rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Polityka oświatowa Niemiec hitlerowskich

Wychowanie i edukacja zajmowały istotne miejsce w ideologii narodowosocjalistycznej. Zagadnieniom oświatowo-wychowawczym Adolf Hitler poświęcił dość duży fragment tekstu „Mein Kampf ”. Po przewrocie hitlerowskim nowe władze akceptowały tylko taki kierunek wychowania, który zgodny był z doktryną azistowską.Niniejszy artykuł stawia sobie za cel udowodnienie tezy, że wychowanie młodego pokolenia w Trzeciej Rzeszy całkowicie podporządkowane zostało ideologii nazizmu. Przedstawione zmiany w szkolnictwie niemieckim, analiza programów nauczania i treści poszczególnych przedmiotów szkolnych oraz wgląd w podręczniki tego okresu dowodzą procesu totalitaryzacji oświaty w Niemczech nazistowskich. Świadczy o tym także selekcja środowiska nauczycielskiego pod względem rasowym i politycznym oraz nadrzędna w stosunku do szkoły pozycja organizacji młodzieżowej Hitlerjugend.Relacje naocznych świadków tamtych czasów pokazują jednak, że nie wszyscy zgadzali się z tak zwanym „nowym wychowaniem” i nie dali się wciągnąć w tryby systemu indoktrynacji.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zjednoczenie Polskie w Wielkiej Brytanii w latach 1997-2013

Autorzy wyczerpująco, na podstawie różnorodnych źródeł, opisali działalność tej największej polskiej organizacji na terenie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Zakres chronologiczny pracy obejmuje lata 1997-2013, z wielu powodów istotny, a nawet przełomowy, dla społeczności polskiej na wyspach i relacji polsko-brytyjskich.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, historia
Wpływ skargi nadzwyczajnej na świadomość konstytucyjną jednostki. Rozważania na tle postępowań skargowych zainicjowanych w sprawach karnych

W kwietniu 2022 r. minęły 4 lata od wprowadzenia do polskiego systemu prawnego skargi nadzwyczajnej – nowego instrumentu kontroli prawomocnych wyroków sądowych. Kilkuletnia perspektywa funkcjonowania tej instytucji daje możliwość jej analizy na gruncie rodzącego się orzecznictwa Sądu Najwyższego, w kontekście nie tylko skuteczności skargi widzianej przez pryzmat sprawiedliwości procesowej w sprawach karnych, ale także z punktu widzenia kształtowania się świadomości konstytucyjnej. Należy przyjąć, że ustawodawca chciał wprowadzić środek, który wzmocniłby ochronę wolności i praw, także w ramach postępowania karnego, a który do tej pory w takiej formie nie istniał. Z perspektywy kilku lat nie sprawdziły się obawy, że skarga stanie się politycznie wykorzystywanym mechanizmem. Kilkuletnia perspektywa prowadzi do sformułowania pierwszych ostrożnych wniosków dotyczących jej znaczenia dla rzetelności procesu karnego. Niestety, wnioski te nie są optymistyczne. Skarga nadzwyczajna nie odgrywa znaczącej roli w funkcjonowaniu procesu karnego w kształcie nakreślonym przez Konstytucję RP.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wpływ unormowań konstytucyjnych Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Litewskiej na partycypację kobiet w sferze publicznej

Artykuł analizuje konstytucyjną normę dotyczącą równości płci, zawartą w ustawie zasadniczej Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. i w Konstytucji Republiki Litewskiej (Lietuvos Respublikos Konstitucija) z 1992 r. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób w tych dwóch najważniejszych dla obu państw aktach normatywnych, mających najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa, zapisana jest zasada równości płci. W kręgu zainteresowań badawczych będzie więc kwestia konstytucyjnych unormowań i ich wpływu na partycypację kobiet w rządach obu analizowanych państw, krajowych parlamentach oraz Parlamencie Europejskim. Obecny deficyt demokracji można rozpatrywać z poziomu niedoreprezentowania kobiet w strukturach politycznych. Udział kobiet zwiększa bowiem legitymizację instytucji demokratycznych oraz przyczynia się do zmniejszenia występujących w życiu publicznym nierówności pomiędzy płciami. Budowanie świadomości na temat roli instytucji publicznych w aspekcie równości szans bez względu na płeć koresponduje z zasadą sprawiedliwości społecznej, zgodnie z którą kobiety i mężczyźni powinni mieć równy dostęp do wysokich urzędów, w tym do krajowego i europejskiego parlamentu. Równość i sprawiedliwość to podstawowe wartości i istota demokracji. Cechą o szczególnym znaczeniu jest równość płci. Wiarygodną podstawę do jej zdefiniowania daje konstytucja, dlatego w artykule przeanalizowano, w jaki sposób jej przepisy wpływają na partycypację kobiet w sferze politycznej.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rodzaje testów judicial review a zasada proporcjonalności

Judical review w orzecznictwie Sądu Najwyższego USA może przyjąć formę jednej z trzech formuł badania aktu lub działania władz (badania rygorystycznego, pośredniego albo opartego na racjonalnej podstawie). Każdy z tych testów wymaga analizy w ramach kontroli konstytucyjności trzech zasadniczych aspektów: jakiego rodzaju interes jednostkowy jest ograniczany, na rzecz jak uzasadnionego interesu publicznego i jakiego rodzaju jest związek między tak wskazanymi środkiem i celem. Szczegółowa analiza tych standardów proporcji, orzeczniczo wypracowanych i ewolucyjnie doostrzanych, w konfrontacji z zasadą proporcjonalności stosowaną w konstytucjach europejskich (i dokumentach międzynarodowej ochrony praw jednostki) pozwala sformułować tezy na temat tego, który standard jest silniejszy, tworzy trudniejszą do przekroczenia barierę autonomii jednostki i który jest bardziej odporny „na kroki do tyłu” w tym zakresie.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Od ochrony prawnej ku prawom zwierząt – między świadomością moralną a prawną. Ewolucja podejścia na przykładzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego

Celem niniejszego artykułu jest analiza możliwości i potrzeby upodmiotowienia na gruncie prawa polskiego zwierząt jako „nieosobowych” podmiotów prawa ze wskazaniem na stosowne orzecznictwo (sądowe i głównie sądowoadministracyjne) w tym zakresie. Założenie badawcze stanowi teza, że orzecznictwo sądowoadministracyjne zawiera, co prawda, elementy dość postępowego podejścia i wynikającej z niego interpretacji obowiązujących przepisów w zakresie ochrony i (szczątkowo ujętych) praw zwierząt, lecz same przepisy de lege lata pozostawiają wiele do życzenia i umożliwiają bardzo elastyczną wykładnię, co może prowadzić nie tylko do wykładni przyjaznej, ale i do nadużyć wobec zwierząt. Na uwagę zasługują zatem postulaty de lege ferenda dotyczące konstytucyjnej ochrony praw zwierząt, miałyby one bowiem znaczenie dla wykładni systemowej ustaw. Przedmiotem badań jest zarówno literatura filozoficznoprawna, jak i orzeczenia. Główną metodą użytą w opracowaniu jest analiza logiczno-językowa (z elementami ujęcia historycznego i komparatystycznego) opracowań z zakresu filozofii, filozofii prawa i etyki oraz analiza orzecznictwa. Wyniki badań mają charakter mieszany, deskryptywno- normatywny, a zestawienie teorii etycznych i filozoficznoprawnych oraz praktyki prawniczej w celu ukazania ewolucji podejścia do tytułowej materii stanowi oryginalny wkład w dyscyplinę naukową, jaką jest prawoznawstwo.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O możliwości kształtowania świadomości konstytucyjnej przez sądy administracyjne

Artykuł ma na celu pokazanie, jak sądy administracyjne (w szczególności Naczelny Sąd Administracyjne) uczestniczą w kształtowaniu świadomości konstytucyjnej obywateli. Główna teza artykułu sprowadza się do tego, że sądy administracyjne kształtują świadomość konstytucyjną przez bezpośrednie stosowanie postanowień ustawy zasadniczej. Tak postawiona teza koresponduje z założeniem, że uzasadnienia orzeczeń będących efektem stosowania konstytucji mają walor edukacyjny. Przykłady z praktyki sądowego stosowania art. 2, przepisów o prawach podstawowych (w tym mających charakter zasad – art. 30 i art. 32) oraz art. 45 w zw. z art. 184 Konstytucji RP pokazują, że uzasadnienia mogą spełniać rolę nośnika wiedzy o ustawie zasadniczej, uregulowanych w niej instytucjach prawnych i istocie praw podstawowych, z uwzględnieniem roli sądu jako gwaranta ochrony praw jednostki.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wybór stylu życia a świadomość praw podstawowych

Artykuł dotyczy potrzeby akceptacji pluralizmu stylów życia we współczesnych porządkach prawnych, co ma umożliwić każdej jednostce odnalezienie własnego modus vivendi w zróżnicowanym świecie. Taka postawa jest szczególnie istotna podczas dyskusji na temat praw osób LGBTQ, dla której punkt wyjścia stanowi orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tych sprawach. Autor wskazuje, że należyta realizacja praw i tolerancja dla pluralizmu wartości, światopoglądowego czy stylów życia nie jest możliwa bez świadomości prawnej podmiotów, należących do określonych mniejszości, która budowana jest przez wrażliwą i pluralistyczną postawę sędziów znajdującą wyraz w ich wyrokach.

Czasopismo: Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Korpusy wobec poszukiwania optymalnych kolokacji  do celów leksykografii przekładowej

W artykule niniejszym autor podejmuje próbę zweryfikowania wyników korpusowych dla 50 pierwszych poświadczeń rosyjskich leksemów прожить oraz пережить (jako ekwiwalentów niemetaforycznych polskiej jednostki przeżyć) pod kątem rejestrowania użytecznych leksykograficznie (i dydaktycznie) kolokacji. W artykule omówiony został dydaktyczno-leksykograficzny kontekst badawczy, zaprezentowane zostały ustalone wcześniej pary przekładowe wraz z definicjami jednostek wyjściowych oraz szeregami kolokacyjnymi (zarówno w sensie schematów kolokacyjnych, jak i szeregów typowych kolokantów), a także przytoczono nie budzące wątpliwości poświadczenia korpusowe dla 50 pierwszych wyników w Korpusie podstawowym NKJR oraz Korpusie prasowym NKJR. Jednocześnie zostały przedstawione potencjalne uzupełniające ekwiwalenty rosyjskie dla polskiej jednostki przeżyć.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Korpus równoległy a ekwiwalentyzacja

Niniejszy artykuł poświęcony jest możliwościom wykorzystania polsko-rosyjskiego korpusu równoległego InterCorp w procesie ustanawiania ekwiwalencji przekładowej.  Przybliżono zasoby i funkcje InterCorp, ze szczególnym uwzględnieniem jego użytkownika rusycysty. Wskazano jego wzrastającą przydatność w badaniach lingwistycznych i translatorskich. Szczególną uwagę zwrócono na proces dochodzenia do ekwiwalentów –ekwiwalentyzację. W procesie tym istotną rolę przypisano korpusowi równoległemu, umożliwiającemu znajdowanie rozwiązań tłumaczeniowych nierzadko przekraczających możliwości jednego tłumacza czy leksykografa przekładowego. Tekst posłużył również do głębszej refleksji nad znaczeniem i perspektywami badań empirycznych we współczesnym językoznawstwie.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Polifunkcyjność korpusu językowego (na przykładzie platformy Sketch Engine i Narodowego Korpusu Języka Rosyjskiego)

Celem artykułu jest pokazanie możliwości wykorzystania korpusu językowego w badaniach naukowych oraz nauczaniu języków obcych. W artykule omówiono zalety Narodowego Korpusu Języka Rosyjskiego i korpusu ruTenTen11 (Sketch Engine). Zbiory tekstów przedstawione w korpusach, które są nowoczesnym narzędziem analizy językowej, mogą posłużyć do badania zmian w systemie językowym, językowego obrazu świata oraz w celach leksykograficznych. Korpusy językowe rejestrują historię słów, dokumentują zmiany ich znaczeń. W artykule analizie poddano  leksem i koncept Демократия w języku rosyjskim, a także znaczenie nowego zapożyczenia контент oraz czasownika озвучить. Autorka porównuje także wiedzę o języku i kulturze zawartą w korpusie i słowniku asocjacyjnym. Korpusy dostarczają przydatnych informacji o cechach semantycznych wyrazów, ich kolokacjach. Badając modele łączliwości wyrazów, można zrekonstruować językowy obraz świata. Dane językowe wydobyte z korpusów mogą też wzbogacać słowniki tradycyjne.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Rusycystyczne zasoby i narzędzia CLARIN-PL

W artykule skupiono się na zasobach wielojęzycznych, obejmujących język rosyjski, które zostały już stworzone i są obecnie rozwijane przez konsorcjum CLARIN-PL. W artykule omówiono również narzędzia i usługi oferowane użytkownikom zainteresowanym analizą zasobów rosyjskojęzycznych.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
W poszukiwaniu kolokacji i ich odpowiedników przekładowych z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych i danych korpusowych

Niniejszy artykuł jest poświęcony problemowi wyodrębniania ustabilizowanych związków wyrazowych (kolokacji) oraz ustalania ich odpowiedników przekładowych na materiale języka polskiego i rosyjskiego. Wielowyrazowe jednostki języka już od wielu lat są przedmiotem badań lingwistycznych w różnych aspektach języka. Wciąż jednak stosunkowo niewielu językoznawców oraz tłumaczy wykorzystuje w swojej pracy dane korpusów elektronicznych, które w XXI wieku powinny stać się ważnym źródłem pozyskiwania informacji językowych, w tym także realnych i potencjalnych odpowiedników przekładowych. Autor omawia możliwości wykorzystania oprogramowania jako jednej z metod wyodrębniania kolokacji z materiału tekstowego oraz podejmuje analizę wybranych jednostek w korpusie paralelnym.     

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Korpusy językowe w polsko-rosyjskim projekcie leksykograficznym "Architektura i urbanistyka"

W artykule opisano przydatność zasobów korpusów językowych i platformy korpusowej w trakcie tworzenia polsko-rosyjskiego słownika Architektura i urbanistyka. W tym celu wykorzystano: Narodowy Korpus Języka Polskiego, Narodowy Korpus Języka Rosyjskiego, Polsko-Rosyjski Korpus Uniwersytetu Warszawskiego oraz platformę Sketch Engine. Wykazano, że implementacja zasobów przebiega z różną intensywnością na poszczególnych etapach opracowywania słownika. Najbardziej pomocne są korpusy językowe (wraz z dostępnymi narzędziami) na pierwszych etapach, tj. budowania haseł (haseł podstawowych i pochodnych od nich). W znacznie mniejszym stopniu korpusy językowe są wykorzystywane w procesie poszukiwania odpowiedników rosyjskich z powodu stosunkowo ubogiej kolekcji tekstów specjalistycznych, a nawet użytkowych dostępnych w korpusach równoległych. Często uzyskane wyniki mają wartość jedynie sondażową. Istotne jest łączenie danych pozyskanych z różnych zasobów korpusowych w celu otrzymania informacji relewantnych dla zawartości artykułu hasłowego projektowanego słownika.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Badania korpusowe w składni: możliwości i ograniczenia

Celem artykułu jest pokazanie możliwości wykorzystania korpusów internetowych w badaniach syntaktycznych. Analiza korpusowa pozwala na weryfikację aksjomatycznie zmodelowanych kompozycji znaków, z tym że polecenie może mieć charakter materialny (wyszukiwanie dokładne) lub algorytmiczne (wyszukiwanie leksykalno-gramatyczne). Narzędzia korpusowe są przede wszystkim przydatne przy określeniu częstości występowania jednostek i ich kombinacji w tekstach oraz regularności występowania wstępnie ustalonych cech. Na podstawie częstości mogą być opisywane cechy typologiczne różnych języków pod względem wybranych parametrów. Analiza korpusowa daje również możliwość sprawdzenia, czy dana właściwość walencyjna leksemu jest poświadczona, czy nie, także ustalenia jej funkcjonalności. Autor też pokazuje, że wykorzystanie korpusu internetowego w badaniach syntaktycznych ma pewne ograniczenia. W przypadku zjawisk częstych, zwłaszcza w mowie potocznej, analiza korpusowa jest skuteczna, ale nie zawsze pozwala na udokumentowanie zjawisk mniej typowych i stylistycznie nacechowanych. Jest to tym bardziej niebezpieczne w wypadku jednostek mniej częstych, ale regularnych pod względem realizacji opozycji systemowych. Korpus w równym stopniu powinien dawać możliwości opisu zjawisk mowy, jak i systemu języka – konkluduje autor. Jednym z wniosków jest to, że analiza korpusowa powinna być skonfigurowana z introspekcją i ankietowaniem.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wykorzystanie korpusów rosyjskojęzycznych newsów internetowych na potrzeby systemów automatycznego rozpoznawania mowy w obszarze monitoringu mediów

Autor artykułu wykorzystał otwarte zasoby korpusowe (NewsRu oraz Taiga), gromadzące newsy internetowe, do stworzenia N-gramowych modeli języka na potrzeby systemów automatycznego rozpoznawania mowy. Modele zostały poddane wszechstronnej ewaluacji (perplexity, word error rate, rozpoznawanie nazw własnych, porównanie z modelem bazowym oraz Google ASR). Autor dokonał także rescoringu modeli N-gramowych, wykorzystując w tym celu rekurencyjne sieci neuronowe. Skuteczność modeli oceniono w drodze rozpoznawania mowy z kanału informacyjnego Россия 24 (przetestowano 37 plików o łącznej długości 1,5 godziny). Dobór danych testowych wiąże się z zasadniczym celem artykułu – rozpoznawaniem mowy na potrzeby tzw. monitorinu mediów.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Rzecz o kilku (stawro)polskich świadectwach na Kaukazie Północnym

Сelem artykułu jest przedstawienie kilku mniej znanych, ale istotnych z historycznego i kulturowego punktu widzenia, świadectw działalności Polaków na terytorium dzisiejszego Kraju Stawropolskiego. Trzon artykułu stanowią trzy różne przejawy aktywności Polaków. Po pierwsze, omówiono okoliczności powstania i udokumentowania na fotografiach inskrypcji w języku polskim, wyrytych w skale niedaleko wsi Oriechowka. Po drugie, zwięźle przedstawiono historię wspólnoty katolickiej w Piatigorsku oraz powstanie kościoła pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego z napisem nad wejściem w języku polskim. Po trzecie, przybliżono sylwetkę Józefa Bentkowskiego (1812-1890) – członka i sekretarza Stawropolskiego Komitetu Statystycznego, oraz jego krajoznawczą działalność naukową. Trzy subiektywnie wybrane przykłady źródeł pisanych (spontaniczne napisy naskalne, element projektu architektonicznego oraz zarchiwizowane prace badawcze Bentkowskiego) stanowią przejawy działalności kulturotwórczej Polaków na Kaukazie i w szerszym ujęciu odnoszą się do konceptu „miejsc pamięci”.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Idea „sztuki dla sztuki” w kontekście sytuacji komunikacyjnej „autor–czytelnik”

Autor artykułu rozpatruje koncepcję artystyczną „sztuki dla sztuki” (l’art pour l’art) w jej rozmaitych przejawach: jako manifest pewnej epoki historycznej (modernizm, dekadentyzm, postmodernizm) lub też osobisty światopogląd pojedynczych pisarzy i filozofów (Nabokov, Croce). Szczególną uwagę poświęca się nierozerwalnej symbiozie formy i treści, zwłaszcza idei ich strukturalno-semantycznej identyczności. Jednym z kluczowych wniosków przeprowadzonego badania jest wyraźna niejednorodność idei „sztuki dla sztuki”, której główne postulaty i tezy wykazują radykalne, niekiedy wykluczające się nawzajem różnice, w zależności od szkoły literackiej, literaturo- lub kulturoznawczej teorii, indywidualności konkretnego pisarza.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Emigracyjna filozofia podróżowania Gizelli Lachman (cykl poetycki "Zeszyt podróżny")

W artykule podjęto próbę analizy cyklu poetyckiego pt. Zeszyt podróżny Gizelli Lachman (1890?–1969), mało znanej i dziś właściwie zapomnianej poetki reprezentującej „pierwszą falę” emigracji rosyjskiej. Cykl omawiany jest w kontekście genologicznym (przynależność do gatunku lirycznego cyklu podróżnego) i biograficznym (emigracyjna tułaczka Lachman jako impuls dla twórczości literackiej). W analizie uwzględniono także inne wiersze poetki, oparte na motywie podróżowania.
Podróżowanie nosi w artystycznym światopoglądzie poetki znamiona filozofii, rozumianej, za Platonem, jako zdobywanie mądrości przez poznawanie czegoś, jako praktyka poznawcza polegająca na nieustannym poszukiwaniu prawdy. Za zróżnicowanymi artystycznie formami mobilności podmiotu lirycznego (spacer, przejażdżka, wycieczka, wędrówka, podróż, wyprawa, rzadziej – tułaczka) kryje się zmetaforyzowany obraz ludzkiego życia, ujmowanego w perspektywie ontologicznej, epistemologicznej i aksjologicznej. W wierszach Lachman droga i przebywanie w drodze są alegorią ludzkiego życia (motyw peregrinatio vitae), figurą przemijania, metaforą samotności i relacji interpersonalnych, odwzorowaniem Platońskiego mitu o duszy. W analizowanym cyklu wierszy podróż po Europie posłużyła jako ilustracja dla refleksji poetki o przemijaniu ludzkości oraz dla krytyki kondycji świata II połowy XX wieku, zdominowanego przez masową turystykę i komercjalizm.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
NeoSybirsk. Federacja bliskiej przyszłości w cyklu Sybirpunk Michała Gołkowskiego

W artykule omówiony został sposób realizacji założeń cyberpunkowej fabuły w Sybirpunk Michała Gołkowskiego. Autor, korzystając z zabiegów charakterystycznych dla cyberpunka (sposób prezentacji miasta, obecność bohatera-outsidera, wyeksponowanie zjawiska „High tech & low life”, cyborgizacja społeczeństwa, etc.), przedstawia ironiczną wizję Federacji Rosyjskiej niedalekiej przyszłości. W artykule analizie poddane zostały trzy aspekty, którymi są: przestrzeń miejska (obraz NeoSybirska, miasta łączącego w sobie cyberpunkową stylistykę z krajobrazem fabrycznego, Syberyjskiego miasta), bohater (outsider pochodzący z niższych warstw społecznych) oraz problem cyborgizacji (wszechobecne wszczepy). Za ich pośrednictwem przedstawiony zostanie subwersywny sposób w jaki autor wchodzi w polemikę z gatunkiem, obnażając specyficzną mentalność postsowieckiego społeczeństwa.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Dekonstrukcja dyskursu politycznego w parodii noworocznych przemówień Władimira Putina

Celem artykułu jest analiza strategii dekonstrukcji dyskursu politycznego we współczesnych audiowizualnych utworach parodystycznych. Badanie ma charakter studium przypadku poświęconego parodii autorstwa Jegora Łoskutowa będącej reminiscencją noworocznych przemówień prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina. W tekście wskazane zostają cechy dyskursu politycznego, które podlegają parodystycznej transformacji. Badanie przedstawia nowe, lingwistyczne spojrzenie na zjawisko dekonstrukcji w zestawieniu z teorią gier językowych. Analiza przykładowego utworu pozwala wyciągnąć wnioski, iż twórcy współczesnych parodii dokonują wieloaspektowej dekonstrukcji komunikatów politycznych na poziomie wizualnym, leksykalnym, pragmatycznym oraz stylistycznym. Poprzez imitację wystąpień przedstawicieli władz z włączeniem sygnałów ironicznych oraz aluzyjnych, zastosowanie gier językowych oraz transformacje stylistyczne autorzy parodii dokonują krytyki stylu wypowiedzi polityków oraz prezentowanych przez nich idei.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo