rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przegląd badań nad funkcjonowaniem filii korporacji transnarodowych w Polsce

Celem artykułu jest przegląd badań dotyczących działania filii korporacji transnarodowych na świecie, a w szczególności tych ulokowanych na terytorium Polski. Pośrednim celem pracy jest także ocena, na ile dostępne wyniki badań znajdują zastosowanie praktyczne w rzeczywistości gospodarczej. Podstawową metodą wykorzystaną przy pisaniu niniejszego tekstu była metoda analizy literatury polskiej i anglojęzycznej. W artykule przedstawiono istotę korporacji transnarodowych i ich filii oraz omówiono trzy podstawowe obszary badawcze dotyczące funkcjonowania filii zagranicznych: relacje filia – centrala, rola filii na tle systemu korporacyjnego oraz rozwój filii. Stwierdzono, iż dostępna wiedza na temat funkcjonowania filii zagranicznych posiada ograniczone zastosowanie praktyczne. Wydaje się, że możliwym rozwiązaniem tych problemów jest nieco większe podporządkowanie zakresu przyszłych badań oczekiwaniom menedżerów filii. W artykule wskazano pożądane kierunki dalszych badań.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Zróżnicowanie stóp bezrobocia rejestrowanego w układzie powiatowym w latach 2002-2011

Celem artykułu są opisowe i statystyczne analizy przestrzennego zróżnicowania bezrobocia rejestrowanego w Polsce w przekroju powiatów, jego determinantów oraz zmian w latach 2002-2011. Dokonano analizy wpływu czynników geograficznych, historycznych i administracyjnych na kształtowanie się różnic w poziomie bezrobocia w przekroju powiatów, jak też, na gruncie modelu teoretycznego, przedstawione zostały analizy dynamiki zmian bezrobocia w badanym okresie. W analizach wykorzystano podstawowe metody ekonometrii przestrzennej – oszacowania parametrów równania regresji z efektami indywidualnymi (fixed effect). Przeprowadzone badania wskazały, że część utrzymujących się różnic w stopach bezrobocia w przekroju powiatów wynika z czynników administracyjnych (odległość powiatu od stolicy województwa, grodzki lub ziemski rodzaj powiatu) i historycznych (położenie na terenach dawnych zaborów). Powiaty położone bliżej centrów administracyjnych województw oraz powiaty grodzkie cechowały się przeciętnie niższymi stopami bezrobocia. Niższe niż w pozostałych regionach były również (ceteris paribus) stopy bezrobocia na terenach danych zaborów – austriackiego i niemieckiego. Mamy do czynienia z dynamicznym i asymetrycznym charakterem dostosowań na powiatowych rynkach pracy. Wskazały one, że przeszły poziom stóp bezrobocia ma istotne znaczenie dla jego przyrostu w kolejnych okresach oraz, że skala zmian bezrobocia jest asymetryczna. Spadek stóp bezrobocia był (ceteris paribus) silniejszy, niż jego wzrost. Przeprowadzone analizy wskazały również na istotne znaczenie dla dynamiki zmian bezrobocia czynników administracyjnych. Elastyczność zmian stóp bezrobocia względem produkcji sprzedanej przemysłu w powiatach grodzkich była niższa niż w powiatach ziemskich. Ponadto w przypadku powiatów grodzkich mocniej niż w powiatach ziemskich uwidoczniła się asymetryczność zmian zachodzących na rynku pracy.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Efektywność techniczna i produktywność polskich gospodarstw rolnych specjalizujących się w uprawach polowych

W niniejszym opracowaniu zaprezentowano analizę porównawczą wyników dotyczących efektywności technicznej oraz produktywności polskich gospodarstw rolnych, uzyskanych w oparciu o stochastyczne modele graniczne (SFM) oraz nieparametryczną metodę DEA. Zastosowanie alternatywnych podejść dostarcza nowych informacji na temat procesu produkcyjnego oraz wskazuje na konsekwencje stosowania konkretnych metod w analizach produktywności i efektywności. Średnia ocena unormowanego miernika efektywności (TE) po obiektach i czasie wynosi 0,63 w podejściu SFM, a w ramach DEA jedynie 0,52. Analiza determinant efektywności wskazuje, że wg DEA najsilniej na zróżnicowanie efektywności wpływa powierzchnia użytków rolnych, a wg SFM – niekorzystne warunki gospodarowania. Z kolei przy badaniu procesu produkcji gospodarstw okazuje się, że najsilniejszy wpływ na produkcję upraw polowych mają materiały, a następnie zaangażowanie czynnika pracy (wskazują na to oba wykorzystane podejścia). W odniesieniu do zmian produktywności obie metody wskazują na jej spadek w badanym okresie, jednak z różnych przyczyn. Wyniki uzyskane w ramach SFM wskazują na silny spadek efektywności technicznej nie zrekompensowany postępem technicznym. Natomiast w ramach DEA spadek produktywności wynika przede wszystkim ze regresu technicznego, przy jednoczesnym wzroście efektywności technicznej.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w gospodarce Indii

W historii niepodległych Indii wyróżnia się dwa okresy: lata 1947-1990 oraz 1991-2018. Do 1990 roku gospodarka indyjska była bardzo scentralizowana i autarkiczna. Realizacja takiej polityki nie przynosiła dobrych efektów. Tempo wzrostu PKB kształtowało się w tym okresie na poziomie 3-4 proc. i należało do najniższych w Azji. W 1991 roku przeprowadzono wielkie reformy polegające na liberalizacji oraz deregulacji gospodarki. Od tego czasu notuje się wysokie tempo wzrostu gospodarczego, w latach 1991-2018 wyższą stopę wzrostu PKB wśród największych gospodarek świata osiągała tylko gospodarka chińska. Na początku drugiej dekady lat bieżącego stulecia gospodarka indyjska mierzona wielkością PKB (wg PPP) jest trzecią na świecie – po Chinach i USA. Jednym z najważniejszych czynników szybkiego rozwoju i modernizacji gospodarki Indii jest napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), szczególnie po 2000 roku. Indie stały się trzecim w Azji krajem pod względem napływu BIZ – po Chinach i Singapurze. Co roku 4-8 proc. ogółu indyjskich nakładów na środki trwałe pochodzi od zagranicznych inwestorów. W 2017 roku 1,2 proc. skumulowanego zasobu BIZ w skali świata znajdowało się w Indiach. Są one lokalizowane w najbardziej nowoczesnych sektorach usług oraz przemysłu. Głównymi inwestorami w Indiach są przedsiębiorstwa z wysoko rozwiniętych krajów świata. Rząd Indii bardzo aktywnie wspiera napływ bezpośrednich inwestycji.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Uwarunkowania i długookresowe implikacje Strategii dla Polski

Myśl o odpowiedniej strategii dla Polski rodziła się przez wiele lat, choć sama „Strategia dla Polski” – kilkuletni wielowątkowy program dynamicznego rozwoju społeczno-gospodarczego, osadzony na budowie instytucji społecznej gospodarki rynkowej i reformach strukturalnych odpowiadających na wyzwania globalizacji – powstał szybko, na przełomie lat 1993-94. Był to program średniookresowy, szczegółowo odnoszący się do działań niezbędnych w latach 1994-97, aczkolwiek kreślący także wiele zadań na lata późniejsze. Z ekonomicznego punktu widzenia była to próba podjęcia wyzwań długookresowych. Ówczesne zdiagnozowanie uwarunkowań zrównoważonego rozwoju oraz nakreślenie jego długofalowych celów było zasadniczo trafne i wiele z tego, co ćwierć wieku temu zaadresowano wobec reform strukturalnych i zmian instytucjonalnych, z jednej strony, oraz wewnętrznych i zewnętrznych determinantów rozwoju z drugiej strony, współcześnie pozostaje nadal aktualnych. Dotyczy to w szczególności spraw tak wielkich, jak imperatyw tworzenia społecznej gospodarki rynkowej czy konkurencyjności przedsiębiorstw w warunkach szerokiego otwarcia na kontakty ze światem, poprzez sprawy tak znaczące, jak korzystna integracja z Unią Europejską czy reforma systemu ubezpieczeń społecznych, po sprawy tak konkretne, jak sprawny nadzór finansowy czy ekspansja gospodarki opartej w coraz większym stopniu na wiedzy.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Czy wzrost gospodarczy w Polsce w latach 2005 -2015 był korzystny dla ubogich?

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. wzrost gospodarczy znacznie przyspieszył a średnie tempo wzrostu PKB w przeciągu 10 lat wyniosło przeszło 4 proc. Szybkiemu wzrostowi gospodarczemu towarzyszył wzrost dochodów realnych gospodarstw domowych. Jednakże nie wszystkie grupy społeczne w równym stopniu skorzystały z tego wzrostu. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie czy ze wzrostu gospodarczego skorzystali w większym stopniu ubodzy czy też nieubodzy. Innymi słowy czy wzrost gospodarczy był sprzyjający ubogim czy też nieubogim. W części teoretycznej opracowania dokonano uporządkowania definicji wzrostu sprzyjającego. W kolejnym kroku zostały przedstawione różne podejścia do analizy charakteru wzrostu oraz podstawowe miary wzrostu sprzyjającego ubogim. Obok prezentacji teoretycznych podstaw konstrukcji tych miar omówiono ich podstawowe zalety i ograniczenia oraz zaproponowano pewne ich modyfikacje. W części empirycznej opracowania dokonano weryfikacji hipotezy czy wzrost gospodarczy w Polsce w latach 2005-2015 był sprzyjający ubogim, stosując wcześniej przedstawione metody oceny charakteru wzrostu. Podstawą przeprowadzonych analiz charakteru wzrostu w Polsce są dane panelowe z badania Diagnoza Społeczna (DS) realizowanego przez Radę Monitoringu Społecznego. Wyniki przeprowadzonych analiz empirycznych wskazują, że generalnie wzrost gospodarczy w Polsce był w latach 2005-2015 wzrostem sprzyjającym ubogim.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Opodatkowanie konsumpcji, pracy i kapitału w krajach Unii Europejskiej

Celem artykułu jest przedstawienie długookresowych trendów dotyczących opodatkowania konsumpcji, pracy i kapitału w krajach Unii Europejskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na specyfikę polityki podatkowej w Polsce. W oparciu o dane statystyczne Komisji Europejskiej i OECD za lata 1995-2016 oraz przegląd literatury została podjęta próba weryfikacji następujących hipotez: 1. W obliczu kryzysu finansowego spadały dochody budżetowe z podatków, a główny ciężar łagodzenia deficytu budżetowego spoczywał na podatkach konsumpcyjnych. 2. Mimo licznych zmian dotyczących opodatkowania pracy w krajach Unii Europejskiej (podatku dochodowego od osób fizycznych i składek ubezpieczeniowych) ich udział w dochodach budżetowych kształtował się na zbliżonym poziomie. 3. Konkurencja podatkowa zapoczątkowana przez nowych członków UE oraz potrzeba stymulowania wychodzenia gospodarki z kryzysu sprawiła, że podmioty gospodarcze w relatywnie niższym stopniu uczestniczyły w zasilaniu dochodów budżetowych z podatków. 4. Polityka podatkowa w Polsce odbiega wyraźnie od prowadzonej w krajach Europy Zachodniej i wykazuje wiele cech typowych dla krajów o „południowej” mentalności podatkowej. Przeprowadzona analiza upoważnia do, przynajmniej częściowego, potwierdzenia przyjętych hipotez. Równocześnie wskazuje na to, że systemy podatkowe krajów Unii Europejskiej są mocno zróżnicowane. Skłania to do ostrożnego formułowania wniosków. Dotyczy to zwłaszcza podatników określanych jako samozatrudnieni, gdyż stanowią oni bardzo niejednoznaczną kategorię. Według statystyki Eurostatu ich dochody traktowane są jako dochody kapitałowe, a w Polsce znaczną ich część można raczej traktować jako dochody z pracy.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Ryzyko systemowe oraz reputacyjne w działalności agencji ratingowych

Artykuł zawiera analizę kanałów oddziaływania agencji ratingowych na ryzyko systemowe, jednocześnie stawiając pytanie badawcze, czy ryzyko reputacyjne jest wystarczającym mechanizmem dyscyplinującym agencje ratingowe i motywującym je do dbałości o wysoką jakość nadawanych ocen. Badania nad ryzykiem reputacyjnym w działalności agencji ratingowych pozwoliły na wyciągnięcie wniosku, iż agencje ratingowe zarządzają ryzykiem reputacyjnym. W okresie hossy postrzegają to ryzyko jako niskie i stąd ratingi są przeszacowywane. Trudno jest wówczas wykazać błędy w decyzjach dotyczących ratingów, a korzyści z wysokich ocen uzyskują zarówno emitenci, jak i inwestorzy. Dopiero w okresie bessy oceny stają się bardziej zróżnicowane i lepiej oddają poziom faktycznego ryzyka kredytowego, niekiedy go przeszacowując. W tym okresie prawdopodobieństwo niewypłacalności i tym samym konieczności skokowej redukcji oceny jest wyższe. Dowodzi to istnienia cykli reputacyjnych i poddaje pod wątpliwość tezę forsowaną przez agencje ratingi, iż ich ratingi są ocenami „through the cycle”. Ze względu na możliwość dokonania niezależnej oceny ryzyka kredytowego papierów typu single name, w przypadku tych walorów ratingi najczęściej nie są przeszacowywane, natomiast reputacja agencji ratingowych zbudowana na rynku instrumentów single name transferowana jest na rynek instrumentów strukturyzowanych, na którym ryzyko jest niedoszacowane. Samoregulacja, w przypadku której wystarczającym argumentem za poprawą jakości procesów oraz oferowanych produktów dla instytucji kreującej informację, wykorzystywaną następnie w procesie decyzyjnym, powinno być ryzyko reputacyjne, nie zdaje zatem egzaminu. Dlatego w celu redukcji ryzyka systemowego, zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Unii Europejskiej, zdecydowano się na objęcie agencji ratingowych odpowiedzialnością cywilną. Powstała również potrzeba zdefiniowania ram regulacyjnych dla agencji ratingowych oraz intensyfikacji nadzoru nad nimi.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ systemów emerytalnych na efekt Laffera w krajach OECD

Celem artykułu było wyznaczenie maksimum krzywej Laffera w gospodarkach poszczególnych krajów OECD posiadających instytucjonalne systemy emerytalne. Do realizacji tego zadania został wykorzystany model matematyczny opracowany wcześniej przez autora. Model przewiduje teoretycznie możliwość wystąpienia efektu związanego z krzywą Laffera w gospodarce z instytucjonalnym systemem emerytalnym. Podstawowa formuła modelu łączy produkt gospodarki tworzący wynagrodzenie czynników wytwórczych (kapitału i pracy) ze zmienną, którą jest stosunek liczby emerytów do liczby pracujących. Metodyka badania uwzględniała trzy etapy analizy z wykorzystaniem dostępnych danych statystycznych krajów OECD oraz bazy danych Banku Światowego. Pierwszy i drugi etap badania nie wypadł pomyślnie dla wszystkich krajów OECD. Kryteria modelu dla okresu 2001–2010 spełniło tylko 16 gospodarek na 34 zbadanych. Jednakże obliczenia przeprowadzone w oparciu o dane statystyczne potwierdzają przewidywania modelu. Gospodarka każdego kraju OECD może znajdować się w maksimum krzywej Laffera. To maksimum może być związane ze stosunkiem liczby emerytów do liczby pracujących z zakresu od 0 do 1. Może być ono umiejscowione bliżej 0 lub bliżej 1. Zależy to od elastyczności produktu względem kapitału w gospodarce. Przeprowadzone obliczenia nie rozstrzygają jednak, jaka jest rzeczywista w danej gospodarce elastyczność produktu względem kapitału.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Asymetria relacji cen paliw płynnych w Polsce i cen ropy naftowej

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy w warunkach polskiego rynku paliwowego możemy mówić o istnieniu asymetrii w relacji między cenami paliw a cenami ropy naftowej, a więc sytuacji, w której ceny paliw zmieniają się szybciej, gdy cena surowca na światowym rynku wzrasta, niż gdy spada. W ramach weryfikacji powyższej hipotezy posłużono się analizą kointegracji, a następnie asymetrycznym modelem korekty błędem (Error Correction Model, ECM) oraz modelem ECM z relacją kointegrującą zdefiniowaną w postaci progowej autoregresji TAR (Threshold Autoregressive, TAR lub Momentum Threshold Autoregressive, MTAR). Otrzymane rezultaty pozwalają uznać za wysoce prawdopodobne, iż asymetryczny charakter relacji cen paliw z ceną ropy naftowej dotyczy gazu LPG i oleju napędowego, a nie dotyczy cen benzyny. Szczególnie w przypadku oleju napędowego widoczna jest niemal dwukrotnie szybsza reakcja na wzrost cen ropy naftowej, niż spadek cen surowca. Takie wyniki mogą być tłumaczone na tle różnic cenowych między cenami poszczególnych paliw oraz różnic w strukturze ich odbiorców. Benzyna to paliwo o najwyższym poziomie cen, dla konsumentów stanowi wyznacznik sytuacji na krajowym rynku paliwowym. Wzrost cen ropy naftowej na światowych rynkach obserwowany po 2004 r. przekładał się niemal w całości na coraz to wyższy poziom cen benzyny na stacjach paliw, co z kolei mogło wpłynąć na skłonność konsumentów do poszukiwania informacji na temat różnic cenowych między poszczególnymi sprzedawcami paliw. Sprzedawcy świadomi, iż wśród nabywców benzyny dominują głównie gospodarstwa domowe, mogą szybciej dostosowywać ceny benzyny do zmian zachodzących na rynku, niż w przypadku oleju napędowego, którego nabywcami są głównie podmioty gospodarcze.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sektor kreatywny w gospodarce

Celem artykułu jest usystematyzowanie podstawowych pojęć związanych z sektorem kreatywnym. Najwięcej uwagi poświęcono dwóm pojęciom: działalności twórcze i przemysły kultury. Zwrócono również uwagę na wzrastającą rolę przemysłów kultury oraz dokonano zestawienia najważniejszych problemów związanych z rozwojem i badaniem działalności twórczych. Artykuł ma charakter teoretyczny. Realizacja wyznaczonych celów pracy wymagała obszernych studiów literatury, w dużej mierze zagranicznej. Za sektor kreatywny (creative knowledge sector) w gospodarce narodowej uważa się ten, na który składają się działalności oparte na własności intelektualnej, mające korzenie w kulturze i nauce. W sektorze tym wyróżnia się dwie podstawowe grupy: działalności twórcze (creative industries) oraz tzw. działalności o dużym stopniu nasycenia wiedzą (knowledge intensive industries). Znaczenie tych przemysłów we współczesnej gospodarce wzrasta, a ich stan wpływa bezpośrednio lub pośrednio na rozwój miasta/regionu m.in. przez aktywizację potencjału ludzkiego, tworzenie miejsc pracy, rozwój sektorów komplementarnych związanych pośrednio z kulturą (np. turystyki i rekreacji), stymulowanie rewitalizacji obiektów poprzemysłowych czy udział w tworzeniu pozytywnego wizerunku miasta/regionu. Niemniej jednak rozwojowi działalności twórczych towarzyszą liczne problemy, w tym brak zaufania wobec tych dziedzin, powszechna opinia o ich nieproduktywności oraz brak metodologii oceny działalności twórczych.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Analiza finansowa przedsiębiorstwa bazującego na wiedzy

Celem artykułu jest przedstawienie teoretycznych podstaw nowego obszaru analizy finansowej przedsiębiorstwa. Powodem podjęcia tej problematyki jest niemoc klasycznej analizy finansowej dotycząca precyzyjnego diagnozowania zasobów kompetencji kontrolowanych przez przedsiębiorstwa bazujące na wiedzy. Nie tylko analiza finansowa, ale także nauki o finansach stoją obecnie przed wyzwaniem poszerzenia swojego instrumentarium o nowe narzędzia umożliwiające rejestrację, prezentację i interpretację zjawisk ekonomicznych charakterystycznych dla zasobów wiedzy (kapitału intelektualnego). W artykule zaprezentowano przedmiot oraz główne założenia rachunkowości finansowej aktywów kompetencyjnych i kapitału intelektualnego. Przywołano najważniejsze urządzenia ewidencyjne tego działu rachunkowości: bilans oparty na wiedzy oraz księgę kompetencji. Przedstawiono metodykę wstępnej analizy bilansu opartego na wiedzy, a więc badanie jego zasadniczej struktury i dynamiki. Dalej zaproponowano konstrukcję podstawowego wskaźnika postindustrialnej analizy finansowej, tj. wskaźnika return on knowledge (ROK). Zdefiniowano zjawisko dźwigni intelektualnej oraz podjęto próbę jego kwantyfikacji. W rezultacie zestaw narzędzi klasycznej analizy finansowej został wzbogacony o następujące wskaźniki oraz wzorce ich interpretacji: wskaźnik struktury aktywów kompetencyjnych (kapitału intelektualnego), wskaźnik dynamiki nominalnej aktywów kompetencyjnych (kapitału intelektualnego), wskaźnik dynamiki realnej aktywów kompetencyjnych (kapitału intelektualnego), wskaźnik wytworzenia kapitału intelektualnego, wskaźnik rentowności aktywów kompetencyjnych (kapitału intelektualnego), stopień dźwigni intelektualnej, stopień przychodowości aktywów kompetencyjnych, stopień kosztochłonności aktywów kompetencyjnych.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Gospodarka jako system generujący rzeczy użyteczne

Celem artykułu jest przedstawienie propozycji fenomenologicznej metody badań ekonomicznych. Artykuł rozwija teoremat Saya: „Produkcja nie jest tworzeniem materii, lecz tworzeniem użyteczności”. Pojęcie użyteczności zostało rozbudowane na podstawie walrasowskiego pojęcia rzeczy użytecznej i jej cechy konstytutywnej – serwisu, oraz heideggerowskiej interpretacji rzeczy użytecznej jako pragmata; serviceability for-. Bezpośrednie odniesienie do propozycji sformułowanych przez Walrasa, Heideggera i Chomsky’ego pozwoliło zdefiniować podstawowy moduł systemu gospodarki. Zestawione zostały dwa walrasowskie modele działania gospodarki: tabelaryczno‑kategorialny, polegający na wprowadzeniu porządku do całości agregatu produkcji, opartego na sformułowanych kategoriach ekonomicznych, oraz syntaktyczny, traktujący gospodarkę jako całość znaczeń (koncepcji użyteczności) i jednocześnie całość konstrukcji syntaktycznej. Operacjonalizacja przedstawionych schematów była możliwa dzięki rozwiązaniom zaczerpniętym z teorii gramatyki generatywnej Chomsky’ego (paradygmaty NP^VP), oraz heideggerowskiej konstrukcji relacyjnej wiążącej całość koncepcji rzeczy użytecznych. Zasadniczym problemem jaki rozwiązuje gospodarka jest generowanie jej własnego rozwoju. Analiza użyteczności – pierwotnej, warunkującej powstanie produktu, koncepcji funkcjonowania rzeczy w określonych zastosowaniach determinowanych praktyczną aktywnością człowieka (jedność aspektów pragmata i praxis) – jest niezbędnym warunkiem wiedzy o procesach rozwoju. Koncepcja użyteczności poprzedza wszelkie konkretne zastosowania produktu, jest aprioryczna w stosunku do każdego procesu wytwarzania, oraz wyznaczenia możliwych ścieżek wymiany produktu. Wskazana metoda pozwala na uchwycenie momentów formowania, aktywności oraz potencjału rozwojowego projektowanych i realizowanych przedsięwzięć gospodarczych.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości