rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Widz - bohater - tragik. Wymiary człowieczeństwa w koncepcji teatru tragicznego Ostapa Ortwina

Koncepcja teatru tragicznego Ostapa Ortwina ma wymiar głęboko antropologiczny, uniwersalny, ogólnoludzki. Dramaturg wyprowadza nowoczesne pojęcie tragizmu z psychiki człowieka, tam umiejscawia źródło fatalności, a jej realizację widzi w żelaznej logice czynów oraz w rozdźwięku między ideałem a rzeczywistością, między tym, co wyobrażone a tym, co realne. W artykule podejmuję kwestie zasadniczych trzech wymiarów ról, w których Ortwin rozpatruje/obsadza człowieka w swoich esejach i studiach. Analizę teorii teatralnej lwowskiego krytyka przeprowadzam w kontekście Nietzscheańskiej kategorii dionizyjskości, figury Prometeusza i pojęcia tragizmu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Uwagi o roli języka w dziele literackim na tle niektórych nowszych badań stylistycznych

W rozprawie Autorka omawia kilka znaczących opracowań stylistycznych, których autorzy zajmują się teorią stylu językowego. W rzędzie tych prac znajduje się Poetyka teoretyczna M. R. Mayenowej, wywierająca znaczny wpływ na poglądy innych badaczy polskich, szczególnie J. Bartmińskiego. Według niektórych założeń tej doktryny styl jest eksponentem wartości społecznych, a analiza stylistyczna winna obejmować także elementy treściowe dzieła. Zwolennikamitakiej integrującej metody okazali się także S. Gajda i B. Witosz. Rozprawa przedstawiona przez Autorkę nawiązuje do pewnych koncepcji estetycznych, wyróżniających w dziele jego treść orazformę i na tym tle usiłuje wyznaczyć miejsce języka w strukturze utworu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Literatura zombiecentryczna jako narracje końca i początku

Literatura postapokaliptyczna charakteryzuje się szczególnym dążeniem do prezentacji świata pochłanianego przez kataklizm, choć jednocześnie niektórzy badacze podkreślają paradoksalnie zawiązkowy charakter fabuł traktujących o zmierzchu antropocenu. Ta predylekcja wynika z usytuowania fabuły wokół losów bohaterów–ocaleńców, którzy – przetrwawszy ów punkt dywergencji – starają się oswoić przestrzeń zagrożenia. Wielu protagonistów czyni to wprawdzie niejako pozawolicjonalnie, raczej w efekcie fortunnego zbiegu okoliczności. Jednakże rezultatem ich chaotycznych i stochastycznych manewrów jest zyskanie skonkretyzowanego celu, jakim może być próba znalezienia azylu, odzyskania zaginionej rodziny, budowania przyszłości w zupełnie nowym habitacie. W tym ujęciu koniec świata oznacza w praktyce zaledwie finał jakiejś epoki, etapu cywilizacyjnego i staje się cezurą wyznaczającą odmienny od poprzedniego porządek istnienia. Przedrostek „post” wskazuje w takich narracjach na estetyczny zamiar kreacji biotopu w pewien sposób „zrestartowanego”, różnego od konstruktów imitujących znane czytelnikom realia. Wysiłek światotwórczy autorów skupia się zatem na deskrypcji końca i następującego po nim odrodzenia, nowego początku.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Problemy i zjawiska społeczne w wybranych felietonach Piotra Choynowskiego ("Tygodnik Ilustrowany" 1928-1929)

Polski powieściopisarz i nowelista Piotr Choynowski był również autorem kilkudziesięciu felietonów opublikowanych na łamach „Tygodnika Ilustrowanego” w latach 1928–1929. Dzielił się w nich przemyśleniami dotyczącymi pracy literackiej, wspomnień z młodości czy bieżących wydarzeń mających miejsce w Warszawie, w kraju lub na świecie. Pisał o indywidualnych obserwacjach codziennego życia i nie bał się podejmować poważnych tematów związanych z problemami etycznymi, oświatowymi czy kulturalnymi w dwudziestoleciu międzywojennym. Felietony Choynowskiego miały nie tylko dostarczać czytelnikom rozrywki, ale także zwracać uwagę na aktualne problemy i skłaniać do refleksji.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Słona, wielka, modra – obraz wody w polskich szantach

Niniejszy artykuł wpisuje się w nurt badań nad językowym obrazem świata i dotyczy wybranych profili pojęcia „woda” w polskich szantach. Analizy zebranego materiału wykazują, iż woda w żeglarskich piosenkach ma barwę, smak (najczęściej słony) i temperaturę (zwykle niską). Wydaje dźwięki – w tym także jak człowiek śmieje się, płacze i śpiewa. Cechuje ją przejrzystość i rozległość w płaszczyźnie poziomej. Ma również głębię oraz jest jedną z granic wyznaczających przestrzeń świata żeglarzy. W szantach aktualizowane są zarówno konteksty obecne w języku ogólnym, jak i te, które wynikają ze specyficznego doświadczenia żeglugi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
W ogrodzie popiołów. Symbolika wody życia i jałowej ziemi w "Drodze" Cormaca McCarthy’ego

Artykuł ma na celu zanalizowanie motywów biblijnej wody życia oraz występującej w legendach arturiańskich jałowej ziemi w kontekście powieści Cormaca McCarthy’ego Droga. Bohaterowie utworu, umiejscowieni w postapokaliptycznym, zmierzającym ku zagładzie świecie, starają się przetrwać nie tylko biologicznie, ale również moralnie i duchowo. Przez odwołanie do wyżej wymienionych motywów, jak się wydaje, możliwe staje się głębsze zrozumienie systemu wartości, jakimi kierują się bohaterowie Drogi. Woda życia zatem, jeden z głównych symboli biblijnych, kojarzona jest z odrodzeniem i urodzajem; i chociaż w świecie McCarthy’ego czytelnik spotyka raczej przykłady wody śmierci, demonicznego odpowiednika wody życia, bohaterowie powieści przez akty przypominające chrzest starają się przywrócić symboliczne znaczenie rytuałów związanych z wodą, w ten sposób przynajmniej po części przywracając dawny porządek rzeczy. Z drugiej strony motyw jałowej ziemi przywołuje rytuał mający na celu podtrzymać żywotność natury, który jest niejako zalążkiem arturiańskich legend o Percevalu i jałowej krainie. Odwołanie do tychże legend tworzy również istotne dla rozumienia całej powieści paralele między postaciami legendarnymi i bohaterami Drogi. Wreszcie, wspomniany motyw pozwala powiązać dzieło McCarthy’ego z poematem Ziemia jałowa T. S. Eliota. Jak się wydaje, oba te utwory podnoszą kwestię podtrzymywania pamięci o dawnym, nieistniejącym już świecie w celu ocalenia moralności i duchowości w zniszczonym świecie. Owo przesłanie, jak się wydaje, może zawierać się w ostatnim, enigmatycznym akapicie Drogi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Poezja Stanisława Piętaka w zwierciadle psychoanalizy materialnej Gastona Bachelarda. Rekonesans badawczy

W artykule dokonano analizy obrazów literackich reprezentatywnych dla twórczości Stanisława Piętaka, opierając się na psychoanalitycznej koncepcji wyobraźni poetyckiej Gastona Bachelarda, nawiązującej do koncepcji czterech żywiołów. Pierwsza część pracy stanowi przypomnienie głównych tez francuskiego uczonego, ukształtowanych przez filozofię starożytnej Grecji oraz zmodyfikowane idee Freuda i Junga. Kolejne partie tekstu dotyczą trzech układów motywów i obrazów literackich charakterystycznych dla Piętaka. Analizie poddano egzemplifikację wielkiego zespołu obrazowego: woda – kobieta – księżyc – lustro – śmierć, a także wybrane opisy nieba, lotu i ptaków oraz niektóre poetyckie wizje rodzinnego domu. Badania prowadzą do konkluzji na temat związku między omawianymi kreacjami literackimi a teorią Bachelarda, dowodząc, iż poetycką wyobraźnię Piętaka zdominowały archetypowe obrazy, powiązane z trzema z czterech Empedoklesowych żywiołów: wodą, powietrzem i ziemią.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Konterfekt pisarza. Negocjacje wizerunku

Jacek Dehnel należy do grona najbardziej popularnych pisarzy młodego pokolenia. Jego medialny wizerunek opiera się na czterech aspektach: indywidualnym stylu, zainteresowaniach,twórczości poetyckiej, prozatorskiej i felietonistycznej oraz kwestii homoseksualizmu. Prozatorski przyczynek do autokreacji pisarza to przede wszystkim materiał powieści Lala. Wizerunek jest tu postmodernistycznym wariantem konwencji autorytetu moralnego i intelektualnego, dopasowanym do realiów przestrzeni rynkowej. Dotyczy szczególnie dwóch kwestii – roli pisarza oraz roli wnuka, spadkobiercy tradycji rodu, który otrzymał gruntowne wykształcenie, nienaganne maniery i imponujące drzewo genealogiczne. Wizerunek kreowany w mediach, zwłaszcza w przestrzeni internetowej, skupia się na zewnętrznych oznakach stylu Dehnela. Publikowane materiały audiowizualne przekazują odbiorcom portret współczesnego dandysa, wzmacniany tekstami o szlacheckim pochodzeniu, talentach i erudycji. Wizerunek Dehnela jest tematem wielu dyskusji, co poświadcza siłę oddziaływania mechanizmów autokreacyjnych, stosowanych przez pisarza konsekwentnie, od początku zaistnienia w przestrzeni medialnej. Dehnel należy do pokolenia pisarzy celebrytów, którzy wobec sprzężenia twórcy z rynkiem muszą troszczyć się o swoją popularność. Strategia Dehnela opiera się na tym, że zajmuje on kontrpozycję wobec popkulturowego świata celebrytów, ale należąc do niego, wykorzystuje sprawdzone mechanizmy marketingowe. Wykorzystuje dwa modele autobiograficzne – literacki i medialny, stale poszukuje optymalnego wizerunku, negocjuje tożsamość poddawaną pod ocenę publiczności.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Aksjologiczna identyfikacja zmarłego w świetle inskrypcji nagrobnych (na materiale nekropolii prawosławnych pogranicza polsko-ukraińskiego)

W artykule omówiono elementy fakultatywne inskrypcji nagrobnych nekropolii prawosławnych wschodniej Lubelszczyzny. Przeprowadzono analizę wartościowanych pozytywnie aspektów życia doczesnego osoby, której poświęcone są inskrypcje (np. zawód, wykształcenie, stanowisko, pozycja społeczna, godności naukowe, zaangażowanie zawodowe, postawa obywatelska, przymioty charakteru itp.). Elementy te tworzą swoistą charakterystykę funeralną zmarłego, są też odzwierciedleniem społecznej wizji właściwego i godnego życia.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Pierwsza literacka miłość – Czesław Miłosz wobec wczesnej twórczości Jarosława Iwaszkiewicza

Osobiste, a także literackie relacje między Czesławem Miłoszem a Jarosławem Iwaszkiewiczem trwały niemalże przez pół wieku. Pierwsza faza ich kontaktów obejmuje lata 1928–1929, gdypisarze się jeszcze nie znali. Miłosz zetknął się wówczas z twórczością Iwaszkiewicza i zachwycił się zarówno jego wierszami, jak i prozą poetycką. Podziw dla Dionizji, Kasyd, Legend i Demeter, Ucieczki do Bagdadu czy Zenobii Palmury przetrwał próbę czasu: Miłosz na zawsze pozostał wierny swemu wyborowi. Wpłynęło na to wiele czynników: aspekt „warsztatowy” Iwaszkiewiczowskich dzieł, łączenie przez pisarza modernizmu europejskiego w jego wschodniej i zachodniej odmianie, tematyka jego utworów, wreszcie też właściwa mu fascynacja Wschodem. O szczególnej pozycji Iwaszkiewicza w panteonie poetów międzywojnia zdaniem autora Trzech zim zadecydowałajednakże przede wszystkim widoczna w jego twórczości „ciągłość tradycji polskiego wiersza”, której rolę podkreślił w tekście Nad książką, czyli cudze chwalicie – recenzji IwaszkiewiczowskichWierszy wybranych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
When will we ever learn? (wstęp)

Literatura postapokaliptyczna stanowi paradoksalne spojrzenie na katastrofę,a jednocześnie daje możliwość odrodzenia.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Człowiek końca XX wieku – poemat "Walentynki" Tadeusza Różewicza

Artykuł przedstawia krytyczne spojrzenie Różewicza na ulegający globalizacji świat. Podkreśla zjawisko zanikania racjonalnych źródeł poznawczych oraz wskazuje na sprawczą moc magii, stosowanej przez marketing. Odnosząc się do prac socjologów i politologów [Georg Ritzer, Jean Baudrillard oraz Benjamin Barber], interpretuje poemat autora Niepokoju [Walentynki (poemat z końca XX wieku)] jako reakcję człowieka na uczestnictwo w skonsumowanym świecie. Analiza tekstu ukazuje krytyczny stosunek do współczesnych mediów, nie wyzbyty jednak charakterystycznego Różewiczowi czarnego humoru. 

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Czas utracony - czas odzyskany - czas osobny. Szkic o pisarstwie Róży Ostrowskiej

Celem niniejszego artykułu jest interpretacja dwu powieści Róży Ostrowskiej (1926–1975). Wyspa (1960) i nieukończony, wydany pośmiertnie Mój czas osobny (1977) zajmują ważne miejsce w polskiej literaturze lat 50. i 60. XX wieku. Akcja tych powieści  rozgrywa się w dwóch czasoprzestrzeniach – współcześnie na  Kaszubach i w przeszłości na Wileńszczyźnie. Dla pisarki są to  znaczące „miejsca autobiograficzne”. W budowie fabuły i kreacji  bohaterów Ostrowska wykorzystała własne doświadczenia życiowe, które stają się pretekstem do podjęcia ważnych zagadnień  dotyczących ludzkiej egzystencji (życia, przemijania, miłości, śmierci) i tożsamości. Pisarstwo to bazuje zatem na autobiografzmie i  autofkcji. W omawiane powieści wpisana jest filozofia  człowieczeństwa. Za podstawowy klucz do odczytania obydwu  utworów należy uznać czas – osobniczy, interioryzowany, „osobny”, związany z ludzką egzystencją i funkcjonowaniem pamięci. Sposób  działania czasu w tych utworach pozwolił pisarce na wprowadzenie w struktury powieści mitów – miejsca i osobniczego. Analiza prowadzi do ciekawych wniosków. Przede wszystkim: proza Ostrowskiej  okazuje się oryginalną kombinacją autobiografii (a raczej autofikcji) z mitologią, której efektem jest nie tyle uwznioślenie przeszłości czy teraźniejszości, ile kreacja „nekronarracji” podejmowanej jakby z perspektywy pośmiertnej. A zatem Wyspa i Mój czas osobny to nie powieści polityczne, obyczajowe czy psychologiczne, tylko mityczne.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Samochody, które zjadły świat. Obrazy środków transportu w filmowych narracjach postapokaliptycznych

Tematem artykułu jest motywy samochodu jako ważnego elementu świata przedstawionego w niektórych wizjach postapokaliptycznych. Filmowe przedstawienia ludzkiej społeczności po katastrofie często posługują się tym motywem, który nie tylko stanowi element przestrzeni, ale często jest włączony w akcję, wpływa na motywacje czy wreszcie pełni w nich funkcję symboliczną. Dzieje się tak w omawianych w artykule filmach postapokaliptycznych: seria Mad Max (reż. George Miller), Hell (reż. Tim Fehlbaum), Downstreem (reż. Simone Bartesaghi), Damnation Alley (reż. Jack Smigh), The Book of Eli (reż. Albert i Allan Hughes). Artykuł prezentuje analizę obrazu samochodu w filmach postapokaliptycznych (jego wyglądu zewnętrznego, użyteczności), celów podróży podejmowanych przez bohaterów oraz specyficznego związku między samochodami a ludźmi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Archiwistyczny reportaż kryminalny. Retrokryminalna paraliteratura

Celem artykułu jest omówienie cech tzw. retrokryminałów, których konwencje nawiązują m.in. do klasycznej międzywojennej powieści kryminalnej czy tzw. powieści milicyjnej z czasów PRL-u. Autor pokazuje, że retrokryminały wykorzystują nostalgiczne i  melancholijne potrzeby czytelników traktujących literaturę popularną jako formę eskapizmu. Ich nieoczekiwaną konkurencją od kilku lat są dziennikarskie reportaże opisujące spektakularne śledztwa i sądowe  procesy kryminalne z dwudziestowiecznych dziejów Polski. Za wzór dla nowego gatunku uznano twórczość nestorki reportażu sądowego Barbary Seidler. Reportaże kryminalne pełnią podobne funkcje  nostalgiczne, które uzupełnia jednak solidna praca archiwistyczna – poszukiwanie rozwiązań zagadek sprzed lat. Są rzetelnymi obrazami dwudziestowiecznego społeczeństwa, które przegląda się w historii skandali i zbrodni, ich społecznym odbiorze i miejskich mitologiach. Autor wskazuje współczesnych twórców tej formy reportażu  (Cezarego Łazrewicza, Łukasza Orbitowskiego, Przemysława  Semczuka, Magdę Omilanowicz), którzy interesująco eksperymentują z formą narracji, raz zbliżając się do konwencji powieściowej, innym razem trzymając się sztywnych reguł kroniki kryminalnej, a czasami uciekając w próby quasi-psychologicznej introwertyzacji reportażu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Współczesny polski reportaż literacki wobec problematyki oryginalności, niepowtarzalności, intertekstualności oraz pamięci

Tematem tekstu jest problematyka przekraczania paradygmatu nowości, niepowtarzalności i oryginalności – a tym samym utrzymywanie swoistej pamięci literatury – we współczesnym polskim reportażu literackim. Niektórzy polscy reportażyści próbują świadomie zastosować poststrukturalistyczne metafory recyklingu, bricolage’u czy montażu w tekstach będących, na pierwszy rzut oka, gatunkowym zaprzeczeniem zarówno stosunkowo szeroko rozumianej intertekstualności, która leży u podstaw wspomnianych metafor, jak i pewnej, wynikającej z takiego podejścia do tekstu, „nieoryginalności”. W dzisiejszym reportażu ważną rolę odgrywają jednak także zabiegi intertekstualne polegające na świadomym tworzeniu relacji pomiędzy poszczególnymi tekstami literackimi (np. reportaże Pawła Smoleńskiego, Jacha Hugo-Badera, wcześniej Ryszarda Kapuścińskiego). To wszystko pomaga, przez odniesienia do starszych tekstów, utrzymywać pamięć literatury, ale także pamięć o ważnych dla opisywanego społeczeństwa wydarzeniach relacjonowanych przez reportażystów. Autorka podjęła próbę zbadania nie tylko relacji między światem i tekstem w wybranych reportażach literackich, ale także opisu relacji między jednym a drugim tekstem w szerszym kontekście (po)nowoczesnego podejścia do problematyki oryginalności oraz niepowtarzalności.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Kolokacja i wyraz – uwagi o relacjach synonimii oraz ekwiwalencji

Niniejsze badania koncentrują się na problematyce połączeń konwencjonalnych. Autorka na licznych przykładach kolokacji rosyjskich i polskich omawia relacje synonimii pomiędzy tymi połączeniami oraz ich jednowyrazowymi odpowiednikami. Najwięcej uwagi poświęcono kolokacjom werbo-nominalnym, które to najczęściej mogą być zastąpione jednym wyrazem, czyli bliskoznacznym czasownikiem. Na tym materiale przedstawiono problem równoważności / tożsamości semantycznej i stylistycznej oraz możliwego pokrewieństwa morfologicznego kombinacji wyrazów oraz jednowyrazowego synonimu. Wskazano też przykłady kolokacji nieposiadających odpowiednika jednowyrazowego w systemie tego samego języka. W pracy zwraca się także uwagę na złożone relacje kolokacji i wyrazu w konfrontacji dwóch systemów językowych oraz z punktu widzeniaprzekładu. W tym celu przytoczono wyabstrahowane w badaniach leksykograficznych pary kolokacji rosyjskich i ich polskich odpowiedników jednoleksemowych. Poza kolokacjami werbo-nominalnymi omawia się przykłady kolokacji atrybutywnych i adwerbialnych oraz możliwość zastąpienia ich ekwiwalentnym wyrazem.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Wiedeńskie kontakty "Sztuki" - z zapisów w Księdze Protokołów Towarzystwa Artystów Polskich.

Artykuł przedstawia relacje między Towarzystwem Artystów Polskich „Sztuka” a wiedeńskimi grupami artystycznymi: Wiener Secession i Hagenbundem na postawie odnalezionej Księgi Protokołów TAP „Sztuka”. Pozwala to na poszerzenie wiedzy szczegółowej dotyczącej organizacji, finansów i polityki wystawienniczej pierwszej polskiej grupy artystycznej, która zrewolucjonizowała zasady prezentacji polskiej sztuki w kraju i za granicą. Sposoby działania TAP, tak te wynikające z regulaminu, jak i nieformalne (związane z działaniami J. Stanisławskiego), budziły wiele kontrowersji w środowisku artystów. Wszystkie aspekty funkcjonowania najlepszych polskich twórców w ramach TAP znajdują uszczegółowienie w Księdze, która w interesujący sposób obrazuje kontakty wiedeńskie. Relacje te pokazują, że początkowo dobra współpraca z Secesją została zawieszona i ostatecznie przez Polaków zaniechana. Podjęto natomiast bardzo owocną współpracę z konkurentem Secesji – Hagenbundem. Tekst przedstawia szczegóły tych przedsięwzięć.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Rola pierwszej damy w sprawowaniu urzędu prezydenta Ukrainy (1994–2010)

W artykule przeanalizowano rolę pierwszych dam (Ludmiły Kuczmy oraz Kateryny Juszczenko) w sprawowaniu urzędu prezydenta Ukrainy w latach 1996–2010. Przed rozpoczęciem badań sformułowano pytanie badawcze (czy pierwsze damy mogły wpływać na pozycję prezydenta w systemie politycznym?) oraz hipotezę badawczą (pierwsze damy wywierały znaczący wpływ na pozycję prezydenta w systemie  politycznym). Przedział czasowy wybrano ze względu na zachodzące w tym okresie normatywne przekształcenia systemu rządów na Ukrainie z republiki prezydencko-parlamentarnej w parlamentarno-prezydencką. W badaniach posłużono się analizą systemową i komparatystyczną. Przy opracowywaniu artykułu skorzystano ze źródeł książkowych, prasowych i internetowych. Wyniki przeprowadzonych badań pozwalają stwierdzić, iż pozycja prezydenta w dużej mierze jest uzależniona od czynników nienormatywnych, w tym od roli pierwszej damy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio FF – Philologia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Od nauki pomocniczej do nauki podstawowej. O współczesności i przyszłości warsztatu historyków

Artykuł (publikowany wcześniej w językach francuskim i niemieckim) przynosi refleksję o kondycji historycznego warsztatu badawczego, jego roli w profesjonalnym przygotowaniu historyków i potrzebie uprawiania nauk pomocniczych. 

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo