rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koncepcja systemu do pomiaru zawartości lotnych związków organicznych w gazach działającego na podstawie matrycy czujnikowej

Przedstawiono oryginalną koncepcję czujnikowego systemu służącego do ilościowego pomiaru lotnych związków organicznych (LZO), działającego na podstawie matrycy czujnikowej i dynamicznego trybu pracy. Istotę koncepcji stanowią bloki funkcjonalne realizujące następujące zadania: i) pobieranie próbek, ich przygotowanie i przesyła-nie do analizy, ii) przetworzenie pobudzenia chemicznego na sygnał pomiarowy, elektryczny, iii) kondycjonowanie sygnału pomiarowego, iv) akwizycję danych pomiarowych, v) wstępne przetwarzanie sygnału pomiarowego, vi) analizę danych pomiarowych. Prezentację koncepcji uzupełniono wynikami badań dotyczących czujnikowych pomiarów lotnych związków organicznych. Z podanych przykładów wynika, że zaproponowane rozwiązania umożliwiają i) bezbłędne rozpoznawanie mieszanin gazów zawierających jeden lub dwa lotne związki organiczne, jak również ich kategorii, ii) wyznaczanie zawartości lotnych związków organicznych z błędem rzędu kilku procent, jeżeli dominują one w składzie mieszaniny lub z błędem kilkunastu procent, jeżeli LZO stanowią składnik mniejszościowy, iii) wyznaczanie stężenia atomów węgla w przypadku wieloskładnikowych mieszanin LZO o znanym składzie jakościowym. Błąd oznaczenia wynosi od kilku do kilkunastu procent, w zależności od złożoności mieszaniny.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania skuteczności wybranych procesów technologicznych w oczyszczaniu wody o dużej intensywności barwy

Barwa wód podziemnych wywołana obecnością kwasów huminowych stwierdzana jest w wodach ujmowanych z różnych warstw stratygraficznych, nawet w wysokiej jakości trzeciorzędowych wodach oligocenu. W pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych nad zmniejszeniem intensywności barwy, utlenialności i absorbancji w UV (254 nm) w wyniku usuwania kwasów humusowych z wody przeznaczonej do spożycia w procesach utleniania, filtracji, sorpcji i koagulacji. W badaniach zastosowano filtry wypełnione piaskiem kwarcowym, piroluzytem, węglem aktywnym oraz komory reakcji pozwalające na prowadzenie sorpcji na pylistym węglu aktywnym i utleniania ozonem, nadmanganianem potasu oraz promieniami UV (256 nm). Wykazano, że w optymalnych warunkach prowadzenia procesu zmniejszenie intensywności barwy wody podczas filtracji katalitycznej zachodziło w 75%, podczas sorpcji na pylistym węglu aktywnym w 93% i w złożach węglowych w 86%, podczas koagulacji w filtrach kontaktowych w 93%, podczas utleniania nadmanganianem potasu w 91%, utleniania ozonem w 92%, utleniania promieniami UV w 20%, utleniania przy kolejnym dawkowaniu O3 i UV w 78%, UV i O3  w 79% oraz łącznym dawkowaniu UV+O3  w 79%.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości usuwania kationów wybranych metali w procesie wymiany jonowej na syntetycznych zeolitach

Ze względu na dynamiczny rozwój przemysłu, jednym z najistotniejszych obecnie zadań w ochronie środowiska jest poszukiwanie możliwości zagospodarowania odpadów przemysłowych. Przykładem jest gospodarcze wykorzystanie odpadów ze spalania węgla- synteza zeolitów z popiołów lotnych. Właściwości popiołów lotnych, zwłaszcza znaczna zawartość glinu i krzemu, stwarzają możliwość syntezy z nich zeolitów, stanowiących atrakcyjny materiał do zastosowania w ochronie środowiska. Zeolity syntetyzowane z popiołów lotnych stanowią atrakcyjny materiał o właściwościach jonowymiennych. Przeprowadzone badania dotyczyły oceny przydatności syntezowanych zeolitów w procesie usuwania metali ze ścieków. Opisano metodę prowadzenia procesu syntezy oraz wyniki analizy jakościowej i badań właściwości radioaktywnych materiału wyjściowego i uzyskanego. Przedstawiono wyniki badań usuwania wybranych metali ciężkich (Cu, Zn, Ni, Cr, Co, Cd, Hg, Mn) z roztworów modelowych o różnych stężeniach. Porównano uzyskane wyniki z rezultatami badań nad zastosowaniem popiołów lotnych oraz innych zeolitów syntetycznych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie metody termodynamicznej do charakterystyki strukturalnych i powierzchniowych właściwości węgli aktywnych

Dla serii polskich, przemysłowych, węgli aktywnych wyznaczono niskotemperaturowe (77 K) izotermy adsorpcji i desorpcji azotu w szerokim przedziale ciśnień względnych. Izotermy te wykorzystano do charakterystyki strukturalnych i powierzchniowych właściwości węgli aktywnych za pomocą metod BET i as oraz termodynamicznej metody analizy funkcji rozkładu potencjału adsorpcyjnego. Charakterystyczne minima tego rozkładu wykorzystano do wyznaczenia całkowitej powierzchni właściwej i objętości mikroporów badanych węgli aktywnych. Termodynamiczna analiza funkcji rozkładu potencjału adsorpcyjnego wyznaczonych dla tych węgli potwierdziła wielostopniowy mechanizm procesu adsorpcyjnego, który obejmuje tworzenie monowarstwy na powierzchni węgla aktywnego, całkowite zapełnienie mikroporów i równoczesne tworzenie wielowarstwy na powierzchni mezoporów, które kończy się ich kondensacyjnym zapełnieniem oraz obejmuje tworzenie wielowarstwy na powierzchni makroporów.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydatność membran ceramicznych do usuwania naturalnych substancji organicznych z wody

Skuteczność usuwania z wód powierzchniowych naturalnych substancji organicznych, powszechnie występującego mikrozanieczyszczenia, zależy między innymi od właściwości użytych membran, w tym od ich granicznej rozdzielczości (cut-off) oraz materiału, z którego zostały wytworzone. W ostatnich latach membrany wytwarzane z materiałów nieorganicznych są coraz częściej stosowane do oczyszczania wody i ścieków. W pracy określono przydatność membran ceramicznych do oczyszczania wody, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości usuwania naturalnych substancji organicznych. Badano skuteczność oczyszczania wody z Odry oraz roztworów modelowych na membranach o granicznej rozdzielczości 15 kDa i 50 kDa. Zastosowano ciśnienie transmembranowe z przedziału 0,2÷0,5 MPa. Uzyskane wyniki badań wykazały istotny wpływ ciśnienia transmembranowego oraz granicznej rozdzielczości na hydrauliczną wydajność membran. Wzrost siły napędowej lub granicznej rozdzielczości membran skutkował większą wartością strumienia permeatu. Wykazano, że zastosowane membrany były podatne na blokowanie, jednakże intensywność tego zjawiska była większa w przypadku membrany o granicznej rozdzielczości 50 kDa. Efektem blokowania membran był stwierdzony wzrost całkowitych oporów membrany. Badania wykazały, że membrany ceramiczne pozwalają na skuteczne usuwanie naturalnych substancji organicznych z wód powierzchniowych. Stwierdzono, że skutkiem silniejszego blokowania mniej zwartych membran (50 kDa) była większa, niż obserwowana w przypadku membran 15 kDa, skuteczność separacji makrocząsteczek organicznych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola wskaźników pomocniczych w ocenie zagrożenia zdrowia ludzi obecnością oocyst Cryptosporidium w wodzie

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia zaleca, aby dostawcy wody w przypadku stwierdzenia w wodzie obecności bakterii Clostridium perfringens zbadali, czy nie ma zagrożenia zdrowia ludzi wynikającego z obecności mikroorganizmów chorobotwórczych, np. Cryptosporidium. W artykule omówiono możliwość zastosowania fizyczno-chemicznych i bakteriologicznych wskaźników jakości wody do oceny ryzyka zagrożenia oocystami Cryptosporidium. Stwierdzono, że nie ma takiego wskaźnika, którego wartość byłaby ściśle skorelowana z liczbą oocyst Cryptosporidium obecnych w wodzie surowej lub oczyszczonej. Dlatego konieczne jest stosowanie równolegle kilku wskaźników, a korelację między tymi nimi a liczbą oocyst w wodzie należy ustalić indywidualnie w przypadku każdego systemu zaopatrzenia w wodę. Podkreślono, że wymagane przepisem prawa badanie, czy nie ma zagrożenia wynikającego z obecności w wodzie oocyst Cryptosporidium, ma na celu opracowanie kompleksowej strategii ochrony zdrowia publicznego przed kryptosporidiozą związaną z wodą do picia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Fizykochemiczna charakterystyka chemicznie modyfikowanych węgli aktywnych

Przemysłowy węgiel aktywny WG-15, wyprodukowany w firmie GryfSkand w Hajnówce, poddano chemicznej modyfikacji polegającej na działaniu wrzącej wody, 1 M roztworu kwasu solnego lub roztworu (1:1) kwasu azotowego(V). Jak przewidywano, wodna i kwasowa modyfikacja zmniejszyła zawartość substancji mineralnych (popiołu) w badanych próbkach węgli aktywnych. Wyznaczono niskotemperaturowe (77 K) izotermy adsorpcji azotu na węglach aktywnych oraz określono zawartość powierzchniowych, tlenowych, grup funkcyjnych za pomocą metody Boehma oraz pomiarów termograwimetrycznych. Izotermy adsorpcji azotu wykorzystano następnie do charakterystyki strukturalnych i powierzchniowych właściwości węgli aktywnych. W tym celu wykorzystano metodę BET i metodę  s, w połączeniu z metodą BJH służącą do wyznaczania funkcji rozkładu objętości porów. Wartości parametrów struktury porowatej, takich jak całkowita powierzchnia właściwa, objętość mikroporów, całkowita objętość porów, powierzchnia właściwa mezoporów i funkcja rozkładu objętości porów, wskazują na istotne zróżnicowanie zmodyfikowanych węgli aktywnych. Ponadto stwierdzono wzrost zawartości powierzchniowych, tlenowych, kwasowych grup funkcyjnych od 0,66 mmol/g w wypadku węgla niemodyfikowanego do 11,26 mmol/g w wypadku węgla zmodyfikowanego kwasem azotowym(V), podczas gdy zawartość powierzchniowych, tlenowych, grup zasadowych zmalała odpowiednio od 2,34 mmol/g do 0,06 mmol/g. Jest to dowodem na to, że zarówno proces wodnej jak i kwasowej modyfikacji węgli aktywnych ma istotny wpływ na ich właściwości adsorpcyjne.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie kwasów halogenooctowych (HAA) podczas uzdatniania wody w Wodociągu Centralnym w Warszawie

Przebadano tworzenie się kwasów halogenooctowych (HAA) w procesie uzdatniania wody w Wodociągu Centralnym w Warszawie. Badania przeprowadzono w 2002 r. Woda była pobierana z Wisły za pomocą ujęć zatokowych i infiltracyjnych. Woda uzdatniona w różnych ciągach technologicznych była następnie dezynfekowana mieszaniną chloru gazowego i dwutlenku chloru. Stwierdzono zależność powstawania HAA od stężenia organicznych prekursorów obecnych w wodzie. Wraz ze wzrostem zawartości prekursorów (barwa, utlenialność, OWO, absorbancja w UV) stwierdzono wzrost stężenia powstających HAA. Zaobserwowano korelację między ilością tworzących się HAA i temperaturą wody. W porze zimowej stężenia kwasów halogenooctowych były niższe niż w porze letniej. Stwierdzono także, że wystąpiła korelacja między rodzajem dezynfektanta i stężeniem HAA. Najmniej kwasów powstawało podczas dezynfekcji wody tylko dwutlenkiem chloru. Stężenia HAA w wodzie uzdatnionej wahały się od 11 do 50 mg/m3 i były poniżej wartości zalecanej przez wytyczne WHO.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wielościennych nanorurek węglowych na wzrost bakterii z rodzaju Bacillus i produkcję biosurfaktantów

Celem badań była ocena wzrostu oraz zdolności do produkcji biosurfaktantów trzech szczepów bakterii z rodzaju Bacillus hodowanych w obecności wielościennych nanorurek węglowych. W wyniku badań stwierdzono, że bakterie te bardzo dobrze rosły w obecności nanorurek węglowych oraz produkowały biosurfaktanty. Wytworzone przez bakterie biosurfaktanty powodowały dyspersję nanorurek węglowych w hodowlach płynnych. Wielościenne nanorurki węglowe nie wpływały na morfologię i wzrost bakterii, stymulowały jednak tworzenie przetrwalników. Badania obejmowały również ocenę właściwości produkowanych biosurfaktantów przez bakterie rosnące w obecności nanorurek węglowych, tj. napięcia powierzchniowego, zdolności emulgujących i pieniących. Nie stwierdzono wpływu badanych nanorurek węglowych na właściwości powierzchniowe biosurfaktantów produkowanych przez te bakterie. Biosurfaktanty zmniejszały napięcie powierzchniowe, miały zdolności emulgujące w stosunku do wybranych substancji/mieszanin hydrofobowych oraz zdolności pieniące porównywalne z próbką kontrolną.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przyczyny zużycia pozostałego chloru wolnego w systemie dystrybucji wody

Omówiono czynniki wpływające na zużycie chloru wolnego w systemie dystrybucji wody, takie jak dezaktywacja mikroorganizmów, utlenianie organicznych i nieorganicznych substancji zredukowanych obecnych w wodzie i osadach (biofilm), jonizacja korodujących materiałów instalacyjnych i utlenianie produktów korozji, a także chlorowanie związków organicznych. Do opisu zmian zawartości chloru wolnego w systemie dystrybucji najczęściej stosuje się równanie kinetyczne reakcji pierwszego rzędu, a stała szybkości całkowitego zużycia chloru wolnego jest sumą stałych szybkości zużycia tego utleniacza w strumieniu wody oraz na powierzchni przewodów wodociągowych. Omówiono wpływ jakości wody wprowadzanej do sieci wodociągowej, rodzaju materiałów instalacyjnych i ich stanu technicznego i sanitarnego oraz warunków hydraulicznych panujących w systemie dystrybucji wody na zmniejszenie zawartości chloru wolnego w wodzie podczas jej transportu w sieci wodociągowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Synteza i właściwości adsorpcyjne koloidalnie odwzorowanych nanoporowatych węgli otrzymanych z kopolimeru chlorku winylidenu i chlorku winylu (Saranu)

W pracy zaproponowano prostą syntezę mikro- i mikro-mezoporowatego węgla z wykorzystaniem koloidalnej krzemionki o wymiarach ok. 24 nm i kopolimeru chlorku winylidenu i chlorku winylu (Saranu) jako prekursora węglowego. W celach porównawczych z samego kopolimeru, bez dodatku koloidalnej krzemionki, otrzymano całkowicie mikroporowaty materiał węglowy. Otrzymany z udziałem krzemionki koloidalnej węgiel mikro-mezoporowaty miał powierzchnią właściwą ok. 850 m2/g, natomiast węgiel mikroporowaty - ok. 1000 m2/g. Udział objętości mikro- i mezoporów stanowił po 50% całkowitej objętości porów węgla mikro-mezoporowatego, matomiast w wypadku węgla mikroporowatego udział mikroporów stanowił blisko 100% całkowitej objętości porów. O ile wymiar mikroporów w obu węglach wynosił ok. 1 nm, o tyle duże, jednorodne, sferyczne mezopory w węglu mikro-mezoporowatym miały wymiar ok. 25 nm, zgodny z wymiarem krzemionki koloidalnej użytej w procesie syntezy tego materiału. Pomiary adsorpcji azotu wykazały, że mezopory były połączone ze sobą i w związku z tym dostępne w procesie adsorpcji tego gazu. Ponadto wykazano, że dobrze rozwinięta mikroporowatość węgla powstała podczas procesu karbonizacji w wyniku termicznego rozkładu kopolimeru (Saranu). Wydaje się, że zaproponowaną metodę można wykorzystać do produkcji mikro-mezoporowatych węgli na skalę techniczną.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nitrozoaminy - nowe uboczne produkty dezynfekcji wody

W ostatnich latach uboczne produkty utleniania zawierające azot budzą istotne zainteresowanie ze względu na ich niepożądane właściwości toksykologiczne, mutagenne czy też kancerogenne. W pracy przedstawiono stan wiedzy na temat mechanizmów tworzenia oraz analityki nitrozoamin (w szczególności nitrozodimetyloaminy - NDMA) w wodzie wodociągowej i ściekach. Ponieważ nitrozoaminy należą do związków o działaniu kancerogennym, dlatego doniesienia na ten temat śledzone są z wielką uwagą nie tylko przez naukowców, ale także przez producentów wody przeznaczonej do spożycia. W pracy podkreślono kontrowersje wokół mechanizmu tworzenia NDMA, która występuje głównie w wodach poddanych chloraminowaniu. Wskazano również na inne procesy utleniania, będące potencjalnymi źródłami nitrozoamin. Przedstawiono także współczesne poglądy na temat usuwania powstałych nitrozoamin oraz metody ich analizy.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nagłego rozszerzenia rury na wartość współczynnika strat miejscowych

W przepływach cieczy lepkich przez nagłe rozszerzenie rury powstają straty hydrauliczne wywołane zaburzeniami struktury przepływającej strugi. Do wyznaczenia tych strat niezbędna jest znajomość wartości współczynników oporów miejscowych. W obliczeniach inżynierskich najczęściej są one wyznaczane ze wzorów teoretycznych, w których nie uwzględnia się ani nierównomierności rozkładu prędkości, ani zmian tego rozkładu wzdłuż przewodu, co prowadzi do błędów. Podstawę do dokładnego wyznaczenia strat energetycznych stanowią pomiary hydrauliczne, polegające na pomiarze różnicy ciśnień przed i za oporem miejscowym. W pobliżu oporu miejscowego obserwuje się jednak zaburzenia przepływu, co wymaga odsunięcia przekrojów nieco dalej (tak, aby profil prędkości był już uformowany) oraz skompensowania strat liniowych. W badaniach wykazano, że przy przepływach słaboturbulentnych o liczbie Reynoldsa ReD<105 dla d/D (0,35;0,82) doświadczalnie wyznaczone wartości współczynnika oporów miejscowych ( ) maleją wraz ze wzrostem liczby Reynoldsa. Zależność tę należy uwzględniać w dokładniejszych obliczeniach hydraulicznych. Stwierdzono, że przy przepływach o większych liczbach Reynoldsa wartości współczynnika   obliczone z powszechnie stosowanego wzoru Bordy dają zawyżone straty miejscowe wywołane nagłym rozszerzeniem rury.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania zawartości ksenoestrogenów w wodzie metodą ekstrakcji sorpcyjnej

Przedstawiono badania zawartości ksenoestrogenów w wodzie z wykorzystaniem mało znanej metody ekstrakcji sorpcyjnej (SBSE) oraz analizy GC/MS. Z grupy ksenoestrogenów do badań wybrano 4-tert-oktylofenol, 4-nonylofenol i bisfenol A. Do ekstrakcji sorpcyjnej zaproponowano pręt z polidimetylosiloksanu o długości 2 cm. Badane związki upochodniono w wodzie do pochodnych acylowych z wykorzystaniem bezwodnika kwasu octowego. Do uwolnienia ksenoestrogenów z elementu sorpcyjnego wykorzystano desorpcję do niewielkiej ilości rozpuszczalnika organicznego (LD - liquid desorption) w polu ultradźwiękowym. Wydajność ekstrakcji ksenoestrogenów w przypadku wody wodociągowej i powierzchniowej, w zakresie stężeń 40÷200 ng/cm3, była większy niż 60%. Precyzja oznaczeń ilościowych metody nie przekraczała 11%, a granica detekcji wynosiła 1 ng/cm3 w przypadku 4-tert-oktylofenolu i bisfenolu A oraz 5 ng/cm3 w przypadku 4-nonylofenolu. Opisany sposób uwolnienia zaadsorbowanych związków z elementu sorpcyjnego jest konkurencyjny w stosunku do techniki SBSE z desorpcją termiczną, wykorzystywanej w laboratoriach analizy próbek środowiskowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie uporządkowanych nanomateriałów krzemionkowych i węglowych w inżynierii środowiska

W pracy dokonano obszernego przeglądu najnowszej literatury dotyczącej zastosowania nanomateriałów w inżynierii środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki oczyszczania wody i gazów. Scharakteryzowano nanoporowate materiały krzemionkowe i węglowe, które są potencjalnie przydatne w inżynierii środowiska. Omówiono możliwości stosowania uporządkowanych mezoporowatych materiałów do usuwania dwutlenku węgla i toksycznych lotnych związków organicznych z powietrza, jak również do usuwania jonów metali ciężkich z wody. Zaprezentowano także perspektywy wykorzystania nanocząstek metali i ich tlenków, a także węgli, zeolitów i dendrymerów do oczyszczania wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania podejmowania ryzyka na przykładzie systemu zaopatrzenia w wodę

W pracy przedstawiono podstawowe zasady związane z uwarunkowaniami podejmowania ryzyka na przykładzie systemu zaopatrzenia w wodę. Podano rożne sposoby reakcji człowieka w obliczu sytuacji ryzykownej. Zaprezentowano trzy obszary okoliczności i przyczyn powstawania zagrożenia w układzie: technika-człowiek-środowisko i wyznaczono prawdopodobieństwa zajścia zdarzeń awaryjnych w systemie zaopatrzenia w wodę. Omówiono istotę monitoringu związanego z zapewnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa tego systemu. Podano także ilościową ocenę ryzyka związanego z funkcjonowaniem systemu zaopatrzenia w wodę metodą wskaźnikową. Przedstawiono pięciostopniową kategoryzację ryzyka (zaniedbywane, tolerowane, kontrolowane, nietolerowane, nieakceptowane) w miejsce powszechnie stosowanej skali trójstopniowej, która umożliwia bardziej precyzyjną identyfikację i ocenę ryzyka związanego z funkcjonowaniem systemu zaopatrzenia w wodę.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania fizykochemicznych właściwości niemodyfikowanych i modyfikowanych nanoporowatych adsorbentów krzemionkowych

Przewiduje się, że uporządkowane materiały krzemionkowe będą odgrywały w najbliższym czasie znaczącą rolę w procesach adsorpcji, separacji i katalizy. Dlatego badania zarówno niemodyfikowanych jak i modyfikowanych uporządkowanych materiałów krzemionkowych prowadzone są w licznych laboratoriach. W pracy przedstawiono sposoby otrzymywania niemodyfikowanych i modyfikowanych nanoporowatych materiałów krzemionkowych MCM-41, z zastosowaniem rzadko stosowanej metody hydrotermicznej, a także materiałów MCM-48, syntezowanych w temperaturze pokojowej, oraz wyniki badań tych materiałów za pomocą dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego (XRD), termograwimetrii (TG) oraz adsorpcji w warunkach statycznych takich adsorbatów, jak azot, argon i benzen. Szczególną uwagę poświęcono badaniom dynamicznym za pomocą inwersyjnej chromatografii gazowej z wykorzystaniem takich adsorbatów, jak n-pentan, n-heksan, n-heptan, n-oktan, metanol, etanol, benzen, cykloheksan, tetrahydrofuran, octan etylu, eter dietylowy i acetonitryl. Wykazano, że otrzymane materiały charakteryzowały się dobrze uporządkowaną strukturą mezoporowatą o dużej powierzchni właściwej i całkowitej objętości porów. Proces modyfikacji tych materiałów pozwolił na istotne zwiększenie zawartości grup merkaptopropylowych, aminopropylowych lub winylowych. Stwierdzono, że inwersyjna chromatografia gazowa, w której wykorzystuje się adsorbaty o różnej budowie cząsteczkowej, jest bardzo przydatna do charakterystyki niejednorodności powierzchniowej uporządkowanych materiałów krzemionkowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka