rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bezpieczna praca przy przenośnikach do transportu materiałów luzem w górnictwie skalnym

W artykule opisano zagrożenia dla pracowników występujące podczas pracy przenośników do transportu materiałów luzem. Przedstawiono stosowane rozwiązania zabezpieczeń przed zagrożeniami. Wymieniono zasady bezpiecznej pracy wymagane do stosowania przy obsłudze przenośników. Przedstawiono wskazówki do projektowania i utrzymania ruchu przenośników w zakresie bezpieczeństwa pracy. Podano propozycję działań dotyczących przeprowadzenia oceny istniejącego stanu i doskonalenia kwestii związanych z bezpieczeństwem pracy przy przenośnikach w zakładzie.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badanie 3D struktury przestrzeni porowej cementów metodą mikrotomografii rentgenowskiej (micro-CT)

Metoda mikrotomografii rentgenowskiej (micro-CT) jest nieniszczącą metodą badawczą, która umożliwia wizualizację budowy wewnętrznej obiektów (w geologii np. skał i cementów). Metoda polega na rejestracji projekcji promieniowania X badanej próbki pod różnymi kątami, a następnie rekonstrukcji na tej podstawie struktury wewnętrznej próbki. Wizualizowanym parametrem jest współczynnik atenuacji liniowej, który zależy od energii promieniowania X, liczby atomowej pierwiastków budujących obiekt oraz gęstości badanej próbki. Micro-CT może być stosowana zarówno do jakościowej wizualizacji wewnętrznej struktury cementów, jak również do pozyskiwania danych ilościowych. Celem tego artykułu jest przedstawienie zastosowania mikrotomografii rentgenowskiej w badaniu cementów. W pracy zaprezentowano, po raz pierwszy w kraju, wyniki mikrotomograficznych badań mikrostruktury zaczynów cementowych w różnym wieku (1 do 28 dni). Wyniki pozwoliły przeanalizować zmiany w sieci porowej zaczynów podczas ich starzenia. Wykazano znaczące różnice w ewolucji porów pomiędzy próbami zaczynów o różnych składach. Wyniki te pokazują możliwości metody micro-CT w badaniu materiałów cementowych. Główną zaletą metody jest możliwość odtworzenia sieci porowej oraz prześledzenia zmian wielkości porów w czasie. Dzięki tej metodzie możliwe jest także badanie nowych cech, takich jak dystrybucja przestrzenna struktury porowej oraz określenie jej przewodności.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania podziemnego zgazowania węgla - 100 lat rozwoju metody

Polska jest jednym z krajów europejskich, w którym znajdują się niezagospodarowane duże złoża węgla brunatnego. Jedną z ważniejszych barier ich zagospodarowania jest opór lokalnych społeczności zamieszkujących tereny położone w granicach planowanej eksploatacji złóż metodą odkrywkową. Coraz częściej spotyka się opinie wskazujące na możliwość eksploatacji złóż z zachowaniem infrastruktury powierzchniowej. Wykorzystane byłyby w tym celu niekonwencjonalne metody eksploatacji węgla brunatnego, tj. poprzez jego podziemne zgazowanie. Metoda ta jest znana i stosowana od około 100 lat. W artykule przedstawiono wyniki dotychczasowych prac badawczych prowadzonych w byłym ZSRR, krajach UE, Stanach Zjednoczonych oraz Australii. Przedstawione także zostały główne uwarunkowania PZW oraz wnioski i zalecenia wypływające z prowadzonych dotychczas doświadczeń, prac pilotowych i demonstracyjnych oraz przemysłowego zastosowania metody podziemnego zgazowania węgla. Wyniki te powinny stać się punktem wyjścia przy planowaniu badań i prac pilotowych w Polsce.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Proces przygotowania do transportu maszyn podstawowych na własnym podwoziu pomiędzy odkrywkami na przykładzie KWB "Konin" SA

Artykuł porusza problemy i zagadnienia konieczne do rozwiązania podczas organizowania transportu maszyn podstawowych na własnym podwoziu od strony technicznej oraz formalno prawnej. KWB "Konin" SA posiada największe doświadczenia w dziedzinie realizacji tego typu operacji ze względu na fakt wykonania największej liczby transportów maszyn podstawowych w porównaniu do innych kopalń węgla brunatnego w Polsce. W artykule przedstawiono sposób postępowania podczas logistycznego przygotowania całej operacji zarówno pod kątem przygotowania technicznego maszyn jak i załatwienia spraw formalno-prawnych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka doboru maszyn kruszących w instalacjach produkcji kruszyw mineralnych

W artykule przedstawiono najważniejsze zagadnienia związane z prawidłowym doborem maszyn w instalacjach produkcji kruszyw mineralnych. W pierwszej i drugiej części omówiono istotę procesów rozdrabniania oraz rodzaje wykorzystywanych kruszarek dostępnych na rynku europejskim. Trzecią część artykułu poświęcono zasadom doboru kruszarek przy projektowaniu instalacji i metodyce oceny procesu rozdrabniania. Okazuje się, że na uzyskiwanie jakościowo dobrych produktów wpływ ma także sposób prowadzenia procesu technologicznego, czyli ilość stadiów rozdrabniania, cykle technologiczne, sterowanie strumieniami przepływu materiału do współpracujących różnych maszyn (np. klasyfikatorów). Takie zagadnienia otwartych i zamkniętych układów technologicznych rozdrabniania i klasyfikacji omówiono w czwartej części artykułu. Na zakończenie przedstawiono przykłady instalacji produkcji kruszyw mineralnych w różnych układach rozdrabniania i klasyfikacji zaproponowane przez firmę Metso Minerals. Wyjaśniono modelową produkcję grysów w granulatorze stożkowym z udziałem i bez udziału drobnego materiału zawracanego do nadawy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jakość krajowych kruszyw

Przedstawiono ogólne informacje o przemyśle kruszyw w Polsce i o bazie zasobowej. Podano podział kruszyw, wymagania i metody badań oraz dokonano porównawczej analizy jakości. Analizie poddano 100 asortymentów kruszyw, wyprodukowanych przez 95. producentów. Kruszywa badano w IMBiGS w latach 2006-2010. Do analizy przyjęto wyniki uzyskane dla frakcji 8/16. Badane kruszywa reprezentowały wszystkie typowe rodzaje kruszyw produkowanych w Polsce. W analizie uwzględniono podstawowe właściwości technologiczne kruszyw, takie jak odporność na rozdrabnianie, odporność na ścieranie, odporność na polerowanie, odporność na ścieranie powierzchniowe, odporność na szok termiczny, nasiąkliwość i mrozoodporność. Uzyskane wartości dla poszczególnych właściwości zostały odniesione do wymagań norm PN-EN 12620 i PN-EN 13043. Na podstawie uzyskanych wyników omówiono jakość kruszyw produkowanych w Polsce. Odniesiono jakość kruszyw do oczekiwań wynikających z potrzeb planowanych inwestycji. Przedstawiono możliwość rozszerzenia bazy surowcowej poza tradycyjnie stosowane materiały.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia naturalne w zakładzie górniczym KWB "Bełchatów" : rozpoznawanie i zapobieganie zagrożeniom

Eksploatacja złóż węgla brunatnego w głębokich kopalniach odkrywkowych prowadzona jest w warunkach występowania szeregu zagrożeń naturalnych. Artykuł przedstawia wybrane zagadnienia dotyczące zagrożeń wodnych, geotechnicznych, sejsmicznych i gazowych występujących w PGE KWB Bełchatów SA.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
20 lat kruszyw w polskiej gospodarce : historia, teraźniejszość, przyszłość

Bez powietrza, wody i kruszyw, nie ma życia i działalności gospodarczej. Produkcja kruszyw, taniego, powszechnego, dostępnego, niezbędnego materiału budowlanego, jest odpowiedzią na zapotrzebowanie gospodarki, w tym rozwoju budownictwa. Okres od początku transformacji politycznej i gospodarczej w roku 1989, jest przykładem cyklów spadku, również ustania zapotrzebowania, stabilizacji, wzrostu, a nawet okresowych niedoborów. Stwierdzona jest zależność wzrostu PKB i wzrostu zapotrzebowania na kruszywa. Obecnie, kruszywa to zarówno kruszywa naturalne (w tym łamane i żwirowo-piaskowe), ale również kruszywa sztuczne i z recyklingu. Przewaga ilościowa pierwszych nie upoważnia do nie pamiętania o pozostałych. 20 lat doświadczeń charakteryzuje różnorodność działania wśród producentów kruszyw. Od różnego przebiegu procesów przekształceń własnościowych, poprzez zmiany techniczno-technologiczne, dochodzenie do standardów europejskiej jakości kruszyw, po osiągnięcie przyzwoitego poziomu europejskiego całej branży. W artykule zamierzam zaprezentować doświadczenia, oceny i prognozy, wynikające z działania w wiodącej organizacji branżowej, jaką jest Polski Związek Pracodawców Producentów Kruszyw, od ponad 17 lat ściśle związany z reprezentatywną grupą producentów o znacznym zróżnicowaniu rodzajowo-ilościowym produkcji, ale również strukturze kapitałowej i sposobie funkcjonowania. Przedstawię prognozy w zakresie potrzeb rynku i możliwości produkcyjnych oraz zagrożenia, które mogą być przeszkodą w realizacji podstawowego obowiązku branży, jakim jest pełna rodzajowo - ilościowa zaspokojenie potrzeb rozwijającej się gospodarki. W artykule uwzględnione zostaną doświadczenia innych krajów, starych i nowych członków Unii Europejskiej oraz doświadczenia Polski, wynikające z 6-letniej obecności w jej strukturach.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania sejsmiczne dla oceny zagrożenia tąpaniami w nieodprężonym filarze w partii południowej w KWK "Mysłowice-Wesoła" - Ruch "Mysłowice"

W referacie przedstawiono wyniki badań wykonanych w rejonie filara w KWK "Mysłowice-Wesoła" Ruch "Mysłowice". Rejon filara jest strefą wysokiej aktywności sejsmicznej spowodowanej prowadzoną i dokonaną eksploatacją pokładów węgla w jego otoczeniu. Zagrożenie wstrząsami górniczymi rozpoznano metodami sejsmicznymi badając własności pokładu i skał stropowych pokładu. Pomiary wykonano metodą profilowania sejsmicznego oraz metodą prześwietlania górotworu. Prześwietlanie wykonano pomiędzy wyrobiskami w tym samym pokładzie oraz pomiędzy pokładami, badając piaskowiec pomiędzy pokładami 418 i 501/1. Na podstawie pomiarów dokonano oceny zdolności skał stropowych do generowania wstrząsów i rozpoznano stan naprężeń i aktualne zagrożenie tąpaniami pokładowymi. W oparciu o wyniki badań zaprojektowano profilaktykę tąpaniową dla zmniejszenia zagrożenia w rejonie ważnych dróg transportu przecinających filar. Strzelania wstrząsowe i torpedujące wykonano w pokładzie i w piaskowcu w stropie pokładu. Kontrolne pomiary sejsmiczne służyły do oceny skuteczności profilaktyki i oceny stanu naprężeń po wykonanej profilaktyce oraz bieżącej oceny zagrożenia tąpaniami. Stwierdzono skuteczność zastosowanej profilaktyki i spadek zagrożenia sejsmicznego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ciśnienie metanu przed czołem wyrobiska górniczego, na przykładzie pomiarów wykonywanych w pokładzie zagrożonym występowaniem wyrzutów metanu i skał

Ciśnienie metanu w pokładach węgla kamiennego jest bardzo istotnym parametrem wpływającym na stan zagrożenia metanowego i wyrzutami metanu i skał. Mimo ważności tego parametru, z uwagi na trudności techniczne, pomiary takie w kopalniach GZW wykonywane są sporadycznie. W pracy przedstawiono wyniki pomiarów i analizę zmian ciśnienia metanu przed czołem drążonego wyrobiska chodnikowego. Pomiary kopalniane wykonano nową sondą IMG-CZ opracowaną w IMG PAN. Wyniki pomiarów wykonanych wraz z biegiem chodnika pokazały, że przy zwięzłości węgla f = 0.36, możliwe jest bezpieczne, z punktu widzenia zagrożenia wyrzutowego, prowadzenie wyrobiska przy ciśnieniach metanu przekraczających 4 bar. Pomiary wskaźnika intensywności desorpcji, prowadzone wraz z pomiarami ciśnienia porowego zdają się wskazywać na brak korelacji pomiędzy tymi parametrami układu węgiel-gaz w warunkach in situ.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adaptacja historycznych kanałów kanalizacyjnych na potrzeby podziemnych tras turystycznych (PTT)

Historyczne kanały kanalizacyjne są budowlami inżynierskimi, które cechuje interesująca forma architektoniczna i systemy konstrukcyjne. Konstrukcje te ze względu na swoje walory mogą być porównywane z zabytkowymi piwnicami, przejściami etc. Ich niepowtarzalny charakter sprawia, że bardzo poważnie rozważana jest możliwość ich adaptacji dla potrzeb tworzenia podziemnych tras turystycznych. W artykule zidentyfikowano zagrożenia, określono wymogi formalne i techniczne, jakie powinny być spełnione, aby takie obiekty mogły zostać włączone jako elementy trasy turystycznej lub stanowić je samoistnie. Kanały sanitarne ze względu na pełnioną pierwotnie funkcję powinny być szczegółowo przebadane z uwagi na możliwość wystąpienia zagrożeń bakteriologicznych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Weryfikacja warunków optymalności kształtu tunelowych wyrobisk podziemnych

W artykule przedstawiono weryfikację warunków optymalności kształtu wyrobisk podziemnych, wykonaną na podstawie analizy numerycznej wyrobisk eliptycznych ze sztywną obudową ciągłą. Dla różnych wartości stosunku naprężeń pierwotnych poziomych do pionowych poszukuje się optymalnych stosunków półosi minimalizujących zaciskanie się tunelu, energię odkształcenia objętościowego rdzenia oraz maksymalne naprężenie normalne w obudowie. Dla wybranej wartości stosunku naprężeń sprawdzany jest także wpływ sztywności obudowy. Podstawą do formułowania wniosków jest porównanie optymalnych stosunków półosi ze względu na maksymalne naprężenia, zaciskanie i energię odkształcenia objętościowego w rdzeniu z wynikami uzyskanymi z wykorzystaniem energetycznego warunku optymalności, sformułowanym w poprzedniej pracy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie komputerowych zapisów jakości realizacji pali CFA w projektowaniu robót palowych

W nowoczesnych systemach monitoringu robót budowlanych istnieje możliwość uzyskiwania wielu danych, które mogą być wykorzystywane do projektowania konstrukcji jak i wykonawstwa. Odnosi się to do wykonywania pali w systemie CFA, w którym palownice wyposażone są w urządzenia do komputerowego zapisu kontroli jakości wykonania każdego pala. Na podstawie otrzymanych danych (14 informacji zapisywanych w metryce pala) możemy określić pracochłonność i materiałochłonność wykonania pala. Dane te są podstawą do określenia normy czasu i normy zużycia materiału (mieszanki betonowej), które decydują o czasie trwania robót budowlanych, zużyciu materiału i w efekcie kosztów. Stanowią podstawę do projektowania robót budowlanych (projekty technologii i organizacji budowy, kosztorysy, harmonogramy, oferty). W artykule przedstawiono zasady monitoringu pali CFA, wykaz otrzymywanych informacji, które są zapisywane i sposób wykorzystania tych, na podstawie których można analizować pracochłonność w zależności od stopnia plastyczności i geometrii pali oraz opracować normę czasu (pracochłonności) wykonania pali CFA.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia osuwiskowe w Zakładzie Górniczym KWB Bełchatów w trakcie prowadzenia eksploatacji w najgłębszej części złoża, w rowie II rzędu

W artykule przedstawiono zagrożenia osuwiskowe występujące w trakcie prowadzenia eksploatacji w rowie II rzędu, tj. w najgłębszej części złoża Bełchatów. Omówiono główne tektoniczne granice struktury oraz ich wpływ na bezpieczeństwo robót górniczych. Artykuł zawiera dokładną charakterystykę strefy uskokowej tzw. uskoku północnego brzeżnego (UNB nr 2), udokumentowaną w trakcie prowadzenia eksploatacji. Zrzut uskoku notowany w podłożu mezozoicznym wynosi od 60 do 200 m. Charakter strefy ulega zmianie od rozległej fleksury do szeregu powierzchni uskokowych o zróżnicowanym kącie i kierunku upadu. Ciekawym elementem tej strefy są pojawiające się coraz częściej powierzchnie nasunięć zlokalizowane po północnej stronie uskoku. Drugim istotnym elementem scharakteryzowanym w artykule jest blok skał mezozoicznych budujących południowy brzeg rowu Kleszczowa. Strefa ta zwana blokiem paleoosuwiskowym (BP) zlokalizowana jest na południowym uskoku brzeżnym Rowu Kleszczowa tzw. USB nr 1. Blok paleoosuwiskowy ma długość około 1700 metrów i jest prawdopodobnie szeregiem bloków przesuniętych ku północy poza górną krawędź uskoku USB nr 1 na odległość około 140 metrów w efekcie starych osuwisk. Szacunkowa objętość BP wynosi około 118 mln m3 przy udokumentowanej miąższości 260 metrów. W granicach BP wykartowano do tej pory 11 mniejszych bloków zalegających w obrębie osadów trzeciorzędowych. Przedstawiono wyniki dotychczasowych prac terenowych zmierzających do rozpoznania deformacji wewnętrznych BP. Zwrócono uwagę na praktyczny aspekt rozpoznania struktur powodujących wewnętrzną anizotropię bloku, jako elementu niezbędnego dla prawidłowego planowania i bezpiecznego prowadzenia robót górniczych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badanie przemieszczeń obudowy łukowej za pomocą systemu Monsupport w KWK "Ziemowit"

W artykule przedstawiono wybrane wyniki pomiarów dołowych przemieszczeń obudowy łukowej. Zastosowany w chodniku przyścianowym system monitoringu pozwolił na ciągły pomiar wielu parametrów, dających obraz pracy obudowy. Uzyskane dane mogą posłużyć w procesie doboru i wzmocnienia obudowy wyrobisk, zlokalizowanych w strefach podwyższonych naprężeń.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza aktywności sejsmicznej w zakresie zjawisk śladowych i słabych w korelacji z wynikami tomografii pasywnej na przykładzie pola eksploatacyjnego G-7/5 O/ZG Rudna KGHM S.A.

W artykule przedstawiono wyniki analizy aktywności w zakresie zjawisk sejsmicznych śladowych i słabych, poparte wynikami stosowanej tomografii pasywnej. Badaniami objęty był obszar pola eksploatacyjnego G-7/5 O/ZG Rudna KGHM SA w okresie lat 2008-2010. Przeprowadzone badania stwierdziły, że hipocentra ognisk silnych wstrząsów górotworu nie były związane ze strefami wysokich prędkości propagacji fali P. Stwierdzono jednakże korelacje miedzy strefami o bardzo niskich wartościach pola prędkości oraz strefami o bieżącej słabej sejsmiczności. Stwierdzono również, że aktywność śladowa nie daje możliwości predykcji wstrząsów wysokoenergetycznych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Model numeryczny odwodnienia złoża węgla brunatnego Złoczew

Praca zawiera obliczenia numeryczne metodą elementów skończonych odwodnienia złoża węgla brunatnego wykonane w ramach wstępnego studium zagospodarowania złoża węgla brunatnego Złoczew. Model numeryczny został wykonany w programie FlexPDE v. 6. Przy budowie modelu wykorzystano uprzednio wykonaną analizę warunków hydrogeologicznych i geologicznych, zawierającą między innymi ocenę warunków zasilania w wodę, propozycje sposobu odwodnienia i odprowadzania wód wgłębnych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie równań wskaźnika ściśliwości Cc do oceny ściśliwości iłów serii poznańskiej

Wskaźnik ściśliwości Cc, obok wskaźnika odprężenia Cs i edometrycznego modułu ściśliwości Eoed jest podstawowym parametrem charakteryzującym ściśliwość gruntów. Parametr ten jest szeroko wykorzystywany w obliczeniach osiadań podłoża gruntowego. W przypadku gruntów drobnoziarnistych, ze względu na długi czas badań pozwalających wyznaczyć jego wartość oraz duży ich koszt, trwają poszukiwania zależności korelacyjnych pomiędzy wskaźnikiem ściśliwości cc a podstawowymi parametrami geotechnicznymi gruntów. Najszerzej znanym równaniem wskaźnika Cc stosowanym dla iłów jest równanie Skemptona pozwalające wyznaczyć wartość wskaźnika na podstawie wartości granicy płynności wL. Przeprowadzona analiza wykazała, że równanie to nie może mieć zastosowania w przypadku prekonsolidowanych iłów serii poznańskiej. Stwierdzono, że lepsze zależności korelacyjne uzyskuje się, uzależniając wartość wskaźnika Cc od początkowej porowatości gruntu e0.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
System ciągłego monitoringu przemieszczeń i deformacji wyrobisk górniczych w PGE KWB Bełchatów SA - aspekt funkcjonalny i dokładnościowy

Kompleksowość oraz specyfika obiektów jakimi są kopalnie odkrywkowe stawia przed odpowiednimi służbami (geodezyjna, geotechniczna czy geologiczna) szereg wyzwań wskazując jednocześnie na konieczność wspólnego działania. W procesie wydobycia węgla brunatnego, kluczowego znaczenia nabiera kontrola stabilności wyrobisk, pracy maszyn (koparki, zwałowarki) jak również często dynamicznie zmieniających się warunków środowiskowych. Złożoność prac składających się na proces produkcyjny w kopalni odkrywkowej wymaga stałego nadzoru, sprawnej koordynacji oraz zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa. W dobie ciągłego rozwoju technologii geoinformatycznych, najnowsze osiągnięcia z dziedziny geodezji, informatyki czy geotechniki dają możliwość pełniejszego niż dotychczas modelowania wszystkich procesów związanych z dynamiką eksploatowanego złoża. Sprawna organizacja systemów monitoringu strukturalnego badających i analizujących zmiany geometrii obiektów inżynierskich wymaga interdyscyplinarnego działania fachowców wielu dziedzin, jak również stosowania coraz bardziej zaawansowanego technologicznie instrumentarium. Problemem podstawowym staje się wiarygodne i dokładne określenie układu odniesienia, a także cykliczna jego kontrola. Pozycjonowanie punktów kontrolowanych ulokowanych w miejscach newralgicznych powinno być realizowane z najwyższą możliwą dokładnością. Należy także zapewnić ciągły transfer danych pomiarowych do centrum zarządzania projektem monitoringu. W artykule przedstawione zostaną najnowsze wyniki badań aspektów funkcjonalnego i dokładnościowego zintegrowanego systemu monitoringu przemieszczeń i deformacji wyrobisk górniczych Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów".

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcja przestrzennego odwzorowania kosztów zwałowania na zwałowisku zewnętrznym

Odkrywkowa eksploatacja złóż wymaga podczas jego udostępnienia zdjęcia nadkładu zalegającego nad nim i zdeponowania go poza wyrobiskiem odkrywkowym. Najczęściej nadkład ten lokowany jest na zwałowiskach zewnętrznych zlokalizowanych w bezpośredniej odległości od wkopu udostępniającego. Największe tego typu obiekty powstają podczas budowy kopalń odkrywkowych węgla brunatnego. Głębokość zalegania tych złóż powoduje, że na zwałowisko zewnętrzne trafia od kilku do kilkuset milionów m3 nakładu. W związku z tym koszty związane z procesem zwałowania są istotnym elementem udostępnienia złoża. W artykule przedstawiono koncepcję przestrzennego odwzorowania kosztów zwałowania na zwałowisku zewnętrznym. Stworzono hipotetyczny model zwałowiska oraz topografii terenu, na którym zostało ono zlokalizowane. Odwzorowania kosztów dokonano przy użyciu modelu blokowego tego zwałowiska.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka