rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ nawozów fosforytowo-siarkowych na przenikanie jonów fosforanowych i siarczanowych do wód

Tradycyjne systemy nawożenia roślin uprawnych fosforem w Polsce
obarczone są dużym ryzykiem ekologicznym związanym z łatwością
przenikania fosforanów (V) do wód powierzchniowych, a także wysokimi
kosztami produkcji takich nawozów. Nakłada to konieczność poszukiwania
nowych rozwiązań nawozowych, które z jednej strony stanowiłyby
mniejsze zagrożenie dla środowiska naturalnego, a z drugiej byłyby
równie dostępnym dla roślin źródłem fosforu. Jednym z nich może być
stosowanie mieszanek fosforytowo – siarkowych (FS), charakteryzujących
się stopniowym uwalnianiem łatwo przyswajalnych fosforanów (V),
a przez to również ich mniejszą migracją do wód. Dodatek siarki zwiększając
dostępność fosforu z fosforytów, stanowi również źródło siarki jako
składnika pokarmowego dla roślin. Celem badań było określenie wpływu
dodatku siarki elementarnej do mielonego fosforytu na przenikanie jonów
fosforanowych (V) i siarczanowych (VI) do wód. w doświadczeniach wegetacyjnych
badano w jaki sposób nawożenie mieszankami fosforytowo
– siarkowymi wpływa na przemieszczanie się jonów fosforanowych (V)
i siarczanowych (VI) do wód. Przeprowadzono dwa dwuletnie doświadczenia
wazonowe, na których testowano działanie 6 wariantów mieszanek
fosforytowo – siarkowych, różniących się stopniem przemiału fosfory tu (F1 i F2) oraz dodatku siarki (S1, S2, S3). Przeprowadzone badania
nie wykazały zagrożenia przenikania znaczących ilości jonów fosforanowych
(V) oraz siarczanowych (VI) do wód podziemnych w przypadku
stosowania nawozów o stosunku fosforytu do siarki większym niż 7:1.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ wezbrań na intensywność procesów fluwialnych na przykładzie koryta potoku Smolnik

Celem prezentowanych badań jest określenie zmian morfologicznych na
zdegradowanych odcinkach potoku Smolnik, wywołanych przez dwie fale wezbraniowe.
Oceniono zmiany warunków hydrodynamicznych, które miały decydujący
wpływ na intensywność transportu rumowiska i tym samym na geometrię badanych
odcinków. Przeprowadzono pomiary geodezyjne profilu podłużnego
i przekrojów poprzecznych koryta. Określono również skład granulometryczny
materiału dennego i brzegowego. Wyniki tych badań stanowią podstawę do obliczeń
i analizy badanych procesów. Oceniono objętości wyerodowanego materiału
i objętości jego depozycji na dnie koryta. Intensywność transportu zastała obliczona
przy użyciu równania Bagnolda. Zaobserwowane zmiany zilustrowano szkicami
sytuacyjnymi, na których pokazane są miejsca depozycji rumowiska, powstałe
wyboje po erozji dennej oraz strefy aktywne podcięć brzegów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena przestrzennego ukształtowania działek różniczan na przykładzie Mściwojowa

Artykuł zawiera wyniki badań rozłogu działek w miejscowości Mciwojów,
których właściciele zamieszkują poza jej obszarem. Podstawowym elementem
powierzchniowym, przyjętym do badań, były ciągłe części działek ewidencyjnych
objęte jedną formą użytkowania. Do wykonania badań zastosowano specjalistyczne
programy komputerowe: MKTopoGUTR, Plikpol i Pole, które wykorzystują
dane z numerycznej mapy ewidencyjnej i części opisowej operatu ewidencji
gruntów i budynków prowadzonej w systemie cyfrowym. Szczegółowymi badaniami
objętych zostało 20 podstawowych cech rozłogu działek. Badanie ukształtowania
rozłogu działek ornych polegało na wykonaniu oceny ich rozłogu, poprzez
porównanie poszczególnych cech rozłogu działek z wielkościami
uznawanymi za poprawne bądź optymalne. Uzyskane parametry poddano ocenie
w zakresie ich poprawności, co pozwoliło na wskazanie wad w istniejącym układzie
gruntowym i określenie kierunków jego poprawy.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena podatności wód podziemnych na zanieczyszczenie pestycydami organicznymi w naturalnych uwarunkowaniach zlewni rolniczej

Specyficzna podatność wód podziemnych na zanieczyszczenie przez pestycydy
organiczne zależy od czynników naturalnych (glebowych, klimatycznych
i hydrologicznych) oraz od właściwości pestycydów, takich jak współczynnik
sorpcji oraz czas połowicznego rozkładu. Problematyka oceny podatności wód
podziemnych na zanieczyszczenie sprowadza się najczęściej do opracowania mapy
lub map podatności i ich późniejszej analizy. Mapy podatności wód podziemnych
na zanieczyszczenie przez pestycydy opracowano w środowisku GIS, wykorzystując
system oparty na liczbowym indeksie AF, zaproponowany przez Rao
i wsp. w 1985 r. Dla obszaru zlewni rolniczej Ciesielska Woda opracowano mapy
podatności wód podziemnych na zanieczyszczenie przy różnych kombinacjach
współczynnika sorpcji i czasu połowicznego rozkładu (tab. 2, rys. 1, 2). Analiza
opracowanych map podatności pozwoliła na identyfikację pestycydów, których
stosowanie w danych warunkach naturalnych badanej zlewni może stanowić największe
ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych (rys. 3).

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Możliwości wykonywania kalibracji sprzętu geodezyjnego w Geodezyjnym Laboratorium Metrologicznym AGH w Krakowie

W Geodezyjnym Laboratorium Metrologicznym WGGiIŚ AGH (GLM
AGH) od kilku dekad prowadzone są badania związane ze sprawdzaniem, atestacją i kalibracją sprzętu geodezyjnego. Wykorzystanie interferometru laserowego
jako wzorca długości w znaczący sposób zwiększyło zakres prac wykonywanych
w GLM AGH. Zbudowany został komparator pionowy umożliwiający kalibracją
precyzyjnych łat niwelacyjnych z podziałem klasycznym i kodowym, komparator
poziomy pozwalający na kalibracją przymiarów wstęgowych, badanie tachimetrów,
dalmierzy i niwelatorów, a także komora do wyznaczania współczynnika liniowej
rozszerzalności termicznej łat niwelacyjnych. Możliwości badawcze GLM
AGH uzupełniają także stanowiska do klasyfikacji instrumentów geodezyjnych,
w tym precyzyjnych niwelatorów cyfrowych i teodolitów elektronicznych oraz do
badania stałości osi celowej urządzeń. Do badania dalmierzy, tachimetrów i odbiorników
GPS wykorzystywana jest także baza testowa „Wisła” i baza łamana.
W pracy scharakteryzowano poszczególne stanowiska pomiarowe i przedstawiono
zakres możliwych badań sprzętu geodezyjnego wykonywanych w GLM
AGH. Opierając się na wynikach prac badawczych, prowadzonych dla wykonawców
geodezyjnych, przytoczono także liczne przykłady potwierdzające konieczność okresowego sprawdzania instrumentów i korzyści, jakie z nich płyną dla dokładności wykonywanych pomiarów geodezyjnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metoda wielowartościowa jako podstawa wyboru obszarów wymagających sporządzania planów miejscowych na przykładzie gminy Trzebownisko

Metoda uwzględnia wielowartościowe kryteria wyboru obszarów wymagających
sporządzania planów miejscowych. W sposób profesjonalny, wymierny
i obiektywny, a jednocześnie elastyczny, pozwala na właściwy ich wybór po odpowiedniej
modyfikacji i adaptacji jest możliwa do stosowania w każdych uwarunkowaniach
przestrzennych. Metodę wdrożono w gminie Trzebownisko dla wybranych
celów przeznaczenia, tj. tereny rolnictwa i leśnictwa; tereny rekreacji
i turystyki; tereny mieszkalnictwa, administracji i usług; tereny komunikacji,
transportu i infrastruktury technicznej; tereny wód otwartych i urządzeń wodnych.
Na podstawie przyjętego systemu cech i wartości wyznaczono w gminie trzy obszary
wymagające sporządzenia planów miejscowych w pierwszej kolejności.
Uzyskane wyniki potwierdziły skuteczność opracowanej metody, jej przydatność
w praktyce planistycznej, a także możliwość przystosowania do specyficznych
uwarunkowań lokalnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Analiza aktualnych dokładności i precyzji ręcznego odbiornika GPS z sygnałem EGNOS

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów testowych dokonanych przy pomocy
ręcznego odbiornika sygnałów GPS (Global Positioning System), przystosowanego
do odbioru sygnału korygującego EGNOS (European Geostationary
Navigation Overlay Service), który teoretycznie ma obejmował swoim zasięgiem
Europę i północną część Afryki. Wiadomym jest jednak, że Europa srodkowa
i Wschodnia znajduje się na granicy zasięgu EGNOS i niektóre obszary Polski
mają ograniczony dostęp do sygnałów tego systemu. Pomiary testowe przeprowadzono
na wybranych punktach stacjonarnych przy pomocy odbiornika firmy Garmin
GPSMAP 62s wyposażonego w aktywną antenę zewnętrzną MAZO GPS.
Podczas wykonywanych pomiarów rejestrowano współrzędne przestrzenne, ich
wiarygodność, liczbę odbieranych satelitów, czas pomiaru, dostępność sygnału
EGNOS. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują na szerokie możliwości
stosowania ręcznych odbiorników w pomiarach głównie na potrzeby systemów informacji
przestrzennej i zadań pomiarowych w inżynierii środowiska, ale wiarygodność wyników zależy od wielu czynników i zachowania określonego reżimu
pomiarowego.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Szachownica gruntów wsi Nowa Wieś przeciętej autostradą A-4

W pracy przedstawiono analizę szachownicy gruntów indywidualnych na
przykładzie Nowej Wsi przeciętej autostradą A-4 na terenie powiatu rzeszowskiego,
w wyniku której powstała nowa szachownica wewnętrzna badanej miejscowości.
Rozdrobnienie gruntów indywidualnych w badanej wsi jest znaczne, ponieważ
nie tylko właściciele zamieszkali w tej wsi użytkują te działki, ale również osoby
zamieszkałe poza badaną wsią (różniczanie). W pracy przedstawiono dostępność
do gruntów różniczan po wybudowaniu autostrady. W tym celu dokonano szczegółowej
analizy położenia działek właścicieli w stosunku do ich miejsca zamieszkania
i dostępu do nich. Dokonano charakterystyki gruntów różniczan zamiejscowych,
przedstawiono ich przestrzenne rozmieszczenie oraz dokonano podziału
różniczan zamiejscowych na: „północnych i południowych”. Podano sposób opracowania
studium szachownicy wewnętrznej gruntów dla wsi przeciętej autostradą,
które może być wykonywane w procesie prac scalenia gruntów wokół autostrad.
Uzyskane wyniki dowodzą, że autostrada przetnie dostęp do działek i utrudni do
nich dostęp oraz znacznie wydłuży do nich dojazd zarówno mieszkańcom wsi, jak
i właścicielom spoza badanej miejscowości.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Infrastruktura techniczna a rozwój turystyki w gminach wiejskich województwa małopolskiego

Temat badawczy opracowania podjęto z uwagi na istotną rolę jaką odgrywa
wyposażenie danego obszaru w niezbędne elementy infrastruktury technicznej,
które warunkuje rozwój każdej formy działalności gospodarczej, w tym działalności
turystycznej.
W artykule przedstawiono stan wyposażenia gmin wiejskich w wybrane
elementy infrastruktury komunalnej (przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne do
budynków mieszkalnych). Badany obszar stanowią gminy wiejskie województwa
małopolskiego, które przeanalizowano pod względem pełnienia funkcji turystycznej,
ocenianej przy wykorzystaniu wskaźników: Schneidera i Deferta. Podjęto próbę
ustalenia zależności pomiędzy stanem wyposażenia w wybrane elementy infrastruktury
technicznej a poziomem ruchu turystycznego. Zależność ta może
decydować o atrakcyjności bądź nieatrakcyjności danego regionu, wsi, a więc stanowić
o szansach lub barierach ich dalszego rozwoju.
Dane wykorzystane do analizy pochodzą z Banku Danych Regionalnych GUS.
Jeśli chodzi o poziom wyposażenia w sieć wodociągową, stwierdzono iż
nie wszystkie gminy posiadały takie przyłącza. Najwięcej przyłączeń w przeliczeniu
na 100 budynków mieszkalnych posiadały gminy: Biały Dunajec, Poronin
i Kościelisko. Zaś gminy – Lipinki, Lubień, Ochotnica Dolna, Rzepiennik Strzyżewski,
Tokarnia, Trzcian nie posiadały ani jednego przyłącza do sieci wodociągowej.
Biorąc pod uwagę wyposażenie w przyłącza do sieci kanalizacyjnej na 100
budynków mieszkalnych najwyższe wyniki uzyskały gminy: Poronin, Biały Dunajec
i Lipnica Wielka. Gminy, w których nie odnotowano sieci kanalizacyjnej to
Biskupice, Bolesław (powiat dąbrowski), Borzęcin, Bystra-Sidzina, Drwinia, Gołcza,
Gręboszów, Grybów, Iwkowa, Jordanów, Kocmyrzów-Luborzyca, Korzenna,
Kozłów, Łabowa, Łużna, Mędrzechów, Racławice, Rzepiennik Strzyżewski,
Słaboszów, Słopnice, Stryszów oraz Wieprz. Poniższa analiza oparta jest o współczynnik korelacji liniowej Pearsona,
który jest miernikiem siły związku prostoliniowego między dwiema mierzalnymi
i przyjmuje wartości z przedziały −1≤ rxy ≤ +1 .
Wartość współczynnika korelacji uwzględniające wodociągowe przyłącza
do budynków mieszkalnych i wskaźnik Schneidera, wyniosła 0,002, zaś dla przyłączy
kanalizacyjnych 0,089. W przypadku wskaźnika Deferta wartość korelacji
wyniosła odpowiednio 0,136 oraz 0,157.
Biorąc pod uwagę otrzymane wyniki analizy należy stwierdzić, iż nie istnieje
dodatnia współzależność pomiędzy poziomem wyposażenia gmin wiejskich
w elementy infrastruktury technicznej a realizacją funkcji turystycznej. Można zatem
stwierdzić, że pomimo wysokiego poziomu wskaźników wyposażenia infrastrukturalnego
w badanych gminach nie dostrzega się znaczącego wpływu na realizowanie
funkcji turystycznej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany struktury przestrzennej nieruchomości jako podstawa prognozy przekształceń terenów wiejskich

Przedmiotem opracowania były zagadnienia związane ze zmianami w strukturze władania i użytkowania gruntów. Podejmowanie przez polski rząd jakichkolwiek działań w celu zmiany sytuacji polskiej wsi i kształtowania jej nowego obrazu według wzorców zachodnich nie może się odbywać bez gruntownej analizy istniejącego stanu struktury przestrzennej gruntów. Analiza zmian zachodzących w strukturze przestrzennej gruntów prowadzi do wyciągnięcia ciekawych wniosków badawczych z historii obszaru, jego stanu zainwestowania i wnioskowanych przemian.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena skuteczności przeciwerozyjnej zabudowy biologicznej brzegów potoku Wielka Puszcza po powodzi w 2005 roku

Niszcząca działalność powodziowych przepływów rzek i potoków
górskich jest stosunkowo duża, a szczególnie wtedy, jeżeli na ich brzegach
brak odpowiedniej zabudowy biologicznej. Powódź, która na potoku
Wielka Puszcza wystąpiła w roku 2005 i dokonała licznych zniszczeń,
pozwoliła też autorom na przeprowadzenie weryfikacji
skuteczności przeciwerozyjnej występującej zabudowy biologicznej
omawianego potoku.
Stwierdzono m.in., że największe zniszczenia spowodowane
wzmiankowaną powodzią wystąpiły na tych odcinkach brzegów, gdzie
nie było drzewiastej zabudowy biologicznej oraz na tych, gdzie zabudowę
biologiczną tworzyły drzewa leśne, a mianowicie: świerk, jodła, buk,
jawor, a nie olsza szara i wierzby, które są dla zabudowy biologicznej
potoków i rzek górskich najbardziej odpowiednie.
Analiza szkód powodziowych spowodowanych występowaniem na
terenie zlewni potoku Wielka Puszcza w dniu 23.08.2005 katastrofalnego
opadu deszczu w ilości ponad 70 litrów na 1 m2 nie były w stanie zretencjonować
nawet zajmujące prawie 82% obszary leśne, zdominowane
przez drzewostany świerkowe. Szybki spływ wód opadowych ze stromych
stoków spowodował wezbranie o 3 m wysokości fali w korycie potoku,
energia kinetyczna wezbraniowego przepływu wód korytowych
była tak silna, że spowodowała obniżenie się dna koryta potoku
Wielkiej Puszczy prawie o 2 m i poszerzenie średnio o 4 m. Na skutek
podcięcia przez płynącą wodę brzegów na znajdujących się nad nimi
stromych zboczach i stokach nastąpiły pokaźnych rozmiarów osuwiska
nawet na terenach porosłych lasami. Zaszutrowany rumoszem kamienistym
wleczonym przez wodę drzew wodospady, z których spadająca woda
wybiła w dnie koryta głębokie doły nazwane przez miejscową ludność buniorami. Zniszczona została na odcinku kilkudziesięciu
metrów droga asfaltowa i most drogowy. Treścią opracowania są opisy
dokonanych zniszczeń powodziowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjał krajobrazów kulturowych podstawą kreacji przestrzeni rekreacyjnej

Obecnie coraz częściej spotykany jest pogląd o nowym podejściu do krajobrazów kulturowych. Z jednej strony stanowią one przedmiot ochrony w ujęciu historycznym, środowiskowym, z drugiej zaś warunkują rozwój lokalny i regionalny. Krajobrazy kulturowe decydują także o atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich. W pracy podano przykłady kształtowania przestrzeni turystycznej tych obszarów z kraju i za granicy, które są lub mogą stanowić istotny produkt turystyczny wspomagający rozwój lokalny i regionalny. Wskazano przy tym możliwości aranżacji przestrzeni rekreacyjnej obszarów wiejskich uwzględniając ich potencjał kulturowy, a także rozwój społeczno-gospodarczy. Przy kreacji przestrzeni rekreacyjnej duże znaczenie ma aktywizacja społeczna oraz możliwość współpracy wielu instytucji.
Przestrzeń powinno się kształtować w oparciu o autentyzm miejsca, odniesienie do warunków środowiskowych, kulturowych i społecznych. Szczególna uwaga powinna być skierowana na te elementy krajobrazu kulturowego, których obecność wyrobiła w sposób trwały wizerunek krajobrazów kulturowych danego obszaru, regionu, kraju.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie danych katastralnych w sytuacjach kryzysowych

W ostatnich czasach z niepokojem obserwujemy niestabilność klimatu,
objawiającą się nagłymi skokami temperatur, ciepłymi zimami, gwałtownymi
burzami, huraganami czy ulewnymi deszczami. Zjawiska te negatywnie wpływają
na środowisko oraz bezpieczeństwo ludzi. Informacja o środowisku i znajomość
jakości jego elementów, a w szczególności: powierzchni ziemi, kopalin, wody,
powietrza, krajobrazu, klimatu oraz pozostałych elementów środowiska jak również
wzajemnych oddziaływań pomiędzy tymi elementami, pozwoli na prognozowanie
zmian w przestrzeni. Sprawny monitoring, wykorzystujący system informacji
przestrzennej w tym bazę danych katastralnych jest podstawą właściwego
zapobiegania ewentualnym szkodom i minimalizowania strat spowodowanych klęskami
żywiołowymi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany składu chemicznego owoców wiśni uprawianych w różnych warunkach wodnych i nawozowych

Badania polowe przeprowadzono w latach 2002–2004 na glebie lekkiej,
zaliczanej do kompleksu żytniego dobrego. Doświadczenie założono metodą losowanych
podbloków w układzie zależnym (ang. split-plot) w siedmiu powtórzeniach.
Pomiędzy drzewami utrzymywano murawę, a w rzędach ugór herbicydowy.
Oceniano odmiany ‘Kelleris’ i ‘Łutówka’ uprawianych w zróżnicowanych warunkach
wodnych: kontrola (O) i nawadniane (W) oraz nawozowych: 0NPK, 1NPK –
130kg N.ha-1 (40+ 30+60), 2NPK – 260 kg N.ha-1 (80+60+120). Nawadnianie stosowano
według wskazań tensiometru, gdy potencjał wodny gleby obniżył się poniżej
0,01 MPa. Do nawadniania użyto zraszacze typu ‘Hadar’ o zasięgu r = 1m,
na każde drzewo przypadał jeden zraszacz. W zależności od sumy opadów atmosferycznych,
w poszczególnych latach badań zastosowano od 27,5 do 61,3 mm wody.
W pracy badano wpływ dawek nawodnieniowych i opadów w okresie wegetacji
na zawartość N, P, K, Ca, Mg, cukrów, witaminy C i zawartości suchej masy
owoców wiśni. Oceniane odmiany charakteryzowały się podobnymi możliwościami
plonotwórczymi. Nawadnianie istotnie zwiększyło plony o 1,96 t.ha-1
(36,5%). Najwyższe plony wiśni (6,78 t.ha-1) zebrano z obiektów nawożonych
najwyższą dawką 260 kg N.ha-1. Rezultaty badań wykazały, że w trzyletnim okresie
prowadzenia doświadczenia wystąpiła w nawadnianych owocach obniżka zawartości
N, P, Mg, cukru, witaminy C w porównaniu do jego zawartości w owocach na obiektach
nienawadnianych. Nawożenie mineralne przyczyniło się do obniżenia ilości Mg
i cukru w owocach, natomiast zwiększyło koncentrację N, K, Ca, witaminy C.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przekształcenie uzdrowiska w ośrodek przemysłowy na przykładzie Jastrzębia-Zdroju

Przeprowadzone badania miały udzielić odpowiedzi na pytanie
„Czy funkcja przemysłowa może współegzystować z funkcją uzdrowiskową?
Czy słusznie przekształcono uzdrowisko w ośrodek przemysłowy?”.
Zwrócono uwagę na występujący nadal potencjał uzdrowiskowy
w byłym uzdrowisku Jastrzębie-Zdrój. Druga połowa lat 40. i początek lat
50. XX wieku, to okres niezwykłego jego rozkwitu jako ośrodka uzdrowiskowego.
Odbudowywano, zmodernizowano wybudowane wcześniej tj.
przed II wojną światową zakłady lecznicze. Zadanie to w tamtym okresie
stanowiło priorytet dla władz lokalnych, bowiem zakład uzdrowiskowy
był jedynym dużym pracodawcą w tym niewielkim mieście. Pomimo
swojej kurortowej świetności w powojennych latach, w wyniku decyzji
polityczno-społeczno-gospodarczych oraz ze względu na rozpoczętą
w latach 60. XX wieku eksploatację złóż węgla kamiennego, z małego
miasteczka, liczącego ponad 8 tysięcy mieszkańców, powstało duże ponad
100 tysięczne miasto przemysłowe. Pierwotnie funkcja uzdrowiskowa
istniała przy niezwykle prężnie rozwijającej się funkcji przemysłowej.
Okazało się, że mogły one współegzystować, a mogłoby się wydawać, że
wykluczać. Ostatecznie uzdrowisko zaprzestało swoją działalność w 1994
roku z powodu zaniku wód leczniczych. Pozostały po nim liczne obiekty
infrastruktury uzdrowiskowej, z przepięknym ponad 18 hektarowym
Parkiem Zdrojowym. Można zadać pytanie, czy słusznie zlikwidowano
uzdrowisko, dysponujące tak ogromnym potencjałem uzdrowiskowym?.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Relacje allometryczne dla miast zachodzące między liczbą działek, polem powierzchni miasta oraz liczbą mieszkańców

W pracy zbadano relacje allometryczne opisujące związki pomiędzy liczbą działek w granicach administracyjnych miasta, Nd, całkowitym polem powierzchni miasta, Stot, oraz liczbą mieszkańców miasta, N. W wyniku przeprowadzonej analizy wyznaczone zostały trzy wykładniki ys, yd, oraz y występujące odpowiednio, w relacjach allometrycznych Stot ∞ NyS, Nd ∞ Nyd, oraz Nd ∞ Stoty

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna