rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obiekty fortyfikacyjne pruskich twierdz pierścieniowych Poznania i Wrocławia (XIX–XX w.) w aktualnych dokumentach planistycznych – funkcjonowanie, ochrona, kształtowanie krajobrazu

Fortyfikacje są cennymi elementami dziedzictwa kulturowego obecnymi w wielu polskich miastach. Niestety nie zawsze są właściwie chronione i wykorzystywane, mimo że nierzadko mają status obiektów zabytkowych. Narzędzi potencjalnie umożliwiających wzmocnienie ochrony fortyfikacji dostarcza planowanie przestrzenne. Badania obejmowały szczegółową analizę zapisów zawartych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, dotyczących twierdz pierścieniowych w Poznaniu i Wrocławiu. W studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obu miast można znaleźć odniesienia do położenia i wykorzystania twierdz pierścieniowych. Tereny fortyfikacji w Poznaniu objęte są 9 miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, 5 kolejnych planów obejmujących swoim zasięgiem fortyfikacje znajduje się w przygotowaniu. Fortyfikacje twierdzy pierścieniowej we Wrocławiu objęte były 9 miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Wyniki analiz dokumentów planistycznych wskazują na niewykorzystywanie w pełni narzędzi umożliwiających ochronę fortyfikacji, oferowanych przez system planowania przestrzennego. W opracowaniach pomijany jest kontekst i walory krajobrazowe fortyfikacji, brak prób wiązania terenów zieleni fortecznej w system oraz – w przypadku Wrocławia – brak ujmowania zieleni na fortyfikacjach jako istotnego waloru. W większości przypadków w opracowaniach występuje niska szczegółowość zapisów związanych z ochroną obiektów historycznych.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dzielnice samorządowe w świadomości mieszkańców miasta na przykładzie wybranych dzielnic Krakowa

W artykule przedstawiono problem postrzegania jednostek pomocniczych miasta przez ich mieszkańców. Przybliżono historię powstania dzielnic samorządowych w Krakowie, zaprezentowano wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród mieszkańców trzech dzielnic (n=1433) oraz odniesiono je do obserwacji innych autorów, prezentowanych w literaturze przedmiotu. Badania ukazały, że funkcjonujące już ponad ćwierć wieku dzielnice samorządowe słabo wpisały się w świadomość mieszkańców i nie odgrywają istotnej roli w ich życiu. Respondenci w większości nie potrafili poprawnie podać nazwy własnej dzielnicy i nie znali jej zasięgu przestrzennego. Nadal silnie zakorzenione w ich świadomości okazały się dawne podziały administracyjne i historyczne jednostki osiedleńcze (dawne wsie). Ankietowani na ogół nie brali udziału w życiu publicznym dzielnic i nie włączali się w podejmowane na ich szczeblu inicjatywy.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrana problematyka z zakresu zabytków nieruchomych w dokumentach planistycznych

Praca dotyczy wybranej problematyki z zakresu zabytków nieruchomych w dokumentach planistycznych gmin: Bielice, Gryfino, Kołbaskowo, Stare Czarnowo i Widuchowa. Postępowanie polegało na porównaniu treści z zakresu dziedzictwa i krajobrazu kulturowego zawartych w: studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, rejestrze Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Zachodniopomorskiego. Pozwoliło to na wykazanie niespójności w aspekcie dziedzictwa kulturowego w dokumentach planistycznych oraz na wskazanie dobrych praktyk w procesie opieki nad materialnym dziedzictwem kulturowym.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Doświadczenia miast subregionalnych w programowaniu rewitalizacji

Celem artykułu jest analiza i ocena doświadczeń wybranych miast subregionalnych w programowaniu rewitalizacji. Na wstępie określono politykę strategiczną państwa względem ośrodków subregionalnych. Wskazano na wytyczne wnikające z Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Krajowej Polityki Miejskiej i Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Następnie szczegółowo zbadano dotychczasowe działania podejmowane w 4 miastach, które w wyniku reformy administracyjnej w 1999 r. utraciły status miasta wojewódzkiego, tj. w Ciechanowie, Legnicy, Pile i Przemyślu. Scharakteryzowano obecnie obowiązujące dokumenty, a w szczególności opisano specyfikę obszarów objętych rewitalizacją. W dalszej kolejności przedstawione zostały wiodące kierunki przekształceń tych obszarów, wynikające z przyjętej polityki rewitalizacyjnej. Pozwoliło to na sformułowanie pewnych uogólnień na temat specyfiki procesu odnowy obszarów zdegradowanych w ośrodkach subregionalnych w Polsce.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dobre praktyki przy tworzeniu gminnego programu rewitalizacji – efekt współpracy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza z miastem Kaliszem

Wejście w życie ustawy o rewitalizacji (Dz.U. z 2015 r. poz. 1777 z późn. zm.) z dniem 18 listopada 2015 r. umożliwiło gminom sprawne planowanie i wdrażanie procesu wyprowadzania obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysowego. W ustawie znalazły się kluczowe uregulowania wpływające na programowanie rewitalizacji w Polsce. Jednym z najważniejszych instrumentów jest gminny program rewitalizacji (GPR). Aby móc w pełni wykorzystać potencjał, jaki drzemie w tym dokumencie, należy szukać rozwiązań pozwalających na stworzenie go w jak najbardziej kompleksowej formie. Jednym z przykładów takich działań jest współpraca ośrodka uniwersyteckiego z jednostką samorządu terytorialnego. Można powiedzieć, że dzięki połączeniu wiedzy praktycznej urzędników z wiedzą teoretyczną ekspertów ze środowiska akademickiego uzyskano projekt unikalny w skali kraju. Jest także wyjątkowy dlatego, że w procesie jego tworzenia aktywnie uczestniczyli studenci gospodarki przestrzennej. Celem artykułu jest przedstawienie przebiegu procesu współpracy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza z urzędem podczas sporządzania Gminnego Programu Rewitalizacji dla miasta Kalisza oraz ukazanie roli, jaką odegrali w tym projekcie studenci.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Program rewitalizacji a zarządzanie przestrzenne i strategiczne

Program rewitalizacji to zbiór zintegrowanych działań na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowanych terytorialnie, prowadzonych przez interesariuszy rewitalizacji . Działania te powinny być oparte na rewitalizacyjnym zarządzaniu strategicznym i przestrzennym bardzo silnie ukierunkowanym na poprawę warunków życia i zamieszkania lokalnej społeczności. Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie istoty programu rewitalizacji jako scenariusza przestrzennych i strategicznych działań władz gminy. Autorki udowadniają, że zarządzanie przestrzenne i zarządzanie strategiczne stanowią narzędzia pozwalające na przeprowadzenie procesu rewitalizacji. W pracy poświęcono fragment na teoretyczne i operacyjne rozumienie zagadnienia, a także zaprezentowano przykład zaczerpnięty z Lokalnego Programu Rewitalizacji Gminy Krobia, który został opracowany w 2017 r.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wieś w granicach miasta. Analiza i ocena krajobrazu zachodniej części Inowrocławia na potrzeby planowania przestrzennego

W artykule zaprezentowano wyniki badań nad krajobrazem obszaru zachodniej części Uzdrowiska Inowrocław, który mimo położenia w mieście charakteryzuje się wiejską genezą i fizjonomią. Celem opracowania było rozpoznanie zasobów tego krajobrazu, określenie tempa jego przekształceń, ustalenie wartości oraz wskazanie możliwych kierunków rozwoju. Badania polegały na diagnozie krajobrazu pod względem fizjonomicznym w różnych wymiarach (kompozycyjnym, panoramicznym i planistycznym), przy użyciu metod stosowanych na gruncie architektury krajobrazu i urbanistyki. Ich realizacja pozwoliła m.in. na sformułowanie wytycznych w zakresie ochrony i kształtowania badanego krajobrazu. Za cel przyjęto również określenie przydatności zastosowanego schematu postępowania badawczego w działalności praktycznej, w tym wskazanie możliwości implementacji uzyskanych wyników do planowania przestrzennego w skali lokalnej. Opracowanie ma charakter studium przypadku, z którego wnioski mogą być pomocne w analizie podobnych obszarów i ich krajobrazów.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kształtowanie tożsamości lokalnej w „tematycznej” odnowie wsi

Artykuł ma na celu określenie głównych uwarunkowań rozwoju wiejskich przestrzeni tematycznych w kontekście odnowy wsi. Na tym tle autorzy podejmują próbę wyjaśnienia mechanizmów rządzących omawianym procesem oraz ich efektów. Wobec powyższego skoncentrowano się na przedstawieniu mechanizmów rozwoju procesów, które prowadzą do rozkwitu tej idei (anatomia sukcesu – przypadek wsi Sierakowo Sławieńskie), oraz takich, które ten rozwój spowalniają lub zupełnie ograniczają (anatomia porażki – przypadek wsi Lubcza).

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Internalizacja ekonomicznych efektów zewnętrznych na obszarach dotkniętych procesem urban sprawl. Przykład krakowskiego obszaru metropolitalnego

W opracowaniu została przeprowadzona dyskusja na temat ekonomicznych efektów zewnętrznych, ze szczególnym naciskiem na efekty technologiczne. Zwrócono także uwagę na problem internalizacji ekonomicznych efektów zewnętrznych wywoływanych przemieszczaniem się (transportem) na obszarach dotkniętych procesem urban sprawl . Badania przeprowadzono dla wszystkich gmin krakowskiego obszaru metropolitalnego (KOM). W ich wyniku przedstawiona została wartość ponoszonych bezpośrednio strat finansowych oraz wartość straconego czasu generowana koniecznością dojazdów i powrotów w przestrzeni KOM-u.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Integracja podsystemów transportowych w węzłach przesiadkowych komunikacji publicznej Poznania w oparciu o kolejowe dworce miejskie

Poznań jako jedna z najsilniejszych jednostek miejskich w kraju ma znaczną strefę oddziaływania (obszar funkcjonalny). Naturalną konsekwencją takiego modelu rozwoju są poważne problemy komunikacyjne spowodowane dynamicznym rozwojem strefy podmiejskiej. Za ich rozwiązanie przyjmuje się oparcie układu komunikacji publicznej na węźle kolejowym i stworzenie na jego podstawie Poznańskiej Kolei Metropolitalnej. Jednak dla sprawnego funkcjonowania takiego systemu zachodzi potrzeba integracji z innymi systemami transportowymi za sprawą węzłów przesiadkowych. Celem artykułu jest ukazanie potencjału na stworzenie policentrycznego systemu multimodalnych węzłów przesiadkowych, opartych na istniejących kolejowych dworcach miejskich (dworcach dzielnicowych). W badaniach skupiono się na perspektywie pasażera, a główną metodę badawczą stanowi wywiad pogłębiony. Pozwoliło to uzyskać opinię oraz zidentyfikować potrzeby pasażerów korzystających z badanych obiektów. W trakcie badań skoncentrowano się także na analizie zachowań komunikacyjnych pasażerów oraz analizie sposobu funkcjonowania samych dworców miejskich. Dodatkowo pozyskano informację o przybliżonym celu podróży pasażerów, co pozwoliło wyznaczyć hipotetyczne zasięgi oddziaływania poszczególnych dworców miejskich. Wyniki badań pozwoliły na opracowanie szeregu rekomendacji mających na celu optymalizację funkcjonowania wybranych kolejowych dworców miejskich zarówno w aspekcie technicznym, jak i organizacyjno-zarządczym. Mogą one stanowić podstawę do opracowania koncepcji zrównoważonego transportu publicznego o zasięgu metropolitalnym.

Czasopismo: Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Chłopiec i dziewczynka. Pedagogia Artura Daniela Liskowackiego

Autorka artykułu, posługując się terminem „pedagogia” zaczerpniętym z publikacji Zbigniewa Kwiecińskiego i Bogusława Śliwerskiego, omawia pedagogiczne aspekty twórczości Artura Daniela Liskowackiego dla dzieci. Głównymi celami jego pedagogii są edukacja do uczestnictwa w kulturze oraz realizacja celów wychowawczych związanych z wczesnoszkolną edukacją polonistyczną. Pedagogia Liskowackiego, zdaniem autorki, wiąże się ewidentnie z podmiotowością dziecka i jego kreatywnością, wpisuje się w ramy przekładu intersemiotycznego, rozwija dziecięcą skłonność do działań artystycznych i językowych. Artykuł ma charakter przeglądowy, jest zapowiedzią monografii z zakresu pedagogiki literatury i pedagogiki twórczości.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Piłki są dwie, bramka jest jedna. Futbol, ciało i historia w Eine kleine. Quasi una Allemanda Artura Daniela Liskowackiego

Autor przygląda się wątkowi piłki nożnej w klasycznej już szczecińskiej powieści Eine kleine. Quasi una Allemanda Artura Daniela Liskowackiego, która, mimo długiej obecności w literaturze regionalnej, krajowej i międzynarodowej nie doczekała się wnikliwszej analizy z perspektywy futbolu – centralnego wydarzenia powieściowej fabuły. Dokonując interpretacji z tak ustalonej perspektywy, Autor czyni przy okazji uwagi dotyczące zarówno sportu i, szerzej, doświadczenia cielesnego w literaturze, jak i znaczenia tego zjawiska dla tego typu pisarstwa, którego znakomity i szeroko uznawany przykład stanowi Eine kleine.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nasi instruktorzy. Uwagi o autorach i wydawcach poradników twórczego pisania

Artykuł odnosi się do zbioru podręczników i poradników twórczego pisania – zarówno napisanych przez polskich autorów, jak i dostępnych w przekładach z języka angielskiego. Autor zastanawia się nad uwarunkowaniami wydawniczymi oraz praktykami wydawców. W zasadniczej części artykułu próbuje zrekonstruować sylwetkę doradcy (instruktora) w sprawach kreatywnego pisania. Przedstawia najczęściej pojawiające się strategie autorskie, a także zdaje sprawę z okoliczności, w jakich publikacje poradnikowe powstały.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Literatura współistniejąca

Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy pandemia COVID-19 – wbrew negatywnym scenariuszom i jednoznacznie pesymistycznym opisom – może stać się narzędziem kulturotwórczej zmiany, której pozytywne skutki dają się zaobserwować w polu literatury. Jednoznacznie negatywny obraz katastrofy, jako zdarzenia niosącego jedynie destrukcyjne skutki, nie jest wszak jedynym możliwym oglądem. Uczeni zajmujący się disaster studies równie mocno podkreślają kreacyjny, twórczy wymiar katastrof, widząc w nich rodzaj energetycznego bodźca, który przynosi zjawiska o ambiwalentnym, niejednoznacznym charakterze. Właśnie ten rodzaj myślenia staram się zaadaptować do deskrypcji życia literackiego toczącego się w trakcie pandemii.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Nomada z Pragi – Vilém Flusser i paradoksalność ludzkiej egzystencji

W artykule przedstawiam bogatą biografię Viléma Flussera (1920–1991) – filozofa mediów o czesko-żydowskich korzeniach. Interesują mnie jednak nie tylko jego koleje życiowe, lecz także stosunek do własnej tożsamości kulturowej. W kolejnych paragrafach prezentuję najważniejsze etapy jego życia: okres praski, emigrację, okres brazylijski oraz powrót do Europy. Każdy z nich wniósł do życia i twórczości Flussera nową wartość, nawet jeśli wiązał się z tragicznymi wydarzeniami. A ponieważ w przypadku tego autora życie było ściśle związane z filozofią – podejmowanymi tematami, sposobem filozofowania – tekst ten traktuje po części także o tym, jakim teoretykiem był Vilém Flusser.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Kiriat-Jearim – sanktuarium Arki Przymierza i domniemane Emaus w świetle najnowszych odkryć archeologicznych

Artykuł przedstawia najnowsze ustalenia w kwestii identyfikacji pozostałości monumentalnej platformy na wzgórzu Kiriat-Jearim, położonym niedaleko Jerozolimy. Ustalenia te zostały oparte przede wszystkim na analizie danych archeologicznych zebranych w trakcie prac wykopaliskowych w sezonie 2017 oraz wskazówek zawartych w Biblii. Wyniki badań pozwalają przypuszczać, że ta monumentalna struktura wzniesiona została przez władcę Północnego Królestwa Jeroboama II i zapewne stanowiła pewien rodzaj twierdzy, dzięki której Izrael mógł kontrolować należącą do Judy Jerozolimę. W obrębie tej twierdzy mieściło się prawdopodobnie sanktuarium Arki Przymierza. Arka została przeniesiona z Kiriat-Jearim do Jerozolimy nie przez Dawida, ale dużo później, z inicjatywy króla Jozjasza, w ramach polityki centralizacji kultu. Badania archeologiczne zdają się też potwierdzać, że miejsce to może być utożsamione z biblijnym Emaus.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kusiba versus Domosławski – ciąg dalszy sporu o Kapuścińskiego. Jak uprawiać biografistykę?

Autorka w artykule identyfikuje ukryte odniesienia obecne w książce Ryszard Kapuściński. Z daleka i z bliska Marka Kusiby do biografii autorstwa Artura Domosławskiego. Naturalną konsekwencją tego podejścia analitycznego będzie zestawienie dwóch sposobów uprawiania biografistyki. Obaj autorzy napisali książki o Ryszardzie Kapuścińskim, przy czym Kusiba, wybierając formę gatunku zmąconego (hybryda biografii, autobiografii i pamiętnika), napisał swoją w aluzyjnej kontrze w stosunku do Kapuściński non-fiction. Potwierdził on tym samym tezę Beaty Nowackiej i Zygmunta Ziątka głoszącą, że nie sposób już mówić o słynnym polskim reportażyście bez odwołania się do sporu wywołanego biografią autorstwa Domosławskiego. Przedstawione zostaną spojrzenie Kusiby na kwestię granic uprawiania biografistyki oraz cele, dla których autor wybrał hybrydowy gatunek, pisząc o życiu i twórczości Kapuścińskiego.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powrót do rodzinnego Bagheria, czyli historia nieudanego pojednania

Zważywszy na to, że literatura autobiografii kobiecej nie jest jeszcze wystarczająco omówiona przez polską i zagraniczną krytykę, w prezentowanym artykule podjęto próbę analizy literackiej autobiograficznej powieści Bagheria Dacii Maraini. Głównym celem przeprowadzonej analizy było zarówno wydobycie i wskazanie determinantów oraz zastosowanych przez pisarkę zabiegów literackich, które w powieści przywołują wspomnienia z jej dzieciństwa i wczesnej młodości, jak i odpowiedzenie na pytanie o źródło ludzkich wspomnień.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Kultura pisania Artura Daniela Liskowackiego

Artykuł jest językoznawczą refleksją nad literacką polszczyzną Artura Daniela Liskowackiego. Autorka analizuje język utworów z perspektywy kanonów kultury języka, reguł normatywnych, komunikacyjnych i etycznych. Wskazuje na językową inwencyjność pisarza, walory artystyczne jego tekstów, umiejętne balansowanie na pograniczu powagi i humoru, a także podstawy etyczne rządzące jego estetycznymi wyborami.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Jubileusz? Fraszka

Autor przybliża miniaturę liryczną Artura Daniela Liskowackiego Fraszka z tomu Atlas ptaków polskich. Na tym przykładzie pokazuje najważniejsze cechy poezji szczecińskiego pisarza. Przede wszystkim jednak w artykule ukazane jest zainteresowanie Liskowackiego czasem, którego mniej interesuje filozofia czasu. W problematykę temporalności Liskowacki wprowadza poprzez opis zegara.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Dopełniacz. Mnie”. Styl egzystencjalny jako problem tekstów biograficznych Artura Daniela Liskowackiego

W artykule zaproponowano analizę tekstów biograficznych, w których opisywana osoba ujawnia się jako styl egzystencjalny (określenie Michela Foucaulta). Postać ta przypomina „autora jako gest”, wedle formuły Giorgia Agambena, czyli rozumiana być powinna jako „miejsce możliwe”, przestrzeń potencjalności danej osoby. Badanie tekstów Artura Daniela Liskowackiego w tym kontekście pozwala wyjaśnić jego upodobanie do zapisów biograficznych fascynacją osobami jako „miejscami możliwymi”, ujawnianymi przez pewne style egzystencjalne. W niektórych esejach zobrazowany został także sposób wnikania stylu portretowanej osoby w praktyki życia pisarza, co Marielle Macé opisała jako „włączanie do gry” wybranych form życia. Analiza stylu egzystencjalnego uprzytamnia także, dlaczego nawet najbardziej „niegodziwy” żywot staje się dogodną okazją do zapisu biograficznego, czego dowodzi szkic pisarza na temat Romana Bratnego.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Jefte i jego ślub (Sdz 11,29-40) – lektura kontekstualna

Jefte, jego ślub przed Bogiem oraz tragiczne jego skutki są od dawna przedmiotem wielu analiz. Zainteresowanie tą perykopą wynika z faktu, że Jefte obiecuje i składa Bogu ofiarę z człowieka (mimowolnie z własnej córki). Czytelnika zaskakuje w tym tekście brak jednoznacznej oceny moralnej i religijnej tego czynu. Negatywna ocena może być dostrzegana przy lekturze kontekstualnej (Rdz 22; Kpł 18,21; 20,2; prorocy). W obecnym artykule uwaga skupiona jest jednak na odczytaniu perykopy Sdz 11,29-40 wyłącznie w kontekście samej Księgi Sędziów i wykazaniu, że ten kontekst w wystarczający sposób pozwala ocenić negatywnie sam przypadek Jeftego i jego córki, jak i brak reakcji ze strony innych Izraelitów. Perykopa ukazuje kolejny krok w „kananeizacji” Izraela w czasach sędziów.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Syn jako rozdarta zasłona. Misteria Jezusa w ujęciu J. Ratzingera–Benedykta XVI

Kwestią objawienia prawdy o Bogu przez Wcielonego Syna zajmowało się w dziejach chrześcijaństwa wielu teologów. Ale prezentowane tu tezy J.Ratzingera/Benedykta XVI – Ojciec widziany dzięki "rozdarciu zasłony" Syna - interpretowane w aspekcie wyzwań teologiczno-kulturowych najnowszych, są oryginalne i wyjątkowe na tle teologii systematycznej ostatnich stu lat. Poznanie teologiczne jest tu metodologicznie ściśle wiązane z naśladowaniem Jezusa. Akcentuje nierozerwalną i wzajemną zależność naukowej teologii z chrześcijańską praxis, chrystologicznej hermeneutyki z egzystencjalną postawą wiary. Intelektualne i duchowe zrozumienie tajemnicy Jezusa zależy od zażyłości z Nim i na tej drodze rośnie: tylko Syn może pokazać Ojca, ponieważ Go zna w sposób, który definiuje Jego egzystencję jako Syna. Wewnątrztrynitarna rozmowa z Ojcem – modlitwa Syna, Jego synostwo-posłuszeństwo znajduje w historii swój cielesny wyraz, a człowieczeństwo Jezusa, którego kulminacją staje się krzyż, pozostaje Jego modlitwą. Ziemskie życie i Pascha Jezusa wprowadza w ludzkie, niejasne pojęcie Boga doświadczenie miłującego Ojca, czyniąc tym samym bieg dziejów definitywnie sensownym i spełnionym, a wiarę zasadną.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne