rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zawód dziennikarza w obliczu zmian

Zawód dziennikarski w ostatnim czasie ulega zmianom. Niemniej ciągle wymaga, profesjonalności i winien być wykonywany zgodnie z etyką zawodową. Kodeksy etyki służą jednak dziennikarzom bardziej do promowania własnego środowiska, niż do regulacji zachowań dziennikarskich. Dziennikarze częstokroć w praktyce są narzędziami w rękach właścicieli tytułów prasowych, stacji radiowych i telewizyjnych. Prasa nie jest już obecnie czwartą władzą, lecz jedyną i najważniejszą. Niepokojące jest to, że dziennikarze stają się dyspozycyjni wobec władzy wykonawczej, bądź ustawodawczej. Jest to pochodną tego, że zatrudniający ich hołdują koncepcji „talentyzmu”, nie wymagając wiedzy. W efekcie obok profesjonalnych dziennikarzy, wykształcili się media workerzy, sprawni dostarczyciele informacji, których najczęściej sami nie opracowują i nie przygotowują do publikacji. Chęć sprostania oczekiwaniom z jednej strony odbiorców, z drugiej właścicieli doprowadziło do rezygnacji z obiektywizmu, nadmiernej dbałości o formę, a nie treść przekazu, a funkcje dziennikarstwa zaczęły ewoluować w kierunku niezgodnym z interesami społeczeństwa. Wyróżnia się różne typy dziennikarstwa m.in. neutralno-obiektywne i społecznie zaangażowane. Charakterystyczną cechą zawodu dziennikarskiego staje się specjalizacja. Określając status dziennikarza wyróżnia się zwykle model autonomiczny i podporządkowania. Dziennikarstwo wbrew przekonaniu samych dziennikarzy nie jest zawodem zaufania publicznego, nie jest także wolnym zawodem. Dziennikarze podkreślając swoją „misję” zawodową, nie zauważają, iż jest ona tylko służbą społeczeństwu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Serial formatowany na polskim rynku telewizyjnym

Format telewizyjny staje się jednym z najbardziej popularnych form gatunkowych w telewizji. Współcześnie w propozycjach programowych stacji telewizyjnych istnieje wiele programów sformatowanych jak reality show, talent show, teleturnieje, talk show czy programy specjalistyczne. Ten sam schemat można zaobserwować w obszarze filmu i serialu telewizyjnego. Celem artykułu jest diagnoza zjawiska jakim jest serial formatowany oparty na określonym schemacie scenariuszowym. Opisane zostały typy seriali sformatowanych oraz ich znaczenie na rynku polskiej produkcji telewizyjnej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Czapajew w krainie archetypów (psychologia Junga we wczesnych powieściach Pielewina)

W artykule podjęto próbę spojrzenia na wczesną twórczość powieściową Pielewina przez pryzmat psychologii analitycznej Carla Gustava Junga. Takie spojrzenie uzasadnione jest sygnałami wewnątrztekstowymi, zawartymi przez pisarza w jego twórczości — co pokazano na przykładzie powieści Mały palec Buddy (1996). Rozszerzenie zakresu badań na inne utwory Pielewina — od Omon Ra (1992) do Empire V (2006) ze szczególnym uwzględnieniem Generation P (1999) — pozwoliło ukazać psychologiczne jądro tematyczne twórczości pisarza, to jest — centralny także dla samej myśli Junga — proces indywiduacji.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Ludwig van Beethoven artysta w kręgu filozofii, literatury, religii, techniki i spraw polityczno-społecznych

Ludwig van Beethoven był człowiekiem nieustannie poszukującym własnej drogi. Jako artysta potrafił przełamywać stereotypy i przybliżać słuchaczom uczucia, myśli i stany ducha wykraczające poza ich świadomość. Jego twórczość niwelowała granice muzycznej dosłowności, stając się niejednokrotnie zapisem przeżyć i doświadczeń zwykłych ludzi. Towarzyszący temu autentyzm i innowacyjność estetyczna były odbiciem interdyscyplinarnych zainteresowań kompozytora, które oscylowały wokół wielu dziedzin nauki, począwszy od filozofii, literatury, religii, techniki, a skończywszy na sprawach polityczno-społecznych. Od początku był autodydaktą, którego fascynowała zmienność świata. Chciał czerpać z niej jak najwięcej i tyle samo przekazywać na kartach swoich partytur. Cierpiał, ale potrafił zwyciężać. Był samotny, ale poruszał miliony. Do końca zdumiewał, nie zatracając nic z ciekawości dziecka.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, filozofia, nauki o kulturze i religii
Akademicki kolonializm. Sytuacja holocaust studies w Polsce

Polskie badania nad literaturą Zagłady toczą się od dawna, dyscypliną stały się jednak niedawno. Nie jest to jedynie wynikiem późnego wykształcenia się instytucjonalnych ram tego nurtu badań, ale przede wszystkim jego zanurzenia w innych nurtach, np. w badaniach nad „literaturą wojny i okupacji”. Przekształcanie się polskiego literaturoznawstwa zajmującego się m.in. Holocaustemw literaturoznawstwo holocaustowe, tj. Holcaust studies, zachodziło przy tym w otoczeniuuformowanej już gdzie indziej – w tym przede wszystkim w USA – dyscypliny. Paradokswspółczesnego etapu formowania się tego obszaru badań w Polsce polega więc na tym, żeprzyjmuje ono z zewnątrz wzorce, które istnieją w nim już od dawna. Proces ten w niniejszymtekście nazywam akademickim (auto)kolonializmem i wskazuję jego najważniejsze cechy.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Międzytekst. Literatura między kulturami narodowymi

Tekst jest fragmentem większej całości. Jego celem jest prezentacja krytycznego przeglądu literatury emigracyjnej lat 80. (tzw. emigracja postsolidarnościowa albo emigracja polityczna) i 90. (pierwsza fala migracji motywowanej ekonomicznie lub kulturowo, która powtórzyła się po wejściu Polski do Unii Europejskiej). Najważniejszy jest jednak fakt, że oba zestawy tekstów podejmują temat kulturowego doświadczenia migracji. Analizowane przykłady prozy (J. Rudnickiego i K. M. Załuskiego) pozwalają na wstępne rozpoznanie poetyki i problemu intertekstu. Istnieją dwa główne elementy jego konstrukcji i interpretacji: pojmowanie doświadczenia emigracji jako doświadczenia międzykulturowego i świadoma konstrukcja tekstu jako tekstu dialogicznego.

Czasopismo: Porównania
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Wybrane toponimy w rosyjskim przekładzie gry The Elder Scrolls V: Skyrim

Niniejszy artykuł stanowi analizę porównawczą wybranych toponimów w grze wideo The Elder Scrolls V: Skyrim w językach angielskim i rosyjskim. Główny nacisk kładziony jest na aspekt semantyczny, w szczególności na różnice semantyczne. W pierwszej części artykułu wyjaśniono typowe strategie tłumaczeniowe w tłumaczeniu gier wideo, w tym aspekty specyficzne dla The Elder Scrolls V: Skyrim oraz ogólnie dla gier. Druga część to analiza porównawcza wybranych toponimów w grze. Autorka komentuje opcje tłumaczeniowe i analizuje ich adekwatność, uwzględniając zarówno aspekty semantyczne, jak i kulturowe.
 

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Zjawy wokół nas. Opowieść Władimira Kantora jako przykład realizmu magicznego

W artykule utwór Władimira Kantora rozpatrywany jest w perspektywie realizmu magicznego. Szczególna uwaga zostaje skierowana na współistnienie w jednej przestrzeni różnych warstw i wymiarów istnienia. Zgodnie z realistyczno-magicznym postrzeganiem świata, jego obraz u Kantora jest w pełni realny, ale nie ograniczony poprzez materię czy zasady fizyki. Siła nieczysta wpływa na los głównego bohatera i jego bliskich, on zaś próbuje zrozumieć jej istotę i rolę, a także podejmuje z nią walkę. Również kategorie czasu i przestrzeni, a przede wszystkim sytuacja narracyjna opowieści, odpowiadają fundamentalnym cechom tekstów zaliczanych do realizmu magicznego.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Młodzież wobec małżeństwa i rodziny.  Konteksty kulturowe i religijne

W kulturze współczesnej zdaje się dominować przekonanie o konieczności nieustannej i wielokierunkowej zmiany, zatraceniu tożsamości na rzecz transformacji i skrajnej sieciowej decentralizacji. Za specyfikę współczesnych przeobrażeń kulturowych uznaje się szybkie – niespotykane dotąd w historii ludzkości – tempo zmian oraz wielokierunkowość ich aksjologicznych odniesień i symbolicznych interpretacji, co opatruję metaforą aksjologicznej wichrowatości. Doświadczamy kryzysu rodziny jako trwałej grupy społecznej i jako instytucji. Szeroką akceptacją społeczną cieszą się tzw. alternatywne formy małżeństwa i rodziny. Mimo że udane małżeństwo, rodzina, posiadanie dzieci oraz szczęście osobiste ciągle należą do mocno akcentowanych przez młodych Polaków wartości życiowych, zauważa się tendencje do silniejszego eksponowania kategorii szczęścia osobistego, a udane małżeństwo jako deklarowana wartość niekoniecznie wiąże się z oczekiwaniem posiadania dzieci. Co piąty młody Polak twierdzi, że małżeństwo jest instytucją przestarzałą. Powszechne jest w kręgach młodzieżowych przyzwolenie na nieformalne związki jako „próbę sprawdzenia się” lub po prostu styl życia. Małżeństwo jawi się w wyobrażeniach młodzieży jako instytucja bardziej dostosowująca się do indywidualnych, egocentrycznych potrzeb i oczekiwań partnerów niż do oczekiwanych przez społeczeństwo funkcji i ról. Rodzina wyobrażona powinna służyć pogłębianiu intymności, samopoznaniu, samorozwojowi i samospełnianiu się. Banalizacja rozwodów sprawia, że odczuwane deficyty w tym zakresie znajdują szybkie rozwiązania w podejmowaniu decyzji rozwodowych. Skupiające się wokół Kościoła katolickiego ruchy prorodzinne czy legitymizowane chrześcijańską aksjologią ruchy pro life, w dużym stopniu gromadzące też młodzież, tworzą społeczno-kulturowe warunki dla przywrócenia rodzinie jej uprzywilejowanego miejsca w polskim społeczeństwie. Zachowanie i twórczy rozwój polskiej tożsamości kulturowej i religijnej w dużym stopniu zależy od umiejętności odczytania i wpisania przez rodzinę w praktyki życia codziennego narodowych oraz religijnych wartości.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Kapitał społeczny a religijność

Socjologiczne badania nad społeczeństwem obywatelskim wskazują na pozytywną zależność pomiędzy religijnością a kapitałem społecznym. Robert Putnam w swojej książce Bowling Alone stwierdza, że wspólnoty oparte na wierze pozostają tak ważnymi rezerwuarami kapitału społecznego w Ameryce. Niniejszy artykuł, w oparciu o wyniki reprezentatywnych badań CBOS, podejmuje analizę zależności pomiędzy religijnością i kapitałem społecznym na gruncie polskim oraz prezentuje wpływ wskaźników zaangażowania religijnego Polaków na ich aktywność społeczną.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Bezpieczeństwo kulturowe a obecność i/lub eliminacja religii w polskim kanonie kultury

Religia chrześcijańska jest czynnikiem współtworzącym polską kulturę narodową. W historii dziejach Polski chrześcijaństwo łacińskie stanowiło inspirację dla budowania społecznych struktur, odniesień między ludźmi, nadawało tożsamość poszczególnym jednostkom i narodowi, stanowiło inspirację dla twórców. W obecnym czasie, gdy bezpieczeństwo narodowe nie jest ograniczane wyłącznie do stanu braku wojny, ważne jest studium nad bezpieczeństwem kulturowym narodu i państwa. Dlatego istotne jest wyodrębnienie trzonu kultury narodowej i zabezpieczenie go, jako składnika tożsamości państwa-narodu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rola rozumu i religii w przestrzeni publicznej  – zagrożenia współczesnej agory

Konflikt między relatywizmem i fundamentalizmem przez wielu socjologów uważany jest za jedno z najważniejszych zjawisk współczesności. Stanowi on zagrożenie dla pokojowego funkcjonowania przestrzeni publicznej. Autor prezentuje stanowiska współczesnych intelektualistów (J. Habermasa, P.L. Bergera, J. Ratzingera), którzy szukają nowych rozwiązań społecznego konsensusu. Artykuł ukazuje znacznie rozumu i religii w kształtowaniu fundamentu aksjologicznego istotnego dla współczesnej agory.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Minimalistyczna duchowość jako przykład antykonsumpcjonistycznej duchowości. Perspektywa socjologiczna

W artykule przeprowadzono analizę duchowości osób praktykujących minimalistyczny styl życia. Autor traktuje ten typ duchowości jako przykład nowej duchowości. Podkreśla antykonsumpcjonistyczny charakter minimalizmu, a jednocześnie stara się określić warunki myślenia o możliwości istnienia antykonsumpcjonistycznej duchowości (nowej duchowości) na przykładzie minimalistycznej duchowości. Skupia się na kwestii podobieństw pomiędzy minimalizmem i duchowością minimalistyczną a buddyzmem zen.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Duchowość w kulturze ponowoczesnej

Celem artykułu jest nakreślenie roli, jaką duchowość pełni w ponowoczesnej kulturze. Pojęcie duchowości w ostatnich latach stało się intensywnie zgłębianym przedmiotem badań różnych dyscyplin naukowych, często niezwiązanych z teologią. Duchowość, jako kategoria analityczna, weszła do arsenału pojęć socjologii religii, do tego stopnia, że mówi się o wyłanianiu się nowej subdyscypliny, zwanej socjologią duchowości. Duchowość, w dużej mierze za sprawą ruchu New Age, oddzielana jest od zinstytucjonalizowanej religii i jest łączona z indywidualnymi doświadczeniami jednostki. W artykule analizowane są takie zagadnienia jak: pojęcie duchowości i jego droga do dyskursu naukowego; związki religii i duchowości oraz rola i znaczenie duchowość w obliczu wyzwań i zagrożeń XXI wieku. Duchowość w ponowoczesności w pewnym sensie stała się nowym „świętym baldachimem”, dającym poczucie sensu i bezpieczeństwa w nieustannie zmieniającym się świecie. Co więcej, jest to jedno z kluczowych pojęć dla zrozumienia współczesnego społeczeństwa i kultury.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Religia i religijność  w zsekularyzowanych społeczeństwach

W niniejszym artykule zaprezentuję sekularyzację jako społeczny kontekst religijności, a następnie opiszę nowe trendy w przemianach religijności, od religijności kościelnej do religijności pozakościelnej i zindywidualizowanej. W ponowoczesnym świecie, w warunkach postępującej sekularyzacji, religijność przybiera rozmaite postaci, przejawia się także w różnych formach duchowości, luźno związanych z religią lub nawet od niej niezależnych. Religijność często staje się „produktem” jednostki, nabiera charakteru procesualnego projektu, nigdy dokończonego, o wymiarach jakby rozproszonych, pomieszanych czy synkretycznych. Ludzie w sprawach religijnych czują się „zmuszeni” do wybierania (tzw. heretycki imperatyw), nie zaś do bezdyskusyjnego przyjmowania obowiązującego modelu religijności

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Źródła ekspansji cywilizacji europejskiej

Artykuł podejmuje problematykę źródeł ekspansji cywilizacji europejskiej. Jest to istotne dla zrozumienia, dlaczego to właśnie Europejczykom udało się narzucić swoją cywilizację całemu światu, choć przecież w równym stopniu mogły to uczynić inne kręgi kulturowe, jak choćby Imperium Wielkiego Stepu, Chiny czy świat islamu. W odpowiedzi uwzględniono zestaw czynników specyficznych dla Europy i nigdzie indziej niewystępujących w tej konfiguracji, takich jak: zróżnicowanie geograficzne, pluralizm polityczny i wolny handel, rewolucja militarna, transoceaniczna żegluga i akumulacja kapitału, nauka technika i druk, okręt i racjonalny odkrywca.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Odpowiedzialność i okoliczności.  Uwagi w kontekście myśli Johna Henry’ego Newmana i twórczości Grahama Greene’a

Celem artykułu jest ukazanie dynamiki odpowiedzialności człowieka działającego. Przedstawiona analiza bierze za punkt odniesienia uwagi zarówno filozoficzno-teologiczne Johna Henry’ego Newmana, jak i świat literacki pisarza Grahama Greene’a. Zarówno Newman, jak i Greene stają w obronie odpowiedzialności i wolności człowieka. Te dwa obszary są zagrożone, bo działanie zawsze dokonuje się w jakichś okolicznościach, stąd pojawia się próba ucieczki od odpowiedzialności i wolności poprzez wskazanie na okoliczności. Tak postępują jednostki poddające się nieautentycznej egzystencji. Różne doświadczenia i stany emocjonalne mogą zwieść człowieka w jego ocenie własnego postępowania: litość, pycha, lenistwo. Ostateczną tezą tekstu jest twierdzenie, iż odpowiedzialność w swym najgłębszym znaczeniu nie jest odpowiedzią na zastaną sytuację, ale próbą przywrócenia ładu rzeczywistości.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Realizacja zasady sprawiedliwości  w karaniu przestępców

Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej z nich opisano istotę zasady sprawiedliwości, głównie w kontekście funkcji, jakie pełni ona w regulowaniu życia społecznego. W drugiej części artykułu zaprezentowano sposób realizacji zasady sprawiedliwości na gruncie polskiego prawa karnego. W tym kontekście ukazano sprawiedliwość jako jeden z czterech głównych celów karania przestępców (obok celu ogólnoprewencyjnego, szczególnoprewencyjnego oraz kompensacyjnego). W trzeciej części artykułu zaprezentowano wielowymiarowe konsekwencje poczucia niesprawiedliwości u karanych przestępców. Analiza tego zagadnienia została zaprezentowana w dwóch aspektach karania sankcjami izolacyjnymi: psychicznych następstw izolacji penitencjarnej oraz społecznych konsekwencji odbywania kary pozbawienia wolności.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Aktor czy zwykły człowiek?  Bohater telewizyjnych reality shows

Artykuł jest analizą obrazu zwykłego człowieka w rozrywce telewizyjnej. Telewizyjny obraz zwykłego człowiek jest współcześnie szczególnie interesujący w reality show. Programy reality show pokazują szeroki obraz różnych grup społecznych. Nie są to jednak zwykli ludzie. Reality show bazują bowiem na wyjątkowości swoich uczestników: muszą mieć talent, skazę, brak umiejętności lub wykazywać się czymś szczególnym. Dzięki temu każdy zwykły człowiek może stać się gwiazdą telewizji. Artykuł pokazuje mechanizmy tworzenia niezwykłych historii zwykłego człowieka w reality show.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Obraz „zwykłego” człowieka  a magazynach true story

Dynamiczny rozwój prasy kobiecej zaowocował z jednej strony umacnianiem pozycji rynkowej magazynów treści ogólnej, tj. „Twój Styl”, „Claudia” czy „Przyjaciółka”. Z drugiej pojawieniem się licznych grup tematycznych, które z czasem stworzyły mniejsze subsegmenty prasowe, tj. kulinarne, true story, o dekoracji domu, dla rodziców czy typu people. True story – rozwijający się sektor prasy adresowanej do kobiet – został w Polsce zdominowany przez firmę Phoenix Press, do której w latach 1990–2014 należało 21 tytułów. W tym samym czasie w portfolio Edipresse Polska znalazło się 8 periodyków. Tę ofertę uzupełniały dwa pisma koncernu Bauer Media Polska. Tym sposobem czytelniczki otrzymały 31 tytułów traktujących o codziennym życiu zwykłych ludzi. Mimo wewnętrznej różnorodności, wszystkie tytuły poświęcały najwięcej miejsca na publikowanie historii, których bohaterami byli „normalni ludzie”, tacy jak „ty i ja”. Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytania: jak przedstawiano „zwykłego” człowiek na łamach tych periodyków, co sprawiło, że „ludzkie historie dobrze się sprzedają” oraz do kogo adresowano te czasopisma.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Matki w popkulturze – zwykłe czy niezwykłe?  O ekspertyzacji macierzyństwa w dyskursie medialnym

Tematem artykułu jest ekspertyzacja macierzyństwa w mediach. Omówiono zagadnienie wzrostu znaczenia ekspertów w społeczeństwach ponowoczesnych zastępujących tradycyjnych liderów opinii, intelektualistów, naukowców. Wymienione zostały wymiary ekspertyzacji macierzństwa, m.in. asymetria w relacji matki i dziecka, asymetria w relacji matki i eksperta, asymetria w relacji wiedzy osobistej i wiedzy eksperckiej, instrukcje eksperckie, brak kwalifikacji i umiejętności matek w pełnieniu roli matki. Poszczególne wymiary omówiono w oparciu o dyskurs ekspercki o macierzyństwie w programie „I Ty możesz mieć superdziecko”.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Prywatność jako okoliczność ograniczająca  swobodę wypowiedzi na temat osoby fizycznej.  Aspekt prawny

W artykule wskazane i omówione zostały regulacje prawne dotyczące ochrony prawa do prywatność, które stanowić mogą barierę dla swobodnego rozpowszechniania w prasie informacji na temat osób fizycznych. Omówiona została ogólna zasada wolności wypowiedzi oraz jej ograniczenia w postaci prawa do prywatności. Analizie poddany został dozwolony zakres ingerencji mediów w sferę prywatności osób fizycznych, że względu na funkcje społeczne, które osoba pełni w społeczeństwie oraz ze względu na zainteresowanie, które w społeczeństwie wywołuje działalność danej osoby. W artykule wskazano na sposób definiowana przez orzecznictwo sądowe i doktrynę prawa takich pojęć jak „ działalność publiczna”, „osoba publiczna”, „funkcjonariusz publiczny”. W szeroki sposób omówiony został art. 14 ust 6 prawa prasowego zezwalający na ingerencję prasy w sferę prywatności osoby fizycznej, gdy wiąże się to z działalnością publiczną danej osoby.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe KUL
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
"Kilka razy nad morzem…" — o polskich tłumaczeniach wiersza Igora Siewierianina

W artykule rozpatrywane są trzy polskie tłumaczenia wiersza Eto bylo u moria Igora Siewierianina. Analiza uwzględnia leksykalno-semantyczne zjawiska typowe dla rosyjskiego egofuturysty (neologizmy, struktura wiersza, nieoczekiwane obrazy). Okazuje się jednak, że w badanym przypadku decyzje podejmowane przez tłumacza zależą przede wszystkim od celu przekładu oraz maniery twórczej autora tekstu docelowego.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Jeden rosyjski realonim czasownikowy w konfrontacji przekładowej

Artykuł reprezentuje przekładoznawstwo zorientowane kulturowo, śledzące konfrontację odbiorcy z obcym dla niego kontekstem kulturowym, co wpisuje się w tendencję współczesnych badań humanistycznych kierowania uwagi na kulturowe, obyczajowe zróżnicowanie społeczeństw. Analizie podlega czasownik rosyjski говеть, należący do grupy nazw realiów, a odnoszący się do sfery prawosławnej obyczajowości religijnej, w aspekcie jego przekazu w przekładach. Jako materiał służy 11 utworów literatury rosyjskiej XIX i XX wieku, z których wybrano konteksty zawierające badany leksem na podstawie danych Narodowego Korpusu Języka Rosyjskiego oraz ich przekłady na język polski. Wskazano na nierównomierność stopnia przekazu poszczególnych elementów struktury semantycznej, różnorodność technik przekazu i zastosowanie zmian składniowych jako sposobu umożliwiającego uniknięcie poszukiwania ekwiwalentu dla leksemu rosyjskiego. Stwierdzono, że przekłady polskie wykazują tendencję do adaptacji kulturowej i nie akcentują odmienności prawosławnej obyczajowości religijnej.

Czasopismo: Przegląd Rusycystyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo