rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena częstości zajęcia oczodołu oraz skuteczności stosowanego leczenia (chemioterapii) w przebiegu zaawansowanych non-Hodgkin lymphoma

WSTĘP Zajęcie narządów i tkanek pozalimfatycznych jest ważne w przebiegu i leczeniu non-Hodgkin lymphoma (NHL). MATERIAŁ I METODY Dokonano retrospektywnej analizy 411 przypadków chorych z zaawansowanym NHL (CS III–IV). U 19 (4,6%) pacjentów stwierdzono wytrzeszcz gałek ocznych. U 14 (3,4%) pacjentów z wytrzeszczem stwierdzono rozrost chłoniakowy w oczodole (przedział wieku 27–80 lat). Podtyp DLBCL stwierdzono u 6 pacjentów, SLL u 2, MALT u 4, FL u 2. U 5 chorych nie potwierdzono nacieku chłoniakowego w oczodole. Ze względu na zaawansowaną postać choroby pacjentów kwalifi kowano do chemioterapii według następujących schematów: DLBCL 6 – 8 x R – CHOP, SLL 6 x COP lub R – CVP, MALT 4 – 6 x COP, FL 8 x R – CVP. WYNIKI DLBCL = 5 CR + 1 PD, SLL = 1 CR + 1 PR, MALT = 1 CR + 3 PR, FL = 2 CR. Czas obserwacji chorych 5–69 miesięcy. Wznowa u 1 chorego z FL po 11 miesiącach, progresja u 1 chorego z DLBCL po 12 miesiącach, u 1 chorej z SLL po 21 miesiącach i 1 chorej z MALT po 27 miesiącach 2 zgony (DLBCL, FL). U żadnego chorego po skutecznej chemioterapii nie wystąpił nawrót zmian w oczodole. WNIOSKI Naciek chłoniakowy oczodołu w zaawansowanych NHL nie pogarsza rokowania chorych. Standardowa chemioterapia jest skutecznym leczeniem zapewniającym w większości przypadków trwałe ustąpienie nacieku. Dotychczasowa obserwacja wskazuje, że efekt ten jest trwały także u chorych, u których doszło do progresji lub wznowy choroby w innej lokalizacji.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Witrektomia tylna z fiksacją transskleralną soczewki torycznej oraz asystą systemu Verion – opis przypadku

Praca przedstawia zastosowanie oryginalnej techniki fiksacji przeztwardówkowej soczewki torycznej z asystą systemu Verion™ u chorych, u których nie można dokonać dotorebkowego wszczepienia implantu. Technika ta umożliwia wytypowanie miejsca fiksacji i ustawienie soczewki w prawidłowej osi astygmatyzmu. W pracy zdefiniowaliśmy pojęcie kąta fiksacji soczewki, sposób jego pomiaru, a także sposób modyfikacji ustawień systemu Verion™. Pozwoliło nam to wyznaczyć docelowe miejsce fiksacji soczewki. Technika ta poprawiła refrakcję u chorej, u której nie można było dokonać wszczepienia metodą klasyczną.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Rehabilitacja dzieci słabowidzących – metody i ich skuteczność

Upośledzenie widzenia w dzieciństwie często ma wpływ na całe życie. Słabowidzące dzieci i ich rodzice doświadczają ogromnych wyzwań związanych z ogólnym rozwojem i dążeniem do samodzielności. Działania zmierzające do uzyskania jak najwyższego poziomu funkcjonowania i uczestnictwa w życiu społecznym zapewniają tym dzieciom wysoką jakość życia, a żeby to osiągnąć, powinny mieć one dostęp do najskuteczniejszych programów rehabilitacyjnych. W opracowaniu przedstawiono analizę skuteczności interwencji rehabilitacyjnych u dzieci słabowidzących, które prowadzą do poprawy ich umiejętności i jakości życia. Wyniki sugerują, że obozy sportowe, pomoce dla słabowidzących i szkolenia w zakresie ich stosowania oraz programy higieny jamy ustnej mogą skutecznie poprawić funkcjonowanie, a także elementy uczestnictwa i jakość życia dzieci niepełnosprawnych wzrokowo. Z powodu szybkiego tempa rozwoju nowych technologii, małej liczebności badanych grup oraz niewielkiej liczby badań wysokiej jakości wyniki należy interpretować ostrożnie, a przyszłe badania powinny się koncentrować na terapiach, których skuteczność jest nadal niejasna.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Rozszerzona diagnostyka jaskry

Rozpoznanie neuropatii jaskrowej opiera się na stwierdzeniu typowych zmian w obrazie tarczy nerwu II, polu widzenia oraz badaniach obrazowych. Koniecznymi elementami badania są także pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego tonometrem aplanacyjnym Goldmanna i wykonanie gonioskopii. W niejasnych przypadkach, np. jaskry przedperymetrycznej, jaskry normalnego (niskiego) ciśnienia, towarzyszącej wysokiej krótkowzroczności czy też trudnych do oceny atypowych tarcz (druzy, natarczowe włókna rdzenne), rutynowe badania mogą się okazać niewystarczające. W niniejszym artykule przedstawiono rzadziej stosowane metody diagnostyczne, które mogą być pomocne w ustaleniu rozpoznania i dalszym prowadzeniu pacjenta.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ranibizumab w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki

Cukrzyca jest chorobą stanowiącą duży problem społeczny. Badania epidemiologiczne dotyczące zapadalności na cukrzycę typu 1 i 2 na świecie wykazują ciągły wzrost liczby zachorowań. Wraz ze wzrostem czasu trwania cukrzycy wzrasta prawdopodobieństwo znacznych zmian naczyniowych siatkówki i rozwoju obrzęku plamki. Zastosowanie ranibizumabu w iniekcji doszklistkowej zrewolucjonizowało leczenie powikłań ocznych cukrzycy. Lek ten stosowany jest w ramach leczenia pierwszego rzutu w przypadku klinicznie znamiennego obrzęku plamki z zajęciem dołka i pogorszeniem ostrości wzroku. W licznych badaniach wykazano większą skuteczność jego leczenia ranibizumabem – zarówno w monoteraii, jak i w skojarzeniu z laseroterapią – w porównaniu z laseroterapią, która do niedawna jeszcze była złotym standardem leczenia.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wpływ hemodializoterapii na zmienność glikemii

Stały wzrost zapadalności na cukrzycę typu 2, będącą główną przyczyną schyłkowej niewydolności nerek u chorych hemodializowanych, stał się przedmiotem wielokierunkowych badań. Wiele uwagi poświęcono wpływowi hemodializy na wahania glikemii w trakcie zabiegu hemodializy oraz w okresach między zabiegami, jak również na różnice między zmiennością glikemii u chorych z rozpoznaną cukrzycą oraz bez tego schorzenia. Dużą grupę stanowią badania dotyczące metod monitorowania poziomu glikemii oraz przydatności poszczególnych biomarkerów. Wyniki badań jednoznacznie wykazują istotny oraz odmienny wpływ hemodializy na zmienność glikemii u osób z cukrzycą oraz bez tego schorzenia. Wykazano również, że z uwagi na liczne czynniki interferujące przydatność HbA1c do monitorowania poziomu glikemii u chorych hemodializowanych jest mniejsza niż u osób niehemodializowanych, nadal jednak pozostaje ona głównym biomarkerem służącym do monitorowania poziomu glikemii. Przedmiotem badań stały się również metody leczenia cukrzycy u chorych hemodializowanych, zalecenia dietetyczne oraz próba opracowania standardów opieki nad tymi chorymi. Wyniki pojedynczych badań nad otyłością i zaleceniami dietetycznymi różnią się od pozostałych, sugerując korzystny wpływ na jakość życia chorych, przebieg niewydolności nerek oraz sam zabieg hemodializy. Wyniki te nie zostały dotychczas potwierdzone.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Pył zawieszony (PM2,5 oraz PM10), właściwości oraz znaczenie epidemiologiczne ekspozycji krótkoi długookresowej dla chorób układu oddechowego oraz krążenia

Rosnąca świadomość o jakości powietrza w naszym kraju spowodowała żywe zainteresowanie efektami jego wpływu na zdrowie. Główny ciężar zainteresowanie skupił się na stężeniu pyłu zawieszonego. Niniejsza praca jest próbą syntetycznego przedstawienia znaczenia pyłu zawieszonego oraz najistotniejszych efektów zdrowotnych. Pył zawieszony jest zanieczyszczeniem powietrza o szczególnym znaczeniu epidemiologicznym. Jego reprezentatywność dla jakości powietrza pozwala na jego podstawie szacować efekt wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie. W niniejszej pracy przedstawiono krótki rys historyczny pomiarów pyłu zawieszonego oraz jego znaczenie w pracach epidemiologicznych. Przedstawiono efekt jego wpływu na zdrowie w ujęciu ekspozycji krótkookresowej jak i długookresowej zgodnie z przeprowadzoną metaanalizą przez Światową Organizacje Zdrowia. W dalszej części pracy dokonano przeglądu piśmiennictwa wpływ pyłu zawieszonego na choroby układu oddechowego i układu krążenia jako wyraz najistotniejszego efektu zdrowotnego odziaływania pyłów zawieszonych.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Pylenie wtórne z hałd i terenów poprzemysłowych jako istotne źródło narażenia mieszkańców Górnego Śląska na metale ciężkie

Wstęp. Degradacja terenów poprzemysłowych jest jednym z głównych problemów ekologicznych. Wysoka zawartość metali ciężkich w glebach na tych terenach stanowi poważne zagrożenia dla zdrowia mieszkańców okolicznych osiedli. Celem pracy jest ocena narażenia na metale ciężkie drogą pozażywieniową najmłodszej populacji mieszkańców wybranych miast Górnego Śląska. Materiał i metody. Z obszaru Górnego Śląska pobrano 52 próbki gleby pochodzącej z terenów poprzemysłowych oraz hałd pokopalnianych, w tym z obszaru przeznaczonego do przeprowadzenia zabiegów rekultywacyjnych i rewitalizacyjnych (Ruda Śląska), a także z obszaru już poddanego tym zabiegom (Olkusz). Po oczyszczeniu, wysuszeniu i naważeniu próbek, przeprowadzono proces mineralizacji, a następnie oznaczono stężenie metali ciężkich (Cd, Pb i Zn) metodą emisyjnej spektrometrii atomowej z plazmą wzbudzoną indukcyjnie ICP-OES. Oceny narażenia dzieci na metale ciężkie drogą pozażywieniową dokonano na podstawie wytycznych US EPA, dotyczących metod obliczania wielkości dawek pobraną tą drogą, w zależności od wieku, masy ciała dziecka i czasu narażenia. Wyniki. Największe przekroczenia wartości dopuszczalnych metali ciężkich w glebie zostały odnotowane w próbkach pobranych z terenu poprzemysłowego w Olkuszu, na którym obecnie usytuowany jest skatepark. Dla większości analizowanych przykładów, potencjalna dawka metalu ciężkiego (LADD) stanowiła wielokrotność tolerowanego tygodniowego spożycia (TWI) w przypadku kadmu lub dawki wyznaczającej (BMDL) w przypadku ołowiu. Wnioski. Analiza stężenia metali ciężkich w pobranych próbkach gleby wykazało wielokrotne przekroczenie wartości dopuszczalnych w przypadku gleb pochodzących zarówno z terenu hałd pokopalnianych, jak i terenu rekreacyjnego. Narażenie pozażywieniowe dzieci i młodzieży na tak wysokie stężenia metali ciężkich stanowi istotne ryzyko dla ich zdrowia.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Analiza zawartości cynku i miedzi w witaminowo-mineralnych suplementach diety w aspekcie bezpieczeństwa ich stosowania

Wstęp. Cynk i miedź są mikroelementami niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Często spotykana niska podaż cynku z pożywieniem jest wskazaniem do jego suplementacji. Wieloskładnikowe preparaty suplementacyjne są chętnie stosowanym źródłem składników mineralnych, w tym Cu i Zn dla organizmu. Materiał i metody. Analizie poddano 22 witaminowo – mineralne suplementy diety dostępne na polskim rynku farmaceutycznym. W preparatach oznaczono stężenie Zn i Cu za pomocą płomieniowej metody AAS. Wyniki. Stężenie Zn i Cu oznaczone w badanych suplementach nie zawsze odpowiadało zawartości deklarowanej przez producentów. Podaż Zn i Cu zaspokajała około 30–150% dziennego zalecanego spożycia dla tych pierwiastków. Wnioski. Dla świadomego używania preparatów suplementacyjnych potrzebne są odpowiednie regulacja prawne dotyczące ich jakości.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ryzyko zdrowotne wynikające z narażenia na kadm zawarty w niektórych rodzajach pieczywa

Wstęp. Przetworzone produkty zbożowe, w tym mąka i pieczywo, stanowią nie tylko podstawę codziennej diety, ale także źródło kadmu pobranego wraz z pożywieniem do organizmu człowieka. Celem pracy była ocena ryzyka zdrowotnego wynikającego z narażenia konsumentów na kadm w pieczywie dostępnym na polskim rynku. Materiał i metody. Materiał badawczy stanowiło 100 próbek pieczywa zakupionego w sklepach i piekarniach zlokalizowanych na terenie województwa śląskiego. Materiał badawczy podzielono na cztery grupy: pieczywo graham (25 próbek), pszenne (20), pszenno-żytnie (29) oraz pieczywo chrupkie (26). Zawartość kadmu w próbkach oznaczono za pomocą spektrometru bezpłomieniowej absorpcji spektrometrii atomowej z atomizacją elektrotermiczną (ETAAS), przy użyciu pieca grafitowego GF 3000 firmy GBC. Ryzyko zdrowotne dla osoby dorosłej oszacowano zgodnie z modelem rekomendowanym przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska poprzez obliczenie ilorazu zagrożenia (HQ). Wyniki. Zakres oznaczonego stężenia kadmu mieścił się w przedziale 0,01–0,08 mg/kg św. m., a średnia zawartość Cd we wszystkich próbach wyniosła 0,03 mg/kg św. m. Najwyższą zawartość pierwiastka, dwukrotnie przekraczającą wartość normatywną, wykazano w pieczywie graham. W przypadku zaopatrywania się w pieczywo z jednego źródło, w którym stężenie kadmu przekracza wartość normatywną, spożycie pieczywa stanowiącego stały składnik diety, może wiązać się z ryzykiem zdrowotnym. Wnioski. Biorąc pod uwagę narażenie populacji generalnej na kadm z żywności powszechnie dostępnej na rynku konsumenckim, konieczny jest stały monitoring zanieczyszczenia metalami ciężkimi produktów spożywczych stanowiących podstawę diety.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena zawartości mykotoksyn w słodach jęczmiennych pochodzących z dwóch browarów w Polsce

Proces produkcji piwa wymaga wykorzystania surowca, jakim jest słód – najczęściej stosowany jest słód jęczmienny. Jednak, ziarno wykorzystywane do produkcji słodu jęczmiennego jest zagrożone stałą obecnością mykotoksyn. Celem pracy było określenie stężenia mykotoksyn: deoksyniwalenolu (DON, DON-3 Gls), ochratoksyny A (OTA), aflatoksyny B1 w słodzie jęczmiennym, pochodzącym z dwóch browarów w Polsce. Oznaczeń dokonano w 46 próbkach w okresie 2011–2015 metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej HPLC, zgodną z normami akredytowanymi. Wyniki oznaczeń wykazały, że najwyższe stężenia w słodzie odnotowano dla deoksyniwalenolu (DON, DON-3 Gls), jednak na poziomie nie przekraczającym najwyższego dopuszczalnego poziomu (NDP). Stężenie żadnej z mykotoksyn, zidentyfikowanych w słodzie jęczmiennym wykorzystywanym w polskim browarnictwie nie przekroczyła NDP. Wyniki pracy świadczą o fakcie, że zawartość mykotoksyn w słodzie jęczmiennym nie jest zagrożeniem dla jakości samego słodu, ani dla zdrowia konsumentów piwa.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena tabletek rozpadających się w jamie ustnej (ODTs) zawierających mikrosfery z losartanem potasu

Wprowadzenie: Układy wielokompartmentowe, w których dawka substancji leczniczej jest rozdzielona między nośniki (liposomy, mikrosfery, mikrokapsułki, nanokapsułki), otwierają nowe możliwości w uzyskaniu przedłużonego lub kontrolowanego uwalniania substancji leczniczej. Mikrosfery to monolityczne, porowate lub gładkie cząstki sferyczne o wielkości 1–500 µm, w których substancja lecznicza jest zawieszona, inkorporowana, rzadziej emulgowana w matrycy polimerowej. Celem pracy było sporządzenie mikrosfer zawierających losartan potasu i Eudragit L 100-55 jako matrycę polimerową, a następnie tabletek rozpadających się w jamie ustnej (orally disintegrating tablets – ODTs) z otrzymanymi mikrosferami. METODY: Mikrosfery o stosunku lek : polimer 1 : 1 i 1 : 2 otrzymano metodą suszenia rozpyłowego w następujących warunkach: temperatura na wlocie 150°C, wydajność aspiratora 80% oraz wydajność pompy 10%. Morfologia i wielkość mikrosfer oceniana była mikroskopowo. Tabletki zawierające mikrosfery z losartanem wykonano metodą tabletkowania bezpośredniego. Otrzymane ODTs oceniano zgodnie z wymogami Farmakopei Polskiej X (FPX) dla tej postaci leku. Analizę statystyczną przeprowadzono za pomocą programu Statistica 10.1. WYNIKI: Otrzymane ODTs spełniały normy wyglądu, wielkości i jednolitości masy. Czas rozpadu ODTs nie przekraczał wymaganych 3 min. W przypadku analizy uwalniania losartanu dla mikrosfer o stosunku lek : polimer 1 : 1 w 0,1 M roztworu kwasu solnego (HCl) maksymalna ilość substancji czynnej (21%) uwolniła się w 60 minucie. Po 120 min proces kontynuowano w sztucznym soku jelitowym (pH = 6,8), w którym losartan uwolnił się całkowicie w czasie 270 min. W przypadku mikrosfer 1 : 2 w 0,1 M HCl maksymalna ilość losartanu (36%) uwolniła się w 90 minucie, a dalsze uwalnianie w sztucznym soku jelitowym wykazało uwolnienie 99,43% substancji czynnej w czasie 300 min. WNIOSKI: Modelowe mikrosfery z losartanem potasu mogą być wykorzystane jako pośrednia postać leku do stworzenia ODTs.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Stres oksydacyjny Część I. Stres oksydacyjny jako czynnik rozwoju chorób cywilizacyjnych

Homeostaza organizmu i jej odpowiednie funkcjonowanie determinowana jest przez równowagę oksydacyjno-antyoksydacyjną. Jej zaburzenie związane jest najczęściej z nadprodukcją reaktywnych form tlenu, które powodują stres oksydacyjny. Ten natomiast leży u podstaw rozwoju i przebiegu wielu chorób, a zwłaszcza tych, które zaliczane są do schorzeń cywilizacyjnych. Zanieczyszczenie środowiska, przewlekły stres, niski poziom aktywności fizycznej oraz nieprawidłowe odżywianie są jednymi z determinantów wytwarzania zwiększonej ilości wolnych rodników. Ich destrukcyjne działanie polega na utlenianiu składników komórki, co w konsekwencji prowadzi do uszkodzeń i zaburzeń jej funkcji fizjologicznych. Wolne rodniki zmieniają strukturę oraz modyfikują funkcje białek. Ponadto niszczą struktury DNA. Prezentowany artykuł poglądowy stanowi zarys problematyki udziału stresu oksydacyjnego w patogenezie wybranych chorób cywilizacyjnych. Scharakteryzowano pojęcie oraz rolę wolnych rodników i reaktywnych form tlenu w organizmie człowieka. Następnie omówiono ich udział w rozwoju i przebiegu poszczególnych schorzeń.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Stres oksydacyjny Część II. Profilaktyka powstawania uszkodzeń wolnorodnikowych

Pojawienie się choroby spowodowane jest wieloma czynnikami, które w większości mają swoje źródło w środowisku zewnętrznym oraz w postawach i nawykach zdrowotnych człowieka. Racjonalna profilaktyka, która wydaje się wciąż niedoceniana może odpowiednio wpływać na zachowanie i poprawę zdrowia. Jednym z jej elementów jest z pewnością dieta obfitująca w przeciwutleniacze. Są to związki, które hamują nadmierne wytwarzanie wolnych rodników bądź przemieniają je w nieaktywne pochodne. Dzięki temu przeciwdziałają powstawaniu wolnorodnikowych uszkodzeń. Mogą on mieć pochodzenie endo- i egzogenne. Z punktu widzenia ich mechanizmu działania można podzielić je również na enzymatyczne i nieenzymatyczne. W połączeniu tworzą one tak zwany system ochrony antyoksydacyjnej każdego organizmu. Prezentowany artykuł poglądowy stanowi zarys problematyki profilaktyki stresu oksydacyjnego, który jest czynnikiem ryzyka zachorowania i rozwoju wielu chorób, a zwłaszcza schorzeń cywilizacyjnych. Przybliżono budowę systemu ochrony antyoksydacyjnej organizmu człowieka. Przedstawiono główne przeciwutleniacze, które można dostarczać wraz z pożywieniem, a także ich rolę w prewencji zwiększonej ilości wolnych rodników i reaktywnych form tlenu.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Społeczno-ekonomiczne aspekty wdrażania nowych rozwiązań prawnych w walce z niską emisją zagrażającą zdrowiu człowieka

Zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najważniejszych aktualnych problemów zdrowia środowiskowego, zagrażając zdrowiu w sposób istotny i przyczyniając się do rozwoju wielu chorób. Powodem przekroczenie standardów jakości powietrza jest w głównej mierze niska emisja, w tym między innymi zanieczyszczenia pochodzące ze źródeł indywidualnych, jakimi są gospodarstwa domowe. Poprawa jakości powietrza wymaga kompleksowego i przemyślanego podejścia przy wprowadzaniu szeregu regulacji prawnych. Obecne i projektowane przepisy, mające służyć ograniczeniu zanieczyszczenia powietrza, nie uwzględniają ważnych kwestii społecznych, jakimi są prawo najuboższych do ciepła czy rosnący odsetek osób popadających w ubóstwo energetyczne, na które wpływ mają zasadniczo trzy czynniki: wysoki koszt energii, niska efektywność energetyczna budynków oraz niski dochód gospodarstwa domowego, przekładający się na jakość spalanych paliw, w tym często śmieci. Należy przy tym zauważyć, że podejmowane przez sejmiki poszczególnych województw uchwały stanowić mogą barierę dla rozwoju innowacyjności w branży grzewczej. Jak wynika z uchwalonych już regulacji, dopuszczonymi do użytku będą jedynie instalacje spełniające normy klasy 5, nie bierze się natomiast pod uwagę istnienia innych rozwiązań technicznych – np. filtrów, które w połączeniu z kotłami pozaklasowymi lub klasy 3 i 4. skutkować mogą obniżeniem emisji, przyjmując jako jedyną dopuszczalną formę wymianę kotłów niższej klasa na nowe, najwyższej klasy.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wpływ wybranych cytokin prozapalnych oraz stresu oksydacyjnego na kancerogenezę i progresję gruczolakoraków jelita i prostaty

Nowotwory jelita grubego i prostaty są jednymi z najczęściej występujących nowotworów w Polsce, a zapadalność na nie stale rośnie. Przewlekły stan zapalny i stres oksydacyjny są znanymi czynnikami promującymi rozwój nowotworów. Cytokiny prozapalne, takie jak IL-1β, IL-6, IL-8 oraz TNF-α, są wytwarzane w prawidłowych komórkach i odpowiadają za kontrolę kluczowych procesów. Związana z występowaniem przewlekłego stanu zapalnego nadprodukcja może jednak indukować transformację nowotworową, a następnie wspomagać rozwój nowotworu przez ekspresję cytokin przez komórki mikrośrodowiska guza. Stężenie cytokin prozapalnych w surowicy krwi oraz ekspresja w tkance guza mogą być czynnikami diagnostycznymi i prognostycznymi u pacjentów chorych na raka jelita grubego lub prostaty, a terapia antycytokinowa może wydłużyć czas ich przeżycia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne