rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Właściwości reologiczne zawiesin na bazie gliny TG3 zanieczyszczonej węglem brunatnym oraz chlorkami wybranych metali

W artykule pracy przedstawiono wstępne wyniki badań reologicznych zawiesin modelowych na bazie odpadowej gliny TG3
z dodatkiem węgla brunatnego (tak aby osiągnąć stałą zawartość węgla 10%), w obecności roztworów nasyconych chlorkami
wybranych metali. Kopaliny ilaste często towarzyszą złożom węgla brunatnego, a jego stałe wydobycie pozwala na wykorzystanie
najlepszych jakościowo kopalin ilastych w różnych celach, między innymi jako surowiec ceramiczny. Wykorzystanie tego typu
kopalin może pozwolić na zmniejszenie ilości czynnych lub nowo uruchamianych wyrobisk górniczych i na zaoszczędzenie
zawartych w nich złóż. Zagospodarowanie kopalin towarzyszących sprzyjać może także ożywieniu gospodarczemu na rynku,
poprzez zwiększenie podaży tych surowców.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości zastosowania łączności radiowej przy podziemnej eksploatacji węgla kamiennego

Komunikacja w podziemnych zakładach górniczych jest nieodzownym elementem technologii. Jej stosowanie wynika zarówno
z konieczności porozumiewania się, jak i prawa obligującego zakład górniczy do jej posiadania. Obecnie systemy komunikacji
opierają się na sieci telefonicznej lub światłowodowej. Można również spotkać sieci radiowe wykorzystujące tak zwany
przewód promieniujący. W ostatnim czasie na rynku pojawił się system łączności bezprzewodowej niewymagający połączenia
w obrębie np. oddziału eksploatacyjnego do sieci telefonicznej. Tego rodzaju system został podany ocenie w warunkach in
situ w Lubelskim Węglu „Bogdanka” S.A. (LW Bogdanka). Testy systemu zostały przeprowadzone w ścianie kombajnowej,
gdzie załoga została wyposażona w komunikatory, a transmisja pomiędzy pracownikami realizowana była poprzez repeatery.
Następnie przeprowadzono ankietę wśród pracowników. System został oceniony jako dobry (w skali od 1 do 10 – 6,5), natomiast
niektóre elementy systemu z punktu widzenia ergonomii załoga wskazała jako „do poprawy” w przyszłych wersjach systemu.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie metody szacowania kosztu cyklu życia (LCC) w podejmowaniu decyzji o zakupie maszyn górniczych

W artykule przedstawiono rolę i sposób użycia metody szacowania kosztu cyklu życia (LCC) w procesie bardziej efektywnego zarządzania zakupem i wykorzystaniem maszyn górniczych w przedsiębiorstwach górniczych w Polsce. Punktem wyjścia stało się wskazanie na nieścisłości prawne i brak konsekwencji we wprowadzaniu prawnych aktów wykonawczych dla tego typu rozwiązań w Polsce. Następnie porównano z użyciem metodyki LCC efektywność ekonomiczną użycia klimatyzatora grupowego produkcji Elgór+Hansen oraz produktu dla niego konkurencyjnego, wykazując końcowo znacznie lepszy wynik uzyskany w przypadku klimatyzatora Elgór+Hansen, będącego w zakupie droższym, ale po uwzględnieniu kosztów w cyklu życia znacznie tańszym od produktu konkurencyjnego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czas jako zasób a efektywność wydobycia

W artykule zaprezentowano postrzeganie czasu jako zasobu, którego wykorzystanie istotnie wpływa na efektywność wydobycia
kopalin. Wykorzystanie dostępnego czasu pracy urządzeń i pracy ludzkiej jest źródłem rezerw efektywności. W artykule przedstawiono
także analizę struktury dobowego czasu pracy przodka wydobywczego oraz strukturę czasu pracy polskiego górnika
na tle rozwiązań światowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane aspekty środowiskowe, ekonomiczne i społeczne produkcji gazu łupkowego – przegląd literatury

Artykuł stanowi przegląd najważniejszych kwestii związanych ze wszystkimi aspektami zrównoważonego rozwoju (środowiskowego, ekonomicznego i społecznego) podczas produkcji gazu łupkowego. Duża część artykułu poświęcona jest kwestii bezpieczeństwa prowadzonego procesu na środowisko i zdrowie ludzkie. W pracy przedstawiono porównanie emisji gazów cieplarnianych na wszystkich etapach produkcji gazu łupkowego z emisjami generowanymi podczas konwencjonalnego wydobycia gazu ziemnego i węgla kamiennego. Dodatkowo szczególną uwagę poświęcono ocenie ekonomicznej technologii w odniesieniu do kosztów generowanych podczas tradycyjnego wydobycia surowców.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bioodsiarczanie węgla z wykorzystaniem bakterii Acidithiobacillus thioparus

W procesie spalania węgla większość siarki zawartej w węglu przechodzi do gazów spalinowych w postaci tlenków siarki, będących główną przyczyną powstawania kwaśnych deszczy. Jednym ze sposobów ograniczenia ich emisji może być zastosowanie procesu biologicznego ługowania siarki przed spaleniem, czyli w miejscu wydobycia. W artykule przedstawiono wyniki bioodsiarczania węgla z KWK „Halemba" z wykorzystaniem autochtonicznych bakterii z rodzaju A. thioparus z uwzględnieniem stopnia uziarnienia i ilości biomasy.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Trendy zmian finansowania górnictwa węgla przez międzynarodowe instytucje finansowe

W artykule zostały przedstawione działania największych instytucji finansowych w zakresie realizacji założeń porozumienia
paryskiego. Zasadniczym celem artykułu było ukazanie tendencji w finansowaniu górnictwa węgla przez międzynarodowe
instytucje finansowe, wynikających z realizacji przez te instytucje założeń porozumienia paryskiego. Cel artykułu przełożył się
na jego strukturę, obejmującą sześć części. We wstępie przedstawiono uzasadnienie podjęcia tematu oraz nakreślono omówioną
tematykę. W kolejnych rozdziałach zaprezentowano genezę oraz założenia porozumienia paryskiego. Zidentyfikowano scenariusze
realizacji założeń wspomnianego porozumienia oraz działania międzynarodowych instytucji finansowych. Dla porównania
wskazano zakres inwestycji w czystą energię, jakie sa realizowane przez instytucje finansowe rezygnujące z finansowania
górnictwa węglowego i energetyki opartej na nim.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podziemna eksploatacja węgla brunatnego na Ziemi Lubuskiej – dawne górnictwo, współczesny problem

Artykuł przedstawia problem deformacji powierzchni terenu, szeroko występujący na terenach związanych przed II wojną światową i krótko po niej z podziemnych górnictwem węgla brunatnego. Na Ziemi Lubuskiej, na przestrzeni około 150 lat istniało kilkaset kopalni węgla. Największe z nich („Bach” w Cybince, „Oskar” i „Eduard” koło Ośna Lubuskiego, „Emma/ Maria” w Niecieczy, „Henryk” w Żarach, „Consolidierte Grünberger Gruben” w Zielonej Górze) pozostawiły namacalny problem w postaci istniejących oraz ciągle powstających deformacji terenu. Artykuł przedstawia pokrótce technikę wydobycia węgla, nie stosowaną już w Polsce, a także historię najważniejszych kopalni. Uwagę poświęcono także terenom pokopalnianym oraz problemom występujących przy ich zagospodarowaniu. Zaprezentowano kilka zapadlisk, jakie utworzyły się w okolicy Zielonej Góry w ostatnich latach. Przedstawiono także konkretne przykłady badań, jakie zostały zastosowane w celu określenia przydatności terenów pogórniczych na cele budowlane.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ UHS na stan deformacji i naprężeń w górotworze generowanych eksploatacją rudy miedzi systemem filarowo-komorowym

W artykule przedstawiono wyniki prac, których celem było określenie wpływu ukierunkowanego hydroszczelinowania skał na zjawiska deformacyjno-naprężeniowe zachodzące w warstwach górotworu nad polem eksploatacji złoża rudy miedzi systemem filarowo-komorowym z ugięciem stropu. Do analiz zastosowano modelowanie numeryczne metodą elementów odrębnych i programu 3DEC. Wykonano model numeryczny oparty na geometrii rzeczywistego oddziału wydobywczego wraz z jego warunkami geologiczno-górniczymi.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybór źródła kapitału obcego w finansowaniu inwestycji górniczych

Niniejszy artykuł został poświęcony zagadnieniu kosztu kapitału obcego w kontekście przeprowadzanych inwestycji górniczych.
Wzięto pod uwagę dwa źródła kapitału obcego, a mianowicie: kredyty bankowe oraz obligacje korporacyjne.
W artykule wykazano, iż banki muszą zaoferować niższe oprocentowanie długu w stosunku do obligacji. Ustalono również, iż
na maksymalną wysokość oprocentowania kredytu bankowego mają wpływ między innymi takie czynniki, jak: okres trwania
inwestycji (finansowania inwestycji), udział kapitału obcego w finansowaniu oraz koszt kapitału własnego. Stwierdzono również,
iż przedsiębiorstwo górnicze przy wyborze źródła finansowania zewnętrznego nie może kierować się jedynie poziomem
oprocentowania długu, a decyzja ta powinna zostać podjęta w kontekście przeprowadzanej inwestycji (jej wartości).

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wytyczne obserwacji ciągłej obiektów zlokalizowanych na terenach górniczych

Proces monitorowania obiektów budowlanych, poprzez pomiar i analizę wybranych wielkości fizycznych, pozwala na śledzenie i ocenę stanu technicznego obiektów, a przez to eliminację potencjalnych zagrożeń. Obserwowane wielkości fizyczne należy dobrać tak, by wyniki mogły być w sposób łatwy i jednoznaczny powiązane z czynnikami mającymi wpływ na zachowanie się obiektów. Prawidłowo pomierzone i zinterpretowane wyniki stanowią bowiem podstawę oceny zachowania się obiektów na terenach górniczych oraz co najważniejsze – pozwalają na uniknięcie sytuacji niebezpiecznych, wystąpienia awarii bądź katastrofy budowlanej. Przedstawiono możliwości zastosowania stałego monitorowania zmian wybranych wielkości fizycznych, do kontroli stanu technicznego obiektu w trakcie oddziaływań eksploatacji górniczej. Doświadczenia z ciągłych obserwacji oraz wynikające z tego zalecenia oparte są na prowadzonych obserwacjach dwóch wiaduktów w Rudzie Śląskiej poddanych wpływom eksploatacji górniczej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ujemne i zawyżone wartości wskaźnika Grahama

W artykule przedstawiono analizę występowania w praktyce kopalnianej ujemnych wartości wskaźnika Grahama oraz anormalnie dużych w odniesieniu do rzeczywistego poziomu zagrożenia pożarowego. Wykorzystano do tego próbę składającą się z 1962 analiz chemicznych próbek powietrza pobranych ze zrobów ścian zawałowych oraz zza tam izolacyjnych. Stwierdzono, że główną przyczyną tych wartości jest sposób wyznaczania wskaźnika Grahama. Przeprowadzono analizę wskaźnika i wykazano, że przy wartości mianownika do 0,1 wskaźnik Grahama nie sprawdza się (zawyża zagrożenie pożarowe). Odniesiono się do kryterium wskaźnika ubytku tlenu mówiącego o 1 % progu (–ΔO2 < 1 %) poniżej którego wskaźnik Grahama wykazuje duże wahania nie pozwalające na prawidłową interpretację [6]. Ustalono, że to kryterium w obecnie stosowanych sposobach przewietrzania nie znajduje zastosowania. Przeanalizowano zmodyfikowaną wersję wskaźnika Grahama przyjmując, że do jego wyznaczania wykorzystany zostanie stosunek różnicy CO do różnicy tlenu. Wykazano, że nie wyeliminuje to występowania nietypowych przypadków. Dodatkowo pojawia się wtedy pytanie, czy kryteria stosowane dla wskaźnika Grahama można bezpośrednio przenieść na zmodyfikowany wskaźnik.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena skuteczności ochrony chemicznej metali przed korozją w wybranych kopalniach gazu ziemnego

W artykule opisano czynności obsługowo-eksploatacyjne gazociągów kopalnianych, w celu zapewnienia chemicznej ochrony korozyjnej poprzez badanie środków chemicznych (również dwufunkcyjnych inhibitorów korozji i hydratów) w laboratorium, a następnie przetestowanie ich w kopalniach. Wykonano badania laboratoryjne, aby wybrać inhibitor, zapewniający ochronę korozyjną i hydratową podczas eksploatacji odwiertów gazowych. Następnie sprawdzono je w kopalniach. Próby przeprowadzone w kopalniach pozwoliły wyselekcjonować inhibitor, który nie powodował utrudnień eksploatacyjnych, jak również dobrze chronił metal przed korozją. Niektóre badane inhibitory powodowały utrudnienia eksploatacyjne, np. nie ograniczały w zakładanym poziomie postępu korozji (zakładana ochrona korozyjna 50μm/rok, osiągnięta podczas testów 227 μm/rok,) powodowały powstawanie osadów, które uszkodziły pompę dozującą.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania parametrów mechanicznych wysokospienionej piany fenolowo-formaldehydowej

W artykule przedstawiono wyniki badań wytrzymałościowych wysokospienionej piany fenolowo-formaldehydowej. Badania
laboratoryjne i symulacje komputerowe prowadzono dwukierunkowo. W pierwszym etapie określano charakterystykę sztywnościową
piany w warunkach jednoosiowego ściskania. Pozwoliło to na określenie parametrów materiału przyjmowanych do
dalszych analiz. W drugim etapie w stanowisku badawczym i w symulacjach komputerowych przyjęto schemat obciążenia
odwzorowujący pracę piany w przypadku typowego jej zastosowania – wypełniania pustek. W celu przeprowadzenia badań
laboratoryjnych drugiego etapu zbudowano przyrząd do badań próbek w warunkach jednoosiowego ściskania w płaskim stanie
odkształcenia. Przyrząd, w postaci sztywnej sześciennej skrzyni, umożliwia obciążanie w kierunku pionowym próbek, a przy
tym całkowicie uniemożliwia zmianę jednego i jednokierunkowo drugiego z wymiarów poprzecznych próbki.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognozowanie deformacji powierzchni w górnictwie węgla kamiennego w Polsce i na świecie, metody empiryczne, czy numeryczne?

W referacie przedstawiono dokonania polskich uczonych w zakresie prognozowania deformacji powierzchni głównie pod
wpływem podziemnej eksploatacji węgla kamiennego, zarówno na etapie ich powstawania, jak i w aktualnych uwarunkowaniach
geologicznych i górniczych (2017 r.). W drugiej części omówione zostały doświadczenia z prognozowania deformacji
powierzchni w górnictwie węgla kamiennego na świecie. Następnie przedstawiono rozwój wiedzy w zakresie prognozowania
deformacji z zastosowaniem metod numerycznych, opartych na dyskretyzacji górotworu i symulacji skutków pod wpływem
eksploatacji górniczej. Pomimo dobrych wyników testowania modeli numerycznych w pracach doktorskich i projektach badawczych,
stosowanie metod numerycznych w Polsce nie jest jeszcze konkurencją dla teorii Knothego - Budryka. W odpowiedzi na
pytanie postawione w tytule uważa się, że w Polsce prognozy deformacji będą oparte na teorii Knothego - Budryka, albo rozwiązaniach
na niej opartych, natomiast na świecie przeważać mogą metody numeryczne, ale czy wyeliminują metody empiryczne?

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola demotywatorów w bezpiecznej pracy

W artykule Autorki wskazują na konieczność wielokierunkowego podejścia do profilaktyki bezpieczeństwa i higieny pracy w
przedsiębiorstwach górniczych oraz zajęcia się, oprócz sferą techniczną, również sferą zarządzania w tym obszarze. Opisują
jeden z elementów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy - demotywatory zniechęcające pracowników do przestrzegania
przepisów BHP i bezpiecznej pracy. Autorki prezentują wyniki własnych badań ankietowych. Artykuł podsumowano wnioskami
z badań.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Górnik – poetą. Zdzisław Kamiński – pisarz podziemnych światów

Zdzisław Kamiński (1862-1920) był wśród polskich inżynierów górniczych przełomu XIX i XX wieku postacią nietuzinkową.
W eseju ukazane są jego dokonania na polu poezji i literatury. Jest to obecnie pisarz zapomniany, jednak specjalistyczne bibliografie
literackie wymieniają go jako współpracownika licznych czasopism i autora wierszy i nowel, poświęconych życiu górników.
W eseju omówione zostały przede wszystkim dwa utwory: wspomnienia o pionierskim okresie działalności stowarzyszenia
polskich studentów w Akademii Górniczej w Leoben oraz najsłynniejsza z jego nowel, zatytułowana W podziemiach. Akcja
noweli luźno nawiązuje do tragicznej katastrofy w kopalni węgla kamiennego w Karwinie w 1894 roku.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ryzyko narażenia na hałas w górnictwie węgla kamiennego i dobór środków ochrony indywidualnej słuchu

Pomimo rosnącej świadomości dotyczącej szkodliwego oddziaływania hałasu na człowieka oraz podejmowanych działań zmierzających do jego ograniczania, nadal liczba osób narażonych na oddziaływanie tego czynnika w środowisku pracy stanowi ponad 50 % zatrudnionych w różnych gałęziach polskiej gospodarki. W artykule poddano analizie rozmiar zagrożenia hałasem w polskim górnictwie w aspekcie zawodowego uszkodzenia słuchu, oraz przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego wg PN-N-18002:2011, związanego z narażeniem na hałas na stanowisku górnik – obsługa przenośnika taśmowego. Dla badanego stanowiska pracy, jako profilaktykę m.in. zaproponowano odpowiednio dobrane środki ochrony indywidualnej. Zasady doboru ochronników słuchu zostały zaprezentowane przez autora artykułu wg metody dokładnej pasm oktawowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ekonomicznej efektywności i ryzyka eksploatacji resztkowych złóż węgla kamiennego na wybranym przykładzie

W obszarach górniczych kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego znajdują się znaczne zasoby węgla kamiennego pozostawione w tzw. resztkowych złożach. Od kilku lat rozważa się możliwość ich eksploatacji, w celu przedłużenia żywotności kopalń o kończących się zasobach. Eksploatacja resztkowych złóż może przynieść również inne korzyści, m.in. zmniejszyć strefy koncentracji naprężeń w górotworze, a w konsekwencji mieć wpływ na poprawę warunków utrzymania wyrobisk i zmniejszenie zagrożenia tąpaniami. Jednak obecnie, podstawowym warunkiem podjęcia decyzji o eksploatacji resztkowych złóż jest satysfakcjonujący wynik oceny jej ekonomicznej efektywności oraz ryzyka nieuzyskania oczekiwanego efektu ekonomicznego. W artykule przedstawiono opracowaną metodę takiej oceny oraz przykład jej wykorzystania w wybranej kopalni węgla kamiennego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie wydobycia zmianowego w wyrobisku ścianowym z wykorzystaniem skierowanych liczb rozmytych

W artykule przedstawiono możliwość wykorzystania skierowanych liczb rozmytych do wspomagania projektowania procesów przemysłowych. Zaprezentowano sposób modelowania wydobycia zmianowego w wybranym przodku ścianowym za pomocą skierowanych liczb rozmytych z uwzględnieniem możliwej zmienności parametrów wejściowych procesu wydobywczego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Opinie geologiczno-górnicze – dobra praktyka przy projektowaniu obiektów mostowych

Opinię opracowuje się w oparciu o przegląd map nadkładu i map stropu karbonu, przegląd map pokładowych w zakresie eksploatacji dokonanej i eksploatacji planowanej do podjęcia, przegląd profili otworów wiertniczych i map przekrojów geologicznych. W toku prac gromadzi się również dane dotyczące zarejestrowanej aktywności dyslokacji tektonicznych, w strefach wychodni uskoków geologicznych, a także wyniki pomiarów prowadzonych na terenowych liniach obserwacyjnych. Na podstawie dokumentacji określa się budowę nadkładu i warstw karbonu produktywnego, głębokości zalegania, litografię i stratygrafię pokładów węgla. Wykonuje się analizy map pokładowych w zakresie lokalizacji stwierdzonych robotami górniczymi przebiegów dyslokacji tektonicznych. Określa się lokalizację uskoków w stosunku do dotychczas wybieranych parcel eksploatacyjnych. Na podstawie analizy ww. materiałów przeprowadza się szczegółową ocenę wpływu projektowanej eksploatacji górniczej obiektu. W szczególności na zmianę geometrii obiektu, konieczny do uwzględnienia w projekcie wzrost sił wewnętrznych możliwy wpływ na warunki użytkowania. Dopiero wyniki tego typu analiz dają pełen pogląd na zagrożenia wynikające z możliwości wystąpienia odkształceń konstrukcji, przemieszczeń w łożyskach, czy zagrożeń wynikających z sąsiedztwa wychodni uskoków.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania efektu sejsmicznego a nowoczesne systemy odpalania ładunków materiałów wybuchowych

Roboty strzałowe w górnictwie odkrywkowym charakteryzują się stosowaniem dużych mas MW do jednorazowego odpalania. Serie liczą od kilku do kilkudziesięciu, a nawet kilkuset ładunków umieszczonych w długich otworach. Prace te często prowadzone są w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych i innych obiektów budowlanych, stąd konieczność ograniczenia oddziaływania drgań ma zasadnicze znaczenie dla kopalń odkrywkowych. W artykule przedstawiono możliwości sterowania efektem sejsmicznym, poprzez stosowanie elektronicznych systemów do odpalania ładunków MW, które dają szerokie możliwości doboru opóźnień milisekundowych. Pozwala to na modyfikowanie struktury wzbudzanych drgań i może przyczynić się do minimalizacji oddziaływania robót strzałowych na otoczenie. Zwrócono również uwagę na konieczność prowadzenia badań efektu sejsmicznego, co pozwala na uniknięcie efektów niepożądanych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zaburzenie w przebiegu przemieszczenia pionowego terenu jako prekursor wstrząsu górniczego

Na podstawie dotychczasowych wyników badań czasowych zmian przemieszczeń pionowych terenu górniczego w okresie wystąpienia wstrząsu indukowanego eksploatacją ścianową przyjęto, że zaburzenie w przebiegu przemieszczenia może stanowić prekursor wstrząsu. Geneza i interpretacja zaburzenia związana jest z warunkami jego obserwowalności. W artykule przedstawiono wyznaczone zależności funkcyjne pomiędzy zaobserwowanym zaburzeniem w przebiegu przemieszczenia pionowego terenu w okresie poprzedzającym wystąpienie wstrząsu górniczego oraz energią sejsmiczną zarejestrowanego wstrząsu, czasem pomiędzy momentem stwierdzenia zaburzenia i wystąpieniem wstrząsu oraz odległością epicentralną. Zależności ustalono z wykorzystaniem metod analizy statystycznej. Wykorzystano wyniki ciągłych pomiarów przemieszczeń pionowych punktu obserwacyjnego zastabilizowanego w rejonie bezpośrednich wpływów eksploatacji ścianowej, prowadzonej w warunkach wysokiego zagrożenia sejsmicznego, w obszarze KWK „Rydułtowy-Anna”. Pomiary przemieszczeń wykonano z wykorzystaniem techniki GPS. Dane o zarejestrowanych wstrząsach pozyskano z archiwów Kopalnianej Stacji Geofizyki. Analizowano zaburzenia, procesie przemieszczeń pionowych w okresie wystąpienia wstrząsów o energii sejsmicznej nie mniejszej niż 1·10{5} J.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka