rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Utajone zakażenie gruźlicą u polskich funkcjonariuszy służby więziennej

Gruźlica jest chorobą zakaźną wywoływaną przez prątki kwasooporne z grupy <i>Mycobacterium</i><i> tuberculosis complex</i>. Choroba rozprzestrzenia się, gdy chorzy na gruźlicę płucną wydalają bakterie podczas kaszlu, kichania, śmiania się czy mówienia. Więzienia, które są często nazywane rezerwuarami chorych na gruźlicę, stwarzają duże zagrożenie dla zatrudnionych w nich osób. Dłuższy czas pracy w więzieniu i ośrodkach penitencjarnych sprzyja zakażeniu latentnemu wśród personelu więziennego. Dotychczas opublikowano niewiele prac dotyczących zagadnienia latentnego zakażenia prątkami gruźlicy wśród pracowników zakładów karnych.Materiał i metodyPrzebadano łącznie 84 pracowników zakładów karnych zlokalizowanych w województwie lubelskim. Zastosowano test QuantiFERON-TB Gold In-Tube (QFT-GIT), który w 2005 r. został zatwierdzony do użytku przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków jako pomoc w diagnozowaniu zakażenia <i>M. tuberculosis</i>. Materiał do badań stanowiły próbki krwi pobrane metodą testu QFT-GIT.WynikiLatentne zakażenie gruźlicą stwierdzono u 16,6% funkcjonariuszy. Największy odsetek wyników dodatnich zaobserwowano wśród badanych funkcjonariuszek z zakładu karnego, w wieku 36–57 lat, stanu cywilnego wolnego. Nie wykazano istotnych statystycznie różnic między stanowiskiem pracy funkcjonariuszy służby więziennej a czynnikami ryzyka zakażenia gruźlicą latentną. Okazało się, że na ryzyko zakażenia gruźlicą wpływają staż pracy i kontakt z osadzonymi.Wnioski Wyniki badań częściowo potwierdzają obserwacje innych autorów dotyczące oddziaływania czynników ryzyka latentnego zakażenia gruźlicą pracowników zakładów karnych. W badanych zakładach karnych staż i kontakt miały wpływ na zakażenie. Med. Pr. 2021;72(4):415–422

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Analiza porównawcza sposobów wyznaczania obciążeń wiatrem na podstawie norm projektowych i analizy przepływu CFD

W pracy poruszono tematykę wykorzystania analizy przepływu CFD do wyznaczania obciążeń wiatru na konstrukcje. Przedstawiono analizę trzech modeli budynków o dachu dwuspadowym o różnych kątach nachylenia, dla których dokonano porównania wielkości współczynników parcia z wynikami dostępnymi w literaturze. Obliczenia analityczne wykonano zgodnie z normą z PN-EN 1991-1-4, natomiast obliczenia numeryczne wykonano w programie R-Wind Simulation. Całość wyników podsumowano, a wnioski sformułowano w odniesieniu do tematyki rozwiązania problemu szacowania wielkości obciążenia wiatru działającego na konstrukcję.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zabytkowe budynki w stanie awaryjnym

Ideą artykułu jest pytanie - czy zabytkowy obiekt budowlany pozostaje nim niezależnie od stanu technicznego, czy też pewien stopień zrujnowania uprawnia do starania się o wykreślenie go z rejestru zabytków? Pokrótce odniesiono się do stanu prawnego uznania obiektów budowlanych za zabytki, a następnie przedstawiono wybrane przykłady budynków zabytkowych, które z czasem uległy daleko posuniętej destrukcji. Przedstawiono tu, ilustrując fotografiami, podstawowe uszkodzenia elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych, a następnie opisano dalsze losy przedmiotowych obiektów. Zwrócono też uwagę na problem odpowiedzialności za obiekt zagrożony katastrofą budowlaną, a niemożliwy do likwidacji.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza usterek występujących podczas budowy linii kolejowych

Podczas realizacji robót budowlanych często pojawiają się różne wady fizyczne, które wpływają na jakość, a także na stan techniczny wykonywanego obiektu budowlanego. Nieprawidłowości mogą warunkować odbiór prac bądź wpływać znacząco na wydłużenie czasu trwania procedury odbiorowej, generując opóźnienia. W niniejszym artykule podjęto próbę wskazania najczęściej występujących usterek budowlanych, pojawiających się podczas budowy zasadniczych elementów konstrukcyjnych nawierzchni kolejowej.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Reologiczne przyczyny uszkodzeń betonowych posadzek bezspoinowych na przykładzie wielkopowierzchniowej hali magazynowej - diagnostyka i badania

Przedmiotem artykułu jest przedstawienie zjawiska reologii jako przyczyny uszkodzeń betonowej bezspoinowej podsadzki utwardzanej powierzchniowo preparatem proszkowym - w technologii DST (Dry Shake Topping) w wielkopowierzchniowej hali magazynowej. W tekście przedstawiono zastosowane badania diagnostyczne i metodologię ich prowadzenia oraz wnioski do zastosowania w praktyce.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Błędy przy deskowaniu elementów monolitycznych - studium przypadku

Zaletą stosowania deskowań systemowych jest unifikacja ich podzespołów, przekładająca się na wzrost wydajności pracy. Właściwie dobrane ich rozwiązanie do statyki i masy deskowanego elementu w sposób znaczący wpływa na efektywność realizacji żelbetowych robót monolitycznych. Z kolei błędne decyzje i założenia dotyczące rozwiązania wzmocnienia formy prowadzą zarówno do zwiększenia kosztów ich dzierżawy, jak również do nieplanowanego wydłużenia czasu realizacji żelbetowych robót monolitycznych. W artykule podjęto problematykę błędów przy realizacji robót żelbetowych monolitycznych na etapie konstrukcji deskowań systemowych. Studium przypadku poparto przykładem awarii ustroju szalunkowego w trakcie betonowania belki żelbetowej.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Prawne aspekty budowy domu do 70 m2 bez pozwolenia

W artykule przestawiono obecny stan prawny dotyczący budowy domu do 70 m2 bez pozwolenia. Poruszono zagadnienie opłacalności wskazanego działania. Dokonano analizy postanowień wynikających z modyfikacji poszczególnych przepisów Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ustalono korzyści oraz wskazano uchybienia, dokonując porównania prawnych aspektów będących następstwem budowy bez pozwolenia domu jednorodzinnego oraz rekreacyjnego o podanym metrażu. Przeprowadzono analizę kosztowo-porównawczą.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza numeryczna żelbetowej konstrukcji basenu sportowego

W artykule przedstawiono analizę numeryczną istniejącego basenu. Analiza obejmowała trzy warianty obciążeniowe związane z jego modernizacją. Pierwszy przypadek obciążeń dotyczył rzeczywistej pracy basenu przed modernizacją. Natomiast dwa kolejne przypadki obciążeń obejmowały możliwe oddziaływania na basen po modernizacji. W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że modernizacja basenu związana ze zmianą jego obciążenia, nie spowoduje przekroczenia jego stanów granicznych.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza rzeczywistego i normowego zużycia energii cieplnej w budynkach

Analizy rzeczywistego zużycia energii w budynkach wykazały, że są one niższe od wartości podanych w normach. Badania przeprowadzono w 3 budynkach - jednorodzinnym i dwóch wielorodzinnych, ogrzewanych węglem, gazem i ciepłem miejskim. Rejestrowano wartości zużycia energii cieplnej na ogrzewanie na podstawie układów pomiarowych. Ilość ciepła niezbędnego do ogrzania budynku została obliczona na podstawie norm. Wyniki były zróżnicowane, ale we wszystkich przypadkach pokazały, że ilość energii rzeczywistej do ogrzewania jest niższa niż wartość wynikająca ze standardowych obliczeń, nawet przy wyższych temperaturach wewnątrz budynku. Wartości zużywanej energii były ściśle uzależnione od czynników atmosferycznych, których podstawowe parametry były rejestrowane. Wyniki wskazują, że należy rozważyć aktualizację algorytmu normowego w celu lepszego ich dostosowania do rzeczywistych warunków. Pozwoli to na bardziej realne zużycie energii cieplnej w budynkach w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Etos współczesnego inżyniera budownictwa

Etos to zespół norm, wartości, kryteriów charakteryzujących określone środowisko. W artykule poruszono problematykę etyki zawodowej w obszarze inżynierii lądowej. W Polsce coraz częściej dyskutowane są kwestie potrzeby tworzenia etyki dla poszczególnych grup zawodowych. Wynika to z faktu, że etyka zawodowa ułatwia wykonywanie określonego zawodu, wpływa na jego prestiż, pomaga w rozwiązywaniu konfliktów, przyśpiesza podejmowanie decyzji, daje wskazówki obyczajowe i dotyczące perfekcjonizmu zawodowego, zakreśla i uzasadnia granice odstępstwa od norm powszechnych oraz nakazuje w pewnych wypadkach traktować obowiązki ogólnie uznane za nadzwyczajne jako podstawowe.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Dobre praktyki oraz zasady wykonywania ekspertyz zawilgocenia przegród pionowych kondygnacji podziemnych oraz parterów

W artykule przedstawiono dobre praktyki oraz zasady związane z wykonywaniem ekspertyz zawilgocenia przegród pionowych kondygnacji podziemnych oraz parterów (w przypadku budynków niepodpiwniczonych). W sposób uporządkowany omówiono kolejne etapy sporządzania opracowania (ekspertyzy, opinii, oceny) oraz uzupełniono je o praktyczne wskazówki. Niniejsza praca może być cennym wsparciem dla inżynierów trudniących się na co dzień sporządzeniem opracowań eksperckich.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Nowoczesne technologie w budownictwie LiDAR, BIM, GIS, AI - wybrane zagadnienia

W artykule przedstawiono nowoczesne narzędzia wspomagające proces projektowania i zarządzania inwestycją budowlaną. Wykorzystując technologię BIM, nowoczesne metody skanowania laserowego oraz wspomaganie sztuczną inteligencją, omówiono przykłady zastosowań dla konkretnych inwestycji. Wybrane przykłady dotyczą zarówno inwestycji kubaturowych, jak i infrastrukturalnych.

Czasopismo: Przegląd Budowlany
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Stan zdrowia psychicznego osób z rozpoznaniem neuroboreliozy

W ostatnich latach liczba zarejestrowanych przypadków zakażeń<i> Borrelia burgdorferi</i> powodującymi boreliozę (chorobę z Lyme) w Polsce stale wzrasta. W przebiegu infekcji obserwuje się szerokie spektrum zaburzeń w obrębie obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Niespecyficzne objawy występujące w neuroboreliozie zgłaszane są przez ok. 10–25% zakażonych <i>B. burgdorferi</i>. Mogą dotyczyć zarówno sfery somatycznej, jak i psychicznej, a w konsekwencji znacznie utrudniać chorym codzienne funkcjonowanie. Głównym celem przeprowadzonych badań było porównanie stanu zdrowia psychicznego osób z rozpoznaniem neuroboreliozy ze stanem psychicznym osób zdrowych. Uzyskano również odpowiedź na pytanie, czy cierpiący na neuroboreliozę doświadczają trudności w funkcjonowaniu w obszarach: rodzinnym, społecznym, zawodowym i edukacyjnym.Materiał i metodyBadaniem objęto 60 osób: 30 z rozpoznaniem neuroboreliozy i 30 zdrowych w wieku 18–47 lat. Średnia wieku badanych osób wynosiła 28,6 lat. Jako narzędzie badawcze wykorzystano <i>Kwestionariusz ogólnego stanu zdrowia 28</i> (<i>General Health Questionnaire</i> – GHQ-28) Goldberga oraz ankietę socjodemograficzną.WynikiBadani z rozpoznaniem neuroboreliozy uzyskali wyższe wyniki w GHQ-28 zarówno na poszczególnych skalach: <i>Symptomy somatyczne</i>, <i>Niepokój</i>, <i>Bezsenność</i>, <i>Zaburzenia funkcjonowania</i>, <i>Symptomy depresji</i>, jak również w wyniku ogólnym, który jest wskaźnikiem stanu psychicznego. Trudności w funkcjonowaniu w obszarze społecznym doświadczyło aż 70% osób chorych, zawodowym – 66%, a edukacyjnym – 60%. Chorzy nie doświadczali trudności w funkcjonowaniu w obszarze rodzinnym.WnioskiWyniki badania wskazują na istotne różnice w zdrowiu psychicznym osób z rozpoznaniem neuroboreliozy i zdrowych. Chorzy uzyskali istotnie wyższe wyniki w GHQ-28 niż zdrowi, co świadczy o ich złym stanie zdrowia psychicznego. Potwierdzono również, że osoby z diagnozą neuroboreliozy doświadczają trudności w funkcjonowaniu w obszarach społecznym, zawodowym i edukacyjnym. Kluczowe staje się zatem pogłębianie badań uwzględniających zdrowie psychiczne w chorobach odkleszczowych, w tym również w neuroboreliozie, oraz dostosowywanie i wdrażanie odpowiednich działań profilaktycznych i terapeutycznych. Med. Pr. 2021;72(3):259–266

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Czynniki obciążające w pracy nauczycieli a zmęczenie

Nauczyciele są grupą zawodową, w której ze względu na rodzaj pracy i specyfikę obciążeń można spodziewać się występowania nasilonego zmęczenia. Jednak niewiele badań dotyczy tego problemu. Celem niniejszych była ocena poziomu zmęczenia po pracy i zmęczenia przewlekłego u nauczycieli oraz ustalenie, czy i w jakim stopniu są one zależne od obciążeń zawodowych i pozazawodowych.Materiał i metodyW doborze grupy zastosowano model losowania warstwowego, gdzie warstwami były szkoły (szkoła podstawowa, gimnazjum, liceum, technikum, szkoła zawodowa, szkoła specjalna) i ich lokalizacja (miasto wojewódzkie, miasto >5 tys. mieszkańców, miasto ≤5 tys. mieszkańców, wieś). Do udziału w badaniu zaproszono wszystkich nauczycieli zatrudnionych w wylosowanych placówkach. Rozdano 650 ankiet – kompletne ankiety zwróciło 403 nauczycieli. Oceniano zmęczenie po pracy na podstawie odpowiedzi na pytanie „Czy odczuwa Pani/Pan zmęczenie po pracy?” i zmęczenie przewlekłe z zastosowaniem <i>Skali oceny zmęczenia</i> (<i>Fatigue Assessment Scale</i> – FAS). Do oceny innych czynników, które mogą wpływać na poziom zmęczenia, opracowana została specjalna ankieta. Zastosowano <i>Kwestionariusz do subiektywnej oceny stresu w pracy</i> oraz kwestionariusz Cohena <i>Skala spostrzeganego stresu</i> (<i>Perceived Stress Scale</i> – PSS) do oceny stresu ogólnego. Ponadto zastosowano listę obciążeń zawodowych pedagoga na podstawie <i>Kwestionariusza obciążeń zawodowych pedagoga</i> oraz listę dodatkowych czynników przeszkadzających w pracy nauczycieli.WynikiW badaniu udział wzięło 70 mężczyzn w wieku 35–63 lat i 333 kobiety (24–64 lata). Średnia wieku kobiet i mężczyzn nie różniła się istotnie. Na poziom zmęczenia nauczycieli, bez względu na płeć, w największym stopniu wpływały cechy pracy decydujące o jej stresogenności (presja czasu, pośpiech, niedostosowanie tempa pracy do indywidualnych możliwości, wzrastające stale obciążenie, nadmiar odpowiedzialnych zadań, brak wsparcia przełożonych, niski prestiż zawodu, brak sukcesów pedagogicznych mimo wysiłku wkładanego w nauczanie, poczucie braku sensu pracy oraz negatywny wpływ pracy na życie rodzinne) oraz obciążenia pozazawodowe i niewystarczający wypoczynek.WnioskiPrzeprowadzone badanie pozwoliło określić profil i częstość występowania czynników zawodowych i pozazawodowych, które kształtują poziom zmęczenia u nauczycieli. Med. Pr. 2021;72(3):283–303

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Szczepienia pracowników medycznych przeciw grypie – poziom zaszczepienia, determinanty, możliwości interwencji

Szczepienia przeciw grypie są zalecane każdego roku wszystkim pracownikom medycznym jako kluczowy element działań mających na celu m.in. zapobieganie transmisji grypy w placówkach opieki zdrowotnej. Biorąc pod uwagę to zalecenie oraz znaczenie takich szczepień, dokonano przeglądu niesystematycznego literatury, by ocenić kwestie związane z poziomem zaszczepienia, deklarowanymi motywami oraz barierami dotyczącymi szczepień, a także interwencjami, których celem jest zwiększenie wskaźnika szczepień w tej grupie zawodowej. Dane z dostępnych publikacji wskazują, że wskaźnik realizacji szczepień przeciw grypie wśród pracowników medycznych jest ogólnie niski i zróżnicowany w czasie, lokalnie, a także wśród poszczególnych zawodów medycznych. Głównym motywem szczepienia przeciw grypie jest chęć ochrony siebie i rodziny. Wśród licznych barier wymienia się najczęściej błędne przekonania dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności szczepień oraz bariery organizacyjne. Wskazuje się, że jest duża potrzeba prowadzenia działań edukacyjnych oraz promocyjnych będących kluczowymi elementami zwiększania poziomu zaszczepienia w strategii dobrowolnych szczepień.

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Czy wirus SARS-CoV-2 może uszkadzać słuch i równowagę?

W 2019 r. choroba spowodowana SARS-CoV-2 – COVID-19 – wywołała wciąż trwającą pandemię. Do najczęstszych objawów klinicznych zakażenia SARS-CoV-2 należą: gorączka, suchy kaszel, zmęczenie, bóle mięśniowe, problemy z oddychaniem, utrata węchu i/lub smaku. Inne dolegliwości, w tym ze strony narządu słuchu i równowagi, np. niedosłuch, szumy uszne czy zawroty głowy, zgłaszane są przez chorych rzadziej. Jako pierwsze objawy tej infekcji bywają wskazywane sporadycznie. Chcąc odpowiedzieć na pytanie, czy SARS-CoV-2 może być przyczyną uszkodzenia słuchu i równowagi, autorzy dokonali przeglądu piśmiennictwa z lat 2019–2020 w bazach EMBASE i PubMed, wpisując hasła: „hearing loss”, „COVID-19”, „corona virus”, „sensorineural hearing loss”, „vertigo”, „dizziness”. Do opracowania zakwalifikowano 9 prac dotyczących potencjalnego związku uszkodzenia słuchu z SARS-CoV-2 oraz 4 prace omawiające ewentualne zaburzenia równowagi na skutek infekcji SARS-CoV-2. Wyniki analizy wskazują na możliwe istnienie związku pomiędzy COVID-19 a uszkodzeniem słuchu przy jednoczesnym braku dowodów na istnienie podobnej relacji między przebytą infekcją tym wirusem a układem równowagi. O tej prawdopodobnej zależności – zwłaszcza o możliwości wystąpienia nagłego niedosłuchu czuciowo-nerwowego jako pierwszego objawu COVID-19 – powinni szczególnie pamiętać lekarze szpitalnych izb przyjęć, otolaryngolodzy i audiolodzy. Dotyczy to również lekarzy innych specjalności. Autorzy wskazują potrzebę prowadzenia dalszych, intensywnych, wielopłaszczyznowych badań nad tym zagadnieniem. Med. Pr. 2021;72(3):321–325

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Pacjent w gabinecie otolaryngologicznym w dobie pandemii COVID-19 w świetle aktualnych wytycznych, przepisów prawnych i własnych doświadczeń

COVID-19 to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus SARS‑CoV-2. Do transmisji z człowieka na człowieka dochodzi najczęściej wskutek kontaktu z zakaźnymi wydzielinami z dróg oddechowych. Objawy kliniczne różnią się od łagodnych, nieswoistych dolegliwości do stanów zagrażających życiu. Ogłoszenie przez Światową Organizację Zdrowia w marcu 2020 r. pandemii COVID-19 wpłynęło na wiele medycznych, prawnych, społecznych i ekonomicznych aspektów życia w państwach całego świata. W niniejszej pracy podsumowano zalecenia dotyczące opieki ambulatoryjnej nad pacjentem laryngologicznym oraz podstawy prawne dotyczące ryzyka zakażenia pacjenta w gabinecie lekarskim. W doborze prac korzystano z anglo- i polskojęzycznych portali medycznych, wpisując do wyszukiwarki hasła: SARS‑CoV-2, COVID-19, otolaryngologia, endoskopia, środki ochrony indywidualnej i odpowiedzialność prawna lekarza. Potencjalnym miejscem replikacji wirusa jest błona śluzowa górnych dróg oddechowych. Specyfika badania laryngologicznego i bezpośredni kontakt pacjent–lekarz sprzyjają transmisji zakażenia. Omówiono dokładnie elementy samoochrony personelu medycznego i wskazano aspekty prawne wynikające z ryzyka zakażenia pacjenta w gabinecie. Przy bezpośrednim kontakcie z pacjentem konieczne są środki ochrony osobistej: czepek, maska z filtrem FFP-2, gogle, fartuch i rękawice. Jeśli podczas wizyty spodziewane jest narażenie na kontakt z wydzielinami i aerozolem z dróg oddechowych, należy zaopatrzyć się dodatkowo w przyłbicę i wodoodporny fartuch. Wizyta pacjenta w przychodni powinna być poprzedzona teleporadą. Należy wykonywać badanie przesiewowe pacjentów jeszcze przed bezpośrednim kontaktem z lekarzem za pomocą krótkiego kwestionariusza wypełnianego przez pacjenta. Ankieta może składać się z prostych pytań o charakterystyczne objawy infekcji SARS‑CoV-2 i narażenie na kontakt z chorym w ciągu ostatnich 14 dni. Pytanie o przebywanie w obszarach wysokiego ryzyka zakażenia wobec zaliczenia całej Polski do tego obszaru ma niewielkie znaczenie. W związku z szerzeniem się wirusa SARS‑CoV-2 wprowadzono nowe schematy postępowania przy udzielaniu świadczeń lekarskich. W przypadku roszczeń ze strony pacjenta jedynym zabezpieczeniem lekarza lub placówki jest potwierdzenie skrupulatnego przestrzegania procedur medycznych. Med. Pr. 2021;72(3):327–334

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Oznaczanie niklu i jego związków w środowisku pracy

WstępNikiel i jego związki w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego zwanym Rozporządzeniem CLP (<i>Classification, Labelling and Packaging</i>) zostały sklasyfikowane jako rakotwórcze. Substancje te występują w przemyśle przy produkcji stali i stopów oraz wytwarzaniu powłok ochronnych. W Polsce wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla niklu i jego związków, wynosząca 0,25 mg/m<sup>3</sup>, ulegnie obniżeniu do 0,1 mg/m<sup>3</sup>. Celem tej pracy było opracowanie selektywnej metody oznaczania niklu i jego związków w powietrzu na stanowiskach pracy, służącej do oceny narażenia zawodowego, zgodnej z wymaganiami dla procedur oznaczania czynników chemicznych w środowisku pracy.Materiał i metodyW badaniach stosowano spektrometr absorpcji atomowej SOLAAR M (ThermoElectron Corporation, USA) przystosowany do pracy z płomieniem, wyposażony w lampę z katodą wnękową do oznaczania niklu.WynikiOpracowana metoda oznaczania polega na: pobraniu niklu i jego związków zawartych w powietrzu na filtr membranowy, mineralizacji filtra za pomocą stężonego kwasu azotowego(V) z dodatkiem kwasu chlorowodorowego i oznaczaniu niklu z wykorzystaniem absorpcyjnej spektrometrii atomowej. Do eliminacji interferencji metali: Fe, Co, Cr i Cu, stosowano bufor lantanowy o stężeniu lantanu 1%. Metoda umożliwia oznaczenie niklu w szerokim zakresie stężeń: 0,25–10,00 μg/ml. Stężenie charakterystyczne oznaczania niklu wyniosło 0,07 μg/ml. Granica jego oznaczalności wyniosła 0,012 μg/ml, a granica wykrywalności – 0,004 μg/ml. Średnia wartość współczynnika odzysku z filtra to 1,00.WnioskiOpracowana metoda oznaczania niklu i jego związków pozwala na selektywne oznaczanie tych substancji w powietrzu na stanowiskach pracy w zakresie stężeń 0,014–0,56 mg/m<sup>3</sup> i 0,007–0,28 mg/m<sup>3</sup> dla próbki powietrza o objętości 720 l oraz na oznaczanie tej substancji zarówno od 1/10 do
2 wartości NDS dla obecnie obowiązującej wartości wynoszącej 0,25 mg/m<sup>3</sup>, jak i dla 2,5 raza niższego normatywu higienicznego proponowanego do roku 2025 jako wiążącej wartości dopuszczalnej w UE. Metoda spełnia wymagania zawarte w normie PN-EN 482. Med. Pr. 2021;72(3):267–281

Czasopismo: Medycyna Pracy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Wychowanie do (nie)posłuszeństwa

W tekście podjęta jest problematyka jednego z aspektów wychowania obywatelskiego w interakcjach edukacyjnych, a mianowicie posłuszeństwa normom i zasadom współżycia zbiorowego i nieposłuszeństwa wobec różnych form opresji ograniczających korzystanie z praw człowieka i praw dziecka. Przedmiotem opisu i analizy jest specyfika posłuszeństwa i nieposłuszeństwa, które mogą przybrać postać infantylną/dziecięcą albo dojrzałą, odważną i odpowiedzialną. Każda z tych postaci może być kształtowana i utrwalana poprzez doświadczenia w procesie formalnej edukacji. Treść tekstu organizuje następująca teza: zarówno posłuszeństwo jak i nieposłuszeństwo w interakcjach edukacyjnych pozostaje w związku z uczniowskimi, nauczycielskim i rodzicielskimi doświadczenia w codziennym życiu, z typem ładu społecznego oraz polityką zarzadzania edukacją i w edukacji.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika