rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza i prognozowanie jednostkowych kosztów wypadków drogowych na obszarze zabudowanym w Polsce

W artykule poruszono tematykę kosztów wypadków drogowych, zaliczających się
do kosztów społecznych transportu. Dokonano analizy i dekompozycji szeregu czasowego
jednostkowych kosztów wypadków drogowych na obszarze zabudowanym w Polsce
w latach 2002–2012, wskazując na istotną i silną ich korelację ze wskaźnikiem PKB
per capita. Przedstawiono także możliwości analityczne i prognostyczne modelu Holta
do wyznaczenia prognozy na koniec 2013 r. i prognoz wygasłych na lata 2003–2012.
Zwrócono szczególną uwagę na charakter zmian składnika systematycznego i losowego,
określających odpowiednio tendencję rozwojową jednostkowych kosztów wypadków
drogowych i wahania przypadkowe.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Problemy Transportu i Logistyki / Uniwersytet Szczeciński
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Struktura wielochorobowości w starszym wieku u osób przebywających w instytucjach opieki długoterminowej

Na podstawie badań przekrojowych pensjonariuszy z dwóch różnych ośrodków opieki długoterminowej w województwie lubuskim (Dom Pomocy Społecznej w Zielonej Gó¬rze i Zakład Opiekuńczo-Leczniczym o profilu psychiatrycznym w Ciborzu) określono wielochorobowość i polipragmazje u osób po 60. roku życia. Materiał do badań stanowiły dane dotyczące historii chorób pochodzące od 207 osób przebywających do 2013 roku w dwóch ośrodkach opieki długoterminowej. Różnice w liczbie poszczególnych schorzeń i liczbie przyjmowanych leków pomiędzy dwoma instytucjami opieki długoterminowej oceniano za pomocą testu chi-kwadrat Persona i testu t. Najczęściej występowały następujące schorzenia: nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, miażdżyca, choroby otępienne zmiany chorobowe w obrębie stawów i kości, POChP, cukrzyca typu II, zmiany w przewodzie pokarmowym, utrwalone migotanie przedsionków i zmiany nowotworowe. Pomiędzy pensjonariuszami DPS-u i ZOL-u wykazano następujące istotne statystycznie różnice: w liczbie zdiagnozowanych przez lekarza chorób, liczbie przyjmowanych leków, częstości osób z nadciśnieniem tętniczym, częstości występowania niewydolności krążenia, liczbie chorób otępiennych, chorób w obrębie stawów i kości, utrwalonych migotań przedsionków, większej częstości chorób nowotwo¬rowych, większej ilości stanów po udarach mózgu oraz osób z POChP.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Pielgrzymka do Jerozolimy w ujęciu Psalmu 122 (121)

W artykule podjęto analizę Psalmu 122 z perspektywy zjawiska pielgrzymkowego w starożytnym Izraelu. Prawdopodobnie utwór ten zrodził się pod wpływem pielgrzymki, jaką psalmista podjął wraz ze swoimi bliskimi do Jerozolimy. Po powrocie, utrwalając swoje natchnione przemyślenia, spisał dla siebie i potomnych tekst, który ostatecznie otrzymał kształt Psalmu 122. Stanowi on pewnego rodzaju wykładnię pielgrzymowania do Jerozolimy. Uniwersalność i ponadczasowość tych słów pozwala wyróżnić w nim trzy aspekty pielgrzymiej drogi: (1) Organizacja pielgrzymki i przybycie do Jerozolimy (w. 1bc–2), (2) Pochwała Jerozolimy (w. 3–5), (3) Życzenia dla Jerozolimy i jej mieszkańców (w. 6–9), które stały się przedmiotem studium niniejszego opracowania.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Optymalizacja liczby skoków przygotowawczych przed wykonaniem wybranych skoków na trampolinie przez zawodników wyczynowych

W wielu dyscyplinach sportowych zawodnik wykonuje takie czynności, które nie podlegają bezpośredniej ocenie sędziów lub nie podlegają bezpośredniemu pomiarowi czasu, odległości, wysokości, ale warunkują one uzyskanie wysokiego wyniku sportowego. Takimi czynnościami w skokach na trampolinie są skoki, które poprzedzają wykonanie programu podczas zawodów. Ich celem jest nabranie przez skoczka odpowiedniej wysokości, tak aby mógł on uzyskać jak najwyższą ocenę za wykonanie programu. Podejmując się badań nad znaczeniem czynności przygotowawczych w skokach na trampolinie autorzy postanowili znaleźć zależności pomiędzy liczbą wyskoków przygotowawczych a jakością wykonania programu w skokach na trampolinie. Celem pracy było eksperymentalne wyznaczenie optymalnej liczby wyskoków wykonywanych przed rozpoczęciem układu w skokach na trampolinie. Posłużono się metodą eksperymentu, któremu poddano czterech zawodników elity w skokach na trampolinie: dwóch juniorów reprezentujących klasę I i dwóch posiadających klasę mistrzowską. Zawodnicy ci wykonali program składający się z 5 elementów po 4, 6, 8, 10, 12, 14 i 16 skokach przygotowawczych. Dwóch kwalifikowanych sędziów wspieranych przez aparaturę pomiarową dokonało oceny wykonania tych programów. Okazało się, że najlepsze oceny uzyskiwano po 8 skokach przygotowawczych w 3 przepadkach, a po 10 skokach w jednym przypadku. Niższa liczba skoków przygotowawczych niż 8 i wyższa niż 10 zawsze prowadziły do obniżenia jakości wykonania programu, co stanowi cenny wniosek praktyczny dla trenerów.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Skład ciała seniorek z uwzględnieniem zjawiska sarkopenii

Celem badań było przedstawienie składu ciała seniorek - słuchaczek lubuskich UTW oraz ich ocena pod względem wybranych wskaźników sarkopenii. Badaniami objęto 111 kobiet w wieku 58-84 lata. Skład ciała oceniono metodą BIA. Symptomy sarkopenii określono na podstawie masy mięśniowej (SMI [%], MMI [kg/m2], FFMI [kg/m2] oraz siły ścisku obu rąk [kG] i tempa chodu [m/s]. Analizę statystyczną wykonano w programie Statistica 13.1. Odnotowane różnice cech parametrycznych i nieparametrycznych oceniono na poziomie p < 0,05. Zaobserwowano podobne proporcje komponentów ciała seniorek młodszych i starszych, w tym wyraźny nadmiar masy tłuszczowej. Większość seniorek wykazało co najmniej jeden z symptomów sarkopenii. Sarkopenię cieżką, określoną zgodnie z kryteriami EWGSOP, wykazało 6,5% młodszych i 3,1% seniorek starszych. W obu tych grupach odnotowano podobne proporcje komponentów ciała. W odnotowanych przypad¬kach sarkopenii wykazano otyłość sarkopeniczną. Uwzględniając prognozy demograficzne podkreślono realność zagrożenia sarkopenią większej części społeczności

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Działanie Ducha Świętego w przekazie słowa Bożego

Nowy Testament w wielu miejscach przedstawia związki pomiędzy Duchem Świętym a słowem Bożym. Po pierwsze, dar Ducha konieczny jest do rozpoznania, przyjęcia i zrozumienia słowa przekazywanego bezpośrednio przez Boga człowiekowi. Następnie przepowiadanie słowa oraz wzbudzenie i rozwój wiary dokonuje się Jego mocą, to znaczy Duch oddziałuje nie tylko na głosiciela, lecz także na odbiorców. Skuteczność głoszenia wynika właśnie z działania Ducha Świętego. W końcu, także spisane na kartach Biblii słowo Boże wywiera wpływ na czytelnika i słuchacza, gdyż tchnie Duchem.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Refleksje doradców nad własnymi doświadczeniami w streetworkingu

Artykuł jest prezentacją fragmentu badań doświadczeń zawodowych doradców pracujących jako streetworkerzy. Pomysł na tego rodzaju analizę zrodził się z chęci poznania świata osób zajmujących się pomaganiem osobom marginalizowanym w specyficznych, pozainstytucjonalnych warunkach. Artykuł przybliża czytelnikom refleksje streetworkerów na temat znaczenia, jakie ta praca wywarła na ich postrzeganie siebie, świata innych ludzi, osobistą i zawodową tożsamość. Prezentowany materiał jest elementem szerszych badań nad poradnictwem z wykorzystaniem metody streetworkingu. Ukazane zostały tu wyniki pierwszego ich etapu. Realizowano je strategią jakościową z zastosowaniem wywiadu pogłębionego. Koncepcja streetworkingu jako formy docierania z zewnątrz i pomocy pozainstytucjonalnej oraz koncepcja uczenia się przez doświadczenie były głównymi odniesieniami teoretycznymi prowadzonej analizy. Badani wskazywali, że doświadczenie streetworkingu przyczyniło się nie tylko do zmiany ich pewnych cech osobowościowych, ale pozwoliło im również na wypracowanie nowych lub innych ram definiowania tego, co składa się na pracę doradcy, co jest w niej istotne i potrzebne.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Płeć kulturowa i starość w przestrzeni domu

Artykuł proponuje mikrosocjologiczną perspektywę w eksploracji praktyk re/konstruowania płci kulturowej (kobiecości i męskości) w przestrzeni domu. W socjologicznym ujęciu „płeć kulturowa” i „przestrzeń” są wytwarzane poprzez społeczne relacje i ograniczenia. Tak więc, opierając się na tych dwóch konceptach, tekst przywołuje wyniki wywiadów zogniskowanych i indywidualnych i poszukuje odpowiedzi na pytanie o to, czy i w jaki sposób płeć kulturowa wytwarzana jest w ramach praktyk zamieszkiwania przez starsze kobiety i starszych mężczyzn.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Działania wspierające i pomoc osobom doświadczającym przemocy

Jednym z ważniejszych problemów społecznych w naszym kraju jest zjawisko przemocy wewnątrzrodzinnej. Przyjęcie w roku 2005 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie sprawiło, że o problemie, długie lata wstydliwie skrywanym, zaczęto mówić, a władze rządowe zostały zobowiązane do podjęcia licznych działań na rzecz zapobiegania zjawisku. Powstało też wiele instytucji i organizacji pozarządowych ukierunkowanych na wsparcie i pomoc osobom doświadczającym przemocy. 
Ofiarami przemocy wewnątrzrodzinnej w zdecydowanej większości są kobiety, choć doświadczają jej także mężczyźni i dzieci, a także osoby niepełnosprawne i starsze. Artykuł lokuje się we wspomnianej tematyce i ukazuje możliwości wsparcia osób doświadczających przemocy ze strony najbliższych w ponad dziesięć lat od przyjęcia ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dorośli (nie)obecni w konfliktach szkolnych

Autorka, na podstawie analizy pytań kierowanych do eksperta pedagoga oraz wniosków z własnych badań w szkole, przygląda się udziałowi dorosłych w konfliktach szkolnych. Dokonuje opisu dorosłego jako strony konfliktu oraz jako mediatora bądź negocjatora w konflikcie („trzecia strona konfliktu”). Wskazuje również na niepotrzebny bądź szkodzący udział dorosłego. Autorka przygląda się zarazem brakowi dorosłych w sytuacjach konfliktowych i wskazuje na trudności, jakich doświadczają osoby dorosłe w konfliktach szkolnych. Tekst kończy się opisem konsekwencji, jakie wynikają z takiej (nie)obecności dorosłego w konfliktach szkolnych wraz z wskazaniem rekomendacji dla nauczycieli i rodziców.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O patriotyzmie w świetle dzienników Haliny Semenowicz. Inspiracja dla uczenia się współczesnych

Przedmiotem analiz są wymiary patriotyzmu praktykowane w życiu przez Halinę Semenowicz (1910-2004) – prekursorkę ruchu freinetowskiego w Polsce – w świetle jej dzienników z lat: 1979, 1982, 1989, 1992, 1999, 2001. W pierwszej kolejności zastosowano analizę frekwencyjną w poszukiwaniu pojęć będących rozwinięciem pojęcia obywatela, by na tej podstawie ocenić nasycenie narracji pojęciami związanymi z patriotyzmem. Następnie dokonano analizy danych ze względu na poznawcze, afektywne i behawioralne komponenty patriotyzmu. Na tej podstawie można stwierdzić, że Halina Semenowicz reprezentuje dojrzały patriotyzm z nutą romantyzmu, który wyrastał z dojrzałej i zintegrowanej osobowości, postawy otwartości na uczenie się przez całe życie. Halina Semenowicz może być w szczególności przykładem dla innych praktykowania patriotyzmu opartego na pluralizmie wartości i różnorodności dróg bycia Polakiem.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dawid pokutujący w Biblii i w kantacie „Davide penitente” Wolfganga Amadeusa Mozarta

Dawid, król Izraela, jest wybitną postacią w historii biblijnej. Niezwykle utalentowany, zostawił wiele wspaniałych dzieł na różnych polach ‒ religijnym, politycznym, artystycznym. Nie ustrzegł się jednak poważnych błędów, a nawet zbrodni, ale potrafił się z nich podnieść przez pokutę, odwoływanie się do Bożego miłosierdzia. Widać to najlepiej po cudzołóstwie z Batszebą i doprowadzeniu jej męża Uriasza do śmierci oraz po spisie ludności. Autor omawia te przypadki i zatrzymuje się także nad psalmami pokutnymi, które są refleksem postawy Dawida. W drugiej części została zanalizowana kantata Davide penitente Mozarta (KV 469), w której kompozytor wykorzystał muzykę z Wielkiej Mszy c-moll (KV 427/417a) do włoskich parafraz psalmów z XVIII wieku. Autor omawia genezę utworu i libretto oraz komentuje go w warstwie muzycznej i słownej. Kantata stanowi harmonijną syntezę, w której bogata muzyka dopełnia natchnione słowa, oddaje ich wewnętrzne napięcia i emocje. Słuchając tego utworu, można głębiej przeżyć treści zawarte w tekście biblijnym i wniknąć w dramatyczny świat Dawida, rozświetlony zawsze Bożą łaską.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Praktyki uczenia się bycia rodzicem w narracjach 30-latków o wychowaniu własnych dzieci. Implikacje andragogiczne

Głównym założeniem przyjętym w niniejszym artykule jest to, że doświadczenie bycia rodzicem jest jednym z tych, które tworzy szanse nam dorosłym na uczenie się. W tym sensie autorki nawiązują do ważnego w andragogice zagadnienia dotyczącego mechanizmu konstruowania uczących doświadczeń (learning experience). Aby je zidentyfikować, autorki przeprowadzają wśród trzydziestolatków badanie fenomenograficzne dotyczące tego, jak rozumieją oni wychowanie. Proste pytania typu: czym jest dla ciebie wychowanie?, co to znaczy, że jesteś rodzicem? stały się inspiracją dla rodzicielskich opowieści. W rezultacie analizy wypowiedzi badanych wyłoniono cztery koncepcje wychowania: (a) wychowywanie jako rozpoznawanie i realizacja potrzeb dziecka, (b) wychowywanie jako odkrywanie dziecka, (c) wychowywanie jako konsekwentne działanie zamierzające do założonego celu, (d) wychowywanie jako proces, dzięki któremu dochodzi do przedefiniowania siebie jako dorosłego w nowej roli. Wspólną cechą tych koncepcji jest instrumentalny sposób podejścia do dzieci, ale także do siebie jako dorosłych. A jak sugerują autorki, nie jest on wyłącznie rezultatem wewnętrznych przekonań badanych, ale cechą kultury, w której żyjemy.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czy studenci uczą się przewidywania swoich ocen semestralnych? Rola błędu „przeszacowanej pewności” w trafności szacowania własnych osiągnięć edukacyjnych

Celem badań było określenie, o ile trafność przewidywania własnych wyników semestralnych przez studentów zależy od rzeczywistych ocen oraz jaka jest skłonność studentów do przejawiania błędu „przeszacowania pewności” (tj. przeceniania pewności swych przewidywań). Pytano także o zdolność uczenia się uczestników do zwiększania trafności przewidywań i zmniejszania błędu „nadmiernej pewności przewidywań”. Przebadano 430 studentów 5-krotnie, co pół roku, prosząc o przewidywanie swojej średniej semestralnej oraz oszacowanie pewności (od 0% – zupełna niepewność, do 100% – zupełna pewność) wcześniejszych przewidywań. Zgodnie z teorią osoby uzyskujące wysokie wyniki w nauce trafniej przewidywały oceny, a także unikały błędu „przeszacowanej pewności” w przeciwieństwie do osób, które dostawały niskie oceny na semestr. Nie stwierdzono efektu uczenia się oraz wpływu metawiedzy na popełnianie błędu szacowania i nadmiernej pewności.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowe media w procesie nauczania-uczenia się studentów

Po dwóch latach od wprowadzenia przedmiotu akademickiego elektroniczne formy wspomagania badań naukowych podjęto próbę oceny wykorzystywanego na zajęciach zaplecza dydaktycznego. Materiały dla studentów zamieszczono na stronie internetowej (https://staff.uz.zgora.pl/jjedrycz/EFWBN.html). Jest to platforma e-learningowa oferująca 27 filmów, narzędzia do pracy na odległość oraz dostęp do elektronicznych testów i ankiet. Wszystkie filmy zamieszczono w serwisie YouTube. W ten sposób uzyskano dostęp do systemu YouTube Analytics. Oferuje on wiele raportów i zestawień dotyczących sposobów korzystania z materiałów wideo. To rozwiązanie umożliwiło uzyskanie odpowiedzi na pytania dotyczące różnic pomiędzy nabywaniem wiedzy deklaratywnej i proceduralnej. Cenne okazały się także wyniki dotyczące preferencji poznawczych oraz strategii uczenia się.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Płeć komunikacji – płeć w komunikacji

Artykuł wpisuje się w problematykę komunikacji społecznej. Jego celem jest opis znaczenia płci w procesie komunikacji. Podjęto w nim kwestie znaczenia płci na różnych płaszczyznach komunikacji międzyludzkiej, przy czym płeć analizowana była jako jedno z wielu różnorodnych uwarunkowań jakości procesu porozumiewania się. Analizy koncentrowały się zarówno na języku oraz wybranych wyznacznikach płci, jak i kwestiach dotyczących stylu komunikacyjnego i celów komunikacyjnych mężczyzn i kobiet. Zależność między płcią a komunikacją widoczna jest również w zakresie zachowań niewerbalnych, dlatego komunikacja pozasłowna – zachowania wzrokowe – została poddana szczególnemu oglądowi i deskrypcji w perspektywie relacji władzy. W tym kontekście omówiony został współczynnik dominacji wzrokowej, który odnosi się do patrzenia na rozmówcę w trakcie dwóch aktywności komunikacyjnych, czyli mówienia i słuchania. Jak pokazują wyniki badań, osoby posiadające władzę częściej patrzą na rozmówcę w trakcie procesu mówienia niż słuchania, gdy osoby podległe odwrotnie – częściej patrzą na rozmówcę w trakcie słuchania niż mówienia. Nie bez znaczenia w tej kwestii pozostaje płeć rozmówców, co zostało szeroko opisane w artykule. Wykazano również, że płeć można rozpatrywać jako jedno z uwarunkowań procesu komunikacji międzyludzkiej zarówno na płaszczyźnie komunikacji werbalnej, jak i niewerbalnej.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja medialna w rodzinie a zapobieganie zagrożeniom medialnym

W prezentowanym artykule autorka zwraca uwagę na konieczność ustawicznej edukacji rodziców mającej charakter medialny. Rodzice bowiem odgrywają znaczącą rolę w procesie przygotowania dziecka do funkcjonowania w społeczeństwie informacyjnym. To oni są i powinni być pierwszymi nauczycielami i wychowawcami, którzy stopniowo będą wprowadzać swoje dziecko w świat mediów. Autorka wyjaśnia problem współczesnych zagrożeń medialnych, wymienia najistotniejsze z nich. Obok pojawiających się zagrożeń medialnych niezbędna staje się edukacja medialna rodziców, dzięki której sami rodzice mogą chronić swoje dzieci i uczyć swoim przykładem bezpiecznego korzystania z nowych technologii.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywność kulturalna osób starszych pomiędzy autotelicznością a instrumentalnością

W tekście podjęta została kwestia autotelicznego i instrumentalnego znaczenia aktywności kulturalnej osób starszych. Odnosząc się do literatury, autorka wskazuje, że autoteliczność jest cechą definicyjną praktyk z obszaru kultury symbolicznej i odróżnia ją od kultury bytu oraz socjetalnej. W rzeczywistości jednak granice te nie są nieprzekraczalne. W artykule zaprezentowane zostały wyniki wtórnej analizy materiału z badań empirycznych aktywności kulturalnej osób starszych (wywiadów indywidualnych pogłębionych), ukierunkowanej pytaniami o podejścia (znaczenie) seniorów do aktywności kulturalnej; o to, czy zorientowane są one autotelicznie, czy raczej instrumentalnie oraz jaką rangę mają założenia instrumentalne w wyłonionych podejściach. Na tej podstawie zrekonstruowano siedem typów seniorów-uczestników przypisujących swojej aktywności kulturalnej odmienne znaczenia lokujące się pomiędzy dwoma biegunami: autoteliczności i instrumentalności.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Chrystianologia moralna w świetle wybranych polskojęzycznych komentarzy Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

Jednym z celów listów św. Pawła jest przekazanie adresatom treści moralnych. Znajdują się u Apostoła treści, które stanowią podstawę i uzasadnienie dla norm moralnych. Niniejsze studium traktuje o elementach chrystianologii w Liście św. Pawła do Efezjan. Dotychczasowy termin „antropologia” stosowany do Pawłowej wizji chrześcijanina został zastąpiony terminem „chrystianologia”. Pawłowy materiał chrystianologiczny jest bardzo bogaty, dlatego ograniczono niniejszą refleksję do najważniejszych aspektów dotyczących naśladowania Jezusa Chrystusa w oparciu o wybrane polskojęzyczne komentarze Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan. W Liście znajdują się konkretne wskazówki jak naśladować Chrystusa.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O potrzebie doskonalenia kompetencji kreatywnych animatorów edukacji nieformalnej. Zarys problemu

Coraz częściej wskazuje się, że sukces w życiu zawodowym zależy od kreatywności podmiotu, który potrafi tworzyć niepowtarzalne, zaskakujące rozwiązania standardowych i niestandardowych problemów. Współczesna teoria kształcenia oddala się od stanowiska, które kojarzone jest jedynie z przekazywaniem i zdobywaniem wiedzy. W prezentowanym tekście podjęto próbę ukazania możliwości doskonalenia i wykorzystania kompetencji kreacyjnych animatorów pracujących w różnych placówkach. Przedstawiono założenia edukacji formalnej i nieformalnej. Zdefiniowano pojęcia animacji, animatora, kompetencji, kompetencji kreacyjnych. Ustalono niektóre pożądane cechy animatorów podejmujących działania edukacyjne w centrach nauki. Są to osoby, które stwarzają podopiecznym warunki sprzyjające rozwojowi twórczego myślenia oraz zainteresowań nauką. Niezwykle istotne jest nieustanne podwyższanie przez nich kwalifikacji.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kryteria i sposoby wykorzystania humoru w przepowiadaniu

Humor jest pozytywnym elementem ludzkiego życia, który warto pielęgnować i rozwijać. Jest dla niego miejsce także w przepowiadaniu słowa Bożego, o ile spełnia on odpowiednie kryteria. Są nimi: podporządkowanie tematowi homilii czy kazania, zgodność z właściwą interpretacją Pisma Świętego, świeżość, stosowność, uszanowanie audytorium i oszczędne stosowanie. Humor może być wykorzystany w przepowiadaniu na różne sposoby: już w samym zwrocie do adresatów czy w końcowej parenezie homilii bądź kazania. Można więc przepowiadać z humorem, o ile jest on odpowiedni do przekazu słowa Bożego.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Praktyki pozametropolitalne: uczestnictwo w kulturze w małym i średnim mieście

W artykule zweryfikowano i pogłębiono tezy na temat uczestnictwa w kulturze w małych i średnich miastach postawione w trakcie ogólnopolskich, eksploracyjnych analiz etnograficznych. Źródłem danych służących weryfikacji są wyniki badań przeprowadzonych w sześciu miejscowościach (Dobrzyniu, Obrzycku, Rawiczu, Ostródzie, Grudziądzu i Elblągu) w 2017 roku. Teoretyczną podstawę badań i analiz stanowi „postrozszerzeniowa” koncepcja kultury – nowa propozycja konceptualizacji uczestnictwa w kulturze. W badaniu potwierdzono tezy mówiące o niewielkim zainteresowaniu większości mieszkańców uczestnictwem w kulturze instytucjonalnej, wyspowym charakterze aktywności elit, „relacjogennej” funkcji uczestnictwa w kulturze, wciąż istotnej roli telewizji i niskich wskaźnikach czytelnictwa. Ponadto ustalono, że nowe, cyfrowe formy dostępu nie odmieniły jeszcze praktyk kulturalnych na obszarach pozametropolitalnych. Wynikiem prac badawczych jest też jedna z pierwszych segmentacji osób uczestniczących w kulturze w małych i średnich miastach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne