rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tajemnica zawodowa w instytucjach rynku finansowego w kontekście polskich regulacji dotyczących
cyberbezpieczeństwa

Regulacje dotyczące rynku finansowego zawierają regulacje dotyczące tajemnicy zawodowej, w tym tajemnicy bankowej, przy czym brak jest jednolitej regulacji – dla każdego typu instytucji finansowej regulacja w tym zakresie jest odrębna. Tajemnica zawodowa nie jest jednak bezwzględna i ustawodawca określa zasady jej udostępniania i wymiany z innymi podmiotami. Część instytucji finansowych może być operatorami usług kluczowych w ramach krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, część może być traktowana jako dostawcy usług cyfrowych, a dwie Bank Gospodarstwa Krajowego i Narodowy Bank Polski są podmiotami publicznymi stanowiącymi część krajowego systemu cyberbepieczeństwa. Elementem cyberbezpieczeństwa jest także zachowanie poufności, zatem w przypadku przetwarzania informacji stanowiących tajemnicę zawodową w systemach informacyjnych zastosowanie mogą mieć także regulacje dotyczące krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Mimo nietożsamych celów stosowanie regulacji dotyczących tajemnicy zawodowej i regulacji dotyczących cyberbezpieczeństwa może się wzajemnie wzmacniać, czemu dodatkowo może sprzyjać stosowanie odrębnej regulacji przyjętej na szczeblu europejskim w zakresie ochrony danych osobowych.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Problem destabilizującego gromadzenia i rozpowszechniania broni strzeleckiej i broni lekkiej oraz amunicji w prawie Unii Europejskiej

Coraz bardziej zauważalny staje się problem destabilizującego gromadzenia i rozpowszechniania broni strzeleckiej i broni lekkiej oraz amunicji, nawet do tego stopnia, że stosowne regulacje przyjęła również Unia Europejska. Rada Europejska przyjęła strategię dotyczącą zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i broni lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni, obejmującą przy tym również nielegalny handel nimi. Strategia ta wzywa do tego, aby wesprzeć przyjęcie prawnie wiążącego instrumentu pozwalającego na śledzenie i oznaczanie broni strzeleckiej i broni lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni. Przyjmując międzynarodowy instrument umożliwiający śledzenie, takiej broni państwa zobowiązują się do przyjęcia wielu środków zapewniających odpowiednie oznaczanie i rejestrowanie tej broni oraz do zacieśnienia współpracy w śledzeniu nielegalnego handlu nią.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Zwalczanie cyberterroryzmu w ramach UE – wybrane aspekty karnomaterialne

Celem artykułu jest przedstawienie postanowień aktów prawa unijnego dotyczących prawa karnego materialnego. Cyberterroryzm nie doczekał się odrębnej regulacji. Nie oznacza to oczywiście, że unormowanie tej problematyki nie istnieje. Jest ona po prostu rozproszona i żeby odtworzyć regulację odpowiedzialności karnej za czyny, które można zakwalifikować jako cyberterroryzm, czyli przestępstw o charakterze cyberterrorystycznym, należy sięgnąć do dwóch aktów prawa unijnego: dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu i zastępującej decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW oraz zmieniającej decyzję Rady
2005/671/WSiSW oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/40/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotyczącej ataków na systemy informatyczne i uchylającej decyzję ramową Rady 2005/222/WSiSW. Stąd niniejszy artykuł składa się z dwóch części: pierwszej dotyczącej dyrektywy 2017/541 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu oraz drugiej, której przedmiotem jest dyrektywa 2013/40/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotycząca ataków na systemy informatyczne.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Idea silnego rządu w polskiej myśli polityczno-prawnej u progu niepodległości

W powszechnej opinii przedwojennych prawników i historyków system instytucjonalny państwa wyrastający z postanowień konstytucji marcowej (1921) został oparty na konstytucji III Republiki Francuskiej (1875). W konsekwencji bezpośredniej recepcji pogłębione zostały na gruncie polskim niektóre wady systemu francuskiego, w tym słabość władzy wykonawczej zdominowanej przez parlament, zwłaszcza jego niższą izbę. W artykule przedstawiono najważniejsze uwarunkowania kształtowania się władzy wykonawczej w pierwszej polskiej konstytucji XX wieku.Podstawą rozważań było nawiązanie do tradycji dwóch polskich szkół historycznych ukształtowanych w okresie zaborów, reprezentujących pesymistyczne i optymistyczne wizje polskiej historii przed upadkiem państwa. Wykazano, że przyjęty model władzy wykonawczej, wbrew pierwotnym deklaracjom, zrywał z jednym z nakazów kategorycznych wywodzących się z tradycji politycznej Konstytucji 3 maja, to jest ideą silnego rządu. Spowodowane to było osobistymi animozjami i brakiem stałego politycznego konsensusu w zakresie powoływania pierwszych gabinetów II RP, czego następstwem był głęboki kryzys instytucjonalny, w którego konsekwencji doszło do przewrotu majowego marszałka Józefa Piłsudskiego i wprowadzenie quasi-autorytarnego reżimu politycznego.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wykorzystanie zagranicznego wyroku karnego w polskim postępowaniu cywilnym

Celem artykułu jest zidentyfikowanie najważniejszych problemów, które pojawiają się przy interpretacji art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi o warunkach zastosowania wyroku sądu karnego w postępowaniu cywilnym, w sytuacji kiedy zastosowany ma być zagraniczny wyrok karny. W związku z tym na wstępie artykułu,jako punkt wyjścia do dalszych rozważań, przedstawiony został wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt V CSK 185/12, który przesądził,że art. 11 k.p.c. stosuje się również w odniesieniu do prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym przez sąd państwa Unii Europejskiej. W dalszej części artykułu autorka przedstawia wątpliwości interpretacyjne związane z zastosowaniem art. 11 k.p.c,które mogą się również nasunąć, kiedy w grę wchodzi zagraniczny wyrok karny, związane przede wszystkim z pojęciem wyroku skazującego oraz charakterem i granicami związania sądu cywilnego wyrokiem karnym.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Egzekucja wierzytelności stwierdzonej bankowym tytułem egzekucyjnym prowadzona przez bank, który uprzednio zbył wierzytelność w drodze cesji na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego, jako przykład bezprawnego działania skutkującego bezpodstawnym wzbogaceniem po stronie banku. Glosa aprobująca do wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt XVI Ca 748/19

Przedmiotem glosy autor uczynił wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, mocą którego oddalono apelację wniesioną przez bank od wyroku Sądu I instancji. Wyrokiem tym zasądzono od banku na rzecz konsumenta kwotę pieniężną z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wraz z odsetkami i kosztami procesu. Jak słusznie stwierdziły sądy obu instancji,z chwilą przelewu wierzytelności stwierdzonej bankowym tytułem egzekucyjnym dokonanego przez bank na rzecz podmiotu niebędącego bankiem, zbywca wierzytelności powinien powiadomić o tym fakcie komornika prowadzącego egzekucję i zwrócić się z wnioskiem o jej umorzenie. Kontynuacja egzekucji stanowi bezprawne działanie banku, skutkujące bezpodstawnym wzbogaceniem kosztem byłego dłużnika. Takiej oceny nie zmienia fakt przekazania przez bank wyegzekwowanych środków nabywcy wierzytelności, gdyż ten nie może korzystać z dobrodziejstwa b.t.e., lecz powinien wystąpić przeciwko dłużnikowi z powództwem o zapłatę na zasadach ogólnych. Wyrok zasługuje na aprobatę, a z uwagi na jego praktyczny wymiar także na pogłębiony komentarz i upowszechnienie.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawne uwarunkowania żałoby narodowej w świetle form działania administracji publicznej

Tradycyjnie żałoba narodowa jest wprowadzana w celu upamiętnienia osób wybitnie zasłużonych dla narodu. Jednak w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat ogłaszano ją również w związku z różnymi tragicznymi wydarzeniami. Instytucja ta przeszła ewolucję,a okoliczności jej wprowadzania rodzą dziś obawy o nadużywanie prawa do ogłaszania żałoby i jej deprecjację. Przepisy powszechnie obowiązujące w bardzo ogólny sposób odnoszą się do żałoby narodowej, stąd praktyka stara się je w różny sposób uzupełniać. Prowadzi to do sytuacji, w których organy administracji podejmują czynności, do których nie zostały upoważnione. Szczególnym problemem jest rozgraniczenie między aktem wprowadzenia żałoby a wstrzymaniem organizacji imprez rozrywkowych w czasie jej trwania.
 

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nazwy osobowe i wartości z perspektywy uniwersalnych mechanizmów percepcyjno-adaptacyjnych.

Tekst zawiera omówienie najważniejszych wątków problemowych występujących w recenzowanej książce oraz uwagi, jakie nasunęły się piszącemu po jej lekturze. Monografia autorstwa Izy Matusiak-Kempy jest rzetelnie wykonaną w perspektywie diachronicznej analizą aksjolingwistyczną ponad dwóch tysięcy odapelatywnych nazwisk Polaków, które mogą być odczytywane w kontekście procesów wartościowania. Analiza materiału prowadzi do wskazania sposobów konceptualizacji ludzkich właściwości fizycznych lub psychicznych, związanych z odpowiednimi wartościami, traktowanych jako pożądane lub niepożądane z perspektywy zdeterminowanych biologicznie i kulturowo potrzeb społecznych, które można łączyć z potoczną wiedzą o świecie, pragmatycznym i adaptacyjnym podejściem do rzeczywistości, wreszcie: z uniwersalnymi mechanizmami percepcyjnymi i nominacyjnymi.  Wielką zaletą książki jest jej interdyscyplinarność, osadzenie rozważań nad antroponimią w procedurach badawczych, opartych na dialogu zorientowanego na system pojęciowy i język wartości  opisu lingwistycznego z ustaleniami innych i dość odległych od tradycyjnie uprawianej onomastyki dyscyplin naukowych (socjobiologia, psychologia ewolucyjna, społeczna i kognitywna, antropologia itd.). Jest to bardzo dobry przykład zrealizowanej w praktyce postępowania badawczego na gruncie onomastyki (i szerzej lingwistyki) idei konsiliencji zgłaszanej przez Edwarda O. Wilsona, czyli jedności wiedzy opartej na integracji nauk humanistycznych, społecznych i biologicznych. Konkluzją omówienia jest pozytywna ocena publikacji.

Czasopismo: Onomastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
W poszukiwaniu etnicznej tożsamości

Celem tego artykułu jest umożliwienie działaczom społecznym dokładniejszego spojrzenia na problem zabezpieczenia tożsamości, co Freud nazwał „bezpiecznym odosobnieniem wspólnej umysłowej konstrukcji” grupy ludzi oderwanych od swego podłoża. Mamy nadzieję, że studium to pomoże lepiej zrozumieć tych podopiecznych, którzy nie urodzili się w USA lub którzy są dziećmi imigrantów. Będziemy rozważać zmiany w procesie tożsamości etnicznej w grupie imigrantów z Polski, przybyłych do USA po drugiej wojnie światowej. Podamy przykłady wewnętrznych zmian, wywołanych kryzysem z powodu zmiany miejsca. Będziemy też dociekać, jakie ślady pozostawia proces społecznego przystosowania się w świadomości osoby zmieniającej swe środowisko.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polonia paragwajska

Powiedzenie, iż „nie ma na świecie kraju, gdzie nie byłoby Polaków”, nie jest dalekie od prawdy. Różnorakie przyczyny sprawiły, iż nasi rodacy są na wszystkich kontynentach i we wszystkich zakątkach świata. Jednym emigracja przyniosła względnie szybki awans ekonomiczny i społeczny, dla innych stanowiła twardą drogę życia.
Rację, jakie skłaniają nas do szukania łączności z wielkimi skupiskami polonijnymi, nie dają podstaw do zapominania o innych — małych — polskich społecznościach. Takim niewielkim skupiskiem, żyjącym w trudnych Warunkach, jest Polonia paragwajska.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Ocena poziomu dojrzałości organizacyjnej w obszarze rozwoju zasobów ludzkich w MSP na przykładzie modelu Johna Burgoyone’a

Wprowadzenie: Ewolucja w podejściu do rozwoju zasobów ludzkich w przedsiębiorstwach zmierza coraz silniej w kierunku integracji systemowej z całościową strategią organizacji. Pociąga to za sobą konieczność wypracowywania metod pomiaru poziomu dojrzałości w obszarze HRD. Stosowane w praktyce modele w swoim założeniu uniwersalne i elastyczne pozostawiają dość szerokie pole interpretacyjne, co utrudnia ich skuteczne wykorzystanie. Cel badań: Celem badań była praktyczna weryfikacja Modelu J. Burgoyone w adaptacji Matthews’a, Megginson’a, Surtees’a (2008) jako narzędzia stosowanego do oceny poziomu dojrzałości systemowych rozwiązań w obszarze rozwoju zasobów ludzkich w MSP.  Problem badawczy sformułowano w formie pytania, czy wykorzystanie Modelu J. Burgoyone w praktyce może stanowi skuteczne wsparcie procesu budowania długofalowej strategii rozwoju zasobów ludzkich w małych i średnich przedsiębiorstwach. Metoda badań: Badania miały charakter diagnostyczny i zostały przeprowadzone w przedsiębiorstwach typu MSP w latach 2019-2021. W tym celu wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety (Audyt HRD w organizacji A. Różańskiego - wersja 2018). Wyniki: Analizy potwierdziły, że w organizacjach typu MSP narzędzia HRD stosowane są w sposób intuicyjny i nie są zintegrowane systemowo, potwierdza to zróżnicowane zaawansowanie podejmowanych aktywności występujących w różnych obszarach funkcjonalnych.  Wnioski: Przeprowadzone analizy uwidoczniły, iż wykorzystanie Modelu J. Burgoyone ( i jego kolejnych adaptacji) służących ocenie poziomu dojrzałości HRD w MSP wymaga zastosowania dodatkowo tzw. drugiego wymiaru oceny, w tym przypadku uszczegółowienia obszarów funkcjonalnych w oparciu o koncepcje (np. systematycznego podejścia do szkoleń, Sloman 2007). Zabieg tego typu umożliwia diagnozę poziomu zaawansowania w poszczególnych obszarach funkcjonalnych. W praktyce umożliwia to precyzyjne planowanie działań wspierających identyfikację kolejnych kroków w procesie integrowania HRD z procesem budowania całościowej strategii organizacji.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wiedza wlana Chrystusa

Współczesna debata teologiczna szeroko omawia ludzkie poznanie 
i samozrozumienie Chrystusa w kontekście historycznym. W niniejszym artykule analizowane jest rozróżnienie dokonane przez Akwinatę między zwykłą nabytą wiedzą 
Chrystusa a Jego „wiedzą wlaną” lub nadprzyrodzonym zrozumieniem i poznaniem 
profetycznym. To rozróżnienie w odniesieniu do nabytej wiedzy Chrystusa dostarcza 
materiału do rozważań na temat przekazu i samozrozumienia Jezusa rozpatrywanych 
w historycznym i kulturowym kontekście językowym. Nacisk na zwykłe ludzkie 
uwarunkowania Chrystusa jest jednakże słusznie uzupełniony o wynikające z łaski 
zrozumienie własnej tożsamości, misji i soteriologicznego znaczenia. Święty Tomasz 
z Akwinu traktuje o wiedzy wlanej Chrystusa w taki sposób, aby umożliwić nam 
uznanie w Jezusie habitualnej zdolności do profetycznego poznania, dzięki której 
wiedziałby on wszystko, czego potrzebował dla dobra swojej misji. Ostatnia część 
artykułu jest poświęcona badaniu, w jaki sposób afirmacja wiedzy wlanej jest również 
zgodna z tradycyjnym katolickim twierdzeniem, że Chrystus nie miał teologicznej 
cnoty wiary, tylko w pewnym stopniu widzenie uszczęśliwiające. Końcowe rozważania 
dotyczą rozróżnienia i kompatybilności wiedzy wlanej oraz bezpośredniej, uszczęśliwiającej intuicji w ludzkim umyśle Chrystusa.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Efektywność kształcenia w polskim dyskursie – rodzaje i zmienne

Zagadnienie efektywności kształcenia jest ujmowane w sferze cech wartości teoretycznych, ale również aplikacyjnych. Efektywność konotuje z wielowymiarowością i wielowątkowością. W edukacji termin „efektywność” występuje dualnie, w znaczeniu węższym i szerszym. W znaczeniu węższym – efektywność przeciwstawiana jest ilości. W drugim przypadku efektywność łączy cechy mierzalne i niemierzalne. Tekst artykułu w znaczącej części odnosi się do polskich eksploracji badawczych tego obszaru, choć również w pewnych miejscach cytuje stanowiska zagranicznych badaczy. Cel badań: W tym obszarze możemy założyć celowość przeglądu zmiennych występujących przy badaniu i posługiwaniu się efektywnością kształcenia, tj. dotyczących: pracy uczniów/studentów, nauczycieli, celów kształcenia, zasad kształcenia, treści kształcenia, metod i form kształcenia, środków dydaktycznych, bazy materialno-technicznej i innych zmiennych.Stan wiedzy: W aspekcie historycznym efektywność w nauczaniu stawiała nauczycielom i uczniom oczekiwania w sferze osiągnięć: poznawczych, emocjonalnych i psychomotorycznych. Na płaszczyźnie poznawczej przedmiotem dociekań była: wiedza, rozumienie, zastosowanie, analiza, synteza. W sferze emocjonalnej: postrzeganie, reakcja, wartościowanie, organizowanie, charakteryzowanie, a w sferze psychomotorycznej: percepcja, postawa, reagowanie kierowane, adaptacja, oryginalność.Podsumowanie: Aspekty efektywności kształcenia szkolnego przenikają się i nie są łatwe do rozdzielenia. Dla doskonalenia procesu dydaktyczno-wychowawczego należy nadal prowadzić badania nad różnymi postaciami efektywności, które w tym obszarze występują. Jest to oczywiste jeśli traktujemy efektywność kształcenia, jako globalną nazwę dla jej rozmaitych odmian.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nasilenie objawów i struktura depresji u kobiet z zaburzeniami odżywiania

Powiązania między zaburzeniami odżywiania a depresją wykazują wielokierunkowy i złożony charakter. Depresja może predysponować i podtrzymywać objawy zaburzeń, oddziaływać na przebieg leczenia oraz przyczyniać się do ryzyka nawrotu i pogłębienia następstw psychopatycznych.    Cel badań: Celem podjętych badań było określenie nasilenia objawów i struktury depresji u kobiet z anoreksją i bulimią psychicznąMetoda badań: Ogółem przebadano 100 kobiet z zaburzeniami odżywiania, 50 z anoreksją i 50 z bulimią, w oparciu o kryteria diagnostyczne DSM-V (2015). W badaniu wykorzystano 21–itemową Skalą Depresji Hamiltona (HAM-D).Wyniki: Przeprowadzone analizy ujawniły różnice w nasileniu objawów i strukturze depresji. U osób z anoreksją depresja powiązana jest z objawami somatycznymi, u chorych na bulimię z napięciem psychoruchowym. Analiza skupień wykazała różnice pomiędzy badanymi. W grupie kobiet z anoreksją przeważała depresja melancholiczna, u osób z rozpoznaniem bulimii depresja atypowa. U kobiet z anoreksję wystąpiła również lękowa postać depresji, w grupie chorych na bulimię depresja hipochondryczna.Wnioski: Ocena nasilenia i struktury depresji u osób z zaburzeniami odżywiania pełni istotną rolę zarówno w procesie diagnozy, jak i planowaniu leczenia oraz rokowaniu.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zaburzenia zachowania u dzieci i ich osobowościowe konsekwencje

Celem artykułu było przybliżenie złożonego problemu zaburzeń zachowania i osobowości antyspołecznej. W praktyce pedagogicznej bardzo często w ujęciu potocznym każde nieprawidłowe zachowanie dziecka/adolescenta jest nazywane ,,zaburzonym zachowaniem”, co jest sprzeczne z obowiązującą, naukową terminologią. Nie każde nieprawidłowe zachowanie jest bowiem zaburzeniem zachowania. Wskaźniki ujęte w psychiatrii dzieci i młodzieży jasno określają, kiedy możemy mówić o zaburzeniach zachowania oraz wskazują, jakie konsekwencje mogą za sobą nieść, gdy nie zostaną wcześnie zdiagnozowane a dziecko/adolescent poddany terapii.  Jedną z konsekwencji może być właśnie w późniejszym wieku diagnoza osobowości antyspołecznej (dyssocjalnej). Problem i cel badań: Celem analizy literatury przedmiotu było ukazanie zależności pomiędzy zaburzeniami zachowania a osobowością antyspołeczną. Podjęto również próbę zwrócenia uwagi na fakt, że pierwsze symptomy zaburzeń zachowania możemy już obserwować u małych dzieci (nawet w wieku 3-4 lat), co jest bardzo niepokojące i wymaga podjęcia wczesnej interwencji terapeutycznej, poprzedzonej rzetelną diagnozą specjalistyczną. Stan wiedzy: Jak ukazują wyniki badań zaburzenia zachowania, z powodu nasilonych i trwałych zachowań antyspołecznych (jeśli nie jest włączona odpowiednia terapia specjalistyczna lub z różnych przyczyn nie przynosi ona efektu) w prostej drodze prowadzą do diagnozy osobowości antyspołecznej. Przytoczone wyniki badań, potwierdzają tę korelację. Podsumowanie: Należy właściwie diagnozować dzieci/adolescentów, które przejawiają cechy zaburzeń zachowania oraz obejmować ich specjalistyczną pomocą medyczną oraz psychologiczno-pedagogiczną w celu zmniejszenia zachowań antyspołecznych, które mogą ich ustrzec przed rozwinięciem się osobowości antyspołecznej.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Świętość Kościoła a świętość Pisma

W artykule wykorzystano sugestię Telforda Worka, który w swojej 
monografii Living and Active zaproponował zużytkowanie przymiotów Kościoła do 
teologicznej refleksji nad Pismem Świętym. Według ewangelikalnego teologa znaki 
szczególne Kościoła mogą być traktowane również jako znaki szczególne Biblii. 
W artykule ograniczono się do przymiotu świętości Kościoła widzianej z perspektywy 
katolickiej. Ze współczesnych refleksji eklezjologicznych wyprowadzono konkluzje 
dotyczące świętości i natchnienia Pisma Świętego. Świętość Pisma wynika z nierozerwalnego związku między Pismem a Chrystusem i Jego uniżeniem. Pismo jest 
również owocem zbawczego działania, ponieważ Kościół jako Oblubienica Chrystusa 
jest współautorem Biblii. Pismo jest święte, bo jego podmiotami są święty Bóg oraz 
święty Kościół. Należy jednak odróżnić świętość Pisma od świętości hagiografów 
oraz świętości w Piśmie. Świętość Pisma leży na poziomie ontologicznym, którego 
warstwa treściowa i literacka może być znakiem. Pismo, podobnie jak Kościół, niesie 
grzechy ludzi i nie pomimo tego, ale w tym jest święte. Pisma nie wolno jednak określać 
protestanckim wyrażeniem simul iustus et peccator. Dopiero w pamięci Kościoła jest 
możliwe pełniejsze uchwycenie świętości pism. Świętość Pisma jest zawsze większa od 
świętości w Kościele, a świętość w Piśmie nie musi być większa niż świętość w Kościele. Wraz ze wzrostem świętości wzrastają Pisma, z drugiej strony Pismo powoduje 
wzrost świętości (koło hermeneutyczne). Pismo jest jednym ze środków zbawienia, bo 
uwielbiony Chrystus posługuje się natchnionym słowem. Dar natchnienia polegał na 
głębszym utożsamieniu hagiografa z istotą Kościoła i w tym sensie był to dar proroczy, 
który pozwala rozpoznać świętość Kościoła i dzięki temu prowadzi do uświęcenia 
wspólnoty wierzących.

Czasopismo: Wrocławski Przegląd Teologiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne