rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wiedeńskie domy projektu Adolfa Loosa: racjonalizm przeciw symbolowi i ekspresji

Artykuł stanowi próbę rozstrzygnięcia, czy „antydekoracyjny” charakter twórczości Adolfa Loosa stanowi opozycję wobec zagadnień symbolu i ekspresji, które zdają się charakteryzować współczesne temu twórcy nurty architektury i sztuki. Ciekawe wydaje się również stanowisko architekta wobec relacji łączących sztukę i architekturę. Poglądy prezentowane w esejach, takich jak słynny Ornament i zbrodnia, zostały w artykule poddane konfrontacji z wybranymi realizacjami. Omówieniu zostały poddane domy mieszkalne wybudowane w Wiedniu według projektów Loosa.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Sztuka w przestrzeni miasta jako środek kreacji i aktywizacji społecznej przestrzeni publicznych miasta na przykładzie studialnym Poznania

Praca dotyczy prezentacji badań prowadzonych na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej w zakresie kreacji wysokiej jakości przestrzeni publicznej poprzez uzupełnianie i rozszerzanie istniejącej oferty funkcjonalno-przestrzennej o nowe elementy związane ze sztuką. Badania koncentrują się na identyfikacji i klasyfikacji istniejących przestrzeni pod kątem implementacji interaktywnych form wyposażenia wnętrz urbanistycznych. Przeprowadzona została ocena atrakcyjności przestrzeni publicznych śródmieścia Poznania pod kątem warstwy semantycznej, aktywności społecznej oraz walorów estetyczno-wizualnych. Głównym celem badawczym jest analiza wpływu sztuki na kreację wysokiej jakości przestrzeni publicznej w obszarze historycznego centrum i śródmieścia Poznania.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Farma w mieście – wizja rolnictwa XXI wieku

Miejskie rolnictwo pojawiło się w Europie jako odpowiedź na potrzebę bliższego kontaktu z naturą wśród mieszkańców miast nie tylko w sposób bierny, poprzez wykorzystywanie już istniejących zasobów, lecz również w sposób czynny – jako sposób na kreowanie najbliższego środowiska między innymi dzięki własnoręcznej produkcji żywności. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie procesu przekształceń wizji i kierunków rozwoju farm miejskich i proponowanego wyrazu miejskiego rolnictwa w utopijnych propozycjach, których początki sięgają XIX wieku i idei howardowskiego miasta-ogrodu poprzedzonego wizją Nowej Atlantydy Francisa Bacona, jako wizji miasta ściśle zespolonego ze strukturami agrarnymi. Przykład holenderskiego Almere i jego nowej dzielnicy – Agromere ukazuje, w jaki sposób możliwe jest urzeczywistnienie utopijnej wizji samożywiącego się miasta. Farmy miejskie stanowią w tym przypadku element łączący miasto z jego „produktywną” alternatywą. Farma miejska jako wizja totalna rozwoju miast cywilizacji zachodniej stanowi również rodzaj odpowiedzi na potrzebę stworzenia nowych, zrównoważonych form zamieszkania w mieście. Taka forma zagospodarowania stawia sobie za cel przekształcanie struktur urbanistycznych w różnej skali. Stanowi również propozycję rewitalizacji miast poprzez tworzenie w nich stref użytkowanych rolniczo. W pracy przyjęto metodę analizy porównawczej w celu prześledzenia zmian i ogólnych tendencji warunkujących przekształcenia projektów utopijnych, wizji projektowych, które w wyniku zmian historycznych zyskują znamiona realności. Dla potwierdzenia wstępnych założeń wizje te, przedstawione w porządku chronologicznym, zestawiono z przykładami realizacji farm miejskich, które powielają w okrojonej formie teoretyczne założenia przedstawione w wizjach utopijnych. W rezultacie podjętej analizy opisano zespół tendencji, które decydowały o kształcie teoretycznych wizji miejskiego rolnictwa przez ostatnie 150 lat. Przyjęta analiza ukazała relację pomiędzy szeregiem zagrożeń związanych z dehumanizacją produkcji poprzez jej pozorną humanizację pod szyldem dbania o jakość upraw i hodowli. Przykłady projektów teoretycznych, takich jak Farmadelphia, Pig City, 3-C CITY czy założenie typu poly-species park, ukazują ogromny potencjał tego typu projektów dla rozwoju miast w duchu rozwoju zrównoważonego, jednak jednocześnie uwypuklają możliwe niebezpieczeństwa w przestrzeni – gettoizację, chaos przestrzenny czy zbytnie rozluźnienie tkanki urbanistycznej. Jakkolwiek kontrowersyjne, tego typu rozwiązania stwarzają szerokie pole do rozwoju nowych form urbanistycznych, łączących w sobie przestrzenie mieszkaniowe i rekreacyjne miast jako miejsca integracji międzygatunkowej.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Model wirtualny a obiekt artystyczny w kontekście technologii przyrostowych

Artykuł jest rozważaniem na temat technologii addytywnych w kontekście twórczości artystycznej. Relatywnie nowe zjawisko w ostatniej dekadzie przyciągnęło wielu entuzjastów i zyskało szeroką popularność, ocierając się o kontrowersje (np. możliwość produkcji broni palnej). Droga, od niszowej, przez modną i jednocześnie kontrowersyjną, do stającej się codziennością, cechuje jednak każdą z nowych technologii. W niespełna osiem lat po zbudowaniu w Polsce pierwszej drukarki 3D opartej na modelu RepRap Mendel autor stara się dokonać analizy zjawiska pod kątem jego zastosowania i udziału w twórczości artystycznej, ze szczególnym uwzględnieniem relacji wirtualnego modelu cyfrowego i jego fizycznego urzeczywistnienia. Zaproponowane ujęcie podejmuje temat przenikania się i wzajemnego wpływu płaszczyzny cyfrowej, zarezerwowanej dla projektu, oraz fizycznej, czyli stanowiącej o ostatecznym odbiorze prac. Służy ono pogłębieniu analizy zastosowanej technologii jako procesu twórczego, wpływającego znacząco na aspekt formalny. Pozornie automatyczny i bezduszny proces urzeczywistniania cyfrowego modelu przy wykorzystaniu technologii FDM może być istotnym czynnikiem decydującym o charakterze utworu i stać się przyczynkiem dla pogłębionych poszukiwań w sferze twórczości artystycznej. Artykuł napisany został na podstawie rozprawy doktorskiej „Oblicza koła”. Druk przestrzenny jako medium. Znaczenie utworu artystycznego w aspekcie wirtualnym i rzeczywistym.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Granice pojęć – książka obrazkowa, komiks, nowela graficzna

Artykuł analizuje wzajemne relacje książki obrazkowej i komiksu – to, w jaki sposób te pojęcia są definiowane i jakimi środkami wyrazu się posługują, ich części wspólne oraz różnice. Ukazuje pokrótce historię kształtowania się gatunków oraz sposoby, za pomocą których twórcy budują ikonoteksty. Przedstawione są tu także wybrane przykłady artystów tworzących na pograniczu obu gatunków. Końcowa analiza zawarta w tekście dowodzi, że każdy komiks jest książką obrazkową, jednak nie każda książka obrazkowa jest komiksem, należy jednak pamiętać, że granice między gatunkami są płynne i ulegają ciągłym przesunięciom dzięki twórczym eksperymentom i rozwojowi druku.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Uwarunkowania kulturowe a postrzeganie domu (wyniki międzynarodowych badań ankietowych w 2015 roku)

W pracy omówiono wyniki międzynarodowych badań ankietowych przeprowadzonych w styczniu 2015 roku na grupie 45 osób z 20 krajów. Badania miały na celu rozpoznanie kulturowo uwarunkowanych wzorców pojmowania pojęcia „dom”, z perspektywą wykorzystania wyników w projektowaniu domów i mieszkań pod kątem określonych grup społecznych lub etnicznych. W ankiecie pytano o rozumienie pojęcia „serce domu” oraz o najważniejsze semantycznie miejsca domu. W grupie 45 badanych osób uzyskano 38 odpowiedzi. Omówiono uzyskane odpowiedzi, w szczególności odnoszące się do różnorakiego stosunku do semantycznie kluczowych elementów domu, w tym do pojęcia „serce domu”.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Architektura ekoczasu

W artykule podjęto tematykę związków czasu i przestrzeni we współczesnej architekturze. Na podstawie jednego z osiedli we Wrocławiu przeanalizowano sposób kształtowania przestrzeni małych zespołów mieszkaniowych. Analiza została przeprowadzona pod kątem aktywności mieszkańców, związków relacji przestrzennych i czasowych. Wykazano zanikanie więzi z najbliższym otoczeniem. Autorka przywołała powstały w 1999 roku ruch cittaslow, który dla małych miast propaguje ochronę wartości lokalnych, poczucia tożsamości, między innymi przez zachowanie skali i relacji przestrzennych. Edukacja w pierwszym rzędzie dotyczy zwolnienia tempa życia, dostosowania się do tzw. ekoczasu i poszukiwania tożsamości poprzez relacje czasowo-przestrzenne. Podjęcie podobnych działań w odniesieniu do kształtowania małych zespołów mieszkaniowych w dużych miastach może być szansą na odbudowę więzi między mieszkańcami oraz ich otoczeniem.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Mieszkalnictwo dla osób starszych w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej

Szeroko rozwinięty na terenie USA system mieszkaniowy dla osób starszych wyróżnia kilka typów zamieszkiwania w zależności od stopnia niezależności i sprawności psychofizycznej mieszkańców. Opracowanie dotyczy głównie niespotykanego w Polsce modelu, jakim jest wspólnota dla niezależnych osób starszych z częściowym serwisem i szeregiem funkcji dodatkowych, pozwalająca mieszkańcom żyć godnie oraz jak najdłużej zachować zdrowie psychiczne i aktywność fizyczną.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Brutalizm w architekturze - geneza kierunku

W latach 30. XX wieku pojawiła się w architekturze tendencja polegająca na odejściu od gładkiej, sterylnej estetyki maszyny. Wyrażała się ona nie tylko stosowaniem bardziej zróżnicowanych faktur, ale również mocną artykulacją form. Autor przedstawia warunki, zjawiska architektoniczne i twórczość projektantów, które przyczyniły się do ukształtowania nurtu brutalistycznego. W szczególności skupia się na kilku najważniejszych zagadnieniach, takich jak: dążenie do bardziej ekspresyjnych form złożonych z kontrastujących ze sobą brył, stosowanie materiałów w stanie surowym, eksponowanie faktury betonu, wprowadzenie brise soleil, zwrot w twórczości Le Corbusiera, regionalizm Aalto, działalność Smithsonów czy też nastroje społeczne po II wojnie światowej.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Problematyka zachowania tradycyjnego wizerunku wsi opolskiej

Tradycyjna drewniana zabudowa wsi Opolszczyzny przekształcała się, przechodząc od zrębowej, poprzez przysłupową, aż do różnych odmian konstrukcji szkieletowej. Pojedyncze obiekty tego typu o różnorodnej funkcji zachowały się na tym terenie do dzisiaj, część z nich przeniesiono do skansenu w Bierkowicach. Jednakże konstrukcje drewniane zostały wyparte przez murowane, co rozpoczęło się w XVIII wieku tzw. budownictwem frankońskim. Znacznie skromniej od budownictwa frankońskiego przedstawiały się osiedla fryderycjańskie, charakteryzujące się ciągami najczęściej szczytowo, gęsto usytuowanych domów. Zabudowa tego typu rozproszona jest na całym terenie Opolszczyzny. Dzięki tym uporządkowanym, o ścisłych zasadach metodom budowania badane wsie do dziś, w wielu przypadkach, mają czytelne, zwarte układy z jednorodną zabudową. Ostatnie lata przynoszą jednak zagrożenie dla tych pięknych, zachowanych osiedli wiejskich. Intensywne procesy modernizacji na terenach wiejskich stanowią poważne zagrożenie dla zachowania dziedzictwa kulturowego. Obserwuje się szereg negatywnych trendów, które ten ważny w rozwoju zasób mogą poważnie uszczuplić, a nawet bezpowrotnie zaprzepaścić. Konieczne jest podjęcie wszelkich możliwych działań kształtujących świadomość, jak wielką wartość posiada odziedziczone tradycyjne środowisko wiejskie. Kilkuletnia współpraca Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu z Urzędem Marszałkowskim w Opolu w ramach Programu Odnowy Wsi w Województwie Opolskim zaowocowała opracowaniem koncepcji rozwoju szeregu miejscowości. W czasie spotkań z mieszkańcami wsi oraz władzami lokalnymi pojawiały się problemy związane z zachowaniem tożsamości miejsca i regionalnego charakteru Opolszczyzny. Z tego powodu opracowano koncepcję podręcznika multimedialnego „Krajobraz wsi odnowionej”. Prezentowane w podręczniku schematy pozwalają na usystematyzowanie problematyki związanej z procesami inwestycyjnymi na terenach wiejskich.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Boston government service center jako przykład amerykańskiego brutalizmu

Paul Rudolph to jeden z twórców, którzy zapoczątkowali brutalizm w architekturze Stanów Zjednoczonych. Jego budynki stanowią doskonałe przykłady tego nurtu, a jednym z nich jest wzniesiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. Boston Government Service Center. W artykule omówiono założenia projektowe Rudolpha i przedstawiono formę architektoniczną BGSC. W wyniku analizy rozwiązań architektonicznych wskazano szereg cech, dzięki którym ta realizacja może być uznana za jedno z najważniejszych osiągnięć amerykańskiego brutalizmu, jak m.in.: monumentalność, ekspresyjność, ciężkość i masywność, specyficzne podejście do problemu kontekstu, inspiracje architekturą historyczną, dążenie do indywidualizowania form, preferowanie układów dośrodkowych, podkreślanie roli ruchu i elementów komunikacyjnych, dążenie do ciągłości zabudowy, kształtowanie fasad przy pomocy rytmicznie powtarzanych elementów, podkreślanie elementów konstrukcyjnych, eksponowanie nadwieszonych brył, dążenie do wyrazistych efektów światłocieniowych, stosowanie różnorodnych faktur betonowych. BGSC jest obecnie jedynie częściowo użytkowane, a jego przyszłość jest niepewna.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Metody wspomagania projektowania architektury mieszkaniowej - od metod systemowych do gramatyki form

W referacie przedstawiona zostanie ewolucja metod wspomagania projektowania architektury mieszkaniowej, poczynając od metod bazujących na podejściu systemowym, a kończąc na współczesnych metodach modelowania matematycznego. Przedstawione będą dwa programy umożliwiające twórcze poszukiwanie i generowanie idei projektowych. Pierwszy powstał w nurcie „miękkiego” podejścia systemowego, drugi zaś w oparciu o gramatykę form. „Miękkie” podejście systemowe (soft systems methodology) odrzucało podejście deterministyczne w projektowaniu architektonicznym i rezygnowało z opartych na tym podejściu strategii. Uwzględniało ono dialogowy charakter procesu projektowania. Gramatyka form łączy przestrzenne i ilościowe aspekty form. Prezentowana metoda bazuje na zastosowaniu zasad gramatyki deskryptywnej (description grammar) i gramatyki form (shape grammar). Gramatyka form tworzy rzut obiektu, a reguły deskryptywne odnoszą się do opisu funkcji.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Transformacje w architekturze mieszkaniowej

Przedstawienie jakości środowiska mieszkaniowego na podstawie badań działań projektanta wschodnioazjatyckiego Gary'ego Chang, Edge Design Institute, Hong Kong, Chiny w kontekście aspektów kulturowych, użytkowych, estetycznych, czasu, miejsca i innych. Kształtowanie przestrzeni istniejącego mieszkania w budynku wielorodzinnym - rewitalizacja, humanizacja przestrzeni mieszkalnej.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Z badań nad rolą społecznego budownictwa czynszowego w kształtowaniu środowiska zamieszkania w Polsce

Artykuł stanowi podsumowanie badań dotyczących funkcjonowania społecznego budownictwa czynszowego w Polsce. Odnosi się to do oceny elementów środowiska zamieszkania w zespołach zabudowy mieszkaniowej TBS, z określeniem standardów mieszkań i rozwiązań architektoniczno – przestrzennych tej formy mieszkalnictwa. Wyniki badań zawierających ocenę form zabudowy w aspekcie czynników społeczno – ekonomicznych posłużyć powinny poprawie funkcjonowania społecznego budownictwa czynszowego w Polsce.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmartwychwstała modernistyczna "mieszkaniówka" wizytówką dzisiejszego miasta

Szczecin jako swoisty „tygiel” kulturowy jest, niestety, także wskutek braku spójnej myśli i koncepcji architektonicznej kojarzony pejoratywnie. Nowa koncepcja władz miasta i wizji Baltic Neapolis wychodzi na przeciw oczekiwaniom mieszkańców, którzy chcą dobrego powrotu tradycji morskiej - miasta położonego „blisko portu”. Obecnie koncepcje projektantów nie konkurują z rekonstrukcjami niegdyś zapomnianej architektury modernistycznej, zgromadzonej na terenie miasta. Nieświadomość istnienia tego typu architektury wśród mieszkańców regionu pomorskiego jest powszechna. Są to realizacje znanych architektów niemieckich, zaliczanych do światowej awangar-dy poprzedniego stulecia. Rehabilitacja mieszkaniowej architektury modernistycznej w tkance architektonicznej współczesnego Szczecina, stanowi o nowej jakości estetycznej i użytkowej XXI-wiecznego miasta. „Zmartwychwstanie” modernizmu odnosi się zatem do warstwy mentalnej architektów - projektantów, a także świeżego spojrzenia na ten rodzaj budowli, uwarunkowany w aspekcie historycznym. To, co niegdyś zakryte, dziś staje się chciane i pożądane. Mieszkańcy Szczecina bacznie przyglądają się, aby spuściznę tę odnowić rozsądnie, z dbałością o detal. Zależy nam, aby szczegóły w „salonie modernistycznej mieszkaniówki”, jakim jest Szczecin, nie były przypadkowe.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Indywidualne zapotrzebowanie na przestrzeń - transformacje

W prezentowanym materiale kontynuowane są rozważania dotyczące problematyki ukierunkowanego projektowania wnętrz mieszkalnych, związanego ze zróżnicowaniem potrzeb użytkowników. Omawiane tu zróżnicowania wynikają z psychotypu wyrażającego się poprzez temperament i indywidualny wzorzec myślenia. W niniejszym artykule opisane zostały transformacje, czyli przekształcanie przestrzeni pokoju jako: z jednej strony - odpowiedź na wielkość powierzchni pokoju w akademiku, z drugiej strony - jako indywidualna potrzeba użytkownika, niezależna od dysponowanej powierzchni mieszkalnej. Zwrócono uwagę, że zróżnicowanie rodzajów i liczba transformacji związane są z reprezentowanym przez użytkownika psychotypem. Przykłady rozwiązań przedstawiono, posługując się ilustracjami zadania projektowego wykonanego w latach 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013 przez studentów WA PB na kierunku: architektura i urbanistyka (studia inżynierskie), architektura wnętrz (studia magisterskie).

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Projekty Lothara Schreyera jako przejaw sakralizacji formy plastycznej w Bauhausie okresu weimarskiego

Powstanie i program Bauhausu były oparte na potrzebie poszukiwania nowych form wyrazu artystycznego i zamyśle kształcenia nowoczesnych projektantów. Eksperymenty te często odwoływały się do ekspresji odczuć metafizycznych, umożliwiających, przy pomocy odpowiednich praktyk misteryjnych, osiągnięcie i przekroczenie granic poznania jednostki. Uwidoczniło się to najsilniej w pierwszej fazie istnienia szkoły w Weimarze, gdzie konkurowały ze sobą rozmaite poglądy, pomysły, koncepcje twórcze zmierzające do łączenia różnych dyscyplin artystycznych w ideę Gesammtkunstwerk. Jednym z artystów współtworzących tę wczesną koncepcję działania Bauhausu był Lothar Schreyer, który w szkole zajmował się sceną i teatrem, uprawiał twórczość plastyczną, a oprócz tego parał się literaturą, architekturą i prawem. W odnalezionych w ostatnich latach jego projektach z lat dwudziestych ujawniają się silnie eksponowane wątki religijno-ezoteryczne, w których kluczową rolę odgrywa oparte na geometrii poszukiwanie form uniwersalnych. W tekście zostały przedstawione i zanalizowane przepełnione mistyką obrazy Schreyera, realizujące pragnienie osiągnięcia sacrum, ujęte w kontekście jego pracy dydaktycznej oraz programu artystyczno-estetycznego szkoły. Do tego celu wykorzystano metodę analizy ikonograficznej umożliwiającą wnikliwą interpretację zawartych w tych projektach elementów symbolicznych i alegorycznych. Przywrócenie wiedzy na ich temat uświadamia nam silną obecność nurtu irracjonalnego w ideologii estetycznej Bauhausu, co weryfikuje zakorzenione przekonanie o jego racjonalności i pragmatyzmie.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Tradycyjne zdobnictwo starych domów okolic wsi Kaniuki we wspomnieniach ludowego rzeźbiarza Włodzimierza Naumiuka

Pozyskano wspomnienia Włodzimierza Naumiuka, 84-letniego ludowego artysty i rzemieślnika ze wsi Kaniuki na Białostocczyźnie, dotyczące jego wiedzy na temat zjawiska architektoniczno-kulturowego, w którym osobiście uczestniczył, mianowicie powstawania drewnianej deskowej ornamentyki domów wiejskich. Uwzględniono, zaprezentowano i poddano ocenie te aspekty badanego zjawiska, które poznano dzięki wspomnieniom Włodzimierza Naumiuka, a które wykraczają poza dotychczasową wiedzę z literatury przedmiotu. W szczególności wykazano zaskakująco silny wpływ preferencji mieszkańców wsi (klientów rozmówcy) na tematykę zdobnictwa domów i dokonano ogólnej periodyzacji mody zdobniczej.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Piera Della Francesca „Biczowanie Chrystusa” : Malarskie doświadczenie sacrum. Między sztuką a nauką

Piero della Francesca był artystą renesansu. Jego działalność twórcza oscylowała wokół naukowego rozumienia i zastosowania perspektywy w malarstwie oraz symboliki w przedstawieniach sakralnych. Obraz „Sen św. Hieronima”, znany także jako „Biczowanie Chrystusa”, został zamówiony przez rodzinę Montefeltro pomiędzy 1445 a 1460 rokiem. Przedstawienie jest powszechnie znane jako „Biczowanie” lub „Biczowanie Chrystusa” ze względu na scenę drugiego planu, która przedstawia akt chłosty unieruchomionej postaci. Tempera o wymiarach około 58 cm x 81 cm przemawia tematyką sacrum ujętą zgodnie z ideami epoki renesansu oraz naukową podstawą w kompozycji przedstawienia. Dialog pomiędzy tym, co empiryczne, a tym, co semantyczne, wytworzył dzieło, które współczesne interpretacje umieszczają jako jedno z kluczowych w rozwoju awangardy sztuki współczesnej. Tajemniczość przedstawienia przywodzi szereg interpretacji, nakreślając tak ważną w sacrum rolę symboliki. Na poziomie kompozycji malarskiej artysta zastosował kilka reguł geometrii, tworząc niejednoznaczną budowę perspektywy. Zabieg ten nadaje przedstawieniu cechy generatywne, których język jest charakterystyczny także dla twórczości nowoczesnej. Artykuł jest próbą analizy geometrycznej struktury kompozycji dzieła oraz podstaw naukowych towarzyszących jego powstawaniu. Przedstawiona zostanie także warstwa symboliczna, której odczytanie decyduje o wielowątkowości przedstawionego malarskiego doświadczenia sacrum. Wynikiem tych prac jest wirtualna, trójwymiarowa rekonstrukcja słynnego w historii sztuki obrazu.

Czasopismo: Architecturae et Artibus
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka