rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Niesamodzielne pełnoletnie dziecko – rozwód rodziców i alimentacja na rzecz dziecka

Celem artykułu jest przedstawienie kilku wybranych materialnoprawnych kwestii dotyczących dziecka pełnoletniego, lecz jeszcze niesamodzielnego, pojawiających się w związku z postępowaniem o rozwód jego rodziców. Odniesiono się m.in. do negatywnej przesłanki rozwodowej, jaką jest sprzeczność orzeczenia rozwodu z zasadami współżycia społecznego w kontekście objęcia nią pełnoletniego dziecka rozwodzących się rodziców, oraz zaprezentowano zagadnienia związane z alimentacją pełnoletniego niesamodzielnego dziecka i alimentami na potrzeby rodziny ustalanymi w postępowaniu zabezpieczającym. Badania oparto na analizie aktów prawnych, jednocześnie wykorzystując metodę prawnoporównawczą. W zakresie wskazanej wyżej negatywnej przesłanki orzeczenia rozwodu należy uznać, że dobro dzieci niesamodzielnych jest właściwie chronione. W artykule wykazano również, że w innych państwach europejskich różnie kształtuje się wiek dziecka, z ukończeniem którego wygasa obowiązek jego utrzymania przez rodziców. Analiza zagranicznych regulacji skłania do wniosku, że granica wieku, do której rodzice powinni wspierać dzieci, nie pokrywa się z ich samodzielnością prawną.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ewolucja przepisów prawnych dotyczących depozytariuszy na rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce

Celem artykułu jest prezentacja i ocena ewolucji przepisów prawnych dotyczących funkcjonowania depozytariuszy na rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce w latach 1992–2021. Została ona przeprowadzona głównie na podstawie analizy ustaw o funduszach inwestycyjnych z 1997 i 2004 r. oraz ich nowelizacji, w szczególności nowelizacji z 2016 r. Zasadnicze zmiany regulacji prawnych dotyczące depozytariuszy, które wprowadzano począwszy od 2004 r., były głównie konsekwencją implementowania dyrektyw UE dotyczących instytucji zbiorowego inwestowania, przede wszystkim dyrektywy UCITS oraz dyrektywy AIFMD. Istotną rolę w kształtowaniu się przepisów prawnych dotyczących depozytariuszy odegrały również rekomendacje wydawane przez KNF. Ewolucja regulacji prawnych dotyczących tych podmiotów była kluczowym czynnikiem, który sprzyjał zwiększeniu skuteczności wykonywania przez nie obowiązków, w szczególności tych o charakterze kontrolno-nadzorczym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Warunki skuteczności ochrony sygnalistów – uwagi na tle dyrektywy 2019/1937

Sygnaliści pełnią istotną rolę w demokratycznym społeczeństwie, urzeczywistniając postulat transparentności życia publicznego, weryfikacji funkcjonowania instytucji i osób pełniących funkcje publiczne. Odpowiednie normy zapewniające ich ochronę stanowią istotny element pozwalający na urzeczywistnienie wolności wypowiedzi oraz prawa dostępu do informacji. Celem badawczym artykułu jest ocena dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz. Urz. L 305/17) pod kątem skuteczności zaproponowanych rozwiązań. Metodą badawczą wykorzystaną do analizy regulacji jest metoda dogmatycznoprawna. W artykule wyodrębniono i przeanalizowano elementy skutecznego systemu ochrony sygnalistów oraz dokonano krytycznej analizy dyrektywy 2019/1937 pod kątem spełnienia tych warunków. Bez wątpienia pozytywnie ocenić należy zarówno stworzenie minimalnego poziomu ochrony na poziomie unijnym, jak i podejścia horyzontalnego obejmującego sektory publiczne i prywatne. Dyrektywa pozostawia jednak pewne luki dla prawodawcy krajowego, od których wypełnienia zależy rzeczywista skuteczność zaproponowanych w niej rozwiązań.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uwarunkowania polskiej polityki gospodarczej po roku 2022

W artykule skupiono się na wskazaniu pożądanych kierunków polityki gospodarczej w Polsce na tle jej potencjału i aktualnych uwarunkowań. Założono, że stan polskiej gospodarki jest zdeterminowany współoddziaływaniem procesów transformacji, globalizacji i integracji europejskiej. Ostatnie chronologicznie determinanty tego stanu to kryzys wywołany pandemią COVID-19 oraz agresja wojenna Rosji na Ukrainę. Wydarzenia te stworzyły zagrożenie stagflacją. Rosnące znaczenie Chin i wojna handlowa tego państwa z USA wraz z rosyjską agresją kruszą dotychczasowy międzynarodowy ład ekonomiczny. Procesy te zmieniają sytuację i perspektywy polskiej gospodarki, której sternicy powinni na nowo zdefiniować jej miejsce w nowym międzynarodowym ładzie gospodarczym, stopniowo wyłaniającym się pod wpływem tych wszystkich okoliczności. Niewiadomą jest finalny obraz następnej rzeczywistości gospodarczej. Jednak warto już teraz dążyć do włączenia polskich przedsiębiorstw w europejskie i światowe łańcuchy dostaw dzięki modernizacji technologicznej ich działalności. W obszarze polityki fiskalnej zamiast konkurować coraz niższymi stawkami i obciążeniami podatkowymi warto rozbudowywać infrastrukturę i instytucje publiczne. W odniesieniu do polityki monetarnej z powodu nieuchronnego wzrostu ryzyka ekonomicznego inwestycji zagranicznych w Polsce warto przyjąć euro i dzięki temu stworzyć bezpieczną perspektywę rozwoju gospodarczego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kredyt obarczony ryzykiem walutowym jako zagadnienie społeczne. Kilka refleksji na temat sytuacji kredytobiorców kredytów indeksowanych do CHF/denominowanych w CHF w kontekście zasady sprawiedliwości sensu largo

Zjawisko kredytów frankowych w Polsce ujawniło nieskuteczność ochrony praw konsumentów oraz niezrozumienie unijnej idei równoważenia umownych praw i obowiązków konsumenta wobec przedsiębiorcy. Brak systemowego rozwiązania tej kwestii doprowadził do tego, że obecnie osoby posiadające zadłużenie we franku szwajcarskim toczą spór nie tylko z bankami, ale również z tą częścią społeczeństwa, która czuje się pokrzywdzona tym, że umowy zawierające klauzule abuzywne ulegają unieważnieniu. Tyle że perspektywa kredytobiorcy złotowego nie uwzględnia kluczowych czynników, które zdeterminowały taki układ zdarzeń (pomijając nawet fakt, że to nie orzeczenie sądu czyni umowę kredytu nieważną). W niniejszym artykule przedstawiono i omówiono owe czynniki, dzięki którym możliwa była ekspansja kredytów waloryzowanych kursem CHF w latach 2004–2010. Na podstawie ich analizy autorka dowodzi, że w tamtym okresie do nierównego potraktowania konsumentów w dostępie do usług kredytowych doszło, a obecnie toczone spory sądowe nie mogą uwzględniać zasady sprawiedliwości społecznej, która nie obejmuje dóbr czy usług, na które państwo nie ma wpływu przy zastosowaniu mechanizmów dystrybutywnych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Podstawy prawne zatrudniania osób odbywających karę pozbawienia wolności

Praca skazanych jest jednym z istotnych elementów procesu wykonywania kary pozbawienia wolności. Pracę należy zapewnić przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych, ale również tym, którzy mają szczególnie trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną. Celem artykułu jest przedstawienie podstaw prawnych zatrudniania osób odbywających karę pozbawienia wolności. W ramach niniejszego artykułu przeanalizowano normy prawne regulujące możliwość zatrudniania osób odbywających karę pozbawienia wolności na podstawie skierowania do pracy oraz innych form prawnych wymienionych w art. 121 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego z 1997 r. Podjęte rozważania prowadzą przede wszystkim do wniosku, że niezależnie od wyboru formy prawnej zatrudnienia priorytetem jest realizowanie celów kary pozbawienia wolności, jednakże forma zatrudnienia osób odbywających karę pozbawienia wolności ma wpływ na sposób ukształtowania stosunków prawnych pomiędzy skazanym a podmiotem, na rzecz którego świadczy on pracę.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Stres w pracy wśród polskich prawników. Rola obciążenia pracą

Osoby pracujące w zawodach prawniczych są szczególnie narażone na stres związany z pracą. Badania na ten temat, prowadzone do tej pory głównie w Stanach Zjednoczonych, pokazują, że prawnicy mają problemy ze zdrowiem psychicznym i dotyczy to co trzeciej osoby pracującej w takich zawodach. Wciąż jednak brakuje analiz zdrowia i samopoczucia polskich prawników. W artykule przedstawiono fragment wyników ogólnopolskiego badania na temat samopoczucia przedstawicieli tej grupy zawodowej, które miało wypełnić tę lukę. Główny problem badawczy dotyczył określenia poziomu stresu doświadczanego przez polskich prawników. Naszym celem było również ustalenie, ile czasu prawnicy faktycznie poświęcają na wykonywanie swojej pracy (jakie jest ilościowe obciążenie pracą) i jak się to wiąże z poziomem postrzeganego przez nich stresu w pracy. Ważna była również analiza stresu, jakiego doświadczają prawnicy w kontekście etapu rozwoju kariery zawodowej, wykonywanego zawodu prawniczego oraz praktykowanej dziedziny prawa. Wyniki badań (N = 1779) wskazują, że poziom odczuwanego stresu w pracy przez polskich prawników jest wysoki, niezależnie od zawodu prawniczego, w którym pracują czy w jakiej dziedzinie prawa praktykują, zarówno na początku kariery, jak i przez doświadczonych specjalistów. Niepokojące jest również duże obciążenie pracą, które stanowi poważny czynnik ryzyka pogorszenia stanu ich zdrowia.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Bezgraniczny wzrost. Ramując na nowo relacje między ludźmi i roślinami

Tekst ma formę dyskusji z pracą Magdaleny Zamorskiej zatytułowanej Z Uważnością i Troską. Feministyczne studia nad roślinami. Punktem wyjścia jest zaproponowany w nim postulat konieczności pisania nowych narracji, dzięki którym moglibyśmy postrzegać rośliny w sposób wykraczający poza traktowanie ich jako półżywnych, podatnych na manipulacje i pasywnych istot. Celem artykułu jest rozwinięcie tej opowieści w postaci dwóch narracji: o człowieku jako istocie kreatywnej, tworzącej dobre warunki dla rozwoju niektórych roślin; oraz o porządku ludzkim jako kruchym i podatnym na zaburzenie. Pierwsza z nich opisywana jest na przykładzie wszędobylskiej i nieuchronnej obecności roślin w mieście, druga wskazuje, że praktyki ciągłego odgradzania sfery kontrolowanej przez człowieka od samoistności przyrodniczej mają swoje ograniczenia i nie mogą być w pełni realizowane. Obie te historie zaproponowane są po to, aby spojrzeć na relacje ludzko-roślinne w inny sposób niż poprzez pryzmat obrazu człowieka jako destruktywnej siły wrogiej życiu i bioróżnorodności. Rośliny są dzięki temu ukazane jako nieodłączna i aktywna część życia społecznego. W podsumowaniu artykułu zaproponowano ideę  normatywną „dawania się zarastać”, która postuluje koniczność płynnego traktowania granic między tym, co ludzkie, a tym, co roślinne.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przepisy  o  stosowaniu  przepisów

Celem artykułu jest wyjaśnienia obecności przepisów o stosowaniu przepisów w aktach prawnych. Takie wyjaśnienie ma charakter strukturalny i nie jest wyjaśnieniem nomologiczno-dedukcyjnym. Typowy przepis o stosowaniu przepisu składa się z trzech części. Najpierw wskazuje on stosowany przepis. Następnie zawiera zwrot „stosuje się” odgrywający kluczową rolę. Na końcu wyznacza on obszar zastosowania. Lecz czasami pewne części przepisów o stosowaniu przepisów są usuwane lub ustawiane w odmiennej kolejności. W niektórych aktach prawnych szereg przepisów o stosowaniu przepisów łączy się w zbiorcze przepisy tego rodzaju. Przepisy o stosowaniu przepisów są efektem rozdrabniania norm.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Model opodatkowania usług komunalnych podatkiem od towarów i usług – wnioski na przykładzie dostaw wody i odbioru ścieków

Gminy w granicach obowiązującego prawa mogą dokonać wyboru prawnej formy samodzielnego realizowania zadań własnych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (poprzez urząd gminy, gminną jednostkę budżetową, samorządowy zakład budżetowy, spółkę komunalną), jak i prawnej formy współdziałania (poprzez związek międzygminny lub zawarte porozumienie międzygminne). Wybór formy organizacyjno-prawnej i sposobu realizacji działalności komunalnej wiąże się z określonymi skutkami prawnopodatkowymi. Na tym tle pojawia się pytanie: czy forma organizacyjno-prawna, za pomocą której gmina wykonuje usługi komunalne w zakresie dostaw wody i odbioru ścieków, determinuje wysokość deklarowanego z tytułu tej działalności podatku od towarów i usług w zharmonizowanym systemie VAT? Celem artykułu jest również udzielenie odpowiedzi na pytanie badawcze: który wariant działalności komunalnej, dotyczącej zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, pozwala gminom na realizację zasady neutralności i potrącalności VAT oraz w jakim zakresie? Punktem wyjścia do realizacji tak postawionego celu będzie analiza formalno-dogmatyczna unijnego i krajowego prawa podatkowego, uzupełniona elementami metody prawnoporównawczej oraz historycznoprawnej, poglądami doktryny, judykatury, a także orzecznictwem interpretacyjnym organów podatkowych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ślady ekspedycji Franklina w kulturze – zmienne losy opowieści o eksploracji (arktycznej) przestrzeni

Artykuł dotyczy zmian  sposobu postrzegania w tekstach kultury jednej z najbardziej znanych, a zarazem tajemniczych ekspedycji geograficznych XIX wieku, wyprawy Johna Franklina w poszukiwaniu tzw. Przejścia Północno-Zachodniego. W artykule bliższej analizie poddane zostały dwie powieści: Pochwała powolności Stena Nadolnego i Pragnienie Richarda Flanagana oraz trzy teksty autorstwa Margaret Atwood:  opowiadanie Wiek ołowiu  ze zbioru Dzikość życia, jej wykład oksfordzki Concerning Franklin and his Gallant Crew, opublikowany w tomie Strange Things. The Malevolant North in Canadian Literature oraz przedmowa do kolejnego wydania książki O. Beatie’ego i J. Geigera Na zawsze w lodzie. Śladami tragicznej wyprawy Johna Franklina. Wszystkie te opowieści o wyprawie Franklina odzwierciedlają zmienność ludzkich fantazji o eksploracji nieznanej i groźnej przestrzeni – nie tylko mitycznej mroźnej Północy. To też narracje o naszych relacjach z Naturą i wszystkich cywilizacyjnych lękach oraz nadziejach ludzkości z tymi relacjami związanych.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Cywilnoprawne konsekwencje wpływu postanowień umowy kredytowej na zdolność kredytową

Obowiązek przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej ustanowiony w art. 70 ust. 1 ustawy Prawo bankowe jest zwykle uważany za normę o znaczeniu publicznoprawnym, bez wpływu na sferę prywatnoprawną umowy kredytowej. Niemniej jednak pogląd ten jest oparty na wyidealizowanym założeniu o neutralności umów kredytowych wobec ryzyka kredytobiorcy, co nie odpowiada warunkom współczesnego obrotu. Praktyczne doświadczenia dowodzą bowiem, że zdolność kredytowa, a w konsekwencji również wynik jej oceny, mogą zależeć także od konstrukcji umowy kredytowej. W takich przypadkach błędny komunikat o zdolności kredytobiorcy do spłaty zobowiązania nabiera waloru informacji przedkontraktowej, co uzasadnia nie tylko publicznoprawną odpowiedzialność banku, ale i sądową ingerencję w sferę relacji pomiędzy stronami umowy. Zmiana wykładni art. 70 ust. 1 pr.bank., dopuszczająca informacyjną funkcję przepisu oraz prywatnoprawne sankcje za naruszenie jego dyspozycji, uzasadniona jest także zmianami w prawie europejskim i została już zapoczątkowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Restrukturyzacja pozasądowa

W artykule podjęto problematykę tzw. restrukturyzacji pozasądowej stanowiącej propozycję kolejnych usprawnień w systemie postępowań insolwencyjnych. Restrukturyzacja pozasądowa prowadzona z pominięciem etapu zatwierdzenia układu przez sąd nie jest aktualnie znana polskiemu prawu, ale została ona fakultatywnie przewidziana przez europejskiego ustawodawcę w oczekującej na implementację dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej, umorzenia długów i zakazów prowadzenia działalności oraz w sprawie środków zwiększających skuteczność postępowań dotyczących restrukturyzacji, niewypłacalności i umorzenia długów, a także zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132). Celem artykułu jest próba oceny zasadności wprowadzenia do krajowego porządku prawnego rozwiązań dotyczących restrukturyzacji pozasądowej. Przyjęto w nim tezę badawczą, że jest to narzędzie, które może pozwolić na przyspieszenie postępowań restrukturyzacyjnych, aczkolwiek istotną przeszkodą dla skutecznego wdrożenia tego mechanizmu w praktyce jest brak wzajemnego zaufania charakterystyczny dla polskich uczestników obrotu gospodarczego. Dla realizacji postawionego celu oraz weryfikacji przyjętej tezy badawczej wykorzystano metodę dogmatyczną oraz komparatystyczną. Została ponadto przeprowadzona analiza danych statystycznych dotycząca oceny kapitału społecznego w Polsce, odwołująca się do indeksu dobrobytu opracowanego przez Instytut Legatum.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Problemy wykładnicze wybranych znamion zbrodni przeciwko ludzkości

Częstokroć na gruncie regulacji zbrodni przeciwko ludzkości pojawiają się uzasadnione wątpliwości interpretacyjne co do znaczenia wyrażeń, którymi posługuje się ustawodawca. Pierwsza z tych wątpliwości wiąże się ze stosowaniem aktów prawa międzynarodowego. Z kolei druga sprowadza się do nieprzestrzegania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji, przyczyniającej się do powstania lub zwiększenia zamętu interpretacyjnego. W tym stanie rzeczy przedmiotem badań należy uczynić to, co stanowi istotny problem w właściwym zdekodowaniu znamion zbrodni przeciwko ludzkości.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Feministyczne topografie miasta – Neapol Eleny Ferrante

Artykuł poświęcony jest analizie roli Neapolu w twórczości Eleny Ferrante. Stolica Kampanii funkcjonuje tu jako topograficzna matryca doświadczeń postaci powieściowych, a jednocześnie płaszczyzna, w którą autorka wpisuje podstawowe rejestry swojej twórczości: autobiograficzny, tożsamościowy, intertekstualny i warsztatowy. Kluczowy dla tak projektowanej poetyki przestrzeni jest nierozerwalny związek pomiędzy Neapolem, doświadczeniem kobiet i twórczością. Istotę tej relacji dookreślają takie pojęcia jak: labiryntowość, porowatość, gettoizacja, smarginatura. Przepisanie miasta z perspektywy kobiecej wrażliwości i pamięci subwersywnie dekonstruuje jego androcentryczne i opresywne właściwości, akcentując sprawczość kobiet jako dux feminae facti, zakreślających własne przestrzenie w topografii miejskiej i artystycznej.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„nie mogę […] pisać długo – zresztą nie mam nawet co, bo tu zawsze jednakowo”. Ludzie Poświętnego w listach Henryka Sienkiewicza do Konrada Dobrskiego

W korespondencji Henryka Sienkiewicza do Konrada Dobrskiego z lat 1865-1866 utrwalone zostały refleksje przyszłego autora Trylogii z rocznego okresu jego guwernerki w dworku wujostwa Dobrskiego - Ludwika i Aleksandry Weyherów w Poświętnem koło Płońska. Sienkiewicz spotykał się tam z różnymi osobami, tożsamość których została w artykule ustalona na podstawie niewykorzystanych dotąd źródeł archiwalnych jako sprostowania i uzupełnienia faktograficzne do edycji listów z roku 1977. Niepochlebne uwagi o Weyherach i przebywających w ich domu gościach ukazują krytyczny stosunek Sienkiewicza do konformistycznego życia ziemian, którym wystawia on jak najgorsze świadectwo. W tekście zostaje podjęta próba wyjaśnienia przyczyn i kontekstów takiej postawy młodego Sienkiewicza. Próbę tę poprzedza dociekanie powodów decyzji Sienkiewicza o rocznej przerwie w edukacji i podjęciu pracy zarobkowej z dala od rodziny.   

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Literackie kreacje świata reklamy w wybranych utworach autorów urodzonych na przełomie lat 1970-1980

Celem artykułu jest omówienie sposobów kreacji świata reklamy w wybranych utworach pisarzy urodzonych na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, mających za sobą pracę w branży marketingowej. Autor przedstawia sytuację społeczno-ekonomiczną młodych aspirujących pisarzy w Polsce na początku XXI wieku. Wskazuje powody, dla których zdecydowali się oni pracować w agencjach reklamowych oraz jak ta decyzja przełożyła się na ich twórczość literacką. Poddaje analizie powieści Copyfighter Łukasza Krakowiaka, Nie żyję, więc jestem Katarzyny Byzi oraz Małż Marty Dzido, koncentrując się na sposobach kreacji świata przedstawionego,  protagonistów oraz języka.

Czasopismo: Białostockie Studia Literaturoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Umowne zabezpieczenia finansowe polegające na przeniesieniu prawa do majątku wierzyciela: konstrukcja i rodzaje

Przedmiotem artykułu jest ogólna charakterystyka umów o ustanowienie zabezpieczenia finansowego oraz rekonstrukcja na podstawie unormowań ustawowych zabezpieczeń finansowych opartych na przeniesieniu prawa do majątku wierzyciela. Konstrukcja tych zabezpieczeń uwzględnia specyfikę operacji na rynku finansowym, ale również wyraża pewne uniwersalne cechy zabezpieczeń tego rodzaju. Przybliżenie tych cech może być pomocne w praktyce kontraktowej, jak i przy konstruowaniu normatywnych wzorców zabezpieczeń na potrzeby obrotu powszechnego. Szczególnie przydatne może okazać się odróżnienie powierniczych i niepowierniczych czynności zabezpieczających polegających na rozporządzeniu prawem w momencie ustanawiania zabezpieczenia. Charakterystyka zabezpieczeń powierniczych należy do zagadnień kontrowersyjnych w nauce, a ich dopuszczalność bywa przedmiotem krytyki. Omawiana regulacja, realizując cele Dyrektywy, zmusza do zmiany podejścia, przynajmniej w odniesieniu do zabezpieczeń finansowych opartych na transferze prawa.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, ekonomia i finanse
Prawo w czasie pandemii COVID-19: analiza wybranych kwestii społeczno-prawnych

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie katalogu najbardziej ważkich skutków społeczno-prawnych, które zostały spowodowane przez pandemię COVID-19. Rozważania prowadzone są w oparciu o pierwszą kompleksową w nauce prawa publikację „Law in the Time of COVID- 19”. Trafnie przyjęto w niej, że zasadniczo oddziaływanie pandemii na społeczeństwo oraz regulacje prawne widoczne jest w trzech zasadniczych płaszczyznach: praw człowieka, prawa publicznego oraz prawa prywatnego. W niniejszym artykule dokonano analizy najistotniejszych kwestii prawnych, w tym zwłaszcza ochrony prawa do prywatności, prawa wyborczego, zabezpieczenia społecznego, a także zasadniczych klauzul kontraktowych mających zabezpieczać umowy handlowe przed wpływem COVID-19. W konkluzji prowadzonych rozważań należałoby wskazać, że o ile wprowadzone w różnych systemach prawnych rozwiązania mające przeciwdziałać skutkom pandemii zasadniczo spełniły swoją rolę, to jednak jednocześnie same spowodowały negatywne skutki prawne, które jak najszybciej powinny zostać usunięte.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki prawne