rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przyinfekcyjne zapalenie mięśni u dzieci – na podstawie opisu przypadku

Ból mięśniowy (mialgia) może być objawem licznych zespołów chorobowych i dotyczyć jednej grupy lub wielu mięśni. Przyczyną mialgii, poza urazem mięśni, mogą być infekcje, a wśród nich – wirusy, bakterie Gram-ujemne i Gram-dodatnie, bakterie beztlenowe i atypowe, a także grzyby i pasożyty. Rozpoznanie mialgii ustala się po zebraniu wywiadu i wykonaniu badań laboratoryjnych. Następnie włącza się leczenie farmakologiczne, rehabilitacyjne i/lub inne. W pracy opisano przypadek 4-letniej dziewczynki hospitalizowanej z powodu bólu kończyn dolnych i zaburzeń chodu, poprzedzonych nieżytem nosogardła, kaszlem i wysypką o charakterze grudkowym. Wyniki badań laboratoryjnych pozwoliły na rozpoznanie etiologii zachorowania (mieszana, bakteryjno-wirusowa), a zastosowanie celowanego leczenia doprowadziło do szybkiego ustąpienia objawów. W artykule zwrócono uwagę na potrzebę wykonania szerokiej diagnostyki w przypadku mialgii u dzieci, ponieważ od identyfikacji czynnika etiologicznego i włączenia celowanej terapii zależy szybkie ustępowanie objawów chorobowych.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zakażenie Streptococcus pyogenes jako czynnik etiologiczny plamicy Schönleina–Henocha

Plamica Schönleina–Henocha jest schorzeniem ogólnoustrojowym występującym głównie u dzieci w wieku szkolnym. Charakteryzuje się leukocytoklastycznym zapaleniem drobnych naczyń z odkładaniem się kompleksów immunologicznych zawierających IgA w naczyniach skóry, przewodu pokarmowego, stawów oraz nerek. Jednoznaczna przyczyna choroby nadal nie została ustalona, do potencjalnych czynników etiologicznych zalicza się czynniki zakaźne, leki, czynniki fizyczne, alergeny czy antygeny nowotworowe. Wśród czynników infekcyjnych mogących wywołać chorobę znajduje się również Streptococcus pyogenes odpowiedzialny za bakteryjne zapalenie gardła. Przebieg choroby jest zazwyczaj łagodny i samoograniczający się, w tych przypadkach stosowane jest jedynie leczenie objawowe. Jednak u części chorych może dochodzić do zajęcia nerek, przewodu pokarmowego oraz stawów i pacjenci ci mogą wymagać zintensyfikowanego leczenia. W przypadku wystąpienia nefropatii, znacznej bolesności i ograniczenia ruchomości stawów, jak również objawów z przewodu pokarmowego stosowane są głównie glikokortykosteroidy. Podejmuje się także próby leczenia cyklosporyną A, azatiopryną, metotreksatem, cyklofosfamidem oraz plazmaferezami. W celu zmniejszenia białkomoczu i kontroli ciśnienia tętniczego krwi stosowane są inhibitory ACE. W pracy przedstawiono opisy choroby dwójki dzieci, u których kilka tygodni po zakażeniu układu oddechowego wystąpiła plamica Schönleina–Henocha. Diagnostyka ukierunkowana na poszukiwanie czynnika etiologicznego w obu przypadkach wykazała wysokie miano ASO, co było związane z zakażeniem Streptococcus pyogenes. Po zastosowaniu leczenia przyczynowego antybiotykiem obserwowano ustąpienie objawów plamicy Schönleina–Henocha.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ocena stanu czynnościowego chorych geriatrycznych zakwalifikowanych do programu aktywności fizycznej – doniesienie wstępne

WSTĘP Nawet bardzo dokładne badania kliniczne nie pozwalają w pełni zobrazować stanu funkcjonalnego pacjenta w podeszłym wieku. W ocenie tego stanu znajdują zastosowanie proste lub złożone testy czynnościowe. Celem pracy jest ocena stanu czynnościowego osób zakwalifikowanych do programu aktywności fizycznej u chorych geriatrycznych, kierowanych do leczenia szpitalnego, na podstawie wybranych wskaźników badania funkcjonalnego, przeprowadzonego na etapie zerowym badania. MATERIAŁ I METODY Grupę badaną stanowiło 15 pacjentów (10 kobiet oraz 5 mężczyzn) w wieku od 61 do 81 lat (śr. 72 ± 5,6) spełniających kryteria włączenia (rokowanie przeżycia  3 lata, możliwość wykonania testów czynnościowych przewidzianych w programie). Większość badanych mieszkała razem z rodziną. Wszyscy uczestnicy badania określili swoje możliwości w zakresie lokomocji jako dobre. U 7 stwierdzono cukrzycę, u 5 niewydolność serca (w tym u 2 NYHA I oraz u 3 NYHA II), u 2 osteoporozę, u 1 astmę, u 1 przewlekłą obturacyjną chorobę płuc Tylko u 1 chorej zakwalifikowanej do programu rehabilitacji geriatrycznej rozpoznano zespół słabości. W analizie stanu czynnościowego grupy badanej zastosowano elementy testów Takata, Fullerton Fitness Test oraz test Tinetti. WYNIKI Aż 4 osoby (27%) uzyskały maksymalną wartość w ocenie całościowej testu Tinetti. Najwięcej punktów odnotowano odpowiednio w badaniu równowagi oraz badaniu chodu u 7 (47%) oraz 8 (53%) badanych. Próby wstań–siądź nie wykonała tylko jedna kobieta. Stanie na jednej nodze było czynnością, której nie potrafiły wykonać 2 osoby (13%). Siła mięśniowa oceniana na podstawie badania dynamometrycznego ściskania ręki była większa u mężczyzn. WNIOSKI Zastosowane testy oceny czynnościowej na etapie zerowym badania są przydatne w planowaniu rehabilitacji geriatrycznej.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Gluten i choroby wynikające z jego nietolerancji

Spożywanie produktów zbożowych w codziennej diecie wynika z tradycji oraz zaleceń żywieniowych. Podstawowym surowcem do produkcji tego typu artykułów spożywczych są zboża naturalnie zawierające gluten, czyli czynnik toksyczny dla osób z celiakią. Coraz więcej ludzi wykazuje nietolerancję na tę frakcję białek występującą w pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie oraz ich pochodnych, a także w odmianach mieszańcowych. Celiaka uznana jest za chorobę ogólnoustrojową o podłożu autoimmunologicznym i charakteryzuje się obecnością specyficznych przeciwciał w surowicy. Na skutek spożycia glutenu w układzie pokarmowym osób z jego nietolerancją dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych, zaburzeń wchłaniania składników odżywczych z pożywienia, powikłań z tym związanych lub do zmian skórnych. Problemy jelitowe są związane z frakcjami prolamin występującymi w pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. <br>Jedyną alternatywą dla osób objętych dietą bezglutenową jest spożywanie nowoczesnych produktów dla nich bezpiecznych, do których coraz częściej należy pieczywo wypiekane z mąki ze zbóż bezglutenowych: szarłatu, gryki czy kukurydzy.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Probiotyki w profilaktyce nawracających zakażeń układu moczowego u dzieci

Nawracające zakażenia układu moczowego stanowią istotny problem kliniczny zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Powtarzające się gorączkowe epizody zakażenia układu moczowego mogą skutkować tworzeniem się zmian bliznowatych w nerkach i rozwojem przewlekłej choroby nerek. Historycznie profilaktykę antybiotykową wdrażano już po pierwszym zakażeniu gorączkowym. Obecnie wskazania do jej stosowania uległy zawężeniu do przypadków nawracających zakażeń układu moczowego oraz zaburzeń, które są istotnymi czynnikami ryzyka ich wystąpienia. W dobie powszechnego stosowania antybiotyków obserwuje się narastającą lekooporność bakterii, co jest powodem poszukiwania innych sposobów leczenia profilaktycznego. Probiotyki z wielu powodów wydają się doskonałą alternatywą dla antybiotyków. W skład mikrobiomu przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego wchodzi wiele dobroczynnych bakterii probiotycznych, spośród których szczególną rolę przypisuje się szczepom Lactobacillus. Wykazano istotny związek pomiędzy zakażeniami układu moczowo-płciowego a obniżonym stężeniem pałeczek kwasu mlekowego. Ich działanie antybakteryjne wiąże się z wydzielaniem licznych substancji hamujących wzrost bakterii chorobotwórczych, tworzeniem biofilmu zapobiegającego adhezji uropatogenów do nabłonka dróg moczowo-płciowych oraz – pośrednio – z działaniem immunomodulującym układ odpornościowy. W niniejszej pracy przedstawiono dowody skuteczności działania probiotyków w profilaktyce nawracających zakażeń układu moczowego, ze szczególnym uwzględnieniem populacji pediatrycznej. Probiotyki stanowią dobrą i bezpieczną alternatywę dla tradycyjnej profilaktycznej antybiotykoterapii.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wybrane zastosowania modeli komputerowych w medycynie

Coraz szersze wykorzystanie systemów informatycznych w medycynie sprzyja znajdowaniu dla nich wciąż nowych zastosowań. Przykładem jest tworzenie modeli komputerowych wykorzystywanych w naukach medycznych i biologicznych. Artykuł przybliża ich wybrane zastosowania oraz możliwe kierunki rozwoju w świetle najnowszej wiedzy.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zapadalność i czynniki ryzyka infekcji Helicobacter pylori wśród krewnych pacjentów zakażonych

Wstęp: Infekcja Helicobacter pylori według Światowej Organizacji Zdrowia występuje u 70–90% dorosłych w krajach rozwijających się i około 25–50% w krajach rozwiniętych. Cel pracy: Ocena występowania infekcji Helicobacter pylori wśród domowników pacjentów z dodatnim wynikiem testu ureazowego oraz określenie czynników ryzyka zakażenia, towarzyszących objawów i chorób współistniejących. Materiał i metody: Do badania włączono 62 krewnych 32 osób zakażonych Helicobacter pylori, zamieszkujących jedno gospodarstwo rodzinne. Grupę kontrolną stanowiło 40 krewnych osób z ujemnym wynikiem testu ureazowego. Badani zostali poddani testowi serologicznemu Diago-HP oraz odpowiedzieli na 30 pytań ankietowych. Wyniki: Stwierdzono istotnie częstsze występowanie infekcji Helicobacter pylori u domowników osoby zakażonej w porównaniu z grupą kontrolną (37,1% vs 18,4%, p < 0,001). W całej badanej populacji (pacjenci i ich krewni) częstość infekcji wyniosła 58,5%. Osoby zakażone były starsze niż niezakażone (51,1 ± 15,0 vs 36,5 ± 18,6 roku, p < 0,001), częściej zgłaszały zaburzenia wypróżniania (72,7% vs 50,8%, p = 0,04) i uczucie pełności w nadbrzuszu (75,9% vs 50,8%, p = 0,02). Cukrzyca typu 2 znamiennie zwiększała ryzyko infekcji Helicobacter pylori (100% vs 53,6%, p = 0,004). Nie stwierdzono związku infekcji z miejscem zamieszkania, nawykami higienicznymi, stosowanymi używkami, dietą i posiadaniem zwierząt domowych. Wnioski: Zapadalność na infekcję Helicobacter pylori jest istotnie wyższa wśród domowników osób zakażonych. Zakażenie częściej występuje u osób w starszym wieku i chorujących na cukrzycę.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Stan uzębienia mieszanego u dzieci wczesnoszkolnych zgłaszających się do gabinetu stomatologicznego

Wstęp: Zaniedbania w zachowaniach prozdrowotnych dotyczących jamy ustnej i w stomatologicznej opiece profilaktyczno- -leczniczej nad dziećmi w wieku wczesnoszkolnym mogą być źródłem poważnych problemów zdrowotnych, zarówno stomatologicznych, jak i ogólnoustrojowych. Cel badań: Celem pracy była ocena wpływu wybranych czynników demograficznych i przyczyn zgłoszenia się do lekarza dentysty na stan uzębienia dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Materiał i metody: Badaniem objęto 210 dzieci w wieku wczesnoszkolnym (7–11 lat), które zgłosiły się w ciągu całego roku 2015 do jednego z lubelskich gabinetów stomatologicznych, gdzie świadczenia stomatologiczne udzielane są zarówno w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, jak i odpłatnie. Stan uzębienia oceniono, obliczając liczbę puw/PUW (próchnica, usunięte, wypełnione), odpowiednio dla uzębienia mlecznego i dla uzębienia stałego. Wyniki: Ponad ¾ dzieci (77,14%) zgłosiło się na wizytę kontrolną, 20,0% – z powodu bólu zęba, a 2,86% – ze względu na utratę wypełnienia. Średnia wartość liczby PUW wyniosła 4,24 ± 3,47, a średnia wartość PUW – 1,74 ± 2,06. Najwyższą intensywność próchnicy w zębach mlecznych stwierdzono u dzieci zgłaszających się z powodu bólu zęba, niższą – u zgłaszających się na wizyty kontrolne, najniższą – u zgłaszających się ze względu na utratę wypełnienia. W przypadku uzębienia stałego największą liczbę wypełnień mieli pacjenci zgłaszający się na wizytę kontrolną. Wnioski: Wysoka zachorowalność na chorobę próchnicową wśród dzieci wczesnoszkolnych potwierdza niedostateczną wiedzę prozdrowotną rodziców/opiekunów w zakresie zdrowia jamy ustnej oraz uchybienia w stomatologicznej opiece profilaktyczno-leczniczej nad małymi dziećmi i dziećmi w wieku przedszkolnym.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ocena prędkości przepływu krwi w tętnicach zewnątrz- i wewnątrzczaszkowych metodą Dopplera u chorych z ostrymi zawrotami głowy leczonych Vinpocetyną

WSTĘP Zawroty głowy są częstą dolegliwością zgłaszaną przez chorych. Celem pracy była ocena prędkości przepływu krwi w tętnicach zewnątrzi wewnątrzczaszkowych metodą Dopplera u chorych z ostrymi nieukładowymi zawrotami głowy leczonych Vinpocetyną. MATERIAŁ I METODY Zbadano 52 chorych o średniej wieku 58,9 ± 11,9 roku. Analizowano czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, stan neurologiczny, ciśnienie tętnicze, rentgenogram kręgosłupa szyjnego, tomografi ę komputerową głowy oraz EEG. U wszystkich wykonano badanie dopplerowskie tętnic zewnątrz- i wewnątrzczaszkowych w 1, 7 i 28 dobie od wystąpienia objawów. Wszyscy chorzy byli leczeni Vinpocetyną przez 3–5 dni w dawce 20 mg/d dożylnie, a następnie do 28 doby w dawce 15 mg/d doustnie. WYNIKI Średnia prędkość przepływu krwi u chorych z ostrymi zawrotami głowy była znamiennie niższa niż u osób bez zawrotów. U mężczyzn średnie prędkości w tętnicach kręgowych i podstawnej były niższe niż u kobiet. Wzrost prędkości średniej oceniany w 7 i 28 dobie zaobserwowano u mężczyzn w prawej tętnicy kręgowej. U chorych obciążonych współistnieniem nadciśnienia tętniczego i cukrzycy prędkość przepływu krwi była niższa i uległa stopniowemu przyspieszeniu, osiągając najwyższe wartości w 28 dniu obserwacji. Ustąpieniu objawów klinicznych w trakcie stosowanego leczenia towarzyszył wzrost prędkości przepływu krwi w badanych tętnicach, jednak nadal pozostała ona niższa od stwierdzanej u osób z grupy kontrolnej. WNIOSKI Średnia prędkość przepływu krwi u chorych w ostrym okresie choroby jest niższa niż u osób bez zawrotów głowy. U mężczyzn prędkości przepływu krwi w tętnicach kręgowych i podstawnej są znamiennie niższe niż u kobiet, podobnie jak u chorych obciążonych współistnieniem nadciśnienia i cukrzycy, u których uzyskano związany z leczeniem stopniowy wzrost przepływu w badanych naczyniach. Ultrasonografi a dopplerowska umożliwia monitorowanie i obiektywizowanie efektu leczenia u chorych z zawrotami głowy o ostrym początku.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Znaczenie suplementacji w regulacji zaburzeń strukturalnych oraz funkcjonalnych w ośrodkowym układzie nerwowym u osób z zespołem Downa

Zespół Downa jest najczęstszą genetyczną przyczyną niepełnosprawności intelektualnej u ludzi, wynikającą z obecności dodatkowego chromosomu 21. W ciągu ostatnich kilku lat dokonano znacznego postępu w pogłębieniu wiedzy na temat zaburzeń na poziomie molekularnym oraz strukturalnym i funkcjonalnym narządów i układów u osób z zespołem Downa. Otrzymane wyniki badań skłoniły wielu naukowców do podjęcia prób zastosowania substancji bioaktywnych in vivo i in vitro w celu zahamowania zaburzeń w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Zastosowanie suplementów w postaci galusanu epigallokatechiny (epigallocatechin gallate, EGCG) przyczynia się do poprawy funkcjonowania mitochondriów w neuronach, obniżenia nadekspresji genu DYRK1A oraz ograniczenia nadprodukcji reaktywnych form tlenu. Przyjmowanie określonych dawek resweratrolu wpływa na poprawę funkcjonowania mitochondriów, zwiększenie proliferacji komórek progenitorowych w hipokampie oraz podobnie jak kurkumina i sok z granatu hamuje przedwczesne starzenie organizmu i zapobiega wystąpieniu choroby Alzheimera. Zaobserwowano ponadto, iż zastosowanie suplementów choliny w okresie ciąży u zwierząt doświadczalnych zdrowych i z trisomią przyczyniło się do stymulacji neurogenezy w hipokampie, poprawy koncentracji, nastroju oraz funkcjonowania procesów poznawczych u potomstwa.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Operacje żylaków – czy niosą za sobą ryzyko zakrzepicy żył głębokich? Porównanie laserowej obliteracji żyły odpiszczelowej i klasycznej safenektomii

Choroby układu żylnego, a zwłaszcza żylaki kończyn dolnych, są jedną z najczęstszych chorób przewlekłych, a także zasadniczym powodem chorobowości w Europie i USA. Żylaki kończyn dolnych wymieniane są także jako czynnik ryzyka zakrzepicy żył głębokich. Większość chorych z żylakami ma niewydolne ujście żyły odpiszczelowej i różnego stopnia refluks. Standardowym leczeniem w tym wypadku jest wysokie podwiązanie żyły odpiszczelowej i jej stripping. Operacja ta jest obarczona również ryzykiem wystąpienia powikłań zakrzepowych. Obecnie trend światowy stanowią operacje małoinwazyjne, do których należy wewnątrzżylna laserowa ablacja żyły odpiszczelowej. Jest ona stosunkowo nową opcją leczenia refluksu w żyle odpiszczelowej. Autorzy przedstawiają obecny stan wiedzy na temat ryzyka zakrzepicy żył głębokich w odniesieniu do różnych zabiegów operacyjnych żylaków kończyn dolnych. Po analizie piśmiennictwa światowego stawiają tezę, że operacje żylaków kończyn dolnych, w trakcie których wykonuje się obliterację laserową żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej, obarczone są mniejszym ryzykiem zakrzepicy żył głębokich w porównaniu z operacjami klasycznymi. Znaczenie w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich mogą mieć znieczulenie tumescencyjne, krótszy czas zabiegu oraz szybki powrót do normalnej aktywności fizycznej. Autorzy podkreślają jednocześnie, że profilaktykę przeciwzakrzepową należy wdrażać niezależnie od metody, stosując do określenia wskazań ocenę ryzyka wystąpienia tego typu powikłań, np. w oparciu o skalę Capriniego.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
HIV i AIDS – współczesne dylematy

Autorzy omawiają nowe dane dotyczące zróżnicowania podatności na zakażenie HIV i zapadalność na AIDS oraz tempo progresji choroby. Na wstępie przypominają aktualne dane epidemiologiczne, z których wynika, iż w krajach Europy Środkowej i Zachodniej epidemia przebiega odmiennie niż w innych regionach świata, nie spełniły się tutaj pesymistyczne przewidywania dotyczące narastania zachorowalności i umieralności. Autorzy koncentrują się na odmiennościach w zakresie uwarunkowań genetycznych i immunologicznych w grupach chorych, u których objawy choroby AIDS nie występują przez okres dłuższy niż 10 lat (LTNP – long term nonprogressors) i chorych z szybkim postępem choroby (RP – rapid progressors) oraz w szczególności u osób odpornych na zakażenie mimo intensywnej ekspozycji (EU – exposed uninfected). Omówione w pracy różnice umożliwiają racjonalne scharakteryzowanie podejmowanych współcześnie prób opracowania skutecznej szczepionki. Wspomniano także o pierwszych efektach nowych metod badawczych, takich jak badanie wszystkich genów (całości genomów) wielu osobników w celu wykrycia różnic między osobnikami (genome-wide association study – GWA) lub oznaczanie profili wszystkich cząstek RNA pewnej populacji komórek (genome-wide transcriptome profiling study), które mogą zastosować jedynie bardzo dobrze wyposażone placówki badawcze.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Analiza składu masy ciała oraz wybranych parametrów lipidowych w populacji dzieci zdrowych – doniesienie wstępne

Cel: Celem pracy była analityczna ocena składu masy ciała oraz wybranych parametrów lipidowych w populacji dzieci zdrowych. Materiał i metoda: Badaniami objęto grupę 81 dzieci (44 chłopców i 37 dziewcząt; średnia wieku 11,56 ± 2,84 roku) uczestniczących w projekcie badawczym w Przyrodniczo-Medycznym Centrum Badań Innowacyjnych w Rzeszowie. U każdego dziecka wykonano pomiar składu masy ciała (analizator TANITA BC-420 S MA) i ocenę profilu lipidowego (Cholestech LDX). Analizę statystyczną zebranego materiału przeprowadzono w pakiecie Statistica 10.0 firmy StatSoft. W opracowaniu statystycznym stosowano analizę zmiennych przy użyciu testów parametrycznych i nieparametrycznych. Za poziom istotności statystycznej przyjęto p < 0,05. Wyniki: Zaobserwowano statystycznie istotne różnice w masie tłuszczowej (p < 0,001), masie beztłuszczowej (p = 0,003), masie mięśniowej (p = 0,003) oraz ilości wody całkowitej (p < 0,001) między dziećmi z prawidłową masą ciała a dziećmi z nadwagą bądź otyłością. Wykazano także istotnie dodatni wpływ masy tłuszczowej (R = 0,09; p = 0,416) i ujemny wpływ wody całkowitej ustroju (R = −0,40; p < 0,001) na wysokość parametru trójglicerydów. Ponadto wraz ze spadkiem masy tłuszczowej obserwowano istotny wzrost wartości „dobrego” (wysokiej gęstości) cholesterolu (R = −0,29; p = 0,009). Wnioski: Stwierdzono, że w populacji dzieci zdrowych występują różnice wybranych komponentów składu ciała, które skorelowane z wynikami lipidogramu pozwalają precyzyjniej monitorować stan odżywienia.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
PSA ciągle najlepszy marker nowotworowy, modyfikacje testu i nowe markery raka stercza

Od wielu lat specyficzny antygen sterczowy (PSA) uważany jest za najlepszy, choć daleki od ideału marker nowotworowy. Podstawowy cel jego zastosowania to pomoc w rozpoznawaniu i różnicowaniu raka i łagodnego przerostu gruczołu krokowego. Wartość markerów nowotworowych w przypadku raka stercza jest szczególnie ważna wobec faktu wieloletniego bezobjawowego rozwoju tego nowotworu, a szczególnego znaczenia nabiera ona w ostatnich latach, gdy obserwujemy stale wzrastającą tendencję do zachorowań. W pracy przedstawiono zalety i wady testu PSA, jego modyfikacje (np. testy dynamiczne) wprowadzone w celu zwiększenia czułości i specyficzności oraz – co za tym idzie – wiarygodności testu. W dalszej kolejności opisano proenzymy oraz formy prekursorowe PSA i możliwości wykorzystania ich w diagnostyce. W drugiej części pracy opisano nowe, potencjalne markery raka stercza, których próby wprowadzenia wiążą się z rozwojem technik biologii molekularnej. Należy tu wymienić kolejne kalikreiny (PSA jest także przedstawicielem tej rodziny), EPCA-2, PCA3, AMACR, produkty rearanżacji i fuzji genów, hipermetylacja GSTP1, wolne DNA w surowicy krwi, przeciwciała i szereg innych o nieco mniejszym znaczeniu.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne