rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stolica Apostolska a Państwo-Miasta Watykan. Kilka uwag o wspólnej podmiotowości prawnomiędzynarodowej

Status międzynarodowy Stolicy Apostolskiej i Państwa-Miasta Watykan po dziś dzień w sferze prawnomiędzynarodowej wywołuje wątpliwości. Spowodowane jest to faktem, że w analizowanym przypadku podmiotowość prawa międzynarodowego publicznego ma charakter szczególny przez wzgląd na brak wszystkich kluczowych atrybutów tej podmiotowości. W tekście zabrano głos w toczonej w doktrynie prawa międzynarodowego publicznego dyskusji starając się uwypuklić argumenty przemawiającym za uznaniem, że w tej sytuacji mamy do czynienia z jednym i tym samym podmiotem występującym na arenie międzynarodowej bądź to jako Stolica Apostolska bądź to jako Państwo-Miasta Watykan. Toteż, co starano się przedstawić, Stolica Apostolska nie jest czynnikiem zewnętrznym w stosunku do Watykanu, a z kolei znikomy obszar, nieliczna ludność nie pozwalają widzieć w jednostce geopolitycznej, jaką jest Państwo-Miasta Watykan, normalnego państwa w prawnomiędzynarodowym ujęciu, który stanowiłby odrębny od Stolicy Apostolskiej podmiot prawa.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Wymiar prawno-liturgiczny stałej kobiecej posługi akolitatu w świetle nowelizacji kan. 230 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Artykuł prezentuje z zastosowaniem metody historyczno-prawnej wymiar prawno-liturgiczny stałej posługi akolitatu kobiet w Kościele rzymsko-katolickim. W sposób skondensowany opisuje historię święceń akolitatu. Następnie przedstawia genezę, przebieg i skutki reformy święceń niższych przeprowadzonej w 1972 r. Jednym z jej skutków stało się wprowadzenie stałej posługi akolitatu dla wiernych świeckich mężczyzn. Proces aplikacji reformy święceń niższych w Polsce jest prezentowany w kontekście reformy liturgicznej przeprowadzanej zgodnie z dyrektywami Soboru Watykańskiego II. Nowelizacja kan. 230 § 1 KPK/83 promulgowana przez papieża Franciszka w 2021 r. wprowadza stałą posługę akolitatu dla wiernych kobiet, stanowiąc dopełnienie reformy święceń niższych papieża Pawła VI.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Katolik jako świadek sakramentu chrztu św.

Podczas udzielania sakramentu chrztu św. Kościół wymaga obecności przynajmniej jednego chrzestnego. Jednak w pewnych sytuacjach może nie być takiej możliwości, dlatego wtedy należy zatroszczyć się o przynajmniej jednego wiarygodnego świadka. Takim świadkiem może być nie tylko niekatolik ze wspólnoty kościelnej niekatolickiej, ale również katolik, który nie będzie pełnił zadania chrzestnego. Obecność takiego świadka może okazać się bardzo potrzebna w późniejszym czasie tak, aby można było udowodnić fakt przyjęcia sakramentu chrztu św., gdy będzie taka konieczność. Jednakże zarówno brak chrzestnego, jak i brak świadka chrztu, nie może stanowić przeszkody do udzielenia tego sakramentu.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Domniemania sądowe w procesach nullitatis matrimonii z tytułów symulacji zgody małżeńskiej w orzecznictwie Roty Rzymskiej

W procesie nullitatis matrimonii jednym z dowodów jest domniemanie (praesumptio). Obok domniemań prawnych (praesumpiones iuris) istnieją domniemania sędziowskie (praesumpiones hominis), wypracowane przez orzecznictwo Roty Rzymskiej. Wiele domniemań sędziowskich Rota Rzymska przyjmuje w procesach prowadzonych z tytułów dotyczących symulacji zgody małżeńskiej (kan. 1101 § 2 KPK/83). Po przedstawieniu domniemań w sytuacji symulacji zgody małżeńskiej in genere, autor omawia domniemania sędziowskie dotyczące wykluczenia bonum fidei, bonum prolis, bonum sacramenti, godności sakramentalnej małżeństwa oraz bonum coniugum. Domniemania sędziowskie spełniają w procesie o nieważność małżeństwa rolę pomocniczą, pomagając sędziemu w uzyskaniu pewności moralnej.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Odliczenie od dochodu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą

Autorzy artykułu poddają w nim analizie art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, który stwarza podstawę prawną ulgi podatkowej polegającej na możliwości odliczenia od dochodu darowizny dokonanej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Z powyższego odliczenia podatkowego może skorzystać darczyńca, który legitymuje się dwoma dokumentami otrzymanymi od obdarowanej kościelnej osoby prawnej, tj. pokwitowaniem odbioru darowizny oraz sprawozdaniem o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Wykładnia omawianego przepisu budzi szereg wątpliwości w szczególności w zakresie, w jakim odnosi się on do obowiązku przedłożenia sprawozdania z wydatkowania darowizny przez kościelną osobę prawną, który warunkuje możliwość skorzystania z ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu przekazanej na rzecz kościelnej osoby prawnej darowizny od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Przyjmowana przez sądy administracyjne wykładnia rzeczonego przepisu, nie wydaje się prawidłowa. W ocenie autorów przepis budzi również wątpliwości natury konstytucyjnej.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Formacja intelektualna ks. Stefana Wyszyńskiego w dziedzinie pracy ludzkiej i ustawodawstwa pracy – okresy II RP i II wojny światowej

Myśl Wyszyńskiego na temat pracy jest owocem nie tylko intelektualnej refleksji nad osiągnięciami europejskich myślicieli katolickiej nauki społecznej, ale nade wszystko ma swoje zakorzenienie w osobistym doświadczeniu życia duchowego i formacji biblijnej. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób kształtowała się formacja intelektualna w zakresie problematyki pracy i ustawodawstwa pracy w świetle katolickiej nauki społecznej. Celem artykułu jest także poszukiwanie odpowiedzi na pytania pomocnicze: jakiego rodzaju aktywność społeczną podejmował w odniesieniu do realizacji myśli społecznego nauczania Kościoła? Czym jest praca i jakie cele stoją przed ustawodawstwem pracy według ks. Wyszyńskiego? Co myśl ks. Wyszyńskiego na temat ustawodawstwa pracy może wnieść do współczesnej doktryny prawa pracy?

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Polowania duchownych w świetle średniowiecznych ksiąg pokutnych

Księgi pokutne, które powstały w epoce późnej starożytności chrześcijańskiej i wczesnego średniowiecza są świadectwem kształtowania się praktyki pokutnej w Kościele. Miały one służyć pomocą spowiednikom, zwłaszcza w zakresie ujednolicenia nakładania pokuty. Celem artykułu, jest udzielenie odpowiedzi, patrząc przez pryzmat ksiąg pokutnych, czy postawa Kościoła wobec łowiectwa była zawsze pozytywna, a zwłaszcza czy w taki sam sposób traktowano osoby świeckie, jak i duchowne? Analiza penitencjałów ukazuje, że w średniowieczu osoby duchowne zarówno diakonii, prezbiterzy, a według niektórych ksiąg pokutnych także i biskupi nie powinni brać udziału w polowaniach, zwłaszcza w celach rozrywkowych. Nie znajdujemy natomiast tekstów, które świadczyłyby o tym, że osoby świeckie nie mogą lub nie powinny brać udziału w polowaniach. Z przedmiotowych ksiąg wynika również, że pokuta za udział w polowaniach dla duchownych była surowa, jeśli porównamy ją do innych pokut, wymierzanych za poważne przewinienia. Obowiązujący Kodeks Prawa Kanonicznego nie przewiduje zakazu, aby duchowni nie mogli brać udziału w polowaniach, czy też otaczać troską myśliwych.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Sprawy Kościoła prawosławnego, kościołów ewangelickich i gmin wyznaniowych żydowskich w praktyce prawnej Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1939

W lutym 1919 r. na mocy dekretu Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego utworzono Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Sejm Ustawodawczy uchwaloną w lipcu 1919 r. ustawą utrzymał w ustroju państwa Prokuratorię i scentralizowany model ochrony interesów prawnych i majątkowych państwa. Sejm Ustawodawczy powierzył Prokuratorii także ochronę interesów majątkowych kościołów. Ochrona Prokuratorii przyjmowała postać pomocy prawnej w drodze zastępstwa prawnego lub czynności konsultacyjnych albo opiniodawczych. Ochrona Prokuratorii, traktowana przez kościoły jako forma nadzoru państwowego, została zniesiona w 1926 r. Agendę prowadzoną przez Prokuratorię po 1925 r. w kategorii określanej jako sprawy wyznaniowe wypełniały czynności zmierzające do ochrony interesów publicznych i majątkowych państwa w stosunkach z kościołami i innymi związkami religijnymi.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Ochrona życia w prawie kanonicznym i polskim

Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1983 r. ochrona i obrona życia człowieka wraz z poczęciem została uregulowana w przepisach obejmujących przestępstwa przeciwko życiu i wolności człowieka. Ponadto, Kościół katolicki w Katechizmie Kościoła Katolickiego oraz dokumentach kościelnych wyraża jednoznaczne stanowisko ochrony i obrony życia człowieka. W prawie polskim zgodnie z art. 38 Konstytucji RP z 1997 r. Rzeczpospolita Polska zapewnia prawną ochronę życia każdemu człowiekowi. Określenia dolnej granicy temporalnej życia człowieka ustawodawca dokonał w ustawie o Rzeczniku Praw Dziecka z 2000 r. Zgodnie z jej treścią: „w rozumieniu ustawy dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletniości”, a Rzecznik Praw Dziecka działa na rzecz ochrony praw dziecka, w szczególności prawa do życia i jego ochrony. Ponadto, w prawie polskim ustawodawca w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z 1993 r. określił sytuacje, w których może być legalnie dokonany zabieg aborcji.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Kanoniczny wymóg konsultacji ze Stolicą Apostolską przed erygowaniem instytutu życia konsekrowanego

W 1906 r. papież Pius X w motu proprio Dei providentis, nałożył na biskupów pragnących erygować na swoim terytorium nowy instytut życia konsekrowanego obowiązek przeprowadzenia w tej materii konsultacji ze Stolicą Apostolską. Wymóg ten był powtarzany w wielu dokumentach kościelnych, w tym także został potwierdzony przez KPK/83 w kan. 579. Po promulgacji Kodeksu pojawiły się jednak wątpliwości dotyczące charakteru prawnego tych konsultacji. Dlatego mając na uwadze dobro Kościoła oraz aktualność problemu, toczący się spór o to, czy niezbędne konsultacje są wymagane ad validitatem czy ad liceitatem ostatecznie rozstrzygnął papież Franciszek w 2016 r. postanawiając, iż brak konsultacji uczyni akt erygujący nowy instytut życia konsekrowanego nieważnym.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Relacje Kościół-Państwo w Polsce wobec COVID-19

Pandemia COVID-19 skłoniła rząd polski do działania, którego skutkiem ubocznym było naruszenie wolności religijnej. Problem głównie dotyczył obostrzeń w ilości osób mogących uczestniczyć w nabożeństwach. Istnieją zastrzeżenia co do konstytucyjności podjętych w dobrej wierze działań. Działanie państwa wiązało się z dobrze uzasadnionym celem. Było ono adekwatne i potrzebne. Wątpliwości budziło arbitralne i nieproporcjonalne narzucanie Kościołowi ograniczeń, co do których zastosowanej skali brakowało jasnego i przekonywającego uzasadnienia. Ponadto sposób wprowadzenia obostrzeń w zbyt małym stopniu opierał się na poszanowaniu autonomii Kościoła. Pandemia wykazała, że oba podmioty powinny wyciągnąć wnioski celem pogłębienia i rozwoju owocnej współpracy na rzecz dobra człowieka i społeczeństwa.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Dobro wspólne podstawą poszanowania człowieka w kontekście wyzwań społecznych

Katolicka nauka społeczna Kościoła wyjaśnia, że dobro wspólne – to suma warunków życia społecznego pozwalająca osiągać pełniej i łatwiej własną doskonałość, pociągając za sobą prawa i obowiązki, dotyczące całego rodzaju ludzkiego. Każda grupa społeczna musi uwzględnić potrzeby i słuszne dążenia innych grup, co więcej, dobro wspólne całej rodziny ludzkiej. Dobro wspólne polega przede wszystkim na poszanowaniu praw i obowiązków osoby ludzkiej oraz na stworzeniu maksymalnych szans rozwoju jednostkom ludzkim przynależnym do różnych społeczności. Dobro wspólne, którego ludzie szukają i osiągają je, tworząc wspólnotę społeczną, jest gwarancją dobra osobistego, rodzinnego i grupowego. W poszanowaniu każdej osoby ludzkiej pomocna jest zasada powszechnego przeznaczenia dóbr, zasada pomocniczości i solidarności.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Relacja między pracą a kapitałem w społecznym nauczaniu Kościoła. Wprowadzenie do problematyki

Zamiarem autora było ukazanie stanowiska Kościoła wobec ważnego wymiaru kwestii społecznej, jakim jest relacja pomiędzy pracą i kapitałem. W konkluzji stwierdzono, że Kościół w swoim społecznym nauczaniu początkowo nie przeciwstawiał tych dwóch czynników produkcji, ale też nie stawiał priorytetów. Począwszy od Soboru Watykańskiego II społeczne nauczanie Kościoła coraz wyraźniej akcentuje pierwszeństwo pracy przed kapitałem. Największe zasługi na tym polu ma Jan Paweł II. W pespektywie antropologii teologicznej ukazał on personalistyczną wizję osoby, wielką jej godność, a pracę jako powołanie przez Boga i uczestnictwo w jego stwórczym dziele. Osoba ludzka, jako podmiot i sprawca ma zawsze pierwszeństwo przed środkami materialnymi. Ta zasada powinna przyświecać reformom życia gospodarczego na poziomie tworzenia ogólnych ram politycznych, wewnętrznej organizacji wielkich korporacji oraz małych przedsiębiorstw.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Dziecko obcojęzyczne w polskim przedszkolu, czyli o (nie)ograniczeniach w edukacji

Od kilku lat widać w Polsce rosnącą liczbę cudzoziemców. Co ciekawe, do naszego kraju przybywają już nie tylko pracownicy sezonowi, ale jak wynika z badań Eurostatu, osoby decydujące się na stały pobyt, kupujące mieszkania, zakładające rodziny. W kontekście globalizacji kultury warto zatem zastanowić się nad stanem polskiej edukacji, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji przedszkolnej. Co państwo może zaoferować dzieciom uczącym się języka polskiego jako obcego/drugiego? Jak w tej nowej sytuacji edukacyjnej odnajdują się nauczyciele? Kim tak naprawdę staje się osoba pracująca w przedszkolu: nauczycielem, mentorem, strażnikiem tożsamości, logopedą, psychologiem czy po prostu towarzyszem? Praca koncentruje się wokół problemów zgłaszanych przez nauczycieli w następstwie kontaktu z uczniem imigracyjnym w przedszkolu. Przedstawione studia przypadków staną się asumptem do pytania o potrzebę zmian w obliczu wyzwań ponowoczesnej Europy.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Intermedia w procesie poznawania kultury przez uczniów z doświadczeniem migracji

Intermedia nie odgrywają kluczowej roli w nauczaniu języka polskiego jako drugiego. Odpowiednio dobrane przykłady tekstów intermedialnych (np. Loesje, murale, sztuka z nurtu art&science) i metody ich wykorzystania w praktyce edukacyjnej mogą sprawić, że kontakt z intermediami stanie się zarówno efektywnym komponentem kształtowania kompetencji językowych (języka edukacji szkolnej) i kulturowych oraz wartościowym przeżyciem estetycznym nawet dla uczniów z doświadczeniem migracji nieznających jeszcze dobrze języka polskiego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Звичайна справа Walentyna Wasianowycza w przekładach studentów – sukcesy i porażki translatoryczne w świetle dydaktyki nauczania języków obcych

Proponowany artykuł ma dać odpowiedź na dwa, jakże ważne pytania: czym jest przekład audiowizualny oraz w jaki sposób zajęcia z przekładu audiowizualnego wpisują się w kwestię realizacji konkretnych zadań dydaktycznych, tzn. nauczania języka ukraińskiego na pewnym założonym poziomie. Wykonany przez studentów II roku cyklu magisterskiego projekt tłumaczenia warstwy dialogowej filmu Walentyna Wasianowycza Звичайна справа stał się probierzem ich umiejętności nie tylko w zakresie przekładu, ale i stopnia opanowania języka. W artykule przedstawiono i omówiono zarówno najczęściej pojawiające się błędy, jak również ciekawe rozwiązania translatorskie i sam proces tworzenia podpisów do filmu.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Problemy i wyzwania nauczycieli uczących dzieci cudzoziemskie we wrocławskich szkołach

W ciągu ostatnich lat możemy zaobserwować wzrastającą liczbę uczniów cudzoziemskich w polskich szkołach. Ten wzrost wiąże się zarówno z powrotem rodzin polskich z emigracji zarobkowej, jak również z podjęciem pracy przez obcokrajowców w Polsce. Artykuł stanowi próbę omówienia wyzwań nauczycieli pracujących z cudzoziemcami we wrocławskich szkołach. Na podstawie ankiety przeprowadzonej w szkołach w 2018 r. autorki tekstu wyodrębniły najważniejsze wyzwania przywołane przez nauczycieli: problem porozumienia się z uczniem wskutek bariery językowej, niedoskonałość organizacji dodatkowych zajęć językowych, poświęcanie dodatkowego czasu i uwagi uczniom cudzoziemskim podczas innych lekcji, brak przygotowania merytorycznego nauczycieli, ograniczony kontakt z rodzicami uczniów, trudności związane z obiektywną oceną pracy ucznia oraz trudności komunikacyjne, emocjonalne i merytoryczne samego ucznia.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ku absencji interferencji – sposoby utrwalania poprawnych form gramatycznych w nauczaniu języka polskiego młodzieży z Ukrainy

Autor podejmuje temat interferencji językowych, koncentrując się jednak nie tyle na kategoryzacji poszczególnych błędów oraz ich charakterze, co na ogólniejszym problemie – jak eliminować interferencje w ustnych i pisemnych wypowiedziach młodzieży ze Wschodu rozpoczynającej naukę języka polskiego jako obcego. Artykuł składa się z dwóch części – w pierwszej są pokrótce przedstawione typowe błędy wschodnich Słowian uczących się języka polskiego jako obcego. W drugiej zaś – przedstawione są przykłady ćwiczeń, które – stwarzając pole do interferencji językowych – pozwalają utrwalać te reguły języka polskiego, z którymi wschodni Słowianie mają najwięcej problemów.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Współczesne książki o sztuce jako narzędzie dydaktyczne na zajęciach języka polskiego jako obcego

Sztuka tworzy przestrzeń do rozmowy na temat emocji, towarzyszących im barw, faktur, przedstawionych przez autora ujęć, sytuacji, bohaterów. Obserwowanie dzieła winno być czynnym aktem twórczej rozmowy z własnym doświadczeniem i wrażliwością. Współczesny rynek książki dla dzieci i młodzieży proponuje bogatą ofertę utworów o tematyce artystycznej. Mają one przedstawić młodszym odbiorcom sztukę i jej historię w przystępny i ciekawy sposób. Pokazują obraz nowoczesnego myślenia o edukacji artystycznej, skupionej na odbiorze sztuki z perspektywy młodego uczestnika kultury i jego kompetencji. Celem artykułu jest omówienie współczesnej oferty wydawniczej wraz ze wskazaniem praktycznych możliwości wykorzystania omówionego materiału podczas nauki języka polskiego jako obcego. Wskazane przykłady dzieł obejmują zarówno polski, jak i zagraniczny rynek wydawniczy.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Popularyzacja języka i kultury rosyjskiej wśród dzieci. Fenomen serialu animowanego Masza i Niedźwiedź

W niniejszym artykule autorka koncentruje się na możliwościach wykorzystania serialu animowanego Masza i Niedźwiedź w nauczaniu języka rosyjskiego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Zwraca uwagę na bogactwo elementów kultury rosyjskiej zawartych w serialu i przekazywanych widzowi „przy okazji” narracji. Autorka dokonuje analizy stereotypów ulokowanych w animacji, szczególnie tych o treści poznawczej, tj. związanych z dniem powszednim Rosjan, ich zainteresowaniami, tradycjami, ubiorem. Publikacja niniejsza oparta jest na doświadczeniach autorki z realizacji własnego projektu pod hasłem: „Zrozumieć Maszę. Wesoło, kolorowo i ciekawie o języku i kulturze Rosji”. Zakłada on popularyzację języka i kultury rosyjskiej wśród dzieci oraz przygotowanie ich do uczestnictwa w dialogu międzykulturowym.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Sprawiedliwość jako bezstronność: problem wartości w perspektywie glottodydaktycznej

Niniejszy artykuł poświęcony jest wieloaspektowej problematyce wartości i wartościowania moralnego, przy czym w sposób szczególny koncentruje się wokół sprawiedliwości jako bezstronności, tj. takiej właściwości postępowania nauczyciela, która zasługuje na szczególne wyróżnienie. Podkreślona została unikatowość polskiej koncepcji glottodydaktyki, która buduje swe podstawy teoretyczne na faktach antropologicznych. Autorka wychodzi z założenia, że stała niezmienna natura ludzka stanowi podstawę wyznaczającą obiektywny i niezmienny porządek wartości. Wnikliwej analizie zostały poddane dotychczasowe próby poszukiwania uniwersalnej klasyfikacji i hierarchizacji wartości, jak też wysiłek ukierunkowany na uchwycenie relacji występujących między hierarchią wartości a strukturą natury ludzkiej. Wskazana została potrzeba aktualizacji problemu wartości, zwłaszcza adekwatnego scharakteryzowania poczucia sprawiedliwości i oparcia zdroworozsądkowych ujęć zasad sprawiedliwości na podstawach teoretycznych. W tym celu została dokonana rekonstrukcja podstawowych założeń i twierdzeń Teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa, która stanowi wielowymiarową deskrypcję i eksplikację ludzkiego zmysłu moralnego. Ponadto zostały przedstawione daleko idące praktyczne implikacje koncepcji sprawiedliwości jako bezstronności dla określenia zasad działania sprawiedliwego nauczyciela w procesie (glotto)dydaktycznym.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Komponent leksykalny w nauczaniu rosyjskiej komunikacji biznesowej

W artykule podjęto zagadnienie znaczenia komponentu leksykalnego w nauczaniu rosyjskiej komunikacji biznesowej. Podkreślono, że nieodzownym elementem aktu komunikacji biznesowej jest temat, który określa treść komunikatu językowego i wpływa przede wszystkim na dobór leksyki. Znaczenie leksyki jako komponentu nauczania języka obcego zmienia się w zależności od celów nauczania. W niniejszym artykule omawiana jest sytuacja, gdzie podstawowym celem nauki jest umiejętność skutecznego porozumiewania się, rozwój zawodowej kompetencji komunikacyjnej, w której znajomość słownictwa odgrywa wiodącą rolę. Udowodniono, że umiejętność przekazu informacji specjalistycznej jest najmocniej uzależniona od poziomu opanowania słownictwa. Braki na poziomie leksyki najbardziej uszkadzają, a nawet blokują przekaz. Blokada komunikacji to najczęściej skutek nieznajomości adekwatnego sytuacyjnie słownictwa. Wynika stąd konieczność konsekwentnego prowadzenia badań w zakresie doboru treści leksykalnych odpowiednich do poszczególnych poziomów biegłości językowej oraz skutecznych metod wprowadzania i utrwalania nowego słownictwa. W artykule scharakteryzowano leksykę rosyjskiego subjęzyka biznesu, omówiono najczęstsze techniki wprowadzania, powtarzania i utrwalania leksyki ekonomicznej na poziomie studiów filologicznych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii