rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływu poziomu i okresu podawania oleju sojowego i lnianego w mieszankach na wyniki produkcyjne i poubojowe oraz cechy jakościowe mięsa kurcząt brojlerów

Na trzech grupach kurcząt brojlerów ROSS 308 (K, D1, D2), liczących po 40 ptaków (4 powtórzenia po 10 szt. w każdej grupie) przeprowadzono doświadczenie żywieniowe. Przez pierwsze 3 tygodnie kurczęta żywiono mieszankami starter, a przez następne 3 tygodnie – grower. Mieszanki sporządzono ze śrut z pszenicy i pszenżyta (50/50), poekstrakcyjnej śruty sojowej, dodatków mineralno-witaminowo-aminokwasowych oraz oleju sojowego i lnianego. Oleje będące czynnikiem doświadczalnym wprowadzono do mieszanek w następujących proporcjach: grupa K (kontrolna) – 3% oleju sojowego + 3% oleju lnianego w obydwu mieszankach; D-1 – 3% sojowego + 3% lnianego w starter i 6% sojowego w grower, D-2 – 6% sojowego w starter i 3% lnianego + 3% sojowego w grower. Zastosowane żywienie nie wpłynęło istotnie na wyniki odchowu i analizy rzeźnej kurcząt, z wyjątkiem otłuszczenia tuszek. Więcej (P ≤ 0,05) tłuszczu sadełkowego i skóry z tłuszczem podskórnym zanotowano u kurcząt żywionych mieszankami doświadczalnymi (grupa D-1 i D-2). Wykazano istotne zmniejszenie zawartości popiołu surowego (P ≤ 0,01) oraz suchej masy w mięśniach nóg kurcząt biorących udział w eksperymencie w porównaniu do grupy kontrolnej. W obydwu mięśniach w sumach kwasów nasyconych i nienasyconych nie stwierdzono różnic międzygrupowych (P > 0,05), natomiast istotne (P ≤ 0,05) różnice wystąpiły w udziale jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz stosunku PUFA n-6 : PUFA n-3 (P ≤ 0,01). Uzyskane wyniki pozwalają na zalecanie stosowania mieszaniny oleju sojowego i lnianego po 3% tylko do mieszanki grower, bowiem pozwala to na uzyskanie w lipidach mięśni optymalnego (od 1 : 4 do 1 : 1) stosunku PUFA n-6 : PUFA n-3.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wstępne badania nad optymalizacją warunków indukowania mutacji dla uzyskania nowej zmienności u maku (Papaver somniferum L.)

Celem prowadzonych badań było znalezienie optymalnych metod indukowania mutagenezy dla uzyskania nowej zmienności głównych alkaloidów maku: morfiny, tebainy i kodeiny.
Materiał do badań stanowiły genotypy linii hodowlanych pochodzące z rekombinantów różnych form maku wysokomorfinowego z kolekcji IHAR-PIB oraz wysokomorfinowa odmiana Lazur.
Badania prowadzono w trzech sezonach wegetacyjnych. Zastosowano czternaście sposobów indukowania mutagenezy stosując zróżnicowane stężenia mutagenu chemicznego i ultradźwięków oraz różny czas ekspozycji mutagenem. Nasiona traktowano metanosulfonianem etylu (EMS) oraz ultradźwiękami (UD) w celu ułatwienia wnikania substancji mutagennej do nasion. Stężenia mutagenu wynosiły: 0,4; 0,6; 0,8; 1,0; 1,2; 1,4 i 1,6% EMS. Nasiona wytypowanych genotypów maku pozostawały w roztworze trzy lub cztery godziny w zależności od stężenia mutagenu. Przeprowadzono również badania wpływu ultradźwięków na zwiększenie działania mutagenezy chemicznej na nasiona maku odmiany Lazur. Czas ekspozycji nasion na działanie ultradźwięków wynosił 5 lub 25 minut. Po zdekantowaniu roztworu nasiona wymywano pod bieżącą wodą i osączano na bibule. Nasiona poddane mutagenezie i linie kontrolne rozmnażano w szkółkach selekcyjnych. Zastosowanie mutagenezy pozwoliło na uzyskanie zmienności zawartości morfiny, kodeiny i tebainy. Poszerzenie zmienności zawartości alkaloidów w makowinach maku potwierdza, że EMS jest wydajnym mutagenem chemicznym stosowanym do tworzenia nowych zmienności.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rola genów metalotionein i mikroorganizmów w reakcji rzepaku na działanie czynników stresowych

Praca stanowi przegląd literatury na temat zaangażowania genów metalotionein i mikroorganizmów glebowych w reakcje rzepaku (Brassica napus L.) na działanie czynników stresowych. W artykule omówiono wpływ bakterii stymulujących wzrost roślin i arbuskularnych grzybów mikoryzowych na wzrost odmian jarych i ozimej rzepaku zarówno w środowisku naturalnym, jak i zanieczyszczonym pierwiastkami śladowymi. Praca zawiera charakterystykę genów kodujących metalotioneiny B. napus (BnMT), zaliczanych do białek stresowych, uruchamianych między innymi w odpowiedzi na: jony metali ciężkich, zasolenie, atak patogenów, obecność mikroorganizmów glebowych i suszy. Opisano wpływ czynników biotycznych i abiotycznych na poziom transkryptów metalotionein rzepaku oraz udział tych genów w reakcji na obecność jonów pierwiastków śladowych.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Markery molekularne w badaniach rzepaku (Brassica napus L.). I. Przegląd stosowanych technik

Współczesna biologia molekularna dostarcza wciąż nowych metod pozwalających na opracowywanie markerów genetycznych, w tym przede wszystkim markerów molekularnych (markerów DNA). Znajdują one zastosowanie w różnych badaniach dotyczących rzepaku. Ich wykorzystanie w hodowli znacznie przyspiesza uzyskiwanie nowych odmian. Markery molekularne umożliwiają postęp w badaniach genomu. Istotne jest także znaczenie markerów molekularnych w badaniach pokrewieństwa oraz identyfikacji odmian. W pracy dokonano przeglądu technik poszukiwania markerów, które już znalazły lub mogą znaleźć zastosowanie w badaniach nad rzepakiem. Omówiono zarówno metody, które były stosowane na wczesnym etapie rozwoju tej dziedziny, jak i te, które stosowane są obecnie. Zasygnalizowano także prawdopodobne kierunki rozwoju nowych technologii dla pozyskiwania markerów w przyszłości.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Biologiczne i produkcyjne skutki zgryzania roślin rzepaku ozimego przez zwierzęta z rodziny jeleniowatych (Cervidae)

Oszacowanie rozmiarów ilościowych strat w produkcyjności roślin i łanu rzepaku ozimego, spowodowanych przez zwierzęta jeleniowate przeprowadzono w dwóch sezonach wegetacyjnych – 2007/2008 i 2008/2009 na Śląsku Zielonym. Oceną objęto pola rzepaku ozimego odmiany Californium. W badaniach uwzględniono pola rzepaku ozimego o powierzchni od 1 do 10 ha, położone w pobliżu kompleksów leśnych – „Lasy Kobiórskie” i „Lasy Pszczyńskie”. Przed zbiorem pobrano próby roślin z pól uszkodzonych i nieuszkodzonych w celu dokonania wybranych pomiarów biometrycznych. Żerowanie jeleniowatych na roślinach rzepaku zmniejszyło kilkakrotnie plon nasion z jednostki powierzchni. Całkowite uszkodzenie pędu głównego u roślin rzepaku ozimego prowadziło do zmniejszenia się liczby wykształconych łuszczyn. Liczba nasion w tych łuszczynach była bardzo mała, a nasiona drobne, słabo wykształcone i odznaczały się obniżoną masą. W odniesieniu do odgałęzień bocznych wyrosłych na uszkodzonych roślinach rzepaku, żerowanie jeleniowatych prowadziło głównie do spadku liczby łuszczyn. Łuszczyny wyrosłe na pędach bocznych uszkodzonych roślin rzepaku wykształciły zbliżoną liczbę nasion, których masa 1000 nasion była podobna do roślin nieuszkodzonych. Żerowanie jeleniowatych prowadziło do skrócenia ogonka łuszczyny wyrastającej z pędu głównego rzepaku. Znaczne skrócenie ogonka i części owocującej łuszczyny prowadziło do istotnego zmniejszenia się w niej liczby nasion.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zależności pomiędzy wybranymi cechami jakościowymi nasion soi a ich zasiedleniem przez grzyby

Materiał badawczy stanowiło 15 prób nasion soi. Określono masę tysiąca nasion, ciężar objętościowy, ilość zanieczyszczeń, pH, wilgotność, aktywność wody (aw), zawartość tłuszczu, kwasowość tłuszczu oraz wilgotność krytyczną nasion. Występowanie grzybów określono z wykorzystaniem pożywek RBA, DG18 oraz YpSs i inkubacji w 25°, 37° i 45°C. Najwięcej grzybów wyizolowano na DG18 w 25°C. Stwierdzono ujemną korelację pomiędzy masą tysiąca nasion a liczbą grzybów termofilnych. Zaobserwowano dodatnią zależność pomiędzy kwasowością tłuszczu a liczbą grzybów mezofilnych i kserofilnych. Wykazano dodatnią korelację pomiędzy wilgotnością nasion a liczbą kolonii grzybów kserofilnych. Odwrotnie proporcjonalną zależność wykazano między aktywnością wody nasion a liczbą grzybów na pożywce YpSs (37°C). Stwierdzone zależności wskazują na związek pomiędzy jakością nasion a liczbą kolonii grzybów je zasiedlających.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja rzepaku ozimego na zróżnicowaną ilość wysiewu nasion w rejonie podkarpackim

W latach 2009/10–2011/12 przeprowadzono ścisłe dwuczynnikowe doświadczenie polowe, którego celem było określenie reakcji mieszańcowych odmian rzepaku ozimego na zróżnicowaną ilość wysiewu nasion, tj. 40 oraz 60 szt.·mˉ². Liczba roślin przed zimowym zahamowaniem wegetacji była zbliżona do zakładanej, a ubytki roślin po zimie wyniosły średnio 14%. W okresie wegetacji istotnie więcej roślin zanikło na obiekcie z gęstszym wysiewem nasion w porównaniu do rzadszego. Plon nasion wyniósł średnio 3,7 t·haˉ¹ dla normy wysiewu 40 szt.·m-2 i 4,3 t·haˉ¹ dla normy 60 szt.·mˉ². Różnicę tę potwierdzono statystycznie. Spośród składowych plonu jedynie liczba łuszczyn na roślinie była istotnie zróżnicowana w wyniku zmiennej normy wysiewu. Liczba nasion w łuszczynie i MTN nie podlegały istotnemu zróżnicowaniu. Zastosowanie wyższej normy wysiewu powodowało wzrost zawartości tłuszczu surowego i zmniejszenie białka ogólnego w nasionach. Uzyskane różnice mieściły się jednak w granicy błędu statystycznego. Na obiekcie z większym zagęszczeniem łanu odnotowano istotny wzrost wydajności tłuszczu z ha. Badane odmiany nie różniły się istotnie składowymi plonu. Odmiana Primus F1 przewyższała istotnie odmianę Visby F1 zawartością tłuszczu w nasionach.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena postępu biologicznego w hodowli rzepaku (Brassica napus L.)

Celem przedstawionej pracy była ocena postępu biologicznego w hodowli rzepaku ozimego. Materiałem, który posłużył do wykonania analizy postępu były wyniki badań rejestrowych i porejestrowych COBORU oraz wyniki doświadczeń wstępnych i przedwstępnych z materiałami hodowlanymi pochodzącymi ze Spółek Hodowli Roślin Strzelce i Smolice. Stwierdzono znaczny postęp biologiczny w odniesieniu do plonowania odmian populacyjnych i mieszańcowych. Potencjał plonotwórczy odmian mieszańcowych w stosunku do odmian populacyjnych jest około 10% większy. Jednocześnie oba typy odmian zachowują dobrą jakość nasion – niską zawartość glukozynolanów. Obserwuje się powolny wzrost zawartości tłuszczu w nasionach nowo wyhodowanych odmian. Prawie o połowę niższe plony uzyskiwane w warunkach produkcyjnych w porównaniu do plonów z doświadczeń porejestrowych wskazują na duże możliwości zwiększenia produkcji nasion rzepaku w Polsce poprzez lepsze wykorzystanie zdolności plonotwórczych odmian, stosując optymalne zabiegi agrotechniczne.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza współzależności między plonem nasion a cechami ilościowymi lnu oleistego (Linum usitatissimum L.)

Celem pracy było określenie zależności pomiędzy plonem nasion osiemnastu genotypów lnu oleistego a wybranymi cechami ilościowymi oraz zbadanie wzajemnych korelacji pomiędzy analizowanymi cechami. Plon nasion wybrano jako cechę odniesienia z uwagi na to, iż ma ona decydujący wpływ na wartość gospodarczą odmian lnu. Oceniano wpływ, jaki na plon nasion wywierają: wysokość roślin, długość techniczna, długość wiechy, średnica łodyg, liczba rozgałęzień wiechy i masa 1000 nasion oraz plon ogólny, plon słomy i zawartość włókna. Do oceny zależności stosowano analizę regresji wielokrotnej. W dwóch latach prowadzenia doświadczenia stwierdzono piętnaście par cech charakteryzujących się istotną statystycznie współzależnością. Analiza funkcji regresji wielokrotnej wykazała natomiast, że na plon nasion w największym stopniu wpływały plon słomy oraz masa 1000 nasion.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmienność nasion różnych typów odmian lnu zwyczajnego Linum usitatissimum L.

Celem pracy było wykazanie zmienności morfologicznej różnych typów odmian lnu zwyczajnego. Przebadano nasiona czterech odmian: oleistej, włóknistej pośredniej i ozdobnej. Doświadczenia prowadzono w latach 2005 i 2008, różniących się warunkami pogodowymi. Analizowano wielkość nasion oraz ich liczbę w torebce i MTN. W latach badań największe nasiona miała odmiana ozdobna, cechowała się też ona najmniejszą ich liczbą. U wszystkich typów odmian długość, szerokość i liczba nasion były podobne, natomiast grubość i MTN osiągnęły znacznie większe wartości w 2008 roku, pomimo suszy przypadającej na wschody lnu oraz w okresie jego dojrzewania. Spośród badanych cech nasion najbardziej zmienną była ich liczba w torebce.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ warunków ogrzewania nasion rzepaku i gorczycy białej na cechy olejów do produkcji biodiesla

Celem badań było określenie wpływu zróżnicowanych warunków ogrzewania nasion rzepaku i gorczycy białej na wydajność tłoczenia oraz cechy olejów, jako potencjalnych surowców do produkcji biodiesla. Nasiona rzepaku i gorczycy poddano ogrzewaniu w trzech temperaturach (60, 80 i 100°C) przez okres 30, 60 i 90 min, a następnie wytłoczono oleje na laboratoryjnej prasie ślimakowej. Jakość olejów określono poprzez oznaczenie zawartości wody i związków lotnych, stopnia hydrolizy i utlenienia, zawartości chlorofilu i fosforu, barwy oraz składu kwasów tłuszczowych. Stwierdzono, że wraz ze wzrostem temperatury i czasu ogrzewania nasion następowało stopniowe zwiększanie wydajności tłoczenia, przy równocześnie istotnym pogarszaniu cech olejów. Oleje wydobyte z nasion ogrzewanych w najbardziej drastycznych warunkach, tj. 100°C/90 min, cechowały się wprawdzie najniższą zawartością wody i związków lotnych, ale najwyższą zawartością wolnych kwasów tłuszczowych, nadtlenków, barwników chlorofilowych i związków fosforu. Wykazano także, że ogrzewanie nasion rzepaku nie spowodowało zmian w składzie kwasów tłuszczowych. Biorąc pod uwagę zarówno wydajność tłoczenia, jak i jakość olejów w kontekście przydatności do produkcji biodiesla, za najbardziej optymalne warunki uznano ogrzewanie nasion w temperaturze 80°C w czasie 60 min.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Metody analizy ekspresji genów w badaniach nad rzepakiem

W pracy przedstawiono przegląd metod analizy ekspresji genów z zastosowaniem technik: mikromacierzy DNA, seryjnej analizy ekspresji genów (SAGE), jak również odwrotnej transkrypcji – RT-PCR oraz qRT-PCR. Zaprezentowano możliwości wykorzystania poszczególnych technik wraz z przykładami ich praktycznego zastosowania w badaniach molekularnych rzepaku.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Markery molekularne w badaniach rzepaku (Brassica napus L.). II. Przegląd praktycznych zastosowań w hodowli

Konkurencja na rynku nasion wymusza na hodowcach rzepaku znaczne przyspieszenie prac mających na celu uzyskiwanie nowych lepszych odmian o różnych cechach. Aby sprostać takim wyzwaniom niezbędne jest zastosowanie nowych metod wykorzystujących markery molekularne. W pracy wskazano na korzyści i trudności związane z ich stosowaniem w hodowli rzepaku oraz omówiono potencjał wybranych technik dla praktycznych zastosowań. Opisano podstawowe strategie badawcze, które pozwalają na wyszukanie markerów sprzężonych z określonymi cechami. Omówiono także metody poszukiwania markerów poprzez analizę całego genomu, które mają istotne znaczenie dla analizy cech wielogenowych. Na koniec podano liczne przykłady praktycznych zastosowań markerów molekularnych w hodowli rzepaku wspomaganej markerami molekularnymi (MAS), jak również przykłady innych zastosowań użytecznych dla hodowli tej rośliny.

Czasopismo: Rośliny Oleiste - Oilseed Crops
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Fomoza ziemniaka - występowanie sprawców choroby oraz ich właściwości i znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka

Scharakteryzowano 2 podgatunki Phoma: exigua var. exigua i exigua var. foveata i omówiono ich
właściwości chorobotwórcze. Składowanie ziemniaków od jesieni do wiosny, zwłaszcza w niekorzystnych
warunkach, sprzyja pojawianiu się sprawców fomozy (gangreny). Omawiane mikroorganizmy
Phoma są jednymi z ważniejszych patogenów ziemniaka w okresie przechowywania. Mogą powodować
duże straty, zwłaszcza w chłodnych przechowalniach, gdzie panują idealne warunki dla rozwoju i
rozprzestrzeniania się grzybni. Obu podgatunków Phoma nie ma na liście chorób objętych kwarantanną
w Polsce. Natomiast Phoma andina jest patogenem kwarantannowym porażającym, poza Solanum
tuberosum L., także inne gatunki Solanum spp., szczególnie S. phureja – diploidalny gatunek ziemniaka,
S. goniocalix i S. medians.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Herbicydy do ochrony ziemniaka

Ziemniak jest szczególnie wrażliwy na zachwaszczenie ze względu na powolny początkowy wzrost i uprawę w szerokiej rozstawie rzędów. Najbardziej krytyczne okresy to tzw. zachwaszczenie pierwotne (początek wegetacji) i wtórne (pod koniec wegetacji). Skutkiem silnego zachwaszczenia plantacji jest niższy plon i gorsza jakość przechowywanych bulw. Najwyższą skuteczność zwalczania chwastów można osiągnąć dzięki zastosowaniu herbicydów, które można stosować przed wschodami ziemniaków
i po wschodach. Przedwschodowe stosowanie jest uzależnione od uwilgotnienia gleby, a powschodowe powinno być bardzo precyzyjnie dostosowane do fazy rozwojowej ziemniaka i chwastów oraz wymaga znajomości mechanizmu działania substancji aktywnej, by nie doszło do niekorzystnego zjawiska – fitotoksycznej reakcji.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Długoterminowe przechowywanie zasobów genowych ziemniaka w Banku Genów w Boninie

Zasoby genowe są przechowywane w postaci roślin in vitro w warunkach spowolnionego wzrostu.
Metoda ta polega na zapewnieniu tkance roślinnej minimalnych warunków do wzrostu, tak aby maksymalnie
ograniczyć jej starzenie się. Stosuje się pożywki o określonym składzie, obniża temperaturę
hodowli do 6-10oC i zmniejsza intensywność światła do ok. 4-6 W/m2. Dodanie do pożywki Murashige-
-Skooga (MS) inhibitorów wzrostu, np. kwasu abscysynowego (ABA) albo związków o charakterze
osmoticum, np. D-Mannit, wydłuża czas przechowywania zasobów nawet do 5-6 lat bez konieczności
przeszczepiania na świeżą pożywkę (ok. 30% zasobów).

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wartość plonotwórcza minibulw ziemniaka w różnym wieku fizjologicznym wyprodukowanych z mikrobulw w uprawie aeroponicznej

Uprawa aeroponiczna jest obiecującą technologiczną alternatywą produkcji minibulw w nasiennictwie ziemniaka. Oceniono produktywność minibulw średnio wczesnych odmian Ametyst i Tajfun rosnących w uprawie aeroponicznej i zbieranych w kolejnych 14 terminach w odstępach tygodniowych, od lipca do października. Plon i liczba bulw w plonie były zależne od wieku fizjologicznego minibulw. Odmiana Ametyst charakteryzowała się wyższym plonem i większą liczbą bulw niż Tajfun. Introdukcja aeroponicznego systemu produkcji minibulw do produkcji nasiennej ziemniaka powinna być rozważana jako strategiczna inwestycja, której celem jest bardziej efektywna, zrównoważona produkcja wysokiej jakości materiałów nasiennych.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plamistości liści ziemniaka powodowane przez czynniki abiotyczne

Częstą przyczyną pojawiających się w okresie wegetacji na liściach ziemniaka różnego rodzaju plamistości są – obok czynników biotycznych – także czynniki abiotyczne (działanie środków ochrony roślin, niedobór mikro- i makroelementów, zanieczyszczenie powietrza). Ich identyfikacja umożliwi producentom ziemniaków szybką i właściwą interwencję w celu zmniejszenia strat. Do najgroźniejszych czynników abiotycznych wywołujących plamistości liści zalicza się niewłaściwe stosowanie herbicydów (dobór
środka, dawka, termin wykonania) oraz zanieczyszczenie powietrza (dwutlenek siarki, ozon) wskutek zmieniającego się klimatu i rozwoju przemysłu.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Czynniki środowiska determinujące występowanie spękań i deformacji bulw ziemniaka

Oceniono wpływ czynników meteorologicznych w okresie wegetacji na występowanie bulw z niektórymi
wadami w warunkach uprawy na glebie lekkiej. Dane zebrano w trakcie doświadczeń odmianowych
w oddziale IHAR w Jadwisinie w latach 2001-2011. Stan pogody w najwyższym stopniu wpływał
na występowanie w plonie bulw z deformacjami w okresie od pełni kwitnienia do końca tej fazy, tj. w
czasie początkowego, intensywnego rozwoju bulw. We wszystkich grupach wczesności stwierdzono
istotna zależność miedzy temperatura gleby w ww. okresie a udziałem bulw zdeformowanych w plonie
oraz miedzy wartością współczynnika Sielianinowa a występowaniem tej wady. Występowanie bulw
spękanych okazało się natomiast istotnie determinowane zaopatrzeniem roślin w wodę w końcowej
fazie ich wzrostu. Stwierdzono istotna prostoliniowa zaleność między wartością współczynnika Sielianinowa
w okresie zasychania roślin a udziałem bulw ze spękaniami.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Choroby przechowalnicze ziemniaka

Okres przechowywania ziemniaków jest bardzo długi, w zależności od ich przeznaczenia może wynosić
od 6 (sadzeniaki) do 10 miesięcy (frytki i chipsy). Wymaga to od producentów stworzenia odpowiednich
warunków do składowania, tak aby bulwy zachowywały odpowiednią jakość w zależności od
kierunku użytkowania. Ze względu na częsty brak profesjonalnych przechowalni ponad połowa zbieranych
plonów jest ciągle przechowywana w kopcach, które nie zapewniają właściwych warunków do
długotrwałego składowania. Ubytki i straty wywołane nieodpowiednimi warunkami przechowywania
oraz chorobami przechowalniczymi są w Polsce ciągle wysokie, w latach 2008-2014 wynosiły średnio
ok. 11,2% na każdy milion ton zebranego plonu. Do najgroźniejszych chorób powodujących straty w
okresie przechowywania zalicza się zarazę ziemniaka, mokrą i suchą zgniliznę oraz zgnilizny mieszane.
W ostatnich latach wzrasta znaczenie chorób skórki bulw, które rozwijając się w okresie przechowywania,
obniżają plon i – przede wszystkim – jego jakość. Do chorób skórki, których znaczenie rośnie
ze względu na wzrost spożycia ziemniaków przetworzonych, zaliczyć należy parch srebrzysty i
antraknozę ziemniaka.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zagrożenie fitosanitarne związane z glebą towarzyszącą bulwom ziemniaka i odpadami ziemniaczanymi

W świetle ustaleń warsztatów Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin (EPPO) w glebie i odpadach mogą znajdować się organizmy szkodliwe w różnych stadiach rozwojowych, które mogą rozprzestrzeniać się na obszary, gdzie jak dotąd nie były one notowane, i wywołać tam szkody gospodarcze. Dlatego niezbędne staje się opracowanie zabiegów fitosanitarnych, które skutecznie będą ograniczać ryzyko fitosanitarne stwarzane przez ten materiał. Prace na ten temat prowadzone są w wielu krajach.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo