rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wartość hodowlana wybranych odmian jabłoni (Malus domestica) pod względem odporności na parcha i mączniaka jabłoni

Celem badań była ocena przydatności kilku odmian jabłoni do hodowli nowych genotypów odpornych/mało podatnych na parcha i mączniaka jabłoni w oparciu o ich ogólną (GCA) i specyficzną zdolność kombinacyjną (SCA). Stopień porażenia siewek jabłoni, stanowiących potomstwo 11 genotypów jabłoni, krzyżowanych w układzie czynnikowym: ♀4 × ♂7 – 4 odmiany mateczne (‘Alwa’, ‘Golden Delicious’, ‘Free Redstar’, ‘Gold Milenium’) i 7 odmian ojcowskich (‘Glogierówka’, ‘Kronselka’, ‘Kosztela’, ‘McIntosh’, ‘Oliwka Żółta’, ‘Malinowa Oberlandzka’, ‘Koksa Pomarańczowa’) przez oba patogeny oceniono w lipcu 2019 r. Istotnie ujemną wartość efektu GCA dla stopnia porażenia siewek przez parcha jabłoni oszacowano dla odmiany ‘Free Redstar’. Wskazuje to, że odmiana ta jest donorem genów warunkujących ‘odporność’ lub małą podatność na parcha jabłoni u potomstwa. Istotnie ujemną wartość efektu GCA dla stopnia porażenia siewek przez mączniaka jabłoni oszacowano dla odmiany ‘Free Redstar’. Oznacza to, że genotyp ten jest donorem genów warunkujących ‘odporność’ lub małą podatność na mączniaka jabłoni u siewek. Negatywne efekty SCA dla stopnia porażenia siewek przez parcha jabłoni uzyskano dla 3 rodzin mieszańców: ‘Free Redstar’ × ‘McIntosh’, ‘Alwa’ × ‘Malinowa Oberlandzka’ i ‘Alwa’ × ‘McIntosh’. Oznacza to, że w przypadku tych rodzin genetyczne współdziałanie obu genotypów rodzicielskich warunkuje ‘odporność’ lub małą podatność roślin na parcha jabłoni.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwości poprawy jakości owoców truskawki metodą hybrydyzacji wewnątrz- i międzygatunkowej w obrębie rodzaju Fragaria

Prace badawcze nad poszerzaniem zmienności genetycznej u truskawki na świecie ukierunkowane są głównie na poprawę zewnętrznej i wewnętrznej jakości owoców. Celem podjętych w Instytucie Ogrodnictwa badań było określenie możliwości zwiększenia zawartości substancji bioaktywnych (przede wszystkim polifenoli, antocyjanów oraz kwasów organicznych) w owocach truskawki metodą hodowli konwencjonalnej. Na podstawie dwuletniej oceny fenotypowej spośród 6097 siewek, otrzymanych w wyniku krzyżowań wewnątrz- i międzygatunkowych w obrębie rodzaju Fragaria, wyselekcjonowano 90 wartościowych genotypów. W roku 2019 genotypy te oceniono pod względem plonu, masy, atrakcyjności i jędrności owoców, a także zawartości w owocach ekstraktu, związków fenolowych, antocyjanów i kwasu askorbinowego. Stwierdzono, że największe, najbardziej atrakcyjne i jędrne owoce wytworzyły klony T-201536-16 i T-201536-08 (‘Clery’ × ‘Grandarosa’), T-201514-04 i T-201514-05 (‘Candiss’ × ‘Panvik’) oraz T-201560-07 (‘Onda’ × ‘Panvik’). Największą zawartością ekstraktu odznaczały się owoce genotypów T-201536-16 i T-201536-09 (‘Clery’ × ‘Grandarosa’). Najwięcej związków fenolowych zawierały owoce klonów T-201501-02 (‘Alba’ × ‘Grandarosa’), T-201512-04 (‘Camarosa’ × ‘Panvik’) oraz T-201567-01 (‘Patty’ × ‘Panvik’), zaś antocyjanów - owoce klonów T-201514-08 (‘Candiss’ × ‘Panvik’), T-201508-01 (‘Alice’ × ‘Matis’), T-201517-05 (‘Chandler’ × ‘Matis’) oraz T-201580-01 (Fragaria chiloensis Del Norte × ‘Elsanta’). Najbardziej bogate w kwas askorbinowy były owoce klonów T-201526-05 (‘Cigaline’ × ‘Grandarosa’), T-201501-03 (‘Alba’ × ‘Grandarosa’), T-201536-15 (‘Clery’ × ‘Grandarosa’) oraz T-201567-01 (‘Patty’ × ‘Panvik’). Najwyższą łączną zawartością wszystkich analizowanych związków bioaktywnych w owocach odznaczały się klony T-201514-08 (‘Candiss’ × ‘Panvik’), T-201517-05 (‘Chandler’ × ‘Matis’) oraz T-201567-04 (‘Patty’ × ‘Panvik’).

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena zdolności kombinacyjnej wybranych form rodzicielskich borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum L.) dla siły wzrostu siewek

Celem badań było określenie wartości hodowlanej 12 genotypów rodzicielskich borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum L.) na podstawie oceny ich ogólnej i specyficznej zdolności kombinacyjnej (GCA i SCA) dla siły wzrostu siewek. Materiał badawczy stanowiła populacja 2100 siewek F1 uzyskanych z programu krzyżowania w 2014 roku. Krzyżowania 7 form matecznych (♀) – ‘Aurora’, ‘Bluecrop’, ‘Brigitta Blue’, ‘Chandler’, ‘Draper’, ‘Duke’, ‘Northland’ oraz 5 form ojcowskich (♂) – ‘Earliblue’, ‘KazPliszka’, ‘Polaris’, ‘Toro’, ‘Weymouth’ były wykonane w układzie czynnikowym (7x5). Jesienią 2014 r. założono doświadczenie polowe w układzie kompletnych bloków losowych, w 4 powtórzeniach, z 15 siewkami na poletku. W 2019 r. wykonano ocenę fenotypową populacji siewek pod kątem siły wzrostu roślin. Stwierdzono, że siewki różniły się istotnie tą cechą morfologiczną roślin. Na podstawie wyników oceny fenotypowej populacji siewek określono efekty GCA dla 12 rodzicielskich odmian i efekty SCA dla 35 rodzin mieszańcowych dla tej cechy. Analiza statystyczna wykazała, że formy rodzicielskie różniły się istotnie pod względem zdolności kombinacyjnej (efekty GCA i SCA) dla siły wzrostu. Formy rodzicielskie posiadające istotne i dodatnie wartości efektów GCA były potencjalnie przydatnymi dawcami genów determinujących silny wzrost, natomiast istotne i negatywne wartości efektów innych form rodzicielskich wskazywały na pogorszenie tej cechy u ocenianego potomstwa. Statystycznie istotne dodatnie lub ujemne wartości efektów SCA były wynikiem interakcji genetycznej obu form rodzicielskich w tych rodzinach mieszańcowych, a zatem mogły wpłynąć na poprawę lub pogorszenie siły wzrostu siewek borówki wysokiej.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena obiektów cebuli (Allium cepa L.) pod względem tolerancji na suszę w fazie kiełkowania i wzrostu siewek

Celem badań była ocena wpływu niedoboru wody na zdolność kiełkowania nasion i wzrost siewek cebuli oraz identyfikacja obiecujących obiektów do wykorzystania w przyszłych programach hodowli nowych odmian cebuli tolerancyjnych na stres suszy. Oceniono 150 linii/odmian cebuli pochodzących z polskich i zagranicznych firm hodowlano-nasiennych oraz z Banku Genów Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach. Doświadczenia prowadzono w warunkach laboratoryjnych indukując stres suszy przez zastosowanie 18% poliglikolu etylenowego (PEG8000) w fazie kiełkowania nasion i 10% PEG w fazie siewek. Badane obiekty cebuli wykazały istotne zróżnicowanie pod względem tolerancji na stres suszy, potwierdzone wysokimi wartościami współczynnika zmienności (CV) dla ocenianych parametrów: maksymalny procent skiełkowanych nasion (35,3%), świeża masa siewek (38,5%), długość liścieni siewek (42,9%) i długość korzeni siewek (56,3%). Zanotowano, że niedobór wody najmniej ograniczył kiełkowanie nasion o 23%, następnie długość korzeni o 36%, a najbardziej świeżą masę siewek i długość liścieni, odpowiednio o 52% i 53,5%. Stwierdzono silną korelację (r = 0,81‒0,86) między cechami opisującymi wzrost siewek w warunkach suszy, wskazując, że deficyt wody redukuje wzrost całych siewek. Natomiast zależności pomiędzy nimi a kiełkowaniem w stresie suszy okazały się nieistotne (r = 0,19‒0,24). Spośród 150 obiektów cebuli, genotyp 171026 wykazał wysoki poziom tolerancji na suszę zarówno w fazie kiełkowania, jak i w fazie siewek.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza interakcji genotypowo-środowiskowej średnio wczesnych jadalnych odmian ziemniaka

Celem badań była ocena stabilności plonowania odmian ziemniaka jadalnego w Polsce na podstawie doświadczeń porejestrowych. Doświadczenia założono w 3 miejscowościach na glebach lekkich w ciągu czterech sezonów wegetacyjnych z 9 średnio wczesnymi odmianami ziemniaka. Analiza wykazała, istotną interakcję odmian z kombinacjami lat i miejscowości. Nie wykazano natomiast współdziałania odmian i miejscowości. Wykonano analizę struktury interakcji odmian z latami oraz odmian ze środowiskami. Stwierdzono, że odmianą nie wykazującą interakcji ze środowiskiem jest odmiana Tajfun. Powyżej średniej środowiskowej plonuje odmiana Ametyst, która jest odmianą intensywną i przewidywalną

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dziedziczenie cechy zdeterminowanego wzrostu lucerny siewnej (Medicago sativa L.)

Obiektem badań była spontaniczna mutacja lucerny polegająca na wytwarzaniu kwiatostanów na wierzchołkach pędów form z długim gronem, prowadzącym w konsekwencji do zakończenia dalszego wzrostu roślin. Celem przeprowadzonych badań było określenie sposobu dziedziczenia cechy zdeterminowanego wzrostu. Ocenę ekspresji tej cechy przeprowadzono w obrębie potomstw S1 i S2, pochodzących z samozapyleń rośliny zmutowanej oraz mieszańców F1, F2 i F3, uzyskanych ze skrzyżowania roślin o typowym, niezdeterminowanym pokroju z roślinami zmutowanymi. Analiza stosunków rozszczepień fenotypowych, przeprowadzona z użyciem testu chi-kwadrat wykazała, że cecha zdeterminowanego wzrostu lucerny warunkowana jest jednym genem w układzie czterech alleli recesywnych (ti ti ti ti).

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Hordeum bulbosum — jako źródło efektywnej odporności na rdzę karłową jęczmienia

Rdza karłowa jęczmienia powodowana przez grzyb Puccinia hordei jest chorobą o dużym znaczeniu gospodarczym i ekonomicznym. Jęczmień bulwiasty (Hordeum bulbosum L.) stanowi pulę genetyczną jęczmienia II rzędu. Analizowano podatność/odporność 26 linii rekombinacyjnych otrzymanych w wyniku krzyżowania jęczmienia zwyczajnego (Hordeum vulgare L.) i H. bulbosum na 8 izolatów P. hordei. Otrzymane wyniki pozwoliły na wyodrębnienie 22 linii z genami odporności, w tym 7 linii wysoce odpornych o typie reakcji 0 na wszystkie izolaty. Spośród badanych linii 9 miało więcej niż jeden gen odporności. Dla 2 linii była postulowana obecność przynajmniej jednego genu warunkującego reakcję typu 2, która może świadczyć o odporności częściowej tych obiektów. Podatność odmian rodzicielskich H. vulgare potwierdza pochodzenie odporności badanych linii od H. bulbosum. Bazując na otrzymanych wynikach można stwierdzić, że są to nieznane geny odporności. Odporne linie rekombinacyjne H. bulbosum × H. vulgare są dobrym materiałem wyjściowym dla programów hodowlanych mających na celu uzyskanie nowych wysoce odpornych na choroby odmian jęczmienia uprawnego.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Postęp w hodowli komponentów ojcowskich odmian mieszańcowych żyta o wysokiej zdolności przywracania męskiej płodności w cytoplazmie Pampa

W latach 2013–2016 przeprowadzono badania, których celem było określenie zdolności przywracania męskiej płodności w cytoplazmie Pampa różnych genotypów żyta, pochodzących z aktualnego programu hodowlanego HR Smolice Sp. z o.o. Materiał badań stanowiły linie wsobne pokolenia S2 i S3, wyprowadzone z nowych populacji hodowlanych z udziałem donorów genów przywracających płodność (R-pol, R-pop, R-tur) i komponenty ojcowskie mieszańców tzw. syntetyki restorery (Syn-R) oraz mieszańce testowe wytworzone poprzez krzyżowanie w/w genotypów z CMS-testerem trudnym do przywrócenia płodności (CMS-Tt). Zdolność przywracania płodności wszystkich grup genotypów żyta określono poprzez krzyżowanie ich z tym samym męskosterylnym testerem trudnym do przywrócenia płodności (CMS-Tt) i ocenę męskiej płodności mieszańców testowych w dwóch warunkach uprawy (tunele foliowe, pole). Męską płodność mieszańców testowych oceniono poprzez wizualną bonitację intensywności pylenia roślin na poletkach obserwacyjnych i/lub bonitację męskiej sterylności/płodności pojedynczych roślin. Następnie wyznaczono indeksy restoracji według wzoru: IR = % roślin płodnych (%mf) + 1/2% roślin częściowo płodnych (%pmf). Badania wykazały, że większość genotypów (linie wsobne, komponenty ojcowskie), charakteryzowała się wysoką zdolnością przywracania płodności w cytoplazmie Pampa. W ostatnich latach (2013–2016) osiągnięto znaczny postęp w hodowli efektywnych restorerów w porównaniu z poprzednim okresem 2009–2013. W każdej grupie ocenionych genotypów (linie wsobne pokolenia S2 i S3, komponenty ojcowskie) stwierdzono wysoką frekwencję restorerów o zadawalającej (IR>70%) i pełnej zdolności przywracania płodności. Wyselekcjonowano genotypy o różnym pochodzeniu, które prawie całkowicie lub całkowicie przywróciły płodność pylników roślin mieszańców testowych (IR = 100%) w obu warunkach uprawy. Niektóre pełne i stabilne restorery mogą być bezpośrednio użyte do tworzenia odmian mieszańcowych żyta o wysokiej męskiej płodności. Ponadto najlepsze z nich powinny zostać wykorzystane, jako donory genów przywracających płodność, w kolejnych etapach programu hodowli odmian mieszańcowych żyta.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ mrozoodporności i zimotrwałości na wysokość plonowania rodów pszenicy ozimej (Triticum aestivum ssp. vulgare) w roku 2015/2016

Badano zależność plonowania rodów pszenicy ozimej od mrozoodporności i przezimowania. Ocenie poddano 159 obiektów pszenicy ozimej. Testy mrozoodporności siewek przeprowadzono w komorach mrożeniowych w Firmie Hodowla Roślin Smolice. Ocenę przezimowania wykonano w doświadczeniach polowych w 2015/2016 roku na 2 poziomach agrotechniki A2 — pełnym i A1-uproszczonym w 10 miejscowościach. Ocenę plonowania rodów przeprowadzono w doświadczeniach polowych w 10 miejscowościach zlokalizowanych w zróżnicowanych warunkach glebowo-klimatycznych. Badane obiekty pszenicy okazały się silnie zróżnicowane pod względem mrozoodporności i zimotrwałości: od 0% roślin żywych do 89 % roślin żywych w komorach oraz w warunkach polowych od 1 (100% martwych) do 8 (90% żywych siewek). Stwierdzono dodatnie współczynniki korelacji pomiędzy mrozoodpornością a zimotrwałością (r = 0,582), oraz pomiędzy plonem ziarna a zimotrwałością: A2 (r = 0,810) oraz A1 (r = 0,766). Nie odnotowano istotnego wpływu zimotrwałości i mrozoodporności na plon w warunkach sprzyjających dobremu zimowaniu. W przypadku łagodnej zimy wystąpiła tendencja niższego plonowania odmian o wysokiej zimotrwałości i mrozoodporności. Pośrednia ocena mrozoodporności może z powodzeniem zastąpić bezpośrednią polową ocenę zimotrwałości.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwość wykorzystania wierzby (Salix sp.) do rekultywacji bezglebowych gruntów wapna poflotacyjnego pokrywającego powierzchnię po eksploatacji siarki  metodą podziemnego wytopu

W latach 2012–2015 badano możliwość wykorzystania wybranych gatunków i mieszańców wierzby do rekultywacji biologicznej bezglebowych gruntów wapna poflotacyjnego pokrywającego tereny poeksploatacyjne Kopalni Siarki „Jeziórko” i użyźnione osadami ścieków komunalnych. Pokrycie terenów po otworowej eksploatacji siarki wapnem poflotacyjnym i użyźnienie osadem ścieków komunalnych stworzyło warunki do wegetacji roślin wierzby i rozwoju gleby. Testowane gatunki i mieszańce wierzby wykazały różnice w przeżywalności (udatności nasadzeń) oraz wysokości roślin, wskazując na możliwość ich wykorzystania do rekultywacji biologicznej tych terenów. Pod względem przeżywalności i bujności wzrostu najbardziej przydatnymi do nasadzeń na tym gruncie okazały się wierzba wiciowa, wierzba IBL-8 i wierzba trójpręcikowa. Wprowadzenie osadów ściekowych wraz z porastającymi wierzbami wpłynęło na intensywny wzrost zawartości węgla organicznego (Corg) w gruncie wapna jak również przyswajalnego fosforu, a wzrost potasu i magnezu był mniejszy. Stwierdzono zbyt wysoką zawartość wapnia, niewielkie przekroczenie zawartości potasu, zbyt niską magnezu w materiale roślinnym (pędy) pobranym z roślin wierzby. Zawartość wszystkich badanych metali ciężkich w gruncie doświadczalnym nie przekroczyła dopuszczalnych stężeń natomiast zawartość Fe, Mn, Cd i Zn w pędach wierzby przekroczyła dopuszczalne wartości progowe.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ inokulacji grzybami z rodzaju Fusarium na zawartość beta-sitosterolu w ziarnie różnych odmian pszenicy ozimej

Celem badań było określenie wpływu inokulacji grzybami z rodzaju Fusarium na zawartość beta-sitosterolu w ziarnie pszenicy. Analizie poddano 30 odmian pszenicy ozimej, uprawianej w tych samych warunkach agrotechnicznych i klimatycznych w dwóch wariantach doświadczalnych. Pierwszy z nich były to próby kontrolne wzrastające bez ingerencji, natomiast drugim wariantem były próby inokulowane zarodnikami grzybów z rodzaju Fusarium. Beta-sitosterol, jako najważniejszy spośród steroli endogennych roślin analizowano po wcześniejszej saponifikacji wspomaganej promieniowaniem mikrofalowym i ekstrakcji pentanem za pomocą UPLC z detektorem DAD. Na podstawie uzyskanych wyników analiz chemicznych stwierdzono istotne różnice w zawartości analizowane sterolu między próbami kontrolnymi i inokulowanymi, jak również między odmianami. Średnie stężenie beta-sitosterolu w próbach kontrolnych wynosiło 433,51 mg/kg, natomiast w próbach inokulowanych było istotnie niższe i wynosiło 340,88 mg/kg. Niniejsze badania wskazują jednoznacznie, iż proponowany do tej pory w literaturze, a przedstawiony dla innych mikroorganizmów mechanizm metabolizowania roślinnych steroli jest podobny dla grzybów z rodzaju Fusarium.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Porównanie meksykańskich genotypów  oraz odmian krajowych pszenicy jarej pod względem ważniejszych cech plonotwórczych

Ważnym czynnikiem ograniczającym plonowanie pszenicy jarej jest susza. Stąd potrzeba większego nacisku w pracach hodowlanych na selekcję odmian dostosowanych do warunków z występującymi niedoborami wilgoci. W latach 2013–2015 przeprowadzono cykl doświadczeń polowych dla wybranych genotypów pszenicy jarej pochodzących ze szkółki CIMMYT (o podwyższonej tolerancji na stres suszy) oraz odmian z rejestru PL (odmiany zarejestrowane w Polsce): Harendra, Hewilla, Izera, Ostka Smolicka, Torridon, Trappe i Tybalt. Na podstawie uzyskanych wyników z doświadczeń wyliczono średnie dla lat oraz współczynniki korelacji fenotypowej pomiędzy plonem pszenicy jarej a cechami użytkowymi. Otrzymano ujemną korelację plonu z terminem kłoszenia. Ujemne związki z plonem stwierdzono również dla zawartości białka, glutenu oraz liczby sedymentacji. Uzyskane plony, średnie z 2-lecia mieściły się w zakresie od 69,7 dt/ha do 107,3 dt/ha. Kilka linii z CIMMYT plonowało na poziomie odmian krajowych. Linie pochodzące z CIMMYT charakteryzowały się wyższą masą 1000 nasion, korzystniejszymi parametrami wstępnej oceny technologicznej oraz lepszą odpornością na choroby grzybowe.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Piramidyzacja genów odporności ziemniaka na Phytophthora infestans

Piramidyzacja genów odporności ziemniaka na P. infestans jest skuteczną metodą zwiększenia efektywności i trwałości wykorzystywanych w hodowli ziemniaka źródeł odporności na tego patogena. Prezentowane badania miały na celu połączenie odporności warunkowanej dwoma wysokoefektywnymi genami R, warunkującymi odporność na szerokie spektrum ras P. infestans. W badaniach wykorzystano odmianę Bzura, jako donor genu R2-like oraz klon hodowlany 04-IX-21, jako donor genu Rpi-phu1. Odporność nieselekcjonowanego potomstwa pochodzącego ze skrzyżowania tych form, była testowana przez trzy lata w teście listkowym, z użyciem trzech grup izolatów różnicujących. Na podstawie wyników fenotypowych ocen odporności wyselekcjonowano grupę klonów posiadających oba geny odporności. Jako alternatywę do czasochłonnych i pracochłonnych testów fenotypowych zaproponowano selekcję w oparciu o markery DNA specyficzne dla badanych genów odporności. Wyniki badań molekularnych w pełni pokryły się z ocenami fenotypowymi, co potwierdza przydatność zaproponowanych markerów, jako narzędzia do selekcji form odpornych w programach hodowlanych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Jedno i wielozmienna charakterystyka rodów jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) wyhodowanych w HR Smolice i badanych w zespołowych doświadczeniach hodowlanych w roku 2016

Celem pracy była ocena zróżnicowania wartości cech poprzez charakterystykę badanych rodów i odmian jęczmienia jarego. Materiałem badawczym były rody jęczmienia jarego wyhodowane w Hodowli Roślin Smolice oddział Bąków. Obiekty te badane były w 2 seriach doświadczeniach zespołowych w 6 miejscowościach (Bąków, Nagradowice, Polanowice, Radzików, Smolice i Strzelce) a uzyskane wyniki polowe i laboratoryjne stanowiły podstawę do przeprowadzenia analiz statystycznych. Do analizy zróżnicowania badanych obiektów pod względem plonu, wysokości roślin, podatności na wyleganie i choroby zastosowano, dla obydwu serii, analizę wariancji w układzie hierarchiczno-krzyżowym. Na tej podstawie wyznaczono estymatory BWLUE do oceny efektów badanych odmian i rodów. W celu opracowania wielocechowej charakterystyki badanych rodów i odmian wykorzystano samoorganizującą się sieć neuronową Kohonena. Przeprowadzona jednozmienna analiza wariancji dla uzyskanych plonów w dwóch seriach doświadczeń pozwoliła na stwierdzenie, że w obydwu seriach występowały różnice w przeciętnych plonach uzyskiwanych w poszczególnych lokalizacjach. Stwierdzono również istotne zróżnicowanie przeciętnych plonów dla badanych rodów i odmian. Interakcja pomiędzy rodami i odmianami oraz lokalizacjami również była istotna statystycznie.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena efektu heterozji cech struktury plonu mieszańców pojedynczych i mieszańców trójliniowych rzepaku (Brassica napus L.)

Rzepak ozimy (Brassica napus L.) jest jedną z najważniejszych roślin oleistych w Polsce i na świecie. Wykorzystanie efektu heterozji poprzez hodowlę odmian mieszańcowych pozwala na zwiększenie plenności rzepaku. Celem niniejszej pracy była ocena efektu heterozji w dwóch populacjach mieszańców rzepaku ozimego. Na posterze zaprezentowano efekt heterozji występujący u mieszańców dla wysokości roślin, długości łuszczyn, liczby nasion w łuszczynie i masy tysiąca nasion. Efekt heterozji mieszańców pojedynczych obliczono względem średniej rodziców (linia DH i linia CMS), a mieszańców trójliniowych — względem średniej dwóch rodziców „bezpośrednich” (mieszaniec CMS/DH i linia Rfo) oraz względem średniej trzech rodziców „pośrednich” (linia DH, linia CMS i linia Rfo). Badane mieszańce wykazywały zarówno dodatni, jak i ujemny wysoce istotny efekt heterozji pod względem badanych cech.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Identyfikacja genetycznych podstaw procesu kiełkowania w nasionach rzepaku (Brassica napus L.) z wykorzystaniem mapowania genetycznego

Badano populację mapującą rzepaku ozimego złożoną z 78 linii podwojonych haploidów uzyskanych z mieszańców pochodzących ze skrzyżowania linii różniących się siłą kiełkowania. Siła kiełkowania nasion była automatycznie rejestrowana co 30 min przy pomocy aparatu fotograficznego umieszczonego w minikomputerze Raspberry Pi. Zdjęcia przeanalizowano przy pomocy oprogramowania stworzonego w John Innes Centre. W kolejnym etapie wykorzystując metodę sekwencjonowania całego genomu (Illumina® HiSeq) wszystkich linii populacji mapującej zidentyfikowano polimorfizmy pojedynczego nukleotydu (SNPs) w tych liniach. Dane te posłużą do mapowania genetycznego i identyfikacji genów regulujących proces kiełkowania.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo