rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Metafora podziemia w twórczości Andrieja Zwiagincewa (na podstawie serialu Czarny pokój: Obscure, Bushido, Wybór).

Celem artykułu jest analiza trzech odcinków serialu Czarny pokój (2000), wyreżyserowanych przez Andrieja Zwiagincewa, tj. epizodów Obscure, Bushido i Wybór z punktu widzenia metafory podziemia, mającej swe źródło w utworze Fiodora Dostojewskiego Notatki z podziemia (1864). Zaproponowane postępowanie badawcze ma charakter komparatystyczny, podstawę metodologiczną stanowi kategoria szeroko rozumianej intertekstualności, bliska pojęciu pamięci tekstu w rozumieniu Renate Lachmann. Wybrane filmy Zwiagincewa nie były dotychczas przedmiotem szczegółowych studiów filmoznawczych. Zaprezentowany punkt widzenia pozwala postrzegać podziemie jako metaforę wiodącą nie tylko dla wspomnianych epizodów serialu, ale także innych filmów rosyjskiego reżysera. Zauważone podobieństwa tematyczne i rozwiązania formalne w tekście filmowym i literackim pomagają sformułować wniosek, że metafora podziemia jest w nich przede wszystkim znakiem pustej formy, kryzysu współczesnego świata i degradacji człowieka, sprzężonym z utratą więzi między „ja” a „my”.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Komponent emocjonalny ironii w liryce Anny Achmatowej – w oryginale i w przekładzie na język polski

Identyfikacja i przekład ironii stanowi jedno z najtrudniejszych wyzwań dla tłumacza. Szczególnie dotyczy to tłumaczy literatury pięknej, gdyż jak wskazuje M. Głowiński: „Ironia literacka – jest domeną różnorodności” i potrafi umykać uwadze nawet profesjonalnych krytyków. W niniejszym artykule uwaga została skoncentrowana na komponencie emocjonalnym ironii. Przeprowadzając lingwistyczną analizę wybranych wierszy Anny Achmatowej oraz ich przekładów na język polski, omawiamy, jaki udział w powstawaniu ironii mają różne sposoby wyrażania emocji przez autora. Studia nad tekstem oryginalnym oraz przekładem pozwalają badać ironię w perspektywie porównawczej – studiować, w jaki sposób emocjonalne napięcie bohatera lirycznego zostało oddane w przekładzie oraz jak transformacje dokonywane w tym kontekście przez tłumacza wpływają na rozpoznawalność i wyrazistość ironicznej wypowiedzi.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Jestem Czeczenem?" Pamięć i tożsamość w książce Germana Sadułajewa

Artukuł jest poświęcony tematowi pamięci, tożsamości i sposobom ich reprezentacji w książce Jestem Czeczenem Germana Sadułajewa. Różne teorie pamięci (Maurice Halbwachs, Jan Assmann, Birgit Neumann) przywołane w tej pracy dowodzą, że pamięć wpływa na tożsamość. Idąc tym tropem dochodzimy do wniosku, że wspomnienia w Jestem Czeczenem pozwalają autorowi na od-tworzenie tożsamości zniszczonej przez takie wydarzenia jak upadek Związku Radzieckiego i dwie wojny. Jednak pamięć wpływa nie tylko na tożsamość, ale również na formę książki Sadułajewa, która sprawia wrażenie niespójnej i chaotycznej, ale jednak stanowi pewną całości. Dlatego też w ostatniej część artykułu zostały wskazane pewne cechy, które książka Sadułajewa dzieli w bardziej uznanymi gatunkami.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
(Na u)więzi. „Robić za psa" Jewgienija Łukina w perspektywie antropologicznej

Antropologiczne ujęcie problematyki zwykle omawianej z perspektywy polityczno-ekonomicznej oferuje ciekawy wgląd w najnowszą literaturę rosyjską spod znaku fantastyki. Niniejszy tekst wprowadza optykę zaczerpniętą z klasycznych już w niektórych kręgach prac Davida Graebera w obszar refleksji dotyczącej rosyjskiej prozy współczesnej. Wychodząc od zaproponowanego przez Graebera pojęcia pracy bez sensu, kreśli antropologiczną interpretację losów bohatera powieści Robić za psa autorstwa Jewgienija Łukina. Podejmuje problem emocjonalnego wyzysku w pracy i eksploatacji psychiki aż po redukcję poza pracowniczego ja do śladowej, niewygodnej resztki, której poświęcenie nie wydaje się już istotną stratą, a ostateczna ofiara staje się nawet rodzajem ulgi.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Stirlitz na prezydenta. Wykorzystanie obrazu Stirlitza w kształtowaniu wizerunku Władimira Putina

W artykule omówiono związki pomiędzy Strilitzem – bohaterem rosyjskiej kultury masowej a Władimirem Putinem oraz ich wykorzystanie w kreowaniu wizerunku prezydenta Federacji Rosyjskiej. Jako materiał badawczy posłużyły wyniki badań opinii publicznej, nagłówki prasowe, dowcipy oraz memy internetowe.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Składnia w świetle logopedii – ujęcie neurosyntaktyczne

Interdyscyplinarność logopedii i czerpanie wiedzy z osiągnięć medycyny, językoznawstwa, psychologii i pedagogiki pozwala spojrzeć na składnię – przedmiot zainteresowania językoznawstwa i logopedii – z nowej, neurosyntaktycznej i neurostrukturalnej perspektywy. W ujęciu tradycyjnym składnia, jako element składowy kompetencji językowej, a więc bytu mentalnego, jest podsystemem języka pozwalającym na łączenie mniejszych elementów w ciągi, którymi rządzą określone reguły gramatyczne. Metodyka terapii logopedycznej dostarcza terapeutom strategii, za pomocą których mogą oni programować i odbudowywać kompetencję składniową. Na kanwie badań neurostrukturalnych możliwe stało się wyróżnienie niektórych obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie składni, co implikuje zupełnie nowe podejście terapeutyczne w nauce o zaburzeniach mowy.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki o zdrowiu
O nominalizacji na polsko-bułgarskim przykładzie na podstawie książki Jakuba Banasiaka, Procesy nominalizacyjne w zdaniach wyrażających relację przyczynowo-skutkową (na materiale języka polskiego i bułgarskiego)

Tekst dotyczy wydanej przed dwoma laty książki Jakuba Banasiaka. W książce Jakub Banasiak opisuje interesujące dla bułgarystów, i slawistów w ogóle, procesy nominalizacyjne w określonych zdaniach wyrażających relację przyczynowo-skutkową. Poza prezentowanymi w monografii przykładami oraz ich omówieniem warte uwagi są rozważania teoretyczne, będące niejako przypomnieniem i wprowadzeniem do części praktycznej.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Germanizmy we współczesnej gwarze miejskiej Poznania – interferencja języka niemieckiego na gwarę poznańską w kontekście poszczególnych płaszczyzn organizacji języka

Artykuł dotyczy germanizmów we współczesnej gwarze miejskiej Poznania. Celem opracowania jest wskazanie wpływu struktur języka niemieckiego na leksykę, składnię i frazeologię gwary poznańskiej. Germanizmy występujące w leksyce rozpatrzono w kontekście kształtowania się polszczyzny poznańskiej (dialektyzmy, archaizmy, regionalizmy) oraz w ujęciu chronologicznym, opierając się na badaniach Bogdana Walczaka (1992; 2016) (trzy warstwy chronologiczne germanizmów). W zakresie składni odniesiono się do niemieckich konstrukcji gramatycznych, które przeniesione zostały do gwary poznańskiej. Podział zapożyczeń w obszarze frazeologizmów poznańskich oparto na schemacie przyjętym przez badaczy, wyróżniając niemieckie kalki frazeologiczne (wyrażenia i zwroty) oraz kalki niemieckich idiomów.
Zebrane materiały wykazały duży wpływ języka niemieckiego na przedstawione płaszczyzny organizacji języka gwary poznańskiej oraz silne zakorzenienie badanych struktur w polszczyźnie poznaniaków.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki socjologiczne
Zachowania i stosunki międzyludzkie utrwalone w slangu młodzieżowym (na materiale jednostek wielowyrazowych)

Celem dociekań jest ukazanie zachowań i stosunków międzyludzkich utrwalonych w slangu młodzieżowym języka polskiego. W utrwaleniu jednostek wielowyrazowych zarysowuje się: płaszczyzna ułożeń i odniesień między ludźmi wynikających z uwarunkowań życia społecznego; sfera zachowań międzyludzkich odzwierciedlająca postawy wobec innych osób oraz tego przejawy; domena działania i wpływu w społecznych interakcjach międzyludzkich ujawniająca zachowania werbalne. Rozważania w zakresie uwzględnianego slangu ukazują rzeczywiste przejawy odniesień i zależności w społecznym współżyciu ludzi, odsłaniają postawy oraz zachowania społeczne w wyrażanych sądach, unaoczniają spektrum zachowań werbalnych.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki socjologiczne
Problem ogólnych pojęć abstrakcyjnych w kontekście językoznawstwa kognitywnego

Obecnie panuje powszechne przekonanie, że założenia pierwszego kognitywizmu w językoznawstwie powinny być całkowicie zastąpione przez paradygmat ucieleśnienia. Jednak choć panuje powszechna zgoda, że kwestia ugruntowania pojęć konkretnych jest dobrze wyjaśniona w ramach teorii ucieleśnionego języka (Lakoff, Johnson), pojawia się poważny problem w przypadku prób wyjaśnienia mechanizmu wyłaniania się pojęć abstrakcyjnych (ang. ungrounding problem, Dove). W niniejszym artykule staram się wykazać, że prawdziwym problemem, przed jakim stoją teorie ucieleśnienia, nie jest to, w jaki sposób myślenie abstrakcyjne jest ucieleśnione (Lakoff, Barsalou), lecz jak ucieleśnione poznanie może stać się abstrakcyjne. Jest to tak zwany ungrounding problem, który rozbija się na trzy pomniejsze kwestie: problem generalizacji, problem elastyczności oraz problem od-cieleśnienia. Jak twierdzę, dopiero przyjęcie stanowiska pośredniego pomiędzy teoriami ucieleśnienia a teoriami dystrybutywnymi pozwoli na sformułowanie satysfakcjonującego rozwiązania. Poniższy artykuł stanowi przybliżenie jednego z takich stanowisk pośrednich, jakim jest teoria ucieleśnionego i od-cieleśnionego poznania Guya Dove’a.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Intersemiotyczna analiza komunikatów medialnych na materiale orędzi noworocznych Władimira Putina i Wołodymyra Żełenskiego na 2021 rok

W ostatnich latach przedstawiciele nauk humanistycznych i społecznych poszukują metodologii badań, która pozwoliłaby na kompleksowy i wyczerpujący opis współczesnej przestrzeni komunikacyjnej. Autorki zwracają uwagę na tendencję do wizualizacji w mediach oraz na rosnącą współzależność różnych systemów semiotycznych obecnych we współczesnych tekstach medialnych. W artykule przedstawiono wybrane rozwiązania metodologiczne na przykładzie analizy intersemiotycznej orędzi noworocznych Władimira Putina i Wołodymyra Zełenskiego na 2021 rok.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Pandemia a nowe możliwości nauczania języków specjalistycznych

Celem artykułu jest zaprezentowanie rozwiązań dydaktycznych, które zostały zastosowane na zajęciach z języka specjalistycznego prowadzonych w trybie zdalnym. Przedmiotem rozważań jest zbadanie, na ile wyżej wspomniane rozwiązania pozwoliły studentom na lepsze przyswojenie treści omawianych na zajęciach.
Badania przeprowadzone w latach 2019/2020 i 2020/2021 w Instytucie Romanistyki Uniwersytetu Warszawskiego wykazały, że kurs języka francuskiego dla dyplomatów przeprowadzony zdalnie został lepiej oceniony przez studentów niż ten sam kurs odbywający się stacjonarnie. Analiza danych potwierdziła założenie badawcze, że przejście od nauczania stacjonarnego do nauczania cyfrowego dało wykładowcom nowe narzędzia pracy i skłoniło ich do sięgnięcia po mniej powszechnie dotąd stosowane praktyki, które przyczyniły się do wzbogacenia procesu dydaktycznego.
Rezygnacja z lekcji w trybie stacjonarnym zachęciła nauczycieli do poszukiwania i opracowywania oryginalnych rozwiązań, wykraczających poza dotychczasowe ograniczenia formalne. 
Wydaje się, że skuteczność niektórych metod zastosowanych podczas pandemii włączy je na stałe do repertuaru środków glottodydaktycznych i może stać się przyczynkiem do dyskusji nad rozwojem zdalnej edukacji językowej.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Analiza językoznawczo-glottodydaktyczna wyborów translatorskich i błędów językowych popełnianych przez polskich studentów germanistyki

W artykule przeprowadzono analizę wyborów translatorskich i błędów językowych, które pojawiły się w pracach pisemnych i wypowiedziach studentów germanistyki. Autor dzieli się z czytelnikiem spostrzeżeniami językoznawczo-glottodydaktycznymi, dotyczącymi interferencji, kalki językowej czy wyborów translatorskich w procesie akwizycji języka i przekładu.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, pedagogika
Historia Polskiego Wydziału Lekarskiego przy Uniwersytecie w Edynburgu, 1941-1949. Nowa perspektywa badawcza

Artykuł przedstawia wyniki wieloletnich badań nad historią Polskiego Wydziału Lekarskiego (PWL) przy Uniwersytecie w Edynburgu. W odniesieniu do istniejącej literatury przedmiotu, w której ta założona w czasie II wojny światowej uczelnia prezentowana jest zarówno jako instytucja bez precedensu w historii świata jak i kontynuacja przedwojennych polskich uniwersytetów, niniejsza praca proponuje spojrzenie na ten temat z perspektywy historii emigracji przymusowej z kontynentalnej Europy w pierwszej połowie XX w. Nieznane wcześniej fakty na temat powstania i likwidacji PWL przedstawiono w szerszym kontekście zmieniających się postaw wobec lekarzy-uchodźców w Wielkiej Brytanii. Ponadto podkreślono transnarodowy charakter PWL i kluczową rolę, jaką w jej powstaniu odegrały kompetencje transkulturowe naukowców, takich jak Francis Crew i Antoni Jurasz. Wreszcie zasugerowano, że kreatywne połączenie polskich i szkockich programów i metod nauczania w czasie studiów medycznych na PWL ułatwiło po wojnie integrację polskich lekarzy- -uchodźców nie tylko w Wielkiej Brytanii, lecz również w innych krajach osiedlenia, takich jak USA, Kanada, Australia czy Nowa Zelandia.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki medyczne, historia
Profesor dr hab. med Władysław Dobrzaniecki (1897-1941) – prekursor chirurgii plastycznej i estetycznej w Polsce i jego pacjent, Bogusław Schaeffer (1929-2019)

Autorki przedstawiają sylwetkę prekursora chirurgii plastycznej w Polsce w aspekcie chirurgiidziecięcej oraz pionierskiej operacji rozszczepu warg i podniebienia. Prof. dr hab. med. Władysław Dobrzaniecki (1897-1941) był jednym z najmłodszych profesorów lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza, uczniem prof. Hilarego Schramma (1857-1940), zamordowanym przed osiemdziesięciu laty, 4 lipca 1941 roku przez Niemców. Pozostawił trwały ślad w historii medycyny i polskiej chirurgii plastycznej.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki medyczne, historia
Rzadkie choroby układu oddechowego o etiologii zawodowej

W pracy przedstawiono specyfikę rzadko występujących chorób układu oddechowego o nietypowych przyczynach. Omówiono
zespół Ardystilu, charakteryzujący się wystąpieniem organizującego się zapalenia płuc, który pojawił się po raz pierwszy u pracowników
tekstylnej fabryki sitodruku w wyniku narażenia na inhalację substancji używanych w przemyśle malowania aerograficznego.
Opisano wtórną postać proteinozy pęcherzyków płucnych, związaną z narażeniem na czynniki chemiczne i pyły
organiczne, a także wystąpienie u robotników rolnych w Portugali i płuca opryskiwaczy winnic. Przedstawiono eozynofilowe zapalenie
oskrzeli, wykazujące duże podobieństwo do astmy oskrzelowej, które wystąpiło m.in. u piekarza, pielęgniarki i pracowników
narażonych na akrylany, α-amylazę i gazy spawalnicze. Zagrożenie dla układu oddechowego może nieść ze sobą także praca
w ekspozycji na diacetyl u pracowników fabryki wytwarzającej popcorn. Nowym czynnikiem, który może powodować choroby
oskrzeli i płuc, jest włókno szklane używane przez pracowników budujących małe łodzie i statki. Zwiększone ryzyko wystąpienia
dolegliwości ze strony dróg oddechowych występuje też u osób zatrudnionych we włókiennictwie, zawodowo eksponowanych na
surowce lub pył bawełny. Czynnikiem ryzyka tych schorzeń są także środki przeznaczone do ochrony różnych powierzchni przed
wilgocią. Rzadkie występowanie niektórych zawodowych chorób układu oddechowego powoduje, że niemożliwa jest szczegółowa
analiza epidemiologiczna i ocena zależności między czynnikiem etiologicznym a rozwojem schorzenia. W niniejszym przeglądzie
piśmiennictwa podkreślono, że wystąpienie choroby układu oddechowego każdorazowo wymaga zwrócenia szczególnej
uwagi na narażenie zawodowe i środowiskowe.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Skutki zdrowotne środowiskowej i zawodowej ekspozycji na glin

Praca jest przeglądem literatury omawiającej skutki zdrowotne środowiskowej i zawodowej ekspozycji na glin (Al) i jego związki.
Szczegółowo omówiono w niej źródła narażenia, drogi wchłaniania i metabolizm. Przedstawiono także rolę Al i jego związków
w etiologii niektórych chorób związanych zarówno z narażeniem środowiskowym, jak i ekspozycją w środowisku pracy.
Toksyczność Al najczęściej dotyczy układów nerwowego, kostnego, krwiotwórczego, moczowego i oddechowego. Zwiększony
efekt działania aktywnych form tlenu może stymulować powstawanie złogów amyloidowych. W obrazie klinicznym wytapiaczy
aluminium dominowały: ataksja, zaburzenia pamięci, upośledzenie myślenia abstrakcyjnego i stany depresyjne. Związki glinu
powodują zaburzenia sprawności nie tylko psychicznej, ale również motorycznej.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zjawiska stresu i wypalenia zawodowego w opiece paliatywnej

W pracy przeanalizowano zjawisko wypalenia zawodowego, zwracając uwagę na perspektywy chorego, jego rodziny i pomagającego.
Wskazano również praktyczne zasady efektywnej opieki nad umierającymi i ich rodzinami, prowadzonej tak, aby zespół
terapeutyczny był wolny od zjawiska wypalenia zawodowego.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Wątki medyczne w biografiach wybitnych Wielkopolan: Stanisława Staszica i Augusta Cieszkowskiego.

Sięgając do wspomnień, osobistych listów oraz dostępnych dokumentów, poddano analizie wątki zdrowotne w biografiach dwóch wybitnych Wielkopolan, Stanisława Staszica (1755-1826) i Augusta Cieszkowskiego (1814-1894). Obaj zasłużyli się Rzeczypospolitej owocną działalnością na płaszczyźnie naukowej i społecznej. Ich aktywność przypadła na trudny, burzliwy okres w dziejach Polski, czas upadku państwowości, utraty niepodległości, dramatycznych zrywów powstańczych i wreszcie zaborów oraz ponad wiekowego ucisku. Znakomici mężowie opowiadali się raczej nie za militarną konfrontacją z wrogami, a za pokojową, acz stanowczą rywalizacją na polu gospodarczym i naukowym. Stawiali na pracę u podstaw, na znaną i sprawdzoną w tradycji Wielkopolski pracę organiczną. Czerpali z twórczego dorobku Oświecenia, ale wzbogacali je o własne prorocze wizje. Niezwykle uzdolnieni i wszechstronni, podejmowali również inicjatywy na rzecz zdrowia publicznego. Obie postacie przedstawiono od mniej znanej, bardziej prywatnej strony. Posągowym biografiom nadaje ona ludzkie, bezpośrednie oblicze i je po prostu ożywia. Przybliża tym samym sprawy, którym się poświęcili, przypomina ich dzieło.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki medyczne, historia
Oddział Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego w Zielonej Górze w latach 1953-2019

W artykule przedstawiono szkic działalności oddziału Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego w Zielonej Górze (dalej PTS) od jego powstania w 1953 r. do 2019 r. Na wstępie omówiono kulisy powstania oddziału stomatologicznego w obrębie Polskiego Towarzystwa Lekarskiego (dalej PTL) i utworzenie samodzielnych struktur PTS. Uwzględniono kierunki rozwoju oddziału, kadry zarządzające towarzystwem i sposoby realizacji zadań statutowych. Podkreślono wkład PTS w podnoszenie wiedzy i umiejętności lekarzy stomatologów poprzez realizację kursów zaliczanych do specjalizacji i wykładów zaliczanych jako dopełnienie obowiązku kształcenia ustawicznego.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki medyczne, historia
Ocena wiedzy myśliwych i leśników w zakresie możliwości zapobiegania infekcjom Borrelia burgdorferi

WstępBadania miały na celu ocenę świadomości myśliwych i leśników w zakresie działań podejmowanych w celu zapobiegania zakażeniom <i>Borrelia burgdorferi</i>.Materiał i metodyGrupa badana liczyła 236 myśliwych z Polski i 339 leśników z Ukrainy.
Badanie zostało oparte na oryginalnym kwestionariuszu zawierającym pytania dotyczące stosowanych metod usuwania wkłutych
kleszczy, rodzaju środków zapobiegawczych podejmowanych w celu uniknięcia pokłucia przez kleszcze i oceny wiedzy dotyczącej
zapobiegania chorobom przenoszonym przez kleszcze, a także potrzeby edukacji tym zakresie.WynikiUsunięcie kleszcza za pomocą
pęsety częściej praktykowali myśliwi z Polski (16,5%), a smarowanie wkłutego kleszcza substancją oleistą, aby samoczynnie odpadł,
stosowali leśnicy z Ukrainy (18,8%). Występowanie rumienia wędrującego (<i>erythema migrans</i>) po pokłuciu przez kleszcza częściej
zgłaszali leśnicy z Ukrainy (47,2%). Spośród osób deklarujących brak wiedzy na temat profilaktyki chorób odkleszczowych ponad
78% myśliwych i 61% leśników chciało zdobyć taką wiedzę. Ponad 11% myśliwych i 21% leśników nie widziało jednak potrzeby
edukacji w tym zakresie. Myśliwi częściej niż leśnicy deklarowali stosowanie repelentów i sprawdzanie ciała po powrocie z terenów
zielonych.Wnioski Prowadzenie działań edukacyjnych jest niezbędne wśród osób podejmujących działalność hobbystyczną
i zawodową na obszarach leśnych Polski oraz Ukrainy. Uzasadnione wydaje się przeprowadzenie badań dotyczących preferencji
w wyborze repelentów wśród grup zagrożonych pokłuciem przez kleszcze.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Choroba symulatorowa i Simulator Sickness Questionnaire w polskiej praktyce. 
Badania kierowców zawodowych podlegających obowiązkowym kursom kwalifikacji wstępnej i okresowej

WstępZjawisko choroby symulatorowej jest mierzalne pod względem objawów fizjologicznych. Artykuł prezentuje praktyczne
wykorzystanie <i>Kwestionariusza choroby symulatorowej</i> (<i>Simulator Sickness Questionnaire</i> – SSQ) w badaniach poekspozycyjnych wraz z oceną samego narzędzia przez osoby badane.Materiał i metodyBadania przeprowadzono na symulatorze szkoleniowym
pojazdów ciężarowych i autobusów AutoSim AS 1600. Przebadano 130 kierowców uczestniczących w kursach kwalifikacji wstępnej
i okresowej dla kierowców w transporcie drogowym. Do badań wykorzystano kwestionariusz SSQ autorstwa Kennedy’ego i wsp.
w polskim tłumaczeniu Biernackiego i wsp. (symptomy: mdłości, dezorientacji, zaburzeń okulomotorycznych i wynik ogólny)
oraz ankietę oceniającą kwestionariusz SSQ (zrozumiałość i czasochłonność na skali 1–6).WynikiW grupie badanej (N = 130)
stwierdzono istotne statystycznie różnice w wynikach SSQ. Wśród kierowców młodszych (<29,5 roku) zarejestrowano zwiększone
nasilenie symptomów choroby symulatorowej po symulacji (objawy mdłości oraz wynik ogólny), u kierowców starszych (>29,5 roku) −
objawów dezorientacji po symulacji. Długość snu i ocena jakości wykonania zadania były istotnie wyższe w grupach bezobjawowych.
Wyniki wskazują również na pozytywny odbiór narzędzia przez osoby badane (N = 113) – oceniono czasochłonność jako niską
(M = 2,44 na skali 1–6), a zrozumiałość jako wysoką (M = 5,62 na skali 1–6).WnioskiUzyskane wyniki wskazują na występowanie
objawów choroby symulatorowej nawet w symulatorach wiernie odzwierciedlających ruch kabiny pojazdu. Oceny narzędzia przez
osoby badane i poziom zaangażowania w pracę z kwestionariuszem wskazują na jego pozytywny odbiór.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne