rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przeciwzapalna funkcja komórek mikrogleju w świetle najnowszych badań naukowych

Komórki mikrogleju są reprezentantami układu immunologicznego w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). Od dawna były postrzegane jako główny agresor, indukujący i podtrzymujący procesy zapalne i neurodegeneracyjne w OUN. Ostatnie doniesienia naukowe wskazują jednak, że mogą one pełnić istotną rolę ochronną. W niniejszej pracy przedstawiono dowody naukowe, podkreślające ich właściwości przeciwzapalne. Komórki mikrogleju podlegają aktywacji na dwa różne sposoby, co powoduje powstanie dwóch odmiennych fenotypów: klasycznego zapalnego oraz alternatywnego przeciwzapalnego. Ten ostatni charakteryzuje się m.in. ekspresją CD200 oraz fraktalkiny. Alternatywnie aktywowany mikroglej produkuje również cytokiny prozapalne, których wpływ na otaczające komórki nie do końca wiąże się tylko z ich destrukcją, lecz także niejednokrotnie z procesami neuroregeneracji i mielinizacji. Być może przedstawienie najnowszych doniesień skieruje uwagę badaczy na nowe narzędzia mogące znaleźć zastosowanie w zapobieganiu i leczeniu chorób OUN poprzez wykorzystanie przeciwzapalnych właściwości komórek, które wciąż uważa się za komórki prozapalne.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Czy parametry laboratoryjne mogą być czynnikami predykcyjnymi skuteczności leczenia chorych z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C

WSTĘP: Złotym standardem terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (PWZW-C) w naszym kraju jest terapia skojarzona pegylowanym interferonem alfa (PEG-If-) i rybawiryną. Celem pracy była ocena różnic w wartościach poszczególnych parametrów morfologii krwi obwodowej oraz wyników badań biochemicznych w toku leczenia chorych z PWZW-C, u których osiągnięto i nie osiągnięto trwałej odpowiedzi wirusologicznej (sustained virologic response – SVR). MATERIAŁ I METODY: 51 chorych (25 kobiet i 26 mężczyzn, średnia wieku 48,7 ± 12,8 roku) zakażonych genotypem 1b wirusa HCV podzielono na dwie grupy: pierwszą stanowili chorzy (41,2%) których terapia zakończyła się osiągnięciem SVR [SVR(+)], drugą stanowili pozostali chorzy [SVR(-)]. Przed rozpoczęciem terapii oraz po 12, 24, 48 tygodniach od rozpoczęcia, a następnie po 24 tygodniach od zakończeniu leczenia oceniano: stężenie hemoglobiny, hematokryt, liczbę erytrocytów, leukocytów oraz płytek krwi, aktywność aminotransferazy asparaginianowej (AspAT), aminotransferazy alaninowej (AlAT), fosfatazy alkalicznej (ALP) oraz gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), stężenie glukozy, bilirubiny, kreatyniny, kwasu moczowego, fT3, fT4, TSH, białka C-reaktywnego (CRP). Analizę statystyczną przeprowadzono przy użyciu testów: ANOVA Friedmana, U Manna-Withneya oraz t-Studenta. WYNIKI: Aktywność AspAT, AlAT w grupie była niższa w grupie SVR(+) od 12 tygodnia aż do 72 tygodnia. Aktywność GGTP była znamiennie niższa w grupie SVR(+). Spadek stężenia TSH w 12 tygodniu oraz wzrost stężenia fT4 w 24 tygodniu leczenia był wyraźniejszy u osób SVR(+). Hematokryt osiągnął niższe wartości w grupie SVR(+) w 48 tygodni od włączenia i 24 tygodnie po zakończeniu terapii. WNIOSKI: Chorzy leczeni z powodu PWZW-C rzadziej osiągają SVR w przypadku podwyższonej aktywności GGTP przed rozpoczęciem leczenia i utrzymywania się zwiększonej aktywności aminotransferaz w trakcie terapii. Korzystny wpływ może mieć utajona nadczynność tarczycy.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ocena dostępności farmaceutycznej magnezu z tabletek o niemodyfikowanej szybkości uwalniania

WSTĘP: Magnez jest jednym z makroelementów niezbędnych do zachowania prawidłowej homeostazy organizmu. Stwierdzono jego pozytywne działanie w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, osteoporozy pomenopauzalnej i cukrzycy. Niestety, obserwuje się niedobory tego pierwiastka w codziennej diecie, dlatego wskazana jest jego suplementacja. Celem badań było określenie wpływu rodzaju związku magnezu na dostępność farmaceutyczną Mg2+ z tabletek o niemodyfikowanej szybkości uwalniania. MATERIAŁ I METODY: Do badań wykorzystano preparaty: Biomagnezja 150, Citromag B6 i Biomagnezja Plus (FZNP „Biochefa”). Badanie szybkości uwalniania substancji czynnej wykonano w aparacie łopatkowym w T = 37°C ± 0,5°C, w czasie 120 min, przy 50 obrotach mieszadła/min, stosując 0,1 mol/dm3 HCl (pH = 1,2). Do analizy przebiegu uwalniania zastosowano program Statistica Zestaw Farmaceutyczny: Profile Uwalniania. WYNIKI: Analiza badanych preparatów wykazała, że procent uwolnionego magnezu wzrastał w kolejności: Biomagnezja Plus, Biomagnezja 150, Citromag B6 i wynosił odpowiednio: 45%, 61% i 70%. W takiej samej kolejności rosły stałe szybkości uwalniania: 0,0138 min-1; 0,0146 min-1; 0,018 min-1. WNIOSKI: Czynnikami wpływającymi na uwalnianie magnezu w warunkach in vitro są rozpuszczalność związku, obecność nieorganicznego anionu lub organicznego liganda i trwałość związku. Im większa rozpuszczalność substancji, tym wyższy procent uwalniania. Obecność liganda organicznego (wodorocytrynianu) determinuje większy procent uwolnionej dawki magnezu w porównaniu z jego tlenkiem.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Funkcjonowanie laboratoriów przyszpitalnych w wybranych szpitalach

WSTĘP: Laboratoria szpitalne, dostarczając lekarzom wiarygodne wyniki dotyczące stanu zdrowia pacjenta, umożliwiają szybsze podejmowanie właściwych decyzji, wpływając na powodzenie terapii. Standardy i wymogi dla laboratoriów diagnostycznych określone są w ustawach i rozporządzeniach Ministra Zdrowia. Aby laboratorium diagnostyczne funkcjonowało prawidłowo, musi stosować się do wymogów prawnych i spełniać określone standardy w zakresie organizacji, wyposażenia, zapewniania wysokiej jakości usług laboratoryjnych oraz zatrudniania profesjonalnej kadry. Prawidłowa praca laboratorium przekłada się na uzyskanie wiarygodnych wyników. MATERIAŁ I METODY: Badanie miało charakter ankietowy. Jego celem było przedstawienie funkcjonowania laboratoriów w wybranych szpitalach wojewódzkich na terenie województwa śląskiego. W badaniu wykorzystano przygotowaną zgodnie z wymogami psychometrycznymi własną ankietę autorską, zawierającą 51 pytań kierowanych do personelu laboratoriów szpitalnych. WYNIKI: Badane laboratoria nie posiadają pracowni specjalistycznych poza pracownią cytologii i bakteriologiczną, dlatego korzystają z usług innych laboratoriów wykonujących specjalistyczne badania. Większość laboratoriów nie ma akredytacji, a zlecenia na badania i wyniki mają postać papierową i elektroniczną. Dobrze rozwinięta jest szybka diagnostyka, a czas uzyskania wyniku w badaniach pilnych nie przekracza 1 godziny. WNIOSKI: Badane laboratoria szpitalne spełniają wymogi ustawowe i wyznaczone standardy, przestrzegają przepisów prawnych dotyczących wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej, stosują procesy mające na celu ciągłe doskonalenie jakości wykonywanych usług.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Stan profilaktyki chorób narządu wzroku na przykładzie wybranej grupy dzieci województwa śląskiego – doniesienie wstępne

WSTĘP: Objawy chorób oczu u dzieci mogą pozostać niezauważone, co może mieć wpływ na późniejsze problemy w nauce i dorosłym życiu. Wczesna korekcja wady daje szansę na pełne wyleczenie. MATERIAŁ I METODY: Narzędzie badawcze stanowiła anonimowa, autorska ankieta, skierowana do rodziców grupy dzieci województwa śląskiego. Badaniem objęto 603 rodziców dzieci w wieku 2–10 lat (śr. 4,84 ± 1,47). Ankieta zawierała 11 pytań otwartych i zamkniętych dotyczących stanu profilaktyki chorób narządu wzroku. Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej. WYNIKI: W analizowanej grupie 262 dzieci (43,45%) było przynajmniej raz w życiu badane przez okulistę. Średni wiek dziecka podczas wizyty wynosił 3,06 ± 1,71 roku, 94 (35,88%) dzieci było badanych powyżej 4 roku życia. Dla 101 dzieci była to wizyta profilaktyczna, dla 142 powodem pierwszej wizyty u okulisty były dolegliwości lub niepokojące objawy. Wadę wzroku dziecka deklarowało 52 (8,62%) ankietowanych rodziców, grupy tej 44 dzieci no-si/nosiło wcześniej okulary. W badanej grupie najczęściej zgłaszano występowanie zeza – 33 (5,47%). Regularne wizyty dziecka u okulisty zgłosiło 70 (11,61%) rodziców – najczęściej z powodu kontroli wady wzroku (n = 28) oraz profilaktyki (n = 25). 242 (40,13%) dzieci nie miało nigdy badanej ostrości wzroku, u 170 (28,2%) ostrość wzroku badał okulista, u 112 (18,6%) pediatra lub lekarz rodzinny. Objawy wymagające konsultacji okulistycznej wymianiało 212 (35,16%) rodziców. Głównymi źródłami informacji dla rodziców na ten temat są: lekarz (28,9%), Internet (27,5%), prasa (18,2%). WNIOSKI: 1. Profilaktyka chorób narządu wzroku u dzieci w wieku przedszkolnym jest niewystarczająca. 2. Poziom wiedzy rodziców w zakresie profilaktyki chorób oczu i wad wzroku u dzieci jest niski.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Nasilenie negatywnych emocji u kobiet ciężarnych w okresie hospitalizacji

WSTĘP: Występowanie lęku i depresji u kobiet z ciążą o przebiegu fizjologicznym ma związek ze zmianami w trzech obszarach: biologicznym, psychicznym i społecznym. Komplikacje w przebiegu ciąży oraz konieczność hospitalizacji dodatkowo potęgują nasilenie negatywnych emocji u ciężarnych, dlatego ważne jest, aby podczas hospitalizacji, identyfikować pacjentki z objawami lęku, stresu lub depresji oraz wskazać czynniki, które mogą wpływać na wystąpienie negatywnych emocji. MATERIAŁ I METODY: Badania analizy nasilenia negatywnych emocji przeprowadzono wśród 305 ciężarnych hospitalizowanych. Narzędziem badawczym był samodzielnie opracowany kwestionariusz ankiety do oceny charakterystyki badanych ciężarnych oraz Skala Depresji, Lęku i Stresu (DASS – Depression Anxiety Stress Scale). Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej. WYNIKI: Średnia wartość poziomu stresu w badanej grupie według skali DASS wynosiła 12,15 ± 8,15 pkt, depresji 6,63 ± 6,62 pkt, a lęku 8,54 ± 6,26 pkt. Nie stwierdzono istotnie statystycznej zależności między nasileniem stresu i depresji a sytuacją położniczą badanych ciężarnych. WNIOSKI: W badanej grupie kobiet nie stwierdzono zaburzeń depresyjnych, natomiast stwierdzono, że ciężarne hospitalizowane cechuje łagodne nasilenie lęku. Sytuacja położnicza nie warunkuje nasilenia negatywnych emocji wśród pacjentek z ciążą wysokiego ryzyka. Istotny wpływ na nasilenie lęku ma jedynie fakt planowania ciąży lub nie. Kobiety, które nie planują ciąży, mają istotnie wyższy poziom lęku aniżeli ciężarne, dla których obecna ciąża jest planowana. Personel medyczny powinien identyfikować ciężarne w trakcie hospitalizacji, u których występuje podwyższony poziom lęku w celu wdrożenia działań psychoprofilaktycznych. Okazanie pacjentkom troski i udzielenie wsparcia, zwłaszcza emocjonalnego, może prowadzić do zminimalizowania negatywnych emocji i zwiększenia skuteczności leczenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Listerioza – niebezpieczna choroba zakaźna. Listeriozowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – opis przypadku

Listeria monocytogenes (L. monocytogenes) – wewnątrzkomórkowa Gram-dodatnia bakteria z rodziny Corynobacte-riaceae – jest czynnikiem patogenetycznym listeriozy. Do zakażenia tym drobnoustrojem najczęściej dochodzi drogą pokarmową. W większości przypadków schorzenie ma charakter samoograniczający się, może jednak występować też w formie posocznicy, zakażenia układu nerwowego, lokalnych ropni bądź zakażenia przewodu pokarmowego. Neuroinfekcje wywoływane przez L. monocytogenes to przede wszystkim: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, ropnie mózgu. Istotnym elementem patogenezy listeriozy jest przynależność do grupy osób podwyższonego ryzyka, do których zalicza się m.in. osoby o osłabionej odporności, niemowlęta oraz kobiety w ciąży, u których zakażenie może doprowadzić do poronienia. Opisaliśmy przypadek 55-letniej kobiety przyjętej na Oddział Intensywnej Terapii Centralnego Szpitala Klinicznego w Katowicach-Ligocie z podejrzeniem zapalenia mózgu i sepsy o nieznanej etiologii. Stan pacjentki był ciężki, konieczne były intubacja i wentylacja respiratorem. W trakcie hospitalizacji wykonano nakłucie lędźwiowe w celu przeprowadzenia badania płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR). Wynik posiewu PMR ukierunkował dalszy tok postępowania terapeutycznego na zwalczenie infekcji L. monocytogenes przez zastosowanie celowanej antybiotykoterapii. W 6. dobie leczenia pacjentka została ekstubowana. Podczas pobytu na oddziale obserwowano sukcesywny spadek parametrów stanu zapalnego. Przedstawiony przypadek obrazuje proces diagnostyczny oraz trudności, przed jakimi staje lekarz w przypadku pacjenta z listeriozowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Przydatność oznaczeń surowiczego stężenia CA 125 i HE4 w diagnostyce raka jajnika

WSTĘP: Rak jajnika jest nowotworem złośliwym, będącym najczęstszą przyczyną zgonów kobiet z patologią narządu rodnego. W diagnostyce raka jajnika kluczową rolę odgrywa marker CA 125. Zgodnie z ostatnimi doniesieniami, potencjalnym nowym markerem może być białko HE4 oraz Algorytm ROMA. Celem pracy była ocena przydatności klinicznej równoczesnych oznaczeń stężeń obu markerów w surowicy kobiet chorych na raka jajnika oraz ocena Algorytmu ROMA, a następnie porównanie wyników tych oznaczeń z uzyskanymi u pacjentek ze schorzeniami ginekologicznymi innymi niż rak jajnika oraz u kobiet zdrowych. MATERIAŁ I METODY: Badania przeprowadzono w Beskidzkim Centrum Onkologii – Szpitalu Miejskim im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej, w następujących grupach kobiet: kontrolnej – osoby zdrowe, I badanej – pacjentki chore na raka jajnika, II badanej – pacjentki z nienowotworowymi schorzeniami ginekologicznymi oraz III badanej – pacjentki z rakiem trzonu macicy. Do oznaczeń stężeń obu markerów zastosowano metodę immunologiczną z wykorzystaniem technologii elektrochemiluminescencji (ECLIA). WYNIKI: Wykazano znamienną statystycznie różnicę między stężeniami obu markerów oraz wartością Algorytmu ROMA w grupach kobiet zdrowych i chorych na raka jajnika (p < 0,001) oraz chorych na nienowotworowe schorzenia ginekologiczne (CA 125 p < 0,001; HE4 p = 0,034; Algorytm ROMA p = 0,012). Analiza krzywych ROC wykazała, że łączne oznaczanie stężeń obu markerów i wyznaczanie Algorytmu ROMA istotnie podnosi wartość diagnostyczną testu w porównaniu z oznaczaniem pojedynczych markerów (AUC: CA 125 69%; HE4 85%; Algorytm ROMA 90%). WNIOSKI: Stwierdzono dużą użyteczność równoległych oznaczeń stężeń CA 125 i HE4 oraz wyznaczania Algorytmu ROMA dla diagnostyki różnicowej guzów miednicy mniejszej i nowotworów narządu rodnego (rak jajnika, rak trzonu macicy).

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wybrane adipocytokiny i ich potencjalne zastosowanie w kontroli przebiegu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B i C

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (WZW) typu B i C należą do najczęstszych chorób wątroby. Długotrwały proces martwiczo-zapalny może prowadzić do groźnych dla życia powikłań, choć u niektórych pacjentów stan wątroby jest stabilny przez wiele lat. Ze względu na zróżnicowane rokowanie w przebiegu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby (PWZW) typu B i C, poszukuje się obecnie dodatkowych czynników hamujących postęp tych chorób. Obiektem wielu badań stały się adipocytokiny, substancje o wielokierunkowym oddziaływaniu, wytwarzane m.in. przez komórki tkanki tłuszczowej. W pracy przedstawiono wzajemne zależności wybranych adipocytokin i WZW typu B i C oraz potencjalne wykorzystanie tej wiedzy w praktyce lekarskiej.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Polimorfizmy rs2058539 oraz rs10953505 genu wisfatyny, jej stężenie w surowicy krwi a występowanie nadwagi i otyłości u pacjentów zgłaszających się do poradni podstawowej opieki zdrowotnej

WSTĘP: Wisfatyna jest stosunkowo niedawno odkrytą adipocytokiną, wykazującą m.in. efekt insulinomimetyczny. Udział badanych polimorfizmów genu kodującego wisfatynę oraz poziom jej stężenia w surowicy krwi w rozwoju nadwagi i otyłości pozostaje nadal kontrowersyjny. CEL PRACY: Ocena potencjalnego związku między wybranymi polimorfizmami genu wisfatyny, jej stężeniem w surowicy krwi a występowaniem nadwagi i otyłości w populacji pacjentów zgłaszających się do poradni ogólnej podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). MATERIAŁ I METODYKA: Badaniem objęto łącznie 476 dorosłych pacjentów z rejonu Polski Południowej, którzy kolejno zgłaszali się po poradę do POZ. Badanych podzielono na 3 grupy, opierając się na wartości obwodu pasa (grupa kontrolna, grupa z otyłością, grupa z nadwagą). Genotypowanie polimorfizmów genu wisfatyny (rs2058539 oraz rs10953505) prowadzono z wykorzystaniem znakowanych fluorescencyjnie sond, używając gotowych zestawów do oznaczania polimorfizmu pojedynczego nukleotydu-TaqManPre-designed SNP Genotypie Assai (Applied Biosystems). Stężenia wisfatyny w surowicy krwi oznaczano metodą ELISA. Do obliczeń statystycznych wykorzystano program Statistica 8.0. WYNIKI: Badania wykazały brak korelacji między występowaniem badanych polimorfizmów genu wisfatyny a jej stężeniem w surowicy krwi. Stwierdzono istotną statystycznie różnicę w występowaniu polimorfizmu rs2058539 między osobami z nadwagą a osobami z prawidłowym obwodem pasa. Ponadto zaobserwowano znamiennie częstsze występowanie allelu „C” polimorfizmu rs2058539 u osób z nadwagą. WNIOSKI: 1. Na podstawie przeprowadzonych badań można wnioskować, że polimorfizm rs2058539 genu wisfatyny może brać udział w patogenezie nadmiernego wzrostu masy ciała. 2. Nie stwierdza się zależności między badanymi polimorfizmami a stężeniem wisfatyny w surowicy krwi.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ocena zgodności wprowadzania poszczególnych produktów do diety niemowląt w odniesieniu do schematu żywienia, z uwzględnieniem wieku, wykształcenia i miejsca zamieszkania matek

WSTĘP: Okres niemowlęcy to czas do ukończenia pierwszego roku życia. Jest to najbardziej dynamiczna faza rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka. Jednym z najważniejszych czynników wpływających na jakość tego rozwoju jest prawidłowe odżywianie. Światowa Organizacja Zdrowia określa karmienie piersią jako najlepszy i najwłaściwszy sposób karmienia niemowlęcia w pierwszym półroczu życia. Po tym czasie dietę dziecka należy rozszerzyć o pokarmy uzupełniające. W Polsce w 2007 r. opublikowano schemat żywienia niemowląt, który uwzględnia sposób karmienia oraz czas i rodzaj wprowadzania do diety dodatkowych produktów. Celem pracy była ocena zgodności wprowadzania poszczególnych produktów do diety niemowląt w odniesieniu do schematu żywienia, z uwzględnieniem wieku, wykształcenia i miejsca zamieszkania ich matek. MATERIAŁ I METODY: Badanie przeprowadzono wśród 283 kobiet, matek 13–24-miesięcznych dzieci. Zastosowano autorski kwestionariusz ankiety dotyczącej realizacji zasad żywienia niemowląt i subiektywnej oceny realizacji tych zaleceń. WYNIKI: Zgodność wprowadzania poszczególnych produktów do diety niemowląt w odniesieniu do schematu żywienia, bez względu na wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania ich matek, była na niskim poziomie. Produkty mleczne oraz przekąski słodkie ankietowane matki wprowadzały do diety dziecka w nieodpowiednim miesiącu ich życia. Ponadto respondentki nie uzupełniały diety niemowlęcia witaminą K w zalecanym okresie, tj. od 2 tygodnia do ukończenia 3 miesiąca życia. W odniesieniu do schematu żywienia, kobiety lepiej oceniały zgodność wprowadzania przez siebie poszczególnych produktów do diety niemowląt niż wynikało to z przeprowadzonej ankiety. WNIOSKI: Z uwagi na niską ocenę zgodności wprowadzania poszczególnych produktów do diety niemowląt w odniesieniu do schematu żywienia, celowa jest systematyczna edukacja matek w tym zakresie.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Hiperkalcemia w wybranych nowotworach limfo- i mieloproliferacyjnych – patofizjologia, diagnostyka i leczenie

Hiperkalcemia jest poważnym powikłaniem metabolicznym rozwijającym się w przebiegu wielu chorób nowotworowych – w hematologii najczęściej spotykana jest w szpiczaku plazmocytowym, rzadziej w chłoniakach niehodgkinowskich i chorobie Hodgkina oraz w ostrych i przewlekłych schorzeniach mieloproliferacyjnych. Mechanizm patogenetyczny hiperkalcemii jest złożony – za kluczowy proces uważa się wzrost aktywności osteoklastów, wynikający z zaburzeń w układzie: ligand receptora aktywującego czynnik transkrypcyjny NF-kappaB (RANKL), jego receptor (RANK) i osteoprotegeryna (OPG). Poza tym zidentyfikowano wiele innych czynników, w różnym stopniu zangażowanych w rozwój hiperkalcemii, w zależności od typu choroby – hormony (m.in. białko podobne do parathormonu), aktywne metabolity witaminy D, cytokiny/chemokiny i ich receptory oraz czynniki transkrypcyjne. W pracy przedstawiono współczesne poglądy na patogenezę hiperkalcemii, symptomatologię oraz aktualnie stosowane i pozostające w fazie badań metody jej leczenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Etiopatogeneza nadciśnienia tętniczego u kobiet ciężarnych

Nadciśnienie tętnicze w przebiegu ciąży jest jednym z najpoważniejszych powikłań ciąży i może stanowić zagrożenie dla życia ciężarnej oraz jej dziecka. W ostatnich latach coraz szerszym zainteresowaniem cieszą się badania nad profilaktyką nadciśnienia indukowanego ciążą, stanu przedrzucawkowego i rzucawki. Jednakże ze względu na nieznaną etiologię tych schorzeń pierwotna profilaktyka nie jest obecnie możliwa. W niniejszej pracy starano się przybliżyć stan wiedzy na temat etiopatogenezy oraz możliwości wczesnego wykrywania ciężarnych zagrożonych występowaniem tych zaburzeń.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne