rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Psychodrama w resocjalizacji nieletnich

W artykule podjęto dyskusję nad ujęciem psychodramy w aspekcie procesu resocjalizacji nieletnich. Ważnym obszarem rozważań, jest zwrócenie uwagi na najbardziej skuteczną formę pracy w modyfikacji zachowań społecznie pożądanych. Ponadto identyfikacja i szersze omówienie kwestii oddziaływania psychodramy wskazuje na emocjonalny, terapeutyczny, a przede wszystkim korekcyjny wymiar, tak pożądany w resocjalizacji nieletnich.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Współpraca kuratorów sądowych z innymi służbami w realizowaniu zadań profilaktyczno-resocjalizacyjnych

W artykule omawiane są aktualne przepisy prawne regulujące zadania i obowiązki kuratorów sądowych, jak również błędne rozumienie roli kuratorów sądowych w środkach masowego przekazu, wśród pracowników innych instytucji oraz podopiecznych kuratorów. Autorzy opisali kilka najistotniejszych różnic w pracy z jednostką oraz jego środowiskiem pomiędzy kuratorami zawodowymi, pracownikami socjalnymi i funkcjonariuszami policji. Podkreślili, że zrozumienie różnic w zakresie obowiązków, jak również podjęcie efektywnej współpracy, to podstawowe czynniki mające wpływ na efektywność oddziaływań resocjalizacyjnych.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Zaniedbanie dziecka w rodzinie migracyjnej – aspekty społeczno-prawne

Zaniedbanie dziecka pod względem prawnym w rodzinach migracyjnych jest nagminnym problemem społecznym. Artykuł jest apelem, który autorka kieruje do migrujących rodziców w imieniu ich dzieci, pozostawionych często w kraju bez opieki prawnej. Wskazuje też na obowiązek nauczycieli, pedagogów oraz innych specjalistów o poinformowaniu rodziców wyjeżdżających do pracy za granicę o konsekwencjach związanych z niezapewnieniem opieki prawnej swoim dzieciom na czas ich nieobecności w domu oraz o tym, jak mogą się przed nimi zabezpieczyć. Warto podkreślić, że często rodzice nie są świadomi zagrożeń związanych z pozostawieniem dzieci bez opieki prawnej, zatem należy podjąć wszelkie starania, aby podnosić ich świadomość w tym zakresie.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, pedagogika, psychologia
„Silny” efekt magistrali w modelu dynamiki ekonomicznej typu Gale’a. Zagadnienie wzrostu docelowego

Artykuł zawiera korektę dowodu lematu oraz w konsekwencji „silnego” twierdzenia o magistrali przedstawionych w pracy Panek (2013).

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Statystyczna ocena realizacji Strategii Europa 2020 w krajach Unii Europejskiej

Celem artykułu jest statystyczna analiza krajów UE pod względem realizacji Strategii Europa 2020. Podstawą oceny są wskaźniki główne zaproponowane przez Eurostat do monitorowania postępów krajów UE we wdrażaniu tej koncepcji rozwoju. Metodą wykorzystaną w pracy jest metoda Z. Hellwiga oraz unitaryzacji zerowanej. Badaniami objęto lata 2009–2013. Z przeprowadzonych badań wynika, że kraje UE wykazują zróżnicowany poziom realizacji Strategii Europa 2020, czego wyrazem jest ich klasyfikacja na grupy o różnym poziomie.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Propozycja procedury wspomagającej wybór metody porządkowania liniowego

W opracowaniu podjęto zagadnienie wyboru metody porządkowania liniowego. Badania stanu gospodarki odpadami w województwach Polski w 2012 r. pokazały, że wybór procedury konstrukcji zmiennej syntetycznej wpływa na ranking badanych obiektów. Autorzy zaproponowali w artykule procedurę wspomagającą wybór metody porządkowania liniowego bazującą na mierze porównań międzyrankingowych (Kukuła, 1989). Wybór metody porządkowania z wykorzystaniem proponowanej procedury zależy oczywiście w dużej mierze od wyjściowego zestawu procedur porządkowania. Wyniki badań wskazują, że nie ma metody uniwersalnej.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Analiza możliwości zastosowania hierarchicznych estymatorów wiarygodności wyższego rzędu w ubezpieczeniach komunikacyjnych

Praca dotyczy możliwości zastosowania estymatorów wiarygodności rzędu wyższego niż jeden, zwanych estymatorami hierarchicznymi, do oszacowania szkodowości a’posteriori w systemach ubezpieczeń komunikacyjnych uwzględniających historię szkodowości ubezpieczonego. W części pierwszej przedstawiona jest idea metody wiarygodności, a w części drugiej omówiony liniowy estymator wiarygodności. Część trzecia wprowadza odpowiednie dla badanego problemu modele ryzyka w postaci rozkładów liczby szkód, które zostają wykorzystane do wyprowadzenia odpowiednich estymatorów pierwszego rzędu. Część czwarta rozszerza rozważania z części trzeciej o estymatory hierarchiczne drugiego rzędu. W empirycznej części piątej zastosowano wcześniej przedstawione rozwiązania do oszacowania szkodowości dla przykładowego portfela ubezpieczeń, porównano uzyskane wyniki i wyciągnięto wnioski dotyczące możliwości zastosowana hierarchicznych estymatorów drugiego rzędu w ubezpieczeniach komunikacyjnych.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Struktura społeczności sieci powiązań rad dyrektorów przedsiębiorstw na polskim rynku kapitałowym

W artykule podjęto problematykę struktury społeczności sieci przedsiębiorstw powiązanych wspólną dyrekcją. Badaniem objęto 518 przedsiębiorstw w ramach największego komponentu spośród łącznie 902 przedsiębiorstw notowanych na głównym rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz na rynku NewConnect pod koniec 2014 r. Oceny siły struktury społeczności dokonano za pomocą funkcji jakości podziału Q, obliczoną dla siedmiu podziałów przedsiębiorstw stosując odpowiednio odmienne algorytmy. Przeprowadzona analiza pozwoliła stwierdzić występowanie silnej struktury społeczności w sieci powiązań przedsiębiorstw na polskim rynku kapitałowym.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Metoda FSAW oparta na skierowanych liczbach rozmytych

W artykule zaproponowano nowe podejście do rozmytych wieloatrybutowych metod wspomagania decyzji poprzez zastosowanie modelu skierowanych liczb rozmytych. Po prezentacji tego modelu, został on wykorzystany w rozmytej metodzie SAW. Skierowane liczby rozmyte pozwalają na błyskawiczne rozróżnienie typu kryterium, a przedstawione przykłady pokazują użyteczność proponowanej metody.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Zakrzywiona magistrala w niestacjonarnej gospodarce Gale’a. Część I

W nawiązaniu do prac Panek (2013, 2014a) w artykule udowodniono tzw. „słabe” twierdzenie o zakrzywionej magistrali, na której gospodarka osiąga maksymalne tempo wzrostu. Obrazem geometrycznym takiej magistrali jest krzywa w przestrzeni stanów gospodarki – odpowiednik promienia von Neumanna w stacjonarnym modelu Neumanna-Gale’a.

Czasopismo: Przegląd Statystyczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, ekonomia i finanse
Księgozbiór biskupa warmińskiego Jana Dantyszka – woluminy zachowane w Bibliotece „Hosianum” w Olsztynie

Biskup Jan Dantyszek odegrał dużą rolę w procesie włączania kultury polskiej w nurt europejski. Posiadał on okazały księgozbiór, który świadczył o jego rozległych zainteresowaniach. Zbiory biskupie w ciągu wieków uległy rozproszeniu. Część woluminów znalazła się w kolegium jezuickim w Braniewie i stamtąd została wywieziona do Szwecji w XVII w. Sporo książek przeszło w XIX w. do biblioteki katedralnej we Fromborku, a stamtąd po II wojnie światowej do Biblioteki Warmińskiego Seminarium Duchownego „Hosianum” w Olsztynie. Książki ze znakami własnościowymi biskupa Dantyszka spotyka się dziś w różnych bibliotekach, głównie polskich, szwedzkich, niemieckich i rosyjskich. W Polsce najwięcej druków z biblioteki biskupiej zachowało się w Bibliotece Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie (osiemnaście). Niniejszy artykuł analizuje ich zawartość treściową, oprawy oraz dzieje. Są to dzieła teologiczne, filozoficzne i prawnicze oraz historyczne i do-tyczące pisarzy starożytnych. Posiadają one znaki własnościowe biskupa w postaci jego własnoręcznych podpisów, ekslibrisów i superekslibrisów, należących do najpiękniejszych polskich księgoznaków doby renesansu.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Plebiscyt którego nie było. Droga do podziału Śląska Cieszyńskiego

Wobec załamania austro-węgierskiego aparatu państwowego Polacy i Czesi podjęli działania zmierzające do przejęcia kontroli nad obszarem Śląska Cieszyńskiego. 5 listopada 1918 r. doszło do umowy regulującej strefy wpływów. W Pradze porozumienie od początku przyjmowano z niechęcią, jednak w momencie jego zawierania za sprawę o pierwszoplanowym znaczeniu uznano likwidację niemieckiej irredenty. Po opanowaniu do końca 1918 r. wszystkich miejscowości Śląska Opawskiego, 3 stycznia 1919 r. rozpoczęli działania agresywne na Śląsku Cieszyńskim. Wojska czechosłowackie ostatecznie zostały powstrzymane pod Skoczowem. Rada Najwyższa ustaliła 3 lutego 2019 r. linię rozgraniczenia, pozostawiając w czeskich rękach koszyckobogumińską linię kolejową. Czesi, powołując się na prawa historyczne, dążyli do rozgraniczenia na rzece Białce (Karel Kramář) lub górnej Wisły (Edvard Beneš). Polacy obstawali przy rozgraniczeniu z 5 listopada 1918 r. Wobec braku akceptacji dla kolejnych propozycji rozgraniczenia, 11 września 1919 r. Rada Najwyższa podjęła decyzję o plebiscycie. Polacy proponowali, aby powiat bielski uznać za polski, a frydecki za czeski, a plebiscytem objąć jedynie powiaty cieszyński i frysztacki. Władzę na terenie plebiscytowym objęła przybyła 30 stycznia 1920 r. do Cieszyna Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa. Utworzono dwie prefektury, wschodnią – polską i zachodnią – czeską, pokrywające się z dotychczasową linią rozgraniczenia. Już w lutym 1920 r. Czesi rozpoczęli w podległej sobie prefekturze rugi uświadomionych narodowo Polaków. Czeski terror spotkał się ze zbrojną reakcją strony polskiej. Dnia 21 maja 1920 r. w zagłębiu węglowym zastrajkowało 10 tysięcy polskich górników. Obawiano się samorzutnego wybuchu powstania. Niemożność opanowania sytuacji przez Międzysojuszniczą Komisję Plebiscytową oraz sytuacja międzynarodowa sprawiła, że od plebiscytu odstąpiono, a kwestię ostatecznego rozgraniczenia na Śląsku Cieszyńskim rozstrzygnęła Rada Ambasadorów.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ex Saulo Paulus, ex persecutore apostolus? Duchowa przemiana biskupa Dantyszka w świetle nowych źródeł

Jan Dantyszek był dzieckiem swoich czasów – niewątpliwie przez większą część życia hołdował swobodnym renesansowym obyczajom. Jego sława hulaki i rozpustnika, dyplomaty o licznych kontaktach w rozmaitych, także podejrzanych, środowiskach, następnie zaś surowego biskupa katolickiego w Prusach (pozostającego jednak w dobrosąsiedzkich stosunkach z luterańskim księciem Albrechtem) w powiązaniu z użytą nieco niefortunnie na jego określenie przez Stanisława Hozjusza metaforą przemiany Szawła w Pawła, zrodziła fałszywe mniemanie, jakoby Dantyszek przez długi czas sprzyjał reformacji i dopiero pod wpływem Hozjusza (po przyjęciu go do kapituły warmińskiej w roku 1538) uległ nawróceniu, stając się wojującym katolikiem. To błędne przekonanie stale przewija się w literaturze naukowej, znajdując najpełniejszy wyraz we wprawdzie popularnonaukowej, ale za to jedynej opublikowanej dotychczas drukiem polskojęzycznej monografii Dantyszka.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Katolickie oblicze Związku Polaków w Niemczech

W artykule starano się przedstawić zakresy katolickiego oblicza Związku Polaków w Niemczech. Do tej pory katolicki charakter tej organizacji był raczej pomijany. Przemilczano więc to, że trwanie Polaków, także w okresie międzywojennym, na Śląsku, Pograniczu, Warmii i Powiślu było nierozerwalnie związane z katolicyzmem. Bez niego większość inicjatyw Polaków nie byłaby możliwa do podjęcia.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rola reformacji w kształtowaniu się literatury litewskiej: fenomen Donelaitisa

Reformacja jawi się jako czynnik kulturotwórczy w powstaniu literatury litewskiej. W Litwie Pruskiej rozwijało się piśmiennictwo litewskie, począwszy od druku pierwszej książki litewskiej, katechizmu luterańskiego Martynasa Mažvydasa, który ukazał się w 1547 r. w Królewcu, ówczesnym ośrodku protestantyzmu w Prusach. W ciągu niemalże 300 lat wykształciło się tu wiele pokoleń pastorów luterańskich, przeważnie pochodzenia niemieckiego, którzy wyda-wali literaturę religijną na potrzeby parafii litewskich. Na podłożu oświeceniowych idei promieniujących z Królewca, a także wzmożonego ruchu wydawniczego mógł powstać pierwszy utwór o tematyce świeckiej – Metai [Pory roku] pastora luterańskiego Kristijonasa Donelaitisa. Poemat dydaktyczny o czterech porach roku, o pracy i życiu codziennym chłopów litewskich w Prusach powstał w drugiej połowie XVIII w., jednakże opublikowany został prawie 40 lat po śmierci poety. Dwujęzyczne litewsko-niemieckie wydanie Ludwika Rhesy z 1818 r. zapoczątkowało podwójną recepcję dzieła Donelaitisa. W XIX w. był on znany przede wszystkim w Prusach Wschodnich, począwszy od XX w. recepcja jego dzieła przechyla się w stronę litewskości. Od okresu powojennego aż do dnia dzisiejszego nie ustają na Litwie badania nad jego twórczością, gdzie jest uważany za „ojca literatury litewskiej“. Dzieło Donelaitisa doczekało tłumaczeń na wiele języków. Polskie tłumaczenie Metai Zygmunta Ławrynowicza ukazało się w Olsztynie w 1982 roku.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wnętrze kościoła ewangelickiego jako wyraz konserwatyzmu społecznego szlachty Prus Książęcych

Artykuł szkicuje zmiany reformacyjne w Prusach Książęcych zainicjowane przez Albrechta Hohenzollerna oraz przedstawia rolę obrazu – dzieła, którego rolą jest wsparcie procesu chrystianizacji Prusów oraz nauczania podstawowych prawd wiary uwypuklonych przez teologię luterańską. Autor przedstawia najpierw wygaszenie ruchów ikonoklastycznych przez władze księstwa w czasie definiowania roli obrazu w nowym Kościele oraz podjętą przez Marcina Lutra ewolucyjną drogę eliminacji obrazu jako medium pomiędzy Bogiem a człowiekiem. Obraz pozostał aż do II połowy XVIII wieku istotnym elementem wyposażenia kościoła tworzonym w wiodącym ośrodku artystycznym jakim był Królewiec i pracujący w nim artyści.Budowa luterańskiego państwa w Prusach Książęcych wiązała się z wymianą elit władzy, odejściem zakonników krzyżackich i oparciem się księcia o nową, napływającą do Prus arystokrację. Mimo wymiany elit nastąpiło skostnienie struktur społecznych w Prusach, bowiem zachowano feudalną strukturę władzy. Ośrodkiem decyzyjnym pozostał Królewiec, a książę ciągle miał decydujący wpływ na obsadę stanowisk duchownych oraz na wszelkie inicjatywy kolatorów związane z budową kaplic rodowych, nowego wyposażenia czy przeprowadzanych remontów. Szlachta wykorzystywała sztukę jako narzędzie do autoprezentacji, komemoracji własne-go rodu oraz niejako sprywatyzowała wnętrze wiejskiego kościoła parafialnego wprowadzając epitafia, płyty nagrobne oraz elementy heraldyczne na ołtarze, empory, organy i konfesjonały.Ikonografia przedstawień liturgicznych pozostała odporna na nowe ruchy wewnątrz luteranizmu, takie jak pietyzm, który proponował nowe przedstawienia malarskie, ale przegrał z tradycyjną, dydaktyczną ikonografią ołtarzy, empor, chrzcielnic i ambon. Wnętrze kościoła luterańskiego w Prusach do końca epoki nowożytnej nie uległo zasadniczym zmianom i skon-centrowało się zarówno na utrwalaniu chwały rodowej kolatora jak i ilustrowaniu rudymentarnych prawd konfesji luterańskiej.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Królewieckie druki reformacyjne w bibliotekach naukowych Instytutu Północnego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie i Muzeum Warmii i Mazur

Z roli wynalazku druku dla szerzenia w Europie w XVI stuleciu nowych idei zdawano sobie sprawę w czasach Marcina Lutra (1483-1546). Sojusz nowych nurtów religijnych reformacji z drukarstwem jest wyraźny i ważny dla obu stron. Druk niewątpliwie przyczynił się do szybkiego rozwoju reformacji, ta zaś wpłynęła mocno na ruch wydawniczy, zmieniając jego oblicze. Kwerenda przeprowadzona przez autorkę w bibliotekach olsztyńskich: Bibliotece Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego (dalej: Biblioteka OBN), Bibliotece Muzeum Warmii i Mazur (dalej: Biblioteka MWiM), Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny, Bibliotece Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i Archiwum Państwowym w Olsztynie wykazała obecność druków reformacyjnych z XVI w. w czterech z nich, ale tylko w dwóch pierwszych były wydania królewieckie. W Bibliotece MWiM znajdują się zaledwie trzy druki królewieckie. W Bibliotece OBN jest 21 druków w 12 woluminach.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Druki reformacyjne oraz polemiczne i kontrreformacyjne w zasobie Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie

Znaczna większość druków z XVI w. Biblioteki „Hosianum” w Olsztynie, stanowią dzieła teologiczne, zarówno katolickie, jak i protestanckie. Są to pisma zarówno znanych przedstawicieli reformacji: Erazma z Rotterdamu, Marcina Lutra, Filipa Melanchtona, Jana Kalwina, Jana Bugenhagena, jak i mniej znanych. Wśród przedstawicieli kontrreformacji należy wymienić: Johna Fishera, Johannesa Ecka, Stanisława Hozjusza, Melchiora Cano czy Roberta Bellarmina. Niniejsze opracowanie nie jest kompletnym katalogiem druków okresu reformacji i kontrreformacji w zbiorach książnicy seminaryjnej. Zostały w nim jedynie wskazane i omówione dzieła typowe dla tej epoki oraz – zdaniem autorów – najciekawsze.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Polacy z Wielkopolski i Kongresówki w obronie Lwowa w 1918 i 1919 r. Przykłady solidarności mieszkańców różnych zaborów w walce o niepodległość

W nocy 31 października na 1 listopada 1918 r. oddziały ukraińskie zajęły prawie całą Galicję Wschodnią oraz większą część Lwowa. Rozpoczęły się walki polsko-ukraińskie, które doprowadziły do zajęcia miasta przez Polaków dnia 22 listopada. Lwów był jednak ciągle otoczony przez oddziały nieprzyjacielskie. Pomoc dla rodaków walczących w Galicji organizowano w dawnych zaborach rosyjskim i niemieckim. W Warszawie utworzony został w listopadzie 1918 r. Warszawski Komitet Obrony Lwowa. Z inicjatywy Komitetu i za zgodą Józefa Piłsudskiego utworzono trzy oddziały, połączone 12 kwietnia 1919 r. w 19 pułk piechoty „Odsieczy Lwowa”. Odegrał on ważną rolę w wyzwalaniu Galicji Wschodniej wiosną 1919 r. Także mieszkańcy Wielkopolski mocno utożsamiali się z walką toczoną przez Polaków w Galicji Wschodniej. W lutym 1919 r. dowódca Armii Wielkopolskiej gen. Józef Dowbor-Muśnicki ogłosił ochotniczy zaciąg do oddziału, który miał iść z pomocą do Lwowa. Zgłosiło się do niego 204 żołnierzy, na czele których stanęli ppor. Jan Ciaciuch i ppor. Maksymilian Soldenhoff. Kompania była dobrze uzbrojona, w okresie późniejszym dotarły do niej uzupełnienia w liczbie 79 żołnierzy. Nieco później do Lwowa przybyła tzw. Grupa Wielkopolska pułkownika Daniela Konarzewskiego w sile ok. 4 tysięcy żołnierzy, która była uzbrojona w ciężką artylerię i samoloty. Obie formacje wykazały się wielką walecznością i skutecznością. W obronie Lwowa brały udział także kobiety w ramach Ochotniczej Legii Kobiet. Jak podają liczne źródła w sumie w obronie Lwowa wzięło udział około 400 kobiet, w tym w wiele z zaboru rosyjskiego.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Brandenbursko-pruski napad na Stoczek Klasztorny (Warmiński) w 1732 roku

Po 1657 r. stopniowo narastał konflikt Warmii z Prusami Książęcymi. Spory prowadzono o zbiegłych poddanych, wymianę handlową, ceny towarów, granicę na Zalewie Wiślanym. Gdy królem w Prusach został elektor Fryderyk Wilhelm II konflikty nasiliły się tym razem stroną prowokującą były brandenburskie Prusy. Przygraniczne warmińskie tereny stały się obiektem ciągłych ingerencji wojsk brandenburskich. Porywano do wojska ludzi wysokich, ścigano dezerterów. Mieszkańcy żyli w ciągłym niepokoju. Na nic zdawały się straże nocne. Na nic zdawały się interwencje dyplomatyczne polskiego dworu królewskiego w Berlinie. Najgłośniejszym echem odbił się w Polsce napad wojsk brandenburski na klasztor w Stoczku Klasztornym i uprowadzenie dwóch zakonników. Napad był jawną militarną ingerencją w granice dominium warmińskiego. Wprawdzie zakonników władze pruskie uwolniły, ale zatarg pozostał tak samo jak pozostał strach mieszkańców Warmii przed brandenburskimi żołnierzami.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Doktryna prawa naturalnego w nauce Marcina Lutra a geneza księstwa pruskiego księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach

Przedmiotem artykułu jest koncepcja prawa naturalnego w nauce Marcina Lutra (1483-1546) i jej związek z kształtowaniem ideowym księstwa pruskiego za rządów księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach (1525-1568). Teologiczna nauka Marcina Lutra zawierała również koncepcję rzeczywistości dwóch państw, boskiego i doczesnego, będących odzwierciedleniem boskiego porządku naturalnego. Zasady prawa naturalnego są w tym porządku zasadniczym regulatorem pozycji człowieka i stosunków społecznych, ale także koncepcji władzy państwowej, pojmowanej jako boskie narzędzie w kształtowaniu doczesnej egzystencji ludzi na drodze do zbawienia lub potępienia. Przeniknięcie ideowe nauki Lutra w dzieło polityczne i religijne księcia Albrechta von Brandenburg-Ansbach, który był pierwszym świeckim władcą w księstwie pruskim, było czynnikiem, który miał zasadniczy wpływ na jego kształt oraz funkcjonowanie. Postępowanie księcia Albrechta, który osobiście i głęboko przejął poglądy Lutra prowadziła do ukształtowania księstwa i kościoła pruskiego, jako dwóch zespolonych z sobą elementów, nad którymi władzę świecką i duchową sprawował książę, będący boskim wikariuszem, stanowiąc bezpośrednie odwzorowanie zasad nauki niemieckiego reformatora

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii