rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Skutki migracji ekonomicznej Polaków dla funkcjonowania rodziny – wybrane aspekty

Około miliarda ludzi na całym świecie przemieszcza się poza kraj lub obręb urodzenia w poszukiwaniu lepszych możliwości zarobkowania. Migracja ekonomiczna, przez wiele rodzin została przyjęta jako strategia mająca na celu poprawę jej funkcjonowania. W perspektywie długoterminowej wpływa na dobrostan członków gospodarstwa domowego m.in. poprzez inwestycje w edukację i zdrowie. Mobilność jednego bądź kilku osób z grona rodzinnego rzutuje na wyjeżdżających i tych, którzy pozostają w miejscu pierwotnego zamieszkania, zarówno w sposób pozytywny jak i negatywny, w zależności od indywidualnych okoliczności. Chociaż przekazy pieniężne są potencjalnie ważnym sposobem złagodzenia ograniczeń budżetu rodzinnego, to najsłabsi, wymagający opieki członkowie rodziny, niejednokrotnie ponoszą wysokie koszty decyzji migracyjnych. Swoistym skutkiem migracji ekonomicznej Polaków dla funkcjonowania ich rodzin jest sieroctwo migracyjne dzieci oraz osób starszych, będące głównym przedmiotem rozważań niniejszego artykułu. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby w późnej starości, których odsetek w naszym kraju stale wzrasta. W kontekście omawianej problematyki, koniecznym jest podjęcie kroków mających na celu złagodzenie kosztów migracji ponoszonych przez rodziny, oferując wsparcie, kompensujące straty wynikające z mobilności.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pokój w refleksji wybranych filozofów niemieckich a programy szkolne na rzecz wychowania do pokoju. Przypadek programów szkolnych landu Hamburg

Przedmiot refleksji teoretycznej oraz badań empirycznych w prezentowanym artykule koncentruje się wokół wychowania do pokoju. W pierwszej części podjęto próbę przedstawienia poglądów wybranych niemieckich myślicieli od Oświecenia do czasów współczesnych na temat pokoju. W drugiej części dokonano analizy programów szkolnych historii, geografii i wiedzy o społeczeństwie, obowiązujących w landzie Hamburg w latach 2004-2014, pod kątem występujących w nich celów i treści wychowania do pokoju. Wynika z niej, iż wychowanie do pokoju oparte jest przede wszystkim na wartościach takich jak tolerancja, poszanowanie godności, równość, solidarność i odpowiedzialność za siebie i innych. Ponadto obecne w programach cele i treści nauczania promują wiedzę i umiejętności na rzecz zapobiegania konfliktom i przemocy, rozwiązywania sporów i tworzenia warunków dla zapanowania pokojowych relacji z innymi.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Główne obszary rozwoju oświaty samorządowej od początku lat 90-tych poprzedniego wieku

Artykuł ukazuje główne zmiany, które zaszły w okresie od lat 90-poprzedniego wieku w procesie realizacji przez samorząd terytorialny oświatowych zadań publicznych. Podkreślono, że wraz z rozwojem samorządu terytorialnego następowało wzmacnianie jego pozycji i stopnia odpowiedzialności za realizację zadań. Tendencje decentralizacyjne zapoczątkowane wraz z transformacja ustrojową nasilają się z czasem. Nakłada się na nie wynikający z zasady subsydiarności (pomocniczości) podział zadań i kompetencji pomiędzy szczeble samorządu jak też pomiędzy samorząd, a administrację rządową. Liczne zmiany organizacyjne i prawne doprowadziły do stosunkowo stabilnego podziału zadań oświatowych. Ostatnie reformy zainicjowane w 2016 roku to kolejny, gruntowny etap zmian. Struktura systemu ulega przebudowie, a koszty reformy w znacznym stopniu ponosi samorząd.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W poszukiwaniu człowieka wartościowego – sylwetka duchowa Dietricha Bonhoeffera i jej pedagogiczna aktualność

W 1964 roku Bogdan Nawroczyński opublikował w „Kwartalniku Pedagogicznym” artykuł pt. „Szukajmy człowieka”. Po raz kolejny, na nowo starał się w nim podjąć kwestię skuteczności oddziaływań wychowawczych. Po szeregu przywoływanych stanowisk naukowych Nawroczyński dochodzi do wniosku, że najważniejszą metodą wychowawczą jest pociągający przykład dojrzałego wzoru osobowego. Problematyka tego wystąpienia wpisuje się w koncepcję metodologiczną B. Nawroczyńskiego. Chodzi w nim o przedstawienie sylwetki duchowej Dietricha Bonhoeffera w kategorii wzoru osobowego. Podstawowym problemem wystąpienia jest pytanie o to, jaka jest pedagogiczna aktualność sylwetki duchowej Dietricha Bonhoeffera. Główną literaturą źródłową będą listy Dietricha Bonhoeffera z więzienia w Tegel, tj. od 14.04.1943 do 26.04.1944. Wnioski będą próbą ukazania wartościowych cech dojrzałej osobowości.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Manipulacja a ideologia

Wydaje się, że pojęcia ,,ideologia” i ,,manipulacja” są dobrze znane. Jednakże, ludzie zwykli mówić o myśleniu ideologicznym i psychomanipulacji, nie dokonując precyzyjnego rozróżnienia między tymi dwoma terminami. W pracy zaproponowane zostały cztery relacje, jakie mogą zachodzić między wspomnianymi pojęciami. Każdy z przypadków zilustrowany został wydarzeniami, jakie miały miejsce w XX wieku.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Organizacja nauki języka polskiego w szkolnictwie publicznym Niemiec. Stan aktualny, problemy i perspektywy

Celem artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu, problemów oraz perspektyw organizacji nauki języka polskiego w szkolnictwie publicznym Niemiec. Takie ukierunkowanie poszukiwań uwzględnia specyficzną sytuację Polaków w Niemczech i brak statusu mniejszości narodowej. Fakt ten ma daleko idące konsekwencje edukacyjne w tworzeniu możliwości rozwoju nowych form organizacyjnych nauki języka polskiego w Niemczech jedynie w ramach aktualnie obowiązującego prawa i dotyczy wzmacniania oferty organizacyjnej nauki języka polskiego jedynie jako języka obcego. Rezultaty
opracowania ukierunkowane na przedstawienie współczesnych uwarunkowań, problemów i rozwiązań organizacyjnych nauczania języka polskiego w szkołach publicznych w Niemczech wpisują się w otwartą debatą na temat statusu Polaków w Niemczech, związaną z ich staraniami o posiadanie statusu mniejszości narodowej. Działania i inicjatywy podejmowane są również przez Polaków mieszkających w Niemczech, tak jak przez polski rząd.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wypalenie zawodowe nauczycieli – prezentacja wybranych koncepcji i badań

Współcześnie wypalenie zawodowe uważane jest za bardzo poważny problem i to zarówno w wymiarze indywidualnym, jaki i społecznym. Obszerne badania wskazują, że jest wszechobecnym i jednocześnie mocno nasilającym się zjawiskiem, które w szczególności dotyka przedstawicieli zawodów społecznych. Dotkliwie doświadczają go nauczyciele, lekarze,
pielęgniarki, policjanci, ratownicy medyczni, psychoterapeuci, czyli ci, dla których istotę profesjonalnego działania stanowi zaangażowana, bliska interakcja z drugim człowiekiem. Bez wątpienia tego rodzaju praca może stać się źródłem satysfakcji i spełnienia, jednakże równocześnie naraża na ponoszenie wysokich kosztów psychologicznych, zwłaszcza w sytuacjach związanych z dużymi wymaganiami przekraczającymi możliwości danej jednostki. W niniejszym artykule, zważywszy na palący problem jaki we współczesnej edukacji stanowi zawodowe wypalanie się nauczycieli, zaprezentowano kluczowe teoretyczne koncepcje oraz empiryczne badania czołowych naukowców zajmujących się tą problematyką.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miłość jako centralna kategoria w refleksji wychowawczej Pawła Hulki-Laskowskiego

W artykule udowodniono, iż koncepcja miłości w refleksji wychowawczej Pawła Hulki-Laskowskiego (czołowego pisarza i uczonego ewangelickiego z okresu międzywojnia) wynikała z ewangelickiej teologii liberalnej. Krytykował on wychowanie dogmatyczne, propagując wychowanie oparte na miłości głoszonej przez Chrystusa. Jego zdaniem człowiek kierujący się miłością tworzy na Ziemi Królestwo Boże poprzez nasycenie kultury etyką Chrystusową. Wychowanie do miłości ma charakter uniwersalny, gdyż wykracza poza kościelne dogmaty.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Młodzież zagrożona przedwczesnym kończeniem nauki a partycypacja w szkole – doniesienie z badań

W poniższym artykule dążyłam do wzbogacenia wiedzy na temat partycypacji uczniów zagrożonych przedwczesnym zakończeniem nauki z czterech europejskich szkół z Londynu (Woodside School), Rzymu (Leonardo da Vinci School), Kowna (Jonas and Petras Vileisiai School) i Nikozji (B’ District Gymnasium). W pierwszej części artykułu przedstawiłam problematykę przedwczesnego porzucania szkoły w kontekście europejskim oraz dokonałam ogólnego przeglądu ujęć teoretycznych nad partycypacją młodzieży. W drugiej części artykułu podjęłam próbę charakterystyki uczniów przedwcześnie kończących naukę z czterech europejskich szkół w opinii nauczycieli oraz opinię nauczycieli i uczniów na temat możliwości partycypacji młodzieży w swojej szkole.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rytuał współpracy jako narzędzie kształtowania kompetencji społecznych i obywatelskich – na podstawie myśli Richarda Sennetta

Przedmiotem artykułu jest problem rozdźwięku między rzeczywistą praktyką w szkołach a oficjalną polityką i deklaracjami dotyczącymi kształtowania kompetencji społecznych i obywatelskich, charakteryzujących się między innymi umiejętnością współpracy. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o przyczyny osłabienia umiejętności współpracy w codziennym funkcjonowaniu osób i instytucji. Odpowiedź na to pytanie jest analizowana na podstawie tekstów źródłowych Richarda Sennetta, amerykańskiego socjologa, który tej problematyce poświęcił wiele miejsca w swoich pracach. W pierwszej części artykułu autorka opisuje problem kondycji współczesnego człowieka. W części drugiej przedstawia problematykę zmian zachodzących w dzisiejszym świecie, które powodują „korozję charakteru” człowieka. W części trzeciej omawia zagadnienie rytuału współpracy oraz rutyny, które to posiadają moc kształcącą. W ostatniej części artykułu prezentuje próbę odpowiedzi na pytanie o to, co trzeba/można zmienić we współczesnej edukacji, aby kształtowanie ważnych z punktu widzenia funkcjonowania we współczesnym świecie kompetencji stało się zasadniczym narzędziem kształcenia i wychowania.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wysoki poziom zaufania do pracy nauczycieli w Finlandii po 1970 roku

Głównym celem badawczym artykułu jest ujawnienie początków zmian w polityce edukacyjnej Finlandii po 1970 roku. Jest to ściśle związane z analizą czynników - tzw. Alternatywnego Ruchu Reform i wysokiego zaufania do zawodu nauczycielskiego. Autorka zwraca uwagę na przyczyny wprowadzanej reformy i przedstawia zasady rekrutacji najlepszych absolwentów szkół średnich aby wspólnie pracowali nad zbiorową odpowiedzialnością za program nauczania. Artykuł uwidoczni sposoby budowania kapitału profesjonalnego pomocne w uzyskaniu wysokiego zaufania do tego zawodu.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Priorytetyzacja STEM w edukacji. Perspektywa aksjologiczno-teleologiczna

Współczesność to czas ciągłych zmian, niejednorodnych potrzeb oraz rosnących zobowiązań i aspiracji. Transformacje dotyczą również systemu edukacyjnego, który dostosowuje się do aktualnych celów i przyjętych strategii społecznych. Niniejszy artykuł podejmuje temat edukacji STEM. Obszary z tej grupy stanowią atrakcyjne kierunki rozwoju – ważne z punktu widzenia zmieniających się warunków współczesnej rzeczywistości i potencjalnych szans na osiągnięcie stabilnej i wartościowej pracy w przyszłości. Przedstawione są w nim cele i znaczenie edukacji STEM w kontekście stale zmieniającej się rzeczywistości społeczno-kulturowej w oparciu o aktualne dane statystyczne uzasadniające ważność inwestowania w te obszary wiedzy, jak również prezentacja wybranych form popularyzacji edukacji STEM.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diagnozowanie przemocy wobec dziecka gimnazjalnego w domu i sposoby kompensacji w placówce

Niestety, moje badania wskazują, że szkoła i sami nauczyciele chcieliby lepiej „wypaść” aniżeli ma to miejsce. Pedagodzy nie za bardzo orientują się z jakich rodzin i z jakimi problemami borykają się ich podopieczni, nie odwiedzają ich w domach, rzadko kontaktują się z opiekunami gimnazjalistów. Czynią to tylko w sprawach na wyraźne życzenie rodziców. Jest pewne rozminięcie w opiniach obu grup: uczniowie deklarują mniejsze zainteresowani pedagogów swoimi problemami, nie widzą w nich partnerów do rozmów czy zwierzania się.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uczyć zespołowości zespołowością. Refleksje na marginesie pracy ze studentami nad lekturą M. Dudzikowej, „Pomyśl siebie … Minieseje dla wychowawcy klasy”

W artykule autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie: Czy i jak ucząc zespołowości zespołowością studentów, możliwe stanie się przeciwdziałanie atomizacji relacji studentów w uniwersytecie? Tekst jest autorefleksyjnym spojrzeniem na własne działania dydaktyczne, a jako ilustrację autorka wykorzystuje opis pracy nad esejami pt. „Pomyśl siebie … Minieseje dla wychowawcy klasy” autorstwa Marii Dudzikowej, którą wspólnie ze studentami realizuje w ramach przedmiotu pedagogika.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie jako działalność twórcza w kontekście zapośredniczonej komunikacji

Podejmowana problematyka dotyczy wychowania, jako działalności twórczej sytuowanego w kontekście tego, co określamy mianem komunikacji zapośredniczonej. Głównym celem rozważań jest namysł nad tym czy wychowanie, od lat postrzegane i określane jako działalność twórcza, może być nią nadal w warunkach zmieniającej się rzeczywistości społecznej, a przede wszystkim w warunkach zmian w komunikacji między głównymi podmiotami wychowania – wychowawcami i wychowankami. Obserwowane współcześnie zmiany w procesach komunikacji międzypodmiotowej zapośredniczone w znaczącym stopniu przez media z Internetem na czele mogą sprzyjać wychowaniu czyniąc go twórczym w dwójnasób. Mogą też będąc pośrednimi quasi-interakcjami stanowić zagrożenie dla naturalnych więzi międzyludzkich, na których głównie powinno opierać się wychowanie. Zatem namysł nad tą problematyką jest potrzebny bowiem media, jako „nowy partner” w wychowaniu, zmieniając jego kształt, charakter i zakres, stanowią wyzwanie tak dla wychowawców, jak i szeroko pojmowanych edukatorów.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stereotypy dotyczące zjawiska przemocy we współczesnej rodzinie polskiej

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na ogólne pytanie o stereotypy dotyczące przemocy we współczesnej rodzinie polskiej. W związku z tym rodzą się następujące pytania szczegółowe: Jak rozumiana przemoc w rodzinie? Jakie rodzaje przemocy się wyróżnia? Jakie są jej skutki? Kogo najczęściej dotyka? Jakie stereotypy dotyczące przemocy w rodzinie funkcjonują w świadomości społecznej? Przykładowo: jednym z funkcjonujących w naszym społeczeństwie stereotypów jest przekonanie, że przemoc domowa dotyka przede wszystkim rodziny o gorszej sytuacji materialnej czy o niższym statusie edukacyjnym. Tymczasem od dawna „terapeuci zwracają (…) uwagę na fakt, iż wraz ze wzrostem wykształcenia nie zmniejsza się prawdopodobieństwo stosowania przemocy domowej, jednak formy stają się bardziej wyrafinowane”. W celu udzielenia odpowiedzi zostaną wykorzystane dane zastane oraz wyniki badań własnych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Metodologiczny status badań eklektycznych w pedagogice

W artykule podjęto próbę uporządkowania stanowisk, jakie dają się zidentyfikować w polu dyskusji nad wartością i zakresem możliwych triangulacji badań ilościowych i jakościowych. Wskazano na typy triangulacji ogólnie akceptowanych i niebudzących istotnych kontrowersji (triangulację metod, danych, badaczy, środowisk i teorii), analizując też jednak ich słabe strony. Omówiono przykłady strategii badań, które ze swojej istoty mają charakter triangulacyjny (studium przypadków, etnografia, badania w działaniu, bricolage i metoda mozaikowa). Podjęto też dyskusję na temat możliwości triangulacji paradygmatów, konfrontując epistemologiczno-ontologiczne argumenty jej przeciwników i praktyczne argumenty jej zwolenników. W ostatecznym rozstrzygnięciu jako decydujący przyjęto argument o niewspółmierności paradygmatów z jednoczesną zgodą na łączenie metod (także ilościowych i jakościowych) o wspólnym rdzeniu epistemologicznym.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Marii Dudzikowej postulat szlachetnego śmiechu uczniowskiego

Artykuł zawiera przegląd opinii Marii Dudzikowej o zjawisku uczniowskiego śmiechu oraz rekonstrukcję szczątkowych rezultatów przeprowadzonych przez Autorkę badań na ten temat. Zostały w nim przedstawione ustalenia M. Dudzikowej oparte na poznawczej koncepcji człowieka. Dotyczą one przede wszystkim śmiechu w relacjach uczniów z nauczycielami.
Zostały tu omówione wyróżnione przez Autorkę rodzaje śmiechu oraz występujące w szkole kategorie nauczycieli związane ze śmiechem. Przegląd opinii i rezultatów badań M. Dudzkowej został ukazany na tle podobnych prac innych specjalistów. Przeglądowi towarzyszą przykłady w postaci cytatów zaczerpniętych z wypowiedzi uczniów szkół średnich w Polsce. Z uwagi na wspomnieniowy charakter tego opracowania, w przypisach przytoczono tytuły wszystkich znanych publikacji Autorki o śmiechu w szkole - zarówno akademickich opracowań, jak i tekstów o charakterze publicystycznym.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Młodzież NEET jako grupa społeczna zagrożona wykluczeniem społecznym i zawodowym

W niniejszym artykule przedstawiono casus młodzieży NEET we współczesnym społeczeństwie polskim. Terminem tym określani są młodzi dorośli w wieku 15-29 lat, którzy z różnych przyczyn wykazują bierność zawodową, tzn. nie pracują nie uczą się i nie uczestniczą w kursach podnoszących ich kwalifikacje zawodowe. Głównym celem podjętych rozważań było przedstawienie badanego zjawiska w odniesieniu do problemu wykluczenia społecznego. W pracy przeprowadzono analizę zjawiska NEET w Europie w skali porównawczej w okresie dekady 2007-2017. Przedmiotem refleksji były także uwarunkowania oraz skutki podejmowania takiego przez młodzież stylu życia przez młodzież. Podstawowe źródło badawcze stanowiły raporty Eurostatu na temat sytuacji NEET na rynku pracy oraz pozycje bibliograficzne z zakresu wykluczenia społecznego.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O wartości psychologicznej współczesnego kina fabularnego (Lady Bird; Jestem najlepsza. Ja Tonya; Lato 1993; Tamte dni, tamte noce)

Artykuł zawiera refleksję nad psychologiczną wartością filmu, uwagi ogólne odniesione zostają do wybranych przykładów filmów powstałych w 2017 roku w kręgu euroamerykańskim: Lady Bird, Jestem najlepsza. Ja, Tonya, Lato 1993, Tamte dni, tamte noce. Choć analizowane przykłady nie realizują ściśle gatunkowej formuły kina psychologicznego, można je potraktować jako źródło wiedzy na temat ludzkiej psychiki, a również jako narzędzie wyraźnego oddziaływania na psychikę odbiorcy.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika ogólna jako nauka w rękopisach z oflagu Andrzeja Niesiołowskiego

Prezentowana w artykule koncepcja pedagogiki integralistycznej Andrzeja Niesiołowskiego zrekonstruowana została na podstawie ocalałych rękopisów powstałych w niemieckich oflagach w latach 1939-1945. Głównym jej założeniem jest przezwyciężenie istniejących w pedagogice jednostronności (w tym antynomii) oraz znalezienie maksymalnie pełnej syntezy w postaci pedagogiki ogólnej. Dla Niesiołowskiego bodźcem do jej tworzenia były: upadek kultury przejawiający się w fakcie rozpętania przez Niemcy II wojny światowej (dlatego Zachód winien poddać weryfikacji cele i ideały wychowania) oraz dostrzegane potrzeby pedagogiki jako nauki. Koncepcja ta uwzględnia wszelkie etapy rozwoju pedagogiki, jej paradygmaty – humanistyczny i pozytywistyczny (spekulatywny i empiryczny), a szeroko ujęty przedmiot pedagogiki ogólnej uwzględnia istotne konteksty jego naukowego ujęcia.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niewychowanie. O cielesnych i seksualnych aspektach wychowywania w literackich ujęciach (Wedekind, Musil, Różewicz)

Tematem artykułu jest problem dojrzewania do płciowości i seksualności. Jak pokazuje literatura, zachowania związane z cielesnym dojrzewaniem podlegają silnej restrykcji ze strony dorosłych. Dyskurs o seksualności tyle informuje, ile przemilcza. Analizie poddane zostały: dramat Franka Wedekinda z początku XX wieku „Przebudzenie się wiosny” (seksualne tabu ogranicza i dzieci, i dorosłych), proza Roberta Musila „Niepokoje wychowanka Törlessa” (wskazuje represjonowaną seksualność jako źródło agresji i przemocy), i polski dramat Tadeusza Różewicza „Białe małżeństwo”
(o milczeniu o płci ukrytym w słowach).

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Idea melioryzmu w twórczości naukowej Profesor Marii Dudzikowej. Założenia i jeden przykład

W artykule omawiam ideę melioryzmu „implicite” obecną w twórczości naukowej Profesor Marii Dudzikowej. Szczegółowo analizuję treść pracy pt. „O trudnej sztuce tworzenia samego siebie” poszukując w niej odniesień treściowych do idei melioryzmu.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dialog mimo wszystko

Artykuł rozpatruje okoliczności i powody współczesnego zainteresowania dialogiem tak w humanistyce i naukach społecznych jak i rzeczywistości społecznej. Prezentuje spostrzeżenia i refleksje na temat miejsca jakie zajmuje dialog w nowym paradygmacie pedagogiki „otwartej” , zakładającym dialogiczność człowieka i zbudowanym na krytyczno-emancypacyjnej racjonalności. Pedagogikę identyfikuje jako szczególną formą komunikacji społecznej, której głównym zadaniem jest przyczynianie się do wymiany wiedzy i doświadczeń: w warstwie teorii pomiędzy różnymi orientacjami i stanowiskami, a w warstwie praktyki pomiędzy pokoleniami i kulturami. Kwestie dialogu rozpatruje właśnie w tych dwóch płaszczyznach: współczesnej teorii i praktyki pedagogicznej. W artykule humanistyczna wiara w dialog i jego emancypacyjny potencjał zostaje konfrontowana z negatywną diagnozą stanu edukacyjnej praktyki. Konstatacja, że edukacja nadal pozostaje narzędziem w rękach władzy, zainteresowanej utrzymaniem status quo i niechętnej dialogowi, zdaniem autorki ujawnia słabości humanistycznego projektu, ale nie podważa samej idei dialogu. Podkreśla to tytuł: „Dialog mimo wszystko”.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Fenomenologia wychowania. W poszukiwaniu istoty wychowania

Punktem wyjścia podjętych w artykule rozważań jest pytanie o istotę wychowania. Odwołując się do różnych stanowisk podjęto próbę ukazania fenomenu wychowania oraz sposobów jego rozumienia. Na podstawie studiów literaturowych ukazana została w zarysie ewolucja poglądów na wychowanie, sposoby definiowania pojęcia oraz krytyka wychowania, która stała się wezwaniem do ponownego nad nim namysłu. Celem artykułu jest – poprzez ukazanie sporu o wychowanie – włączenie się w dyskurs uświadamiający zarówno złożoność problemu jak i niemożność osiągnięcia wspólnego i wszystkich satysfakcjonującego rozumienia tego fenomenu.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika