rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tolerancja mieszkańców dzielnic warszawskich wobec obiektów religijnych w przestrzeni miasta

W artykule omówiono wyniki badania ankietowego przeprowadzonego na przełomie listopada i grudnia 2011 roku w dwunastu dzielnicach Warszawy przez studentów V roku studiów magisterskich kierunku „Urbanistyka i regionalistyka” na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Celem badania było określenie postawy mieszkańców poszczególnych dzielnic Warszawy względem istniejących oraz planowanych obiektów religijnych na obszarze najbliższego sąsiedztwa, dzielnicy oraz miasta. Badanie realizowane było w ramach przedmiotu pt. Religia, społeczeństwo, zagospodarowanie przestrzeni omawiającego społeczno-kulturowe uwarunkowania gospodarki przestrzennej. Kolejno opisano zakres, założenia oraz cel badania, profil respondentów z dzielnic objętych badaniem. Przedstawiono wyniki badań w ujęciu zbiorczym – tj. odpowiedzi wszystkich respondentów – oraz wyniki w podziale na cztery cechy respondentów: płeć, wiek, wykształcenie i okres zamieszkania w dzielnicy. Na końcu artykułu zaprezentowano podsumowanie analizy wyników oraz obserwacje, które stanowić mogą inspiracje do kontynuowania badań w przedstawionym temacie.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Od Ad gentes do Redemptoris missio - cele i horyzonty misji

50-lecie soborowego dekretu Ad gentes (1965-2015) przywołuje czas dynamicznych zmian w kontekście misji chrześcijańskich. Autor wykazuje, że na każdym etapie ewolucji paradygmatu misji pojawia się pytanie o celowość misyjnej działalności Kościoła. Posoborowe dokumenty: Redemptoris missio (1990), Teologia dzisiaj (2011), Evangelii gaudium (2013), Laudato si' (2015) - potwierdzają tezę autora. W wyniku „wielkiej dyskusji" szkół misjologicznych celowość misji zasadniczo realizuje się poprzez przepowiadanie i zakładanie Kościoła, ale również poprzez inkulturację, dialog z religiami, a także każdą działalność na rzecz integralnego rozwoju człowieka. Encyklika Redemptoris missio otwiera Kościół na „niezmierzone horyzonty misji": migracje, sekularyzację społeczeństw, obojętność religijną, spadek gorliwości i nadziei u wierzących chrześcijan. Począwszy od Soboru Watykańskiego II teologia misji osadzona jest w teologii trynitarnej. Sam nakaz misyjny (por. Mt 28,19) stanowi zaproszenie do uczestnictwa w komunii, jaka istnieje pomiędzy Osobami Trójcy Świętej (zob. AG 2; RM 23). Autor wykazuje, że soborowy proces misyjnej odnowy Kościoła trwa. Synteza dorobku i doświadczeń interpretowana w dynamice aktualizacji kreuje szansę odkrycia na nowo soborowego optymizmu.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Badania sinologiczne oraz studia nad konfucjanizmem i taoizmem w Polsce

Cywilizacja chińska szczyci się dostojną historią i bezprecedensowym wkładem w dzieje świata. Katalog wynalazków made in China jest imponujący. Jaki jest wkład polskich badaczy w opisywanie Chin? Autor opracowania koncentruje się na drugiej połowie XX wieku i na przełomie XX i XXI wieku. Celem prezentacji jest zwrócenie uwagi na Chiny będące przedmiotem prac naukowo-badawczych, działalności dydaktyczno-pedagogicznej w polskich uniwersytetach oraz przez wybranych uczonych. W punkcie pierwszym, który ma charakter wprowadzenia, autor uzasadnia, na jaki sposób „dzisiaj Chiny są wszędzie”. W drugim punkcie omawia zinstytucjonalizowane (uniwersyteckie) badania nad chińską cywilizacją, kulturą, historią, językiem. W trzecim punkcie prezentuje syntetycznie polskie studia nad konfucjanizmem i taoizmem. Punkt czwarty stanowi podsumowanie opracowania; autor wskazuje też kolejne pola badawcze. Opracowanie – oparte na aktualnych danych (do lipca 2013 roku) – uświadamia niebanalny wkład polskich naukowców w badania sinologiczne. Dzięki nim możemy interpretować obecność Kraju Środka w globalnej przestrzeni kulturowej według kryteriów wolnych od banalnych stereotypów marketingowych.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kilka uwag na temat idei prawdy w klasycznych Chinach. Część pierwsza: Rozważania metodyczno-metodologiczne

W powyższym artykule autor omawia ideę prawdy w Chinach klasycznych w perspektywie komparatystycznej. W podejściu do idei prawdy kultury zachodnia i chińska różnią się: dla pierwszej kategoria prawdy jest samo przez się zrozumiała, w drugiej zdaje się ona prawie nie występować. Autor stara się najpierw (pierwsza część artykułu) wypracować metodyczno-metodologiczny horyzont spojrzenia na ideę prawdy w Chinach klasycznych, a potem (druga część) na przykładzie Dialogów konfucjańskich przedstawić konfucjański ideał junzi – ludzi szlachetnych – jako nosicieli dao-prawdy.
Pierwsza, metodyczno-metodologiczna część artykułu zawiera zarówno problematykę filozoficzną (np. różnicę pomiędzy pojęciem a ideą / teorią a poglądem, historyczność rozumienia jako zasadę hermeneutyczną, pojęcie egzystencji autentycznej jako pierwszorzędną zasadę heurystyczną, potrójny wymiar pojęcia prawdy w zachodniej tradycji filozoficznej jako drugorzędną zasadę heurystyczną, koncepcję prawdy w hermeneutyce jako najbardziej uniwersalną zasadę heurystyczną), jak również sinologiczną problematykę (natura klasycznego języka chińskiego według tradycji chińskiej i sinologów, problem kandydatów leksykalnych problematyki prawdy w klasycznych Chinach, wybór tekstów do analizy i interpretacji idei prawdy w Chinach klasycznych oraz pojęcie Chin klasycznych). Wszystkie te metodycznometodologiczne kroki służą do stworzenia pomostu pomiędzy dwiema odmiennymi ideami prawdy, które powstały na zachodzie i w Chinach.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Afrykańskie twarze Jezusa

Tytuł artykułu zapożyczony został ze zbioru esejów, opatrzonych tym właśnie tytułem, autorstwa afrykańskich teologów. Redaktor tej książki napisał: „Inkulturacja Ewangelii jest dzisiaj najważniejszą sprawą w Afryce”. Dociekania autora artykułu potwierdzają to stwierdzenie. Teologia wypracowana przez afrykańskich teologów w ostatnich dziesięcioleciach jest dobrą ilustracją pojęcia inkulturacji zaprezentowanego przez Nicolasa Standaerta w książce Inculturation. The Gospel and Cultures: „Inkulturacja w sensie teologicznym polega na wcieleniu ewangelicznego życia i przesłania w szczególny kontekst kultury poprzez członków tej kultury”. Tak pojęta inkulturacja jest żywym i fascynującym przykładem dynamicznego rozwoju afrykańskiego chrześcijaństwa w XXI wieku.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wolność sumienia i wyznania więźniów na Ukrainie. Ujęcie prawne i socjologiczne

Niniejszy artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiono sytuację prawa religijnego ukraińskich więźniów. W drugiej – stan faktyczny w tym zakresie na podstawie własnych badań ankietowych. Najpierw autor dokonał analizy uprawnień ustawowych więźniów w zakresie ich wolności sumienia i wyznania, a następnie przedstawił główne związki wyznaniowe działające na terenie ukraińskich więzień. Szczególną uwagę poświęcono pozycji Kościoła katolickiego i Międzywyznaniowej Misji Więziennej. W ujęciu empirycznym porównano sytuację wyznaniową ukraińskich i polskich więźniów, czego dokonano przez pryzmat doświadczeń kapelańskich. Artykuł kończą wnioski z przeprowadzonych badań i postulaty zmian w ukraińskim porządku prawnym. Autor wyraża opinię, że wolność sumienia i wyznania więźniów, zagwarantowana formalnie w ukraińskim ustawodawstwie państwowym, realizowana jest w sposób satysfakcjonujący. Możliwe jest ustanowienie instytucji stabilizujących obecność wspólnot religijnych i kapelanów w środowisku więziennym.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Świętowanie u Tatarów polskich na Białostocczyźnie

Świętowanie u Tatarów polskich mieszkających na Białostocczyźnie spełnia ważną funkcję religijną, ale także integracyjną. Żyjący od ponad 600 lat na terenie Polski północno-wschodniej Tatarzy zachowali swoją odrębność religijną i świadomość etniczną, aczkolwiek poddawani są procesowi asymilacji oraz przejmowania wzorców kulturowych od ludności miejscowej. Tatarzy mają mocną świadomość obywatelską, uważając Polskę za swą ojczyznę, co wyrażają także w świętowaniu uroczystości państwowych. Święta doroczne oraz rodzinne spędzają w rodzinach, a także w kręgach osób bliskich, sąsiadów, znajomych. Z uszanowaniem odnoszą się do świąt chrześcijańskich, zwłaszcza w rodzinach mieszanych. Ważnym środowiskiem integracyjnym w Kruszynianach jest niewątpliwie otwarte środowisko „Jurty Tatarskiej”. Stanowi ono miejsce spotykań i umacniania tożsamości tatarskiej. W najbliższej perspektywie czasowej istotne stanie się także Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezus Chrystus i Jego nauczanie w neokabale szkoły duchowej Bnei Baruch

Artykuł przedstawia Instytut Studiów i Badań Kabały Bnei Baruch (nowy ruch religijny) pod kątem ewentualnych zbieżności pomiędzy jego nauczaniem a nauczaniem Jezusa Chrystusa. Badana możliwość ustanowienia korespondencji między jedną a drugą doktryną jest interesująca, gdyż kabała „synów Barucha” nie przynależy ani do tradycji chrześcijańskiej, ani do żadnej innej tradycji religijnej. Stwierdzenie takich zależności pociąga za sobą kwestię motywacji oraz potrzeb ukazywania wspólnego rdzenia obydwu systemów nauczania. Fundament korespondencji oparty został na obecnym pośród członków Bnei Baruch przeświadczeniu, że kabała jest procesem zmierzającym do osiągnięcia tego, co Jezus określił jako dwa najważniejsze przykazania: „Będziesz miłował Pana, Boga swego, z całego serca swego i z całej duszy swojej, i z całej myśli swojej” oraz „Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego” (Mt 22, 36-39).

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obraz islamu w polskim czasopiśmiennictwie misyjnym

W opracowaniu Obraz islamu w polskim czasopiśmiennictwie misyjnym badaniom poddano polskie, katolickie czasopiśmiennictwo misyjne po II wojnie światowej (zawarte w nich zagadnienia dotyczące islamu). Najpierw prawie 30 czasopism podzielono na podgrupy badawcze: 1) niskonakładowe popularne czasopisma misyjne; 2) wysokonakładowe popularne czasopisma misyjne; 3) popularnonaukowe czasopisma misyjne; 4) naukowe czasopisma misyjne. Następnie z wykorzystaniem metody historycznej analizy prasowej przeanalizowano zawarte w nich artykuły dotyczące islamu. Efektem badań była próba przedstawienia uogólnionych wniosków. W popularyzujących czasopismach misyjnych niewiele jest artykułów dotyczących islamu. W artykułach misjograficznych islam przedstawiany bywa negatywnie jako prześladowca chrześcijan. W artykułach popularnonaukowych są zarówno monografie, studia porównawcze międzyreligijne, artykuły dotyczące dialogu międzyreligijnego, jak i opracowania misjograficzne. Obraz islamu na łamach tych czasopism jest bardziej neutralny. Najbardziej obiektywny obraz islamu ukazują czasopisma naukowe.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Źle zagrana muzyka obraża bogów

W prowadzonych analizach wskazano na bogatą i zaawansowaną kulturę muzyczną w Ameryce przed przybyciem Kolumba. Podkreślono, że prekolumbijscy muzycy przeznaczeni do posługi przy kulcie byli profesjonalnymi artystami. Nie dziwi zatem zaskakująca łatwość, z jaką muzyka przywieziona przez misjonarzy i Hiszpanów zdołała rozpowszechnić się w kulturze muzycznej Ameryki, a także zyskać uznanie odbiorców. W dalszej części analiz na przykładzie Boliwii wskazano na bogatą dokumentację muzyczną ubiegłych wieków, pochodzącą z trzech obszarów: katedr, klasztorów, misji. Uwypuklono, że to, co najbardziej odróżnia Boliwię od reszty świata na polu muzyki ubiegłych wieków, to przetrwanie muzyki ze środowiska misyjnego wśród Indian. Ponadto wskazano na sprawozdania przełożonych i biskupów ze spotkań z mieszkańcami terenów misyjnych, które wyrażają uznanie dla praktyk muzycznych w wioskach misyjnych. Ponieważ muzyki do celów kultu nie przekazywano ustnie, lecz zapisywano ją na papierze, wykształcił się urząd kopisty.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kulturowo-religijny wymiar kwiatu lotosu

Rośliny zajmują ważne miejsce we wszystkich kulturach i religiach świata. Posiadają nie tylko leczniczy, ale także sakralny charakter. Stają się częstym obiektem kultu, symbolem stworzenia, przemijalności, cnót. Zawierają bogatą symbolikę, ukazującą rzeczywistość ziemską oraz nadprzyrodzoną. W graficznym wyobrażeniu przedstawiają świat doczesny i transcendentny. Wywołują u odbiorcy określone myśli, zachowania, postawy. Artykuł przedstawia kulturowo-religijny wymiar kwiatu lotosu. Ukazuje jego sakralne znaczenie oraz bogatą symbolikę w poszczególnych kulturach i religiach. Dla starożytnych Egipcjan lotos oznaczał stworzenie, odrodzenie, słońce, bóstwo. W Indiach symbolizuje czystość, doskonałość, piękno, świętość. Na Dalekim Wschodzie (Chiny, Tybet) wyraża kosmiczną harmonię, jedność pierwiastków męskiego i żeńskiego. W Europie stanowi zapowiedź raju, ukazując zarazem perspektywę życia wiecznego.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pojęcie sprawiedliwości według ks. dra Marcina Lutra

Nie można badać teologii ks. dra Marcina Lutra w oderwaniu od jego biografii i kontekstu historycznego. Dom rodzinny, wychowanie, edukacja, życie zakonne, przeżycia osobiste – wszystko to wywarło wielki wpływ na reformatora z Wittenbergi i jego teologię. Głównym obszarem zainteresowań ojca reformacji stało się pytanie o sprawiedliwość Boga oraz sprawiedliwość (lub jej brak) człowieka. Odpowiedzi szukał on w Biblii. Tam odnalazł prawdę, wedle której człowiek nigdy nie osiągnie sprawiedliwości bez łaski Jezusa Chrystusa. Tę łaskę człowiek przyjmuje poprzez wiarę i odtąd może żyć sprawiedliwością darowaną mu przez wcielonego Syna Bożego. Wiara czyni osobę (fides facit personam) – powiedział Luter. W tych słowach można również doszukać się wykładni etycznej reformatora z Wittenbergi. Dobrym (sprawiedliwym) uczynkiem jest wszystko to, co jest zgodne z przykazaniem Bożym i co zostało wykonane z wiarą.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Polityka i religia według Thomasa Edwina Utleya

Przedmiotem artykułu była prezentacja poglądów Thomasa Edwina Utleya, dziennikarza, który cieszy się opinią jednego z najwybitniejszych konserwatywnych komentatorów politycznych w powojennej Wielkiej Brytanii. Przybliżono jego stanowisko dotyczące przede wszystkim problematyki związków pomiędzy moralnością i prawem, religią oraz polityką, a także Kościołem i państwem. Artykuł traktował też o konflikcie między wymogami zachowania tradycji a dostosowania się do zmian powodowanych rozwojem cywilizacji, jak również o relacjach zachodzących między dziedzictwem anglikańskim i katolickim. Postawa ideowa angielskiego myśliciela została skonfrontowana z zapatrywaniami kilku przedstawicieli tzw. tradycjonalistycznego toryzmu, m.in. Rogera Scrutona, Eliego Kedouriego, Edwarda Normana, Maurice’a Cowlinga, a także innymi uczestnikami współczesnej brytyjskiej debaty.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Osobowa więź z Jezusem źródłem entuzjazmu misyjnego

W adhortacji apostolskiej Evangelii gaudium papież Franciszek naucza, że każdy członek Ludu Bożego na mocy sakramentu chrztu staje się uczniem-misjonarzem i jest wezwany do zadań ewangelizacyjnych. Każdy chrześcijanin staje się misjonarzem w takiej mierze, w jakiej spotyka się z miłością Boga w Chrystusie Jezusie i nawiązuje z Nim osobową relację. Jezus, sam posłany przez Ojca, w mocy Ducha Świętego dokonał dzieła zbawienia. Do współpracy w tym dziele zaprosił szerokie grono uczniów. Jak kiedyś apostołowie, tak dzisiaj misjonarze potrzebują pogłębionej duchowości misyjnej. Prawdziwy misjonarz nie tylko zna uwarunkowania społeczno-kulturowe swego środowiska, ale przede wszystkim jest przekonany, że Jezus kroczy z nim, towarzyszy mu i jest obecny w samym sercu jego misyjnego zaangażowania. Osobowa więź z Jezusem jest źródłem entuzjazmu misyjnego. Misjonarz ma być też uległy Duchowi Świętemu i zdawać się na Jego prowadzenie, by właściwie odpowiedzieć na wyzwania Kościoła. Wykonując zadania apostolskie, ma ukazywać światu miłosierne oblicze Ojca oraz wprowadzać siostry i braci do wspólnoty Kościoła.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Maciej Musa Konopacki i jego korespondencja

Maciej Musa Konopacki, polski Tatar, muzułmanin, publicysta, działacz społeczny, orędownik zbliżenia chrześcijaństwa i islamu, w swojej działalności popularyzującej historię polskich Tatarów prowadził bogatą korespondencję z ludźmi Kościoła, nauki i sztuki, a także wieloma swoimi pobratymcami, ze zwykłymi ludźmi zainteresowanymi historią Tatarów na ziemiach polskich, szukającymi swoich tatarskich korzeni.
Zapytany, dlaczego pisał tyle listów, dlaczego poświęcał im tak wiele czasu i uwagi, Konopacki odpowiada, że chciał w ten sposób uwiarygodnić Tatarów w polskim społeczeństwie, a zarazem przywrócić im tożsamość, którą według niego zatracali. Starał się zainteresować historią Tatarów na ziemiach polskich ludzi różnych dziedzin nauki i kultury.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kościół w Libanie

Autor wysuwa tezę, że Liban jest krajem odgrywającym kluczową rolę w kwestii ekumenizmu kościołów wschodnich. Najpierw opisuje chrześcijan w Libanie, tzn. wspólnoty wpisane w historię tej ziemi od pojawienia się wiary chrześcijańskiej – są nimi: Maronici, Melchici, Jakobici, Asyryjski Kościół Wschodu, Chaldejski Kościół Katolicki, Ormiański Kościół Katolicki. Zaproszenie do komunii ekumenicznej jest dla nich nowym, eklezjalnym wyzwaniem. Następnie autor przeprowadza analizę działań podejmowanych przez patriarchów z Bliskiego Wschodu na rzecz pokoju jedności, czego szczególnym wyrazem są następujące dokumenty: Nowa Nadzieja dla Libanu, Orientale Lumen, Orientalium Dignitas, Orientales omnes Ecclesias, Orientalium Ecclesiarum, Unitatis redintegratio, Ecclesia in Asia, Orientalium. Kolejny rozdział artykułu poświęcony jest synodom dotyczącym Bliskiego Wschodu. W tej dziedzinie wielkie zasługi należy przypisać Janowi Pawłowi II, który poczynił pierwsze kroki na rzecz ekumenizmu wspólnot chrześcijańskich Bliskiego Wschodu oraz dla pokoju w Libanie. Ukoronowaniem tych wysiłków stał się najpierw Specjalny Synod Biskupów poświęcony Libanowi (1995) – o wybitnym wydźwięku ekumenicznym, a następnie, zwołany przez Benedykta XVI, Specjalny Synod Biskupów poświęcony Bliskiemu Wschodowi (2010).

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Historia ewangelizacji Charcas (Boliwia) w XVI-XVIII wieku

Trzywiekowa, kolonialna historia Kościoła w Charcas jest typowym przykładem rozwoju Kościoła w Nowym Świecie. Po przybyciu na obszary dzisiejszej zachodnio-południowej Boliwii hiszpańskich konkwistadorów, wraz ze strukturami administracji kolonialnej postępowała ewangelizacja. Niecałe 20 lat od rozpoczęcia konkwisty imperium inkaskiego, w roku 1551 powstała diecezja Charcas z siedzibą w Chuquisaca (obecnie Sucre), a w 1609 została podniesiona do rangi archidiecezji. Po zorganizowaniu sieci doktryn oraz parafii, dzieło ewangelizacji Indian stało się bardziej efektywne. W Chuquisaca oraz innych miastach zakładano seminaria duchowne i zwoływano synody w celu omówienia problematyki administracyjnej i ewangelizacyjnej. Następnie akcja misyjna była kierowana na obszary dzisiejszej wschodniej i środkowej Boliwii. Istniejące w archidiecezji Charcas sanktuaria i bractwa przyczyniały się do rozwoju religijności ludowej i promowania sztuki sakralnej. Wielkim wyzwaniem okazały się rebelie Indian, które zakłócały akcję katechetyczną i praktyki sakramentalne. Współczesne przemiany społeczno-religijne w Boliwii sięgają swymi korzeniami do czasu ewangelizacji w XVI-XVIII wieku.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szatan i jego upadek w chrześcijaństwie i islamie

którą możemy odnaleźć w chrześcijaństwie i islamie. W pierwszej części autor omawia naukę dogmatyczną Kościoła Katolickiego dotyczącą szatana (przyczyny upadku tej istoty). W drugiej części autor skupia się na opisie szatana w Koranie (demonologia islamu). Autor przedstawia istoty demoniczne z kultury islamu, które można utożsamiać z biblijnym szatanem. Koran przedstawia dwie wersje upadku największego antagonisty ludzkości. Pierwsza opiera się na wierzeniach przedislamskich; druga wersja jest typowym synkretyzmem wierzeń judeochrześcijańskich i kultury beduińskiej. Autor uważa, iż pojęcie szatana w chrześcijaństwie i islamie ma wspólne korzenie.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Znaczenie i symbolika pszenicy (Triticum L.) w konsekracji chleba eucharystycznego

Pszenica dla ludów Bliskiego Wschodu miała istotne znaczenie zarówno w gospodarce, jak i w sferze religijnej, ale to chrześcijaństwo wyniosło ją na pierwsze miejsce w świecie roślin. W artykule została podjęta próba zrozumienia znaczenia i symboliki pszenicy w konsekracji Eucharystii, bowiem bez pszenicy Msza Święta staje się nieważna. W pierwszej części autorka usiłowała odpowiedzieć na pytanie, jaki chleb został użyty w trakcie Ostatniej Wieczerzy. W drugiej części przedstawiona została refleksja wczesnochrześcijańskich pisarzy na temat pszenicy i Eucharystii. Trzecia część ukazuje symboliczne znaczenie pszenicy w sztuce i pieśniach kościelnych, ostatnia zaś prezentuje pszenicę w kanonicznych normach prawnych. Podjęta także została kwestia użycia innej materii w sprawowaniu Eucharystii.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mieszkańcy dzielnic Warszawy wobec obiektów religijnych w przestrzeni miasta

W artykule porównano wyniki dwóch badań ankietowych, które zostały przeprowadzone pod koniec 2011 i w 2012 roku w różnych dzielnicach Warszawy przez studentów Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Geografii i Studiów Regionalnych). Celem pierwszego jak i drugiego badania było określenie postawy – a co za tym idzie – tolerancji mieszkańców Warszawy względem istniejących i planowanych obiektów kultu religijnego. Badanie przeprowadzone w 2011 roku miało charakter sondażowy i objęło 12 dzielnic stolicy. Badanie przeprowadzone rok później było zdecydowanie bardziej pogłębione. Zwiększeniu uległa w nim również liczba dzielnic Warszawy (do 17). W artykule ukazano zakres, cele badania oraz profil osób udzielających odpowiedzi. Następnie przedstawiono wyniki oraz porównano je z wynikami uzyskanymi rok wcześniej. Zaprezentowano również podsumowanie całego badania.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Małżeństwa tatarskie w parafii muzułmańskiej w Studziance w świetle zachowanych akt metrykalnych z lat 1798-1911

Jan III Sobieski przywilejem z 12 marca 1679 r. nadał Tatarom ziemie w ekonomii brzeskiej. Otrzymali oni dobra w Studziance, Lebiedziewie i Małaszewiczach. Osadnictwo kontynuowali kolejni królowie. Wyznawcy islamu mieszkali m.in. w Połoskach, Małaszewiczach Wielkich i Małych, Trojanowie, Worońcu, Ossowie, Wólce Kościeniewickiej, Koszołach, Ortelu (dawnym Wortelu), Bokince (zwanej tatarską), Kościeniewiczach. Skupieni byli wokół Studzianki gdzie do 1915 roku funkcjonował meczet. Założyli także dwa cmentarze tatarskie w Studziance i Zastawku, które przetrwały do dzisiaj. W świetle adnotacji ksiąg metrykalnych z lat 1798-1911 w parafii w Studziance zawarto 131 małżeństw. Związki małżeńskie były zawierane w różnych miejscowościach. Duchowny tatarski jeździł z posługami do swoich wiernych, udzielając im ślubów. Pełnił niejako rolę urzędnika stanu cywilnego w terenie. Imamowie zapisywali księgi w języku polskim. Jedynie w latach 1800-1801,1803-1805 dokonywali wpisów po łacinie, a od 1867 roku zapisywali je po rosyjsku.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne