rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Cyberagresja wśród adolescentów – skala, charakter, uwarunkowania

Raport oparty jest na danych uzyskanych w badaniu przeprowadzonym w czerwcu 2014 roku wśród 1086 uczniów pierwszych i drugich klas sześciu olsztyńskich gimnazjów, 650 rodziców/opiekunów oraz 40 wychowawców. Przedmiotem badań był poziom doświadczania  przez uczniów różnych form agresji rówieśniczej, w tym cyberagresji. Miały one charakter całościowy (pełny), ponieważ głównym założeniem projektu było wypracowanie we współpracy z Miejskim Zespołem Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Olsztynie, rekomendacji i rozwiązań o charakterze profilaktycznym, adresowanych do uczniów badanych klas.  W opisie uwzględniono podział na różne formy i przejawy agresji oraz perspektywę uczniów, rodziców/opiekunów oraz wychowawców.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Innowacje pedagogiczne w systemie oświatowym

Innowacje pedagogiczne to szeroki i ważny obszar polityki oświatowej w zakresie realizowania aktualnych priorytetów edukacji wymienianych przez ekspertów nie tylko w Europie. Coraz więcej publikacji naukowych dotyczących kompetencji innowacyjnych i twórczości pedagogicznej jest do dyspozycji teoretyków jak i praktyków oraz pracowników administracji oświatowej, o czym świadczy początek mojego artykułu i obszerna analiza etiologii i klasyfikacji innowacji pedagogicznych. Niewątpliwie istotne jest miejsce nauczyciela w realizacji innowacji pedagogicznych, który występuje w roli zarówno twórcy jak i odbiorcy zmian mających na celu ulepszenie procesu opieki, kształcenia, wychowania i terapii pedagogicznej. Jedną z podstawowych, o ile nie najważniejszą, cechą współczesnego nauczyciela jest jego kreatywność, która stanowi źródło szybkiej adaptacji w profesji nauczyciela a niejednokrotnie satysfakcji z wykonywanego zawodu. Każdy bowiem akt relacji nauczyciela z uczniem jest nowy, inny, gdyż dotyczący jednostki, będącej odrębnym bytem wielowymiarowym. Nauczyciel – innowator to pracownik pożądany przez każdą placówkę oświatową, która dba o atrakcyjność swojej oferty edukacyjnej a przede wszystkim o wszechstronny rozwój ucznia a zwłaszcza jego zdolności myślenia dywergencyjnego. Pro - i antyinnowacyjność jest efektem zmian dokonywanych odgórnie przez resort oświaty w obrębie działalności innowacyjnej. Zatem priorytetem wydaje się dokonywanie analizy i krytyczne spojrzenie na innowacje pedagogiczne w dobie współczesnej reformy.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Społeczeństwo Otwarte” – czasopismo wspierające nauczycieli w wychowaniu uczniów do demokracji i obywatelskości

W artykule przedstawiono zarys działalności redakcji czasopisma „Społeczeństwo Otwarte”, wydawanego w latach 1990-1998. Jedynego w owym czasie w kraju, starającego się zagospodarować ten obszar znaczeń, który w polskiej szkole i edukacji realizowanej przez nauczycieli należało łączyć z demokracją, formacją obywatela i nauką o społeczeństwie. Na podstawie przeprowadzonej analizy miesięcznika przybliżono wybrane treści wiążące się z problematyką wychowania obywatelskiego, demokracją, ładem społecznym i samorządnością. Były publikowane przez redakcję w celu wspierania nauczycieli w samokształceniu i uzupełnianiu kompetencji, koniecznych w edukacji uczniów do życia w społeczeństwie demokratycznym.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Prestiż zawodu nauczyciela w percepcji różnych aktorów życia szkoły

W badaniach dotyczących prestiżu zawodów prowadzonych od 1975 roku przez Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS), nauczyciele zajmują niezmiennie wysoką pozycję. W 2013 roku znaleźli się oni w siódemce zawodów cieszących się największym uznaniem społecznym (CBOS 2013). Sami nauczyciele jednak nie odczuwają, by ich zawód był uznawany społecznie. W badaniu czasu i warunków pracy nauczycieli około 60% respondentów wskazało, że praca nie daje ani prestiżu, ani pieniędzy (Federowicz i in. 2013). Z kolei w Międzynarodowym Badaniu Nauczania i Uczenia się (TALIS 2013) ponad 80% nauczycieli wskazało na fakt, iż problemem w wykonywaniu tego zawodu jest jego niski prestiż, a około 40% wymieniła niski autorytet wśród uczniów. Zaobserwowane rozbieżność wyników badania hierarchii zawodów i percepcji tego prestiżu przez samych nauczycieli jest punktem wyjścia do postawienia pytania o uwarunkowania prestiż zawodu nauczyciela. W artykule autorka identyfikacje elementy składowe prestiżu zawodu nauczyciela, wskazuje na wewnętrzne zróżnicowanie prestiżu zawodu nauczyciela, a także identyfikacje uwarunkowań przyznawania prestiżu zawodowi nauczyciela przez różnych aktorów życia szkoły.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Indywidualizacja w działalności wychowawczej i dydaktycznej

W artykule autorka wskazuje na istotę indywidualnego podejścia do dziecka, a szczególnie do dziecka niepełnosprawnego tak w nauczaniu, jak i wychowaniu. Autorka twierdzi, że w polskiej szkole indywidualizacja istnieje na poziomie deklaratywnym, w rzeczywistości dziecko traktowane jest przedmiotowo, jako reprezentant nieokreślonej grupy uczniów. Prawa człowieka, w które wpisana jest podmiotowość nie są respektowane w polskiej szkole, również prawo do indywidualnego podejścia w szkole, jak również podmiotowego traktowania są obecne jedynie na poziomie teoretycznym w ustawie i rozporządzeniach, czy w podstawie programowej. Rzeczywistość prawna w żadnym wymiarze nie przystaje do rzeczywistości szkolnej. To dwa różne światy, w których zagubiony został tak uczeń, jego rodzic, jak i nauczyciel. Indywidualizacja w wychowywaniu i kształceniu w obecnym systemie edukacji w Polsce nie jest rozwiązaniem możliwym do zrealizowania. System edukacji, w którym nauczyciel, uczeń, rodzic są instrumentalizowani nie jest w stanie zapewnić możliwości podmiotowego działania i bycia podmiotem uczestnikowi edukacji.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Odmienność w kulturze akademickiej. W poszukiwaniu tożsamości outsidera

Celem powyższego artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o tożsamość outsiderów w środowisku akademickim w oparciu o kwestie dotyczące roli wolności funkcjonowaniu w roli i w rozwijaniu podmiotowości uczestników akademickiej sceny. Do analizy powyższych zagadnień wykorzystane zostaną następujące podejścia teoretyczne: koncepcja uniwersytetu jako wspólnoty akademickiej w ujęciu Talcotta Parsonsa, funkcjonalistyczne i interakcyjne ujęcia roli społecznej w socjologii, ambiwalencja jako cecha roli, mobbing jako interakcja społeczna oraz autorefleksywność jako cecha biografii i w ujęciu Ulricha Becka. W drugiej części tekstu zaprezentuję pewne orientacje biograficzne outsiderów jak i trajektorie prowadzące do ich budowania, a zarazem będące podstawą konstruowania tożsamości outsiderów.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Doświadczenie rodzicielstwa w warunkach transkulturowych – wyniki badań metodą IPA (Londyn)

Artykuł traktuje o doświadczeniu rodziny i rodzicielstwa w warunkach transkulturowych oraz aplikuje szerszą perspektywę zaprezentowaną w książce pt.: „Psychescapes. Tożsamość naszych czasów?” (2007) Andrzeja Pankalli i Aleksandry Kilian, która wprowadza w specyfikę autorskiej perspektywy psycho-kulturowej oraz sygnalizuje potrzebę budowania teorii i praktyki psychologicznej adekwatnie traktujących związki pomiędzy subiektywnymi światami unikalnych doświadczeń jednostkowych a wieloaspektowym kontekstem i bogatymi treściami kulturowymi. Człowiek współczesny doświadcza różnorodności kulturowych narracji, złożoności wzorów i stylów życia, wśród których porusza się, interpretuje i tworzy siebie, relacje z innymi i światem. Nauki o kulturze, w tym nasza perspektywa tożsamości psychescapes, opisują współczesne czasy jako charakteryzujące się przejściowością, migotliwością, akcydentalnością i multilogicznością. Szczególną uwagę zwracamy na myśli Wolfganga Welscha – jego koncepcję transkulturowości i typ podmiotu transwersalnego. Projekt Welscha stał się podstawą teoretyczną do badania doświadczenia transkulturowego w rodzinie. Celem projektu było uchwycenie znaczenia badanego doświadczenia i zaproponowanie nowej konceptualnej perspektywy, w ramach której będzie ono omówione i interpretowane. Badania były przeprowadzone w Londynie w 2010 roku metodą jakościową IPA, która adekwatnie opisuje osobiste, subiektywne i przeżyte doświadczenia jednostkowe. Ponadto, IPA jest metodą otwartą na złożoność, oryginalność i procesualność badanych fenomenów. Wartość zaprezentowanej perspektywy psycho-kulturowej oraz przeprowadzonych badań wydaje się być znacząca, gdy niecodzienność doświadczenia stawania się transkulturową rodziną okazuje się codziennością i źródłem realnych, konkretnych i namacalnych przeżyć we współczesnym polisemicznym i polifonicznym świecie.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowieczeństwo jako (nie)zbędna kategoria refleksji pedagogicznej? O ponowoczesnym kryzysie teorii wychowania w obliczu wyzwania trans- i posthumanizmu

W niniejszym artykule spróbuję przedstawić powód pojawienia się kryzysu teorii pedagogicznej w ponowoczesności oraz zaproponuję sposób jego przezwyciężenia. Będę argumentował, iż główny powód owego kryzysu ponowoczesnego wynika z jego kluczowej przesłanki, jaką jest „śmierć człowieka”. Zakwestionowanie człowieczeństwa jako uniwersalnie obowiązującej normy społecznej otworzyło przed praktyką wychowawczo-edukacyjną szerszy horyzont pluralizmu kulturowego. Jednocześnie pedagogika w ten właśnie sposób straciła swój najważniejszy punkt odniesienia, jakim jest ideał wychowawczy w postaci filozoficznie ugruntowanego obrazu człowieka. Ten kierunek rozwoju spowodował, że refleksja nad wychowaniem straciła współcześnie swoje filozoficzne korzenie na rzecz sofistycznie rozumianego konwencjonalizmu, co z kolei uniemożliwia powstanie ponowoczesnej teorii pedagogicznej. Możliwości przezwyciężenia tej trudnej sytuacji płyną z dwóch prądów filozoficzno-naukowych: transhumanizmu i krytycznego posthumanizmu. Będę argumentował, iż tylko ten drugi nurt może być traktowany jako obiecujący punkt widzenia, który mógłby ponownie połączyć myśl pedagogiczną z filozofią bez utraty uzyskanego w ponowoczesności pluralizmu kulturowego. To właśnie na gruncie posthumanizmu, jak będę chciał przekonać, pojawia się szansa stworzenia ponowoczesnej teorii wychowania.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rzeczoznawcy własnych spraw - prawo dzieci do samostanowienia w personalistycznej koncepcji wychowania. Przykład fiński

System edukacji w Finlandii od wielu lat ukazywany jest jako wzór reformowania oświaty, efektywności kształcenia, demokratycznych przemian zachodzących w szkole. Celem artykułu jest nakreślenie kilku wybranych aspektów edukacji w Finlandii, w których przejawia się realizacja kluczowych założeń fińskiej polityki oświatowej, w tym przynależnej tej polityce idei demokratyzacji szkolnictwa i samostanowienia uczestników procesu kształcenia.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja medialna w szkole podstawowej pomiędzy teorią a koniecznością edukacyjną

W artykule omówiono złożony problem edukacji medialnej w polskiej szkole. Z jednej strony mamy do czynienia z brakiem jasnej, czytelnej i jednolitej podstawy programowej dla edukacji medialnej, z drugiej zaś, elementy edukacji medialnej, zapisane w celach i wytycznych kształcenia różnych przedmiotów w formie hasłowej i ogólnikowej, nie zamykają możliwości jej realizowania w szkole na różnych szczeblach edukacji. Zabierając głos w dyskusji na temat konieczności wprowadzania nowoczesnej edukacji, dokonano opisu i prezentacji przykładowych działań nauczyciela odnoszących się do kształtowania kompetencji medialnych, dzięki którym można rozwijać odpowiednie postawy i zachowania przyszłego pokolenia, asertywnego wobec medialnych przejawów manipulacji i perswazji.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Myśląc o życiu duchowym/mentalnym w kontekście aktywności: transformacje bezszelestne versus modyfikacje

Przedmiotem artykułu jest namysł nad naturą procesów przekształceń/transformacji zachodzących bezszelestnie w toku aktywności człowieka. Struktura tych procesów jest złożona, często powiązana spiralnie, w postaci zwoju czy warkocza splotów i zawiera zarówno aspekty widoczne, określane
przez François Julliena jako modyfikacje i te, które są niedostrzegalne na co dzień, w czasie krótkim, jak to nazywa Ferdynand Braudel. Są one możliwe do odkrycia dopiero w długim trwaniu oraz
w ponownym przeżywaniu, doświadczaniu, co w swej ostatniej pracy analizuje
Jullien.
Charakterystyczną cechą zarówno aktywności, jak i transformacji jest ich złożoność, powiązanie i równoległość występowania. Ich natura może być analizowana zarówno w kontekście widocznych modyfikacji aktywności (m.in. linii, tendencji aktywności etc.), jak i w odniesieniu do możliwych antycypacji zdarzeń w polu praktyki, dających podstawy do nadawania nowych znaczeń i sensów życia duchowego/ mentalnego.
Życie duchowe rozumiane jako życie mentalne, obejmujące „aktywności podmiotu, które zmierzają do transformacji jego własnych reprezentacji”. Mentalne, oznacza w tej wypowiedzi, „odczuwane
wewnętrzne”, wyobrażane i wyrażane dyskursywnie. Myśląc o życiu duchowym w kategoriach tak rozumianego życia mentalnego, szczególnie ważne jest pojmowanie tego spiralnie zbudowanego
splotu aktywności jako transformacje transformacji, co określa się terminem couplage structurel (pożenienie, połączenie strukturalne). Przykładem takiego związku skojarzonego/pożenionego strukturalnie, może być ponowne przeżywanie doświadczeń (czyli ponowne [prze] życie, seconde vie), w którym dopiero odkrywamy istotę i sens naszej aktywności.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Egzystencjalny fenomen epizodów codzienności jako źródło antycypacji przyszłości

Każda postać doświadczeń edukacyjnych (wychowania i kształcenia), które rozgrywają się „tu i teraz” przybiera postać epizodów codzienności i w tym znaczeniu stają się one źródłem antycypacji przyszłości. Antycypacje te mogą zaś okazywać się „puste” (nie spełniające się, nie znajdujące swego urzeczywistnienia) lub „pełne” (spełniające się, znajdujące swoje urzeczywistnienie). Mogą też być urzeczywistniane na mocy obiektywnego biegu rzeczy i przyczynowo-skutkowej przewidywalności lub subiektywnej sprawczości podmiotu działania, który „wczytuje” zarówno w siebie, jak i w otaczającą rzeczywistość własne egzystencjalne projekty. W tym znaczeniu człowiek jest stwarzany przez otaczający świat, ale również świat ten stwarza – jest zarazem bytem uwarunkowanym i warunkującym. Struktura i dynamika edukacji, jej sens i istota, mogą i powinny być zatem ujęte przez pryzmat tych dwóch aspektów: obiektywnego i subiektywnego. To, co obiektywne może zaś być przewidywane, tak jak to, co subiektywne może być projektowane. Jednym z podstawowych zadań edukacji jest zatem wyposażanie swych adeptów w owe kompetencje antycypacji przyszłości przewidywania i projektowania.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Krajowe ramy kwalifikacji a twórcza praca dydaktyczna w doświadczeniach nauczycieli akademickich – relacja z badań

Celem niniejszego opracowania jest prezentacja fragmentów wyników badań dotyczących doświadczeń nauczycieli akademickich w twórczej pracy dydaktycznej w kontekście wprowadzonych w 2011 r. Krajowych Ram Kwalifikacji. Dla autorki badań – prowadzonych zgodnie z podejściem teoretyczno- metodologicznym The evolving systems approach to creative work Howarda E. Grubera szczególnie istotne były indywidualne znaczenia jakie badani nauczyciele nadają zapisom zawartym w dokumencie i jak przekładają się one na ich pracę dydaktyczną związaną z wymyślaniem/wdrażaniem i popularyzowaniem nowych rozwiązań dydaktycznych obejmujących: koncepcje, metody, techniki kształcenia, autorskie modele warsztatów, systemy oceniania studentów itp.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkołownia jako kulturowa konceptualizacja Letnich Szkół Młodych Pedagogów

Istotą tej wypowiedzi jest próba wykazania, iż Letnie Szkoły Młodych Pedagogów w swojej autorskiej formie, realizowanej przez Marię Dudzikową, były ukształcającym (Bildung) fenomenem pedagogicznym, a przy tym polifonicznym zjawiskiem kulturowym. Jako fenomen pedagogiczny, odegrały unifikującą i holistyczną rolę w kształtowaniu myśli pedagogicznej rozwijanej w Polsce od 1993 roku. Natomiast jako zjawisko kulturowe, stały się wykonawczymi (performatywnymi) spektaklami rzeczywistości pedagogicznej, które sprowadzam do pojęcia Szkołowni – polifonicznej formy performatywnych gatunków kulturowych wykonań, stanowiących konceptualne podłożę dla liminalnych przemian świadomości jednostek, jak i samej pedagogiki.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Fenomen miłości w integralnym ujęciu badawczym

Artykuł przedstawia fenomen miłości (w tym miłości pedagogicznej) w inkluzyjnym i meta-paradygmatycznym ujęciu teorii integralnej, modelu AQAL oraz Integralnego Pluralizmu Metodologicznego. Na początku Autorki opisują aspekty miłości według podstawowego elementu modelu AQAL – czterech wymiarów istnienia (czterech ćwiartek). Następnie, posługując się złożoną wersją tych wymiarów – Integralnym Pluralizmem Metodologicznym  –  analizują zjawisko miłości pedagogicznej. Ramy badawcze włączającego pluralizmu wyłaniają pełniejszy, nieredukcjonistyczny obraz fenomenu miłości rozumianego zarówno szeroko, uniwersalnie, jak i pojmowanego wąsko (miłość pedagogiczna, wychowawcza).

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Swobodne Wychowanie w ujęciu Konstantina Wentcela (1857-1947) – zarys konceptu

Zainteresowanie pedagogiką Nowego Wychowania przeżywa obecnie swój renesans. W konfrontacji z praktykowaną w większości instytucji kształcących dzieci i młodzież metodologią tradycyjną, rozwiązania proponowane przez pedagogikę niedyrektywną wydają się być lepiej dopasowane do obecnych czasów. Bez wątpienia poglądy Konstantego Wentcela (1857-1946) – propagatora idea wolności w teorii i praktyce wychowania, należy uznać w tym względzie za interesujące. Będąc jedną z czołowych postaci Swobodnego Wychowania w Rosji, a także jednym z głównych inicjatorów uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka, które miało miejsce równo sto lat temu, Wentcel odegrał znaczącą rolę w rozwoju rodzimej myśli pedagogicznej drugiej dekady XX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza postulowane przez niego zestawienie idei wolności i idei harmonii, rozumianej jako jedność ludzkiego indywiduum z całością świata (wychowanie kosmiczne). Stwierdzenie, że te idee nie tylko nie są ze sobą sprzeczne, ale nawet wzajemnie się implikują umożliwiając rozwój sił twórczych dziecka, stawia Wentcela w jednym rzędzie z takimi gigantami myśli pedagogicznej jak John Dewey (1859-1952) i Maria Montessori (1870-1952). Chociaż był postacią znaną jego trud badawczy pozostaje jednak nadal mało znany. Niniejszy artykuł stanowi próbę przypomnienia tej postaci i zwrócenia uwagi na jego oryginalną koncepcję pedagogiczną, która ciągle domaga się kompleksowego opracowania i porównania z innymi koncepcjami Nowego Wychowania.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Matematyczny Trójkąt Bermudzki – trudności w kształceniu zaradności matematycznej

Artykuł prezentuje wyniki monitoringu umiejętności matematycznych, który prowadzony był w 2017 r. w klasach IV szkół podstawowych Gminy Laboratorium. Artykuł jest kontynuacją publikacji Moniki Jakubowskiej. Parametrami niezależnymi pomiaru były nie tylko kapitał rodzinny i płeć, ale również wiek uczniów (wśród których część rozpoczęła szkolną naukę w wieku m lat). Niniejsza publikacja dotyczy zaradności matematycznej w rozwiązywaniu problemów za pomocą jednej z podstawowych metod heurystycznych: prób i błędów. Podobnie jak w poprzednich artykułach problem przedstawiono w szerszej perspektywie ukazując poglądy studentów (przyszłych pedagogów) o matematyce, heurystyce oraz praktyce konstruktywistycznego uczenia się. W artykule zwrócono uwagę na trudności występujące przy chociaż częściowym odejściu od behawiorystycznego nauczania, które wynikają m.in. postmodernistycznych poglądów środowisk edukacyjnych oraz niefortunnych działań MEN.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osobowość autorytarna i jej wrogowie: Wilhelm Reich, Theodor W. Adorno, Alice Miller i Klaus Theweleit

Esej zawiera rekonstrukcję i krytyczną interpretację czterech teorii na temat osobowości autorytarnej, związanych z analizą faszyzmu. Pierwsza pochodzi z napisanej jeszcze przed II wojną światową Psychologii mas wobec faszyzmu Wilhelma Reicha, a druga ze słynnej Osobowości autorytarnej Theodora W. Adorno. Trzecia została ukazana w słynnym Zniewolonym dzieciństwie Alice Miller, zaś czwarta – w przełomowych Męskich fantazjach Klausa Theweleita. Tylko jedna z tych pozycji – autorstwa Miller – odnosi się bezpośrednio do pedagogiki. W eseju pod kątem wychowania analizowane są natomiast wszystkie wymienione publikacje. Pytania, jakie stawia esej, brzmią następująco: czym jest osobowość autorytarna? Jakie czynniki wychowawcze sprzyjają jej kształtowaniu, a jakie temu przeciwdziałają? Teorie są ukazane w odniesieniu do siebie nawzajem. Część ich wniosków jest zbieżnych, część wchodzi w spór. Przyjęta metoda dialektyczna pozwala między innymi zobaczyć, jak twierdzenia Adorno są stawiane „z głowy na nogi” przez ustalenia Miller i Theweleita, który z kolei kontynuuje myśl Reicha. Z rekonstrukcji dialogu między teoriami rodzą się nowe pytania, dotyczące roli osobowości autorytarnej w czasach współczesnych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czy istnieje tutoring rówieśniczy w przedszkolu? Rozważania wokół znaczenia pojęcia tutoringu

Artykuł ma charakter przeglądowy. Dotyczy pojęcia tutoringu w kontekście relacji rówieśniczych przedszkolaków. Czy relacje dzieci w wieku przedszkolnym w sytuacjach uczenia się można zakwalifikować jako tutoring? Czy bardziej uzasadniona byłaby inna ich nazwa? Dzieci w młodszym wieku uczą się inaczej niż dzieci w wieku szkolnym i dorośli. Przeważa u nich uczenie się przez naśladowanie i zabawę. Zdobywają wiedzę okazjonalnie i mimowolnie. Definicje tutoringu zawierają z kolei dość precyzyjnie sformułowane obwarowania, którym małe dziecko nie jest w stanie jeszcze sprostać. Niedojrzałość układu nerwowego, ograniczająca poziom i czas skupienia uwagi małego dziecka, oraz stosunkowo niewielka, w porównaniu do dzieci szkolnych i dorosłych, liczba doświadczeń społecznych może poważnie utrudniać zakwalifikowanie sytuacji, w których dzieci
uczą się od siebie nawzajem, jako tutoringu. Trudno mówić na przykład o systematyczności czy planowym charakterze relacji dziecięcych. Tutor powinien prezentować profesjonalne umiejętności z zakresu kompetencji interpersonalnych, odpowiedzialność, rozumienie postrzegania świata z perspektywy nie tylko swojej, ale zwłaszcza z punktu widzenia swojego ucznia. Od dziecka w wieku przedszkolnym w roli nauczyciela, trudno by wymagać płynnej mowy, o profesjonalizmie i systematyczności nie wspominając. Dziecko w wieku przedszkolnym uczy się dopiero liczb i nie jest często w stanie zorientować się w czasie, co utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia planowanie i systematyczność jego działań. Potrzebuje w tym obszarze pomocy dorosłej osoby.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika