rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza tendencji zmian stanu fizykochemicznego wód rzeki Głównej

W pracy przedstawiono wyniki analizy zmian stanu fizykochemicznego wód rzeki Głównej w profilu Poznań w latach 1996–2009. Stan fizykochemiczny wód scharakteryzowano na podstawie 11 parametrów: tlenu rozpuszczonego (O<sub>2</sub>), BZT<sub>5</sub>, przewodności w 20 °C (μS), substancji rozpuszczonych (mg), odczynu (pH), azotu amonowego (N<sub>NH4</sub>), azotu Kjeldahla (NI), azotu azotanowego (N<sub>NO3</sub>), azotu ogólnego (N<sup>II</sup>), fosforanów (PO<sub>4</sub>) oraz fosforu ogólnego (P). Analizę stanu fizykochemicznego wód przeprowadzono na tle zmian użytkowania gruntów, gospodarki wodno-ściekowej oraz warunków hydrometeorologicznych. Wody rzeki Głównej w latach 1996–2009 charakteryzowały się stanem poniżej dobrego. Decydowały o tym podwyższone wartościami BZT<sub>5</sub> i fosforu ogólnego oraz wysokie wartości azotu Kjeldahla i fosforanów. Przeprowadzona analiza wykazała, że w latach 1996–2009 obserwowano wzrost odczynu wody oraz spadek stężeń azotu amonowego i zawartości substancji rozpuszczonych. Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w gminach położonych na terenie zlewni nie wpłynęło istotnie na poprawę stanu fizykochemicznego wód rzeki Głównej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmienności poziomu wód gruntowych z zastosowaniem gradientowego pola wektorowego

Oddanie do eksploatacji w 1958 r. stopnia wodnego na Odrze w Brzegu Dolnym oraz przedłużająca się budowa kolejnego stopnia w Malczycach wpłynęło na zmianę stosunków wodnych w przyległej dolinie. Poniżej Brzegu Dolnego dno Odry ulega silnym procesom erozji miejscowej i liniowej. Powoduje to systematyczne obniżanie się stanów wody w rzece i głębokości zalegania wód gruntowych w przyległych terenach. W pracy przedstawiono metodykę badania zmienności poziomu wód gruntowych z wykorzystaniem gradientowego pola wektorowego. Analizy przeprowadzono dla danych pochodzących z dwóch lat hydrologicznych – 1976 i 2012. Gradient, określający intensywność (spadek) poziomu wód gruntowych, został wyznaczony w przyjętych polach odniesienia, opracowanych zgodnie z systemem „Temkart”, o wymiarze 500 × 500 m. Otrzymane wartości gradientu były podstawą do analizy wielkości i kierunku zmian poziomu wód (graficzna prezentacja wektorów), które pozwalają na określenie tempa zmian poziomu wód gruntowych. Uzyskane wyniki analiz w przyjętym okresie, z zastosowaniem zaproponowanej metodyki, wskazują na zróżnicowane zmiany poziomu wód gruntowych na badanym obszarze.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Fitoremediacja wspomagana terenów zdegradowanych z wykorzystaniem cyklu zamkniętego organicznej materii odpadowej w przyrodzie

W pracy oceniono wpływ składu mieszaniny kompostowej, składającej się z osadów ściekowych, trawy oraz organicznej frakcji odpadów komunalnych, na efektywność procesu kompostowania oraz wpływ uzyskanych kompostów na efektywność firoremediacji gleb. W pierwszym etapie prowadzono proces kompostowania a następnie w drugiej części badań założono doświadczenia wazonowe i aplikowano dodatki glebowe oraz oceniano ich wpływ na proces rekultywacji gleby zdegradowanej. W ramach badań oceniono właściwości fizyczne i chemiczne gleb po zastosowaniu preparatów w postaci kompostu oraz bionawozu otrzymanego z przetworzenia osadów ściekowych podczas procesu wspomaganej fitoremediacji gleby silnie zdegradowanej (duża zawartość metali ciężkich). Proces kompostowania prowadzono w dwóch etapach, pierwszy etap trwał 4 tygodnie i prowadzony był w zamkniętym bioreaktorze, gdzie doprowadzany był tlen. Natomiast drugi etap obejmował tzw. dojrzewanie proces ten trwał 6 tygodni, również z dostępem do tlenu. Obie mieszanki charakteryzowały się pod koniec procesu dużą zawartością substancji odżywczych oraz niską zawartością metali ciężkich, przez co kwalifikowały się do zastosowania, w procesie rekultywacji gleby zdegradowanej. Przeprowadzone badania potwierdzają możliwość wykorzystania uzyskanych kompostów w celach nawozowych. Również granulat uzyskany z przetwarzania osadów ściekowych wykazał pozytywny wpływ na badaną glebę. Wszystkie dodatki zwiększyły przyrost uzyskanej biomasy wprowadzając do gleby brakujące substancje odżywcze.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stopnia zanieczyszczenia wysuszonych osadów ściekowych oraz stałych produktów ich zgazowania metodą spektroskopii podczerwieni

Bezpieczne i ekologiczne wykorzystanie osadów ściekowych np. jako nawozu wymaga informacji o ich zanieczyszczeniu. Dotyczy to również ubocznych produktów powstających podczas zgazowania wysuszonych osadów ściekowych tj. popiołów. Celem niniejszej pracy było przedstawienie spektroskopii podczerwieni (IR) jako sposobu oceny obecności zanieczyszczeń w wysuszonych osadach ściekowych oraz w popiołach. Do badań wykorzystane zostały dwa rodzaje wysuszonego osadu ściekowego tj. osad ściekowy pochodzący z czyszczalni ścieków działającej w systemie mechaniczno-biologicznym oraz osad ściekowy pobrany z mechaniczno-biologiczno-chemicznej oczyszczalni ścieków. Analizom poddano również popioły powstałe w trakcie zgazowania przedmiotowych osadów ściekowych, które było realizowane w reaktorze ze złożem stałym. Uzyskane wyniki analiz porównano do otrzymanych z wykorzystaniem najbardziej popularnej metody analitycznej tj. chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC-MS). Analiza IR wykazała istotne różnice w stopniu zanieczyszczenia badanych wysuszonych osadów ściekowych jak i popiołów. Odnotowano wyraźne różnice w stopniu zanieczyszczenia pomiędzy porównywanymi wysuszonymi osadami ściekowymi. Określono również, że popioły ze zgazowania nie były zanieczyszczone przez wszystkie substancje organiczne zidentyfikowane pierwotnie w wysuszonych osadach ściekowych. Podobne wnioski wyciągnięto na podstawie analiz GC-MS. Uzyskane rezultaty prowadzą do stwierdzenia, że metodę spektroskopii podczerwieni można zastosować do wstępnej oceny stopnia zanieczyszczenia próbek przed analizą chromatograficzną np. w badaniach przesiewowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Proces likwidacji kopalń jako problem środowiskowy, ekonomiczny i prawny

W pracy przeanalizowano problematykę likwidacji kopalń. Proces ten stanowi ostatni etap działalności górniczej. Jego skutkiem powinno być trwałe zminimalizowanie negatywnego oddziaływania środowiskowego byłego zakładu górniczego. Celem pracy było wykazanie złożoności omawianego procesu inwestycyjnego, który nie ogranicza się tylko do problemów środowiskowych. Odnosi się bowiem w całej rozciągłości do kwestii ekonomicznych i prawnych. Jako przykład poprawnie przeprowadzonego procesu likwidacyjnego omówiono działania przeprowadzone w KWK Jan Šverma w Žaclerzu (Republika Czeska). Wydaje się, iż w Polsce pomimo wydatkowania na ten cel znacznych środków nie przykłada się, przynajmniej dotychczas, należytej wagi do kompleksowej realizacji tego rodzaju przedsięwzięć.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sposoby ograniczania zanieczyszczeń powietrza na stanowiskach pracy na przykładzie zakładu Sauer-Danfoss sp. Z o.o. we Wrocławiu

W pracy przedstawiono wybrane sposoby ograniczania zanieczyszczeń powietrza na stanowiskach pracy przy linii fosforanowania oraz przy gnieździe obróbczym metali. Analizę zmian stężeń kwasu fosforowego oraz mgły olejowej w powietrzu wykonano na przykładzie zakładu Sauer-Danofoss Sp. z o.o. we Wrocławiu, gdzie po zainstalowaniu na liniach technologicznych nowoczesnych urządzeń i instalacji, nastąpił spadek niebezpiecznych dla zdrowia pracowników zanieczyszczeń, na które byli narażeni w czasie pracy przy swoich stanowiskach. Podjęte przedsięwzięcia pozwoliły na usunięcie tych zanieczyszczeń z powietrza w 90–95%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zanieczyszczeń terenów zdegradowanych z wykorzystaniem informacji przestrzennej na przykładzie przemysłu hutniczego

Celem badań była ocena stopnia zanieczyszczeń metalami ciężkimi fragmentu terenu zalesionego o powierzchni 147 ha (1050 x 1400 m) znajdującego się w okolicy Huty Cynku „Miasteczko Śląskie”, dla potrzeb procesów rekultywacji lub monitoringu. W badaniach zastosowano system GIS. W marcu 2016 roku zaplanowano regularną sieć 29 punktów pomiarowych. Na każdym z punktów pobrano dwie próbki gleb z wierzchniej warstwy gleby 0 – 20cm. Zostały one poddane analizom pod kątem pH, zawartości substancji organicznej i metali ciężkich (As, Ba, Cd, Cu, Ni, Pb i Zn). Wartości pH wahały się między 3,7 a 7,9, materii organicznej 0,8 – 47,1% suchej masy próbki, As 0 – 32,5 mg/kg, Ba 14 – 804 mg/kg, Cd 0 – 19 mg/kg, Cu 3 – 58 mg/kg, Pb 22 – 1893 mg/kg, Zn 36 – 1377 mg/kg. W badanych próbkach nie wykryto niklu. Wykonano rozkłady przestrzenne analizowanych elementów. Stwierdzono znaczną rozpiętość wartości i zróżnicowanie przestrzenne danych. Następnie na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi wytypowano tereny zanieczyszczone metalami ciężkimi. Przyjęto dwie różne dopuszczalne wartości stężeń: pierwsze zgodne z faktycznym sposobem użytkowania gruntu (dopuszczalne wartości dla grupy III – tereny zalesione) oraz drugie związane z ewentualnym podjęciem działań mających na celu zmianę sposobu zagospodarowania terenu (dopuszczalne wartości dla grupy I – tereny zabudowy mieszkaniowej, tereny rekreacyjne). Na podstawie wygenerowanych modeli wyznaczono i obliczono pole powierzchni obszarów, które zawierają wartości wyższe niż dopuszczone w przytoczonym rozporządzeniu. W przypadku grupy III wartości przekroczyły: Zn (obszar 0,9 ha), Pb (46,4 ha) i Cd (27,8 ha). Dla grupy I: As (0,3 ha), Ba (10,2 ha), Cd (53,9 ha), Pb (120,8 ha) i Zn (20,2 ha). Stężenia Ni i Cu były niższe niż wartości dopuszczalne. W pracy wyznaczono także strefy o najwyższych zawartościach metali ciężkich. Dodatkowo zaplanowano sieć monitoringu ze szczególnym uwzględnieniem zanieczyszczeń punktowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologia FuelCal przetwarzania odpadowych biomas na wieloskładnikowe nawozy organiczno-mineralne i wapniowo-organiczne OrCal®

Technologia FuelCal służy do przetwarzania odpadów zasobnych w substancję organiczną na nawozy organiczno-mineralne OrCal® zgodnie ze zgłoszeniem patentowym P.400268 pt. „Nawóz o kontrolowanym uwalnianiu składników oraz sposób wytwarzania nawozu o kontrolowanym uwalnianiu i sposób aplikacji nawozu”. Głównymi surowcami organicznymi są: osady z oczyszczania ścieków komunalnych oraz osady ściekowe z zakładów przetwórstwa rolno spożywczego, odpady przetwórstwa roślinnego i zwierzęcego, odchody ferm zwierzęcych (w tym ptasich), odpady gastronomiczne, przeterminowana (niespożytkowana) żywność w obrocie rynkowym. Technologicznym reagentem i nawozowym surowcem jest wapno palone (CaO), które w reakcji z wodą przemienia się w wodorotlenek wapnia Ca(OH)<sub>2</sub> podnosząc raptownie temperaturę i alkaliczność środowiska. Technologia przetwarzania odpadów biologicznych na użyteczny nawóz jest bezodpadowa. Zainstalowanie jej u źródła (miejsca) wytwarzania odpadów umożliwia ich użytkowe wykorzystanie, co sprawia, że dotychczasowy proces wytwórczy staje się bezodpadowy.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki termiczne w Centrum Bielska-Białej

Na terenach miejskich temperatura powierzchni jest wyższa niż w otaczających obszarach pozamiejskich. Zjawisko to określane jest jako miejska wyspa ciepła (m.w.c.). Efekt ten badano porównując średnie temperatury mierzone na dwóch stanowiskach w latach 2010–2013 w terenie miejskim i pozamiejskim. Systematyczne różnice temperatur wskazują na występowanie zjawiska kontrastów termicznych o różnym natężeniu w analizowanych częściach miasta, co może być częściowo związane z położeniem terenu w obszarze podgórskim.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przyrodnicze i antropogeniczne uwarunkowania rozwoju koryta Narwi (Wielkie Zakole poniżej Różana)

W pracy analizie porównawczej poddano archiwalne i współczesne materiały kartograficzne obrazujące odcinek środkowej Narwi od przekroju hydrologicznego od Różana do Pułtuska. Zgromadzony materiał kartograficzny, opracowano w środowisku programu GeoMedia Professional. Analiza porównawcza materiałów wizualnych i zapisów cyfrowych nie wykazała istotnego wpływu zabudowy hydrotechnicznej na układ poziomy koryta oraz ciągłość ekologiczną rzeki na tym odcinku. Stabilność koryta rzeki zapewnia duża ilość roślinności krzaczastej porastającej jej brzegi. Zwiększa to również walory rekreacyjne tego odcinka doliny rzeki.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ dodatku liści brzozy brodawkowatej, robinii akacjowej i jarzęba pospolitego na zmiany właściwości rekultywowanych po pożarze gleb leśnych w dwóch typach siedlisk

Rekultywacja gleb po pożarze jest procesem długotrwałym. O jej skuteczności decyduje stopień degradacji gleby, rodzaj wprowadzanych zabiegów, a także typ siedliska. Celem badań była analiza zmian odczynu gleby, zawartości węgla, azotu i fosforu pod wpływem dodatku liści trzech gatunków drzew do rekultywowanych po pożarze gleb leśnych. Badania prowadzono w dwuletnim cyklu w siedlisku boru suchego i świeżego. Ustalono, że spośród wprowadzonych do gleby liści najszybciej rozkładają się liście brzozy brodawkowatej i robinii akacjowej. Procesy dekompozycji wprowadzonej materii organicznej wolniej zachodzą w siedlisku boru suchego niż świeżego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Botanika stosowana. II. Pozyskiwanie wybranych surowców zielarskich

W pracy opisano znaczenie roślin zielarskich na przykładzie dwóch gatunków lipy oraz jarząbu pospolitego. Przypomniano tradycyjne zasady ich zbioru a także perspektywę sprzedaży uzyskiwanych z nich surowców. Zaprezentowano również potencjalny dochód za pozyskany surowiec na badanych stanowiskach. Podkreślono znaczenie powrotu do tradycyjnej aktywności mieszkańców obszarów wiejskich i zwrócono uwagę na rolę takich działań dla zachowania i utrzymywania trwałości zasobów różnorodności biologicznej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie wskaźników: standaryzowanego opadu (SPI), standaryzowanej ewapotranspiracji wskaźnikowej (SEI) oraz standaryzowanego klimatycznego bilansu wodnego (SKBW)

Za pomocą wskaźników standaryzowanego opadu (SPI), standaryzowanej ewapotranspiracji wskaźnikowej (SEI) oraz standaryzowanego klimatycznego bilansu wodnego (SKBW) przeanalizowano warunki wilgotnościowe w okresie wegetacji w wieloleciu 1964–2006 we Wrocławiu-Swojcu. SPI i SEI wyznaczono przy założeniu, że rozkłady empiryczne miesięcznych sum opadów oraz miesięcznych sum ewapotranspiracji wskaźnikowej dla danych pochodzących ze stacji Wrocław-Swojec są rozkładami gamma. Ponieważ miesięczne sumy klimatycznego bilansu wodnego w miesiącach okresu wegetacyjnego w wieloleciu 1964–2006 we Wrocławiu-Swojcu podlegają rozkładowi normalnemu, wyznaczenie SKBW polegało na standaryzacji KBW. Celem pracy było porównanie trzech wskaźników: standaryzowanego opadu (SPI), standaryzowanej ewapotranspiracji wskaźnikowej (SEI) oraz standaryzowanego klimatycznego bilansu wodnego (SKBW).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania morfologiczne kłaczków osadu czynnego z wykorzystaniem analizatora wielkości i kształtu cząstek

W pracy przedstawiono oryginalne wyniki badań parametrów morfologicznych kłaczków osadu czynnego pobranego z oczyszczalni ścieków w Brzegu Dolnym. Wykazano, że zawiesina osadu czynnego składała się z kłaczków małych poniżej 10 μm proporcjonalnie włóknistych oraz kulistych, o niskiej chropowatości krawędzi. Wśród kłaczków średnich (od 10 μm do 100 μm) wraz ze wzrostem średnicy zwiększało się wydłużenie oraz chropowatość, a zmniejszała kolistość. Kłaczki o dużych średnicach występowały bardzo rzadko. Ich rozmiar spowodowany jest z reguły dużą obecnością bakterii nitkowatych, których nie stwierdzono w nadmiarze w badanych próbkach osadu czynnego. Badania potwierdziły, że wykorzystanie zautomatyzowanego analizatora obrazu Morphologi pozwala na szczegółową analizę budowy kłaczków osadu czynnego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja ze współspalania węgla i stałych odpadów komunalnych w domowym kotle CO

Współspalanie węgla i stałych odpadów komunalnych jest zjawiskiem społecznym, stanowiącym poważne źródło emisji substancji szkodliwych do powietrza. Przeprowadzono badania porównawcze współspalania węgla kamiennego z poszczególnymi frakcjami stałych odpadów komunalnych (m.in. makulatura, PE, PCV) w kotle CO o mocy 18 kW wyposażonym w automatyczny podajnik paliwa. Badania miały na celu porównanie parametrów spalin, zawartości pyłu (popiołu lotnego) i gazowych substancji zanieczyszczających powietrze w emitowanych spalinach z danego kotła CO. Podczas spalania pobierane były próbki emitowanego pyłu oraz analizowany był w sposób ciągły skład jakościowy i ilościowy spalin – analiza chemiczna spalin obejmowała: CO<sub>2</sub>, CO, H<sub>2</sub>O, SO<sub>2</sub>, NO<sub>x</sub>. Oznaczono ponadto stężenie pyłu w spalinach. Pobrany popiół lotny został poddany oznaczeniom zawartości węgla C – organicznego, elementarnego i całkowitego, PM10 i PM2,5 oraz zawartości 16 WWA. Wyniki zostały przeanalizowane pod względem efektywności spalania, emisji głównych zanieczyszczeń (NO<sub>x</sub>, CO, SO<sub>2</sub>) i popiołu lotnego oraz zaadsorbowanych na jego powierzchni WWA. Średnie stężenie emitowanego pyłu wynosiło 764 mg m<sup>-3</sup>, natomiast CO – 1944, SO2 – 1256, NO<sub>x</sub> – 555 mg m<sup>-3</sup> (STP, 3% O<sub>2</sub>, gaz suchy). Spaliny zawierały popiół lotny, ze znaczną zawartością węgla EC (średnio 31%) oraz wysokim udziałem PM10 oraz PM2,5 – odpowiednio 100 i 75% obj.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tendencje zmian stanów wód gruntowych wybranych siedlisk leśnych na obszarze leśnego zakładu doświadczalnego Siemianice w wieloleciu 2000–2009

W pracy przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w wieloleciu 2000–2009 w zlewni śródleśnego oczka wodnego nr 1, usytuowanego na terenie Leśnego Zakładu Doświadczalnego Siemianice, w leśnictwie Wielisławice. Omawiany obszar leży w zasięgu Niziny Południowo-Wielkopolskiej i stanowi jego południową granicę. Pod względem hydrograficznym obiekt jest częścią zlewni rzeki Niesób, która jest lewobrzeżnym dopływem Prosny. Zlewnia badanego oczka wodnego nr 1 ma powierzchnię około 7,5 ha i lesistość 100%. W badanej zlewni przeważa siedlisko lasu mieszanego świeżego, w mniejszym stopniu występuje bór mieszany świeży a najmniejszą powierzchnie zajmuje, występujący w najbliższym sąsiedztwie oczka nr 1, las mieszany wilgotny. W pokrywie glebowej omawianej zlewni dominują gleby rdzawe bielicowe o uziarnieniu piasku słabogliniastego. Śródleśne oczko wodne nr 1, o powierzchni 0,13 ha i głębokości średniej 1,0 m, ma charakter oczka wytopiskowego. Badania wykazały, że w analizowanym wieloleciu, w którym w przewadze występowały lata przeciętne lub suche pod względem sum opadów, zwierciadło wód gruntowych w analizowanej zlewni obniżyło się o około 70cm, co przy średniej porowatości utworów glebowych występujących na jej obszarze, wynoszącej około 36%, spowodowało w omawianym okresie ubytek retencji na poziomie 250 mm.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problem zagospodarowania odpadów z palenisk domowych

Przedstawiono problemy związane z zagospodarowaniem odpadów z palenisk domowych opalanych paliwem stałym, a głównie węglem kamiennym. Odpady z palenisk domowych zaliczono do grupy odpadów komunalnych innych niż niebezpieczne i zaklasyfikowano pod kodem ex 20 01 99. Ilość tych odpadów w postaci żużli i popiołów w Polsce przekracza poziom 2,5 miliona ton w skali roku. Odpady paleniskowe stanowią problem techniczny dla instalacji sortowniczych odpadów komunalnych. Przedstawiono wyniki badań próbek odpadów paleniskowych z kilku rodzajów urządzeń grzewczych stosowanych w gospodarce komunalnej. W próbkach stwierdzono wysoką zawartość niespalonego węgla tzw. niedopału, szczególnie we frakcjach o grubszym uziarnieniu, co utrudnia możliwość ich składowania, a także gospodarczego wykorzystania. Odpady paleniskowe nie spełniają również wymagań dla odpadów obojętnych. Dokonano przeglądu aktualnych kierunków zagospodarowania odpadów z palenisk domowych i zaproponowano zmiany legislacyjne umożliwiające ich składowanie lub gospodarcze wykorzystanie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ ekstensywnych dachów zielonych na odpływ wód opadowych do sieci kanalizacyjnej

W czasach postępującej urbanizacji oraz gwałtownych zmian klimatu na większą uwagę zasługuje odpływ wód deszczowych do systemów kanalizacyjnych. Zjawiska podtopień terenów zurbanizowanych zdarzają się coraz częściej w wyniku gwałtownych opadów tj. deszczy nawalnych. Systemy kanalizacyjne w tak krótkim czasie nie są w stanie przyjąć tak dużej ilości wody opadowej spływającej na dany teren, przez co doświadczamy zjawiska płynących opadów deszczowych po ulicy w nadmiernej ilości. Problem takich zjawisk można rozwiązać przez rozwój technologii zielonych dachów. Już w najprostszej postaci, czyli ekstensywny zielony dach potrafi opóźnić odpływ, a także zmagazynować w całości spadający opad na daną powierzchnię. Wszystko uzależnione jest od układu warstw oraz wielkości dachu. W pracy przedstawiono wyniki badań na dwóch stanowiskach mini zielonego dachu o powierzchniach 1,44 m<sup>2</sup>. Oba stanowiska zaopatrzono w odmienne warstwy. Pierwsze z nich ma warstwę włókniny filtracyjnej, warstwę substratu oraz roślinności. Drugie stanowisko badawcze zbudowano z warstwy drenażu, warstwy filtracyjnej, warstwy substratu oraz roślinności. W badaniach doświadczalnych użyto deszczownicę, która pozwala na kalibrację odpowiedniej ilości wody w zadanym czasie. W badaniach zastosowano opady 10, 15 i 20-minutowe. Na stanowisku badawczym numer 1 uzyskano redukcję odpływu w granicach od 48,9 do 97,5%. Drugie stanowisko doświadczalne wykazało większą zdolność retencyjną, wyniosła od 74,5 do 94,7%. Stwierdzono, że zastosowanie ekstensywnych zielonych dachów w miastach może przyczynić się do zmniejszenia odpływu wód deszczowych z powierzchni nieprzepuszczalnych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka