rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pełnomocnictwo dotyczące dysponowania funduszami propinacyjnymi w Szadku (1852 r.)

Dochody z propinacji stanowiły ważną pozycje w budżecie Szadku
w XIX w. Zyski z produkcji i sprzedaży alkoholu należały do mieszczan posesjonatów,
którzy wybierali swych przedstawicieli w celu dysponowania dochodami. Porównanie
list posesjonatów zawartych w akcie nadania pełnomocnictwa z 1852 r. oraz z 1862 r.
pozwoliło na ustalenie, iż tylko 1/3 tych mieszczan wystąpiła w obu wykazach. Świadczy
to o dużej wymianie właścicieli nieruchomości na terenie Szadku w ciągu dekady.
Większość z posesjonatów (58%) była w 1852 r. piśmienna. Rodziny które najliczniej
były wówczas reprezentowane w gronie właścicieli nieruchomości na terenie Szadku to
Łazuchiewiczowie i Woszczalscy.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Religijność mieszkańców późnośredniowiecznego Szadku w świetle aktów ich ostatniej woli

W szadkowskich zapiskach radzieckich i wójtowsko-ławniczych znajdują
się 42 akty ostatniej woli (z lat 1446–1502), co jest znaczącą liczbą, m.in. w porównaniu
z sąsiednimi miastami. W artykule wykorzystane zostały również informacje
o czterech pojedynczych legatach pobożnych, nie mających charakteru testamentów, ale
pokazujących istotne rysy pobożności mieszczańskiej. W sumie analizowany materiał
badawczy obejmuje dyspozycje wydane przez 61 mieszczan (część zapisów była sporządzona
wspólnie przez małżeństwa). Wyniki kwerendy przeprowadzonej w aktach miejskich
potwierdzają wcześniejsze ustalenia dotyczące relatywnie wysokiego poziomu
kultury pisma mieszkańców późnośredniowiecznego Szadku, a także pozwalają lepiej
poznać procedury spisywania testamentów i rolę władz miejskich jako organu nadzorującego
tego rodzaju działania. Beneficjentem zapisów pobożnych dokonanych przez
mieszczan z Szadku był przede wszystkim miejscowy kościół parafialny.
Forma analizowanych testamentów wskazuje, że sporządzenie testamentu było dla
mieszkańców miasta przede wszystkim wydarzeniem odbywającym się w sferze kultury
żywego słowa. Sporządzenie zapisu było czynnością wtórną, czasami dokonywaną już
po śmierci darczyńcy, przy czym skupiano się na istocie dyspozycji, którym był dosyć
często zapis na cele religijne. Różnorodność legatów i liczba zapisów informujących
o nich w aktach miejskich nie może być uznana za typową dla małego miasta. Stanowi
to interesujące świadectwo poziomu kultury miejskiej Szadku, ośrodka małego, ale aktywnie
uczestniczącego w procesach modernizacji zachodzących w piętnastowiecznym
Królestwie Polskim.

Czasopismo: Biuletyn Szadkowski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Jak reaktywować klasykę w szkole?

Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej 
„Reaktywacja klasyki w szkole: wiek XIX +” Katowice, 19–21 października 2011

Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Filmowa półka sezonu 2012/2013. Część II

This article presents the second part of the summary of the season 2011/2012 of Polish filmmaking. The following films are decribed here: 80 milionów dir. Waldemar Krzystek; Big Love dir. Barbara Białowąs; Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć dir. Patryk Vega; Imagine dir. Andrzej Jakimowski; Jesteś Bogiem dir. Leszek Dawid; Lęk wysokości dir. Bartosz Konopka; Mój rower dir. Piotr Trzaskalski; Nad życie dir. Anna Plutecka‑Mesjasz; Obława dir. Marcin Kryształowicz; Paths of Hate dir. Damian Nenow; Pokłosie dir. Władysław Pasikowski; Róża dir. Wojciech Smarzowski; Rzeź dir. Roman Polański; Supermarket dir. Maciej Żak. The author concentrates mainly on the premieres for the second half of the year 2012. All the movies that are described in the article are presented from the perspective of how interesting they would be to a foreigner or a person who studies Polish as a foreign language.

Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Kim TERAZ jesteś Kopciuszku?

Sprawozdanie z konferencji 
„Nowe opisanie świata. Literatura i sztuka dla dzieci i młodzieży w kręgach oddziaływań” organizowanej przez Katedrę Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego, 17–18 listopada 2011 r.

Czasopismo: Postscriptum Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Kościół i jego autorytet w duchowości ekumenicznej

Światowa Rada Kościołów wypowiadając się na ten temat w 1950r. w Toronto oświadczyła: „Uznanie eklezjalnego charakteru innych Kościołów i Wspólnot polega na dowartościowaniu w nich kościelnotwórczych elementów”41. Należy zaznaczyć, że proces rozwoju ekumenicznego musi być kompatybilny z rozwojem duchowym wierzących oraz Kościołów i wspólnot. Jedynie w ten sposób nie zostanie on zredukowany
do wymiaru czysto teoretycznego lub jedynie pragmatycznego. Z tego względu właściwe rozpoznanie autorytetu Kościoła, który należy do podstaw teologicznych i jednocześnie środków uświęcających w życiu chrześcijanina, jawi się jako konieczność. Jest to jednocześnie droga dążenia do zjednoczenia z Jezusem Chrystusem poprzez otwarcie na Ducha Świętego.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kapłan – sługa Bożego Miłosierdzia

Miłosierdzie Boże wobec człowieka objawia się nade wszystko
w przebaczaniu grzechów. Z woli Chrystusa dokonuje się ono przez posługę kapłana w sakramencie pokuty i pojednania. W 30 rocznicę publikacji adhortacji apostolskiej Jana Pawła II Reconciliatio et paenitentia niniejsza refleksja ukazuje trzy komplementarne aspekty działania kapłana jako sługi Bożego miłosierdzia. Najpierw autor wskazuje na znaczenie przepowiadania ewangelicznego orędzia o miłosierdziu Bożym.
Następnie omawia udzielanie przebaczenia w sakramencie pokuty i pojednania, w szczególności podkreśla potrzebę budzenia zaufania. Na koniec podkreśla znaczenie osobistego świadectwa kapłana-spowiednika, który jest także penitentem.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Antropologiczna kategoria wstydu i jej nośność w pismach Nowego Testamentu

W niniejszym artykule postawiliśmy sobie zadanie pokazania w jaki sposób rozumiano wstyd w starożytnej cywilizacji śródziemnomorskiej oraz ukazania na kilku przykładach implikacji tego faktu dla właściwego odczytania i interpretacji ksiąg Nowego Testamentu. Jako że kategoria wstydu była postrzegana w kulturze śródziemnomorskiej owego czasu inaczej niż w obecnej zachodniej cywilizacji, w pierwszej części artykułu ukazane zostało powiązanie wstydu z honorem jako najbardziej cenioną wartością w społecznościach owej cywilizacji. Wstyd, stanowiący w tamtej kulturze antytezę honoru, rozumiany był jako antywartość: niesława, niegodność, hańba, zła reputacja itp. Nie był on postrzegany przede wszystkim jako kategoria etyczna, definiująca wewnętrzną wartość człowieka, lecz jako brak honoru w jego publicznej ocenie. Ludzie przychodzący na świat w rodzinach o niższym statusie społecznym dziedziczyli niższy honor, a zatem ciążył na nich większy wstyd. Każdy mężczyzna był zobowiązany do codziennego podejmowania walki o honor, który mógł pozyskać dla siebie i rodziny poprzez konfrontacje według reguł tzw. gry o honor oraz przez pełnienie dzieł dobroczynnych. 
        Wydarzenia opowiedziane na kartach Nowego Testamentu odwołują się do myślenia w kategoriach honoru i wstydu, dlatego też w interpretacji biblijnych perykop należy to zagadnienie brać pod uwagę. W artykule ukazaliśmy implikacje tego typu myślenia na przykładzie trzech wybranych fragmentów Nowego Testamentu: rodowodu Jezusa w Mt 1,1-17, Jego konfrontacji z faryzeuszami i uczonymi w Piśmie w Mk 11-12 oraz Janowego opowiadania o męce, krzyżowej śmierci i pochówku Jezusa (J 18-19). W każdej z tych perykop autorzy odwołują się do myślenia adresatów w kategoriach honoru i wstydu, ukazując Jezusa jako ucieleśnienie honoru, tych zaś, którzy próbują Go pohańbić w oczach innych jako zasługujących na wstyd.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
L’INTELLIGENZA DELLA FEDE

Celem tego artykułu jest wyjaśnienie roli inteligencji wiary w życiu wierzącegoi wyjaśnienie, jaki rodzaj inteligencji wypływa z centralnego przesłania wiary.Znane adagium Augustyna z Hippony: desideravi intellectu videre quod credidizawiera kilka elementów, które mogą nadać głębszy sens i rytm inteligencji wiaryw dynamizmie, który ją tworzy. Autor podkreśla, że nie ma się do czynieniaz dwoma przeciwstawnymi ruchami antropologicznymi, od wiary (fides) do rozumu(ratio), drugi od rozumu w kierunku wiary, ale z pewnym znacznie głębszym dynamizmem.Od wiary w to, co jest jej przedmiotem do wewnętrznej racjonalności tejostatniej. Wychodząc od Wydzarzenia Paschalnego, Autor zauważa, że nie chodzio interpretowanie rzeczywistości, ale o uchwycenie formy „myślenia: i inteligencji,jakie mogą wyłonić się z interpretacji tego Wydarzenia. Dlatego uwaga skierowanajest na sam akt myślenia.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Problematyka seksualności w sakramencie pokuty w świetle nowego odczytania adhortacji apostolskiej „Reconciliatio et paenitentia”

Tak jak sama spowiedź przeżywa w wielu kościelnych wspólnotach kryzys, tak tym bardziej poszukiwanie rozwiązań dla problemów seksualnych w sakramencie pokuty wydaje się dla wielu współczesnych ludzi anachronizmem. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, na ile sakrament pokuty i pojednania może być dziś miejscem i środkiem odbudowywania oraz integrowania własnej seksualności. By wartość sakramentu
pojednania w kontekście problemów seksualnych odkryć na nowo, potrzebne jest po pierwsze właściwe rozumienie ludzkiej płciowości, która poza wymiarem cielesno-psychicznym zawiera także aspekt duchowy. W duchowej przestrzeni swego wnętrza człowiek odkrywa grzech, poważnie dezintegrujący płciowość, która przecież – zgodnie z zamysłem Boga – sama w sobie jest piękna i święta. Jeśli człowiek uzna własną grzeszność, to może zwrócić się w stronę sakramentu pokuty, który nie jest prawniczym rozliczeniem własnych czynów, ani rytualnym oczyszczeniem, lecz osobowym spotkaniem z Chrystusem, który, przebaczając objęte przez człowieka skruchą grzechy, przynosi przebaczenie i uzdrowienie, prowadzące do wewnętrznej integracji ludzkiej seksualności.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
FUNDAMENTY TEOLOGICZNO SPOŁECZNE WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W KATECHEZIE I NA LEKCJI RELIGII

Z działalnością pastoralną i katechetyczną Kościoła w Polsce zwłaszcza w ostatnichstuleciach było wyraźnie powiązane wychowanie patriotyczne. W szeregachduchowieństwa nigdy też nie brakowało żarliwych patriotów oddanych sprawie 
        wolności Ojczyzny. To pozwoliło wytworzyć i rozwinąć wśród Polaków świadomośćnaturalnego powiązania pomiędzy katolicyzmem i patriotyzmem. Obecnie,gdy cieszymy w naszej Ojczyźnie wolnością i pokojem, Polacy mogą swobodnierozwijać wychowanie patriotyczne w rodzinie, w szkole, w Kościele i życiu publicznym.Badania socjologiczne podkreślają, że dla Polaków jedną z najważniejszychwartości jest patriotyzm, który nadal powinien być łączony z wychowaniemreligijnym. Do głównych zadań katechezy szkolnej i parafialnej w dziedziniewychowania patriotycznego należą: kształtowanie postawy miłości Boga i bliźniego(co służy także poszanowaniu przedstawicieli innych narodów), rozwijanieświadomości obowiązków obywatelskich, pielęgnowanie szacunku wobec symbolii tradycji narodowych, walka z wadami i grzechami narodowymi, zaszczepianietroski o poznawanie historii i geografii Polski.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
ETTY HILLESUM – „ŚWIĘTA” NIECHRZEŚCIJANKA?

Figura Etty Hillesum wzbudza ogromne zainteresowanie badaczy z różnychobszarów ludzkiej wiedzy. Jej historia przypadająca na okres II wojny światowejdostarcza wiele istotnych elementów z punktu widzenia antropologicznego, stądjej życie duchowe zwraca uwagę wielu filozofów i teologów. Przedmiotem zainteresowanianiniejszego artykułu jest próba dokonania pewnej introspekcji, takaby móc lepiej i głębiej wejść w duszę, myśli, przekonania i decyzje Hillesum.Pierwszy krok dotyczy jej postawy i rozumienia siebie samej przed i w obecnościBoga, kształt jej relacji z Nim: głębia życia wewnętrznego, modlitwa oraz koncepcjaBoga ‘bezsilnego’. Następnie jej odniesienie się do człowieka, jej rozumienieczłowieka: kim jest, kim ona sama może być dla niego i jak się zachować wobecdoznanego i niezawinionego zła. W ostatniej części obiektem refleksji będzie jejstosunek do chrześcijaństwa, którego nie da się zrozumieć bez dręczącego jejserce i umysł pytania o Prawdę, poczucie więzi z własnym narodem, otwartość nawartości chrześcijańskie. Z punktu widzenia teologicznego oba teksty tworzącedwa artykuły wpisują się w tematykę teologii religii wchodzącej w obszar religioznawstwai teologii fundamentalnej z uwzględnieniem wymiaru kontekstualnegooraz interdyscyplinarnego.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
POPKULTUROWY ZWROT W ROZWOJU DOGMATÓW?

Artykuł zajmuje się relacją między rozwojem dogmatów a kulturą popularną.Autor postuluje potrzebę „popkulturowego zwrotu” w rozumieniu rozwoju dogmatówi aktualizującej interpretacji dogmatów. Sugeruje, że język (języki) kulturypopularnej dojrzał do tego, by nazywać i przekazywać tajemnice wiary, którymKościół nadał postać dogmatów sensie szerszym, tj. doktryna, nauczanie Kościoła, i dogmatów w sensie ścisłym (por. Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Interpretacja dogmatów, III, 2-3).

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
INTERPRETACJA DOGMATÓW

Dogmat nie jest „suchym” twierdzeniem, formułą, która naweti „straszy”, lecz jest wyrazem żywej wiary Kościoła, która w swejistocie jest niezmienna. Jednak wyraz tej wiary w przepowiadaniui przyjmowaniu (w dogmatach) dotyczy danej epoki historyczneji jej aktualnego ducha rozumienia, stąd konieczna jest ciągle nowainterpretacja tej samej i niezmiennej prawdy wiary w języku teologicznym.Taka interpretacja jest wyrazem żywej Tradycji, przyzachowaniu zasady ciągłości i niesprzeczności wypowiedzi. Podstawąreinterpretacji jest nie tylko podstawowa relacja Tradycji doObjawienia, do Pisma Świętego, ale także sama historyczność wiaryi historyczność dogmatów.Przeprowadzone badania nad kwestią interpretacji dogmatów doprowadziłydo jeszcze jednego zdumiewającego wniosku, że proponowanaprzez Międzynarodową Komisję Teologiczną tzw. interpretacjaaktualizująca, w zasadzie ma miejsce w tym toku myślowym JosephaRatzingera, choć on sam ani słowem nie wymienia nazwy tej interpretacji.Okazuje się, że teksty Ratzingera – mówiące o Tradycji, historiidogmatów, czy o relacji dogmatu do Biblii i do historii – powstałydużo wcześniej niż wspomniany dokument MKT. Już w połowielat 60., znajdujemy je w dziele pod red. K. Rahnera i J. Ratzingera,Offenbarung und Überlieferung. Hans Urs von Balthasar zum 60.Geburtstag, Freiburg 1965, s. 25-69, oraz później: Das Problem derDogmengeschichte in der Sicht der katholischen Theologie, Köln1966; Zur Frage nach der Geschichtlichkeit der Dogmen, w: OttoSemmelroth (red.), Martyria, Leiturgia, Diakonia. Festschrift fürHermann Volk zum 65. Geburtstag, Mainz 1968, s. 59–70. Oznacza to, 
        że Ratzinger w swoich badaniach wyprzedził o kilka lat wspomnianydokument. Nie ujmuje to w niczym doniosłej treści dokumentu natemat interpretacji dogmatów. Cała część dokumentu, poświęcona„interpretacji aktualizującej” znajduje odzwierciedlenie w samodzielnychbadaniach Ratzingera. Zarówno zasady tej interpretacji,trwała wartość formuł dogmatycznych, jak i kryteria tej interpretacji(s. 295-298 dokumentu), są treściowo obecne w tekstach Ratzingera.Z drugiej strony rodzi się pytanie, czy dokument MKT, przygotowywanypod kierunkiem bpa W. Kaspera, nie korzystał z tekstówRatzingera. Nie ma o tym śladu w dokumencie, ale swoistym kanonemtekstów przygotowywanych przez MKT jest nie umieszczanieautorów współczesnych, a powoływanie się niemal wyłącznie nateksty eklezjalne.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
POSYNODALNA ADHORTACJA APOSTOLSKA "AMORIS LAETITIA" W POLU NAPIĘCIA MIĘDZY WOLNOŚCIĄ I PRAWDĄ

Artykuł przedstawia możliwe interpretacje „Amoris Laetitia” papieża Franciszka.Autorzy szeroko odnoszą się do komentarzy niemieckich biskupów, wskazującmożliwe ryzyka nadinterpretacji Magisterium.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kontemplacja według Mieczysława Gogacza

Można powiedzieć, że Gogacz rozumie kontemplację wlaną jako
relację człowieka z Bogiem przez wiarę, miłość i nadzieję, w której osiąga nowe doświadczenie Jego obecności. W ten sposób rozumie ją jako pełny rozwój cnót teologalnych, dlatego wymaga ona w życiu chrześcijanina nieustannego postępu. Stąd też wywiera wpływ na życie religijne, ale nie zamyka się w ramach tego życia. Zgodnie z opinią powszechnie przyjętej przez ogół teologów uważa, że poznanie mistyczne Boga w kontemplacji jest poznaniem doświadczalnym; jest również odczuciem obecności Boga w głębi duszy miłującej go. Dlatego, zdaniem Autora odczucie obecności Boga należy do istoty kontemplacji. Znajomość przez Gogacza nauki tradycji, szczególnie wymienionych teologów: o. R. Garrigou-Lagrange i ks. A. Żychlińskiego jest bardzo cenna, ponieważ ci dwaj teologowie najpełniej zaprezentowali doktrynę kontemplacji, a przede wszystkim ciemnej nocy i biernych oczyszczeń
według św. Jana od Krzyża. Pierwszy teolog uczynił to na Zachodzie w okresie XX-lecia międzywojennego, a drugi w polskiej literaturze mistycznej. Przyjęcie doktryny tych teologów świadczy, że Gogacz nawiązuje do ujęcia istoty kontemplacji zgodnie z nauką św. Jana od Krzyża, podkreślając specjalne działanie Boga, dzięki któremu człowiek poznaje, miłuje i doświadcza łaski mistycznego daru.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Paruzja w adwentowej Liturgii Godzin

Paruzja w świetle tekstów Jutrzni i Nieszporów adwentowej Liturgii Godzin jest rzeczywistością niezwykle bogatą. Dominuje jednak w niej rys wyraźnie odkupieńczy. Powtórne przyjście Chrystusa będzie manifestacją Bożej chwały i ukazaniem się Kościoła, ludzkości w jej blasku, co doprowadzi do transformowania się w inną egzystencję: społeczność
niebiańską. Należałoby to rozumieć jako stwarzanie ku niebu,
triumf bytu, miłości i piękna działania (por. J 5, 21 – 30). Zbawcza działalność osiągnie w Paruzji zapowiedzianą pełnię. Jezus Chrystus przyniesie w dniu Paruzji pełną komunię z Bogiem. Pozwala to upatrywać w Nim ostateczny sens całej historii i jednocześnie jest ukazaniem Go jako eschatologicznego klucza do tajemnicy bytu.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Reconciliatio et paenitentia” – wokół papieskiej genezy i kontekstu historycznego

W dniu 2 grudnia 1984 r. Jan Paweł II podpisał adhortacją posynodalną „Renonciliatio et paenitentia” do episkopatu, duchowieństwa i wiernych po Synodzie Biskupów o pojednaniu i pokucie w dzisiejszym posłannictwie Kościoła. Można patrząc na ten dokument przywołać słowa papieskie przy okazji innego Synodu: „Rzeczywiście, potrzebujemy tego rodzaju dokumentów, które powstają z płodnej, lecz niekiedy trudnej żywotnej działalności Kościoła, i wzajemnie dostarczają temu życiu pewnego nowego impulsu”. 
Warto jeszcze przywołać refleksje Jana Pawła II po publikacji dokumentu: „W tych dniach została ogłoszona Adhortacja Apostolska <<Reconciliatio et Paenitentia>>, będąca owocem pracy dokonanej przez Synod Biskupów jesienią 1983 roku. Zachęcam wszystkich wiernych do przeczytania tego dokumentu. (…). Życzę, by uważna lektura tego dokumentu stała się odpowiednim przygotowaniem do świat Bożego Narodzenia”. Oto owoc ponad dwudziestu lat debaty w Kościele wokół pojednania i pokuty.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Miłość doskonałym wypełnieniem prawa (Rz 13, 8-10)

Analiza tekstu Rz 13, 8-10 prowadzi do wniosku, że w tej perykopie św. Paweł mocno podkreśla prymat miłości w stosunku do wszystkich norm, którymi człowiek się kieruje w swym życiu moralnym. Paweł nie znosi przepisów Prawa na rzecz miłości, ale stwierdza, że miłość stanowi zwieńczenie wszystkich przykazań i powinna być motorem wszelkiego
postępowania ludzkiego. Każdy uczeń Chrystusa właśnie poprzez miłość, okazywaną wszystkim ludziom bez wyjątku, najdoskonalej wypełnia Prawo i wprowadza w życie wolę Bożą zawartą w tym Prawie. Na tle etycznej myśli greckiej i rzymskiej, wypowiedzi rabinów żydowskich, a nawet pouczeń samego Jezusa, tak zaakcentowany prymat miłości bliźniego jest czymś zupełnie nowym i niepowtarzalnym.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rytuał inicjacyjny dla mniszek Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego

Tradycja monastycyzmu kobiecego jest bardzo żywotna wśród etiopskich chrześcijan ortodoksyjnych. Zgodnie ze zwyczajem sięgającym korzeniami samych początków ascetyzmu w Kościele, życiu zakonnemu mogą oddać się młode kobiety, jak również wdowy, które odchowały już dzieci. Rekonstrukcja sytuacji mniszek w dawnej Etiopii nie jest jednak zadaniem łatwym, gdyż teksty gǝ‘ǝz poza bardzo nielicznymi wyjątkami skupiają się na postaciach mężczyzn. Teksty rytuałów
inicjacyjnych dla zakonnic dostarczają stosunkowo niewiele informacji faktograficznych (ceremonia była celebrowana przez kapłana i diakona, centralnym punktem rytuału były postrzyżyny, istniała jakaś forma nowicjatu). W zamian za to pokazują, jakich wartości etycznych oczekiwano od kandydatek i które spośród czczonych w Etiopii świętych niewiast Kościoła powszechnego były szczególnie chętnie podawane za wzór. Przykład monastycyzmu kobiecego pokazuje, w moim odczuciu, jak
z jednej strony – tradycje Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego są osobliwe i uwikłane w historyczne i geograficzne realia Rogu Afryki; z drugiej zaś – jak bardzo wierne są myśli wczesnochrześcijańskiej i duchowi ewangelicznemu.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Tożsamość Kościoła według J. Ratzingera

Tożsamość Kościoła to zagadnienie niezwykle ważne, posiadające istotne, praktyczne implikacje. Osłabienie tej tożsamości wiąże się często z utratą wiernych. Kościół przede wszystkim jest Kościołem Boga i prowadzi człowieka do tożsamości z Nim. Kościół nie jest narzędziem, którym uczniowie mogą dysponować w sposób dowolny, ale pochodzi od Pana i w swojej zasadniczej strukturze nie podlega ludzkiej władzy.
Chrystus w sakramentach wciąż na nowo tworzy Kościół, jednoczy go, daje się ludziom. Sakrament sukcesji apostolskiej gwarantuje tożsamość Kościoła i jego misji przez wieki. Jesteśmy wezwani do jedności z Maryją i świętymi, w których Kościół osiąga swoją doskonałość. Ze względu na nieidentyczność Kościoła i jego konkretnego przejawiania
się w historii nie jest możliwe całkowite utożsamienie się człowieka z Kościołem danym empirycznie. Także ze względu na samego człowieka czymś naturalnym jest proces jego stopniowego dojrzewania ku głębszej tożsamości z Kościołem. Wyrazista tożsamość Kościoła umożliwia jego otwartość.

Czasopismo: Studia Theologica Varsaviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii