rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Konsekwencje głosowania podzielonego w mieszanych systemach wyborczych – wnioski z wyborów do Izby Reprezentantów Nowej Zelandii z lat 1996–2008

Większość mieszanych systemów wyborczych umożliwia wyborcom głosowanie na listę wyborczą zarejestrowaną przez jedno ugrupowanie przy jednoczesnym udzielaniu poparcia kandydatowi reprezentującemu w ich okręgu wyborczym inne ugrupowanie. Pomimo iż relatywnie niewielka część wyborców głosujących w systemach mieszanych decyduje się na rozdział przysługujących im głosów, ta grupa nierzadko określana jest mianem „małego, ale politycznie ważnego elektoratu”. Stwierdzenie to staje się tym bardziej uzasadnione jeśli uświadomimy sobie wagę konsekwencji powodowanych przez ten rodzaj zachowania wyborczego. Wykorzystując doświadczenia wyborów do nowozelandzkiej Izby Reprezentantów opisano konsekwencje, jakie rozdział głosów w mieszanych systemach wyborczych rodzi dla wyniku elekcji, kształtu systemu partyjnego oraz charakteru rządu (jednopartyjny bądź koalicyjny).

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wybory prezydenckie na Białorusi w 2015 roku

Wybory prezydenckie na Białorusi w 2015 roku posiadały niedemokratyczny charakter. Ponownie na prezydenta wybrano Aleksandra Łukaszenkę. Opozycja polityczna nie potrafiła wypracować spójnej strategii wyborczej. Nie powiodły się również próby konsolidacji środowisk demokratycznych oraz wystawienia wspólnego kandydata. Wybory prezydenckie przebiegały pod pełną kontrolą reżimu i według wcześniej sprawdzonego schematu. W odróżnieniu od poprzednich wyborów prezydenckich w 2010 roku, reżim nie zdecydował się na masowe represje powyborcze. Spokojny przebieg wyborów prezydenckich w 2015 roku ułatwił Białorusi podjęcie dialogu politycznego ze strukturami zachodnimi (UE, RE, OBWE).

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Postępowanie w „trybie wyborczym” na przykładzie apelacji białostockiej (2011–2017)

Artykuł dotyczy postępowań w „trybie wyborczym” na podstawie artykułu 111 Kodeksu wyborczego. Autorka artykułu przeprowadziła badania ilościowe w sądach okręgowych na terenie całej Polski oraz badania jakościowe w sądach okręgowych apelacji białostockiej. Kwerenda akt sądowych dotyczyła lat 2011–2017. Znakomita większość postępowań prowadzonych w sądach w „trybie wyborczym”, dotyczyła wyborów samorządowych, rzadziej wyborów parlamentarnych, jeszcze rzadziej pozostałych rodzajów wyborów (prezydenckich, do Parlamentu Europejskiego). Badania odpowiadają na pytania: kto jest wnioskodawcą, kto uczestnikiem procesu, jakie żądania wysuwane są we wnioskach, jakie decyzje zapadają w sądach? Postępowania w „trybie wyborczym” odbywają się w specjalnym trybie 24-godzinnym, z przeprowadzonych badań wynika, że dużej części nie udaje się ich zakończyć w terminach narzuconych przez Kodeks wyborczy.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawa wyborców w kampanii wyborczej

Artykuł dotyczy praw wyborców w kampanii wyborczej - zagadnienia, które nie cieszy się dużym zainteresowaniem w doktrynie prawa, gdzie kampanię wyborczą omawia się niemal wyłącznie od strony rywalizujących komitetów wyborczych i kandydatów. Autorka wyróżnia następujące prawa wyborców: do uzyskiwania informacji na temat rywalizujących osób i ugru-powań, do artykułowania swoich potrzeb i poglądów, do prowadzenia agitacji wyborczej, 
a nadto do podjęcia decyzji wyborczej w spokoju, przy czym pierwsze i ostatnie z wymie-nionych praw składają się na szersze prawo do podjęcia wolnego od emocji, przemyślanego, „dobrze poinformowanego” wyboru pośród rywalizującymi ugrupowaniami i kandydatami. Ich źródeł poszukuje w konstytucyjnych zasadach i prawie: zasadzie demokratycznego państwa prawnego, zasadzie suwerenności Narodu, wolności słowa i pra-wie wybierania. Omawiając istotę i znaczenie wymienionych praw, w podsumowaniu Autorka formułuje postulaty de lege ferenda.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Instytucja referendum konsultacyjnego jako instrument demokracji bezpośredniej w Republice Austrii

Zasada demokracji wywodząca się z zasady suwerenności (zwierzchnictwa) narodu jest naczelną
zasadą ustrojową w Republice Austrii. Mimo to, Konstytucja Republiki Austrii expressis
verbis nie przewiduje dwóch możliwości sprawowania władzy przez Naród – przez przedstawicieli
albo bezpośrednio, w szczególności brak jest bowiem przepisu konstytucyjnego, który
wprost by deklarował, że suweren może sprawować władzę bezpośrednio. Za cel artykułu postawiono
przedstawienie instrumentów demokracji bezpośredniej w Republice Austrii, ze szczególnym
zwróceniem uwagi na „najmłodszą” instytucję wprowadzoną w 1989 r. Volksbefragung
– referendum konsultacyjne, która traktowana jest pobieżnie w opracowaniach dotyczących
instytucji demokracji bezpośredniej. W celu pełniejszego obrazu funkcjonowania demokracji
bezpośredniej w tym państwie, jak również próby rozstrzygnięcia sporu co do charakteru prawnego
instytucji Volksbefragung (referendum czy konsultacje społeczne), należy skrótowo omówić
jeszcze jeszcze jedną austriacką formę demokracji bezpośredniej – Volksabstimmung, która
uregulowana jest również w Konstytucji oraz ustawowo w ustawie związkowej i ma poniekąd
charakter uzupełniający dla omawianej instytucji.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Druga tura wyborów samorządowych – gwarancja demokracji czy zbędna dekoracja?

W artykule przedstawione zostały problemy związane z drugą turą wyborów wójtów,
burmistrzów i prezydentów miast. Zgodnie z art. 473 k.w. przeprowadzenie drugiej rundy
wyborów jest konieczne wówczas, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał ponad połowy ważnie
oddanych głosów. W ponownym głosowaniu, przeprowadzanym po 14 dniach, bierze udział
dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu uzyskali największe liczby głosów.
Autor zebrał dane dotyczące wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast ze
wszystkich gmin województw: łódzkiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i
zachodniopomorskiego (łącznie 533 gminy), dla wyborów samorządowych z 2014 r. Spośród
tych gmin w 43 zgłoszono tylko jednego kandydata, a w 167 – dwóch. W pozostałych 323
gminach było przynajmniej trzech kandydatów (najwięcej – aż 11 w wyborach prezydenta
Zgierza), z czego w 196 przypadkach konieczne było przeprowadzenie drugiej tury wyborów.
Autor przedstawił dane wskazujące na związek pomiędzy liczbą zgłoszonych kandydatów, a
prawdopodobieństwem wyboru w pierwszej turze.
W drugiej turze wyborów w 71% przypadków zwyciężył ten kandydat, który zdobył
najwięcej głosów w pierwszej turze. Analizie poddano dane w postaci procenta głosów zdobytych
przez zwycięzcę pierwszej tury i procentowej różnicy głosów między nim a kandydatem
z drugiego miejsca – na tej podstawie autor wykazał, że przy odpowiednio dużej przewadze
w pierwszej turze wyborów, zmiana kolejności kandydatów w ponownym głosowaniu jest
bardzo mało prawdopodobna (choć w praktyce i takie sytuacje się zdarzyły). W tekście
przedstawiona została propozycja zmiany kodeksu wyborczego, tak aby nie przeprowadzać
drugiej tury tam, gdzie w pierwszym głosowaniu zwycięzca co prawda nie uzyskał połowy
głosów, ale jego przewaga nad rywalami była odpowiednio duża.
Odwołując się do przykładów z praktyki poddano krytyce obowiązujące rozwiązanie, zgodnie
z którym w przypadku rezygnacji jednego z dwóch kandydatów rywalizujących w drugiej turze,
głosowanie przeprowadza się tylko z udziałem jednego kandydata (zdaniem autora – należy w takim
przypadku dopuścić do drugiej tury kandydata z kolejną liczbą głosów).

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Instytucja recall election w regulacjach stanowych USA

W artykule przedstawiono genezę, rozwiązania prawne i praktykę stosowania instytucji recall election w systemie prawa amerykańskiego. Wskazane zostały także podniesione w orzecznictwie sądów USA kwestie związane z konstytucyjnością odwoływania osób pełniących funkcje publiczne z wyboru, takie jak trwałość man-datu, zasada reprezentacji i republikańskiej formy rządów.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wybrane aspekty rywalizacji wyborczej w wyborach do organów samorządu terytorialnego

Samorządowa kampania wyborcza odznacza się właściwą sobie specyfiką. Swoje kandydatury
może promować wiele rodzajów komitetów: partii politycznych i ich koalicji, organizacji
społecznych oraz samych wyborców. Rywalizacja wyborcza jest dzięki temu barwniejsza, gdyż
dotyka wielu problemów istotnych z punktu widzenia lokalnych społeczności. Wyróżniającym
się akcentem samorządowej kampanii wyborczej jest walka pomiędzy komitetami partyjnymi
oraz komitetami organizacji społecznych, jak i wyborców. Nieraz bowiem komitety lokalne
dysponują wystarczającym kapitałem, zarówno finansowym, jak i organizacyjnym, ku temu,
aby podjąć się rywalizacji z komitetami partyjnymi.
Kampanie do organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego prowadzone są na
dwóch zasadniczych płaszczyznach – centralnej oraz lokalnej. Pierwsza dotyczy komitetów
partyjnych, druga – komitetów organizacji społecznych oraz komitetów wyborców. Naturalnie,
partie polityczne szerzej wykorzystują masowe środki docierania do wyborcy, przez co może
wydawać się bardziej nowoczesna i profesjonalna. Coraz częściej jednak komitety lokalne
sięgają po środki masowego przekazu, nie tylko bazując na tradycyjnych technikach prowadzenia
kampanii. Generalnie należy zaznaczyć istotną rolę mediów lokalnych, partycypujących
w przekazie kampanijnym.
Z pewnych względów łatwiej może przychodzić kampania wyborcza dotychczasowym
mandatariuszom. W samorządowej kampanii niebagatelne znaczenie mogą mieć różne formy
bezpośredniego oddziaływania władz na obywateli i ich organizacje. Ponadto, przedstawiciele
sprawujący już swe mandaty mieli już okazję do tego, aby zrealizować obietnice wyborcze
i zyskać w oczach mieszkańców jednostek samorządu terytorialnego.
Od przebiegu kampanii wyborczej często zależy późniejszy sukces wyborczy. Uzyskanie
mandatu w wyborach samorządowych może być początkiem kariery politycznej. Niektórzy ze
zwycięzców realizują się na polu samorządowym, niektórzy zaś walczą o mandaty w wyborach
ogólnokrajowych. Ciągle jednak istnieje problem wykorzystania potencjału kandydatów, którzy
przegrali.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Nowe prawo wyborcze na Węgrzech i jego implikacje

Nowe węgierskiego prawa wyborcze były szeroko krytykowane przede wszystkim przez Komisję Wenecką i węgierskie organizacje pozarządowe. Niektóre instytucje nowego systemu wyborczego zbadał także Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w przypadku niektórych ich niekonstytucyjność. Niemniej jednak, widząc tło prawne i konstytucyjną perspektywę podjęcia dialogu, można znaleźć pewne kontrowersje również w przypadkach, w których Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się ich niekonstytucyjności.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Społeczni obserwatorzy wyborów w polskim prawie wyborczym

Przedmiotem niniejszego artykułu jest omówienie nowej instytucji polskiego prawa wyborczego, jaką są społeczni obserwatorzy wyborów. Instytucja ta, obok znanych polskiemu prawu mężów zaufania oraz międzynarodowych obserwatorów wyborów, stanowić ma kolejny instrument społecznej kontroli procesu wyborczego, a zarazem przyczyniać się do zwiększenia rzetelności i uczciwości wyborów. W pierwszej części artykułu omówiono genezę przedmiotowej instytucji, w szczególności zwracając uwagę na postulaty wysuwane w tym zakresie w raportach przygotowywanych przez misje obserwacyjne OBWE. W drugiej części przedstawiono standardy międzynarodowe w zakresie społecznej obserwacji wyborów. W pracy przeanalizowano także pozycję i zadania społecznych obserwatorów wyborów wynikające z Kodeksu wyborczego. Ostatnią część artykułu stanowi porównanie nowej instytucji z dotychczasowymi rozwiązaniami, w tym instytucją międzynarodowych obserwatorów wyborów oraz mężów zaufania.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Okręgi wyborcze w wyborach do rad miast na prawach powiatu

W Polsce jest 65 miast na prawach powiatu, to jest gmin, w których rada miejska wybierana jest w wyborach proporcjonalnych. Zgodnie z ustawą kodeks wyborczy z 5 stycznia 2011 r. gminy te podzielone są na okręgi wyborcze, w których wybieranych jest od 5 do 10 radnych. Ostatnie wybory samorządowe zostały przeprowadzone jeszcze na podstawie ordynacji wyborczej z 1998 r. W gminach tworzono wówczas okręgi wyborcze, w których obsadzano od 5 do 8 mandatów. Podział na okręgi dokonywany był przez radę gminy, przy czym ustawodawca sformułował zasadę stałości okręgów wyborczych.
Autor artykułu przedstawia praktyczne aspekty podziału gmin będących miastami na prawach powiatu w wyborach samorządowych z 2010 r. Najmniejsze (pięciomandatowe) okręgi były wówczas zdecydowanie najpopularniejsze (161 na łączną liczbę 298 okręgów), zaś największych (ośmiomandatowych) było zaledwie 14 w całej Polsce. W gminach, w których utworzono najmniejsze okręgi wyborcze, zdarzało się, że 8% – a nawet 10% – głosów uzyskanych przez listę nie przekładało się na mandaty w radzie. Wykazano również, że im mniejsze były okręgi wyborcze, tym silniejsza była nadreprezentacja ugrupowania zwycięskiego. Związane z tym silne deformacje wyniku wyborczego występowały m. in. w Bytomiu, Szczecinie, Gdańsku, Łodzi i Chorzowie.
Autor wyraził pogląd, że zdecydowanie bardziej sprawiedliwy byłby rozdział mandatów dokonywany w okręgu ogólnomiejskim, czyli bez podziału miasta na okręgi (przykładowa symulacja rozdziału mandatów w takich wyborach została przedstawiona w pracy).

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawa wyborcze mniejszości narodowych w państwach Grupy Wyszehradzkiej

Problematyka ochrony praw mniejszości narodowych budzi kontrowersje przede wszystkim
w tych państwach, w których licznie występuję reprezentanci mniejszości narodowych.
Szczególnie istotne jest to w obszarze praw politycznych, w tym głównie związanych z wyborami.
Niełatwym zadaniem jest takie skonstruowanie prawa wyborczego, aby gwarantowało
możliwość wpływania na decyzje polityczne wszystkim obywatelom, ale jednocześnie nie
dopuścić do tego, aby pojawiły się przeszkody w efektywnym rządzeniu.
W artykule przedstawiono i zanalizowano rozwiązania dotyczące praw wyborczych
mniejszości narodowych w państwach Grupy Wyszehradzkiej. Każde z państw przyjęło
zupełnie odmienne rozwiązania dotyczące praw tej grupy. W znacznym stopniu są one zależne
nie tylko od tego jak wiele narodowości występuje w poszczególnych państwach i jak są one
liczne, ale również od decyzji politycznych, które, choć podjęte kilkadziesiąt lat temu wciąż
wpływają na relacje między poszczególnymi państwami.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Obraz kampanii wyborczej w wyborach prezydenta RP w latach 1990–2015 na podstawie wydatków wykazywanych w sprawozdaniach finansowych podmiotów zgłaszających kandydatów w tych wyborach

Obraz kampanii wyborczej w wyborach Prezydenta RP w latach 1990–2015 na podstawie
wydatków wykazywanych w sprawozdaniach finansowych podmiotów zgłaszających kandydatów
w tych wyborach. Wynik wyborów w istotnej mierze uzależniony jest od wielu zróżnicowanych
działań prowadzonych w różnych formach w ramach kampanii wyborczej, w szczególności
od działań agitacyjnych, mających na celu nakłonienie lub zachęcenie do głosowania w określonysposób lub do głosowania na kandydata określonego komitetu. Uznaje się, że sposoby i formy prowadzenia kampanii są różnorodne, że podmioty przygotowujące ją stosują najróżniejszetechniki agitacji, że na przestrzeni lat zmieniają się działania podejmowane w ramach agitacji wyborczej, że następuje dynamiczny rozwój metod i środków jej prowadzenia. Próba przeanalizowania tych kwestii podjęta została na podstawie sprawozdań finansowych podmiotów zgłaszających kandydatów w wyborach prezydenckich w Polsce od 1990 roku, ze świadomością i odniesieniem się do mogących pojawiać się wątpliwości co do rzetelności danych zamieszczanych w tych sprawozdaniach. Mimo tych – bywa, że zasadnych – wątpliwości, możliwe jest sformułowanie ogólnych wniosków i konkluzji w tej materii. Niewątpliwie, na przestrzeni ostatnich ponad 25 lat zwiększyło się w kampaniach wyborczych znaczenie środków masowego przekazu, a przede wszystkim telewizji. Nie oznacza to jednak, że do lamusa przeszły „niemedialne” sposoby prowadzenia kampanii. Skala ich wykorzystania jest nadal znacząca, chodź często – niestety – koszty tego rodzaju działań nie znajdują odbicia w sprawozdaniach finansowych.
Niezależnie od metod prowadzenia kampanii z punktu widzenia Państwa i jego obywateli ważniejsze wydaje się natomiast to, by kampanie były zgodne z prawem, uczciwe, pluralistyczne,
konkurencyjne, finansowane w legalny i jawny sposób. Legalna i uczciwa kampania wyborcza
stanowi bowiem podstawę uczciwych wyborów, dając jednocześnie legitymację do rządzenia
wybranym w ich wyniku organom.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Problematyka rejestrowania oraz rozpowszechniania wizerunku i głosu wyborców oraz członków obwodowych komisji wyborczych – postulat de lege ferenda

W artykule autor charakteryzuje problematykę rejestrowania oraz rozpowszechniania wizerunku i głosu wyborców oraz członków obwodowych komisji wyborczych. Wśród omawianych zagadnień znalazły się: zasada tajności głosowania, mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni, obserwatorzy międzynarodowi, pojęcie wizerunku, jego naruszenia oraz rozpowszechniania, wyborca jako szczegół całości, pojęcie zgromadzenia, problematyka utrwalania wizerunku wyborcy a ograniczenie jego praw obywatelskich w świetle Konstytucji RP oraz RODO, jak również okoliczności uchylające bezprawność utrwalania wizerunku wyborcy oraz członków obwodowych komisji wyborczych.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ujednolicenie unijnej ordynacji wyborczej – mrzonka czy realny projekt na przyszłość?

Parlament Europejski jest jedyną instytucją systemu politycznego Unii Europejskiej, której
skład wybierany jest bezpośrednio przez wszystkich dorosłych obywateli państw członkowskich.
Od czterech dekad nie udało się wypracować jednolitego systemu wyborczego, a wybory do PE
organizowane są od samego początku, czyli od 1979 roku, na podstawie ordynacji narodowych.
Przedmiotem analizy są wysuwane propozycje reform systemu wyborczego Unii Europejskiej,
wychodząc od przedstawienia modelowych rozwiązań systemów wyborczych stosowanych
w demokracjach sfragmentaryzowanych. Wskazane są różnice w obecnie obowiązujących
krajowych ordynacjach wyborczych do PE oraz przeanalizowane trudności w zakresie ujednolicania
unijnego systemu wyborczego.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Instytucjonalne uwarunkowania procedury zmiany granic okręgów wyborczych w Stanach Zjednoczonych

Kształt i rozmiar okręgów wyborczych są zmiennymi mogącymi istotnie oddziaływać na
wyniki wyborów. Z tego powodu, istotne znaczenie w objaśnianiu konsekwencji działania
systemu wyborczego ma analiza procedur zmiany/tworzenia granic okręgów wyborczych.
Celem artykułu jest analiza instytucjonalnych uwarunkowań tzw. redistrictingu, czyli procesu
zmiany granic okręgów wyborczych w kilku wybranych amerykańskich stanach. W artykule
odpowiadamy m.in. na następujące pytania: Jakie podstawowe procedury tworzenia okręgów
wyborczych można zidentyfikować w USA? Jakie reguły tworzenia struktury okręgów wyborczych
mają szczególne znaczenie z punktu widzenia ochrony przed gerrymanderingiem i malapportionmentem?
Jakie podobieństwa (różnice) występują między modelami redistrictingu
w Polsce i w USA?

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Parytety i kwoty płci a zasada wolnych wyborów

W artykule została przeprowadzona analiza parytetów i kwot płci w świetle zasady wolnych
wyborów. W tym celu autor odwołuje się głównie do doktryny prawa konstytucyjnego. Konkluzją
analizy jest, że obligatoryjne parytety i kwoty płci są sprzeczne z zasadą wolnych wyborów.
W związku z tym autor zaleca usunięcie obowiązkowych kwot wyborczych z polskiego prawa
wyborczego. Można też przedstawić inne, mniej radykalne rozwiązanie, w postaci złagodzenia
sankcji za ich naruszenie. Dobrowolne, wewnątrzpartyjne parytety i kwoty płci nie naruszają
natomiast zasady wolnych wyborów, z uwagi na brak narzuconego na drodze prawnej obowiązku
ich stosowania.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ocena funkcjonalności zmian wprowadzonych do Kodeksu wyborczego w 2018 roku w świetle doświadczeń wyborów samorządowych

Celem artykułu jest dokonanie oceny funkcjonalności zmian wprowadzonych do Kodeksu wyborczego przed wyborami samorządowymi w 2018 roku, które istotnie zmieniły polskie prawo wyborcze zarówno w treści o charakterze politycznym, organizacyjnym, jak i w zakresie przejrzystości oraz uczciwości procesu wyborczego. Najważniejsze z nich dotyczyły funkcjonowania administracji wyborczej… (zwiększenie liczby komisarzy wyborczych, powołanie Korpusu Urzędników Wyborczych oraz podwójnej liczby obwodowych komisji wyborczych przy jednoczesnym uprzywilejowaniu dużych komitetów wyborczych w procesie zgłaszania kandydatów do tych komisji), warunków ważności głosu (nowa definicja znaku „x”), zmniejszenia maksymalnej liczby kandydatów na karcie do głosowania oraz wprowadzenia instytucji obserwatora społecznego wyborów.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Finansowanie kampanii wyborczej w Polsce

Przedmiotem niniejszego artykułu jest sposób finansowania kampanii wyborczych w Polsce. W pierwszej części pracy przeanalizowana została – mająca konstytucyjne podstawy – zasada jawności finansowania kampanii wyborczych, która odgrywa kluczową rolę w zakresie kontroli środków wydatkowanych przez komitety wyborcze. Następnie zwrócono uwagę na sposób gromadzenia i wydatkowania środków, przeznaczonych na agitację wyborczą – zarówno odnośnie prawnych ograniczeń i limitów określonych w Kodeksie wyborczym, jak i wymogów formalnych związanych z prowadzeniem gospodarki finansowej. Podkreślona została również rola pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego oraz kontroli i sprawozdawczości w zakresie finansów pod-miotów biorących udział w wyborach.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne