rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kierunki i perspektywy rozwoju programu rolnośrodowiskowego w Polsce po 2013 roku

Celem opracowania jest analiza realizowanego w Polsce od 2004 r. programu rolnośrodowiskowego, umożliwiająca wskazanie kierunku zmian i perspektyw rozwoju tego programu po 2013 r. W analizie wykorzystano dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Zwrócono uwagę na potrzebę regionalizacji niektórych pakietów (ekstensywne trwałe użytki zielone), konieczność łączenia produkcji roślinnej i zwierzęcej w obrębie gospodarstwa (pakiety rolnictwo zrównoważone i ekologiczne), konieczność ściślejszego powiązania wsparcia produkcji ekologicznej z wielkością produkcji oraz zaproponowano wsparcie rolnictwa precyzyjnego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie programu rolnośrodowiskowego w ochronie różnorodności botanicznej łąk w pierwszych latach jego realizacji na przykładzie powiatu Grajewo

Oceniono funkcjonowanie pakietów przyrodniczych "Krajowego programu rolnośrodowiskowego" I edycji w ochronie bioróżnorodności łąk w części doliny Biebrzy na terenie powiatu Grajewo. W latach 2004-2006 działaniami rolnośrodowiskowymi objęto 280 ha półnaturalnych użytków zielonych. Na powierzchni 7,3 ha realizowano pakiet "Utrzymanie pastwisk ekstensywnych" (P02), a na pozostałej części użytków, na 272,7 ha - pakiet  "Utrzymanie łąk ekstensywnych” (P01), realizowany w 3 wariantach. W skład pakietu wchodziły łąki jednokośne - bagienne i trzęślicowe oraz łąki dwukośne - wilgotne kaczeńcowe. Zdecydowana większość łąk spełniała podstawowy wymóg programu, gdyż należała do typu zbiorowisk rekomendowanych do "Krajowego programu rolnośrodowiskowego" [KOTOWSKI, 2004]. Większość łąk wcześniej użytkowano ekstensywnie ze zbiorem jednego lub dwóch pokosów, bez nawożenia. Łąki jednokośne, zarówno bagienne związku Magnocaricion i Caricion nigrae, jak i trzęślicowe związku Molinion, miały duże walory przyrodnicze, odpowiadające wyższym rangą klasom waloryzacyjnym (VII, VIII). W ich runi nie występowały gatunki inwazyjne o charakterze nitrofilnych ziołorośli, natomiast siewki drzew i krzewów pojawiały się bardzo sporadycznie. Łąki dwukośne w zależności od warunków siedliskowych i stosowanych wcześniej zasad pratotechniki różniły się znacznie pod względem florystycznym i walorów przyrodniczych. W zbiorowiskach wcześniej długotrwale nieużytkowanych stwierdzono większy udział gatunków inwazyjnych o charakterze nitrofilnych ziołorośli oraz roślin drzewiasto-krzewiastych. Mniejsze walory przyrodnicze od pozostałych miały jednak łąki kaczeńcowe wykaszane corocznie, występujące w sąsiedztwie szuwarów wielkoturzycowych na terenach okresowo zalewanych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka florystyczna pastwisk na obszarach występowania halofitów

Badania przeprowadzono na wybranych obiektach użytku zielonego zlokalizowanego w miejscowości Jarzębowo k. Wolina, w latach 2004-2007. Szata roślinna na analizowanym obszarze była zróżnicowana, a charakter ukształtowanych zbiorowisk zależał od warunków glebowych i wilgotnościowych. Na glebie mułowo-torfowej (obiekty A i B) w warunkach poziomu wody gruntowej od (+2) do (-10) cm, występowały zbiorowiska typu Festuca rubra i Agrostis stolonifera. Na glebie mułowo-murszowej (obiekty C, D, E i F) o poziomie wody gruntowej od 0 do (-60) cm, ukształtowały się zbiorowiska typu: Festuca rubra (C), Carex disticha (D), Carex nigra (E), Agrostis stolonifera z Carex disticha (F). W tych warunkach siedliskowych w całym okresie badań dużą ilością halofitów wyróżniała się ruń zbiorowiska typu Agrostis stolonifera. W pozostałych zbiorowiskach, wykorzystywanych również jako ekstensywne pastwisko, ilość halofitów była mniejsza, z tendencją spadkową w kolejnych latach badań. Z gatunków najczęściej występującym na badanym obszarze należy wymienić świbkę morską (Triglochin maritimum L.) i błotną (T. palustre L.). Ciekawym przyrodniczo zbiorowiskiem była ruń obiektu C, w którym stwierdzono występowanie storczyka szerokolistnego (Dactylioza majalis (Rchb.) P.F. Hunt & Summerh), z tendencją wzrostową populacji w trzecim roku badań.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwzględnianie rang decydentów w procesie podejmowania decyzji

W pracy przedstawiono drogę postępowania, gwarantującą przejrzystość i obiektywność realizacji grupowego procesu podejmowania decyzji wraz z uwzględnieniem zasad wnioskowania rozmytego oraz zasadniczej roli jednostek decydujących. Warunkiem niearbitralności postępowania jest demokratyzm wyboru, zatem pewne zasadnicze parametry procesu były ustalane na zasadzie porozumienia między decydentami, według określonych reguł. Strategię decyzyjną, jej poszczególne elementy i powiązania pokazano między nimi w postaci schematu blokowego, w którym zostały połączone dwa, dobrze teoretycznie uzasadnione sposoby postępowania - metoda analizy hierarchicznej (metoda AHP ang. "Analytic Hierarchy Process") oraz modelowanie rozmyte. W celu stworzenia algorytmu należy po pierwsze nadać rangi poszczególnym uczestnikom procesu decyzyjnego. Dokonano tego poprzez mianowanie grupowe z wykorzystaniem elementów metody AHP, po drugie należy określić wagi poszczególnych kryteriów oceny danej inwestycji inżynierskiej. Następnie ustalone rangi i wagi należy wprowadzić do modelu rozmytego, który składa się z trzech bloków: bloku fuzyfikacji, inferencji oraz defuzyfikacji (ang. "fuzzification", "inferences", "defuzzification"). Zaproponowany algorytm przedstawiono na przykładzie budowli piętrzącej w postaci zapory ze zbiornikiem wodnym. Grupa 6 decydentów ma dokonać wyboru najlepszego projektu, których jest 5. Każdy z projektów jest oceniany ze względu na przyjęte kryteria: koszt inwestycji, osiągnięcie pożądanych celów gospodarczych, wpływ na środowisko naturalne oraz akceptacja społeczna. Po przeprowadzeniu obliczeń okazało się, że oferta nr 3 jest najwłaściwsza. Na odpowiednim poziomie spełnia wszystkie kryteria i uwzględnia opinie całej grupy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obecność azotu azotanowego w roślinach i w wodzie - przeszłość i przyszłość

Problem obecności azotu azotanowego w środowisku przyrodniczym jest rozpoznawany w wielu aspektach - w odniesieniu do gleby i wody, organizmów roślinnych, zwierzęcych, uwarunkowań pogodowych, siedliskowych, czynników biotycznych i antropogenicznych. Tematyka azotanowa jest bardzo bliska rolnictwu w sferze poznawczej (naukowej) i utylitarnej. Niewątpliwie rolnictwo stanowi źródło wyzwalania azotu azotanowego do środowiska, lecz jest także dziedziną różnorodnego "konsumowania" azotu azotanowego i minimalizowania skutków jego obecności w środowisku. Prace badawcze nad przyczynami i skutkami obecności azotu azotanowego w środowisku przyrodniczym mają ponad stuletnią historię i są prowadzone przez liczne ośrodki naukowe, a literatura z tego zakresu jest niezwykle bogata. Od blisko 50 lat współuczestniczyliśmy w nich jako Katedra Łąkarstwa Uniwersytetu w Poznaniu. Efektem naszych badań są liczne publikacje. W niniejszym opracowaniu pragniemy przedstawić niektóre z wyników badań zarówno wieloletnich, jak i najnowszych, najbardziej aktualnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Parametryzacja i przestrzenna charakterystyka hydrofizycznych właściwości gleb mineralnych Polski

Znajomość hydrofizycznych właściwości gleb jest podstawą interpretacji, modelowania i prognozowania przebiegu procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych zachodzących w glebach pod kątem kształtowania gospodarki wodnej w profilu gleby oraz w rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Wymaga ona rozwoju kompleksowych badań z uwzględnieniem przestrzennej reprezentatywności oraz możliwości zastosowania baz danych do kartograficznej wizualizacji uzyskanych wyników.  W pracy omówiono aktualne kierunki rozwoju metodyki badań i parametryzacji hydrofizycznych właściwości gleb mineralnych oraz przedstawiono osiągnięcia badawcze rozszerzające w tym zakresie charakterystykę gleb ornych Polski uzyskaną przez łączenie przetwarzania wyników badań zgromadzonych w merytorycznych i kartograficznych bazach danych.  Wynikiem tych kompleksowych rozwiązań są zestawienia liczbowych charakterystyk tych właściwości oraz kartograficzna prezentacja ich zmienności przestrzennej w skali kraju.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowania teledetekcji i kartografii w badaniach obszarów wiejskich

W artykule przedstawiono wykorzystywanie informacji pozyskiwanych technikami bezkontaktowymi w kartowaniu użytkowania ziemi, rozpoznawaniu upraw odwzorowanych na zdjęciach satelitarnych, zastosowaniu teledetekcji satelitarnej do oceny stanu rozwoju roślin oraz prognozowaniu głównych upraw w Polsce. Zaprezentowano również zagadnienia związane z opracowywaniem map obrazowych, zdobywaniem informacji przestrzennych o glebach i innych elementach środowiska przyrodniczego oraz ich przedstawianiem w układzie pól odniesień przestrzennych. Omówiono też sporządzanie podkładów sytuacyjnych stanowiących tło do prezentowania treści map tematycznych oraz formy wizualizacji wyników badań kartograficznych wybranych elementów środowiska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie wskaźnika NDVI do wyróżniania łąk o różnym poziomie użytkowania i uwilgotnienia

Badania prowadzono na Nizinie Środkowopolskiej, w dwóch sąsiednich mezoregionach: Kotlinie Szczercowskiej i Wysoczyźnie Bełchatowskiej w latach 1991-2001. Na zmeliorowanych użytkach zielonych wybrano 17 stanowisk reprezentujących trzy grupy siedliskowe: A - położone na glebach mineralnych, umiarkowanie wilgotne i okresowo posuszne, B - na glebach organicznych, przeważnie umiarkowanie wilgotne oraz C - na glebach organicznych, nadmiernie uwilgotnione . W stanowiskach tych oznaczono rodzaj gleby oraz określono poziom wody gruntowej i skład botaniczny.  Na podstawie dwóch zdjęć landsatowskich wykonanych na początku maja w 1987 i w 2001 r. utworzono mapę satelitarną. Skonstruowano ją jako kompozycję trzech składowych barwnych: 1) wskaźnika NDVI dla 1987 r., 2) wskaźnika NDVI dla 2001 r., 3) wskaźnika struktury pasowej. Wskaźnik struktury pasowej obliczono na podstawie dwóch wskaźników NDVI wg dwustopniowej procedury: 1) obliczenie wskaźnika zmian NDVI, 2) filtracja kierunkowa i dolnoprzepustowa. Tak utworzoną mapą satelitarną zinterpretowano wynikami badań terenowych. Interpretację zweryfikowano na podstawie analizy dwuwymiarowych klastrów wyznaczonych dla wskaźników użytych jako składowe kompozycji.  Zastosowana w pracy metoda przetwarzania zdjęć satelitarnych umożliwia wyróżnienie 11 form użytkowania ziemi, przy czym wskaźnik struktury pasowej podkreśla pasowość pól ornych oraz łąk użytkowanych. Umożliwia to bardziej precyzyjne wydzielenie form użytkowania. Wyróżniono m.in. łąki użytkowane, łąki nieużytkowane niezabagniane oraz łąki nieużytkowane zabagniane.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena i kartograficzna prezentacja wrażliwości gleb ornych na hydrooksygeniczną degradację

W pracy omówiono uwarunkowania degradacji gleb mineralnych spowodowane czynnikiem wodnym i przedstawiono możliwość ich sparametryzowania. Na podstawie współzależności między zapełnieniem wodą porów grawitacyjnych, a stanem natlenienia gleby postawiono tezę, że zależy on od odporności oksydoredukcyjnej i zdolności samonatlenienia się gleb przez odpływ z jej profilu wody grawitacyjnej. Stosunek czasu wyrażającego odporność gleb na redukcję (t<sub></sub>300) do czasu samonatlenienia się gleby zdefiniowano jako wskaźnik potencjalnej wrażliwości gleb na hydrooksygeniczną degradację.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mokradła w krajobrazie - wybrane pojęcia

W ciągu ostatnich kilkunastu lat mokradło stało się ważnym przedmiotem dyskusji na temat ochrony przyrody i środowiska. Pojęcie to ma szeroki zakres znaczeniowy. Za mokradło powszechnie uważa się obszar, który jednocześnie spełnia trzy kryteria: ma uwodniony substrat (glebę), cechuje go nadmiar wody (warunki hydrologiczne) oraz występują na nim organizmy żywe przystosowane do warunków abiotycznych (hydrofilne). Konieczne jest sprecyzowanie pojęcia "mokradło" i jego granic z terenami sąsiednimi. Relacja mokradeł do terenów podmokłych (mokradła okresowe) oraz terenów odwodnionych wymaga dalszych badań. Termin "mokradło" (ang. "wetland") ma neutralny odcień znaczeniowy, w odróżnieniu od innych słów używanych dotychczas, dlatego z powodzeniem może być stosowane w edukacji społeczeństwa w celu zmiany społecznej percepcji tych siedlisk.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Różnorodność biologiczna środowisk wiejskich i podmokłych na obszarach wiejskich

Obszary wiejskie zajmują w Polsce ponad 93% powierzchni kraju. Znaczna ich część jest cenna ze względu na dużą różnorodność biologiczną. Śródlądowe ekosystemy wodne obszarów wiejskich cechuje duże zróżnicowanie, zwłaszcza na północy, w krajobrazie pojeziernym. W ich skład wchodzą: jeziora, rzeki, źródła, młaki, naturalne małe zbiorniki wodne oraz zbudowane przez człowieka zbiorniki zaporowe i stawy. Wszystkie typy ekosystemów wodnych zajmują powierzchnię 4550 km², co stanowi 1,5% obszaru Polski. Duże znaczenie w utrzymaniu różnorodności siedliskowo-krajobrazowej obszarów wiejskich mają różne typy zbiorników wodnych i torfowisk oraz rzeki. Na szczególną uwagę zasługują torfowiska węglanowe w okolicach Chełma, jeziora lobeliowe na Pojezierzu Pomorskim, drobne zbiorniki wodne otoczone torfowiskami czy też zbiorniki śródpolne. Tworzą one specyficzny, często unikalny typ krajobrazu wiejskiego, stanowiąc ostoję dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt, dzięki czemu zachowują i wzbogacają różnorodność gatunkową. Największe zagrożenie dla różnorodności gatunkowej w ekosystemach stwarzają: zanieczyszczenie wód, ich eutrofizacja, osuszanie terenu oraz gatunki inwazyjne, np.: sumik karłowaty (Ictalurus nebolusus), rak pręgowaty (Orconectes limosus) i niektóre gatunki obunogów (Amphipoda). Prowadzą one do niszczenia lub zaniku specyficznych siedlisk wielu rodzimych gatunków ryb (Pisces), innych kręgowców (Vertebrata) oraz niektórych gatunków bezkręgowców (Invertebrata) wodnych. Skutecznymi sposobami wzbogacania i ochrony różnorodności biologicznej (gatunkowej, ekosystemowej i krajobrazowej) są: restytucja gatunków, czyli wprowadzanie danego gatunku roślin lub zwierząt do siedlisk uprzednio przez niego zasiedlanych; renaturalizacja, czyli odtwarzanie naturalnego stanu w zdegradowanych ekosystemach; rekultywacja, czyli przywracanie aktywności biologicznej na terenach całkowicie zdegradowanych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena efektów hodowli kostrzewy łąkowej i życicy trwałej

W zwiększaniu produkcji pasz na trwałych użytkach zielonych niebagatelną rolę mogą spełnić plenne, wyspecjalizowane odmiany traw. W związku z napływem do Polski wielu odmian pochodzenia zagranicznego ważne jest zbadanie współdziałania odmianowo-środowiskowego. W pracy zaprezentowano wyniki analizy wariancji plonowania odmian kostrzewy łąkowej (Festuca pratensis Huds.) i życicy trwałej (Lolium perenne L.), dokonanej na podstawie badań z lat 1999-2001 przeprowadzonych w kilkunastu stacjach doświadczalnych oceny odmian. W analizie wyników z kolejnych sześciu pokosów, na poziomie istotności α = 0,01, odrzucono hipotezę o braku różnic między efektami środowisk oraz hipotezę o braku interakcji odmianowo-środowiskowej. Wyodrębniono odmiany plonujące istotnie lepiej od przyjętych wzorców i nieliczne odmiany nie wykazujące istotnej interakcji ze środowiskiem. Najbardziej interesującymi odmianami kostrzewy łąkowej okazały się Preval i Pradel (istotnie lepsze efekty główne w pierwszym, trzecim i czwartym odroście) - Preval - brak istotnej interakcji ze środowiskiem w trzecim, piątym i szóstym odroście, Premil - brak istotnej interakcji w czwartym i szóstym odroście, a Darimo - silne współdziałanie ze środowiskiem i duża intensywność plonowania w pierwszym odroście. Wśród odmian życicy trwałej na uwagę zasługują (Pandora - duża plenność i brak istotnej interakcji ze środowiskiem w pierwszym odroście), Rastro - brak istotnej interakcji w drugim odroście, Herbie, Gladio i Recolta (plonujące istotnie lepiej od wzorca i nie przejawiające istotnej interakcji w czwartym odroście) oraz Baristra i Tivoli (brak istotnej interakcji ze środowiskiem w piątym odroście). Najlepiej plonujące w pierwszym odroście odmiany kostrzewy łąkowej: Preval, Pradel i Darimo oraz życicy trwałej: Danmalos, Baristra i Pandora zawierały mniej białka ogólnego i jednocześnie mniej włókna surowego w plonie suchej masy. Utrwaloną, stosunkowo małą zawartość włókna we wszystkich odrostach cechowała się odmiana Darimo. Charakterystyczną właściwością odmiany życicy trwałej Argona była duża zawartość białka ogólnego, a mała włókna surowego w suchej masie we wszystkich odrostach. Odmiany Mara i Rastro miały niekorzystną właściwość, tj. dużą zawartość włókna i małą białka. Najplenniejsze, wczesne odmiany Baristra i Danmalos wykazywały dużą energię odrastania wiosną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój postępu biologicznego traw pastewnych w Polsce w drugim 50-leciu XX wieku

W pracy oceniono postęp biologiczny traw pastewnych w latach 1951-2000. Analizowano rozwój hodowli odmian i nasiennictwa oraz jego introdukcji przez wprowadzenie nowych odmian do praktyki rolniczej. Analizie poddano obszerne dane liczbowe z lat 1951-2000.  Na początku lat 50. po zniszczeniach wojennych, stan polskiej hodowli traw był skromny. Do 1960 r. wykorzystując materiały przedwojenne zdołano ją w 1/4 odbudować. W tym czasie na użytkach zielonych i gruntach ornych uprawiano ponad 30 bardzo dobrych polskich odmian populacyjnych 17 gatunków. W latach 1961-1980 wyhodowano 34 nowe odmiany, które były wykorzystywane do zagospodarowywania pomelioracyjnego dużych obszarów użytków zielonych. W latach 80. i 90. do produkcji wprowadzono 56 odmian bardziej wyspecjalizowanych, zarówno do określonego użytkowania jak i warunków siedliskowych. W sumie w latach 1951-2000 wykreowano 122 polskie odmiany traw pastewnych.  Nasiennictwo rozwijało się równolegle z hodowlą. Był to jego "złoty okres". Nasiona produkowano na potrzeby krajowe i na eksport. Areał uprawy traw na nasiona przekraczał 65 tys. ha rocznie, a produkcja 30 tys. ton. Od 1991 r. notuje się drastyczny regres reprodukcji. Areał uprawy zmniejszył się do ok. 10 tys. ha, a produkcja do ok. 5 tys., czyli do poziomu z lat 50. Struktura reprodukcji została zawężona do trzech gatunków: Lolium perenne L., Festuca rubra L. i Poa pratensis L. Eksport niemal całkowicie wygasł i rozpoczął się import. Polska z eksportera nasion traw stała się ich importerem (ok. 30% pokrycia potrzeb). Introdukcja i wykorzystanie potencjału postępu genetycznego traw były w drugiej połowie XX w. przeważnie większe niż w przypadku innych grup roślin uprawnych i przekraczały 60%, a dopiero w ostatnim dziesięcioleciu zmniejszyły się poniżej 50%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarcze i ekologiczne uwarunkowania wypasu dużych stad owiec w Karpatach Polskich

Praca dotyczy gospodarczych i środowiskowych aspektów wypasu dużych stad owiec, głównie rasy polskiej owcy górskiej (p.o.g.). Przyrodnicze ich uwarunkowania przedstawiono w odniesieniu do biomasy roślinnej i zwierzęcej wytwarzanej na pastwiskach karpackich. Podkreślono, że wraz z wznoszeniem się terenu n.p.m. pogarszają się warunki produkcji rolniczej i obniża naturalny potencjał produkcyjny siedlisk. Granicę stanowi strefa 500-600 m n.p.m., powyżej której wielkość produkcji roślinnej obniża się.  Na podstawie średnich z wielolecia 1973-1991 sezonowych przyrostów masy ciała różnych grup produkcyjnych owiec na pastwisku, stwierdzono, że większymi przyrostami masy ciała cechują się jagnięta i jarki (8,3-9,6 kg·szt.-¹) niż owce-matki i tryki (6,3-6,8 kg·szt.-¹). Wskazano na koszarzenie jako prośrodowiskowy sposób wykorzystania pozostawianych przez zwierzęta świeżych odchodów. Podano masę odchodów w rozdzieleniu na kał i mocz, a także ich siłę nawozową, zwracając uwagę na wysoką średnią zawartość azotu: 0,95% (kał) i 1,48% (mocz). Racjonalne dawkowanie przy obsadzie co najmniej 15 szt.·ha-¹ owiec umożliwia zachowanie produkcji roślinnej na poziomie 5,0-6,0 t·ha-¹ s.m.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie kupkówki Aschersona (Dactylis polygama Horv.) w naturalnych zbiorowiskach łąkowych Gór Bystrzyckich

Celem niniejszej pracy było określenie występowania kupkówki Aschersona (Dactylis polygama Horv.) w naturalnych zbiorowiskach łąkowych Gór Bystrzyckich pod kątem wyodrębnienia ekotypów nadających się do hodowli. Badania geobotaniczne zbiorowisk łąkowych wykonano w latach 1994-2000 metodą Brauna-Blanqueta. Powierzchnia analizowanych płatów wynosiła 200-500 m². Wyniki badań wykazały występowanie tej trawy w klasie Molinio-Arrhenatheretea R.Tx 1937, w rzędzie Arrhenatheretalia Pawł. 1928 i w mniejszej ilości w rzędzie Molinietaliacaeruleae W. Koch 1926. Wyróżniono pięć jednostek taksonomicznych w randze zespołów i jedno zbiorowisko, w których występuje kupkówka Aschersona (Dactylis polygama Horv.). Najliczniej występuje w zespołach: Meo-Festucetum, Arrhenatheretum elatioris, w mniejszych ilościach w zespołach: Gladiolo-Agrostietum, Holcetum lanati oraz Alopecuretum pratensis i w zbiorowisku Deschampsia caespitosa (=StellarioDeschampsietum caespitosae Horv. 1930, Freilag 1960, Grynia 1961).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zaniechania nawożenia oraz zbioru runi łąkowej na zawartość rwo oraz rozpuszczalnych form potasu i magnezu w glebie i w płytkich wodach gruntowych

Przedmiotem badań była ocena zawartości RWO i rozpuszczalnych form K i Mg w glebie łąkowej oraz w płytkich wodach gruntowych. Po czterech latach od zmiany sposobu użytkowania łąki wykazano zwiększenie zawartości rozpuszczalnych form potasu w glebie łąkowej. Wieloletni brak nawożenia magnezem przyczynił się do małej zawartości łatwo rozpuszczalnych form tego składnika, będącej przyczyną zachwiania równowagi między potasem i magnezem w glebie. Otrzymane zależności między zawartością RWO w glebie a stężeniem K w płytkich wodach gruntowych wskazują na możliwość przenikania tego składnika do wód gruntowych wraz ze zwiększaniem zawartości RWO.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka