rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Charakterystyka gospodarstw ekologicznych funkcjonujących w Unii Europejskiej

W opracowaniu przedstawiono analizę zmiany liczby gospodarstw ekologicznych i użytkowanych gruntów rolnych w latach 2012-2017, dla 28 krajów UE. Liczba gospodarstw ekologicznych wzrosła z 250,1 tys. do 312,2 tys. (24,6%), natomiast powierzchnia upraw zwiększyła się z 10,1 mln ha do 11,9 mln ha (18,6%). Udział gospodarstw ekologicznych w stosunku do jednostek konwencjonalnych wynosił 2,8%. Z kolei powierzchnia upraw ekologicznych w porównaniu do ogólnej powierzchni gospodarstw rolnych stanowiła 6,8%. W ostatnich latach obszary objęte uprawą ekologiczną wykazywały tendencje progresywną, a ponadto notowano zjawisko wchodzenia i wychodzenia z sektora ekologicznego. Rolnictwo ekologiczne była zdominowane przez produkcję roślinną, a wśród niej największą pozycję zajmowały trwałe użytki zielone (65,5%) oraz zboża (21,5%). W systemie rolnictwa zrównoważonego produkcja zwierzęca odgrywała znacznie mniejszą rolę.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Efekty produkcyjno-ekonomiczne towarowej uprawy pieczarek

Pieczarki świeże są produktem cieszącym się dużym popytem w kraju i za granicą. Polscy producenci są wciąż konkurencyjni cenowo na rynkach zagranicznych, co zachęca ich do rozwoju, inwestowania w nowoczesne technologie, powiększanie skali produkcji. Zbiór pieczarki świeżej odbywa się jednak dotychczas ręcznie i wymaga wysokich nakładów pracy, a zarazem ponoszenia coraz wyższych kosztów wynagrodzeń. W badanej grupie gospodarstw pieczarkarskich koszty pracy stanowiły około 18% kosztów ogółem, co wskazuje na ich duże znaczenie w procesie produkcji. Analizowane gospodarstwa były jednostkami ściśle specjalizującymi się w produkcji pieczarek, średnia powierzchnia uprawy wynosiła 0,47 ha. Produkcja w roku 2017 była opłacalna i dochodowa. Na 100 zł poniesionych kosztów otrzymano prawie 113 zł produkcji. Wyniki badań ukazują sytuację producentów pieczarek, ale na ich podstawie nie można wnioskować o przyszłości, która według wielu ekspertów przedstawia się niekorzystnie ze względu na spadek opłacalności produkcji pieczarki świeżej.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Technologia blockchain jako stymulanta zachowania bezpieczeństwa żywności w łańcuchu dostaw

Rozwój techniki warunkuje coraz szybszy postęp poszczególnych sektorów gospodarek, a w konsekwencji ich systemu jako całości. Agrobiznes staje przed wyzwaniem sprostania rosnącym potrzebom konsumenta w kontekście jakości żywności. Jednym ze sposobów zapewnienia wyżej wymienionej jakości, opartych o digitalizację procesów, jest technologia blockchain. Wykorzystywana w łańcuchu dostaw w niektórych krajach, takich jak np. Chiny, gdzie rzecz dotyczy importu wołowiny z Australii na rynek azjatycki, zapewnia wyższą jakość żywności i tym samym zwiększa konkurencyjność producentów zaangażowanych w tworzenie sieci. Wzrost konkurencyjności gospodarek powoduje, że dotychczasowe starania o klienta przechodzą ewolucję na każdym rynku, w tym na rynku żywności. W artykule zaprezentowano nowe, dotychczas nieznane na polskim rynku żywności, wykorzystanie technologii blockchain. Wyjaśniono pojęcie, opisano schemat działania, przywołano przykłady wykorzystania sieci na innych rynkach i obszarach życia człowieka. Opracowanie ma charakter przeglądowy, opierający się na dostępnej literaturze oraz przykładach rynkowych. Celem opracowania jest zaprezentowanie możliwości wykorzystania innowacyjnej technologii blockchain w poprawie funkcjonowania łańcuchów dostaw.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Przegląd Systemów Doradztwa Rolniczego (FAS) i Systemów Wiedzy i Innowacji Rolniczych (AKIS) w krajach członkowskich UE

W opracowaniu przedstawiono – w ujęciu historycznym – informacje o kształtowaniu i przemianach systemów doradztwa, a ponadto o tworzeniu systemów wiedzy i innowacji rolniczych. Wskazano na źródła powstawania instytucji doradczych w wybranych krajach, o typach dominujących form organizacyjnych i ich umiejscowienia w strukturze sektora rolnego. W ramach WPR kraje członkowskie UE zostały zobligowane do stworzenia jednolitego systemu FAS, poprzez który wyznaczano cele i zadania doradztwa, ale nie formy organizacyjne. Scharakteryzowano System Wiedzy i Innowacji Rolniczych w niektórych krajach, który miał stanowić sieć powiązań instytucjonalnych, począwszy od ośrodków naukowych i badawczych, poprzez upowszechnianie i wdrażanie, a na rolnikach kończąc. Przedstawiono nowe propozycje SCAR dotyczące usług doradczych i instytucji edukacyjnych. Zasygnalizowano znaczenie EPI dla wdrażania innowacji rolniczych.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Działania dla podnoszenia kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich na przykładzie Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego

Przedstawiono działania prowadzone w Kujawsko-Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego dla podnoszenia kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich. Wykorzystano dane sprawozdawcze z lat 2015-2018. Na podstawie przedstawionej analizy pokazano, że Ośrodek pełni w regionie ważną rolę w zakresie uzupełniania oraz podnoszenia kwalifikacji, a także wspierania reorientacji zawodowej kierujących gospodarstwami rolnymi i pozostałych mieszkańców terenów wiejskich. Równie ważna jest rola Ośrodka w zakresie rozwoju przedsiębiorczości na wsi dla dywersyfikacji źródeł dochodów i rozwoju działalności gospodarczej. Wydaje się, że w najbliższych latach zapotrzebowanie na tego typu działania będzie wzrastać.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Kategoryzacja rolników usprawniająca działalność publicznego doradztwa rolniczego

W artykule przedstawiono własną propozycję kategoryzacji rolników opartą o dwa kryteria: kryterium posiadanego potencjału rozwojowego i kryterium posiadanych kompetencji zawodowych. Potencjał rozwojowy tworzy: potencjał tkwiący w osobowościach rolników oraz potencjał materialny, jakim oni dysponują. Potencjał materialny, to posiadane przez rolnika aktywa, natomiast potencjał tkwiący w osobowości rolników, to ich sprawność intelektualna oraz nastawienia i postawy.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Udział kobiet wiejskich i młodych rolników w kierowaniu gospodarstwami rolnymi w krajach UE

W opracowaniu przedstawiono zagadnienie udziału kobiet wiejskich i młodych rolników w kierowaniu gospodarstwami rolnymi, na tle ogólnej liczby rolników. Badania obejmowały 27 krajów UE, przy czym porównania dokonano odrębnie dla dawnych krajów członkowskich (UE-15) oraz nowych krajów członkowskich (NUE-12). W wyniku analizy stwierdzono, że kobiety jako menadżerki reprezentują 28,1% całej populacji zarządzających. Liczba kobiet występujących w odpowiednich grupach wiekowych była odzwierciedleniem przedziałów wiekowych wszystkich osób kierujących gospodarstwami rolnymi. Wykształceniem na poziomie wyższym charakteryzowało się 4,2% kobiet, przy czym liczba ta była wyższa w NUE-12 – 5,0%, w stosunku do UE-15 – 2,9%. Młodzi rolnicy uczestniczyli w zarządzaniu gospodarstwami rolnymi na niskim poziomie (7,5%), co pozostawało w sprzeczności z ich udziałem jako mieszkańców obszarów wiejskich. Wśród młodych rolników było więcej mężczyzn (76,7%), aniżeli kobiet (23,3%). Natomiast wykształcenie na poziomie wyższym miało 14,0% ogółu młodych rolników.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Adalimumab w terapii nieinfekcyjnych stanów zapalnych błony naczyniowej

Nieinfekcyjne zapalenia błony naczyniowej (NZBN) stanowią problem diagnostyczny i terapeutyczny, mają przewlekły i kumulacyjny charakter, a także są przyczyną znaczącej utraty funkcji wzroku u młodych osób, uniemożliwiającej aktywność zawodową. Diagnostyka i leczenie wymagają współpracy specjalistów z różnych dziedzin i opierają się na licznych badaniach laboratoryjnych i obrazowych. Praca przedstawia wskazania, efektywność i bezpieczeństwo terapii pierwszym lekiem biologicznym stosowanym w okulistyce, jakim jest inhibitor czynnika martwicy guza α, adalimumab. Może być on uznany za istotną opcję terapeutyczną w leczeniu zapalenia błony naczyniowej części pośredniej i tylnej, a także zapalenia wszystkich części błony naczyniowej, ponieważ pozwala pacjentom na osiągnięcie i utrzymanie długotrwałej kontroli nad chorobą przy jednoczesnej terapii glikokortykosteroidami czy lekami immunomodulującymi lub jej braku.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Choroby odzwierzęce w okulistyce. Część III – zmiany w przebiegu boreliozy

Borelioza, choroba odkryta w latach 70. XX w., o nie do końca jeszcze wyjaśnionych mechanizmach patofizjologicznych i obrazie klinicznym, wzbudza powszechne zainteresowanie. Liczba rozpoznawanych przypadków boreliozy w Polsce w ciągu ostatniego dziesięciolecia rośnie. Nasz kraj jest endemiczny dla boreliozy, mamy jeden z najwyższych odsetków osób zarażonych w Europie. Borelioza to odzwierzęca choroba wektorowa przenoszona przez kleszcze, powodowana przez krętki Borrelia burgdorferi. Jedną z najmniej znanych, udokumentowanych i rzadko rozpoznawanych postaci jest borelioza oczna. Zmiany mogą powstać zarówno w przednim, jak i w tylnym odcinku oka, zależnie od fazy choroby. We wczesnej fazie, gdy ukąszenie przez kleszcza nastąpiło blisko gałki ocznej, rumień zawierający krętki może „przez ciągłość” objąć powieki lub spojówki oka. W drugiej fazie, gdy krętki rozprzestrzenią się po całym organizmie i z powodu predylekcji do tkanki nerwowej zajmują nerwy czaszkowe, może to dotyczyć także nerwu wzrokowego, rzadziej nerwów okoruchowych oraz siatkówki. Zatem borelioza oka w drugiej fazie jest rodzajem neuroboreliozy. W tej fazie zwykle przebiega z zapaleniem opon i/lub mózgu. Obok wywiadu i obrazu zmian podstawowe znaczenie w rozpoznaniu ocznej boreliozy mają dostępne komercyjnie w Polsce badania serologiczne. W artykule opisano ważny dla zrozumienia tej jednostki chorobowej fazowy przebieg boreliozy. Wyjaśniono przyczyny różnic w przebiegu klinicznym występujące w starym i nowym świecie, opisane z punktu widzenia epidemiologii. Omówiono obraz kliniczny, leczenie i rokowanie w boreliozie ocznej.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Gdańsk a Brandenburgia-Prusy w latach 1697-1698. Misja gdańskiego sekretarza Johanna Georga Schimmelpfenniga na dworze Fryderyka III w Królewcu w1698 roku w sprawie tzw. „negotium gallicum”

Rozdwojona elekcja 1697 roku i poparcie Augusta II skończyło się dla Gdańska bolesnymi represjami ze strony francuskiej. Konieczność normalizacji relacji z Francją oraz szukania poparcia nad dworze kopenhaskim, w celu uwolnienia przetrzymywanych tam gdańskich statków doprowadziły do szukania pomocy przez magistrat gdański w Berlinie. Oznaczało to uruchomienie przez władze miejskie wielu kontaktów oraz wysłanie na zagraniczne dwory swoich osobistych posłów. Jednym z nich był sekretarz gdański Johann Georg Schimmelpfennig, którego misja odbyła się w czerwcu 1698 roku misja na dworze elektora brandenburskiego Fryderyka III w Królewcu.  Nie zakończyła się ona jednak sukcesem, bowiem władca Brandenburgii-Prus nie chcąc nawiązać ściślejszych relacji z Francją, nie był zainteresowany silniejszym popieraniem interesów miasta. Na niekorzyść miasta działała również postawa samego Augusta II, który był gotów poświęcić interesy Gdańska na rzecz zbliżenia z Francją.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Deportacje mieszkańców dawnego powiatu olsztyńskiego
w 1945 r. do pracy w ZSRR

Artykuł przedstawia obszerną listę zaginionych mieszkańców z powiatu olsztyńskiego, deportowanych w 1945r. w ciężkich warunkach do katorżniczej pracy w ZSRR. Listę sporządził urodzony w 1943 r. w Jarotach, dzisiejszej dzielnicy Olsztyna, Klaus Josef Schwittay, na podstawie informacji  pozyskanych z Niemieckiego Czerwonego Krzyża w Monachium. Autor uzupełnił listę szczegółami co do dalszego losu wspomnianych osób po aresztowaniu przez wojska sowieckie. Pozyskane informacje zostały opracowane, usystematyzowane i uaktualnione m.in. o  obecne nazwy miejscowości oraz poprzedzone rozbudowanym wstępem. Artykuł nawiązuje do publikacji autora z 2004 roku z "Rocznika Mazurskiego" o tej samej tematyce znacznie go poszerzając.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ekspatrianci z Kresów Północno-Wschodnich widziani przez pryzmat sprawozdań starostów powiatowych województwa olsztyńskiego z lat 1946-1948

W tekście zaprezentowano spojrzenie władz powiatowych województwa olsztyńskiego na ekspatriantów z Kresów Północno-Wschodnich. Zagadnienie zostało opracowane w oparciu o raporty sytuacyjne poszczególnych starostów powiatowych znajdujące się w zasobie Archiwum Państwowego w Olsztynie. Urzędnicy powiatowi obok struktur Państwowego Urzędu Repatriacyjnego byli jednymi z pierwszych przedstawicieli „nowej” Polski, z którymi zetknęli się ekspatrianci. Raporty w wielowątkowy i często szczegółowy sposób przedstawiają wyżej wymienioną grupę społeczną, jej stosunek do władz, poglądy, a także współżycie z innymi osadnikami lub autochtonami. Uzmysławia to czytelnikowi, jak skomplikowana mozaika społeczna zaczęła się tworzyć na Warmii i Mazurach po 1945 roku. Artykuł został uzupełniony o wspomnienia przesiedleńców z Kresów Wschodnich oraz najnowszą literaturę.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Szesnastowieczne wydania Biblii Lutra i Biblii Leopolity w zbiorach Biblioteki „Hosianum” w Olsztynie

Tłumaczenie Biblii dokonane przez Marcina Lutra odbiło się wielkim echem w świecie protestanckim w XVI w., ale nie tylko. Miało duże znaczenie dla kształtowania się języka narodowego i narodowej literatury w Niemczech. Sprowokowało też dyskusję wewnątrz Kościoła katolickiego, która sprawiła, że zaczęły się pojawiać również katolickie przekłady Pisma Świętego na języki narodowe. Pierwszym polskim tłumaczeniem całym Biblii jest to, którego dokonał Jan Nicz Leopolita. Zostało ono wydane w Krakowie, w oficynie Szarffenbergów w 1561 r.
Niniejsze opracowanie jest formą prezentacji czterech szesnastowiecznych egzemplarzy Biblii Lutra i dwóch egzemplarzy Biblii Leopolity, które przechowywane są w zasobie Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie. Autorzy z autopsji przebadali morfologię omawianych woluminów, ich znaki własnościowe oraz budowę i zdobienia opraw. Księgi te stanowią cenny fragment zabytkowych zbiorów na Warmii.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Porozumiewanie się w sferze publicznej w pierwszych latach powojennych na przykładzie Zarządu Miejskiego w Olsztynie

Celem tekstu jest opis uwarunkowań działań komunikacyjnych Zarządu Miejskiego i organizacji miejskich w Olsztynie. Analizie poddano strukturę administracyjną i przykłady porozumiewania się w organizacji. Zakłada się, że czynnikiem warunkującym porozumiewanie się był wielowarstwowy system zależności władzy i płynna granica między sferą prywatną i publiczną. Odzwierciedlało się to w zarządzaniu dobrami materialnymi oraz podczas konstrukcji struktur, norm i reguł administracyjnych. Działania te realizowano podczas wymiany ludności i tworzenia nowych kodów kulturowych. Istotne znaczenie miał niski stan bezpieczeństwa, zniszczenie infrastruktury, niepewność co do własności nieruchomości i przebiegu granicy państwowej. Zaznaczał się silny wpływ Armii Czerwonej oraz nieukształtowana opinia publiczna. W tekście wykorzystano jakościową analizę zawartości dokumentów urzędowych ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur oraz wybrane zasoby Archiwum Państwowego w Olsztynie i prasę lokalną.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Malarz warmiński Jakub Kolberg (1631-1704), obywatel Melzaku (Pieniężna) i Fromborka

W artykule zaprezentowano koleje życia cenionego warmińskiego malarza Jakuba Kolberga (1631-1704), urodzonego w Melzaku (Pieniężnie), działającego zawodowo w kilku miastach warmińskich, a zmarłego w Dobrym Mieście. Był on człowiekiem głuchoniemym, ale wybitnie uzdolnionym artystycznie, zaradnym i przedsiębiorczym. Dzięki licznym przekazom archiwalnym oraz wielkiej życzliwości Dyrekcji Sächsisches Staatsarchiv. Staatsarchiv Leipzig i Pana dr. Arkadiusza Dańszczyka z Martin-Opitz-Bibliothek w Herne autor uporządkował dotychczasowe informacje podawane w literaturze, prostując niektóre z nich i przedstawiając nowe, nieznane dotąd dane dotyczące istotnych momentów życia Jakuba Kolberga. 
Zgon malarza w Dobrym Mieście, jego działalność w Starym Mieście Braniewie oraz drugi ślub artysty w Melzaku zilustrowano odpowiednimi fragmentami ksiąg metrykalnych i magistrackich: dobromiejskiej księgi zmarłych, braniewskich ksiąg miejskich i melzackiej księgi małżeństw.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działalność badawcza Augustyna Steffena (1901–1992) prowadzona na emigracji po 1945 roku na tle jego dokonań przedwojennych

Celem artykułu jest przybliżenie i omówienie powojennych dokonań Augustyna Steffena (1901–1992) badacza warmińskiego folkloru. Mało znane są jego publikacje sprzed II wojny światowej, utrwalające piśmiennictwo gwarowe, a prawie nic nie wiadomo o tym, w jaki sposób propagował wiedzę o języku polskim, gwarze warmińskiej i regionie Warmii i Mazur po wojnie, przebywając na emigracji, na łamach polskojęzycznych, krajowych i emigracyjnych, periodyków. Oprócz analizy zawartości wybranych opracowań językoznawcy, w artykule zostały przytoczone wyniki jego badań nad dwoma ważnymi rękopisami sprzed wieków: polsko-łacińskim słownikiem wydanym przez Steffena pt. Słowniczek trydencki i  pisanym w staropolszczyźnie Wilkierzem budnickim.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Epidemia cholery azjatyckiej  w Prusach Wschodnich w XIX wieku.

Artykuł składa się z 8 części: 1. Stan badań, 2. Droga przemieszczania się  cholery z Indii, przez Rosję i Polskę do Prus, 3. Zarządzenia władz wobec zagrożenia epidemią cholery, 4.  Początki epidemii cholery w Prusach Wschodnich, 5. Przebieg epidemii cholery i bilans strat  ludnościowych  w prowincji Prus Wschodnich  w drugiej połowie 1831 r., 6.  Kolejne epidemie cholery w Prusach Wschodnich w XIX wieku, 7.  Sposoby leczenia cholery w świetle obowiązujących standardów medycznych w XIX wieku. 8.  Uczeni  w poszukiwaniu  sprawcy pandemii cholery oraz aneksu dokumentu z Archiwum Państwowego w Olsztynie ( Relacja doktora Schreibera z 3 lipca 1831 r. opisująca przebieg choroby cholery i metody leczenia grenadiera rosyjskiego przebywającego w zakładzie kwarantanny w Szyrwincie [Schirwindt], powiat pilkalski i żony strażnika o nazwisku Hollstein) w wersji oryginalnej i w tłumaczeniu na język polski.  Artykuł ukazuje zarówno wysiłki jak i bezradność ówczesnej medycyny wobec epidemii cholery

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wykaz mieszkańców Ornety płacących czynsz na rzecz fary pw. św. Jana Chrzciciela w 1609 roku

Podczas wizytacji kościoła parafialnego pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela w Ornecie w 1609 roku spisano m.in. należności czynszowe mieszkańców wobec świątyni, związane z użytkowaniem ogrodów i stodół nieopodal drogi wiodącej do Lidzbarka Warmińskiego.                                                             
       W publikowanym źródle zapisano personalia obywateli Ornety, wśród których zidentyfikowano kilku rajców i byłego pisarza miejskiego. 
      Poniższy wykaz może posłużyć językoznawcom do analizy występujących tu nazwisk mieszkańców jednej z warmińskich społeczności miejskiej w okresie nowożytnym (łącznie spis ten wymienia 105 osób oraz ogólnie zakonników od świętego Jakuba).

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Związki ks. Alfonsa Mańkowskiego z Warmią i Mazurami

Wywodzący się spod Grudziądza  wybitny badacz Pomorza i długoletni prezes Towarzystwa Naukowego w Toruniu ks. Alfons Mańkowski (1870-1941) jeszcze w 1912 r. zainteresował się Mazurami. Przyjechał do Rucianego i Ukty, odwiedził starowierców w Wojnowie, potem zawitał do Mikołajek, Giżycka i Starych Juch. Dwa lata później dotarł do Działdowa, zarejestrować zniszczenia dokonane przez Rosjan w pierwszej wojnie światowej. Z obu wyjazdów wydrukował dłuższe relacje  w poznańskim Tygodniku Ilustrowanym „Praca”.  Duszpasterzując w latach 1910-1920 w Złotowie pod Lubawą, napisał kilka opracowań o ruchu polskim na tych ziemiach, w tym także w 1922 roku opublikował w dodatku do „Gazety Gdańskiej” pod nazwą „Pomorze” dwa listy Gustawa Gizewiusza. Warmii poświęcił kilka ważnych publikacji, w tym o piśmiennictwie polskim, duchownych z Warmii, którzy nieśli posługę religijną na Pomorzu. Szerzej zajął się zwyczajami i wierzeniami warmińskimi. W omówieniu ich dopomógł mu Andrzej Samulowski z Gietrzwałdu.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Brody na Warmii w średniowiecznych dokumentach i na nowożytnych mapach rękopiśmiennych

Problematyka brodów na Warmii biskupiej nie była dotąd tematem szczegółowych badań naukowych. W średniowiecznych dokumentach spotykamy się na Warmii z czterema brodami wymienionymi z nazwy. Trzy z nich znajdowały się na Pasłęce: Algetos (1284), Cucke (1251, 1254), Ginthebrast (1289) i jeden na Łynie: Kat (1254). Na podstawie przedstawionego materiału widać, że brody bardzo często występowały w najstarszych dokumentach granicznych dominium warmińskiego, ale także nadań nadawanych przez Zakon. W XIII i w pierwszej połowie XIV wieku brody były ważnymi i charakterystycznymi miejscami w topografii. Często prowadziły przez nie ważne w ówczesnych czasach szlaki komunikacyjne. 
Poznanie i dokładne ustalenie lokalizacji brodów dzięki archiwalnym, rękopiśmiennym mapom może w dużym stopniu pomóc w badaniach nad kształtowaniem się sieci drogowej na obszarze Warmii w średniowieczu oraz w nowożytności.

Czasopismo: Komunikaty Mazursko-Warmińskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia