rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O sekstingu wśród młodzieży

Artykuł poświęcony jest zagadnieniom związanym z sekstingiem, będącym obecnie jednym z zagrożeń wynikających z użytkowania nowoczesnych technologii, takich jak telefony komórkowe czy komputery. Przedstawione w nim zostały doniesienia z badań poświęconych tej tematyce – zarówno badań polskich jak i zagranicznych. Podjęta została również próba nakreślenia kierunków oddziaływań profilaktycznych i sposobów ich realizacji.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
O psychologii pozytywnej – między światłem i cieniem

W artykule omówiono historię i rozwój psychologii pozytywnej – nowej dyscypliny psychologicznej wyłonionej pod koniec XX wieku. Przedstawiono źródła i filozoficzne podstawy psychologii pozytywnej powiązanej z podejściem egzystencjalnym i psychologią humanistyczną. Scharakteryzowano specyfikę tej nowej dziedziny opierającej się na ścisłym, naukowym i empirycznym sposobie badania ludzkiego zachowania. Dokonano przeglądu najważniejszych definicji dobrostanu oraz analizowano możliwe zmiany dobrostanu pod wpływem niekorzystnych wydarzeń życiowych. Aplikacyjne zastosowania psychologii pozytywnej są widoczne w dynamicznie rozwijającym się dziale pozytywnych interwencji psychologicznych poprawiających funkcjonowanie ludzi. Przytoczono również informacje ilustrujące związki między doświadczanymi emocjami a funkcjonowaniem układu nerwowego. W literaturze przedmiotu pojawiają się artykuły kwestionujące nowatorstwo i użyteczność idei psychologii pozytywnej oraz krytycznie oceniające dotychczasowy dorobek nowej dyscypliny. Obecnie ma miejsce rozwój drugiej fali psychologii pozytywnej (SWPP), w której próbuje się zrównoważyć pozytywne i negatywne aspekty życia ludzi. Ilustracją tego dialektycznego procesu jest metafora mieszania się światła i ciemności. Współcześnie można uznać psychologię pozytywną za ruch naukowo-intelektualnej zmiany poszerzającej horyzonty nauki.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Absencja szkolna w Polsce ─ jako wyzwanie społeczno-pedagogiczne

Absencja szkolna stanowi problem, z którego skutkami konfrontowani są zarówno uczniowie, jak i ich rodzice lub opiekunowie prawni. Jest ona również wyzwaniem dla polskiego systemu oświaty oraz, już jako konsekwencja niepowodzeń szkolnych, dla instytucji polskiej polityki społecznej. Artykuł złożony jest z pięciu punktów. Zaprezentowano w nim rozumienie pojęcia absencja szkolna jako nadrzędnego w stosunku do różnych form nieobecności ucznia na lekcji i w trakcie innych obowiązkowych zajęć proponowanych przez szkołę. Zwrócono uwagę na specyficzną formę absencji, jaką stanowi nieobecność ucznia na lekcjach wychowania fizycznego. W artykule zaprezentowano wybrane akty prawne, które regulują wykonywanie obowiązku szkolnego przez rodziców względnie opiekunów prawnych oraz postępowanie w przypadku absencji ucznia w szkole. Zwrócono uwagę na fakt, że absencja szkolna może stanowić poważne zagrożenie dla równych szans życiowych dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Funkcjonowanie społeczne uczniów z niepełnosprawnością i pełnosprawnych w klasach integracyjnych

W każdym zespole klasowym tworzy się swoista nieformalna struktura. W zależności od tego, jaką pozycję społeczną zajmuje w niej uczeń, klasa stanowi dla niego atrakcyjne miejsce albo teren przykrych doświadczeń – strachu, niepokoju i lęku. W celu poznania funkcjonowania uczniów w klasie szkolnej przeprowadzono badania, w których zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z autorskim kwestionariuszem ankiety. Z przeprowadzonych badań wynika, że część uczniów nawiązuje kontakty społeczne z innymi. Wykonuje zadania zalecane przez nauczyciela, rozwiązuje zadania, odrabia lekcje a także czyta lektury i pełni dyżury w klasie. Większość uczniów ocenia swoje postępowanie w klasie pozytywnie. Pojawiają się też zachowania negatywne, które powinny być korygowane przez nauczycieli.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Zabawa w teatr jako forma rozwĳania dziecięcej kreatywności

Celem artykułu jest ukazanie potencjału zabaw teatralnych w rozwijaniu kreatywności oraz postaw twórczych dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Opracowanie ma charakter metodyczno-badawczy i powstało w oparciu o badania zrealizowane podczas warsztatów teatralnych zorganizowanych w ramach projektu „ZA PROGIEM – wyprawy odkrywców”. W warsztatach udział wzięło 288 dzieci w wieku 6‒10 lat. Do badań wykorzystano metodę obserwacji uczestniczącej. W pierwszej części opracowania zaprezentowano teoretyczną perspektywę proponowanej problematyki. Druga część tekstu ma charakter metodyczno-badawczy. Stanowi zapis przebiegu warsztatów wraz z opisem najważniejszych wyników obserwacji.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
„Co jest lepsze? Pies czy kot?”. Dociekania filozoficzne w kształtowaniu kompetencji obywatelskich dzieci

Tekst przedstawia metody dociekań filozoficznych (P4C) w pracy z dziećmi w wieku 6‒10 lat, które uczestniczyły w projekcie „ZA PROGIEM” ‒ wyprawy odkrywców. Opracowanie ma charakter metodyczno-badawczy poparty wykorzystaniem metody obserwacji uczestniczącej. W pierwszej części opracowania omówiono teoretyczne przesłanki dotyczące kształcenia kompetencji obywatelskich. Zawarto również krótką charakterystykę przemian społecznych wywołanych cyfryzacją rzeczywistości społecznej oraz nierównościami społecznymi. W drugiej części opracowania zaprezentowano ćwiczenia – gry myślicieli, które zaproponowano dzieciom i dokonano ich omówienia. Zebrane w trakcie zajęć wypowiedzi dzieci potwierdziły skuteczność metody i pytań filozoficznych w procesie edukacji.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Uczenie się odpowiedzialności przez dziecko w wieku przedszkolnym

W artykule odpowiedzialność traktowana jest jako podstawowa kategoria edukacji oraz szczególna wartość indywidualna i społeczna. Zwraca się uwagę na specyfikę uczenia się odpowiedzialności przez dziecko w wieku przedszkolnym. Celem artykułu jest identyfikacja indywidualnych i społecznych wyznaczników konstruowania kategorii odpowiedzialności przez dziecko. Ich przejawy dostrzegalne w języku, emocjach i zachowaniu traktuje się jako nośniki znaczeń określonych treści. Wskazują one na pewne sytuacje w życiu dziecka sprzyjające uczeniu się odpowiedzialności. Ułatwia to rozpoznanie czym jest odpowiedzialność z punktu widzenia dziecka oraz jak dzieci doświadczają odpowiedzialności w codziennym życiu. Podstawę prowadzonych analiz stanowią teoretyczne odniesienia dotyczące źródeł odpowiedzialności, natomiast kierunek i zakres wyznacza analiza treści kategorii odpowiedzialności.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Stres szkolny – skala problemu i jego symptomatologia w postrzeganiu uczniów. Doniesienia z badań

Artykuł poświęcony jest problematyce stresu szkolnego. W pierwszej części tekstu omówiono zagadnienia teoretyczne: najczęstsze sposoby definiowania i rozumienia stresu, jego przyczyny i skutki. Następnie scharakteryzowano stres szkolny, wskazując jego objawy, główne źródła i konsekwencje nadmiernego napięcia przeżywanego przez uczniów w szkole. Przedstawiono także założenia badań empirycznych, zrealizowanych metodą sondażu diagnostycznego w grupie 440 uczniów w wieku 12–14 lat, których celem było poznanie opinii uczniów na temat wybranych aspektów stresu szkolnego. W artykule zreferowano wyniki badań dotyczących problemu obecności i natężenia stresu szkolnego w codziennym doświadczeniu dzieci i młodzieży. Uzyskane dane wskazują, że badani przeżywają stres szkolny o różnej częstotliwości i poziomie natężenia. Najwięcej jest uczniów z przeciętnym i niskim poziomem stresu (ok. 40% dla każdego z tych poziomów), poziom wysoki dotyczy blisko 20% respondentów. Zarejestrowano wzrost odsetka uczniów z wysokim poziomem stresu w gimnazjach w porównaniu do szkół podstawowych, zauważono też, że nadmierne napięcie częściej dotyczy dziewcząt, które odczuwają stres bardziej intensywnie. Przedstawiono również deklarowane przez uczniów symptomy stresu w obszarach: fizjologicznym, emocjonalnym, poznawczym i behawioralnym. Na podstawie analizy uzyskanego materiału empirycznego podjęto próbę ich interpretacji i sformułowano wnioski praktyczne.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Realizacja zindywidualizowanej ścieżki kształcenia w szkole – założenia prawne i rozwiązania praktyczne

Zindywidualizowana ścieżka kształcenia jest jedną z wielu form pomocy psychologiczno-pedagogicznej oferowanej uczniowi na terenie szkoły. To forma wsparcia dla uczniów z trudnościami w funkcjonowaniu, wynikającymi głównie ze stanu zdrowia. Realizuje ją uczeń na podstawie opinii wydanej przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. W związku z tym, iż zindywidualizowana ścieżka kształcenia jest nową formą pomocy psychologiczno-pedagogicznej, podjęto się próby badań w tym zakresie. W celu poznania procedury jej organizowania i realizowania na terenie szkoły, posłużono się kwestionariuszem ankiety, który adresowano do pedagogów szkolnych. Uzyskane wyniki badań wskazują na: właściwą jej organizację, zgodną z procedurami, współpracę nauczycieli ze specjalistami zatrudnionymi w szkole, współpracę pedagogów z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, a przede wszystkim z rodzicami ucznia objętego zindywidualizowaną ścieżką kształcenia. Uzyskane rezultaty pozwoliły na sformułowanie najważniejszego wniosku: zindywidualizowana ścieżka kształcenia jest formą korzystnie oddziałującą na ucznia, dającą szanse poprawy jego funkcjonowania, zarówno w sferze edukacyjnej, emocjonalnej jak i społecznej.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Dzieciństwo nauczycieli i habitualny wzorzec ucznia – na podstawie nauczycielskich narracji

Głównym celem podejmowanej w tekście problematyki jest ukazanie wyłaniającego się z nauczycielskich narracji wzorca ucznia w nawiązaniu do odsłoniętej w trakcie ich analiz i interpretacji kategorii dzieciństwa. Retrospektywne powracanie badanych nauczycieli do tego okresu wiąże się z przywoływaniem doświadczeń gromadzonych zarówno w domu rodzinnym, jak i w szkole. Zgadzając się z Pierre’em Bourdieu, zakładam, że to w skumulowanych doświadczeniach ukryta jest pasywna strona ludzkiego habitusu – ustrukturowango i zarazem strukturującego wzorca działania i percepcji. Przyglądając się nauczycielskim doświadczeniom z dzieciństwa, postanawiam dokonać próby ich naświetlenia i ukazania, w jaki sposób na ich podstawie konstruują oni realizowane przez siebie działania edukacyjne (w obrębie niektórych ujawnionych sfer) oraz jak spoglądają na ucznia i jaki jego obraz „malują” w swych narracjach.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Asystentura rodziny jako nowa forma wsparcia środowiska rodzinnego

Powołanie kilka lat temu zawodu asystenta rodziny stanowi jakościową zmianę w polskim systemie pomocy społecznej, koncentrującym się dotąd w znacznej mierze na wypłacaniu świadczeń i niezbyt szeroko podejmowanych próbach bardziej intensywnej pracy socjalnej z jednostkami i rodzinami Zadaniem tego specjalisty jest świadczenie pomocy rodzinom przeżywającym trudności w codziennym funkcjonowaniu, zwłaszcza w realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczej. Asystentura rodziny jest indywidualną, intensywną pracą „w” rodzinie, „z” rodziną i „dla” rodziny, przy jej czynnym uczestnictwie. Asystent rodziny to przedstawiciel służb społecznych, który przez pewien czas towarzyszy rodzinie i wspiera ją, aby w przyszłości samodzielnie potrafiła pokonywać trudności życiowe, zwłaszcza dotyczące opieki i wychowania dzieci. W jego pracy istotna jest dobrowolność, zaufanie, współudział rodziny na każdym etapie procesu wsparcia oraz symetryczna relacja między wspierającym a wspieranym. Do tej formy pomocy społecznej klient ma prawo, ale w oparciu o zasadę subsydiarności. Powinien on w pierwszej kolejności wykorzystać własne zasoby, uprawnienia i możliwości poprawy własnej sytuacji. Nie wolno wyręczać jednostki w samodzielnym podejmowaniu przez nią działań oraz inicjatywy w rozwiązywaniu trudności życiowych W tekście scharakteryzowana została istota oraz specyfika działalności zawodowej asystentów rodzin, ich zadania oraz stosowane przez nich metody pracy. Ukazano aktualnie obowiązujące przepisy prawne, regulujące w naszym kraju działalność tych specjalistów. Przytoczono też wybrane wyniki przeprowadzonych dotąd badań, których przedmiotem były różne aspekty pełnienia przez asystentów rodziny ich roli zawodowej.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Placówka wsparcia dziennego jako przestrzeń oddziaływań inkluzyjnych. Założenia, obszary, dobre praktyki

Artykuł porusza zagadnienia związane z oddziaływaniami na rzecz inkluzji społecznej, realizowanymi w ramach działalności ośrodka wsparcia dziennego dla dzieci i młodzieży. Opracowanie stanowi opis założeń procesu włączania w świetle założeń teoretycznych i wypływających z praktyki pedagogicznej autorki. Artykuł zawiera zarys obszarów inkluzji oraz wybrane przykłady projektów, które zostały wcielone w ramach działań świetlicy na rzecz aktywnego włączania.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki w okresie 300 dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa oraz w przypadku orzeczenia separacji – uwagi de lege lata i de lege ferenda

Artykuł został poświęcony instytucji domniemania pochodzenia dziecka od męża matki jako jednemu z trzech sposobów ustalenia pochodzenia dziecka od ojca. W ocenie autorki przy obecnej dostępności badań genetycznych (DNA) regulacja „rozciągająca” to domniemanie na dzieci, które urodziły się po ustaniu lub unieważnieniu małżeństwa, orzeczeniu separacji oraz uznaniu któregokolwiek z rodziców za zmarłego, nie realizują zasady ochrony dobra dziecka a w szczególności jego prawa do wychowywania się w rodzinie oraz prawa do tożsamości. Zdaniem autorki obecny kształt regulacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie domniemania pochodzenia dziecka od męża matki znacznie utrudnia a na pewno odwleka w czasie możliwość ustalenia ojcostwa biologicznego i przyznania ojcu biologicznemu statusu ojca prawnego, co jest najbardziej pożądane i zasadne. Obecny stan prawny nie jest korzystny ani dla dziecka, ani dla jego biologicznego ojca, ani dla byłego męża jego matki. Uwzględnienie przez ustawodawcę postępu genetyki i umożliwienie na podstawie pozasądowych wyników testów DNA uznania ojcostwa, w dowolnym momencie urodzenia dziecka po ustaniu lub unieważnieniu małżeństwa jego matki przez genetycznego ojca, znacznie usprawniłoby procedurę ustalania ojcostwa oraz odciążyło sądy. Zmiany te mają ogromne znaczenie także w kontekście ewolucji rodziny i coraz większej akceptacji związków nieformalnych, w których rodzą się i wychowują dzieci.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Opiekuńczo-wychowawcza rola rodziców w percepcji społecznej

Na przestrzeni ostatnich dekad dokonały się bardzo dogłębne i wieloaspektowe transformacje życia społecznego i obyczajowości w skali światowej. Pojawiły się nowe globalne trendy kulturowe, które wpłynęły na zmiany wzorców życia rodzinnego, jak i zmiany w strukturze rodziny. Zmianom uległy także preferencje odnośnie do wartości życia rodzinnego, tradycja wychowawcza oraz postawy młodych osób wobec małżeństwa i rodzicielstwa. Równocześnie zmieniły się role spełniane przez rodziców, co ma swoje ważne implikacje widoczne przede wszystkim w płaszczyźnie spełnianych przez rodzinę zadań i funkcji opiekuńczo-wychowawczych. W artykule poruszono problem percepcji opiekuńczo-wychowawczej roli matki i ojca. Założono, że rola opiekuńczo-wychowawcza najogólniej polega na zaspokajaniu potomstwu potrzeb podstawowych, potrzeb wyższego rzędu oraz na podejmowaniu czynności wychowawczych z zakresu wychowania zdrowotnego, moralnego, estetycznego, umysłowego. Jest to zatem tworzenie potomstwu takich warunków, które pozwolą na osiągnięcie potencjalnego rozwoju i osiągnięcie samodzielności życiowej. Artykuł stanowi raport z badań, realizowanych metodą sondażową za pomocą techniki ankiety. W ich kontekście udało się odpowiedzieć na główne pytanie badawcze: Jaka jest społeczna percepcja opiekuńczo-wychowawczej roli matki i ojca? Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że badane osoby przypisują roli matki te cechy, które wiążą się z funkcjami ekspresyjnymi. Dostrzegają jednak, że ojcowie w coraz większym zakresie spędzają z dzieckiem czas wolny, nawiązując z nim bliskie relacje emocjonalne, w związku z czym w ich percepcji rola ojcowska poszerza się o kwestie związane z opieką i wychowaniem potomstwa.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Poznańska demokratyczna „O!mega szkoła” – kontynuacja brytyjskiej Summerhill

Przedmiotem rozważań podjętych w artykule jest edukacja demokratyczna. Wprowadzona w pionierskiej szkole Summerhill wciąż nie ma wiernego odzwierciedlenia w Polsce. Na przestrzeni minionej dekady powstało kilka placówek opartych na idei zaczerpniętych z brytyjskiej szkoły. Ich powstanie jest wyrazem potrzeby stworzenia miejsca, w którym dzieci mogłyby kształcić się zgodnie z własnymi zainteresowaniami, w atmosferze sprzyjającej rozwojowi wrodzonych predyspozycji. Celem artykułu jest przedstawienie znaczenia koncepcji edukacji demokratycznej we współczesnej praktyce pedagogicznej. Czytelnik znajdzie w nim charakterystykę teoretycznych i praktycznych założeń poznańskiej szkoły demokratycznej „O!mega” w odniesieniu do znanej w badaniach nad oświatą koncepcji szkoły Summerhill.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Zainteresowania młodzieży nieprzystosowanej społecznie

Artykuł dotyczy zainteresowań młodzieży nieprzystosowanej społecznie. Zaprezentowano m.in. cechy społeczno- demograficzne wychowanków placówki resocjalizacyjnej. Zrealizowano badania w celu ustalenia różnic pomiędzy młodzieżą nieprzystosowaną społecznie a młodzieżą niemającą konfliktu z prawem w zakresie liczby posiadanych zainteresowań, ich rodzaju i zaangażowania w realizacje. Ustalono, że wśród badanych chłopców z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego występuje duże zainteresowanie zawodami rzemieślniczymi taki jak: np. mechanik samochodowy, elektryk, piekarz, robotnik budowlany, stolarz. Ponadto wyniki badań ujawniły preferencje chłopców nieprzystosowanych społecznie do wykonywania w przyszłości m.in. zawodu nauczyciela, pracownika socjalnego czy wychowawcy.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wyzwania dla edukacji medialnej w kontekście destrukcyjnego fenomenu patostreamerów

Celem artykułu jest wskazanie roli i znaczenia oraz celów współcześnie realizowanej edukacji medialnej, szczególnie w kontekście występowania nowych i negatywnych zjawisk w przestrzeni wirtualnej. W artykule opisano zatem rozwój nowego zjawiska w Internecie, jakim są patostreamerzy, zwrócono uwagę na ich działalność oraz negatywne konsekwencje dla prawidłowego rozwoju młodego człowieka. Zakończeniem artykułu jest próba wskazania konkretnych działań środowisk wychowawczych podejmowanych w ramach edukacji medialnej, których głównym celem winno być minimalizowanie oraz ograniczanie negatywnych skutków internetowej patologii społecznej – zjawiska patostreamerów.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Przygotowanie nauczycieli wczesnej edukacji do udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej – uczelniana fikcja czy realne możliwości?

Artykuł koncentruje się wokół zagadnienia wiedzy i umiejętności studentów specjalności pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, które mają umożliwić im skuteczne i efektywne udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Szczególną uwagę poświęcono kompetencjom diagnostycznym, rozumianym nie tylko, jako umiejętność rozpoznania stanu – jak jest, lecz także, jako umiejętność określania, dlaczego tak jest i podejmowania działań, aby ten stan zmienić. Na potrzeby badań posłużono się metodą nieformalnych, pisemnych testów osiągnięć szkolnych, które przeprowadzono wśród 216 studentów trzeciego roku, studiów pierwszego stopnia, kierunku pedagogika, specjalność pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna. Analizowany materiał, potwierdza dotychczasową wiedzę w tym obszarze i wskazuje, iż osiągnięcie pożądanego stanu wiedzy i umiejętności studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela wczesnej edukacji, w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, na uczelni wyższej nie jest efektywne. Uwarunkowania tego stanu rzeczy są wielorakie, zatem należy rozpatrywać te kwestie w szerszym aniżeli dotychczas kontekście.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Badanie i odkrywanie w zabawie heurystycznej

W artykule zaprezentowano wyniki badań, które miały na celu zweryfikowanie, czy i w jakim stopniu dzieci inicjują swobodną i zarazem spontaniczną aktywność badawczo-odkrywczą w kontakcie z przedmiotami życia codziennego oraz z materiałami odpadowymi. Sformułowano problemy badawcze, dotyczące strategii heurystycznych uwidaczniających się w toku dziecięcej zabawy przedmiotami codziennego użytku, podejmowanych czynności poznawczych w zabawie heurystycznej oraz typologii postaw twórczych, które ujawniły się w tego rodzaju zabawie. W badaniach zastosowano metodę obserwacji. Uzyskane dane empiryczne pozwoliły na wyodrębnienie i określenie czynności poznawczych oraz typów postaw twórczych uwidaczniających się w podejmowanej przez dzieci zabawie heurystycznej. Konkluzje płynące z badań wskazują na to, że zabawa heurystyczna stwarza możliwość nie tylko badania czy odkrywania nowych właściwości, funkcji, cech czy istoty przedmiotów, lecz także umożliwia kształtowanie różnorodnych umiejętności twórczych przez dzieci, co przejawia się w określonych typach postaw twórczych. Wyłonione typologie, jak i proponowane rozwiązania mogą być przydatne w procesie obserwacji i diagnozy rozwoju dziecka, jak i stanowić przykład dla rozpowszechnienia tego rodzaju zabawy w obszarze edukacji małego dziecka, zwłaszcza w edukacji przedszkolnej.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Personalistyczne przesłanki edukacji aksjologicznej, czyli jak i po co nauczać o wartościach

We współczesnym świecie, jak nigdy przedtem, ścierają się ze sobą różne kultury, poglądy, dążenia. Na naszych oczach dokonuje się nie tylko postęp cywilizacyjny i technologiczny, ale zmienia się również podejście do moralności – wartości, które do tej pory były cenione, stają się powoli nieatrakcyjne; zasady, gwarantujące ład społeczny, ustępują miejsca niewłaściwie pojętej tolerancji czy wolności; obserwujemy relatywizację i liberalizację zachowań i stylów życia. Na nowo aktualne staje się zagadnienie wychowania do wartości – co zrobić i jakie wartości należy przekazać wychowankom, by zagwarantować sobie i im, że będą potrafili podejmować trafne decyzje i odnajdą sens swojego życia. Artykuł prezentuje najważniejsze zagadnienia, podejmowane w kontekście problematyki kształcenia aksjologicznego. Przedstawia zarówno definicje i koncepcje wartości, jak i refleksje na temat tego, do jakich wartości powinno się wychowywać następne pokolenia. W opracowaniu znalazł się także opis sposobów i metod, wykorzystywanych podczas wychowywania do wartości.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika