rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Granice prawne bojkotu w relacjach gospodarczych

Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba weryfikacji, czy zastane w doktrynie i judykaturze opinie pozwalają jednoznacznie zakwalifikować dany czyn jako przejaw nieuczciwej konkurencji, który przybiera formę bojkotu. Jest to szczególnie istotne, biorąc pod uwagę fakt, że granica prawna pomiędzy tzw. dozwolonym rozpowszechnianiem określonych informacji o danym przedsiębiorcy a zakazanym nakłanianiem nie jest łatwa do ustalenia. Odrębnym zagadnieniem pozostaje ustalenie w tym obszarze, czy utrudnianie dostępu do rynku i związane z tym zjawisko torpedowania prowadzonej działalności gospodarczej zawsze musza nosić znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, a w tym w szczególności bojkotu.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Koszty uzyskania przychodów w podatkach dochodowych od osób fizycznych i prawnych – specyficzna klauzula generalna czy definicja legalna?

Unormowane w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów od wielu lat w licznych wyrokach zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i Naczelny Sąd Administracyjny, a także w orzecznictwie administracyjnym organów podatkowych i piśmiennictwie podatkowym określane bywają mianem „specyficznej klauzuli generalnej”. Jednocześnie tytułowa instytucja kosztów podatkowych bywa zarówno w judykaturze, jak i literaturze naukowej określana mianem definicji legalnej. Celem artykułu jest jednoznaczne ustalenie tego jaką kategorią prawną jest ten niezwykle ważny element techniczny konstrukcji obydwóch podatków dochodowych w Polsce. Jeden zwrot prawny zakodowany na etapie stanowienia prawa w treści normy prawnej nie może być bowiem interpretowany przez różne podmioty stosujące prawo jednocześnie jako: zwrot niedookreślony, klauzula generalna i definicja prawna. Zjawisko takie jest sprzeczne z obowiązującą pozytywistyczną koncepcją racjonalnego ustawodawcy.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawne interpretacje bliskich relacji człowieka z innymi zwierzątami

Relacje człowieka z innymi zwierzętami są nierozerwalne. Najczęściej są one zdeterminowane przez głęboko zakorzeniony antropocentryzm, zwierzęta bowiem służą rozmaitym celom człowieka – od emocjonalnych po ekonomiczne. W artykule podjęto próbę interdyscyplinarnego wejrzenia w filozoficzne, socjologiczne oraz prawne podstawy stosunku człowiek–inne zwierzęta. W jakim zakresie jest to relacja dwóch autonomicznych bytów, a w jakim jednostronna eksploatacja zwierząt przez człowieka? Zwierzęta są obecne w człowieczej rzeczywistości, stąd konieczne jest dookreślenie ich statusu w relacji do człowieka. Ustawa o ochronie zwierząt, choćby ucieleśniała najwznioślejsze humanistyczne (lub posthumanistyczne) wartości, będzie poddawana krytyce dopóty, dopóki nie zapewni tym wartościom realnego znaczenia w życiu społecznym. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ustawodawstwo i orzecznictwo odzwierciedlają społeczną percepcję bliskich relacji ludzi i innych zwierząt. Z tej perspektywy istotne jest również pytanie o to, jakie zmiany społeczne muszą zajść, aby deklaracje te miały realny wymiar przekładający się na poprawę faktycznego, a nie symbolicznego statusu zwierząt. Możliwe, że ustawodawca wyczerpał już zasób obietnic wobec zwierząt i rola ucieleśniania tych deklaracji spoczywa na społeczeństwie i orzecznictwie. Akceptacja zwierząt i poprawa ich statusu zależy od ich „uczłowieczenia” bądź od uwolnienia z antropocentrycznych schematów, które uczynią z nich autonomiczne byty.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Finansyzacja gospodarki w ujęciu makroekonomicznym

W artykule podjęto próbę holistycznego spojrzenia na zagadnienie finansyzacji gospodarki, przyjmując perspektywę makroekonomiczną. Część pierwsza przybliża kwestie terminologiczne. Część druga poświęcona została ukazaniu czynników determinujących rozwój finansyzacji oraz etapy rozwoju tego zjawiska. W części trzeciej przedstawiono zjawiska ekonomiczne i procesy gospodarcze, których wystąpienie lub nasilenie jest wiązane z procesem finansyzacji (m.in. przekształcenia na rynkach towarowych, politykę monetarną zakładającą sterowanie inflacją, oddziaływanie sektora finansowego na wzrost gospodarczy, czy też inflację aktywów).

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Programowanie i wdrażanie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce, Republice Czeskiej i na Węgrzech – efekty i perspektywy

Wśród państw tzw. wielkiej akcesji największymi beneficjentami polityki spójności są Polska, Republika Czeska i Węgry. Wykazywały one szereg podobieństw uwarunkowanych geopolitycznie i historycznie, niższy poziom rozwoju w relacji do UE-15 oraz rosnące zróżnicowania regionalne. Celem artykułu jest ocena skuteczności implementacji funduszy polityki spójności w kontekście niwelowania ich luki rozwojowej i zróżnicowań między regionami. Obejmuje on porównanie systemów programowania i zarządzania funduszami strukturalnymi i Funduszem Spójności w tych państwach w latach 2004–2006, 2007–2013 i 2014–2020 oraz perspektywę po 2020 r. Zmiany w priorytetach alokacji unijnych funduszy są związane z centralizacją ich systemów zarządzania (zwłaszcza na Węgrzech). Ograniczone efekty w konwergencji regionalnej wskazują, że głównymi beneficjentami polityki spójności są dynamicznie rozwijające się regiony stołeczne i metropolitalne, nie zaś najsłabiej rozwinięte. Słaba reprezentacja interesów regionów wynika z braku oparcia w silnej administracji publicznej i ograniczonej samodzielności finansowej. Podstawą analizy są dokumenty programowe, badania literaturowe, dane Eurostatu i urzędów statystycznych badanych państw.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Regionalne zróżnicowanie dochodów gospodarstw domowych

Celem artykułu jest ustalenie zróżnicowania województw w zależności
od poziomu dochodów gospodarstw domowych z uwzględnieniem źródeł ich pochodzenia. Do oceny regionalnych różnic sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych wykorzystane zostały dane opisujące źródła i poziom dochodów przypadających na osobę
w gospodarstwie domowym w województwie. Na podstawie danych jednostkowych pochodzących z badania budżetów gospodarstw domowych przeprowadzonego przez
Główny Urząd Statystyczny w 2016 r. wyznaczono średnie wartości dochodów według
źródła ich pochodzenia. W badaniu wykorzystano metodę k-medoidów, należącą do
niehierarchicznych metod podziału. Stwierdzono, że na przynależność do określonego
skupienia w największym stopniu (spośród przyjętych do analizy cech) wpływały dochody
ze stałej pracy najemnej wykonywanej za granicą. Średnia wartość dla tej cechy w skupieniu 2 wynosiła 5000,70 zł na osobę w gospodarstwie domowym. Na podstawie przeprowadzonego grupowania można uznać, że gospodarstwa domowe poszukują dodatkowych źródeł utrzymania w zależności od potencjału gospodarczego regionu i dostępnych możliwości.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zasoby dóbr trwałych w gospodarstwach domowych

Celem artykułu jest omówienie stanu zasobów dóbr trwałego użytkowania w gospodarstwach domowych oraz zachowań konsumentów na rynku sprzętów AGD, RTV i teleinformatycznych. Przedmiot badania stanowiły: wyposażenie gospodarstw domowych w dobra trwałego użytkowania z uwzględnieniem wieku i liczby posiadanych przedmiotów, zasoby dóbr nowoczesnych i skala niezaspokojonych potrzeb w tym zakresie, a także czynniki decydujące o ich wyborze, postawy konsumentów wobec nowości rynkowych w tej grupie produktów oraz opinie dotyczące wymiany posiadanych dóbr na nowe. W analizach wykorzystano dane z badania budżetów gospodarstw domowych GUS z 2015 r. oraz wyniki badań ankietowych przeprowadzonych metodą CAPI (Computer Assisted Personal Interview) przez Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktury w latach 2012—2015 w ramach projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki pt. Konsumpcja w innowacyjnej gospodarce. Wyniki tego studium wskazały na poprawę stanu wyposażenia gospodarstw domowych. W ich dyspozycji znajduje się coraz więcej nowoczesnych przedmiotów, co wpływa na wzrost standardu wyposażenia, a co za tym idzie — na wartość posiadanego majątku.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej Polski na tle krajów Unii Europejskiej

Celem badania jest ocena sytuacji społeczno-gospodarczej Polski na tle krajów Unii Europejskiej (UE) oraz wyodrębnienie grup typologicznych krajów zbliżonych pod względem poziomu rozwoju. W artykule zastosowano dwa podejścia. Pierwsze z nich dotyczyło klasyfikacji krajów w aspektach społecznym i gospodarczym. Liniowe porządkowanie krajów przeprowadzono przy pomocy metody opartej na medianowym wektorze Webera, natomiast grupy typologiczne wydzielono wykorzystując metodę trzech median oraz zaproponowaną przez autorki metodę analizy różnic wartości taksonomicznego miernika rozwoju. Drugie podejście miało na celu podział krajów UE na grupy typologiczne podobne jednocześnie pod względem cech charakteryzujących oba aspekty. Do wydzielenia grup typologicznych w tym przypadku wykorzystano taksonomię wielokryterialną. Dane do analizy zaczerpnięto z publikacji GUS oraz z Eurostatu.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Odległość geograficzna jako determinanta migracji — na przykładzie województwa śląskiego

Celem artykułu jest pomiar i ocena stopnia zależności między wielkością migracji a odległością geograficzną. Przedmiot badania stanowi napływ i odpływ migracyjny w latach 1990—2015 w województwie śląskim. Do oceny wpływu odległości na migrację wykorzystano funkcję typu Pareto. Uzyskane wyniki wskazują na zmniejszanie się atrakcyjności województwa śląskiego. Począwszy od końca lat 90. XX w. wzmagał się odpływ ludności tego województwa, a tym samym malał wpływ odległości na podejmowanie decyzji o opuszczaniu go. Mieszkańcy coraz częściej decydowali się na wyjazdy do oddalonych regionów Polski.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Criticism of classical pragmatism: the unknown origins of Czesław Znamierowski’s theory and philosophy of law

Artykuł przedstawia kluczowe idee rozprawy doktorskiej Czesława Znamierowskiego z 1911 r. na temat pojęcia prawdy w pragmatyzmie (Der Wahrheitsbegriff im Pragmatismus), dotychczas nieomawiane w literaturze, oraz wpływ, jaki wywarły na niektóre z jego późniejszych idei w filozofii i teorii prawa. Polemika z pragmatyzmem umocniła jego późniejsze poglądy na naukę i logikę, a zwłaszcza na problem logicznej wartości zdań. Ten fundamentalny wgląd w antypsychologizm Znamierowskiego, tj. niezależność logiki od stanów, dostarcza głębszego wyjaśnienie dualizmu w jego teorii norm prawnych, którym przypisywał zarówno prawdziwość, jak i obowiązywanie, niezależne od siebie. Analiza Wahrheitsbegriff pod kątem epistemologicznego zawieszenia Znamierowskiego między empiryzmem a aprioryzmem może również pomóc w lepszym zrozumieniu źródeł jego obiektywistycznej ontologii społecznej oraz takich pojęć prawnoteoretycznych, jak „norma konstrukcyjna” i „akt tetyczny”.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ochrona sygnalistów (whistleblowers) w kontekście wolności wypowiedzi

Ochrona sygnalistów jest przede wszystkim przedmiotem zainteresowania prawa pracy, jednakże w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się na związki ochrony sygnalistów z ochroną wolności wypowiedzi. Ujawnienie nieprawidłowości przez sygnalistę jest bowiem realizacją prawa do rozpowszechniania informacji, chronionego przez Konstytucję RP oraz Konwencję o ochronie podstawowych praw i wolności. Sygnalizacja pozwala na kontrolę funkcjonowania instytucji publicznych oraz realizację postulatu transparentności życia publicznego, dlatego w demokratycznym społeczeństwie jest szczególnie istotne, by zapewnić sygnalistom ochronę przed różnego rodzaju sankcjami, które mogą być na nich nałożone w następstwie ujawnienia informacji o nieprawidłowościach. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, w jakich warunkach osobie ujawniającej nieprawidłowości przysługuje status sygnalisty, dokonanie analizy związków ochrony sygnalistów z wolnością wypowiedzi, a także próba rozważenia, czy na państwie ciążą obowiązki objęcia sygnalistów ochroną.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Konstytucyjne ramy kadencyjności organów władzy publicznej

Artykuł koncentruje się wokół problematyki zasady kadencyjności, uznawanej za fundament funkcjonowania organów władzy publicznej w państwie demokratycznym. Punktem wyjścia bardziej szczegółowych rozważań jest obserwacja, że na treść zasady kadencyjności składają się dwa podstawowe elementy: temporalny (polegający na wyznaczeniu maksymalnego okresu wykonywania funkcji publicznej przez piastuna lub członka organu) oraz stabilizacyjny (gwarantujący minimalną trwałość obsady personalnej w okresie trwania kadencji). Z całokształtu przepisów Konstytucji tworzących ramy organizacyjne konstytucyjnych organów władzy publicznej autor wyprowadza tezę o obligatoryjnie kadencyjnym statusie każdego organu, chyba że istnieje wyraźna podstawa prawna uzasadniająca twierdzenie przeciwne. Nie oznacza to jednak, że konstytucyjne regulacje dotyczące kadencji poszczególnych organów lub ich piastunów ukształtowane zostały według jednolitego schematu. Przeciwnie, na gruncie Konstytucji można wyróżnić różne typy kadencji. Analizując konkretne modele kadencyjności, autor podaje praktyczne przykłady konkretnych rozwiązań oraz wskazuje konsekwencje wynikające z ich zastosowania. W konkluzji prezentowany jest pogląd, że zasada kadencyjności jest konstrukcją ustrojową służącą zagwarantowaniu organom pewnej dozy swobody lub niezależności w wykonywaniu przypisanych im kompetencji.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawdopodobieństwo wyjścia z bezrobocia rejestrowanego na przykładzie Szczecina

Celem artykułu jest ustalenie wpływu płci, wieku i wykształcenia na
prawdopodobieństwo wyjścia z bezrobocia rejestrowanego w Szczecinie. Na potrzeby
badania zastosowano metodę analizy trwania. W tym celu wykorzystano drzewa przeżycia zbudowane w oparciu o estymatory Kaplana-Meiera, a za kryterium podziału przyjęto
statystyki testu log-rank. Analizowano dwie najczęstsze przyczyny wyrejestrowywania
z urzędu pracy – podjęcie pracy oraz wykreślenie z przyczyn leżących po stronie osoby
bezrobotnej. Wyodrębniono podgrupy osób podejmujących pracę oraz rezygnujących
z pośrednictwa urzędu pracy w najkrótszym i najdłuższym czasie. Analizę oparto na
danych indywidualnych z Powiatowego Urzędu Pracy w Szczecinie. Dotyczyły one osób
zarejestrowanych w 2013 r. i obserwowanych do końca 2014 r. Obliczenia przeprowadzono w programie R, korzystając z pakietu partykit, funkcji ctree. Z badania wynika, że
prawdopodobieństwo wyłączenia z ewidencji bezrobotnych z powodu podjęcia pracy
zależało tylko od wieku i wykształcenia, natomiast z powodów leżących po stronie osoby
bezrobotnej było warunkowane przez płeć, wiek oraz wykształcenie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Istotność statystyczna w czasach big data

Rozwój nowych technologii wpływa zarówno na realizację badań statystycznych, jak i na postrzeganie ich wyników w świetle innych źródeł informacji. W tym
kontekście powraca w środowisku naukowym temat roli testowania hipotez statystycznych oraz interpretowania i przedstawiania jego wyników, w tym stosowania kategorii
istotności statystycznej oraz wskaźnika p-value. Inspiracją do powstania tego opracowania stała się fala dyskusji wokół tego zagadnienia toczących się na forum czasopism
„Nature” i „The American Statistician” na początku 2019 r.
Celem artykułu jest ukazanie szans i zagrożeń, jakie big data stwarza dla weryfikacji
hipotez i wnioskowania statystycznego, zarówno w ujęciu klasycznym, jak i w podejściu
bayesowskim. Autor uzasadnia konieczność zaniechania zbyt daleko posuniętych
uproszczeń w realizacji procesu wnioskowania statystycznego oraz prezentowaniu wyników weryfikacji hipotez. Chodzi zarówno o postulat uwzględnienia jakości danych próbkowych, zwłaszcza typu big data, jak i o podawanie pełnej informacji o modelu statystycznym, na podstawie którego przeprowadza się wnioskowanie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Poziom życia w powiatach województwa lubuskiego

Celem artykułu jest dokonanie pomiaru poziomu życia w powiatach województwa lubuskiego i pogrupowanie powiatów ze względu na to kryterium. Analizy
przeprowadzono dla danych z 2017 r. pozyskanych z Urzędu Statystycznego w Zielonej
Górze oraz Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego. W badaniu
wykorzystano wybrane wskaźniki charakteryzujące poziom życia w 10 obszarach, które
dotyczą warunków funkcjonowania społeczności lubuskich powiatów. Poziom życia zmierzono z wykorzystaniem syntetycznej miary taksonomicznej zaproponowanej przez
Hellwiga. Wskazano, że główne czynniki cechujące grupy powiatów wyróżnione na podstawie zastosowanej miary mają charakter ekonomiczny. Wyjątek stanowią miasta na
prawach powiatu, w przypadku których większe jest znaczenie czynników infrastrukturalnych, środowiskowych i społecznych.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wycena aktywów kapitałowych w klasycznymi dolnostronnym podejściu do ryzyka

Celem artykułu jest weryfikacja modelu wyceny aktywów kapitałowych
(Capital Asset Pricing Model, CAPM) na polskim rynku kapitałowym w klasycznym i dolnostronnym podejściu do ryzyka. Przedmiot badania stanowią szeregi czasowe stóp zwrotu
14 subindeksów sektorowych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2011–2018. Istotnym wkładem do badań nad ryzykiem inwestycji kapitałowych było użycie miar ryzyka zarówno w ujęciu klasycznym, jak i dolnostronnym.
Przedstawione podejście badawcze w postaci regresji warunkowych względem kondycji
rynku było odpowiedzią na niejednoznaczne wyniki zależności bezwarunkowych CAPM
w dotychczasowych badaniach na rynkach kapitałowych.
Wyniki analiz wskazują, że istotność wyceny ryzyka (premia za ryzyko) w głównej mierze
zależy od znaku nadwyżki rynkowej, i świadczą o przewadze relacji warunkowych nad bezwarunkowymi. Analiza relacji bezwarunkowych wskazuje ponadto, że dolnostronne czynniki
ryzyka, w przeciwieństwie do większości miar klasycznych, statystycznie istotnie wpływają
na kształtowanie się stóp zwrotu badanych subindeksów. Na polskim rynku kapitałowym
jedynie ko-kurtoza spośród ko-momentów podlega istotnej wycenie w okresach wzrostu.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Samozatrudnienie hybrydowe – ujęcie teoretyczne i empiryczne

Głównym celem badania opisanego w artykule jest ustalenie skali zjawiska samozatrudnienia hybrydowego w Polsce w latach 2013–2017 oraz jego korelacji
ze wskaźnikami koniunktury gospodarczej i rynku pracy. Główne pytanie badawcze dotyczyło tego, czy w czasie poprawy koniunktury gospodarczej i sytuacji na rynku pracy
liczba samozatrudnionych hybrydowo spada, np. ze względu na możliwość podjęcia
satysfakcjonującej finansowo pracy najemnej, czy też przeciwnie – rośnie.
Przedstawiono definicje pojęcia samozatrudnienie hybrydowe (inaczej: przedsiębiorczość hybrydowa) oraz jego klasyfikacje w literaturze naukowej i badaniach empirycznych. Zaprezentowano będące w dyspozycji ZUS dane dotyczące tego zjawiska w latach
2013–2017 oraz dynamikę zmian liczby samozatrudnionych hybrydowo w Polsce, a także
zbadano zależność tej dynamiki od wskaźników koniunktury i wskaźników sytuacji na
rynku pracy. Z badania wynika, że liczba samozatrudnionych hybrydowo w Polsce jest
bardziej zależna od wskaźników sytuacji na rynku pracy niż bezpośrednio od wskaźników
koniunktury. Może to oznaczać, że większość samozatrudnionych hybrydowo traktuje
własną jednoosobową działalność gospodarczą jako źródło dodatkowego dochodu, a nie
rozwijanie firmy, która miałaby się stać podstawową działalnością zawodową.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zmiany struktury obszarowej gospodarstw rolnych w ujęciu grup typologicznych województw

Celem badania omawianego w niniejszej pracy jest określenie skali, kierunków zmian oraz stopnia zróżnicowania struktury obszarowej gospodarstw rolnych
w Polsce w latach 2010–2016 w ujęciu grup typologicznych województw. Badanie przeprowadzono na podstawie danych GUS dotyczących liczby gospodarstw rolnych według grup
obszarowych w układzie województw za lata 2010 i 2016. W analizie przyjęto następujące
grupy wielkościowe gospodarstw: do 2 ha użytków rolnych, 2–5 ha, 5–10 ha, 10–20 ha, 20–
–50 ha oraz 50 ha i więcej. Opierając się na klasyfikacji rozmytej, wyodrębniono cztery grupy
typologiczne, składające się z województw o podobnej strukturze obszarowej gospodarstw.
Następnie przedstawiono zmiany w strukturze grup typologicznych i zróżnicowaniu międzygrupowym. We wszystkich grupach stwierdzono spadek ogólnej liczby gospodarstw, głównie
gospodarstw do 10 ha, i wzrost liczby gospodarstw powyżej 50 ha, przy czym dynamika
i skala zmian były zróżnicowane regionalnie. W największym stopniu zmniejszyła się liczba
gospodarstw w województwach o najbardziej rozdrobnionej strukturze agrarnej. Struktura
grup typologicznych zmieniła się nieznacznie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Jan Długosz – polski prekursor państwoznawstwa

Celem artykułu jest przedstawienie słowno-liczbowych opisów zawartych w pracach polskiego XV-wiecznego duchownego, kronikarza i historyka Jana Długosza jako źródeł, na podstawie których możliwe jest stworzenie statystycznego obrazu
ówczesnej sytuacji gospodarczej, szczególnie w skali mikro (parafia, dekanat) i mezo
(diecezja).
Omówione zostały biografia i wybrane prace Długosza. Uwagę zwrócono na elementy
państwoznawstwa w dorobku Długosza, zwłaszcza w Regestrum Ecclesiae Cracoviensis
oraz we wprowadzeniu do Annales (wyliczenie i opis polskich rzek, jezior i miast nadbrzeżnych – Chorographia), a także przykład skrupulatnego opisu sytuacji gospodarczej
zaczerpnięty z Liber beneficiorum. Dzieło to w powiązaniu z analogicznymi rejestrami lub
inwentarzami uposażeń kościelnych w diecezjach poznańskiej i wrocławskiej, sporządzanymi w zbliżonym okresie, stanowi ważne źródło w badaniach państwoznawczych dotyczących historii gospodarczej kraju u schyłku średniowiecza.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse