rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ postępu technicznego na wybór miejsca zamieszkania ludności miejskiej w perspektywie historycznej

Preferencje ludności miejskiej dotyczące miejsca zamieszkania zmieniają się wraz ze zmianami charakteru aktywności ekonomicznej człowieka stanowiącej pochodną zaawansowania technicznego gospodarek. Niniejszy artykuł stanowi próbę przedstawienia wpływu postępu technicznego na preferencje ludności dotyczące wyboru miejsca zamieszkania w ramach miast przy uwzględnieniu podziału na trzy okresy historyczne. Jego celem jest odpowiedź na pytanie o najbardziej pożądane lokalizacje w miastach różnych grup społecznych w każdym z wyróżnionych okresów, a także ukazanie zmian tych preferencji w wyniku unowocześniania metod produkcji. Artykuł w swoim zamierzeniu stanowi punkt wyjścia do dyskusji na temat wartości określonych lokalizacji w ramach przestrzeni miejskiej w przyszłości przy uwzględnieniu dalszego rozwoju technologii telekomunikacyjnej i transportowej.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Realizacja zasad zrównoważonego rozwoju na przykładzie wybranych osiedli mieszkaniowych Opola

W artykule poddano analizie cechy osiedli mieszkaniowych w kontekście rozwoju zrównoważonego. Główny celem artykułu jest stwierdzenie, czy zasady rozwoju zrównoważonego są realizowane zwłaszcza w nowej i starej przestrzeni mieszkaniowej. Autorka próbowała ocenić opolską przestrzeń mieszkaniową w kontekście zrównoważonego osiedla mieszkaniowego. Dokonała porównania nowego i dawnego budownictwa mieszkaniowego uwzględniając kontekst zrównoważonej przestrzeni określanej za pomocą tzw. walking distance.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zasięg stref oddziaływania metropolii

Aglomeracje miejskie o odpowiedniej wielkości są nazywane metropoliami. Strefy ich dominujących, funkcjonalnych powiązań tworzą obszary metropolitalne. Do wyznaczania zasięgu oddziaływania ośrodka metropolitalnego i jego strefy funkcjonalnej można stosować wiele kryteriów. Powstawanie układu metropolitalnego warunkuje jednak przede wszystkim odpowiednia struktura instytucjonalna, w tym regionalna i centralna administracja oraz organizacje o międzynarodowym charakterze. W artykule podjęto próbę wyznaczenia zasięgu obszarów znajdujących sie w strefach oddziaływania dużych ośrodków miejskich, jako obszarów tworzących lub kształtujących przyszłość regionów. Delimitacja obszarów funkcjonalnych musi być przeprowadzona odpowiednimi metodami badawczymi. Znaczenie ma przede wszystkim merytoryczny i uzasadniony celami badania dobór materiału wejściowego oraz dyskusja nad doborem wag i zakresem ich stosowania. Wydaje sie konieczne, by wyniki obowiązującego w przyszłości standardu delimitacji były uzupełniane przez wnioski płynące z komplementarnych studiów i analiz.
 
 

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjał trójmiejskiej przestrzeni metropolitalnej – pola integracji i dezintegracji

Trójmiasto wraz z otaczajacymi je gminami i powiatami ma bez wątpienia potencjał społeczno-ekonomiczny pozwalajacy na wykreowanie rzeczywistej przestrzeni metropolitalnej. Tak zwarty przestrzennie i opleciony siecią powiazań funkcjonalnych obszar zmaga sie jednak z wieloma procesami i zjawiskami natury społeczno-gospodarczej oraz polityczno-administracyjnej, które jak dotąd skutecznie przeciwdziałają tworzeniu się obszaru metropolitalnego sensu stricto. Artykuł ma na celu określenie pól integracji i dezintegracji Trójmiejskiego Obszaru Metropolitalnego oraz stanowi próbę wskazania działań, które w istotny spo ób mogłyby sie przyczynić do tworzenia wspólnego dla wszystkich partnerów obszaru metropolitalnego.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Sytuacja militarna uczestników wojny wietnamskiej w świetle fragmentów materiału lektorskiego Wydziału Propagandy i Agitacji KC PZPR pt. Uwagi o dynamice konfliktu wietnamskiego (czerwiec 1966)

Wojna w Wietnamie, znana również jako II konflikt indochiński, była wydarzeniem, które w znaczący sposób determinowało sytuację zimnowojenną w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w. Kwestia ta była również obserwowana i analizowana nad Wisłą. Oczywiście największą uwagę obecność militarna armii Stanów Zjednoczonych w Południowym Wietnamie budziła w czynnikach wojskowych PRL, niemniej jednak również była to problematyka znajdująca się w zasięgu zainteresowania czynników partyjnych. W 1966 r. Wydział Propagandy i Agitacji KC PZPR przygotował i rozesłał po strukturach wojewódzkich partii wykład lektorski pt. Uwagi o dynamice konfliktu wietnamskiego. Niniejszy tekst jest krytyczną edycją fragmentu dokumentu dotyczącą aspektów militarnych toczącej się wówczas wojny. Stanowi próbę ukazania nie tylko sposobu postrzegania wojny wietnamskiej przez propagandę PRL, ale także odsłania komunistyczną manipulację i proces tworzenia własnego – ahistorycznego obrazu wietnamskich zmagań.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie, historia
Dlaczego potrzebujemy stopnia wodnego w Siarzewie?

Stopień wodny w Siarzewie na Wiśle to nowoczesna inwestycja, która nie tylko ma stanowić wsparcie dla obecnego SW Włocławek i zagwarantować jego bezpieczeństwo, ale przede wszystkim zapewnić ochronę przeciwpowodziową, w szczególności osłonę przed zimowymi powodziami zatorowymi. Pozwoli na sterowanie falą powodziową i ułatwi możliwość przepłynięcia lodołamaczy. Zdecydowanie wstrzyma proces erozji wgłębnej. Pośrednio nowy stopień będzie przeciwdziałać skutkom suszy. Zapewni również bezpieczeństwo energetyczne.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Polacy w armii amerykańskiej podczas konfliktu zbrojnego na Kubie w 1898 r. (szkic problemu)

Artykuł podejmuje problem udziału polskich imigrantów w USA w konflikcie zbrojnym na Kubie w 1898 r. Wojna amerykańsko-hiszpańska w zasadniczy sposób wpłynęła na zachowania społeczne przedstawicieli grup etnicznych osiedlonych na terytorium Stanów Zjednoczonych. W przeważającej części imigranci pochodzenia europejskiego popierali imperialne aspiracje Ameryki i chętnie wstępowali do armii. Należeli do nich Polacy, przedstawiciele pierwszego i drugiego pokolenia emigracji ekonomicznej. Tocząca się wojna dała im okazję do potwierdzenia swojej lojalności wobec Stanów Zjednoczonych i osiągnięcia korzyści dla własnej grupy etnicznej. Przy obecnym stanie badań możemy jedynie w dużym przybliżeniu oszacować liczbę Polaków biorących udział w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej. Wiele informacji na ten temat znajduje się w ówczesnej prasie polonijnej, na podstawie której starano się zarysować ogólny obraz okoliczności poboru Polaków do armii amerykańskiej oraz niektóre kwestie związane m.in. z karierami wojskowymi, duszpasterstwem wojskowym, zbiorową pamięcią o wojnie.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie, historia
Partycypacja społeczna w zarządzaniu miastem: pomiędzy wykluczeniem społecznym a zaangażowaniem

Współczesne planowanie przestrzenne w tzw. krajach zachodnich realizowane jest według paradygmatu partycypacyjnego. W ujęciu tym mieszkańcy obszaru są aktywnymi, uświadomionymi i wyedukowanymi podmiotami w procesie planowania oraz zarządzania przestrzenią. Można postawić tezę, iż planowanie przestrzenne w Polsce oraz zarządzanie przestrzenią na poziomie lokalnym – miast i gmin – realizowane jest nadal z wykluczeniem społecznym. Praktycznie często realizowane są na zasadzie „gaszenia pożarów, które już zaistniały”. Do tego należy dodać strukturę urzędów miejskich oraz firm urbanistycznych, która jest najczęściej anachroniczna w stosunku do współczesnych standardów planistycznych i urbanistycznych. Z reguły struktura ta wyklucza udział mieszkańców przy planowaniu przestrzeni. W opracowaniu przyjmuje się za punkt wyjścia koncepcję S.R. Arnstein „drabiny partycypacyjnej” i podejmuje się dyskusję nad miejscem na tej drabinie Poznania, prowadząc analizę z perspektywy działań podejmowanych przez władze miasta.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Realizacja dużych kontraktów drogowych z wykorzystaniem konstrukcji gruntowo-powłokowych

Wzmożona ilość nowych odcinków dróg przekazywanych do użytku w naszym kraju to efekt zintensyfikowanych działań wynikających z realizacji programu rozwoju sieci drogowej. Projektowanie dróg to nie tylko środek przygotowawczy inwestycji, zwiastujący rychłe rozpoczęcie jej realizacji. To przede wszystkim proces techniczny mający na celu optymalizację techniczną (przebiegu danej drogi w kontekście możliwości kształtowania trasy, jakości obsługi danego regionu) oraz ekonomiczną (koszty budowy i użytkowania w cyklu życia) inwestycji. Aspektem równie ważnym jest zagwarantowanie bezpieczeństwa zarówno użytkowników tych dróg, jak i bytującej w pobliżu faunie. Obecnie polska sieć dróg szybkiego ruchu liczy ok. 4295,4 km, z czego 1712 km stanowią autostrady, a 2583,4 km drogi ekspresowe [1].

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Przepusty wielootworowe w infrastrukturze drogowej i kolejowej. Cz. 1. Zagadnienia ogólne. Przepusty i mosty ekologiczne cz. 26.

Kolejnym ważnym zagadnieniem technicznym związanym z tytułową tematyką cyklu [1] jest zdaniem autorów problematyka przepustów wielootworowych, które są coraz częściej stosowane w krajowej infrastrukturze komunikacyjnej.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Renowacja 93-letniego systemu kanalizacji ogólnospławnej w powiecie Cook w stanie Illinois w USA

System kanalizacji zbiorczej znajdującej się na terenie powiatu Cook w stanie Illinois w USA, zarządzany przez Metropolitan Water Reclamation District of Greater Chicago (dalej District), posiada ok. 885 km rur kanalizacyjnych o różnej wielkości. W miarę starzenia się kolektorów należy poddawać je renowacji. W artykule opisano część systemu kolektorów znanych pod nazwą Salt Creek Intercepting Sewer Contract No. 2, wchodzących w skład kanalizacji ogólnospławnej, odprowadzającej ścieki bytowo-gospodarcze i opadowe.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Transformacja cyfrowa w budownictwie infrastrukturalnym

Transformacja cyfrowa jest obecnie jednym z najczęściej używanych pojęć, które opisują obserwowane przez nas przemiany niemal we wszystkich dziedzinach naszego życia. Pozornie wydawać się może, że powinna ona dotyczyć tylko stosunkowo wąskiej grupy specjalistów i inżynierów związanych z technologiami IT, jak np. informatyków czy automatyków. Okazuje się jednak, że ponieważ towarzyszy ona wręcz epokowemu przejściu naszego społeczeństwa z ery industrialnej do ery informacji, to musiała pojawić się również w branży budowlanej. Podstawą transformacji cyfrowej jest oczywiście powszechna komputeryzacja, dzięki której informacja, a zwłaszcza dostęp do niej i skuteczność jej przetwarzania, stały się globalnymi czynnikami stymulującymi dalszy rozwój.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Czas na budownictwo – budownictwo na czas

Czas liczy się w każdej branży, w budownictwie jest jednak szczególnie istotny. Stanowi jeden z głównych czynników determinujących produktywność. Nieefektywność procesów budowlanych, nieplanowane wydatki i nieproduktywna praca mogą znacząco wydłużyć czas realizacji inwestycji oraz podnieść jej koszt. O tym, jak długo potrwa budowa, decyduje się już na etapie wyboru materiałów i technologii. Szybsza praca, dokładniejsze planowanie i lepsze zarządzanie procesem budowy są dziś możliwe m.in. dzięki odpowiednim produktom, maszynom, technologiom i oprogramowaniu. Czas jest równie ważny z punktu widzenia eksploatacji. Za sprawą dostępnych obecnie rozwiązań możemy znacznie wydłużyć okres użytkowania obiektów budowlanych, bo każda inwestycja budowlana to tak naprawdę inwestycja w przyszłość.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ekologia czy ekonomia? Aspekt decydujący o zastosowaniu pali przemieszczeniowych do posadowienia obiektów mostowych

Wykonanie fundamentu w każdym przypadku stanowi ingerencję w środowisko i naturalne podłoże gruntowe. W okresie, kiedy istotną uwagę zwracamy na szeroko rozumianą ekologię, należy dążyć do zastosowania technologii, która będzie przyjazna dla otoczenia i w minimalnym stopniu oddziaływała na środowisko naturalne.

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Innowacyjny system kanalizacji grawitacyjnej w infrastrukturze odwodnieniowej miast

Ograniczenia związane z możliwością stosowania tradycyjnych rozwiązań w systemach odwodnieniowych wymuszają konieczność poszukiwania zaawansowanych sposobów sterowania wielkością transportowanych wód opadowych przy minimalnym wykorzystaniu powierzchni zlewni i ingerencji w istniejący system kanalizacyjny

Czasopismo: Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Działania bojowe 315 Dywizjonu Myśliwskiego „Dęblińskiego” podczas operacji „Overlord” 6 czerwca – 7 lipca 1944 r.

Artykuł ukazuje przebieg udziału 315 Dywizjonu Myśliwskiego „Dęblińskiego” w operacji „Overlord”. Jednostka włączona w struktury 2 Tactical Air Force prowadziła działania bojowe nad Normandią w ramach 133 Skrzydła Myśliwskiego, skupiając się przede wszystkim na wsparciu wojsk lądowych poprzez atakowanie celów naziemnych w rejonie frontu lub na głębokim zapleczu przeciwnika. W pierwszej połowie lipca 1944 r. dywizjon został wyłączony ze struktury 2nd TAF i przeniesiony do składu Powietrznej Obrony Wielkiej Brytanii w celu przeciwdziałania niemieckim atakom prowadzonym przy użyciu latających bomb V1. 315 Dywizjon Myśliwski był jednym z pięciu dywizjonów myśliwskich Polskich Sił Powietrznych, bezpośrednio zaangażowanych w operację „Overlord”. Pomimo stosunkowo krótkiej obecności w strukturach 2nd TAF, wniósł istotny wkład w ostateczne powodzenie całej operacji.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie, historia
Zaangażowanie partnerów samorządów aglomeracji poznańskiej w budowanie metropolii Poznań

Przedmiotem artykułu jest analiza zaangażowania partnerów samorządów aglomeracji poznańskiej w budowanie Metropolii Poznań. Celem artykułu jest zaprezentowanie opinii partnerów samorządów aglomeracji poznańskiej dotyczących rozwoju każdej metropolii i  opinii odnoszących się bezpośrednio do rozwoju Metropolii Poznań oraz ich interpretacja i wyjaśnienie. Zwrócono uwagę na zaangażowanie partnerów samorządów w  budowanie Metropolii Poznań poprzez ich uczestnictwo w  sieciach partnerstwa. Ponadto w oparciu o badanie opinii partnerów dokonuje się hierarchizacji przeszkód  powstawaniu Metropolii Poznań oraz identyfikuje działania przyspieszające powstawanie spójnej i  mającej znaczenie międzynarodowe Metropolii Poznań.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Atrakcyjność inwestycyjna rumuńskiego miasta Timișoara

Po upadku socjalizmu w Europie Środkowo-Wschodniej ekonomiści i międzynarodowe instytucje sugerowali, by kluczowa role w transformacji od gospodarki planowej do wolnorynkowej odegrały bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ). Celem artykułu jest pokazanie roli BIZ w rumuńskim miescie Timișoara. Miasto jest drugim najbardziej atrakcyjnym miejscem dla BIZ w Rumunii. Timișoara leży w zachodniej części kraju. Należy do najszybciej rozwijających sie miast rumuńskich. Lokalnym władzom udało sie przyciągnąć wielu inwestorów, przede wszystkim z Włoch i z Niemiec. Dla inwestorów są atrakcyjne: bliskość do Europy Zachodniej, niskie koszty pracy, wysoko wykwalifikowana siła robocza, duża liczba studiującej młodzieży oraz polityczna stabilizacja. Mieszkańców regionu charakteryzują przedsiębiorczość i otwartość. Przykład Timișoary pokazuje, ze pozytywna role w przyciągnięciu inwestycji może odegrać powinowactwo kulturowe i wspólne dziedzictwo historyczne.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
„Dwójka” i miasto. Agendy polskiego wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w międzywojennej Bydgoszczy (1920–1939)

W liczącej nieco ponad 100 tys. mieszkańców Bydgoszczy działało w dwudziestoleciu międzywojennym co najmniej siedem agend polskiego wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. Ogółem, uwzględniając zmiany kadrowe, w mieście pracowało kilkudziesięciu oficerów tych służb, wspomaganych przez setki podoficerów i pracowników cywilnych. Była to zauważalna i specyficzna grupa zawodowa. Dało to podstawę do określania tego miasta – nieco na wyrost – „stolicą wywiadu polskiego”. Bydgoszcz nie pełniła takiej roli, ale jest faktem, że agendy wywiadu były w mieście nad Brdą wyjątkowo liczne. Największą placówką wywiadu w Bydgoszczy była Ekspozytura Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr 3. Była to najwyżej ceniona przez zwierzchników wojskowych agenda wywiadu przygranicznego w latach 1930–1939. Jej pracami kierował jeden z najbardziej utalentowanych, a jednocześnie kontrowersyjnych oficerów wywiadu polskiego, mjr Jan Żychoń (1902–1944), podczas II wojny światowej rzeczywisty szef polskiego wywiadu na uchodźstwie. Siedziby ekspozytury nie były jawne. Na budynkach nie było tablic informacyjnych, nie było też zapisów w księgach adresowych i telefonicznych. Niniejszy tekst poddaje weryfikacji dotychczasowe miejsca jej lokalizacji. Były kolejno trzy. Dwie pierwsze podawano w dotychczasowej historiografii błędnie.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie, historia
Miasta w strategiach ekspansji korporacji ponadnarodowych

Wyniki licznych badań prowadzonych na przełomie XX i XXI w., prezentowanych w literaturze światowej, wskazuja, że globalizacja obejmuje swym zasiegiem przede wszystkim miasta, które staja sie glównymi węzłami w globalnej sieci gospodarczej (por. Castells 1989, Friedmann 1995, Robertson 1995, Graham, Marvin 2001, Scott 2001, Hall 2005, Sassen 2006, Czerny, Luczak, Makowski 2007, Taylor 2010). W miastach swoją działalność lokalizuja wielkie korporacje ponadnarodowe, nastepuje intensywna wymiana informacji, odnotowywane są najwieksze przepływy globalne, zarówno międzynarodowych kapitalów inwestycyjnych, zaawansowanych technologii, jak i wysokiej jakości kapitalu ludzkiego. Wynika to m.in. z globalnych strategii ekspansji korporacji, które w celu podniesienia swojej konkurencyjności poszukują dostępu do lokalnych źródel zaawansowanej wiedzy, wysokiej jakości kapitalu ludzkiego, innowacji i technologii. Zasadniczym celem opracowania jest analiza rozmieszczenia przestrzennego dzialalności największych korporacji ponadnarodowych świata, w tym geograficznych kierunków przepływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz lokalizacji siedzib zarzadów korporacji.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Centralność i peryferyjność w badaniach rynku pracy

Artykuł stanowi próbę konfrontacji koncepcji centralności i peryferyjności z zagadnieniami rynku pracy. Jeżeli bowiem rynek pracy jest składowa przestrzeni spoleczno-gospodarczej charakteryzującej sie zmiennością w czasie i w przestrzeni, to zmiany te dotyczą także rynku pracy, od poziomu lokalnego, przez regionalny, do krajowego. Celem artykułu jest wykazanie centralności i peryferyjności regionalnego rynku pracy rozpatrywanego na przykładzie konurbacji katowickiej oraz wybranych miejskich rynków pracy a także zmienności tego dualizmu w kolejnych etapach przemian owych rynków pracy. Można wskazać, ze o ile od drugiej polowy XVIII w. do okresu międzywojennego występował dośrodkowy model rynku pracy, o tyle w latach 50. i 60. XX w. na poziomie regionalnym zaznaczyły sie tendencje odśrodkowe, związane z realizacja planu regionalnego województwa (1951–1953), a w nim idei deglomeracji. Spowodowało to zróżnicowanie rozwoju rynku pracy poszczególnych miast konurbacji katowickiej, prowadząc do większej złożoności układu centrum–peryferie. Na styku obszarów centrum i peryferii pojawił sie obszar subcentrum charakteryzujący sie dynamicznym rozwojem. Dekada lat 70. charakteryzowała się wzmacnianiem rynku pracy, zwłaszcza we wschodniej części konurbacji katowickiej. Nastąpił zatem rozwój subcentrum, które składa sie z dwóch części: zachodnia tworzą górnicze miasta na zachód i południe od Gliwic, zaś na wschodzie powstał duży ośrodek pracy w Dąbrowie Górniczej oraz rozwinęło sie górnictwo węglowe w Bieruniu i Lędzinach. Transformacja gospodarcza osłabiła rozwój ośrodków północnego obrzeza konurbacji. Zarówno model regionalnego, jak i miejskich rynków pracy wskazują na zmienność układu centrum–peryferie w zakresie funkcjonowania rynku pracy.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie miast powiatowych w pobudzaniu rozwoju mniejszych jednostek terytorialnych

Miasta powiatowe są szczególnymi podmiotami w polskiej rzeczywistości lokalnej. Ich znaczenie wynika z posiadania dużych możliwości inspirowania pozytywnych zmian, jakie dotyczyć mogą małych miast i gmin wiejskich. Pod wieloma względami są najważniejszymi pośrednikami w relacjach pomiędzy nimi a innymi podmiotami samorządowymi, przybliżając nowoczesne trendy czy łagodząc skutki docierania na prowincje zjawisk globalnych. Celem artykułu jest uwypuklenie roli miast powiatowych, w tym wskazanie na ich konkretne funkcje, jakie w czasach podnoszenia świadomości zalet istnienia wspólnot lokalnych i budowania marek miejscowych produktów mogą oferować mniejszym jednostkom terytorialnym.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój biotechnologii w miastach wybranych krajów Unii Europejskiej

Współcześnie przemysł biotechnologiczny postrzegany jest jako najważniejszy i najszybciej rozwijający sie sektor gospodarki wysokich technologii. Przemysł ten cechują innowacyjność, szeroki zakres aplikacji i generowania postępu w innych dziedzinach nauk podstawowych. W Europie początki sektora biotechnologii sięgają końca lat 70. XX w. i są związane z pojawieniem sie dużej liczby małych i średnich przedsiębiorstw związanych z  instytucjami badawczymi i  naukowymi. Rozwój biotechnologii następuje zatem nie tylko w dużych miastach, ale również w regionach wiejskich (np. regiony rolnicze). Celem niniejszego artykułu jest analiza zmienności przestrzennego rozwoju biotechnologii jako kluczowego sektora high-tech w  wybranych krajach europejskich. Układ przestrzenny zostanie zweryfikowany w odniesieniu do struktury sieci osadniczej.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna