rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Występowanie podbiału pospolitego (Tussilago farfara L.) na terenie skażonym arsenem

Zanieczyszczenie środowiska związkami arsenu to ogromny problem wynikający z wysokiej toksyczności tego pierwiastka. Źródłami zanieczyszczenia środowiska arsenem są:
- procesy wydobywania i przetwarzania kopalin arsenu,
- energetyka węglowa,
- przemysł wydobywczy,
- przemysł hutniczy,
- przemysł metalurgiczny. 
Zanieczyszczenie gleby arsenem powoduje jego dalszą migrację do środowiska wodnego (wody powierzchniowe i podziemne) i organizmów żywych występujących na skażonym terenie. Obecnie stosowane są różne techniki oraz sposoby remediacji gleb, zapobiegające negatywnemu wpływowi arsenu na środowisko. W celu usunięcia arsenu z gleby stosowane są sorbenty (zeolity, komposty, tlenki żelaza), mikroorganizmy (bakterie, grzyby), a także organizmy roślinne, które charakteryzuje różna tolerancja zanieczyszczeń. Rośliny mogą pełnić rolę:
- bioindykatorów zanieczyszczeń (biowskaźników),
- hiperakumulatorów zanieczyszczeń,
- stabilizatorów terenu. 
Celem przeprowadzonych badań było określenie relacji stężeniowych między skażoną glebą, a nadziemnymi (liście z ogonkami i nadziemne części kłącza) i podziemnymi (podziemne części kłącza i korzenie) częściami rośliny. Pozwoliło to na dokonanie właściwego doboru metody usuwania arsenu z gruntu. Zebrane próbki roślin pochodziły z terenu, gdzie zanieczyszczenie arsenem obejmowało szeroki zakres stężeń, wynoszący 15-196 mg∙kg-¹. Stężenie arsenu w częściach nadziemnych rośliny wynosiło 0,1-5,5 mg∙kg–¹, natomiast w częściach podziemnych zakres stężenia arsenu utrzymywał się w przedziale 0,4-12,4 mg∙kg–¹. W niniejszym artykule określono także współczynniki podziału arsenu między części nadziemne i podziemne roślin, jak również współczynniki fitoekstrakcji względem nadziemnych części podbiału pospolitego.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ogólnodostępna platforma informacji "Tereny poprzemysłowe i zdegradowane" (OPI-TTP) - nowoczesne narzędzie systemowego zarządzania informacją o terenach poprzemysłowych w województwie śląskim

Systemy informacji przestrzennej (SIP) są bardzo aktywnie rozwijane w ostatnich latach. Regulacje wprowadzone Dyrektywą INSPIRE dają ogromne możliwości wielodziedzinowego stosowania SIP. Obecnie służą one już nie tylko do digitalizacji i wizualizacji rzeczywistości, ale coraz częściej są rozbudowanym narzędziem wykorzystywanym w procesach decyzyjnych (Aspinal, Pearson 2000; Brody i in. 1995; Hirschfeld i in. 2005; Janowski, Szulwic 2004; Janssen, Uran 2003). W województwie śląskim, a w szczególności w subregionie centralnym znajdują się charakterystyczne obiekty i tereny poprzemysłowe. Stanowią one, mimo znacznej degradacji, zasoby o wymiernej wartości inwestycyjnej, kulturowej, a także, coraz częściej, przyrodniczej. Ich ponowne zagospodarowanie ogranicza brak rzetelnych i aktualnych informacji zarówno o samych terenach, jak i ich bezpośrednim sąsiedztwie, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów środowiskowych. Dane te, jeżeli istnieją, to są rozproszone, niekompletne i fragmentaryczne. Opracowywany system OPI-TPP będzie docelowo zapewniał ciągłość i aktualność danych o terenach poprzemysłowych i zdegradowanych, stając się bogatym i ogólnodostępnym źródłem informacji regionalnej. W ramach systemu OPI-TPP stworzono i skutecznie wdrożono przyjazne narzędzie umożliwiające gromadzenie, wprowadzanie, weryfikowanie oraz aktualizację danych i informacji o tych terenach w formie internetowej aplikacji pod nazwą eTPP. Umożliwia ona jednoznaczną i spójną klasyfikację danego terenu z wykorzystaniem zdefiniowanego katalogu czynników, służącego do oceny jego potencjału i walorów (Trząski, Olszewski, Bondaruk i in. 2008). Podstawę systemu stanowi jego powiązanie z innymi zasobami danych przestrzennych oraz źródeł informacji, tworzącymi zintegrowany regionalny węzeł informacji przestrzennej zgodny z wytycznymi Dyrektywy INSPIRE i przepisami implementacyjnymi. System OPI-TPP, w postaci portalu dziedzinowego, będzie docelowo integralnym elementem regionalnego portalu ORSIP.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Model matematyczny prognozy wydzielania się metanu do przekopu przecinającego pokład węgla

W artykule przedstawiono równania opisujące model matematyczny prognozy wydzielania się metanu do przekopu przecinającego pokład węgla w kopalniach węgla kamiennego, opracowany na podstawie wyników badań wykonanych w Głównym Instytucie Górnictwa. W prognozie uwzględniono zarówno mechanizm kinetyki wydzielania się metanu, jak i określenie kształtu i zasięgu tzw. strefy desorpcji dla drążonego przekopu. Prognoza taka umożliwia bardziej dokładne określanie ilości metanu wydzielającego się do drążonego przekopu (ze szczególnym uwzględnieniem strefy przyprzodkowej), co stanowi podstawę do właściwego doboru środków profilaktyki metanowej, a zatem ma znaczący wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia robót.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki zmian w prowadzeniu efektywnej gospodarki wodnej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju na przykładzie wybranych jednostek samorządowych województwa śląskiego

Gospodarka wodna jest nieodłącznym elementem życia i rozwoju nowoczesnego społeczeństwa. Fakt ten warunkuje konieczność intensyfikacji działań gwarantujących ochronę wody oraz oszczędne gospodarowanie. Właściwe gospodarowanie zasobami wodnymi powinno być przedmiotem zainteresowania władz samorządowych, dbających o prawidłowe zaspokajanie podstawowych potrzeb zarówno obecnych, jak i przyszłych pokoleń, bez naruszania równowagi przyrodniczej. W artykule przedstawiono nakłady inwestycyjne przeznaczone na gospodarkę wodno-ściekową w strukturach samorządowych województwa śląskiego w latach 2004–2009 w konfrontacji z efektami rzeczowymi uzyskanymi w wyniku ich ponoszenia. Zaprezentowano również koncepcję procesu decyzyjnego w wybranej strukturze samorządowej, w wyniku którego nastąpiło wytyczenie szczegółowych kierunków strategii rozwoju gospodarki wodno-ściekowej. Takie podejście prowadzi do uzyskania korzystnych wskaźników środowiskowych i wzrostu efektywności wydatkowania środków publicznych. Promowanie zrównoważonego rozwoju musi prowadzić do uzyskania oraz trwałego utrzymania najlepszych efektów gospodarowania zarówno w sensie ilościowym, jak i jakościowym. Priorytetem jest wówczas intensyfikacja procesów inwestycyjnych podejmowanych w celu realizacji priorytetów, zapewniających odpowiednie standardy bytowania społeczności lokalnej

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czynniki wpływające na wybór technologii prewencyjnych, profilaktycznych i gaśniczych stosowanych na obiektach uformowanych z odpadów powęglowych

W artykule przedstawiono technologie prewencyjne, profilaktyczne i gaśnicze stosowane w kraju i za granicą na obiektach uformowanych z odpadów powęglowych, w aspekcie czynników decydujących o ich wyborze. Do najważniejszych metod prewencyjnych należą obecnie: dobór optymalnego uziarnienia składowanych odpadów powęglowych, zmniejszenie procentowego udziału zawartości węgla w materiale oraz wysokie zagęszczenie odpadów w fazie realizacji obiektu. Metody profilaktyczne, to: iniekcja otworowa i wykonywanie wierzchniej warstwy rekultywacyjnej. Metody doraźnego zwalczania zagrożenia pożarowego, to: iniekcja otworowa, wykonywanie rowów ekranujących (chłonnych) i robót ziemnych, zastosowanie gazów obojętnych i antypirogenów, a także kontrolowane przepalenie zwałowiska. W artykule podano przykłady zastosowania technologii na konkretnych obiektach wraz z oceną poszczególnych rozwiązań, stosowanego sprzętu oraz medium gaśniczego. Przeanalizowano również czynniki zewnętrzne i wewnętrzne, które zadecydowały o wyborze metody w przypadku wystąpienia podwyższonego stanu termicznego lub zjawisk pożarowych.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki pierwszej tury międzynarodowych badań porównawczych w zakresie parametrów jakościowych węgla kamiennego

Streszczenie Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 września 2008 roku (Dz. U. nr 183, poz. 1142) w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji, analizy fizykochemiczne paliw powinny być wykonywane w laboratoriach mających system zarządzania zgodny z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005. W tak zarządzanych laboratoriach badawczych stosowane procedury i zasady gwarantują wiarygodność uzyskiwanych wyników badań. Ważnym elementem systemu zarządzania jest również badanie biegłości, które może być oceniane na podstawie wyników uzyskiwanych w badaniach międzylaboratoryjnych. Przekonanie, że w laboratorium są wykonywane wiarygodne badania, jest najważniejszą sprawą dla klientów korzystających z jego usług. Programy badań międzylaboratoryjnych są wykorzystywane przez jednostki akredytujące laboratoria do oceny zdolności laboratoriów do kompetentnego wykonania badań i pomiarów. W artykule przedstawiono wyniki pierwszej tury międzynarodowych badań porównawczych, zorganizowanych przez Zakład Oceny Jakości Paliw Stałych Głównego Instytutu Górnictwa. Badania porównawcze zostały zorganizowane dla polskich firm energetycznych, uczestniczących w programie handlu uprawnieniami do emisji oraz dla firm zagranicznych i przedstawicieli firm zagranicznych w Polsce.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Model matematyczny wyliczania masy węgla i skały płonnej uzyskiwanych z wyrobisk eksploatacyjnych przy różnych postępach ścian

W artykule przedstawiono model matematyczny służący do zautomatyzowania obliczeń bilansu mas węgla oraz skały płonnej dla każdego z dni roboczych składających się na projekt udostępnienia i wydobycia zasobów. Danymi wejściowymi do tego modelu są: wymiary geometryczne poszczególnych wyrobisk eksploatacyjnych, czas od rozpoczęcia projektu do rozpoczęcia eksploatacji pierwszego wyrobiska, czas przezbrojeń, udział węgla surowego w masie urobku, przeliczniki objętości węgla oraz skały płonnej na ich masę. Zmiennymi sterującymi są postępy dzienne ścian w poszczególnych wyrobiskach. Na wyjściu modelu otrzymuje się masę węgla surowego oraz skały płonnej dla kolejnych dni roboczych projektu. Funkcje modelu same wyliczają czas potrzebny na wyeksploatowanie danego pola oraz budują harmonogram projektu – w zależności od wariantów wartości zmiennych sterujących.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Perspektywy wykorzystania surowców węglowych w innowacjach technologicznych

W artykule przedstawiono stan badań nad możliwością innowacyjnego wykorzystania surowców węglowych, między innymi do wytwarzania energii elektrycznej w węglowych ogniwach paliwowych. Szczególny nacisk został położony na osiągnięcia naukowe w dziedzinie nanostruktur węglowych. Przedstawiono charakterystykę i właściwości materiałów węglowych, takich jak: nanoporowate materiały węglowe, nanorurki węglowe, grafen i fulereny.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Planowanie produkcji górniczej w aspekcie zdolności produkcyjnej kopalni

Planowanie w przedsiębiorstwie górniczym jest procesem niezwykle złożonym i wieloaspektowym. Wymaga więc właściwego zorganizowania i dostosowania do warunków specyficznych dla procesu podziemnej eksploatacji górniczej. Plany sporządzane w przedsiębiorstwie górniczym muszą tworzyć spójny układ wewnętrzny, przystosowany zarazem do określonych sytuacji planistycznych. Znamienną cechą przedsiębiorstw górniczych, które prowadzą eksploatację złóż jest to, że produktem wprowadzanym na rynek jest kopalina użyteczna. Produkt ten wydobywa się ze złoża i doprowadza do postaci oczekiwanej przez odbiorców. W artykule przedstawiono istotę planowania produkcji górniczej, której bazę stanowi zdolność produkcyjna kopalni oraz scharakteryzowano istotne czynniki ją determinujące. Omówiono plan produkcji, który zawiera dane dotyczące wielkości i struktury produkcji w ujęciu ilościowym i wartościowym. Wielkość i struktura produkcji górniczej są uzależnione od warunków geologiczno-górniczych, w jakich realizowany jest proces eksploatacyjny. Wielkość planu produkcji jest ściśle związana z poziomem zdolności produkcyjnej, którą zdefiniowano z uwzględnieniem mierników produkcji: fizycznych, wartościowych i pracochłonności. Ponadto omówiono wielkość i strukturę produkcji górniczej, którą określa się przez zbilansowanie czynników wpływających na jej przebieg.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena warunków hydromorfologicznych rzek w zlewniach zurbanizowanych metodą River Habitat Survey

Do oceny warunków hydromorfologicznych cieków stosuje się szereg metod. Jedną z nich jest metoda oceny wód płynących River Habitat Survey (RHS), stanowiąca narzędzie do szczegółowego opisu warunków hydromorfologicznych rzek na podstawie rejestracji elementów środowiska doliny rzecznej. W celu przetestowania możliwości stosowania metody RHS do oceny warunków hydromorfologicznych rzek miejskich przeprowadzono badania na wybranych odcinkach czterech rzek przepływających przez centralną część konurbacji katowickiej. Uzyskane wyniki wykazują duże zróżnicowanie. Różnice otrzymanych wyników wystąpiły zarówno między badanymi rzekami, jak i w obrębie tego samego cieku na odcinkach ze sobą sąsiadujących. Przyczyn takiego zróżnicowania wyników, poza urozmaiconymi warunkami zlewniowymi śląskich miast, należy upatrywać w niewielkiej liczbie czynników silnie wpływających na ocenę końcową wskaźników naturalności i przekształcenia siedliska. Wskazane jest podjęcie próby zastosowania metody Urban River Survey (URS), która stanowi zmodyfikowaną wersję metody RHS, dostosowaną do warunków miejskich.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oddziaływanie kawitacji hydrodynamicznej na higienizację osadu czynnego nadmiernego

W artykule przedstawiono działania zmierzające do zmiany właściwości oraz struktury osadu czynnego nadmiernego. W tym celu zastosowano dezintegrację osadu nadmiernego za pomocą kawitacji hydrodynamicznej. Powoduje ona destrukcję struktury kłaczków osadu i niszczenie komórek mikroorganizmów. Przeprowadzone badania miały pokazać możliwości wykorzystania kawitacji hydrodynamicznej do higienizacji bakteriologicznej osadu czynnego nadmiernego. Skuteczność zastosowanej metody została potwierdzona przez oznaczenie liczby bakterii wyrosłych przed zastosowaniem i po zastosowaniu procesu higienizacji, na podłożach podstawowych i selektywnych oraz ich identyfikacji. Wykonane analizy potwierdziły możliwość zastosowania kawitacji hydrodynamicznej do higienizacji osadu. Stwierdzono znaczne zmniejszenie ogólnej liczby bakterii, zwłaszcza bakterii chorobotwórczych należących do rodziny Enterobacteriaceae oraz rodzaju Staphylococcus. Redukcja liczby bakterii Salmonella spp. przy ciśnieniu 12 bar w czasie 15 min dezintegracji wynosiła 62%, natomiast przy 30 min już 92%. Po upływie 45 min zaobserwowano całkowitą redukcję pałeczek.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ogólna metoda określania efektywności ekonomicznej projektów górniczych różniących się wielkością nakładów na wyposażenie techniczne wyrobisk oraz postępem prac

W artykule przedstawiono metodę określania granicznych, uzasadnionych ekonomicznie, nakładów inwestycyjnych na wyposażenie techniczne wyrobiska eksploatacyjnego. Jednocześnie założono postęp prac w jednostce czasu oraz graniczny (minimalny) postęp przy określonych nakładach inwestycyjnych przeznaczonych na wyposażenie techniczne. Przyjęto także, że analizę taką prowadzi się, porównując dany projekt testowany z projektem odniesienia. W przeprowadzonych badaniach zastosowano metodę dyskontowanych strumieni pieniężnych. Wartości graniczne wyliczano, zakładając jednakową wartość NPV dla projektów odniesienia i testowanego. Przyjęcie niższych od granicznych nakładów inwestycyjnych powoduje, że projekt testowany daje lepsze efekty ekonomiczne niż projekt odniesienia (także odwrotnie). Podobnie, uzyskanie w projekcie testowanym wyższych wartości postępu prac ponad wartości graniczne, daje lepsze efekty ekonomiczne niż dla projektu odniesienia (także odwrotnie).

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza procesu wdrażania czystych technologii węglowych w Polsce

W artykule podjęto próbę omówienia polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej wraz z oceną procesu wdrażania jej zapisów do ustawodawstwa polskiego. Zaprezentowano także charakterystykę wybranych technologii czystego węgla oraz ocenę ich technologicznej dojrzałości i stopnia wdrożenia w Polsce. Zauważalne globalne zmiany klimatyczne, efekt cieplarniany oraz ochrona środowiska to jedne z najważniejszych obszarów tematycznych podejmowanych przez Unię Europejską. Rozwój legislacyjny na poziomie strategicznym zakłada ograniczenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Planowane jest także zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w produkcji energii oraz podwyższenie efektywności zużycia paliw kopalnych. Ukonstytuowaniem tych założeń jest przyjęty przez kraje Unii Europejskiej pakiet klimatyczno-energetyczny "3 ´ 20%". Kluczowe akty prawne w badanym zakresie to pakiet dyrektyw ramowych, m.in.:  -	Dyrektywa 2009/29/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, tzw. Dyrektywa ETS,  -	- Dyrektywa 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, tzw. Dyrektywa OZE, -	- Dyrektywa 2006/32/WE w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych, tzw. Dyrektywa ESD,  -	- Dyrektywa 2004/8/EC w sprawie promowania kogeneracji, tzw. Dyrektywa CHP. Powyższe dyrektywy stanowią podstawę prawną dla aktów prawnych niższego rzędu wdrażanych w systemach legislacyjnych krajów członkowskich Unii Europejskiej. Celem ostatecznym wprowadzanych stopniowo regulacji jest osiągnięcie założeń pakietu "3 ´ 20%" do 2020 r., przez wszystkie kraje wchodzące w skład Unii Europejskiej. Rozwój czystych technologii węglowych skupiony jest na:  - procesach wzbogacania i uszlachetniania węgla, - procesach zgazowania w technologii naziemnej i podziemnej, - współspalaniu biomasy z węglem, - technologiach wychwytywania i składowania CO2, - przetwarzaniu węgla w kierunku produkcji paliw płynnych i produkcji wodoru do zasilania ogniw paliwowych. Wśród wszystkich krajów Unii Europejskiej to Polska posiada największe zasoby węgla kamiennego, który stanowi narodowy surowiec energetyczny. Możemy także pochwalić się ugruntowaną technologicznie i systemowo energetyką opartą na jego zasobach. Argumenty te sprawiają, że Polska ma szansę stać się stymulatorem innowacji technologicznych w tym obszarze, a nawet liderem europejskim w rozwoju czystych technologii węglowych (CTW).

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda określania obciążenia portalowej obudowy odgałęzień wyrobisk korytarzowych na podstawie jej deformacji

Określenie obciążeń działających na portalową obudowę odgałęzień jest zagadnieniem skomplikowanym. Na etapie projektowania wykorzystywane są metody analityczne lub numeryczne. Bardzo ważna jest jednak weryfikacja obliczonych prognozowanych wartości obciążenia. Pomiar obciążeń w warunkach dołowych jest trudny. Problemy związane są przede wszystkim ze znacznymi gabarytami konstrukcji, dużymi powierzchniami zabezpieczanego górotworu i wynikającymi z tego wielkościami działających sił. W związku z tym zastosowanie mogą mieć metody pośrednie oparte na analizie wstecznej. W artykule zaprezentowano metodę określania obciążeń działających na portalową obudowę odgałęzień wyrobisk korytarzowych, opartą na pomiarze deformacji konstrukcji zabudowanej w wyrobisku i porównaniu ich z deformacjami jej modelu numerycznego. Przeprowadzone badania pilotażowe wskazały na celowość rozwijania tej metody, a także na konieczność dokonywania pomiarów geometrii konstrukcji zarówno w trakcie montażu próbnego u producenta, jak i tuż po zabudowie w wyrobisku. Pozwoli to uzyskać bazę do późniejszych akcji pomiarowych, a także diagnostyki konstrukcji.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza występowania wypadków śmiertelnych w górnictwie węgla kamiennego w latach 2002-2010

Artykuł przedstawia nowe podejście do kategoryzacji okoliczności występowania wypadków ze skutkiem śmiertelnym w górnictwie węgla kamiennego. Bezpieczeństwo określa się, analizując liczbę poszkodowanych bądź ofiar zaistniałych wypadków. W niniejszym artykule zastosowano odmienne podejście, analizując powyższe sytuacje bez uwzględnienia liczby ofiar, odniesiono się jednak do okoliczności zajścia samego zdarzenia. Na podstawie tychże opisów wprowadzono trzy kategorie okoliczności występowania zdarzeń śmiertelnych w górnictwie węgla kamiennego. W oparciu o dostępne dane przeanalizowano także częstotliwość występowania zdarzeń zarówno w wymiarze ogólnym, jak i w ramach każdej z wprowadzonych kategorii okoliczności. Dla ułatwienia przeprowadzenia analizy rozbudowany został opis każdego zdarzenia przez wprowadzenie szeregu zmiennych zarówno binarnych, jak i ciągłych oraz dyskretnych. W artykule podjęto także próbę opisu występowania zdarzeń za pomocą technik analizy szeregów czasowych. Analizę przeprowadzono dla szeregu czasowego opisującego liczbę zdarzeń w poszczególnych dniach oraz szeregu opisującego liczbę dni między kolejnymi zdarzeniami. W rezultacie prowadzonych badań sformułowano 15 wniosków opisujących wspomniane zależności. Wszystkie analizy prowadzono w oparciu o zestawienia publikowane każdego roku przez Wyższy Urząd Górniczy.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka