rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rywalizacja mocarstw z perspektywy Stanów Zjednoczonych Ameryki u progu trzeciej dekady XXI wieku

W obszarze bezpieczeństwa i obrony przełom drugiej i trzeciej dekady XXI wieku w światowej polityce charakteryzuje nasilająca się rywalizacja największych potęg ekonomiczno-wojskowych. Stany Zjednoczone prowadzą współzawodnictwo z Chinami i Federacją Rosyjską w wielu obszarach funkcjonowania państw oraz stosunków międzynarodowych, ukierunkowane na takie ukształtowanie architektury bezpieczeństwa, a także norm, praktyk oraz stref wpływów, które umożliwią im sprawowanie hegemonii na możliwie najszerszym obszarze globu. Przewiduje się, że ich rywalizacja na przestrzeni kilku najbliższych dekad spowoduje napięcia nie tylko na liniach Waszyngton – Pekin oraz Waszyngton – Moskwa, ale również w Afryce, w Arktyce, w Europie, a także w przestrzeni cybernetycznej oraz w kosmosie. Nasilenie rywalizacji mocarstw spowodowało oficjalne przeorientowanie priorytetów bezpieczeństwa i obrony USA w kierunku konieczności przygotowania państwa do nasilających się wyzwań. Kierownictwo departamentu obrony USA uznało potrzebę przygotowania swoich sił zbrojnych do potencjalnej konfrontacji z innymi potęgami za swój priorytet. Cel ten legł u podstaw wszystkich prowadzonych reform wojska, koncepcji jego funkcjonowania, procesów modernizacji sprzętu wojskowego, a także kierunków badań technologicznych oraz rozwojowych dążeń rodzimego przemysłu zbrojeniowego. Według wszelkich prognoz i analiz wymienione zagadnienia w długiej perspektywie czasowej będą stanowić centrum prowadzonych rozważań polityków i środowisk eksperckich.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Uprawnienia strony w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym

Egzekucja w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym polega na ustanowieniu przez właściwy organ administracji publicznej środka przymusu państwowego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązków publicznoprawnych. Zatem egzekucja administracyjna stanowi formy bezpośredniej ingerencji organów administracji publicznej w sferę praw i wolności jednostki, co powoduje, że podlega regulacji prawnej. W celu zapewnienia jednostce ochrony przed bezzasadną ingerencją w jej prawa i wolności przyznano możliwość zastosowania środków prawnych przeciwko podejmowanym wobec niej aktom i czynnościom egzekucyjnym.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ludność niemiecka w polityce etnicznej „Polski Ludowej”

Po zakończeniu II wojny światowej w granicach Polski znajdowało się według różnych źródeł między 3,5 a 4,5 mln obywateli byłej III Rzeszy Niemieckiej. Zgodnie z ustaleniami tzw. Wielkiej Trójki, podjętymi w trakcie konferencji w Jałcie i Poczdamie, powyższa ludność miała zostać wysiedlona w granice powojennych Niemiec. Masowe akcje deportacyjne trwały w latach 1946 –1949 i objęły zdecydowaną większość populacji, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania pozostało wciąż ok. 200 tys. osób. W kolejnych latach istnienia „Polski Ludowej” również i one sukcesywnie opuszczały terytorium państwa, udając się na emigrację na Zachód. Nadrzędnym celem powstania niniejszego artykułu było podjęcie próby charakterystyki polityki etnicznej względem ludności niemieckiej w powojennej Polsce. Na przestrzeni lat stosunek państwa do powyższej grupy podlegał istotnym fluktuacjom, odznaczając się zarówno podejmowaniem wobec niej działań represyjnych, jak i umożliwieniem jej względnie niezakłóconej egzystencji

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Kultura bezpieczeństwa wśród pracowników kopalni

Artykuł omawia wyniki badań poziomu kultury bezpieczeństwa przeprowadzonego w formie kwestionariusza ankietowego w pięciu różnych grupach pracowniczych podziemnego zakładu górniczego wydobywającego węgiel kamienny. Ankieta obejmowała dziewięć grup tematycznych, w których każda zawierała pięć pytań. Korzystając z metody skali Likierta, dokonano oceny klimatu bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Straż Miejska w Płocku a profilaktyka niedostosowania społecznego

Autorzy artykułu przedstawili badania działalności Straży Miejskiej w Płocku w zakresie pracy profilaktycznej.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Płockie dzienniki w latach 1915-1939

W artykule przedstawiono dzienniki płockie wychodzące w latach 1915-1939. Pokazano nurt polityczny
jaki reprezentowały, tematykę jaką poruszały, osoby, które je redagowały oraz sposób ich kolportowania.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Okoliczności powstania planu miasta Płocka z 1907 roku wykonanego przez Kazimierza Staszewskiego

W zasobach Muzeum Mazowieckiego w Płocku zachowała się do dziś druga plansza drugiego egzemplarza
Planu Miasta Płocka1 wykonanego w 1907 roku przez wnuka Jana Marka Lajourdie – geometrę
Kazimierza Staszewskiego2. Okazały plan, a właściwie jedna z trzech jego części, ma swoją ciekawą historię,
jak się wydaje, do dziś nie do końca odkrytą. Poniższa publikacja przybliża okoliczności powstawania tego
niezwykle ważnego dla miasta dokumentu.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: historia, architektura i urbanistyka
Żydzi w Gostyninie w XX wieku

Wśród materiałów zgromadzonych przez nieżyjącego już badacza regionalistę dr. Tadeusza Trojanowskiego,
przechowywanych w Archiwum Państwowym w Płocku jako Zbiór prywatny – spuścizna po dr. Tadeuszu
Trojanowskim, badaczu dziejów ziemi gostynińskiej 1962-1979, sygn. 50/492/0., znajdują się fragmenty
Kroniki Gostynina. Księgi Pamięci (Pinkas Gostynin) wydanej w języku jidysz w 1960 r. tłumaczone w latach
1977-1979 XX przez Binema Motyla z Brukseli, niegdyś mieszkańca Gostynina. Dają one obraz życia społeczności
żydowskiej Gostynina od początku XX w. do 1942 r., czyli do likwidacji getta w Gostyninie. Teksty te
stanowią treść niniejszej publikacji. Podzielone zostały na trzy części. Dwie pierwsze obejmują okres z przełomu
XIX/XX w., I wojny światowej i Polski niepodległej. Trzecia dotyczy okupacji niemieckiej z lat 1939-1942.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dwa i pół wieku rodziny Askanasów w Płocku (część I)

Ślady pobytu Rodziny Askanasów w Płocku sięgają połowy XVIII wieku. Askanasowie byli wówczas kupcami
zbożowymi, handlarzami, faktorami. Na handlu zbożem wyrosła ich fortuna. Członkowie Rodziny
Askanasów pełnili ważne funkcje społeczne i religijne. Czynnie uczestniczyli w życiu kulturalnym, społecznym
i gospodarczym Płocka.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działania profilaktyczne przejawów niedostosowania społecznego prowadzone przez Straż Miejską w Płocku w percepcji jej pracowników na przykładzie nadużywania alkoholu

Artykuł stanowi część większego opracowania mającego na celu pokazanie innej strony oddziaływań
Straży Miejskiej niż jest to w powszechnym rozumieniu. Nie sztuka bowiem jest leczyć, a sztuką jest zapobiegać
chorobie. Wychodząc z takiego założenia autorzy chcieli pokazać jakiego typu działania
profilaktyczne i w jakim obszarze są prowadzone przez Straż Miejska w Płocku jako cenny wkład w zapobieganie
szeroko rozumianej patologii społecznej. Badania obejmowały lata 2014-2015.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Populacja lęgowa gawrona Corvus Frugilegus na Ziemi Płockiej

W artykule zaprezentowano liczebność i rozmieszczenie kolonii lęgowych gawrona Corvus frugilegus
na Ziemi Płockiej. Inwentaryzację przeprowadzono na przełomie lat 2014/2015 na obszarze 3 351 km².
Odnotowano 36 kolonii, w których zlokalizowano 2622 gniazd, a całkowitą liczebność populacji oszacowano
na 2700-3000 par lęgowych. Średnie zagęszczenie wynosiło 78 par/100 km². Największa
kolonia (443 gniazd) zlokalizowana była w miejscowości Drobin – skupiała ona 17 % wszystkich zinwentaryzowanych
gniazd. Kolejne duże kolonie stwierdzono w Małej Wsi (310), Radzanowie (274), Bielsku
(271), Staroźrebach (246). Większości kolonii zlokalizowana była w miastach – stwierdzono w nich 22
kolonie (61,1%), w których gniazdowało 1037 par (39,5%). We wsiach stwierdzono 14 kolonii (38,8%)
skupiających 1585 par (60,5%). Gawrony zakładały gniazda na co najmniej 14 rodzajach drzew. Najczęściej
gniazda położone były na: topolach Populus sp., klonach Acer sp., lipach Tata sp., olszach Alnus
spp., kasztanowcach Aesculus spp. i jesionach Fraxinus sp. Udział innych drzew był znacznie niższy.
W trakcie prac terenowych odnotowano różne rodzaje zagrożeń i negatywnych działań w stosunku
do kolonii gawrona. Były to m.in.: płoszenie ptaków przy użyciu wystrzałów oraz głosów ptaków drapieżnych,
podcinanie konarów drzew, a także usuwanie gniazd w całej kolonii w okresie pozalęgowym.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: zootechnika i rybactwo
Badanie preferencji transportowych Płocczan jako element planu mobilności miejskiej

Regionalne Programy Operacyjne 2014-2020 wskazują plany zrównoważonej mobilności miejskiej
jako narzędzie wspierające rozwój multimodalnego i niskoemisyjnego transportu miejskiego. Elementem
planu mobilności jest analiza podziału modalnego i badanie zachowań komunikacyjnych mieszkańców.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Płocki batalion obrony terytorialnej (1966-1972)

Płocki batalion obrony terytorialnej utworzony został w 1966 r. jako jednostka wojskowa przeznaczona
do wykonania zadań ochronnych i ratowniczych na obszarze miasta i ziemi płockiej. Za odpowiednią
formę specjalistycznego przygotowania żołnierzy uznano pracę w miejscowych przedsiębiorstwach
przemysłu metalowego, chemicznego, budownictwie i gospodarce komunalnej. Jednostka
funkcjonowała jedynie do 1972 r. Pozostały po niej do dziś widoczne materialne ślady. Jednak największym
osiągnięciem batalionu było przyspieszenie rozwoju cywilizacyjnego i socjalizacja licznej
grupy młodzieży wywodzącej się z najbardziej zaniedbanych środowisk.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Mariawici i mariawityzm na łamach „Mazura” w latach 1906-1915

Rok 1906 był dla Płocka szczególnie ważny. W tym roku mariawici wypowiedzieli posłuszeństwo biskupom
i rozpoczęli organizację nowego wyznania. W tym samym czasie, w odpowiedzi na to wydarzenie,
powstał tygodnik religijno-społeczny „Mazur”. Jednym z jego zadań było krytykowanie mariawitów
i wykazywanie błędów w ich naukach. W latach 1906-1915 ukazało się na łamach „Mazura” wiele artykułów
podejmujących ten temat. Redakcja nie zawsze podawała sprawdzone informacje. Często
opierano się na plotkach oraz insynuacjach. Szczególną niechęcią darzono założycielkę schizmy Marię
Franciszkę Kozłowską. Często konfrontowano ze sobą dwie postacie: dobrego katolika i złego mariawitę.
Mimo początkowych sukcesów mariawityzm nie zagroził pozycji Kościoła katolickiego w Królestwie
Polskim. W związku z coraz słabszą pozycją sekty z roku na rok malała ilość artykułów na jej temat.
Od połowy roku 1914 większość miejsca w tygodniku poświęcono sprawom wojny światowej.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ocena narażenia na hałas i czasowych zmian słuchu związanych z pracą na stanowisku instruktora fitness

Muzyka jest dla wielu osób nieodłącznym elementem życia. W ostatnich latach głośna muzyka, zarówno grana na żywo, jak i odtwarzana, stanowi istotne źródło hałasu. Celem niniejszej pracy była ocena związku między ekspozycją na wysokie poziomy dźwięku a czasowym przesunięciem progu słuchu (<i>temporary threshold shif</i>t – TTS) u osób pracujących na stanowisku instruktora fitness. Materiał i metody Badaniem objęto 29 osób (26 kobiet i 3 mężczyzn, średnia wieku: 33±6 lat) zatrudnionych w 8 klubach fitness. Poziomy dźwięków i charakterystykę częstotliwościową hałasu zmierzono z zastosowaniem dozymetrii indywidualnej. Progi słuchu oceniano za pomocą audiometrii tonalnej przeprowadzanej przed rozpoczęciem zajęć fitness oraz bezpośrednio po ich zakończeniu, otrzymując łącznie 116 audiogramów przed- i poekspozycyjnych.WynikiZawodowe narażenie instruktorów fitness na hałas trwało 60–120 min, a równoważny poziom ciśnienia akustycznego A (L<sub>Aeq,T</sub>) w miejscu ich pracy wynosił 76,3–96,0 dB (M = 87,1 dB). W 12% indywidualnych pomiarów odnotowano przekroczenie najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN) hałasu na stanowisku pracy (NDN = 85 dB). U 41% badanych instruktorów zaobserwowano TTS o wielkości ≥6 dB dla częstotliwości 4 kHz.WnioskiPraca instruktorów w klubach fitness może stwarzać ryzyko uszkodzenia słuchu związanego z pracą zawodową. Med. Pr. 2021;72(4):391–397

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Ocena w skali trzystopniowej właściwości akustycznych biurowego pomieszczenia open space o dużej kubaturze – opis przypadku

W biurowych pomieszczeniach open space jedną z podstawowych przyczyn uciążliwości pracy jest hałas rozmów pracowników. W celu jego ograniczenia określono dopuszczalne wartości wielkości charakteryzujących właściwości akustyczne w tych pomieszczeniach w skali dwustopniowej.Materiał i metodyW artykule wprowadzono trzystopniową skalę oceny właściwości akustycznych pomieszczenia (złe, słabe, dobre) bazującą na wielkościach oceny według PN-B-02151-4:2015 oraz PN-EN ISO 3382‑3:2012 – kryterium I. Określono dodatkowo nowe, także trzystopniowe, II kryterium oceny dotyczące separacji akustycznej między grupami stanowisk pracy. W celu jego spełnienia konieczne jest uwzględnienie adaptacji akustycznej pomieszczenia. Podano wyniki badania metodami symulacji obliczeniowej wielowariantowej (7) adaptacji akustycznej w pomieszczeniu trzynawowym.WynikiWymagania PN-B-02151-4:2015 (kryterium I) zostały spełnione po zastosowaniu: dźwiękochłonnego sufitu podwieszanego i ekranów akustycznych przy stanowiskach pracy. Do spełnienia wymagań PN-EN ISO 3382-3:2012 (kryterium I) konieczne było dodatkowe uwzględnienie materiałów dźwiękochłonnych na wewnętrznych ścianach pomieszczenia oraz ekranów akustycznych rozdzielających nawy pomieszczenia. Do spełnienia wymagań kryterium II konieczne okazało się dodatkowe zastosowanie ekranów akustycznych rozdzielających grupy stanowisk pracy oraz ekranów akustycznych w ciągach komunikacyjnych dla pieszych.WnioskiJest możliwe uzyskanie odpowiednich właściwości akustycznych w pomieszczeniach biurowych open space. Wymagania określone zgodnie z PN-B-02151-4:2015 można spełnić przy znacznie mniejszej adaptacji akustycznej niż wymagania PN-EN ISO 3382‑3:2012. Zastosowanie trzystopniowej skali oceny właściwości akustycznych pomieszczenia pozwala w bardziej precyzyjny sposób różnicować je pod względem ich właściwości akustycznych. Wprowadzenie nowego sposobu oceny, uwzględniającego grupowanie stanowisk pracy w pomieszczeniu, pozwala w bardziej miarodajny sposób oceniać właściwości akustyczne przez pominięcie wpływu na ocenę obszarów, w których nie przebiega praca. Med. Pr. 2021;72(4):375–390

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Czym jest job crafting? Przegląd koncepcji teoretycznych dotyczących kształtowania pracy

W ostatnich latach w psychologii pracy można zaobserwować wyraźny wzrost zainteresowania zjawiskami pozytywnymi. Jednym z nich są zachowania inicjowane przez pracowników, zmierzające do przekształcania warunków pracy w celu zwiększenia satysfakcji z pracy oraz jej dopasowania do potrzeb i zdolności. Zachowania te są nazywane kształtowaniem pracy (<i>job crafting</i>). Wraz rozwojem badań nad tym zagadnieniem powstawały, a następnie ewoluowały, jego odmienne koncepcje teoretyczne i definicje. Celem niniejszej pracy było ich usystematyzowanie i przeprowadzenie krytycznej analizy. Poddano analizie 5 różnych modeli teoretycznych kształtowania pracy: Wrzesniewski i Dutton, Tims i Bakkera, Zhang i Parker, Bindl i wsp. oraz Kooij i wsp. W publikacji przedstawiono różnice pomiędzy tymi podejściami oraz mocne strony i punkty krytyczne każdego z nich. Med. Pr. 2021;72(4):423–436

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Sanatoryjna rehabilitacja głosu u nauczycieli

Schorzenia narządu głosu zajmują 3 miejsce wśród rozpoznawanych chorób zawodowych w Polsce. Nadal istnieje potrzeba wdrażania skutecznych i ekonomicznych metod prewencji pierwotnej i wtórnej zaburzeń głosu u nauczycieli. Celem pracy była ocena skuteczności kompleksowej rehabilitacji głosu u nauczycieli prowadzonej w warunkach szpitala uzdrowiskowego.Materiał i metody Przedstawiono wyniki kompleksowej rehabilitacji głosu przeprowadzonej podczas 24-dniowego turnusu sanatoryjnego u 100 nauczycielek ze stażem pracy 10–30 lat (M = 17 lat). W pierwszym i ostatnim dniu turnusu wykonano badania laryngologiczne i foniatryczne [czas fonacji (<i>maximum phonation time</i> – MPT), ocenę percepcyjną głosu w skali GRBAS, badanie laryngowideostroboskopowe, analizę akustyczną głosu], wypełnienie <i>Kwestionariusza samooceny głosu</i> (<i>Voice Handicap Index</i> – VHI), ocenę logopedyczną i audiometrię tonalną. W zakres programu terapeutycznego wchodziły: zajęcia edukacyjne dotyczące higieny głosu, terapia głosu, fizjoterapia i psychoterapia. Efekty rehabilitacji sanatoryjnej pacjenci oceniali również w badaniu ankietowym.WynikiStwierdzono poprawę obiektywnych parametrów akustycznych, oceny percepcyjnej głosu, samoceny głosu VHI i MPT. Zmiany w sposobie fonacji potwierdzono w badaniu laryngowideostroboskopowym, w którym obserwowane zwarcie fonacyjne poprawiło się znamiennie u 30% badanych. W ankiecie oceniającej korzyści z sanatoryjnej rehabilitacji głosu 97% uczestników potwierdziło skuteczność i celowość okresowego powtarzania takiej rehabilitacji.WnioskiWyniki przedstawionych badań i pozytywne oceny uczestników rehabilitacji sanatoryjnej potwierdzają skuteczność sanatoryjnej terapii zawodowych zaburzeń głosu. Leczenie i rehabilitacja w formie stacjonarnej powinny zmierzać do poprawy głosu oraz kontynuacji pracy zawodowej. Tak ukierunkowane postępowanie może przyczynić się do zmniejszenia nakładów finansowych związanych z leczeniem, urlopami dla poratowania zdrowia i rentami zawodowymi. Med. Pr. 2021;72(4):399–405

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Wpływ aktywności fizycznej na sprawność poznawczą

Wraz z postępującym procesem starzenia się społeczeństwa obserwuje się zwiększenie odsetka osób, których funkcjonowanie poznawcze ulega obniżeniu. Przeciwdziałanie temu procesowi stanowi wyzwanie dzisiejszych czasów i wymaga opracowania rekomendacji w zakresie stylu życia, które pozwolą zatrzymać lub opóźnić proces spadku sprawności poznawczej. Regularna aktywność fizyczna wpływa korzystnie na zdrowie i sprawność poznawczą, a zwłaszcza na 1 z rodzajów funkcji poznawczych – funkcje wykonawcze. Dane dowodzą korzystnego wpływu ćwiczeń fizycznych – zarówno aerobowych, jak i siłowych, a także ich połączenia – na sprawność poznawczą. U podstaw efektywności ćwiczeń fizycznych leży kilka mechanizmów biologicznych: zmiany na poziomie komórkowym, uwalnianie białek, wzrost przepływu krwi przez mózg, wzrost stężenia neuroprzekaźników i proces neurogenezy. Celem niniejszego artykułu jest analiza najnowszych badań uwzględniających związek między aktywnością fizyczną a sprawnością poznawczą, prowadzonych w latach 2015–2020. Przegląd badań uwzględniał wpływ aktywności fizycznej, bez łączenia treningów fizycznych z poznawczymi, na sprawność poznawczą w grupie zdrowych dorosłych i osób starszych. Analizie poddano badania, które definiowały aktywność fizyczną jako uprawianie sportu lub zwiększanie codziennej aktywności w celu ograniczenia następstw siedzącego trybu życia. Wyniki przeglądu dostępnych danych wskazują na to, że badacze stwierdzają pozytywny wpływ zwiększania aktywności fizycznej na sprawność poznawczą, głównie funkcje wykonawcze (w tym pamięć roboczą), ale także procesy uwagi i pamięci. Tylko kilka prac nie zawiera istotnych różnic w tym zakresie. Analiza badań wskazuje jednak na brak jednolitych metod oceny natężenia aktywności fizycznej, jak również pomiaru sprawności poznawczej. Istnieje konieczność prowadzenia dalszych badań w tym zakresie w celu sprawdzenia efektów długoterminowych. Kolejne badania powinny służyć opracowaniu najskuteczniejszych technik interwencyjnych i zaleceń profilaktycznych dotyczących zachowania sprawności poznawczej na dobrym poziomie. Należałoby rozszerzyć te badania o kontrolę zmiennych, które wpływają na nabywanie sprawności poznawczej oraz efektywność poznawczą pojawiających się na przestrzeni trwania interwencji. Med. Pr. 2021;72(4):437–450

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Wiedza polskiego środowiska fizjoterapeutycznego dotycząca regulacji prawnych w świetle ustawy o zawodzie fizjoterapeuty

WstępPrace nad ustawą o zawodzie fizjoterapeuty trwały od lat 90. XX w. Uregulowanie prawne tego zawodu nastąpiło jednak dopiero 27 października 2015 r. Fizjoterapeuci uzyskali wtedy samodzielność zawodową i stali się zawodem zaufania publicznego. Celem niniejszej pracy jest ocena czynników wpływających na znajomość regulacji prawnych dotyczących wykonywanego zawodu w środowisku fizjoterapeutów.Materiał i metodyW badaniu wzięło udział 399 fizjoterapeutów i studentów fizjoterapii (wiek: 28,8±5,9 roku), którzy wypełnili kwestionariusz anonimowej ankiety w formie testu wiedzy składającego się z 24 pytań dotyczących ogólnych aspektów ustawy.WynikiWśród badanych 30,3% wykazało się znaczącą wiedzą na temat praw i obowiązków wynikających z ustawy. Fizjoterapeuci, którzy uzyskali wpis do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów (KRF) (średnio o 2,6 razy), oraz mieszkańcy dużych miast (średnio o 1,8 razy) mieli większą wiedzę na temat ustawy o zawodzie fizjoterapeuty. Zauważono korelacje między stażem pracy i płcią a znajomością regulacji prawnych.WnioskiWiedza na temat przepisów ustawy o zawodzie fizjoterapeuty wydaje się niska, a głównymi czynnikami wpływającymi na stan wiedzy o ustawie okazały się wpis do KRF, miejsce zamieszkania i staż pracy. Świadczy to o lepszej dostępności do aktualnych informacji w miastach oraz większym zainteresowaniu ustawą osób, które same zadeklarowały wcześniejszą chęć podporządkowania się jej wytycznym. Med. Pr. 2021;72(4):407–414

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne