rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Literacki obraz Nowych Rosjan

Artykuł podzielono na dwie części. W części wstępnej omówiono socjologiczny aspekt pojęcia Nowy Rosjanin, które jest swego rodzaju punktem wyjścia do analizy konkretnego typu bohatera literackiego. Literacki wizerunek wyewoluował na bazie wielowiekowej (od literatury staroruskiej poczynając) tradycji i nie zawsze jego wydźwięk był negatywny. Dziś Nowy Rosjanin występuje wyłącznie jako antybohater, którego głównymi cechami wywoławczymi są między innymi: brak własnej tożsamości, specyficzne podejście do pieniędzy postrzeganych jako źródło władzy, skrajnie przedmiotowy stosunek do drugiego człowieka oraz pogarda dla szeroko rozumianej tradycji (w tym także i rodzinnej). W literaturze rosyjskiej ten typ bohatera cieszył się największą popularnością na przełomie XX i XXI wieku, by potem powoli zejść na margines i pozostać w pamięci czytelników głównie jako bohater dowcipów.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Teatr bohatera popularnego Europy Zachodniej a polska szopka kolędnicza

Od XVIII w. zaczął zyskiwać popularność szereg postaci lalkowych, które pojawiły się na wędrownych scenkach trup teatralnych niemal w całej Europie. Były to postaci komiczne o charakterze bohaterów popularnych, przemawiające do publiczności ulic, placów, targów - ich własnym językiem. Część z nich wywodziła się z komedii dell’arte (Pulcinella, Poliszynel, Guignol, Don Cristobal, Pietruszka). Korzenie teatralne bohaterów, którzy pojawili się z państwach niemieckich (Hanswurst, Kasperle, Kašparek, Gašparko), sięgają teatru elżbietańskiego i wiążą się z obecnością wędrownych trup angielskich aktorów, które włączyły do swoich przedstawień tradycyjną postać błazna. Ponieważ dla Polski jest to czas powolnej utraty niepodległości na rzecz państw ościennych, teatr bohatera ludowego nie powstał. Rozwinęła się za to forma szopki kolędniczej. Porównanie funkcji i znaczenia tych zjawisk teatralnych jest przedmiotem tego opracowania. Jest to także próba zwrócenia uwagi pedagogów na edukacyjne walory polskiej szopki kolędniczej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„AVION”. Jeden dom, dwa języki

W artykule poddano opisowi działalność (2010-2020) usytuowanej w Czeskim Cieszynie przy granicznym moście Przyjaźni Czytelni i Kawiarni Avion (Čítárna a kavárna Avion) - oddziału Biblioteki Miejskiej w Czeskim Cieszynie (Mĕstská knihovna Český Tĕšín), w aspekcie podejmowanych przez instytucję czesko-polskich inicjatyw społeczno-kulturalnych. Wśród przywołanych różnych form aktywności, sprzyjających ponadlokalnemu dialogowi międzykulturowemu w środowisku wielokulturowym, uwzględniono przede wszystkim Cykl Czesko -Polskich Salonów Dyskusyjnych/ Cyklus Česko-Polských Diskusních Salonů pt. „Bez stereotypów. Czesi i Polacy o sobie nawzajem/ Bez stereotypů. Češi a Poláci o sobĕ navzájem” (2013 - nadal). W opracowaniu przywołano dzieje poprzedniczki i zarazem pierwowzoru Czytelni i Kawiarni Avion - Kawiarni-Restauracji Avion (1933-1939), symbolu międzywojennego wielonarodowościowego Cieszyna. Przestawiono współczesne sposoby upamiętniania przedwojennej kawiarni Avion, przede wszystkim kilkunastoletnie (1996-2010) funkcjonowanie kawiarni poetycko-muzycznej Avion w pomieszczeniach Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie (Těšínské divadlo Český Tĕšín). We wnioskach wskazano, iż działania Czytelni i Kawiarni Avion wpisują się w ramy konceptualne dialogu międzykulturowego wymienione w Białej Księdze w sprawie dialogu międzynarodowego „Żyć wspólnie jako równi w godności”, takie jak „tworzenie przestrzeni dla dialogu międzykulturowego”, „uczenie i nauczanie kompetencji międzykulturowych” (Rabczuk, 2015, s. 31-32), przyczyniają się do integracji obu Cieszynów i zróżnicowanych narodowościowo społeczeństw je zamieszkujących.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Specyfika dyskursu prasowego na temat badań PISA w Niemczech (2001-2010)

W Niemczech słabe osiągnięcia niemieckich uczniów w badaniach PISA na tle rówieśników w innych krajach stały się zarzewiem intensywnie przebiegającej dyskusji, mocno podsycanej w mediach. Przestrzeń publiczna stała się swoistą platformą wymiany informacji na temat kondycji niemieckiej edukacji i dokonujących się zmian. Celem artykułu jest prezentacja głównych tematów dyskursu prasowego toczącego się na łamach prasy niemieckiej w pierwszej dekadzie (2001-2010) po opublikowaniu wyników badania PISA. W procesie badawczym wykorzystano metodę Krytycznej Analizy Dyskursu, która pozwala na przyjęcie założenia, że podejmowane przez media sprawy dotyczące oświaty z jednej strony stanowią odzwierciedlenie zainteresowania społeczeństwa edukacją, z drugiej - mogą prowadzić do pogłębionego przyglądania się wskazywanym zjawiskom i decyzji o podjęciu określonego, oddolnego działania (teoria użytkowania i korzyści, teoria przeciwstawnego dekodowania). Analizie poddano artykuły prasowe z dzienników i czasopism o zasięgu ogólnokrajowym oraz wybranych krajów związkowych (ze względu na wysokie lub niskie osiągnięcia ich uczniów) z uwzględnieniem odmiennych opcji politycznych.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Szkoła polska na obczyźnie - wielkie nadzieje i... szybki zmierzch. Krótka historia jednej placówki na Łotwie

W roku 1989 na terenach byłego ZSRR dokonały się zmiany polityczne i społeczne. Na fali odzyskiwania niepodległości w krajach anektowanych do składu Kraju Rad, uaktywniła się polska mniejszość narodowa. Zyskała szansę na odtworzenie szkół polskich istniejących przed wojną między innymi w niepodległej Łotwie. Zaczęto powoływać do życia placówki edukacyjne, w których dzieci mogły pobierać naukę w języku ich przodków. Otwarto sześć takich szkół - trzy średnie i trzy podstawowe. Z różnym powodzeniem rozwijały one swoją działalność „potykając się” o problemy, jakie stawiano im po drodze, zmieniając prawo oświatowe, ograniczając finansowanie z budżetów gminnych. Nie wszystkie szkoły poradziły sobie i po kilkunastu latach działania zostały zamknięte. Tekst przedstawia historię najnowszą jednej z nich. Pokazany został wieloletni wysiłek organizatorów placówki działającej w Jekabpils od 1994 i zamkniętej w 2015 roku. Opisana została nadzieja towarzysząca powstaniu szkoły, tworzenie klimatu i kultury szkoły. Przez wiele lat trwała walka o pozyskanie uczniów. Pokazany został wysiłek nauczycieli delegowanych do pracy z Polski, upominających się o poziom kształcenia w języku polskim, przeciwstawiających się zmianie koncepcji pracy szkoły pomyślanej jako placówka z wykładowym językiem polskim, którego status władze zmieniły na język obcy. Przedstawiona dokumentacja planów remontu, rozbudowy czy budowy od podstaw nowej placówki wytworzona w latach 2005-2010 przez zainteresowane sprawą podmioty po obydwu stronach granicy, pokazuje determinację miejscowego środowiska polskiego, poszukującego wsparcia swojej inicjatywy po obu stronach granicy. Jednak okazało się, że na szkole w Jekabpils nikomu nie zależało, poza działaczami Związku Polaków na Łotwie i polskimi nauczycielami. Dzisiaj pozostały jedynie dokumenty i wspomnienia.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Stan oświaty polskiej w Charkowskim Okręgu Konsularnym

Celem artykułu jest nakreślenie rozwoju organizacji mniejszości polskich, w tym szkolnictwa polskiego, z uwzględnieniem rozwiązań formalno- prawnych, podstaw finansowych i infrastrukturalnych w Charkowskim Okręgu Konsularnym. Jest to pierwsza próba przeprowadzenia wstępnych badań na terenie Charkowskiego Okręgu Konsularnego z uwzględnieniem organizacji mniejszości polskiej, osobliwości tożsamości miejscowych Polaków i specyfiki regionów, od Sum na północy do Berdiańska na południu. Terytorium Konsulatu Generalnego RP w Charkowie obejmuje Charkowski Okręg Konsularny, są to obwody: charkowski, dniepropietrowski, doniecki, ługański, połtawski, sumski, zaporoski. Badania przeprowadzone zostały metodą ankietową w roku 2017. Aktualnie czynnikiem decydującym o podejmowaniu nauki języka polskiego jest przynależność etniczna, pragnienie pielęgnowania poczucia przynależności do kraju pochodzenia przodków, ale także podejście pragmatyczne: otrzymanie Kart Polaka, podjęcie studiów wyższych oraz perspektywa pracy i osiedlenia się w Polsce. Dla uczniów innych narodowości znajomość języka polskiego jako obcego ma wymierną wartość w postaci większych szans w dostaniu się na studia, a w konsekwencji bycia bardziej konkurencyjnym na rynku pracy.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Globalna tożsamość korporacyjnego lidera i edukacja międzykulturowa

W tekście podjęto problem instrumentalnego wykorzystania idei międzykulturowości przez globalne korporacje w celu zwiększenia swojej konkurencyjności na globalnych rynkach. Na wstępie przedstawione są założenia edukacji międzykulturowej, w szczególności te, które odnoszą się do pojęcia międzykulturowej tożsamości, wrażliwości i empatii. Z kolei przedstawiono zjawisko wykorzystywania różnicy kulturowej w celach marketingowych. Główna część tekstu poświęcona jest analizie tożsamości globalnego korporacyjnego lidera, który w założeniu potrafidoskonale funkcjonować w różnych kulturach, po to, aby realizować interesy reprezentowanej przez siebie korporacji. Autorka przywołuje różne poglądy na temat cech tej tożsamości, które wpisują się w korporacyjną koncepcję relacji między zachodnią racjonalnością i orientacją na zysk a różnorodnością kulturową. Przedstawione są takie charakteryzujące rzekomo międzykulturowego korporacyjnego lidera cechy, jak: zdolność do wchodzenia w autentyczne interakcje, międzykulturowa inteligencja, podejście holistyczne, „zarządzanie różnicą międzykulturową”, „transkulturowe przywództwo”, „międzykulturowa efektywność”, „rezultaty międzykulturowych negocjacji”. Autorka podkreśla, iż w praktyce globalny międzykulturowy lider posiada jedynie mechanicznie wyuczone płytkie kompetencje do sytuacyjnego dostosowania do wzorów innych kultur. Pozostaje postacią Zachodu, tym bardziej że wszystkie międzykulturowe biznesowe interakcje odbywają się w języku angielskim, który z pewnością wchłania bogactwo kulturowej różnicy. W ostatniej części tekstu pokazany jest przykład elitarnych szwajcarskich szkół średnich, w których młodzi synowie i córki z najbogatszych rodzin z wszystkich obszarów kulturowych i kontynentów przygotowywani są do roli globalnych międzykulturowych liderów. W konkluzji autorka konfrontuje przedstawione wyżej założenia, odnoszące się do postaci globalnego lidera z tradycyjnymi ideałami edukacji międzykulturowej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Postrzeganie kobiet w Korei Południowej przez pryzmat okupacji japońskiej w latach 1910–1945 – zderzenie konfucjańskiego porządku społecznego z sytuacją comfort women

Sytuację społeczną kobiet we współczesnej Korei Południowej należy rozpatrywać przez pryzmat różnych wydarzeń z przeszłości na Półwyspie Koreańskim. Choć państwo to jest nowoczesne, wciąż nie ma pełnego równouprawnienia między płciami, a kobietę postrzega się jako podrzędną mężczyźnie. Warto zastanowić się, dlaczego tak jest. Na pewno jednym z czynników, który miał znaczący wpływ na to zjawisko, była sytuacja społeczna comfort women w okresie II wojny światowej (a więc jednocześnie w trakcie trwającej od 1910 do 1945 r. okupacji japońskiej w Korei) i po jej zakończeniu.
Celem artykułu jest próba pokazania zależności między comfort women a współczesnym postrzeganiem kobiet w Korei Południowej.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Obraz obecności wojsk amerykańskich w Polsce na łamach prasy lokalnej, regionalnej i ogólnopolskiej w 2017 r. – raport z badań

Podstawowe pytanie badawcze opracowania brzmi: w jaki sposób wybrane tytuły prasowe na poziomach lokalnym, regionalnym i ogólnopolskim, relacjonowały obecność wojsk amerykańskich
w Polsce w 2017 roku? Autor, posługując się narzędziem analizy ramowej, przyjmuje podejście stricte idiograficzne, stawiając za cel empiryczno-przeglądową eksplorację niezbadanej dotychczas części polskiego dyskursu prasowego. Mowa o części dyskursu charakteryzującej się wyjątkowym znaczeniem społecznym, politycznym i militarnym, przede wszystkim ze względu na obecność na terytorium państwa tysięcy żołnierzy armii pierwszoplanowego polskiego sojusznika.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Szkoła w społeczeństwie wielokulturowym

Szkoła w społeczeństwie wielokulturowym jako miejsce kontaktów z Innymi i wzajemnego oddziaływania różnych grup społecznych zmaga się z różnymi wyzwaniami w realizacji funkcji społecznych. W artykule ukazana została analiza społecznych funkcji edukacji i szkoły w perspektywie koncepcji strukturalno-funkcjonalnej, konfliktowej, interpretatywnej i podejścia środowiskowego. Na tym tle podjęto próbę zarysowania koncepcji pracy szkoły w społeczeństwie wielokulturowym, z uwzględnieniem jakości środowiska, które stanowi ważne zaplecze socjalizacyjne uczniów i opanowania kompetencji kulturowych niezbędnych do sprawnego obcowania z ludźmi pochodzącymi z różnych kultur. Zwrócono uwagę na środowisko rodzinne, lokalne, regionalne, a także na kulturę narodową i ogólnoludzką. Dokonująca się socjalizacja oznacza proces budowania wiedzy uczniów, modelowania ich percepcji świata i działania w tym świecie.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Przestępczość korporacyjna – rozwiązania prawno-instytucjonalne w Stanach Zjednoczonych

Artykuł zawiera przeglądową historię uwarunkowań prawno-instytucjonalnych dotyczących przestępczości korporacyjnej w Stanach Zjednoczonych, ze szczególnym wskazaniem na rozwój
odpowiedzialności karnej przedsiębiorstw. Przedstawione są w nim teoretyczne rozważania na temat tego zjawiska, najważniejsze regulacje prawne odnoszące się do niewłaściwych praktyk
korporacyjnych, wytyczne prokuratorów dotyczące postępowania względem oskarżonej organizacji i modele współpracy korporacji z wymiarem sprawiedliwości. W pracy ujęta jest również problematyka empirycznych badań przestępczości korporacyjnej wraz z prezentacją dostępnych danych.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Początki kariery Franjo Tuđmana w świetle wybranych źródeł – przyczynek do biografii

W roku 1980, gdy państwo jugosłowiańskie ulegało rozpadowi, odżyły dążenia niepodległościowe wchodzących dotychczas w jej skład narodów. Nie inaczej było z drugim co do wielkości narodem – Chorwatami. Powołanie Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (chor. Hrvatska Demokrtaska Zajednica) było znakiem rosnących aspiracji niepodległościowych Chorwatów. Jej założycielem i przewodniczącym był Franjo Tuđman, pierwszy prezydent niepodległej Chorwacji. Artykuł stara się wyjaśnić proces kształtowania się jego poglądów politycznych, poczynając od wczesnej młodości, aż do wstąpienia w szeregi partii komunistycznej i ugruntowania w niej własnej pozycji. Kolejne etapy życia zostały opisane w chronologicznym układzie etapów państwa, poczyniając od Królestwa Serbów,
Chorwatów i Słoweńców, przez Królestwo Jugosławii, a kończąc na zainstalowaniu komunistycznego rządu Josepha Bros-Tito. Artykuł we wnioskach wyjaśnia proces ewolucji poglądów Franjo Tudmana oraz przyczyny ewolucji jego przekonań ku niepodległości i patriotyzmowi narodowemu.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, historia
Identyfikowanie śladów polityki rozłamowej w dokumentach ideowo-programowych partii politycznych: założenia metodologiczno-teoretyczne

Artykulacja stanowiska ideologiczno-politycznego nabiera w okolicznościach rozłamu szczególnego znaczenia. Strukturyzacja rozłamu i charakterystyczne dla niego zachowania polityczne w pewnym, acz istotnym stopniu zależą od spójnej i zorganizowanej politycznej ekspresji przekonań i postulatów, adresowanej do określonych grup społecznych. Ważną rolą dokumentów ideowo-programowych
jest organizowanie relacji partii politycznej z szeroko rozumianym otoczeniem społeczno-politycznym. Dlatego właśnie poszukiwanie śladów polityki rozłamowej w dokumentach partyjnych jest tak istotne, gdyż pewne ich zapisy nabierają szczególnego sensu właśnie w warunkach rozłamu. Celem artykułu jest dostarczenie wskazówek badawczych dla badań politologicznych ukierunkowanych na identyfikację śladów polityki rozłamowej w dokumentach ideowo-programowych partii politycznych, mając jednocześnie na względzie zwłaszcza polskie uwarunkowania polityczne. Opracowanie przygotowano na podstawie kryteriów wynikających z teorii rozłamów społeczno-politycznych oraz kryteriów teoretycznych dotyczących funkcji dokumentów partyjnych, integrując przy tym rozproszoną wiedzę teoretyczną i ustalenia empiryczne. Wywód wskazuje najważniejsze założenia metodologiczno-teoretyczne oraz kierunki badań nad polityką rozłamową w zakresie określonym w tytule
artykułu.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
O związkach pamięci zbiorowej i polityki zagranicznej. Jad wa-Szem jako przykład wykorzystania traumy Zagłady w dyskursie dotyczącym konfliktu izraelsko-palestyńskiego

Przyjmując perspektywę nowomaterialistyczną, artykuł poddaje analizie ekspozycję muzeum historycznego należącego do kompleksu Jad wa-Szem w Jerozolimie poświęconego upamiętnianiu
Zagłady. Rozważania mają na celu ukazanie zastosowanych w muzeum subtelnych odwołań do konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Argumentacja wskazuje, w jaki sposób praktyki upamiętniania traumatycznych wydarzeń z przeszłości kształtowane są przez bieżące dyskursy i wyzwania polityczne, podkreślając związki między polityką historyczną a aktualnymi działaniami politycznymi.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Rola projektu rządowego European Union Withdrawal Act 2018 w działaniu Izby Gmin

W niniejszym artykule dokonano analizy funkcjonowania norm konwenansowych i reguł w zachowaniu Izby Gmin Wielkiej Brytanii. Podstawą analizy jakościowej był projekt European Union Withdrawal Act 2018. Odmiennie ukształtowały się przyjęte rozwiązania w parlamencie brytyjskim, gdzie podstawowe znaczenie ma obowiązywanie zasady suwerenności parlamentu. W działaniu partii rządzącej i opozycji zaznacza się wiele różnic dotyczących możliwości działania: zarówno podstaw prawnych, jak i procedury legislacyjnej EU Withdrawal Act 2018. Naruszenie procedury legislacyjnej projektu
rządowego spowodowało złamanie zasad określonego sposobu postępowania władz państwowych. Poczytując konwenanse konstytucyjne za wymóg zobowiązania w przypadku EU Withdrawal Act 2018, doprowadzono na płaszczyźnie praktyki do uznania za niekonstytucyjne postępowania w toku prac parlamentarnych. Obowiązujące normy postępowania, konwenanse konstytucyjne w konkretnej sytuacji ustrojowej znajdujące się w precedensach i zasadach ustrojowych zyskiwały uzasadnienie w przekonaniach władz państwa oraz uznanie w pewnym sposobie postępowania. Konwenanse konstytucyjne
uznano za normy wiążące. W artykule zaprezentowano raporty komisji parlamentarnych z posiedzeń Izby Gmin. Partia rządząca i opozycja parlamentarna stały się przedmiotem pogłębionej analizy materiału.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Dostęp do brani palnej w koncepcjach współczesnej polskiej myśli politycznej

Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych środowisk politycznych oraz ruchów społecznych, w których rozważaniach programowych pojawiają się pomysły rozszerzenia dostępu do broni palnej w Polsce. Problem badawczy, jaki autorzy postarają się rozwikłać, dotyczy dwóch składowych, opartych na pytaniach badawczych: czy polskie środowiska polityczne bazują swoją myśl o dostępie do broni palnej na odwołaniach do konkretnych nurtów filozofii polityki? Na ile proponowane przez środowiska rozwiązania różniły się od zapisów obowiązującej ustawy o broni i amunicji? Autorzy analizują wskazania polityczne polskich ugrupowań i porównują je z myślą libertariańską. Poza tym poddają analizie obecnie obowiązującą w Polsce ustawę o broni i amunicji i porównują ją z propozycjami zwolenników liberalizacji dostępu do broni.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Political Aspects of Reproduction of Inequalities in the Republic of South Africa

RPA zostało w ostatnich latach uznane za „najbardziej nierówne pod względem dystrybucji bogactwa i dochodów” państwo świata. Współczynnik Giniego dla dystrybucji bogactwa wynosi tam 0,96%, co idealnie odzwierciedla nierówności w skali całego globu. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, w jaki sposób nierówności odziedziczone z okresu apartheidu były pogłębiane po 1994 roku.

Czasopismo: Historia i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Izolacjonizm mniejszości, hybrydyzacja tożsamości i dylematy edukacji międzykulturowej

Artykuł poświęcony jest współczesnym dylematom edukacji międzykulturowej związanym z przemianami zarówno globalnej rzeczywistości, jak i tożsamości. Po omówieniu głównych idei edukacji międzykulturowej autor rekonstruuje zjawiska odnoszące się do asymilacji i izolacjonizmu mniejszości rasowych oraz etnicznych we współczesnych wielokulturowych społeczeństwach. Przywołuje różne konteksty enklawizacji, samowykluczania się i mniejszościowego etnocentryzmu oraz esencjalizmu, także w szkolnictwie, prowadzące do potwierdzania reprodukcji ekonomicznej i kulturowej. Pokazuje, w jaki sposób izolacjonizm mniejszości utrudnia realizację celów edukacji międzykulturowej. Następnie przedstawia przemiany współczesnej tożsamości, odnoszące się do procesów jej hybrydyzacji i wewnętrznej kulturowej heterogeniczności. Rekonstruuje wynikające z niej nurty krytyki edukacji międzykulturowej, dotyczące w szczególności idei dialogu między kulturami. Prezentuje różnorodne dylematy wynikające z „uwikłania” edukacji międzykulturowej w przemiany współczesnej wielokulturowej rzeczywistości. Przedstawia również wyzwania dla tej edukacji związane z pandemią Covid-19. W konkluzji autor przedstawia pozytywny potencjał dynamiki rozwojowej współczesnej edukacji międzykulturowej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wielokulturowość - międzykulturowość - transkulturowość w kontekście pedagogicznym

Artykuł jest próbą ukazania zakresu znaczeniowego pojęć: wielokulturowość, międzykulturowość, transkulturowość. Więcej uwagi i miejsca poświęcono transkulturowości jako kategorii mniej prezentowanej w analizach i prowadzonych badaniach. Wskazano na wartość kształtujących się subdyscyplin - pedagogiki międzykulturowej i transkulturowej. Przedstawione analizy i formułowane pytania mają na celu spowodowanie dyskusji dotyczącej zakresu i istoty wymienionych pojęć, wymianę poglądów w postrzeganiu i interpretowaniu subdyscyplin, określaniu, co jest w nich wspólne, a co odrębne, czy i jak je kształtować i rozwijać w kontekście złożonej i dynamicznej teraźniejszości oraz zauważanych licznych problemów przyszłości.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii