rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Modelowanie mikro- i makrostruktury terminologicznej bazy danych w tłumaczeniu wspomaganym komputerowo

Celem artykułu jest omówienie możliwości w zakresie modelowania terminograficznego w bazach danych terminologii stosowanych w nowoczesnych programach do tłumaczenia wspomaganego komputerowo. Artykuł porusza kwestię traktowania terminologicznej bazy danych jako słownika terminologicznego o określonej mikro- i makrostrukturze i ustalonym sposobie systematyzacji jednostek, a także prezentuje sugestie w zakresie wdrażania tej koncepcji w dydaktyce. Autor opracowania wyciąga wniosek, iż modelowanie terminograficzne powinno być integralnym elementem dydaktyki przekładu wspomaganego komputerowo.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O niektórych mniej popularnych modelach nazwisk odimiennych na Podlasiu (Bielsk Podlaski , Hajnówka , Siemiatycze )

Celem artykułu jest omówienie najmniej popularnych modeli nazwisk odimiennych współcześnie występujących w Bielsku Podlaskim, Hajnówce i Siemiatyczach. W oparciu o dane statystyczne ustalono, że wśród nazwisk posiadających formalne wykładniki nazwiskotwórcze najniższą frekwencją odznaczają się antroponimy derywowane przyrostkami -ow/-ew (np. Charitonow, Wasiljew), -enko (np. Antonienko, Roszczenko), -in/-yn (np. Danilin, Guryn), -ejko (np. Miczejko), -owiak (np. Waszkowiak), -enia (np. Mojsienia). Zaledwie jednokrotnie odnotowano w badanym źródle nazwiska na -ajło (Kiczkajło), -anis (Walendukanis), -atus (Polikatus), -eńko (Stasieńko), -(l)er (Feszler), -ów (Sobków), -son (Patterson). W podstawach motywacyjnych wystąpiły przede wszystkim imiona pochodzenia chrześcijańskiego (w wariancie wschodniosłowiańskim /cerkiewnym lub polskim), rzadziej pojawiły się imiona słowiańskie nieposiadające motywacji religijnej (np. w nazwiskach Dobrenko, Jaganow, Myślejko, Radzymin).

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Ewaluacja seminarium dyplomowego opartego na metodologii „pear story”

Badania oparte na „pear story” dotyczą analizy dyskursu na podstawie ustnych streszczeń tak zwanego „pear film”. Analiza dyskursu ma długą historię w językoznawstwie. Metodologię „pear story” charakteryzuje jednak unikalny charakter, ponieważ stwarza ona liczne możliwości zarówno w obszarze eksperymentalnym jak i teoretycznym. Artykuł przedstawia wyniki badania sondażowego dotyczącego efektywności seminarium dyplomowego opartego na metodologii „pear story” przeprowadzonego wśród uczestników tego kursu. Rezultaty wskazują, że badani seminarzyści oceniają kurs jako bardzo skuteczny. Ustalono następujące obszary problemowe: ograniczenia metodologii, niedostateczny nacisk na kolaboracyjny charakter kursu, specyficzne trudności, takie jak poszukiwanie źródeł, przenoszenie problemów teoretycznych na grunt empiryczny, trudności związane z pisaniem i edycją tekstu.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Recepcja norm kodeksowych w Synodzie Łuckim z 1927 roku

Rezultatem trzydniowych obrad Synodu Łuckiego z 1927 r. był zbiór prawa diecezjalnego, obejmujący 502 statuty i 22 aneksy. Kodyfikacja ta była oparta na Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 r., na dotychczasowym prawie partykularnym Diecezji Łuckiej, dokumentach Stolicy Apostolskiej, Piśmie Świętym i prawie świeckim. Jedynym ustawodawcą na Synodzie był biskup Adolf Piotr Szelążek.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Wpływ ustroju prawnego Kościoła łacińskiego na kształtowanie się aktualnego porządku prawnego katolickich Kościołów wschodnich na przykładzie urzędów protosyncela i syncela

Urząd wikariusza generalnego powstał w Kościele zachodnim w XII w. Stopniowo jego władza umacniała się, aż stał się urzędem obligatoryjnym i głównym współpracownikiem biskupa diecezjalnego w zarządzie Kościołem partykularnym. Podczas przygotowań Soboru Watykańskiego II dostrzeżono potrzebę utworzenia nowej instytucji w strukturze Kościoła partykularnego. Obok urzędu wikariusza generalnego, ustanowiono urząd wikariusza biskupiego – nową funkcję o zbieżnej naturze prawnej i kompetencjach, ale przeznaczoną do wspierania biskupa diecezjalnego w poszczególnych aspektach jego działalności. W Kościele wschodnim powstał zwyczaj wybierania biskupów spośród zakonników. Biskupi chcieli nadal prowadzić życie monastyczne. Dobierali sobie współtowarzyszy, którzy zamieszkiwali wspólnie z biskupem w jego mieszkaniu. Tego towarzysza życia biskupa określano mianem synkellios, co w wersji łacińskiej uzyskało formę syncellus. Syncel był nie tylko współtowarzyszem życia biskupa, ale także wspomagał go w jego funkcjach, a nawet reprezentował biskupa w wielu sprawach kościelnych, przez co uzyskał znaczący wpływ w Kościele lokalnym. Unie zawierane z Kościołami uznającymi zwierzchność Biskupa Rzymu, wiązały się także z przyjęciem przez nie łacińskiego systemu prawa kościelnego i form strukturalnych istniejących w Kościele zachodnim. Jednym z elementów tego dziedzictwa jurydycznego był urząd wikariusza generalnego. W motu proprio Piusa XII Cleri sanctitati i Kodeksie Kanonów Kościołów Wschodnich rozwiązania te zostały ugruntowane. Wprowadzono urzędy wikariusza generalnego i wikariusza biskupiego, nadając im starożytne nazwy syncela i protosyncela.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Nazwiska jako świadectwo wielokulturowości Podlasia

Niniejszy artykuł dotyczy regionalnej antroponimii. Jego przedmiot stanowią genetycznie zróżnicowane nazwiska, identyfikujące przedstawicieli grup etnicznych zamieszkujących Podlasie, które potwierdzają wielokulturowy charakter regionu. Pochodzenie podlaskich nazwisk ustalono na podstawie cech leksykalnych, fonetycznych, słowotwórczych i innych, co pozwoliło wyodrębnić nazwiska o genezie polskiej, wschodniosłowiańskiej, litewskiej oraz niemieckiej, a także nazwy osobowe Żydów i Tatarów. Jako specyfikę tego etnicznie niejednorodnego zasobu antroponimów wskazano formacje hybrydalne, łączące w jednej strukturze różne elementy językowe.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Metropolitalne organy władzy w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. reguluje pojęcie prowincji kościelnej, która jest zespołem sąsiednich Kościołów partykularnych. Celem utworzenia prowincji kościelnej jest wspólne działanie pasterskie oraz ożywianie kontaktów między biskupami diecezjalnymi. Organami władzy w prowincji kościelnej są: metropolita oraz synod prowincjalny, będący zgromadzeniem biskupów i innych przedstawicieli poszczególnych Kościołów partykularnych, wchodzących w skład tej samej prowincji kościelnej.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Vir baptizatus podmiotem święceń diakonatu w Kodeksie Prawa Kanonicznego w ujęciu historyczno-prawnym

Celem niniejszych rozważań jest ukazanie – zgodnie z kan. 1024 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku – kanonicznych wymogów do ważnego przyjęcia diakonatu w ujęciu teologiczno-prawnym. Ustawodawca w kan. 1024 stanowi, że jedynie ochrzczony mężczyzna może zostać promowany do diakonatu. Kościół katolicki nie uważa się za uprawnionego do dopuszczania kobiet do święceń kapłańskich, a więc do episkopatu i prezbiteratu. Jednakże kobiety mogłyby zostać dopuszczone do diakonatu, ponieważ nie stanowi on stopnia w kapłaństwie Chrystusa. Kobiety w przyszłości mogłyby zostać dopuszczone do przyjęcia święceń diakonatu w przypadku abrogacji lub nowelizacji kan. 1024. Autor przedstawia argumenty z Pisma Świętego, Tradycji oraz Urzędu Nauczycielskiego. Argumenty teologiczne zostały ukazane w perspektywie historycznej. Autor analizuje zagadnienia związane z ordynacją diakonis, której ocena uzależniona jest od wyników badań źródeł historyczno-teologicznych. W przypadku dopuszczenia do diakonatu kobiety lub nieochrzczonego mężczyzny, należy orzec nieważność tych święceń.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Zawieranie małżeństw mieszanych pomiędzy wiernymi Kościoła rzymskokatolickiego i Kościoła polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

W zaprezentowanym artykule ukazano, zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1983 r., możliwość zawarcia małżeństwa mieszanego w jednej konfiguracji, jakim jest związek katolika obrządku łacińskiego z wiernym Kościoła polskokatolickiego. Tematyka tego artykułu została zaprezentowana w dwóch aspektach, jakimi są: hipoteza związana z zawieraniem związku w Kościele rzymskokatolickim po spełnieniu określonych warunków oraz hipoteza związana z zawieraniem związku w Kościele polskokatolickim po wypełnieniu odpowiednich wymogów. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż chrzest udzielany w Kościele polskokatolickim jest ważny. Dlatego też małżeństwo zawarte przez katolika z wiernym Kościoła polskokatolickiego podpada pod kanoniczną konfigurację związku zawieranego przez katolika z akatolikiem ochrzczonym. Stąd też w tym przypadku znajdują aplikację kan. 1124-1129 Kodeksu.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Ewolucja kodeksowych uregulowań dotyczących duszpasterskiej opieki nad małżeństwami mieszanymi

Podczas obowiązywania Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 r. działalność duszpasterska w przypadku małżeństw mieszanych była raczej ograniczona. Dla Kościoła katolickiego najważniejsza była ochrona wiary katolickiej oraz chrzest i katolickie wychowanie dzieci. Przyszli małżonkowie musieli złożyć odpowiednie rękojmie, aby otrzymać dyspensę od przeszkody odmiennego wyznania. Po Soborze Watykańskim II Kościół katolicki dostrzegł inne potrzeby małżeństw mieszanych: kształtowanie postaw moralnych, pielęgnowanie wiary i wiedzy religijnej, organizację praktyk religijnych i świąt, właściwe relacje z Kościołem drugiej strony. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1983 r. małżonkowie powinni otrzymywać pomoc w utrzymaniu jedności życia małżeńskiego i rodzinnego. Ustawodawca zrezygnował również z rękojmi strony katolickiej, zastępując ją deklaracją i przyrzeczeniem. Podstawą opieki powinny być nie tylko zobowiązania strony katolickiej, ale przede wszystkim to, co małżonków łączy – wspólny chrzest i wspólne wartości moralne. Obecnie Kościół katolicki widzi w małżeństwach mieszanych potencjał do ekumenicznej działalności. Ponadto zobowiązuje duszpasterzy do nawiązania współpracy z kapłanami innych wyznań.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Wpływ rozwoju pamięci dzieci w młodszym wieku szkolnym na organizację nauki języka obcego

Zrozumienie prawidłowości rozwoju procesów poznawczych dzieci w młodszym wieku szkolnym, a szczególnie ich możliwości pamięciowych, jest niezbędne w celu optymalizacji procesu kształtowania i rozwoju umiejętności zapamiętywania materiału językowego. Uwzględnienie specyfiki rozwoju psychofizycznego dzieci oraz prawidłowości zapamiętywania pozwala na właściwe organizowanie procesu dydaktycznego zmierzającego do skutecznego kształtowania i rozwoju umiejętności zapamiętywania. W pracy z uczniami należy pamiętać o możliwościach przezwyciężania ograniczeń pamięci (dzięki wykorzystaniu emocji) oraz postrzegania wielozmysłowego, które mają duży wpływ na szybkość i trwałość zapamiętywania. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na specyfikę funkcjonowania i rozwoju pamięci uczniów w młodszym wieku szkolnym, rozwój wiedzy o własnej pamięci oraz możliwości wykorzystania technik i strategii pamięciowych w przyswajaniu języka obcego.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Problematyka dopuszczenia do Komunii św. osób żyjących w tzw. sytuacjach nieregularnych

Artykuł przedstawia szeroką analizę zagadnienia duszpasterskiej opieki nad członkami Kościoła, którzy rozwiedli się i wstąpili w nowy związek lub znajdują się w innej „nieregularnej sytuacji”. Synody rodziny w latach 2014 i 2015 rozważały możliwość dopuszczenia do sakramentu pokuty i Eucharystii osób rozwiedzionych, które zawarły nowy związek. Większość biskupów nalegała na utrzymanie dotychczasowej dyscypliny ze względu na konstytutywny związek między uczestnictwem w Eucharystii i komunii z Kościołem, a także jego nauczaniem o nierozerwalności małżeństwa.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Cerkiewnosłowianizmy fonetyczne i słowotwórcze w i redakcji latopisów białorusko-litewskich (na przykładzie latopisu akademickiego i kroniki supraskiej)

Przedmiotem analizy przedstawionej w artykule są dwa XVI-wieczne zabytki piśmiennictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego: Latopis Akademicki oraz Kronika supraska. Są one zaliczane do I redakcji latopisów białorusko-litewskich, składającej się z trzech głównych części: ogólnoruskiej, smoleńskiej oraz Latopisu wielkich książąt litewskich – pierwszego oryginalnego utworu powstałego w całości na terytorium WKL. Celem artykułu jest wyodrębnienie w obu latopisach elementów cerkiewnosłowiańskich występujących na poziomie fonetycznym oraz słowotwórczym. Przeprowadzona analiza powala stwierdzić, iż w najstarszej, ogólnoruskiej części obu zabytków cerkiewnosłowiańskich cech fonetycznych i słowotwórczych jest najwięcej, jednak występują one licznie również w pozostałych częściach latopisów, w których paralelnie pojawiają się cerkiewnosłowiańskie formy wyrazów ogólnosłowiańskich i ich staroruskie odpowiedniki. Szereg charakterystycznych dla języka cerkiewnosłowiańskiego przedrostków i sufiksów również potwierdza silny związek obu zabytków z tradycją piśmienniczą.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O znajomości polskich i rosyjskich frazeologizmów przez uczniów polskich szkół

Celem artykułu jest podjęcie dyskusji na temat miejsca frazeologii w szkole i poza nią oraz prezentacja wyników analizy testów leksykalno-gramatycznych, w ramach których należało dobrać polskie odpowiedniki do rosyjskich frazeologizmów, a następnie ułożyć zdania z rosyjskimi wyrażeniami. Frazeologizmy stanowią integralną część każdego języka, charakterystyczną dla danej wspólnoty językowej. Ich rozumienie i poprawne stosowanie usprawnia komunikację między przedstawicielami różnych kultur. Za ich pomocą rozmówcy przekazują nie tylko treść, ale również uczucia i emocje. Materiał badawczy stanowią pisemne odpowiedzi uczestników eliminacji okręgowych Olimpiady Języka Rosyjskiego w okręgu podlaskim. Dokonana analiza pokazała, że uczniowie szkół średnich znają i rozumieją frazeologizmy rosyjskie, ale większość młodzieży nie potrafi samodzielnie dobrać polskich ekwiwalentów do rosyjskich konstrukcji językowych.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Nauczanie lingua franca english – nauczanie niemożliwego?

Artykuł omawia problematykę wykorzystania odmiany języka angielskiego, znanej jako lingua franca English (LFE), podczas działań pedagogicznych w klasie językowej. W jego pierwszej części wskazano na to, że nauka języka nie może przebiegać w sposób narzucający uczestnikom zajęć sztywne zewnętrzne formy postępowania, głównie dlatego, że taki sposób organizacji procesu dydaktycznego wyraźnie zaciemnia cel końcowy nauki języka. W następnej części artykułu przedstawiono zakres badań nad LFE oraz szereg dylematów badawczych, które w dalszym ciągu oczekują na rozwiązanie. Na podstawie wskazanego podejścia dydaktycznego stwierdzono, że traktowanie nauki języka obcego jako lingua franca, nie zaś jako języka obcego sensu stricto stanowić może dla ucznia (oraz często nauczyciela) skuteczną pomoc podczas wspólnych wysiłków prowadzących do skutecznej nauki L2.
 
 
 

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Nazwy krajów i narodowości w podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego na poziomie elementarnym

Celem niniejszego artykułu jest ilościowa analiza nazw krajów i narodowości w czterech podręcznikach do nauki języka polskiego na poziomie A1, które ukazały się w Polsce w latach 2006–2013. Stosując metodę podziału na krąg wewnętrzny oraz krąg rozszerzony, wyróżniono nazwy krajów kulturowo i dydaktycznie nośnych: Polska, USA, Niemcy, Anglia, Hiszpania, Francja, Włochy, Rosja, Japonia (krąg rozszerzony), nazwy nośne kulturowo oraz nazwy incydentalne. Zauważono także, że we wszystkich podręcznikach udział procentowy krajów kręgu rozszerzonego w stosunku do całości nazw krajów wynosi od 70 do 80%, a powtarzający się najczęściej w polskich podręcznikach zestaw państw odpowiada niemal w całości układowi Polska + kraje G8. Nie uwzględnia on natomiast ani sąsiadów Polski, ani krajów pochodzenia osób uczących się języka polskiego jako obcego. Z kolei etnonimy, które stanowią istotny element słownictwa tylko w dwóch analizowanych podręcznikach, pod względem różnorodności oraz liczby użyć różnią się od choronimów. W podręcznikach do nauczania języka polskiego niemal wszystkie etnonimy, w odróżnieniu od nazw krajów, stanowią element kulturowo i dydaktycznie ważny

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Lingwodydaktyczny aspekt opisu intonacyjnego systemu języka ukraińskiego

W artykule autorzy analizują system intonacji języka ukraińskiego z punktu widzenia lingwodydaktyki; wskazują problemy, które muszą rozwiązywać wykładowcy, zapoznając obcokrajowców z nowymi dla nich konturami intonacyjnymi wypowiedzi. Autorzy komentują również istniejące programy, podręczniki i pomoce dydaktyczne przeznaczone do nauki języka ukraińskiego, ukierunkowane na uczenie obcokrajowców intonacji. Podczas badania autorzy określają funkcje intonacji w mowie i jej komponenty, opisują transkrypcję intonacyjną, zrozumiałą i przydatną uczniom-cudzoziemcom, wskazują minimalne konstrukcje intonacyjne niezbędne do nauki na określonym etapie nauczania języka ukraińskiego. Autorzy uważają, że wypracowanie nawyku poprawnego intonowania jest obowiązkowym warunkiem, podstawą, środkiem i sposobem prowadzenia komunikacji w języku ukraińskim.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Obraz Łowy i Łotyszy w polskich tygodnikach opinii

Artykuł przedstawia analizę obrazu Łotwy i Łotyszy dokonaną na podstawie tekstów prasowych z dwóch wysokonakładowych tygodników opinii „Polityka” i „Do Rzeczy”. Badanie wykazało, że autorzy publikacji zamieszczonych w obu tygodnikach w ciągu ostatnich pięciu lat kreują pozytywny obraz kraju i jego mieszkańców. Cechą charakterystyczną prezentowanego wizerunku jest postrzeganie Łotwy jako części większej całości (przez pryzmat położenia geograficznego, związków gospodarczo-politycznych i układów wojskowych, itp.). W artykule omawiany jest także obraz stosunków łotewsko-polskich i łotewsko-rosyjskich, kreowany w obu tygodnikach.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Pomiar i ocena sprawności mówienia z perspektywy badań językoznawstwa stosowanego

Artykuł ten odwołuje się do sposobów pomiaru i oceny sprawności mówienia i aktywności konwersacyjnej w języku drugim z perspektywy badań lingwistyki stosowanej. Autor przedstawia pokrótce specyfikę oceny wypowiedzi ustnych z punktu widzenia nauczyciela, egzaminatora i badacza. Skupia jednocześnie swoją uwagę na dwóch rodzajach ewaluacji: ilościowej i jakościowej, szeroko stosowanych w badaniach nad przyswajaniem pierwszego języka oraz, w mniejszym stopniu, w przyswajaniu drugiego języka. Wskazuje różne środki pozwalające na obiektywizację procesu ewaluacji sprawności mówienia oraz ocenia przydatność poszczególnych mierników do badań naukowych. Podkreśla przy tym, iż poszczególne techniki oraz mierniki sprawności mówienia powinny być dobierane przy uwzględnianiu szczegółowych celów badania.

Czasopismo: Linguodidactica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wpływ schizofrenii na zdolność konsensualną do zawarcia małżeństwa

Jedną z najważniejszych przyczyn stwierdzenia nieważności małżeństwa jest niezdolność konsensualna, tj. niezdolność nupturienta do ważnego wyrażenia zgody małżeńskiej w sposób zgodny z wymogami określonymi w prawie kanonicznym. W rozumieniu Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r., źródła niezdolności konsensualnej mogą przybierać wiele różnorodnych form, przy czym wszystkie one odnoszą się do sfery rozumowej, tj. do zdolności umysłowych związanych z pojmowaniem istoty sakramentu małżeńskiego, do sfery wolitywnej oraz obowiązków z małżeństwa wynikających, jak również faktycznej możliwości ich realizacji. Zatem, za jeden z najistotniejszych powodów niezdolności konsensualnej należy uznać szeroko pojęte choroby umysłowe i zaburzenia psychiczne.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Matrimonium per procura w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 i 1983 roku – zarys prawnoporównawczy

W Kościele katolickim zgoda małżeńska będąc aktem woli, przez który mężczyzna i kobieta w nieodwołalnym przymierzu wzajemnie się sobie oddają i przyjmują w celu stworzenia małżeństwa dla swej ważności musi być wyrażona w formie kanonicznej i w sposób prawidłowy. Zgoda ta jest wyrażana przez nupturientów w tym samym czasie i miejscu i co do zasady wyrażana jest przez osoby zawierające związek małżeński osobiście. Jak pokazuje jednak historia, ceremonii zawierania małżeństwa nieomal „od zawsze” towarzyszy instytucja pełnomocnika. Zawieranie małżeństwa pomiędzy nieobecnymi (inter absentes), tj. pomiędzy nupturientami, którzy z jakichś względów nie mogli osobiście uczestniczyć w ceremonii zaślubin, ma wielowiekową tradycję, choć w różnych społeczeństwach i religiach formuła ta spotykała się z różnym przyjęciem i na przestrzeni dziejów podlegała rozmaitym modyfikacjom. W Kościele łacińskim matrimonium per procura skodyfikowane zostało w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1917 r., a następnie w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Pojęcie świadka w kanonicznym i polskim postępowaniu karnym

Celem niniejszego artykułu jest wykazanie podobieństw i różnic, jakie zachodzą w definiowaniu świadka w kanonicznym postępowaniu karnym, jak i w polskim postępowaniu karnym. Dowód z zeznań świadka jest jednym z najczęściej wykorzystywanych dowodów i tym samym stanowi jedno z najistotniejszych źródeł dowodowych w tych porządkach. Pojęcie świadka, jego prawa i obowiązki oraz poszczególne kategorie świadków w polskim postępowaniu karnym i w prawie kanonicznym nie są tożsame. Ponadto, Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. nie przewiduje szczególnych form przesłuchania, takich jak okazanie czy przesłuchanie przy okazji oględzin lub eksperymentu, jak to ma miejsce w Kodeksie postępowania karnego.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Geneza i przedmiot Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 1993 roku

Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską został podpisany 28 lipca 1993 r., natomiast ratyfikowany 23 lutego 1998 r. Ta międzynarodowa umowa potwierdziła i uszczegółowiła zasady proklamowane na Soborze Watykańskim II: 1) zasadę autonomii i niezależności Kościoła i państwa; 2) zasadę współdziałania Kościoła i państwa; 3) zasadę wolności religijnej. Konkordat reguluje m.in. następujące sprawy: uznanie osobowości prawnej Kościoła katolickiego i jego jednostek organizacyjnych; swobodę Kościoła w dokonywaniu zmian w strukturze terytorialnej Kościoła; ochronę małżeństwa i rodziny, a zwłaszcza uznanie skutków cywilnych małżeństwa zawartego według formy kanonicznej i współdziałanie państwa i Kościoła na rzecz małżeństwa i rodziny.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne