rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rewiktymizacja ofiar wykorzystywanych seksualnie przez kobiety

Ofiary doświadczające wykorzystywania seksualnego przeżywają nie tylko fizyczną krzywdę ale przede wszystkim doznają głębokich urazów psychicznych, które bardzo często w różnych formach towarzyszą im przez całe życie. Dość często przy ustalaniu następstwbagatelizuje się płeć sprawcy. Dlatego bardzo ważne jest poznanie problemu nadużyć seksualnych z perspektywy bliskich i odległych następstw w przypadku, gdy sprawczynią tych czynów była kobieta – matka, opiekunka. W artykule, wykorzystując metodę przeszukiwania źródeł wtórnych, przedstawiono problem następstw seksualnego wykorzystywania u ofiar, które zachowań tych doświadczyły ze strony kobiet. Celem opracowania jest omówienie specyfiki przeżywanej przez ofiary obojga płci traumy powiązanej z wykorzystaniem seksualnym a także bliskich i odległych konsekwencji tych wydarzeń w postaci wiktymizacji pierwotnej oraz rewiktymizacji zaznaczającej się w dorosłym życiu w postaci zaburzeń psychoseksualnych i deficytów społecznych. Wśród konsekwencji na szczególną uwagę zasługują wyodrębnione czynniki traumatyczne o charakterze dynamicznym, które wywołują pojawienie się wielu symptomów charakterystycznych dla dzieci, które doświadczyły przemocy seksualnej. Wspomniane czynniki to: traumatyczna seksualizacja dziecka, zdrada, stygmatyzacja oraz bezsilność. Specyfika tych czynników wynika z faktu, że pozostawiają one odległe „ślady” w psychice i mogą ulec dodatkowemu wzmocnieniu w sytuacji, gdy sprawcą przemocy seksualnej jest kobieta. Wynika to z częstych postaw „zaprzeczania” wobec przemocy seksualnej stosowanej przez kobiety.W opracowaniu wskazano także na jedną z możliwych konsekwencji procesu rewiktymizacji jaką jest powielanie przez ofiary w ich późniejszym życiu wzorów zachowań powiązanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci. Proces ten wynikający z naprzemiennej identyfikacji sprawczyni i ofiary uruchamia mechanizm błędnego koła, który utrudnia tworzenie prawidłowych interakcji społecznych.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Od redaktora: Etnografia sportu i e-sportu. Metodologiczne doświadczenia z badań terenowych

Artykuł wprowadza w problematykę numeru, koncentrując się szczególnie na sekcji tematycznej: Etnografia sportu i e-sportu. Metodologiczne doświadczenia z badań terenowych. Redaktor zwraca uwagę na główne wątki rozważane we współczesnej literaturze przedmiotu, podkreślając relewantny dobór autorek/autorów i artykułów zgromadzonych we wspomnianej sekcji. Wskazane są także luki w literaturze naukowej dotyczące metodologii etnograficznych badań szeroko rozumianego sportu. Sekcja jest skromną próbą ich wypełnienia. Następnie redaktor wprowadza krótko w problematykę każdego z artykułów zawartych w tomie, zarówno z sekcji tematycznej, jak i sekcji varia.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Refleksje pedagogiczno-teologicznenad procesem destygmatyzacji

Refleksje pedagogiczno-teologiczne dotyczące procesu destygmatyzacji z postawy dewiacyjnej w normatywną ze względu na zastosowanie we wspólnocie kościoła katolickiego inicjuje cytat wypowiedzi Jana Pawła II do więźniów: „Jesteście skazani, to prawda, ale nie potępieni”. Dlatego narracja tego tematu opiera się na podejściu do prawdy o człowieku i Bogu, stosowanym przez uczonego wyznania mojżeszowego, Viktora Emila Frankla, znawcy Starego Testamentu, oraz Jana Pawła II, znawcy Starego i Nowego Testamentu. Ich podejście do tematu jest oparte na poznaniu tego samego Boga i człowieka przez rozum i przez wiarę, co nadaje mu oryginalne znaczenie w historycznym procesie starotestamentowego i nowotestamentowego wytłumaczenia pojednania – czyli powrotu do postawy normatywnej – w wymiarze jednostkowym i wspólnotowym, dotyczącym współczesności.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Penalizacyjna pułapka wadliwej polityki społecznej

Autor omawia poglądy badaczy na temat odnotowywanego współcześnie niepokojącego wzrostu liczby osób osadzanych w więzieniach. Przytoczone opinie ukazują w jaki sposób wadliwa i krótkowzroczna polityka społeczna prowadzona w wielu krajach zachodnich, zamiast skupiać się na długofalowych, żmudnych co prawda, ale bardziej skutecznych programach aktywizacji społecznej asymilacji przedstawicieli środowisk upośledzonych pod względem ekonomicznym, skupia się na doraźnych, głownie populistycznych zabiegach. Na zakończenie przedstawia opublikowane niedawno poglądy P.K. Ennsa o immanentnych związkach wskaźników inkarceracji z kształtowanymi przez media nastrojami społeczeństwa amerykańskiego.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Style humoru wychowanków i wychowawców a klimat społeczny placówek resocjalizacyjnych dla nieletnich

Autorka prezentuje wyniki badań empirycznych, których celem było zdiagnozowanie klimatu społecznego instytucji resocjalizacyjnych dla nieletnich oraz opisanie stylów humoru prezentowanych przez wychowawców i wychowanków tych placówek, a także ustalenie wzajemnych relacji pomiędzy tymi zmiennymi. Badaniami kwestionariuszowymi (z wykorzystaniem Skali Klimatu Społecznego i Kwestionariusza Stylów Humoru) objęto grupę 162 wychowanków oraz 52 wychowawców z czterech Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych. Przeprowadzone badania ujawniły, że klimat społeczny tych placówek jest najbardziej zbliżony do typu „opiekuńczo-wychowawczego”, a w funkcjonowaniu intrapsychicznym i interpersonalnym, zarówno wychowawców, jak i wychowanków, adaptacyjne style humoru przeważają nad stylami nieprzystosowawczymi. Ponadto ustalono, że to wychowankowie, za sprawą prezentowanych stylów humoru, wydają się mieć większy wpływ na kreowanie klimatu społecznego placówek, w których przebywają, niż personel resocjalizacyjny. Analiza uzyskanych wyników w kontekście koncepcji resilience zachęca do traktowania humoru w kategoriach „płaszczyzny oporu” umożliwiającej młodzieży niedostosowanej społecznie „odbicie się od dna”.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kilka uwag o terenowym badaniu amatorskich klubów piłkarskich (w nastającej erze postpandemicznej)

Studia empiryczne w obszarze socjologii sportu cechuje ponadprzeciętna trudność realizacji in situ, objawiająca się chociażby ograniczonym dostępem do materiału badawczego i ograniczoną możliwością jego porównań. Jak zauważył w swym klasycznym już opracowaniu Klaus Heinemann (1989), problemy te wynikają (a) ze zróżnicowania modeli nowożytnego sportu i form jego społecznego zakorzenienia oraz (b) ze specyfiki organizacji sportowych – obecnie polifunkcyjnych, działających nieraz w skrajnie odmiennych środowiskach społecznych. Celem artykułu jest prezentacja wybranych problemów metodologicznych zaistniałych w toku etnograficznego oglądu amatorskich klubów piłkarskich działających na obszarach wiejskich w Polsce. Autor podejmuje również próbę odniesienia doświadczeń wyniesionych z realizacji tego przedsięwzięcia do sytuacji postpandemicznej. Artykuł może być tym samym potraktowany jako głos w dyskusji nad użytecznością instrumentarium jakościowego w studiach nad współczesnym sportem.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ja, ucieleśniona w ruchu, czyli o biegowej drodze z autoetnografią

Artykuł pokazuje, w jaki sposób autoetnografia może wzbogacić badania nad sportem. Na podstawie swoich doświadczeń jako byłej biegaczki wyczynowej autorka opisuje, w jaki sposób wykorzystała narzędzia takie jak: film autoetnograficzny, fotografia czy dziennik badawczy do kompleksowego antropologicznego opisu zmysłowego doświadczenia biegu. Badaczka obserwuje poszerzający się zakres wykorzystania autoetnografii w różnorodnych tematach badawczych ze szczególnym pochyleniem się nad antropologią ciała. Mierzy się z problemem językowej niewyrażalności doświadczenia ciała w sporcie i proponuje własne rozwiązania. Tekst został napisany na podstawie książki Ucieleśnione w ruchu. Polskie biegaczki wyczynowe w perspektywie antropologicznej oraz uzupełniony o nowe spostrzeżenia. Jak pisze autorka: „Autoetnografia ma dla mnie wartość również w tym sensie, że jest ciekawą konfrontacją rozmówców z badaczem, podczas której zachodzi wymiana doświadczeń i opinii. Jest to swego rodzaju praca nad relacją. W ten sposób obie strony się odsłaniają, obie coś ryzykują, a to może prowadzić do ciekawych wniosków” (Szyma 2019: 32).

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Jakiej płci są piłkarzy(n)ki? Żeński futbol i antropologia zaangażowana

Artykuł dotyczy projektu „Piłkarzy(n)ki” ‒ queerowo-feministycznej interwencji artystycznej i obiektu do gry stworzonego z lokalną społecznością Poznania. Projekt ten powstał w wyniku dwuletnich badań etnograficznych (2016−2018) na temat marginalizacji żeńskiego futbolu w Polsce. Korzystam w nim z metodologii i teorii antropologii zaangażowanej (Scheper-Hughes 1995) oraz badań w działaniu jako sztuki ze społecznością (Červinková 2012; Bishop 2015; Rakowski 2018), poddając jednocześnie te nurty krytycznemu namysłowi. Artykuł pokazuje, jak inicjatywa łącząca badanie oraz działanie pomaga w uchwyceniu głosu dyskryminowanych piłkarek. Opisany projekt jest odpowiedzią na binarny podział płci w futbolu, symboliczną przemoc (Bourdieu, Wacquant 2001) oraz bezpodstawną degradację, której doświadczyły zawodniczki żeńskiej drużyny klubu Kotwica Kórnik. W tekście stawiam tezę, że piłka nożna to społeczna soczewka, która pokazuje, jak ukształtowany jest porządek płci naszego społeczeństwa.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Poczucie koherencji a style radzenia sobie ze stresem w grupie młodzieży nieprzystosowanej społecznie

Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy poziom poczucia koherencji łączy się ze stylami radzenia sobie ze stresem w grupie osób badanych. Założono, że w grupie młodzieży nieprzystosowanej poczucie koherencji będzie korelowało pozytywnie ze strategiami radzenia sobie ze stresem opartymi na rozwiązywaniu problemów oraz poszukiwaniu kontaktów towarzyskich, natomiast negatywnie ze strategiami opartymi na ujawnianiu emocji. W badaniach zastosowano Kwestionariusz Orientacji Życiowej (SoC-29) i Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (CISS) W grupie młodzieży nieprzystosowanej współczynniki korelacji wskazują na umiarkowany, dodatni związek poczucia koherencji i jego trzech komponentów: poczucia zrozumiałości, poczucia zaradności, poczucia sensowności ze stylem skoncentrowanym na zadaniu. Wystąpiła również korelacja dodatnia pomiędzy ogólnym poczuciem koherencji a poszukiwaniem kontaktów towarzyskich. Istotne statystycznie współczynniki korelacji otrzymano również między stylem skoncentrowanym na emocjach a ogólnym poczuciem koherencji i jego trzema składnikami.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Miasto przemysłowe i usankcjonowany dyskurs dziedzictwa. Porównawcze studium narracji muzealnych w Łodzi i Tampere

W historii Łodzi i Tampere jest wiele podobieństw. Dzięki przywilejom podatkowym i celnym stały się przemysłowymi centrami ważnymi dla gospodarki Imperium Rosyjskiego, zyskując miano polskiego i fińskiego Manchesteru. Zaludniane przez przybyszów, w znacznej mierze wywodzących się ze wsi, zasłużyły z kolei na miano „czerwonych” bastionów klasy robotniczej w rolniczych społeczeństwach. Od momentu zaniku tradycyjnych przemysłów w latach 80. i 90. XX wieku przepracowują swoje unikalne dziedzictwo. Autorka stara się porównać muzealne narracje rekonstruujące ścieżki prowadzące oba miasta ku współczesności, zwracając uwagę na to, jak reprezentowane są w nich kluczowe grupy społeczne tworzące społeczność Tampere i Łodzi. Punktem odniesienia dla wywodu jest koncepcja usankcjonowanego dyskursu dziedzictwa.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wybrane determinanty polaryzacji samooceny w grupie wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych i Socjoterapeutycznych

W artykule dokonano analizy społeczno-demograficznych i osobowościowych determinantów/korelatów samooceny wśród wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych (MOW) i Młodzieżowych Ośrodków Socjoterapeutycznych (MOS). Wstępnie przeprowadzono analizę poziomu i wymiarów samooceny (samoocena ogólna niespecyficzna, globalna specyficzna, samooceny cząstkowe niespecyficzne: fizyczna, poznawczo-intelektualna, charakterologiczna, społeczno-moralna) osób niedostosowanych społecznie, z wykorzystaniem metody k-średnich, najczęściej stosowanej w praktyce taksonomicznej metody grupowania. Podczas analizy wyłoniono trzy skupienia samoocen, które wstępnie określono jako: negatywne „odzwierciedlone ja” („I am the worst”), pozytywne „obronne ja” („I am the best”) i „ja nieustalone – chwiejne” („Who am I”), różniące się pod względem poziomu i wewnętrznego uporządkowania poszczególnych rodzajów samoocen. Następnie analizie poddano zróżnicowanie wyłonionych skupień warunkowane miejscem zamieszkania, stosunkiem do wiary, poziomem religijności oraz nastawieniami wobec świata, własnego życia i innych ludzi.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Czy można zaprojektować przyszłość? Polityczno-kulturowe korzenie dwudziestowiecznej transformacji Finlandii

Artykuł podejmuje problematykę transformacji Finlandii w drugiej połowie XX wieku, której efektem jest osiągnięcie pozycji jednego z globalnych liderów w dziedzinie nowych technologii i rozwoju gospodarki opartej na wiedzy przy jednoczesnym znacznym podniesieniu jakości życia obywateli. Celem artykułu jest omówienie kombinacji wewnętrznych czynników związanych z działaniami fińskich elit, które umożliwiły tę transformację. Wykorzystując liczne źródła historyczne i odwołując się do koncepcji systemów-światów Wallersteina, artykuł koncentruje się w szczególności na specyfice XIX-wiecznego procesu narodowotwórczego, znaczeniu edukacji i systemu oświaty, orientacji na przyszłość oraz dominującego w społeczeństwie postrzegania nauki i wiedzy, jako kluczowych czynnikach definiujących proces modernizacji.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Klimat społeczny instytucjonalnego i rodzinnego środowiska wychowawczego

Autorka artykułu prowadzi rozważania nad klimatem społecznym instytucjonalnego i rodzinnego środowiska wychowawczego. Dokonuje szczegółowego przeglądu badań nad klimatem społecznym placówek resocjalizacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych, zestawiając je z wynikami własnych badań, opisujących dominujące dymensje klimatu społecznego w rodzinnych domach dziecka.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zmiany kryteriów w diagnozowaniu zaburzeń związanych z hazardem oraz uzależnień chemicznych i czynnościowych

Autorki poruszają kwestię zmian w kryteriach diagnostycznych dotyczących zaburzeń związanych z hazardem oraz uzależnień chemicznych i czynnościowych w literaturze przedmiotu. Prezentują też krótki przegląd kolejnych edycji podręczników międzynarodowych klasyfikacji, zarówno Diagnostics and Statistical Manual of Mental Disorders – DSM, jak i The International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems – ICD. W artykule przedstawiona jest również dyskusja badaczy na temat umiejscowienia zaburzeń związanych z hazardem w klasyfikacjach diagnostycznych. DSM-V umiejscawia zaburzenie hazardowe w kategorii „zaburzenia używania substancji i nałogów” (ang. Substance-Related and Addictive Disorders, DSM-V), w podkategorii „zaburzenia niezwiązane z substancjami” (ang. Non-Substace Related Disorders, DSM-V). Natomiast według nadal obowiązującego ICD-10, zaburzenie hazardowe pozostaje w obszarze zaburzeń kontroli i impulsów, pod nazwą „hazard patologiczny”.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Osobowościowe uwarunkowania skuteczności kadry penitencjarnej

W artykule zaprezentowano wyniki badań nad związkiem osobowości z poczuciem własnej skuteczności przeprowadzonych wśród kadry penitencjarnej. Rezultaty uzyskano na podstawie badań 190 funkcjonariuszy Służby Więziennej z działów ochrony, penitencjarnego i terapeutycznego. Do analizy osobowości wykorzystany został Kwestionariusz osobowości (NEO-PI-R) Costy i McCrae. Poczucie własnej skuteczności mierzone było za pomocą Skali Uogólnionej Własnej Skuteczności (GSES) Schwarzera, Jerusalem i Juczyńskiego. Uzyskane rezultaty wskazują, że neurotyzm, ekstrawersja, otwartość i sumienność oraz ich podczynniki powiązane są i wpływają w istotny sposób na poczucie własnej skuteczności.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Usamodzielnianie wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych

Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze (MOW) to instytucje resocjalizacyjne przeznaczone dla młodzieży niedostosowanej społecznie, która umieszczana jest w nich na mocy postanowienia sądu. Wiele niepokojów budzi proces usamodzielniania wychowanków powracających do swoich, zwykle destrukcyjnych, środowisk wychowawczych. Istnieje obawa, że podjęte w ośrodku działania resocjalizacyjne i wychowawcze zostaną zniweczone. Szansą na dobre funkcjonowanie jest udzielenie niezbędnej pomocy podczas tzw. procesu usamodzielniania, który przygotuje wychowanków do życia w społeczeństwie. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na oddziaływania MOW mające na celu usamodzielnienie wychowanków na przykładzie projektu „Trampolina” Księży Orionistów (MOW ul. Barska w Warszawie) oraz projektu otwarcia i prowadzenia grupy usamodzielniającej „Damy radę” w MOW w Radzionkowie.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Współpraca z podopiecznymi, ich rodziną i szkołą w opiniach rodzinnych kuratorów sądowych

W opracowaniu podjęto problematykę rodzinnej kurateli sądowej coraz częściej stosowanej wobec młodzieży niedostosowanej społecznie, pochodzącej z rodzin niewydolnych wychowawczo. Rodzinni kuratorzy sądowi, sprawując nadzór nad podopiecznymi, zobligowani są do realizacji wielu zadań dotyczących współpracy z ich środowiskiem wychowawczym. W artykule ukazano wyniki badań pilotażowych na temat współpracy rodzinnych kuratorów sądowych z rodziną i szkołą podopiecznych. Omówiono najczęściej realizowane przez kuratorów zadania w ramach pracy z podopiecznymi oraz współpracy z ich rodziną i szkołą w świetle ich własnej oceny. Ponadto ukazano opinie kuratorów dotyczące najczęściej pojawiających utrudnień w realizacji zadań, ale także opinie na temat warunków efektywności podejmowanych przez nich działań.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rola organizacji pozarządowych w świadczeniu pomocy postpenitencjarnej w Polsce i w Niemczech– historia i teraźniejszość

W artykule przedstawiono w ujęciu historycznym polskie i niemieckie rozwiązania w zakresie pomocy postpenitencjarnej oraz odniesiono się do działań realizowanych współcześnie w obu państwach. Dokonano prezentacji wybranych organizacji pozarządowych prowadzących w obu państwach działania na rzecz byłych skazanych i na tym tle zaproponowano implementację na grunt polski niektórych rozwiązań niemieckich.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wykorzystanie wywiadów kognitywnych w projektowaniu kwestionariusza wywiadu na przykładzie badania uczenia się osób dorosłych

Artykuł przedstawia analizę wywiadów kognitywnych, które stanowiły pierwszy etap pilotażu kwestionariusza wywiadu w ramach badania „Uczenie się dorosłych Polaków”. Dostępne wyniki badań międzynarodowych wskazują na relatywnie niski poziom uczestnictwa osób dorosłych w edukacji w Polsce, a zarazem różnice w wartości wskaźników w poszczególnych badaniach. Na podstawie przeglądu literatury wnioskować można, że rozbieżności te wynikają z różnic w operacjonalizacji, sposobie agregacji kategorii, jak również innych czynników. Założono, że wykorzystanie wywiadów kognitywnych, w tym technik thinking aloud i verbal probing, umożliwi dotarcie do sposobów interpretacji pojęć i rozumienia pytań przez respondentów, a także pozwoli badaczom na identyfikację zagadnień o wysokim poziomie drażliwości. Na podstawie wyników obserwacji prowadzonej w trakcie wywiadów oraz analizy zgromadzonego materiału empirycznego omówiono rozbieżne od pierwotnie założonych przez badaczy sposoby konceptualizacji terminów przez badanych, a także kwestie wywołujące dyskomfort respondentów. Zaprezentowano zaproponowane modyfikacje kwestionariusza wywiadu, których celem jest redukcja ryzyka uzyskania wyników nietrafnych, obarczonych wysokim ryzykiem błędu pomiaru oraz troska o dobrostan respondentów związany z sytuacją badania. Przedstawiono również wnioski dotyczące zastosowania techniki wywiadów kognitywnych jako elementu pilotażu badań sondażowych oraz konkluzje o charakterze metodologicznym dotyczące techniki wywiadów kognitywnych.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Psycholingwistyczny portret sprawcy przestępstw. Wstęp do dyskusji

Artykuł dotyczy jednego z aspektów lingwistyki kryminalistycznej, tj. ustalania autorstwa kwestionowanych wypowiedzi. Odbywa się to przy współpracy lingwisty – tworzącego profil lingwistyczny autora tekstów – i psychologa – który tworzy profil psychologiczny. Współpraca specjalistów może być wykorzystana na płaszczyźnie opiniowania wykorzystywanego dla celów śledczych oraz sądowych. Ekspertyzy z zakresu lingwistyki kryminalistycznej (forensic linguistics, niem. forensische Linguistik) obejmują: ustalanie autorstwa/wykonawstwa wypowiedzi na podstawie treści mówionej lub pisanej (np. listów pożegnalnych, listów z pogróżkami, żądań okupu), możliwość ustalania autorstwa anonimowych tekstów w Internecie, ustalenie cech językowych stalkerów i cyberstalkerów, które mogą zidentyfikować nadawcę komunikatu ze względu na kraj pochodzenia, konstruowanie profilu językowego autora anonimów, profilu lingwistycznego autora znanego tekstu. Dodać należy, iż analiza zawartości treściowo-językowej dokumentów zawiera składnik emocjonalny, co wiąże się z posiadaną wiedzą na temat językowych uwarunkowań wyrażania emocji, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych. Istotnym elementem tekstu jest kwestia portretu psychologicznego nadawcy (autora i/lub wykonawcy) tekstu na podstawie zidentyfikowanych cech językowych.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Od redaktorów: Analiza dyskursu a prawda o dyskursie

Celem artykułu jest wprowadzenie w tematykę numeru poświęconego interdyscyplinarnym badaniom dyskursu. Redaktorzy tomu umiejscawiają tytułową problematykę w kontekście wyzwań, jakie w XXI wieku stoją przed analizą dyskursu jako perspektywą badawczą. Po pierwsze, chodzi o wyeksplikowanie poznawczego celu analizy, związanego z odsłanianiem mechanizmów forsowania różnych i konstruowanych dyskursywnie faktów oraz prawd moralnych. Po drugie, dylematem zarówno ideologicznym, jak i metodologicznym jest opowiedzenie się badaczy i badaczek dyskursu za analizą neutralną wobec swojego przedmiotu lub zaangażowaną w projekt zmiany rzeczywistości komunikacyjnej i społecznej. Po trzecie, wyzwaniem jest wybór między dyscyplinarnie jednorodnym a różnorodnym postępowaniem badawczym i wykorzystanie tego drugiego do wzmacniania wrażliwości krytycznej w badaniach dyskursu. W końcowej części artykułu prezentowane są teksty zebrane w tym tomie i ich główne przesłanki metodologiczne.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne