rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Podmiotowość uczniów niepełnosprawnych w świetle opinii nauczycieli sprawujących nad nimi opiekę

Szeroko omawiana problematyka wypalenia zawodowego odnosi się do zawodów, które wiążą się z bliskim kontaktem z innymi osobami. Dotychczas w odniesieniu do pedagogów specjalnych skupiano się na grupie pracującej z młodzieżą niepełnosprawną intelektualnie w stopniu lżejszym. Specyfika pracy z osobami, których ograniczenia wymuszają na wychowawcy stosowanie różnorodnych metod i form pracy, przy braku gwarancji na szybki sukces, doprowadzić może do poczucia braku sił i chęci do dalszej pracy. Niniejszy artykuł dotyczy zagrożenia syndromem wypalenia zawodowego w grupie pedagogów specjalnych pracujących z uczniami głęboko wielorako niepełnosprawnymi, którzy od 1997 roku zostali objęci obowiązkiem szkolnym.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Współcześni polscy nauczyciele jako biedni pracujący

Artykuł porusza nieobecną dotychczas w literaturze przedmiotu kwestię rozpatrywania problemów współczesnych polskich nauczycieli w kategorii pracujących biednych (ang. working poor), a więc osób, które pomimo wykonywania pracy nadal pozostają biedne. Autorka, analizując biedę polskich nauczycieli, odwołuje się zarówno do własnych przemyśleń i doświadczeń, jak i literatury przedmiotu, prowadzonych badań, a przede wszystkim upowszechnionych danych i raportów.  W artykule została ukazana specyfika zawodu nauczyciela, trudności i dylematy pojawiające się  w codziennej pracy w szkole, problem społeczno-emocjonalnej biedy dotyczący pozycji zawodowej nauczyciela, a także prestiżu wykonywanej przez niego pracy, zazwyczaj w uciążliwych warunkach, poddawanej ciągłej kontroli. Głównym przesłaniem artykułu jest to, że praca współczesnego nauczyciela to często walka o byt, przetrwanie i ustawiczne podejmowanie prób utrzymania satysfakcjonującego statusu zawodowego, w stale zmieniających się warunkach polityczno-gospodarczych oraz zwiększających się oczekiwaniach społecznych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Znaczenie bliskości wśród rodzeństwa w aspekcie socjalizacyjnym oraz edukacyjnym

Artykuł przedstawia tematykę intymności i bliskości w relacjach pomiędzy rodzeństwem. Dynamiczny rozwój relacji zależy od wielu czynników. Wypracowywana bliskość przekłada się na kreowany klimat wspólnej intymności. Sposób podtrzymywania relacji pomiędzy rodzeństwem uwidacznia się w relacjach na etapie edukacji. W drugiej części artykułu przedstawione zostały badania zrealizowane wśród rodzeństwa w jednej ze szkół gimnazjalnych w dużym mieście. Badania dotyczyły współdziałania i rywalizacji jako aktywności, poprzez które rodzeństwo buduje, rozwija i wzmacnia relacje. W drugiej połowie 2015 roku przebadanych zostało 73 młodych ludzi  (z czego 22 pochodziło z rodzin wielodzietnych).

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Tutor a wychowawca – rzeczywistość nadana czy wybrana?

Podstawą artykułu jest analiza różnic pomiędzy wychowawcą (rozumianym jako opiekun klasy szkolnej bądź grupy podopiecznych, który zostaje im narzucony przez decyzję instytucji) a tutorem, który jest wybierany autonomicznie przy zgodzie obu stron. Próbuję dostrzec, jakie znaczenie ma ten wybór w budowaniu relacji między opiekunem a uczniem w procesie kształcenia i wychowania. Fundamentem do rozważań jest także prezentacja Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich „ALA” oraz podstawowych założeń reformy oświaty. Ponadto ważną częścią pracy jest ukazanie genezy tutoringu jako metody indywidualnej pracy nauczyciela z uczniem, znanej już od XVI wieku.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kształtowanie podmiotowości niemowląt na przykładzie pracy Interwencyjnego Ośrodka Preadopcyjnego w Częstochowie

Artykuł odwołuje się do historycznego, społecznego i psychologicznego rozumienia podmiotowości. Rozważany problem został zawarty w pytaniu o to, jakie możliwości rozwojowe miały w przeszłości i mają obecnie w Polsce dzieci porzucane przez rodziców w okresie niemowlęcym. W pierwszej części zostały omówione tło historyczne oraz wpływ, jaki na sytuację prawną porzucanych niemowląt wywarło ratyfikowanie przez Polskę Konwencji o prawach dziecka. W środkowej części omówiono poglądy znanych pedagogów: J. Korczaka i M. Łopatkowej oraz twierdzenia współczesnej psychologii dotyczące wpływu sytuacji porzucenia na psychikę dziecka. Ostatnia część dotyczy pracy Interwencyjnego Ośrodka Preadopcyjnego w Częstochowie. Jest to jeden z niewielu ośrodków w Polsce, w którym znajdują opiekę chore i niepełnosprawne niemowlęta oczekujące na adopcję. Ta część artykułu zawiera opis działalności placówki oraz omówienie podejmowanych działań uwzględniających podmiotowość dzieci tam przebywających.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wartość edukacyjna dialogu

W artykule autor skupia uwagę na roli dialogu we współczesnym procesie edukacji. Warto zapytać, czy obecna edukacja nadal sprzyja dialogicznej relacji między ludźmi. Dialog jest najbardziej naturalną formą kontaktów między ludźmi i pozostaje starożytną relacją mistrza do ucznia. Jakie elementy prawdziwego dialogu są kontynuowane we współczesnej edukacji? Wydaje się, że obecny proces edukacji na różnych poziomach utracił relacje dialogowe. Edukacja w XXI w. promuje krótkotrwałe kontakty. Są to relacje bez dwustronnej odpowiedzialności. Nowoczesne technologie tworzą możliwości relacji nowego rodzaju, które są bardzo często używane w przestrzeni edukacyjnej. Główne pytanie tekstu brzmi: Czy nowa sieć komunikacyjna jest w stanie zastąpić prawdziwy dialog interpersonalny? Jeżeli pada odpowiedź „tak”, to powinniśmy zastanowić się nad konsekwencjami takiego stanu rzeczy.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Doświadczenie jako kategoria wyznaczająca podstawy edukacyjnego dialogu Zarys koncepcji kształcenia wyrastającej z myśli filozoficznej Józefa Tischnera

Niniejszy tekst wyrasta z potrzeby szukania inspiracji dla rozwoju edukacji humanistycznej w szkole, zwłaszcza w jej aspektach wychowawczych oraz na polu kształcenia kulturowego. Zasadniczym przedmiotem artykułu jest transpozycja kategorii doświadczenia wywiedzionej z ﬁlozoﬁ i człowieka J. Tischnera na grunt edukacji oraz szukanie w niej możliwości budowy koncepcji kształcenia antropocentrycznego. Autorzy tekstu odnoszą pojęcie doświadczenia do tradycji literackiej oraz istniejących ujęć językowych, aby na tle tych rozważań i opierając się na ﬁlozoﬁcznych pismach Tischnera, zaprezentować dwie możliwości rozumienia tej kategorii w kontekście ﬁlozoﬁ i człowieka. Jednocześnie dokonują przeniesienia Tischnerowskiej kategorii doświadczenia na płaszczyznę rozumienia miejsca oraz roli ucznia i nauczyciela w procesie edukacyjnym, wskazują zadania i obligacje obu podmiotów wynikające z postrzegania drugiego człowieka przez pryzmat podstawowych pojęć, wokół których ogniskuje się myśl ﬁlozoﬁ i dialogu autora Sporu o istnienie człowieka.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Relatywizm aksjologiczny a edukacja w społeczeństwie ponowoczesnym

Zależności między społeczeństwem ponowoczesnym i edukacją opisuję na podłożu koncepcji pluralizmu wartości. Odwołując się do relatywizmu aksjologicznego, ukazuję uwarunkowania społeczne oraz ich konsekwencje dla realizowania celów, modeli i zadań edukacyjnych w czasach ponowoczesnych. Natomiast w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, na czym oprzeć aksjologię edukacji oraz podmiotowość i tożsamość współczesnego człowieka w zmieniającej się rzeczywistości, sięgam do myśli ﬁlozoﬁcznej Ch. Taylora i tradycji hermeneutycznej.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Jaka edukacja w rzeczywistości Web 2.0?

Przedmiotem rozważań autorki jest pytanie o wartościowy model edukacji w świecie Web 2.0. W dobie nieograniczonego dostępu do wiedzy dotychczasowy model edukacji traci sens, ale przeprojektowanie go nie może polegać jedynie na wyjściu z epoki kredy i wkroczeniu w epokę nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Nie chodzi bowiem wyłącznie o zmianę narzędzi używanych w szkole, ale o głęboką zmianę ﬁlozoﬁ i edukacji. Zmienić musi się rodzaj nabywanych przez uczniów kompetencji, kanon kształcenia ogólnego, styl pracy nauczyciela z uczniem i rola nauczyciela. Edukacja przyszłości to m.in.: kształcenie online (e-learning) i blended learning, otwarty dostęp do informacji i bezpłatnego oprogramowania, otwarte darmowe kursy w Internecie, sieci spersonalizowanego uczenia się.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dlaczego wartości i zasady w edukacji?

Szkic ten jest nawiązaniem do sposobu myślenia o koherencji (interakcjonizmie) między poznawczym i moralnym (w konsekwencji też estetycznym) rozwojem podmiotu, prezentowanym przez Kohlberga i Mayer. Proponowany przez nich sposób widzenia zjawisk edukacyjnych stanowi przesłanki swoiście dzisiaj rozumianego „przedłużenia” epistemologicznego, które można określić mianem konstruktywizmu. Powyższe konstatacje wymagają pewnej rewizji myślenia w zakresie podnoszonych w pracy kategorii: rozwój podmiotu, czy też „konstruowanie”, kształtowanie tożsamości podmiotu. Wymagają takiej konceptualizacji podmiotu jako takiego, który wyznaczony byłby przez prace Piageta, Wygotskiego, Brunera, czy też ﬁlozoﬁę pragmatyzmu Deweya, wraz z jego podstawową tezą dotyczącą natury wiedzy. Wiedzy, która jest „produkowana” nie tylko w jednej, zuniwersalizowanej praktyce. Powyższy punkt widzenia stanowi jedną z odmian konstruktywizmu, którą można określić mianem „słabszej postaci perspektywy konstruktywistycznej” w odróżnieniu od „mocnej postaci perspektywy konstruktywistycznej”, w myśl której człowiek konstruuje nie tylko wiedzę o świecie, ale również sam świat, rozumiany jako rzeczywistość społeczno-kulturowa.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Praca wychowawcy w środowiskach defaworyzowanych społecznie. Implikacje pedagogiczne na podstawie badań własnych

W niniejszej publikacji celem głównym jest przedstawienie działań wychowawców pracujących w instytucjach lokalnych wsparcia dziennego (np. świetlice środowiskowe, centra środowiskowe) i znaczenia ich działań w kontekście rozwoju wychowanków. Dzieci i młodzież korzystający z zajęć w takich instytucjach zazwyczaj pochodzą ze środowisk defaworyzowanych społecznie (czyli z rodzin zagrożonych marginalizacją czy wykluczeniem społecznym, lub rodzin już społecznie wykluczonych ze względu na problemy społeczne, biedę czy skrajne ubóstwo, niewydolność wychowawczą, itp.). Tezy i wnioski w niniejszym artykule zostały zaprezentowane głównie na podstawie części obserwacyjnej badań prowadzonych przez autorkę w instytucjach w Poznaniu i Tarragonie.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Edukacyjne pogranicze izolacji penitencjarnej

Sytuacja przekroczenia pewnych ustalonych granic skutkować może izolacją w zakładzie karnym. To z kolei tworzyć może kolejne granice – tym razem w obrębie psychicznego funkcjonowania człowieka. Edukacja, jako jeden z ważniejszych elementów resocjalizacji, wspomagać może przezwyciężanie granic oraz radzenie sobie z codziennością w izolacji. W artykule zostają przedstawione statystyki Służby Więziennej odnoszące się do zainteresowania osadzonych proponowaną im ofertą edukacyjną. Edukacja stanowi bowiem szansę na poprawienie jakości życia po odbyciu kary.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Polskich trawelebrytów podróż w miejscu, czyli o przekraczaniu granic kulturowych i jego edukacyjnych konsekwencjach na przykładzie programu „Azja Express”

Celem artykułu jest przedstawienie w ujęciu antropologicznym i pedagogicznym reality show „Azja Express” (TVN, 2016), jako przykładu mediów „naruszających” kulturową i fizyczną przestrzeń „innego” przez zachodnich nie-mieszkańców. Tekst opiera się na wstępnych ustaleniach z dokonanej analizy treści epizodów pierwszej polskiej wersji tego programu, ukazując sposoby, w jakich spotkania z „innością”, w tym przypadku z rdzennymi społecznościami, są konceptualizowane przez uczestników i ukazane przez producentów tego reality show. Na podstawie przeprowadzonych badań autorki stwierdziły, że sposoby prezentacji odmienności, które zostały ukazane w programie, wzmacniają „orientalizację” kontekstu lokalnego poprzez reprodukcję konkretnych wzorców spotkań z innością występujących u zawodników. Dlatego taka forma programu telewizyjnego jest sposobem autoprezentacji „trawelebrytów”, którzy przemierzają autostopem kraje Globalnego Południa. Ich kontakty z rdzenną kulturą traktowane są bardziej jako „plan filmowy” niż możliwość zaistnienia międzykulturowego dialogu i uczenia się. Wnioski te wskazują na potrzebę budowania kompetencji międzykulturowych i medialnych wśród telewidzów.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
II Międzynarodowe Seminarium Naukowe „Podstawy edukacji. Ciągłość i zmiana” w Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie Główne wątki dyskusyjne

Niniejszy tekst jest sprawozdaniem z dyskusji naukowych towarzyszących seminarium. Autor przedstawił najważniejsze wątki dyskusyjne oraz podjął próbę podsumowania spotkania pedagogów w częstochowskiej akademii.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Karmieni Miłością – Metoda Języka Ojczystego dr. Shinichi Suzuki na przykładzie Szkoły Suzuki w Częstochowie

Niniejszy artykuł zawiera opis nowatorskiej metody nauki gry na skrzypcach autorstwa dr. Shinichi Suzuki. Zdolności muzyczne nie są wrodzone, lecz można je rozwijać. Prawidłowo kształcone dziecko ma możliwość rozwoju zdolności muzycznych, podobnie jak rozwija swoją zdolność mówienia w języku ojczystym. Pryncypia metody: – każde dziecko może być uczone; – nauka zaczyna się w dniu narodzin; – intuicja jest bardzo ważną podstawą edukacji talentu (minimum słów); – nigdy nie zmuszamy dziecka do ćwiczenia; – talent ludzki buduje się przez ćwiczenie i powtarzanie.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zmiany społeczne a postmodernistyczne ujęcia pedagoga

Rzeczywistość społeczna, w tym także edukacyjna, trwa dopóty, dopóki toczą się w niej określone procesy i zachodzą przekształcenia. Jest w nieustannym ruchu i nie sposób ją uchwycić w postaci zastygłej, niezmiennej. Wszystko, co w niej trwa, trwa tylko dzięki temu, że jest systematycznie odnawiane przez ludzkie działania w strumieniu życia zbiorowego. Zmiany obserwowane na płaszczyźnie edukacyjnej są formą procesu edukacyjnego, przyczyniającego się nie tylko do tworzenia teoretycznych i praktycznych ujęć pedagogicznych, ale polegającego także na pojawianiu się, znikaniu lub restrukturyzowaniu dotychczas istniejących komponentów rzeczywistości edukacyjnej, a więc struktur, organizacji i instytucji edukacyjnych oraz „porządku edukacyjnego”, np. przyjętego sposobu zachowania się nauczyciela i ucznia, czy też określonego ładu i stylu nauczania. Zarówno współczesny postęp społeczny, jak i ponowoczesne zmiany kultury powodują przekształcenia w dotychczasowym systemie wartości, zasad i norm edukacyjnych. Teorie pedagogiczne wymagają wobec tego otwarcia na nieznane oraz zastosowania technik adaptacji, które pozwolą na dostosowanie ich do zmieniających się reguł i będą sprzyjać trwałym lub nietrwałym, jawnym lub ukrytym, świadomym bądź nieświadomym przeobrażeniom rzeczywistości edukacyjnej. Niniejszy artykuł jest próbą reﬂ eksji nad obrazem ponowoczesnego pedagoga, jaki pojawił się w wyniku zastosowania postmodernistycznych koncepcji. Podstawą analiz są zmiany od fordyzmu do postfordyzmu oraz od modernizmu do postmodernizmu, które skutkują przemianami w obrębie pedagogiki.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Integracja osobowości jako wartość edukacyjna. Perspektywa edukacyjnej analizy transakcyjnej

Autor artykułu przedstawia różne rozumienia pojęć wartości i integracji. W psychologii i psychoterapii integrację osobowości uważa się za zjawisko pozytywne. Pedagogika nie poświęca jednak wystarczającej uwagi tej kwestii, będącej ważnym celem zabiegów edukacyjnych. Edukacyjna analiza transakcyjna prezentuje pewien model i proces integracji psychicznej. Autor uzupełnia wspomniany model o własną propozycję, która może być punktem wyjścia do budowania procedur pedagogicznych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Podejmowanie ryzyka jako wartość w wymiarze jednostkowym, społecznym i edukacyjnym

Podejmowanie ryzyka, zwłaszcza w odniesieniu do młodzieży, kojarzone jest z działaniami, które są niebezpieczne i niekorzystne dla jej dobrostanu i potencjału rozwojowego. Warto jednak zadać sobie pytania: Co młodzi ludzie mogą zyskać, podejmując ryzyko? Jakie potrzeby w ten sposób zaspokajają i jaką wartość mają dla nich takie zachowania? Celem niniejszego artykułu jest analiza podejmowania ryzyka w kontekście wartości, jaką niosą z sobą takie zachowania dla jednostki, poczynając od zysków na poziomie biologicznym, przez korzyści społeczne, a kończąc na reﬂeksji nad wykorzystaniem skłonności do ryzykowania w procesie edukacyjnym.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rola kuratora sądowego. Wartość jako pojęcie dominujące w pracy z osobą oddaną pod dozór

Kurator sądowy pełni bardzo istotną rolę w całym systemie zapobiegania przestępczości. Ustawa opisuje kuratora jako pracownika merytorycznego sądu, który spełnia określone przez prawo zadania związane z wykonywaniem orzeczeń sądu. Z pracą kuratora łączą się różnego rodzaju problemy, a celem nadrzędnym podejmowanych działań jest dokonanie zmiany. Osoby znajdujące się pod dozorem charakteryzuje trudność w realizacji stawianych zadań, uzależnienie od alkoholu, a także problemy w nawiązywaniu szczerych relacji z bliskimi. Mnogość problemów nakazuje podjęcie działań interdyscyplinarnych. Stałe są natomiast wartości, które w sposób oczywisty wspierają proces resocjalizacji. Wartość jest pojęciem dominującym, a sam kurator sądowy jest w wielu przypadkach osobą, do której skazani zwracają się, chcąc zmienić swoje życie.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Konceptualizacja badań nad międzypokoleniowym uczeniem się w rodzinie – wybrane kwestie etyczne

Celem pracy jest przedstawienie wybranych kwestii etycznych związanych z projektem badawczym dotyczącym międzypokoleniowego uczenia się w rodzinie. Badania w ramach projektu są prowadzone z zamiarem wypracowania ogólnych twierdzeń dotyczących populacji, mieszczą się w paradygmacie normatywnym. W artykule omówiono problemy związane z regułami rzetelności wykonania badania oraz lojalności wobec uczestników badań.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wartość empatii w prowadzeniu wywiadu na tle neokolonialności badań jakościowych w pedagogice

Tekst analizuje użycie empatii w badaniach jakościowych na przykładzie techniki wywiadu. Autor opisuje współczesne podejście badawcze przez pryzmat neokolonializmu. Zadaniem tekstu jest zainicjować dyskusję na temat użycia empatii w procesie badawczym, co umożliwi zlikwidowanie dominacji badacza nad badanym oraz bardziej wiarygodne odkrywanie rzeczywistości edukacyjnej

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Pokora nauczyciela w optyce edukacji moralnej

Autorka tekstu opisuje jedną z dziedzin życia, jaką jest edukacja. W wieloaspektowym jej znaczeniu odsłania kulisy edukacji moralnej, artykułując postawę moralną nauczyciela. Wnikliwej analizie poddaje jedną komponentę tej postawy: pokorę.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Poglądy Wasilija Suchomlińskiego na wychowanie

Przewrót październikowy 1917 r. pociągnął za sobą stworzenie nowego systemu pedagogicznego. Nowe propozycje w zakresie wychowania miały na celu realizowanie nadrzędnego celu sformułowanego przez władze bolszewickie – wychowania „człowieka radzieckiego”. W Związku Radzieckim dziecko zostało uznane za przedmiot oddziaływań pedagogicznych, obiekt bezwolny i plastyczny. Próbę przeciwstawienia się tym tendencjom podjął Wasilij Suchomliński (1918–1970). Jego koncepcja pedagogiczna zakładała konieczność podmiotowego traktowania dziecka, budzenia w nim człowieczeństwa i wychowywania przez dobroć. System wychowawczy Suchomlińskiego oparty był na miłości do dzieci i młodzieży. W pracy wychowawczej szkoły szczególnie ważne miejsce zajmowało także przekazywanie wartości moralnych społeczeństwa socjalistycznego. Harmonijna osobowość małego człowieka miała być kształtowana na drodze wychowania przez piękno, słowo i pracę. Pedagogika Suchomlińskiego łączyła proces wychowania dokonujący się w podstawowych obszarach świata dziecka, w najważniejszych środowiskach socjalizacyjnych: domu, szkole i w środowisku. Suchomliński szukał nowej drogi dla pedagogiki radzieckiej, zdominowanej przez komunistyczną ideologię. Zamiast nawarstwień ideologicznych dostrzegał dziecko i jego rzeczywiste potrzeby.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Mądrość jako wartość wciąż potrzebna wychowaniu

Mądrość (sapientia, sapida scientia, wiedza szczególnie smakowita, czyli znakomita) to termin wieloznaczny. Desygnaty „mądrości” są różnymi rodzajami ludzkiej wiedzy i sprawności jej zdobywania lub stosowania. Ze względu na źródła mądrość może być przyrodzona (jeśli osiągana jest naturalnymi siłami poznawczymi) albo nadprzyrodzona (jeśli dochodzi się do niej dzięki pomocy Bożej). Gdy ludzie doświadczeni wiedzą tylko, że coś ma miejsce, to ludzie mądrzy rozumieją dlaczego. Człowiek mądry winien znać przyczyny wszystkiego i tym będzie się z kolei różnić od rozumnego specjalisty. Mędrzec będzie szukał odpowiedzi na pytania: Dlaczego? Dzięki czemu? Przez co? To zaś, co jest odpowiedzią na te pytania, określone zostało mianem prazasad, przyczyn (powodów), elementów (składników). Zwieńczeniem wiedzy jest mądrość: jest nie tylko poznaniem przyczyn, ale są to przyczyny ostateczne. Wiedza jest konieczna, żeby przetrwać, ale żeby dobrze i pięknie żyć, niezbędna jest mądrość.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia