lawinowy przyrost piśmiennictwa z dziedziny językoznawstwa wymaga usprawnienia działań przyspieszających proces opracowywania coraz większego zbioru opisów tych dokumentów do zbioru wyszukiwawczego. Dlatego podjęliśmy decyzję włączenia autorów prac uwzględnianych w systemie do współtworzenia języka informacyjno-wyszukiwawczego w systemie iSybislaw poprzez możliwość tagowania.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Uwagi o ekwiwalencji słów kluczowych w systemie informacyjnym iSybislaw (na przykładzie wybranych terminów gramatycznych)

W artykule przedstawiono jeden z problemów związanych z budowaniem systemu informacyjno-wyszukiwawczego iSybislaw. System ten prezentuje bibliograficzną bazę danych światowego językoznawstwa slawistycznego, dostępną on-line pod adresem www.isybislaw.ispan.waw.pl. Ważnym elementem tego systemu są słowa kluczowe, a jednym z istotnych celów międzynarodowego zespołu slawistów współpracujących z Centrum Slawistycznej Informacji Naukowej (CSIN) nad rozwijaniem iSybislaw jest stworzenie wielojęzycznego słownika terminów z zakresu różnych dziedzin językoznawstwa słowiańskiego, a więc ustalenie ekwiwalentów terminologicznych w językach słowiańskich i w języku angielskim. Ustalenie wielojęzycznych ekwiwalentów terminologicznych ma znaczenie nie tylko wyłącznie dla slawistycznego językoznawstwa teoretycznego. Istotne jest ono również dla wymagających znakowania morfosyntaktyczngo korpusów językowych, a zwłaszcza dla korpusów paralelnych. Podstawowy wniosek wynikający z przedstawionej analizy sformułować można następująco: tworzeniem słownika słów kluczowych językoznawstwa slawistycznego w różnych językach (a przynajmniej jego weryfikacją) na potrzeby systemu iSybislaw powinni zajmować się specjaliści w zakresie poszczególnych działów językoznawstwa (fonetyki, morfologii, składni, słowotwórstwa, dialektologii, etnolingwistyki i in.). Ze względu na przyjętą ogólną zasadę, że deskryptorami w systemie iSybislaw są słowa kluczowe w języku polskim, najlepiej byłoby, gdyby językoznawcy ci zajmowali się konfrontacją polsko-innosłowiańską. Dopiero taka „specjalizacja” daje większą pewność, że osoba ustalająca odpowiedniki zna różne tradycje opisu, co pozwoli w przyszłości uniknąć większej ilości błędów wynikających z różnego zakresu terminów lub braku odpowiedniego terminu w innym języku.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Literatura białoruska w Polsce po roku 1989. O potrzebie tworzenia bazy literackiej

Kiedy się mówi o literaturze białoruskiej w Polsce, trzeba mieć na uwadze literaturę piękną, jej przekłady na język polski i literaturę przedmiotu. O obecności literatury białoruskiej w Polsce powojennej świadczą bibliografie: przekładów obejmująca lata 1945-1994 (G. Charytoniuk, Literatura białoruska w Polsce. Bibliografia przekładów za lata 1945-1994, Białystok 1996) i przedmiotowa lat 1945-1998 (G. Charytoniuk, Polskie białorutenika literackie. Bibliografia przedmiotowa 1945-1998, Białystok 1998). Nowe warunki polityczne, społeczne i ekonomiczne w Polsce po 1989 roku wpłynęły i na sytuację literatury białoruskiej. Pojawiły się nowe  uniwersyteckie katedry i zakłady naukowe. Realizują one projekty badawcze uwzględniające literaturę białoruską w Polsce i na Białorusi. Powstały liczne organizacje pozarządowe (fundacje, towarzystwa i stowarzyszenia) nie tylko na Białostocczyźnie, ale i w innych miejscach w kraju. Utworzył się nowy rynek wydawniczy, który zwrócił uwagę  i na współczesną literaturę krajów Europy Środkowej i Wschodniej, w tym białoruską. Ważną rolę w popularyzacji literatury białoruskiej pełni Internet. Literatura ta jest rejestrowana przez bibliografię narodową (Przewodnik Bibliograficzny, Bibliografia Zawartości Czasopism) i regionalną (Bibliografię Województwa Podlaskiego). Wyszukiwanie informacji ułatwiają instytucjonalne repozytoria naukowe i biblioteki cyfrowe. Znaczna część dokumentów pozostaje jednak poza rejestracją bibliograficzną. Pojawia się więc potrzeba stworzenia bazy literackiej dotyczącej literatury białoruskiej w Polsce, która dążyłaby do kompletności bibliograficznej.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Słowa kluczowe podawane przez autora publikacji jako podstawa opisu bibliograficznego w iSybislawie

Streszczenie/abstrakt i słowa kluczowe podane przez autora w oryginalnym artykule są podstawą opracowania bibliograficznego, nie stanowią jednak wystarczającego źródła pracy bibliografa. Jego zadaniem jest przede wszystkim sprawdzenie, czy streszczenie/abstrakt i słowa kluczowe odpowiadają treści samego artykułu. Kolejne zadanie polega na odnalezieniu w języku bibliografii (w naszym przypadku jest to język polski) najbliższych ekwiwalentów słów kluczowych. Czynniki utrudniające dobór odpowiednich słów kluczowych z istniejącej bazy to brak ujednolicenia  terminologicznego w pracach niektórych autorów, zróżnicowanie terminologiczne między językami, a także różnice terminologiczne związane z różnymi teoriami lingwistycznymi. W niniejszym artykule rozpatrywane są wszystkie te problemy na podstawie dwu przykładów. Pierwszy z nich stanowi para: polski termin frazeologizm i chorwacki termin frazem. Drugi reprezentowany jest przez polski termin dialekt i chorwackie terminy dijalekt/narječje. Problemy w pracy bibliografa wiążą się z opracowywaniem przez niego opisu bibliograficznego, który powinien zapewnić użytkownikowi jak największą skuteczność wyszukiwania informacji.

Czasopismo: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Błędy metodyczne w planowaniu i prowadzeniu lekcji

Niniejszy artykuł nie jest repertuarem błędów nauczycielskich, chociaż o nich
wielokrotnie mowa. Odwołując się do schematu działań nauczyciela w różnych momentach procesu
dydaktycznego, nakreślonego w "Europejskim Portfolio dla studentów – przyszłych nauczycieli
języków" koncentrujemy się głównie na takich pytaniach jak: co powinien robić nauczyciel w danej,
niekiedy trudnej sytuacji; jaka powinna być jego rola, postawa; czego powinien się wystrzegać, o co
szczególnie zabiegać etc. Najbardziej typowe niedociągnięcia i uchybienia (ponieważ wszystkich
nikt nie jest w stanie, ani policzyć ani przewidzieć) zostały przedstawione w kontekście negatywnych
konsekwencji jakie powodują oraz środków zaradczych, które należy podjąć, by móc uniknąć
podobnych nieprawidłowości. Remedium, które okazuje się skuteczne w rozwiązywaniu problemów
dydaktycznych spotykanych na co dzień, jest szeroko pojęta refleksja nad własnym warsztatem
pedagogicznym oraz doskonalenie zawodowe.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, pedagogika
Błąd w interjęzyku uczących się języka polskiego jako obcego a zakłócenia w komunikacji międzykulturowej

Tradycyjne rozumienie błędu językowego jako nieświadomego odstępstwa od
obowiązującej normy językowej (Markowski 2011) nie zawsze jest pomocne w analizie wypowiedzi
uczących się języka obcego, gdyż posługują się oni zmieniającym się dynamicznie interjęzykiem.
W wypadku analizowania produkcji językowej studentów nabywających język obcy warto
właśnie przez pryzmat interjęzyka ocenić odstępstwa od normy występujące w ich wypowiedziach.
W swoim artykule odwołuję się do francuskojęzycznych publikacji prezentujących rozumienie
błędu w perspektywie interjęzyka (Py, Masiewicz) oraz podejmuję próbę przeanalizowania potencjalnego
wpływu odstępstw od normy językowej oraz od typowych zachowań językowych na skuteczność
komunikacji międzykulturowej, rozważając możliwość wystąpienia zakłóceń. Jako korpus
badawczy służą mi materiały zebrane podczas lekcji języka polskiego jako obcego na różnych poziomach
zaawansowania.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, pedagogika
Pomiędzy słowem a gestem – błędy glottodydaktyczne wynikające z braku kompatybilności między językiem a mową ciała

W nauczaniu języka polskiego jako obcego można zauważyć znaczną lukę.
Luka ta obejmuje nauczanie komunikacji pozawerbalnej. Wydawać by się mogło, że przyswojenie
kodu pozawerbalnego polszczyzny nastąpi u studenta synchronicznie z rozwijaniem sprawności
językowej, ale okazuje się, że interferencja pomiędzy kodem niewerbalnym wyniesionym z kraju
ojczystego i kodem typowym dla kraju języka docelowego jest na tyle duża, że powoduje zakłócenia
w komunikacji. Na tym polu równie często pojawiają się błędy glottodydaktyczne wynikające
z braku świadomości, że ten aspekt porozumiewania się powinien być też nauczany w trakcie zajęć
dydaktycznych. Artykuł ten ma zatem na celu wskazanie miejsc, na które należy zwrócić szczególną
uwagę w procesie nauczania, by w miarę możliwości ograniczyć problemy komunikacyjne studentów
z różnych kultur.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, pedagogika