rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uważność: technika uczenia się czy droga wspierania (samo)rozwoju?

Problematyka uważności (mindfulness) zyskuje coraz większe zainteresowanie wśród przedstawicieli wielu dyscyplin nauk społecznych, w tym pedagogów. Ich zaciekawienie treningami uważności wynika z alarmujących statystyk odnośnie do zdrowia psychicznego, a także z coraz liczniejszych doniesień badawczych o szerokim zakresie pozytywnych oddziaływań systematycznego praktykowania uważności (badania potwierdzają jej wpływ na m.in.: redukcję stresu, problemy koncentracji uwagi, rozwój empatii, refleksyjności itp.). Adaptacja treningów uważności do praktyki edukacyjnej nie idzie jednak w parze z problematyzowaniem tej kategorii w obszarze teorii kształcenia. Celem artykułu jest ukazanie pedagogicznego potencjału uważności, a zwłaszcza możliwości i korzyści wynikających z aplikowania jej do praktyki edukacyjnej. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej, na podstawie literatury przedmiotu i doniesień medialnych, opisano źródła i podstawy teoretyczne technik związanych z uważnością. Następnie dokonano oceny realizacji programów i treningów uważności na podstawie wyników badań psychologicznych i klinicznych z perspektywy możliwości ich wykorzystania w szkołach oraz edukacji pozaformalnej i nieformalnej. W trzeciej części artykułu wskazano na znaczące korzyści wynikające z praktykowania uważności zaklasyfikowane do trzech obszarów: (1) emocjonalno-społecznego funkcjonowania uczniów, (2) budowania kultury społeczności szkolnej oraz (3) procesu (samo)rozwoju dorosłych. W zakończeniu omówiono warunki, możliwości oraz ograniczenia związane z realizacją technik opartych na uważności w polskich szkołach oraz kursach i treningach adresowanych do osób dorosłych.

Czasopismo: Rocznik Andragogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Akademickie Tredje Uppgift a oświata dorosłych w Szwecji

W połowie lat 90. XX wieku szwedzki parlament Riksdag przeprowadził nowelizację tamtejszej „Ustawy o szkolnictwie wyższym” nakazując podmiotom szkolnictwa wyższego współpracę z otoczeniem społecznym. Zadanie to zostało określone jako trzecia powinność, obok prowadzenia badań naukowych i kształcenia studentów, a jego realizacja stała się jednym z kryteriów oceny i finansowania poszczególnych środowisk naukowych. Uczelnie mogą wywiązywać się z nałożonego obowiązku w różnorodny sposób – także poprzez podjęcie formalnej współpracy z różnorodnymi podmiotami kulturalno- -edukacyjnymi, co zaowocowało w ostatniej dekadzie znaczącym wzrostem inicjatyw podejmowanych wspólnie przez tamtejsze placówki szkolnictwa wyższego i instytucje oświaty dorosłych. Uniwersytety i inne szkoły wyższe
dostrzegły bowiem, że w ten sposób mogą sprostać wymogom tredje uppgift. Autor w swoim artykule podejmuje próbę ukazania, że współpraca taka ma jednak w Królestwie Szwecji dużo dłuższe niż 10 lat tradycje, a dla ilustracji tej tezy przywołuje szereg przykładów związków uczelni wyższych z podmiotami kultury i edukacji dorosłych w szwedzkiej przestrzeni społecznej, zarówno z XIX, jak i XX stulecia. Na tym tle historycznym ukazane zostały współczesne, często bardzo ciekawe i unikalne w świecie próby łączenia folkbildning (non-formal adult education) i edukacji akademickiej, zwłaszcza ze środowiska szwedzkich uniwersytetów ludowych. Całość rozważań kończy konkluzja, że coraz wyraźniej obserwujemy na terenie Szwecji stopniowe rozmywanie się do niedawna czytelnej linii rozgraniczenia pomiędzy kształceniem akademickim a oświatą dorosłych.

Czasopismo: Rocznik Andragogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
„Nauka i uczenie się zawsze traktowane były przeze mnie priorytetowo…” – osobiste refleksje we wspomnieniach Profesor Alicji Kargulowej

Artykuł przedstawia wspomnienia Profesor Alicji Kargulowej, pedagożki, poradoznawczyni, nauczyciela akademickiego, wieloletniej profesor na Uniwersytecie Wrocławskim, na Uniwersytecie Zielonogórskim i w Dolnośląskiej Szkole Wyższej. W swojej narracji Pani Profesor przywołuje spotkania z Mistrzami i rozważa ich wpływ na swoją karierę zawodową Głównym wątkiem całej opowieści jest rola nauki i uczenia się w przebiegu całego jej życia. Wyjaśnia też, jak doszło do tego, że zajęła się naukową refleksją nad poradnictwem.

Czasopismo: Rocznik Andragogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Instytucjonalne rozwiązania opieki dla osób starszych w Stanach Zjednoczonych

Artykuł zawiera klasyfikację instytucjonalnych form pomocy osobom starszym w Stanach Zjednoczonych. Opis funkcjonowania poszczególnych domów opieki oraz komentarze zawarte w tekście powstały na podstawie obserwacji i przeprowadzonych wywiadów przez autorkę z pracownikami i podopiecznymi amerykańskich domów opieki. Autorka stawia pytania i formułuje odpowiedzi odnośnie do przyczyn odmiennego podejścia polskiego i amerykańskiego społeczeństwa w kwestii korzystania z instytucjonalnej pomocy przez seniorów.

Czasopismo: Rocznik Andragogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
„INSERATY (KRAJOWE) (ZAGRANICZNE)” WOBEC KWESTII NARODOWOŚCIOWEJ (UKRAIŃSKIEJ I ŻYDOWSKIEJ) W GALICJI. PRZYCZYNEK DO BADAŃ NAD KRAKOWSKĄ PRASĄ GOSPODARCZĄ XIX W. (CZĘŚĆ II)

Powyższy artykuł skupia się na wątkach narodowościowych w „Inseratach (krajowych) (zagranicz-nych)” – gazecie handlowej z 1867 r. Na jej łamach bagatelizowano problem ukraiński, okazując większą niechęć Żydom, o wiele mniej licznym od Ukraińców. Taka tendencja była niezgodna z ogólną postawą wśród Polaków w Galicji – za większyproblem uważano kwestię ukraińską, nie żydowską. Wyjątkiem od reguły były także organy prasowe pierwszych efemerycznych partii chrześcijańsko-społecznych. Dominowała problematyka żydowska, co skłania do wniosku, iż dla tworzącego się ruchu katolicko-społecznego stanowiła ona być może najważniejsze zagadnienie. Takie postawienie sprawy nasuwa pytanie, jak ta kwestia przedstawiała się nie tylko w prasie handlowej, co nawet w całej prasie gospodarczej Krakowa? No właśnie: jak odnoszono się do kwestii żydowskiej, a jak do rusińskiej (ukraińskiej)? Kogo uważano za większego wroga? Oczywiście prasę gospodarczą można badać pod takim kątem w innych galicyjskich ośrodkach prasowych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
NAUCZYCIELE AKADEMICCY WOBEC PROBLEMU WYPALENIA ZAWODOWEGO

Praca we współczesnym świecie stanowi ważny element funkcjonowania zarówno poszczególnych jednostek, jak i całych społeczeństw. Rozwój nauki i techniki wymaga od pracownika stałego podnoszenia swoich kwalifikacji oraz umiejętności współdziałania w ramach struktur zawodowych. Ciągle rosnące oczekiwania wobec pracownika mogą i często powodują wystąpienie wypalenia zawodowego. W szczególności na to zjawisko narażone są jednostki, które w ramach obowiązków zawodowych podejmują relacje z wieloma osobami. 
Celem niniejszego opracowania jest zatem namysł nad obrazem nauczyciela akademickiego w kontekście syndromu wypalenia zawodowego, wskazanie na przyczyny wypalenia wśród tej grupy pracowników oraz możliwości działań optymalizujących ich pracę.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
BUDŻET PARTYCYPACYJNY I JEGO PEDAGOGICZNY POTENCJAŁ.SZANSE – MOŻLIWOŚCI – BARIERY

Celem artykułu jest przybliżenie idei budżetu partycypacyjnego jako wartości pe-dagogicznej ukrytej w praktyce społecznej. Autorzy analizując jego pedagogiczny potencjał, 
z jednej strony wskazują na możliwości jego wykorzystania dla rozwijania i wzmacniania kompetencji obywatelskich oraz budowania kultury dialogu i wzajemnej pomocy na rzecz zwiększenia zaangażowania Polaków w proces (współ)decydowania o kształcie lokalnej polityki. Z drugiej strony jego rosnąca popularność, stała się dla Autorów impulsem do krytycznego namysłu wokół procesów jego wdrażania i realizowania przez jednostki samorzą-dowe. Postawienie pytań o pedagogiczne walory budżetu partycypacyjnego oraz wskaza-nie możliwych barier w ich urzeczywistnianiu, stanowi osnowę podjętej w artykule dyskusji.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
ROSYJSKI SEKTOR GAZU ZIEMNEGO I ROPY NAFTOWEJ WOBEC ZMIAN NA GLOBALNYM RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

Autor artykułu Rosyjski sektor gazu ziemnego i ropy naftowej wobec zmian na globalnym rynku surowców energetycznych podejmuje analizę możliwości i ograniczeń Federacji Rosyjskiej w zakresie produkcji, przesyłu oraz wykorzystania gazu ziemnego i ropy naftowej jako narzędzi kreacji sytuacji ekonomicznej, politycznej we współczesnym świecie. 
W publikacji zawarta zostanie ocena wpływu nowych technologii produkcji gazu oraz ropy naftowej z łupków bitumicznych oraz hydratów gazowych na potencjał polityczny, gospodarczy rosyjskiego rynku surowców energetycznych. Autor kreśli scenariusze rozwoju przyszłej strategii energetycznej państwa rosyjskiego uwzględniając przy tym sytuację na arenie międzynarodowej oraz rosnący w siłę potencjał importowy krajów azjatyckich w tym zwłaszcza Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Stara się również przybliżyć możliwości eksportowe amerykańskiego sektora surowców energetycznych szczególnie w aspekcie coraz bardziej prawdopodobnej rywalizacji o europejski rynek paliw z Federacją Rosyjską. Istotnym elementem analizy będzie również określenie wpływu konfliktu zbrojnego na Ukrainie na obecność Federacji Rosyjskiej na europejskim rynku surowców energetycznych z uwzględnieniem redefinicji strategii energetycznych państw europejskich w zakresie polityki dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego oraz ropy naftowej.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
MAROKO – TRUDNY POWRÓT DO UNII AFRYKAŃSKIEJ. CZ. I: POSZUKIWANIE DROGI

Maroko – jedno z głównych państw Afryki – przez 33 lata pozostawało poza najważniejszą kontynentalną instytucją, Organizacją Jedności Afrykańskiej (OJA), a od 2002 roku poza Unią Afrykańską (UA). Odbywało się to, że szkodą nie tylko dla Maroka, ale i dla współpracy regionalnej i kontynentalnej. Powodem tego stanu rzeczy stała się Zachodnia Sahara, którą Maroko postanowiło na drodze zbrojnej wcielić w skład swego państwa. Sprzeciw wobec tego aktu przemocy zgłosiła ONZ, OJA oraz prawie połowa państw świata – a przede wszystkim Algieria – uznając prawnie istnienie powołanej przez Front POLISARIO Saharyjskiej Arabskiej Demokratycznej Republiki (SADR). 
Kiedy to nowe państwo zostało w 1984 roku przyjęte do OJA, król Maroka – próbując szantażem udaremnić ten zamiar – wycofał z niej swój kraj. Nie przyniosło to oczekiwanych rezultatów, a dodatkową porażką Maroka było także to, że żadne państwo świata nie uznało formalnie zaboru Sahary Zachodniej. Z tego właśnie powodu kwestia Sahary Zachodniej stała się aktualnym „sercem” marokańskiej polityki oraz głównym problemem niezgody tak w regionie Maghrebu, jak i w całej Afryce oraz w relacjach Rabatu z dużą częścią świata zewnętrznego. Poniższy artykuł – i dwa następne publikowane w kolejnych numerach „Colloquium” – starają się szczegółowo opisać oraz ocenić długi i skomplikowany proces powrotu Maroka do UA, który stał się faktem dopiero w końcu stycznia 2017 roku. Pierwszy analizuje więc poszukiwanie optymalnej dla Rabatu drogi powrotu do Unii Afrykańskiej, drugi zaś metody pozyskiwania sojuszników, a natomiast ostatni omawia konsekwencje tego wydarzenia dla rozwiązania problemu Zachodniej Sahary oraz zapewnienia bezpieczeństwa i współpracy w północnej Afryce.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
EDUKACYJNE DOŚWIADCZENIA KOBIET-MARYNARZY W KONTEKŚCIE PRAKTYK MORSKICH

W prezentowanym artykule poruszamy zagadnienie nierówności pod względem płci w kontekście zatrudnienia na morzu. W szczególności zwrócono uwagę na nierówności doświadczane przez kobiety na pierwszych etapach ich morskiej kariery zawodowej, w tym – 
w okresie realizacji zawodowych praktyk morskich przez studentki kierunku studiów „nawigacja morska”. Przedstawione analizy objęły m. in. diagnozę problemów, jakie napotykają kadetki, w kontekście ich kulturowych i społecznych uwarunkowań. Rezultaty przywoływanego badania skłoniły autorki do wskazania pożądanych zmian w zakresie edukacji wyższej adresowanej do kształcenia marynarzy, co mogłoby w przyszłości przyczynić się do łatwiejszego wchodzenia przez kobiety na morski rynek pracy oraz pozostawania na nim dzięki stabilnym 
i przejrzystym warunkom realizacji ich karier zawodowych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
AUTORYTET W KULTURZE POPULARNEJ: SPOSÓB FUNKCJONOWANIA, MECHANIZMY I PRZEMIANY

W społeczeństwie od zawsze toczyła się dyskusja o przewartościowaniu, o tym jak umoralniona przeszłość upada pod naciskiem pozbawionej wartości przyszłości. Są to jednak głównie dyskursy moralizatorskie, krytyczne i nierzadko mające niewiele wspólnego z podejściem obiektywnym nie mówiąc już o podejściu naukowym. Tekst traktuje o problemach w ujęciu definicyjnym wciąż zmieniającej się i dynamicznej rzeczywistości kultury popularnej oraz równie dynamicznych przemianach związanych z ustalaniem wzorców i autorytetów.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PROBLEMY SIŁ ZBROJNYCH UJAWNIONE PRZEZ WHISTLEBLOWERÓW NA ŁAMACH MEDIÓW W POLSCE – CASE STUDY

Celem artykułu jest przedstawienie stosunkowo nowego zjawiska whistleblowingu w Polsce, które doczekało się polskiego wariantu „sygnalista” na określenie działań osoby, która informuje o nieprawidłowościach w swoim miejscu pracy. Intencją artykułu była analiza czynników sprzyjających tej formie aktywności obywatelskiej na gruncie polskim. Podjęto się weryfikacji stopnia wykorzystania whistleblowingu przez żołnierzy do informowania mediów o patologicznych mechanizmach obecnych w Żandarmerii Wojskowej.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KAROL MALECZYŃSKI JAKO BADACZ DZIEJÓW WOJNY POLSKO-NIEMIECKIEJ 1109 ROKU

Nieżyjący wrocławski uczony Karol Maleczyński wydał kilka opracowań naukowych, opisujących zmagania polsko-niemieckie z 1109 roku. Uczony ten doszedł do bardzo interesujących wniosków. Jako pierwszy z badaczy przyczynił się do dość skrupulatnego wyświetlenia politycznych aspektów towarzyszących przyczynom, przebiegowi oraz skutkom starcia zbrojnego z 1109 roku. Nadał tym problemom nowy ton. O doniosłości jego dokonań na tym polu świadczy, że nikt po nim nie podjął się gruntownego wejrzenia w istotę przyczyn warunkujących wybuch tej wojny. Wiele z jego stwierdzeń z tego obszaru ostało się w rodzimej historiografii. Inaczej sprawa jednak wygląda przy próbie skomentowania recepcji jego wyjaśnień dotyczących przebiegu zmagań wojennych i ich bezpośrednich, czy długofalowych następstw. Chociaż nie wzięto w niniejszych badaniach pod uwagę wszystkich prac badawczych nawiązujących nawet w sposób pośredni do obserwacji poczynionych przez Profesora, to można jednak zaryzykować twierdzenie, że większość jego wniosków w dalszym ciągu funkcjonuje w nauce. Niekiedy wprowadza się do nich pewne korekty, ale które nie zmieniają w jakiś diametralny sposób ich zasadniczego wydźwięku. Oczywiście nie sposób w tym miejscu zapomnieć również o spostrzeżeniach uczonego, które pod wpływem rozwoju badań doczekały się krytycznego rozbioru, co w konsekwencji spowodowało ostateczne zarzucenie ich, względnie w niektórych przypadkach, znaczne przemodelowanie.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KOMUNIZM JAKO ZAGROŻENIE POLITYCZNE I SPOŁECZNO-KULTUROWE NA OBSZARZE AMERYKI PÓŁNOCNEJ I POŁUDNIOWEJ W OCENACH SAMODZIELNEJ EKSPOZYTURY WYWIADOWCZEJ ESTEZET W LATACH 1941-1945

W artykule przyjęto za cel przedstawienie argumentów świadczących o tym, że 
w ocenach zaprezentowanych w dokumentach placówki ESTEZET komunizm pojawiał się jako istotne zagrożenie o charakterze politycznym i społeczno-kulturowym na obszarze obu Ameryk.
	Autor przyjął tezę, że komunizm stanowił istotne zagrożenie polityczne oraz społeczno-kulturowe na obszarze obu Ameryk w latach 1941-1945.
	Przeprowadzona analiza dowiodła, że zagrożenie ideologią komunistyczną oraz działaniami prowadzonymi przy wsparciu Sowietów na obszarach obu Ameryk było bardzo poważne. W wielu państwach uprawiano propagandę komunistyczną i dążono do wpłynięcia na kształt sceny politycznej. Ważnym zagrożeniem okazało się dążenie komunistów do rozbicia ładu społecznego, jak również tożsamości kulturowej państw północno- oraz południowoamerykańskich.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
CEL STRATEGICZNY KRÓLA HENRYKA V W DOBIE ZMAGAŃ Z PAŃSTWEM POLSKIM W 1109 ROKU

Niniejszy artykuł dotyczy dziejów wojny polsko-niemieckiej z 1109 roku. Zasadnicza część rozważań została poświęcona strategii wojennej Niemców, a mówiąc precyzyjniej, kształtowi ich planu wojennego, którego realizacji podjęli się najeżdżając zbrojnie państwo Bolesława III Krzywoustego. W kontekście analizowanego zagadnienia historyk napotyka na ogromne trudności, gdyż nie dochowała się żadna wiadomość w dostępnych mu źródłach, gdzie zamierzał ze swoją armią dotrzeć władca niemiecki Henryk V, chcąc zmusić wodza polskiego do ustępstw i w konsekwencji wyjść zwycięsko z całej kampanii. Przyjrzenie się okolicznościom towarzyszącym wybuchowi wojny dało podstawę do wnioskowania, że Niemcy stanowczo sprzeciwili się zbyt ekspansywnej polityce swego sąsiada, a zorganizowanie ekspedycji karnej miało przysłużyć się jej poskromieniu. Chcąc urzeczywistnić tego typu zamysł należało zająć „centrum” władzy Bolesława. Z przeprowadzonych badań zdaje się wynikać, że mieściło się ono w Małopolsce – w grodzie „stołecznym” Kraków. Zajęcie tego grodu mogło zagwarantować Niemcom zwycięstwo i wypełnienie planu strategicznego. Niestety przebieg działań wojennych okazał się być diametralnie inny niż najpewniej przewidywano. Kampania zakończyła się sromotną klęską strony niemieckiej oraz, co najważniejsze, nie spełnieniem wcześniej przez nią wytkniętych założeń strategicznych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
OKRUCIEŃSTWA WOJNY CZY PRZEJAW RASIZMU? PRZYPADKI ZNĘCANIA SIĘ NAD JEŃCAMI Z U.S. COLORED TROOPS (USCT) NA ZACHODNIM TEATRZE DZIAŁAŃ WOJENNYCH WOJNY SECESYJNEJ –WYBRANE PRZYKŁADY*

Wojna secesyjna nie bez powodu jest uważana za przełomowy konflikt w historii USA. Jednym z nich jest masowy udział Afroamerykanów, którzy po raz pierwszy od czasów wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych mogli służyć w armii (łącznie ok. 180tys.). Choć wiele oddziałów U.S. Colored Troops nie było jednostkami frontowymi, to jednak część wojsk kolorowych brała czynny udział w operacjach wojskowych. Konsekwencją tego była kwestia czarnoskórych jeńców, wziętych do niewoli przez od-działy Południa. Niestety znacznie częściej zdarzały się przypadki znęcania się czy wręcz bestialskie-go mordowania jeńców z U.S. Colored Troops (np. Fort Pillow – 12 kwietnia 1864 r.; Poison Spring – 18 kwietnia 1864 r.). Czy takie zachowanie żołnierzy konfederackich mieściło się w szeroko pojętych okrucieństwach wojny, rozumianym jako  chęć  wzięcia odwetu na oddziałach wroga, który plądruje ojczystą ziemię, chęć pomszczenia bliskich lub przyjaciół, którzy zginęli od kul przeciwnika itd. Czy jest to problem głębszy, mający swoje uwarunkowania w kulturze Południa, którego podstawą ideową było istnienie tzw. demokracji panów (Herrenvolk democracy), głęboko zakorzenione przekonanie o wyższości rasy białej nad czarną (nieobce także na Północy), które znalazło swoje odzwierciedlenie nie tylko w przemowach polityków Południa, a później Skonfederowanych  Stanów Ameryki, ale także w konstytucji tego kraju.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
WOKÓŁ TRUDNOŚCI ZWIĄZANYCH Z OKREŚLANIEM ZAKRESU PRZEDMIOTOWEGO PEDAGOGIKI

Podjęte w artykule zagadnienia stanowią próbę zidentyfikowania niektórych źródeł trudności w określaniu zakresu przedmiotowego pedagogiki oraz dokonania przeglądu głosów w dyskursie naukowo-badawczym pod kątem propozycji rozstrzygania tego problemu i tendencji metodologicznych z nim związanych. Rozważania obejmują kwestie interdyscyplinarnego charakteru pedagogiki, jej złożonych relacji z innymi dyscyplinami naukowymi, wewnętrznego rozproszenia dyscypliny na wiele subdyscyplin i nieujednoliconego systemu pojęciowego, a także rozbieżności między teorią i praktyką pedagogiczną. Do potencjalnych czynników warunkujących sposób myślenia o granicach poznania pedagogicznego autorka zalicza także wieloparadygmatyczność, kontekstualność i dynamiczny charakter współczesnej nauki.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
OMÓWIENIE KSIĄŻKI PINSKAJA WOJENNAJA FLOTILIJA W BOJACH ZA BIEŁORUSSIJU LJETOM 1941 GODA (PIŃSKA FLOTYLLA WOJENNA W BOJACH O BIAŁORUŚ LATEM 1941 ROKU – TŁUM. W.M) ROMAN KONSTANTINOWICZ PAWŁOWICZ, IZDATIELSKO-POLIGRAFICZESKIJ KOMPLEKS „GANGUT”, SANKT-PETERSBURG 2019, S. 96. NAKŁAD 300 EGZEMPLARZY, FOTOGRAFIE, MAPY

Omawiana książka ukazała się w niewielkim nakładzie 300 egzemplarzy w serii wydawniczej „Morze w ogniu”. Opowiada ona o walkach radzieckiej Flotylli Pińskiej w lecie 1941 r. na rzekach Polesia i na Dnieprze w pierwszym, najtrudniejszym dla ZSRR etapie radziecko-niemieckich zmagań. Na dzień dzisiejszy książka obok tłumaczenia artykułu Aleksandra R. Sokołowa opublikowanego w Polsce, stanowi najnowsze opracowanie dotyczące tej problematyki w historiografii rosyjskiej (Sokołow, 2019, s. 81-88). Autor, dr R. K. Pawłowicz oparł swoją pracę głównie na wspomnieniach kombatantów, uczestników bojów toczonych przez jednostki flotylli oraz w mniejszym, niż można byłoby tego oczekiwać, na źródłach archiwalnych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
SPRAWA NIEMIECKICH ODSZKODOWAŃ ZA II WOJNĘ ŚWIATOWĄW STOSUNKACH MIĘDZY POLSKĄ A RFN DO 1991 R.

Rząd PRL pod naciskiem ZSRR w deklaracji z 23 sierpnia 1953 r. zrzekł się repa-racji od Niemiec. Od tego czasu RFN konsekwentnie stoi na stanowisku, że na drodze prawnej sprawa świadczeń dla polskich ofiar okupacji niemieckiej jest dawno zamknięta. Mimo to dwukrotnie (w 1970 i 1990 r.) RFN usiłowała uzyskać od Polski potwierdzenie ważności deklaracji z 1953 r. Wszystkie świadczenia wypłacane na mocy zawartych w omawianym okresie układów polsko-niemieckich (1972 i 1991 r.) były przedstawiane przez RFN jako pomoc humanitarna, na zasadzie „ex gratia”.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
PRZEDREWOLUCYJNE FILMY ROSYJSKIE I ICH PROPAGANDOWE ODNIESIENIE

Klasyczne kino rosyjskie często utożsamiane jest z komunistycznymi filmami pro-pagandowymi z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Jednak początki tamtejszego przemysłu filmowego sięgają czasów z przed rewolucji październikowej. W następnych latach bolszewicy często sięgali do doświadczeń i osiągnięć swoich poprzedników, tworząc dzieła programowo polityczne. Poniższy tekst stanowi prezentację wyników analizy czterech filmów, powstałych 
w latach 1911-1917: Obrona Sewastopola (1911), Rok 1812 (1912), Trzechsetlecie dynastii Romanowów (1913) i Ojciec Sergiusz (1917). Głównym celem prezentowanych badań jest odpowiedź na pytanie czy radzieckie kino propagandowe mogło mieć swojego odpowied-nika w kinie 
z czasów carskiej Rosji? Autor rozważań podjął próbę wskazania wzorców, do których od-woływali się twórcy kina oraz inspiracji, z których korzystali przy swojej pracy. W tym przy-padku istotne było także pytanie o motywacje, które mogły towarzyszyć im przy tworzeniu omawianych filmów.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne