rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Instytucjonalna ciągłość i zmiana w społeczności lokalnej. Na przykładzie zarządzania wspólnymi zasobami w Jurgowie, wsi polskiego Spisza

Artykuł analizuje ciągłość i zmianę reguł instytucjonalnych organizujących gospodarowanie wspólnymi leśnymi zasobami społeczności lokalnej Jurgowa, na polskim Spiszu. W wyniku zmiany część zasobów przyrodniczych wykorzystywanych zgodnie z tradycją została przekształcona w ośrodek sportów zimowych. Takie innowacyjne przedsięwzięcie wymagało nowych sposobów zbiorowego działania. Ważną rolę odegrali członkowie wspólnoty występujący w charakterze „okazjonalnych przywódców” i „instytucjonalnych przedsiębiorców”. Mieli oni ułatwione zadanie ze względu na tradycyjnie ugruntowane we wspólnocie sposoby rozwiązywania dylematów społecznych, wysoki poziom kapitału społecznego i zaufania wśród członków wspólnoty oraz spiskie zasoby kulturowe. Artykuł zwraca uwagę na potrzebę badania wspólnych zasobów w Polsce wskazując na fakt, iż ten aspekt różnorodności instytucjonalno-organizacyjnej i społeczno-kulturowej jest szczególnie ważny w obliczu zachodzących zmian. Tekst jest efektem badań jakościowych inspirowanych teoriami nowego instytucjonalizmu, w szczególności „Analizy Instytucjonalnej Rozwoju”.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Normatywne i ewaluatywne aspekty stosunku Polaków do demokracji w latach 2012–2015

Głównym celem niniejszego artykułu jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy w latach poprzedzających wybory 2015 roku zaszły w świadomości Polaków istotne zmiany dotyczące demokracji jako formy ustrojowej, a także w ocenach jej funkcjonowania. W artykule przedstawiony jest także nowy sposób deﬁniowania demokratycznej legitymizacji. W toku prowadzonych analiz empirycznych sprawdzane jest także, czy i jak dalece właśnie legitymizacja demokracji uległa w Polsce w ostatnich latach erozji, bądź też nie. Wyniki przeprowadzanych analiz wskazują, że nie można mówić o fundamentalnej zmianie Polaków w stosunku do demokracji, czy to jako modelu idealnego formy ustrojowej czy też jej codziennego funkcjonowania. Wyniki analiz wskazują również, że podobnie jak w większości współczesnych europejskich demokracji, także w Polsce można mówić o swoistej „kaskadowej” strukturze demokracji. Jej najważniejszy element stanowi pakiet liberalny. Nieco mniej Polaków oczekuje elementów dystrybucyjno-socjalnych, a jeszcze mniej – bezpośredniego wpływu na politykę. Niemniej, wszystkie trzy elementy demokracji – choć w różnym stopniu – są obecne w świadomości współczesnych Polaków. Analizy empiryczne oparte są na danych pochodzących z szóstej edycji Europejskiego Sondażu Społecznego zrealizowanego w 2012 roku oraz Polskiego Generalnego Studium Wyborczego 2015.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Smart city – sformatowany produkt czy narzędzie demokratyzacji? Dwa scenariusze rozwoju współczesnych polityk miejskich

Artykuł jest analizą koncepcji smart city, jaka wyłania się z lektury materiałów dystrybuowanych przez samorządy i administrację publiczną oraz firmy będące dostawcami nowych technologii dla miast. W pierwszej części tekstu prezentowane są źródła koncepcji smart city, które wykraczają poza wąsko rozumiany rozwój technologii teleinformatycznych, ale wiążą się z przemianami współczesnych miast, modeli urbanistycznych, modeli gospodarczych, nowych polityk rozwojowych, kapitalizmem kognitywnym czy roli, jaką pełni współczesna przestrzeń miejska w globalnym łańcuchu wartości ziemi. Następnie koncepcja ta skonfrontowana jest z argumentami krytycznymi dotyczącymi procesów decyzyjnych, władzy dyskrecjonalnej, kontroli informacji, segregacji społecznej, cyberbezpieczeństwa i monopolu na technologię. Na koniec przedstawione są wyłaniające się z tej dyskusji dwa skrajne modele rozwoju smart city. Pierwszy scenariusz przewiduje oligopol firm technologicznych i smart city jako wysoce sformatowany i mało podatny na modyfikacje produkt teleinformatyczny. Drugi scenariusz to wizja demokratycznej „anarchii”, technologii wolnego dostępu, paradygmatu otwartości i ciągłego modyfikowania rozwiązań, brak regulacji dostępu do zasobów danych. Oba modele stanowią figurę retoryczną i mają na celu pokazanie istotnych decyzji, przed którymi stają zarządcy współczesnych miast i wokół których toczy się debata na temat nowych technologii w polityce miejskiej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Religia a zdrowie – o zależności między zaangażowaniem religijnym a funkcjonowaniem ciała w starszym wieku

Badania dotyczące zależności między zaangażowaniem religijnym a zdrowiem pokazują, że religijność może być źródłem wielu korzyści dla jednostki. Na pierwszym miejscu należy wymienić rolę zasobów religijnych w radzeniu sobie ze stresem. Korzyści te mogą mieć realne przełożenie na stan zdrowia, zarówno psychicznego, jak i somatycznego, szczególnie w starszym wieku. W przypadku zdrowia fizycznego wśród mechanizmów wyjaśniających obserwowaną zależność przytacza się nie tylko rolę religii w zmaganiu się z sytuacjami stresowymi, ale wskazuje się również na wpływ norm religijnych na styl życia czy stosunek do własnego ciała. W prezentowanej pracy autorki pokazują część badań przeprowadzonych w ramach projektu dotyczącego wpływu zaangażowania religijnego na zdrowie. Grupą badaną były osoby starsze, deklarujące wyznanie rzymskokatolickie, o różnym poziomie zaangażowania religijnego. Zarówno religijność, jak i zdrowie rozumiane były wielowymiarowo i ocenione kompleksowo na podstawie obszernego kwestionariusza ankiety. Wyniki analiz statystycznych wskazują na związek między niektórymi wymiarami religijności a ogólną percepcją zdrowia i samooceną funkcjonowania fizycznego. Jeśli w pewnych przypadkach to stan zdrowia wpływał na religijność (np. na częstotliwość praktyk wspólnotowych), a nie na odwrót, to w innych kierunek zależności nie jest tak oczywisty i wskazuje na możliwość zinterpretowania zaobserwowanych związków w kategoriach mechanizmów zależności szczegółowo opisanych we wstępie do artykułu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Uber jako socjo-techniczna sieć. Zastosowanie teorii aktora-sieci do analizy pracy platformowej

Celem artykułu jest analiza Ubera jako socjo-technicznej sieci i zrekonstruowanie roli poszczególnych aktorów (ludzkich i pozaludzkich) przy wykorzystaniu pojęć i kategorii ANT. Czynniki pozaludzkie spełniają tutaj rolę społecznego kleju w tworzeniu odpowiednich sieci translacji związanych z pracą kierowców Ubera. Wykorzystując teorię aktora-sieci jako inspirację teoretyczną, w artykule staram się odpowiedzieć na pytanie, czy aplikacja pełni rolę zapośredniczenia czy mediatora oraz jakie są zakulisowe wymiary Ubera. Pokazuję również, że aplikacja jest produktem rynkowym, a niektóre interesy Ubera mają charakter ukryty. W pracy wykorzystano wyniki wywiadów pogłębionych (IDI) z kierowcami Ubera zrealizowane w Warszawie w 2018 roku, a także wyniki analizy postów zamieszczanych w mediach społecznościowych w zamkniętych grupach dyskusyjnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Poszerzając kontekst: ku krytycznej socjologii językoznawstwa

W artykule przedstawiono wizję rozwoju językoznawstwa rozumianego jako wzrost jego refleksyjności i kontekstowości. Pomimo powstania takich subdyscyplin, jak Krytyczna Analiza Dyskursu, językoznawstwo nie zdołało w pełni zwrócić narzędzi krytycznej analizy ku sobie. Choć kontekstowa natura takich pojęć, jak „znaczenie” czy „struktura” tekstu została już powszechnie zaakceptowana, kontekstowy charakter samego językoznawstwa i większości jego fundamentalnych pojęć nie został jeszcze w pełni uznany. W artykule przedstawiono spojrzenie na językoznawstwo, wraz z analizą dyskursu, jako na narzędzia władzy czy też dziedziny nauki silnie uwikłane w relacje władzy. Na przykładzie analizy szeregu pojęć, głównie z zakresu teorii dyskursu, pokazano, jaką rolę w reprodukcji stosunków władzy oraz budowaniu hierarchii tekstów, w tym naukowych, mogą odgrywać narzędzia językoznawcze. Analizie poddano między innymi rolę pojęć takich jak: kontekst, kryteria tekstowości (w szczególności spójność), kompetencja językowa, emocjonalność, metadyskurs i polityzacja.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Niepełnosprawność i złożoność

Celem artykułu jest zaadaptowanie elementów tzw. teorii złożoności (complexity theory) do analizy działania systemu instytucjonalnego wsparcia osób niepełnosprawnych w Polsce. Zgodnie z główną tezą tekstu, wytwarzanie przez systemy instytucjonalne złożoności i obciążanie koniecznością jej redukowania samych osób niepełnosprawnych jest istotnym mechanizmem ich dyskryminacji. Dodatkowo, podstawowe problemy związane z efektywnością funkcjonowania instytucjonalnego wsparcia wynikają z nieumiejętnego radzenia sobie przez system instytucjonalny ze złożonością zjawiska, jakim jest niepełnosprawność. Empirycznej ilustracji do stawianych tez dostarczają dane zebrane w trakcie 60 wywiadów pogłębionych oraz 2 warsztatów, przeprowadzonych z ekspertami w dziedzinie niepełnosprawności. Przeprowadzona analiza nie tylko wzbogaca refleksję nad niepełnosprawnością o nowe wątki teoretyczne, ale także wskazuje kierunki pożądanych zmian w obszarze polityki społecznej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Zaradność a prawa społeczne

Artykuł opisuje założenia normatywnych i praktycznych wzorców realizacji praw społecznych w paradygmacie aktywnej polityki społecznej. Teoretyczną ramę analiz stanowi koncepcja obywatelstwa Thomasa H. Marshalla. Odwołując się do niej autor dowodzi, iż w dzisiejszym systemie polityki społecznej zmienia się sposób postrzegania obywatelskich uprawnień, szczególnie w obszarze praw socjalnych. Odpowiedzialne jest za to przyjęcie, jako dominującego, paradygmatu aktywnej polityki społecznej, którego fundamentem jest wspieranie zaradności społecznej obywateli. W dalszej części artykułu autor podejmuje próbę oceny wdrażania idei zaradności w praktyce działań instytucji pomocy społecznej w Polsce. Dostrzega w tym względzie przeszkody na poziomie makro (negatywne tendencje demograficzne), mezo (deficyty w zasobach pomocy społecznej), mikro (przemiany rodziny).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wokół pytań o polską socjologię sportu

Artykuł podejmuje problem konstytucji, kondycji i dorobku polskiej socjologii sportu. Wskazane są istotne kontrowersje dotyczące samego przedmiotu i nazwy subdyscypliny (socjologia sportu versus socjologia kultury fizycznej). Omówiono, identyfikowane w literaturze przedmiotu, problemy polskiej socjologii sportu (między inny- mi wąskie spektrum poruszanych zagadnień, niedobór oryginalnych prac badawczych, niska naukowa jakość studiów). Celem artykułu jest empiryczna weryfikacja katalogu tych problemów. Podstawę analizy stanowi wykonana własna kwerenda polskiego czasopiśmiennictwa socjologicznego z lat 2001–2015. Objęła ona wszystkie numery (łącznie 280 woluminów), ze wskazanego wyżej okresu, następujących pięciu polskich periodyków socjologicznych: „Studia Socjologiczne”, „Przegląd Socjologiczny”, „Polish Sociological Review”, „Kultura i Społeczeństwo” oraz „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”. Na podstawie zebranego materiału zidentyfikowano 29 prac przynależnych do subdyscypliny, potwierdzono faktyczną monokulturę tematyczną polskiej socjologii sportu (głównie świat futbolu i patologiczne zachowania kibiców piłkarskich) z wyraźną nadreprezentacją prac teoretycznych i przeglądowych. Artykuł kończą wnioski, wskazujące zaniedbywane obszary i formy debaty socjologicznej, w odniesieniu do sfery kultury fizycznej (zwłaszcza brak recenzji książek z obszaru socjologii sportu).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Międzywojenna polska etnografia zaangażowana w debatę publiczną a dyskurs nacjonalistyczny

Nie zawsze zaangażowana postawa antropologów łączy się z działaniami emancypacyjnymi i antyhegemonicznymi. W przeszłości autorytet naukowy polskich etnografów służył ugruntowywaniu nacjonalistycznego dyskursu nawet wtedy, gdy byli względem niego krytyczni. Artykuł przedstawia analizę tekstów publicystycznych dwojga międzywojennych etnografów: Bożeny Stelmachowskiej, piszącej na temat Kaszubów oraz Jana Stanisława Bystronia krytykującego megalomanię narodową. Wspólnym mianownikiem tych tekstów jest esencjalizujące pojęcie narodu i grup etnicznych, które dobrze służyło celom politycznym, podobnie jak i ich terytorializacja. Jedynie wyprzedzający swój czas Józef Obrębski trafnie wskazał mankamenty ówczesnych teorii. Historyczna lekcja, którą prezentuje artykuł, może się przysłużyć krytycznej refleksyjności współczesnych badaczy i dekonstruowaniu nacjonalistycznego dyskursu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dekapilaryzacja władzy

Przedmiotem artykułu jest analiza przemian współczesnej formy sprawowania władzy. Autorzy na bazie literatury przedmiotu rekonstruują pokrótce przyczyny upowszechnienia się w socjologii „miękkiego” ujęcia władzy, a więc takiego, które bada przede wszystkim bezpodmiotowe formy jej sprawowania, zwłaszcza poza instytucjami państwa. Następnie interpretują społeczne uwarunkowania rosnącej tęsknoty za tradycyjnie pojętą władzą, a także charakteryzują ważne wymiary, które świadczyć mogą o jej dzisiejszym przywracaniu w obrębie instytucji kształtujących porządek społeczny. W podsumowaniu podejmują próbę określenia możliwych skutków analizowanego zjawiska dekapilaryzacji władzy, zwłaszcza dla modelu władzy, który może się zeń wyłonić.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Debata o eutanazji wobec biowładzy

Eutanazja jest tu rozpatrywana jako pojęcie etyczne i prawnopolityczne. Tu w najwyższym stopniu dochodzi do symbiozy medycyny i polityki. Procesy, które przygotowały ów zwrot i które nadają ton dyskursowi eutanatycznemu to: medykalizacja, biurokratyzacja warunków umierania wpływająca na jawność sfery decyzyjnej personelu medycznego oraz pacjentów i ich rodzin, racjonalizacja biowładzy, konflikty między ekspertami, pluralizacja światopoglądów i w konsekwencji różne rozumienie kwestii życia, śmierci i cierpienia. Pojawiające się jednak wraz z progresją technologiczną anomalie (niejasny status nowych bytów zwanych neomortos), zmiana kryterium śmierci na śmierć mózgową, szeroki margines nie- pewności w samym orzecznictwie sądowym, powodują kryzys przyjętych przez władzę norm. Jeżeli przyjrzymy się prezentowanym, również w mediach, indywidualnym historiom osób walczących o eutanazję, to dostrzeżemy ich dyskurs: nie homo sacer, ale podmiotów moralnych. Są to narracje zwrócone ku tożsamości kojarzonej z poczuciem godności, niezależności. Jest to dyskurs zakorzeniony w autorefleksyjności w rozumieniu Giddensa, w świadomym konstruowaniu projektów tożsamości.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Miejsce człowieka we wszechświecie. (Nie)religijne narracje polskich i ukraińskich przyrodników

Artykuł stanowi próbę wglądu socjologicznego w problematykę imaginarium społecznego na przecięciu nauki i religii, jest głosem w dyskusji na temat roli nauki w procesach sekularyzacji. Kontynuując tradycję socjologiczną zgłębiającą rozumienie kulturowej roli nauki poprzez badania akademii, Autorka opiera analizę na materiale 100 wywiadów pogłębionych z fizykami oraz biologami z Polski i Ukrainy. Poświęca uwagę w szczególności imaginarium dotyczącemu miejsca człowieka we wszechświecie. Celem artykułu jest pokazanie istotnego zróżnicowania w tym zakresie między populacjami uczonych z Polski i Ukrainy oraz ustalenie konsekwencji, jakie ma ono dla utraty lub zachowania ich religijności. Uzyskane dane pozwalają dostrzec, że wpływ nauki jako wiedzy obiektywnej na religijność uczonych nie jest uniwersalny, lecz silnie zapośredniczony kulturowo. Zamiast poszukiwania jednej formuły tego wpływu warto zatem mówić o wielu jego kulturowo zależnych konfiguracjach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dylematy etyczne w badaniu pary intymnej. Doświadczenia z pracy badawczej

Socjologiczne badania par intymnych wiążą się z szeregiem dylematów etycznych. Niektóre z nich łączą się z kwestiami badania życia prywatnego, a zatem pytaniami o to, czemu, jak i w jakich warunkach osoby badane dzielą się z badaczami lub badaczkami swoimi doświadczeniami, a także, jaka relacja badawcza przy tej okazji kształtuje się między tymi dwiema stronami. Rozpatrujemy problem symetryczności relacji badacza/badaczki z parą, problem wykorzystywania wiedzy pozyskanej jedynie od jednej osoby tak, by nie zaszkodzić parze, a także specyﬁczne dylematy związane z relacjami władzy pomiędzy badaczami a badanymi oraz rolami, w jakich badacze/badaczki są obsadzani przez parę. Dylematy te dyskutujemy w odniesieniu do przykładów z własnych badań terenowych pochodzących z trzech projektów badawczych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Głosowanie klientelizmem pisane, czyli jak zwiększać szanse reelekcji w wyborach wójtów i burmistrzów

Barwne historyczne dzieje klientelizmu jako fenomenu społecznego zawsze miały ścisły związek z władzą polityczną, jej zdobywaniem, podtrzymywaniem i sprawowaniem. Dotyczy to każdego szczebla władzy. Klientelizm jako aktywność niepenalizowana może sprzyjać działaniom pozaprawnym, których celem jest czasami nieuprawnione wpływanie na wyniki rozgrywek wyborczych. W artykule wskazano, jak relacje klientalne na poziomie gmin mogą łączyć się z nieuprawnionym wpływem na losy starć wyborczych w wyborach gminnego organu wykonawczego. W tym celu zaprezentowano wybrane strategie aktorów gminnych, których podstawą jest klientelizm i które wdrażane są w celu modyfikacji wyników wyborów gminnych włodarzy. Artykuł kończy dyskusja w zakresie możliwości wykrywania naruszeń wyborczych za pomocą analiz tzw. bliskich wyborów w schemacie regresji nieciągłej (Regression Discontinuity Design – RDD).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Strategie przechodzenia na emeryturę w Polsce po 1989 roku. Oczekiwania społeczne i praktyki kulturowe

W artykule zajmuję się starzejącym się polskim społeczeństwem w perspektywie systemowych i kulturowych strategii przechodzenia na emeryturę. Staram się odpowiedzieć w nim na pytanie: jak różne kategorie starszych pracowników reagują na sytuację rynkową w Polsce i jakie stosują strategie przechodzenia na emeryturę w kontekście wzorów kulturowych determinujących kształt ról społecznych pełnionych przez osoby starsze. W związku z powyższym stawiam w niniejszym artykule tezę, iż jednostki na własny sposób interpretują oczekiwania społeczne kształtując własną strategię przechodzenia na emeryturę. Niemniej kształt i tempo dezaktywizacji zawodowej w Polsce uzależnione jest zarówno od stanu zdrowia, jak i powiązanych ze sobą czynników o charakterze kulturowym i systemowym.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Romantyzm i New Age: kontynuacje, podobieństwa, inspiracje

W artykule podjęto problematykę obecności centralnych dla romantyzmu idei w New Age: idei organicyzmu, imaginacji i temporalizmu. Autor traktuje ich obecność w romantyzmie jako kontynuację oraz reinterpretację idei charakterystycznych dla zachodniego ezoteryzmu. New Age jest definiowany natomiast jako kontynuacja tradycji ezoterycznej, poddanej romantycznej reinterpretacji, a zarazem jako odpowiedź na krytykę odczarowanej współczesnej cywilizacji. Jakkolwiek New Age przybiera różne formy (niskie i wysokie New Age), źródłem – z którego wyrasta – są analizowane tutaj idee. Wątki samorealizacji, samopoznania, oryginalności czy autoekspresji charakterystyczne dla New Age mają romantyczne korzenie i wiążą się z analizowanymi trzema ideami.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Społeczne rozumienia kultury

W artykule podjęto próbę systematyzacji sposobów konceptualizacji pojęcia kultury przez jej rzeczywistych i potencjalnych konsumentów. Rozumienie kultury traktujemy jako poznawczy element postawy, który jest powiązany z praktykami uczestnictwa w kulturze. Badania jakościowe, prowadzone w ramach ewaluacji Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, pozwoliły zidentyfikować cztery odmienne sposoby rozumienia kultury, które określają nadawany jej sens, znaczenie oraz sposoby uczestnictwa. W konkluzjach omawiamy zasadnicze czynniki różnicujące podejście do kultury. Wskazujemy także, że skuteczna polityka zorientowana na zwiększanie uczestnictwa w kulturze nie może ograniczać się do tworzenia oferty, ale powinna uwzględniać także kształtowanie i upowszechnianie inkluzywnych sposobów rozumienia kultury.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Przestrzeń społeczna w dobie Internetu: globalna sieć komunikacyjna, przestrzeń wirtualna czy część życia codziennego?

Przestrzeń społeczna stanowi płaszczyznę, na której organizowane są kontakty społeczne. Dzięki Internetowi każdy człowiek może się skontaktować z każdym innym niezależnie od dzielącego ich fizycznego dystansu. Przestrzeń społeczna przybiera więc postać aterytorialnej sieci, złożonej z aktów komunikacji i wymiany informacji pomiędzy rozproszonymi na świecie podmiotami. Ten nowy rodzaj przestrzeni społecznej Manuel Castells nazwał przestrzenią przepływów. Pojawia się również przekonanie, że połączenia internetowe kreują przestrzeń alternatywną wobec przestrzeni fizycznej (określa się ją jako cyberprzestrzeń lub przestrzeń wirtualną). Współcześni badacze postulują jednak, aby nie postrzegać Internetu w ten sposób i podkreślają, że Internet jest przede wszystkim narzędziem używanym przez ludzi w codziennych praktykach. Życie codzienne jest zaś zlokalizowane w przestrzeni fizycznej. Internet umożliwia zatem komunikację na skalę globalną, ale jest często wykorzystywany w sprawach o charakterze lokalnym. Rozpatrywanie Internetu jako elementu codziennego życia pozwala więc na syntezę globalnego i lokalnego wymiaru Internetu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne