rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Od uniwersytetu tradycyjnego do uniwersytetu przyszłości

Tradycyjny model uniwersytetu, oparty na autorytecie naukowca i kształceniu ogólnym, powoli traci na znaczeniu. Wpływ na to mają postępujące w szybkim tempie procesy globalizacji oraz komercjalizacji nauki i badań. W gospodarce opartej na technologii i innowacji pierwszoplanową rolę odgrywa wiedza praktyczna, techniczna oraz organizacyjna. Staje się ona podstawą rozwoju innowacyjności i konkurencyjności gospodarki. Celem artykułu jest przedstawienie procesu przechodzenia od uniwersytetu tradycyjnego do uczelni przyszłości.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zmiany w postrzeganiu ról zawodowych menedżerów medycznych w publicznym szpitalu

Celem artykułu jest zbadanie zmian w postrzeganiu ról zawodowych menedżerów medycznych (przede wszystkim lekarzy i pielęgniarek), będących skutkiem ekonomizacji i wzrostu znaczenia zarządzania w ochronie zdrowia. Przeprowadzono analizę wyni‑ ków badań prezentowanych w literaturze przedmiotu oraz wykorzystano wyniki badań zrealizowanych wśród pracowników medycznych, pracujących na oddziałach w trzech publicznych szpitalach w Polsce. Badania potwierdziły dwoistość roli ordynatora oddziału i różnice w spojrzeniu na te problemy pomiędzy lekarzami i pielęgniarkami. Pielęgniarki oczekują, że kierownik, łącząc funkcje medyczne i zarządcze, będzie przede wszystkim sprawnym menedżerem, delegującym uprawnienia w zakresie leczenia pacjentów usamo‑ dzielnionym lekarzom. Wśród lekarzy wyraźne jest dążenie do bycia kierowanym przez mistrza w konkretnej specjalności medycznej. Z uwagi na jakościowy charakter przepro‑ wadzonych badań przedstawione wyniki nie są reprezentatywne, otwierają jednak obszar do dalszych działań, sygnalizując problem oceny efektów zwiększania roli zarządzania i ekonomii w medycynie.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Ład akademicki w krajach Unii Europejskiej, Stanach Zjednoczonych i Polsce

Ład akademicki (academic governance) to termin mato znany i rzadko używany  w polskiej literaturze przedmiotu. Bez jego wprowadzenia trudno jednak czerpać  z dorobku bogatej literatury światowej na temat reform i modeli szkolnictwa wyższego.  W polskiej literaturze przy omawianiu rozwiązań dotyczących ładu akademickiego  w zewnętrznym otoczeniu uczelni używa się zwykle terminu „system”, jeśli natomiast  omawia się rozwiązania wewnątrz uczelni, stosuje się zazwyczaj termin „ustrój”.  W pierwszej części artykułu autor definiuje pojęcia „ład akademicki” oraz „zewnętrzny  ład akademicki” i „wewnętrzny ład akademicki”, w następnych omawia rozwiązania  w dziedzinie ładu akademickiego w Unii Europejskiej, w krajach anglosaskich  (na przykładzie Stanów Zjednoczonych) oraz w Polsce.  Podczas gdy w latach sześćdziesiątych )0( w. europejskie reformy ładu akademickiego  czerpały inspirację z ładu publicznego, to obecnie wzorcem są struktury  zarządzania w sektorze prywatnym. Wyniki badań potwierdzają, że zmiany sterowania  systemu idą, choć niepewnym krokiem, w kierunku większego urynkowienia  europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego. W Polsce urynkowienie systemu  szkolnictwa jak dotąd polegało głównie na stworzeniu sektora szkół niepublicznych,  z jednoczesnym zachowaniem systemu nierynkowego w publicznym sektorze  szkolnictwa wyższego.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
„Ciemne strony” przedsiębiorczości

Jest wręcz możliwe, że rozrośnięty mózg człowieka i jego predyspozycje do ścisłego, matematycznego rozumowania wyewoluowały jako narzędzie dla coraz bardziej przebiegłych oszustw […] (Dawkins, 1996, s. 261) Przedsiębiorczość jest zjawiskiem, które oprócz pozytywnych storn i konsekwencji zawiera również „swoją ciemną stronę”. Wykorzystywanie szans czy kreowanie nowych rozwiązań może być bowiem realizowane nie dla „dobra społecznego”, ale na jego szkodę. Negatywna i szkodliwa przedsiębiorczość jednostek i organizacji przejawiająca się działaniami, które naruszają porządek prawny i godzą w podstawowe normy społeczne, jest zatem zjawi‑ skiem, które warto analizować i badać. W niniejszym artykule zaproponowano sposób kategoryzowania „szkodliwej przedsiębiorczości” na dwóch wymiarach: 1) działalność jednostek – działalność organizacji i 2) ukierunkowanie zewnętrzne – ukierunkowanie wewnętrzne. Przedstawiono także różne przykłady zachowań przedsiębiorczych, które są egzemplifikacją praktyk niezgodnych z prawem i podstawowymi normami społecznymi.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
OECD; szkolnictwo wyższe; zarządzanie szkolnictwem wyższym; finansowanie szkolnictwa wyższego; internacjonalizacja szkolnictwa wyższego; kariera naukowa; nauczyciele akademiccy

Autorka omawia najważniejsze aktualne problemy systemu szkolnictwa wyższego oraz cele i zadania na przyszłość, przedstawione w dwutomowym raporcie OECD zatytułowanym Tertiary Education for the Knowledge Society, który ukazał się w 2008 r. Prezentuje poglądy autorów raportu (wybitnych ekspertów) na następujące kwestie: (1) podstawowe tendencje rozwoju szkolnictwa wyższego w ostatnich czterech dekadach; (2) problemy sterowania szkolnictwem wyższym (w tym rola państwa i rynku oraz autonomia uczelni); (3) zagadnienia finansowania szkolnictwa wyższego (w tym kwestia opłat za studia); 4) zmiany charakteru i znaczenia kariery naukowej oraz statusu nauczyciela akademickiego; (5) wybrane aspekty internacjonalizacji szkolnictwa wyższego. Omówienie zawiera też interesujące dane przytoczone przez autorów raportu, dotyczące poszczególnych problemów.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Kapitał ludzki w działalności gospodarczej pracujących na własny rachunek – determinanta sukcesu czy bariera rozwoju

W działalności gospodarczej wszystkich podmiotów na rynku ogromne znaczenie odgrywa wiedza, kompetencje i umiejętności, które pozwalają przedsiębiorcom odpowied‑ nio wykorzystać potencjał tkwiący w różnych zasobach materialnych i niematerialnych. Determinantą sukcesu jest m.in. kapitał ludzki, zarówno właściciela jak i pracowników. Dane statystyczne potwierdzają rosnący poziom wykształcenia pracujących na własny rachunek. Najistotniejszą rolę w tworzeniu miejsc pracy mają przedsiębiorcy z wykształ‑ ceniem wyższym. Ponadto wykształcenie sprawia, że działania przedsiębiorcy są skutecz‑ niejsze w utrzymaniu i rozwoju prowadzonej działalności. Barierą w rozwoju działalności staje się nasilający się problem pozyskania pracownika o odpowiednich kwalifikacjach.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Społeczne koszty i efekty wyższego wykształcenia

Autor podejmuje problem kosztów ponoszonych przez społeczeństwo na kształcenie, zwłaszcza wyższe, oraz efektów społecznych z kształcenia wyższego. Jego głównym celem jest oszacowanie wielkości kosztów ponoszonych przez polskie społeczeństwo w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej i OECD oraz, na podstawie analizy literatury przedmiotu, określenie efektów społecznych wynikających z podnoszenia poziomu wykształcenia. Ten drugi cel miał pomóc w zweryfikowaniu tezy, że ponoszenie przez społeczeństwo nakładów na szkolnictwo wyższe jest uzasadnione.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wykształcenie rodziców a kierunki studiów ich dzieci

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na dwa pytania dotyczące nierówności na wyższym szczeblu edukacji. Pierwsze dotyczy wpływu pochodzenia społecznego na wybór kierunku studiów, drugie - selekcji między kierunkami ze względu na płeć. Dotychczasowe badania wykazały, że istnieje wyraźny związek między pochodzeniem społecznym a wyborem kierunku studiów. Osoby mające lepiej wykształconych rodziców częściej studiują na kierunkach prestiżowych, takich jak prawo czy medycyna. Wskazuje się również, że kobiety chętniej wybierają kierunki humanistyczne i społeczne, a mężczyźni kierunki techniczne. Czy w sytuacji szybkiego wzrostu liczby studentów, obserwowanego w Polsce od lat dziewięćdziesiątych XX w., te prawidłowości będą się utrzymywały? Wyniki sondażu przeprowadzonego na trzech państwowych uczelniach w Białymstoku w 2008 r. pokazują, że na wybory studentów nadal wpływają zarówno pochodzenie społeczne, jak i płeć. Zaobserwowano również związek między wyborem kierunku studiów a generalną skłonnością do podejmowania ryzyka. Autorka interpretuje wyniki tych badań w kategoriach teorii konfliktowej (monopolizacji), teorii kapitału kulturowego i teorii racjonalnego wyboru.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Proces budowy przewagi konkurencyjnej w gminie o profilu turystycznym

Proces wspierania przedsiębiorczości w gminach jest jednym z kluczowych zadań władz lokalnych, ponieważ wpływa bezpośrednio na poziom życia mieszkańców, a w ogólnym ujęciu na przyspieszenie wzrostu społeczno‑gospodarczego gminy i regionu. Jest to trudne zadanie, ponieważ gminy mają do dyspozycji wiele instrumentów wspierania przedsiębiorczości zarówno finansowych, jak i niefinansowych. Zastosowanie wszystkich instrumentów nie jest możliwe, zatem ważna jest ocena skuteczności oddziaływania tych instrumentów na przedsiębiorców lokalnych. Badania pokazały, że wiele instrumentów, do których dostęp ma gmina, charakteryzuje różna skuteczność z perspektywy podmio‑ tów, do których są kierowane. Konieczny jest zatem uważny wybór zespołu instrumentów kierowanych do przedsiębiorców.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Tendencje w europejskim i polskim wyższym szkolnictwie rolniczym

W większości krajów europejskich liczba studentów kierunków rolniczych będzie ulegać zmniejszeniu. W Polsce natomiast - dzięki otwieraniu nowych kierunków rolniczych zarówno w państwowych wyższych szkołach zawodowych, jak i w uczelniach niepublicznych - liczba studentów szeroko rozumianych kierunków rolniczych będzie się stopniowo zwiększać. Zarówno w krajach „starej” Unii Europejskiej, jak i w Polsce wybór kierunków rolniczych będzie skutkował osiąganiem mniejszych możliwości samorealizacji w życiu zawodowym. W Stanach Zjednoczonych i w Europie następuje wyraźne odejście od wąsko pojętego, technologicznego kształcenia rolniczego w stronę kształcenia w zakresie ochrony zasobów naturalnych (natural resources) oraz zarządzania rozwojem obszarów wiejskich (rural development management). W Polsce ten proces jest słabo zauważalny, zwłaszcza na tradycyjnych wydziałach rolniczych. W najbliższej przyszłości uczelnie rolnicze powinny zmodyfikować swoją organizację, programy studiów i sposób realizacji procesu dydaktycznego. Jeśli tego nie uczynią, będą stopniowo wyłączane z globalnego kształcenia rolniczego na poziomie wyższym.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Decentralizacja przestrzenna publicznego szkolnictwa wyższego w Szwecji - zamierzenia a rzeczywiste efekty

Decentralizacja przestrzenna szkolnictwa wyższego byta jednym z najważniejszych procesów przyczyniających się do upowszechnienia edukacji wyższej w krajach Europy Zachodniej w drugiej połowie XX w. W lokalizacji nowych uczelni na terenach pozbawionych instytucji szkolnictwa wyższego upatrywano narzędzia demokratyzacji tego szkolnictwa oraz polityki regionalnej kraju. Liczono, że powstanie nowych uczelni w regionach peryferyjnych zwiększy dostępność szkolnictwa wyższego zarówno w wymiarze przestrzennym, jak i społecznym oraz pobudzi procesy rozwoju społeczno-gospodarczego. Najlepiej opisany w literaturze naukowej jest przypadek decentralizacji przestrzennej szkolnictwa wyższego w Szwecji, którą rozpoczęto w latach siedemdziesiątych XX w. Po ponad 30 latach od reformy szwedzkiego szkolnictwa wyższego można już w znacznym stopniu ocenić rzeczywiste efekty wprowadzonych zmian. Problem ten podjęto w niniejszym artykule.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
OECD Blue Sky Research. Koncepcja wiedzy w społeczeństwie wiedzy w świetle teorii Nico Stehra

Autorka omawia przemyślenia dyskutowane podczas realizacji projektu OECD zatytułowanego Blue Sky Research, którego celem jest opracowanie nowego systemu wskaźników statystycznych na potrzeby pomiaru gospodarki opartej na wiedzy, w tym zwłaszcza koncepcję wiedzy w społeczeństwie wiedzy prof. Nico Stehra, niemieckiego socjologa specjalizującego się w problematyce transformacji współczesnych społeczeństw w społeczeństwa wiedzy. W artykule przewijają się dwa wątki. Pierwszy poświęcony jest omówieniu twórczości Nico Stehra i jego teorii wiedzy w społeczeństwie wiedzy, drugi - projektowi Blue Sky Research, w ramach którego dyskutowano nad teorią Stehra jako punktem wyjścia do prac nad rozwojem systemu wskaźników do opisu gospodarki opartej na wiedzy. Autorka podkreśla znaczenie prac metodologicznych prowadzonych przez statystyków na arenie międzynarodowej pod egidą OECD dla rozwoju wiedzy o wiedzy oraz wiedzy o funkcjonowaniu systemów innowacji. Szczególną uwagę poświęca pracom nad tzw. kapitalizacją działalności B+R w systemie rachunków narodowych. Omawia także znaczenie takich pojęć jak „społeczeństwo wiedzy” czy „społeczeństwo informacyjne”, a zwłaszcza poglądy brytyjskiego socjologa Franka Webstera, zarzucającego wymienionym koncepcjom zbyt uogólniający i ideologiczny charakter.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Europejskie szkoły wyższe wobec wyzwań XXI wieku. Uwagi na temat debaty przy „okrągłym stole”, zorganizowanej przez Centrum Cywilizacji Polskiej na Uniwersytecie Paris IV - Sorbonne

W jakim kierunku powinna podążać, a dokąd faktycznie będzie zmierzać szkoła wyższa XXI wieku to pytanie, jakie od 1999 r., tj. od momentu podpisania Deklaracji Bolońskiej, zadaje sobie coraz więcej osób poczuwających się do odpowiedzialności za stan i rozwój szkolnictwa wyższego w Europie. Polska, jako sygnatariusz tej deklaracji, także podjęła stosowne zobowiązania. Efekty tego widać zarówno w coraz częściej organizowanych konferencjach i debatach publicznych, jak i w postępujących modyfikacjach obowiązujących przepisów prawa w naszym kraju.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Znaczenie kultury w rozwoju przedsiębiorczych postaw

W warunkach dynamicznych zmian otoczenia przedsiębiorczość staje się jedną z pod‑ stawowych przesłanek przetrwania i rozwoju na konkurencyjnym rynku. Stymulowanie i rozwój przedsiębiorczości wymaga działań na różnych polach. W kształtowaniu przed‑ siębiorczych postaw istotne znaczenie ma kultura. W artykule przeprowadzono analizę zmian w postrzeganiu przedsiębiorczości oraz jej uwarunkowań. Uwzględniając różne grupy czynników, skoncentrowano się na uwarunkowaniach kulturowych. Podjęto rów‑ nież próbę identyfikacji cech kultury przedsiębiorczości i charakterystyki kluczowych jej atrybutów, a także wskazano sposoby kształtowania i rozwoju kultury przedsiębiorczości.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Znaczenie wewnętrznych systemów zapewniania jakości w świetle nowego podejścia do akredytowania programów studiów - konferencja na Uniwersytecie Gdańskim (13 marca 2009 r.)

Konferencja, zorganizowana w auli Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, była drugą z cyklu konferencji REA (Rozwój Edukacji Akademickiej)1. Inicjatorem całego przedsięwzięcia, którego celem jest podejmowanie aktualnych problemów szkolnictwa wyższego i tworzenie gruntu dla zmian w tym obszarze, jest prorektor Uniwersytetu Gdańskiego ds. kształcenia prof. Maria Mendel, która pełniła honory gospodarza, a wspierał ją w tym prowadzący obrady prof. Tomasz Szkudlarek. Na spotkaniu gościła prof. Anna Zielińska-Głębocka - wiceprzewodnicząca Państwowej Komisji Akredytacyjnej, posłanka na Sejm RP - która szeroko omówiła obecną działalność PKA, m.in. rozważania nad stworzeniem wytycznych dla uczelni, dotyczących budowania wewnętrznych systemów zapewniania jakości, wspomniała również o niedawnym przyjęciu PKA do Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Association for Ouality Assurance in Higher Education - ENQA).

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Potwierdzanie kwalifikacji - doświadczenia polskie. Informacja o zrealizowanym projekcie Zewnętrzny egzamin zawodowy. Analiza, diagnoza oraz perspektywy zmian

Zagadnienia podejmowane w projekcie Zewnętrzny egzamin zawodowy. Analiza, diagnoza oraz perspektywy zmian, chociaż dotyczą egzaminów zawodowych zdawanych przez absolwentów wszystkich typów szkół zawodowych, dobrze wpisują się w obszar problemów związanych z potwierdzaniem kwalifikacji. Potwierdzanie - czy uznawanie - kwalifikacji (oba terminy funkcjonują w literaturze i stosowane są zamiennie) znacznie wykracza poza system egzaminów zawodowych i w najbliższej przyszłości będzie dotyczyć osób legitymujących się różnymi poziomami wykształcenia (także wykształceniem wyższym) oraz kwalifikacji. Ponieważ niektóre z omówionych poniżej zagadnień były w naszym projekcie przedmiotem badań (np. grupowanie zawodów, dla których opracowano standardy kwalifikacji zawodowych), omówienie wyników projektu i sformułowane rekomendacje poprzedzę wprowadzeniem, który pozwoli Czytelnikowi umiejscowić analizowany problem w szerszej perspektywie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Samozatrudnienie jako forma rozwoju przedsiębiorczości osób starszych w Polsce

Rosnąca dynamika starzenia się zasobów pracy w Polsce stwarza potrzebę podjęcia działań ukierunkowanych na efektywniejsze wykorzystanie potencjału zawodowego osób starszych. Celem artykułu jest analiza samozatrudnienia osób starszych traktowanego jako przejaw indywidualnej przedsiębiorczości. Punktem wyjścia rozważań jest prezentacja argumentów uzasadniających potrzebę zwiększenia przedsiębiorczości wśród osób starszych. Analizie poddano również czynniki skłaniające osoby starsze do podjęcia własnej działalności gospodarczej oraz bariery utrudniające ten proces. Wykorzystano także dane udostępnione przez Eurostat.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Motyw autonomii a oczekiwany i faktyczny poziom satysfakcji z prowadzenia działalności gospodarczej

Opracowane i przedstawione w niniejszym artykule badanie jest elementem realizacji szerszego projektu badawczego. Projekt ten został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki, przy‑ znanych na podstawie decyzji numer DEC‑2011/03/B/HS4/05881. Motyw autonomii jest niejednokrotnie wskazywany jako jeden z istotniejszych czynników skłaniających ludzi do założenia własnej działalności gospodarczej, choć nie dla każdego przedsiębiorcy jest równie ważny. W artykule zaprezentowano wyniki badań przepro‑ wadzonych w grupie początkujących przedsiębiorców. Osoby deklarujące kierowanie się motywem autonomii oczekiwały, że uzyskają wyższy poziom satysfakcji po roku prowa‑ dzenia działalności niż osoby, które nie deklarowały istotności tego motywu. Dokonana po roku weryfikacja faktycznie uzyskanego poziomu satysfakcji wykazała, że osoby, które nie kierowały się motywem autonomii, uzyskały spodziewany poziom satysfakcji, podczas gdy osoby kierujące się motywem autonomii uzyskały poziom satysfakcji niższy od oczekiwanego. W artykule przedstawiono także implikacje uzyskanych wyników, z uwzględnieniem jego znaczenia dla edukacji przedsiębiorczości.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Foresight jako narzędzie polityki naukowej

Artykuł zawiera próbę odpowiedzi na następujące pytania: (1) Jakie funkcje pełni foresight w polityce rządowej; (2) Co zrobić, aby byt skuteczniejszy w Polsce jako narzędzie polityki naukowo-technicznej i innowacyjnej. W pierwszej części artykułu autor definiuje definiuje foresight jako „instrument polityki i zarządzania mający na celu wskazanie oraz ocenę przyszłych potrzeb, szans i zagrożeń związanych z rozwojem społecznym i gospodarczym, a także przygotowanie odpowiednich działań wyprzedzających” oraz omawia jego cechy i odmiany. W części drugiej odpowiada na pytanie, w jaki sposób foresight narodowy jest stosowany na świecie jako narzędzie polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej. Wyróżnia trzy płaszczyzny wkładu foresightu do polityki: wkład do wizji politycznych (politics); wkład do formułowania polityk (policy) oraz wkład do realizacji polityk. Na zakończenie przedstawia propozycje udoskonalenia foresightu jako narzędzia polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej w Polsce.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Uruchamianie działalności gospodarczej przy wsparciu dotacji a rozwój przedsiębiorczości

Celem artykułu jest ustalenie związku dotacji na podjęcie działalności gospodarczej z rozwojem przedsiębiorczości. Zaprezentowana retrospektywna synteza łączy analizę literatury, wtórnych źródeł danych, statystykę opisową oraz obserwację, wpisując się w funkcję poznawczą ekonomii. Z przeprowadzonej analizy wynika, że ostatnie lata cha‑ rakteryzował wyraźny ilościowy przyrost liczby nowo rejestrowanych przedsiębiorstw. Towarzyszyło temu wysokie wsparcie publiczne, realizowane w formie dotacji na podjęcie działalności gospodarczej. Jednak w wielu przypadkach celem funkcjonowania przedsiębiorstw było zdobywanie grantów, a nie rozwój, co dokonywało się pod auspicjami instytucji finansujących.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Przegląd metod i technik badawczych stosowanych w programach foresight

Celem artykułu jest prezentacja metod i technik badawczych wykorzystywanych w programach foresight. Autorzy szczegółowo charakteryzują metody i techniki najczęściej wykorzystywane w projektach typu foresight realizowanych w krajach Unii Europejskiej, tj. analizę scenariuszową, metodę delficką, panele eksperckie, analizę SWOT, burzę mózgów oraz metodę ekstrapolacji trendów. Dokonują klasyfikacji poszczególnych metod według różnych kryteriów, wyodrębniając metody: eksploracyjne - normatywne; ilościowe - jakościowe; bottom-up - top-down; heurystyczne - analityczne; twórcze - oparte na dowodach naukowych; oparte na pracy w środowisku realnym - oparte na pracy w środowisku wirtualnym. Analizują również stopień wykorzystania wybranych metod na różnych obszarach: narodowym, międzynarodowym, transeuropejskim i transgranicznym.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Podejście holarchiczne w realizacji projektów typu foresight

Artykuł dotyczy jednego ze współczesnych podejść do myślenia o przyszłości, jakim jest foresight. Autorki skupiły się na przedstawieniu koncepcji mapowania badań predykcyjnych typu foresight, odwzorowując ją w strukturze holonu - holarchii. Na zarysowanym tle wyróżniły program (projekt) jako kluczowy element strukturalny w holistycznym ujęciu procesu foresightu. Wskazały także na użyteczność wykorzystania podejścia holarchicznego w myśleniu o przyszłości.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości