rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza niezawodności funkcjonowania oczyszczalni Bioblok PS-50 z zastosowaniem metody Weibulla

Celem badań była analiza niezawodności działania zbiorczej
oczyszczalni ścieków typu Bioblok PS-50 zlokalizowanej w miejscowości
Gruszów w gminie Pałecznica w województwie małopolskim. Okres
badań objął lata 2008 – 2010. W okresie badań pobrano i poddano analizie
fizyczno-chemicznej 18 próbek ścieków surowych oraz oczyszczonych
ze średnią częstotliwością raz na dwa miesiące zgodnie z obowiązującymi
metodami referencyjnymi. Ocenę niezawodności usuwania zanieczyszczeń
w przedmiotowej oczyszczalni określono przy wykorzystaniu
elementów teorii niezawodności Weibulla. W badaniach uwzględniono
wskaźniki zanieczyszczeń określonych w pozwoleniu wodno-prawnym
wydanym dla tego obiektu tj. BZT5, ChZT oraz zawiesina ogólna. Ponadto
określono niezawodność unieszkodliwiania azotu ogólnego. Na
podstawie oceny niezawodności funkcjonowania obiektu w odniesieniu
do wskaźników z grupy podstawowej tj. BZT5, ChZT oraz zawiesiny
ogólnej wykazano, że prawdopodobieństwo przekroczenia wartości dopuszczalnych
możliwe jest w okresie od 3 do 8 dniach w rocznym okresie
czasu. Ilość dni z możliwym przekroczeniem wartości dopuszczalnych
wskaźników zanieczyszczeń wskazuje, iż badana oczyszczalnia
spełnia wymagania poziomu niezawodności technologicznej. W odniesieniu
do niezawodności unieszkodliwiania związków azotu w badanej oczyszczalni stwierdza się, że prawdopodobieństwo przekroczenia wartości
granicznej możliwe jest w 12 dobach w rocznym okresie czasu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ przełożonego koryta rzeki Małej Wełny na stosunki wodne terenów przyległych

Celem pracy była ocena wpływu przełożonego koryta rzeki Małej Wełny
na stosunki wodne terenów przyległych. W pracy przedstawiono także możliwości
udrożnienia koryta rzeki w celu zachowania jej równowagi dynamicznej.
W pracy wykorzystano wyniki własnych badań i obserwacji terenowych
prowadzonych w latach 2000–2008 w zlewni rzeki Małej Wełny do przekroju
Kiszkowo.
Do głównych przyczyn występowania podtopień w dolinie rzeki Małej
Wełny, na odcinku Zakrzewo–Kiszkowo, można zaliczyć warunki hydrauliczne
przełożonego odcinka koryta. Geometria koryta (o zbyt małym przekroju), małe
spadki dna rzeki, a także brak konserwacji dna i skarpy koryta rzecznego powodują,
że przy średnio wysokich przepływach (SWQ) rzeka jest mało przepustowa.
Dla poprawienia przepustowości przełożonego odcinka rzeki i rowów opaskowych
„A” i „B” należy wykonać modernizację urządzeń hydrotechnicznych oraz całego
systemu wodnego w zlewni rzeki. Prace te powinny być poprzedzone szczegółowymi
pomiarami geodezyjnymi.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Agroklimatologiczna ocena opadów atmosferycznych okresu wegetacyjnego w rejonie Bydgoszczy

Celem badań była agroklimatologiczna ocena wysokości opadów
w skali lokalnej, zmierzająca głównie do określenia trendów ich
zmian oraz ewentualnego narastania zmienności wraz z upływem czasu.
W badaniach chodziło także o wykazanie wpływu wysokości opadów
atmosferycznych na plonowanie wybranych roślin uprawnych w rejonie
Bydgoszczy. Materiał stanowiły wyniki pomiarów opadów atmosferycznych,
wykonywanych w sposób standardowy w Stacji Badawczej Uniwersytetu
Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy, zlokalizowanej
w miejscowości Mochle, położonej około 20 km od centrum miasta
(φ =53013’ N, λ=17051’E, h=98,5 m n.p.m.) na obszarze słabo zurbanizowanym
i uprzemysłowionym, w latach 1981-2010. Wykorzystano także
wyniki plonowania wybranych roślin uprawnych (ziemniak, jęczmień,
kukurydza na ziarno, strączkowe), pochodzące z produkcji na terenie
województwa kujawsko-pomorskiego i własnych doświadczeń polowych.
Wykazano, że średnie wieloletnie opady atmosferyczne w okresie
wegetacyjnym pozwalają zaliczyć rejon Bydgoszczy do obszarów o najniższych
opadach w Polsce. Opady te cechowała bardzo duża zmienność
czasowa, powodująca klimatyczne ryzyko uprawy roślin. Największa
zmienność czasowa dotyczyła miesiąca sierpnia. Nie stwierdzono natomiast poszerzenia zmienności czasowej sum opadów w latach 1996-2010,
w porównaniu do okresu 1981-1995. Istotny trend wzrostu sum opadów
w okresie od 1981 do 2010 stwierdzono tylko w miesiącu maju. Zarysowała
się tendencja do spadku udziału opadów letnich (VI-VIII) w sumie
rocznej, zgodna z projekcjami IPCC. Sumy opadów atmosferycznych
wysoce istotnie wpływały na wysokość plonów wybranych upraw rolniczych.
Najwyższe współczynniki korelacji uzyskano uzależniając plon
od sumy opadów w miesiącach wzmożonych potrzeb wodnych roślin.
Lepsze zależności opady-plon uzyskano wykorzystując wyniki plonowania
w skali produkcyjnej, w porównaniu ze skalą doświadczeń polowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Cele, zadania i wstępne wyniki projektu "PROZA"

Rozpoczęty we wrześniu 2009 roku trzyletni projekt „PlatfoRma wspomagania decyzji Operacyjnych Zależnych od stanu Atmosfery" (PROZA) jest realizowany przez konsorcjum czterech instytucji: Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa (ISK), Instytut Badawczy Leśnictwa (IBL) oraz Instytut Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego (IOUG). Projekt powstał 
w odpowiedzi na realne zapotrzebowanie podmiotów gospodarczych. Wzrastająca potrzeba uzyskania lepszych regionalnych i lokalnych prognoz pogody z wyprzedzeniem kilkudniowym wynika z istotnego wpływu pogody na wiele dziedzin działalności ludzkiej. Zdecydowane zwiększenie użyteczności badań dotyczących numerycznych prognoz pogody umożliwia praktyczne zastosowanie ich wyników w różnych dziedzinach gospodarki i życia społecznego. Tematy realizowane w ramach projektu dotyczą zarówno rozwoju operacyjnego systemu numerycznych prognoz pogody jak i opracowania szeregu aplikacji dla wybranych dziedzin gospodarki: energetyki, leśnictwa, sadownictwa i gospodarki morskiej. Ogólnym celem projektu jest zmniejszenie ryzyka przy podejmowaniu decyzji gospodarczych zależnych od zmieniających się warunków atmosferycznych. Cele szczegółowe obejmują doskonalenie systemu numerycznych prognoz pogody, wzrost stopnia wykorzystania tych prognoz przez podmioty gospodarcze w ich codziennej działalności, podniesienie konkurencyjności polskich ośrodków badawczych i wspieranie rozwoju współpracy jednostek naukowych z przedsiębiorstwami.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena efektów scalenia gruntów w pasie oddziaływania autostrady A4 w miejscowości Kłaj

Artykuł przedstawia próbę oceny efektów prac scaleniowych przeprowadzonych
na obszarze obejmującym fragment miejscowości Kłaj (gmina Kłaj, powiat
wielicki). Wydzielona część wsi została poddana procedurze przebudowy
struktury przestrzennej w związku z budową autostrady A4 na odcinku Kraków–
Tarnów. Techniczne prace związane z opracowaniem projektu scalenia gruntów zakończyły
się w roku 2009.
Ocenie poddano zbiory danych o działkach i gospodarstwach dla stanu
przed oraz po wykonaniu prac scaleniowych. Otrzymane wyniki wskazują poprawę
struktury przestrzennej analizowanego obszaru w zakresie zmniejszenia liczby
długich tras przejazdów pomiędzy siedliskiem a gospodarstwami oraz eliminacji
działek bez dojazdów do dróg publicznych. Nie stwierdzono istotnych zmian średniej
wielkości działek ewidencyjnych oraz gospodarstw rolnych. Jednocześnie
wykazano możliwości korekty granic obszaru objętego postępowaniem scaleniowym,
co wskazuje na potrzebę opracowania dokładniejszych metod określających
granice terenów, na których konieczne jest wykonanie prac scaleniowych podejmowanych
w związku z budową autostrad.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Potencjał gospodarczy gmin przygranicznych Polski Południowej

Na potencjał gospodarczy gmin składają się przede wszystkim:
aktywność zawodowa mieszkańców i poziom ich dochodów, lokalny
rynek pracy, poziom i rodzaj przedsiębiorczości, jak również stan środowiska
naturalnego.
Potencjał gospodarczy decyduje o rozwoju ekonomicznym gminy
czy regionu, warunkuje przemiany gospodarcze dotyczące wzrostu produkcji,
zatrudnienia, inwestycji, rozmiarów funkcjonującego kapitału,
dochodów, spożycia i in. wielkości ekonomicznych charakteryzujących
gospodarkę od strony ilościowej (wzrost gospodarczy), jak również towarzyszące
im zmiany o charakterze jakościowym.
Odpowiedni potencjał gospodarczy wpływa na podwyższenie
standardu życia, zwiększenie produkcji, lepszą sytuację socjalną, większe
bezpieczeństwo publiczne.
W artykule poddano ocenie potencjał gospodarczy gmin leżących
na pograniczu polsko-czeskim i polsko-słowackim. Diagnozie poddano
potencjał gospodarczy 70 gmin leżących wzdłuż południowej granicy
Polski w województwach: dolnośląskim, opolskim, śląskim, małopolskim,
i podkarpackim. Zbiór stanowiły 47 gminy leżące przy granicy
z Czechami i 23 gminy na granicy polsko-słowackiej. W przeważającej
liczbie są to gminy górskie lub ze specyficznymi utrudnieniami, zaliczone
do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW.
Jedną z szans rozwoju tych obszarów jest wykorzystanie ich położenia
geopolitycznego, nawiązanie współpracy międzyregionalnej z gminami
sąsiadujących państw o podobnych walorach dziedzictwa przyrodnicze go, kulturowego i potencjale gospodarczym. Granica państwa nie musi
oznaczać granicy dobrze rozwijającego się regionu. Ale, by dana gmina
była atrakcyjnym partnerem dla pozostałych, musi oferować określony
poziom usług i dysponować odpowiednim potencjałem gospodarczym.
Do oceny potencjału gospodarczego gmin wykorzystano wskaźniki
stosowane w praktyce funduszy strukturalnych przy ocenie stanu
gospodarczego regionów oraz przy określaniu ich potencjału rozwoju.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Program komputerowy RZEKA do obliczeń przepustowości zabudowanych roślinnością dolin rzecznych

W artykule przedstawiono opracowany w języku C program
obliczeniowy RZEKA, który dla porośniętych roślinnością koryt wielodzielnych
na podstawie ogólnego prawa przepływu Darcy-Weisbacha
oraz procesy wymiany pędu i masy pomiędzy korytem głównym a terenami
zalewowymi w ujęciu zaproponowanym przez Pasche, pozwala na
szacowanie ich przepustowości. Jako przykład zastosowania opracowanego
programu wykonano obliczenia przepustowości dla wybranego
przekroju na obszarze Basenu Dolnego rzeki Biebrzy. Występujące tutaj
obszary bagienne są porośnięte różnorodną roślinnością. Wyróżnia się
tu rozległe powierzchnie turzycowisk i wilgotnych łąk, szuwary
trzcinowe i mannowe oraz krzewy i drzewa. Obliczenia wykonano dla
warunków trwania zalewu, którego rzędna została zarejestrowana
w trakcie pomiarów terenowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Środowiskowe aspekty gospodarowania wodą na suchym zbiorniku przeciwpowodziowym na przykładzie projektowania zbiornika Racibórz

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe projektowane są dla przechwycenia
wezbrania o natężeniu przepływu przekraczającym zdolność przepustową urządzeń
zrzutowych. W ten sposób następuje stopniowe napełnianie czaszy zbiornika,
a co za tym idzie zmniejszenie wielkości odpływu i obniżenie kulminacji. Planowany
suchy zbiornik w Raciborzu zostanie zlokalizowany na cennym przyrodniczo
obszarze obejmującym tereny zakwalifikowane do sieci Natura 2000, a wpływ
jego działalności będzie zaznaczał się na ponad 230 km biegu rzeki Odry.
W pracy przeanalizowano potencjalne oddziaływanie, jakie na środowisko
przyrodnicze doliny rzecznej będzie wywierać planowana gospodarka wodna. Zestawiono
wysokości zalewu w czaszy zbiornika dla wybranych wezbrań z lat
1960–1997.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Formy występowania chromu w zasięgu oddziaływania leśnych dróg cementowo-gruntowych

Kompozyty cementowo-gruntowe są powszechnie stosowane
w podbudowach dróg publicznych zlokalizowanych również na terenach
leśnych. Warstwy gruntu stabilizowanego cementem stosuje się w konstrukcjach
drogowych jako ulepszone podłoże gruntowe lub podbudowę
zasadniczą. W drogownictwie leśnym zagęszczone warstwy cementowogruntowe
użytkowane są jako samodzielne nawierzchnie drogowe, nawierzchnie
przeciwpożarowych lotnisk leśnych, placów manewrowych,
parkingów leśnych, składnic i torowisk. Stosunkowo mały udział procentowy
spoiwa powoduje, ze cementogrunt cechuje się dość dużą wodoprzepuszczalnością
i jest podatny na uszkodzenia w formie złuszczeń
i pęknięć oraz infiltrację przez wody opadowe.
Cementy zawierają obok klinkieru portlandzkiego inne, nieklinkierowe
składniki mineralne, głównie odpady przemysłowe. Źródłem
zanieczyszczeń chemicznych spoiw cementowych mogą być surowce oraz
paliwo zastępcze (np. odpady przemysłowe i komunalne) stosowane
w piecach do wypału klinkieru.
Ogólnym celem projektu badawczego było określenie wpływu cementowo-
gruntowych podbudów drogowych na przydrożne strefy ekotonowe
w lesie mieszanym świeżym (LMśw). Przeprowadzone badania
miały rozpoznać procesy wymywania związków chemicznych z podbudów
w zależności od rodzaju zastosowanego cementu i stanu podbudowy.
Do stabilizacji odcinków doświadczalnych użyto 5 rodzajów cementu
o różnym udziale składników nieklinkierowych (popiołów lotnych i żużli
wielkopiecowych).
Badania chemiczne eluatów z cementów i cementogruntów wykazały,
że z cementowo-gruntowych podbudów drogowych wypłukuje się
przede wszystkim chrom. O ewentualnym oddziaływaniu chromu na ekosystem leśny można wnioskować określając formy chemiczne jego
występowania decydujące o mobilności i biodostępności.
Celem prezentowanych badań było określenie udziału poszczególnych
form chromu w poziomach próchnicznych na skraju lasu
i w odległości 10 m od krawędzi korony: 5 odcinków doświadczalnych
stabilizowanych różnymi cementami oraz odcinka kontrolnego. Przeprowadzone
badania wykazały, że odcinki doświadczalne wzmocnione
testowanymi rodzajami cementów nie wpłynęły destabilizująco na równowagę
przyrodniczą przydrożnych stref ekotonowych LMśw. Analiza
specjacyjna przeprowadzona metodą ekstrakcji sekwencyjnej wykazała,
że w glebach stref ekotonowych chrom występował głównie w formach
słabo przyswajalnych tzn.: tlenkowej, organicznej i jako pozostałości.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rozwój sektora turystycznego w województwie świętokrzyskim na tle rozwoju w Polsce

Obszary wiejskie w Polsce tworzą specyficzne tereny, na rozwój których wpływ wywierają różnorodne czynniki o charakterze fizyczno-geograficznym, ekonomicznym i społecznym. 
Turystyka na obszarach wiejskich może stać się sposobem osiągnięcia rozwoju społeczno-ekonomicznego. W tym celu muszą być stworzone sprzyjające warunki do rozwoju różnych form turystyki, które są niezbędne do rozpoczęcia 
i intensyfikowania ruchu turystycznego. 
Ponadto muszą wystąpić korzystne czynniki rozwoju innych form działal-ności ściśle związanych z turystyką jak np. usługi dla turystów, które mogą przyczynić się do osiągnięcia korzyści przez lokalne społeczności. 
Oceniając rozwój sektora turystycznego w województwie świętokrzyskim w ostatnich latach stwierdzić można, że stało się ono bardzo atrakcyjne dla różnorodnych inwestycji związanych z tworzeniem bazy noclegowej. Wpływ na to miały przede wszystkim: dynamiczny rozwój Targów Kielce, powstanie nowych atrakcji i produktów turystycznych oraz intensywna promocja województwa świętokrzyskiego w kraju i za granicą.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Diagnoza bazy agroturystycznej w województwie świętokrzyskim w aspekcie procesów integracyjnych

W warunkach transformacji gospodarki rozpoczętej w latach dziewięćdziesiątych
XX wieku w Polsce zaistniała poważna szansa dla rozwoju agroturystyki
i turystyki wiejskiej, ponieważ zmiany systemu gospodarowania objęły również
obszary wiejskie. Przemiany społeczno-ekonomiczne, które zachodzą w rolnictwie
stwarzają zapotrzebowanie na alternatywne, uzupełniające źródła dochodu dla
ludności zamieszkującej obszary wiejskie.
Województwo świętokrzyskie ze względu na lokalizację obszarów chronionych
oraz specyficzny charakter rolnictwa ma szczególne możliwości rozwoju
turystyki na obszarach wiejskich. Znaczne walory turystyczne sprzyjają napływowi turystów.
Istotny udział w przyroście bazy noclegowej w województwie świętokrzyskim
w ostatnich latach mają gospodarstwa agroturystyczne. Celem ustalenia aktualnej
liczby gospodarstw agroturystycznych w województwie świętokrzyskim
wykorzystano różnorodne niepublikowane źródła informacji. Do określenia potencjału
agroturystycznego w poszczególnych gminach posłużono się wyliczonymi
wskaźnikami statystycznymi, jak np.: gęstość gospodarstw agroturystycznych na
100 km2, wskaźnik gęstości bazy noclegowej (Gb), wskaźnik intensywności ruchu
turystycznego wg Charvata oraz wskaźnik funkcji turystycznej (Tf).

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ wody magnetyzowanej na energię, zdolność kiełkowania oraz masę siewek wybranych gatunków ziół

Obecnie obserwujemy w naszym kraju wyraźny wzrost poziomu agrotechniki.
Coraz większą wagę przywiązuje się do jakości stosowanej wody, jak też do
materiału siewnego o wysokiej jakości, od którego wymaga się, aby odznaczał się
jak najwyższą energią i zdolnością kiełkowania.
Duże zainteresowanie wzbudzają mało jak dotychczas doceniane, tzw. proekologiczne
czynniki poprawiające wartość siewną nasion, takie jak promieniowanie
jonizujące, pole magnetyczne i elektryczne. Szczególną uwagę przyciąga
metoda wykorzystania pola magnetycznego w obróbce wody stosowanej do nawodnień.
Wbrew pozorom jest to sposób mało kłopotliwy, jak i niewymagający
dużych nakładów pieniężnych.
Celem pracy było określenie wpływu magnetycznej aktywacji wody na dynamikę
kiełkowania i początkowy wzrost wybranych gatunków ziół.
Doświadczenie laboratoryjne dwuczynnikowe przeprowadzono w latach
2008-2009. Składało się ono z kilku serii pomiarów, które miały na celu ocenić
wpływ stosowania uzdatnionej magnetycznie wody na wartość siewną nasion oraz
dynamikę wzrostu siewek wybranych gatunków ziół.
Wyniki badań potwierdziły zróżnicowaną reakcję materiału siewnego ocenianych
gatunków ziół, na zastosowany rodzaj wody. W pierwszych dniach badań
stwierdzono wyższy procent kiełkujących nasion na obiektach z wodą magnetyzowaną.
Większa była zarówno energia, jak i zdolność kiełkowania nasion u prawie
wszystkich badanych ziół w obiektach z wodą magnetyzowaną, w porównaniu
do obiektów kontrolnych (woda wodociągowa). W doświadczeniu oceniano również dynamikę wzrostu siewek roślin.
Stwierdzono, że zarówno woda poddana obróbce magnetycznej, jak i gatunek,
miały wpływ na wyższy wskaźnik początkowego rozwoju roślin.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Działalność pozarolnicza gospodarstw ekologicznych w województwie warmińsko-mazurskim

Wzrost zarówno liczby gospodarstw ekologicznych jak i powierzchni zajętej
przez uprawy prowadzone metodami ekologicznymi świadczy o dużym zainteresowaniu
rolników takim systemem gospodarowania. Jednak aby ta tendencja się
utrzymała, rolnikom musi się opłacać przestawianie gospodarstw konwencjonalnych
na ekologiczne.
W opracowaniu podjęto próbę zidentyfikowania powodów przestawienia
systemu gospodarowania na produkcję ekologiczną. Na podstawie przeprowadzonych
badań określono również motywy podjęcia działalności agroturystycznej
w gospodarstwach ekologicznych, relację pomiędzy dochodami i kosztami
w takiej działalności oraz poznano rynki zbytu produktów wytwarzanych w gospodarstwach
ekologicznych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Propozycje w zakresie organizacji procesów racjonalnej przebudowy struktur gruntowych terenów wiejskich Polski

Tereny wiejskie mają ogromne znaczenie zarówno dla środowiska przyrodniczego
jak i życia gospodarczego Polski. Coraz większego znaczenia nabierają
ich funkcje pozarolnicze, takie jak: mieszkalnictwo, gospodarka wodna, regeneracja
sił i zdrowia ludności, ochrona walorów środowiska przyrodniczego,
leśnictwo itd. Konieczność przebudowy struktur agrarnych, uregulowania procesów
związanych z obiegiem wody i erozją wodną oraz potrzeba ochrony zasobów
wodnych i biocenoz naturalnych będzie wymagała uformowania na tych obszarach
nowego modelu użytkowania oraz wprowadzenia gruntownych zmian w kierunkach
rolniczego gospodarowania.
Akcesja Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku stworzyła możliwość
podjęcia długofalowych, niezwykle kosztownych, ale niezbędnych, działań realizujących
najważniejsze cele ogólnospołeczne, takich jak ochrona przeciwpowodziowa
i regulacja stosunków wodnych, ochrona zasobów i walorów środowiska
przyrodniczego i jego częściowa renaturyzacja, kształtowanie pożądanych walorów
klimatycznych i krajobrazowych terenów wiejskich, poszerzenie funkcji rolniczej
gospodarstw rolnych (obok działalności produkcyjnej) o działalność ekologiczną
(ochronną i konserwatorską) oraz pielęgnowanie cech kulturowych
i etnograficznych obszarów wiejskich. Działania te, ze względów organizacyjnych
i ich prospołeczny charakter, powinno się prowadzić w ramach rządowych programów
operacyjnych programowanych i realizowanych na obszarach kilku województw
o zbliżonych cechach struktur agrarnych i środowiska przyrodniczego
Finansowane powinny być głównie ze środków funduszy unijnych i środków budżetowych. Niezwykle ważnym zadaniem dla rządu powinno stać się opracowanie
takich programów dla regionów położonych w dorzeczu górnej oraz środkowej
i dolnej Wisły. Szczególnie pilne, ze względu na ogromne zagrożenie powodziowe
znacznych obszarów, wyjątkowe walory przyrodnicze i kulturowe oraz ogromne
znaczenie regionu dla właściwego funkcjonowania zarówno środowiska przyrodniczego
jak i życia gospodarczego Polski jest opracowanie i realizacja tego typu
programu dla trzech województw położonych w dorzeczu górnej Wisły (śląskiego,
małopolskiego i podkarpackiego) posiadających w swoich granicach większość
obszarów górskich i wyżynnych kraju, w tym cały obszar polskich Karpat.
Przy realizacji tych zadań powinno znaleźć zastosowanie, pod warunkiem
wprowadzenia istotnych zmian w przepisach i procedurach stanowiących ramy
prawne jego stosowania, scalenie gruntów jako efektywne i niezbędne narzędzie
do kompleksowej przebudowy rozłogów gospodarstw rolnych i struktur przestrzennych
obszarów wiejskich.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna