rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Mit odpowiedzialności konstytucyjnej

W artykule podjęto próbę dowiedzenia, że powszechnie w zasadzie przyjmowany w państwach demokratycznych mechanizm odpowiedzialności konstytucyjnej, jest w dużej mierze oparty na micie ustrojowym, który ma przede wszystkim podłoże historyczne, ale nie odpowiada on współcześnie wyróżnianym doktrynalnym funkcjom prawa, konstytucji oraz jej gwarancji. W tym kontekście ten szczególny rodzaj odpowiedzialności prawnej wysokich urzędników państwowych został poddany głównie teoretycznej analizie funkcjonalnej oraz z uwzględnieniem kryteriów celowościowych, a także czynników, które wpływają na jego zakładany i rzeczywisty kształt ustrojowy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Gwarant czy arbiter? Rola Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w świetle art. 126 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Autor opracowania podnosi, że przypisanie Prezydentowi RP roli arbitra jest nieprawidłowe. Stanowi ono mylące nawiązanie do pozycji ustrojowej Prezydenta V Republiki Francuskiej, który posiada znacznie większą władzę. Pozbawia treści i znaczenia ustrojowego funkcję gwaranta ciągłości władzy, o której mowa w art. 126 ust. 1 Konstytucji RP. Prezydent RP nie jest bezstronny i apolityczny oraz bierze udział w realizacji polityki państwa. Cechy te uniemożliwiają mu zajęcie neutralnego stanowisko wobec uczestników konfliktu i jego bezstronne rozstrzygnięcie. Ponadto Konstytucja RP nie wyposaża go w odpowiednie kompetencje do pełnienia roli arbitra.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Weto ustawodawcze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w praktyce politycznej

Celem artykułu jest analiza weta ustawodawczego Prezydenta RP i jego wpływu na proces legislacyjny poprzez korzystanie z prawa odmowy podpisania ustawy. W opracowaniu wskazano konstytucyjną regulację dotyczącą weta prezydenckiego i procesu legislacyjnego. Intencją autorki było wykazanie, że weto Prezydenta może wpływać na losy ustawy ale również na politykę rządu. Sytuacja taka ma miejsce jeśli weto Prezydenta dotyczy ustawy wniesionej do Sejmu z inicjatywy Rady Ministrów. Analizie poddano instytucję weta ustawodawczego Prezydenta od strony teoretycznej i jej praktycznego funkcjonowania, to w jaki sposób weto jest wykorzystywane przez osobę sprawującą ten urząd. Dla lepszego zobrazowania tytułowego zagadnienia, pokrótce zostały przedstawione działania prezydentów RP od czasu uchwalenia Konstytucji RP.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Stan wyjątkowy w Republice Włoskiej w czasie pandemii Covid-19 – aspekty konstytucyjne

Pandemia Covid-19 wymusiła na państwach członkowskich Unii Europejskiej wprowadzenie nowoczesnych europejskich standardów dotyczących praw człowieka i rządów prawa w warunkach bezprecedensowego kryzysu. Włochy były w 2020 r. pierwszym krajem Europy, w który uderzyła pandemia. Włoskie władze, zmuszone do podjęcia nowych i bardziej rygorystycznych środków w celu powstrzymania ekspansji wirusa, wprowadziły stan wyjątkowy, który potrwa do 2022 r. Z perspektywy prawa konstytucyjnego koronawirus rzuca światło na potrzebę rozważenia włoskiej „konstytucji nadzwyczajnej”. Trwający kryzys zdrowotny wywołuje pewne przemyślenia na temat braku wyartykułowanych ram kryzysowych we włoskiej konstytucji oraz tego, czy istniejące narzędzia są odpowiednie do stawienia czoła współczesnym zagrożeniom. W niniejszym artykule omówiono Konstytucję Włoską i inne akty prawne obowiązujące w tym kraju dotyczących stanu wyjątkowego w czasie pandemii Covid-19.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pomiar poziomu życia ludności – dylematy doboru wskaźników

Cel - Celem  artykułu  jest  przedstawienie  i  krytyczna  analiza  wskaźników  służących  do  pomiaru i oceny poziomu życia ludności. Metoda  badawcza –Analiza  merytoryczna  i  formalno-statystyczna  istoty  oraz  kryteriów  doboru wskaźników w badaniach poziomu życia ludzi.  Wyniki –Poziom  życia  ludzi  jest  kategorią  wieloelementową  i wielodyscyplinarną.  W  jego  zakres wchodzą zjawiska z dziedziny gospodarki, edukacji, kultury, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa publicznego, komunikacji oraz ekologii. W badaniach poziomu życia konieczne jest równoczesne wykorzystanie wskaźników  charakteryzujących  wszystkie  te  dziedziny,  a  następnie  przekształcenie  ich  w  jeden agregatowy  wskaźnik  poziomu  życia.  Aby  zadośćuczynić  regułom  naukowym,  przyjęte  do  badań wskaźniki winny charakteryzować się odpowiednimi cechami, a ich dobór musi odbywać się na podstawie  ściśle  określonych  kryteriów  i  procedur.  W  pracy  przedstawiono  i  omówiono  te  właśnie  cechy wskaźników oraz kryteria ich selekcji i agregacji. Oryginalność /wartość /implikacje /rekomendacje– Artykuł powstał na podstawie długoletnich doświadczeń badawczych autora nad poziomem życia ludności. Jest próbą uporządkowania kryteriów i sposobu  selekcji  wskaźników  dziedzin  życia  społecznego  objętych  badaniem  poziomu  życia  ludności  (tzw. wskaźniki cząstkowe) oraz ich przekształcania we wskaźnik agregatowy.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Właściwość rzeczowa Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w świetle art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Celem opracowania jest ukazanie właściwości rzeczowej SOKiK w świetle konstytucyjnej zasady równości podmiotów. W przepisach art. 32 Konstytucji RP została sformułowana zasada równości, która obejmuje również przedsiębiorców. W Polsce obok sądownictwa administracyjnego, które oparte jest na kontroli legalności decyzji administracyjnych, funkcjonuje SOKiK, który rozpatruje decyzje administracyjne pod kątem merytorycznym. Analiza przepisów wskazuje, że właściwość tego sądu została ustalona w sposób nieuzasadniony. W ramach artykułu będzie udowadniana teza, że właściwość rzeczowa SOKiK została określona arbitralnie przez ustawodawcę z naruszeniem konstytucyjnej zasady równości. Główną płaszczyzną prowadzonych rozważań są przepisy prawa polskiego oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zostały zastosowane metody: dogmatyczno – prawna oraz analityczno – syntetyczna.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Rady młodzieżowe jako podmioty partycypacji młodzieży w społecznościach lokalnych – analiza prawna artykułu 5b ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r.

Artykuł jest częścią cyklu publikacyjnego dotyczącego badań na temat instytucji gminnych rad młodzieżowych w lokalnych wspólnotach samorządowych w Polsce. W niniejszej publikacji, poddano analizie, aktualne unormowania prawne, regulujące funkcjonowanie rad młodzieżowych. Dodatkowo, zostały przedstawione podstawy prawne partycypacji z uwzględnieniem przepisów Konstytucji RP, a także ustawy o samorządzie gminnym. Zasadniczą częścią artykułu jest analiza pierwotnego brzmienia art. 5b ustawy o samorządzie gminnym oraz zmian jakie w nim zaszły po nowelizacji z 20 kwietnia 2021 r.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zachowanie tajemnicy spowiedzi w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych jako warunek realizacji konstytucyjnego prawa do wolności sumienia i religii

Tekst poświęcony jest problematyce ochrony udzielanej na gruncie procesu karnego, cywilnego i administracyjnego tzw. tajemnicy spowiedzi. Tajemnica ta stanowi immanentny element obrzędów korzystających – na podstawie art. 53 ust. 1 Konstytucji RP– z wolności sumienia i religii, zaliczanej do ważniejszych praw i wolności obywatelskich. Przedstawiono różnice zachodzące w podejściu do świadków – duchownych oraz możliwe rozwiązania w zakresie ujednolicenia mechanizmów rządzących ich przesłuchaniem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zmiany w kodeksie karnym z 2020 r. w oparciu o tzw. ustawy covidowe w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2020 r., sygn. akt Kp 1/19

Zgodnie z Regulaminem Sejmu dokonywanie zmian w ustawie będącej kodeksem wymaga zachowania specjalnego trybu, którego celem jest to, ażeby zmian tych nie dokonywać zbyt pochopnie. Tymczasem w stosunkowo krótkim okresie ustawodawca w ramach uchwalania ustaw mających na celu zwalczanie epidemii koronawirusa dokonał szeregu zmian w kodeksie karnym. Zakres tych zmian był stosunkowo duży. Dotyczyły one bowiem istotnych kwestii nie tylko w części ogólnej kodeksu karnego, określającej zasady odpowiedzialności karnej, lecz również w części szczególnej dokonując modyfikacji ustawowych zagrożeń oraz wprowadzać nowe typy przestępstw. Jest to szczególnie istotne ze względu na wydany 14 lipca 2020 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który również dotyczył tempa legislacyjnego nowelizacji kodeksu karnego z 2019 r.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucje ombudsmańskie w szkołach wyższych a zasada ich autonomii

Konstytucyjnie zagwarantowana zasada autonomii szkół wyższych, niezbędna dla realizacji misji systemu szkolnictwa wyższego i nauki oznacza m. in., że władzom szkół wyższych musi być pozostawiona sfera swobodnego decydowania o sprawach organizacji wewnętrznej. Wobec problemów, które występują w życiu społeczności akademickich, związanych m. in. z realizacją zasady równości i zakazu dyskryminacji, potrzeby zapewnienia szczególnej ochrony osobom z niepełnosprawnościami, autorzy zastanawiają się nad potrzebą utworzenia instytucji o charakterze ombudsmańskim w szkołach wyższych, wskazując zasady w oparciu o które tego typu organy mogłyby być tworzone i działać tak, by dało się to pogodzić z zasadą autonomii szkół wyższych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja recall – narzędzie demokracji czy zabawka w rękach opozycji?

Przedmiotem opracowania jest jedna z instytucji demokracji bezpośredniej sensu stricto – recall, która funkcjonuje w Polsce na poziomie samorządu terytorialnego. Artykuł ten jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy instytucja ta powinna zostać wprowadzona do polskiego porządku prawnego na poziomie ogólnokrajowym. By odpowiedzieć na powyższe pytanie koniecznym jest przedstawienie zasad funkcjonowania tej instytucji w innych państwach. Zastosowanie metody prawnoporównawczej pozwala na zgłoszenie postulatu by wprowadzić taką instytucje do polskiego porządku prawnego. Jednak dopiero praktyka pokazałaby czy stałaby się ona kolejną formą demokracji bezpośredniej czy narzędziem w rękach opozycji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Finansowe aspekty funkcjonowania instytutów badawczych nadzorowanych przez Ministra Zdrowia

Cel – Niniejszy  artykuł  poświęcono  instytutom  badawczym  nadzorowanym  przez  Ministra  Zdrowia, a jego celem jest analiza i ocena oraz porównanie sytuacji finansowej 11 funkcjonujących w Polsce podmiotów w kontekście dalszych możliwości funkcjonowania i zdolności do wykonywania zadań, dla których je powołano.  Metoda badań – Oceny  sytuacji  finansowej  instytutów  badawczych  nadzorowanych  przez  Ministra Zdrowia  dokonano,  opierając się  na  analizie  bilansu, analizie  zysków  i  strat,  analizie  wskaźników  rentowności,  płynności,  efektywności  i  zadłużenia.  W  opracowaniu  posłużono  się  danymi  zawartymi w sprawozdaniach  finansowych  instytutów  badawczych  zamieszczanych  na  stronach  internetowych  Ministerstwa Zdrowia za lata 2017–2020.  Wnioski –  Sytuacja  finansowa  poszczególnych  instytutów  badawczych  jest  mocno  zróżnicowana, ale generalnie w większości przypadków jest ona zła lub wręcz fatalna. Nie sprzyja to realizacji podstawowego  celu,  dla  którego  są  one  tworzone,  tj.  prowadzeniu  badań  i  prac  rozwojowych  oraz  ich wdrażaniu. W dłuższym czasie zagraża to wręcz ich istnieniu w obecnej formie organizacyjnej. Oryginalność /wartość /implikacje /rekomendacje – Podjęta w opracowaniu tematyka, choć jest niezwykle ważna i aktualna, nie stanowi obszaru zainteresowań badaczy. Przeprowadzone w nim analizy i sformułowane wnioski wypełniają w pewnym stopniu istniejącą lukę i stanowią przyczynek do dalszych rozważań.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Propozycje wzmocnienia opozycji politycznej w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w koncepcjach polskiego obozu narodowego w XXI w.

Artykuł stanowi przedstawienie koncepcji współczesnego polskiego obozu narodowego, reprezentowanego przez Ligę Polskich Rodzin i Ruch Narodowy, dotyczących postulowanej roli opozycji politycznej w systemie politycznym Rzeczypospolitej Polskiej. Oba ugrupowania stały na stanowisku, że należy wzmocnić opozycję, nadając jej nowe uprawnienia i kompetencje, co pozwoliłoby zwiększyć pluralizm i różnorodność ideologiczną oraz przeciwstawić się dominacji kilku wielkich ugrupowań politycznych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Legislacja dotycząca fideikomisów familijnych (ordynacji rodowych) w II Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł opisuje tworzenie i treść regulacji prawnych w II Rzeczypospolitej dotyczących szczególnej instytucji, jaką były fideikomisy familijne, nazywane na ziemiach polskich ordynacjami rodowymi – niepodzielne majątki ziemskie znajdujące się w rękach rodzin arystokratycznych, wyłączone z ogólnych zasad spadkobrania, z ograniczeniami w zakresie m.in. rozporządzania i obciążania. Autor dowodzi, iż na legislację w tym względzie miała wpływ ówczesna polityka agrarna oraz próby uregulowania reformy rolnej. Ordynacje rodowe postrzegano w szczególności jako relikt feudalizmu sprzeczny z porządkiem konstytucyjnym oraz polityką dążącą do oparcia struktury rolnej na średniej i drobnej własności oraz podniesienia przez to statusu społecznego i ekonomicznego ubogich mas polskich włościan. Autor opisuje postulaty polityczne w tym względzie, kolejne akty prawne tworzone przez legislatywę oraz towarzyszące temu dyskusje parlamentarne.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Głosowania referendalne w Rumunii – sukces czy porażka demokracji bezpośredniej?

W państwach Europy Środkowo-Wschodniej instytucja referendum jest najbardziej popularnym narzędziem demokracji bezpośredniej wykorzystywanym w procesie podejmowania decyzji. Możemy dostrzec rozszerzenie zakresu spraw, które zostają poddane pod głosowanie, oprócz tradycyjnych kwestii przedmiotem referendum stają się sprawy silnie polaryzujące opinię społeczną i wywołujące znaczne emocje. W artykule przedstawiono praktykę polityczną głosowań referendalnych w Rumunii. W latach 1991–2019 odbyło się osiem głosowań, które dotyczyły najważniejszych kwestii życia publicznego, w tym dwukrotnie odwołania Prezydenta państwa Traiana Băsescu. Sprawy poddawane pod głosowanie w dużej mierze są efektem istniejących konfliktów w obozie władzy, pomiędzy prezydenta, a rządem i parlamentem, a także rywalizacji partyjnej i preferowanej problematyki zbieżnej z programami partii i oczekiwaniami społecznymi.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjność zasady jednoosobowego rozpoznawania spraw cywilnych w dobie pandemii Covid-19

Przedmiotem artykułu jest analiza konstytucyjności zasady jednoosobowego rozpoznawania spraw w postępowaniu cywilnym. Zasada ta dotyczy rozpoznawania spraw cywilnych zarówno przez sądy pierwszej jak i drugiej instancji. Znajduje ona zastosowanie w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z tych stanów. Przedstawione w niniejszym opracowaniu rozważania w pierwszej kolejności podejmują kwestię tego, czy zasada jednoosobowego rozpoznawania spraw cywilnych jest zgodna z minimalnymi wymogami stawianymi przez ustrojodawcę względem ustawodawcy zwykłego w zakresie ukształtowania instytucji udziału czynnika społecznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Drugim aspektem rozważań jest kwestia tego, czy wprowadzenie zasady rozpoznania każdej sprawy cywilnej w składzie jednoosobowym może zostać uznane za naruszenie prawa do sądu, a w szczególności prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły. Analiza przedmiotowego zagadnienia ma niewątpliwe znaczenie praktyczne z powodu doniosłych konsekwencji potencjalnego rozpoznania sprawy cywilnej w składzie niezgodnym z konstytucją.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Środki finansowe na cele publiczne. Analiza przypadku w kontekście art. 216 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.

Celem artykułu jest ustalenie zakresu środków finansowych na cele publiczne, o których stanowi art. 216 ust. 1 Konstytucji RP i wartości konstytucyjnie chronionych w tym przepisie. Za przykład będą służyły rozwiązania prawne przyjęte w wybranych państwowych funduszach celowych i środki na cele publiczne z nimi związane. Dostrzegane w polskim porządku prawnym kierunki ewolucji skłaniają do rozważenia, czy podstawowym źródłem wpływów tych funduszy, z którego są finansowane zadania publiczne, mogą być (powinny być) pieniężne środki o charakterze sankcyjnym. W opracowaniu wykorzystano metodę dogmatycznoprawną oraz analizy prawnej. Niezbędne było również odniesienie się do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, NSA.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja asystenta sędziego w Polsce na tle wybranych państw Europy

Celem artykułu będzie próba identyfikacji „najlepszego” rozwiązania w polskim systemie prawnym, przy jednoczesnym wskazaniu głównych różnic i podobieństw w wybranych systemach państw europejskich. Biorąc pod uwagę różnice w tradycjach i kulturach prawnych wszystkich systemów sądowych istnieje potrzeba przeprowadzenia wnikliwej komparatystyki. W artykule zostanie scharakteryzowana pozycja asystenta sędziego w Polsce w porównaniu z innymi państwami europejskimi (Austria, Niemcy, Szwajcaria, Włochy), które wywarły największy wpływ na rozwój prawodawstwa polskiego. Artykuł stanowi analizę pozycji ustrojowej asystenta w RP w odniesieniu do różnych systemów prawa europejskiego, w wymiarze instytucjonalno-prawnym, z uwzględnieniem problemów praktycznych i obowiązującego stanu prawnego (od zwykłej formalnej kontroli do niemal samodzielnego podejmowania decyzji). Autorzy opierali się również na dostępnych odpowiedziach udzielonych w ramach kwestionariusza opracowanego do Opinii nr 22 (2019) w sprawie asystentów sądowych. W ramach wniosków badawczych autorzy zaproponowali m.in. zmianę regulacji prawnych odnośnie sposobu i zasad awansu asystentów w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Technologiochłonność chińskiego eksportu dóbr w latach 1995–2019

Cel – Celem artykułu jest zbadanie, czy wraz ze wzrostem wartości eksportu dóbr z Chin w ciągu ostatnich 25 lat poprawiła się jego technologiochłonność i tym samym w strukturze chińskiego eksportu dóbr zwiększył się udział dóbr technologiochłonnych. Metoda badań – W artykule dokonano przeglądu literatury oraz przeprowadzono badania empiryczne struktury eksportu dóbr z Chin w latach 1995–2019 przy zastosowaniu klasyfikacji Lalla i statystyk zagranicznej wartości dodanej w eksporcie. Wnioski – W latach 1995–2019 poprawiła się technologiochłonność chińskiego eksportu dóbr. Główną kategorią eksportową stały się produkty wysokich technologii. Jednak Chiny w swojej produkcji dóbr średnich i wysokich technologii w sporej mierze bazują na importowanych półproduktach, co potwierdza wyższy udział zagranicznej wartości dodanej w eksporcie dóbr średnich i wysokich technologii niż w eksporcie ogółem. Pokazuje to, że poziom technologiochłonności chińskiego eksportu dóbr jest niższy, niżby to wynikało ze struktury rzeczowej eksportu wg klasyfikacji Lalla. Oryginalność/wartość/implikacje/rekomendacje – Strukturę rzeczową eksportu Chin przeanalizowano przy wykorzystaniu klasyfikacji Lalla oraz statystyk dotyczących zawartości zagranicznej wartości dodanej w eksporcie, które są względnie nowatorskie i mało rozpowszechnione w polskiej literaturze.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zmiany produktywności w okresie kryzysu COVID-19 w świetle Schumpeterowskiej koncepcji kreatywnej destrukcji

Cel – Celem rozważań jest analiza zmian produktywności pracy w warunkach pandemii COVID-19 w kontekście Schumpeterowskiej koncepcji kreatywnej destrukcji i prac ekonomistów dotyczących roli innowacji i selekcji rynkowej w okresach kryzysów gospodarczych.
Metoda badania – W teoretycznej części artykułu zastosowano metodę dedukcji. W warstwie empirycznej wykorzystano metody ekonometryczne (modele AR, ARDL) oraz metodę ewometrii.
Wyniki – Zmiany produktywności pracy w okresie pandemii COVID-19 w gospodarce pozbawionej innowacji adaptacyjnych podlegałyby mechanizmom prostej destrukcji, prowadząc w długim okresie do jej stagnacji.
Oryginalność/wartość/implikacje/rekomendacje – Koncepcja destrukcji kreatywnej tworzy alternatywne ramy teoretyczne dla interpretacji zmian produktywności obserwowanych w okresie pandemii COVID-19, otwierając obiecujący kierunek badań nad zachowaniem systemów gospodarczych w warunkach anormalnych. Zgodnie z zaproponowaną koncepcją interwencjonizm państwowy mający na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2 (lockdown) uruchamia innowacyjne działania dostosowawcze podmiotów, prowadzące do przekształcenia procesów typowych dla destrukcji prostej w destrukcję kreatywną. W kontekście koncepcji destrukcji kreatywnej warunkiem koniecznym zainicjowania pokryzysowego wzrostu jest polityka promowania innowacji już w trakcie kryzysu COVID-19, warunkiem wystarczającym natomiast jest oparcie pomocy państwa na kryterium powiązanym z efektywnością.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Redaktorki naczelne polskiej prasy dla kobiet w latach 1989–1992

Celem badań było przybliżenie portretów redaktorek naczelnych dwóch najpoczytniejszych w okresie pierwszej fazy transformacji systemowej (1989‒1992) tygodników: „Przyjaciółki” oraz „Kobiety i Życia”. Pisma łączyła przynależność do segmentu prasy dla kobiet, podejmowana problematyka, wysoki wskaźnik czytelnictwa, a także charyzma i przedsiębiorczość redaktorek naczelnych – Ewy Łuszczuk-Marek oraz Anny Szymańskiej-Kwiatkowskiej. Za istotne uznano zweryfikowanie kompetencji, zainteresowań, aktywności pisarskiej redaktorek w okresie zarządzania redakcją. Zasadna była też odpowiedź na pytania: 1) w jaki sposób redakcje zabiegały o lojalność czytelników?, 2) czy perturbacje polityczne oddziaływały na zmianę na stanowisku redaktora naczelnego?, 3) czy redakcje były stroną w sporze politycznym (o charakterze ideologicznym)?

Czasopismo: Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach