rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Lekcje z jajem. Metody aktywizujące w nauczaniu języka polskiego jako obcego (na przykładzie zajęć o tematyce wielkanocnej)

Artykuł omawia metody aktywizujące w nauczaniu języka polskiego jako obcego, które wykorzystałyśmy na zajęciach wielkanocnych ze studentami z Harbinu (m.in. edukacyjne gry planszowe, inscenizacje i ćwiczenia polisensoryczne). Zawiera również analizę najczęściej popełnianych błędów oraz wyniki ankiet ukazujące podejście grupy do poznanych zwyczajów. Zrealizowany cykl zajęć dowodzi, że kreatywne środki dydaktyczne pomagają w przyswajaniu struktur językowych i wiedzy o polskich tradycjach.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
O NOWO/NARODZONYM CHRYSTUSIE UWAGI ORTOGRAFICZNE

Artykuł przedstawia problem łącznej lub rozdzielnej pisowni wyrażenia „nowo/narodzony Chrystus”, rozpatrywanego w kontekście reguły dotyczącej pisowni wyrażeń, których pierwszym komponentem jest przysłówek, drugim zaś przymiotnik lub imiesłów przymiotnikowy. Autorka opowiada się za rozdzielną pisownią tego wyrażenia.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Wizerunek Jezusa Chrystusa w odwołaniach Jana Pawła II  do literatury polskiej

Artykuł Anastazji Seul pt. Wizerunek Jezusa Chrystusa w odwołaniach Jana Pawła II do literatury polskiej dotyczy zagadnień chrystologicznych, które są obecne w literaturze polskiej cytowanej przez papieża. Autorka, dokonując analizy wypowiedzi papieża zwróciła uwagę na to, że cytowane przez niego utwory literackie zawierają aspekty teologiczne. Papież łączy w nich wymiar teoretyczny z praktycznym. Aspekt praktyczny widoczny jest wyraźnie w utworze Franciszka Karpińskiego (Pieśń na procesję Bożego Ciała) i w prozie Marii Winowskiej (Prawo do Miłosierdzia). Wymiar teoretyczny widoczny jest w wielu innych utworach, które mogą być przedmiotem analiz teologicznych – a zwłaszcza dogmatyki. Należy do nich wiersz Adama Mickiewicza Rozmowa wieczorna, który papież odnosi pośrednio do Trzech Osób Boskich. Odwołania Jana Pawła II do pieśń Franciszka Karpińskiego Bóg się rodzi oraz epigramatu Adama Mickiewicza Boże Narodzenie można interpretować w perspektywie inkarnacji; natomiast wiersz Norwida Moja piosnka II zawiera odwołania do chrystologii kultury. Zacytowany przez papieża fragmencie Quo vadis można odczytać w kontekście soteriologii. Autorka artykułu uzasadnia w ten sposób, że literatura piękna jest dla papieża – jak dla współczesnych teologów – tzw. „miejscem teologicznym” (locus theologicus), a więc źródłem, do którego się odwoływał, aby przedstawić prawdy wiary zawarte w Biblii i nauczaniu Kościoła.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
POECI – POEZJA – KULTURA. KILKA MYŚLI WITOLDA GOMBROWICZA I JANUSZA STANISŁAWA PASIERBA

W artykule przedstawiono kilka myśli polskich twórców: Witolda Gombrowicza i Janusza Stanisława Pasierba na temat kultury w ogólności, a poezji i poetów w szczególności. Wedle Gombrowicza współczesna kultura skompromitowała się jako mechanizm „uwięzień”, system konwenansów i przymusów uniemożliwiających człowiekowi tworzenie własnego „kształtu”. Innymi słowy: kultura unicestwia podmiotowe człowieczeństwo i z tego względu nie tylko można, ale wręcz trzeba wydać ją jako „łup” obserwatorowi-prześmiewcy. Ten ostatni, prowadząc w samotności „z góry” zaplanowaną grę, szydzi z kultury jako określonej „formy”. Zupełnie inaczej jest u Pasierba: samotność jest tu nierzadko czymś w rodzaju tragicznego „powołania”, które jednak od czasu do czasu przybiera niezwykle pogodne oblicze. Zarówno sam autor Liturgii serca, jak i niektóre postaci przywoływane przezeń, chociażby na kartach esejów, przypominają strażnika powiązań między tym, co widzialne, dotykalne, empirycznie weryfikowalne a sferą ukrytą, nie zawsze i każdemu dostępną. Różnica między wrażliwością Pasierba – humanisty ładu, nadziei i Gombrowicza, będącego „materiałem na humanistę” o „patologicznym” ukierunkowaniu, jest więc wyraźna, niepodlegająca dyskusji.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
ARCYBISKUPA ZYGMUNTA SZCZĘSNEGO FELIŃSKIEO ŻYWOT NIEPOKORNY. PRZYPOMNIENIE

Szkic poświęcony jest przypomnieniu sylwetki abpa Zygmunta Szczęsnego Felińskiego. Jego biografia nie daje się wpisać w prosty schemat hagiograficzny. Był człowiekiem niepokornym, całkowicie oddanym sprawie Kościoła i Ojczyzny. Stworzył własną wersję mesjanizmu, traktując Polskę jako Marię Magdalenę. Droga do wolności jest drogą pokuty i pokory. Jego biografia nabiera wartości symbolicznej. Staje się uosobieniem miłości do Boga i Ojczyzny.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
JAK CZËTAC KNÉGÃ PÒCZĄTKÓW? – PRZEGLĄD KASZUBSKOJĘZYCZNYCH TEKSTÓW O KSIĘDZE RODZAJU

Celem artykułu jest zbadanie tekstów kaszubskojęzycznych, które odnoszą się do Księgi Rodzaju (Rdz) lub jej fragmentów. Pierwsza biblijna księga jest w nich obecna już od XVII w., kiedy to Pontanus przełożył trzy perykopy z Rdz z języka niemieckiego. Ostatnim dziełem jej poświęconym jest pierwsze całościowe tłumaczenie Księgi Rodzaju na język kaszubski (2015 r.). To efekt pracy ojca prof. Adama Ryszarda Sikory. W artykule autor przywołuje i analizuje zarówno teksty literackie nawiązujące do tej księgi, jak i artykuły popularnonaukowe. Wykazuje, że Księga Rodzaju jest rzadko wykorzystywana przez twórców kaszubskojęzycznych. Ponadto pojawia się zazwyczaj w tekstach żartobliwych (dotyczy to zwłaszcza prozy). Autor udowadnia to m.in. na przykładzie utworów Floriana Ceynowy, Hieronima Derdowskiego i Aleksandra Majkowskiego. W kaszubskiej poezji pierwsza biblijna księga jest również rzadko przywoływana, ale pojawia się w kontekstach bardziej poważnych – pochodzące z niej obrazy służą m.in. do tworzenia rozbudowanych środków poetyckich. Księga Rodzaju jest też rzadko obecna w publikowanych kaszubskojęzycznych homiliach. Autor przeanalizował pod tym kątem dwie książki z kazaniami autorstwa ks. Mariana Miotka. Tylko raz pojawia się w nich nawiązanie do Rdz (konkretnie do dziejów Abrahama). W artykule znajdują się też wyniki badań tekstów popularnonaukowych zamieszczanych w piśmie „Zwónk kaszëbsczi”, wydawanym przez kleryków studiujących w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Publikowano w tym czasopiśmie cykl: Jak cztac Kng Pczątków, jaki objaśniał kilka fragmentów Rdz. Autor odwołuje się też do najnowszych publikacji związanych z Księgą Rodzaju: wspomnianego już tłumaczenia o. Sikory, a zwłaszcza opracowanych przez niego przypisów, oraz książki Aleksandry i Dariusza Majkowskich Mja piersz Bibli. Stri Testament w brzkach (Gdańsk 2014), gdzie czternaście spośród trzydziestu dziewięciu opowiadań traktuje o wydarzeniach opisywanych w Rdz.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Ikona i nowoczesność (część 1)

Zestawienie ikony i nowoczesności w temacie artykułu może sugerować różne zagadnienia, przede wszystkim nasuwać myśl o refleksji nad nowoczesnymi – czy raczej współczesnymi – ikonami. Głównym wątkiem poruszanym w artykule będzie jednak ikona jako zjawisko estetyczne, religijne i metafizyczne, ujęte w perspektywie możliwych strategii recepcji nowoczesnej i współczesnej.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
BÓG – CZŁOWIEK – PRZYRODA. REFLEKSJE JANUSZA STANISŁAWA PASIERBA

W artykule przedstawiono refleksje i spostrzeżenia współczesnego polskiego teologa, historyka sztuki i poety Janusza Stanisława Pasierba (1929–1993) na temat relacji Bóg – człowiek – natura. W europejskim kręgu cywilizacyjnym relacja człowiek – przyroda kształtowała się pod wpływem antropocentrycznego paradygmatu. Pod wpływem tego ostatniego jednostka ludzka rozluźniała więzy ze środowiskiem przyrodniczym, którego była organiczną cząstką. Wyobcowujący się ze swego naturalnego środowiska człowiek stawał wobec niego na pozycji eksploratora. Zapominał o tym, że degradacja przyrody jest w jakimś sensie także jego degradacją. Pasierb prezentuje człowieka zarówno w wymiarze stworzenia całkowicie należącego do świata, w którym funkcjonuje, jak i bytu wyraźnie go przekraczającego, zwłaszcza w jego wymiarze duchowym. Jest to następstwem specjalnej interwencji Boga w jego ukonstytuowanie, jak też możliwości zawartych w samej jednostce ludzkiej, które od zawsze samodzielnie rozwija.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
NAZWY ROŚLIN A OBRAZ POCZĄTKÓW CHRZEŚCIJAŃSTWA W POLSCE W POWIEŚCIACH O ŚREDNIOWIECZU

Przedmiotem analizy w artykule jest fragment zagadnienia związanego z zasobem i funkcjami nazw roślin stosowanych w ośmiu powieściach historycznych („Lelum-Polelum” W. Przyborowskiego, „Krzyżacy” H. Sienkiewicza, „Legnickie pole” Z. Kossak, „Czerwone tarcze” J. Iwaszkiewicza, „Srebrne orły” T. Parnickiego, „Ojciec i syn” K. Bunscha, „Puszcza” A. Gołubiewa oraz „Młody książę” L. Bądkowskiego), których akcja rozgrywa się w Polsce od X do XV wieku. Przez nazwy roślin rozumiemy nazwy gatunków roślin w znaczeniu, jakie nadaje im potoczna klasyfikacja botaniczna, a więc m.in. wyrazy takie jak dąb, groch czy róża. Uwzględniamy ponadto znaczenia metonimiczne nazw roślin, w tym znaczenia partytywne, genetyczne i rezultatywne. Oprócz nazw gatunków roślin i ich derywatów semantycznych (np. dąb) bierzemy też pod uwagę ich derywaty słowotwórcze (np. dębowy). Użyte w analizowanych powieściach motywy botaniczne odgrywają ważną rolę w kreowaniu obrazu początków chrześcijaństwa w Polsce.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
CECHY JĘZYKOWE HYMNU DO BOGA JANA PAWŁA WORONICZA

Analizowany tekst Hymnu do Boga, napisany w roku 1805, a opublikowany dopiero w roku 1918, nie jest typowym, dziewiętnastowiecznym wierszem. Hymn zawiera elementy charakterystyczne dla różnorodnych okresów historii literatury polskiej w zakresie fonetyki, słowotwórstwa, fleksji i składni. W zakresie fonetyki i pisowni do najbardziej znamiennych cech należą: brak samogłoski é, która stale pojawiała się w XIX-wiecznych polskich tekstach; brak ó, które zostało zastąpione przez u; konsekwentna pisownia zbitek śrz i źrz, które już w XVI wieku w Małopolsce i na Mazowszu wymawiano odpowiednio jako śr i źr. W zakresie słowotwórstwa szczególnie widoczne jest stosowanie formantu –ny, który używany był do tworzenia przymiotników (np. granitny, który we współczesnej polszczyźnie brzmi granitowy). W zakresie fleksji najbardziej widoczne różnice można dostrzec w odmianie rzeczowników rodzaju męskiego np. łączenie końcówek w rzeczownikach rodzaju męskiego w liczbie mnogiej (ojce, syny, króle, ale: ludowie, mędrcowie), stosowanie końcówki –y w liczbie mnogiej rodzaju niemęskoosobowego (z ojcy, pomiędzy narody). W odmianie zaimków i przymiotników w liczbie mnogiej rodzaju niemęskoosobowego końcówką dominującą jest -emi (dobremi, naszemi). W koniugacji czasowników w 1 osobie liczby mnogiej obecna jest końcowka –m, która pojawia się w licznych utworach pisarzy z okresu Młodej Polski (por. przejdziem, będziem, złączym się w tekście Mazurka Dąbrowskiego, polskiego hymnu narodowego). W zakresie składni: stosowanie archaicznych form składni łacińskiej (accusativus cum infinitivo) oraz użycie innych form przypadków gramatycznych.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
MOTYWY RELIGIJNE W POEMATACH FRANCISZKA SĘDZICKIEGO GÔDKA O JANUSZU SKWIERKU I JÔCHIM CZWARUCH

Franciszek Sędzicki (1882–1957), poeta kaszubski, członek grupy literackiej młodokaszubów, w poematach: Gôdka o Januszu Skwierku i Jôchim Czwaruch stworzył ludową wizję świata, w której dobro zwycięża, zło zostaje ukarane, a życie realne splata się z nadprzyrodzonym. Bohaterowie – artyści: muzyk (Janusz Skwierk) i malarz (Jôchim Czwaruch) podczas licznych przygód, utrzymanych w konwencji ludowego realizmu, zmagają się z ciężkimi doświadczeniami, kierując się nakazami etyki chrześcijańskiej w ludowej wersji, nierzadko starając się przy tym niejako przechytrzyć Boga, surowego sędziego.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
NAUCZANIE I WYCHOWANIE DZIEWCZĄT W KOŚCIERSKIM ZAKŁADZIE NMP ANIELSKIEJ

W tym Zakładzie kształciły się głównie córki ziemian pochodzące nie tylko z Kaszub i Pomorza. Pod zaborem pruskim były z tym kłopoty. W 1878 roku zakonnicom nie pozwolono prowadzić pensji i musiały opuścić Kościerzynę. Zakład przejęły osoby świeckie. Siostry odzyskały szkołę dopiero w roku 1931. Jak i czego uczono i jak wychowywano pensjonarki, o tym właśnie ten artykuł, oparty na ich wspomnieniach.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
DZIEWICA, PANNA I EPITETY SYNONIMICZNE MATKI BOŻEJ W PIEŚNIACH KOŚCIELNYCH

Autor przypomniał dogmat o dziewictwie Maryi, Matki Syna Bożego z powszechności nauczania i jego uroczyste sformułowanie przez I synod laterański w r. 649, przywołał imiona: Wirginia i Werginia, pochodne od łac. rzeczownika virgo, -inis ‘dziewica’, Parteniusz i Partenia (u narodów wschodniosłowiańskich Parfien i Parfieński) od gr. odpowiednika parthénos, nazwiska Dziewa, Dziewulski, Panna, Panienka, Panieński i podobne, nazwę stanu USA Wirginia. Dziewica, Panna i epitety synonimiczne Matki Bożej w pieśniach kościelnych. Przypomniał z mitologii starożytnej przydomki Parthénos Ateny, Virgo Minerwy, Virginalis Junony. Tytuły Matki Bożej: Dziewica, Panna, Panienka i ich synonimiczne odpowiedniki poparte zostały cytatami z pieśni kościelnych ze Śpiewnika kościelnego Jana Siedleckiego.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Problemy słowotwórcze Polaków związane ze słownictwem religijnym (na podstawie materiału z internetowych poradni językowych)

Słowotwórcze problemy Polaków związane ze słownictwem religijnym w niewielkim stopniu dotyczą neologizmów (jedynie 8 spośród 32 derywatów), choć to ta grupa wyrazów jest najczęściej przywoływana w kontekście słowotwórstwa normatywnego. Dość dużą grupę stanowią złożenia, głównie przymiotnikowo-rzeczownikowe. W omówionym materiale pojawiają się liczne derywaty z sufiksami uznawanymi przez językoznawców za ekspansywne, w tym z sufiksami genetycznie obcymi. Najczęstszym źródłem wątpliwości pytających jest brak wyrazu w słownikach; słowniki są również przedstawiane jako najważniejsze źródło oceny poprawnościowej derywatów. Drugim istotnym kryterium jest systemowość języka - poszukiwanie analogii, co czasem skutkuje utworzeniem niepoprawnej formacji. Pytający są też zaniepokojeni obocznościami fonetycznymi: wariantami derywatów oraz zniekształceniem brzmienia podstawy. Wśród pytań występują też pytania o problemy od dawna omawiane w wydawnictwach poprawnościowych (*chrześcijanizm, *grekokatolicki). Nieczytelna budowa lub motywacja wyrazów, a w rezultacie problemy z odróżnianiem znaczeń wyrazów należących do tego samego gniazda słowotwórczego również są przyczyną zwracania się z pytaniami do internetowych poradni językowych. Na podstawie tych obserwacji można wysnuć wniosek, że słownictwo religijne w dużej mierze stanowi utrwalony zasób słów, a wątpliwości pytających dotyczą nie nowych jednostek, lecz relacji słowotwórczych w obrębie słownictwa religijnego. Na specyfikę słownictwa religijnego w zakresie słowotwórstwa wpływa też możliwość przyłączania do tematu słowotwórczego różnych afiksów, będących nośnikami różnic semantycznych (podobnie jak np. w terminach naukowych). Jednocześnie kształtowane przez wieki relacje słowotwórcze między leksemami należącymi do zbioru słownictwa religijnego nie pozostawiają miejsca na dowolność, przeciwnie - wymagają od użytkowników języka szczególnej staranności.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Teksty pisane przez głuchych-patologiczne czy błędne?

Artykuł ten prezentuje problematykę tekstów pisanych przez Głuchych. Teksty te mają cechy typowe dla tekstów nazywanych patologicznymi. Jednakże ich patologia nie jest tak oczywista, ponieważ błędy popełniane przez Głuchych są wynikiem głębokich różnic między polskim systemem językowym (językiem
audialnym) a systemem polskiego języka migowego (PJM), który jest językiem manualnym. Jeśli osoba słysząca popełnia wiele rażących błędów w tekstach pisanych w języku obcym, tekstów tych nie nazywamy „patologicznymi”. Z taką sama sytuacją mamy do czynienia, gdy Głusi piszą swoje teksty w języku polskim. W rzeczywistości posługują się oni obcym dla nich językiem i dlatego ich tekstów
także nie powinno traktować się jako patologiczne, lecz jako błędne.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Między widowiskiem a obrzędem. "La processione di Cristo Morto" ulicami Tropei

Niniejszy artykuł stanowi próbę refleksji antropologicznej nad fenomenem jednego z tradycyjnych obrzędów religijnych Wielkiego Tygodnia w kalabryjskim miasteczku Tropea w południowych Włoszech – la processione di Cristo Morto. Autorka, analizując poszczególne elementy wielkopiątkowej procesji w kontekście teatralnym, religijnym oraz kulturowym, zastanawia się nad pochodzeniem tego zwyczaju, jego związkami z tożsamością mieszkańców miasteczka oraz znaczeniem religijno-symbolicznym praktykowanego rytuału. Czerpiący obficie z folkloru oraz pradawnych zwyczajów pogańskich obrzęd stanowi nie tylko manifestację wiary w zmartwychwstanie Chrystusa, ale też odpowiedź na potrzeby społeczne ludności Tropei identyfikującej się silnie z miejscem zamieszkania oraz odczuwającej potrzebę wspólnotowego przeżywania ważnych w życiu lokalnej społeczności świąt i wydarzeń.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Błogosławiona Marcelina Darowska jako prekursorka nowego feminizmu

Niniejszy artykuł analizuje postać i działalność błogosławionej Marceliny Darowskiej w świetle „nowego feminizmu”. Tym, kto wprowadził ów termin do terminologii filozoficzno-teologicznej, był papież Jan Paweł II. Używał go odniesieniu do kobiet i apelował, by były one jego promotorkami. Konkretny sposób, w jaki współczesna kobieta może spełnić to wskazane przez papieża zadanie, podpowiada całym swym życiem, myślą i działalnością Marcelina Darowska.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Wychowanie i kształcenie według Edyty Stein

Artykuł przedstawia zagadnienia związane z wychowaniem i kształceniem dziewcząt, jakie w swoich pismach podejmowała Edyta Stein. W tekście przedstawiono krótko niemiecką uczoną, wskazano na jej twórczość i działalność pedagogiczną, jak również ukazano podstawy jej myśli pedagogicznej. Dalej zaprezentowano cele i przebieg formacji dziewcząt, cechy autentycznej wychowawczyni, a także podjęto kwestię pracy zawodowej kobiet. Na koniec usiłowano ukazać potencjał i znaczenie rozważań Edyty Stein w kontekście dzisiejszych problemów związanych z edukowaniem i wychowywaniem dziewcząt.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Świadomość interkulturowa jako niezbędny element kompetencji nauczycieli języka polskiego jako obcego (na materiale polsko-chińskich róznic kulturowych)

Nauczanie języka wiąże się z potrzebą nie tylko kształcenia kompetencji komunikacyjnej, ale także poznania i zrozumienia kultury kraju, światopoglądu i mentalności przedstawicieli jego społeczeństwa. W artykule zawarto subiektywny przegląd różnic kulturowych uchwyconych w przysłowiach, zabobonach, wierzeniach, modzie i kulturze przedstawicieli Chińskiej Republiki Ludowej. Znajomość różnic kulturowych przez nauczycieli języka polskiego jako obcego ma stanowić wkład w rozwijanie kompetencji interkulturowej, którą rozumiemy jako zdolność porównania dwóch kultur i znalezienia między nimi podobieństw i różnic w celu uniknięcia konfliktów i otwarcia się na kulturową odmienność. By dobrze funkcjonować w obcych kulturowo środowiskach, należy przejść proces adaptacji z przestrzeni kultury rodzimej w obszar kultury nowej.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
O księdzu w czasach niewoli - biografia i legenda księdza Ludwika Gabriela Trynkowskiego

Artykuł poświęcony jest biografii ks. Ludwika Gabriela Trynkowskiego – żarliwego kaznodziei, pisarza, filozofa i duchowego przewodnika w czasie powstania listopadowego, a także legendzie, która narastała wokół postaci bohatera za jego życia oraz po śmierci. Legenda księdza została zaprezentowana w kontekście romantyzmu – epoki, która po klęsce powstania listopadowego postawiła sobie za cel upamiętnianie biografii spiskowców i męczenników za ojczyznę.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
(Pop)kulturowy zawrót głowy u studentów generacji Z

Autorka artykułu, na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród chińskich i polskich studentów pierwszego roku filologii polskiej oraz romańskiej Uniwersytetu Gdańskiego, bada świadomość (pop)kulturową przedstawicieli generacji Z pochodzących z dwóch odmiennych kręgów kulturowych. Analiza porównawcza ma na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie o istnienie kanonu (pop)kulturowego, który stanowiłby pomost dla tożsamości azjatyckiej i europejskiej. Artykuł udowadnia również, że kultura popularna ma prawo koegzystować obok kultury wysokiej, wzbogacając ją o nowe treści, sensy i znaczenia, i przybliża sposoby wykorzystania kultury popularnej w kształceniu językowo-kulturowym pokolenia „cyfrowych tubylców”.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika
Potencjał blogu w rozwijaniu postawy kreatywnej ucznia

Artykuł porusza zagadnienie, które jest współcześnie jednym z największych wyzwań edukacji szkolnej – rozwijanie w uczniu kreatywności. Autorka powołuje się na wybraną literaturę przedmiotu z licznych pozycji traktujących o kreatywności w szkole. Na początku pojawia się krótka charakterystyka pojęcia kreatywności na podstawie analiz danych leksykograficznych i definicji zawartych w literaturze specjalistycznej. Autorka powołuje się m.in. na prace Edwarda Nęcki, Krzysztofa Szmidta, Anny Sajdak, Małgorzaty Wolskiej-Długosz oraz Aleksandra Nalaskowskiego. W artykule zostają przedstawione przeszkody w rozwijaniu kreatywności, jakie pojawiają się w systemie edukacji, oraz cechy i zadania szkoły, która powinna wychodzić naprzeciw twórczym uczniom i ich wspierać. Warunki edukacji kreatywnej zostały przywołane za publikacją Anny Sajdak. Następnie autorka prezentuje podstawowe treści na temat blogu i przedstawia wybrany przykład: blog Jacka Kłosińskiego, którego tematem jest praca kreatywna. Na podstawie wybranych sposobów przedstawienia tematu opisuje możliwości wykorzystania blogu jako dodatkowego, ale wartościowego źródła wiedzy, w którym treści są redagowane w sposób przystępny i atrakcyjny dla, szczególnie młodego, odbiorcy.

Czasopismo: Język - Szkoła - Religia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, pedagogika