rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Diagnoza poziomu informatyzacji gmin wiejskich województwa lubelskiego

Województwo lubelskie jest regionem rolniczym o dużym rozproszeniu ludności, z której większość mieszka na terenach wiejskich. Wiele zrealizowanych projektów zlikwidowało barierę dostępności do Internetu w województwie lubelskim. Pozostały bariery miękkie, tj. brak wiedzy 
i umiejętności oraz brak uświadamianych potrzeb wykorzystania nowoczesnych technologii. Istotną barierą jest także poziom dostępnych e usług, w tym oferowanych przez urzędy gminne.
Poziom informatyzacji gmin wiejskich województwa lubelskiego był badany pod dwoma ką-tami: dostępności i stopnia rzeczywistego wykorzystania usług e administracji lokalnej. Anonimowe badania ankietowe objęły wszystkie gminy województwa. Bardzo duży procent odpowiedzi (77%) wskazał na istotność problemu i uwiarygodnił rezultaty. Zbadano również politykę gmin udostępniania publicznego, bezpłatnego dostępu do Internetu. Niestety, aż 18% gmin nie zapewnia go w ogóle.
Rezultaty badań wykazały, że pomimo dobrej infrastruktury oferta urzędów gminnych usług e administracji jest na tyle uboga, że większość spraw obywatel musi załatwiać osobiście w urzędzie. Ponadto wskazano, że obywatele, w tym przedsiębiorcy, zamieszkujący w gminach wiejskich województwa lubelskiego w niskim stopniu wykorzystują możliwości e administracji.
Wskazane zostały działania, których realizacja ma poprawić poziom wykorzystania TIK na terenach wiejskich.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Badanie użyteczności oraz dostępności interfejsu w aplikacjach mobilnych

Tworzenie użytecznych i dostępnych interfejsów użytkowników na urządzenia mobilne nie jest zadaniem łatwym. Z jednej strony ze względu na małe doświadczenie projektantów w tej dziedzinie – aplikacje mobilne i mobilne witryny internetowe są nowym trendem na rynku oprogramowania.
Z drugiej strony dziedzina oprogramowania mobilnego jest w stosunkowo wczesnym stadium rozwoju. Urządzenia mobilne udostępniają nowe możliwości interakcji, wprowadzają dużą różnorodność rozdzielczości oraz zastosowań, dlatego konieczne są dodatkowe badania oraz doświadczenia, aby opracować metody badania użyteczności i dostępności dostosowane do interfejsu urządzeń mobilnych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wzrost znaczenia człowieka w gospodarce opartej na wiedzy – od zarządzania zasobami ludzkimi do zarządzania kapitałem ludzkim

W artykule zaprezentowano zmiany zachodzące w funkcji personalnej, które dokonały się 
w wyniku przejścia z gospodarki przemysłowej na gospodarkę opartą na wiedzy. W opracowaniu wskazuje się na wzrost znaczenia aktywów niematerialnych, takich jak: wiedza, umiejętności, kompetencje, kwalifikacje itd. i ich wpływ na zmiany wprowadzane w organizacji. Artykuł został przygotowany na podstawie literatury przedmiotu.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Analiza obszarów wykluczenia cyfrowego w województwie lubelskim

Wykluczenie cyfrowe obecnie jest coraz bardziej uciążliwą formą wykluczenia społecznego 
i dotyczy całych grup społeczeństwa. Województwo lubelskie jest biednym, rolniczym regionem 
o jednym z najniższych w Polsce poziomie dostępu gospodarstw domowych do Internetu. Istnieją w nim zatem duże grupy obywateli, którzy są ustawicznie marginalizowani w życiu regionu. 
Obszary wykluczenia cyfrowego są zdeterminowane wieloma czynnikami, takimi jak: sy-tuacja materialna, status społeczny, miejsce zamieszkania, wykształcenie, wiek itd. Istotność wpływu tych czynników na wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) była badana przy pomocy ankiet. Anonimowe badania ankietowe objęły mieszkańców całego województwa. 
Rezultaty badań pozwoliły uszeregować czynniki powodujące wykluczenie cyfrowe pod ką-tem ważności ich wpływu i zbudować profil obszarów najbardziej zagrożonych cyfrowym wykluczeniem. Badania wskazały także na istnienie zjawiska „samowykluczenia cyfrowego”, tj. posiadania dostępu do TIK, ale ich faktycznego niewykorzystywania. Zjawisko to jest dość masowe 
i dotyczy 30% rolników oraz 25% emerytów. Podstawową przyczyną samowykluczenia cyfrowego jest brak wiedzy i umiejętności. Wskazane zostały działania, których realizacja powinna zmniejszyć problem wykluczenia cyfrowego w województwie lubelskim. Należą do nich działania edukacyjne, uświadamiające i obniżające koszt dostępu do TIK

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Psychiatria wieku rozwojowego – badanie ankietowe uczestników I Kongresu Zdrowia Psychicznego

Dyskusja na temat organizacji opieki medycznej i wsparcia pozamedycznego dla osób z zaburzeniami psychicznymi trwa od wielu lat. W toku rozmów o godności i prawach pacjenta nie można zapominać, że podstawowym prawem chorego jest prawo do leczenia. I Kongres Zdrowia Psychicznego, który odbył się 8 maja 2017 roku w Warszawie, został zorganizowany ze względu na dramatyczny stan opieki psychiatrycznej w Polsce. Problemom psychiatrii dzieci i młodzieży poświęcona była osobna sesja; wśród 120 jej uczestników zostało przeprowadzone anonimowe badanie ankietowe. Otrzymano 54 wypełnione ankiety. Blisko 90% respondentów stanowili ludzie zawodowo zajmujący się opieką nad osobami w wieku rozwojowym. Pytania dotyczyły poglądów na temat sytuacji psychiatrii dzieci i młodzieży w Polsce, a także refleksji związanych z wystąpieniami prezentowanymi w trakcie sesji. Większość ankietowanych oceniła dane na temat rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży jako alarmujące. Badani zwracali uwagę na brak realnego dostępu do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej oraz podkreślali, że system psychiatrycznej opieki zdrowotnej wymaga radykalnych działań naprawczych. Według respondentów konieczne są zmiany systemowe. Kolejnym często poruszanym zagadnieniem była kluczowa rola oddziaływań profilaktycznych. W profilaktyce należy uwzględnić pracę z rodziną. Ważna jest też współpraca z innymi resortami, zwłaszcza z resortem edukacji. Za pozytywne zjawisko ankietowani uznali podjęcie wspólnych działań przez przedstawicieli różnych środowisk.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Samookaleczenia bez intencji samobójczej a zachowania samobójcze

Wstęp: Samookaleczenia bez intencji samobójczej i zachowania samobójcze stanowią istotny problem w populacji rozwojowej, szczególnie wśród adolescentów leczonych psychiatrycznie. Zamierzone akty autoagresji bez intencji samobójczej najczęściej obejmują cięcie skóry, ale również uderzanie, gryzienie czy przyjmowanie leków w dawkach przekraczających lecznicze. Samouszkodzenia mogą pełnić różne funkcje i wynikać z różnych motywacji, co skutkuje mnogością definicji i pojęć opisujących ten proces. Związek samouszkodzeń z ryzykiem zachowań samobójczych to przedmiot licznych analiz, podobnie jak inne czynniki ryzyka samobójstwa. Materiał i metoda: Artykuł jest przeglądem badań dotyczących zachowań samobójczych i samookaleczeń bez intencji samobójczych. Wykorzystano literaturę z baz danych Medline i dostępne artykuły polskojęzyczne. Omówienie: Związek między samookaleczeniami z intencją samobójczą a samookaleczeniami bez tej intencji jest złożony. Liczne badania wskazują na różnice w zakresie intencji, rozpowszechnienia i letalności. W artykule przedstawiono także analizę teorii próbujących wyjaśnić związek między samookaleczeniami bez intencji samobójczej a zachowaniami samobójczymi. Przybliżono m.in. teorię bramy, teorię trzeciej zmiennej i teorię interpersonalną Joinera wraz z modelem zintegrowanym zaproponowanym przez Hamzę i wsp. W najnowszej rewizji klasyfikacji DSM przyjęto po raz pierwszy kryteria diagnostyczne dla samookaleczeń bez intencji samobójczej i zachowań samobójczych, co może stanowić dobry punkt wyjścia do ujednolicenia stosowanych pojęć i poprawić spójność wyników poszczególnych badań. Wnioski: Lepsze rozumienie, przewidywanie i leczenie samookaleczeń bez intencji samobójczej wymaga prowadzenia dalszych badań.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Skale oceny ryzyka samobójstwa dorosłych w praktyce psychologa klinicznego i psychiatry: przegląd dostępnych narzędzi

W kontekście znacznej liczby samobójstw, niewielkiej zgłaszalności zagrożonych nimi osób i dużych trudności, jakich nastręcza ocena ryzyka samobójczego, znaczenia nabierają narzędzia oceny – zarówno te stworzone w innym celu, ale uwzględniające ocenę ryzyka samobójczego (narzędzia oceny ogólnego stanu psychicznego, nastroju, beznadziejności, bólu psychicznego, resilience), jak i te stworzone w celu oceny ryzyka samobójczego. Drugą grupę narzędzi można dodatkowo podzielić według wieku docelowej populacji (dorośli vs dzieci/młodzież) i w zależności od osoby dokonującej oceny (profesjonalista vs samoocena). W pracy przedstawiono skale przeznaczone dla dorosłych. Narzędzia oceny dokonywanej przez profesjonalistę obejmują Skalę Intencji Samobójczych, Skalę Intencji Samobójczych Pierce’a, Skalę Tendencji Samobójczych, Skalę SAD PERSONS, Skalę Oceny Nasilenia Myśli i Tendencji Samobójczych w Schizofrenii, Ocenę Pielęgniarską Ryzyka Popełnienia Samobójstwa, Narzędzie do Oceny Ryzyka Samobójstwa, Suicide Attempt Self-Injury Interview oraz Immediate Action Protocol. Samoocenę dorosłych umożliwiają zaś Skala Samobójczych Ideacji Becka, Skala Harkavy Asnis do badania ryzyka samobójstwa, Adult Suicidal Ideation Questionnaire, Positive and Negative Suicide Ideation Inventory, Suicidal Behaviors Questionnaire-Revised, Risk Assessment Suicidality Scale i Cultural Assessment of Risk for Suicide. Duża liczba istniejących narzędzi kontrastuje z małą liczbą skal przetłumaczonych na język polski, a w przypadku tych ostatnich często brakuje wiarygodnych badań na polskiej populacji, co wskazuje na konieczność dalszych badań.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Komu, kiedy i w jakiej dawce? Miejsce arypiprazolu w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej

Arypiprazol to neuroleptyk atypowy o udowodnionej skuteczności w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej typu I. Mimo wieloletniej już obecności na rynku lek wciąż nie jest wybierany przez psychiatrów tak często, jak mógłby i powinien być. Arypiprazol traktuje się jako lek dodany, dołączany w niewielkiej dawce do innego neuroleptyku, a nie jako główny lek przeciwpsychotyczny czy zapobiegający nawrotom manii. Postępowanie to nie pozwala osiągnąć pełni korzyści i uzyskać optymalnego efektu klinicznego arypiprazolu. Do przyczyn opisanego stanu rzeczy należą nieznajomość wszystkich możliwości klinicznych, jakie daje profil farmakologiczny tego neuroleptyku, i niedocenianie jego skuteczności. Arypiprazol jest lekiem relatywnie dobrze tolerowanym, rzadziej niż niektóre inne atypowe leki przeciwpsychotyczne powoduje występowanie objawowej hiperprolaktynemii, wydłużenie odstępu QT, upośledzenie tolerancji glukozy czy istotny przyrost masy ciała. Jego przyjmowanie wiąże się z niskim ryzykiem objawów pozapiramidowych. Korzystny profil bezpieczeństwa umożliwia zastosowanie leku u chorych obciążonych somatycznie, po 65. roku życia i otyłych. W artykule krótko podsumowano stan wiedzy na temat działania arypiprazolu w chorobie afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii, skupiając się na aspektach praktycznych. Odpowiedziano również na następujące pytania: • Jacy pacjenci najbardziej skorzystają wskutek leczenia arypiprazolem i jak dostosować dawkę do profilu objawów? • Kiedy pomyśleć o zmianie terapii na arypiprazol? • Kiedy zdecydować się na arypiprazol w monoterapii, a kiedy – w ramach leczenia skojarzonego? Aby jak najlepiej ukazać możliwości terapeutyczne arypiprazolu, w artykule przedstawiono pokrótce kilka przypadków klinicznych, w których terapia omawianym lekiem przyniosła dobre rezultaty.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Aktualny stan badań nad zaburzeniami psychicznymi u wspinaczy wysokogórskich

W literaturze dotyczącej wspinaczki wysokogórskiej i alpinizmu podkreśla się wpływ licznych czynników stresowych i zakłócających związanych z dużymi wysokościami. Spośród różnych zespołów psychopatologicznych spowodowanych tymi czynnikami stosunkowo najlepiej opisana wydaje się ostra choroba górska. Jej powikłania – w postaci wysokościowego obrzęku mózgu i obrzęku płuc – mogą w skrajnych przypadkach prowadzić do zagrożenia życia. W przebiegu ostrej choroby górskiej obserwuje sie różnorodne objawy psychopatologiczne, spośród których najszerszego opisu (w literaturze zarówno naukowej, jak i popularnej) doczekały się zaburzenia poznawcze i psychotyczne. W ostatnich latach wskazuje się także na znaczenie objawów lękowych i zaburzeń snu, przy czym te ostatnie występują i w ostrej, i w chronicznej postaci choroby górskiej; druga z wymienionych postaci jest charakterystyczna dla ludności autochtonicznej i ludności napływowej, która przez dłuższy czas zamieszkuje tereny wysokogórskie. Istnieją też przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnych form uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego będących skutkiem długotrwałego oddziaływania urazowych czynników środowiska wysokogórskiego. Zespół ten określony został mianem astenii wysokogórskiej. Do objawów osiowych należą zaburzenia funkcji intelektualnych, emocjonalnych i popędowych. Dotychczasowe badania dają podstawę do wyróżnienia trzech postaci astenii wysokogórskiej: charakteropatycznej, encefalopatycznej i neuroplegicznej. Autorzy przedstawiają obrazy psychopatologiczne ostrej choroby górskiej i astenii wysokogórskiej oraz aktualny stan badań nad funkcjonowaniem poznawczym wspinaczy.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Jakość życia u chorych z jadłowstrętem psychicznym – badanie przeglądowe

Wstęp: Zaburzenia odżywiania są jednostką kryterialną charakteryzującą się niewystarczającym lub nadmiernym wzorcem odżywiania czy też lękiem związanym z wyglądem własnego ciała. Jedną z ich postaci jest jadłowstręt psychiczny. Oprócz objawów psychicznych związanych między innymi z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała charakterystyczne jest występowanie powikłań somatycznych wynikających ze znacznego ubytku wagi. W związku z faktem, że pomimo obniżenia obiektywnej jakości funkcjonowania osoby te rzadko poszukują pomocy lekarskiej, interesująca wydaje się ich subiektywna ocena jakości życia. Cel: Systematyczny przegląd piśmiennictwa dotyczącego badań na temat jakości życia u pacjentów z jadłowstrętem psychicznym. Metoda: Przegląd prac w języku polskim i angielskim z okresu ostatnich 5 lat (2013–2018), pozyskanych z elektronicznych baz MEDLINE/PubMed, Cochrane Library, Google Scholar, na podstawie słów kluczowych: „jadłowstręt psychiczny”, „zaburzenia odżywiania”, „jakość życia”, anorexia nervosa, quality of life, „QoL”, eating disorders, pojawiających się w tytułach oraz abstraktach. Wyżej wymienione bazy były przeglądane niezależnie przez każdego autora, a następnie wybrane publikacje zostały ze sobą zestawione w celu wykluczenia duplikatów. Ostatecznie do analizy włączono 25 publikacji, z czego 13 zostało poddanych szczegółowemu opracowaniu jako najbardziej zgodne z tematyką przeglądu. Wnioski: Badania wykazały niższą jakość życia u osób chorujących na jadłowstręt psychiczny. U osób, które podjęły leczenie, jakość życia może się poprawić, jednak i tak będzie niższa niż w populacji ogólnej, mimo remisji choroby.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Stanowisko ekspertów w kwestii postępowania w przypadku pacjentów z jadłowstrętem psychicznym o ciężkim przebiegu, którzy nie wyrażają zgody na leczenie

Jadłowstręt psychiczny to zaburzenie, które w przypadku braku leczenia lub niekorzystnego przebiegu może doprowadzić do zgonu chorego. Elementem obrazu psychopatologicznego często jest obniżony krytycyzm, mogący skutkować brakiem zgody pacjenta na proponowane leczenie. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego określa sytuacje, w których dopuszczalne jest leczenie osoby chorej bez jej zgody. Zagadnieniu temu poświęcone było posiedzenie zespołu ekspertów powołanego przez konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. W toku dyskusji sformułowano następującą opinię: istnieje grupa pacjentów, u których objawy jadłowstrętu psychicznego (anorexia nervosa) spełniają kryteria zaburzeń myślenia i spostrzegania odpowiadające pojęciu choroby psychicznej w rozumieniu art. 23 i 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, a stan fizyczny i uporczywe kontynuowanie zagrażających zachowań stwarzają zagrożenie życia. Objawy spełniające kryteria zaburzeń myślenia i spostrzegania odpowiadające pojęciu choroby psychicznej najczęściej dotyczą oceny rzeczywistości (związków przyczynowo-skutkowych, oceny własnego stanu zdrowia, postrzegania swojego ciała). Przekonania te występują w kontekście chorobowym i są ewidentnie fałszywe (jak przekonanie o własnej tuszy u osoby skrajnie wyniszczonej), lecz odczuwane jako oczywiste. Nie podlegają refleksji ani też korekcji w przebiegu dyskusji, nawet wobec ewidentnych dowodów skrajnie złego stanu fizycznego w badaniach dodatkowych. Charakter i nasilenie objawów odpowiadają wówczas zaburzeniom treści myślenia i spostrzegania w postaci psychotycznej. Istnieje zatem grupa pacjentów z jadłowstrętem psychicznym, w których przypadku choroba może być uznana za chorobę psychiczną w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i można stwierdzić spełnienie przesłanek art. 23 lub 29 tejże ustawy.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Instrumenty Trybunału Konstytucyjnego umożliwiające uniknięcie derogacji niekonstytucyjnych norm

Z  art.  190  ust.  1  Konstytucji  wynika  kompetencja  TK  do  derogacji  norm  uznanych  za niekonstytucyjne, a więc bezpośredniej ingerencji w system prawny. Można jednak wyszczególnić wyjątki od tego podstawowego dla działalności polskiego sądu konstytucyjnego skutku orzeczenia stwierdzającego niezgodność normy ze wzorcem kontroli.  Artykuł  wskazuje,  że  Trybunał  Konstytucyjny  ma  instrumenty,  które  umożliwia-ją  wręcz  uniknięcie  derogacji.  Stawiana  jest  bowiem  teza,  że  zastosowanie  wszystkich  z  uwzględnionych  tu  środków  każdorazowo  zależy  od  decyzji  Trybunału;  nie  wynika  ani z petitum pisma procesowego, ani z trybu postępowania. W artykule uwzględniono:  odroczenie  utraty  mocy  obowiązującej  aktu  normatywnego,  wyrok  stwierdzający  pominięcie ustawodawcze, wyrok interpretacyjny afirmatywny oraz funkcję sygnalizacyjną. Ich analizę oparto o kryterium podstawy prawnej, celu oraz skutków ich zastosowania. Opisano wpływ tych instrumentów na system prawa oraz znaczenie dla organów stosujących prawo.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Stany nadzwyczajne w sytuacji szczególnego zagrożenia państwa w cyberprzestrzeni

W niniejszej publikacji Autorzy odnoszą się do instytucji stanów nadzwyczajnych w sytuacji szczególnego zagrożenia państwa w cyberprzestrzeni. Analiza tego zagadnienia dokonana jest w oparciu o rozwiązania konstytucyjne i ustawowe (ustawa o stanie wojennym, ustawa o stanie wyjątkowym, ustawa o stanie klęski żywiołowej). Autorzy odnoszą się do pojęcia cyberprzestrzeni oraz dokonują klasyfikacji zagrożeń w tym obszarze. Ponadto dokonują oceny zasadności uchwalonych przez prawodawcę środków.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Obowiązki informacyjne gminy w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej i ochrona tajemnicy przedsiębiorcy

Zagwarantowanie obywatelom w konstytucji prawa dostępu do informacji jest jedną z reguł wyprowadzanych z zasady demokratycznego państwa prawa, a służy również zasadzie suwerenności narodu. Państwo szanujące wolność jednostki musi zapewnić swobodny obieg informacji, a w konsekwencji reagować w przypadku naruszenia tego prawa. Obywatele, aby w pełni uczestniczyć w sprawowaniu władzy, muszą mieć wiedzę o sprawach publicznych. Wiedza ta, z kolei, pozwala kontrolować organy władzy publicznej, a w konsekwencji decydować o pociągnięciu do odpowiedzialności politycznej lub prawnej piastunów tej władzy. Prawodawca, ograniczając dostęp do informacji
publicznej, powinien precyzyjnie określać przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia informacji, nie pozostawiając tak wiele wątpliwości, jak to ma miejsce w związku z zakresem
tajemnicy przedsiębiorcy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Działalność orzecznicza samorządowych kolegiów odwoławczych a dwuinstancyjne postępowanie sądowo-administracyjne. Rozważania nad racją bytu samorządowych kolegiów odwoławczych

Przed kilkudziesięciu laty nastąpiło w Polsce odrodzenie samorządu terytorialnego. Od czasu powstania rola i zadania samorządu terytorialnego systematycznie zwiększają się, a zakres jego zadań jest stale poszerzany. Z tego chociażby punktu widzenia konstytucyjne gwarancje funkcjonowania ochrony praw obywatela w relacjach ze strukturami samorządu terytorialnego oraz kontrola jego funkcjonowania są ciekawym tematem badawczym. Z punktu widzenia mechanizmów kontroli działalności decyzyjnej samorządu terytorialnego i konstytucyjnych gwarancji ochrony oraz realizacji zasady
samorządności na plan pierwszy wysuwa się funkcjonowanie samorządowych kolegiów odwoławczych – organów o charakterze hybrydowym, pełniących funkcje kontroli instancyjnej o charakterze administracyjnym, choć z kompetencjami typowymi dla organu wymiaru sprawiedliwości, których charakter nie został jasno sprecyzowany. Problem określenia ich charakteru, struktury oraz funkcji w systemie władzy, a tym bardziej określenie konstytucyjnej roli, jest ciekawy i wymaga refleksji – tym bardziej de lege ferenda, zwłaszcza z perspektywy potrzeby ich konstytucjonalizacji. Artykuł jest próbą przedstawienia koncepcji funkcjonowania kolegiów oraz ich dalszego rozwoju.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne