rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obraz kliniczny i epidemiologia atypowych oraz krztuścowych zapaleń płuc u dzieci nieskutecznie leczonych ambulatoryjnie, hospitalizowanych w sezonie infekcyjnym 2015–2016

W sezonie jesienno-zimowo-wiosennym wzrasta częstość zachorowań na zapalenia płuc u dzieci – częste są infekcje dróg oddechowych o etiologii Mycoplasma, Chlamydophila pneumoniae oraz Bordetella pertussis. W przebiegu zakażenia bakteriami atypowymi występują nieznacznie podwyższona ciepłota ciała, suchy kaszel i bóle głowy. Jednakże objawy kliniczne nie pozwalają na odróżnienie etiologii poszczególnych atypowych zapaleń płuc. Celem przeprowadzonego badania było określenie charakterystyki klinicznej dzieci chorych na atypowe i krztuścowe zapalenie płuc nieskutecznie leczonych ambulatoryjnie, hospitalizowanych na Oddziale Klinicznym Interny Dziecięcej i Alergologii w sezonie infekcyjnym 2015–2016. W ocenionym okresie hospitalizowano z powodu zapalenia płuc 507 dzieci w wieku od 5 tygodni do 17,5 roku. Zapalenie płuc o etiologii Chlamydophila pneumoniae i Mycoplasma pneumoniae zostało potwierdzone obecnością przeciwciał w klasie IgA i/lub IgM (wynik dodatni >1,1 RU/ml), a o etiologii Bordetella pertussis – obecnością w surowicy przeciwciał klasy IgA (wynik dodatni >2 IU/ml). U większości pacjentów wykonano zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. Etiologię Mycoplasma pneumoniae i/lub Chlamydophila pneumoniae potwierdzono u 51 dzieci, krztusiec rozpoznano u 131 dzieci. Pacjenci przyjmowani do szpitala często prezentowali zmiany osłuchowe nad polami płucnymi pod postacią świstów, furczeń oraz rzężeń, u niektórych występowała gorączka i wysypka. Obraz radiologiczny wskazywał na zagęszczenia zależne od zmian zapalnych śródmiąższowych, miąższowych lub mieszanych. Zwłaszcza u dzieci młodszych obserwowano gorączkę oraz wysypkę (odpowiednio u 2,5% i 5% dzieci), natomiast 38% pacjentów nie prezentowało przy przyjęciu zmian osłuchowych ani gorączki (głównie dzieci starsze). Z przedstawionego badania wynika, że objawy kliniczne infekcji atypowych układu oddechowego i zakażenia pałeczką krztuśca mogą być niecharakterystyczne, a opóźnienie rozpoznania powoduje wdrożenie nieskutecznego leczenia.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zachowania zdrowotne kobiet ciężarnych z wyższym i średnim wykształceniem – badania wstępne

Ciąża to wyjątkowy stan fizjologiczny w życiu kobiety. Wiąże się on najczęściej ze znaczną zmianą zachowań zdrowotnych, a w konsekwencji stylu życia. Racjonalne żywienie kobiet ciężarnych zapobiega powikłaniom w czasie ciąży i zapewnia prawidłowy rozwój płodu. Praktyczna realizacja zasad racjonalnego żywienia polega na stosowaniu zrównoważonej i urozmaiconej diety. Ogranicza ona występowanie zarówno niedoborów, jak i nadmiaru składników odżywczych w organizmie. Celem pracy była ocena zachowań zdrowotnych kobiet w ciąży z wyższym i średnim wykształceniem oraz określenie poziomu wiedzy na temat zdrowego stylu życia i jego wpływu na rozwój dziecka. Badania objęły 43 ciężarne kobiety z gdańskich szkół rodzenia, w wieku 20–40 lat, z wyższym i średnim wykształceniem. Przeprowadzono jednorazową ankietę, która dostarczyła informacji o aktualnym stanie wiedzy na temat odżywiania się kobiet ciężarnych oraz o ich zachowaniach zdrowotnych: sposobie żywienia, stosowaniu używek i aktywności ruchowej. W badaniu pilotażowym odnotowano, że 84% ciężarnych wykazało większe zainteresowanie prawidłowym żywieniem w czasie ciąży. Zaobserwowano wzrost liczby spożywanych posiłków w ciągu dnia (69%) oraz porcji owoców i warzyw (98%). Wykazano, że 58,1% respondentek nie zwiększyło konsumpcji słodyczy. Prawidłowy apetyt miało zaledwie 53% badanych, 47% kobiet skarżyło się na brak łaknienia. Alkohol konsumowało sporadycznie 19% badanych, kawę raz dziennie piło 30%, a kilka razy w ciągu dnia – 9%. Żadna kobieta nie paliła tytoniu. Wśród badanych aktywnych fizycznie było 51,2%, a 39,5% uprawiało sport sporadycznie. Przebadana grupa kobiet z wyższym i średnim wykształceniem zmieniła zachowania żywieniowe w czasie ciąży. Wstępna analiza wyników wskazuje na zasadność prowadzenia w szkołach rodzenia edukacji żywieniowej, która pozytywnie wpływa na modyfikacje zachowań zdrowotnych w określonej grupie ciężarnych.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Kurcz powiek – od rozpoznania do właściwego leczenia

Wprowadzenie: Kurcz powiek (blepharospasm) jest zaburzeniem ruchowym charakteryzującym się mimowolnym skurczem mięśni zamykających oczy. Ta druga co do częstości dystonia ogniskowa występująca w wieku dorosłym wciąż budzi wiele wątpliwości zarówno wśród okulistów, jak i neurologów. Cel: Przedstawienie aktualnej wiedzy na temat kurczu powiek na tle rysu historycznego choroby. Metody: Przegląd literatury dotyczącej rozpoznania, patofizjologii i leczenia kurczu powiek. Wyniki: Różne typy skurczów mięśni zamykających oczy, rozprzestrzenianie się dystonii na dolną część twarzy i szyję, współwystępowanie apraksji otwierania powiek, częstego mrugania, trików czuciowych oraz zaburzeń psychiatrycznych definiują kurcz powiek jako heterogenną jednostkę chorobową. Aktualne badania genetyczne, elektrofizjologiczne i neuroobrazowe przynoszą wiedzę na temat złożonych i wieloogniskowych generatorów ruchów mimowolnych definiujących kurcz powiek wraz z innymi dystoniami ogniskowymi jako „chorobę węzła komunikacyjnego”, w której toksyna botulinowa działająca na końcu wszystkich ścieżek patologicznych jest leczeniem z wyboru. Wnioski: Historia kurczu powiek jako choroby neurologicznej dotykającej narządu wzroku pokazuje, że najważniejsze odkrycia dotyczące rozpoznania, patofizjologii oraz leczenia tej choroby miały miejsce zarówno dzięki okulistom, jak i neurologom. Dlatego przyszłość opisywanej choroby również będzie zależała od tej współpracy.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Elektroniczne papierosy: wpływ na zdrowie, nikotynowa terapia zastępcza, regulacje prawne

Działanie konwencjonalnych papierosów na zdrowie człowieka przebadano dość dokładnie. Przez ostatnie 15 lat byliśmy świadkami narodzin elektronicznych papierosów, które są już powszechnie dostępne. Na rynku występuje wiele modeli tych urządzeń. Nadal trwają badania nad ich szkodliwym wpływem na ludzki organizm. Elektroniczny papieros zbudowany jest z systemu zasilającego oraz systemu waporyzującego. Użytkownik zaciąga się aerozolem, który powstaje w wyniku podgrzewania liquidu z nikotyną. Nie zachodzi proces spalania tytoniu, tak jak przy korzystaniu z tradycyjnych papierosów. Skład aerozolu i dymu tytoniowego znacznie się różni. Z 93 szkodliwych związków zawartych w dymie tytoniowym w aerozolu z elektronicznych papierosów występują: aldehyd octowy, aceton, akroleina, formaldehyd i nikotyna. Nie są wytwarzane m.in. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne oraz metale ciężkie. Istnieje coraz więcej dowodów na potencjalne zagrożenia dla zdrowia ze strony elektronicznych papierosów. Pojawiają się raporty o ich negatywnym wpływie na ciążę, układ oddechowy, sercowo-naczyniowy czy psychikę człowieka. Mogą one również sprzyjać procesowi powstania nowotworów. Wzrost popularności elektronicznych papierosów nasuwa pytanie o narażenie osób z otoczenia, palących biernie. Poszukiwane są środki ułatwiające rzucenie palenia tytoniu albo umożliwiające dostarczenie nikotyny do organizmu bez reakcji klasycznego spalania wielu szkodliwych substancji. Elektroniczne papierosy nie są jednak zalecane w nikotynowej terapii zastępczej. Trwają prace nad regulacjami prawnymi dotyczącymi elektronicznego palenia. Celem tego tekstu jest ocena wpływu elektronicznych papierosów na zdrowie człowieka.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Monakolina i atorwastatyna w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych – próba pozycjonowania

Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną przedwczesnych zgonów na świecie. Z kolei dyslipidemia to najczęściej występujący modyfikowalny czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego. Według badania NATPOL 2011 hipercholesterolemię definiowaną jako stężenie cholesterolu całkowitego co najmniej 190 mg/dl rozpoznaje się u 61% dorosłych Polaków. Podstawą interwencji służącej normalizacji stężenia cholesterolu jest postępowanie niefarmakologiczne – modyfikacja stylu życia, w tym przede wszystkim aktywność fizyczna i odpowiednia dieta. Statyny są najważniejszą i najczęściej stosowaną grupą leków w terapii zaburzeń lipidowych, a dowody na redukcję stężeń lipidów i poprawę rokowania dzięki kuracji tymi lekami są silne i jednoznaczne. Statyny należą do leków dobrze tolerowanych i bezpiecznych, o doskonale udokumentowanej w badaniach klinicznych skuteczności w zakresie prewencji pierwotnej i wtórnej chorób układu sercowo- -naczyniowego. Pośrednim etapem między postępowaniem niefarmakologicznym a leczeniem statynami może być zastosowanie suplementu diety w postaci monakoliny K, zawartej w czerwonym ryżu drożdżowym, której skuteczność w obniżaniu stężenia cholesterolu potwierdzono w wielu randomizowanych badaniach klinicznych. W codziennej praktyce niejednokrotnie spotyka się pacjentów, którzy nie kwalifikują się do agresywnego leczenia hipolipemizującego, ale leczenie behawioralne nie przynosi u nich spodziewanego rezultatu. Wydaje się, że w takim przypadku może znaleźć zastosowanie terapia monakoliną K. Trzeba jednak z całą siłą podkreślić, iż monakolina K może być jedynie adiuwantem, a nie zastępstwem leczenia behawioralnego. W niniejszym opracowaniu przedstawiono potencjalne miejsce monakoliny K i atorwastatyny w nowoczesnej farmakoterapii kardiologicznej oraz podjęto próbę zdefiniowania docelowych grup pacjentów dla obu substancji.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Interpretacja wyniku badania przepływu cewkowego moczu w populacji pediatrycznej

Uroflowmetria to proste, nieinwazyjne badanie, które powinno stanowić wstęp do diagnostyki pacjentów z zaburzeniami czynności dolnych dróg moczowych. Ma ono szczególne znaczenie w populacji pediatrycznej, w której przeprowadzenie kompleksowego badania urodynamicznego, wiążącego się z cewnikowaniem pęcherza moczowego, jest często trudne z powodu braku współpracy z dzieckiem. Należy pamiętać, że podstawowy warunek prawidłowo przeprowadzonej uroflowmetrii to odtworzenie naturalnych warunków mikcji. Po przejściu do interpretacji wyniku badania ocenia się krzywą przepływu, która stanowi wypadkową oporu cewkowego oraz ciśnienia śródpęcherzowego. Stąd też u dzieci głównymi zaburzeniami, których obecność można podejrzewać po wykonaniu uroflowmetrii, są czynnościowa lub anatomiczna przeszkoda podpęcherzowa oraz nadczynność mięśnia wypieracza pęcherza. W warunkach prawidłowych krzywa przepływu jest zbliżona kształtem do  dzwonu. Nieprawidłowa krzywa może być spłaszczona, wieżowata, nieregularna, jednak żadna z nich nie jest patognomoniczna dla danej patologii w układzie moczowym. Po wstępnej ocenie wyglądu krzywej należy ocenić, czy wyliczone wartości określające mikcję, takie jak maksymalne tempo przepływu oraz średni przepływ, mieszczą się w granicach normy. W tym celu stworzono nomogramy dla różnych grup wiekowych oraz płci. Ostatnia część uroflowmetrii to ocena zalegania moczu po mikcji. Aktualnie zalecaną metodą oceniającą zaleganie moczu w pęcherzu jest badanie ultrasonograficzne. Wykazano, że objętość moczu zalegająca po mikcji zmniejsza się wraz z wiekiem; zależy ona także od płci oraz objętości pęcherza. Należy podkreślić, że jeden nieprawidłowy wynik uroflowmetrii wymaga powtórzenia badania. Ponadto wynik przepływu cewkowego powinien być interpretowany łącznie z danymi wynikającymi z wywiadu chorobowego.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Użyteczność diagnostyczna niektórych testów wykrywających przeciwciała przeciwko Borrelia burgdorferi

Diagnostyka boreliozy często jest problematyczna. Niejednoznaczny obraz kliniczny tej choroby, a także zróżnicowana odpowiedź immunologiczna na występujące w środowisku gatunki Borrelia burgdorferi stwarzają trudności w rozpoznaniu zakażenia. Istotne jest zatem stosowanie takich metod diagnostycznych, które będą w możliwie najmniejszym stopniu obarczone wynikami fałszywie dodatnimi oraz ujemnymi. Przeprowadzone badania oraz porównanie wyników otrzymanych przy zastosowaniu metody ELISA i dwóch rodzajów testów Western blot ukazują znaczną liczbę wyników uznanych za fałszywie dodatnie lub ujemne. Całkowita zgodność wyników testów ELISA i Western blot wyniosła: 65,6% (IgM ELISA: Mikrogen), 69,8% (IgM ELISA: Viramed), 83,9% (IgG ELISA: Mikrogen), 81,9% (IgG ELISA: Viramed). Zaobserwowano większą zgodność wyników dla przeciwciał klasy IgG. Z kolei dla klasy IgM wykazano 11,45% (Mikrogen) i 13,5% (Viramed) ujemnych wyników w teście ELISA potwierdzonych jako dodatnie testem Western blot. Zatem mimo zastosowania bardzo czułego testu przesiewowego uzyskano znaczny odsetek wyników fałszywie ujemnych. Należy unikać takiej sytuacji przy przeprowadzaniu dwuetapowej diagnostyki, w której zakłada się potwierdzanie tylko dodatnich i wątpliwych wyników. W prezentowanym badaniu wykazano, że użyty do diagnostyki test ELISA jest zbyt mało czuły do stosowania go jako test przesiewowy. Uzyskane rozbieżności w wynikach testów Western blot mogą być efektem różnic w składach antygenów oraz sposobie ich pozyskania.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Terapie komórkowe a prekursory neuralne w mózgu dorosłych ssaków*

Współczesna medycyna w miarę dobrze radzi sobie z leczeniem wielu chorób nabytych i wrodzonych, jednak skuteczna i trwała naprawa większości zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego wciąż pozostaje poza naszymi możliwościami. Dlatego prowadzi się intensywne badania podstawowe i przedkliniczne, które umożliwiłyby lepsze poznanie przyczyn takich ograniczeń oraz dawały możliwość opracowania nowych terapii zaburzeń neurodegeneracyjnych, udarów, urazowego uszkodzenia mózgu i rdzenia kręgowego oraz innych chorób. <br>Jednym z bardziej obiecujących kierunków są terapie komórkowe z wykorzystaniem własnych, endogennych mechanizmów naprawczych, innym kierunkiem jest zastosowanie nowych, egzogennych komórek. <br>W pracy przedstawiono ogólne przyczyny trudności naprawy uszkodzeń mózgu, a następnie zjawiska powstawania nowych neuronów w mózgu dorosłych zwierząt i ludzi w sytuacji fizjologicznej oraz w sytuacji uszkodzenia mózgu. Omówiono niektóre przykłady wykorzystania prekursorów w strategiach naprawczych. W ostatniej części pracy przedstawiono wybrane terapie z zastosowaniem przeszczepów innych, mniej typowych prekursorów neuronów i gleju obecnych w mózgu w naprawie uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Proces udomowienia (ulaboratoryjnienia) szczura wędrownego i jego implikacje dla badań naukowych

Powszechne wykorzystanie w badaniach eksperymentalnych szczurów wędrownych (Rattus norvegicus), a co za tym idzie, niemal 200 lat, czyli setki pokoleń hodowli w sztucznych warunkach, doprowadziły do uzyskania niespotykanych w naturze odmian tego zwierzęcia. Obecnie szczepy laboratoryjne używane są w różnego typu eksperymentach m.in. z dziedziny medycyny, biologii, psychologii. Rosnąca liczba badań wskazuje na szereg różnic anatomicznych, morfologicznych i behawioralnych pomiędzy szczurem dzikim a jego laboratoryjnym odpowiednikiem. Nasuwają się zatem pytania o adekwatność stosowania szczurów laboratoryjnych w niektórych eksperymentach, możliwość generalizacji płynących z nich wniosków oraz o zasadność traktowania tych zwierząt jako modelu naturalnych form zachowania. <br>Udomowienie, a właściwie ulaboratoryjnienie szczura można traktować jako specyficzny i bardzo dynamiczny proces ewolucyjny. Fakt, że jesteśmy jego świadkami, obfitość dostępnych danych empirycznych oraz ogromny wpływ na losy nauki czyni ów proces szczególnie interesującym.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Retinopatia wcześniaków – etiopatogeneza i leczenie

Retinopatia wcześniaków należy do grupy retinopatii proliferacyjnych. Występuje u wcześniaków z bardzo niską masą urodzeniową, leczonych tlenem o wysokim stężeniu. Szacuje się, że jest przyczyną upośledzenia widzenia u około 50 000 dzieci rocznie. Lata 50. i 70. ubiegłego wieku to okresy wystąpienia dwóch epidemii retinopatii wcześniaków. W ostatnich latach w krajach rozwijających się następuje kolejny wzrost zachorowań, który w literaturze określa się mianem trzeciej epidemii. Wysokie stężenie tlenu w uzupełniającej tlenoterapii uważano dotychczas za główny czynnik ryzyka rozwoju retinopatii wcześniaków. Istnieją jednak doniesienia o pojawieniu się tej choroby u pacjentów, u których nie zastosowano terapii tlenem. Niska masa urodzeniowa i wczesny wiek ciążowy są dobrze znanymi czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii wcześniaków. Do innych ważnych czynników należą płeć, ciąża mnoga, krwawienie dokomorowe i transfuzje krwi. Wystąpieniu tej choroby można zapobiegać dzięki badaniom przesiewowym wykonywanym przez okulistę w okresie kilku tygodni po urodzeniu. Za standardowe leczenie retinopatii wcześniaków uznaje się laserową fotokoagulację siatkówki, której zasadniczym celem jest zahamowanie rozwoju proliferacji włóknisto-naczyniowych. W przypadku wystąpienia progresji choroby pomimo zastosowania fotokoagulacji laserowej konieczne jest leczenie operacyjne. Podejmowane są również próby zastosowania leków blokujących czynniki wzrostu nieprawidłowych naczyń. Celem pracy jest przedstawienie patomechanizmu i czynników odgrywających ważną rolę w rozwoju retinopatii wcześniaków oraz opis aktualnych metod leczenia tej choroby. Informacje te mają pomóc pediatrom i lekarzom rodzinnym zaktualizować wiedzę na temat retinopatii wcześniaków.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Fotosynteza u eukariontów, czyli krótka historia endosymbiozy

Fotosyntetyczne organizmy eukariotyczne odgrywają kluczową rolę w biosferze Ziemi. Na lądzie dominują rośliny wyższe, z tego względu przez stulecia to one właśnie były przedmiotem najintensywniejszych badań. Tymczasem rośliny są zaledwie jedną z wielu grup fotosyntetycznych eukariontów. Nabycie zdolności do przeprowadzania fotosyntezy zaszło niezależnie u przodków kilkunastu innych grup systematycznych. Przedstawiciele części z nich są głównymi producentami biomasy w morzach i oceanach, gdzie wchodzą w skład fitoplanktonu. W niniejszym artykule omówiono rozpowszechnienie fotosyntezy u eukariontów oraz procesy, które doprowadziły do nabycia przez nie zdolności do jej przeprowadzania. Z uwagi na to, iż w literaturze przedmiotu najwięcej uwagi poświęcono roślinom wyższym i zielenicom, w niniejszym artykule skupiono się na przedstawicielach pozostałych grup fotosyntetycznych eukariontów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie pomiarów fluorescencji chlorofilu w badaniach środowiskowych

Celem opracowania jest przybliżenie szerokiemu gronu czytelników zakresu możliwości zastosowania pomiarów fluorescencji chlorofilu w badaniach stanu roślin, poddanych stresom abiotycznym. Zaprezentowano zagadnienia związane z samym zjawiskiem fluorescencji chlorofilu, następnie skupiono się na technice pomiarowej, scharakteryzowano metody pomiaru fluorescencji bezpośredniej i modulowanej (w systemie PAM), a także przybliżono test OJIP stosowany do analizy otrzymywanych wyników. Szczególny nacisk położono na znaczenie parametrów fluorescencji chlorofilu. Omówiono też wpływ wybranych czynników środowiskowych na zmiany fluorescencji chlorofilu. Skupiono się na znaczeniu światła, temperatury, suszy, zasolenia gleby, niedoboru składnika mineralnego oraz toksycznego oddziaływania metali. Zaprezentowano także inne przykłady zastosowania fluorescencji chlorofilu, jak kontrola dojrzałości owoców, wigoru nasion czy monitoringu ekosystemów wodnych, również w systemie NASA-MODIS do wykrywania zagrożeń biologicznych. W podsumowaniu podkreślono, że fluorescencja chlorofilu stanowi uniwersalny i szybki sposób oszacowania oraz narzędzie do wykrywania różnych niesprzyjających warunków środowiska mających wpływ na sprawne funkcjonowanie aparatu fotosynetycznego.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Ewolucja systemów obrony antyoksydacyjnej

Życie na Ziemi rozwijało się w drodze ewolucji przez około 3,5 miliarda lat. Procesowi temu towarzyszyły zmiany składu atmosfery, w tym zmiany zawartości tlenu. Pierwotne organizmy rozwinęły się w warunkach, kiedy zawartość tlenu w atmosferze oscylowała wokół poziomu 0,02%. Nabycie przez organizmy zdolności do pozyskiwania energii na drodze reakcji fotosyntezy i katalizowania rozszczepienia cząsteczki wody z wykorzystaniem energii słonecznej zapoczątkowało stopniowe zwiększenie się zawartości tlenu w atmosferze i umożliwiło wykształcenie metabolizmu tlenowego. Wzrastająca zawartość tlenu, ze względu na jego właściwości utleniające, była toksyczna dla ówcześnie żyjących organizmów. Stało się to przyczyną promowania w toku ewolucji rozwoju wczesnych mechanizmów antyoksydacyjnych oraz wykształcenia nowych sprawniejszych układów mających na celu usuwanie nadmiaru niebezpiecznych reaktywnych form tlenu. Przez lata organizmy nabyły zdolność do regulowania ilości powstających reaktywnych form tlenu oraz wykorzystywania ich obecności w procesach sygnalizacji i przekazywania informacji.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Niecharakterystyczne objawy neuroinfekcji po ugryzieniu przez kleszcza u 10-letniego chłopca – opis przypadku

Dwa spośród patogenów przenoszonych przez kleszcze na terenie Polski stanowią ważną przyczynę zakażeń ośrodkowego układu nerwowego: krętki Borrelia burgdorferi (czynnik etiologiczny boreliozy z Lyme) oraz wirus kleszczowego zapalenia mózgu. Zgodnie z danymi Państwowego Zakładu Higieny w roku 2014 odnotowano 13 866 przypadków boreliozy i 196 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu. Największą zachorowalność na boreliozę obserwuje się latem w północno- -wschodniej części kraju. Choroba może manifestować się objawami ze strony skóry oraz układów ruchu, sercowo- -naczyniowego i nerwowego. Wywiad obciążony narażeniem na kleszcze jest ważną wskazówką pomocną przy ustalaniu etiologii zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Wczesne rozpoznanie oraz skuteczne leczenie neuroinfekcji zmniejsza ryzyko trwałych powikłań. Prezentowany przypadek ilustruje konieczność uwzględniania boreliozy z Lyme w diagnostyce różnicowej zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne