rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Niepełnosprawność wzrokowa a samowychowanie – wybrane aspekty psychospołeczne

Tekst rozpoczyna omówienie głównych założeń współczesnych koncepcji wychowania ukierunkowanych na rozwój u wychowanka kompetencji umożliwiających mu samorealizację. Analiza celów, funkcji i form oddziaływań wychowawczych, prowadzonych zgodnie ze współczesnymi teoriami rozwoju człowieka w biegu życia, została odniesiona do specyfiki funkcjonowania dziecka z dysfunkcją wzroku. Przedstawiono podstawowe następstwa psychospołeczne niepełnosprawności wzrokowej oraz znaczenie właściwie prowadzonego wychowania rehabilitującego dla rozwoju zdolności samowychowawczych dziecka niewidomego i słabowidzącego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocjonalna gotowość do komunikowania się z Innym polskich emigrantów w Anglii (badania porównawcze)

Celem badań była próba ustalenia poziomu emocjonalnej gotowości Polaków przebywających na emigracji w Anglii do dialogu z Innym. W związku z przyjęciem modelu porównawczego badań jako grupę odniesienia przyjęto zbliżoną pod względem demograficzno-społecznym grupę Anglików. W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z narzędziem badawczym w postaci Skali Wrażliwości Międzykulturowej autorstwa Guo-Ming Chena i Williama J. Starosty (1996). Badaniami objęto 154 Polaków przebywających na emigracji zarobkowej oraz 160 Anglików zamieszkałych w południowo-zachodniej części Anglii. Narzędzie badawcze rozprowadzono metodą kuli śnieżnej, wykorzystując w tym celu m.in. nowoczesne środki komunikacji. Badania wykazały istotnie wyższy poziom gotowości do dialogu z osobą obcą po stronie badanych Anglików, zarówno w zakresie poszczególnych szczegółowych wymiarów, jak i w wymiarze globalnym. Można jednak uznać, że badani Polacy przebywający w Anglii w większości prezentują przeciętny (z tendencją ku wynikom wysokim) poziom analizowanej gotowości.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„W zdrowym ciele zdrowy duch” – wychowanie zdrowotne w szkołach galicyjskich okresu autonomicznego

Wiek XIX zdobył miano wieku dziecka. Wraz ze wzrostem wiedzy biologicznej i psychologicznej o człowieku rozszerzyła się wiedza o dziecku, jego fazach rozwojowych, potrzebach i zainteresowaniach. Dziecko pojmowano jako wartość samą w sobie, przysługiwało mu prawo do zaspokajania podstawowych potrzeb oraz zapewnienia odpowiednich warunków rozwoju i ochrony zdrowia. W związku z tym w wielu krajach europejskich zaczęto podejmować różne inicjatywy mające na celu stworzenie dzieciom optymalnych warunków rozwoju fizycznego i psychicznego. Popularne stało się kontrolowanie stanu zdrowia dzieci oraz wychowanie higieniczno-zdrowotne. Nowe idee dotarły również do Galicji. Na jej terenie rozwinął się ruch higieniczny, w który byli zaangażowani lekarze, higieniści i pedagodzy. Prowadzili oni szeroko zakrojoną akcję popularyzatorską wśród społeczeństwa galicyjskiego na temat różnych form wychowania zdrowotnego dzieci i młodzieży. W ich efekcie zmniejszyła się śmiertelność dzieci i zachorowalność na różne choroby oraz poprawiły się warunki sanitarno-higieniczne w szkołach.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Działalność publicystyczna Kazimierza Kralczyńskiego w upowszechnianiu problematyki higieniczno-zdrowotnej w Galicji w drugiej połowie XIX w.

Kazimierz Kralczyński – doktor medycyny, chirurgii i akuszerii, lekarz zamkowy i powiatowy w Galicji – w drugiej połowie XIX w. podjął działalność publicystyczną dotyczącą problematyki higieniczno-zdrowotnej, ochrony zdrowia i oświaty zdrowotnej społeczności galicyjskiej. Dokonana rekonstrukcja treści jego artykułów, sprawozdań, orzeczeń i korespondencji pozwoliła po części odtworzyć sytuację higieniczno-zdrowotną w Galicji w tym okresie. Należy podkreślić, że działalność publicystyczna Kralczyńskiego nie zarejestrowała pełnego obrazu biedy wsi galicyjskiej, jej stanu higieniczno-zdrowotnego, poziomu wiedzy i świadomości w zakresie ochrony zdrowia i higieny publicznej, lecz ukazywała jedynie sytuacje najbardziej dramatyczne, wskazujące na potrzebę upowszechniania wiedzy medycznej, sanitarnej i higienicznej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzaj samoregulacji w zależności od płci i temperamentu u osób we wczesnej dorosłości

Istnieją dwa systemy samoregulacji: promocyjny i prewencyjny. Wpływają one na podejmowanie decyzji i realizację celów. Podobnie w przypadku strategii wyróżniamy behawioralny system hamujący oraz behawioralny system aktywacyjny – mają one działanie regulujące. Celem pracy badawczej była odpowiedź na pytanie, czy temperament i płeć różnicują strategie i systemy samoregulacji. Przebadano 105 osób (54 kobiety i 51 mężczyzn). Do badań wykorzystano takie metody, jak: Skala Samoregulacji Promocyjnej i Prewencyjnej (SSPP), Kwestionariusz Temperamentu PTS oraz Skala BIS-BAS.Uzyskane wyniki wskazują na to, że kobiety istotnie statystycznie częściej przejawiają Behawioralny System Hamowania (BIS) niż mężczyźni. Nie ma natomiast różnic międzypłciowych dotyczących strategii promocyjnej i prewencyjnej. W odniesieniu do temperamentu osoby z niskim pobudzeniem przejawiają silniejszy BIS niż osoby z wysokim pobudzeniem. Badani z wysokim pobudzeniem wykazują silniejszą strategię promocyjną niż osoby z niskim pobudzeniem. Osoby z niskim hamowaniem przejawiają silniejszy Behawioralny System Aktywacji (BAS) niż osoby z wysokim hamowaniem. Ponadto u kobiet temperament nie wyjaśnia zmienności BAS-u i prewencji, zaś u mężczyzn istnieje taka zależność. Podobne wyniki u obu płci są widoczne w odniesieniu do zmienności BIS-u i strategii promocyjnej – dostrzegalny jest wpływ pobudzenia. Istnieją zatem wyraźne zależności pomiędzy temperamentem a systemami aktywacji.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Higiena jamy ustnej osób z niepełnosprawnością intelektualną – konteksty zdrowotne i edukacyjne

W piśmiennictwie naukowym, polskim i zagranicznym, podkreśla się wysokie ryzyko wystąpienia chorób jamy ustnej u osób z niepełnosprawnością intelektualną. Przyczynami mogą być wrodzone wady uzębienia lub anomalie w budowie narządu żucia, charakterystyczne dla niektórych zespołów genetycznych, a także powikłania zdrowotne mające wpływ na stan uzębienia, niski poziom higieny, niewłaściwe odżywianie oraz niska dostępność do specjalistycznych gabinetów stomatologicznych lub niewiedza opiekunów o takich miejscach. Znaczące, o ile nie najważniejsze, ogniwo w utrzymaniu stanu zdrowia jamy ustnej pełnią rodzice, podejmujący odpowiednio wczesne wizyty stomatologiczne, dbający o prawidłowe odżywanie czy pielęgnację aparatu żuchwowego dziecka. Celem prezentowanych badań było poznanie opinii rodziców na temat potrzeb związanych z codzienną higieną jamy ustnej, jak również z opieką stomatologiczną ich dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Zwrócono też uwagę na zachowania zdrowotne w zakresie higieny jamy ustnej podejmowane przez samą osobę z niepełnosprawnością intelektualną lub – w razie konieczności – przez jej rodzica.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Środowisko pracy jako obszar budowania poczucia własnej wartości i relacji z innymi

Funkcjonowanie człowieka w miejscu pracy zależy przede wszystkim od warunków środowiska pracy, w tym organizacji pracy i relacji międzyludzkich. Środowisko pracy jest istotnym obszarem rozwoju zawodowego i społecznego człowieka, ale może też stanowić źródło wielu problemów, co w konsekwencji powoduje niepotrzebne napięcia i negatywne zachowania oraz obniża kulturę pracy. Celem podjętych rozważań jest zwrócenie uwagi na zagadnienie humanizacji pracy i miejsce człowieka w procesie pracy. Artykuł prezentuje analizę treści dotyczących środowiska pracy i jego elementów, relacji interpersonalnych w miejscu pracy oraz edukacyjnych oddziaływań środowiska pracy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzinny wymiar troski – rola opiekuna osoby z chorobą Alzheimera

Większość osób chorych posiada rodziny, które zapewniają pewien poziom opieki i wsparcia. W przypadku osób starszych i osób przewlekle niepełnosprawnych w każdym wieku ta „nieformalna opieka” może mieć znaczny zakres, intensywność i czas trwania. Opieka rodzinna podnosi kwestie bezpieczeństwa na dwa sposoby. Po pierwsze, opiekunowie są czasami określani jako „drugorzędni pacjenci”, którzy potrzebują i zasługują na ochronę i poradnictwo. Po drugie, opiekunowie rodzinni są nieopłacanymi dostawcami, którzy często potrzebują pomocy, aby dowiedzieć się, jak stać się kompetentnym opiekunem, który może lepiej chronić swoich członków rodziny, tj. biorców opieki. W niniejszym opracowaniu przedstawiono przykłady dotyczące jakości życia w kontekście tych dwu spojrzeń. Akcent położono na opiekuna osoby dorosłej, który zapewnia opiekę i wsparcie głównie osobom dorosłym z przewlekłymi chorobami i przewlekłymi problemami zdrowotnymi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Interwencja wobec nieletnich w sytuacji zagrożenia agresją na terenie instytucji resocjalizacyjnych

Interwencja wobec nieletnich agresorów przebywających w placówkach resocjalizacyjnych, ze względu na specyfikę napastników oraz środowiska ich funkcjonowania, należy do jednej z najtrudniejszych. Prezentowany artykuł stanowi teoretyczną analizę czynników decydujących o prawidłowości oraz skuteczności tego typu interwencji, zarówno tych o charakterze technicznym i metodycznym (określających cele i przebieg interwencji oraz sposób i warunki jej przeprowadzenia), jak i tych o charakterze osobowym i kompetencyjnym (obejmujących szczególne predyspozycje psychofizyczne oraz zasoby osobiste umożliwiające pedagogom sprawne i efektywne działanie w sytuacjach kryzysowych).

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Struktura realizowanej roli zawodowej w ocenach pracowników socjalnych. Ukryte zagrożenia zawodowego funkcjonowania

W artykule zaprezentowano wyniki badań struktury roli zawodowej w percepcji pracowników socjalnych. Badania zostały ukierunkowane poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie o wymogi związane z efektywnym funkcjonowaniem w środowisku pracy, a przeprowadzono je wśród 182 pracowników socjalnych. Dokonane analizy mogą być podstawą dla wniosków dotyczących struktury roli pracownika socjalnego we współczesnych warunkach prawno-organizacyjnych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Motywacja do pomagania oraz cechy osobowości studentów przygotowujących się do pracy z seniorami – badania polsko-niemieckie

Artykuł ma charakter empiryczny. Celem było porównanie motywacji do pomagania oraz cech osobowości studentów polskich i niemieckich przygotowujących się do pracy z osobami starszymi. Pytanie badawcze, na które poszukiwano odpowiedzi w drodze badań, brzmiało: Czy istnieją – a jeśli tak, to jakie są – różnice w zakresie motywacji do pomagania oraz w zakresie cech osobowości studentów polskich i niemieckich przygotowujących się do pracy z seniorami? Metodą badań był sondaż diagnostyczny, a narzędziami badawczymi były: kwestionariusz ankiety własnej konstrukcji autorstwa Anny Kanios i Anny Bocheńskiej-Brandt oraz Kwestionariusz NEO-FFI Paula T. Costy i Roberta R. McCrae służący do diagnozy cech osobowości z modelu Wielkiej Piątki. Uzyskane wyniki badań dowodzą, że przyszli opiekunowie osób starszych różnią się w zakresie motywacji do pomagania oraz wybranych cech osobowości. W grupie studentów z Niemiec najczęstszą towarzyszącą młodym ludziom motywacją podczas decyzji o pracy z seniorami są zainteresowania, a w grupie studentów z Polski jest to poczucie powołania do niesienia pomocy innym ludziom. Również w zakresie cech osobowości zarysowały się różnice istotne statystycznie. Zaistniały one w zakresie takich skal, jak: neurotyczność, ekstrawersja oraz ugodowość.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Style radzenia sobie ze stresem a samoocena kobiet z zaburzeniami odżywiania

W obrazie zaburzeń odżywiania ważny jest brak efektywnych stylów radzenia sobie ze stresem oraz niskie poczucie własnej wartości. Czynniki te mogą odgrywać istotną rolę w etiologii zaburzeń, jak również negatywnie wpływać na przebieg leczenia oraz zwiększać ryzyko nawrotu i pogłębiania się następstw psychopatycznych. Celem prezentowanych badań jest identyfikacja korelacji między radzeniem sobie ze stresem a samooceną kobiet z zaburzeniami odżywiania. Przebadano 125 kobiet, w tym 73 z jadłowstrętem psychicznym i 52 z żarłocznością psychiczną. W badaniach zastosowano Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (CISS) oraz Wielowymiarowy Kwestionariusz Samooceny (MSEI). Przeprowadzone analizy wykazały szereg istotnych zależności między stylami radzenia sobie ze stresem a samooceną kobiet z jadłowstrętem i żarłocznością psychiczną – zarówno jej ogólnym poziomem, jak i samowartościowaniem dotyczącym szczegółowych aspektów ich funkcjonowania oraz oceną spójności obrazu siebie i potrzebą aprobaty społecznej. Badania mogą stanowić wstęp do dalszych analiz, mających na celu poszukiwanie zależności między rozmaitymi wymiarami funkcjonowania psychospołecznego kobiet z zaburzeniami odżywiania.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samoocena młodzieży korzystającej z treści erotycznych w Internecie

Istotną własnością Internetu jest natychmiastowa dostępność do zawartych w nim treści, także erotycznych. Liczne badania wskazują, że korzystanie ze stron erotycznych prowadzi do zaburzenia prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży. Z powyższego faktu wynika konieczność prowadzenia działań profilaktycznych ograniczających korzystanie z tego typu zachowań problemowych. Autor opracowania koncentruje się na poszukiwaniu czynników chroniących i czynników ryzyka na poziomie samooceny młodych ludzi, którzy korzystają lub nie ze stron erotycznych. Celem jest poszukiwanie zależności pomiędzy samooceną a korzystaniem z treści erotycznych w Internecie. Do badań wykorzystano ankietę EPIDAL-VIII w opracowaniu Z.B. Gasia oraz Wielowymiarowy Kwestionariusz Samooceny MSEI E.J. O’Briena i S. Epsteina. Badania wykonano na grupie 3774 uczniów szkół ponadgimnazjalnych z pięciu województw centralnej i wschodniej Polski.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Konsekwencje metodologiczne ujmowania pracy jako wartości

Stawiając w opracowaniu pytanie o to, co jest istotą nauk humanistycznych, autor zwraca uwagę na znaczenie, jakie ma zróżnicowanie dwóch modeli poznawania rzeczywistości. Poznanie humanistyczne, przez interpretację wykorzystującą wartościowanie, wiedzie do zrozumienia interesujących badacza zjawisk humanistycznych, w tym zjawisk aksjologicznych. Model poznania rozumiejącego, jako uzupełniający (i komplementarny) względem modelu wyjaśniającego, zakłada potrzebę przyjmowania za podstawę drogi odkrywania świata znaczeń, świata wielorakich wartości, samodzielnego oraz dialogicznego dochodzenia do porozumienia, co określa intencjonalność zachowań podmiotu. Dzięki intencjonalności osobowe zachowanie zyskuje status postępowania. Badania wartości w pedagogice pracy wymagają koncentracji na osobie i jej modelu oraz na procedurach poznania rozumiejącego, w tym intuicjonizmie, fenomenologii i modelu hermeneutyki.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształcenie muzyczne młodzieży w Galicji Zachodniej w dobie autonomii

Prawie we wszystkich większych miasteczkach Galicji Zachodniej znajdowały się gimnazja klasyczne i realne, które miały w siatce godzin przedmioty nadobowiązkowe. Należały do nich także śpiew i muzyka. Nauczanie śpiewu miało na celu przygotowanie chóru szkolnego, który zapewniał oprawę muzyczną do różnych uroczystości kościelnych i szkolnych. Liczba godzin nie przekraczała czterech tygodniowo. Nauka odbywała się w dwóch oddziałach – niższym i wyższym. Repertuar obejmował przede wszystkim pieśni religijne i świeckie (utwory Moniuszki, Noskowskiego, Żeleńskiego). Oprócz nauczania śpiewu w gimnazjach galicyjskich prowadzono także nauczanie muzyki, którego celem było zorganizowanie orkiestry szkolnej – dętej, smyczkowej lub mieszanej. W repertuarze zespołów instrumentalnych znajdowały się: utwory patriotyczne, muzykapoważna (operowa, operetkowa), marsze, polonezy, mazury.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Opinie młodzieży studenckiej na temat zagrożeń w życiu społecznym osób starszych

Polskie społeczeństwo, podobnie jak społeczeństwa europejskie, się starzeje. W 2019 r. odsetek osób po 60. roku życia przekroczył 24%. Starość jest okresem w życiu człowieka, który młodym ludziom w Polsce zazwyczaj kojarzy się negatywnie. Młode pokolenie postrzega starość głównie jako okres życia niesamodzielnego, uzależnionego od innych ludzi. Celem badań uczyniono diagnozę poglądów młodzieży studenckiej na temat zagrożeń w życiu społecznym osób starszych. Interesujące wydało się, jakie są przekonania młodych ludzi na temat zagrożeń funkcjonowania osób starszych w rodzinie oraz w szerszym środowisku społecznym.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zaburzenia funkcji poznawczych w schizofrenii – wybrane aspekty

Badania nad znaczeniem dysfunkcji poznawczych w schizofrenii prowadzone są w zaawansowanym stopniu od kilkudziesięciu lat, chociaż ich ważność została zauważona już w XIX w. Zakres badań jest coraz szerszy, a rezultaty – coraz bardziej szczegółowe. Celem artykułu było przedstawienie spostrzeżeń dotyczących istoty zaburzeń poznawczych w przebiegu schizofrenii oraz dostrzeżenie ich konsekwencji w procesie chorobowym. Dysfunkcje kognitywne, uważane niegdyś za zaburzenia wtórne wobec podstawowego procesu psychopatologicznego, obecnie traktowane są jako odrębny aspekt schizofrenii. Należy mieć także na uwadze różnice, jakie pojawiają się w dysfunkcjach poznawczych widocznych zarówno w objawach prodromalnych, ostrym epizodzie, jak i remisji choroby. Interesującym zagadnieniem badawczym jest obniżenie wglądu, które (w umiarkowanym lub znacznym nasileniu) dotyczy znaczącej liczby chorych na schizofrenię. Uznaje się, że podłożem ograniczenia wglądu również mogą być deficyty poznawcze. W artykule podkreślono konieczność zwrócenia uwagi na dokładną i szczegółową diagnostykę psychologiczną. Należy pamiętać, że nietrafna diagnoza zaburzeń funkcji poznawczych może prowadzić do przeoczenia lub świadomego zbagatelizowania (!) ich wpływu na funkcjonowanie pacjenta, a co za tym idzie do podjęcia nieodpowiednich działań terapeutycznych. Spostrzeżenia zawarte w artykule mogą być podstawą do formułowania dalszych wniosków i hipotez oraz poszukiwania możliwości terapeutycznych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Autopercepcja cech osobowości u kobiet niskolękowych, wysokolękowych i wypierających

Celem opisanego badania było sprawdzenie, czy lęk ujmowany jako wymiar osobowości oraz doświadczany strach wpływają na postrzeganie siebie w zakresie cech lubianych i nielubianych. W badaniu przesiewowym wzięło udział 570 studentów, z których wyłoniono 90 kobiet zakwalifikowanych do jednej z trzech grup: osób niskolękowych (n = 30), wysokolękowych (n = 30) i wypierających (n = 30), wyróżnionych w koncepcji D.A. Weinbergera, G.E. Schwartza i R.J. Davidsona. Zadanie badawcze, którego celem było wzbudzenie lęku, polegało na wygłoszeniu kilkuminutowego przemówienia przed audytorium ekspertów i kamerą na temat lubianych i nielubianych cech osobowości. Oprócz metod kwestionariuszowych zastosowano zobiektywizowaną metodę pomiaru ekspresji mimicznej emocji – System Kodowania Ruchów Twarzy FACS (P. Ekman) oraz listę 300 cech autorstwa A.E. Abele i B. Wojciszke, dla których zostały oszacowane następujące parametry semantyczne: sprawczość, wspólnotowość, kompetencja, moralność, indywidualizm, kolektywizm, kobiecość i męskość. Badanie m.in. ujawniło, że osoby wypierające lubią w sobie cechy charakteryzujące się wyższym wskaźnikiem moralności w porównaniu do osób prawdziwie niskolękowych. Cecha lęku pozytywnie korelowała ze wspólnotowością, moralnością i kobiecością. Doświadczany strach negatywnie korelował m.in. ze sprawczością, kompetencją, męskością, indywidualizmem, a pozytywnie – z kobiecością.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tożsamość pedagogów w kontekście wychowania do odpowiedzialności młodzieży z wadą słuchu. Szansa czy zagrożenie?

W artykule autorka podkreśla rolę edukacji, zwłaszcza relacji międzyosobowych pedagog–wychowanek, istotnych w procesie wychowania do odpowiedzialności. Podejmuje próbę określenia podmiotowych zasobów procesu edukacji, głównie w wymiarze wychowania. Omawia wyniki badań własnych, których celem było wskazanie czynników psychospołecznych, mających związek z kształtowaniem poczucia odpowiedzialności młodzieży. Na podstawie dotychczasowych badań z zakresu pedeutologii opisuje potencjał grupy nauczycieli–wychowawców–pedagogów. Wskazuje na te czynniki (cechy nauczycieli, wyznaczone role i zadania), które wydają się istotne w procesie wychowania do odpowiedzialności (kształtowania i rozwijania poczucia odpowiedzialności młodzieży).

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Konceptualizacja WSTYDU i DUMY utrwalona w polszczyźnie ogólnej i specjalistycznej (w języku psychologów) – na tle porównawczym języka angielskiego

Celem pracy jest porównanie potocznej i specjalistycznej językowej konceptualizacji przeżyć z kategorii WSTYDU i DUMY. Punkt wyjścia stanowi pytanie o rolę języka w kształtowaniu myśli i uczuć. Część główna obejmuje opis konceptualizacji wstydu i dumy utrwalonych w polszczyźnie ogólnej (w porównaniu z językiem angielskim) oraz analizę stosowanych przez psychologów i psychoterapeutów terminów i sposobów obrazowania tych przeżyć (w tekstach pisanych po polsku lub tłumaczonych z języka angielskiego na język polski). W zakończeniu wskazano na wartość interdyscyplinarnej współpracy między psychologami i lingwistami w zakresie badań nad emocjami.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika