rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kwestionariusz EDA-Q jako narzędzie służące identyfikacji cech Zespołu Unikania Patologicznego – przyczynek do dyskusji nad zasadnością upatrywania w nim zmedykalizowanego narzędzia uprawomocniania władzy

W jakim stopniu człowiek jest w stanie zachować samego siebie? Po raz kolejny wyłania się pytanie o istotę człowieczeństwa we współczesnym świecie, kiedy w wyniku wydarzeń, jakie dotknęły świat z powodu pandemii koronawirusa, społeczeństwa stanęły w obliczu bezsilności. Uwikłanie we wzajemne relacje między władzą, wiedzą i dyskursem obejmuje szeroko doświadczaną przez człowieka rzeczywistość, uwikłanie to stanowi szczególnie ryzyko dla jego podmiotowości, zwłaszcza gdy próby zmierzające do uciszenia głosów niewygodnych, niepopularnych znajdują swój wyraz w licznych praktykach. Od ostatnich kilku lat brytyjscy naukowcy prowadzą intensywne badania nad wyodrębnionym przez Elizabeth Newson zespołem cech określanych jako Patologiczny Syndrom Unikania Żądań (Patological Demand Avoidance Syndrome, PDA) nazywany także Zespołem Unikania Patologicznego. Jeszcze całkiem niedawno, temat ten był mało znany opinii publicznej, podczas gdy dziś obserwuje się rosnące nim zainteresowanie. Tekst zawiera analizę krytyczną pozycji zawartych w kwestionariuszu EDA-Q, który służyć ma identyfikacji opisanych przez Newson, kluczowych cech PDA. Celem artykułu jest podjęcie dyskusji, na temat ryzyka zaanektowania podmiotowości człowieka tego, czy PDA może stanowić zmedykalizowane narzędzie uprawomocniania władzy.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartość korpusów językowych jako materiału do badania stereotypów osób z niepełnosprawnością: porównanie wyników zastosowania narzędzia Kolokator ze zbiorem asocjacji słownych

Artykuł przedstawia próbę określenia możliwości wykorzystania materiałów z korpusów językowych oraz narzędzi korpusowych do odkrywania treści stereotypu związanego z kategorią inwalidztwa. Punktem wyjścia analiz było pozyskanie, za pomocą narzędzia Kolokator, zbioru wyrazów sąsiadujących bezpośrednio ze słowem inwalida w tekstach Narodowego Korpusu Języka Polskiego. Zbiór ten porównano z reakcjami uzyskanymi w badaniu skojarzeniowym przeprowadzonym w grupie czterdziestu użytkowników języka polskiego. Wyodrębniono części wspólne i odrębne zbioru kolokatów i zbioru skojarzeń. Na podstawie analizy kontekstów wyodrębniono podstawowe sfery/kręgi tematyczne (semantyczne preferencje) stosowania słowa inwalida w zasobach korpusowych. Stwierdzono, że przeszukiwanie danych korpusowych przez Kolokator daje w efekcie obraz kształtowany przez perspektywę społeczną, wskazujący na: rolę grupy i rodzaju inwalidztwa, przynależność inwalidy do spółdzielni i związków, konieczność zaspokajania potrzeb inwalidów, sprawy ich pracy i uprawnień. Dane otrzymane z badania skojarzeniowego mogą potwierdzić istotność niektórych kolokatów oraz podkreślić rolę niektórych kręgów tematycznych, a także mogą wzbogacić obraz o określenia abstrakcyjne, emocjonalno-oceniające, wskazujące czynniki istotne dla kształtowania ewaluacyjnych aspektów stereotypu inwalidztwa.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Młodzi dorośli z chorobą przewlekłą na rynku pracy

Prezentowany artykuł przedstawia wybrane zagadnienia, które w szerszym zakresie stanowiły przedmiot badań empirycznych prowadzonych w ramach przygotowywania pracy magisterskiej (Szałkowska 2020). Ich głównym celem było poznanie codziennego funkcjonowania młodych osób dorosłych z chorobami przewlekłymi, z perspektywy ekologicznego modelu zdrowia i w odniesieniu do głównych aspektów składających się na ogólną jakość życia. Wybrane wątki przedstawione w artykule skupiają się na aktywności zawodowej i doświadczeniach młodych dorosłych przewlekle chorych na rynku pracy, trudnościach, na jakie napotykali badani podczas poszukiwania zatrudnienia, a także kwestiach związanych z relacjami społecznymi i akceptacją respondentów w miejscu pracy. Grupa badawcza liczyła 530 osób pomiędzy 20. a 40. rokiem życia, a dane ankietowe zebrane zostały za pomocą opracowanego samodzielnie narzędzia, na potrzeby którego zaadaptowany został częściowo kwestionariusz „The Medical Outcomes Study” ze zróżnicowaną kafeterią odpowiedzi. Uzyskane wyniki pokazują, iż sytuacja młodych dorosłych przewlekle chorych na rynku pracy jest wciąż trudna i ogranicza ich możliwości rozwoju zawodowego.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zachowania dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w salonie fryzjerskim

Dla dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu strzyżenie, mycie włosów, czesanie przez fryzjera wiąże się z ogromnymi emocjami, stresem, krzykiem, płaczem, chęcią ucieczki, ale również z bólem. Odnalezienie fryzjera, który będzie umiał poradzić sobie z przestraszonym, uciekającym dzieckiem, może być dla rodzica dużym wyzwaniem. Artykuł ma na celu ukazanie procesu budowania relacji pomiędzy dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu a fryzjerami specjalizującymi się w strzyżeniu tej wyjątkowej grupy klientów. Artykuł dotyczy, w jaki sposób dzieci przy wsparciu rodziców radzą sobie z nadwrażliwością w trakcie wizyty u fryzjera, w jaki sposób fryzjerzy pomagają im osiągnąć zamierzony cel. Autor omawia zagadnienia teoretyczne związane z etiologią, klasyfikacją oraz ogólną charakterystyką zaburzeń ze spektrum autyzmu, zwracając szczególną uwagę na nadwrażliwość sensoryczną. W dalszej kolejności zapoznaje nas ze światem zmysłów, analizuje wyniki badań z wykorzystaniem wybranych narzędzi badawczych. Opracowanie kończy się podsumowaniem wniosków z badania oraz wynikającymi z nich propozycjami działań.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zaangażowanie rodzicielskie a percepcja doświadczeń rodziców dziecka z chorobą przewlekłą

W artykule przedstawiono wyniki badań własnych, których celem było określenie percepcji doświadczeń rodzicielskich oraz poziomu zaangażowania rodzicielskiego rodziców dzieci z chorobą przewlekłą. W badaniach wzięło udział 66 osób, w tym 55 matek i 11 ojców, wychowujących dzieci w wieku od 8. do 18. roku życia z diagnozą cukrzycy lub padaczki. Poziom rodzicielskiego zaangażowania zbadano z wykorzystaniem autorskiej Skali Rodzicielskiego Zaangażowania (Parchomiuk, Kręcisz-Plis), traktującej wspomnianą zmienną jako konstrukt trójczynnikowy, na który składają się: realizacja zadań wynikających z pełnienia roli rodzica dziecka z chorobą przewlekłą, motywacja do ich realizacji oraz poziom osiąganej satysfakcji z realizacji tych zadań. Do zbadania percepcji doświadczeń związanych z opieką i wychowaniem dziecka z chorobą przewlekłą wykorzystano polską wersję eksperymentalną Inwentarza Kansas (Kansas Inventory of Parental Perceptions; Behr, Murphy, Summers 1992) i jej trzy podskale: Pozytywne Uczestnictwo, Porównania Społeczne, Atrybucje Przyczynowe, w adaptacji E. Pisuli i D. Noińskiej. W prezentowanej pracy przeanalizowano związki między rodzicielskim zaangażowaniem i percepcją doświadczeń rodziców. Sprawdzony został również udział zmiennych pośredniczących, takich jak rodzaj choroby dziecka oraz stopień samodzielności.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rozwiązywanie arytmetycznych zadań tekstowych przez dzieci z różnymi typami rozwojowego zaburzenia uczenia się

Umiejętność rozwiązywanie arytmetycznych zadań tekstowych jest ważnym elementem kształcenia matematycznego we wczesnych latach edukacji szkolnej. Jest to umiejętność złożona, językowo-matematyczna, wymagająca jednoczesnego odczytywania tekstu i operowania danymi liczbowymi. Specyfika zadań tekstowych sprawia, że problemy z ich rozwiązywaniem mogą wynikać z przejawianych przez dzieci trudności w uczeniu się matematyki, a także trudności w dekodowaniu i rozumieniu czytanego tekstu. W badaniach własnych analizowano umiejętność rozwiązywania sześciu rodzajów zadań tekstowych o różnym stopniu złożoności językowej i arytmetycznej przez uczniów klas trzecich szkoły podstawowej (n=231), przejawiających odmienne typy rozwojowego zaburzenia w uczeniu się (ICD-11): 1) matematyki (n=62), 2) matematyki i czytania (n=49), 3) czytania (n=53), których wyniki porównywano z grupą bez trudności szkolnych (n=67). Analiza wskaźników ilościowych (liczba poprawnych odpowiedzi, czas rozwiązywania zadań) wykazała obecność statystycznie istotnych różnic między grupami. W każdej z badanych grup wystąpił odmienny profil trudności w rozwiązywaniu zadań tekstowych. Najsłabsze wyniki uzyskała grupa podwójnego deficytu. Praktyczną implikacją otrzymanych rezultatów może być otoczenie szczególną opieką terapeutyczną dzieci ze współwystępującymi trudnościami w czytaniu i matematyce poprzez wczesne rozpoznawanie specyfiki ich problemów oraz rozwój ich umiejętności arytmetycznych w sytuacjach zabawy i potrzeb codziennego życia, bez konieczności odczytywania tekstu zadania.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Postać człowieka w rysunkach trzynastoletnich dzieci całkowicie niewidomych od urodzenia i widzących – analiza wybranych problemów

Badania zaprezentowane w niniejszym artykule mają charakter porównawczy i podejmują problem rysunku zjawiska rzeczywistości na przykładzie postaci człowieka. Dotyczą prac dzieci trzynastoletnich – osób całkowicie niewidomych od urodzenia i widzących. Przedmiotem analizy jest zagadnienie sprawności rysunkowej i jej rozwoju. Cel badań zawiera się w pytaniu, czy niewidomi budują podobną reprezentację rzeczywistości w rysunku postaci człowieka, jak ich widzący rówieśnicy i jak tę reprezentację realizują? Analizie zostaną poddane wypukłe rysunki postaci człowieka, zobrazowane na folii rysunkowej dla osób niewidomych. Narzędziem interpretacji rysunków stanie się autorska ankieta skonstruowana na podstawie wiedzy o sztuce, uwzględniająca formę dzieła plastycznego (Niestorowicz 2007, 2017) i etapy rozwoju możliwości rysunkowych dzieci widzących. Ustaliłam je korzystając z badań Szumana (1990), Lowenfelda i Brittaina (1977), Luqueta (2001/1927) a także Popka (1985, 2001, 2010) i Hornowskiego (1982). Proponowane narzędzie badawcze odnosi się do struktury dzieła plastycznego, uwzględniającego jego formę, a także reguły translacji, czyli zasady przekładania elementów rzeczywistości na symboliczne znaki umieszczone na płaszczyźnie podobrazia (Millar 1975).

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osoba z niepełnosprawnością w oczach dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Analiza znaczeń wizualno-werbalnych konstruowanych przez uczniów klas trzecich

W niniejszym artykule skupiamy się na spojrzeniu na niepełnosprawność z nieco innej perspektywy. Interesuje nas bowiem postrzeganie jej przez dzieci, a konkretnie potoczna wiedza na ten temat uczniów w młodszym wieku szkolnym, którzy nie mają na co dzień kontaktu z osobami z niepełnosprawnością. Badani uczniowie klas trzecich uczęszczają do szkoły, w której nie ma dzieci z niepełnosprawnością ani też specjalnie tworzonych tzw. klas integracyjnych. To, w jaki sposób opisują niepełnosprawność, jest znaczące nie tylko w kontekście edukacji przyszłych pokoleń, ale równie¿ w związku z polityką społeczną związaną z systemem wsparcia dla osób z niepełnosprawnością zarówno w aspekcie fizycznym, społecznym, jak i psychologicznym.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uczeń z niepełnosprawnością w systemie integracji. Między samodzielnością a pozycją dziecka w klasie szkolnej

Idea integracji szkolnej znalazła w polskim systemie prawnym swoje znaczące miejsce. Wspólna edukacja dzieci pełnosprawnych i niepełnosprawnych miała na celu wszechstronny rozwój wszystkich dzieci i społeczne umocnienie różnorodności, która jest wpisana w biograficzną tożsamość każdego człowieka. Badania efektów edukacji w integracji wskazały na wiele niepokojących zjawisk, które są konsekwencją formalnych i mentalnych uwarunkowań. Nadal obserwuje się niezadowalający poziom uczestniczenia dzieci z niepełnosprawnością w życiu szkoły, pozorną akceptację otoczenia albo wręcz wykluczenie. Niniejszy artykuł wpisuje się swoją tematyką w efekty integracji. Poddając badaniu ocenę własnej samodzielności przez dzieci pełnosprawne i niepełnosprawne oraz ich pozycję w klasie szkolnej, podjęto próbę odpowiedzi na pytanie o to, czy działania na polu integracji szkolnej, by przekraczać granice i neutralizować wszelkie międzygrupowe napięcia, przynoszą efekty w postaci braku podziałów.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Integracja społeczna i edukacja integracyjna w opinii nauczycieli oraz rodziców uczniów klas ósmych ogólnodostępnej szkoły podstawowej

Realizacji idei integracji społecznej i edukacji integracyjnej jest wielkim wyzwaniem nie tylko dla polskiego systemu edukacji, ale także dla analiz teoretycznych, badań naukowych i konkretnych rozwiązań praktycznych. Celem jest ukształtowanie zintegrowanego społeczeństwa, tj. społeczeństwa, w którym każdy człowiek będzie mógł funkcjonować zgodnie ze swoimi możliwościami i własnymi wyborami. Jednak, w celu zbudowania zintegrowanego społeczeństwa, jak pokazują wyniki badań przedstawionych w treści danego artykułu, potrzebne są konkretne i ukierunkowane działania na rzecz kształtowania pozytywnych postaw wobec założeń i postulatów promowanych przez koncepcję integracji społecznej i edukacji integracyjnej oraz przekonanie, że są one słuszne i potrzebne wszystkim członkom społeczeństwa, nie tylko tym, którzy nie spełniają przyjętych standardów funkcjonowania psychofizycznego i psychospołecznego, ale także tym, którzy spełniają te standardy na poziomie średnim lub nawet znacznie powyżej powszechnie przyjętej średniej.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kontakty młodzieży polskiej i ukraińskiej z rówieśnikami z niepełnosprawnością w szkole a jej gotowość do integracji edukacyjnej

Artykuł prezentuje wyniki badań gotowości integracyjnej młodzieży polskiej i ukraińskiej. Analiza uwzględnia kontakty badanych uczniów z rówieśnikami z niepełnosprawnością na wcześniejszych etapach edukacyjnych. Wyniki badań ujawniają istotne statystycznie różnice między badanymi grupami narodowymi. Młodzież ukraińska uzyskała w wielu obszarach wyższe natężenie gotowości integracyjnej niż młodzież polska. Interesujące jest także ustalenie, iż w przypadku młodzieży ukraińskiej wysokość tego natężenia nie jest różnicowana przez posiadanie doświadczeń integracyjnych, podczas gdy w przypadku młodzieży z Polski takie doświadczenia sprzyjają różnicowaniu badanej gotowości.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wplyw fizycznych wlasciwosci gleby na elektryczne parametry ukladu elektrody-gleba w aspekcie pomiaru jej wilgotnosci i zasolenia

Możliwość monitoringu parametrów wody glebowej jest warunkiem koniecznym kontrolowania oraz matematycznego modelowania procesów zachodzących w kontinuum gleba-roślina-atmosfera, a więc i prognozowania ich następstw. Biorąc pod uwagę, żc integrowalne we współczesnych cyfrowych systemach akwizycji danych są wyłącznie czujniki "czytane" elektrycznie, należy dysponować elektrycznymi czujnikami agrofizycznych parametrów wody (patr2 część l). Istotne spośród tych parametrów -wilgotność gleby oraz jej zasolenie, łatwe do bezpośredniego zmierzenia w laboratorium, są zarazem najtrudniejsze do odczytu elektrycznego.
Niniejsza rozprawa dotyczy poszukiwań metody pomiaru elektrycznych parametrów gleby oraz sposobu ich interpretacji w kategoriach wilgotności i zasolenia. Dla ułatwienia identyfikacji dyskutowanych zmiennych ich symbole, oddzielone przecinkami, są wtrącane w tekst. Np.: "względna elektryczna przenikalność gleby, e, decydująca o elektrycznej pojemności układu elektrodyigleba..,", "elektryczna konduktywność gleby, ekG, zależna od wilgotności gleby, 6, oraz od elektrycznej konduktywności elektrolitu (wody glebowej), ekG,..." itp. Dla zaznaczenia granic faz występujących w szeregu elektrochemicznym tworzonym przez układ dwu elektrod w glebie, przyjęto stosowany w elektrochemii sposób dzielenia nazw tych faz pionową kreską. Np.: "układ elektrodyigleba...", "granica elektrodiroztwór..." itp. Ten sposób podkreśla występowanie bezpośredniego kontaktu elektrycznego pomiędzy dyskutowanymi fazami.Trzon rozprawy tworzą cztery zasadnicze części: 2,3,4, i 5 w skrócie omówione niżej.

Czasopismo: Acta Agrophysica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane aspekty funkcjonowania rodziny dziecka z zespołem Downa – studium indywidualnego przypadku

W artykule przedstawiono wybrane aspekty funkcjonowania rodziny dziecka z niepełnosprawnością intelektualną w dwóch ujęciach: wychowawczym i emocjonalnym. Dokonano tego na podstawie studium indywidualnego przypadku dziecka z zespołem Downa i jego rodziny. Problemy poruszane w badaniach koncentrowały się na: emocjach i uczuciach prezentowanych przez rodziców wobec dziecka z niepełnosprawnością, specyfiki przebiegu procesu akceptacji dziecka i jego choroby, identyfikacji dominujących postaw rodziców, a także umiejętnościach oraz metodach wychowawczych stosowanych wobec dziecka z niepełnosprawnością. Każda rodzina wychowująca zarówno dziecko pełnosprawne, jak również z niepełnosprawnością intelektualną, wypracowuje własne sposoby radzenia sobie z rozlicznymi problemami, które stawia przed nią życie. Na jakość i rodzaj pojawiających się problemów w rodzinach, niezależnie od tego czy przyjdzie im wychowywać dziecko o prawidłowym, czy też zaburzonym rozwoju, składa się wiele istotnych zmiennych. Z przeprowadzonych badań wynika, że dziecko z niepełnosprawnością intelektualną niejednokrotnie przysparza rodzicom wiele problemów emocjonalnych, opiekuńczych czy też wychowawczych, z którymi nie zawsze potrafią sobie poradzić. Niezastąpiona jest tutaj pomoc ze strony najbliższych osób, terapeutów oraz specjalistycznych instytucji pomocowych. Trzeba zrozumieć, że dziecko z niepełnosprawnością intelektualną potrzebuje od rodziców specjalnej pomocy, która powinna być proporcjonalna do rodzaju i stopnia jego niepełnosprawności.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wspomaganie terapii dziecka z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego w kontekście koncepcji integracji sensorycznej – implikacje praktyczne

Eksplorowanie otaczającego dziecko świata jest możliwe dzięki zmysłom. Człowiek jest istotą sensoryczną, inaczej nie mógłby w ogóle funkcjonować. Integracja sensoryczna rozwija się już w łonie matki poprzez stymulację mózgu dziecka, jaką są ruchy jej ciała. Niestety „nie-zgrane” zmysły generują wiele kłopotów dzieciom i ich rodzicom, którzy nie wiedzą co jest przyczyną problemu niezdarności, frustracji lub wycofania się ich dziecka w niektórych sytuacjach życiowych. Nieprawidłowości w przetwarzaniu sensorycznym mogą generować trudności w wykonywaniu bardziej złożonych umiejętności w przyszłości (czytanie, pisanie, odpowiednie zachowanie się) oraz w radzeniu sobie z życiowymi wyzwaniami. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi specjalistów, a przede wszystkim nauczycieli pracujących z dziećmi na złożoną problematykę zaburzeń przetwarzania sensorycznego, podano przykłady najczęstszych objawów, a także zaproponowano przykłady strategii, mające ułatwić pobyt dziecka w przedszkolu.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Problemy rozwojowe dzieci w wieku przedszkolnym w przebiegu chorób ucha środkowego

Celem artykułu jest ukazanie wpływu chorób ucha środkowego i infekcji górnych dróg oddechowych na rozwój małych dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku przedszkolnym. Zaprezentowano mechanizm powstawania uszkodzenia słuchu w przebiegu powszechnie występujących chorób wieku dziecięcego. Opisano aktualne stanowisko lekarzy pediatrów w sprawie leczenia i profilaktyki. Ukazano specyficzne trudności dziecka z niedosłuchem typu przewodzeniowego oraz konsekwencje tego rodzaju uszkodzenia słuchu dla rozwoju mowy i języka, rozwoju poznawczego oraz społeczno-emocjonalnego dzieci w wieku przedszkolnym. W artykule przedstawiono także uwagi dla nauczycieli dotyczące organizacji procesu nauczania dziecka z przewodzeniowym niedosłuchem w grupie przedszkolnej.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko z chorobami alergicznymi układu oddechowego jako przedmiot badań, diagnozy i terapii – perspektywa interdyscyplinarna

Choroby alergiczne układu oddechowego (astma i alergiczny nieżyt nosa) należą do najczęściej diagnozowanych chorób przewlekłych dzieci i młodzieży. Współczesne badania ujawniają, że osoby w wieku rozwojowym cierpiące na alergię są zagrożone ryzykiem wystąpienia zaburzeń funkcjonowania psychospołecznego. W pracy omówiono zagadnienia kategorialnego versus niekategorialnego podejścia w interpretacji chorób przewlekłych u dzieci, dylematy dotyczące prowadzenia psychologicznych i pedagogicznych badań w populacji dzieci z chorobami alergicznymi układu oddechowego oraz interdyscyplinarny model diagnozy i terapii tychże dzieci. W artykule zaprezentowano zarówno ograniczenia, jak i korzyści przyjęcia holistycznego podejścia w badaniach, diagnozie i terapii dzieci z astmą i alergicznym nieżytem nosa.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko/uczeń z chorobą przewlekłą w polskim systemie edukacji

Artykuł przedstawia analizę rozwiązań edukacyjnych w odniesieniu do dzieci z chorobami przewlekłymi, obowiązujących w ramach aktualnego systemu oświaty w Polsce. Rozważania zostały ograniczone do edukacji obowiązkowej, która dotyczy: obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego; obowiązku szkolnego i obowiązku nauki [Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe]. Omówiono rozwiązania umożliwiające kontynuowanie nauki, wskazując także na wybrane zagadnienia wychowawcze. Wskazano na ważność i możliwości pomocy psychologiczno-pedagogicznej wobec dzieci z chorobami przewlekłymi i dostosowanie egzaminu ósmoklasisty.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Resilience rodziny – geneza koncepcji, główne pojęcia, kierunki badań

W niniejszym artykule zarysowano koncepcję resilience rodziny, która w szerokim ujęciu dotyczy możliwości adaptacyjnych rodzin w obliczu doświadczanych przeciwności losu lub traumatycznych zdarzeń. Wyjaśniono genezę koncepcji wywodzącej się od badań nad indywidualnym resilience, wskazano także sposoby jej definiowania. W sposób syntetyczny opisano główne pojęcia wchodzące w zakres resilience rodziny. Opisano również możliwości eksploracji badawczych wśród rodzin doświadczających różnych problemów. Podjęte w artykule rozważania mają na celu ukazanie złożoności koncepcji resilience rodziny oraz wskazanie na konieczność ustalenie jej jednolitych ram teoretyczno-empirycznych i zintegrowania z indywidualną koncepcją resilience.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gdański Edukacyjny potencjał perspektywy „walca konfliktów”– zarys innowacyjnego postrzegania sytuacji trudnych i rozwiązywania konfliktów

W latach 2017–2020 brałam udział w Międzynarodowym projekcie „MineLife – życie z górnictwem” realizowanym przez polsko-niemieckie konsorcjum w ramach transgranicznego programu Interreg Polska–Saksonia, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W wyniku nabytych doświadczeń z prowadzonych warsztatów powstała koncepcja „walca konfliktów”, która poszerza model „koła konfliktów” Ch.W. Moore’a (2009) o dwa kluczowe elementy – emocje i kody językowe, dzięki którym rozumienie powstawania i rozwijania się sytuacji konfliktowych może być łatwiejsze, a podejmowane działania skoncentrowane na rozwiązaniach. Koncepcja „walca konfliktów” została opublikowana w 2018 roku i spotkała się z pozytywnym przyjęciem środowiska. Uznając wartość tej autorskiej koncepcji, uznałam, że warto zaprezentować ją na płaszczyźnie pedagogiki specjalnej, aby w kolejnych etapach wskazywać praktyczne możliwości zastosowania i przełożenia na obszar edukacji.

Czasopismo: Niepełnosprawność
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika