rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Świadomość ryzyka wynikającego z procesu umasowienia szkolnictwa wyższego i sposoby radzenia sobie z nim – perspektywa studencka

Jednym z kluczowych problemów szkolnictwa wyższego, z którym aktualnie boryka się Polska, jest jego umasowienie. Ważne stają się pytania o to, jak studenci funkcjonują w obliczu dotykających ich wad umasowienia szkolnictwa wyższego. Najistotniejsze z nich dotyczy działań, jakich się podejmują, aby przeciwdziałać takiemu stanowi. W celu uzyskania odpowiedzi na powyższe pytanie przeprowadzono badanie jakościowe wśród polskich studentów z uniwersytetów i politechnik, w którym metodą badawczą był klasyczny wywiad swobodny. Po przeprowadzonej analizie materiału badawczego można wyróżnić trzy działania, które stosują studenci, aby przeciwdziałać ryzykom, a są to kolejno: zdobywanie dodatkowego doświadczenia zawodowego, ciągłe dokształcanie się przy pomocy różnych kursów oraz przebranżawianie się.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Siła kandydata” i „siła motywacji” jako autorskie, wielowskaźnikowe i uniwersalne narzędzie do opisu kondycji kandydatów na studia wyższe. Społeczne i metodologiczne refleksje

W tekście prezentowane jest autorskie narzędzie do wielowskaźnikowego pomiaru dwóch podstawowych kategorii, stworzonych na potrzeby projektu badawczego „Kandydaci na toruńskie studia archeologiczne”: siły kandydata i siły motywacji. Podstawę do analiz stanowią dane zebrane w procesie rekrutacji studentów na studia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w systemie Internetowej Rejestracji Kandydatów. W ramach rejestracji na studia kandydaci podają szereg informacji osobowych, dotyczących dotychczasowego wykształcenia, a także ujawniają swoje preferencje w zakresie kierunków studiów. Tworząc siłę kandydata i siłę motywacji, wykorzystano szereg wskaźników. Operacjonalizacja takich sił pozwoli na lepsze rozumienie procesu rekrutacji na studia, a także jego ogólnej specyfiki. Utworzenie opisywanych kategorii umożliwia lepsze interpretowanie zachowań i preferencji kandydatów. Dzięki nim jesteśmy w stanie sprawdzić, czy wiek studentów, ich płeć, pochodzenie, odległość od UMK oraz rodzaj ukończonej szkoły korelują z ich siłą determinacji do studiowania kierunku czy ich potencjałem intelektualnym. Dzięki temu możliwe jest efektywniejsze konstruowanie wymogów rekrutacyjnych oraz strategii marketingowych dla poszczególnych kierunków bądź uczelni. Wskazane możliwe implementacje praktyczne są jedynie przykładami, bo trudno wykluczyć, że w wypadku innych jednostek czy okoliczności ich użyteczność może się ujawnić na innych polach. Siła kandydata to wartość opisująca, na podstawie dostępnych nam danych, potencjał intelektualny i kulturowy kandydata. Dzięki pomiarowi tej wartości uzyskujemy odpowiedź na pytanie o to, czy dany kandydat ma szansę być silnym naukowo studentem. Druga z kategorii – siła motywacji – odpowiada na pytanie, na ile kandydat był zdeterminowany do podjęcia danego kierunku studiów. Pomiar tej wartości rozwiewa wątpliwości dotyczące przypadkowych wyborów kierunku studiów oraz daje odpowiedź na pytania o możliwe alternatywy. Pierwotne badanie dotyczyło archeologii, ale wypracowany mechanizm i sposób analizy może zostać wykorzystany do budowania charakterystyk wszystkich pozostałych kierunków kształcenia akademickiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Reintegracja społeczno-zawodowa w czasie pandemii

Od marca 2020 roku wiele elementów życia społecznego i gospodarczego na skutek pandemii koronawirusa uległo znacznym przeobrażeniom, co nie ominęło również ekonomii społecznej i solidarnej. W związku z tym w poszczególnych podmiotach ekonomii społecznej podejmowano liczne czynności osłaniające i wspierające uczestników działań integracyjnych i aktywizujących. Głównym celem tych przedsięwzięć było utrzymanie aktywności oraz motywacji do pracy uczestników zajęć w centrach i klubach integracji społecznej, zakładach aktywności zawodowej, warsztatach terapii zajęciowej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wielkość miejsca zamieszkania a wartości Polaków związane z rodziną – na podstawie danych European Value Study 2017

Celem artykułu jest ustalenie, czy wielkość miejscowości zamieszkania ma wpływ na deklaracje odnoszące się do wyróżnionych wartości związanych z rodziną, które w istotny sposób orientują działanie człowieka i tym samym tworzą zasady życia społecznego. Tekst napisano w oparciu o wtórną analizę danych statystycznych na podstawie zintegrowanego zbioru danych European Value Study/World Value Survey 2017–2021. Rezultaty badania wskazują, że różnice istotne statystycznie pomiędzy wielkością miejscowości pojawiły się w przypadku wszystkich zmiennych dotyczących rodzicielstwa. Mieszkańcy mniejszych miejscowości okazywali się bardziej konserwatywni. Zależność istotna statystycznie nie wystąpiła w przypadku deklaracji dotyczącej zaufania do rodziny. W przypadku niektórych odpowiedzi odnoszących się do postrzegania ról płciowych pojawiły się również istotne statystycznie różnice pomiędzy mieszkańcami mniejszych i większych miejscowości. Wartości i normy są inne w zależności od kultury, w której się wychowujemy. Kontrola społeczna jest silniejsza w mniejszych miejscowościach, tam bowiem trudniej pozostać anonimowym. Badanie potwierdziło, że wielkość miejscowości zamieszkania w wielu przypadkach istotnie statystycznie różnicuje wartości Polaków związane z rodziną i właśnie mieszkańcy mniejszych miejscowości częściej okazywali się przywiązani do koncepcji bardziej tradycyjnych, konserwatywnych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wiedza o własnej miejscowości i zaangażowanie w sprawy lokalne oraz ich determinanty na przykładzie społeczności wiejskiej

Zmiany zachodzące obecnie na obszarach wiejskich w Polsce wpisują się w koncepcję „inteligentnych wsi” (smart villages), która akcentuje znaczenie wiedzy i działań innowacyjnych dla funkcjonowania współczesnych wiejskich społeczności lokalnych i rozwoju obszarów wiejskich. Artykuł odnosząc się do zagadnienia społeczności lokalnej, przybliża obraz mieszkańców wsi Czarny Las, zwracając uwagę na specyfikę tej społeczności. W wymiarze empirycznym zasadniczym celem autorów jest weryfikacja tezy o występowaniu zależności pomiędzy wiedzą o własnej miejscowości a zaangażowaniem w lokalne sprawy na przykładzie konkretnej społeczności wiejskiej, jak również ustalenie czynników wpływających na oba wymiary. W tym celu zbudowano i wykorzystano wskaźniki dotyczące z osobna wiedzy i zaangażowania mieszkańców wsi Czarny Las w gminie Grodzisk Mazowiecki. Jako predyktory zarówno wiedzy o własnej wsi, jak i zaangażowania w jej bieżące sprawy przyjęto wiek, płeć, wykształcenie, czas zamieszkiwania w badanej miejscowości oraz formalny stan zameldowania. W celu określenia istotności statystycznej predyktorów wiedzy mieszkańców o miejscowości i ich zaangażowania na jej rzecz posłużono się analizą regresji wielokrotnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Horyzonty tożsamości”. Buriackie społeczności lokalne w Mongolii

W niniejszym artykule skupiam się na buriackich społecznościach lokalnych we wschodniej Mongolii. Poruszam kwestię roli społeczności lokalnych i lokalnych miejsc kultu dla budowania tożsamości na poziomie mezostrukturalnym, który można uznać za podstawowy poziom odniesień tożsamościowych. Podstawą niniejszych rozważań są badania o charakterze jakościowym przeprowadzone w lipcu i sierpniu 2019 r. w mongolskim ajmaku wschodnim w czterech buriackich społecznościach lokalnych. W moich rozważaniach staram się pokazać, że zastosowanie kategorii społeczności lokalnych jako punktu wyjścia analiz jest owocną strategią w przypadku analiz umiejscawiających badane społeczności w szerszych kontekstach społecznych, kulturowych i politycznych. Artykuł jest próbą zastosowania kategorii związanych z pojęciem społeczności lokalnych do opisu buriackich społeczności w Mongolii i wskazania, w jaki sposób pozaeuropejskie przykłady społeczności lokalnych mogą wzbogacić socjologiczną refleksję nad tego rodzaju grupami i różnymi poziomami tożsamości. Tytułowe „horyzonty tożsamości” są nawiązaniem do dorobku antropologii krajobrazu, której perspektywa stała się inspiracją w przygotowaniu tej pracy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O najnowszej monografii Aleksego Awdiejewa i Grażyny Habrajskiej (Gramatyka sensu. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020)

Artykuł prezentuje koncepcję tzw. gramatyki sensu zaproponowanej przez A. Awdiejewa i G. Habrajską w ich najnowszej monografii. Artykuł porusza m.in. takie zagadnienia jak: redefinicja tekstu jako parafrazy, postawa naturalna i analityczna w badaniach nad komunikacją, zależności pomiędzy dyskursem a mechanizmami interpretacyjnymi, procedury transkrypcji sensu, struktura słownika komunikacyjnego, metody analizy tekstów publicystycznych, nieleksykalne środki językowe wskazujące na komponenty sensu. Autor artykułu polemizuje z zawartą w monografii propozycją zanegowania konceptualnego wierzchołka trójkąta semiotycznego, wskazuje na potrzebę uwzględnienia procesów konfabulacyjnych w interpretacji eksperymentów z zakresu parafrazownia i zwraca uwagę na konieczność konsekwentnego oddzielenia planu treści od planu wyrażenia w procedurze transkrypcji sensu, np. z wykorzystaniem założeń modelu składni eksplikacyjnej A. Kiklewicza i M. Korystkowskiej.  

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
II Korpus gen. Józefa Hauke-Bosaka w Powstaniu Styczniowym. Inspiracje rozwiązaniami Powstania Kościuszkowskiego

Pojęcie kosynierów obejmuje nie tylko żołnierzy uzbrojonych w kosy. Jest związane z wizją żołnierza-obywatela, rekrutowanego ze środowiska wiejskiego, który jest w stanie z własnej woli stanąć w obronie Ojczyzny. W tym kontekście II Korpus powstańczy może być próbą urzeczywistnienia takiej idei. Władze narodowe wielokrotnie usiłowały zachęcić warstwę chłopską do wstępowania w szeregi powstańczej armii. Początkowo nie przynosiło to pozytywnych rezultatów. Powstańcza propaganda często powoływała się na przykład Tadeusza Kościuszki, jako tego, który pierwszy wezwał chłopów do obrony kraju na równych prawach z innymi warstwami społecznymi. Władze powstańcze chętnie akcentowały tę równość, starając się przekonać warstwę chłopską, że jedynie w szeregach polskiej armii wywalczą sobie wolność, nie tylko polityczną, ale także osobistą oraz, co może najważniejsze, gospodarczą. Ostatni dyktator Powstania Styczniowego Romuald Traugutt uważał, że wystąpienie militarne bez wsparcia prostego ludu jest zaledwie demonstracją i nie może przynieść niepodległości. Stąd też wynikały wysiłki Traugutta, które doprowadziły do ogłoszenia pospolitego ruszenia całej ludności, nie tylko szlachty. Zamiaru tego nie można było w ówczesnych warunkach zrealizować, jednak wysiłki włożone w utworzenie i zorganizowanie II Korpusu armii powstańczej wskazują, że nie były to próby pozbawione możliwości realizacji.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kopce Kościuszki – wyjątkowa forma upamiętnienia postaci Naczelnika na terenie Polski

Budowanie tumulusów, zwanych też kopcami, to wyjątkowa forma upamiętniania wybitnych osób zmarłych czy utrwalania w zbiorowej pamięci narodu ważnego wydarzenia historycznego. Przedmiotem niniejszego artykułu są kopce-pomniki, które powstały dla uczczenia bohatera narodowego Tadeusza Kościuszki, przywódcy insurekcji 1794 roku. Autorka opisuje poświęcone gen. Kościuszce kopce zakładane w Polsce i poza jej granicami, zniszczone i te nadal istniejące, powstałe podczas zaborów oraz za czasów II Rzeczypospolitej. Są lub były one ważnymi miejscami budzenia patriotyzmu w lokalnych społecznościach. Powstaniu ich wszystkich przyświecał ten sam cel: uhonorowanie postaci generała oraz utrwalenie jego dokonań w pamięci zbiorowej.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Jan Kiliński – symbol warszawskiej wolności

Autor omawia sytuację Polski w okresie Powstania Kościuszkowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy. Przedstawiono rys biograficzny Jana Kilińskiego oraz jego udział w Insurekcji Warszawskiej. Ponadto zanalizowano nawiązania do Jana Kilińskiego w walce o niepodległość w czasie I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej, II wojny światowej. Omówiono przykłady wykorzystania postaci Jana Kilińskiego w poezji, literaturze i w dokumentach życia społecznego (jednodniówki, pocztówki) oraz przybliżono dzieje jego pomnika w Warszawie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Czym jest życie? Czyli jeśli spotkamy nieznaną formę istnienia w kosmosie, to kiedy nazwiemy ją żywą istotą

Mimo iż biologia jest nauką zajmującą się żywymi organizmami, to nie istnieje jedna, akceptowana przez wszystkich, definicja życia. Wszystkie zaproponowane dotychczas definicje życia proponują kryteria, które nie są spełniane przez niektóre formy istnienia, co do których nie mamy wątpliwości, że powinny być zaliczone do organizmów żywych. Jak zatem można odpo- wiedzieć na pytanie – kiedy potencjalną, nieznaną nam wcześniej, spotkaną w kosmosie formę istnienia nazwiemy organizmem żywym, a kiedy nie? Te dylematy są dyskutowane w tym artykule, a rozważania te doprowadziły do wniosku, że zaklasyfikowanie danej formy istnienia do organizmów żywych nie ma większego znaczenia, jeśli tylko poznamy i zrozumiemy jej budowę i mechanizmy funkcjonowania.

Czasopismo: Ad Astra. Program badań nad astropolityką i prawem kosmicznym
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zielona Księga Polskiego Prawa Kosmicznego Rozdział 1. Przedmiot regulacji ustawowej

Zielona Księga Polskiego Prawa Kosmicznego Rozdział 1 pt. „Przedmiot re- gulacji ustawowej” to zbiór postulatów dotyczących projektu ustawy o działalności kosmicznej. Grupa Robocza ds. Polskiego Prawa Kosmicznego uczestniczy w ten sposób w rządowych pracach legislacyjnych, inspirując władzę i wskazując pożądane rozwiązania prawne.

Czasopismo: Ad Astra. Program badań nad astropolityką i prawem kosmicznym
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Japońska wizja dziewiętnastowiecznej historii Łodzi. Kilka uwag o monografii Fujii Kazuo „Socjoekonomiczna historia Polski XIX wieku – kształtowanie przedsiębiorcy i nowoczesnego społeczeństwa w Łodzi”, Kwansei Gakuin University Press, Nishinomiya 2019, s

Japoński historyk Fujii Kazuo, od czterech dekad podejmuje tematy zawiązane głównie z różnymi aspektami XIX-wiecznych dziejów Łodzi, a przede wszystkim zajmuje go odmienność rozwoju tego ośrodka miejskiego w czasach zaborów w skali nie tylko ziem polskich, ale Europy Środkowo-Wschodniej. Tej tematyce poświęcił już wiele lat temu pierwszą monografię, a obecnie recenzowana książka, stanowi niejako podsumowanie prac badawczych tego japońskiego badacza dziejów społecznych i gospodarczych w momencie przejścia na emeryturę. Według jego tezy, Łódź, która nie posiadała tradycji szlacheckich, ani nie odgrywała roli centrum politycznego, jakim była Warszawa, w XIX stuleciu właśnie wraz ze stolicą Królestwa Polskiego stała się wyjątkowym w skali zaboru rosyjskiego wielkim miastem. Dynamizmem rozwoju w nim nowoczesnego przemysłu stała się ogromna aktywność tutejszych przedsiębiorców, głównie pochodzenia niemieckiego i żydowskiego, którzy jednak na trwałe wnikali w tkankę miasta, tworząc swoją „małą ojczyzną”.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Księżacka odpowiedź na książkę Jacka Perzyńskiego Sekrety Łowicza i Skierniewic, Wyd. Księży Młyn Dom Wydawniczy, Łódź 2020, ss. 165 + [3]

Artykuł jest polemiką z książką Jacka Perzyńskiego pt. Sekrety Łowicza i Skierniewic. Autor książki, wbrew tytułowi, nie przedstawia tylko sekretów Łowicza i Skierniewic. Na 34 artykuły zamieszczone w pracy J. Perzyńskiego Łowicza dotyczy 12 tekstów, Skierniewic zaś 10. Pozostałe artykuły opisują ciekawostki z okolicznych miejscowości. Autor korzystał głównie z opracowań i popularnonaukowych tekstów lokalnych badaczy. Ponieważ sporadycznie zaglądał do źródeł historycznych, w pracy pojawiają się przeinaczenia tekstów pierwotnych i błędy. Praca napisana jest dobrym językiem, ale jej układ koncepcyjny jest chaotyczny.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Głębiny i płycizny. Rzecz o trudach syntetyzowania historii miasta (na marginesie książki Marcina J. Szymańskiego „Łódź na wodach dziejów. Biografia miasta”, Łódź 1920, ss. 320)

Historia miast stanowi obszar badawczy, w którym dochodzi do szeregu interesujących zjawisk, wymykających się klasycznej historiografii. Jednym z nich są „biografie miast”, czyli sposób pisania o ich przeszłości naśladujący biografie postaci historycznych. Próby napisania biografii Łodzi podjął się Marcin Szymański. W artykule niniejszym dokonano oceny czy badacz związany z Instytutem Historii Uniwersytetu Łódzkiego dobrze wywiązał się z tego zadania. Przeanalizowano także miejsce książki M. Szymańskiego w literaturze poświęconej Łodzi i jej użyteczność jako źródła wiedzy o przeszłości miasta. Wskazano także mocne i słabe strony recenzowanej książki.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Problem finansowania budownictwa sakralnego i kościelnego w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej na przykładzie diecezji łódzkiej

Artykuł opisuje nieznany dotąd aspekt finansowania budownictwa sakralnego w okresie PRL. Prezentowane zagadnienie ma na celu wypełnienie luki w dotychczasowej historiografii. Żadna z powstałych dotąd publikacji nie odnosi się do badanego problemu widzianego z perspektywy stosunków państwo–Kościół po 1945 r. Niniejsza praca ukazuje zatem trudności związane z pozyskiwaniem funduszy na budowę nowych świątyń w okresie hamowania lub zwalczania przez władze tzw. Polski Ludowej wszelkich inwestycji sakralnych. Represyjne i dyskryminujące stronę kościelną przepisy prawne miały na celu utrudnianie wznoszenia miejsc kultu religijnego, co pośrednio miało także przyczynić się do zniechęcenia duchownych do podejmowania tego rodzaju działalności. Z kolei „usłużnych” księży nagradzano za ich lojalną postawę wobec rządzących przydzielaniem na drobne prace budowlane subwencji z powołanego m.in. na ten cel Funduszu Kościelnego, będącego pod kontrolą Rady Ministrów. Wszystkie te czynniki powodowały, że największy koszt budowy kościołów ponosili świeccy katolicy, organizujący na własną rękę zbiórki publiczne, narażając się tym samym na karę grzywny. Trud ponieśli także księża parafialni, którzy wykorzystując zagraniczne znajomości zdobywali pieniądze na kontynuowanie prac budowlanych.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Prawosławna społeczność Brzezin. Szkic do portretu

Tekst koncentruje się na dotychczas mało znanym zagadnieniu – omówieniu prawosławnej mniejszości Brzezin, stolicy powiatu o tej samej nazwie w latach 1867–1914. Artykuł analizuje, z jakich grup społecznych składała się tamtejsza prawosławna mniejszość, jednocześnie kładąc szczególny nacisk na urzędników szczebla powiatowego. A to dlatego, że właśnie ta grupa miała największy wpływ na życie brzezinian. W tekście także zaprezentowano dzieje prawosławnej świątyni w Brzezinach.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Analiza i charakterystyka tendencji rozwojowych oraz przemian w strukturze polskiego przemysłu w latach 1950–1970

Koncepcja selektywnego rozwoju polskiego przemysłu w perspektywie lat 70. XX w. zakładała dokonanie istotnych przekształceń strukturalnych w przemyśle związanych z unowocześnieniem produkcji przemysłowej. Najbardziej intensywne przemiany strukturalne miały miejsce w pierwszym etapie uprzemysłowienia i związane były z budową podstaw względnie rozwiniętego kompleksu przemysłowego. Intensywność zmian strukturalnych w tym okresie, mierzona średnim współczynnikiem stosunkowych przekształceń strukturalnych, była niezwykle wysoka. W latach 1960–1970 intensywność przemian w gałęziowej strukturze produkcji była znacznie mniejsza niż w okresie poprzednim. W dalszym ciągu znaczny wzrost udziału w globalnej produkcji przemysłowej wykazywały branże przemysłu maszynowego i chemicznego, chociaż wskaźniki wyprzedzenia tempa wzrostu wymienionych gałęzi w stosunku do tempa wzrostu przemysłu ogółem były mniejsze niż w latach 1950–1960. W miarę przechodzenia do kolejnych faz rozwoju przemysłowego coraz większego znaczenia nabierały przemiany wewnątrzgałęziowej struktury produkcji w obrębie poszczególnych przemysłów, zwłaszcza w obrębie tzw. gałęzi wiodących. Strukturalne aspekty wzrostu gospodarczego i przemysłowego nie stanowiły przez długi okres przedmiotu szczegółowych badań ekonomicznych, zwłaszcza z punktu widzenia traktowania tych przemian jako samodzielnego czynnika współczesnego rozwoju gospodarczego. Wyspecjalizowany rozwój przemysłowy był traktowany jako warunek utrzymania produkcji na wysokim poziomie technicznym, a tym samym jako warunek rozwoju wymiany handlowej i współpracy w dziedzinie produkcji przemysłowej.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Koncert życzeń – żądania francuskie w negocjacjach gospodarczych z Polską w latach 1933–1935

Lata 30. XX w. w stosunkach gospodarczych pomiędzy Polską a Francją do łatwych nie należały. Oba kraje bardzo mocno odczuwały skutki kryzysu ekonomicznego. Przyczynił się on m.in. do wprowadzenia zakazu przywozu, czyli zastosowania tzw. polityki kontyngentowej. Następnie wymusił na Francji ochronę własnego rynku poprzez ograniczenie importu na rzecz premiowania eksportu. W Polsce zaś czynnikiem pogłębiającym kryzys był odpływ zagranicznych kapitałów. Innym przejawem rozbieżności w relacjach bilateralnych był sposób prowadzenia negocjacji. Francja nastawiona była na prowadzenie rozmów w sposób punktowy, a nie całościowy. Strona polska preferowała to drugie rozwiązanie, ponieważ umożliwiało wyrównanie bilansu handlowego z płatniczym. W latach 1933–1935 relacje gospodarcze polsko-francuskie przypominały swoistego rodzaju koncert życzeń, w którym rolę dominującą odgrywała strona francuska. Stawiane przez nią warunki były najczęściej niekorzystne dla drugiej strony, co też powodowało liczne napięcia.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Doświadczenie historyczne finansowania modernizacji ekonomicznej na Ukrainie

W artykule zostało opisane historyczne doświadczenie z zakresu finansowania modernizacji gospodarki Ukrainy. Na podstawie analizy porównawczej ujawniono potencjał, możliwości i ograniczenia rynkowego i planowo-mobilizacyjnego modelu modernizacji. Uzasadnia się celowość przeprowadzania systemowej polityki modernizacji, która przewiduje zmiany w obszarach gospodarczych, społecznych, prawnych, politycznych i innych. Podkreślono niebezpieczeństwo mechanicznego transferu już aprobowanych na Zachodzie sposobów organizacji produkcji, techniki i technologii bez odtworzenia socjalnych i ekonomicznych warunków, w których się sformowały i, w których funkcjonują. Uogólnione zostały źródła finansowania i determinanty przeprowadzania nowoczesnych przekształceń modernizacyjnych.

Czasopismo: Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX Wieku
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia