rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykończymy tych Polaków na dobre...

W artykule autor przedstawił sytuację polityczną po pierwszej wojnie światowej, jaka panowała w środkowej Europie. W listopadzie 1918 roku Niemcy ogarnął płomień rewolucji. W interesie wszechświatowego przewrotu leżało połączenie rewolucji rosyjskiej z rozpoczynającą się niemiecką. Na drodze marszu Armii Czerwonej do Niemiec leżała odbudowująca swoją państwowość po 123 latach niewoli Polska. Musiała zatem zniknąć jako państwo niepodległe – mogła istnieć wyłącznie jako Republika Rad w braterskim związku z Rosją. Przed partią bolszewicką nie stało pytanie „czy”, ale „kiedy” ma nastąpić likwidacja niepodległej Rzeczypospolitej. Po przegranej bolszewików latem 1920 roku Włodzimierz Lenin nie pozostawiał złudzeń, że Polska nie ma prawa istnieć, że on nie spocznie aż wykończy tych Polaków na dobre!

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dwie konferencje o sprawach Korei

Międzynarodowa konferencja naukowa Korea–Polska–Europa Środkowa – perspektywy współpracy Poznań – Jarocin, 14–15 lipca 2002 r.

Czasopismo: Azja-Pacyfik
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Czy Moria jest świętą górą Boga? Terminologia, dzieje i archeologia miejsca

Góra Moria jest znana przede wszystkim jako Wzgórze Świątynne w Jerozolimie. Zarówno Stary, jak i Nowy Testament wspominają o niej wielokrotnie, jednak w zdecydowanej większości przypadków nie wymieniają jej z nazwy, lecz utożsamiają ją ze Świątynią Jerozolimską. Etymologia nazwy Moria możliwa jest do wyprowadzenia z rdzeni zarówno hebrajskich, jak i aramejskich. Odsłania ona zabiegi literackie, które mogą dawać możliwości nowych interpretacji znaczenia tego miejsca. Artykuł ukazuje te zabiegi, a także przedstawia wyniki badań archeologicznych tego miejsca.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zasady aktualizacji tekstów biblijnych a interpretacja perykopy o uzdrowieniu teściowej Szymona (Mk 1,29-31) w ujęciu o. Adama Szustaka OP

Głoszenie Ewangelii stanowi istotę i misję Kościoła, która realizowana jest m.in. poprzez homilię. Należy ona do zadań niezwykle ważnych i odpowiedzialnych. W artykule odnaleźć można najistotniejsze wskazania dotyczące proforystyki w dokumentach Kościoła oraz przykład współczesnego kaznodziejstwa. Interpretacja perykopy o uzdrowieniu teściowej Szymona (por. Mk 1,29–31) w ujęciu o. Adama Szustaka ukazała pewien dysonans między orędziem tekstu źródłowego a tym, co dopowiedział kaznodzieja. Nadinterpretacja tekstu uwidoczniła się w kilku miejscach i doprowadziła do zniekształcenia, czy wręcz do zafałszowania przesłania biblijnego. Niniejszy artykuł podejmuje wciąż otwarty problem aktualizacji Pisma Świętego i odpowiedzialnej proklamacji Bożego słowa.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Budowanie Ludu Bożego jako szczególny obowiązek małżonków chrześcijańskich. Analiza kan. 226 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Artykuł prezentuje genezę kan. 226 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r., który swoje źródło ma w nauczaniu Soboru Watykańskiego II. Podmiotem szczególnego obowiązku są wierni świeccy żyjący w stanie małżeńskim. Zobowiązani są dążyć do budowania Ludu Bożego poprzez małżeństwo i rodzinę.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Urzeczywistnianie się Kościoła w małżeństwie i rodzinie według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Rodzina jest najmniejszą jednostką zarówno społeczeństwa, jak i Kościoła. W rodzinie i poprzez rodzinę Kościół się realizuje i urzeczywistnia. Kościół, jako wspólnota osób ochrzczonych, ma spełniać misję głoszenia Dobrej Nowiny, która realizuje się w potrójny sposób: prorocki, kapłański i królewski. Ustawodawca ukazuje tę misję w kan. 204 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r., stwierdzając: „Wiernymi są ci, którzy przez chrzest wszczepieni w Chrystusa, zostali ukonstytuowani Ludem Bożym i stawszy się z tej racji na swój sposób uczestnikami kapłańskiego, prorockiego i królewskiego posłannictwa Chrystusa, zgodnie z własną każdego pozycją, są powołani do wypełniania misji, jaką Bóg powierzył pełnić Kościołowi w świecie”.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Kościelna osoba prawna jako licencjobiorca autorskich praw majątkowych

Kościelne osoby prawne, nabywając na podstawie umowy licencyjnej autorskie prawa majątkowe, powinny, zgodnie z kan. 1290 w zw. z kan. 22 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. przestrzegać ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Ochrona praw twórcy do otrzymania wynagrodzenia autorskiego z tytułu korzystania z utworu naukowego, literackiego, architektonicznego, czy też z zakresu współczesnych sztuk wizualnych, traktowana jest priorytetowo przez polskiego ustawodawcę. Licencjobiorca utworu, mający status podmiotu kościelnego, jest traktowany na tych samych zasadach, jak każdy inny uczestnik obrotu autorskimi prawami majątkowymi. Brak umowy licencyjnej lub jej nieprawidłowa konstrukcja (np. nieprecyzyjne określenie pól eksploatacji utworu) są nie tylko sprzeczne z prawem majątkowym Kościoła, ale – jako niezgodne z wyżej wymienioną ustawą – narażają kościelną osobę prawną na sankcję zapłaty sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności należnego twórcy honorarium autorskiego.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Prałatura personalna w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Prałatura personalna to instytucja utworzona przez Sobór Watykański II. Rewizja Kodeksu Prawa Kanonicznego zainicjowana przez Jana Pawła II, dała możliwość, aby problematyką tą zajęły się komisje kodyfikacyjne. Kodeks Pio-Benedyktyński nie przewidywał erygowania tego rodzaju bytów prawnych. Efektem ich prac są kan. 294-297 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. szczegółowo traktujące o tej kwestii.
Analizie poddano cel erygowania prałatury personalnej, przepisy dotyczące zarządu i przynależności do prałatury, a także relacji z Kościołem powszechnym i Kościołami partykularnymi. Fundamentem rozważań były schematy Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1977 r., 1980 r. oraz 1982 r. Prałatury personalne są to jednostki kościelne służące realizacji szczególnych zadań duszpasterskich, tworzone przez Stolicę Apostolską. Erygowanie prałatur personalnych stanowi wyraz troski Kościoła o zaradzenie potrzebom duchowym wiernych.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Rola biskupa diecezjalnego w rozeznawaniu nowego charyzmatu instytutu życia zakonnego

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. dopuszcza możliwość erygowania nowych instytutów zakonnych przez biskupa diecezjalnego. W rzeczywistości powstanie nowego instytutu zakonnego jest wieloetapowym procesem regulowanym przez prawo kościelne. Jednym z elementów tego procesu jest rozeznanie nowego charyzmatu życia zakonnego. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli biskupa diecezjalnego w tym procesie.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Klauzura mniszek po konstytucji apostolskiej Vultum Dei quaerere

Celem artykułu jest zdefiniowanie klauzury w klasztorach mniszek całkowicie oddanych kontemplacji (zastosowaną na konkretnym przykładzie mniszek dominikanek) oraz przedstawienie zmiany jej rozumienia po ostatnim dokumencie papieskim z 2016 r. Dotychczas była to klauzura papieska, rozumiana jako przywilej i specyficzna forma oderwania się od świata. Papież Franciszek w konstytucji apostolskiej Vultum Dei quaerere określa formy klauzury, które mają być wzbogaceniem, a nie przeszkodą w życiu religijnym konkretnej wspólnoty i które są oparte o realne warunki klasztoru. Dlatego wzywa do rewizji sposobu patrzenia na realizację konkretnej formy klauzury mniszek w poszczególnych klasztorach w odniesieniu do ich własnej tradycji. Oferuje on teraz mniszkom możliwość zdecydowania się co do formy klauzury (niekoniecznie już papieskiej), zdefiniowania jej w ius proprium danego instytutu i zachowywanie tej formy po zatwierdzeniu przez Kongregację Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Tajemnica spowiedzi w prawie kanonicznym

Instytucję tajemnicy spowiedzi należy rozpatrywać w kontekście sakramentu spowiedzi. Tajemnica spowiedzi odnosi się do treści wyznanych w czasie spowiedzi indywidualnej, podczas gdy penitent w sposób sekretny wyjawia spowiednikowi swoje grzechy. Tajemnica spowiedzi w prawie kanonicznym ma charakter bezwzględny. Ustawodawca kościelny stwierdza, iż nie istnieje żadna władza, która byłaby w stanie zwolnić podmiot zobowiązany do zachowania tajemnicy spowiedzi z tego obowiązku. Naruszenie tajemnicy w prawie kanonicznym postrzegane jest jako złamanie prawa i jako takie jest usankcjonowane właściwymi karami. Ustawodawca w kan. 1388 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. czyni rozróżnienie między bezpośrednią i pośrednią formą naruszenia tajemnicy, które obwarowane są obligatoryjną karą. W pierwszym przypadku spowiednik podlega ekskomunice wiążącej mocą samego prawa, zarezerwowanej Stolicy Apostolskiej, w drugim – powinien być ukarany stosowną karą. Ponadto, tajemnica spowiedzi oraz przestępstwo naruszenia tajemnicy spowiedzi zostało uregulowane w Normae de gravioribus delictis z 2001 r. i Normae de delictis reservatis z 2010 r.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Stefan Wyszyński – kompetencje dotyczące wiernych obrządku greckokatolickiego w Polsce

Kompetencje Prymasa Tysiąclecia dotyczyły spraw wewnątrzkościelnych, układania relacji zewnętrznych między państwem a Kościołem oraz obrony tożsamości kulturowej i suwerenności Narodu.
Realizacja tych kompetencji w formie facultas speciales odnosiła się do następujących grup zagadnień: troski o majątek Kościoła grekokatolickiego i ormiańskiego, udzielania zezwolenia na przyjęcie obrządku łacińskiego, dyspensowania od przeszkód małżeńskich i pozwolenia kapłanom na sprawowanie Eucharystii w obrządku łacińskim.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Sługa Boży Stefan Kardynał Wyszyński – troska o życie sakramentalne Narodu

Prymas Tysiąclecia Stefan Wyszyński jako kapłan, biskup i kardynał w swojej pracy duszpasterskiej był zaangażowany w życie sakramentalne Narodu. Pełniąc posługę w diecezji włocławskiej i lubelskiej oraz archidiecezji gnieźnieńskiej i warszawskiej przygotował do przyjęcia Pierwszej Komunii św. kilka tysięcy dzieci. Tylko w diecezji lubelskiej udzielił bierzmowania ponad 80 tysięcy wiernym. Ponadto wyświęcił ponad 1000 kapłanów i konsekrował ponad 50 biskupów.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Pośrednictwo Kościoła w myśli Paula Tillicha

Pośrednictwo Kościoła stanowi dziś dla wielu osób wierzących trudność, szczególnie w kontekście pewnego kryzysu wizerunkowego kościelnych instytucji. Dlatego tak istotne jest, by pokazywać teologiczne podstawy i zasady pośrednictwa Kościoła w dziele zbawienia człowieka. Niniejszy artykuł czyni to, analizując pod kątem idei pośrednictwa eklezjologię Paula Tillicha, jednego z wielkich teologów protestanckich XX wieku. Takie spojrzenie na myśl protestanckiego uczonego pozwala zrozumieć, że nie ma teologii chrześcijańskiej bez pośredniczącej roli Kościoła. W pierwszej części przeanalizowane zostanie pojęcie Kościoła jako Duchowej wspólnoty. Następnie ukazana zostanie pośrednicząca rola Kościoła w jego funkcjach, potem zaś przedstawione będzie pośrednictwo Kościoła w duchowym wzroście chrześcijanina. Pośrednicząca rola Kościoła opiera się na fundamencie działania Ducha Świętego i dotyczy w pierwszej kolejności pośrednictwa wspólnoty wiary, a nie jakichś konkretnych rozwiązań instytucjonalnych.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prymas Wyszyński kandydat na ołtarze

Dnia 26 kwietnia 1989 r. Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych udzieliła kard. Glempowi nihil obstat na rozpoczęcie dochodzenia diecezjalnego.
Materiał z dochodzenia diecezjalnego został przesłany do Stolicy Apostolskiej. Po uzyskaniu dekretu o ważności dochodzenia diecezjalnego został otwarty etap rzymski sprawy Sługi Bożego Stefana kard. Wyszyńskiego, Prymasa Tysiąclecia (1901-1981). Dnia 24 października 2015 r. kard. K. Nycz z postulatorem sprawy przekazali trzy tomy Positio Super Vita, Virtutibus et Fama Sanctitatis Prefektowi Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych – kard. A. Amato.
Beatyfikacja kard. Wyszyńskiego wskaże Jego osobę, Jego naukę, Jego rolę w jakże trudnym okresie historii Polski. Heroiczne życie oraz przymioty osoby kard. Stefana Wyszyńskiego są godne naśladowania. On sam zaś jest autentycznym mistrzem życia duchowego i głębokiego życia wewnętrznego.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Dowody w postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa i w postępowaniu o rozwód

Celem niniejszego opracowania jest próba porównania dwóch postępowań, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności małżeństwa (w prawie kanonicznym) oraz postępowania o rozwód (w prawie polskim), a w szczególności wskazania podobieństw i różnic powoływanych przez strony dowodów. Niewątpliwie na gruncie prawa kanonicznego powołane dowody służą innemu celowi, niż w prawie polskim. O ile dowody powołane w procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa prawie zawsze mogłyby powołane zostać w procesie o rozwód, o tyle niekoniecznie będzie tak w sytuacji odwrotnej. Powyższe opracowanie ma na celu bliższe poznanie obu systemów prawnych.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Proces skrócony według motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus

Proces skrócony jest nową instytucją prawną wprowadzoną przez motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus. Ma on na celu uprościć i przyspieszyć procedurę rozpatrywania spraw o stwierdzenie nieważności małżeństwa, przy jednoczesnym poszanowaniu wszelkich zasad dotyczących nierozerwalności węzła małżeńskiego. W pracy zawarte zostały najważniejsze zagadnienia, z którymi muszą zmierzyć się i o których muszą wiedzieć zainteresowani złożeniem prośby o rozpatrzenie skargi w procesie skróconym. Określenie koniecznych przesłanek do rozpoczęcia procesu, a także opisanie poszczególnych etapów procesu z uwzględnieniem konkretnych terminów, powinno ułatwić odnalezienie się w nowej rzeczywistości przepisowej, a także zdefiniować, jaki rodzaj spraw kwalifikuje się do rozpatrzenia w procesie biskupim.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Rola pełnomocnika w procesie unieważnienia małżeństwa w prawie polskim i w procesie stwierdzenia nieważności małżeństwa w prawie kanonicznym

Istnieją dwa porządki prawne regulujące różnego rodzaju kwestie związane z małżeństwem: kościelny i świecki. Porządki te obejmują dwa różne aspekty tej samej instytucji małżeńskiej. Małżeństwo powstaje przez wyrażoną w odpowiedniej formie zgodę małżeńską. Po ratyfikacji Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską istnieje możliwość jednoczesnego wyrażenia zgody na zawarcie małżeństwa zarówno na forum cywilnym, jak i kanonicznym. Odmiennie sprawa wygląda w przypadku, gdy wspomniane porządki prawne starają się sformalizować rozkład łączącego strony pożycia małżeńskiego w porządku prawa państwowego i wykazać nieważność małżeństwa w porządku kanonicznym. Należy odróżnić zatem proces kościelny dotyczący stwierdzenia nieważności małżeństwa od procesu rozwodowego, czy też o unieważnienie małżeństwa cywilnego. Częścią rozwiązań prawnych, zarówno w porządku kanonicznym, jak i świeckim, są przepisy dotyczące roli osób występujących w procesach małżeńskich w imieniu stron na mocy udzielonych im pełnomocnictw. Do istoty urzędu adwokata należy jego udział w procesie i świadczenie fachowej pomocy prawnej na rzecz strony, która go o taką pomoc poprosiła. Osoby te, aby nie naruszać przepisów i ducha konkretnego systemu prawa, powinny nie tylko postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami, ale także znać i rozumieć wspomniane założenia aksjologiczne, jakie w stosunku do małżeństwa istnieją w kanonicznym i świeckim prawie małżeńskim.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Pełnomocnictwo do zawarcia małżeństwa w prawie kanonicznym i w polskim prawie cywilnym

Możliwość zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika jest instytucją sięgającą prawa rzymskiego, kanonizowaną na gruncie prawa kościelnego. Jako pierwszy o takiej możliwości w prawie kanonicznym wspominał Gracjan. Szczegółowo tę kwestię uregulował dopiero KPK/17 w kan. 1089-1091. Ustawodawca w KPK/83 w kan. 1105 potwierdza wcześniejsze regulacje. Określa zadania pełnomocnika i mocodawcy oraz cechy pełnomocnictwa, które jest wyjątkową formą zawarcia małżeństwa. Taką samą możliwość daje polskie prawo cywilne, stawiając jednak pełnomocnictwu nieco inne wymagania. KKKW pozostawia tę kwestię do rozstrzygnięcia poszczególnym Kościołom sui iuris.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Prymat papieża według kan. 331 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Kościół katolicki jest organiczną wspólnotą wszystkich wiernych chrześcijan z woli Jezusa Chrystusa. W tej organicznej wspólnocie każdy wierzący ma swoje miejsce i funkcje. Funkcje wiernych występują jako indywidualne i kolegialne, i są ściśle ze sobą połączone. Indywidualną funkcją w Kościele jest urząd papieża. Tak jak Apostoł Piotr został wybrany przez samego Chrystusa na pierwszego wśród Apostołów, tak i dziś papież jest głową Kolegium Biskupów.
Papież, Biskup Rzymu, jest pierwszym następcą Apostoła Piotra, głową Kolegium Biskupów, zastępcą Chrystusa na ziemi i pasterzem całego Kościoła. Na mocy swego urzędu ma w Kościele najwyższą, pełną, bezpośrednią, powszechną i zwyczajną władzę, którą może swobodnie wykonywać. Jego władza jest najwyższą władzą rządzenia i obejmuje władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Prawo dziecka do wychowania w prawodawstwie Kościoła łacińskiego z elementami prawa polskiego

Prawo dziecka do wychowania stanowi szczególną troskę Kościoła. Wskazuje na to chociażby liczba kanonów odnoszących się do dzieci. Dziecko jest podmiotem wychowania. Posiada niezbywalne prawo do wychowania z uwagi na przyrodzoną godność. Rodzice, ponieważ dali dzieciom życie, mają najcięższy obowiązek jego wychowania. W małżeństwach mieszanych należy uświadamiać nupturientów o zobowiązaniach w zakresie katolickiego wychowania potomstwa. Rodzice powinni wprowadzić dzieci w życie sakramentalne. Religijność rodziców przekłada się na późniejszy rozwój dziecka oraz jego funkcjonowanie w społeczeństwie. Prawo dziecka do wychowania zabezpieczają instytucje, których zadaniem jest wspieranie rodziców i wzmocnienie ochrony prawnej w tym zakresie. Rodzice nie powinni swoich obowiązków względem potomstwa przerzucać na instytucje i inne wspólnoty. Jest oczywiste, że ustawodawca prawo dziecka uważa za rzecz na tyle naturalną, że zrezygnował z uregulowania tego zagadnienia w formie przepisu.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Psalm 37 zbiorem sentencji mądrościowych? Analiza Psalmu 37 i pytanie o zakorzenienie psalmów mądrościowych w Psałterzu

Psalm 37 uchodzi za zbiór sentencji mądrościowych, przypominający Księgę Przysłów. Szczegółowa analiza tego Psalmu prowadzi do wniosku, że jest on kunsztowną kompozycją (pomijając drobne redakcyjne uzupełnienie) i jako taki powinien być interpretowany. Rzeczowo przynależy on do Psałterza (umieszczony w końcowej części pierwszego Psałterza Dawidowego), gdyż z naciskiem wzywa odbiorcę do pokładania ufności w Bogu, który ocala sprawiedliwego, a niegodziwego przywodzi do zagłady. Jest znacznie bardziej niż zbiory z Księgi Przysłów naznaczony religijnie i liturgicznie.

Czasopismo: Collectanea Theologica
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zmiany i adnotacje w księgach metrykalnych z uwzględnieniem kwestii problematycznych w tej materii w obowiązujących przepisach o ochronie danych osobowych w Polsce

Prowadzenie ksiąg metrykalnych stanowi niezwykle istotną część pracy kancelaryjnej proboszcza i jego współpracowników. Jest to związane z możliwością potwierdzenia statusu kanonicznego każdego wiernego, który przyjmował sakramenty w danej parafii oraz dokonywał istotnych aktów, które wpłynęły na jego sytuację kanoniczną. Dlatego prowadzenie ksiąg metrykalnych powinno być zawsze rzetelne, staranne i z zachowaniem przepisów prawa.
W świetle obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych w Kościele katolickim w Polsce należy również uwzględnić podstawowe prawa przysługujące wiernym co do prowadzenia ksiąg metrykalnych. Jednak z różnych względów zapisy zawarte w księgach metrykalnych różnią się często ze stanem faktycznym, dlatego niezbędne jest dokonywanie zmian metrykalnych, które mogą odbyć się za zgodą kompetentnej władzy kościelnej. W tej materii pojawiają się niektóre kwestie problematyczne, które wymagają szczególnej uwagi i znajomości procedur przewidzianych prawem ze strony odpowiedzialnych za prowadzenie kancelarii parafialnej. Wśród tych kwestii należy wymienić sprawy: apostazji, przysposobienia dziecka, transseksualizmu i obojnactwa, zasady zgodności z dokumentami cywilnymi, która jednak może dopuszczać wyjątki.
Troska o właściwe prowadzenie ksiąg metrykalnych i realizacja obowiązku dokonywania zmian metrykalnych na wniosek zainteresowanego i zgodnie z prawem jest troską o właściwe przetwarzanie danych osobowych przechowywanych w księgach metrykalnych. Naruszenie praw dotyczące ochrony danych osobowych związane jest z możliwością otrzymania sankcji kościelnych wynikających z przepisów prawa powszechnego, jak i prawa partykularnego.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Kształcenie członków instytutów zakonnych w Polsce

Prawo do kształcenia członków instytutów zakonnych gwarantuje zarówno ustawodawstwo Rzeczypospolitej Polskiej, jak też prawo kanoniczne Kościoła katolickiego. Potrzeba kształcenia tkwi w człowieku jako osobie i prowadzi do integracji tożsamościowej osoby. Dzięki temu profesi i duchowni mogą służyć Bogu i Kościołowi jako pełniący konkretny charyzmat własny dla każdego instytutu. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r., obficie czerpiąc z dokumentów Soboru Watykańskiego II, nakazuje rozszerzenie formacji duchowej, apostolskiej, doktrynalnej i pastoralnej na wszystkich konsekrowanych, gdyż dotąd tak szerokie kształtowanie zarezerwowane było głównie duchownym i zakonnikom tzw. „pierwszego chóru”. Wielkie znaczenie dla kształtowania się duchownych ma obecnie nowe Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis z 2016 r. pt. Dar Powołania do Kapłaństwa. Na jego podstawie konferencje biskupów oraz kleryckie instytuty zakonne wypracują własne szczegółowe normy formacji kapłańskiej. Nacisk położony w nim został na wymiar duchowy, ludzki i braterski, apostolski, kulturowy i zawodowy oraz wymiar charyzmatu spajający wymienione wcześniej płaszczyzny rozwoju i kształcenia kandydatów do kapłaństwa.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne