rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jak to z „Żarnowcem” było – refleksja 30 lat po wstrzymaniu budowy. Część II: Jak powstała decyzja rządowa i jej konsekwencje

W artykule (podzielonym na dwie części) przedstawiono historię Elektrowni Jądrowej (EJ) „Żarnowiec”:
• W części I (lata 1971-1989) – od przygotowania tej inwestycji, poprzez budowę, początki przygotowania rozruchu i eksploatacji,
aż do wstrzymania budowy;
• W części II (lata 1989-2006) – analizy techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia, powstanie decyzji rządowej o zaniechaniu
tej budowy, likwidacja budowy (porzucenie bez rozbiórki rozpoczętych obiektów i uporządkowania terenu), oraz dalsze
działania i zdarzenia do czasu ponownego podjęcia przez polski Rząd pomysłu powrotu do energetyki jądrowej.
Historię tę pokazano na tle sytuacji gospodarczej, społecznej i politycznej w Polsce, z uwzględnieniem także aspektów międzynarodowych,
które miały wpływ na losy tej inwestycji. Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu, jakie dla podjęcia decyzji
o zaniechaniu kontynuacji budowy EJ „Żarnowiec” miała katastrofalna awaria czarnobylska, której skutki radiacyjne dotknęły
także społeczeństwo polskie. Ponadto, omówiono zwięźle także historię komercyjnego wprowadzenia w krajach europejskich
i w b. ZSRR radzieckich reaktorów WWER-440 modelu W-213, wyposażonych w układy bezpieczeństwa zaprojektowane, zgodnie
ze światową praktyką, na warunki granicznej (maksymalnej) awarii projektowej (MAP), zapoczątkowanej rozerwaniem głównego
rurociągu obiegu pierwotnego reaktora (LB LOCA1).

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
50 lat działalności Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. M. Skłodowskiej-Curie: 1967-2017

W 2017 r. Polskie Towarzystwo Badań Radiacyjnych (PTBR) obchodzi 50-lecie swojego powstania. Utworzenie
Towarzystwa miało na celu: rozwój kontaktów naukowych między poszczególnymi instytutami, laboratoriami, grupami badawczymi
i stowarzyszeniami w kraju i za granicą, zajmującymi się tematami związanymi z promieniowaniem, organizację spotkań
naukowców z różnych dziedzin, wymianę doświadczeń, organizację kursów doszkalających, działalność wydawniczą, a także
popularyzację nauki. Te funkcje wypełniane są z powodzeniem do dnia dzisiejszego. Zebranie założycielskie PTBR odbyło się
29 czerwca 1967 r. w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie i tę datę uznajemy za dzień narodzin Towarzystwa. Od 1969 r. PTBR
organizuje Zjazdy Naukowe - do tej pory odbyło się ich 17, a od 1970 r. - Szkoły Jesienne (odbyło się ich 24). W trakcie Zjazdów
wręczane są nagrody naukowe oraz (od 1983 r.) prestiżowe medale im. Marii Skłodowskiej-Curie. W artykule omówiono narodziny
Towarzystwa i główne formy jego działalności oraz osiągnięcia.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Jak to z „Żarnowcem” było – refleksja 30 lat po wstrzymaniu budowy. Część 1: Od początków do wstrzymania budowy

W artykule (podzielonym na dwie części) przedstawiono historię Elektrowni Jądrowej (EJ) „Żarnowiec”:
• W części I (lata 1971-1989) – od przygotowania tej inwestycji, poprzez budowę, początki przygotowania rozruchu i eksploatacji,
aż do wstrzymania budowy;
• W części II (lata 1989-2006) – analizy techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia, powstanie decyzji rządowej o zaniechaniu
tej budowy, likwidacja budowy (porzucenie bez rozbiórki rozpoczętych obiektów i uporządkowania terenu), oraz dalsze
działania i zdarzenia do czasu ponownego podjęcia przez polski Rząd pomysłu powrotu do energetyki jądrowej.
Historię tę pokazano na tle sytuacji gospodarczej, społecznej i politycznej w Polsce, z uwzględnieniem także aspektów międzynarodowych,
które miały wpływ na losy tej inwestycji. Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu, jakie dla podjęcia decyzji
o zaniechaniu kontynuacji budowy EJ „Żarnowiec” miała katastrofalna awaria czarnobylska, której skutki radiacyjne dotknęły
także społeczeństwo polskie. Ponadto, omówiono zwięźle także historię komercyjnego wprowadzenia w krajach europejskich
i w b. ZSRR radzieckich reaktorów WWER-440 modelu W-213, wyposażonych w układy bezpieczeństwa zaprojektowane,
zgodnie ze światową praktyką, na warunki granicznej (maksymalnej) awarii projektowej (MAP), zapoczątkowanej rozerwaniem
głównego rurociągu obiegu pierwotnego reaktora (LB LOCA1).

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Modelowanie słabości czynnika kognitywnego w zarządzaniu zagrożeniami w elektrowniach jądrowych: perspektywa ontologiczna meta-teorii TOGA

Celem niniejszej pracy jest rozpoznanie ludzkich i organizacyjnych słabości (human cognitive vulnerability) w różnych typach kognitywistycznego podejmowania decyzji występujących w elektrowniach jądrowych (EJ), w szczególności w sytuacjach wysokiego ryzyka. Przyjęty ontologiczny schemat modelowania i analizy tego problemu, korzystając z tzw. modelu funkcjonalnego inteligentnego agenta (IA) bazuje na meta-teorii TOGA (Top-down Object-based Goal-oriented Approach), w której podstawowa struktura tzw. inteligentnego agenta oparta jest na wyszczególnieniu oddziaływania między formalnie zdefiniowanymi pojęciami jak: informacja, preferencja i wiedza (Information, Preferences, Knowledge, tzw. model, IPK) znajdującymi się w dwóch funkcjonalnych warstwach umysłu człowieka: symbolicznej i subsymbolicznej. W efekcie formalizacji ontologii zagadnienia, otrzymane modele kognitywnego podejmowania indywidualnych i organizacyjnych decyzji, umożliwiają klasyfikowanie i rozpoznawanie miejsc w modelu, gdzie w szczególności, w warunkach wysokiego ryzyka, na różnych etapach kognitywnego podejmowania decyzji (KPD) mogą się pojawiać poważne błędy w percepcji i rozumowaniu nieprzewidziane w procedurach bezpieczeństwa elektrowni jądrowej. Ważność problemu tzw. ludzkiej kognitywnej słabości (LKS) operatorów elektrowni jądrowej zaczyna być stopniowo coraz to bardziej widoczna w literaturze światowej (na przykład publikacje: IAEA i US NRC) dotyczącej norm i analiz bezpieczeństwa.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Początki i rozwój badań radiacyjnych w IBJ na Żeraniu

W artykule opisano początki chemii radiacyjnej w IBJ, w tym pierwsze źródła promieniowania, pierwsze badania napromieniowanych związków nieorganicznych i organicznych. Omówiono instalację komercyjnego źródła promieniowania i liniowego akceleratora elektronów oraz rozszerzony w związku z tym program badań. Prace poznawcze obejmowały badanie roztworów soli nieorganicznych i węglowodorów alifatycznych, a oparte były na technice radiolizy impulsowej i wykorzystaniu niskich temperatur (ciekły azot, ciekły hel). Zostały rozwinięte oparte na technice EPR badania sterylizowanych radiacyjnie przeszczepów kostnych. Wdrożono 
sterylizację  radiacyjną  sprzętu  medycznego  oraz  prowadzono  badanie  napromieniowanych  polimerów,  w  tym  szczepienie  folii  
monomerami, sieciowanie i degradację. Efektem tych prac było wdrożenie i uruchomienie produkcji rur i taśm termokurczliwych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Obliczenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół pierwszej polskiej elektrowni jądrowej

Poniższy raport stanowi podsumowanie trzymiesięcznych praktyk odbytych w PGE EJ 1 Sp. z o.o. na przełomie 2014
i 2015 r., których celem było uproszczone oszacowanie promienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół planowanej polskiej
elektrowni jądrowej do celów poglądowych i edukacyjnych. Kalkulacje wymagały uwzględnienia danych meteorologicznych, parametrów
emisji, a także danych o rocznej aktywności substancji promieniotwórczych uwalnianych w przypadku zaistnienia różnych sytuacji
eksploatacyjnych. Podczas obliczeń rozpraszania substancji w powietrzu posłużono się modelem chmury Gaussa (uproszczeniem
modelu Lagrange’a) oraz modelem dyfuzji atmosferycznej Sagendorfa. Przyjęte limity dawek oraz sposób ich szacowania zostały ustalone
w zgodzie z zasadami opisanymi w art. 36f ustawy Prawo atomowe. Brak decyzji dotyczącej konkretnej technologii reaktora mającego
powstać w Polsce wymusił uwzględnienie w obliczeniach różnych typów elektrowni. Obliczenia pokazały, iż brak dostępności
precyzyjnych danych dotyczących parametrów emisji substancji w przypadku różnych typów awarii dla różnych reaktorów, uniemożliwia
określenie dokładnego promienia obszaru ograniczonego użytkowania (głównie w warunkach awaryjnych bez stopienia rdzenia).
Udowodniono jednak, jak duży wpływ na wielkość tego obszaru mają wspomniane parametry, a także określono, jaki jest w przybliżeniu
charakter zmian rozkładu dawek promieniowania w przypadku zmiany każdego z nich. W warunkach normalnej eksploatacji
oraz przewidywanych zdarzeń eksploatacyjnych, uwolnienia dla technologii EPR, AP1000 oraz ESBWR nie spowodowały przekroczenia
progu rocznej dawki skutecznej, zdefiniowanego w Prawie atomowym jako limitujący, wymagający utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania. Największe dawki w tych warunkach generowane są natomiast w przypadku reaktorów typu ESBWR. W warunkach
awaryjnych bez stopienia rdzenia, dla pewnego zestawu założonych parametrów emisji, roczne dawki skuteczne przekraczały próg
10 mSv, wymuszając tym samym określanie obszaru ograniczonego użytkowania. Natomiast przy innym pakiecie parametrów dawki
spadały poniżej tego progu. Zgodnie z obliczeniami, niezależnie od przyjętych wartości, najwyższe dawki spośród technologii ESBWR,
EPR i AP1000 generowała pierwsza z nich w wyniku awarii ze zniszczeniem 1000 prętów paliwowych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Energetyka jądrowa w projekcie „Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju"

Zagadnienia energetyki jądrowej w opracowanej przez Ministerstwo Rozwoju „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego
Rozwoju” poruszone są w dwóch aspektach: przyspieszenia realizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej i rozpoczęcia
przygotowań do zastosowania kogeneracji jądrowej czyli jednoczesnej produkcji ciepła technologicznego i energii elektrycznej
w reaktorze wysokotemperaturowym (HTR). Ten pierwszy, czyli budowa energetyki jądrowej w oparciu o reaktory III generacji
dużej mocy nie budzi zastrzeżeń, gdyż przyczyniać się będzie do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Natomiast
przygotowania do budowy reaktora wysokotemperaturowego dużej mocy (200 MWt) nie są już tak oczywiste ze względu na
ogrom trudności związanych z takim przedsięwzięciem. Zaplanowano wcześniej, wspólnie z brytyjskim konsorcjum U-Battery,
budowę wysokotemperaturowego reaktora badawczego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku, ale rodzi
ona szereg problemów i wymaga precyzyjnego sformułowania warunków współpracy z kontrahentem zagranicznym, określenia
udziału polskiego przemysłu oraz rozbudowania zaplecza dozoru jądrowego w Polsce.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Remonty kapitalne w kanadyjskich elektrowniach jądrowych

Tematem artykułu jest przedłużanie okresu eksploatacji starzejących się elektrowni jądrowych. Omówiono szczegółowo remonty
kapitalne w kanadyjskich elektrowniach jądrowych typu CANDU (PHWR). Zasygnalizowano także zagadnienia związane
z wydłużaniem okresu użytkowania reaktorów lekkowodnych, które były tematem dyskusji konferencji Nuclear Power Plant Life
Management & Extension w Paryżu w 2015 r.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Badania historyczne szkieł przy użyciu metod jądrowych

Szkło historyczne jest materiałem bardzo trudnym do badania. Metody jądrowe stanowią obecnie większość spośród
metod wykorzystywanych do badań historycznego szkła. Dotyczy to zarówno analizy składu chemicznego jak i badań nad
strukturą szkła oraz morfologią jego powierzchni.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Działalność sektora projektow naukowych i kriogenicznych. Sektor Nr1 NIKO LFWE JINR oraz perspektywy wykorzystania technologii nadprzewodnikowych w nauce i gospodarce krajowej

JINR jest unikalnym ośrodkiem badawczym, gdzie prowadzone są badania podstawowe w dziedzinie cząstek
elementarnych, fizyki jądrowej i materii skondensowanej. Akcelerator cząstek NUKLOTRON, który jest obecnie modernizowany
w celu umożliwienia badań w zakresie średniej energii (projekt NICA) odgrywa kluczową rolę.
Charakterystyczne w JINR jest to, że większość urządzeń zostało zaprojektowanych i wykonanych na miejscu przez naukowców
z Instytutu. Główne elementy Nuklotronu - nadprzewodnikowy system magnetyczny i system chłodzenia, zostały zaprojektowane
w sektorze NIKO. To tutaj, zostały przygotowane projekty elektromagnesów nadprzewodnikowych akceleratora i tutaj do chłodzenia
elektromagnesów nadprzewodnikowych opracowano skraplarkę helu o wydajności 120l/h. Istotną rolę w realizacji tych zadań
odegrał prof. A.G. Zeldowicz (Александр Григорьевич Зельдович), współpracownik prof. Kapicy. Przez wiele lat był kierownikiem
NIKO. Jego prace kontynuował prof. J. A. Szyszow, Pod jego kierownictwem zaprojektowano i skonstruowano nadprzewodnikowy
system magnetyczny spektrometru SFERA. Od 2006 r. sektor jest prowadzony przez dr inż. Henryka Malinowskiego.
Mimo, że prace wykonane przez naukowców z sektora NIKO skupiają się na aplikacjach w fizyce jądrowej, to doświadczenia przekazane
w trakcie budowy jego systemów okazały się cenne, nie tylko w innych dziedzinach nauki (chemia, medycyna), ale także
w przemyśle (energetyka, ekologia, górnictwo i inne). Znaczną część tego procesu wdrażania nowych technologii do przemysłu,
zrealizowali polscy naukowcy. Poniżej prezentowane są wybrane projekty zrealizowane przez polskich pracowników z LFWE JINR.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Wywiad z prof. Jerzym Niewodniczańskim – aktywne życie: Akademia Górniczo-Hutnicza, Państwowa Agencja Atomistyki i Energetyka Jądrowa

Rozmowa  z  prof.  dr  hab.  Jerzym  Niewodniczańskim,  potomkiem  wielopokoleniowego  rodu  profesorskiego,  synem  Henryka  Niewodniczańskiego. Okazją do przeprowadzenia rozmowy jest rocznica urodzin Profesora przypadająca 20 stycznia br.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Strategiczny projekt badawczy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju pt. "Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej" Zadanie nr 6. Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej

Zadanie Nr 6 pt. „Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb
energetyki jądrowej”, strategicznego projektu badawczego NCBR pt. „Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej”,
realizowała sieć czterech wiodących w kraju instytutów, które mają stanowić zaplecze naukowo-badawcze zapewniające wsparcie
dla dozoru jądrowego i administracji rządowej w procesie wydawania zezwoleń na budowę, rozruch, eksploatację i likwidację elektrowni
jądrowych oraz w trakcie ich budowy, eksploatacji i likwidacji. Sieć tworzyły Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), Instytut
Chemii i Techniki Jądrowej (IChTJ), Instytut Fizyki Jądrowej PAN im. Henryka Niewodniczańskiego (IFJ) oraz Centralne Laboratorium
Ochrony Radiologicznej (CLOR-Lider Sieci). Głównym celem Zadania 6 było wytworzenie mechanizmów umożliwiających powstanie w
Polsce zaplecza technicznego i naukowego, zdolnego do oceny i kontroli wpływu elektrowni jądrowej na zdrowie ludzi i środowisko na
wszystkich etapach wdrażania energetyki jądrowej w Polsce. W wyniku tego programu powstało 18 opracowań eksperckich, zgłoszono
5 akredytowanych metod badawczych oraz jedno zgłoszenie Secondary Standard Laboratory (SSL), zrealizowano 6 obronionych prac
magisterskich, 10 prac doktorskich, zgłoszono 2 wzory użytkowe do uzyskania patentu oraz napisano 8 przyjętych do druku publikacji
w recenzowanych i punktowanych czasopismach naukowych. W kolejnych artykułach główni liderzy Zadania Nr 6 przedstawiają zakres
i wyniki wykonanych prac skupionych wokół czterech kluczowych bloków tematycznych.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Kontrakty różnicowe w energetyce jądrowej

W niniejszym artykule przedstawiono znaczenie, źródła finansowania oraz doświadczenia brytyjskie kontraktów
różnicowych w sektorze energetycznym, również w energetyce jądrowej.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Elektrownia jądrowa w Polsce - odsłona sierpień 2017

Nowa runda dyskusji o budowie elektrowni jądrowej w Polsce pojawia się mniej więcej co pół roku w prasie
i innych mediach. Tym razem „Dziennik – Gazeta Prawna” opublikował nieoficjalną informację o decyzji podjętej przez rząd. Już
tego samego dnia została ona zdementowana przez ministra energii, który stwierdził, że toczą się tylko dyskusje na szczeblu
rządowym. Publikacja zawiera listę doniesień na ten temat, które zostały skomentowane przez autora i uzupełnione uwagami
opartymi o wieloletnie zajmowanie się technicznymi zagadnieniami budowy elektrowni jądrowej w Polsce.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Wywiad z prof. Jurijem Cołakowiczem Oganesjanem, kierownikiem naukowym Laboratorium Reakcji Jądrowych Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych

W nawiązaniu do wywiadu przeprowadzonego z prof. Jurijem Cołakowiczem Oganesjanem 20 lat temu w obecnej rozmowie
poruszono tematy następujące: co się ważnego w wydarzyło w Laboratorium Reakcji Jądrowych w minionym dwudziestoleciu,
nowe pierwiastki, poszukiwanie wyspy stabilności, nowy mega projekt zwany fabryką superciężkich pierwiastków.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
150-lecie urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, dwukrotnej laureatki Nagrody Nobla (w 1903 i 1911 r.)

Rok 2017 jest czasem wielu rocznic związanych z Marią Skłodowską-Curie i jej dokonaniami. 150 rocznica urodzin
uczonej, 120 rocznica urodzin Ireny Joliot-Curie, 10 rocznica śmierci Ewy Curie Labouisse i 85 rocznica otwarcia Instytutu Radowego
w Warszawie to przyczynek do wielu wydarzeń i artykułów na temat życia, odkryć i osiągnięć Marii Skłodowskiej-Curie.
Historia badań nad promieniotwórczością, pierwiastkami promieniotwórczymi, to historia fizyki jądrowej, chemii radiacyjnej
i onkologii. Oczywiście Maria i Piotr Curie nie byli jedynymi uczonymi zajmującymi się tymi dziedzinami, ale niewątpliwie to
właśnie oni, a właściwie Maria Skłodowska-Curie była inicjatorką tak nowoczesnego myślenia o atomie. To dzięki jej uporowi,
odwadze w stawianiu pytań i wydawałoby się niemożliwych do udowodnienia hipotez, nauka zawdzięcza nowe metody badawcze
i pierwiastki promieniotwórcze. To jej kompleksowe myślenie o badaniach naukowych i medycynie dało początek nowoczesnym
metodom leczenia nowotworów, powstanie dwóch bliźniaczych placówek onkologicznych- Instytutów Radowych w Paryżu
i w Warszawie otworzyło drogę do budowy całej sieci onkologicznej i kompleksowego leczenia pacjentów.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Radon – ochrona radiologiczna i wpływ na organizm człowieka

Radon jest radioaktywnym gazem szlachetnym, obecnym w środowisku człowieka. Jest on drugim po paleniu
papierosów czynnikiem odpowiedzialnym za powstawanie raka płuc. W 2019 r. do prawa polskiego została zaimplementowana
Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 2013/59/EURATOM (tak zwana BSS) wymagająca czynnej ochrony przed stężeniami radonu
powyżej 300 Bq/m3. Jednak problem jakie stężenia radonu zwiększają ryzyko powstawania nowotworów płuc jest tematem dyskusji
naukowej i nie jest jednoznaczny. Cytogenetyczne efekty działania radonu można pokazać przy pomocy testu kometowego
w limfocytach krwi obwodowej oraz przy pomocy analizy częstości mikrojąder w komórkach nabłonkowych pochodzących
z worka policzkowego.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Tajemnicza ciemna materia: aksjony coraz trudniejsze do wykrycia

Ciemna materia stanowi relikt termiczny Wielkiego Wybuchu. Jej istnienie jest obecnie dominującym wytłumaczeniem
obserwowanych anomalii w rotacji galaktyk oraz ruchu galaktyk w gromadach. Ciemnej materii poszukuje się obecnie
w trzech kierunkach. Zgodnie z jedną koncepcją ciemna materia jest zwykłą materią barionową (złożoną z protonów i neutronów),
takie obiekty nazywamy MACHO. Według drugiej to nieznane cząstki elementarne zwane WIMP-ami. Ważną możliwość,
stanowią aksjony – neutralne cząstki ciemnej materii, o bardzo małej masie. Intensywne badania są prowadzone zarówno jako
nowe eksperymenty jak i poprzez analizę dawnych danych. Wszystkie nowe wyniki elektryzują świat fizyków.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Analiza izotopów uranu i plutonu przy użyciu detektora półprzewodnikowego LEGe oraz kodów MGAU, MGA

Nieniszczące pomiary promieniowania gamma oraz X są często wykorzystywane do identyfikacji specjalnych materiałów jądrowych (Special Nuclear Materials-SNM). Istnieje wiele dostępnych komputerowych kodów służących do obliczania składu izotopowego plutonu oraz uranu w oparciu o widmo pomiaru promieniowania gamma oraz X danego materiału. Prawidłowa analiza wymaga często dokładnego określenia niskoenergetycznej części widma pomiaru oraz wykorzystania detektora o wysokiej energetycznej zdolności rozdzielczej (FWHM).
Celem pracy jest przedstawienie wyników pomiarów kilku próbek wzorcowych uranu oraz próbek plutonu o różnym składzie izotopowym przy użyciu detektora półprzewodnikowego LEGe oraz analiza składu izotopowego z wykorzystaniem kodów MGA oraz MGAU.
W próbkach wzorcowych określono stopień wzbogacenia uranu natomiast w niereferencyjnych próbkach zawierających izotopy Pu określono skład izotopowy.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne
Budujemy dom… – ocena promieniotwórczości naturalnej wybranych surowców i materiałów budowlanych

W Polsce systematyczne badania promieniotwórczości naturalnej w surowcach i materiałach budowlanych prowadzone są od
1980 r. W oparciu o wyniki badań prowadzonych przez Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR) i ponad 30 innych
laboratoriów w naszym kraju powstała ogólnopolska baza danych z wynikami promieniotwórczości naturalnej. Baza ta jest
nadzorowana przez CLOR i zawiera wyniki badań dla ponad 42 000 analizowanych próbek od 1980 r. do chwili obecnej. W artykule
przedstawiono wyniki badań radioaktywności wybranych surowców i materiałów budowlanych, oceniono możliwość
zastosowania ich w budownictwie mieszkaniowym oraz oceniono narażenie osób na promieniowanie jonizujące wynikające
z zastosowania tych materiałów w budownictwie mieszkaniowym.

Czasopismo: Postępy Techniki Jądrowej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki fizyczne