rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena znajomości zasad profilaktyki miażdżycy wśród mieszkańców Lubelszczyzny

Głównym celem pracy była ocena świadomości mieszkańców Lubelszczyzny na temat czynników ryzyka i profilaktyki
miażdżycy. Anonimowe i dobrowolne badania ankietowe przeprowadzono w okresie zimowym (styczeń – luty) 2007 r. wśród
152 mieszkańców Lublina i okolic(93 kobiety i 59 mężczyzn). Do oceny zwyczajowego sposobu żywienia oraz znajomości
zasad profilaktyki miażdżycy zastosowano metodę anonimowej ankiety. Pytania ankietowe dotyczyły między innymi regularności
odżywiania się, częstości konsumpcji, poziomu preferencji różnych grup produktów spożywczych oraz znajomości
zasad profilaktyki miażdżycy i stanu zdrowia respondentów. Przeanalizowano również dane antropometryczne i ustalono
wskaźnik BMI. Przeprowadzone badania wskazują na to, iż mimo deklarowanej znajomości zasad profilaktyki chorób
układu krążenia większość ankietowanych ich nie stosuje, czego przykładem jest rozkład wskaźnika BMI oraz częstotliwość
dokonywania badań przesiewowych. Również sposób odżywiania się respondentów budzi poważne zastrzeżenia z racji
stwierdzonych wielu błędów i odstępstw od aktualnych zasad racjonalnego żywienia.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czystość mikrobiologiczna powietrza w szpitalu. Czynniki wpływające na stężenie mikroorganizmów w powietrzu sal operacyjnych

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów stężenia bakterii i grzybów w powietrzu sal operacyjnych tuż przed operacją,
w czasie operacji i bezpośrednio po jej zakończeniu. W oparciu o wyniki badań przeprowadzonych okresie zimnym i ciepłym
dokonano oceny wpływu stężenia mikroorganizmów w powietrzu atmosferycznym na ich stężenie w powietrzu sali operacyjnej.
Szukano również przyczyn zdecydowanie za wysokiego stężenia bakterii w powietrzu znacznej liczby klimatyzowanych sal
operacyjnych. Na podstawie analizy wyników z równolegle wykonanych oznaczeń stężenia mikroorganizmów w powietrzu
atmosferycznym wykluczono aby tą przyczyną były niesprawne filtry.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu zywienia i suplementacji u ludzi starszych z chorobami sercowo-naczyniowymi z terenu Warszawy

Dokonano oceny sposobu żywienia osób starszych (46 kobiet i 40. mężczyzn) z chorobami sercowo-naczyniowymi. Zastosowano metodę wywiadu o spożyciu z ostatnich 24. godzin poprzedzających badanie. Ankiety sporządzano w okresie od lutego 2006r. do maja 2006r. Uzyskane wyniki wykazały, że żywienie badanej grupy odbiegało od zasad racjonalnego żywienia. Cechował je zbyt duży udział procentowy energii pochodzącej z tłuszczu i węglowodanów. Stwierdzono ponadto brak wypełnienia poziomu bezpiecznego spożycia na większość składników mineralnych; jedynie fosfor był dostarczany w nadmiarze. Analiza diet badanych osób starszych wykazała przekroczenie bezpiecznego poziomu spożycia na witaminy A, B12, a także w niewielkim stopniu na witaminę C. Wskazano na duże niedobory witaminy D i folianów. Uzyskane wyniki wskazują na nieprawidłowości w stosowaniu suplementacji. Zwłaszcza wystąpiło nadużywanie preparatów zawierających witaminy: A, E, C i B. Jednocześnie nie przywiązywano znaczenia do uzupełniania niedoborów związanych ze składnikami mineralnymi.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ interwencji żywieniowej na spoczynkowy wydatek energetyczny u otyłej młodzieży w wieku 15-18 lat

Badano spoczynkowy wydatek energetyczny (REE) oraz wpływ interwencji żywieniowej redukcję masy ciała u 20 osób
z nadwagą i otyłością (BMI= 29±3,8 kg/m²) w wieku 15 -18 lat w okresie 6 tygodni. Oceniano sposób żywienia i stan odżywienia
przed i po interwencji żywieniowej. Pomiary REE dokonane zostały za pomocą kalorymetrii pośredniej w komorze
respirometrycznej. Interwencja dietetyczna wpłynęła na istotne zmniejszenie się masy ciała (z 85±14,3 kg do 82,5±12,8
kg), BMI, masy tłuszczowej ciała, a istotnie zwiększyła masę mięśniową (p<0,05). REE nie uległ zmniejszeniu w wyniku
stosowania się diety niskoenergetycznej (p>0,05; p = 0,84).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie zawartości boru w naturalnych wodach mineralnych i źródlanych metodą ICP-OES

Najwyższe dopuszczalne stężenie boru w wodzie przeznaczonej do spożycia oraz naturalnych wodach mineralnych i
źródlanych jest zwykle wyznaczone z uwzględnieniem aktualnych kryteriów Światowej Organizacji Zdrowia WHO i wymagań
określonych w Dyrektywie nr 98/83/WE – 1 mg/l. W większości krajów Unii Europejskiej, w tym w Polsce najwyższe
dopuszczalne stężenie boru w wodzie przeznaczonej do spożycia wynosi 1 mg/l. Natomiast w Słowacji i Holandii najwyższe
dopuszczalne stężenia boru w wodzie przeznaczonej do spożycia wynoszą odpowiednio 0,3 mg/l i 0,5 mg/l.
W pracy przedstawiono opracowaną i zwalidowaną metodę oznaczania boru techniką spektrometrii emisyjnej ze
wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej, którą zastosowano do oznaczeń tego pierwiastka w 26 naturalnych wodach
mineralnych i źródlanych. Oznaczone zawartości boru w szesnastu analizowanych wodach mineralnych i źródlanych
zawarte były w zakresie od 0,029 mg/l do 0,552 mg/l, przy czym w dziesięciu analizowanych wodach zawartość boru była
niższa niż 0,026 mg/l. Zawartości boru w analizowanych wodach są niższe od najwyższego dopuszczalnego stężenia tego
pierwiastka w Polsce określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody
przeznaczonej do spożycia i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wplyw procesu fermentacji na zmiane poziomu azotanow i azotynow w wybranych warzywach

Badano zmiany poziomu azotanów i azotynów w czasie procesu fermentacji kapoty głowiastej białej, czerwonej oraz buraków ćwikłowych. Uzyskane wyniki wskazują na wysoce istotny wpływ tego procesu na redukcję zarówno azotanów jak i azotynów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Budowa i wdrazanie systemu zarzadzania w laboratoriach Panstwowego Zakladu Higieny

W laboratoriach Państwowego Zakładu Higieny wykonujących badania dla klientów zawsze przestrzegano zasad dobrej praktyki laboratoryjnej i dbano o rzetelność wyników badań. W 2003 r. laboratoria wykonujące badania z zakresu bezpieczeństwa żywności powołano do roli krajowych laboratoriów referencyjnych. To, oraz konieczność dostosowania standardów pracy do wymagań ustawodawstwa WE oraz potwierdzenia posiadanych kompetencji przez niezależną organizację doprowadziło w 2003 r. do podjęcia decyzji o ubieganiu się o akredytację Polskiego Centrum Akredytacji. Przedstawiono następujące etapy budowy i wdrażania systemu zarządzania: szkolenia, modyfikacja struktury organizacyjnej Instytutu, opracowanie dokumentacji systemu zarządzania, remonty, wdrożeniu nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym i badawczym, audity wewnętrzne oraz przegląd zarządzania. Zwrócono uwagę na przydatność wcześniejszych doświadczeń i osiągnięć w zakresie walidacji metod badawczych oraz zapewniania jakości wyników poprzez organizację i udział w badaniach biegłości. Podano aktualny stan akredytacji metod badawczych stosowanych przez laboratoria PZH wykonujące badania w zakresie chemii, mikrobiologii, radiobiologii i diagnostyki medycznej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wartość indeksów i ładunków glikemicznych wybranych płatków zbożowych spożywanych z mlekiem

Wprowadzenie. Węglowodany spożywane wraz z codzienną dietą są przyczyną występowania wahań w stężeniu glukozy
we krwi, określanych jako efekt glikemiczny. Zawartość glukozy we krwi wzrasta po spożyciu każdego posiłku i zazwyczaj
osiąga maksimum po upływie 20-30 minut od spożycia pokarmu, a następnie stopniowo obniża się, aby po 1-2 godzinach
powrócić do stężenia na czczo. Schemat ten jednak wykazuje pewne indywidualne zróżnicowanie. Znajomość wartości IG
wraz z informacją o ich składzie i zawartości składników pokarmowych jest ważna w aspekcie poznania wpływu węglowodanów
na stan zdrowia.
Cel badań. Wyznaczenie indeksów glikemicznych (IG) i obliczenie wartości ładunków glikemicznych (ŁG) płatków
zbożowych spożywanych z mlekiem (kuleczki czekoladowe nesquik, cheerios wielozbożowy, musli tropical, płatki fitness
chocolate, płatki owsiane zwykłe i owsiane błyskawiczne, płatki corn flakes) oraz zbadanie zależności wartości IG od płci.
Materiał i metoda. W badaniu brało udział 67 zdrowych ochotników: 42 kobiety i 25 mężczyzn. Średni wiek uczestników
wynosił 23,1±1,0 lat, średni wskaźnik BMI - 22,4±3,1 kg/m2. Płatki zbożowe z mlekiem podawane były w ilości dostarczającej
50 g przyswajalnych węglowodanów. Produkt referencyjny stanowił roztwór wodny (250 ml), zawierający 50 g
glukozy. W godzinach rannych 7-krotnie pobierano uczestnikom krew włośniczkową z opuszka palca: na czczo oraz po
upływie 15, 30, 45, 60, 90 i 120 minut po rozpoczęciu spożywania posiłku.
Wyniki. Dla ogółu badanych osób wyznaczono średnie wartości indeksów i ładunków glikemicznych zup mlecznych, które
wynosiły odpowiednio: 48,6 i 25,5 – z kuleczkami czekoladowymi nesquik, 67,5 i 36,1 – z płatkami cheerios wielozbożowymi,
58,8 i 31,9 – z musli tropical, 66,7 i 34,9 – z płatkami fitness chocolate, 42,5 i 23,4 - z płatkami owsianymi zwykłymi,
54,0 i 29,5 - z płatkami owsianymi błyskawicznymi oraz 54,4 i 27,9 – z płatkami corn flakes.
Wnioski. Uzyskane wyniki pozwoliły zakwalifikować posiłki do grupy o niskim i średnim IG. Wykazano istotną statystycznie
korelację wartości indeksu glikemicznego i płci badanych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Jakosc, akredytacja i certyfikacja w gospodarce rynkowej. Cz II. Akredytacja i certyfikacja w swietle norm europejskich

Omówiono proces akredytacji i certyfikacji na podstawie norm europejskich serii EN 45000. Podano cele powołania, przedmiot i zakres stosowania tych norm. Przedstawiono aktualną sytuację prawną w kraju.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena spożycia witamin antyoksydacyjnych przez studentów SGGW w Warszawie

Celem pracy była ocena spożycia witamin antyoksydacyjnych przez studentów Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka
i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Badania przeprowadzono w grupie 145 osób w wieku 21-28 lat w okresie zimowym w
roku 2008. Dane o spożyciu żywności zebrano wykorzystując metodę trzydniowego bieżącego notowania, na podstawie,
których obliczono spożycie witaminy A, β-karotenu, witaminy E i C. Uzyskane wyniki wskazały na odpowiednie spożycie
witaminy C (64 mg/d, co odpowiadało 102% wartości EAR), natomiast zbyt wysokie witaminy A (698 μg/d, co stanowiło
135% wartości EAR) i witaminy E (11 mg/d, co odpowiadało 138% normy żywienia na poziomie AI). Około 12-15% studentów
stosowało suplementy, dostarczające dodatkowo 574 μg witaminy A, 116 mg witaminy C i 4 mg witaminy E, co łącznie
z racją pokarmową pokrywało 260 %, 298% wartości EAR i 199% wartości AI w przypadku witaminy E. U osób palących,
dla których zalecenia dotyczące spożycia antyoksydantów są nieco odmienne, stwierdzono zbyt niskie ich spożycie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Polimorfizm TaqIB genu CETP a stężenie lipidów u pacjentów z nadwagą i otyłością

Wprowadzenie. Obecnie prowadzone badania wskazują na wzrost zgonów u osób z niskim stężeniem cholesterolu w surowicy,
które spowodowane jest zmniejszaniem frakcji lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL-C) i lipoprotein o niskiej
gęstości (LDL-C).
Cel. Celem pracy była ocena związku pomiędzy polimorfizmem TaqIB genu CETP, a stężeniami wybranych parametrów
gospodarki lipidowej u pacjentów z nadwagą i otyłością.
Materiał i metoda. Badaniami objęto 73 osoby w wieku 24-68 lat. Otyłość androidalną stwierdzono u 90,4% kobiet, w tym
u 66,7% ze stężeniem HDL-C powyżej 50 mg/dL.
Wyniki. Najwięcej z otyłością brzuszną było heterozygot B1B2 (38,1%). Otyłość brzuszna występowała u 48,4% mężczyzn,
w tym u 25,8% heterozygot B1B2 oraz u 67,7% z HDL>40mg/dl. Stwierdzono, większe nieistotne statystycznie stężenie
TG, TC, LDL-C, procentowej zawartości masy tkanki tłuszczowej (%FM) u pacjentów z genotypem B2B2 w porównaniu
do osób z genotypem B1B1 i B1B2. U kobiet wyższe stężenie TC, LDL-C oraz HDL-C stwierdzono w przypadku obecności
genotypu B1B2, natomiast większe stężenie wszystkich badanych frakcji lipidowych wykazali mężczyźni z genotypem
B2B2, u których stwierdzono także największą zawartość %FM.
Wnioski. Uzyskane wyniki wskazują, że u otyłych mężczyzn polimorfizm TagIB może być niezależnym czynnikiem wpływającym
na stężenie HDL-cholesterolu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia studentów Akademii Rolniczej w Szczecinie w 2006 roku. Cz. III. Spożycie kawy, herbaty, alkoholu i palenie papierosów

Przedmiotem badań była ocena wielkości spożycia kawy, herbaty, alkoholu, palenia papierosów oraz spożycia narkotyków
wśród studentów Akademii Rolniczej w Szczecinie. W badaniach uczestniczyło 126 osób (w większości kobiety).
Otrzymane wyniki wskazywały, że ok. 53-73% studentów sporadycznie pije alkohol. Preferencje w wyborze rodzaju alkoholu
były zróżnicowane. Kobiety wybierały częściej piwo a mężczyźni - wino. Palenie papierosów praktykowało 40% studentów
i 27% studentek. Wśród studentów bardziej było popularne picie kawy niż herbaty. Około 11% badanych miało kontakt z
narkotykami. Najczęściej była to marihuana. Spożywanie narkotyków określano jako epizodyczne.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia pacjentów hemodializowanych o zróżnicowanym stopniu odżywienia

Cel badań. Celem badań była ocena sposobu żywienia hemodializowanych kobiet i mężczyzn o zróżnicowanym stopniu
odżywienia.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono wśród 74 pacjentów hemodializowanych, wśród których na podstawie BMI
(kg/m2) wyodrębniono 2 grupy badawcze u kobiet: grupę z prawidłową masą ciała n =17 (48,6%), i grupę z nadmierną masą
ciała n = 18 (51,4%) oraz 2 grupy badawcze u mężczyzn: grupę z prawidłową masą ciała n = 17 (43,6%) i grupę z nadmierną
masą ciała n = 22 (56,4%). Ocenę ilościową dziennych racji pokarmowych (dzrp) przeprowadzono metodą 24-godzinnego
wywiadu żywieniowego, obejmującego 3 dni poprzedzające badanie. W opracowaniu wyników wykorzystano program
komputerowy Dieta 4, opracowany przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie. Obliczenia wykonano programem
Statystyka 9.0. Uzyskane wyniki porównano z normami żywieniowymi dla osób hemodializowanych.
Wyniki. Obliczono wartość energetyczną oraz podaż podstawowych składników odżywczych, a także błonnika i cholesterolu
pokarmowego. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na brak zbilansowania zawartości składników odżywczych
w całodziennych racjach pokarmowych pacjentów obu płci, niezależnie od ich stanu odżywienia. Dieta charakteryzowała się
niską wartością energetyczną oraz niską podażą białka i węglowodanów we wszystkich badanych grupach kobiet. Średnie
spożycie białka (89,4 ± 40,6 g/dobę) i cholesterolu (343,9 ± 207,4 mg/dobę) w dziennych racjach pokarmowych mężczyzn
z prawidłową masą ciała było istotnie wyższe w porównaniu ze średnim spożyciem białka (71,9 ± 25,2 g/dobę) i cholesterolu
(253,4 ± 142,5 mg/dobę) przez mężczyzn hemodializowanych z nadmierną masą ciała. Badania wykazały niskie spożycie
błonnika pokarmowego we wszystkich badanych grupach kobiet i mężczyzn.
Wnioski. Regularna porada dietetyka jest niezbędna, ponieważ nieodpowiednia wartość energetyczna dziennych racji
pokarmowych i spożycie głównych składników odżywczych w diecie może wpływać niekorzystnie na przebieg choroby.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Jakość makaronów w świetle ich składu pierwiastkowego

Oznaczono zawartość wapnia, potasu, żelaza i cynku w 13 różnych gatunkach makaronów ogólnie dostępnych
w sprzedaży. Pierwiastki oznaczono, po uprzedniej mineralizacji na mokro, metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej
z atomizacją płomieniową (FAAS). Poprawność zastosowanej metodyki sprawdzono na podstawie analizy certyfikowanych
materiałów odniesienia.
Średnia zawartość analizowanych pierwiastków (mg/100 g) w makaronach wynosiła: 16,3 dla wapnia; 159 dla potasu;
1,93 dla żelaza oraz 1,35 dla cynku. Na podstawie uzyskanych wyników dokonano oceny realizacji dziennego zapotrzebowania
na poszczególne składniki mineralne w stosunku do zalecanych norm dla osoby dorosłej. Stwierdzono, że zapotrzebowanie
na badane pierwiastki jest w największym stopniu realizowane przez makarony razowe. Analiza statystyczna
wykazała istotny wpływ rodzaju mąki użytej do produkcji makaronu (razowa, semolina, pszeniczna zwykła) na zawartość
analizowanych pierwiastków.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wystepowanie bakterii z rodzaju Yersinia w wodach powierzchniowych

Przebadano 42 próbki wód powierzchniowych należących do różnych klas czystości. Pałeczki Yersinia wykryto w 15 zbiornikach wodnych. Wśród 27 wyizolowanych szczepów dominował gatunek Y. intermedia oraz Y. enterocolitica.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wystepowanie bakterii z rodzaju [Legionella] w systemach wody chlodniczej

W publikacji przedstawiono wyniki badań próbek wody w kierunku wykrywania bakterii z rodzaju Legionella, z przemysłowych obiegów wody chłodniczej oraz systemów klimatyzacyjnych. Na 518 zbadanych próbek, pobranych w okresie od 1998 do 2006 roku, pałeczki Legionella zostały wykryte w 168 próbkach, co stanowiło 32,4% wszystkich zbadanych próbek. Najbardziej niebezpieczna Legionella pneumophila sg 1 była wykrywana w 11,3 % próbek pozytywnych. Niepokój budzi również wysoka liczba wyizolowanych bakterii z rodzaju Legionella (powyżej 103jtk/100ml), którą stwierdzono aż w 60% próbek wody pobranych z systemów wody chłodniczej i w 33% próbek wody związanych z klimatyzacją. Tak wysoki poziom zanieczyszczenia wymaga natychmiastowej interwencji (czyszczenie i dezynfekcja urządzeń). Uzyskane wyniki wskazują na realne zagrożenie zdrowotne jakie związane jest ze skażeniem wód chłodniczych pałeczkami Legionella. Należy zatem dążyć do powstania uregulowań prawnych, które nakładałyby obowiązek monitorowania wód chłodniczych w kierunku bakterii z rodzaju Legionella i prowadzenia odpowiednich działań naprawczych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc radiocezu w wybranych produktach spozywczych

Oznaczono zawartość radiocezu w całodziennych racjach pokarmowych zestawionych dla rodzin robotniczych i nierobotniczych. Racje przygotowywano z produktów pozyskanych w rejonie Olsztyna, Poznania, Lublina, Warszawy i Wrocławia w 1987 i 1988 roku.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość fluoru w całodziennych racjach pokarmowych małych dzieci w Polsce

Celem niniejszej pracy było zbadanie zawartości fluoru w dietach dzieci w wieku 1-4 lat, mieszkających w 16 miastach
w różnych regionach Polski. Posiłki całodzienne pobierano przez 10 kolejnych dni wiosną i jesienią w domach dziecka.
Zawartość fluoru oznaczono metodą potencjometryczną. Analizie poddano 457 całodziennych posiłków. Zawartość fluoru
w dietach wahała się od 0,04 do 0,42 mg/kg i wynosiła średnio 0,15±0,07 mg/kg, niezależnie od pory roku. Zaobserwowano,
że diety o najwyższym poziomie fluoru częściej niż diety o najniższym poziomie tego pierwiastka, zawierały herbatę, ryby,
sałatę, kalafior. Mimo niewielkiej różnicy między maksymalnym (0,32 mg/dm3) i minimalnym (0,09 mg/dm3) poziomem fluoru
w wodzie używanej do przygotowywania posiłków w miejscach objętych badaniem, zaobserwowano wprost proporcjonalną
zależność między zawartością fluoru w wodzie do picia i posiłkach dzieci. Średnie dzienne spożycie fluoru wynosiło 0,28
mg (zakres 0,10-0,76 mg), mediana 0,25 mg, 90. percentyl 0,47 mg. Średnie pobranie fluoru przez dzieci wynosiło 0,05 mg/
kg m.c./dzień i nie przekraczało wartości określonych w normach żywienia dla ludności Polski.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość energii i składników odżywczych w planowanych do spożycia racjach pokarmowych mieszkańców domu pomocy społecznej w Krakowie

Celem badań była ilościowa ocena zbiorowego sposobu żywienia osób starszych, na podstawie jadłospisów dekadowych
zrealizowanych w sezonie zimowym i letnim w Domu Pomocy Społecznej w Krakowie. Wyznaczono wartość energetyczną,
podaż podstawowych składników odżywczych (białek, tłuszczów i węglowodanów), witamin antyoksydacyjnych (A, E i C)
oraz wybranych składników mineralnych (wapnia, fosforu, żelaza i magnezu) w całodziennych racjach pokarmowych i
odniesiono je do norm żywieniowych na poziomie bezpiecznego spożycia dla kobiet i mężczyzn w wieku powyżej 60 lat
o umiarkowanej aktywności fizycznej i określonej masie ciała. Analiza ilościowa jadłospisów dekadowych wykazała, iż
wartość energetyczna CRP była prawidłowa w obu sezonach. W przypadku składników odżywczych stwierdzono brak zbilansowania;
spożycie białka było nadmierne, podaż tłuszczu ponadnormatywna, a jego udział w ogólnej kaloryczności CRP
nieco podwyższony. Wykazano również wysoką zawartość witamin A i E w jadłospisie zimowym, a podaż prawie wszystkich
wybranych składników mineralnych (fosforu, żelaza, magnezu) przekroczyła normy na poziomie bezpiecznego spożycia.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Nowe zagrożenia mikrobiologiczne w żywności

Opisano nowe zagrożenia mikrobiologiczne w żywności. W 2011 roku w Niemczech wyizolowano werotoksyczny
szczep Escherichia coli O104:H4 pochodzący z partii kiełków kozieradki, sprowadzonej z Egiptu. Szczep ten charakteryzował
się unikalnymi cechami: obecnością tylko werotoksyny vtx2 (wariant vtx2a), obecnością genów aatA, aggR, aap,
aggA, aggC oraz opornością na większość antybiotyków. Innym, niespotykanym do niedawna w Polsce patogenem jest
Yersinia enterocolitica o serotypie O8 biotyp 1B. Ten bio-serotyp należy do najbardziej chorobotwórczych dla ludzi. Najczęściej
zatrucia pokarmowe związane z Yersinia związane są ze spożyciem wieprzowiny. Omówiono również problem
występowania neurotoksyn botulinowych w żywności. Nowym zagrożeniem żywności mogą być bakterie wytwarzające
beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (Extended-Spectrum Beta-Lactamases - ESBL). Zjawisko to odnosi
się do wszystkich gatunków pałeczek z rodziny Enterobacteriaceae. Wśród izolowanych z żywności drobnoustrojów coraz
większą rolę w zwiększaniu się oporności na antybiotyki przypisuje się metycylinoopornym szczepom Staphylococcus aureus
(Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus- MRSA). Występowanie zatruć pokarmowych u ludzi może być związane
również z obecnością wirusów w żywności i wodzie. Nośnikiem wirusów mogą być urządzenia i linie technologiczne,
opakowania, a także człowiek. Najwięcej zachorowań po spożyciu żywności wywołane było norowirusami, rotawirusami,
wirusem hepatitis typu A i wirusem hepatitis typu E.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu