rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przyczyny trudności w nauce uczniów edukacji wczesnoszkolnej

Artykuł porusza zagadnienia związane z  przyczynami trudności w  nauce uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Szczególną uwagę poświęcono przyczynom trudności w nauce czytania i pisania oraz diagnozie pedagogicznej pozwalającej ustalić ich przyczyny. Artykuł zamyka dekalog dla rodziców i nauczycieli dzieci dyslektycznych autorstwa prof. dr hab. Marty Bogdanowicz.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wzajemne relacje między poczuciem humoru, stresem i wypaleniem zawodowym na przykładzie badań w grupie nauczycieli

Poczucie humoru, choć nie jest w psychologii nowym zagadnieniem, to stosunkowo od niedawna cieszy się zwiększonym zainteresowaniem badaczy. Celem przeprowadzonych badań była odpowiedź na pytanie, czy poczucie humoru może wpływać na poziom wypalenia zawodowego? Postawiono pytania badawcze, które następnie sprowadzono do szczegółowych hipotez. Główna hipoteza o pozytywnym wpływie poczucia humoru na wypalenie zawodowe została potwierdzona wynikami badań własnych. Okazuje się, że osoby, które wykorzystują poczucie humoru, by osiągnąć cele społeczne, stosują humor jako mechanizm obronny oraz potrafią docenić poczucie humoru innych, rzadziej doświadczają syndromu wypalenia zawodowego. Rezultaty te wskazują, że osoby, które są obdarzone poczuciem humoru i żartują z pracy, częściej rozpatrują trudności zawodowe w kategoriach zagrożeń. Poczucie humoru pozwala na przewartościowanie sytuacji trudnych i umożliwia zmierzenie się z problemami, z którymi jednostka nie radzi sobie „na poważnie”. Takie wyniki zdają się obalać powszechnie panujące przekonanie, że w pracy powinno zachować się powagę. Wyniki badań jednoznacznie wskazują, że poczucie humoru może obniżać stres związany z pracą. Należy zatem zwrócić uwagę na wykorzystywanie humoru w programach profilaktyki wypalenia zawodowego. Poczucie humoru może być szczególnie ważne dla nauczycieli pracujących w szkołach specjalnych lub placówka dla trudnej młodzieży. Poziom wypalenia zawodowego jest wśród tych nauczycieli bardzo wysoki, a okazję do śmiechu zdarzają się prawdopodobnie rzadziej niż w szkołach tradycyjnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Characteristics of Total Institution Based on the Example of Educational Care

Artykuł przedstawia m.in. strukturę domów dziecka oraz funkcjonowanie wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych. Autorzy przedstawili funkcjonowanie domów dziecka w ujęciu koncepcji Instytucji totalnych E. Goffmana (2006), interpretując kategorię przestrzeń i harmonogram dnia w badanym domu dziecka.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Literatura – kultura – dialog. Problemy i dylematy współczesnej komparatystyki literackiej

Artykuł jest próbą rekonstrukcji i charakterystyki dyskursów w komparatystyce literackiej w XX i XXI wieku. Wychodząc od zaprezentowania metodologii badań porównawczych w latach pięćdziesiątych XX wieku, Autorka podejmuje ocenę strategii, modeli i koncepcji badawczych w kolejnych dziesięcioleciach. Przedmiotem kontrowersji i sporów komparatystów, podkreśla, były trudności związane z określeniem tożsamości rozwijającej się dyscypliny, jej instrumentarium i miejsca we współczesnych, ponowoczesnych kierunkach literaturoznawstwa. Przywołując i komentując wypowiedzi polskich i zagranicznych uczonych, wskazuje na metodologiczne zawiłości towarzyszące próbie uściślenia celów i zadań badawczych komparatystyki w okresie tzw. zwrotu kulturowego. W tym kontekście rozważa także kategorię dialogu i dialogowości, interkulturowości i transkulturowości oraz zagadnienie przekładu i jego rolę w procesie międzykulturowej komunikacji.

Czasopismo: Transfer. Reception studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wychowanie katolickie wobec wyzwań współczesności

Współczesny Kościół, aby był skuteczny w obszarze wychowania, musi podjąć określone wyzwania. Pierwszym jest utrzymanie i rozwijanie świadomości w rodzicach, że są pierwszymi wychowawcami swoich dzieci. Dzisiaj bowiem dość często zwalniają się z religijnego wychowania potomstwa. Tymczasem to rodzina jest domowym Kościołem, który dba o rozwój swoich członków. Innym wyzwaniem jest odbudowa katechezy dorosłych. Nie ma takiej katechezy w Polsce. Istnieje natomiast ścisły związek między katechezą rodziców a skutecznym wychowaniem młodego pokolenia. Należy także zadbać, aby rozwijała się katecheza parafialna. Jest ona podstawową drogą wychowania chrześcijańskiego. Nie zastąpi tej katechezy nauczanie religii w szkole, które nie jest do końca katechezą. Nie przyniosła ona w Polsce religijnego ożywienia uczniów. Ważnym wyzwaniem jest również obecność w świecie mediów. Młodzi ludzie traktują świat mediów jako własną przestrzeń życia, która jednak rodzi problemy alienacji z rzeczywistego życia, uzależnienia, chaos informacyjny powodujący niezdolność do wyboru pozytywnych wartości.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Wartość systemu prewencyjnego ks. Jana Bosko dziś

Treść artykułu dotyczy wartości systemu prewencyjnego, opracowanego przez ks. J. Bosko w 1877 r., dla współczesnego procesu wychowawczego. W tym też celu, zgodnie z zasadą metodologii, podjęto wpierw kwestię ukazania uwarunkowań powstania systemu prewencyjnego, a następnie określenia jego natury. U podstaw powstania systemu utkwiły osobiste spotkania ks. J. Bosko z młodzieżą, która doświadczała z tytułu trudnych ówcześnie warunków społeczno-politycznych zagubienia i braku perspektyw rozwoju, oraz wychowanie w domu rodzinnym, w którym akcentowano wrażliwość na potrzeby człowieka. Z tego względu ks. Jan Bosko opracował metodę wychowawczą, którą określił prewencyjną. Jej istota sprowadza się do prewencji, polegającej na określeniu wychowankowi, po wcześniejszym rozpoznaniu jego psychicznych i społecznych uwarunkowań, zadań i egzekwowania ich od niego w duchu miłości. Tak określony system nie stracił w niczym na aktualności. Jego wartość tkwi nade wszystko w tym, że rozwoju wychowanka upatruje w akceptacji go przez wychowawcę takim, jaki jest, gotowości do dialogu z nim w poszanowaniu jego wolności i stawianiu mu wymagań.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Współczesne wyzwania w walce ze złym duchem

Renesans korzystania z sakramentaliów to powrót do tradycji Kościoła i sięganie do praktyk duchowych znanych i wykorzystywanych od pokoleń w życiu wiernych. Novum stanowi koncepcja centrum modlitwy o uwolnienie, które na poziomie diecezjalnym pomagałoby osobom doświadczającym wpływów demonicznych. Korzystanie z sakramentaliów w kontekście indywidualnym, jak i działania prowadzone przez centrum to konkretna pomoc w walce ze złymi duchami.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Posłańcy Boga oraz niebiańskie istoty w Księdze Rodzaju

W tradycjach o Abrahamie i Jakubie prześledzić można proces ewolucji koncepcji „posłańców Boga/Jhwh”. Najpierw opisuje się ich jako ludzi, potem jako głos Boga przemawiającego z nieba, a wreszcie jako niewidzialne istoty roztaczające opiekę nad patriarchą. W starszych tekstach mają oni za zadanie również dokonywanie inspekcji na ziemi i kontrolowanie biegu spraw. W prologu z Rdz 1-11 spotykamy jeszcze dwa inne rodzaje istot z nieba: „synowie Boga” i „cheruby”. Pierwsi są przedstawicielami niebiańskiego dworu przekraczającymi granicę w relacjach z ludźmi i prezentuje się ich jako przodków dawnych mieszkańców Kanaanu. Drudzy stanowią strażników Edenu. Pełnią więc tradycyjną rolę, ale nie opisuje się ich jako postaci o wyglądzie hybrydy łączącej cechy ludzkie i zwierzęce.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Niepokalana – wzorem dla współczesnych małżonków?

Maryja nie tylko jest Matką Jezusa i Matką Kościoła, ale jest także małżonką św. Józefa i dlatego może inspirować współczesne małżeństwa. Przez to, że jest Dziewicą a jednocześnie Oblubienicą św. Józefa, swoim życiem jeszcze bardziej kieruje naszą uwagę na wartości, które leżą u podstaw relacji małżeńskich: wyłączność, zaufanie do współmałżonka, szacunek i czystość. Czystość małżeńska, której nie można mylić z dziewiczością, jest pożądaną postawą przez małżonków, gdyż jest umocnieniem prawdziwej miłości. Pisali już o tym ojcowie Kościoła, a szczególnie św. Jan Chryzostom. Odwaga Maryi w realizacji swego powołania małżeńskiego może pobudzić odwagę małżeństw w zachowywaniu przysięgi małżeńskiej.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Mojżesz i Madianici: pamięć o historycznej tradycji, która wymagała teologicznej korekty?

W artykule podjęta zostaje analiza tekstów, w których nawiązuje się do związków Mojżesza z Madianitami lub mowa jest o potomkach Mojżesza. Zauważony zostaje wyraźny proces „eliminowania” Madianitów oraz ich pozytywnej roli, jaką odgrywali w początkach jahwizmu i misji Mojżesza. Proces ten zaczyna się już w Księdze Wyjścia, a doprowadzony do apogeum zostaje w Księdze Liczb. Madianici stają się w niej jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla religijnej wierności Izraela wobec Jhwh. Różnorodność imion teścia Mojżesza z jednej strony wiąże się z odmiennymi tradycjami, a z drugiej ich zachowanie wpisane zostaje w powyższy proces eliminowania wkładu Madianitów w religię Izraela. Brak większego zainteresowania potomstwem Mojżesza z jednej strony także ma na uwadze niektóre
negatywne tradycje łączące Mojżesza i jego potomstwo z idolatrycznym kultem, a z drugiej prowadzi do prób wpisania tego potomstwa w kontekst genealogii lewickich (Księgi Kronik).

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Der Tod nach Boethius in der Consolatio philosophiae

Śmierć jest jednym z ważniejszych tematów filozoficznych już od czasów antycznych. Niniejszy artykuł jest próbą analizy ostatniego dzieła Boecjusza Consolatio philosophiae właśnie w kontekście problematyki śmierci. Artykuł dzieli się na dwie części, w których autor najpierw stara się przedstawić punkt widzenia poprzedników Boecjusza. Wśród nich do najważniejszych postaci należą: Platon, Plotyn, św. Augustyn i Proklos. Dzięki temu w drugiej części analiza fragmentów Consolatio… odnoszących się do śmierci, zyskuje swoją głębię i zarazem jasność.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
„Młodzi na progu” – propozycja kerygmatyczno-mistagogicznego przygotowania do sakramentu bierzmowania

Katecheza inicjacyjna obejmuje różne formy nauczania i wychowania prowadzące do przygotowania do przyjęcia sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego. Ten rodzaj katechezy jest realizowany w ramach programu Młodzi na progu jako materiał do pracy z młodymi ludźmi przygotowującymi się do sakramentu bierzmowania w swoich parafiach. Jest to swoisty sposób by odpowiedzieć na pytanie: Jak pomóc bierzmowanym pozostać w Kościele i być Kościołem? Zasadniczym celem programu jest zachęcenie uczestników spotkań formacyjnych do pracy nad własnym rozwojem, zarówno intelektualnym, jak i duchowym. W tym programie najbardziej dominującymi aspektami są aspekty egzystencjalne, kerygmatyczne i mistagogiczne. Oznacza to, że program stara się budzić wiarę i towarzyszyć młodym ludziom w ich przygotowaniu do przyjęcia sakramentu. Współczesna katecheza powinna być katechezą o życiu, które „nie tylko daje pomysły, ale również towarzyszy nam w naszej pielgrzymce” (Franciszek, Evangelii gaudium, 156–175).

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Rola języka ojczystego w wierze i duszpasterstwie

Pół wieku od zakończenia Vaticanum II (1962-1965) często zapomina się o dobrodziejstwie, jakie przyniósł sobór całemu Kościołowi w czynnym przeżywaniu wiary, liturgii przez wiernych. A stało się to możliwe przez dopuszczenie języków narodowych do liturgii. Autor niniejszego artykułu na przykładzie języka romani pokrótce ukazuje, jaką rolę pełni i powinien pełnić język ojczysty, w tym przypadku romski, w wierze i duszpasterstwie dla tych osób, zarówno duchownych, jak i wiernych świeckich, które się nim posługują i w ten sposób oddają cześć Bogu w duchu i w prawdzie. Rola, jaką odgrywa język ojczysty w wierze i duszpasterstwie, winna wpływać na troskę duszpasterzy o jego używanie, m.in. w posłudze słowa, szczególnie w czasie sprawowania sakramentów św. i nabożeństw liturgicznych, aby ukazać współczesnemu człowiekowi prawdę, piękno i radość przeżywanej przez niego wiary, by była ona żywa.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Egzegeza Mt 28,16-20 z hebrajskiej wersji Ewangelii wg św. Mateusza (shemtob)

Niniejszy artykuł zawiera analizę egzegetyczną zakończenia hebrajskiej wersji Ewangelii wg św. Mateusza (ShemTob). W pierwszym punkcie przedstawiono transliterację tekstu hebrajskiego oraz polskie tłumaczenie perykopy MtShemTob 28,16-20. Punkt drugi poświęcony jest analizie literackiej, natomiast trzeci omawia problem genezy MtShemTob. W ostatnim punkcie przeprowadzona została egzegeza badanej w artykule perykopy. Tym, co wyróżnia wersję hebrajską w stosunku do tekstu kanonicznego, jest brak tzw. nakazu ewangelizacji pogan oraz trynitarnej formuły chrzcielnej. MtShemTob 28,16-20 zdaje się sugerować, że przedmiotem apostolskiej posługi dwunastu uczniów Jezusa powinni być jedynie Żydzi.

Czasopismo: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki teologiczne
Odrębność i tożsamość przestrzeni publicznej jako wartość dla lokalnej społeczności

Artykuł stanowi opis przedsięwzięcia, które należy określić mianem warsztatów partycypacyjnych przeprowadzonych w celu stworzenia, a następnie wyboru najlepszej koncepcji zagospodarowania przestrzeni publicznej w Krakowie. Casus ten jest wielce pouczający z kilku powodów. Pierwszym, jest forma i konstrukcja przedsięwzięcia, która w Krakowie nie miała najlepszych doświadczeń. Drugim, i w kontekście niniejszej pracy najważniejszym powodem, jest ujawnienie się zarysów potrzeb oraz oczekiwań mieszkańców i użytkowników przestrzeni miejskiej i ich artykulacja w postaci pomysłów zgłaszanych do projektu. Ich analiza podpowiada, jakie koncepcje i rozwiązania estetyczne są pozytywnie widziane przez społeczność, która na co dzień nie zajmuje się profesjonalnym projektowaniem przestrzeni publicznych. Jak wykazały badania, mieszkańcy i użytkownicy pragną przestrzeni charakteryzującej się rozpoznawalnym i wyróżniającym się na tle innych obiektów krajobrazem, przy jednoczesnym nie odcinaniu się od korzeni kulturowych i tradycji lokalnej. Artykuł tworzy źródło wiedzy opartej na doświadczeniu, a odnoszącej się do zagadnień związanych z projektowaniem krajobrazu miejskiego, szczególnie przestrzeni publicznych o miejskim charakterze. Tym niemniej wnioski mają charakter uniwersalny i mogą służyć także w innych przypadkach oraz skalach.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Prawo i przepisy dotyczące budownictwa wiejskiego w Dolinie Kamiennej od XIX wieku do 1961 roku. Część I

Pierwsza część artykułu poświęcona jest przepisom dotyczącym budownictwa wiejskiego, które obowiązywały w regionie doliny rzeki Kamiennej od początku XIX wieku do końca pierwszej wojny światowej. W okresie tym bodajże, największe znaczenie miały przepisy wydane przez Komisję Rządową Przychodów i Skarbu Województwa Sandomierskiego obowiązujące we wsiach dóbr rządowych. Badania form oraz rozwiązań technicznych budynków z drugiej połowy XIX wieku, wsparte dokumentami archiwalnymi dowodzą, iż niektórych aspektów tych przepisów przestrzegano starannie, podczas gdy przeforsowanie innych, napotykało na duże trudności. Jednoznaczne określenie, do jakiego stopnia przepisy te wpłynęły na rozwój budownictwa wiejskiego regionu, nie jest możliwe ze względu na niewielką ilość zachowanych obiektów z okresu poprzedzającego ich wprowadzenie. Z pewnością jednak potwierdzić można występowanie obiektów odpowiadających wymogom tychże przepisów, począwszy od momentu ich obowiązywania.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Obiektyw kamery Stefanii Zahorskiej

W obszernym i różnorodnym dorobku Stefanii Zahorskiej (1889–1961) obejmującym m.in. publikacje z zakresu historii i teorii sztuki, filozofii, psychologii, historii kultury, istotne miejsce zajmuje refleksja teoretyczno- i krytycznofilmowa. Stefania Zahorska była najwybitniejszym krytykiem filmowym dwudziestolecia międzywojennego. Decydował o tym nie tylko jej talent pisarski, krytyczny, ale erudycja, rozległe wykształcenie, a przede wszystkim niezależność sądów. Gdy w latach trzydziestych dość powszechnie traktowano film jako hubę żerującą na organizmie literatury, Zahorska w artykule Co powieść zawdzięcza filmowi opublikowanym w 1934 roku na łamach „Kuriera Literacko-Naukowego”, stwierdza, że także powieść powoli zaczyna być dłużnikiem widowiska filmowego. Autorka skupia swoją uwagę na polskiej powieści współczesnej i na potencjalnych zyskach, jakie dla literatury płyną ze strony filmu. Przekonująco pokazuje, w jaki sposób inspiracja filmowa wpłynęła na literacki konkret, jak pod wpływem filmu zmienił się model czasoprzestrzeni w literaturze. Analizując „zainfekowanie” powieści filmem, wskazuje na jego udział w kształtowaniu współczesnej metafory literackiej. Oryginalność jej spojrzenia polega na przełamaniu popularnego dyskursu na temat podobieństw między ekranizacją a pierwowzorem oraz wskazaniu, że relacja między obiema dziedzinami nie przebiega wyłącznie jednokierunkowo: od literatury w stronę filmu. Można ją opisać poza tradycyjną domeną samej adaptacji, w kategoriach metapoetyki oraz estetyki słowa i ruchomego obrazu. W Polsce to ważny i prekursorski głos w sposobie widzenia głębszych relacji pomiędzy filmem a literaturą.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Festiwale Ogrodowe w Bolestraszycach

W poprzednim roku odbył się już VII Festiwal Ogrodowy w Bolestraszycach. Jest to wydarzenie skupiające rokrocznie polskich miłośników i twórców ogrodów, nauczycieli i młodych adeptów architektury krajobrazu, a nawet przedstawicieli szkół podstawowych. Festiwale organizowane są od 2011 przez Arboretum i Zakład Fizjografii w Bolestraszycach koło Przemyśla. Inicjatywę rozpoczęto dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Festiwal jest otoczony opieką merytoryczną Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu, Stowarzyszenia Polskich Architektów Krajobrazu, Związku Szkółkarzy Polskich i Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Ogrody pokazowe są nietypową odmianą ogrodów – służą przedstawieniu najnowszych trendów w sztuce aranżacji przestrzeni oraz prezentują i popularyzują nowe odmiany roślin. W ostatnich latach zyskały także szerszą funkcję edukacyjną, często odnosząc się do problemów ochrony środowiska czy różnorodnych kwestii społeczno-kulturowych.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania archeologiczno-architektoniczne zabytkowych piwnic przedprożowych w zachodniej pierzei rynku w Dukli

Artykuł przedstawia wybrane wyniki i wnioski z badań archeologiczno-architektonicznych przeprowadzonych w obrębie płyty rynku w Dukli. Ich celem było zinwentaryzowanie oraz określenie charakteru znajdujących się tam piwnic przedprożowych. Częścią prac było także przeprowadzenie odwiertów kontrolnych w okolicy ratusza, w celu zweryfikowania hipotez o obecności komór piwnicznych oraz przejść podziemnych.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
O filmowości literatury: korespondencje, powinowactwa, paralele (na przykładzie polskiego międzywojnia)

Podstawą przeprowadzonej refleksji jest świadomość istnienia wyraźnych korespondencji, powinowactw i paraleli pomiędzy literaturą a filmem. Dokonane ustalenia teoretyczne z wprowadzoną egzemplifikacją umożliwiają precyzyjną identyfikację tzw. punktów stycznych pomiędzy sztuką słowa a sztuką ekranu oraz rozpoznanie charakteru owych interakcji. Związki między filmem a literaturą mają dwutorowy, czyli paralelny charakter, a ich wzajemne relacje są różnorodne i wielopłaszczyznowe. Filmowość literatury może być rozpatrywana jako nawiązania pośrednie (wspólnota i homologia struktur) i bezpośrednie (filmowość właściwa) do filmu. Podczas analizy strukturalnej poszczególnych dzieł literackich należy uwzględnić również perspektywę socjokulturową, zawężoną do określonej formacji społeczno-kulturowej, w tym przypadku ograniczonej cezurami roku 1918 i 1939. Inspiracje literatury sztuką filmową można rozpatrywać na płaszczyźnie fabularnej, narracyjnej i genologicznej.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kinopoezja? Ruch i fotogenia jako kategorie estetyczne poetyckiej awangardy

Szkic opowiada historię wczesnych związków pomiędzy awangardowym filmem niemym a poezją, przyglądając się w szczególności wypowiedziom programowym powiązanym z filmem francuskich impresjonistów. Poezja czy poetyckość była w manifestach i szkicach Ricciotta Canuda, Germaine Dulac czy Louisa Delluca często traktowana jako metaforycznie rozumiana przestrzeń odniesień wynikających z przekonania, że film jako nowa, „siódma” sztuka stanowi doskonałą syntezę właściwości pozostałych. Z poezją, awangardową poetyckością powiązał swoje koncepcje filmu bezpośrednio Jean Epstein, którego pisma miały w Polsce lat dwudziestych sporą i chłonną publiczność. Wiele z elementów jego teorii, powiązanych z ruchem filmowym i „fotogenicznością”, przeniknęło, czego próbuję tu dowieść, także do tekstów programowych polskiej awangardy poetyckiej.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Film nowofalowy”. Rola kina w poezji pokolenia ’68

Artykuł prezentuje rolę filmu w poezji pokolenia ’68 – głównie Stanisława Barańczaka, ale także Juliana Kornhausera, Ewy Lipskiej i Adama Zagajewskiego. Nowofalowi twórcy sięgali w wierszach po postacie aktorów (m.in. Humphrey Bogart, Gary Cooper, duet Laurel i Hardy, Charlie Chaplin, Ali McGraw), bohaterów, tytuły, sceny, gatunki filmowe oraz związane z kinem czy, rzadziej, produkcjami telewizyjnymi przeżycia i wnioski. Pozwalało to werbalizować, wręcz „tłumaczyć” na zmysłowe kategorie kwestie dotyczące wyborów etycznych, kondycji człowieka zagubionego w zderzeniu ze światem i nieraz z góry skazanego w tym starciu na porażkę, przemijania oraz prób ominięcia jego bezlitosnych praw.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo