rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Z dziejów parafii unickiej pw. Kuźmy i Damiana w Przeorsku do 1875 roku

Przeorsk, siedziba parafii unickiej p.w. Kuźmy i Damiana, ma co najmniej XIV-wieczne korzenie. W okresie tym wieś znajdowała się w ziemi bełskiej, i wraz z nią po inkorporacji w 1462 roku znalazła się w Koronie. W wyniku I rozbioru miejscowość ta znalazły się w monarchii austriackiej, następnie w Księstwie Warszawskim, a po kongresie wiedeńskim w Cesarstwie Rosyjskim. Przeorsk położony był na obszarze, który pierwotnie podlegał strukturom Kościoła greckiego (prawosławnego), a po włączeniu Rusi Czerwonej do Korony do Kościoła łacińskiego. Z tego też względu miejscowość zamieszkiwali zarówno wyznawcy obrządku wschodniego (najpierw prawosławni, później unici), jak i łacińskiego. W związku z powyższym we wsi funkcjonowała parafia prawosławna, a po zawarciu unii greckokatolicka. Była to wspólnota jednowioskowa i dopiero pod koniec XVIII wieku jej struktura uległa zmianie. Wówczas to parafia Przeorsk znalazły się pod zaborem austriackim, gdzie w wyniku reformy józefińskiej, dołączono do niej jako cerkiew filialną, zlikwidowana parafię w Korhyniach. W takiej strukturze parafia ta przetrwała do likwidacji unii.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Rekopis MS 104 z archiwum krakowskiej kapituły katedralnej na Wawelu

Artykuł dotyczy rękopisu MS 104 znajdującego się w Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu. Kodeks ten powstał w I połowie XV w. Był kilka razy wzmiankowany, jednak nie doczekał się dotychczas szerszego opracowania. Jego stan zachowania jest dostateczny, jednak ze względu na pękniętą okładzinę górną nie jest obecnie udostępniany. Autorzy w pierwszej części artykułu skoncentrowali się na opisie kodykologicznym rękopisu. Kodeks MS 104 nie należy do bogato zdobionych. Na jego dekorację składa się inicjał, dwa przedstawienia herbu Doliwa oraz wypełnienia liter przypominające ludzkie twarze, które znajdują się jedynie w tekstach pierwszego pisarza. Wyszczególnione zostały umieszczone w nim znaki wodne oraz teksty, które napisano tą samą ręką. Rękopis nie jest jednorodny. To zbiór dziesięciu tekstów należących do różnych autorów. Nie można z całą pewnością wskazać osoby, której kodeks był dedykowany. Różnorodność dzieł zawartych w rękopisie może być jedynie odzwierciedleniem zainteresowań zleceniodawcy. Biorąc pod uwagę okres, w którym rękopis mógł powstać oraz jego teść, autorzy wzięli w swym rozważaniu pod uwagę dwie osoby: braci Wincentego oraz Jakuba Kota.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Wyroby pirotechniki widowiskowej jako szczególne towary na rynku

Omówiono niektóre postanowienia dyrektywy dotyczącej wymagań dla wyrobów pirotechniki widowiskowej wprowadzanych do obrotu na rynku UE. Przedstawiono budowę i skład mas pirotechnicznych stosowanych w tego typu wyrobach. Opisano znaczenie sposobu wykonania tzw. petard hukowych na oczekiwane efekty ich użycia.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Parafia Targoszyce- Mierzęcice do schyłku XVIII wieku ( w ówczesnej diecezji krakowskiej)

Tematem artykułu jest wiejska parafia Targoszyce-Mierzęcice, położona w ziemi siewierskiej, wówczas w diecezji krakowskiej, której początków można upatrywać w XIV stuleciu. W świetle analizy dostępnych przekazów podjęto próbę ustalenia czasu powołania parafii oraz scharakteryzowano wątek początków wsi, od których nazw określano parafię. Omówiono także wszelkie kwestie związane z obszarem i wskazaniem osad należących do parafii. Przedstawiono również temat zamieszkującej w jej obrębie ludności, nie pomijając , administracji i kwestii utrzymania lokalnego kościoła. Skoncentrowano się przy tym na odtworzeniu majątku należącego do miejscowego kościoła, że szczególnym wyeksponowaniem obiektów sakralnych i miejsc temu podobnych. Wydarzenia z początku XVI w. we wsi Targoszyce pogrążyły ją, czego następstwem był upadek rangi parafii i jej reorganizacja, widoczna chociażby w przeniesieniu siedziby parafii do Mierzęcice. Dopiero u schyłku XVIII w., staraniem miejscowego administratora zapoczątkowano próbę odbudowy wsi Targoszyce, zapoczątkowanej budową plebanii w pobliżu kościoła w tejże miejscowości.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Ksiądz Benedykt Chmielowski-życie i dzieło Diogenesa Firlejowskiego

Celem artykułu jest przybliżenie sylwetki księdza Chmielowskiego, autora pierwszej polskiej encyklopedii powszechnej, znanej jako Nowe Ateny. We wstępie oraz rozdziale pierwszym zwrócono uwagę na istnienie czarnej legendy na temat twórczości Chmielowskiego oraz skąpych danych biograficznych. Rozdział drugi przedstawia możliwe okoliczności nadania imienia, niebagatelne wobec obranej drogi życiowej. W rozdziale trzecim sprostowano błędną atrybucję herbową zaś w czwartym nieścisłości w lokalizacji miejsca narodzin Chmielowskiego, które pokutują w literaturze. Kolejne dwa rozdziały (5-6) omawiają korzenie duchownego i lata edukacji lwowskiej. W rozdziale pt. Na dworze Jabłonowskich poznajemy początki drogi świeżo wyświęconego księdza zaś w rozdziale Firlejów jego codzienne życie – już jako proboszcza. W rozdziale dziewiątym ukazano zmienne koleje fortuny kariery duchownej, by w dziesiątym przedstawić schyłek życia księdza.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Metody otrzymywania oktogenu

Omówiono metody otrzymywania oktogenu, nowoczesnego, termostabilnego kruszącego materiału wybuchowego. Przedstawiono dwie, opracowane w Instytucie Przemysłu Organicznego w Warszawie technologie otrzymywania tego związku. Metoda pierwsza polega na nitrowaniu mocznika mieszaniną nitrującą (kwas azotowy i oleum), a następnie cyklizacji dinitromocznika z urotropiną i amoniakiem do wytworzenia półproduktu - DPT, który następnie poddawany jest nitrolizie roztworem azotanu amonu w kwasie azotowym, która znalazła zastosowanie w praktyce przemysłowej. Druga metoda polega na nitrolizie urotropiny roztworem azotanem amonu w kwasie azotowym, w obecności kwasu octowego, bezwodnika kwasu octowego i trioksanu (trimeru formaldehydu).

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Organizacja parafialna kościoła katolickiego w Gdańsku w latach 1922-2015

Rozwój administracyjny Kościoła katolickiego w Gdańsku zaczął się wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Z pierwszej parafii obejmującej gród nadmotławski oraz całą okolicę z biegiem czasu wyrosły kolejne ośrodki duszpasterskie. Obecnie w Gdańsku znajduje się 59 placówek parafialnych Kościoła katolickiego. Największy ich rozwój nastąpił w ubiegłym wieku, a wpływ na to miała przede wszystkim stopniowo powiększająca się liczba ludności wyznania katolickiego, która po 1945 r. osiągnęła w mieście pozycję dominującą. Zapał z jakim po II wojnie światowej dostojnicy kościelni zakładali nowe parafie, został zahamowany poprzez odgórną politykę państwa, zmierzającą do wyrugowania religii z życia społecznego. Kolejne lata upłynęły na żmudnych negocjacjach strony kościelnej z władzami wojewódzkimi, które wykorzystywały wszystkie powody, aby uniemożliwić budowę nowych świątyń i zakładanie osobnych parafii. Trudności z tym związane ostatecznie przezwyciężone zostały pod wpływem zmian politycznych jakie zaszły w kraju po roku 1980.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Pracownik socjalny w sytuacji kryzysu motywacji własnej – charakterystyka zjawiska i propozycje przeciwdziałania

Pracownik socjalny w swojej praktyce zawodowej często spotyka się z różnego rodzaju kryzysami. Są one związane z czynnikami zewnętrznymi wobec pracownika socjalnego, takimi jak sytuacja indywidualna, rodzinna jego klientów, albo też uwarunkowania społeczne czy globalne. Kryzysy mogą mieć swoje przyczyny w wewnętrznych uwarunkowaniach pracownika socjalnego jako głównego narzędzia pomagania. Ten ostatni aspekt będzie przedmiotem zainteresowania w niniejszym tekście, gdyż omawiany kryzys motywacji pracownika socjalnego jest coraz powszechniej obserwowany wśród badaczy i obserwatorów obszaru pomocy społecznej w Polsce. Ta wewnętrzna struktura, na którą składają się kompetencje, osobowość, wiedza, umiejętności, sposób przeżywania, nastawienie, postawa i wiele innych zmiennych coraz częściej ulega kryzysowi motywacji. Kryzys motywacji pracownika socjalnego nieuchronnie wpływa na obniżenie jakości jego pracy, co może negatywnie oddziaływać na klienta pomocy społecznej, ale też powodować odpływ pracowników socjalnych z zawodu. Kryzys motywacji stanowi również wyzwanie dla obszaru kształcenia, nie tylko samych pracowników socjalnych, ale też kadry kierowniczej, odpowiedzialnej za realizację usług pomocowych. W niniejszym artykule zostaną ukazane przesłanki kryzysu motywacji, skutki obniżające profesjonalną pomoc, a także sposoby przeciwdziałania temu zjawisku. Wśród nich znajdą się takie propozycje jak rekomendacje do zmian w systemie zrządzania instytucjami pomocy społecznej, wskazówki dla kierujących pracą socjalną do wykorzystania istniejących narzędzi wsparcia (np. superwizji), a także możliwe sposoby podnoszenia motywacji przez samych pracowników socjalnych w procesie samorozwoju.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Badanie parametrów detonacyjnych mieszanin o gęstości nasypowej nitroguanidyny i pyłu aluminiowego

Nitroguanidyna aktualnie jest stosowana jako składnik mieszanin wybuchowych charakteryzujących się wysokimi parametrami detonacyjnymi i niską wrażliwością na bodźce mechaniczne oraz w niektórych typach stałych paliw rakietowych. W pracy przedstawiono wyniki prób otrzymania nitroguanidyny o izometrycznych ziarnach. Następnie przygotowano z nich mieszaniny z pyłem aluminiowym płatkowanym o różnej zawartości metalicznego komponenta. Dla otrzymanych mieszanin wykonano pomiary prędkości detonacji i intensywności powietrznej fali podmuchowej.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Badanie parametrów detonacyjnych mieszanin nawozów azotowych z pyłem aluminiowym płatkowanym

Zagrożenie aktami terrorystycznymi z wykorzystaniem materiałów wybuchowych jest aktualnie bardzo poważnym problemem. Stosowane są do tego celu mieszaniny, których podstawowym składnikiem jest azotan(V) amonu, stosowany również jako główny komponent nawozów sztucznych. W artykule przedstawiono wyniki badań parametrów detonacyjnych (zdolność do detonacji, prędkość detonacji) mieszanin wytypowanych nawozów azotowych z pyłem aluminiowym płatkowanym. Wykazano, że niewielkie zawartości metalicznego dodatku nadają badanym nawozom azotowym właściwości wybuchowe.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Ślady na murach kościoła św. Mikołaja w Gniewie, jako wyraz lęku przed nagłą śmiercią

Artykuł prezentuje związki specyficznych śladów staropolskiej religijności, jakimi są dołki powstałe na skutek stosowania śladów po świdrach ogniowych, ze zjawiskiem nagłej śmierci. Zagadnienie to zostało przeanalizowane na przykładzie kościoła pw. św. Mikołaja w Gniewie. Wokół tej świątyni odkryto w ostatnich latach szereg artefaktów, które pozwoliły na ich powiązanie z tzw. „dołkami pokutnymi”. Zaliczyć należy do nich masowe pochówki i krzyżyki karawakowe, odkryte podczas badań archeologicznych. Dodatkowym materiałem, pomocnym w badaniach, okazały się opisy wizytacyjne, wymieniające istniejący w przeszłości ołtarz św. Rocha oraz wzmianki o epidemii w XVII w. Ta baza źródłowa, jak też znaczenie poszczególnych kierunków świata w kościele orientowanym, prowadzą do wniosku, iż ślady te są reliktem oczyszczania ogniem dusz osób zmarłych śmiercią nagłą. Dusze te nie mogły zaznać zbawienia, więc czynność niecenia „żywego” ognia o mur kościoła, miała im to ułatwić.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Jak przygotować dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW)

W artykule przedstawiono metodę przygotowania dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW). Dokument jest wymagany dyrektywą ATEX 137 i rozporządzeniem Ministra Gospodarki implementującym tę dyrektywę do prawa polskiego. Zaproponowano trzyczęściową strukturę DZPW: cz. 1. "Informacje ogólne" zawierające oświadczenia i terminy dotyczące dokumentu; cz. 2. "Informacje szczegółowe" zawierające ocenę zagrożenia i ryzyka wybuchu oraz sposoby zapobiegania i ochrony przed skutkami wybuchu; cz. 3. Informacje i dokumenty uzupełniające obejmujące wykazy protokołów, świadectw, potwierdzenia, procedur. Podstawą dobrze sporządzonego DZPW jest poprawne wykonanie oceny ryzyka wybuchu. W artykule przedstawiono schemat sekwencji zdarzeń mogących doprowadzić do wybuchu. Na bazie tego schematu opracowano algorytm do scenariuszy awaryjnych skutkujących wybuchem w miejscu pracy. Do algorytmu dołączono pięć baz danych, w postaci list lub linków do dostępnych baz w internecie, dotyczących atmosfer wybuchowych. Zalecenie do opracowania DZPW autorzy przedstawili w dwóch poradnikach: Jak opracować dokument zabezpieczenia przed wybuchem w miejscu pracy oraz Wytyczne techniczne. Metody oceny zagrożenia i ryzyka wybuchu oraz środki zabezpieczeń przeciwwybuchowych W pierwszym poradniku przedstawiono krok po kroku postępowanie przy opracowywaniu poszczególnych części DZPW. Podstawowe informacje o zawartości poszczególnych elementów dokumentu. Zasady czasowe przeglądu i aktualizacji DZPW. W drugim omówiono procesy spalania oraz wybuchu. Przedstawiono zasady klasyfikacji stref zagrożenia wybuchem, opisano szczegółowo rodzaje źródeł zapłonu, sposób i miejsca powstawania atmosfer wybuchowych. Przytoczono techniczne oraz organizacyjne metody zapobiegania ich powstawaniu i unikania ich zapłonu, a także sposoby ograniczania skutków wybuchu.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Zarys dziejów klasztoru oo. karmelitów w Sąsiadowicach

W 1603 r. biskup przemyski Maciej Pstrokoński na prośbę Jana Szczęsnego Herburta przedłożoną w imieniu jego niepełnoletniego krewnego Wojciecha Erazma Herburta zezwolił na sprowadzenie do Sąsiadowic karmelitów dawnej obserwacji. Zakonnicy założyli tam swój pierwszy na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej klasztor, który przetrwał najazdy tatarskie w XVII wieku, kasaty klasztorne w XVIII-XIX wieku oraz wojny światowe i przymusowe wysiedlenie w wieku XX zakończone w 2011 r. powrotem braci do klasztoru. Celem artykułu jest przedstawienie historii klasztoru sąsiadowickiego począwszy od 1603 r. aż do czasów współczesnych.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Struktura i właściwości termiczne nanokompozytów ekspandowany grafit(EG))/poli(tereftalan etylenu)(PET)

Uzyskano nanokompozyty poli(tereftalanu etylenu) z ekspandowanym grafitem (PET/EG) o zawartości nanonapełniacza 0.025 - 0.4 %wag. metodą polimeryzacji kondensacyjnej (polikondensacji) in situ. Określono ich morfologię (SEM i TEM), stabilność termiczną przy wykorzystaniu metody TGA (temperatury odpowiadające: 2% (T-2%),10% (T-10%) i 50% (T-50%) ubytku masy, energię aktywacji metodą Freemana-Carrolla (Ea), temperaturę maksimum szybkości ubytku masy nanokompozytów w atmosferze powietrza i w argonie. Oceniono również wpływ grafenu na przemiany fizyczne zachodzące w PET (DSC). Wyniki badań nanokompozytów PET/EG porównano z wynikami badań niemodyfikowanego PET. Fotografie SEM nanokompozytów wykazują dwufazową strukturę układów PET/EG z wyraźnie widocznymi płytkami grafenu, jak i nielicznymi aglomeratami. Badania nanokompozytów PET/EG z wykorzystaniem techniki TEM potwierdziły obecność płytek grafenowych o wielkości ok. 1-10 ?m. Oznacza to, że zastosowana metoda in situ pozwala na otrzymanie rozsuniętych i stosunkowo równomiernie rozłożonych płytek grafenowych (EG) w osnowie PET. Ponadto wykazano, że dodatek nanonapełniacza nie wpływa znacząco na temperatury przemian fizycznych, jak również na stopień krystaliczności PET. Zaobserwowano natomiast wyższą termostabilność oraz stabilność termo-oksydacyjną nanokompozytów wynikającą z udziału nanocząstek grafenowych.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Hospicjum jako forma opieki perinatalnej w celu zapobiegania zjawisku aborcji

Autor, wychodząc z faktu, iż dla wielu kobiet poród jest traumą, wiążącą się z dylematem urodzić czy usunąć chore letalnie dziecko, rozważa rolę hospicjum perinatalnego. Stawia tezę, iż takie ośrodki pomocy przyczyniają się zapobieganiu zjawisku aborcji. Jeśli kobieta zostanie pozostawiona z tak wielkim problemem sama, naraża się na decyzję o radykalnym rozwiązaniu problemu. Jeśli dostanie odpowiednie duchowe i materialne wsparcie, zwykle godzi się na urodzenie dziecka, a potem na jego godne pożegnanie (nie wykluczając, jeśli jest wierząca, sakramentu chrztu św.). Jest to ważna pomoc, jaką kobiety mogą otrzymać (dziś wsparta polityką społeczną rządu polskiego), w alternatywie bowiem pozostają programy, proponujące takiej matce aborcję, jako jedyne słuszne rozwiązanie. Aborcja jednak nie rozwiązuje sprawy, często li tylko pomnaża dramat matki, obciążając ją kolejnymi następstwami: moralnymi, psychologicznymi oraz somatycznymi.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowe narzędzie do syntezy organicznych materiałów optoelektronicznych

Materiały organiczne charakteryzujące się przestrzennie rozwiniętym, sprzężonym układem wiązań ? są obecnie intensywnie badane jako materiały do zastosowań w organicznej elektronice i optoelektronice. Korzyści, jakie niesie za sobą zastosowanie organicznych półprzewodników w konstrukcji urządzeń typu OLED, OFET, OLET czy OPV, wynikają głównie z redukcji kosztów wytwarzania cienkich warstw na podłożu stałym z łatwo przetwarzalnych z roztworu związków organicznych, łatwości chemicznego modulowania ich właściwości optoelektrycznych, a także z kompatybilności organicznych materiałów w stosunku do elastycznego podłoża. Pomimo znacznego postępu, jaki dokonał się w ostatnich latach w tej dziedzinie, wiele problemów związanych z przetwarzaniem i efektywnością organicznych materiałów półprzewodzących pozostaje nadal nierozwiązanych. W artykule przedstawione zostaną wyniki badań dotyczących opracowanej w zespole autora, nowej metody syntezy policyklicznych, skondensowanych węglowodorów (hetero)aromatycznych oraz badania właściwości optoelektrycznych tych połączeń pod kątem możliwości ich zastosowania jako nowych materiałów dla organicznej optoelektroniki.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Tradycja tekstowa i rękopiśmienna legend św. Stefana

Świętość władcy jest fenomenem średniowiecznego chrześcijaństwa. Szczególnie Węgry rozwinęły taki rodzaj patronów Królestwa, podczas gdy idea błogosławiona dynastia pojawiła się w XIII wieku. Trzech członków dynastii Arpadów zostało kanonizowanych w XI i XII wieku: Święty Szczepan, jego syn St Emmerich i św. Władysław. W mojej pracy analizuję hagiografię pierwszego króla węgierskiego, świętego Szczepana (Szt. István). Trzy jego opisy życia o nazwie Legendae zostały napisane na jego kanonizację w 1083 roku a ostatni powstał na początku 12 wieku. Legenda maior, Legenda minor i Legenda skomponował biskup Győr Hartvich, który na początku drugiej połowy XII wieku połączył teksty obu wcześniejszych Legend. Podczas gdy obie pierwsze legendy straciły popularność po około stu latach (3 rękopisy z przełomu XII i XIII wieku i tylko jedna z XV wieku pozostał do czasu dzisiejszego), Legenda Hartvicha była bardzo popularny w całym średniowieczu i czasach nowożytnych i została potwierdzona jako oficjalny tekst liturgiczny przez papieża Innocentego III w 1201 roku. Dlatego zgadzam się z tradycją manuskryptu. Istnieją dwa wczesne kodeksy, w których napisano tekst Legendy. Jednym z nich jest Kodeks Biblioteki Budapeszteńskiej nr 17, który jest w rzeczywistości kompilacją dwóch części. Jednym z nich jest legendarny związany z Kościołem augsburskim i napisany gdzieś w XIII wieku. Druga część to Legenda Hartvicha, napisana prawdopodobnie w XII wieku, tradycyjną minuskułą karolińską. Kodeks ten był podstawą większej liczby krytycznych wydań w nowoczesnej historiografii. Jednak bardziej szczegółowa analiza pokazuje, że ta transmisja tekstu nie jest doskonała, zwłaszcza, że zawiera ogromne interpolacje z Legenda maior. Takie fragmenty jak powielanie informacji o fundacji klasztornej na Górze Świętego Marcina (obecnie Pannonhalma) lub o decyzji Świętego Władysława o wyniesieniu relikwii świętego Króla dowodzi, że były to interpolacje, które nie znalazły swojego miejsca w oryginale Hartvicha. Również drugi wczesny Kodeks klasztoru cystersów w Reun (początek XIII wieku) jest daleki od doskonałości. Wynika z niego, że dwa z tych manuskryptów powinny być podstawą redakcyjną następnego wydania. Ten artykuł jest pierwszym sygnałem przygotowania takiej edycji przez polsko-węgierski zespół wspierany zarówno przez Akademie Nauk: Polską i Węgierską.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Jeszcze jedna funkcja mikrobiologicznych ogniw paliwowych w oczyszczaniu ścieków: wytwarzanie wody o wysokiej jakości

Zrównoważona technologia oczyszczania ścieków powinna skutecznie obniżać stężenie zanieczyszczeń, odzyskiwać energię i minimalizować zrzut cieczy. Potencjalnym kandydatem na taką technologię jest mikrobiologiczne ogniwo paliwowe (MFC - ang. Microbial Fuel Cell), które może wytwarzać bioelektryczność bezpośrednio z oczyszczania ścieków. Jednak oczyszczony ściek z MFC nie jest ponownie wykorzystywany z powodu niezadowalającej jakości wody. Do wytwarzania wody o wysokiej jakości za pomocą MFC zaproponowaliśmy i zbadaliśmy dwie metody wykorzystujące zintegrowane technologie membranowe. W szczególności osmotyczne MFC, w których wykorzystuje się osmozę wymuszoną (ang. forward osmosis) i MFC, okazały się wykonalne w badaniach na skalę laboratoryjną. Nowa funkcja polegająca na wytwarzaniu wody o wysokiej jakości, choć nadal stanowiąca duże wyzwanie, czyni z MFC obiecującą metodę ekologicznie zrównoważonego oczyszczania ścieków.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna