rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Edukacja inkluzyjna, aby nie była iluzją...

Wobec przemian współczesnego świata wzrasta zapotrzebowanie na interwencje edukacyjne, które z jednej strony służą harmonijnemu rozwojowi ludzi, a drugiej strony akceptacji różnorodności, likwidacji wykluczenia. Rozważania wpisują się w dyskurs myślenia o inkluzji jako o imperatywie moralnym, zasadzie politycznej, otwartości na różnice poprzez usuwanie barier edukacyjnych i przeciwdziałanie naznaczaniu inności. W opracowaniu omówiono istotę edukacji inkluzyjnej jako filozofii edukacji, polityki oświatowej oraz ścieżki kształcenia w odniesieniu do uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Ponadto przedstawiono wyniki badań do-tyczące przygotowania polskich szkół, w tym nauczycieli, do realizacji idei edukacji inkluzyjnej. Dopełnienie artykułu stanowią rozważania, w których zderzono ze sobą mocno idealistyczny charakter inkluzji z realiami szkolnictwa, które zmienia się, ale jawi się jeszcze ciągle jako zbiurokratyzowane, opresyjne, nastawione na masowość oddziaływań.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nabycie niepełnosprawności wzroku w późnej dorosłości a ryzyko zgonu - przegląd badań

Nabycie niepełnosprawności wzroku w wieku senioralnym wywołuje szereg negatywnych następstw w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej, prowadząc do obniżenia poziomu jakości życia. Liczne badania wykazały wyższy wskaźnik śmiertelności wśród seniorów tracących wzrok. W eksploracjach dotyczących różnych populacji pacjentów dowiedziono, że niepełnosprawność wzroku zwiększa ryzyko zgonu, zarówno bezpośrednio, jak i w sposób pośredni, poprzez niekorzystny wpływ na wskaźniki dotyczące stanu zdrowia fizycznego i samopoczucia psychicznego. Mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska nie zostały w pełni rozpoznane i ze względu na duże znaczenie społeczne problemu wymagają dalszych analiz badawczych.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Funkcjonowanie poznawcze osób tracących wzrok w późnej dorosłości - przegląd badań

Niepełnosprawność wzroku jest jedną z najczęściej występujących dolegliwości w grupie osób w późnej dorosłości. Wpływa nie tylko na niemożność wykonywania podstawowych czynności, lecz także ogranicza samodzielność, spowalnia proces myślenia i kodowanie informacji. Artykuł prezentuje najnowsze badania na temat obniżenia funkcji poznawczych u osób w podeszłym wieku z niepełnosprawnością wzroku. Autorki zwróciły uwagę na trudności poznawcze pacjentów z zaćmą, jaskrą, zwyrodnieniem barwnikowym siatkówki, zwyrodnieniem plamki żółtej oraz retinopatią cukrzycową.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Lęk u osób niewidzących od urodzenia lub wczesnego dzieciństwa (ze szczególnym uwzględnieniem lęku wysokości)

Kwestie lęku, w tym lęku wysokości, u osób niewidomych są istotnym zagadnieniem nie tylko współczesnej edukacji i rehabilitacji osób niewidomych i niedowidzących. Jednakże pomimo wieloletniego zainteresowania daną tematyką problem obecności lęku wysokości u osób niewidomych od urodzenia lub wczesnego dzieciństwa, jego natury, a także możliwych objawów nie został jednoznacznie zdefiniowany do dnia dzisiejszego. Znaczna liczba osób z niepełnosprawnością wzrokową od urodzenia deklaruje brak obecności lęku wysokości, ale są również osoby, które zwracają uwagę na posiadanie tego typu lęku. Dlatego w artykule przedstawiono rozważania na temat lęku wysokości u osób niewidomych od urodzenia lub wczesnego dzieciństwa oraz wyniki badań własnych przeprowadzonych na grupie 10 osób (5 kobiet i 5 mężczyzn) na bazie metody indywidualnego przypadku i techniki wywiadu.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podobieństwa i różnice między osobami niewidomymi, słabowidzącymi i widzącymi w świetle badań naukowych

Autorka zauważyła, że chociaż istnieje wiele podobieństw między niewidomym a słabowidzącymi, istnieją również różnice. Przedstawienie zróżnicowania obu grup jest niezbędne między innymi dla lepszego zrozumienia czynników kształtujących tożsamość społeczną osób niewidomych i słabowidzących. W artykule przedstawiono podstawowe różnice w funkcjonowaniu tych osób oraz zaprezentowano i omówiono badania na ten temat. Badania te dotyczą między innymi takich aspektów, jak: poczucie inności, wiktymizacja, samoocena, obraz siebie, funkcjonowanie psychospołeczne, poziom stresu i lęku, etapy rozwoju kryzysu tożsamości, poczucie sensu życia oraz doświadczone wsparcie.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Doświadczanie ciąży z wadą wrodzoną a więź matki z dzieckiem prenatalnym

Celem prezentowanych badań było określenie natężenia więzi emocjonalnej matki z dzieckiem prenatalnym oraz aspektów doświadczania ciąży z wadami wrodzonymi, ponadto ustalenie czy sposób doświadczania ciąży pozwala na przewidywanie więzi emocjonalnej matki z dzieckiem ze zdiagnozowaną wadą wrodzoną. Badaniem objęto 65 kobiet w ciąży ze zdiagnozowaną wadą rozwojową dziecka w okresie płodowym. Do zebrania danych zastosowano kwestionariusz wywiadu, Kwestionariusz „Więź z dzieckiem w okresie ciąży" oraz Skalę Doświadczania Ciąży. Analiza wykazała, że kobiety w ciąży z wadami wrodzonymi tworzą silną więź emocjonalną z nienarodzonymi dziećmi. Natomiast najbardziej doświadczaną trudnością w czasie ciąży jest nadmierna koncentracja na niej i lęk przed macierzyństwem. Sposób doświadczania ciąży jest znaczący dla relacji jaką matka zaczyna tworzyć ze swoim dzieckiem w okresie prenatalnym.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poczucie godności osobistej seniorów - komunikat z badań

Z danych demograficznych wynika, że Polska, choć na tle innych krajów Europy jest stosunkowo młoda, to jednak zmaga się z kwestią starzenia się społeczeństwa. W artykule zaprezentowano kwestie godności osób starszych, odnoszące się zarówno do szeroko rozumianego szacunku wobec nich, jak i do jej szczególnego aspektu — poczucia godności osobistej seniorów. Przeprowadzone badania własne pokazują, że ani płeć, ani wiek oraz miejsce zamieszkania nie różnicują istotnie statystycznie poczucia godności osobistej seniorów biorących udział w badaniach. Uwzględniając poszczególne wymiary mierzone KPWG-3 autorstwa P. Brudka i S. Steuden można zauważyć pewne różnice, a mianowicie badane seniorki przywiązują większą wagę do tworzenia i podtrzymywania relacji interpersonalnych (Wymiaru relacyjnego) niż badani mężczyźni-seniorzy (p<0,05), co przyczynia się do odczuwania godności osobistej. Jeżeli chodzi o zmienną socjodemograficzną, jaką jest wiek badanych seniorów to uzyskane wyniki wskazują, że wraz z wiekiem wzrasta poczucie utraty godności osobistej badanych seniorów. Z kolei miejsce zamieszkania seniorów nie determinuje poczucia godności osobistej.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Korzenie kobiecości w ujęciu kobiet z niepełnosprawnością intelektualną. Doniesienie badawcze

Choć widoczny jest wzrost zainteresowania wątkami płci w studiach nad niepełnosprawnością, niewiele badań dotyczy kobiecości w kontekście niepełnosprawności intelektualnej. Autorka niniejszego tekstu skupia się na korzeniach kobiecości z perspektywy kobiet — self-adwokatów z niepełnosprawnością intelektualną. Badanie, którego wyniki przedstawiono w artykule, zostało przeprowadzone w trzech miastach północno-wschodniej Polski w trzech grupach fokusowych, które wzięły udział w wywiadach. Uczestniczkami było 21 kobiet w wieku 21-60 lat z niepełnosprawnością intelektualną. Główny problem badawczy sformułowano w następujący sposób: jakie są źródła własnej kobiecości z punktu widzenia kobiet - self-adwokatów z niepełnosprawnością intelektualną? Analiza zebranych danych wskazuje, że badane kobiety wskazują na dwie kategorie źródeł swojej kobiecości: biologiczne i społeczne. Zidentyfikowano też dwa obszary stykania się z własną kobiecością: osobisty i społeczny. Wyróżniono także czynniki sprzyjające i blokujące świadomość własnej kobiecości u badanych.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywiści z niepełnosprawnością w walce o niezależne życie, równe szanse i prawa człowieka. O sile protestów, opresji władzy i społecznym oporze

Artykuł prezentuje działalność ruchów społecznych środowisk osób niepełnosprawnych i aktywistów z niepełnosprawnością, walczących o możliwość prowadzenia niezależnego życia, o równe szanse i prawa człowieka. Autorka w kontekście teorii ruchów społecznych, nieposłuszeństwa obywatelskiego i samoorganizacji osób niepełnosprawnych ukazuje ową walkę w pryzmacie dwóch protestów osób z niepełnosprawnościami i ich rodziców, które miały miejsce w 2014 i 2018 roku w Sejmie RP.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Impact on Participation and Autonomy Questionnaire (IPA) — sprawdzenie właściwości psychometrycznych polskiej wersji narzędzia

Artykuł prezentuje wyniki badań nad walidacją Kwestionariusza Wpływu na Uczestnictwo i Autonomię (KWUA) (ang. Impact on Participation and Autonomy Questionnaire, IPA). Prezentowany kwestionariusz jest samoopisowym narzędziem służącym do pomiaru autonomii i uczestnictwa u osób z ograniczoną sprawnością ruchową o różnorodnej etiologii. Obejmuje subiektywny pomiar autonomii i uczestnictwa w pięciu wymiarach. Jest to pełna adaptacja narzędzia na grunt polski obejmująca: procedurę ustalania polskiej wersji językowej i sprawdzenie właściwości psychometrycznych: zgodności wewnętrznej, rzetelności, stabilności oraz trafności. Satysfakcjonujące wyniki badań walidacyjnych wskazują, że jest to wartościowe i użyteczne narzędzie do pomiaru postrzeganej autonomii i uczestnictwa w różnych obszarach codziennego funkcjonowania wśród osób z niepełnosprawnością ruchową.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Intersekcjonalny wymiar polskiego dyskursu prasowego niepełnosprawności i starości

Medialny dyskurs niepełnosprawności i starości skłania do refleksji zarówno nad samym dyskursem ważnych społecznie zjawisk i tematów, jak i przyczynami oraz konsekwencjami ich wspólnego występowania w materiałach publicystycznych. Coraz częściej pojawiają się teksty, które łączą tematykę starości z pytaniami o poziom funkcjonowania człowieka w podeszłym wieku. Jakość życia w starości to z jednej strony kwestia biologiczna (stanu psychofizycznego), z drugiej - to kwestia społeczna (osamotnienia, wsparcia, opieki, środków do życia). Tematyka starości bywa tożsama z tą poświęconą niepełnosprawności, zwłaszcza, gdy dotyczy analiz związanych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii w poprawianiu jakości funkcjonowania osób z nie-pełno- sprawnością i/lub w późnej starości. W niniejszym artykule przedstawiona została feministyczna teoria przecięć (intersekcjonalność) jako kluczowa perspektywa badawcza w obrębie interdyscyplinarnych studiów nad niepełnosprawnością (disability studies) a zarazem ważna rama teoretyczna medialnego dyskursu niepełnosprawności i starości. Na bazie wskazanych obszarów przecięć niepełnosprawności i starości przeprowadzona została przykładowa analiza ich dyskursu w wybranych tekstach prasowych.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Relacje dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie ze znaczącym Innym - perspektywa biograficzna

Relacje interpersonalne ze znaczącymi Innymi są niezwykle ważne dla osób z niepełnosprawnością intelektualna. Relacje te budują ich dorosłe życie, ponieważ określają sposób doświadczania i interpretowania trudów dnia codziennego. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących osób z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną, doświadczających i interpretujących własne relacje ze znaczącymi Innymi. Prezentowane badania przeprowadzono w orientacji jakościowej, co pozwala na zastosowanie metody biograficznej i wywiadu narracyjnego. Analiza materiału empirycznego ukazuje biografie ludzi, z perspektywy wydarzeń i sytuacji budujących ich życie. 

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Asystentura funkcjonalna tłumaczy-przewodników a jakość życia osób głuchoniewidomych - komunikat z badań

W artykule została przedstawiona funkcjonalna specyfika jednoczesnej niepełnosprawności wzroku i słuchu. Uszkodzenie dwóch kluczowych dla funkcjonowania zmysłów powoduje trudności we wszystkich sferach życia człowieka i jest barierą w realizacji jego potrzeb. Możliwością przezwyciężenia tej trudnej sytuacji jest upowszechnienie dostępu do usług tłumaczy-prze-wodników. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdzają, że usługi asystenckie pozytywnie oddziałują na poziom funkcjonowania głuchoniewidomych, dzięki czemu jakość ich życia ulega poprawie. Celem poznawczym artykułu jest opis asystentury tłumaczy-przewodników oraz prezentacja wyników badań w zakresie oddziaływania tego rodzaju wsparcia na jakość życia głuchoniewidomych. Konkluzje mają także wymiar praktyczny, jakim jest podkreślenie znaczenia asystentury tłumaczy-przewodników dla funkcjonowania osób głuchoniewidomych oraz wskazanie na istotność uwzględnienia tej formy wsparcia w politykach społecznych dotyczących niepełnosprawności.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
System zabezpieczenia społecznego osób z niepełnosprawnością w Republice Czeskiej

Problematyka zabezpieczenia społecznego wobec osób z niepełnosprawnością od początku lat 90. ubiegłego wieku znajdowała się w polu zainteresowań czeskich badaczy reformujących sferę społeczną. Tekst jest próbą przedstawienia wybranych zagadnień dotyczących procesu kształtowania się systemu zabezpieczenia społecznego osób z niepełnosprawnością w Republice Czeskiej. Artykuł zwraca uwagę na pewne elementy kształtujące postawy czeskiego społeczeństwa wobec osób z niepełnosprawnością.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Relacje interpersonalne w odsłonie życia codziennego społeczności domu pomocy społecznej

Życie codzienne od wielu już lat zajmuje niekwestionowanie ważne miejsce w badaniach naukowców z różnych dziedzin, takich jak choćby: historyków, filozofów, socjologów czy antropologów. Eksploracją codzienności zajmują się też etnografowie, zagłębiając się w tajniki codziennego życia typowego dla rozmaitych społeczności czy instytucji. Wskazują oni, że jedną z cech codzienności jest jej dynamiczny charakter, gdyż ulega ona zmianie tak często, jak często zmieniają się konteksty i aspekty ludzkiego życia. Zależność tę ukazują wyraźnie zaprezentowane przez autorkę badania własne, w których skupiono się na odsłonięciu jednego z najważniejszych aspektów codzienności, jakim są wzajemne relacje, łączące członków społeczności Domu Pomocy Społecznej. Jak się okazuje, mimo licznych reform, którymi od lat 90. XX wieku objęto zasady funkcjonowania tego typu placówek, chcąc zmienić je z popularnego dotąd wzorca instytucji totalnej na coraz częściej upowszechniany wzorzec instytucji demokratycznej, w nie wszystkich DPS-ach udało się tego dokonać w takim samym stopniu. Wyniki badania dają podstawę do refleksji, iż działalność DPS-ów wymaga wielu jeszcze przeobrażeń i stanowi ogromne wyzwanie na najbliższe lata.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Siła relacji interpersonalnej a sytuacyjne radzenie sobie u kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego

Celem niniejszego artykułu była analiza związku pomiędzy siłą relacji interpersonalnej a strategiami radzenia sobie u kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Badaniu zostało poddanych 88 kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Zastosowano następujące narzędzia badawcze: Kwestionariusz COPE (The Coping Orientations to Problems Experienced) autorstwa C.S. Carvera, M.F., Scheiera i J.K. Weintrauba w polskiej adaptacji S. Piątek i K. Wrześniewskiego oraz Kwestionariusza Siły Relacji Interpersonalnej (KSRI) A. Zbieg i A. Słowińskiej. Ustalono istnienie istotnej statystycznie zależności pomiędzy podobieństwem osób w relacji a strategią radzenia sobie w postaci używania alkoholu lub innych środków odurzających u kobiet z uszkodzeniem rdzenia kręgowego.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Intersekcjonalny wymiar polskiego dyskursu prasowego niepełnosprawności i starości

Medialny dyskurs niepełnosprawności i starości sklania do refleksji zarówno nad samym dyskursem ważnych społecznie zjawisk i tematów, jak i przyczynami oraz konsekwencjami ich wspólnego występowania w materiałach publicystycznych. Coraz częściej pojawiają się teksty, które łączą tematykę starości z pytaniami o poziom funkcjonowania człowieka w podeszłym wieku. Jakość życia w starości to z jednej strony kwestia biologiczna (stanu psychofizycznego), z drugiej - to kwestia społeczna (osamotnienia, wsparcia, opieki, środków do życia). Tematyka starości bywa tożsama z tą poświęconą niepełnosprawności, zwłaszcza, gdy dotyczy analiz związanych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii w poprawianiu jakości funkcjonowania osób z nie-pełno- sprawnością i/lub w późnej starości. W niniejszym artykule przedstawiona została feministyczna teoria przecięć (intersekcjonalność) jako kluczowa perspektywa badawcza w obrębie interdyscyplinarnych studiów nad niepełnosprawnością (disability studies) a zarazem ważna rama teoretyczna medialnego dyskursu niepełnosprawności i starości. Na bazie wskazanych obszarów przecięć niepełnosprawności i starości przeprowadzona została przykładowa analiza ich dyskursu w wybranych tekstach prasowych.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zdeformowana twarz człowieka obliczem jego niepełnosprawności. Ujęcie teoretyczne

W niniejszym artykule na początku po krótce zostanie przedstawiony układ twarzy oraz jej funkcje. Podejście to zostanie ujęte z perspektywy psychicznej, fizycznej i społecznej. Celem artykułu jest ukazanie w holistycznym ujęciu trudności z jakimi spotyka się osoba „tracąca” swoją dotychczasową twarz. Nabyte zmiany stają się przyczyną niepełnosprawności rozumianej wieloaspektowo. Na koniec opisano wybrane nabyte przyczyny deformacji kompleksu ustno-twarzowego w postaci: porażenia nerwu twarzowego, porażenia nerwu trójdzielnego oraz nowotworów w obrębie twarzy.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Etiologia mutyzmu wybiórczego. Przegląd teorii

Celem artykułu jest omówienie specyfikatorów diagnostycznych zaburzenia, jakim jest mutyzm wybiórczy, zgodnie z propozycją DSM-5 oraz ICD-10, ICD-11. Zamierzeniem autorki jest szczegółowa analiza etiopatogenezy mutyzmu wybiórczego. Autorka podejmuje się tego zadania z perspektywy wybranych teorii psychologicznych i zgłoszonych dotychczas danych empirycznych. Przywołane zostały teorie: behawioralna, fobii społecznej, systemów rodzinnych, psychodynamiczna, stresu pourazowego, psychopatologii rozwojowej, neurologiczno-audiologiczne.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wykluczeni. Perspektywa biograficzna osób z umiarkowaną niepełnosprawnością intelektualną

Zrealizowane badania zostały ulokowane w nurcie badań konstruktywistycznych, interpretatywnych, co umożliwiło zastosowanie metody biograficznej. W ramach projektu badawczego wykorzystano pięć indywidualnych, pogłębionych i częściowo ustrukturalizowanych wywiadów oraz analizę narracji. Wykorzystanie metody biograficznej stworzyło możliwość analizy wycinka rzeczywistości – kreowanego przez dorosłe osoby z niepełnosprawnością intelektualną – który pozwala poznać ich świat przeżyć wewnętrznych, świat ich emocji, oczekiwań, nadziei i nastawień, ale także lęków i obaw. Próba poznania i zrozumienia świata społecznego przechowywanego w pamięci tej grupy osób pozwoliła uzyskać wiedzę „prawdziwą” o obszarach ich wykluczenia z życia społecznego. Opowiedziane narracje ukazują trudną dorosłość i wynikające z tego problemy dnia codziennego. Ograniczenia, nakazy, deprywacja potrzeb powodują, że konstruowana przez nosicieli biografii rzeczywistość przesycona jest żalem, złością, rozczarowaniem, smutkiem, tęsknotą za normalnością. Wykluczenie w różnych płaszczyznach życia społecznego nie pozwala narratorom rozwijać się, otworzyć się na ludzi, budować z nimi relacji. Skutkuje to ograniczonym udziałem dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną w szeroko rozumianej normalności.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacyjny wymiar ubóstwa osób z niepełnosprawnością

W treści artykułu wskazuję na dużą złożoność i wielowymiarowość gorącego społecznego problemu, jakim jest ubóstwo osób z niepełnosprawnościami, które analizuję w kontekście/wymiarze edukacyjnym. Uznaję zatem, że doświadczanie przez te osoby deprywacji potrzeb i odtwarzanie mechanizmów funkcjonowania w rodzinie generacyjnej może skutkować ich marginalizacją i społecznym wykluczeniem w systemie edukacji. Wskazuję na niebagatelne znaczenie socjalizacji czy wychowania dzieci z niepełnosprawnościami w rodzinach ubogich i doświadczanych przez nie skutków niedostatku ekonomicznego oraz towarzyszących mu innych negatywnych zjawisk także w szkole, która z założenia dla wszystkich uczniów powinna być ogólnodostępna i włączająca.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sytuacja rodzinna rodzeństwa mającego brata lub siostrę niesłyszącą

Artykuł ma charakter empiryczny. Celem badań była diagnoza sytuacji rodzinnej słyszącego rodzeństwa mającego brata lub siostrę niesłyszącą. W badaniu wzięły udział 73 osoby, które są siostrami (39 osoby) i braćmi (34 osób). Badania miały charakter eksploracyjny. Wyniki z niniejszych badań świadczą, że płeć rodzeństwa nie była czynnikiem różnicującym podczas realizowanych przez nich ról społecznych w systemie rodzinnym. Bracia i siostry postrzegają przypisane role społeczne w sposób świadomy. Analiza materiału empirycznego pozwoliła zdiagnozować wiedzę i opinie respondentów na temat funkcjonowania podsystemu: słyszące rodzeństwo – niesłyszący brat/niesłysząca siostra. Ponadto rodzeństwo podkreślało potrzebę wielowymiarowego wsparcia społecznego, dostosowanego do ich potrzeb.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Paradygmaty dydaktyki i ich implikacje dla pedagogiki specjalnej – odsłona druga

Tekst jest drugą odsłoną rozważań o paradygmatach dydaktyki i ich implikacjach dla pedagogiki specjalnej. Autor tym razem analizuje konstruktywistyczno-interpretatywne paradygmaty dydaktyki i poszukuje ich śladów w kształceniu dzieci z niepełnosprawnością. W dorobku dydaktyki specjalnej wskazano elementy powiązane z założeniami konstruktywistów. Zwrócono uwagę na potencjał metody ośrodków pracy oraz na indywidualizację procesu kształcenia, niezbędną dla edukacji włączającej. Z perspektywy nowych wyzwań edukacyjnych jakie stoją przed pedagogiką specjalną, konstruktywizm jawi się jako istotna szansa korzystnej zmiany dydaktycznej.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika