rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kobiecość w paleolicie – analiza i interpretacja figurek „Wenus” z obszaru Europy Środkowej

Fascynacja kobietami trwa od dawna. Ich ciało oraz gesty były, są i zapewne nadal będą inspiracją
dla twórczości niezliczonych artystów. Podziw ten rozpoczął się kilkadziesiąt tysięcy lat
temu w paleolitycznej Europie, kiedy to nasi przodkowie zaczęli tworzyć z różnych materiałów,
małe fi gurki przedstawiające kobiety, tzw. „Wenus”. Często o nieproporcjonalnych kształtach
i ponadnormatywnych, trzeciorzędowych cechach płciowych, było to jednak uwarunkowane
stylem, a zarazem kulturą paleolitu, w której powstawały. Możemy zaobserwować zmiany zachodzące
w sposobie ukazywania kobiet, od realistycznych przedstawień do praktycznie samych
konturów kobiecego ciała, z ewidentnym wyszczególnieniem pośladków. Napisano wiele
prac traktujących o przeznaczeniu tego typu fi gurek, a temat ten budzi burzliwe dyskusje na
międzynarodowej arenie naukowej. Niektórzy z badaczy dopatrują się w nich poświadczenia
hipotez na istnienie matriarchatu w najdawniejszych społeczeństwach Starego Kontynentu, inni
z kolei skłaniają się ku twierdzeniu, że spełniały funkcje totemów gwałtów lub swego rodzaju
„sex toys”, mających na celu wywoływać uczucie podniecenia u mężczyzn. Najtrafniejsza
w moim odczuciu wydaje się być teoria, która opiera swe założenia na przekonaniu, iż fi gurki
te były tworzone w celach kultowych, związanych z płodnością. Przedstawienie analizy oraz
koncepcji na temat wybranych postaci „Wenus” z Europy Środkowej, daje możliwość ukazania
ewolucji postrzegania kobiecości w okresie paleolitu.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zagadnienie pochodzenia idei Boga w ujęciach Kartezjusza i J. L. Wolzogena

Temat artykułu dotyczy koncepcji wrodzoności idei Boga przedstawionej przez René Descartesa i krytyki tego poglądu dokonanej przez Jana Ludwika Wolzogena. Poddałem szczegółowej analizie treść Medytacji o pierwszej filozofii Kartezjusza oraz treść Uwag do Medytacji Metafizycznych René Descartesa Wolzogena, na tej podstawie dokonałem rekonstrukcji poglądów Wolzogena i Kartezjusza. Niezbędne było również ukazanie kontekstu historycznego rozważań obu filozofów. Kartezjusz twierdził, że idea bytu doskonałego i nieskończonego została umieszczona w umyśle przez Boga. Wolzogen chciał pokazać, że Kartezjusz nie dowiódł wrodzoności tej idei. Uważał, że wszystkie idee pochodzą z doświadczenia zmysłowego i idea Boga została ukształtowana przez umysł. Moim głównym celem było wykazanie, że Wolzogen przyjmował tomistyczny pogląd, zgodnie z którym ludzki umysł dysponuje niedoskonałym pojęciem Boga.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
BEZPIECZEŃSTWO W RUCHU DROGOWYM – PIESI JAKO NIECHRONIENI UCZESTNICY RUCHU DROGOWEGO

Cel badań. Celem przeprowadzonych badań było wykazanie obszarów ochrony pieszych pod względem prawnym i technicznym oraz tego, jaki wpływ ma zachowanie pieszych na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W tekście zostały omówione następujące zagadnienia: piesi, jako niechronieni uczestnicy ruchu drogowego; trzy ważne zasady chroniące życie pieszych; zagrożenia dla pieszych i przez pieszych.
         Metodologia. Główną metodą badawczą wykorzystaną do omówienia zagadnienia bezpieczeństwa pieszych w ruchu drogowym jest analiza źródeł prawnych oraz programów telewizyjnych, artykułów oraz dostępnej literatury naukowej.
         Wyniki badań. Rozwiązania prawne w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego obejmujące ochronę pieszych obowiązujące w Polsce należy uznać za wystarczające. Znaczącym problemem jest jednak wciąż nieodpowiednia infrastruktura pieszo-drogowa, która w znaczący sposób mogłaby zmniejszyć ruch pojazdów a uwolnić ruch dla pieszych zwiększając poziom bezpieczeństwa w szczególności w miastach. W konsekwencji zwiększony udział transportu zbiorowego ogranicza ruch innych pojazdów. W artykule wykazano, że lekceważenie przepisów prawa o ruchu drogowym i brak świadomości sytuacyjnej przez pieszych i kierowców pojazdów jest zagadnieniem trudnym do zwalczenia. Bez systemu edukacji i dostosowania treści do poziomu odbiorców nie możemy mówić o długofalowym zapewnieniu bezpieczeństwa pieszym.
         Wnioski. Bezpieczeństwo ruchu drogowego to nie tylko statystyka i przeciwdziałanie wypadkom. Jest to złożony problem, w którym dziedziny nauki takie jak psychologia, socjologia, biologia, prawo oraz techniczne dyscypliny naukowe powinny ze sobą współpracować. W literaturze naukowej, jaki i opracowaniach instytucjonalnych zajmujących się bezpieczeństwem ruchu drogowego, brakuje zajęcia stanowczego stanowiska przez badaczy oraz praktyków zajmujących się tematyka poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dwie podróże. O powieściach Dziesięć „polskich” dni Henri’ego Raczymowa i Nie pojedziemy zobaczyć Auschwitz Jérémiego Dresa

Artykuł jest próbą zestawienia relacji z podróży do Polski – powieści graficznej Nie pojedziemy zobaczyć Auschwitz  Jérémiego Dresa oraz mikropowieści Henri’ego Raczymowa Dziesięć „polskich” dni i pokazania za ich pośrednictwem dwóch różnych sposobów budowania pamięci żydowskich emigrantów we Francji. Skontrastowanie dwóch różnych pokoleń postpamięci i dwóch różnych spojrzeń na Warszawę, Kraków, „żydowska Polskę”, pozwala na zaobserwowanie trans-generacyjnych przekształceń, jakie zachodzą w strukturze pamięci i ich przełożenia na sposób narracji.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Przejawy okulocentryzmu we współczesnych mediach

Wszechobecne obrazy zdominowały współczesną rzeczywistość, a przestrzeń medialna zdaje się być tego najlepszym dowodem. Przejawy okulocentryzmu spotykamy na każdym kroku - czytając gazety, przeglądając strony internetowe i prywatne blogi trafiamy na obszerne fotorelacje i sesje zdjęciowe. Kierowców „atakują" bilboardy, pasażerów linii miejskich reklamy na przystankach. I nawet w domowym zaciszu, mimowolnie przeglądamy tysiące zdjęć udostępnionych przez innych na portalach społecznościowych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Prawne i moralne aspekty eutanazji w świetle polskiej regulacji prawnej oraz nauki społecznej Kościoła Katolickiego

Temat eutanazji i lekarskiej pomocy w samobójstwie istnieje tak długo jak medycyna, jednakże w ostatniej dekadzie wywołuje on szczególne kontrowersje skutkiem legalizacji eutanazji i wspomaganego samobójstwa w kilku krajach Europy oraz obserwowalnej tendencji do liberalizowania zapisów prawnych w tej kwestii. Problem budzi żywe zainteresowanie mediów, staje się zapalnym punktem w dialogu państwo-kościół. Przepisy obowiązujące m.in. w Holandii, Belgii i Luksemburgu, a także projekty ustaw w Polsce, angażują w dyskurs zarówno środowiska medyczne, farmaceutyczne, prawne, teologiczne – jak i szerokie kręgi opinii publicznej.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
WPŁYW OKULARÓW NA SPOŁECZNĄ OCENĘ CECH OSÓB JE NOSZĄCYCH

Percepcja twarzy w okularach zainspirowała wiele badań, dotyczących głównie ocen inteligencji i atrakcyjności. Jednak nie pojawiły się badania dotyczące innych cech, co do których można zakładać, że ich odbiór zależy od obecności okularów. Zbadałam wpływ noszenia okularów na ocenę atrakcyjności, kompetencji, sprawności fizycznej, inteligencji, rozwagi, zdrowia, sumienności osoby noszącej okulary. Obecność okularów nie wpłynęła jedynie na ocenę poziomu inteligencji. W pozostałych czynnikach zaobserwowano wpływ obecności okularów. W ocenie trzech cech zależał on od płci osoby przedstawionej na zdjęciu.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ideał wychowania faszystowskiego

Faszyzm szczególnie w pierwszej połowie XX w. obecny był w poglądach wielu przedstawicieli totalitaryzmów Europejskich i nie tylko. Miał swoich zwolenników, m.in. w: Hiszpanii za czasów sprawowania władzy przez Francisco Franco , Portugali za rządów António de Oliveira Salazara , rumuńskiej Żelaznej Gwardii Corneliu Zelea Codreanu, Belgii wśród zwolenników faszystowskiego Christus Rex, Polsce , Wielkiej Brytanii , Francji  oraz przede wszystkim we Włoszech Benito Mussoliniego. Idea faszyzmu towarzyszyła wielu dyktatorom i przedstawicielom ugrupowań politycznych na świecie, jednak jej fundamenty stworzył Benito Mussolini. Jak trafnie stwierdził Jerzy W. Borejsza  Mussolini był pierwszy.

Zatem przedmiotem artykułu jest włoski faszystowski ideał wychowania. Są to wstępne refleksje nad obrazem jednostki kreowanym przez włoskich ideologów. Pozwala to prześledzić rozprzestrzenianie się idei faszyzmu do nauk o wychowaniu, a także pokazać różne aspekty tak zdefiniowanej doktryny. W artykule przedstawiono ogólną koncepcję i definicję ideału wychowania, która pozwoli uporządkować zdobytą wiedzę z perspektywy teoretyków włoskiego faszyzmu. Celem jest przedstawienie koncepcji Nowego Człowieka dotyczącej stworzenia, podporządkowania i wychowania  idealnej jednostki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
BLIŹNIACZE FORMY, BLIŹNIACZE TWORY. ZEZ STEFANA GRABIŃSKIEGO I WILLIAM WILSON EDGARA ALLANA POE

Można powiedzieć, że ułożony przez Grabińskiego program literacki metafantastyki to wypadkowa cech poetyki utworów Poego zwanych short stories. Z tego powodu autorka artykułu zestawiła ze sobą utwory obu pisarzy. Wybrane nowele – William Wilson Poego i Zez Grabińskiego – są reprezentacyjne dla fantastyki psychologicznej i dotykają problemu zaburzonej osobowości człowieka. Narracja prowadzona jest w sposób sprawozdawczy, a opisane wydarzenia mają z pozoru charakter realistyczny. Wspólny mianownik stanowi także motyw przewodni – sobowtór – który zajmie w tym opracowaniu szczególne miejsce.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Krytyczna analiza dyskursu wybranych stron internetowych

Artykuł prezentuje sposób interpretowania przekazu medialnego z wykorzystaniem krytycznej
analizy dyskursu (KAD). Na początku zostały wyjaśnione najważniejsze pojęcia: retoryka,
perswazja, krytyczna analiza dyskursu. W dalszej części została przedstawiona teoria komunikowania
masowego i specyfi ka języka w Internecie. Badania własne polegały na analizie dyskursu
medialnego prezentowanego na stronach: Onet i wPolityce w dniu 06.11.2012 r., czyli w przeddzień wyborów na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Metoda KAD pozwoliła wskazać specyfi
kę przekazów, zastosowane elementy języka i sposób ujęcia tematu pod względem kryterium
wartości informacyjnej. Wnioski pokazują, że przekaz nie spełniał wszystkich jej kryteriów.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ochrona danych osobowych a prawo dostępu do dziennika elektronicznego - aspekt formalnoprawny

Cel artykułu. Celem referatu jest omówienie problematyki związanej ochroną danych osobowych, w kontekście danych gromadzonych przez szkoły publiczne w formie dzienników elektronicznych. Istotne zagadnienie omawiane w artykule stanowi także pytanie czy opiekunowie prawni pełnoletnich dzieci powinni być uprawnieni do wglądu do danych osobowych zawartych w dzienniku elektronicznym. Obecnie, w praktyce, rodzice mają dostęp do informacji zawartych w dzienniku elektronicznym bez względu na wiek swojego dziecka. 
Metoda. Analizie zostały poddane podstawy wyróżniania danych osobowych, sposób zabezpieczenia tak przechowywanych danych w ramach prowadzonych e-dzienników, a także wskazanie kręgu osób uprawnionych do wglądu do danych osobowych ucznia. Istotne zagadnienie, które zajmuje część rozważań, odnosi się do możliwości udostępniania danych osobowych uczniów zarówno pełnoletnich, jak i niepełnoletnich ich opiekunom prawnym. Całość rozważań została oparta na podstawach wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego poczynając od Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. 
Wyniki badań. Badanie wykazało, iż szkoły coraz częściej zmieniają formę prowadzenia dzienników w szkołach publicznych. Wynika to w dużej mierze z chęci dostosowania nauczania i szkolnictwa do informatyzacji wszelkich aspektów życia człowieka. Z całą pewnością wprowadzenie e-dzienników spowodowało przyspieszenie i ułatwienie kontaktu nauczyciela z rodzicem, który może na bieżąco kontrolować zarówno postępy dziecka, absencje, jak i jego uwagi.   
Wnioski. Elektroniczna forma prowadzenia zbioru danych osobowych wymaga zastosowania odpowiednich, zwiększonych zabezpieczeń, tak aby nie mogły one zostać ujawnione osobom nieuprawnionym. Podstawy prawne funkcjonowania e-dzienników obowiązujące w Polsce nie dają żadnych podstaw do ograniczenia możliwości wglądu do nich przez opiekunów prawnych uczniów. Wydaje się jednak, że to zagadnienie powinno zostać uregulowane w szczególności w odniesieniu do uczniów pełnoletnich.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Diabeł tkwi w szczegółach – przygotowania do konserwacji artystycznego zielnika Elizy Orzeszkowej

Artykuł opisuje proces przygotowań do konserwacji artystycznego zielnika Elizy Orzeszkowej ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Przedstawione interdyscyplinarne działania miały na celu dokładne poznanie historii, techniki i technologii wykonania zabytku oraz jego stanu zachowania. Umożliwiły również opracowanie zgodnych z etyką konserwatorską metod postępowania w trakcie konserwacji.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Socjologiczno-ekonomiczne uwarunkowania współczesnej edukacji wyższej w Polsce

Cel badań. Celem artykułu jest próba wskazania, jak socjologiczno-ekonomiczne czynniki warunkują współczesną edukację akademicką w Polsce. Obecnie wiele szkół wyższych i uniwersytetów masowo kształci społeczeństwo, tracąc przy tym swoją elitarność i prestiż. Na skutek dokonujących się przeobrażeń edukacja stała się „produktem” współczesności. Zmiana postrzegania edukacji zarówno przez młodsze, jak i starsze pokolenia nasuwa pytanie – czy współczesna edukacja to próba przetrwania?
Metoda badań. W pracy wykorzystano wyniki badań uzyskane w 2011 i 2017 roku przez Centrum Badania Opinii Społecznej na temat kształcenia wyższego oraz wyniki badań własnych przeprowadzonych w 2018 roku wśród studentów różnych kierunków, na podstawie których przedstawiono obraz szkolnictwa wyższego w Polsce w opinii społecznej. 
Wyniki. Na gruncie przeprowadzonych rozważań teoretycznych i empirycznych ukazano, jakie są uwarunkowania współczesnej edukacji oraz przedstawiono opinię badanych osób na temat edukacji wyższej. Kształcenie na tym szczeblu stało się masowe, dostępne dla wszystkich, tracąc przy tym dotychczasową elitarność. 
Wnioski. Przeprowadzona analiza teoretyczna oraz analiza wyników badań własnych, jak i wtórnych jednoznacznie pokazuje, że współczesna edukacja boryka się z wieloma problemami, które pogarszają jakość i wizerunek nauczania na szczeblu wyższym.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
W transkulturowym świecie edukacji – analiza kompetencji polskich studentów w konfrontacji z wyzwaniami programu Erasmus+

Teza. Polscy studenci biorący udział w programie Erasmus+, posiadają deficyty w zakresie kompetencji miękkich.  
         Omówione koncepcje. Opierając się na koncepcji Wrażliwości Międzykulturowej (Bennet, 1998), przeanalizowano wypowiedzi studentów  zebrane wśród polskich uczestników programu Erasmus+ pod kątem posiadanych przez nich kompetencji miękkich oraz ich braków, które sami wskazali. Ponadto, korzystając z dostępnych danych dotyczących liczby uczestników programu Erasmus+, wyekstrahowano najważniejsze dla nich umiejętności. Bazując na koncepcji dotyczącej tożsamości kulturowej (Boski, 2010) oraz różnic wynikających z odmiennych kultur, w których europejska młodzież poddaje się edukacji, dostrzeżono potrzebę przeprowadzenia zajęć dokształcających w zakresie kompetencji miękkich polskich studentów.  
         Wyniki i wnioski. Analiza wypowiedzi, będących inspiracją do podjęcia dalszych działań związanych ze stworzeniem nowych strategii i unikatowego podejścia względem studentów decydujących się na wymianę międzynarodową, wykazała, że zdecydowana większość respondentów nie otrzymała odpowiedniego przygotowania związanego z kompetencjami miękkimi. Jako najbardziej pożądane, respondenci wymieniali takie kompetencje jak: odporność na stres, łatwość nawiązywania relacji/znajomości czy pewność siebie. Studenci wymieniali również wyzwania, które są dla nich najbardziej wymagające podczas wymiany w innym kraju. Patrząc na wyniki sondy przeprowadzonej wśród uczestników wymiany międzynarodowej oraz danych zebranych w grupie kilku tysięcy studentów (Joanna Dąbrowska-Resiak, 2015), można dostrzec nowy obszar do rozwijania, jakim jest deficyt kompetencji miękkich wśród polskich studentów.  
         Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Zgromadzone informacje i wiedza pozwolą na skonstruowanie warsztatów, dzięki którym będzie można lepiej przygotować polskich studentów do kolejnych edycji programu Erasmus. Korzystając z podejść różnych teoretyków, jak np. Bhawuk, Bennet czy Pinto, można tworzyć warsztatowe formy pracy z młodzieżą, dzięki którym poprzez wzbogacenie posiadanych kompetencji będzie można wpłynąć na redukcję stresu przed wyzwaniami innego systemu edukacji. Umożliwia to tym samym studentowi bardziej efektywne skupienie się na czerpaniu korzyści z wymiany, ograniczając niepewność i napięcie związane z brakami w jego kompetencjach miękkich. 

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
TŁUMACZENIE A POSTKOLONIALIZM – BADANIE ELEMENTÓW KULTUROWYCH W PRZEKŁADZIE ANGIELSKO-POLSKIM

Niniejszy artykuł dość pobieżnie przedstawia wyniki badania, mającego na celu potwierdzenie lub zaprzeczenie obecności trendów postkolonialnych w polskim przekładzie poprzez dokonanie analizy porównawczej elementów kulturowych. Skupia się on na powodach, dla których otrzymane rezultaty nie mogą zostać uznać za wiążące. Wśród tych powodów znajdują się: paradygmat postkolonialny i częste nieuwzględnianie innych czynników wpływających na ostateczny kształt przekładu; problematyczna sytuacja Polski w naukach postkolonialnych; zawężona definicja elementów kulturowych czy zbyt strukturalistyczna natura samego narzędzia.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Diabeł w kazaniach Peregryna z Opola

Powstałe u schyłku XIII w. kazania Peregryna z Opola należą nie tylko do narzędzi „nowej ewangelizacji”, której dokonywały w tym stuleciu zakony żebracze, ale są również jednymi z najpopularniejszych w całej Europie, aż do wieku XVI. Z tego względu można je uznać za dość reprezentatywne dla nauczania z końca Średniowiecza. 
W ich świetle ciekawie przedstawiają się poruszające problem demonologii prace dwóch sławnych historyków kultury: Georgesa Minoisa i Jeana Delumeau’a. Pierwszy z tych uczonych jest zdania, że około 1250 r. nastąpiło teoretyczne usystematyzowanie zjawiska zwanego duszpasterstwem strachu, które polegało na poprawy moralności wiernych metodą przerażania wizjami zaświatów. Tymczasem Jean Delumeau jest zupełnie innego zdania. Uważa on, że nastąpiło to zdecydowanie później, a symbolicznym słupem granicznym początku nadpływającej fali satanizmu jest Boska komedia (której autor zmarł w 1321 r.). Delumeau uważa, że to dopiero od XIV wieku, a więc u progu Renesansu, następuje powolna, ale sukcesywna „demoniczna inwazja”, która minie z wolna dopiero w XVII stuleciu.
Celem referatu jest skonfrontowanie tych sprzecznych opinii z kazaniami Peregryna z Opola przy jednoczesnym wydobyciu demonologii tego kaznodziei. Szczególnie bowiem na uwagę zasługują tu jego egzempla, w których stosunkowo często zostaje przywołana wizja zaświatów, w tym również piekła. Równie często w kazaniach pojawia się postać demoniczna. Analiza tych rozproszonych wzmianek uwidacznia, że diabeł, szatan, czy zły duch, jeśli znajduje się u siebie w piekle, jest okrutnym siepaczem, ale zarazem jest ograniczony pilnowaniem adekwatności kary do czynu. Z kolei zaś, gdy znajduje się pośród ludzi, stara się do nich upodobnić i czyha jedynia na ich błąd, sam będąc ograniczonym w działaniach. Taka postać złego jest więc tylko karzącym ramieniem sprawiedliwości w czym uwidacznia się uporządkowana wizja świata, inna od tej, którą opisywał Georges Minois.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia