rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Katecheza biblijna w parafii skierowana do osób dorosłych

Niniejszy artykuł podejmuje zagadnienie katechezy biblijnej skierowanej do osób dorosłych w świetle obowiązujących dokumentów kościelnych i opracowań. Wzięto pod uwagę podstawowe dokumenty katechetyczne: adhortację apostolską Jana Pawła II o katechizacji w czasach współczesnych Catechesi tradendae, dokument Kongregacji ds. Duchowieństwa zatytułowany Dyrektorium ogólne o katechizacji, dokument Konferencji Episkopatu Polski zatytułowany Dyrektorium katechetyczne Kościoła katolickiego w Polsce oraz dokument Międzynarodowej Rady do Spraw Katechezy zatytułowany Katecheza dorosłych we wspólnocie chrześcijańskiej. Niektóre linie i ukierunkowania i następny dokument Konferencji Episkopatu Polski – Dyrektorium duszpasterstwa służby liturgicznej. W artykule przedstawiono zagadnienie katechezy dorosłych w parafii ze zwróceniem uwagi na katechezę biblijną, wymieniono niektóre formy i metody katechezy biblijnej w parafii, a na końcu podano propozycje dotyczące przekazu treści biblijnych.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Integralna wizja człowieka jako fundament kultury i wychowania

Wielość filozoficznych koncepcji osoby ludzkiej powoduje, że niezbędna jest refleksja nad ich założeniami. Szczególnie ważne wydaje się zwrócenie uwagi na personalistyczną koncepcję osoby i jej zredukowane ujęcie, które promują właściwe sobie, przeciwstawne wartości. Zagadnienie integralnego i zredukowanego ujęcia osoby oraz jego kulturowego i wychowawczego znaczenia stało się zasadniczym obszarem badań podjętych na rzecz tego artykułu. Ich efektem jest zwrócenie uwagi na błąd antropologiczny tkwiący u podstaw redukcjonistycznych koncepcji osoby oraz podkreślenie znaczenia, jakiego w tym kontekście nabiera integralna wizja człowieka. Jest ona osadzona na założeniach personalizmu, do którego wielokrotnie nawiązuje Jan Paweł II. Integralna pedagogika personalistyczna wpływa pozytywnie nie tylko rozwój młodego pokolenia, ale także na kulturowy wymiar życia społecznego.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Formuły trynitarne we wschodnich i zachodnich modlitwach eucharystycznych

Sakramenty chrztu i Eucharystii stanowią centrum liturgii Kościoła, gdyż są uroczystą celebracją tajemnicy wiary oraz wskazują na te treści, które stanowią kluczowy punkt odniesienia dla życia wszystkich wierzących. Fakt ten widać przede wszystkim w tym, że od samego początku istnienia Kościoła obrzędy chrztu i Eucharystii stanowią pierwsze i najważniejsze świadectwo wiary w Trójcę Świętą oraz są wyznaniem tej wiary. Ta ogólna obserwacja wyznacza perspektywę niniejszego studium, w którym pokazujemy, w jaki sposób w liturgii następowała pewna ewolucja wiary w Trójcę Świętą i jak doszło do utrwalenia tej wiary w obecnej liturgii. W niniejszym studium dokonujemy więc przeglądu formuł trynitarnych, które można znaleźć w liturgiach wschodnich i zachodnich, aby pokazać, w jaki sposób wyrażają się w nich treści trynitarne. W odniesieniu do liturgii zachodnich zwracamy szczególną uwagę na liturgię rzymską i liturgię gallikańską, które wyraźnie oddziaływały na siebie w dziejach, a obecna liturgia rzymska jest rezultatem tego oddziaływania. Pośrednim efektem rozwoju formuł trynitarnych oraz pobożności o charakterze trynitarnym jest także liturgiczne święto Trójcy Przenajświętszej, które mimo pewnych początkowych trudności zajęło na trwałe miejsce w liturgii Kościoła. Przeprowadzone analizy pokazują przede wszystkim, że liturgia Kościoła jest ważnym świadectwem wiary trynitarnej oraz szkołą jej przeżywania w kluczu soteriologicznym. Lepsze odczytanie propozycji liturgicznej mogłoby przyczynić się do ożywienia wiary trynitarnej i wydobycia jej znaczenia egzystencjalnego.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Postępowania karne prowadzone w latach 1947–1955 w sprawach przestępstw okupacyjnych popełnionych przez policjanta granatowego Jana Błażeja. Przyczynek do badań nad stosunkami polsko-żydowskimi

Niniejszy artykuł koncentruje się na szczegółowej źródłowej rekonstrukcji przebiegu postępowań karnych prowadzonych w latach 1947–1955 w sprawie zbrodni popełnionych przez funkcjonariusza policji Jana Błażeja. Celem niniejszej pracy jest analiza powojennego materiału dochodzeniowo-śledczego. Przestępczość omawiana w artykule miała miejsce w wielu wioskach, które podczas okupacji znajdowały się na terenie dystryktu krakowskiego. Uzyskanie pełnego obrazu wzajemnych uwarunkowań i mechanizmów działania sądownictwa, w którym funkcjonowali oskarżeni, oskarżający i sędziowie wymaga sięgnięcia po różnorodny, dostępny i zachowany materiał archiwalny. Po wojnie sprawców osądzono na podstawie dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. W zachowanej dokumentacji można znaleźć interesujące materiały związane z Holokaustem.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Bóg i mass media w orędziach papieża Benedykta XVI na Światowe Dni Środków Społecznego Przekazu

Na ważne i interesujące nauczanie papieża Benedykta XVI składają się m.in. orędzia na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu. Orędzia te pozwalają zapoznać się z właściwym Benedyktowi XVI rozumieniem odniesień między Bogiem i nowoczesnymi środkami przekazu myśli, komunikacji. To papieskie rozumienie zarazem stanowi wskazanie, jak do mediów podchodzić, jak z nich korzystać obecnie i w przyszłości. W opracowaniu uwzględniono papieską prezentację związków między Bogiem i współczesną cywilizacją, obraz Boga w omawianych orędziach oraz rozumienie mediów jako wielorako pozytywnie z Nim związanych.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Mauzoleum Apaka Hodży w Kszgarze jako symbol tożsamości Ujgurów (1640–2015)

Mauzoleum Apaka Hodży jest jednym z najbardziej świętych i symbolicznych miejsc dla muzułmanów chińskiej prowincji Xinjiang. Niemniej dla współczesnych Ujgurów sama postać Apaka jest kontrowersyjna w kontekście ujgurskiego nacjonalizmu.Z jednej strony źródła i piśmiennictwo na temat Apaka wykraczają poza funkcję dewocyjnej literatury islamu, która posiada ponadnarodowy charakter. Z drugiej strony, badając historię samego Apaka i rozwoju jego kultu oraz jego zaciekłej krytyki, należy uwzględnić nie tylko fakty, ale również znaczenie, jakie posiada on dla Ujgurów w kontekście ich tożsamości narodowej. Owo „znaczenie” sprowadza się do faktu, iż niezależnie od ocen Apak jest wyraźnym punktem odniesienia w historii Ujgurów.Po pierwsze reputacja Apaka zależy od kontekstu politycznego i społecznego. Pomijając rywalizację wewnątrz sufizmu nakszbandijja w Altiszahr, która generowała negatywne oceny Apaka ze strony Qarataḡlïq, postać ta spotkała się również w Chińskiej Republice Ludowej z ostrą krytyką maoistowską na bazie materializmu dialektycznego.Po wtóre znaczenie Apaka zależy od wyznawanej formy islamu. Ujgurowie, którzy ulegli wpływom tradycyjnego sunnizmu, z jego podstawowym postulatem muzułmańskiego powrotu do źródeł, np. salafijji, z wielką niechęcią odnoszą się do skażonego, ich zdaniem, sufizmu. Apak jako reprezentant nakszbandijji automatycznie nie jest dla tej grupy autorytetem. Z kolei islam ludowy wsi z wielką czcią odnosi się do świętych bohaterów przeszłości, których mauzolea są punktem odniesienia i jednym z fundamentów tożsamości.Po trzecie postać Apaka budzi duże emocje wród jego zwolenników i przeciwników. Ambiwalentna ocena Apaka jest konsekwentnie rozwijana od XVIII w. Próba dotarcia do wyważonej oceny opierać się musi na rzetelnej interpretacji różnorodnych źródeł.Wreszcie po czwarte żywotność kultu Apaka i nowe funkcje mauzoleum w burzliwych dziejach tego regionu generowała literatura typu maqāmāt/manāqib oraz taẕkiry. Potwierdzają one raz jeszcze odwieczną prawdę w analizie nauk historycznych, że nie tylko same fakty, ale również znaczenie, jakie dane wydarzenia posiadały dla społeczności, są kluczami do zrozumienia wielu dziejowych fenomenów. Jest zupełnie oczywiste, iż historia składa się z faktów i interpretacji. To właśnie mechanizmy interpretacji faktów w taẕkirach zaważyły na popularności Apaka i ciągłości jego kultu mimo krytyki przeciwników.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Pedagogiczne aspekty duszpasterskiej działalności bł. ks. Władysława Bukowińskiego

Beatyfikacja ks. Władysława Bukowińskiego zwraca uwagę na podejmowaną przez niego działalność duszpasterską. Posiada ona wyraźny rys pedagogiczny, który wyraża się w wychowawczej trosce o wszechstronny rozwój powierzonych mu osób. Błogosławiony, dostosowując swe działania do ekstremalnych warunków życia w łagrze, a także do trudnych warunków duszpasterzowania bez kościoła, wypracował autorskie formy tej działalności. Podstawową kategorią jego pedagogii było spotkanie z drugim człowiekiem oraz towarzyszący temu spotkaniu dialog. Dzięki nim docierał do wielu osób, przekazując im prawdę o miłości Boga i ludzkiej godności. Pedagogia ks. Bukowińskiego posiada cechy charakteryzujące proces wychowania, zakładający afirmację ludzkiej godności, permanencję, intraakcyjność, dwustronną relację z innymi, transgresyjność i nieokreśloność. Zaangażowanie ks. Władysława napotykało na sprzeciw ze strony komunistycznych władz i wyrażało się w represjach i prześladowaniach. Niezłomna postawa błogosławionego była ważnym czynnikiem budującym jego autorytet i wpływającym na postawy innych.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Nauka a religijność człowieka z perspektywy religioznawstwa kognitywnego

Religioznawstwo kognitywne jest rozwijającym się obszarem nauk kognitywnych mającym na celu naturalne wyjaśnianie fenomenu religii poprzez wskazanie mentalnych narzędzi odpowiedzialnych za akceptację wierzeń religijnych. W niniejszym studium najważniejsze jest pokazanie, jaki wpływ na ludzką religijność mają dynamicznie rozwijające się nauki, przy pomocy narzędzi religioznawstwa kognitywnego. Przedstawiona zostanie także dyskusja nad rolą modeli nadprzyrodzoności, ze wskazaniem, że ich uwzględnienie może wspomóc wyprowadzane w ramach religioznawstwa kognitywnego konkluzje. Wyróżniono także możliwe odpowiedzi (reakcje) na ludzką religijność w wyniku przyjęcia myślenia naukowego.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Uczynki miłosierdzia względem ciała i duszy. Historia i praktyka

Wspomaganie biednych i potrzebujących uczynił Kościół ważnym elementem swojego posłannictwa, jako odpowiedź na wyraźny nakaz realizacji przykazania miłości bliźniego dany przez Chrystusa. Obowiązek okazywania czynnej miłości bliźniemu został wyrażony w katechizmowej formule uczynków miłosierdzia co do ciała i co do duszy. Artykuł analizuje zarówno genezę powstania tej formuły, jak również jej historyczną interpretację na przestrzeni wieków.Uczynki miłosierdzia co do ciała zostały wyraźnie sformułowane przez samego Chrystusa w kontekście nauki o sądzie ostatecznym, zapisanej w Ewangelii św. Mateusza 25, 31–40, natomiast uczynki co do duszy znajdują swoje biblijne uzasadnienie w różnych miejscach Ewangelii. W III wieku Orygenes w duchu egzegezy alegorycznej interpretował uczynki miłosierdzia wymienione w Ewangelii Mateusza także jako wezwanie do pomocy w duchowych potrzebach człowieka, a za nim na Zachodzie czynił tak św. Augustyn. W ten sposób stopniowo rodziła się lista siedmiu uczynków co do duszy.Klasyczną interpretację moralną uczynków miłosierdzia podał św. Tomasz z Akwinu, ustalając, w jakich warunkach są one ścisłą powinnością moralną. W późniejszym okresie w praktykowaniu miłosierdzia podkreślano takie elementy jak: osobiste doświadczenie Bożego miłosierdzia jako wezwanie do pomocy innym (św. Faustyna), dowartościowanie człowieka w jego godności (św. Jan Paweł II) oraz w ostatnim czasie troska o ludzi wykluczonych, czyli pozbawionych możliwości własnego rozwoju (papież Franciszek).

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Niezbędność duchowości dla stawienia czoła kryzysowi ekologicznemu: przesłanie encykliki Laudato si’

Opracowanie prezentuje związki między kryzysem ekologicznym a duchowością chrześcijańską w ujęciu encykliki Laudato si’ papieża Franciszka. Zwrócono uwagę na przedstawioną w tym dokumencie koncepcję Boga jako Stwórcy oraz zarazem troskliwego Gospodarza i Opiekuna doczesnego świata. Podjęto kwestię zidentyfikowanych w Laudato si’ przyczyn obecnego kryzysu ekologicznego. Dane te stanowią podstawę dla prezentacji przesłania o pozytywnym potencjale właściwym duchowości chrześcijańskiej, wręcz o jej niezbędności, by skutecznie stawić czoło kryzysowi ekologicznemu.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Preferencyjna miłość do ubogich w przepowiadaniu Kościoła

Kościół musi rozpoznawać znaki czasu i w związku z nimi realizować swoje zadania wyrażające jego wewnętrzną naturę, a więc przepowiadanie słowa Bożego, sprawowanie sakramentów i posługę miłości. Niewątpliwym znakiem czasu jest pontyfikat papieża z Buenos Aires, który przyjmując po raz pierwszy w dziejach papiestwa imię biedaczyny z Asyżu, wskazał priorytet swojego pontyfikatu: preferencyjną miłość do ubogich. Jest to zarazem wskazanie, jaki powinien być priorytet całego Kościoła. W związku z tym na kanwie przykładu Jezusa z Nazaretu, posługi apostołów i doświadczenia Kościoła w czasach patrystycznych omówiony został konieczny związek współczesnej posługi słowa z preferencyjną miłością do ubogich oraz konstytutywne elementy miłości chrześcijańskiej do ubogich, które powinny być częstym tematem w przepowiadaniu.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Posługa nauczania w uchwałach II Synodu Katowickiego

Istniejąca od 1925 r. diecezja katowicka, podniesiona w 1992 r. do godności archidiecezji, w przededniu jubileuszu swojego istnienia, dnia 20 listopada 2016 r. przekazała ludowi bożemu Kościoła katowickiego dar w postaci uchwał II Synodu Archidiecezji Katowickiej. Ma on pogłębić nauczanie Soboru Watykańskiego II i ożywić wiarę, nadzieję i miłość wiernych tego Kościoła partykularnego. Ukazane w niniejszym artykule normy dotyczące posługi nauczania w Kościele katowickim jawią się jako narzędzia mogące pomóc w realizowaniu tego celu.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
State law as a determinant of church legislation: the case of Poland

Częścią relacji między Kościołem a państwem są wzajemne zależności między ich prawnymi systemami. Celem artykułu jest przedstawienie problemu wpływu prawa państwowego na prawo kanoniczne. W artykule omówiona została aktualna sytuacja w Polsce pomiędzy Kościołem katolickim i Rzecząpospolitą Polską. Dokument wydany przez Konferencję Episkopatu Polski zatytułowany „Wytyczne dotyczące wstępnego dochodzenia kanonicznego w przypadku oskarżeń duchownych o czyny przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z osobą niepełnoletnią poniżej osiemnastego roku życia” (2014) i zmiany w nim dokonane są ilustracją tego oddziaływania. Wniosek z przeprowadzonych rozważań jest następujący: prawodawca kościelny, który chce być dobrym pasterzem swojego stada, powinien mieć wiedzę na temat prawa państwowego. Musi on być czujny i stale monitorować prace państwowych organów ustawodawczych. Postulat w tej materii może być sformułowany specjalnie wobec organu legislacyjnego Konferencji Episkopatu, czyli Rady Prawnej. Mutatis mutandis zasady relacji Kościoła i państwa oraz konsekwencje działalności prawodawczych Kościoła można zastosować do różnych związków wyznaniowych lub różnych państw.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Uwagi na temat możliwości rozróżniania między „formą” a „sensem” ekspresji religijnej

Przedmiotem artykułu jest przedstawienie problematyki związanej z leżącym u podstaw„modernizacji” języka teologii rozróżnieniem na absolutny/ahistoryczny „sens”Objawienia oraz jego relatywną/dziejowo uwarunkowaną „formę”. Celem analiz jestwykazanie, że owo rozróżeninie nie może być pojmowane jako obowiązujące absolutnie.Jest ono jedynie relatywnie ważne, gdy występuje w ramach poszczególnychteologicznych „paradygmatów”. Dodatkowo wskazano argumenty za tezą, wedlektórej takie próby „modernizacji” form wyrazu mogą przyczyniać się do stopniowejlaicyzacji chrześcijańskiego przesłania.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Antydemoniczny charakter sakramentu chrztu świętego i sakramentu bierzmowania

Szatan jako „ojciec kłamstwa” i „zabójca od początku” (J 8, 44) jest nieprzyjacielemczłowieka i Kościoła, który nieustannie stara się zniszczyć. Jednak Chrystus wyposażył swój Kościół w sakramenty, które są źródłem Jego łaski i spotkaniem z Trójcą Świętą.Jako takie stanowią potężną broń przeciwko mocom ciemności. Chrzest przenosi ludzispod władzy diabła, grzechu i śmierci do Królestwa Bożego, pełnego życia i światła.Bierzmowanie umacnia ochrzczonych w walce przeciwko pułapkom demona.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Metody odkrycia prawdy procesowej przez sędziego w kanonicznym procesie małżeńskim

Niniejszy artykuł w swoich założeniach: „najpierw rzeczy pierwsze”,  ma na celu zwięzłe przypomnienie o nadrzędnej wartości kanonicznego procesu małżeńskiego jaką jest prawda obiektywna, do której, poprzez różne metody poznania intelektualnego musi dojść sędzia kościelny badający sprawę o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Autorka wskazuje i krótko opisuje kryteria pozwalające sędziemu poznanie prawdy w procesie takie jak: pewność moralna, swobodna ocena dowodów, obiektywizm. Zwraca również uwagę na charakterystykę osoby sędziego jako badacza sprawiedliwości. W publikacji przywołane zostają cechy i postawy, które wspomagają sędziego w przepowiadaniu prawdy, ale które mogą w pewnych okolicznościach osłabić też jego obiektywizm. Tenor myśli przewijającej się w pracy jest następujący: żadne racje pastoralne nie osłabiają nakazu osiągnięcia przez sędziego prawdy obiektywnej. Ta bowiem zawiera się w fundamentalnej kodeksowej zasadzie salus animarum.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Negacja w języku teologii

W pierwszej części artykułu prezentuję krótki przegląd tego, czym jest negacja z punktu widzenia filozofii i logiki. W drugiej części przedstawiam przykłady pięciu rodzajów negacji, które są używane w języku teologii katolickiej. Co zaskakujące, jest to wynik skomplikowanej struktury teologii.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Parafia Wadowice w latach 1957–1960. Wspomnienia wikariusza

Autor artykułu opisuje trzyletni okres swojej pracy duszpasterskiej w latach 1957–1960 w charakterze wikariusza w parafii Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny w Wadowicach. Czyni to po prawie 60 latach, by zostawić świadectwo o miejscu urodzenia i lat szkolnych św. Jana Pawła II, papieża. W tekście swoim ogranicza się wyłącznie do wspomnianych lat, nie pisząc o Wadowicach sprzed 1957 roku i po roku 1960.Autor zauważa najpierw, że w okresie jego pracy duszpasterskiej parafia Wadowice sięgała poza granice miasta, obejmując wioski: Jaroszowice, Hobot, Zawadkę i Tomice. Dzisiaj na terenie tejże parafii powstały trzy nowe parafie, z których na imienną wzmiankę zasługuje kościół i parafia pod wezwaniem św. Piotra Apostoła.Większość artykułu Autor poświęca religijnemu życiu parafii, podkreślając, że kształtowała je liturgia trydencka sprzed Drugiego Soboru Watykańskiego. Imiennie wymienia grono kapłańskie, które w latach pobytu Karola Wojtyły kształtowało jego życie religijne. W 1958 roku ks. Karol Wojtyła został biskupem pomocniczym w archidiecezji krakowskiej. W tekście są opisane jego prymicje biskupie i wizytacja duszpasterska, która miała miejsce we wrześniu 1959 roku.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Wybrane problemy społeczne rodzin w oglądzie Jerzego Popiełuszki – diagnoza, ocena, próba rozwiązań. Studium socjologiczne

Problemy społeczne są definiowane między innymi poprzez rezonans społeczny, jaki wzbudzają w społeczeństwie, lub też wskazanie ich przez charyzmatyczne jednostki. W latach 80. XX wieku taką jednostką był ks. Jerzy Popiełuszko. Jego kazania uświadamiały istnienie określonych problemów, z którymi winna zmierzyć się ówczesna władza. Część tych problemów dotyczyła rodzin. Można je podzielić na trzy kategorie: łamanie zasad etycznych, problemy polityczno-gospodarcze, problemy społeczne. W tekście dokonano analizy przemówień Jerzego Popiełuszki, wskazując problemy, które wyróżniał w kategorii: łamanie systemu aksjologicznego. Problemy te wynikały z nieposzanowania godności osoby ludzkiej, niesprawiedliwości, braku wolności i zakłamania.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Zmysły duchowe w duchowości chrześcijańskiej

Autor próbuje usystematyzować poglądy chrześcijańskich autorów na temat zmysłów duchowych. Przedstawia teologiczne podstawy teorii zmysłów duchowych, poglądy na ich istnienie, liczbę, hierarchię ważności, naturę i przedmiot. Opiera się głównie na danych Pisma Świętego, ojców Kościoła oraz najważniejszych teologów zajmujących się tym zagadnieniem.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Argumenty na nieistnienie Boga wobec teo-ontologii trynitarnej

Analiza poszczególnych argumentów na nieistnienie Boga pokazuje, że w różnym stopniu dotykają one kwestii metafizycznych. Niektóre wprost zakładają odmienny model metafizyczny aniżeli ten przyjmowany przez teistów. Inne wydają się nie dotykać wprost kwestii metafizycznych, a poruszają się w innej przestrzeni – na przykład egzystencjalnej. Jednakże i te w pewien sposób są zapośredniczone metafizyczne, przez co zakładają konkretny obraz Boga i konkretny model ontologiczny, który również często różni się od modelu teistycznego.Niemniej nawet w przypadku, kiedy przyjęta metafizyka i model Boga są zgodne z myśleniem teistycznym, tzn. kiedy argumenty są wymierzone w kierunku filozoficznego Absolutu, nie oznacza to, że owe argumenty posiadają swoje znaczenie także względem Boga Trójjedynego. Dogmat o Trójcy dotyczy istoty Boga, która determinuje w kontekście stwórczym konkretny model metafizyczny. Niniejszy artykuł wobec takiej zależności poddaje analizie argumenty ateistyczne w świetle teo-ontologii, pytając, czy mieszczą się one w jej modelu.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne