rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania rozpoznawcze możliwości zastosowania fitoremediacji do ochrony terenów wokół mogilników pestycydowych

Składowiska przeterminowanych i nieprzydatnych środków ochrony roślin stanowią największe zagrożenie środowiska naturalnego, jakie przyniosła chemizacja rolnictwa w Polsce. Mogilniki i stan jakości wód w ich okolicach stanowią od wielu lat jeden z najtrudniejszych problemów do rozwikłania, stwarzający ogromne niebezpieczeństwo dla człowieka jak również środowiska naturalnego. Jedną z przyczyn powstawania mogilników w Polsce była duża ilości nieprzydatnych środków ochrony roślin w latach 60-tych. Zjawisko to uległo nasileniu w latach 70-tych, gdy część środków uważanych za szkodliwe została wycofana z użytku. Pomysłem na rozwiązanie problemu nadmiaru nieużytecznych pestycydów były mogilniki nazywane również "bombami pestycydowymi". Oprócz przeterminowanych środków ochrony roślin deponowano w nich odczynniki pochodzące ze szkolnych laboratoriów i przeterminowane leki [3]. Mogilniki budowano najczęściej z kręgów betonowych izolowanych smołą lub lepikiem, wykorzystywano również stare obiekty wojskowe takie jak bunkry i fortyfikacje wojskowe. Przy lokalizacji mogilników nie dokonywano rozpoznania hydrologicznego terenu, wybierano zwykle miejsca oddalone od miejscowości. Problemem tym zaczęto interesować się dopiero w latach 90-tych ubiegłego stulecia, kiedy to mogilniki zaczęto traktować jako obiekty niebezpieczne dla środowiska naturalnego z powodu ich nieszczelności, czego efektem jest przenikanie prze- terminowanych pestycydów do środowiska i jego skażenie. W związku z tym podjęto działania dotyczące inwentaryzacji mogilników. Według Państwowego Instytutu Geologicznego liczba mogilników w Polsce w 2003 roku wynosiła 284 [11]. Spośród 16 województw jedynie lubelskie i lubuskie uporały się z mogilnikami, zaś na Podlasiu zlokalizowanych jest 10 mogilników. Stan ich konstrukcji mogilników pogarsza się z roku na rok. Powoduje to duże zagrożenie i zanieczyszczenie środowiska naturalnego, a także może stanowić niebezpieczeństwo dla okolicznych mieszkańców, gdyż wydostające się do środowiska zanieczyszczenia są niezauważalne. Dochodzi do skażeń wód gruntowych i powierzchniowych, a także gleby w wyniku przenikania odpadów pestycydowych z nieszczelnych mogilników. Wycieki te po dotarciu do warstwy wodonośnej są przemieszczane zgodnie z kierunkiem wód podziemnych i mogą ulec przechwyceniu przez wody powierzchniowe. Z tego względu podejmowane są działania dotyczące likwidacji mogilników, które powinny być prowadzone w sposób rzetelny i zgodny z aktualną wiedzą. Każdy obiekt powinien być traktowany indywidualnie, dlatego przeprowadza się badania jakości wód naturalnych celu określenia skażenia i migracji pestycydów w jego okolicach. W przypadku korozji oraz uszkodzenia konstrukcji mogilników stały dopływ zanieczyszczeń do wód otwartych ma oraz będzie miał miejsce przez wiele lat [1, 3, 6, 10, 11].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Przebieg stanów zapasów wody w zlewni śródleśnego oczka wodnego w średnim roku hydrologicznym

Badania dotyczące małych zbiorników wodnych w lasach, odgrywających w kształtowaniu gospodarki wodnej terenów leśnych niezwykle istotną rolę, prowadzone są w ostatnich latach na coraz szerszą skalę. Wielu autorów podkreśla duże znaczenie śródleśnych oczek wodnych, będących elementem małej retencji, w kształtowaniu zasobów wodnych przyległych siedlisk, zwłaszcza w okresach posusznych, w których zretencjonowane w tych zbiornikach wody zasilają wody gruntowe terenów przyległych [4, 5]. Zasilanie to jest ważnym elementem gospodarki wodnej zlewni leśnych, która w dużej mierze może decydować o trwałości lasu. Według Rozwałki i Wiśniewskiego [10] aby zwiększyć korzystny wpływ lasu na bilans wodny kraju, poza zwiększeniem lesistości, należy w lasach odbudować małą retencję. Według tych autorów zwiększenie zdolności retencyjnych terenów leśnych możliwe jest przez właściwe gospodarowanie zasobami wodnymi w małych zlewniach, z śródleśnymi oczkami wodnymi. Jednym z wielu dokumentów mówiących o konieczności ochrony i odbudowy małych zbiorników wodnych na terenach leśnych jest Polityka Leśna Państwa [9]. W aneksie 2 tego dokumentu stwierdzono, że w ramach programu ochrony ekosystemów leśnych należy pozostawić w stanie zbliżonym do naturalnego, lub odtworzyć śródleśne zbiorniki wodne. Dlatego też konieczne są dalsze badania i analizy gospodarki wodnej w mikrozlewniach leśnych z śródleśnymi oczkami wodnymi, które przyczynią się zarówno do ochrony samych oczek, jak i zasobów wodnych w ekosystemach leśnych ich zlewni. Celem pracy było określenie zmian stanów i zapasów wody w zlewni śródleśnego oczka wodnego w średnim, pod względem sumy opadów, roku hydrologicznym.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie piasków odpadowych do wykonywania posadzek przemysłowych

Beton jest najpowszechniej stosowanym budowlanym materiałem kompozytowym, do którego wytworzenia rocznie na świecie zużywa się 20 mld ton kruszywa. W przeliczeniu na każdego mieszkańca globu oznacza to zużycie 3 ton kruszywa rocznie [1]. Produkcja betonu może więc w sposób znaczący wpływać na środowisko naturalne. Do jego produkcji stosuje się mieszankę kruszywa grubego, najczęściej żwiru oraz drobnego, głównie piasku kwarcowe-go. Proporcje kruszywa grubego do drobnego w betonie zwykłym wynoszą w przybliżeniu 3:1. Jeżeli proporcje występowania tych składników w miejscu ich pozyskiwania byłyby podobne lub składniki te występowałyby oddzielnie, ich wydobycie przebiegałoby bezodpadowo. Na obszarze geograficznym Polski, a w szczególności w regionie Pomorza tak jednak nie jest. Przyjmuje się, że około 90% złóż kruszyw grubych znajduje się w regionie południowym Polski, 6% w regionie środkowym i tylko 4% w regionie północnym [2]. Powoduje to deficyt kruszyw gruboziarnistych w regionie północnej Polski.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Ocena wpływu współczynników spływu i opóźnienia na przepływy obliczeniowe w sieci kanalizacji deszczowej

W ogólnym wzorze na obliczanie spływu ścieków opadowych, niezależnie od stosowanych metod występuje współczynnik spływu (zarówno w metodzie granicznych natężeń jak i stałych natężeń) oraz współczynnik opóźnienia (w metodzie stałych natężeń). Współczynnik spływu jest przyjmowany na podstawie literatury zależnie od rodzaju i charakteru zlewni, najczęściej bez głębszej analizy. I trudno nie zgodzić się z Imhoffem [3], że nawet mała zmiana wartości współczynnika spływu bardziej wpływa na wynik końcowy niż inne parametry obliczeń. Warto więc poddać przyjmowane wartości współczynnika spływu wnikliwej analizie. W przypadku współczynnika opóźnienia, obliczanego najczęściej z wzoru Bürkli w metodzie stałych natężeń, o jego wartości decyduje wykładnik potęgi (stopień pierwiastka) (n), przyjmowany na podstawie kształtu i charakterystyki zlewni. Mając do dyspozycji najczęściej trzy wartości n (4, 6, 8) i bardzo nieprecyzyjne kryteria ich wyboru, trudno uznać otrzymywane na ich podstawie wartości spływu za satysfakcjonujące. Propozycja ich uszczegółowienia i dokładniejszego dostosowania do warunków lokalnych powinna poprawić dokładność obliczeń szczególnie, że metoda stałych natężeń stosowana do obliczeń przepływów w kanałach deszczowych jest oceniana przez specjalistów jako zaniżająca te przepływy w stosunku do metody granicznych natężeń. Tym zagadnieniom jest poświęcony niniejszy referat. Można uznać zaprezentowane w nim propozycje za dyskusyjne, ale warto poświęcić im nieco uwagi.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza zagrożeń powodziowych w zlewni rzeki Piotrówki

Zagrożenie powodziowe w Polsce występuje na powierzchni ponad 2 mln hektarów, obejmujących obszary dolinowe i przymorskie, stanowi to ok. 7% powierzchni kraju [1]. Na obszarze tym występują różne typy powodzi o różnym zakresie przestrzennym i czasie występowania. Najczęstszą przyczyną ich pojawiania się stanowią opady atmosferyczne, które w okresie (półroczach letnich) 1941÷2001 były przyczyną powstawania powodzi w 59% przypadkach. Ponadto w analizowanym okresie, w półroczach zimowych (od listopada do kwietnia), najczęściej pojawiały się powodzie sztormowe (13%), zatorowe (10%), roztopowe (8%), i roztopowo-opadowe (5%). Wystąpiły również awarie urządzeń wodnych, stanowiły one przyczynę 5% powodzi [15]. Powódź jest zjawiskiem przyrodniczym, występującym nieregularnie i na ogół ma gwałtowny przebieg [17]. Wyeliminowanie powodzi jest niemożliwe, gdyż nie można kontrolować takich zjawisk jak opad atmosferyczny, można natomiast ograniczyć wielkość strat spowodowanych powodzią [21]. Na zmniejszenie strat powodziowych można wpływać poprzez rozwiązania techniczne i nietechniczne. Ze względu na stosowane środki techniczne, ochronę przeciwpowodziową dzieli się na czynną i bierną [18, 22].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Usuwanie cynku z roztworów wodnych i ścieków z zastosowaniem immobilizowanej i nie immobilizowanej biomasy Aspergillus niger

W ciągu ostatnich lat prowadzone są liczne badania nad wykorzystaniem materiałów pochodzenia biologicznego do usuwania metali ciężkich ze ścieków. Udowodniono, że metoda sorpcji metali ciężkich w biomasie może stanowić korzystną alternatywę dla tradycyjnych metod fizycznych i chemicznych, zwłaszcza w przypadku ścieków zawierających metale w stężeniu poniżej 100 mg/l [1, 10, 13]. Jako biosorbenty wykorzystywane są substancje pochodzenia zwierzęcego (chityna, chitozan), roślinnego (celuloza, odpady z przemysłu spożywczego, produkcji antybiotyków, substancje uzyskiwane z wodorostów morskich - alginiany i karrageniany) [1, 8÷11]. Najczęściej jednak w procesach biosorpcji stosuje się mikroorganizmy - bakterie, grzyby mikroskopowe oraz glony.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ czynników fizyko-chemicznych na specjację fosforu w osadach ściekowych powstających w technologii EvU-Perl

W osadach ściekowych powstających po oczyszczeniu ścieków komunalnych znajdują się związki fosforu i azotu. Tak więc osady ściekowe można traktować jako wtórne źródło biogenów [14]. Jedną z istotnych informacji pozwalających ocenić rolę osadów jako wtórnego źródła biogenów jest ilość zawartego w nich fosforu biologicznie dostępnego, który może być uwalniany z osadów i wykorzystywany w procesie produkcji pierwotnej. Do określenia zawartości fosforu biologicznie dostępnego wykorzystuje się metody analizy specjacyjnej. W naszych wcześniejszych badaniach wybrano metody analizy specjacyjnej fosforu w osadach [2], a następnie zbadanie jego specjacji w osadach powstających przy oczyszczaniu ścieków z wykorzystaniem różnych rozwiązań technologicznych i różnych warunków prowadzenia procesu oczyszczania. Dotychczas zbadano specjację fosforu w osadzie nadmiernym powstającym podczas oczyszczania ścieków metodą osadu czynnego [3, 4] i poddawanym działaniu różnych warunków fizyko-chemicznych. W niniejszej pracy zaprezentowano wyniki badań specjacji fosforu w osadzie powstającym w technologii EvU-Perl, stanowiącej swoiste połączenie metody osadu czynnego z zawirowalnym złożem biologicznym. Technologia EvU-Perl jest przykładem zastosowania immobilizacji biomasy w oczyszczaniu ścieków. Biomasa jest unieruchamiana na walcowatych kształtkach wykonanych z materiału polimerycznego. Kształtki stanowią wypełnienie komór napowietrzania.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Sorbenty organiczne i mineralne w procesie oczyszczania ścieków

W specyficznych warunkach nawet małe lub bardzo małe ilości odprowadzanych ścieków mogą stanowić zagrożenie dla obszarów podlegających szczególnej ochronie. Obszary podlegające szczególnej ochronie (zgodnie z Dz. Ust. z dnia 16.12.1991 Nr 116, poz. 504 - w sprawie zasad ustanawiania stref ochronnych źródeł i ujęć wody) na przykład zbiorniki wód powierzchniowych i ich zlewnie - służące do zaopatrzenia w wodę miast i wsi - muszą mieć zapewnioną I klasę czystości wód. W Polsce ~ 62% wody do zaopatrzenia ludności jest ujmowane z ujęć powierzchniowych tj. rzek, jezior i zbiorników zaporowych (według danych Głównego Urzędu Statystycznego) [6]. Ośrodki rekreacji i wypoczynku często rozmieszczone są w lasach, nad jeziorami lub innymi zbiornikami szczególnie chronionymi. Bywa tak, że wywóz ścieków taborem asenizacyjnym jest niemożliwy. Brak doprowadzenia energii elektrycznej uniemożliwia zrealizowanie klasycznego układu technologicznego oczyszczania ścieków. Wśród obszarów szczególnie chronionych znajdują się też zbiorniki powierzchniowe wykorzystywane dla celów sportu i rekreacji, np. kąpieliska publiczne. Wzrost infekcji i skażeń bakteriologicznych plaż i kąpielisk stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. Oczyszczone ścieki dopływające do wód powierzchniowych są źródłem patogenów powodujących infekcje uszu i oczu podczas kąpieli oraz nurkowania.W skali światowej liczbę infekcji spowodowanych przenoszeniem wirusów przez wodę szacuje się na około 2 500 000 [6]. Na obszarze Pomorza odbiornikami ścieków oczyszczonych są często strumienie (cieki) o bardzo małym przepływie SNQ = 0,1÷0,3 m3/s. Wody te o charakterze podgórskim stanowią bądź siedlisko ryb łososiowatych, bądź tarlisko łososi, troci, pstrągów i lipieni. Niekorzystny stopień rozcieńczenia ścieków wodami odbiornika i konieczność szczególnej ochrony tych wód, czasem wymusza zastosowanie doczyszczania odpływów na filtrach nadających się do małych oczyszczalni. Wymieniane są różne rozwiązania [17, 18]: o filtry piaskowe, o filtry piaskowo-torfowe, o filtry torfowe, o filtry piaskowe z recyrkulacją itp.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zmiany uwilgotnienia gleb polderu Nielegowo w okresach wegetacyjnych lat 2005 do 2007

Zasoby wodne Wielkopolski są stosunkowo niewielkie. Nawet w latach przeciętnych i mokrych w środkowej części dorzecza Warty, występują niedobory wody w okresie wegetacyjnym, w którym suma opadów waha się od 240 do 290 mm, a w latach suchych nie przekracza połowy tej wartości [2, 7]. Wielkopolska jest obszarem o największych deficytach wody w Polsce, które dodatkowo ulegają stopniowemu pogłębianiu, gdy średnie roczne opady atmosferyczne z wielolecia są niższe lub zbliżone do 500 mm. [5].Bilans wodny kształtowany jest przede wszystkim przez warunki meteorologiczne,głównie zaś przez ilość i rozkład opadów atmosferycznych oraz ewapotranspirację rzeczywistą. Woda glebowa jest dynamicznym składnikiem gleby, ulegającym zmianom w cyklu rocznym. Zmiany te są uzależnione od dopływu wody do gleby, jej krążenia w obrębie gleby oraz odpływu wody poza profil glebowy. Istotnym czynnikiem gospodarki wodnej gleb jest także poziom występowania zwierciadła wód gruntowych oraz ich wpływ na uwilgotnienie wierzchnich warstw gleby [8, 6]. Gospodarka wodna gleb decyduje zarówno o ilości wody dostępnej dla roślin w sezonie wegetacyjnym jak również o ilości wody infiltrującej przez glebę do wód gruntowych [3, 4]. Zlewnia Kościańskiego Kanału Obry, do której należy Rów Wonieść, obejmuje obszar na styku strefy brzegowej zlodowacenia bałtyckiego z płaskimi równinami morenowymi z okresu zlodowacenia środkowopolskiego [1]. Większe zróżnicowanie hipsometryczne jest rezultatem silnego rozmycia denno morenowej równiny zlodowacenia środkowopolskiego przez wody roztopowe. Utwory czwartorzędowe mają miąższość od około 20 m do ponad 80 m i reprezentowane są przez gliny zwałowe tych zlodowaceń oraz osady fluwioglacjalne i interglacjalne. Celem pracy była ocena wpływu warunków meteorologicznych na zmiany zapasów wody w analizowanych glebach na polderze Nielęgowo w okresach wegetacji lat 2005 do 2007.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Główne źródła rtęci w organizmach ludzi nie narażonych zawodowo

Rtęć zajmuje jedno z pierwszych miejsc na liście najbardziej niebezpiecznych, globalnych zanieczyszczeń środowiska. Nie pełni żadnej znanej roli biologicznej, jest natomiast toksyczna dla wszystkich żywych organizmów. Skażenie rtęcią, początkowo postrzegane jako poważny problem lokalny, stanowi obecnie problem powszechny. Wynika to ze specyficznej natury tego metalu, która zdeterminowana jest mnogością jego form, dużą lotnością i ruchliwością w środowisku. Toksyczne działanie rtęci i jej związków zależy głównie od formy w jakiej występuje (rtęć elementarna, nieorganiczne i organiczne związki rtęci), od drogi wniknięcia do organizmu, dawki oraz czasu ekspozycji. Najbardziej groźne dla człowieka (zwłaszcza dla płodu i małych dzieci) są organiczne związki metylortęciowe, ponieważ uszkadzają one przede wszystkim ośrodkowy układ nerwowy [58÷61]. Rtęć uwolniona do środowiska naturalnego pozostaje w nim, przemieszczając się w różnej postaci pomiędzy jego elementami: powietrzem, wodą, osadami, glebą oraz organizmami żywymi. Ze względu na swoją stosunkowo dużą lotność może zostać przeniesiona na duże odległości. Nie ulega biodegradacji i dlatego bardzo długo utrzymuje się w środowisku, gromadząc się w łańcuchach troficznych i przedostając się do organizmu ludzkiego. W środowisku naturalnym rtęć występuje głównie w łupkach węglowych i łupkach bitumicznych oraz zasadowych skałach krystalicznych, w glebach gliniastych i torfowych, oraz stanowi zanieczyszczenie paliw kopalnych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Przydatność osadów komunalnych i mieszanek trawnikowych do zadarniania gruntów bezglebowych

Obecnie w polskich oczyszczalniach ścieków komunalnych powstaje rocznie około 400 tys. ton suchej masy osadów. Ilość ta corocznie wzrasta w związku z postępującą budową kanalizacji i oczyszczalni ścieków. Osady ściekowe są bogatym źródłem organicznych i mineralnych składników niezbędnych dla roślin. Zdaniem Murzyńskiego i in. [7], Siuty i in. [12], Krzywego i Wołoszyka [5], Krzywego i in. [6] komposty z udziałem różnych odpadów organicznych np. osadów ściekowych, odpadów pochodzenia rolniczego, z przetwórstwa rolnospożywczego, itd., mogą być wykorzystywane do rekultywacji biologicznej i użyźniania gleb lekkich. Także Niedźwiecki i in. [8] wskazują na pozytywny wpływ osadów ściekowych na rozwój gatunków traw użytych do zakładania trawników na glebie piaszczystej. Jakość trawników w dużym stopniu zależy od odpowiedniego doboru komponentów do przygotowania podłoża [4, 1]. Celem badań była ocena wpływu doglebowego i pogłównego stosowania osadów komunalnych na rozwój wybranych mieszanek trawnikowych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wpływ odpadów organicznych i organiczno-mineralnych na mobilność metali ciężkich w glebie

Wśród odpadów powstających w gospodarce komunalnej i przemyśle znaczną część stanowią odpady organiczne. Ich ilość w naszym kraju rośnie a większość z nich jest składowana. Należą do nich osady ścieków komunalnych, a także ścieków przemysłowych. Najpoważniejszym przeciwwskazaniem stosowania osadów i innych odpadów jest zbyt wysoka w nich zawartość metali ciężkich oraz skażenie biologiczne. Osady z przemysłu mleczarskiego, których znaczne ilości produkowane są przez mleczarnie miedzy innymi na Podlasiu jest bogata w podstawowe składniki nawozowe jak azot , fosfor, wapń, magnez. Boruszko i inni [4] podają, że zawierają one bezpieczną zawartość metali cięż-kich i można je wykorzystać przyrodniczo w tym rolniczo. Osady ścieków komunalnych aby mogły być wprowadzane do środowiska można poddać stabilizacji termicznej poprzez suszenie z jednoczesną granulacją [10]. Ułatwia to ich stosowanie ponieważ nie pylą, nie zbrylają się oraz może to być produkt bezpieczny dla środowiska ze względów higienicznych. Jednak należy liczyć się z tym, że każdy odpad zawiera pewną ilość metali ciężkich, która może powiększyć rodzimą pulę zawartości ich w glebach. Odpady mogą wpływać nie tylko na zawartość ogólną metali ciężkich [3], ale także na ich mobilność w środowisku glebowym.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wykorzystanie odpadów mineralnych w budowie składowisk odpadów komunalnych

Mineralne odpadowe materiały ziarniste powstają zawsze jako produkt uboczny działalności górniczej i to w każdym rodzaju górnictwa (węgiel, rudy, kruszywa itd.). Kopalina użyteczna nigdy nie występuje w przyrodzie samodzielnie, ale zawsze w wespół z innymi materiałami kopalnymi, które nie stanowią produktu, ale zawsze wydobywane są razem z kopaliną użyteczną. Dopiero po wydobyciu surowce te są od siebie oddzielane, co następuje w rezultacie przeróbki urobku górniczego. I tak w Polsce mamy składowanych wiele mln ton przeróżnych kopalin towarzyszących, wykorzystanie których jest ze wszech miar pożądane.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku