rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ostatni przed wojną Zjazd Polskich Geografów w Krakowie Instytut Geograficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, 28–29 maja 1939 roku

Główny referat na Zjeździe pt. „Geografia a obronność państwa” wygłosił prof. S. Pawłowski. W sposób wszechstronny scharakteryzował w nim warunki obronne Polski. Zjazd odbywał się w bardzo gorączkowej atmosferze. Wokół trwały przygotowania do prawdopodobnej wojny z Niemcami. Nie przewidywano jeszcze zajęcia fragmentu terytorium Polski przez Sowietów. Niektóre wystąpienia nabrały charakteru pożegnalnego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Turystyka w strukturze funkcjonalnej dużego miasta. Przykład Łodzi

Na podstawie danych o liczbie pracujących, podmiotów gospodarczych i wartości dodanej brutto, Łódź na początku drugiej dekady XXI wieku określono jako miasto o dominującej funkcji usługowej z udziałem przemysłu. Podjęta próba empirycznego określenia miejsca turystyki w strukturze funkcjonalnej Łodzi na podstawie wyżej wymienionych danych, jak również w oparciu o tradycyjne wskaźniki funkcji turystycznej wskazuje na marginalną rolę turystyki w jej strukturze funkcjonalnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miasto gruzińskie – semantyka wybranych pojęć

Miejscowości zlokalizowane na terenie (obecnej) Gruzji mają przeważnie starożytną i wczesnośredniowieczną genezę. Z tychże okresów pochodzi znaczna część gruzińskojęzycznych terminów opisujących miasto, miejskość i jego mieszkańców. Celem artykułu jest przybliżenie fenomenu miejskości w kontekście semantyki kilku podstawowych pojęć. Znajomość genezy terminu pozwala, zdaniem autorki, dostrzec kulturową pojemność miejsca, do określania których są one używane. W końcowej części tekstu, rozpatrywane wcześniej pojęcia, postrzegane są jako nośniki pamięci historycznej i kulturowej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Przestrzeń społeczna miasta – dylematy geograficzno-metodologiczne

Celem opracowania jest identyfikacja podstawowych kwestii problemowych w badaniach przestrzeni społecznej i pojęć pokrewnych w kontekście współczesnych wyzwań polityki lokalnej i regionalnej. Zainteresowania przestrzenią społeczną wynikają nie tylko z konsekwencji transformacji ustrojowo-gospodarczej, procesu kurczenia się miast, suburbanizacji, ale także z nadal widocznego procesu uspołeczniania geografii. Konieczne stają się poszukiwania nowych koncepcji wyjaśniających złożoność owych procesów, zwłaszcza wobec konieczności rewitalizacji przestrzeni miejskiej. Dlatego szczególną uwagę w artykule poświęcono relacjom między przestrzenią społeczną, publiczną i mieszkaniową.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Innowacyjność w krajobrazie wybranych uzdrowisk w Polsce

Celem badań, których wyniki przedstawiono w niniejszej pracy było rozpoznanie i scharakteryzowanie działań innowacyjnych w krajobrazie wybranych uzdrowisk w Polsce. Przeprowadzono analizę programów rozwoju uzdrowisk i programów rewitalizacji oraz obserwacje terenowe. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że rewitalizacja akustyczna krajobrazu oparta na projektowaniu akustycznym oraz turystyka sensoryczna bazująca na doświadczeniu turystycznym, są perspektywicznymi kierunkami rozwoju polskich uzdrowisk, z uwagi na ich funkcję ochronną i konieczność zachowania wysokiej jakości dźwiękowej krajobrazu oraz bardzo duży potencjał turystyczny.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Audyt krajobrazowy narzędziem innowacji społecznej

W artykule zaprezentowano zagadnienia dotyczące wprowadzania procedury audytu krajobrazowego, wynikającego z przyjęcia przez Polskę Europejskiej Konwencji Krajobrazowej. Autorki za wiodące zagadnienie uznały partycypację społeczną i jej rolę podczas wdrażania audytu. Dokonano oceny procedury partycypacji społecznej w dwóch wariantach, wynikającej z obowiązujących przepisów prawnych oraz zaproponowanej w metodyce wykonywania audytu. Wnioski z przeprowadzonej oceny pozwalają stwierdzić, że tak nowatorskie narzędzie jak audyt może okazać się niewykorzystaną szansą na wprowadzenie ważnej społecznej innowacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Programowanie sanacji przestrzeni wiejskiej. Autorskie mechanizmy planistyczne na rzecz zrównoważonego kształtowania obszarów wiejskich

W pierwszej części artykułu autorzy diagnozują problemy procesu planowania przestrzennego w Polsce wynikające z obowiązującego systemu prawnego oraz identyfikują ich efekty w przestrzeni wiejskiej. W drugiej części skupiają się na prezentacji trzech wątków badawczych, stanowiących propozycję aplikacyjnych metod wdrażanych eksperymentalnie do procesu planistycznego, bazując na doświadczeniach praktycznych. W podsumowaniu konstruują listę rekomendacji dotyczących programowania sanacji zagospodarowania obszarów wiejskich.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Innowacyjne przeobrażenia krajobrazu wsi – czynniki i efekty

Bardzo rzadko zmiany krajobrazu wynikają z potrzeb, wymagań czy preferencji społeczności lokalnych. Często koncepcje zagospodarowania przestrzennego terenu wykonywane są przez specjalistów, którzy oczywiście konsultują efekty swojej pracy z mieszkańcami, ale nadal pomysły są twórczym wyrazem projektantów, a nie bezpośrednich użytkowników danej przestrzeni. W niniejszej pracy autorka pragnie ukazać innowacyjny sposób procesu projektowego prowadzący do nowatorskich zmian w krajobrazie wiejskim. Cel ten jest realizowany etapowo. Najpierw wyjaśniono pojęcie innowacyjności (by w jego rozumieniu ująć studium przypadku), a następnie wskazano wyzwania i problemy rozwoju obszarów wiejskich, które są potrzebą innowacyjnych zmian. Następnie wskazano na czynniki inicjujące i warunkujące innowacyjne przeobrażenia krajobrazu wsi, gdyż w nich należy upatrywać podstaw odmiany, by w końcu ukazać efekty innowacyjnych przeobrażeń krajobrazu wsi, będące skutkiem warsztatów facylitacyjnych przeprowadzonych w 2017 roku w wybranych dwóch wsiach gminy Krobia (województwo wielkopolskie), tj. Pudliszki i Domachowo.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Innowacyjność w gospodarstwach agroturystycznych

Przestrzeń agroturystyczną w Polsce południowo-wschodniej determinuje wiele czynników o różnym charakterze. Aktualnie coraz większą rolę przypisuje się innowacjom. Są one wskazane dla osiągnięcia konkurencyjności ofert turystycznych na tych obszarach. W pracy dokonano identyfikacji innowacji wprowadzanych przez gospodarstwa agroturystyczne zlokalizowane w czterech województwach wskazanej części kraju: lubelskim, małopolskim, podkarpackim i świętokrzyskim. Głównym celem jest ocena innowacyjności określonych przedsiębiorstw. W analizie uwzględniono opinie na ten temat w ramach wybranej grupy 607 posiadaczy gospodarstw agroturystycznych. Badania ankietowe wykonano w 2016 roku.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Możliwości kształtowania kapitału społecznego na obszarach wiejskich województwa kujawsko-pomorskiego w oparciu o środki z Unii Europejskiej

Artykuł podejmuje problem pełniejszego wykorzystania możliwości kształtowania kapitału społecznego na obszarach wiejskich województwa kujawsko-pomorskiego, poprzez absorpcję środków z Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w perspektywie finansowej 2007–2013. Wyodrębniono osiem działań PROW, które zdaniem autorów oddziaływały na wzmocnienie kapitału społecznego i dokonano analizy przestrzennej ich absorpcji w odniesieniu do potencjału ludnościowego badanego obszaru. Stwierdzono, że działania skierowane na wsparcie różnicowania działalności gospodarczej na obszarach wiejskich oraz na rozwój mikroprzedsiębiorstw istotnie korelowały ze sobą i były wykorzystywane najczęściej w gminach o najwyższym wskaźniku absorpcji pomocy dla młodych rolników. Rozkład przestrzenny wskaźnika absorpcji działań osi LEADER także są istotnie powiązane ze sobą. Wykazano, że największy wpływ absorpcji środków z PROW na kształtowanie kapitału społecznego na obszarach wiejskich widać w gminach powiatów żnińskiego, inowrocławskiego oraz w północno-wschodniej części województwa w powiatach golubsko-dobrzyńskim, wąbrzeskim, grudziądzkim i brodnickim.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aktywność społeczności wiejskiej w ramach funkcjonowania Lokalnych Grup Działania w województwie świętokrzyskim

W procesie rozwoju obszarów wiejskich istotną rolę odgrywają organizacje pozarządowe i stowarzyszenia lokalne. Charakterystycznym przykładem takich inicjatyw są Lokalne Grupy Działania. Główną przesłanką działania LGD jest aktywizacja środowisk wiejskich w kierunku kształtowania rozwoju, poprzez sformułowanie potrzeb społeczności. Celem pracy jest ocena aktywności mieszkańców wsi woj. świętokrzyskiego w ramach inicjatyw podejmowanych przez wybrane LGD. W badaniu wykorzystano źródła wtórne dokonując kwerendy dostępnych materiałów: dokumentów stowarzyszeniowych, strategii, danych GUS, informacji z bazy Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich 2014–2020. Aktywność społeczności lokalnej zbadano na podstawie informacji o zrealizowanych działaniach w latach 2014–2017, które zostały zamieszczone przez obrane LGD na portalu społecznościowym Facebook. Zakres czasowy analiz objął lata 2007–2017. W badaniu uwzględniono 5 LGD, które mają siedziby na terenie woj. świętokrzyskiego i są zlokalizowane w różnych jego częściach. Tereny objęte działaniem tych partnerstw są zróżnicowane pod względem warunków środowiskowych i charakteru pełnionych funkcji gospodarczych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Intertekst – paratekst – przekład. Lektura nadobowiązkowa Borisa Akunina i jej polskie tłumaczenie

Artykuł omawia szczególny sposób dialogowania z tradycją – przy pomocy tytułów rozdziałów. Zjawisko to rozpatrywane jest na materiale powieści Borisa Akunina Внеклассное чтение (Lektura nadobowiązkowa). Autorka bada uwarunkowania tego dialogu w sytuacji przekładu, sięgając do polskiego tłumaczenia Ewy Rojewskiej-Olejarczuk.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Barwy dziecięcej wyobraźni, czyli o znaczeniu obrazowości w percepcji dziecięcej (na podstawie przekładu wiersza Тараканище Kornieja Czukowskiego na język polski)

Zaprezentowany artykuł został poświęcony badaniu jednostek językowych, które potencjalnie mogą wpłynąć na wyobraźnię dziecka jako odbiorcy tekstu literackiego. Materiałem analizy jest wiersz K. Czukowskiego Тараканище oraz jego przekład na język polski – Karaluszysko. Badanie bogactwa i siły wyobraźni dziecka, która nie zna granic, jest niemożliwe przy wykorzystaniu narzędzi językoznawczych. Jednak analiza zawartości leksykalnej tekstu literackiego pozwala na wyekscerpowanie takich jednostek, które w sposób bezpośredni mogą oddziaływać na emocje dziecka. Porównanie badanych tekstów pozwoliło na wniosek, że tekst przekładu może znacznie silniej wpłynąć na wyobraźnię niedorosłego odbiorcy. Potencjał taki mają m.in. zdania wykrzyknikowe, leksyka nacechowana emocjonalnie oraz leksyka o charakterze sensorycznym. Pod ich wpływem „kolory” dziecięcej wyobraźni stają się bardziej wyraziste.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
W kręgu „cyklu Felicyjskiego” – oda pochwalna Dymitra Iwanowicza Chwostowa pt. Polskiej Felicy

W artykule omówiona została oda pochwalna osiemnastowiecznego rosyjskiego poety – Dymitra Iwanowicza Chwostowa pt. Polskiej Felicy. Utwór ten plasuje się wśród innych wierszy tworzących tzw. „cykl Felicyjski”. Pierwszym chronologicznie ogniwem tego cyklu i jednocześnie utworem, który zainicjował kolejne wchodzące w jego skład teksty była oda znakomitego poety rosyjskiego końca XVIII – początku XIX wieku – Gabriela Dierżawina pt. Felica. Utwór Chwostowa odwołuje się do konkretnych wydarzeń historycznych tamtych czasów, ale także do wierszy innych autorów pod względem poetyki, obrazowości, jak też środków wyrazu. Postać carycy Felicy nawiązuje natomiast do jej bajkowego prototypu, którego autorką była sama Katarzyna II, jak również do bohaterki wspomnianej ody Dierżawina Felica.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z rozważań o rosyjsko-francuskim dialogu kulturowym XVIII wieku

Referat prezentuje zarys historii mariażu kulturowego Rosji i Francji, począwszy od epizodycznych kontaktów w XVI i XVII wieku, aż po wiek XVIII, który otwiera trwający wiele wieków dialog z Francją. Jej ideowe i kulturowe pryncypia staną się źródłem inspirujących przemian cywilizacyjnych i fundamentem prozachodniej tożsamości niedawnej jeszcze Świętej Rusi, a inicjatorem i propagatorem zachodniej – francuskiej – cywilizacji okaże się „rewolucjonista na tronie” Piotr I. Procesowi postępującej infiltracji francuskiej kultury w Rosji sprzyjać będzie fascynacja córki Piotra I – Elżbiety wszystkim, co z ducha francuskie, co procentować będzie zjawiskiem gallomanii, którego apogeum przypadnie na II połowę XVIII wieku – okres panowania Katarzyny II. Wówczas, w tle rosyjskiej admiracji ideami francuskiego Oświecenia, dzięki przyjaźniom Katarzyny II z encyklopedystami (głównie Wolterem i Diderotem) Rosja ze swym absolutyzmem oświeceniowym aspirować będzie do grona najpotężniejszych mocarstw europejskich.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Stres a objawy depresji i sposoby radzenia sobie u kobiet z niepłodnością i kobiet w ciąży wysokiego ryzyka

Zdiagnozowanie niepłodności stanowi jedno z najsilniej stresujących wydarzeń życiowych, a doświadczanie niepowodzeń w prokreacji nasila stres i zwiększa ryzyko wystąpienia depresji. Z kolei w okresie okołoporodowym kilkakrotnie może wzrosnąć ryzyko wystąpienia problemów psychicznych, w szczególności gdy ciąża jest zagrożona. Sposoby radzenia sobie kobiet w sytuacji zdiagnozowania niepłodności lub ciąży zagrożonej mogą sprzyjać łagodzeniu lub nasilaniu się u nich napięcia psychicznego.
         Celem badań było określenie nasilenia przeżywanego stresu, depresji oraz wskazanie sposobów radzenia sobie ze stresem przez kobiety z problemem niepłodności oraz kobiety w ciąży wysokiego ryzyka. Sprawdzono ponadto, czy badane kobiety różnią się w zakresie uwzględnionych w badaniu zmiennych.
         Badaniami objęto łącznie 220 kobiet. Grupę pierwszą stanowiły kobiety leczące się z powodu niepłodności (N = 61), drugą – aktualnie niepodejmujące leczenia niepłodności z zastosowaniem metod wspomaganego rozrodu i nieplanujące leczenia w najbliższych miesiącach (N = 33), trzecią – kobiety w ciąży wysokiego ryzyka (n = 67), czwartą grupę – kontrolną – stanowiły kobiety w ciąży prawidłowej, bez wcześniejszych problemów z płodnością (N = 59). W badaniach wykorzystano Skalę Odczuwanego Stresu (SOS), Inwentarz Depresji Becka (BDI) i Wielowymiarowy Inwentarz Radzenia Sobie (COPE) oraz ankietę socjodemograficzną.
         Badane grupy kobiet różniły się tak pod względem odczuwanego stresu, jak i objawów depresji, a także w zakresie wybieranych sposobów radzenia sobie. Najwyższy poziom stresu był obecny u kobiet leczących się z powodu niepłodności, natomiast objawy depresji stwierdzano u kobiet w ciąży wysokiego ryzyka. Kobiety leczące się z powodu niepłodności, spośród sposobów radzenia sobie ze stresem najczęściej wybierały aktywne radzenie sobie, zaprzeczanie i odwracanie uwagi. Podobne wyniki uzyskano dla grupy kobiet z problemem niepłodności niepodejmujących leczenia. Kobiety w ciąży zagrożonej najczęściej poszukiwały wsparcia emocjonalnego, zwracały się ku religii lub koncentrowały na emocjach i ich rozładowaniu lub zaprzestaniu działań.
         Wyniki badań wskazują na silniej przeżywany stres przez kobiety niepłodne, natomiast wyższe nasilenie depresji u kobiet w ciąży zagrożonej. Różne są też sposoby radzenia sobie ze stresem w badanych grupach. Poszerzenie wiedzy w tym względzie powinno przyczynić się do opracowania stosownych do potrzeb metod pomocy psychologicznej kobietom oczekującym poczęcia i narodzin dziecka, a doświadczającym w tym względzie trudności.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Cechy pracy a zadowolenie z pracy

Celem badań własnych była analiza relacji pomiędzy cechami pracy a zadowoleniem z pracy. Punktem wyjścia do analizy powyższego problemu była Koncepcja Właściwości Pracy Hackmana i Oldhama (1980), a także liczne badania weryfikacyjne, wskazujące na potrzebę rozpatrywania cech pracy w trzech grupach, odpowiednio: motywacyjnych, społecznych i kontekstowych. W badaniach wzięło udział 375 osób, w wieku od 19 do 64 lat, reprezentujących zawody zróżnicowane branżowo.
         Otrzymane wyniki wskazały, iż najsilniejszy związek z zadowoleniem pracowników mają tzw. cechy społeczne. Jednocześnie procent wariancji zadowolenia z pracy wyjaśniany przez cechy pracy okazał się znikomy, co wskazuje na potrzebę dalszej eksploracji czynników związanych z zadowoleniem z pracy, przy uwzględnieniu bardziej zaawansowanych modeli i większego zestawu zmiennych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Techniki pracy z zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym w terapii poznawczo-behawioralnej

Artykuł przedstawia problem zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) w kontekście terapii poznawczo-behawioralnej (TPB). Zaburzenie to polega na występowaniu nawracających, uporczywych myśli i wykonywanych w reakcji na nie czynnościach (fizycznych lub mentalnych) minimalizujących niepokój związany z tymi myślami. W pierwszej części artykułu zaprezentowane są kryteria diagnostyczne zaburzenia według klasyfikacji DSM 5. Druga część wprowadza w model terapii poznawczo-behawioralnej. Kolejna zaś ujmuje zaburzenie i jego rozwój w modelach poznawczo-behawioralnych. Po odniesieniu się do skuteczności leczenia zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego w opisywanym nurcie, przedstawione są specyficzne techniki terapeutyczne i model postępowania klinicznego. Artykuł sygnalizacyjnie ujmuje zagadnienie farmakoterapii, nie rozwijając go jednak. Skupia się na technikach TPB opartych na ekspozycji na bodźce awersyjne i powstrzymywaniu reakcji (E/PR), stopniowej desensytyzacji, eksperymentach behawioralnych oraz technikach poznawczych skupionych na zmianie dysfunkcyjnych interpretacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Ocena wartości psychometrycznej wybranych technik projekcyjnych stosowanych w orzecznictwie psychologiczno-sądowym w sprawach o przestępstwa seksualne

Testy projekcyjne cieszą się niesłabnącą popularnością, szczególnie wśród biegłych psychologów sądowych, którzy każdego dnia muszą mierzyć się z tendencją osób badanych do pokazywania się w lepszym świetle. W ich mniemaniu testy projekcyjne pomagają zbadać „rzeczywiste” cechy osobowości badanych, a w przypadku diagnozowania dzieci umożliwiają im symboliczną prezentację przeżytej traumy. Rosnąca liczba badań pokazuje jednak, że wskaźniki stosowane w testach projekcyjnych nie mają nic wspólnego z cechami, które rzekomo reprezentują. Jest to szczególnie ważne w przypadku diagnozy wykorzystania seksualnego dziecka oraz diagnozy potencjalnego sprawcy. Ze względu na brak jakichkolwiek badań uzasadniających zastosowanie do tego celu testów projekcyjnych, powinno być zabronione stosowanie następujących narzędzi: Testu Drzewa Kocha; Testu Plam Atramentowych Rorschacha; Testu Apercepcji Tematycznej (TAT/CAT); rysunku postaci; Testu Dom–Drzewo–Człowiek; rysunku rodziny; Testu Barw Luschera; Testu Barwnych Piramid Schaie, Heissa oraz Testu Szondiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Skuteczność programu Learning Breakthrough w terapii dysleksji rozwojowej

Dysleksja rozwojowa to zaburzenie związane z trudnościami w czytaniu i pisaniu. W literaturze przedmiotu istnieje wiele hipotez mających na celu wyjaśnienie jego przyczyn. Jedną z nich jest teoria deficytu móżdżkowego. Zakłada ona, że głównym czynnikiem utrudniającym proces nauki czytania i pisania są dysfunkcje w budowie oraz funkcjonowaniu móżdżku, czego konsekwencją są deficyty procesu automatyzacji. Od kilku lat prowadzi się badania zmierzające do stworzenia narzędzi terapeutycznych pomocnych w niwelowaniu trudności obserwowanych u osób dyslektycznych. W chwili obecnej brakuje jednak przekonujących dowodów na temat ich skuteczności. Celem przeprowadzonego badania była ocena efektywności programu terapeutycznego Learning Breakthrough. W tym celu posłużono się czterema testami czytania, które wykonywane były dwukrotnie – przed i po 4-miesięcznym treningu. Oczekiwano poprawy wykonania testów czytania tylko u uczestników z grupy eksperymentalnej. Jednakże analiza statystyczna nie ujawniła żadnych istotnych różnic między wynikami otrzymanymi w preteście i postteście, tak pomiędzy grupą eksperymentalną, jak też i kontrolną. Uzyskane rezultaty sugerują, że interwencja terapeutyczna nie poprawiła poziomu czytania u osób dyslektycznych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Relacja praca–rodzina, komunikacja małżeńska i zdrowie pracowników zatrudnionych w systemie rotującym wstecz

Wśród pracowników zmianowych (N = 42) dużej polskiej firmy produkcyjnej przeprowadzono badania w zakresie powiązań pomiędzy relacją praca–rodzina, komunikacją małżeńską i zdrowiem psychicznym. Wykorzystano Skalę Wzajemnego Wpływu Pracy i Rodziny, Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej i Partnerskiej oraz GHQ-28. Uzyskane rezultaty wskazują, że: (1) dolegliwości związane ze zdrowiem psychicznym pracowników zmianowych (objawy somatyczne, lęk i bezsenność, dysfunkcja społeczna/zaburzenia funkcjonowania, ostra depresja i ogólny stan zdrowia) mogą być w umiarkowanym stopniu powiązane z konfliktem praca–rodzina; (2) facylitacja rodzina–praca koreluje umiarkowanie z konstruktywnymi stylami komunikacji małżeńskiej (wsparcie i zaangażowanie), natomiast konflikt praca–rodzina koreluje umiarkowanie z destruktywnym stylem komunikacji w diadzie: deprecjacją. Relacja praca–rodzina wiąże się zatem w umiarkowanym stopniu z komunikacją małżeńską i zdrowiem pracowników zmianowych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia