rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
System precyzyjnego dozowania koagulantu w aeratorze pulweryzacyjnym z napędem wietrznym przy użyciu wnioskowania rozmytego

Jedną ze stosowanych metod wspomagających rekultywacje jezior jest metoda aeracji pulweryzacyjnej. Stosowanie aeratorów napędzanych wyłącznie siłą wiatru poprawia stan zbiorników wodnych, jednocześnie nie pogarszając środowiska naturalnego. Proces aeracji pulweryzacyjnej z napędem wietrznym polega na napowietrzaniu wód strefy naddennej, przy jednoczesnym usuwaniu szkodliwych gazów przemiany beztlenowej. Aeratory tego typu dzięki niepowtarzalnej metodzie działania umożliwiają ponadto dozowanie koagulantów inaktywacyjnych wraz z natlenioną wodą do toni jeziora. Przebieg dozowania koagulantu można uzależnić od prędkości wiatru, która ma wpływ na wydajność jego pracy, dlatego wraz z zwiększeniem prędkości wiatru zawór dozownika koagulantów powinien być mocniej otwarty. Jedną z metod oceny stanu jezior jest pomiar przezroczystości wody. Im miększa widoczność, tym najprawdopodobniej stan zbiornika wodnego jest lepszy. Dawkowanie koagulantu można więc uzależnić również od przezroczystości wody. Analogicznie wraz ze zwiększeniem przezroczystości wody zawór dozownika powinien być bardziej przymknięty. Sterowanie pracą zaworu spustowego dozownika koagulantu można równocześnie uzależnić od obydwu czynników. W pracy zaprojektowano metodę sterowania zaworem spustowym dozownika koagulantu przy użyciu wnioskowania rozmytego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Układ koagulant – polielektrolit w kondycjonowaniu przefermentowanych i nadźwiękawianych osadów ściekowych

Badania dotyczyły wpływu nieorganicznego koagulantu i polielektrolitu oraz łącznego działania tych dwóch związków chemicznych na przefermentowane i nadźwiękawiane osady. Nadźwiękawianie osadów ściekowych prowadzono w warunkach statycznych, w stałej objętości próbki wynoszącej 400 ml. Do nadźwiękawiania prób zastosowano mikroprocesorowy dezintegrator ultradźwiękowy Sonics VC750 o częstotliwości 20 kHz i amplitudzie 15.25 μm. Zmienną procesu nadźwiękawiania był czas dezintegracji wynoszący t = 60, 120, 180 sekund. Do kondycjonowania osadów wykorzystano: koagulant PIX 123 oraz polielektrolit Zetag 8160. Na podstawie testu CSK dobrano dawki PIX-u 123 oraz dawki polielektrolitu Zetag 8160. Badania wykazały, że zastosowanie oddzielne PIX-u 123 i Zetagu 8160 oraz łącznego ich działania powoduje spadek wartości CSK. W przypadku osadów nienadźwiękawianych preparowanych Zetagiem 8160 lub PIX-em 123 lepszy efekt spadku wartości CSK uzyskano dla Zetagu 8160. Natomiast w przypadku osadów nadźwiękawianych lepszy efekt dało zastosowanie PIX-u 123. Ponadto połączone działanie nieorganicznego koagulantu i polielektrolitu pozwoliło na zmniejszenie ChZT w wodach nadosadowych, jednak najlepsze wyniki uzyskano dla osadów preparowanych tylko PIX-em 123. Najmniej skuteczny okazał się polielektrolit Zetag 8160.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości wody basenowej pływalni krytych oraz kąpielisk sezonowych z wykorzystaniem testu MICROTOX®

Przeprowadzone badania miały na celu określenie wielkości efektu toksycznego na podstawie inhibicji bioluminescencji bakterii Aliivibrio fischeri wywołanej przez zanieczyszczenia obecne w próbkach wody basenowej. Wykorzystywanym narzędziem był test Microtox®. Szybkość z jaką uzyskuje się wyniki w tym bioteście pozwala na stosowanie go w stosunku do wielu toksykantów. Ponadto przeprowadzono pomiar absorbancji w nadfiolecie UV254, którego wartość stanowiła parametr zastępczy dla określenia udziału prekursorów ubocznych produktów dezynfekcji w próbkach. Część próbek charakteryzowała się wysokimi wartościami UV254, w przypadku próbki popłuczyn jednego z badanych obiegów wyniosła 144 m-1. Przedstawione w pracy badania jakości wód basenowych obiektów krytych i odkrytych, z zastosowaniem testu Microtox® pozwoliły na potwierdzenie wpływu takich czynników jak wymiana powietrza czy źródło zasilania obiegów basenowych na jakość wody. W ramach pracy określono, że zanieczyszczenia obecne w wodzie basenowej powoduje jej toksyczność wobec bakterii. Uzyskano niższe wartości toksyczności w przypadku kąpielisk sezonowych, niż w przypadku pływalni krytej. Natomiast nie stwierdzono zależności pomiędzy wysokimi wartościami absorbancji w nadfiolecie UV254 a podwyższoną toksycznością próbek wody. Przeprowadzona ocena toksykologiczna może stanowić przesiewowy test jakości wody basenowej. Istotnym jest by przed jego wykonaniem poddać kontroli zawartość chloru wolnego, ponieważ wysokie stężenia mogą przyczyniać się do uzyskiwania wartości inhibicji bioluminescencji w zakresie wartości dla wysokiej toksyczności.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ substancji ropopochodnych na żerowanie strąkowca bobowego oraz na wybrane cechy morfologiczne roślin

Celem przeprowadzonych badań było określenie oddziaływania benzyny, przepracowanego oleju silnikowego oraz oleju napędowego na żerowanie strąkowca bobowego oraz na wybrane cechy morfologiczne roślin. Ponadto zbadano wpływ procesu bioremediacji na wyżej wymienione cechy. Ocena szkodliwości strąkowca bobowego przeprowadzona została przez określenie liczby nasion uszkodzonych i ich masy. Ocena cech morfologicznych została wykonana w dojrzałości technologicznej nasion bobu. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że wszystkie zastosowane substancje nie miały istotnego wpływu na żerowanie strąkowca bobowego. Olej napędowy najbardziej niekorzystnie oddziaływał na analizowane cechy morfologiczne. Zastosowana bioremediacja spowodowała spadek liczby nasion uszkodzonych oraz spadek masy nasion wytwarzanych przez rośliny w obiekcie zanieczyszczonym benzyną, a w obiekcie zanieczyszczonym olejem napędowym przyczyniła się do wzrostu liczby i masy strąków oraz liczby nasion przypadającej na jedną roślinę.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ żywicy MIEX® na efektywność oczyszczania wody w hybrydowym reaktorze membranowym

W pracy przedstawiono wyniki badań efektywności usuwania naturalnej materii organicznej (NOM) z wody w hybrydowym reaktorze membranowym, w którym realizowano proces wymiany jonowej i ultrafiltracji. W badaniach wykorzystano żywicę MIEX® firmy Orica Watercare oraz ultrafiltracyjny moduł kapilarny zanurzeniowy ZeeWeed 1 (ZW 1) pracujący w podciśnieniu, wykonany z polifluorku winylidenu, firmy GE Power&Water. Zastosowanie wielofunkcyjnego reaktora korzystnie wpływało na efektywność usuwania zanieczyszczeń uzyskując wodę oczyszczoną wysokiej jakości, a w odniesieniu do procesu ultrafiltracji zminimalizowano problem foulingu membrany.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wstępny monitoring makro- i mikroskładników w osadach dennych rzeki Gowienicy

Do badań wytypowano położoną w zlewni typowo rolniczej, rzekę Gowienicę Miedwiańską. Badania prowadzono w latach 2014 – 2015. Próbki osadów dennych z badanej rzeki pobierano z warstwy 0-30 cm. W pobranych próbkach oznaczono zawartość całkowitą pierwiastków tj.: Ca, Cu, Fe, K, Mg, Mn, Na, Zn. Celem podjętych badań był wstępny monitoring rozprzestrzeniania się makro- i mikroskładników w osadach dennych rzeki Gowienicy wzdłuż jej biegu. Wykonane analizy w próbkach osadów dennych pozwoliły zaobserwować, że najwyższe stężenia analizowanych pierwiastków, zarówno w 2014 i 2015 roku wystąpiły w końcowym odcinku badanej rzeki (P-5 i 6) za wyjątkiem stężeń cynku, gdzie najwyższe stężenie wystąpiło w początkowym jej odcinku w punkcie nr 2. Podwyższone stężenia spowodowane mogą być spowolnieniem biegu rzeki. Najwyższe istotnie statystycznie dodatnią korelacje dla osadów rzeki Gowienicy wykazano pomiędzy magnezem i sodem w 2014 i 2015 roku. Również analiza wykazała istotnie statystyczną korelacje dla wapnia i miedzi (w 2014 i 2015 roku) oraz dla wapnia i manganu w 2014 i 2015 roku.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Źródła jonów miedzi i wybrane sposoby ich usuwania ze ścieków pochodzących z produkcji płytek drukowanych

W artykule przedstawiono problematykę związaną z obecnością i usuwaniem związków miedzi ze ścieków przemysłowych z uwzględnieniem specyfiki ścieków pochodzących z zakładów zajmujących się produkcją płytek drukowanych. Scharakteryzowano właściwości toksykologiczne wybranych związków miedzi, przedstawiono zarys stosowanych procesów technologicznych, źródła jonów miedzi w ściekach i wybrane metody ich usuwania.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sekwencyjne oczyszczanie wody zawierającej mykoestrogeny w procesach fotokataliza i nanofiltracja

W pracy przedstawiono badania dotyczące wpływu membrany na efektywność układu sekwencyjnego fotokataliza-nanofiltracja podczas usuwania wybranych związków z grupy mykoestrogenów z wody. Wyniki badań porównano do uzyskanych podczas fotokatalizy i nanofiltracji, które realizowano jako procesy pojedyncze. Oczyszczaniu poddano wody modelowe o różnym stężeniu kwasów humusowych do których dozowano wybrane mykoestrogeny w stężeniu 500 μg/dm<sup>3</sup>. Wykazano, że zastosowanie układu sekwencyjnego w odniesieniu do pojedynczego procesu fotokatalizy poprawia efektywność usuwania mykoestrogenów. Z kolei skuteczność usunięcia mykoestrogenów podczas nanofiltracji realizowanej jako proces pojedynczy i w układzie sekwencyjnym była na zbliżonym poziomie bez względu na rodzaj stosowanej membrany. Badane membrany nanofiltracyjne różnicuje podatność na zjawisko blokowania oraz stopień usuwania związków nieorganicznych, co jest istotne podczas opracowania technologii oczyszczania wody.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola jezior (mokradeł) osuwiskowych w transformacji właściwości fizyczno-chemicznych wód na przykładzie Velke Osturnianske Jazero w Słowacji

W artykule przedstawiono rolę mokradła przepływowego w transformacji właściwości fizyczno-chemicznych wód. Wykazano, że w wodzie odpływającej z mokradła następuje spadek mineralizacji i stężenia wybranych jonów w stosunku do wód zasilających. Stwierdzone w obrębie mokradła gatunki roślin głównie: Carex rostrata, Schoenoplectus lacustris, Equisetum fluviatile, Juncus effusus, Menyanthes trifoliata mogą znaleźć zastosowanie w budowie hydrofitowych oczyszczalni ścieków na obszarach górskich Karpat Zachodnich (do 900 m.n.p.m., przy średniej rocznej temperaturze powietrza > 5 °C i czasu zalegania pokrywy śnieżnej 90 dni w roku).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Strategia zachowania drzew weteranów w mieście – model postępowania oparty o mechanizmy obronne roślin i ideę zrównoważonego rozwoju

Choć badania nad mechanizmami obronnymi drzew prowadzono w latach 30-tych XX wieku, to dopiero w połowie lat 80-tych, pod wpływem publikacji Alexa Shigo, rozpoczął się ruch arborystyczny, który opierał się na zrozumieniu mechanizmów obronnych, fizjologii wzrostu i rozwoju drzew. Zrównoważone podejście do kształtowania, sadzenia, pielęgnacji i ochrony drzew w różnym wieku wciąż ewoluuje. Zmiany obejmują szczególnie okazy sędziwe pod względem wieku oraz weterani, wobec których stosowano jeszcze niedawno inwazyjne metody leczenia i pielęgnacji. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie modelu postępowania z drzewami sędziwymi. Badaniami objęto reprezentatywną grupę 400 egzemplarzy starszych drzew o wybitnej wartości przyrodniczej, historycznej i krajobrazowej, zlokalizowanych na obszarach zieleni komponowanej (parki, skwery, zieleń uliczna) m.st. Warszawy. Drzewa te narażone są na silną antropopresję i przyspieszoną degradację z powodu niekorzystnych warunków siedliskowych i urbanizacji. Przedstawiono sposób waloryzacji tych drzew, oceny ich stanu zdrowotnego i żywotności z uwzględnieniem aspektu bezpieczeństwa ludzi i ich mienia. Określono zasady postępowania z przedmiotowymi drzewami, aby poprawić ich funkcje biologiczne i mechaniczne, a także zminimalizować ryzyko wypadku.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie właściwości gleb uprawnych oraz leśnych na erodowanych stokach

Podstawowym sposobem ograniczania erozji gleb i gruntów jest zmiana ich użytkowania, na przykład z ornego na leśne. Szczególnie skuteczną funkcję ochronną pełnią – zgodnie z przyjętą w Polsce formułą prawną – lasy glebochronne. W pracy określono różnice w deformacji podstawowych właściwości gleb na powierzchniach stokowych w zależności od sposobu ich użytkowania oraz oceniono rolę lasów glebochronnych w ograniczaniu natężenia i skutków procesów erozyjnych. Wykonane przekroje niwelacyjno-glebowe oraz analizy pobranego z odkrywek materiału wykazały, że lasy glebochronne stanowią istotną ochronę przed degradacją pokrywy glebowej, ograniczając m.in. ubytki próchnicy oraz redukcję wierzchnich poziomów i warstw pedonów. Na stokach pod lasami glebochronnymi stwierdzono wyraźne zmiany uziarnienia i właściwości chemicznych gleb w stosunku do sąsiadujących z nimi stoków użytkowanych rolniczo.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości i ograniczenia diagnozowania instrumentalnego w badaniach statyki drzew – Część 1

Wśród urzędników samorządów lokalnych odpowiedzialnych za zieleń, szerokiego grona społeczeństwa, a nawet wśród osób zawodowo zajmujących się drzewami, krążą często sprzeczne opinie na temat wykorzystania do ich diagnostyki nowoczesnych technologii. Znajomość możliwości ich stosowania ma kluczowe znaczenie w podejmowaniu decyzji dotyczących drzew dojrzałych i sędziwych. Praca powstała w oparciu o wieloletnie doświadczenie autorów w diagnostyce drzew. Została poparta przykładami z praktyki a także zaprezentowano badania i opinie najlepszych specjalistów w tej dziedzinie na świecie. Każde urządzenie ma swoje mocne i słabe strony. Umiejętność jego zastosowania bez właściwej interpretacji uzyskanych wyników może prowadzić do błędnych wniosków a tym samym podejmowanych decyzji. W artykule omówiono stosowanie prostych sprzętów diagnostycznych. Diagnostyka instrumentalna wspomaga prawidłową ocenę drzew lecz wymaga dużej wiedzy i doświadczenia w interpretacji uzyskanych wyników.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja sprawności funkcjonowania systemu drenażu pierścieniowego

Jedną z możliwości poprawy współczynnika stateczności nasypu budowlanego jest obniżenie położenia krzywej filtracji. W wyniku tego zabiegu uzyskuje się mniejsze siły masowe uruchamiające potencjalny zsuw oraz korzystniejsze parametry wytrzymałościowe gruntów, które przeciwdziałają ruchom osuwiskowym. W przypadku składowisk odpadów obniżenie krzywej filtracji wód uzyskuje się poprzez budowę studni odciążających i piętrowych systemów drenażowych, spełniających wytyczne bezpiecznej eksploatacji obiektu. Celem niniejszej pracy jest wskazanie metody umożliwiającej monitoring rzeczywistego położenia krzywej filtracji w masywie składowanych osadów oraz ocena sprawności działania drenażu pierścieniowego składowiska. W pracy podjęto próbę wykorzystania do tego celu metody statycznego sondowania CPTU. Badanie CPTU umożliwia pomiar dyssypacji ciśnienia wody w porach gruntu, identyfikując warunki drenażu, które porównuje się z wynikami obserwacji piezometrycznych. Wyniki tego rodzaju badań umożliwiły kontrolę zmian położenia krzywej depresji wód nadosadowych w zaporach oraz określenie sprawności funkcjonowania systemu drenażu pierścieniowego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Roślinność dwóch składowisk odpadów komunalnych Mazowsza

Badania prowadzono na składowiskach odpadów komunalnych Wołomina – Lipiny Stare i Warszawy - Radiowo. Wyniki badań zawierają głównie szczegółowe dane florystycznofitosocjologiczne i trendy sukcesyjne szaty roślinnej badanych składowisk. Przedstawiono strukturę roślinną tych obiektów. Oceniono ekologiczne przystosowania siedliskowe roślin oraz ich strukturę przestrzenną. Dokonano klasyfikacji taksonomicznej, syntaksonomicznej i ekologicznej zinwentaryzowanej flory. Na terenie obydwu składowisk stwierdzono 215 gatunków roślin naczyniowych, głównie z rodzin złożone, trawy, krzyżowe i motylkowate. Spośród form życiowych przeważały hemikryptofity i terofity. Dominowały zbiorowiska roślinne synantropijnych chwastów segetalnych, nitrofilne zbiorowisko siedlisk ruderalnych i roślinność antropogenicznych łąk. Ocena metodą fitoindykacji Ellenberga wykazała właściwości typowe dla siedlisk świeżych, mineralnopróchniczych o umiarkowanie kwaśnym i obojętnym odczynie oraz dużą zasobność podłoża w składniki pokarmowe. Waloryzacja flory, ocena trendów sukcesyjnych i stanu ekologicznego siedlisk w tych środowiskach może w przyszłości sprzyjać określeniu działań w celu retardacji utraty bioróżnorodności a także starań o świadczenia ekosystemowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odzysk energii z odpadów w aspekcie kwalifikacji wytworzonej energii elektrycznej i ciepła jako pochodzących z odnawialnego źródła energii oraz uczestnictwa w systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Przedstawiono zagadnienia kwalifikacji energii elektrycznej i ciepła wytwarzanych w instalacjach wykorzystujących odpady jako nośnik energii, a także możliwości uczestnictwa tych instalacji w systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Podstawy klasyfikacyjne stanowi zawartość w odpadach frakcji biodegradowalnej, traktowanej jako „biomasa” w oparciu o definicje zamieszczone w odpowiednich aktach prawnych. Dla celów rozliczeniowych konieczne jest określenie zawartości frakcji biodegradowalnej w odpadach. Wprowadzono dwa sposoby rozliczania udziału energii z odnawialnego źródła energii w termicznie przekształcanych odpadach: w oparciu o bezpośredni pomiar udziału frakcji biodegradowalnej w badanych odpadach lub (w odniesieniu do niektórych rodzajów odpadów) z uwzględnieniem wartości ryczałtowej udziału energii chemicznej frakcji biodegradowalnych w tych odpadach. Obowiązujący system aukcyjny nie daje potencjalnemu inwestorowi gwarancji uzyskania wsparcia finansowego dla wyprodukowanej energii elektrycznej z OZE pomimo, że może być tak zaklasyfikowana. Przedsiębiorstwo sprzedające ciepło odbiorcom końcowym ma obowiązek zakupu ciepła z instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych i z OZE w ilości nie większej niż zapotrzebowanie odbiorców tego przedsiębiorstwa. Spalarnie odpadów komunalnych oraz spalarnie odpadów niebezpiecznych są wyłączone spod obowiązków przewidzianych w ustawie o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Dotyczy to jedynie tych spalarni odpadów, które spalają wyłącznie odpady komunalne (lub niebezpieczne) i których celem działania jest przetworzenie odpadów, a nie produkcja ciepła. Energetyczne wykorzystanie paliw alternatywnych przez instalację nie wyłącza jej automatycznie z uczestnictwa w systemie handlu uprawnieniami do emisji. Dla tej części paliw alternatywnych, które stanowią frakcję biodegradowalną prowadzący instalację może zastosować współczynnik emisji równy 0. Dla pozostałej części paliwa alternatywnego należy przypisać współczynnik emisji różny od 0 opierając się na wynikach badań laboratoryjnych. Aby wykazać, że paliwo alternatywne zawiera biomasę, należy przeprowadzić badania laboratoryjne określające jej zawartość w paliwie. Odzysk energii z odpadów zawierających frakcje biodegradowalne powinien być prowadzony z zachowaniem wymagań formalno-prawnych dla termicznego przekształcania odpadów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenie wybranymi metalami ciężkimi gleb przyległych do obwodnic Stargardu (S10) oraz Nowogardu (S6)

Badaniom poddano dwie drogi szybkiego ruchu: S6 – obwodnica miasta Nowogard oraz S10 – obwodnica miasta Stargard. Próbki gleby pobierano z warstwy 0–30 cm z bezpośredniego otoczenia jezdni (do 1 m od jezdni) – D oraz pobrano próbki w odległości do 20 m od brzegu jezdni– K z miejsc wcześniej ustalonych. W pobranych próbkach oznaczono za pomocą absorpcji atomowej ASA oznaczono: Cd, Co, Cr, Cu, Ni, Pb, Zn. Na podstawie analiz chemicznych stwierdza się, iż analizowane próbki z badanych obwodnic charakteryzują się zróżnicowanymi średnimi stężeniami zawartości badanych metali ciężkich w zależności od miejsca poboru. Uzyskane stężenia wszystkich wybranych metali ciężkich charakteryzują się brakiem przekroczeń wartości granicznych zawartych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi [Dz.U. Nr 165 poz. 1359] dla terenów przemysłowych, użytków kopalnych oraz dla ciągów komunikacyjnych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność hydromorfologiczna dużej rzeki nizinnej określona w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR) na przykładzie rzeki Warty

Artykuł przedstawia wyniki badań hydromorfologicznych rzeki Warty uzyskanych w oparciu o Hydromorfologiczny Indeks Rzeczny (HIR). Oprócz indeksu HIR analizowano składowe tego mutimetriksu: wskaźnik różnorodności hydromorfologicznej (WRH) i wskaźnik przekształcenia hydromorfologicznego (WPH). Badania terenowe wykonano w latach 2017–2018 na 49 odcinkach rzeki Warty. Badania wykazały zróżnicowanie stanu hydromorfologicznego rzeki. Stwierdzono stan hydromorfologiczny badanych odcinków od bardzo dobrego do złego. Największą liczbę odcinków zaklasyfikowano do dobrego stanu hydromorfologicznego (26 odcinków), następnie mniejszy udział miały odcinki rzeki w stanie bardzo dobrym (10) oraz umiarkowanym (7). Stan słaby stwierdzono dla 5 odcinków natomiast zły dla jednego odcinka. Wykazano istotne statystycznie zależności, pomiędzy strukturą użytkowania strefy nadbrzeżnej badanych odcinków, a wskaźnikami hydromorfologicznymi – HIR, WRH i WPH. Najlepsze warunki hydromorfologiczne stwierdzono w obszarach gdzie w strefie przybrzeżnej dominowało seminaturalne i rolnicze użytkowanie terenu. Natomiast czynnikami istotnie pogarszającymi warunki hydromorfologiczne były różne formy antropopresji, ze szczególnym uwzględnieniem urbanizacji. Wykazano także wyższy stopień degradacji hydromorfologicznej Warty na odcinkach położonych w dolnym biegu rzeki niż w górnym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka