rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Estymacja miernika efektywności technicznej w ramach metody DEA

W artykule przedstawiono propozycję opisu niepewności, co do wartości miernika efektywności technicznej, uzyskiwanej za pomocą metody DEA. Wprowadzono nieparametryczny model statystyczny, funkcjonujący w ramach omawianej metody oraz zdefiniowano tzw. estymator DEA miernika efektywności technicznej. W przypadku jednego nakładu i jednego produktu powiązano wartość miernika efektywności technicznej z wartością funkcji produkcji w punkcie oraz zdefiniowano odpowiadający jej estymator DEA. Następnie przedstawiono postać asymptotycznego rozkładu obu estymatorów DEA. Znajomość tego rozkładu pozwoliła wyznaczyć asymptotyczne obciążenie i wariancję estymatora DEA oraz wyprowadzić postaci odpowiednich asymptotycznych przedziałów ufności. Na koniec wykonano badania symulacyjne, mające na celu sprawdzenie małopróbkowych własności estymatora DEA oraz zastosowano przedstawioną metodologię do analizy poziomu efektywności rzeczywistych obiektów produkcyjnych z polskiego sektora energetycznego.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Bayesowska estymacja modelu lokalnego poziomu o rozkładach dopuszczających warunkowy rozkład t-studenta i zmienną wariancję

W artykule omówiono postać i własności modelu lokalnego poziomu, w którym zakłócenia losowe, w równaniu stanu i obserwacji, podlegają procesowi zmienności stochastycznej (SV) lub GARCH(1,1). Zasadniczym celem było opracowanie metod numerycznych wykorzystywanych w schemacie wnioskowania bayesowskiego w kontekście rozważanych modeli. Przykład empiryczny, zawarty w artykule, dotyczył wybranej spółki notowanej na GPW w Warszawie. Uzyskane wyniki wskazują, że najbardziej prawdopodobny okazał się model LL-SV, który uzyskał znaczną przewagę na standardowym modelem stochastycznej zmienności.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zastosowanie współczynnika konkordancji w pomiarze zgodności ocen ekspertów

Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia pomiaru zgodności ocen wyrażonych na skali porządkowej. Istnieje szereg sposobów sprawdzenia stopnia zgodności opinii ekspertów. Z reguły do tego celu stosuje się współczynniki korelacji rang. W artykule skoncentrowano się na przypadku gdzie m > 2 ekspertów ocenia n obiektów, z dopuszczeniem rang wiązanych. Dla tak sformułowanego problemu jako miary zgodności przyjęło się stosować współczynnik konkordancji W Kendalla. W artykule zaproponowano uogólnioną wersję obliczania tego współczynnika, która upraszcza obliczenia w przypadku występowania rang wiązanych. Oprócz przedstawienia procedury badania istotności statystycznej, podniesiono także problem interpretacji otrzymywanych wartości współczynnika konkordancji. W nawiązaniu do zaprezentowanego przypadku podjęto również dyskusję na temat ograniczeń zastosowań współczynników korelacji w ocenie zgodności ekspertów.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Finansowe efekty współdziałania publicznych szkół wyższych z podmiotami zewnętrznymi: w kierunku komercjalizacji wiedzy

Celem opracowania jest identyfikacja efektów współdziałania publicznych szkół wyższych z podmiotami zewnętrznymi. Jego realizacja pozwoli rozpoznać obszary, w których wiedza poddawana jest komercjalizacji. Analizie poddano finansowe efekty współdziałania publicznych szkół wyższych (mierzone wartością przychodów) w obszarach działań oraz regulacje prawne w nich stosowane. Współdziałanie publicznych szkół wyższych z podmiotami zewnętrznymi nakierowane jest głównie na kształcenie, prowadzenie badań naukowych i propagowanie ich wyników, a także na działanie w zakresie działalności gospodarczej. Współdziałanie szkół wyższych odbywa się na podstawie przepisów prawa regulujących działania organizacji sektora publicznego. Unormowania prawne usprawniają realizację zadań, ułatwiają ich funkcjonowanie i wspierają decyzje, dotyczące zarządzania tak złożoną organizacją, jaką jest szkoła wyższa. Prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych przy udziale lub na zlecenie przedsiębiorców przyczynia się do wykorzystywania potencjału naukowego szkół wyższych oraz do wdrażania nowych rozwiązań, odpowiadającym potrzebom gospodarki. Odpowiednio wykorzystana wiedza i doświadczenie naukowców (pracowników uczelni) może mieć swoją potencjalną wartość i posiadać zdolność do przynoszenia korzyści finansowych. Zarządzający szkołą wyższą mogą ją komercjalizować.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Bariery działalności innowacyjnej w sektorze przedsiębiorstw. Studium przypadku

Celem opracowania jest identyfikacja barier procesu innowacji w teorii i praktyce przedsiębiorstw. Studia literatury umożliwiły przedstawienie dotychczas rozpoznanych barier procesu innowacji, z kolei informacje pozyskane w drodze wywiadu bezpośredniego z właścicielką firmy pozwoliły na ich weryfikację w praktyce. W analizie wyników uzyskanych z przeprowadzonego wywiadu, wykorzystano etapy procesu innowacji opracowane przez Knosalę i innych. Stanowiło to podstawę w interpretacji uzyskanych wyników. Rezultatem prac badawczych było ustalenie barier, które były i są nadal dotkliwe w procesie wdrażania innowacji, szczególnie dla mikroprzedsiębiorstw o ograniczonych zasobach finansowych i ludzkich, wynikających z ograniczonego potencjału wewnętrznego przedsiębiorstwa. Rozważania poprzedzono przeglądem definicji innowacji, innowacyjności oraz działalności innowacyjnej. Omówiono także proces innowacji i jego poszczególne etapy, które wytyczyły kierunek rozpoznania barier w praktyce przedsiębiorstwa produkcyjnego z branży
kosmetycznej. Ustalenia badawcze przyczyniły się do uaktualnienia informacji o barierach procesu innowacji. Tym samym korygując dotychczas prezentowane w literaturze bariery, o obecnie odczuwane. Realizacja celu opracowania wiązała się z wykorzystaniem zarówno metody analizy i krytyki piśmiennictwa, jak i studium przypadku.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Mediacje relacji orientacja przedsiębiorcza–wynik firmy

W opracowaniu przedstawiono mediację jako technikę analityczną pozwalającą na wyjaśnienie zgłaszanych przez badaczy znacznych odchyleń w wielkości i kierunku relacji orientacja przedsiębiorcza (entrepreneurial orientation, EO) – wynik firmy. Syntetycznie omówiono założenia prowadzenia analiz mediacyjnych, wskazując praktyki, które należy
stosować, aby prawidłowo przeprowadzić takie postępowanie. Ustalono, że choć mediacja nie jest nowym w statystyce narzędziem rozwiązywania problemów badawczych, to w naukach o zarządzaniu odnotowuje się wyraźny deficyt jej stosowania. Dlatego celem opracowania jest identyfikacja zmiennych mediujących relację orientacja przedsiębiorcza (EO)– wynik firmy. Studia efektów mediacji przedstawiane w literaturze poświadczyły użyteczność omawianej techniki analitycznej w kontekście problematyki EO. Realizacja tego celu pozwoliła sformułować listę czynników mediujących zależność „orientacja przedsiębiorcza – wyniki firmy”.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Kształtowanie poziomu wskaźników sprawności działania przez przedsiębiorstwa z sektora MSP w zależności od osiąganej rentowności aktywów

W artykule przedstawiono różnice w kształtowaniu poziomów wskaźników z obszaru sprawności działania pomiędzy przedsiębiorstwami z sektora MSP w zależności od osiąganej przez nie rentowności aktywów. W trakcie przeprowadzonych badań uwzględniono 34 820 sprawozdania finansowe przedsiębiorstw, prowadzących działalność gospodarczą w 22 różnych działach gospodarki narodowej. Do potwierdzenia zróżnicowania sprawności działania przedsiębiorstw w zależności od uzyskiwanego przez nie poziomu rentowności aktywów wykorzystano test nieparametryczny U Manna-Whitneya. Przeprowadzone badania dowiodły, że uzyskiwaniu ponadprzeciętnie wysokiej rentowności aktywów towarzyszy zazwyczaj kształtowanie wyższych wskaźników produktywności aktywów ogółem oraz krótszego okresu obrotu zapasami, należnościami i zobowiązaniami. Z przeprowadzonych badań wynika ponadto, że MSP należące do różnych działów gospodarki odmiennie kształtują poziom swoich wskaźników z obszaru sprawności działania.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Rozumienie podstawą inteligentnego przedsiębiorstwa

W artykule podjęto próbę naświetlenia koncepcji przedsiębiorstwa inteligentnego oraz wyszczególnienia jego cech charakterystycznych. Zidentyfikowano trzy kluczowe cechy inteligentnego przedsiębiorstwa: uczenie się, kojarzenie oraz rozumienie. Szczegółowym badaniom poddano cechę rozumienia. W tym celu wykorzystano wyniki badań empirycznych przeprowadzonych wśród studentów Wydziału Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej. Doskonalenie tej cechy umożliwia przedsiębiorstwu inteligentnemu utrzymanie przewagi konkurencyjnej.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Badanie sposobu planowania i realizacji dużych projektów produkcyjno-usługowych

Celem artykułu jest prezentacja wyników badania sposobu planowania i realizacji dużych projektów produkcyjno-usługowych. Badanie przeprowadzone zostało w wybranych przedsiębiorstwach realizujących duże projekty budowlano-montażowe, budowlane, instalacji elektrycznej oraz montażu izolacji przemysłowych. Głównym kryterium doboru projektu do badania była liczebność zespołu projektowego realizującego dany projekt. Do badania wybrano projekty, których liczebność zespołu projektowego przekraczała 20 osób. Ze wzglę-du na specyfikę badań posłużono się metodą wielokrotnego studium przypadku. W wyniku przeprowadzonej analizy zauważono, że badane przedsiębiorstwa produkcyjno-usługowe nie wykorzystują znanych metodyk zarządzania projektami, co może mieć bezpośredni wpływ na skuteczność zarządzania dużymi projektami.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Projekty jako narzędzia osiągania celów strategicznych przedsiębiorstwa

Cele strategiczne przedsiębiorstw osiągane są poprzez codzienną działalność operacyjną. Jednocześnie osiąganie celów strategicznych wymaga wykonania wielu projektów
np. polegających na wdrożeniu nowego produktu, wybudowaniu określonego obiektu, czy też projektów dotyczących wprowadzenia zmiany organizacyjnej w przedsiębiorstwie. Przy założeniu dobrze opracowanych koncepcji strategicznych w tym misji, wizji i celów strategicznych, wyniki realizowanych projektów powinny składać się na osiągniecie celów strategicznych. Jednakże obserwowane są w praktyce gospodarczej liczne niepowodzenia w osiąganiu celów strategicznych przez przedsiębiorstwa. Autorzy opracowania na podstawie obserwacji środowiska biznesowego podjęli próbę identyfikacji czynników krytycznych łączących zarządzanie strategiczne z realizowanymi w przedsiębiorstwach projektami, Na tej podstawie podjęto próbę identyfikacji przyczyn i czynników istniejących niepowodzeń determinujących braki w zgodności wyników zrealizowanych projektów z celami strategicznymi. Na podstawie tych analiz opracowano koncepcje doskonalenia procesu realizacji strategii przez projekty.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Realizacja projektów wdrożeniowych systemu Andon w zakładach produkcyjnych

Artykuł przedstawia zagadnienia dotyczące realizacji projektów inżynierskich związanych z wdrożeniem systemu Andon w przedsiębiorstwach różnych branż przemysłowych.
Projekt wdrożeniowy systemu Andon został opracowany z myślą o polskich warunkach działalności gospodarczej. Skierowany jest do osób zatrudnionych na stanowiskach decyzyjnych w przedsiębiorstwach produkcyjnych poszukujących rozwiązań informatycznych wspierających program doskonalenia wydajności produkcji. Projekt wdrożeniowy systemu Andon składa się z kilku etapów, do których należą ofertowanie, konfiguracja, instalacja pilotażowa, ocena przydatności systemu, rozbudowa systemu Andon, rozszerzenie funkcjonalności systemu Andon. W artykule szczegółowo opisano kolejne etapy projektu wdrożeniowego systemu Andon.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Trudności w implementacji wzorców projektowych w małych zespołach programistycznych

Na rynku IT występuje wiele małych przedsiębiorstw tworzących własne, autorskie oprogramowanie lub wykonujące usługi dla firm trzecich. Małe zespoły często pracują według tzw. zwinnych metodyk wytwórczych, w których ograniczona jest ilość dokumentacji projektowej, a większość procedur znacznie uproszczona. Jednakże małe zespoły nie rezygnują ze stosowania dobrych praktyk, w tym wzorców projektowych. Celem artykułu jest przybliżenie wybranych trudności, z którymi borykają się małe zespoły programistyczne przy implementacji wzorców projektowych, oraz przedstawienie autorskiej metody wspomagającej wzrost jakości implementacji wzorców projektowych.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Problemy z wdrażaniem Agile Scrum na przykładzie Wolters Kluwer

Celem artykułu jest przedstawienie i analiza głównych problemów z wdrażaniem Agile Scrum na przykładzie Wolters Kluwer oraz próba odpowiedzi na pytanie w jaki sposób skutecznie wdrożyć metodykę Scrum w dużej organizacji stosującej tradycyjne metodyki zarządzania. Przedstawiono kluczowe zalety praktyki Scrum, oraz zakres wdrożenia w opisywanym przedsiębiorstwie. W artykule na podstawie badania i doświadczeń autora opisano główne problemy podczas wdrożeń oraz podano zalecenia dotyczące skutecznego wdrażania Scrum, które pozwolą czytelnikowi zrozumieć ich znaczenie i wykorzystać je we własnej praktyce.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Optymalizacja modelowania przezbrojeń w procesie produkcyjnym

Czynności służące przygotowaniu maszyn do pracy są nieodzownym elementem każdego procesu produkcyjnego. Niestety są to działania, których realizacja nie powoduje bezpośredniego przyrostu wartości dodanej do produktu końcowego. Klienci są gotowi zapłacić za wyrób o pożądanych cechach, dostarczony w oczekiwanym przez nich czasie bez zastanawiania się jakie procesy pomocnicze był zmuszony zrealizować producent. W związku z tym wykonywanie tych działań spychane jest niejednokrotnie w przedsiębiorstwach produkcyjnych na „dalszy plan”. Częstokroć działania ukierunkowane na poprawę jakości procesu są nastawione na udoskonalenie samych operacji produkcyjnych, a nie na zapewnienie poprawnej realizacji tzw. przezbrojenia. Aspektom opomiarowania i modelowania jakości jego wykonywania w przedsiębiorstwie Y jest poświęcone niniejsze opracowanie.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Modele zarządzania zespołem projektowym w praktyce gospodarczej

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących stosowania klasycznych modeli zarządzania zespołem projektowym oraz ich funkcjonowania z uwzględnieniem różnych typów projektów. Zawarto w nim wyniki badań własnych dotyczące zarówno stosowania wybranych modeli w różnych typach projektów, jak również dotyczące ważności roli
coacha biznesowego w zespołach projektowych realizujących złożone projekty. Ponadto, podjęto rozważania odnośnie znaczenia wiedzy posiadanej przez menadżera projektu z zakresu technik komunikacji w organizacji pracy zespołów projektowych.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Ocena przydatności metod SERVQUAL i CSI w kontekście badania logistycznej obsługi klienta

W artykule omówiono wybrane metody pomiaru jakości logistycznej obsługi klienta, do których zaliczono metodę SERVQUAL oraz CSI. Znajomość przytoczonych metod jest
niezwykle ważna w kontekście wciąż zmieniających się wymagań i preferencji klientów. Powszechność metod sprawia, że mają one szerokie zastosowanie w usługach, przez co doczekały się wielu zarzutów oraz modyfikacji. W pracy zostały wymieniono zarówno zalety, jak i zastrzeżenia podawane przez liczne grono badaczy. Na ich podstawie można wysnuć wnioski, iż pomiar jakości logistycznej obsługi klienta z całą pewnością jest możliwy. Kwestią otwartą jest natomiast wybór metody oraz jej ewentualna modyfikacja w kontekście działalności wybranej organizacji.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Wymiary efektywności projektu w świetle multiplikacji perspektyw poznawczych

Artykuł koncentruje się na problemie poszukiwania odpowiedzi na pytanie badawcze: w jaki sposób definiowanie efektywności może wpływać na jej pomiar w aspekcie niejedno-rodnych perspektyw postrzegania projektu? Efektywność działań podejmowanych w trakcie realizacji projektu jest ściśle skorelowana z pojęciem sukcesu projektu. Za rynkowy wy-miar efektywności odpowiada skuteczność, która jest pojęciem prakseologicznym, natomiast sprawność prezentuje zazwyczaj ekonomiczne ujęcie wskaźników oceny. W pracy przedstawiono rekomendowane systemy pomiaru efektywności w projektach ze szczególnym odniesieniem do trzech perspektyw ewaluacji projektu: 1) jako tymczasowej organizacji; 2) jako struktury produktowej lub struktury podziału pracy; 3) jako złożonego działania lub procesu fazowego. Budowa modelu wspierającego współczesne paradygmaty sukcesu projektu w klasycznym dualnym ujęciu kategorii efektywności jest postulatem prowadzonych badań naukowych i koncepcyjnych rozważań autorek.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Wykorzystanie modelowania panelowego do analizy wpływu wartości i struktury bezpośrednich inwestycji zagranicznych na handel zagraniczny Polski

Celem artykułu jest propozycja wykorzystania modelu panelowego, którego inspiracją był model grawitacji, do oceny wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych na międzynarodową wymianę handlową dóbr i usług w Polsce. W obliczeniach wykorzystano dane dotyczące m.in. wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce oraz wartości eksportu i importu z lat 2000-2007 w wybranych sektorach produkcyjnych. Do oszacowania parametrów modelu wykorzystano estymator efektów stałych (FE) oraz estymator efektów losowych (RE). Oceny efektów stałych umożliwiły szczegółową analizę relacji między handlem zagranicznym Polski i napływem bezpośrednich inwestycji zagranicznych w ujęciu sektorowym.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Sezonowe wahania umieralności w wybranych państwach Europy Środkowo-Wschodniej i Zachodniej

Artykuł poświęcono analizie sezonowości umieralności w wybranych państwach Europy Środkowo-Wschodniej oraz Zachodniej w latach 1999–2019 na podstawie danych Eurostatu. Do statystycznego opisu sezonowości obserwowanej w danych wykorzystano miary proponowane w literaturze, a występujące wahania zwizualizowano za pomocą wykresów. We wszystkich badanych populacjach stwierdzono (typową dla państw rozwiniętych na półkuli północnej) wyraźną nadumieralność w okresie zimowym. Określono podobieństwa i różnice we wzorcach tej sezonowości oraz w przeciętnym poziomie umieralności między badanymi państwami. Do modelowania stwierdzonej sezonowości liczby zgonów zostały wykorzystane modele deterministycznej sezonowości ze zmiennymi binarnymi dla poszczególnych miesięcy. Artykuł stanowi wstęp do dalszych badań, w tym do oceny wpływu pandemii COVID-19 na umieralność w poszczególnych państwach.

Czasopismo: Studia Demograficzne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany tendencji rozwojowej wzorca umieralności w Polsce w latach 1958-2019

W kilkudziesięcioletniej powojennej historii ewolucji wzorca umieralności w Polsce występowały okresy zaburzeń w tendencji malejącej intensywności zgonów. Zmiany trendu były zależne od płci, wieku i okresu. Celem artykułu jest identyfikacja przedziałów wieku i lat kalendarzowych, w których utrzymana była tendencja rozwojowa wzorca umieralności w Polsce w latach 1958-2019. Wahania losowe nie pozwalają na precyzyjne wyznaczenie przedziałów wieku i czasu kalendarzowego o tendencji rosnącej, malejącej, bądź stałej. W celu redukcji wahań losowych, a tym samym wyodrębnienia tendencji rozwojowej, zastosowano P-splajny. Za ich pomocą wyrównano dwuwymiarowo współczynniki zgonów względem wieku i lat kalendarzowych. Wyrównane współczynniki zgonów posłużyły do wyznaczenia prawdopodobieństw zgonu i przeciętnego dalszego trwania życia. Do identyfikacji przedziałów czasu, w których wystąpiły zaburzenia w tendencji rozwojowej prawdopodobieństw zgonu i przeciętnego dalszego trwania życia wykorzystano przybliżenie numeryczne pierwszej pochodnej.

Czasopismo: Studia Demograficzne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Dynamiczne tablice trwania życia a przeciętna długość życia w Polsce w latach 2008-2018

Przy użyciu dynamicznych tablic trwania życia, w artykule zobrazowano zahamowanie tempa wzrostu oczekiwanego trwania życia noworodków w ostatnich latach w Polsce. W tym celu wykorzystane zostały dane z lat 2008–2018 oraz metoda dynamicznego przedłużenia tablic trwania życia zaproponowana przez Franka Dentona oraz Byrona G. Spencera, która zmienia standardowe dla tablic trwania życia założenie o braku zmian prawdopodobieństwa zgonu na założenie stałości dynamik prawdopodobieństwa zgonu. Ta metoda dotychczas nie została opisana w literaturze polskojęzycznej ani użyta w odniesieniu do przekrojowych tablic trwania życia dla Polski. W wyniku zahamowania tempa wzrostu oczekiwanego trwania życia noworodków w latach 2016–2018 widoczne jest skrócenie dynamicznego oczekiwanego trwania życia dla noworodków w 2018 r. o 3,5 roku dla kobiet i 6,6 roku dla mężczyzn w relacji do dynamicznego oczekiwanego trwania życia w 2013 r. Straty w oczekiwanym trwaniu życia są najbardziej widoczne dla młodych i średnio-zaawansowanych grup wiekowych. Ponadto, skrócenie dynamicznego oczekiwanego trwania życia w grupach wiekowych poniżej 80. roku życia jest wyższe dla mężczyzn.

Czasopismo: Studia Demograficzne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna