rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Medycyna w polu badań socjologii choroby, zdrowia i medycyny w kontekście niemedykocentrycznej orientacji badawczej subdyscypliny

Artykuł jest próbą namysłu nad genezą i poznawczą tożsamością niemedykocentrycznej
orientacji badawczej w socjologii medycyny, a także
konsekwencjami wyłonienia się tego nurtu dla pola badań subdyscypliny oraz
jej nazewnictwa. Przedmiotem analizy jest rozwój tej orientacji badawczej
w perspektywie historycznej, z uwzględnieniem roli m.in. Ch. McIntire’a,
R. Strausa i D. Mechanica koncepcji badań socjomedycznych, a także
wkładu badaczy odwołujących się do socjologii humanistycznej na terenie
amerykańskiej (F. Davis, E. Freidson, E. Goffman, A.Strauss) i brytyjskiej
socjologii medycyny (M. Bury). Przedmiotem analizy są szczegółowe nurty
badawcze, składające się na niemedykocentryczną orientację badawczą
socjologii medycyny, z uwzględnieniem socjologii doświadczenia choroby
oraz socjologii zdrowia. Autor stawia tezę, że silna w socjologii medycyny
orientacja na laickie interpretacje i działania, podejmowane w stanie zdrowia
i choroby nie powinna prowadzić do wykluczenia instytucjonalnej medycyny
poza zasięg jej zainteresowań badawczych, zwłaszcza w kontekście nowych
wyzwań badawczych, związanych z rozwojem socjologii diagnozy lekarskiej,
socjologii choroby niepewnej, socjologii leku etc., co umożliwiłoby
budowanie zrównoważonego scenariusza rozwoju badań socjomedycznych

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Młoda demokracja a neoliberalna polityka miejska

Polityka miejska najsilniej kształtowana jest przez dwa wymiary po-transformacyjnej sytuacji
społeczno-ekonomicznej w kraju: młodą i relatywnie słabą demokrację oraz silny, w znikomym
stopniu neutralizowany polityką społeczną, neoliberalizm przemian gospodarczych. Globalna
tendencja do neoliberalizacji systemów gospodarczo-społecznych spowodowała, że w polityce
miasto zaczęło być postrzegane przede wszystkim jako obszar zintensyfikowanej aktywności
ekonomicznej, a nie zbiorowej konsumpcji. W nadganiających ekonomiczne zapóźnienie gospodarkach
postsocjalistycznych neoliberalizacja celów polityki miejskiej doprowadziła do zdominowania
jej przez problemy ekonomiczne. Wycofywanie się ze społecznej polityki redystrybucji
intensyfikuje procesy polaryzacji przestrzeni miast. Niezrównoważony rynek mieszkaniowy,
inicjowane programami rewitalizacji procesy gentryfikacji, powszechność grodzonych osiedli,
komercjalizacja przestrzeni publicznych spowodowały mobilizację opozycji społecznej w formie
ruchów miejskich walczących o prawo do miasta. Przygotowywane na szczeblu krajowym ustawy
dotyczące krajowej polityki miejskiej, polityki rewitalizacyjnej, partycypacyjnych procedur
w planowaniu miejskim są reakcją na budzące się postawy obywatelskie dojrzewającej w kraju
demokracji. Jej relatywna młodość osłabia możliwości równoważenia rozwoju całego systemu
społeczno-gospodarczego kraju.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wspólnota mieszkaniowa jako przedmiot zainteresowania socjologii

Artykuł zwraca uwagę na stosunkowo nową formę organizacyjną wielorodzinnego
środowiska mieszkaniowego, jaką są wspólnoty mieszkaniowe.
Pretekstem do podjęcia tej tematyki jest ich rosnąca popularność, zarówno
w Polsce, jak i na świecie. Wspólnoty stają się powszechnym elementem
miejskiego krajobrazu, a ich rozwój uznaje się za główną zmianę instytucjonalną
w mieście [Foldvary, 1994; Webster, 2002]. Rodzi się więc ciekawość:
na czym polega ta zmiana? Czy rzeczywiście wspólnoty mieszkaniowe stają
się głównym elementem systemu społecznego, ekonomicznego i politycznego
współczesnych miast [Pacione, 2006]?
Celem artykułu jest zaprezentowanie tych aspektów funkcjonowania
wspólnot mieszkaniowych, które mogą być interesujące dla socjologów,
szczególnie socjologów miasta i organizacji. Będzie to zarówno problematyka
wpływu wspólnot na mieszkańców, na ich zaangażowanie obywatelskie, jak
i analiza procesu współrządzenia oraz kwestie wpływu na otoczenie i miasto.
Przegląd literatury wskaże perspektywy i argumenty w dyskusji, jaka
toczy się wokół wspólnot: demokracja udziałowców, ekonomia klubowa,
prywatny mikrosamorząd miejski. Artykuł jest również próbą odpowiedzi
na pytanie, czy obserwacje poczynione przez badaczy w innych częściach
świata znajdują potwierdzenie w polskim kontekście. Podstawę tych rozważań
stanowią wyniki eksploracyjnego badania przeprowadzonego przez Autorkę
– przekrojowego studium przypadków siedmiu wspólnot mieszkaniowych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Emocje i praca emocjonalna personelu instytucji korekcyjnych dla młodzieży w kontekście działań resocjalizacyjnych

Artykuł przybliża problem występowania zarówno emocji, jak i szeroko pojętej pracy emocjonalnej
wśród personelu zakładów poprawczych (ZP) oraz schronisk dla nieletnich (SdN) w odniesieniu
do skuteczności resocjalizacji w warunkach częściowej izolacji. Autor podjął próbę
zastosowania konceptu pracy emocjonalnej do opisu i wyjaśnienia oddziaływań wychowawczych
obecnych w instytucjach korekcyjnych dla młodzieży. Broniona jest teza, że u podstaw
efektywnych działań resocjalizacyjnych leżą emocje oraz praca emocjonalna, której dokonuje
personel w relacjach z podopiecznymi. Dyskusji poddane są działania pracowników placówek
ukierunkowane na wypracowanie własnych sposobów radzenia sobie z emocjami negatywnymi.
W artykule poruszony jest zarówno problem pracy płytkiej, jak i głębokiej oraz ich wpływu na
interakcje z wychowankami.
Zaprezentowane w artykule wnioski opierają się na ośmioletnich badaniach jakościowych
prowadzonych w ośrodkach resocjalizacyjnych wszystkich typów w całej Polsce. Do analizy zebranych
materiałów empirycznych wykorzystany został paradygmat interpretatywny, który daje
możliwość uchwycenia interakcyjnego charakteru powstawania emocji negatywnych i pracy
emocjonalnej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Dyskurs o muzyce na przykładzie XVI Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego

Celem tekstu jest przedstawienie wielowymiarowego charakteru dyskusji nad finałem XVI Międzynarodowego
Konkursu Chopinowskiego (Warszawa 2010). Osią analizy jest ukazanie specyfiki
i dynamiki dyskursu o muzyce na wybranym przykładzie. Główne kwestie, jakie podniesione
zostały w tekście, dotyczą takich zagadnień, jak tworzenie dyskursu o muzyce przez elity, media
i publiczność w procesie negocjowania znaczeń, jak również stosowanie różnorodnych strategii
dyskursywnych służących wyznaczaniu wartości wykonawstwa muzycznego. W tekście poruszone
zostały w szczególności kwestie odnoszące się do performatywnego wymiaru komunikacji
i dystrybucji kapitału symbolicznego w obrębie sfery publicznej. Całości rozważań przyświeca
założenie o istotności komunikacji medialnej dotyczącej muzyki oraz pamięci muzycznej w życiu
muzycznym społeczeństw.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Programy Aktywności Lokalnej jako instrument aktywizacji środowiska lokalnego w rozwiązywaniu problemów mieszkańców

Celem zaprezentowanych w artykule badań, zrealizowanych przez zespół pracowników Studium Pracy Socjalnej Uniwersytetu Śląskiego, była ewaluacja skuteczności jednego z nowych instrumentów integracji społecznej jakim są Programy Aktywności Lokalnej. W badaniach przeprowadzonych w trzech miastach województwa śląskiego – Bytomiu, Katowicach i Rudzie Śląskiej – poszukiwano odpowiedzi na podstawowe pytanie, czy i w jakim zakresie w analizowanych Programach Aktywności Lokalnej wykorzystywane są metody aktywizujące środowiska i osoby zagrożone wykluczeniem społecznym? Zaprezentowane studia przypadków – Programy Aktywności Lokalnej realizowane w dwóch dzielnicach Katowic – Nikiszowcu i Kolonii Bagno, w dwóch dzielnicach Bytomia – Bobrek i Rozbark oraz osiedlu Kaufhaus w Rudzie Śląskiej, ukazały słabe i mocne strony tych projektów, warunki, które miały i mają wpływ na ich przebieg oraz ich skuteczność jako instrumentu aktywnej integracji i rozwiązywania problemów społeczności.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kultura jako źródło zysku? Etos kreatywności i współczesny dyskurs modernizacyjny

Artykuł podejmuje aktualny społecznie problem wpisania kultury w nowy prawomocny
dyskurs rozwojowy, w ramach którego wyobrażenie o służebnej względem gospodarki roli
kultury i unieważnienie myślenia o niej jako źródle krytyki społecznej zyskało sankcję nowej
pozornej oczywistości. W ramach tego dyskursu różni społeczni aktorzy przekonują, że „kultura
się liczy”, jest napędem zmiany, czynnikiem wzrostu gospodarczego, szansą na modyfikację
struktury zatrudnienia oraz źródłem osobistej nagrody dla wszystkich, którzy budują współczesną
gospodarkę. Prezentowane stanowisko wyrasta z przekonania, że w dotychczasowych badaniach
społecznych i humanistycznych brakuje zainteresowania kulturą jako ważnym składnikiem
dyskursu modernizacyjnego, a jego elementy oraz niejawne i nieoczywiste ideologiczne odniesienia
rzadko poddawane są krytycznej analizie. Dotyczy to zarówno całościowych przemian tego
dyskursu, jak i procesu jego lokowania w rzeczywistości społecznej. Autor przekonuje, że obecną
we współczesnym dyskursie modernizacyjnym instrumentalizację kultury rozpatrywać można
jako element względnie nowej, subtelnej formy panowania, a rozpoznanie i próba opisu tych
nieoczywistych form władzy jawi się jako ważne poznawczo zadanie badawcze.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Zróżnicowanie zawodowe i ekonomiczne mieszkańców gmin wiejskich województwa łódzkiego

Podjęta w niniejszym artykule problematyka dotyczy zasobów jednostkowych
(czy zasobów ludzkich) gmin wiejskich województwa łódzkiego. Celem artykułu
jest pogłębiona analiza wybranych wymiarów zróżnicowania zawodowego
i ekonomicznego ich mieszkańców.
W konkluzji autor uwypukla znaczące zróżnicowanie zawodowe i ekonomiczne
mieszkańcy obszarów wiejskich regionu łódzkiego (przy niskim poziomie
posiadanych zasobów przez dominującą część mieszkańców). Odwołując się do
poglądu Piotra Sztompki, iż: Ludzie majętni (w szerokim, także pozafinansowym
sensie tego słowa) mają tendencję do ufności sądzi, że skłonność do ufności
w analizowanym regionie nie jest zapewne zbyt silna.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zjazd zapomniany – Zjazd obserwowany. O Piątym Ogólnopolskim Zjeździe Socjologicznym w Krakowie (22–25 stycznia 1977 roku)

Autor rekonstruuje przebieg V Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego
z perspektywy politycznych interesów Służby Bezpieczeństwa oraz Polskiej
Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zjazd miał miejsce w środku ery Edwarda
Gierka, oficjalnie otwartego na środowiska akademickie. Polityka pozornej
otwartości oraz gwałtownej modernizacji zaowocowała zresztą w akademickiej
socjologii pewnymi instytucjonalnymi zdobyczami (np. założono nowe instytuty
badawcze), z drugiej strony jednak sprowadziła nauki społeczne do narzędzia politycznej
legitymizacji. Z tego punktu widzenia to, czego nie powiedziano podczas
V Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego, staje się najbardziej interesujące.
Trudno odnaleźć jakiekolwiek kontrowersje czy gorące debaty podczas Zjazdu,
choć trzeba mieć świadomość, że Zjazd poddany był systematycznej infiltracji
ze strony SB wyczulonej na każdy krytyczny głos. Autor wykorzystuje materiały
archiwalne Instytutu Pamięci Narodowej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
E pluribus unum? Źródła i specyfika ruchów miejskich we współczesnej Polsce

Artykuł skupia się na dwóch wątkach: wskazaniu i interpretacji źródeł współczesnych miejskich
ruchów społecznych (MRS) w Polsce oraz próbie diagnozy zjawiska. Zwracamy uwagę
na ideologiczne napięcia, które są obecne w ramach odmiennych nurtów miejskiego aktywizmu,
w różnym stopniu poszukujących tożsamości w nawiązaniach do tradycji „prawa
do miasta”. Poszukujemy jednocześnie między nimi synergii, swoistej „jedności w wielości”,
powstającej w warunkach współczesnego środkowoeuropejskiego miasta. Tekst zamyka
analiza ilościowa i próba charakterystyki publiczności ruchów miejskich na przykładzie
Poznania. Źródłem danych są wyniki exit poll oraz dane Państwowej Komisji Wyborczej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Odrodzenie średnich miast

Przeobrażenia miast w drugiej połowie XX wieku i w wieku XXI można przedstawić za pomocą
schematu triady urbanizacji, której pierwszy człon to miniony już kryzys miast, drugi to odnowa
miast, a trzeci – odrodzenie. Odnowione wcześniej ośrodki miejskie wypełniają się stopniowo materialną
tkanką nauki i kultury oraz miejscami twórczej aktywności ludzi. Problematyka średnich
miast stanowi lukę w naukowym rozumieniu całokształtu aktualnych zagadnień miejskich. Miasta
średnie rozumiane są tu jako stosunkowo duże ośrodki miejskie liczące poniżej 1 mln mieszkańców
(wyróżnienie opiera się więc zarówno na kryterium liczebności populacji, jaki i funkcjonalnym).
Empiryczne wskaźniki świadczą o pozytywnym trendzie „odrodzenia,” które dostrzegalne
jest w rosnącym zaludnieniu i w postaci zmian ilości, struktury i jakości sieci sklepów, salonów
usługowych, lokali rozrywkowych i gastronomicznych służących popularnej kulturze. W aglomeracjach
Ameryki i Europy mających za sobą kuracje „odnowy” zrewitalizowana przestrzeń
i społeczno-kulturalne atrybuty nowej miejskości znów pociągają amatorów. Tendencje te zaczynają
być także widoczne w miastach postsocjalistycznych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej,
w tym także Polski.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Dwa pokolenia Polek o praktykach rodzinnych. Między ciągłością a zmianą

Polskie rodziny doświadczają paradoksów wynikających z jednoczesnego dążenia do podtrzymywania ciągłości tradycji oraz pozostawania pod wpływem galopujących zmian społecznych. Zmienna wieku – czy szerzej: pokolenia – często uznawana jest za główną oś polaryzującą tzw. tradycyjne oraz nowe rodziny w Polsce. Mając na uwadze dokonującą się zmianę paradygmatyczną w socjologii rodzin, która mówi o przejściu od bycia rodziną do praktykowania rodziny, w artykule przyglądamy się porównawczo praktykom rodzinnym dwóch dorosłych pokoleń Polek na podstawie wyników badania jakościowego. Odpowiadamy na pytanie o to, jak dwa pokolenia realizują rodzinność w trzech obszarach, tak konkretnych rytuałów (śluby, święta), jak i codziennych działań. Analizowany materiał empiryczny został zgromadzony techniką indywidualnego wywiadu pogłębionego i pochodzi z badania „Tranzycja do macierzyństwa w trzech pokoleniach Polek. Międzygeneracyjne badanie podłużne” (GEMTRA). Tekst opiera się na pogłębionej, porównawczej i przekrojowej analizie 34 wywiadów (17 kobiet z dwóch pokoleń).

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Genderowa perspektywa w polityce społecznej i w pracy socjalnej. Próba rekonstrukcji głównych założeń i ich implikacji dla praktyki

Przedmiotem artykułu jest genderowa perspektywa w analizie polityki społecznej i debatach o pracy socjalnej. Naszym celem jest pokazanie głównych argumentów wykorzystywanych przez przedstawicieli/przedstawicielki feministycznej krytyki polityki społecznej w krajach zachodnich w dyskusji na temat źródeł obserwowanego kryzysu współczesnych welfare states. Podejmujemy kwestie związane z płcią i jej wpływem na: (re)interpretację ról społecznych, kobiecość/męskość, pracę socjalną i opiekę społeczną. Nacisk kładziemy na sposób, w jaki interpretacje te odzwierciedlają rozumienie różnicy między pracownikami socjalnymi (przede wszystkim kobietami) a beneficjentkami/beneficjentami (kobietami i mężczyznami), opieką i władzą, polityką społeczną i ideologią, stylami komunikacji mężczyzn i kobiet oraz antyopresyjnymi tożsamościami i praktykami.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Miejskość jako styl życia, czyli gdzie się podziali nowi mieszczanie?

Artykuł opisuje społeczno-kulturowy fenomen, jakim w ostatnich latach zdaje się być rosnąca atrakcyjność kultury miejskiej. Głównym celem tekstu jest odniesienie tego zjawiska do kategorii nowego mieszczaństwa i jej ponowne przemyślenie. Starając się dokonać rewizji tego terminu, szczególną uwagę zwracam na praktykowane miejskie style życia oraz heterogeniczne systemy wartości i sensów nowych mieszczan. Artykuł jest tym samym próbą uchwycenia rytmu życia po miejsku i dotarcia do bogatszego opisu kultury mieszczańskiej dzięki koncentracji na postawach i zachowaniach, na tym, co mieszkańcy myślą, jak interpretują życie w mieście, jak spędzają w nim czas i jak je wartościują. Refleksję nad nowym mieszczaństwem ilustruję wynikami badań własnych oraz koncepcjami socjologicznymi skupiającymi się na typowych dla późnej nowoczesności procesach i zjawiskach.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Etykiety „pedał” i „lesba” w heteronormatywnej rzeczywistości społecznej. Próba analizy

Język jest zbiorem uwarunkowanych kulturowo znaków umożliwiających tworzenie prywatnych i społecznych znaczeń. Odgrywa kluczową rolę w wyobrażeniu i wyrażaniu nienormatywnych tożsamości seksualnych, które w mniejszym lub większym stopniu są podatne na proces stygmatyzacji [Kulick 2000]. Artykuł jest przyczynkiem do badania procesu stawania się seksualnym dewiantem. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań jakościowych opartych na indywidualnych wywiadach przeprowadzonych w 2018 roku. Analiza wypowiedzi 15 homoseksualnych kobiet i mężczyzn w wieku od 20 do 30 lat, mieszkających w Warszawie, pozwoliła ukazać językową różnorodność etykiet odnoszących się do osób homoseksualnych. Z badań wynika, że językowe reprezentacje lesbijek i gejów w heteroseksualnych aktach mowy sytuują się pomiędzy eufemizmami i niewybrednymi kolokwializmami, które pełnią funkcję poniżających etykiet, znajdujących zastosowanie w różnych kontekstach. Celem prezentowanego badania nie było rozpoznanie odrębności języka wspólnoty osób homoseksualnych, a konceptualne ujęcie miejsca płciowej i seksualnej nieheteronormatywności w zmieniającej się rzeczywistości społecznej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Współczynnik humanistyczny Floriana Znanieckiego w nowych kontekstach doświadczeń autobiograficznych

Artykuł podnosi kwestię aktualności refleksji Floriana Znanieckiego, jednego z najbardziej oryginalnych polskich socjologów XX wieku. W centrum rozważań stawiamy jednak współczynnik humanistyczny, który jako jedno z podstawowych pojęć Znanieckiego stanowi inspirację do analiz problemu wielozmysłowości doświadczenia. Zawarte w tekście odniesienia do pragmatyzmu i warsztatowo-źródłowych problemów metody autobiograficznej mają na celu podkreślenie ważności doświadczenia i działania. Doświadczenie, będące cechą tego współczynnika, należy rozpatrywać w perspektywie nowoczesnych obszarów działań twórczych, które, po pierwsze, wymuszają na podmiotach odpowiedni charakter kompetencji. Po drugie, dzięki zakorzenianiu w coraz intensywniej rozwijających się obszarach doświadczeń multimedialnych pomagają trafniej formułować ważne problemy badawcze. Chodzi zwłaszcza o problemy dotyczące tych dziedzin rzeczywistości, w których wielozmysłowość rejestracji doświadczenia pozwala zbliżyć horyzonty potocznych i eksperckich interpretacji. Szansa na to zbliżenie tkwi w pracy nad sposobami powiązań pojęć przeżyciowych i formalnych, stosowanych zarówno w działaniach teoretycznych, jak i praktycznych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
(Nie)wiarygodność danych statystycznych dotyczących zachowań samobójczych. Perspektywa teoretyczna i praktyka społeczna

Wiarygodne dane statystyczne na temat różnych aspektów zachowań
samobójczych (m.in. skali, struktury) są istotnym elementem społecznej
diagnozy zjawiska oraz niezbędnym warunkiem do sprawowania, przynajmniej
w ograniczonym zakresie, jego kontroli. W odniesieniu do zachowań
samobójczych, podobnie jak i w przypadku, innych zjawisk dezorganizacji
społecznej, (np. przemocy w rodzinie, bullyingu, prostytucji, korupcji, zaburzeń
psychicznych), wiarygodność oficjalnych statystyk budzi poważne
wątpliwości.
W tekście, w oparciu o teoretyczne i metodologiczne założenia badania
wskaźników zarejestrowanych zachowań dewiacyjnych proponowane przez
J. Kitsusego i A. Cicourela, zostanie przedstawiona krytyczna analiza wiarygodności
danych na temat samobójstw w Polsce, dostępnych w oficjalnie
publikowanych statystykach. Zostały omówione następujące zagadnienia:
źródła danych na temat zachowań samobójczych, błędy występujące w publikowanych
danych (odnoszące się przede wszystkim do skali zjawiska),
przyczyny występowania takiego stanu rzeczy oraz postulaty zmierzające do
zwiększenia poprawności zbierania danych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Suburbanizacja w Polsce – pejzaż społeczno-przestrzenny

Artykuł podejmuje zagadnienie relacji między nowymi a dawnymi
mieszkańcami wiejskich miejscowości strefy podmiejskiej wielkiego miasta
(na przykładzie Wrocławia). Waga tematyki wynika ze specyfiki polskiej
suburbanizacji, w znacznej mierze bazującej na rdzeniach starych wsi, a po
części na inwestycjach deweloperskich. Napływ nowych mieszkańców (ich
sposobów życia) do starych wsi jest głównym czynnikiem redefiniującym
sytuacje społeczne w lokalnej zbiorowości i oddziałującym na życie codzienne
obu grup. Do analizy tych zjawisk wykorzystano elementy modelu
zaproponowanego przez Sonię Salamon [2003] do badania przemian społeczności
w rolniczych w małych miastach USA. Panowały w nich warunki
społeczno-przestrzenne bardzo zbliżone do tych, które można obserwować
na współczesnych polskich suburbiach. Opis przemian społeczności urbanizujących
się wsi wymaga określenia: jak kształtuje się stosunek starych
mieszkańców i nowoosadników do zamieszkiwanej lokalizacji; wymiarów
relacji, w jakie wchodzą ze sobą starzy i nowi mieszkańcy; typów zasobów,
z jakich korzystają we wzajemnych relacjach (wiedza, zaufanie, kooperacja).

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne