rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gombrowicz Hobbesem podszyty. Iwona, księżniczka Burgunda w świetle filozofii politycznej

CEL NAUKOWY: Zasadniczym celem artykułu jest przedstawienie interdyscyplinarnej drogi interpretacji dzieł Witolda Gombrowicza.
         PROBLEM I METODY BADAWCZE: Omawiam w nim problematykę obrazu władzy i człowieka wyłaniającego się z twórczości autora Ferdydurke. Analizie poddałam pierwszy dramat Gombrowicza, zatytułowany Iwona, księżniczka Burgunda. Kontekstem do niniejszych rozważań są koncepcje Arystotelesa oraz Thomasa Hobbesa odnoszące się do polityczności natury ludzkiej. Zastosowana metodologia obejmuje więc zarówno politologiczne, jak i literaturoznawcze narzędzia.
         PROCES WYWODU: Przedstawiłam zarys dyskusji pomiędzy klasycznym i nowożytnym postrzeganiem natury człowieka, a następnie – skonfrontowałam działania wybranych bohaterów z omawianymi stanowiskami wspomnianych myślicieli politycznych.
         WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Okazuje się, że nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, która z filozoficznych koncepcji była bliższa autorowi Ferdydurke. Można jednak uznać, że bardziej naturalne wydaje się analizowanie dzieł Gombrowicza w odniesieniu do myśli politycznej Hobbesa. Pewne jednak niuanse wskazują na to, że twórczość Gombrowicza omawiać można również z powodzeniem w kontekście koncepcji antycznych.
         WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Konfrontowanie przemyśleń Witolda Gombrowicza z dorobkiem nauk o polityce może poszerzyć zarówno politologiczne, jak i literaturoznawcze horyzonty. Interesującym kierunkiem dalszych analiz może być odniesienie do szerszego kontekstu, a mianowicie: sporu „natura versus kultura”.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
W kwestii transferów finansowych między Unią Europejską a Polską

CEL NAUKOWY: Celem pracy jest identyfikacja przychodów z Unii Europejskiej, ich dynamiki i struktury oraz rozchodów Polski na rzecz Unii, aby ustalić pozycję netto kraju oraz ich rolę w PKB Polski.                                                                                PROBLEM I  METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem badawczym                                         jest ilościowa i jakościowa analiza przepływów finansowych między Unią Europejską a Polską. Badania oparto na metodzie opisowej z dynamiczną analizą zebranego materiału statystycznego pochodzącego z baz danych NBP i Ministerstwa Finansów.
        PROCES WYWODU: Pracę podzielono na trzy główne części. W pierwszej przedstawiono wartości transferów finansowych z Unii Europejskiej i ich dynamikę, w drugiej strukturę tych przychodów, a w trzeciej rozchody pieniężne Polski na rzecz Unii oraz pozycję netto kraju.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Badania dowiodły, że bilans przepływów finansowych między Unią a Polską jest od pierwszego roku członkostwa korzystny. Kraj jest bowiem beneficjentem netto coraz większych dotacji unijnych. Ich rola w PKB wykazuje również tendencję rosnącą.  
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wyniki badań winny być szeroko upowszechniane w społeczeństwie w celu przekonania nie tylko europrzeciwników do korzyści finansowych wynikających z naszego członkostwa w tej organizacji. Należy także kontynuować dalsze badania oparte jednak na danych pierwotnych pochodzących od beneficjentów na temat efektywności wykorzystania transferów unijnych.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Gadowska, K. (2015). Dysfunkcje administracji. Służba cywilna w perspektywie neoinstytucjonalnej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 445.

Monografia Kai Gadowskiej podejmuje istotne we współczesnych naukach politycznych, prawnych i administracyjnych zagadnienie służby cywilnej. Samą służbę cywilną określić można jako najmłodszą działkę polskiej administracji, gdyby bowiem nie liczyć okresu dwudziestolecia międzywojennego (początków budowy służby cywilnej) i Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (w którym służbę cywilną likwidowano), należałoby stwierdzić, że pierwsza w III Rzeczpospolitej Polskiej ustawa o służbie cywilnej (1996 r.) i część wprowadzanych przez nią rozwiązań i instytucji liczą dopiero dwadzieścia lat...

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Władza polityczna i natura ludzka w refleksji starożytnej

Starożytna refleksja dotycząca władzy politycznej znalazła swoje zwieńczenie w filozofii greckiej oraz w polityczno-prawnej myśli Imperium Romanum. Obydwa te tematy doczekały się już ogromnej literatury przedmiotu. Myśl grecka i rzymska były i wciąż pozostają źródłem inspiracji dla wielu formacji filozoficznych i filozoficzno‑politycznych. Postawione przez filozofię grecką problemy i pytania, niezależnie od charakterystycznych dla niej uwarunkowań społecznych i kulturowych, stanowią fundament kultury europejskiej. Jednym z najważniejszych problemów, które odziedziczyliśmy po starożytnych Grekach, jest namysł nad istotą władzy politycznej, naturą w ogólności, jak i naturą człowieka w szczególności, a także nad zagadnieniem ustroju politycznego i charakterem prawa państwowego.
         We wskazanym powyżej kontekście cywilizacja grecko-rzymska jest ojczyzną ustrojów demokratycznego i republikańskiego. Jest jednak również ojczyzną krytyki demokracji, której źródło stanowi w znacznej mierze filozoficzny namysł nad prawdą i sprawiedliwością. Do dzisiaj krytyczna refleksja nad demokracją, rozumianą zarówno jako pewna idea porządkująca życie społeczne, jak i konkretny ustrój polityczny, odwołuje się, jako do swego źródła, do refleksji starożytnej. W tym kontekście najczęściej przywoływani są Heraklit z Efezu czy Platon…

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Kierunki ewolucji polityki Unii Europejskiej na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorczości

Celem artykułu jest prezentacja, jak również analiza najważniejszych kierunków działalności Unii Europejskiej na rzecz przedsiębiorczości, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Omówiono rys historyczny kształtowania się polityki wspólnotowej na korzyść MŚP. Analizując znaczenie i rolę sektora MŚP w każdej gospodarce, jak i wspólnotowej polityki na rzecz przedsiębiorczości, rzemiosła, a także mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw w okresie kilkudziesięciu lat, dostrzec można ewolucję polityki, a podejście do problemów rozwoju gospodarczego zostało w tym czasie zmienione. Politycy przestali koncentrować się na dużych i średnich przedsiębiorstw (DP) oraz na wielkich projektach, bowiem decydenci gospodarczy odkryli znaczenie MŚP dla zapewnienia długoterminowej dynamiki gospodarczej. Obecnie w polityce wspólnotowej szczególną uwagę kładzie się na innowacyjność przedsiębiorstw, w przeciwieństwie do poczatkowego okresu, kiedy wspólnotowa polityka na rzecz MŚP były skierowane głównie dla sektora rzemieślniczego.    The aim of the article is the presentation as well as the analysis of the most important directions of the European Union activities in favour of entrepreneurship, especially small and medium-sized enterprises (SMEs). The historical outline of SMEs’ community policy shaping was introduced. Analysing the importance and the role of SME sector in each economy as well as the community policy in favour of entrepreneurship, the craft as well as microenterprises, small and medium-sized enterprises over the period of several decades, the evolution of the policy was noticed and the approach to problems of economic development was changed. Policy makers stopped focusing on large-sized enterprises (LEs) and great projects, economic decision-makers uncovered the importance of SMEs for assurance of long-term economic dynamics. At present special attention are paid to innovativeness of enterprises, while the beginnings of SMEs’ community policy was dedicated mainly for the craft sector

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Boże Prawo i ludzki potencjał: w stronę rozważań problemu teologiczno-politycznego

Artykuł koncentruje się na ukazaniu pewnych aspektów programu ruchu komunitarystycznego w zestawieniu z antropologią filozoficzną Charlesa Taylora. We wstępie zajmuje się wyjaśnieniem kwestii terminologicznych dotyczących nazwy komunitaryzm oraz rozróżnieniem pomiędzy ruchem komunitarystycznym a myślicielami określanymi jako komunitaryści. Następnie rozpatrywana jest Komunitariańska Platforma Programowa będąca rodzajem manifestu ruchu komunitarystycznego. Zostaje ukazany nacisk jaki kładzie ona na społeczny aspekt natury człowieka oraz potrzebę odwołania się w życiu społecznym do opinii moralnych. Z kolei następuje przedstawienie zarysu głównych elementów wizji człowieka jaką prezentuje w swoich pismach Charles Taylor. Może ona bowiem stanowić dobre teoretyczne uzasadnienie głównych postulatów wysuwanych przez ruch komunitarystyczny.
         
        The article briefly concerns the foundation of the „theologico-political problem” as it has been identified and depicted by Leo Strauss. What is at stake is the relation between Socratic philosophy and political life that reflects the tension between the unassisted human reason and the claim to obey the authority of God. On such a   ground it can also be connected to the question of man’s political potential. With regard to this, two different approaches to Strauss’s legacy are finally taken into consideration: The first one represented by Heinrich Meier and the second one represented by Leora Banitzky.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Law and Belief: Judaism, Christianity, and the Theologico- Political Predicament of Modernity*

Artykuł stanowi próbę właściwego ujęcia „problemu teologiczno-politycznego”, o którym pisał Leo Strauss. Termin ten został celowo wskazany jako klamra dociekań myśliciela słynącego z udanej próby ożywienia w minionym stuleciu klasycznej filozofii politycznej a contra nowoczesnej politologii. Autorka polemizuje ze sposobem rozumienia „problemu teologiczno-politycznego” przez Heinricha Meiera, dla którego kwestia ta zamyka się we wskazaniu dogodnej płaszczyzny konfrontacji filozofa z nieakceptowalnymi dlań roszczeniami prawdy objawionej. Tymczasem, choć rzeczywiście mamy tu do czynienia z kształtującym filozoficzną samoświadomość napięciem między filozofią i objawieniem, to należy uważniej przyjrzeć się roli objawienia w koncepcji L. Straussa. Rolę tę – mającą zasadniczo sens moralny – rozpatruje się na podstawie wyraźnego rozróżnienia pomiędzy chrześcijańską i żydowską wersją treści objawionych. L. Strauss pogłębia stale swą refleksję nad przednowoczesną postacią racjonalizmu, nieobarczoną przesadnym zaufaniem do rozumu, charakterystycznym dla intelektualnej spuścizny oświecenia. Nie proponuje on własnych konstrukcji teologicznych (i nie uważa się w ogóle za człowieka wierzącego), jednak wskazuje na gruncie teoretycznym możliwy sens argumentów formułowanych w imię ważności objawienia i nie sprowadza tegoż do aktu „ślepej wiary”. Oznacza to zarazem krytyczne odrzucenie chrześcijańskiej perspektywy na to, co objawione; co kojarzy się raczej z „objawioną teologią” czy doktryną wymagającą intelektualnego zawierzenia, niż z „interpretacją prawną” i w czym odnajduje się ewentualne źródła błędów opasujących myśl nowoczesną. Oddzielne perspektywy objawienia to także różne konteksty uprawiania filozofii, która dla L. Straussa pozostaje nade wszystko „drogą życia” człowieka stale poszukującego prawdy. Wszakże myśliciel ten, według autorki, widzi istotną i zapewne niezbywalną rolę objawienia jako podstawy sądów moralnych mających walor uniwersalności. Przywołane w artykule fragmenty jego komentarzy do średniowiecznych dzieł myśli żydowskiej i muzułmańskiej służą wydobyciu tego właśnie aspektu rozważań teologiczno-politycznych: objawienie w oczach filozofa formuje stałe wyzwanie o tyle, o ile musi on wątpić we własną zdolność do wypowiedzenia – w oparciu o sam rozum – uniwersalnych zasad moralności. Autorka stwierdza wreszcie, że w tym ujęciu objawienie ma z konieczności sens partykularny: jego szczególną formą jest prawo, a treść dotyczy powszechnej troski o każdego człowieka. Należy wszelako zauważyć, że podjęta przez L. Straussa, założona a niekoniecznie eksponowana w jego dziele, krytyka myśli chrześcijańskiej stanowi raczej wątpliwy aspekt powyższych rozważań, powinowaty z nastawieniem niemieckich i żydowskich autorów mieszczących się w tradycji liberalnego protestantyzmu.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Legitymacja procesów europeizacyjnych w czasach kryzysu

Celem niniejszego tekstu jest spojrzenie na procesy europeizacyjne z aktualnej perspektywy uwzględniającej bardzo istotny kontekst kryzysu w strefie euro. Badania nad europeizacją wydają się sięgać do swoich korzeni – a więc po ponad dekadzie fascynacji transformacyjnym wpływem Unii Europejskiej i Jednolitego Rynku na państwa kandydujące, studia nad europeizacją wracają do analizy wewnętrznych polityk państw członkowskich i pytań o „siłę rażenia” Brukseli w ich realizacji. W końcowej części analizy autor odnosi problematykę europeizacji do kontrowersyjnej debaty nad legitymacją władzy w systemie Unii Europejskiej. Debata ta jest szczególnie istotna w czasach kryzysu, kiedy decyzje w zakresie polityki społeczno-gospodarczej podejmowane są poza konwencjonalnymi metodami znanymi z demokracji przedstawicielskiej na poziomie państwa narodowego, i jednocześnie są to decyzje silnie wpływające na życie obywateli wspólnoty.
        The objective of the paper is to look at the Europeanisation processes from the perspective of the euro-zone crisis. It seems that after a decade of fascination of transformative impact outside of the European union, the Europeanisation studies agenda comes back to its roots, meaning the domestic changes influenced by the supranational preasures. The crisis context is also delivered in the prism of the controversial debate on the legitimacy of the EU authorities and democratic deficit in general. This debate is crucially important in contemporary Europe since the key economic decissions are taken beyond the standard democratic procedures and at the same time they are highly contested by the public/demos.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Europeizacja – próba systematyki i konceptualizacji podejść badawczych

W artykule podjęto próbę systematyki i delimitacji procesu europeizacji jako pojęcia naukowego. Przedyskutowano trzy główne konceptualne podejścia badawcze do procesu europeizacji (podejście odgórne, podejście oddolne oraz podejście zintegrowane). Analizie poddano badania fenomenu europeizacji, wyróżniając cztery podstawowe podejścia badawcze (ujęcie poliwalentne, ujęcie kazualne, ujęcie czynnościowe, ujęcie skutkowe). Wskazano również płaszczyzny, na których zachodzą procesy europeizacji, wyróżniając i analizując dziesięć podstawowych wymiarów europeizacji zarówno ekonomicznej, jak i pozaekonomicznej. Dokonano także analizy kontekstualnej europeizacji na tle procesów globalizacji i internacjonalizacji gospodarki światowej.
        This article attempts to systematize and delimit the process of Europeanisation as a scientific term. The three main conceptual approaches to research on the process of Europeanisaton are discussed (namely bottom-up, top-down and the circular approach). The various research results on the phenomenon of Europeanization have been analyzed, which has resulted in highlighting four main research approaches (the polyvalent approach, casual approach, process approach and approach effect). The dimensions in which the Europeanization processes occur are also indicated by highlighting and analyzing the ten main dimensions, both economic and non-economic processes, of the Europeanization. It also undertakes a contextual analysis of Europeanisation in relation to the processes of globalization and the internationalization of world economy.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Europeizacja Europy

Europeizacja jest obecnie bardzo często używanym pojęciem, przy czym występuje wyraźny niedobór, a wręcz fragmentaryczność wiedzy naukowej w tym zakresie. Badania nad procesami europeizacji zostały zapoczątkowane przez politologów w latach 70. XX wieku, choć sam termin zyskał na popularności dopiero w latach 90. wraz z urzeczywistnieniem jednolitego rynku europejskiego. Od tego momentu europeizacja jest chętnie podejmowanym problemem badawczym w wielu dziedzinach i dyscyplinach naukowych. David Floyd [2001, s. 109] podkreśla, że większość zmian rynkowych z przełomu wieków dokonało się na skutek procesów europeizacji, które explicite określa jako fenomen procesów regionalizacji. Z kolei, jak podkreśla Neil Fligstein [2009, s. 107], „większość badań dotyczących integracji europejskiej skupia się jedynie na procesach politycznych i prawnych (…), co powoduje, że  badacze przeoczają, jak głęboko gospodarka europejska została przeorganizowana”. Przytoczone powyżej trzy prace są nielicznymi, a na dodatek dość młodymi opracowaniami postulującymi podjęcie szerokich i głębokich badań nad procesami europeizacji tak w wymiarze gospodarczym (makro- i mikroekonomicznym), jak i pozaekonomicznym.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Jean-Jacques Rousseau i James Madison. Dwa modele obywatelstwa w tradycji doktryny suwerenności ludu

Cel naukowy:
        Celem artykułu jest analiza myśli Jean-Jacques’a Rousseau i Jamesa Madisona (zaliczanych do najbardziej znaczących teoretyków powszechnego czy też republikańskiego ustroju w XVIII wieku), ze szczególnym uwzględnieniem tematu obywatelstwa. 
        Problem i metody badawcze:
        Autor skupia się na powiązaniach między ujęciami ludu i wynikającymi z nich koncepcjami obywatelstwa. Zastanawia się czy składają się one na spójną wizję roli ustrojowej obywateli czy też – przeciwnie – ukazują one poważne rozbieżności w obrębie szerszej tradycji doktrynalnej. W tym celu sięga autor do najważniejszych prac tych pisarzy, wspierając swe wnioski krytycznymi odniesieniami do literatury sekundarnej, dotyczącej zwłaszcza ich poglądów na temat suwerenności ludu.
        Proces wywodu:
        Artykuł rozpoczyna się on analizy myśli Rousseau, przechodząc następnie do myśli Madisona. Jest on zakończony rodzajem podsumowania, które daję okazję do uchwycenia zasadniczych powiązań i – przede wszystkim – różnic między ich argumentami.
        Wyniki analizy naukowej:
        Analiza myśli obydwu autorów wykazuje, że w obrębie osiemnastowiecznej tradycji doktryny suwerenności ludu. Wykazuje ona, że Rousseau postrzegał zwykłych obywateli w kategoriach bardzo czynnego zwierzchnictwa, domagając się częstych zgromadzeń ludu, uznanych za konieczne narzędzia ujawniania woli powszechnej. W tym względzie Madison ostrzegał stanowczo przed bardziej bezpośrednią czy zorientowaną lokalnie aktywnością obywatelską, poszukując takich mechanizmów wyborczych i ustrojowych tzw. rządów większościowych, które bardziej służyłyby interesowi publicznemu, zabezpieczając jednocześnie prawa mniejszości. 
        Wnioski, innowacje, rekomendcje:
        Dalej idącym wnioskiem jest ten mianowicie, że dwa opisane modele obywatelstwa odsłaniają w istocie stosunkowo szerokie możliwości definiowania suwerenności ludu i – ściślej biorąc – roli ustrojowej aktywności obywatelskiej. Ta ostatnia będzie zależeć ostatecznie od założeń dotyczących dziedziny publicznej oraz oceny możliwości moralnych i politycznych samych obywateli.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Język polityki – dotychczasowe prace oraz perspektywy badawcze

Artykuł B. Sieradzkiej-Baziur Język polityki – dotychczasowe prace oraz perspektywy badawcze to ogólna charakterystyka dorobku polskiej politolingwistyki. Język polityki jest funkcjonalną odmianą języka polskiego. Językoznawcy zajmujący się tą odmianą językową w wielu ze swoich prac omawiali język polityki, pisząc przede wszystkim o jego statusie. Sporo prac z zakresu politolingwistyki dotyczy charakterystyki języka polityki II Rzeczypospolitej Polskiej, PRL-u, stanu wojennego i III Rzeczypospolitej Polskiej, języka polityków, kampanii wyborczych, wystąpień sejmowych, dokumentów politycznych, dyskursu politycznego polskiej prasy, języka partii politycznych oraz dyskursu totalitarnego (nowomowy) i antytotalitarnego. Najwybitniejsi polscy językoznawcy zajmujący się tym zagadnieniem to m.in. W. Pisarek, J. Bralczyk, B. Walczak, I. Kamińska-Szmaj, K. Ożóg, J. Bartmiński, a także znany teoretyk literatury, M. Głowiński. Można przypuszczać, że w przyszłości językoznawcy będą kontynuować podjęte już wcześniej i wskazane w tym streszczeniu tematy badawcze, konieczne jest jednak podejmowanie prac syntetyzujących, a także stworzenie typologii tekstów politycznych i bibliografii politolingwistyki. 
        Bożena Sieradzka-Baziur’s article, The Language of Politics – the present state and possible research perspectives, is a  short overview of the achievements of Polish politolinguistics. The language of political communication is a   functional alternation of Polish language. Linguists investigating this special alternation of language focused on the language status in many of their works. Some of the politolinguistics publications on the political communication focus on the specific period or type of discourse, e.g.: the Second Republic of Poland, Polish People’s Republic, martial law’s times, and the Third Republic; policy-makers’ language, election campaigns, parliamentary speeches, political documents, political discourse of Polish newspapers, language of political parties as well as the totalitarian (newspeak) and antitotalitarian discourse. The most prominent Polish linguists focusing on these issues are (among others): W. Pisarek, J. Bralczyk, B. Walczak, I. Kamińska-Szmaj, K. Ożóg, J. Bartmiński, and a   well-known literary theory specialist – M. Głowiński. One can assume that in the future the linguists should continue already started (and mentioned in this article) research topics; it necessary, however, to write some books summarizing the existing achievements; it also important to create a   typology of the political texts and bibliography of Polish politolinguistics.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne