rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Unia Europejska – kilka uwag o fundamentach prawnych

Debaty o Unii Europejskiej, jej modelu i funkcjonowaniu, charakteryzują się uproszczeniami, a w wielu przypadkach przesiąknięte są ideologią lub niewiedzą. W europejskiej – w tym polskiej – dyskusji pojawia się też często wąsko rozumiany interes narodowy, a strony żonglują emocjami i lękami, które przesłaniają niedostatki rzeczowej informacji. Kontrowersje między Unią Europejską a Polską, które pojawiły się na tle oceny stanu praworządności czy też problemu relokacji uchodźców dowodzą, że przedmiotem sporu staje się w pewnym stopniu model integracji oraz jej podstawowe pojęcia prawne. Należy się zastanowić, na czym polega specyficzny prawnie charakter UE? Dlaczego zgodziliśmy się powierzyć jej kompetencje do wykonywania władzy publicznej? Czy Unia ogranicza suwerenność Polski? Czy w Unii możliwa jest demokracja? Mimo krytyki Unia pozostaje sprawnym mechanizmem zarządzającym współzależnością państw członkowskich. Parafrazując Marka Twaina: Doniesienia o jej zgonie wydają się przesadzone.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Cokolwiek myślisz, pomyśl odwrotnie. Punkt widzenia prawa kosmicznego

Artykuł ma na celu pomoc w ugruntowaniu się przekonania, iż aby zrozumieć przemiany zachodzące w polityce prawa kosmicznego i w prawie kosmicznym należy odejść od konwencjonalnego punktu widzenia i pomyśleć odwrotnie. Autor eksponuje w nim tezy, które zmuszają do innego spojrzenia na obowiązujące prawo. Przedstawia, iż w polskim porządku prawnym obowiązują wszystkie źródła prawa międzynarodowego (wyszczególnione w art. 38 Statutu MTS) i prawa UE, z wyjątkiem umów międzynarodowych, które obowiązują tylko wtedy, gdy są ratyfikowane przez RP i ogłoszone w Dzienniku Ustaw RP. Polityka prawa (prowadzona przez kompetentne władze na każdym forum w oparciu o określone procedury) jest refleksem ius, które inspiruje rozwój lex i odwrotnie. Prawo obowiązuje poza granicami jurysdykcji państw (res communis) w obszarach morskich i przestrzeni kosmicznej staje się konstytucyjnym elementem nowej cywilizacji (rynku i kultury), które stopniowo wywiera wpływ na prawo obowiązujące w granicach jurysdykcji państw (suwerenność i prawa suwerenne). Siła prawa przestaje gwarantować rozstrzyganie konfliktów międzynarodowych, co zmusza do stosowania prawa siły. Warunkiem sine qua non przetrwania nowej cywilizacji jest ochrona ludzkości i sprawiedliwy podział zasobów w procesie przemian.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Znaczenie zasady jawności dla demokracji

Szwedzka ustawa zasadnicza Akt o druku z 1766 r. (Tryckfrihetsförordningen), pierwsza na świecie ustawa gwarantująca prawo publicznego dostępu do dokumentów państwowych, jest częścią konstytucji tego kraju i zapewnia dziś jak najszerszy publiczny dostęp do oficjalnych dokumentów. Akt ten stanowi podstawę tradycyjnego prawa szwedzkiego znanego jako Zasada jawności (offentlighetsprincipen), która odgrywa kluczową rolę nie tylko w zapewnianiu obywatelom prawa dostępu do dokumentów publicznych, ale jest także niezbędna w sprawowaniu odpowiedzialności ze strony urzędników rządowych i państwowych. Stosowanie jak największej przejrzystości przyczynia się do właściwego funkcjonowania liberalnego systemu demokratycznego, ograniczając jednocześnie korupcję i nadużycia. Rozwój przejrzystości i kształtowanie otwartego społeczeństwa sprzyja większemu udziałowi obywateli w społeczeństwie, wzbudza zaufanie do państwa – niezbędny element budowania skutecznego państwa, które ma służyć jego właścicielom, obywatelom – oraz przyczynia się do funkcjonowania rządów prawa i podnosi jakość demokracji.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Procesy urbanizacyjne w województwie krakowskim  w XVI–XVIII wieku. Nowe możliwości badań

W artykule scharakteryzowano nowe możliwości badań nad urbanizacją województwa krakowskiego w XVI–XVIII w. na tle specyfiki państwa polsko-litewskiego. Określono, w jaki sposób badania mogą być prowadzone w odniesieniu do obszaru o ukształtowanej już sieci miejskiej, na którym w omawianym czasie znajdowało się około 80 miast – były to głównie niewielkie ośrodki, spełniające różne funkcje. Okres ten jest ważny dla funkcjonowania polskich miast ze względu na istniejący wówczas system folwarczno-pańszczyźniany i poddaństwo. Odniesiono się także do mechanizmów wymiany ludności w szerszym ujęciu historii społecznej oraz zaproponowano powiązanie analiz urbanizacji województwa z jego centralnym ośrodkiem – krakowskim zespołem miejskim. Omówiono również kryteria tworzenia kwestionariusza badawczego. Relacyjna baza danych zbudowana na podstawie źródeł masowych obejmowałaby ludność Krakowa, a następnie kolejnych miast województwa, wytypowanych ze względu na ich funkcje. Dzięki temu możliwe staje się ukazanie tendencji migracyjnych w całym województwie i w długim procesie dziejowym.

Czasopismo: Przeszłość Demograficzna Polski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Tabella Miast, Wsi, Osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowey Spraw Wewnętrznych i Policyi z 1827 r. Znane źródło w nowej postaci

W roku 1827 ukazał się obszerny, dwutomowy spis wszystkich miejscowości Królestwa Polskiego z wyszczególnieniem odnotowanej w nich liczby domów i mieszkańców oraz typem własności. Było to jedyne oficjalne wydawnictwo opublikowane przez ówczesny centralny organ statystyczny państwa – Biuro Statystyczne Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji. Zastosowanie alfabetycznej kolejności wpisów, przy braku jakiegokolwiek grupowania terytorialnego i podsumowań cząstkowych sprawiło, że to potencjalnie wartościowe źródło do badań historyczno-demograficznych było wykorzystywane dotychczas przez historyków marginalnie. W roku 2020 podjęto prace nad jego digitalizacją i wprowadzeniem danych do systemu bazodanowego. W artykule naświetlono historyczne okoliczności powstania tego wykazu oraz zasygnalizowano, na wybranych przykładach, nowe, niedostępne dotychczas możliwości krytyki i eksploracji danych, jakie stwarza ich postać elektroniczna.

Czasopismo: Przeszłość Demograficzna Polski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Polsko-ukraińskie związki mieszane w Przemyślu według greckokatolickich rejestrów zapowiedzi przedślubnych z lat 1913–1924

Podstawę źródłową artykułu stanowi księga zapowiedzi przedślubnych parafii katedralnej obrządku greckokatolickiego w Przemyślu za lata 1913–1924. Obejmuje ona 1296 rejestrów par narzeczeńskich, z których niemal połowę stanowiły związki egzogamiczne (mieszane obrządkowo), prawie w całości ukraińsko-polskie. Rejestry zawierają porównywalne ze sobą elementy treści. Szczegółowe dane osobowe obojga narzeczonych podają personalia ich i ich rodziców, miejsce i datę urodzenia, miejsce zamieszkania, stan cywilny, status społeczno-zawodowy oraz obrządek lub wyznanie. Rejestry zawierają też liczne odwołania do dokumentów i zaświadczeń przedstawionych wcześniej przez narzeczonych w kurii eparchialnej. Zakres treści rejestrów jest bogatszy niż późniejszych zapisów w księdze poślubionych. Rejestrują one dokładnie zjawisko związków mieszanych in statu nascendi, czyli w momencie formowania się związku, podjęcia starań o zawarcie ślubu, w tym przygotowania stosownej dokumentacji i złożenia przysięgi, potwierdzonej obecnością świadków i podpisem na protokole egzaminu przedślubnego. Księga zapowiedzi obejmuje także pary narzeczeńskie, które zrezygnowały później ze ślubu oraz pary, które zgodnie z obowiązującym prawem otrzymały sakrament w kościele parafialnym panny młodej, pozostającej w obrządku łacińskim. Księga jest materialnym świadectwem fenomenu społeczno-religijnego, jakim w dawnej Rzeczypospolitej były na Kresach południowo-wschodnich polsko-ukraińskie małżeństwa mieszane.

Czasopismo: Przeszłość Demograficzna Polski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rzeczy osierocone, czyli autobiografizm przemilczany Rzeczy, których nie wyrzuciłem

Artykuł jest analizą i interpretacją Rzeczy, których nie wyrzuciłem Marcina Wichy pod kątem ich autobiograficznego charakteru. Skupia się na dominującej w dziele autobiograficznej postawie wyzwania, które objawia się w lukach i niedopowiedzeniach. Ponadto porusza problematykę żałoby, utraty, nieobecności, pamięci oraz tego, co po nas pozostanie – rzeczy.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zegar tyka

Autor krótko uzasadnia koncepcję chronopoetyki. Odwołuje się do aforystyki Leca, do liryki i do prozy autobiograficznej Aleksandra Wata. Chronopoetyka eksponuje zegar jako przedmiot przedstawiony w literaturze oraz jako nośnik problematyki filozoficznej, nowoczesnego przeżywania czasu. Autor w swoich rozpoznaniach koncentruje się zwłaszcza na motywie bicia zegara (tik-tak).

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Chronopoetyka (zwłaszcza dawna) i jej przekładnie

Tematem artykułu są perspektywy chronopoetyki w ujęciu literaturoznawczym, rozumianej zarazem jako jeden z rejonów teorii i poetyki kulturowej, ze szczególnym wyeksponowaniem miar czasu i mechaniki zegarowej – głównie w odniesieniu do dziedzictwa epoki wczesnonowożytnej. Poruszone zostały m.in. następujące zagadnienia: termin „chronopoetyka” w polu terminologicznym, mechanika zegarowa jako czynnik rozwoju wczesnej nowożytności, zegar i zegarek w świecie przedstawionym, metaforyka zegara, miary zegarowe jako moduły kompozycyjne, inskrypcje na zegarkach i ich horyzonty badawcze.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Dom lalek. Zegar i to, czego nie wiemy o czasie

Jean Jacques Rousseau w komentarzach do życia społecznego i ustroju Genewy pisze, że „najbardziej kwitnie w Genewie wyrób zegarków, pracuje przy nim z górą pięć tysięcy osób, tj. przeszło piąta część obywateli”. Uwaga o tyle ciekawa, iż pozwala zobaczyć, że chodzi zarówno o wytwarzanie instrumentów chronometrycznych, jak i splecenie życia społecznego i ekonomicznego z mechanizmami rozwoju technologii oraz ustanowienie dla wydarzeń ludzkiej historii horyzontu jak najdosłowniej pozaziemskiego, choć świeckiego. Zegar odmierzał godziny, pozostawał również w ścisłej relacji z ustaleniami astronomii i jej instrumentów, takich jak choćby astrolabium. Wykorzystując wiersz Tadeusza Różewicza Dom lalek, autor w niniejszym eseju próbuje wykazać, że stawką naszego istnienia jest nie tylko to, aby „być żywym”, by „przeżyć”, „utrzymać się przy życiu”, lecz także odkryć w sobie głęboką żywotność, dyspozycję do bycia, której nic (również czas i instrumenty służące do jego pomiaru) nie zdoła osłabić i wyeliminować, chociaż dyspozycja ta jest niewątpliwie zagłuszona przez szum zegarowej maszynerii wyznaczającej codzienne zadania człowieka.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Cykanie i poetyka (Białoszewski – Sommer)

Artykuł stanowi analizę porównawczą i interpretację dwóch tekstów poetyckich: wiersza Przegięcie autorstwa Piotra Sommera, pochodzącego z tomu Dni i noce (2009), oraz utworu Mirona Białoszewskiego z 1961 roku, rozpoczynającego się od słów „kochać taka sztuka”. W obu z nich kluczową rolę odgrywa metafora cykania-tykania, przywołująca antyczny metaliteracki topos poety-cykady, ale i problematyzująca fakt ciągłego pomiaru czasu w nowoczesności. Odwołując się do używanego przez Wolfganga Ernsta pojęcia chronopoetyki oraz do postsekularnej analizy sestyny zaproponowanej przez Giorgia Agambena, autor artykułu stawia pytanie o związek mechanicznego odmierzania czasu i temporalnej struktury współczesnego wiersza wolnego. Porównanie chronopoetyk obu analizowanych tekstów koncentruje się na funkcji zabiegów rytmicznych, powtórzeń i, licznych zwłaszcza u Białoszewskiego, chwytów udziwnienia. Próba opisu ich specyficznych czasowości zreinterpretować pozwala obecne w treści tropy egzystencji: bezsenności u Sommera i ciemnej nocy ducha Jana od Krzyża u Białoszewskiego.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Zegar, bohater legendy miejskiej

Jakub Kazimierz Haur w Składzie abo skarbcu (Kraków 1689) w rozdziale poświęconym chronometrom zapisał anegdotę o XV-wiecznym zegarze astronomicznym w kościele Mariackim w Gdańsku. Anegdota ta ma cechy motywu wędrownego, występującego w różnych miejscach i w różnym czasie, co charakterystyczne jest dla legendy miejskiej jako gatunku twórczości folklorystycznej, który dotychczas rozważany był jedynie w odniesieniu do czasów współczesnych. W artykule podjęto próbę interpretacji znanej w Europie opowieści jako legendy miejskiej. Zegar stał się jej bohaterem z uwagi na ważną rolę, jaką odgrywał w przestrzeni miejskiej.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Świat nakręcony. Zegar jako figura natury i obrotu spraw ludzkich w poezji Wacława Potockiego

W artykule zostały ukazane obecność motywu zegara mechanicznego w poezji Wacława Potockiego i kierunki refleksji, jakie poeta podejmuje, czerpiąc inspirację ze złożoności mechanizmu zegarowego. Chronometry, podobnie jak inne osiągnięcia rzemiosła czy kultury, traktowane są przez poetę jako alegoryczne ilustracje prawd wiary i reguł moralnych, a także przemyślne wykładnie porządku przenikającego naturę i prawidłowości spraw ludzkich. Według autorki pracy zegarek w wierszach poety z Łużnej staje się medytacyjną zabawką, inspirującą refleksję kosmologiczną, antropologiczną i religijną. W poezji Potockiego mechanizm zegara pobudza rozważania nad prawami wielkiego mechanizmu kosmicznego uniwersum i uniwersum cywilizacji oraz konsekwencjami wpisanej w świat entropii.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Dwie podróże Sienkiewicza (o labiryncie czasowym XIX-wiecznej Europy)

Przed nastaniem epoki kolei każda europejska społeczność używała tzw. prawdziwego czasu słonecznego (kiedy słońce stawało w zenicie nad ratuszem, w całym mieście było południe). Różnice w czasie stały się bardzo kłopotliwe wraz ze wzrostem prędkości podróżowania. Każda kolej rozwiązywała problem czasu lokalnego, wprowadzając w swoich operacjach i rozkładach jazdy czas jakiegoś ważnego miasta leżącego na obsługiwanej linii. Regulowanie zegarków było obowiązkowe dla załóg pociągów.
W lutym 1876 roku podczas swej podróży z Warszawy do Londynu Sienkiewicz powinien zmieniać wiele razy wskazania swego zegarka. Najprawdopodobniej pisarz zignorował czas lokalny wielkich miast na trasie w Europie (w Berlinie, Brukseli, Londynie). Zignorował go też później, gdy jechał pociągiem przez całe Stany Zjednoczone. Sienkiewicz był mocno przyzwyczajony do rozdartej czasowości Warszawy.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Czy Białoszewski często patrzył na zegarek?

Zachowało się niewiele zdjęć przedstawiających Mirona Białoszewskiego z zegarkiem. W tekstach pisarza przedmiot ten pojawia się zarówno jako dosłowny detal świata przedstawionego, jak i składnik konstrukcji metaforycznych. Z dużą częstotliwością autor informuje o godzinach dziejącej się akcji lub o czasie zapisu.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Autobiografia wojownika kultury: Elio Vittorini i jego Diario in pubblico

W 1957 roku podczas obchodów pierwszej dekady powstania Republiki Włoskiej najbardziej eklektyczny pisarz i intelektualista włoskiej sceny kulturalnej XIX wieku, Elio Vittorini, ponownie poruszony „demonem przewidywania”, opublikował swoje Diario in pubblico. Tę wyjątkową książkę, która miesza i jednocześnie łączy w sobie fragmenty esejów z fragmentami dziennika w wielkiej „powieści idei”, należy rozumieć zarówno jako intelektualną autobiografię, jak i aktywne studium wydarzeń społeczno-politycznych i artystycznych, które wpłynęły na Włochy i Europę między latami 20. a 50. XX wieku oraz na osobowość pisarza.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Autobiografia? Mam wrażenie, że napisałem ją za wcześnie…” Fackenheima marzenie o Aufhebung

Tekst stanowi próbę lektury autobiografii żydowskiego filozofa Emila L. Fackenheima (1916–2003), urodzonego w Halle wygnańca do Toronto, który pod koniec życia osiadł w Jerozolimie, wytrawnego czytelnika Hegla. Fackenheim właśnie do Hegla kieruje pytania o znaczenie XX wieku, szukając u niego jeśli nie odpowiedzi, to wskazówek. Dialektykę konfrontuje on z rzeczywistością, którą nazywa planetą Oświęcim.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Od utrwalania do interakcji. Ewoluowanie praktyk autobiograficznych w internecie

Celem artykułu jest dokonanie analizy jednego z kierunków przemian praktyk autobiograficznych w internecie, który przejawia się w spadku znaczenia utrwalania i archiwizowania treści autobiograficznych wobec wzrostu popularności przekazów o charakterze efemerycznym, np. automatycznie usuwanych po jednokrotnym wyświetleniu (self-destructive messages). Ten nurt przemian praktyk autobiograficznych w środowisku cyfrowym został przedstawiony na znaczących przykładach takich formatów nowo medialnych, jak strony domowe, blogi, a także platforma społecznościowa Facebook i aplikacja Snapchat. W artykule określono stadia przemian powiązane z poszczególnymi narzędziami komunikacji, ale należy pamiętać o płynności procesu ewolucji i przenikaniu się poszczególnych jego faz. Wskazany kierunek przemian praktyk autobiograficznych w sieci, uwarunkowany specyfiką rozwoju nowych mediów, jest w przedstawionym artykule analizowany w nawiązaniu do procesualnej teorii mediów, a także w odniesieniu do koncepcji zwrotu efemerycznego w środowisku cyfrowym.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Maladyczność zapłodnionej kobiety. Problematyka aborcyjna w twórczości Gangu Śródmieście

Niniejszy artykuł stanowi analizę utworu Kobiety na Falach autorstwa zespołu Gang Śródmieście. Artystki poruszają w nim kwestię aborcji i to wokół niej budują całą narrację piosenki. Nie jest ona jednak tylko wypowiedzeniem ich opinii na ten temat, autorki bowiem odnoszą się w tekście do kilku wątków. Mianowicie odwołują się do ustawodawstwa, sytuacji kulturowej, przywołują fakty z życia publicznego oraz opisują swoją aborcyjną podróż. W utworze zaprezentowano figurę kobiety w niechcianej ciąży, która w związku ze swoim stanem fizjologicznym stała się osobą chorą. Poszukiwania odpowiedniej metodologii, narzędzi badawczych i możliwości holistycznego przedstawienia perspektywy kierują więc do dyskursów maladycznych, którymi operuję. Drugim wątkiem jest krytyka feministyczna – autorki odwołują się do jej wartości i idei, co udowodnię w artykule.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wojna informacyjna jako współczesne narzędzie działań nieregularnych

Trwająca obecnie na całym świecie rewolucja naukowo-informacyjna zmienia całkowicie najistotniejsze cele toczących się konfliktów, a wraz z nimi ustala globalny charakter oraz cel gry we współczesnych konfliktach. Czynniki walki zostały przewartościowane, rywalizacja o zasoby materialne zamieniona na zmagania o zasoby duchowe i intelektualne, a ludzka świadomość została głównym przedmiotem walki, umysł człowieka zaś polem bitwy. Aktualnie informację uważa się za trzeci, fundamentalny komponent otaczającej nas rzeczywistości. Rozwój technologiczny sektora urządzeń komunikacyjnych spowodował, że współcześnie ludność cywilna nie jest już tylko biernym obserwatorem sytuacji, ale staje się uczestnikiem i podmiotem wydarzeń, np. poprzez swoją aktywność w mediach społecznościowych. Z punktu widzenia operacji sił specjalnych dostarczenie rzetelnej informacji lokalnej społeczności jest niezwykle istotne, ponadto często decyduje zarówno o pomyślności misji, jak i o potencjalnej śmierci. Celem niniejszego artykułu jest zidentyfikowanie wpływu rozwoju technik informacyjnych na zmiany w obrębie prowadzenia i stosowania współczesnych form działań nieregularnych. Dokonano analizy pojęć, płaszczyzn oraz koncepcji walki w sferze informacji oraz wpływu na społeczeństwo. W artykule autorka wykazała rolę mediów społecznościowych w nowym podejściu do stosowania działań nieregularnych oraz zbadała zmiany, które zaszły w operacjach dezinformujących wykorzystujących nowoczesne technologie.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Sądowa kontrola objęcia informacji publicznej ochroną systemu informacji niejawnych. Wybrane zagadnienia.

W sprawach dotyczących sądowej kontroli odmowy udzielenia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych pojawia się problem zakresu weryfikacji przez sądy administracyjne zgodności z prawem utajnienia informacji stanowiących informację publiczną. Odróżnić należy trzy sytuacje, z którymi stykają się sądy administracyjne podczas oceny decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej: gdy została nadana klauzula tajności, gdy organ powołuje się na ochronę informacji niejawnych, pomimo że klauzula tajności nie została nadana, gdy klauzula tajności została nadana quasi-informacjom niejawnym. W pierwszych dwóch sytuacjach zakres kontroli sądowej jest pełny i powinien uwzględniać wykładnię prokonstytucyjną pojęcia informacji publicznej i zakresu ochrony informacji niejawnych.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wpływ pandemii COVID-19 na cyberbezpieczeństwo

Pojawienie się niebezpiecznego dla zdrowia i życia ludzi wirusa COVID-19 spowodowało niebezpieczny trend odstawienia na boczne tory obszarów, które w danej chwili mogły wydawać się mniej istotne w hierarchii występujących na co dzień zagrożeń, a uśpienie czujności spowodowane wybuchem globalnej pandemii okazało się być doskonałą okazją dla cyberprzestępców.
Wprowadzenie przez poszczególne państwa restrykcji dotyczących zakazu przemieszczania się czy możliwości przebywania na zamkniętych obszarach wymusiło podjęcie pracy zdalnej, żeby zachować zdolność operacyjną przedsiębiorstw do realizacji własnych celów biznesowych.
Specyfika takiej formy wykonywania obowiązków służbowych niesie za sobą ryzyko, które może być skutkiem nieświadomych decyzji pracownika pozbawionego pewnego rodzaju kontroli, jaką jest praca w bezpośrednim gronie współpracowników z użyciem firmowego sprzętu oraz firmowej infrastruktury sieciowej.
W przypadku pracy zdalnej istnieje ryzyko ataku na sieć domową pracownika, a sama specyfika pracy w miejscu zamieszkania zwiększa ryzyko korzystania ze sprzętu służbowego do celów prywatnych, tym samym zwiększa ryzyko infekcji powierzonego pracownikowi sprzętu.
Praca zdalna to również ryzyko, że pracownik padnie ofiarą przestępców podszywających się pod innych członków zespołu. Ponadto nieodpowiednie zabezpieczenie powierzonego sprzętu może przyczynić się do jego kradzieży i spowodować utratę danych lub ujawnienie ich osobom nieupoważnionym. Oprócz możliwej kradzieży poufnych informacji przestępcy mogą również dążyć do ich blokady lub zniszczenia.
W trakcie trwania pandemii nasiliła się liczba ataków ransomware, w których przestępcy szyfrują dane atakowanej organizacji i natępnie żądają określonej kwoty okupu w zamian za przekazanie kluczy deszyfrujących.
Artykuł porusza kwestie zmian organizacyjnych wprowadzonych na potrzebę walki z COVID-19, nowych okazji dla cyberprzestępców, a co za tym idzie nowych wyzwań w dziedzinie ochrony przed pojawiającymi się zagrożeniami, głównie wskazując na znaczenie świadomości użytkowników końcowych w bezpiecznym i higienicznym korzystaniu z narzędzi technologicznych.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie