rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wplyw wieloskladnikowego nawozu Agravita w warunkach zroznicowanych dawek azotu na plon i niektore cechy jakosci bulw ziemniaka

W latach 1999-2001 przeprowadzono doświadczenie połowę, którego celem było określenie wpływu wieloskładnikowego nawozu Agravita, NPK 5-7,9-10,8, w którym potas występuje w formie siarczanowej na plon bulw i jakość ziemniaków uprawianych w warunkach gleby lekkiej. Ziemniaki jadalne odmiany Bila uprawiane były na oborniku bydlęcym (25 t·ha⁻¹) przy zróżnicowanym poziomie nawożenia azotem: 0, 40, 80, 120 kg·ha⁻¹. Dawkę 120 kg N·ha⁻¹ zastosowano z podziałem na dwie części: przed sadzeniem - 80 kg N·ha⁻¹ i pogłówną - 40 kg N·ha⁻¹. Nawóz Agravita porównywano do nawozów jednoskładnikowych: saletra amonowa - 34% N, superfosfat potrójny - 20% P, sól potasowa - 47,3% K. Nawóz Agravita działał na wielkość plonu bulw podobnie jak nawozy jednoskładnikowe. W badaniach uzyskano istotnie wyższą zawartość skrobi i witaminy C oraz suchej masy w bulwach po zastosowaniu nawozu Agravita, w porównaniu do nawozów jednoskładnikowych. Rodzaj nawozu nie różnicował przebiegu ciemnienia miąższu bulw po ugotowaniu ani też nie spowodował zróżnicowania zawartości azotu, fosforu, potasu i magnezu w suchej masie bulw. Niezależnie od rodzaju nawozu istotnie najwyższy plon bulw uzyskano w wyniku zastosowania dawki 80 kg N·ha⁻¹. Zawartości skrobi, azotanów, suchej masy i azotu ogólnego były istotnie zróżnicowane w zależności od poziomu zastosowanego nawożenia azotem. Dawka azotu 120 kg N·ha⁻¹ wpłynęła ujemnie na ciemnienie miąższu bulw po ugotowaniu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zawartosci roznych form azotu i fosforu w glebach nawozonych sciekami krochmalniczymi

Zbadano wpłwyw 8-letniego stosowania ścieków krochnialniczych na zawartość różnych form azotu i fosforu w glebach. Wykazano, że azot w ściekach występuje przede wszystkim w formie połączeń organicznych (ok. 75%), a fosfor w formie mineralnej (ok. 90%). Analiza gleb użytków zielonych nawożonych ściekami wykazała znacznie wyższą zawartość wszystkich badanych form azotu i fosforu w porównaniu do gleb nie nawadnianych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw kompostow z wycierki ziemniaczanej i komunalnego osadu sciekowego na stosunki jonowe w zycicy trwalej

W roku 2003 przeprowadzono doświadczenie wazonowe na glebie zaliczanej do kategorii brunatnych niecałkowitych, o składzie granulometrycznym piasku gliniastego lekkiego. Określono działania kompostów sporządzonych z wycierki ziemniaczanej i komunalnego osadu ściekowego z dodatkiem komponentów strukturotwórczych na stosunki jonowe K : Mg, K : Ca, K : (Mg + Ca), Ca : Mg i Ca : P w życicy trwałej. Rezultaty badań wskazują, że zastosowane komposty pozytywnie oddziałują na kształtowanie stosunku jonowego K : (Mg + Ca). Stosunki jonowe K : Mg oraz Ca : P były zawężone a stosunki jonowe K : Ca i N : S rozszerzone w stosunku do wartości optymalnych ponieważ w doświadczeniu stosowano tylko komposty z dodatkowym nawożeniem mineralnym potasu 50% solą potasową.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ wysokiej temperatury w fazie pęcznienia nasion na ich kiełkowanie oraz pokrój i kwitnienie roślin astra chińskiego "Perła Biała"

Badania polegały na ocenie wpływu temperatur supraoptymalnych (35 i 45°C) w czasie pęcznienia nasion astra chińskiego na ich zdolność kiełkowania i średni czas kiełkowania w temperaturze 5, 20 i 35°C oraz na wysokość wyrosłych z nich roślin, termin kwitnienia i liczbę pędów.
Badania wykazały, że wskutek zwiększania czasu oddziaływania temperatury 35°C na nasiona w czasie pęcznienia, po uprzednim ich nawilżaniu w 20°C, skracał się ich średni czas kiełkowania w 5, 20 i 35°C. Zdolność kiełkowania była modyfikowana w niewielkim stopniu. Z kolei pod wpływem temperatury 45°C zaobserwowano zmniejszenie zdolności kiełkowania nasion i spowolnienie ich kiełkowania. Przetrzymywanie nasion w wybranych temperaturach podczas ich nawilżania wpływało na rozwój wyrosłych z nich roślin. Im krótszy był czas oddziaływania temperatury 35 i 45°C na nasiona, po uprzednim uwodnieniu ich w temperaturze 20°C, tym szybciej zakwitały wyrosłe z nich rośliny. Wydłużenie czasu ekspozycji na działanie temperatur 35 i 45°C opóźniało zakwitanie roślin, zwiększało ich wysokość oraz liczbę pędów. Świadczy to o specyficznej reakcji roślin na stres spowodowany wysoką temperaturą. Zmiana wrażliwości nasion na działanie temperatury 35°C nastąpiła po 32 godzinach pęcznienia w 20°C. Wydłużenie czasu oddziaływania tej temperatury powodowało zmniejszenie wysokości roślin oraz przyspieszenie ich zakwitania.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metody syntetycznej oceny wartości użytkowej traw gazonowych

W latach 1991-1996 oceniano w doświadczeniach trawnikowych odmiany i rody traw w gatunkach: Lolium perenne, Poa pratensis i Festuca spp. Obliczono współczynniki korelacji pomiędzy ogólnym aspektem estetycznym trawnika, a cechami: przezimowaniem, estetycznym aspektem w sezonach: wiosna, lato, jesień, zadarnieniem, odrastaniem, doskonałością liścia i zimozielonością. Stwierdzono, że dobry ogólny aspekt trawnika łączył się z zadarnieniem (r=0,72), wolnym odrastaniem (r=0,51) i doskonałością liścia (r=0,35). Zaproponowano formułę obliczania wskaźnika jakości darni Q. Opracowano dwie metody syntezy cech: „skróconą” i „komercyjną”. W metodzie skróconej uwzględniono sześć cech: przezimowanie, ogólny aspekt w sezonach (wiosna, lato, jesień), zimozieloność i jakość. W metodzie komercyjnej cztery cechy: przezimowanie, średni ogólny aspekt, zimozieloność i jakość. Pierwsza metoda daje możliwość doboru odpowiednich odmian do mieszanek trawnikowych dających dobry trawnik podczas całego roku. Druga w sposób najkrótszy określa ogólną wartość odmiany we wczesnym etapie selekcji.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany wlasciwosci fizycznych miesa w czasie procesu peklowania

Badano wodochłonność, barwę, właściwości elektryczne i mikrostrukturę mięsa wołowego poddanego procesowi peklowania przez 4 doby w temp. 4°C, solanką zawierającą 10 % NaCl i 0,115 % NaNO₂. Stwierdzono istotne zmiany fizyczne i mikrostrukturalne. Dominująca dł. fali dla mięsa peklowanego wynosiła średnio 607,5 nm, jasność fotometryczna 39,16 % a czystość kolorymetryczna 0,456 jednostek. Średni stopień przereagowania barwników wyniósł 72 %. Mięso peklowane charakteryzowało się wartością wymuszonego wycieku solanki na średnim poziomie 20 %. W strukturze tkanki mięśniowej peklowanej nastąpiły istotne zmiany w obrębie miofibryli, polegające na całkowitym lub częściowym zaniku heksagonalnego układu miofilamentów, rozpadzie lub fragmentaryzacji linii z, zaniku klasycznego podziału sarkomeru na poszczególne odcinki. W obrębie włókien obserwowano uszkodzenia struktury mitochondriów (obrzmienie, uszkodzenie grzebieni, rozjaśnienie macierzy), zanik lub fragmentację błony sarkoplazmatycznej, rozpad lub fragmentację siateczki sarkoplazmatycznej, zanik glikogenu struktury włókienek mięśniowych, zatarcie wyraźnych granic pomiędzy prążkami w sarkomerze, zwłaszcza dezintegracja linii z, daleko posunięte zniszczenie struktury wewnętrznej mitochondriów oraz ich spęcznienie.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metale ciezkie i aktywnosc biologiczna gleb Wroclawia

Wyznaczono 13 stanowisk we Wrocławiu, z których pobrano próby gleby i oznaczono w nich całkowite zawartości metali ciężkich i wymienne formy Na, Ca, Mg i K, a także pH i wilgotność. Jednocześnie w każdym stanowisku zakopano po 3 worki wypełnione materiałem roślinnym w celu oceny aktywności biologicznej gleby. Worki wykopano po 6 miesiącach. Zawartości poszczególnych metali w glebach wynosiły: Cd (0,15 - 3 mg·kg⁻¹), Cu (9,5 - 103 mg·kg⁻¹), Fe (4919 - 51461 mg·kg⁻¹), Mn (134 - 1231 mg·kg⁻¹), Pb (11 - 290 mg·kg⁻¹) i Zn (21 - 1362 mg·kg⁻¹). Takie zawartości metali pozwalają zakwalifikować gleby Wrocławia do mało zanieczyszczonych. Aktywność biologiczna gleb, wyrażona ubytkiem zawartości worków, wyniosła od 22,2 do 65%. Odczyn pH, mierzone w wodzie wynosiło od 4,6 do 8,3, a wilgotność od 3,6 do 21,8%. Wykazano dodatnią i istotną statystycznie korelację pomiędzy aktywnością biologiczną gleby a jej wilgotnością oraz zawartością w niej wymiennych form Na i Mg.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Matematyczny model penetrometrycznego pomiaru wlasciwosci wytrzymalosciowych surowcow spozywczych

Na jakość sensoryczną wyrobu spożywczego, a także na sposoby rozwiązywania problemów konstrukcyjnych maszyn przemysłowych istotny wpływ mają cechy wytrzymałościowe surowców. Ze względu na powszechność opisywania właściwości wytrzymałościowych parametrami o charakterze punktowym, autorzy zaproponowali metodę opisu krzywych wytrzymałościowych (w zakresie do granicy plastyczności materiału) za pomocą funkcji matematycznych. Stwierdzono, że początkową fazę odkształcania produktów o charakterze lepko-sprężystym, lepko-plastycznym można z dużą dokładnością opisać za pomocą funkcji potęgowej. Warunki przedstawionej metody dotyczą mięsa wołowego, jednak mogą być przeniesione na inne obiekty.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ukorzenianie sie sadzonek zdrewnialych bzu czarnego odmian ozdobnych [Sambucus nigra L.] i odmian bzu koralowego [Sambucus racemosa L.]

Badania nad ukorzenianiem sadzonek bzu czarnego i bzu koralowego przeprowadzono w Katedrze Ogrodnictwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w latach 1997 - 1999. Do badań użyto sadzonek zdrewniałych bzu czarnego odmian ozdobnych ’Aurea’ i ’Laciniata’ i odmian bzu koralowego - ’Plumosa’ i ’Plumosa Aurea’. Sadzonki zdrewniałe tych odmian posadzono wiosną do wazonów o różnych glebach: mineralno-próchnicznej, mineralnej właściwej, mineralno-próchnicznej na granicy mineralno-organicznej. Dokonano pomiarów niektórych cech morfologicznych części nadziemnej (wysokość roślin, grubość pędów oraz liczba liści) oraz systemu korzeniowego (długość, grubość i liczba korzeni). Gleby mineralno-próchniczne na granicy mineralno-organicznej były najlepsze dla rozwoju sadzonek bzu czarnego - odmian ozdobnych. Sadzonki w tych glebach charakteryzowały się najlepszym ukorzenianiem, uzyskały największą wysokość i grubość pędów, liczbę liści oraz wytworzyły najwięcej najdłuższych i najgrubszych korzeni. Natomiast odmiany bzu koralowego najlepiej ukorzeniały się oraz uzyskały najlepsze parametry części nadziemnej i systemu korzeniowego w glebie mineralnej właściwej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ intensyfikacji rolnictwa na odpływ z gleb fosforu do wód powierzchniowych

W latach 1994 - 2002 na Pojezierzu Mazurskim prowadzono badania nad wpływem intensywności rolnictwa na zanieczyszczenie wód powierzchniowych związkami fosforu. Rocznie z 1 ha użytków rolniczych do wód powierzchniowych odpływa do 0,273 kg fosforu ogólnego, w tym do 0,141 kg P-PO₄, z tego do 40% zimą. Zwięzłość gleby silnie wpływała na odpływ z nich fosforu i jego związków. Użytkowanie rolnicze zdrenowanych gleb lekkich dwukrotnie zwiększało odpływ. Intensywne nawożenie mineralne gleb odwadnianych siecią drenarską 2-krotnie zwiększało ładunek fosforu odprowadzany z terenów rolniczych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rola upraw topolowych w planowaniu ochrony gruntów rolnych przed erozją: studium przypadku - gmina Rodziczno

Erozja zwiększa ryzyko w produkcji rolnej i jest przyczyną powstawania problemów środowiskowych. Rolnik traci część nakładów na produkcję, zaś po latach jego najważniejszy kapitał, tj. produktywność gleby, spada. Nasadzenia drzew stanowią dobre i sprawdzone rozwiązanie ograniczające erozję. Z uwagi na konieczność pobudzenia przepływu pieniądza w gospodarstwie rolnym, z reguły dysponującym niedużym obszarem, najodpowiedniejsze są topole. Celem pracy było określenie ryzyka erozji wywołanego naturalnymi i antropogennymi czynnikami na terenie gminy Grodziczno, a także zaproponowanie plantacji topolowych mających na celu jej ograniczenie w siedliskach, w których plon drewna mógłby rekompensować straty powstałe w rolnictwie na skutek erozji. Wykazano, że na gruntach gminy Grodziczno występuje kilka typów siedlisk, które spełniają warunki dla wprowadzenia plantacji topolowych. Są to przede wszystkim siedliska na gruntach III i IV klasy, położonych na krawędziach wysoczyzny oraz w środkowej i dolnej partii lokalnych obniżeń gruntu, jak również siedliska V i VI klasy w dolinach z przepływem gruntowym żyznych wód z. wysoczyzny. Występowanie tych siedlisk przedstawiono na mapie krajobrazowej. Zajmują one ok. 5% powierzchni gminy. Koncepcja wprowadzenia nowego rodzaju plonu w gospodarstwie rolnym, rozwiązującego problem erozji wodnej, wzbudza wśród mieszkańców gminy ogromne zainteresowanie.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rzeczka Bukowa w aglomeracji miejskiej Szczecina - od zrodel na bezrzeczu do ujscia do Odry - badania biologiczne i chemiczne

W okresie jesień 1999 - wiosna 2000 prowadzono badania ekosystemu cieku - strumienia Bukowa przepływającego przez aglomerację miejską Szczecina. Zebrane dane umożliwiły dokonanie opisu fizjograficznego rzeki Bukowej oraz ocenę stanu fito- i zoocenoz tego cieku, a także dokonanie oceny jakości wód rzeki wzdłuż drogi ich spływu. Wyniki badań biologicznych i chemicznych wykazały, że ciek - strumień Bukowa, począwszy od źródła w dzielnicy Bezrzecze, aż do ujścia do rzeki Odry, jest właściwie kanałem, którym spływają martwe biologicznie i - mierząc według kryteriów chemicznych - zdeklasowane wody, przeważnie pochodzenia ściekowego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ kwasu giberelinowego na kwitnienie mieczyków w uprawie szklarniowej

Badano wpływ kwasu giberelinowego na kwitnienie mieczyków odmiany ‘Jessica’ i ‘Vedi Napoli’, sadzonych w połowie lutego do szklarni ogrzewanej. Bulwy moczono w GA₃ w stężeniach 50, 100 i 200 mg·dm⁻³ - przez 0,5, 12 i 24 godziny. Istotne przyspieszenie kwitnienia pod wpływem GA₃ wykazała tylko ‘Jessica’, przy czym najszybciej kwitły rośliny z bulw moczonych w GA₃ w stężeniu 100 i 200 mg·dm⁻³ - przez 0,5 i 12 godzin. U obu odmian dłuższe traktowanie bulw GA₃ powodowało zakwitanie większej liczby roślin.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Natezenie erozji wodnej gleb w zlewni z okresowym odplywem na Roztoczu

W pracy przedstawiono wyniki badań natężenia procesów erozyjnych gleb, w zlewni lessowej z okresowym odpływem wody, w latach 1998-2000. W efekcie prowadzonych prac oceniono wpływ różnych czynników decydujących o natężeniu procesów erozyjnych. Wielkości odpływu wody, soli i zawiesin oraz intensywność procesów erozyjnych przedstawiono w tabeli 1.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwości wykorzystania surowców roślinnych do produkcji energii przez rolników województwa pomorskiego

Celem opracowania było ukazanie zainteresowania i możliwości wykorzystania surowców roślinnych do produkcji energii przez rolników województwa pomorskiego. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego wśród 269 rolników województwa pomorskiego. Techniką badawczą była ankieta, narzędziem kwestionariusz ankiety z pytaniami o charakterze zamkniętym. W rolnictwie, w zakresie wykorzystania surowców do celów energetycznych, szczególną uwagę kieruje się na produkty uboczne i odpadowe z przemysłu rolno-spożywczego, płynne i stałe odchody zwierzęce oraz rośliny energetyczne. Województwo pomorskie stanowi dobre zaplecze do produkcji biomasy. Ogółem na tysiąc mieszkańców potencjał biomasy na tym obszarze wynosi 25,8 TJ i jest większy o 2,3 TJ w stosunku do całej Polski. Stopień wykorzystania surowców roślinnych do produkcji energii w województwie pomorskim przez badanych rolników został uznany za niski. Rolnicy są zainteresowani uprawą i wykorzystaniem surowców roślinnych do produkcji energii, zauważają też wynikające dla tego problemu bariery w postaci małej opłacalności rolnictwa energetycznego, występujących problemów ze skupem surowców roślinnych, problemami magazynowania i transportu tych surowców.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wlasciwosci fizyczne i wodne gruntow pogorniczych po rekultywacji technicznej

W pracy przedstawiono wyniki badań i obserwacji terenowych prowadzonych na 9 powierzchniach doświadczalnych zlokalizowanych na zwałowisku wewnętrznym odkrywki „Kazimierz", położonym na Pojezierzu Kujawskim (szerokość 52°20' N, długość 18°05' E). Wyniki szczegółowych badań terenowych i analiz laboratoryjnych wykazały, że zastosowana metoda selektywnego zwałowania materiału nadkładowego usprawniła rekultywację techniczną, korzystnie wpłynęła na skład granulometryczny oraz podstawowe właściwości fizyczne i wodne badanego zwałowiska wewnętrznego. Dominującym utworem tworzącym wierzchnią warstwę badanych powierzchni doświadczalnych są gliny. Przeprowadzone badania wykazały różnice w przepuszczalności analizowanych gruntów. Najmniejsze zdolności infiltracyjne stwierdzono w profilach zbudowanych z gliny średniej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawozenia azotem na plon i niektore cechy jakosci nowych wczesnych odmian ziemniaka

W latach 2002-2004 na glebach średnio zwięzłych wykonano doświadczenia, których celem było określenie optymalnych dawek nawożenia azotem nowych wczesnych odmian ziemniaków i wpływu nawożenia na jakość plonu oraz trwałość przechowalniczą. Najwyższy plon handlowy stwierdzono u odmiany Denar (51,7 t·ha⁻¹), niższy u odmiany Felka i Korona, a najniższy u odmiany Gracja (35,1 t·ha⁻¹). Najwyższe wymagania nawozowe w stosunku do azotu miały odmiany Felka i Gracja, nieco mniejsze Denar i Korona. Odmiana Felka wykazywała dużą podatność na parcha zwykłego i brunatną pustowatość bulw, natomiast odmiany Gracja i Korona na objawy rdzawej plamistości miąższu. W miarę wzrostu dawek nawożenia azotem odmiany Denar i Korona mają szczególne skłonności do gromadzenia azotanów w bulwach. Nie stwierdzono wpływu dawek nawożenia na trwałość przechowalniczą badanych odmian.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Aktywnosc enzymatyczna jako wskaznik stanu srodowiska glebowego 12 lat po pozarze lasu

W prezentowanej pracy zbadano aktywność enzymatyczną gleb leśnych po upływie 12 lat od przejścia całkowitego pożaru lasu. Proces rewitalizacji gleb zniszczonych przez pożar oceniono poprzez porównanie ich aktywności enzymatycznej z aktywnością enzymatyczną gleby bezpośrednio sąsiadującej z pożarzyskiem. Przeprowadzone badania wykazały, że po 10 latach rekultywacji proces regeneracji gleb na pożarzysku nie został zakończony. Wpływ pożaru na aktywność enzymatyczną gleb był zróżnicowany w zależności od rodzaju enzymu, co sugeruje, że jednoczesne badania aktywności szeregu enzymów pozwalają zarejestrować zmiany stanu środowiska glebowego zachodzące pod wpływem czynników stresowych. Wyższa aktywność enzymatyczna gleby w odnowieniach sztucznych niż naturalnych wskazuje na to, że pomiary aktywności wybranych enzymów mogą ułatwić wybór zabiegów związanych z renaturyzacją ekosystemów leśnych zniszczonych przez pożar.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość ołowiu i kadmu w glebach uprawnych Gór Sanocko-Turczańskich, Beskidu Niskiego i Bieszczadów Zachodnich

Zawartość kadmu i ołowiu były zróżnicowane w poszczególnych mezoregionach i zależały od typu gleby. Oba elementy pojawiały się w niższych ilościach w płytszym 0 - 25 cm poziomie, tylko typowe gleby deluwialne z gór Sanocko-Turczańskich i typowe gleby brunatne Beskidu Niskiego zawierały więcej kadmu w głębszym 35 - 45 cm poziomie. Wyższa zawartość ołowiu w głębszym poziomie była tylko zanotowana w typowych glebach brunatnych obszaru Bieszczadów Zachodnich. Większe ilości obu elementów w płytszych poziomach są niewątpliwie związane z czynnikami antropogenicznymi. Wpływ tych czynników był silniejszy na kadm niż ołów. Wyższe stężenie wspomnianych metali nie stanowi dowodu na istotne skażenie gleby.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmienność indukowana i rekombinacyjna zawartości tokoferoli u zmutowanych linii i mieszańców Brassica napus oraz u mieszańców oddalonych B. oleracea var. botrytis x B. napus

Wartość pokarmowa produktów roślin oleistych zależy od zawartości oleju, białka, glukozynolanów, spektrum kwasów tłuszczowych oraz karotenoidów i tokoferoli. Przeciwutleniacze (tokoferole) odgrywają ważną rolę w stabilności oksydacyjnej olejów roślinnych, zwiększając ich wartość odżywczą i trwałość fizjologiczną. Tokoferole wiążą wolne rodniki powstające w procesie metabolizmu różnych składników w organizmie człowieka. Wolne rodniki powodują uszkodzenia w strukturze DNA, które są przyczyną wielu chorób. W związku z tym otrzymanie form z rodzaju Brassica o zwiększonej zawartości i poprawionym spektrum tokoferoli jest ważnym zagadnieniem hodowlanym. Wyselekcjonowane linie mutantów wykazały zwiększony zakres zmienności tokoferoli, która wahała się od 175-362 mg·kg⁻¹, przy czym stwierdzono wyraźny wpływ środowiska (Poznań, Cerekwica) na zawartość badanego składnika. U badanych linii mutantów stwierdzono zwiększony stosunek frakcji α/γ szczególnie w Poznaniu, w porównaniu do linii wyjściowej DH-0120 oraz odmiany Skrzeszowicki. Analiza zawartości tokoferoli w nasionach linii wyjściowej DH-0120 (P1) oraz mutanta M-5N (P2) i mieszańców F₁ z wzajemno-przemiennych krzyżowań P1 x P2 wykazała zmniejszenie zawartości tokoferoli u mieszańców P1 x P2 (282 mg·kg⁻¹) i P2 x Pl (295 mg·kg⁻¹) przy średniej zawartości u form rodzicielskich 314,0 mg·kg⁻¹. Podobny efekt wystąpił u mieszańców F₁ Skrzeszowicki x M3/28 i M-6/14 x Skrzeszowicki. Badane mieszańce F₃B. oleracea var. botrytis x B. napus (27 roślin) wykazały wyraźne zwiększenie zawartości tokoferoli w badanych nasionach, która wahała się od 107-447 mg·kg⁻¹, w porównaniu do średniej zawartości u form rodzicielskich (222 mg·kg⁻¹). Otrzymane wyniki wskazują, że konwencjonalne metody hodowlane (mutageneza, krzyżowanie) są efektywnymi metodami w procesie polepszenia jakości roślin oleistych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Roslinnosc obrzezy projektowanego zbiornika wodnego Swinna-Poreba

Zmiany klimatyczne powodowane budową retencyjnych zbiorników wodnych można poznać nie tylko za pomocą pomiarów poszczególnych czynników meteorologicznych, ale też na podstawie przekształceń florystycznych zbiorowisk występujących w zasięgu oddziaływania zbiornika wodnego. W takim właśnie celu dokonali autorzy inwentaryzacji zbiorowisk roślinnych na obrzeżach przyszłego zbiornika wodnego Świnna-Poręba.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo