rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Poprawa efektywności kosztowej i dywersyfikacja przychodów w instytucjach szkolnictwa wyższego

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie działań zmierzających do poprawy efektywności kosztowej i dywersyfikacji przychodów w uczelniach funkcjonujących w krajach wysokorozwiniętych. Na podstawie analizy literatury zagranicznej, metod indukcji i dedukcji, a także w oparciu o rezultaty obserwacji polskiego systemu szkolnictwa wyższego, dokonanej w ostatnich latach przez autora, potwierdzono przyjętą hipotezę. Zgodnie z nią pomimo znaczących różnic społecznych, gospodarczych, kulturowych i politycznych między poszczególnymi krajami, wyzwania finansowe stojące przed instytucjami szkolnictwa wyższego są bardzo podobne, a doświadczenia uczelni zagranicznych mogą mieć istotne znaczenie dla polskich szkół wyższych. Wspomniane doświadczenia wskazują na konieczność wprowadzenia pewnych zmian w finansowaniu instytucji szkolnictwa wyższego w Polsce, a jednocześnie nakreślają kierunek, w którym prawdopodobnie będzie zmierzał system finansowania.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Kalkulacja kosztów produkcji wyrobów wytwarzanych z pozostałości poprodukcyjnych na przykładzie przetwórstwa owocowo-warzywnego

Cel – Celem artykułu jest przedstawienie propozycji i omówienie procedur kalkulacji kosztów produkcji pektyn przy wykorzystaniu odpadów użytkowych powstających przy produkcji soków owocowych.
Metodologia badania – W toku badań zastosowano metodę analizy źródeł, w tym dotyczących procesów produkcji bioproduktów oraz kalkulacji kosztów produkcji. W toku badań zastosowano też metody obserwacji, dedukcji i indukcji.
Wynik – W opracowaniu przedstawiono wyniki analizy rozwiązań organizacyjnych produkcji pektyn z wytłoków jabłek, które stanowią odpady poprodukcyjne przemysłu spożywczego. Omówiono etapy i procesy produkcji tego rodzaju bioproduktów, nakłady i koszty ich wytworzenia, co umożliwiło sformułowanie propozycji kalkulacji kosztów wytworzenia pektyn.
Oryginalność/wartość – Przedstawione w opracowaniu rozważania mogą stanowić podstawę do oceny kosztów i wyników działalności przedsiębiorstw branży owocowo-warzywnej, wytwarzających bioprodukty na bazie pozostałości poprodukcyjnych.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Korzyści biologiczne z uprawy roślin strączkowych w planowaniu rolniczej produkcji roślinnej

Cel – Celem głównym artykułu było przedstawienie propozycji rachunku opłacalności produkcji roślinnej uwzględniającego korzyści biologiczne.
Metodologia badania – W pracy ideę rachunku zaprezentowano na przykładzie produkcji roślin strączkowych. Założono, że w pierwszym roku uprawiano groch, w drugim roku rzepak. W pracy przyjęto założenie, że z punktu widzenia ekonomicznego, nie bez znaczenia jest, nieuwzględniany w kalkulacjach, wpływ następczy roślin strączkowych na glebę i plonowanie roślin uprawianych po nich.
Wynik – Z badań wynika, iż uprawa roślin strączkowych w gospodarstwie przynosi wymierne korzyści w latach następnych. W uprawie grochu pastewnego w badanym okresie korzyści biologiczne stanowiły 2% przychodu ogółem, a w uprawie rzepaku 19%.
Oryginalność/wartość – Przy ocenie ekonomicznej konkurencyjności roślin strączkowych w stosunku do roślin zbożowych i rzepaku rolnicy często zapominają uwzględnić dodatkowe korzyści (korzyści biologiczne) wynikające z uprawy tych pierwszych.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zaburzenia osobowości: krótkie wprowadzenie historyczne

Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji rozumienia, klasyfikacji i diagnozy zaburzeń osobowości. Autorzy analizują cechy osobowości normalnej i zaburzonej w świetle dyskusji o naturze zaburzeń psychicznych. Po krótkim zarysie historii konceptualizacji zaburzeń osobowości opisany jest rozwój współczesnych systemów diagnostycznych. Dokonano również analizy ograniczeń i problemów, z jakimi wiążą się te systemy.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Polscy ekonomiści akademiccy okresu transformacji. Kilka refleksji na tle wyników badań

Zmiana systemu w Polsce u progu lat dziewięćdziesiątych sprawiła, że podobnie jak inne dziedziny życia społecznego i gospodarczego, ekonomia akademicka podlegała głębokiej transformacji. Wiązało się to ze zmianą dotychczasowego sposobu analizy zjawisk gospodarczych, a także z poszukiwaniem nowych podejść teoretycznych. Wyrazem tego było przede wszystkim odejście od teorii marksistowskiej i asymilacja tradycji neoklasycznej oraz keynesowskiej. Znalazło to również odzwierciedlenie w programach nauczania ekonomii. Celem arykułu jest spojrzenie na środowisko polskich ekonomistów akademickich w kontekście ich wyborów teoretycznych. Podstawą formułowanych refleksji są wyniki badań przeprowadzonych w ramach projektu badawczego nt. „Identyfikacja polskich ekonomistów ze szkołami myśli ekonomicznej” zrealizowanego w latach 2014-2016 w Instytucie Badań Runku Konsumpcji i Koniunktur-PIB oraz studia literaturowe. Na szerszą charakterystykę środowiska naukowego ekonomistów pozwalają zebrane podczas realizacji projektu dane na temat ich wyborów teoretycznych, poglądów na temat stanu nauk ekonomicznych, barier występujących w rozwoju polskiej ekonomii, a także cech osobowych. Badania potwierdziły, że istotnymi zmiennymi różnicującymi dokonywane przez ekonomistów wybory szkół myśli ekonomicznych są płeć i wiek. W kontekście dalszego rozwoju polskiej ekonomii akademickiej szczególną uwagę zwrócono na poglądy ekonomistów w wieku 36-45 lat, gdyż w następnych latach będą oni w decydującym stopniu wpływać na treści przekazywane w ramach nauczania ekonomii na wyższych uczelniach. Dokonywane przez nich wybory teoretyczne wskazują, że nowa ekonomia instytucjonalna może stracić na znaczeniu, a w kwestiach preferowanych rozwiązań polityki gospodarczej przeważać będą poglądy ortodoksyjnych szkół myśli ekonomicznej. Wskazuje to na utrwalenie się przewagi orientacji liberalnej w polskiej ekonomii w najbliższych latach.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Struktura wydatków publicznych a poziom dobrobytu w wybranych krajach

Cel – Celem opracowania jest wyodrębnienie modeli fiskalnych na podstawie struktury wydatków publicznych i porównanie ich pod względem poziomu dobrobytu społeczno-ekonomicznego.
Metodologia badania – Na podstawie głównych koncepcji dobrobytu wyłoniono cztery kategorie wydatków publicznych, które następnie wykorzystano do klasyfikacji modeli fiskalnych przy pomocy analizy skupień metodą aglomeracji na grupie 26 państw OECD. Do analizy porównawczej modeli zastosowano Indeks Dobrobytu, bazujący na konstrukcji miernika rozwoju społeczno-gospodarczego HDI.
Wynik – W strukturze wydatków publicznych zidentyfikowano cztery podstawowe kategorie wydatków: klasyczne, wspierające gospodarkę, inwestycje w kapitał ludzki i ochrona socjalna. Na ich podstawie wyodrębniono pięć modeli fiskalnych. Wyłoniony w toku analizy porównawczej model fiskalny o najwyższym poziomie Indeksu Dobrobytu opiera się na dominującym udziale wydatków socjalnych oraz minimalnym znaczeniu wydatków klasycznych i wspierających gospodarkę. Modele charakteryzujące się wysokim udziałem tych kategorii wydatków odznaczają się najniższym poziomem Indeksu Dobrobytu.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Samodzielność finansowa gmin w Polsce w kontekście koncepcji good governance

Cel – Celem artykułu jest analiza zakresu samodzielności finansowej gmin w Polsce w kontekście koncepcji good governance (jakość rządzenia). Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o to, czy zakres przedmiotowej samodzielności jest spójny z wymiarami jakości rządzenia?
Metody – W artykule zastosowano metodę opisową z elementami analizy prawnej oraz analizy danych statystycznych dotyczących sytuacji budżetowej gmin w Polsce w latach 2008-2017. Opis badań – Przedmiotem rozważań prowadzonych w artykule są zagadnienia samodzielności finansowej JST w Polsce w zestawieniu z istotą good governance). W poszczególnych częściach artykułu autorzy przedstawili teoretyczno-prawne aspekty samodzielności finansowej JST, dokonali charakterystyki koncepcji good governance oraz podjęli próbę oceny zakresu samodzielności finansowej gmin w Polsce przez pryzmat wymiarów jakości rządzenia.
Wyniki – Stwierdzono, że samodzielność finansowa gmin nie jest kategorią stałą. Mimo procesu decentralizacji jest ona ograniczona w różnorodny sposób, co wynika m.in. z działań państwa na szczeblu centralnym, a także jest zdeterminowana stanem finansów danej jednostki. Analizując zakres samodzielności finansowej gmin w perspektywie good governance dostrzeżono, że w niewielkim stopniu jest ona spójna z wymiarami jakości rządzenia, takimi jak: demokratyczne państwo prawne, przejrzystość, partnerstwo oraz efektywność i skuteczność.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wsparcie i zmagania religijne jako predyktory jakości życia Anonimowych Alkoholików – moderacja przez czas abstynencji

Przedmiotem prezentowanego artykułu jest analiza zależności między wsparciem, zmaganiem religijnym i jakością życia mężczyzn uzależnionych od alkoholu po uwzględnieniu moderacji przez czas abstynencji. Przebadano 100 mężczyzn, należących do grupy wsparcia Anonimowych Alkoholików (AA). Zastosowano Skalę Pocieszenia i Napięcia Religijnego Yali, Exline, Wood i Worthington oraz Kwestionariusz Jakości Życia Schalocka i Keitha. Analiza korelacji wykazała, że Pocieszenie religijne korelowało dodatnio, a Lęk-wina i Negatywne emocje względem Boga ‒ ujemnie z jakością życia AA. Odnotowano również moderujący efekt długości abstynencji na zależność między religijnością i jakością życia AA: osoby z długim okresem abstynencji i wysoką umiejętnością czerpania wsparcia z religii miały najwyższe wskaźniki jakości życia.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Przedziałowa metoda TOPSIS dla grupowego podejmowania decyzji

Cel – Celem pracy jest przedstawienie nowego podejścia do rankingu wariantów decyzyjnych z danymi przedziałowymi dla grupowego podejmowania decyzji, wykorzystującego metodę TOPSIS.
Metodologia badania – W proponowanym podejściu, wszystkie pojedyncze oceny decydentów są brane pod uwagę w wyznaczaniu końcowych ocen wariantów decyzyjnych oraz ich rankingu. Kluczowym jego elementem jest przekształcenie macierzy decyzyjnych dostarczonych przez decydentów, w macierze wariantów decyzyjnych.
Wynik – Nowe podejście do grupowego podejmowania decyzji wykorzystujące metodę TOPSIS.
Oryginalność/wartość – Proponowane podejście jest nowatorskie oraz łatwe w użyciu.

Czasopismo: Optimum. Economic Studies
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wiara lub niewiara polskich naukowców w Boga a ich poglądy na relację między nauką a religią

Artykuł przedstawia wybrane wyniki badania 279 polskich naukowców ze stopniem doktora i doktora habilitowanego. Ogólny wskaźnik wierzących w Boga wyniósł 56,3%, był najwyższy wśród chemików (80%), geografów (76,2%), matematyków i informatyków (73,1%) i medyków (64,5%). Część badanych (6,5%) uznała, że ich pogląd najlepiej wyraża zdanie: „Nie wierzę w osobowego Boga, ale wierzę w pewnego rodzaju siłę wyższą”. Deklaracje ateizmu złożyło 18,3% badanych, agnostycyzm jako swą postawę wskazało 7,2%. Omówiono też poglądy badanych na temat relacji między nauką a religią, nawiązując do typologii tych relacji zaproponowanej przez Iana Barboura. Najwięcej badanych (41,9%) zaprzeczało istnieniu konfliktu między tymi dziedzinami myśli ludzkiej, 13% uznało, że zachodzi między nimi konflikt. Część badanych (19,6%) uważała, że nauka i religia powinny być traktowane jako niezależne obszary dociekań, 2% opowiedziało się za dialogiem religii i nauki, a 3,6% za ich współdziałaniem w budowaniu obrazu świata.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Koncepcja typów psychologicznych w psychologii religii i duchowości

Celem artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu badań empirycznych nad stosowaniem koncepcji typów jungowskich w psychologii religii i duchowości, ze wskazaniem na potrzebę ich poszerzania o polski kontekst. W artykule przedstawiony został zarys tej koncepcji oraz metody badania tych typów (MBTI, KTS, FPTS) stosowane w dziedzinie religii i duchowości, a także omówione zostały wyniki badań na temat związku między aspektami koncepcji typów psychologicznych ze zmiennymi religijności, z modlitwą i duchowością osób, grup i ośrodków związanych z religią i duchowością. Artykuł kończą uwagi odnośnie do najważniejszych ustaleń empirycznych, ich wartości dla nauki i praktyki. Wskazuje się także na potrzebę badań służących weryfikacji i uogólnieniu znanych wyników, z wykorzystaniem współczesnych reinterpretacji koncepcji Junga i metod badania osobowości.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wstępna charakterystyka psychometryczna polskiej wersji kwestionariusza Religious Commitment Inventory-10 (RCI-10-PL) Everetta Worthingtona i współpracowników

Artykuł przedstawia podstawy teoretyczne oraz właściwości psychometryczne polskiej wersji Religious Commitment Inventory-10 (RCI-10-PL) autorstwa E. Worthingtona i współpracowników (2003). Konfirmacyjna analiza czynnikowa wyników badań przeprowadzonych na dwóch próbach liczących razem 581 osób, pokazała zadowalające dopasowanie do danych zarówno modelu jednoczynnikowego, jak i dwuczynnikowego, z tym że ten ostatni był nieco lepiej dopasowany. Taki rezultat odpowiada wynikom uzyskanym w próbach amerykańskich. Współczynniki α Cronbacha dla poszczególnych dwóch skal wersji polskiej wynoszą od 0,82 do 0,95, co wskazuje na wysoką zgodność wewnętrzną poszczególnych dwóch skal. Współczynniki korelacji między pomiarem wyjściowym a pomiarem po pięciu tygodniach przyjmują wartości od 0,90 do 0,91, co świadczy o dużej stabilności czasowej RCI-10-PL. Pozytywne związki między poszczególnymi wymiarami RCI-10-PL a postawami religijnymi, wrażliwością etyczną oraz skupianiem się na osiąganiu w życiu harmonii potwierdzają trafność zewnętrzną tego narzędzia.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Analiza strukturalna procesów dekonwersji w okresie dojrzewania – konstrukcja Skali Dekonwersji Adolescentów

Obecność przemian duchowych i religijnych w trakcie adolescencji ma silne uzasadnienie w dotychczasowej teorii i badaniach. W niniejszym artykule zaproponowano zastosowanie podejścia opartego na dekonwersji do badania religijnego kryzysu dojrzewania. Streib opracował koncepcję dekonwersji w kontekście rosnącego zainteresowania ateizmem i apostazją. W proponowanym ujęciu procesy dekonwersyjne to wszystkie zmiany w osobistej religijności, które zawierają odejście od aktualnych sposobów doświadczania i przejawiania religijności. Odwołując się do koncepcji Streiba, na podstawie badań przeprowadzonych na 323 osobach, skonstruowano Skalę Dekonwersji Adolescentów. Analizy wykazały istnienie czterech wymiarów, które zinterpretowano jako: (1) Odchodzenie od wiary, (2) Odchodzenie od wspólnoty religijnej, (3) Doświadczanie pustki transcendentalnej oraz (4) Krytycyzm moralny. Oszacowano rzetelność i trafność nowej metody, które okazały się zadowalające.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Oblicza psychologii religii w Polsce

Zjawisko religijności jest coraz częściej eksplorowane przez przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych. Szczególnie dostrzegalne jest to w obszarze psychologii religii. Problematyka religijności człowieka zyskuje także coraz większe zainteresowanie wśród polskich badaczy. Niniejszy artykuł prezentuje główne trendy obrazujące rozwój zainteresowania zjawiskiem religijności na terenie psychologii. Uwzględniono tu zarówno kontekst światowy, jak i polski. Dodatkowo w skrócie zostały opisane artykuły składające się na niniejszy numer specjalny Roczników Psychologicznych, który został poświęcony zagadnieniom opisywanym przez polskich psychologów zainteresowanych zjawiskiem religijności człowieka.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Materializm jawny i utajony a samoocena i gotowość do samonaprawy u młodzieży

Celem artykułu była analiza związku materializmu jawnego i utajonego z samooceną i gotowością do samonaprawy u nastolatków. W artykule zaprezentowano wyniki dwóch badań. W pierwszym badaniu sprawdzono, jakie są kategorie obiektów i aktywności, które wiążą się ze szczęściem nastolatka, oraz w jaki sposób kategoria szczęścia związana z posiadaniem rzeczy wiąże się z postawami materialistycznymi nastolatka. W drugim badaniu testowano za pomocą kwestionariuszy związki materializmu utajonego z materializmem jawnym oraz z samooceną i gotowością do samonaprawy. Uzyskane wyniki wykazały, że: (1) można wyróżnić pięć kategorii szczęścia nastolatków – ludzie i zwierzęta, zainteresowania, sport, osiągnięcia, rzeczy materialne i pieniądze; (2) materializm utajony zgodnie z założeniami wiąże się pozytywnie z materializmem jawnym oraz negatywnie z samooceną (Badanie 2) i gotowością do samonaprawy (Badanie 1 i 2) nastolatków. Nie zanotowano natomiast istotnych związków materializmu jawnego z samooceną i gotowością do samonaprawy.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Jak rysują osoby, które nigdy nie widziały? Badania niewidomych uczniów

Przedmiotem badania była analiza cech formalnych występujących w rysunkach dzieci i młodzieży niewidomej od urodzenia, a także zdolność identyfikacji i ocena stopnia rozpoznawalności tych rysunków przez widzących odbiorców. Zbadano uczniów w wieku 7-15 lat. Stwierdzono, że w ich pracach przeważają elementy formalne typowe dla rysunków tworzonych w stadium realizmu nieudolnego. Dodatkowym celem badania była ocena przydatności narzędzia, zwanego transfografem, w edukacji rysunkowej osób niewidomych. Rysunki wykonane przez niewidomych przed treningiem i po treningu z transfografem okazały się porównywalnie trudne do identyfikacji, jednak w sytuacji udzielenia sędziom wskazówki co do treści szkiców wyżej oceniano rozpoznawalność rysunków wykonanych po treningu. Ponadto w rysunkach wykonanych po treningu zmniejszyła się obecność cech typowych dla stadium realizmu nieudolnego.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Ruminacje a skutki traumy u kobiet doświadczających przemocy w rodzinie

Celem badań było ustalenie związku między ruminacjami a występowaniem negatywnych (objawy stresu pourazowego) i pozytywnych (potraumatyczny wzrost) następstw traumy wynikającej z doświadczania przemocy w rodzinie. Analizie poddano wyniki 89 kobiet, które doświadczyły przemocy domowej. Wiek badanych mieścił się w zakresie 18-60 lat (M = 34,36; SD = 12,81). W badaniach wykorzystano Skalę Wpływu Zdarzeń, będącą polską adaptacją the Impact of Event Scale, Inwentarz Potraumatycznego Rozwoju, który jest polską adaptacją the Posttraumatic Growth Inventory oraz Inwentarz Ruminacji o Negatywnym Zdarzeniu, będący polską adaptacją the Event Related Rumination Inventory, który mierzy dwa rodzaje ruminacji: natrętne i refleksyjne. Obydwa rodzaje ruminacji okazały się powiązane przede wszystkim z objawami stresu pourazowego. Słabsze związki zanotowano między nasileniem ruminacji refleksyjnych a potraumatycznym wzrostem. Ruminacje natrętne pełniły rolę predykcyjną dla zespołu stresu pourazowego, szczególnie intruzji i pobudzenia. Z kolei ruminacje refleksyjne okazały się predyktorami potraumatycznego wzrostu, a przede wszystkim pozytywnych zmian w percepcji siebie i relacjach z innymi. Ruminacje pełnią istotną rolę w występowaniu zarówno negatywnych, jak i pozytywnych następstw doświadczonej traumy.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Korzyści, potrzeby i cechy typowych użytkowników marek aktywizowane przez spoty telewizyjne: analiza treści reklam produktów materialnych

Celem badań eksploracyjnych była odpowiedź na pytanie, które kategorie potrzeb dominują w reklamach telewizyjnych produktów materialnych w Polsce, jakie wiązki tworzą aktywizowane potrzeby w świetle praktyki marketingowej, oferta jakich korzyści najczęściej towarzyszy wzbudzaniu różnych kategorii potrzeb, jakie cechy typowych użytkowników marek są jednocześnie przywoływane oraz jakie są najważniejsze korelaty aktywizowanych potrzeb z punktu widzenia cech konstrukcyjnych i scenariuszy reklam. Analiza jakościowa treści próby 418 reklam została wykonana przez 10 sędziów, których zgodność opinii została psychometrycznie zweryfikowana przed i po wykonaniu analiz. Jako podstawę taksonomii przyjęto uszczegółowioną koncepcję potrzeb Maslowa oraz wyniki wcześniejszych badań taksonomicznych korzyści i cech typowych użytkowników marek. Uśrednione oceny sędziów stały się podstawą analiz ilościowych, które wykazały dominującą rolę potrzeb niższego rzędu w reklamach telewizyjnych, współwystępowanie potrzeb wyższego rzędu, ich ścisły związek z korzyściami symbolicznymi (społecznymi, emocjonalnymi i ekspresyjnymi) kojarzonymi z markami reklamowanych produktów oraz z cechami wizerunku typowych użytkowników marek.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Różnice płciowe w pamięci prospektywnej u młodych dorosłych i seniorów

Głównym celem badania była analiza związku płci z funkcjonowaniem pamięci prospektywnej, uwzględniająca wiek osób oraz specyficzne wymagania zadań prospektywnych. Ogólne wykonanie zadań prospektywnych było istotnie lepsze u starszych kobiet niż u starszych mężczyzn, a w całej próbie wyniki kobiet były lepsze dla zadań prospektywnych z zewnętrzną wskazówką. W dyskusji analizowany jest możliwy wpływ czynników związanych z rolą płciową, osobowości i percepcji na wykonanie zadań prospektywnych.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Polska adaptacja trzywymiarowej skali mądrości (3D-WS) M. Ardelt

W artykule zaprezentowano wyniki prac nad polską adaptacją Trzywymiarowej Skali Mądrości (Three-Dimensional Wisdom Scale) Moniki Ardelt. Przedstawiono właściwości psychometryczne polskiej wersji 3D-WS. Otrzymane rezultaty są porównywalne z danymi dla wersji oryginalnej narzędzia i potwierdzają, że polska wersja skali 3D-WS może mieć zastosowanie w badaniach naukowych. Skala składa się z 39 itemów, tworzących 4 wymiary: Poznawczy, Afektywny, Samoświadomościowy, Empatyczny. Skala przetestowana została w badaniach 475 osób. Wskaźnik rzetelności (α Cronbacha) dla całej skali wynosi 0,83, a w odniesieniu do poszczególnych podskal waha się od 0,64 do 0,77. Ponadto stwierdzono, że wyniki uzyskiwane w niektórych podskalach 3D-WS pozostają w związku ze zmiennymi socjodemograficznymi, takimi jak płeć, wiek i wykształcenie.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Czy teoria kliniczna jest w psychoterapii potrzebna i czym dla niej jest: rozważania o integracji psychoterapii

Celem tego artykułu jest refleksja nad treścią, formą i znaczeniem tzw. psychoterapii integracyjnej. Współczesne przesunięcie w kierunku terapii integracyjnej rozważam w kilku aspektach: (1) jego historii: od podejścia „nie do pomyślenia” do uznawania go niemal za standard; (2) jego aktualnych wcieleń i ich znaczeń. Czy możliwe jest podejście integracyjne bez wyjściowego paradygmatu, który dla terapeuty jest jego „domem”?; (3) jego przyszłości – możliwych kierunków, w których zmierza.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia