rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza domowych przetworów słomy makowej (tzw. „kompotów”). Część 2* – wyznaczenie dawki LD50 dla nieoczyszczonych i oczyszczonych próbek

Wstęp: W poprzedniej pracy potwierdziliśmy obecność
zanieczyszczeń mikrobiologicznych, nieorganicznych i organicznych
w domowych przetworach słomy makowej –
„kompocie”. Zanieczyszczenia te mogą wpływać na jego
toksyczność, brak jednak odpowiednich badań eksperymentalnych.
Autorzy postanowili opracować metodę
oczyszczania „kompotu” oraz wyznaczyć i porównać dawkę
LD50 dla jego postaci oczyszczonej, nieoczyszczonej i standardowego
roztworu morfiny. Materiał i metody: Materiał
badawczy stanowiły wyciągi ze słomy makowej dostarczone
przez organy ścigania. Stężenia opiatów w „kompocie” nieoczyszczonym
oznaczono za pomocą wysokosprawnej
chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas
(HPLC-MS). 1000 ml zabezpieczonego „kompotu” zostało
oczyszczone z balastu roślinnego i innych zanieczyszczeń.
LD50 wyznaczono metodą Litchfielda-Wilcoxona w odniesieniu
do morfiny. W doświadczeniu wykorzystano 36 samców
szczurów Sprague-Dawley, w wieku 3 miesięcy, o masie
ciała 200–250 g. Zwierzętom podano jednorazowo drogą
dootrzewnową odpowiednie wyciągi w trzech zróżnicowanych
dawkach. Wyniki: Obliczone dawki LD50 ostrej
toksyczności dootrzewnowej wyniosły: dla wyciągu nieoczyszczonego
– 83,8 mg/kg m.c.; dla wyciągu oczyszczonego
– 51,9; dla roztworu chlorowodorku morfiny – 61,1.
Wnioski: Najniższa wartość LD50 dla „kompotu” oczyszczonego
świadczy o jego większej toksyczności ostrej względem
„kompotu” nieoczyszczonego i roztworu morfiny.
Opracowana metoda oczyszczania „kompotu” pozwala na
redukcję zanieczyszczeń, dlatego może być stosowana
w badaniach doświadczalnych obu postaci narkotyku.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Endemie o największych i najmniejszych współczynnikach umieralności na nowotwory złośliwe ogółem w obrębie województwa śląskiego

Wstęp: Liczba zgonów z powodu nowotworów złośliwych
w obrębie woj. śląskiego stale wzrasta, chociaż nierównomiernie
w poszczególnych powiatach. Stąd próba
poszukiwania endemii z długotrwale występującymi największymi
i najmniejszymi współczynnikami umieralności.
Materiał i metody: Na podstawie „kart zgonu”
i danych demograficznych z GUS zostały obliczone cząstkowe
(wg grup 5-letnich: 0–4, 5–9 itd. aż do 85+), surowe
i standaryzowane wg struktury wieku „populacji świata”–
współczynniki umieralności. Obliczenia ww. współczynników
oparto o 125.162 przypadki zgonów na nowotwory
złośliwe w latach 1999–2009 w obrębie woj. śląskiego.
Wyniki: Przyjmuje się, że rejestracja zgonów wg przyczyn
w woj. śląskim charakteryzuje się wysokim stopniem kompletności,
co daje obiektywne i miarodajne wartości statystyczne.
W latach 1999–2009 w obrębie woj. śląskiego
z powodu nowotworów złośliwych ogółem zmarły 125.162
osoby (70.544 mężczyzn, tj. 56,4% i 54.618 kobiet tj.
43,6%). Standaryzowane, średnie współczynniki umieralności
wahały się od minimum 182,0/100 tys. do 247,3/100
tys. wśród mężczyzn i od 89,9/100 tys. do 135,4/100 tys.
wśród kobiet. Rozkład standaryzowanych współczynników
umieralności na nowotwory złośliwe ogółem jest wśród
mężczyzn i kobiet w obrębie woj. śląskiego (wg 36 powiatów)
bardzo nierównomierny. Na mapach (ryc. 1D i 2D)
przedstawiono obszary (endemie) o statystycznie istotnie
wysokich i niskich współczynnikach umieralności. Wniosek:
Te wyniki to podstawa do organizacji różnorodnych
działań przede wszystkim prewencyjnych (oświata antynowotworowa,
prewencja wtórna – skryningi itp.).

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Próba weryfikacji interdyscyplinarnej hipotezy wyjaśniającej spadek liczby urodzeń i niską dzietność

Cel pracy: Celem pracy jest próba oszacowania wskaźnika
dzietności w grupie studentek studiów pomostowych
oraz pozyskanie i analiza danych o postawach i zapatrywaniach
tych kobiet na temat macierzyństwa i chęci posiadania
dzieci. Dane te zamierzamy wykorzystać dla próby
weryfikacji interdyscyplinarnej hipotezy wyjaśniającej spadek
liczby urodzeń i niską dzietność. Materiał i metodyka:
Wykonano badanie sondażowe przy pomocy autorskiej
ankiety, sformułowanej po wyczerpującej dyskusji możliwych
przyczyn spadku liczby urodzeń. Poprzez pytania
ankiety staraliśmy się zweryfikować hipotezę zakładającą,
że spadek przyrostu naturalnego jest wynikiem ciągu kumulatywnych
przemian mentalnych zachodzących we współczesnych
społeczeństwach europejskich. Ankietę wypełniło
62 studentek z tzw. trybu AB, D i C studiów pomostowych
realizujących naukę w PWSZ w Nysie roku akademickim
2011/2012. Wyniki: W badanej próbie wiek studentek
wahał się w przedziale <32, 55> lat, a średnia wieku wynosiła
44,3 lat; 62 badanych kobiet urodziło 113 dzieci,
a więc wskaźnik dzietności wyliczony dla tej grupy wynosi
1,82. Dyskusja: Postawa i zapatrywania pielęgniarek, oceniona
przez stopień zgodności z poglądami nie sprzyjającymi
posiadaniu dzieci, wydaje się wyjaśniać dlaczego
wskaźnik dzietności w zbadanej grupie kobiet jest dość
wysoki. Wnioski: Sformułowana na wstępie naszych prac
wieloaspektowa i interdyscyplinarna hipoteza (teoretyczny
model), opisujący zachodzący w Europie spadek liczby urodzeń,
jak się wydaje, może być użyteczny dla prób oszacowania
postawy prorodzinnej w różnych populacjach
kobiet. Uzyskane wyniki, przedstawione na tle zgodności
z zaproponowanym modelem teoretycznym, umożliwiają
sformułowanie propozycji działań, które przeciwdziałałyby
spadkowi liczby urodzeń.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wpływ aerozolu biologicznego z oczyszczalni ścieków na zdrowie pracowników i okolicznych mieszkańców – analiza literaturowa

Aerozol biologiczny tworzą drobnoustroje, ich toksyny
oraz fragmenty mikroorganizmów zawieszone w postaci
drobnych kropel lub cząstek stałych. Szczególnie eksponowani
na jego działanie są pracownicy oczyszczalni ścieków
oraz okoliczni mieszkańcy. Doniesienia literaturowe zwracają
uwagę na rolę bakterii kałowych z rodziny Enterobacteriaceae
oraz drożdży, które stwarzają rzeczywiste zagrożenie
czystości sanitarnej powietrza przy oczyszczalniach.
Emisja drobnoustrojów chorobotwórczych przeważa w sąsiedztwie
obiektów związanych z osadami (zbiorniki gromadzenia
osadu, poletka osadowe). Badania naukowe
wskazują, że zasięg oddziaływania bioaerozolu sięga do
3 km poza teren oczyszczalni. Do najczęściej zgłaszanych
objawów przez pracowników oczyszczalni ścieków oraz
mieszkańców terenów przyległych, należą dolegliwości
związane z układem oddechowym. Pojawiają się również
zaburzenia gastryczne, skórne oraz objawy ogólne, których
występowanie można tłumaczyć ekspozycją na endotoksyny
obecne w bioaerozolu.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Emisja substancji chemicznych z biurowych urządzeń drukujących i powielających

Urządzenia biurowe mogą emitować szereg potencjalnie
szkodliwych zanieczyszczeń. Drukarki i kserokopiarki są
źródłem lotnych związków organicznych (LZO), które przynajmniej
w części pochodzą z tonerów poddawanych ogrzewaniu
podczas procesu drukowania oraz pyłów papieru.
LZO zidentyfikowane podczas badania emisji z urządzeń
drukujących obejmują toksyczne zanieczyszczenia powietrza,
takie jak benzen, toluen, etylobenzen, ksylen, styren,
a także formaldehyd. Biurowe urządzenia drukujące są
uznawane za główne źródła emisji wewnętrznej bardzo
drobnych cząstek aerozolu. Poziomy emisji niektórych
zanieczyszczeń powietrza z urządzeń biurowych mogą być
stosunkowo niskie w porównaniu do innych znanych źródeł,
takich jak materiały budowlane. Jednak urządzenia
biurowe są potencjalnie ważnym źródłem narażenia człowieka
ze względu na niewielką odległość od ludzi, którzy
je używają zarówno w domu jak i w biurze.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wykorzystanie komórek nabłonkowych z jamy ustnej w monitoringu biologicznym ludzi

Jedną z podstawowych metod określania stopnia zagrożenia
środowiskowego ludzi jest oznaczenie substancji
szkodliwych w poszczególnych elementach środowiska
(powietrze, woda, gleba, żywność). W odróżnieniu od
monitoringu środowiska – monitoring biologiczny ludzi
(HBM) umożliwia oszacowanie wielkości dawki wchłoniętej,
ogólnej bądź zlokalizowanej w określonym narządzie.
HBM pozwala na ocenę narażenia na substancje,
które wchłaniane są do organizmu wszystkimi drogami
i z różnych nośników zanieczyszczeń. Polega na pomiarze
wskaźników, tzw. biomarkerów w płynach ustrojowych
(krew, mocz, ślina, itd.) lub w tkankach i narządach. Biomarkery
dzielimy na markery ekspozycji, skutków oraz
wrażliwości.
Szczególnie przydatną metodą jest oznaczanie adduktów,
czyli związków substancji rakotwórczych (lub ich
metabolitów) z białkami lub DNA, będących markerem
narażenia. Za biomarkery skutków biologicznych uznawane
są różne zmiany cytogenetyczne, w tym także obecne
w komórkach mikrojądra. Są to struktury pozajądrowe
zawierające fragmenty chromatyny (powstałe w skutek
pęknięć DNA) lub całe chromosomy (uszkodzenia wrzeciona
podziałowego).
Większość badań poziomu adduktów DNA i mikrojąder
była dotychczas prowadzona w komórkach limfocytów
krwi obwodowej. W chwili obecnej prowadzenie badań
z wykorzystaniem krwi, zwłaszcza u dzieci jest obostrzone
względami bioetycznymi, dlatego zainteresowaniem naukowców
zaczęły się cieszyć testy wykorzystujące komórki
nabłonkowe z jamy ustnej.
Komórki nabłonkowe są głównym budulcem tkanki
nabłonkowej, a także stanowią około 60% wszystkich
komórek organizmu człowieka. Tkanka nabłonkowa pełni
przede wszystkim funkcję okrywającą i wyściełającą
zewnętrzne oraz wewnętrzne powierzchnie organizmu.
Nabłonek w różnych częściach organizmu człowieka uległ
wysokiej specjalizacji, co związane jest z jego budową
i pełnioną funkcją. Jamę ustną człowieka jest pokrywa
nabłonek wielowarstwowy płaski, który zbudowany jest
z komórek określanych jako keratynocyty. Komórki nabłonkowe
jamy ustnej mogą podlegać dwóm drogom różnicowania
– w kierunku nabłonków rogowaciejących i nierogowaciejących.
W niniejszej pracy w oparciu o nasze dotychczasowe
doświadczenia oraz dostępną literaturę przedstawiono procedury
badawcze zawierające opis poboru komórek
nabłonkowych z jamy ustnej oraz przygotowanie go w ten
sposób, aby mógł zostać wykorzystany zarówno do analizy
adduktów DNA, jak i testu mikrojądrowego.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Rola kobaltu w ekosystemie – prawdopodobieństwo niepożądanego działania

W środowisku naturalnym kobalt występuje w minerałach
siarczkowych, tlenkowych i arsenkowych. Jest pierwiastkiem
śladowym niezbędnym do syntezy witaminy
B12. Jest również nieodzowny dla prawidłowego rozwoju
zwierząt, planktonu i wzrostu roślin. Dieta jest głównym
źródłem dowozu kobaltu. Działanie toksyczne, w wyniku
narażenia komunalnego populacji generalnej, nie zostało
dotąd odnotowane z wyjątkiem kardiomiopatii u piwoszy.
Zanieczyszczona gleba w pobliżu emitorów przemysłowych
może stanowić zagrożenie zdrowotne dla małych dzieci.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Czynniki środowiskowe i genetyczne wpływające na rozwój alergii dróg oddechowych

Obecnie ponad 23% ludności w krajach rozwiniętych
cierpi na alergiczne zapalenie dróg oddechowych. Liczba
chorych znacznie zwiększyła się na przestrzeni ostatnich
lat. Na początku XX wieku jedynie 1% populacji dotknięta
była schorzeniami alergicznymi. Reakcja na alergeny
wziewne jest mocno zróżnicowana osobniczo. Alergia
wywoływana jest przez współdziałanie czynników środowiskowych
i genetycznych. Poza ekspozycją na alergen, na
rozwój alergii mają wpływ czynniki środowiskowe, takie
jak zanieczyszczenie powietrza, zagrożenie dymem tytoniowym,
dieta i przyzwyczajenia higieniczne. Prawdopodobnie,
wzrastające zapylenie i zanieczyszczenia gazowe
powietrza odpowiadają za wzrost zachorowalności na alergiczne
zapalenie dróg oddechowych. Nie jest jasna przyczyna
różnorodności objawów i mechanizm, który predysponuje
do rozwoju alergii. Na rozwój choroby ma wpływ
duża liczba niezależnych od siebie genów, które mogą podlegać
regulacji epigenetycznej. Geny odpowiedzialne za
zwiększenie ryzyka zachorowania należą między innymi
do rodziny genów kodujących chemikininy i interleukiny
wraz z receptorami. Polimorfizmy genów związane z rozwojem
alergii różnią się między populacjami.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Życie w pobliżu turbin wiatrowych, ich wpływ na zdrowie – przegląd piśmiennictwa

W artykule dokonano przeglądu doniesień literaturowych
dotyczących zmian zdrowotnych u osób mieszkających
w sąsiedztwie farm wiatrowych związanych z ekspozycją
na hałas, infradźwięki, pola elektromagnetyczne,
migotanie cienia i ryzyko urazów mechanicznych.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Endemie o największej i najmniejszej częstości zachorowań na nowotwory złośliwe ogółem w obrębie województwa śląskiego

Wstęp: W obrębie woj. śląskiego, Śląski Rejestr
Nowotworów prowadzi systematyczny monitoring
zachorowań na nowotwory złośliwe od lat 60. XX w.
Rejestr obejmuje obszar zamieszkały przez ok. 4,8 mln
osób (wg GUS). Liczba osób chorujących na nowotwory
złośliwe stale wzrasta, choć nierównomiernie
wg 36 powiatów. Stąd konieczność poszukiwania rzeczywistych
endemii, szczególnie o największych i najmniejszych
wartościach współczynników zachorowalności.
Materiały i metody: Według procedur M. Segi i M.
Kurihary w modyfikacji R. Dolla obliczono współczynniki
zachorowalności (cząstkowe, surowe i standaryzowane
wg struktury wieku „populacji świata”). Analizę
oparto na 183.396 przypadkach osób (mężczyźni
i kobiety), które zachorowały na raka na tym obszarze
w latach 1999– 2009.
Wyniki: W latach 1999–2009 w obrębie woj. śląskiego
rozpoznano wśród mężczyzn 94.001 przypadków
(tj. 51,3% z ogółu), a wśród kobiet 89.395 zachorowań
(tj. 48,7%). Standaryzowane współczynniki
zachorowalności wahały się od 227,0 do 327,0/100 tys.
(średnia dla województwa – 272,4/100 tys.) wśród mężczyzn
i od 158,7 do 237,4/100 tys. (średnia – 204,5/100
tys.) wśród kobiet. Rozkład (w okresach: 1999–2009,
1999–2002 i 2006– 2009) standaryzowanych współczynników
zachorowalności na nowotwory złośliwe
ogółem wg płci jest bardzo nierównomierny. Współczynniki
były wykorzystane w analizach typu chorologicznego
(poszukiwanie rejonów endemii zwłaszcza największej
zachorowalności). Takie endemie zostały
opisane (vide ryc. 1D i 2D). Najczęściej i długotrwale
chorują na nowotwory mężczyźni i kobiety następujących
powiatów: będzińskiego, bielskiego, cieszyńskiego
i mikołowskiego oraz miast: Bielsko-Biała, Chorzów,
Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jaworzno, Jastrzębie-Zdrój,
Katowice, Tychy, Żory.
Wniosek: Ta analiza to podstawa do organizacji
głównie działań o charakterze prewencyjnym, tj. w zakresie
oświaty antynowotworowej, skryningów itp.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Wykorzystanie mikropyłkowego testu Amesa MPF™ do oceny mutagenności pyłowych zanieczyszczeń powietrza

Wstęp: Teren o wysokim stopniu uprzemysłowienia
jakim jest obszar Górnego Śląska, jest szczególnie zanieczyszczony
przez pyły zawieszone pochodzenia antropogenicznego
i naturalnego, które mogą pośrednio przyczyniać
się do pojawiania negatywnych skutków
zdrowotnych u ludzi.
Materiał i metody: Celem pracy było określenie
potencjału mutagennego dla ekstraktów pyłowych
zanieczyszczeń powietrza, pobranych w sześciu miastach
województwa śląskiego. Próbki pyłowych zanieczyszczeń
powietrza były pobierane na filtry z włókna
szklanego przy użyciu aspiratora o przepływie powietrza
wynoszącym ok. 1 m3/min. Ekstrakcję pyłów przeprowadzono
przy użyciu chlorku metylenu, a testowane
próbki przed analizą rozpuszczono w dimetylosulfotlenku
(DMSO). Badania potencjału mutagennego przeprowadzono
mikropłytkowym testem Amesa MPFTM
z wykorzystaniem zmodyfikowanych szczepów testowych
Salmonella typhimurium TA98 i TA100.
Wyniki: W mikropłytkowym teście Amesa MPFTM
zaobserwowano zależność liniową dawka – odpowiedź
dla szczepu TA98 w obu wariantach aktywacji metabolicznej
(S9) szczepu TA100 w wariancie S9.
Odpowiedź dla szczepu TA98 w obu wariantach aktywacji
metabolicznej (S9) 100% badanych próbek
wykazało wartości aktywności mutagennej 2, co
wskazuje na silnie właściwości mutagenne ekstraktów
pyłów. W próbkach badanych przy użyciu szczepu
TA100S9 – w wariancie bez aktywacji metabolicznej
zaobserwowano brak aktywności mutagennej 1.
Natomiast przeprowadzenie testu w obecności frakcji
mikrosomalnej (S9) wykazało odpowiedź ze strony
szczepu TA100 w postaci aktywności mutagennej
w zakresie od AM1,160,15 do AM9,671,02
w zależności od lokalizacji miejscowości.
Wnioski: Przeprowadzone badania wykazały, iż
mikropłytkowy test Amesa MPFTM jest szybką i kompleksową
metodą do określenia właściwości mutagennych
substancji zanieczyszczających powietrze, a mających
szkodliwy wpływ na organizmy żywe. Zastosowanie
testu Amesa w formacie mikropłytkowym
w połączeniu z badaniami chemicznymi może przyczynić
się do określenia wartości lub poziomu wskaźników
narażenia środowiskowego oraz umożliwiać rzeczywistą
ocenę narażenia populacji na czynniki mutagenne,
toksyczne i cytotoksyczne, co z kolei może się przyczynić
do bardziej precyzyjnej oceny ryzyka zdrowotnego.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Ocena jodurii u studentek wydziału farmaceutycznego

Cel pracy obejmował oznaczanie stężenia jodu
w moczu wśród studentek Wydziału Farmaceutycznego
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
Materiał i metody: Badane kobiety wypełniły anonimową
ankietę. Miała ona pomóc w określeniu czynników,
które mogą mieć wpływ na gospodarkę jodową
ustroju. Wartość jodurii poniżej 100 μg/l świadczy
o niedoborze jodu w organizmie. Badaniem objęto 101
studentek, u których przy użyciu metody PAMM określano
stężenie jodu w porannej próbce moczu.
Wyniki: Średnia wartość jodurii wynosiła
103,50565,71 μg/l. 49,5% studentek miało prawidłowe
stężenie jodu w moczu, natomiast pozostałe wykazywały
niedostateczną podaż tego pierwiastka z dietą.
7,9% studentek miało ciężki niedobór jodu w moczu
(*20 μg/l), 16,8% posiadało jodurię w granicach 20–
50 μg/l, natomiast niewielki niedobór tego pierwiastka
w moczu (50–100 μg/l) występował u 25,8% badanych.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Określenie rodzaju azbestu w izolacji termicznej metodą proszkową (DSH) dyfrakcji rentgenowskiej

Wstęp: Przed dwudziestu laty Instytut Medycyny
Pracy w Sosnowcu wdrożył metodę proszkową dyfrakcji
rentgenowskiej. Metoda pozwala identyfikować różne
rodzaje azbestu.
Cel pracy: Zastosowanie metody DSH do identyfikacji
azbestów w próbce materiałów izolacyjnych stosowanych
w przemyśle.
Materiał i metody: Azbesty do roku 1997 były szeroko
stosowane ze względu na swoje właściwości techniczne.
Mają one budowę krystaliczną i dają charakterystyczne
wzory dyfrakcyjne. Pozwala to określić ich
obecność w wyrobach. Badania metodą proszkową dyfrakcji
rentgenowskiej próbki materiałów stosowanych
do izolacji termicznej wykonano przy wykorzystaniu
dyfraktometru DRON 4S. Na uzyskanych dyfraktogramach
oznaczono refleksy od faz krystalicznych minerałów
obecnych w badanych materiałach. Obecność
włóknistych form azbestów potwierdzono obserwacjami
mikroskopowymi.
Wnioski: W próbce izolacji termicznej, złożonej
z kilku warstw, stwierdzono azbesty: chryzotyl, amozyt
oraz krokidolit. Jedna z warstw izolacji termicznej
wykonana była z substancji amorficznej.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Rozpowszechnienie stosowania substancji psychoaktywnych wśród młodzieży szkół ponadpodstawowych z wybranych miast województwa śląskiego

Wstęp: Rozpowszechnienie substancji psychoaktywnych
wśród młodzieży w Polsce wzrasta w ostatnich
latach. Statystyki dotyczące tego zjawiska są niższe niż
w Europie Zachodniej, jednak konieczne jest stałe jego
monitorowanie. Praca prezentuje wyniki badania ankietowego
zrealizowanego przez IMPiZŚ w latach 2010–11.
Cel: Celem pracy jest przedstawienie skali rozpowszechnienia
substancji psychoaktywnych wśród młodzieży
szkół z miast Górnego Śląska.
Materiał i metody: Badanie realizowane było w oparciu
o zmodyfikowany kwestionariusz Programu ESPAD.
Pytania dotyczyły charakterystyki badanego oraz dostępności,
konsumpcji, świadomości ryzyka i problemów
związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.
W badaniu uczestniczyło 928 uczniów klas III gimnazjów
oraz I i II klas szkół ponadgimnazjalnych z Sosnowca
i Chorzowa (62% chłopców i 38% dziewcząt).
Wyniki: Kontakt z alkoholem (przynajmniej 1 raz
w życiu) potwierdza aż 86,9% dziewcząt i 89,8% chłopców
– jest to najbardziej rozpowszechniona w badanej
grupie substancja psychoaktywna. Spośród pozostałych
substancji, stosowanie marihuany/haszyszu potwierdziło
40,7% badanych (34,7% dziewcząt i 44,3% chłopców).
Trzecie co do częstości stosowania były dopalacze –
kontakt z nimi miało 21,8% uczniów (17,5% dziewcząt
i 24,5% chłopców). Rozpowszechnienie w granicach
10% obserwowano w przypadku leków uspokajających
(także z alkoholem) oraz amfetaminy. Częstość kontaktu
z pozostałymi substancjami psychoaktywnymi wynosiła
*10%. Chłopcy statystycznie częściej niż dziewczęta
stosowali poszczególne substancje psychoaktywne.
Wnioski: Wyniki badania potwierdzają, że picie alkoholu
przez młodzież w Polsce staje się powoli statystyczną
normą. Rozpowszechnienie pozostałych substancji
psychoaktywnych przyjmuje również niepokojące rozmiary.
Istnieje konieczność prowadzenia systematycznych
działań edukacyjnych wśród młodzieży, ze szczególnym
uwzględnieniem problematyki uzależnień oraz
restrykcyjnego ograniczenia dostępności wszelkich napojów
alkoholowych oraz innych substancji psychoaktywnych
dla nastolatków.

Czasopismo: Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu