rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ wapnowania i dodatku osadu ściekowego na zawartość żelaza, miedzi i cynku w kupkówce pospolitej (dactylis glomerata l.) Uprawianej na glebie zanieczyszczonej niklem

W trzyletnim doświadczeniu wazonowym badano wpływ wapnowania i stosowania osadu ściekowego na zawartość żelaza, miedzi i cynku w biomasie kupkówki pospolitej uprawianej na glebie zanieczyszczonej niklem. W doświadczeniu uwzględniono następujące czynniki: I - wapnowanie (bez wapnowania i wapnowanie wg 1 Hh gleby w formie CaCO3); II - dodatek osadu ściekowego (bez osadu ściekowego i osad ściekowy pochodzący z oczyszczalni ścieków w Siedlcach w dawce odpowiadającej ilości 2 g C.kg-1 gleby); III - zróżnicowana ilość niklu w glebie (0, 50 i 100 mg Ni.kg-1 gleby w formie roztworu wodnego NiCl2 . 6H2O). W każdym sezonie wegetacyjnym zebrano po cztery pokosy rośliny testowej, w której po zmieleniu i mineralizacji "na sucho" oznaczono zawartość badanych metali ciężkich metodą ICP-AES. We wszystkich latach badań wapnowanie spowodowało obniżenie zawartości miedzi i cynku w biomasie kupkówki pospolitej, nie różnicując jednoznacznie zawartości żelaza. Zastosowanie osadu ściekowego spowodowało zwiększenie ilości wszystkich omawianych metali w roślinie testowej w latach prowadzenia doświadczenia. Wzrastające ilości niklu w glebie wpływały na zmniejszenie zawartości miedzi w kupkówce pospolitej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie funkcjonowania obiektów gospodarki odpadami

Jednym z głównych problemów ochrony środowiska jest prawidłowa gospodarka odpadami komunalnymi. Wymaga ona nie tylko odpowiednio dobranych metod przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów, ale także prawidłowo zaprojektowanych obiektów infrastruktury związanej z gospodarką odpadami oraz systemów zbiórki i transportu odpadów do miejsca przeznaczenia. Rozwiązania powinny być skuteczne pod względem ochrony środowiska oraz efektywne ekonomicznie. Celem pracy jest przedstawienie możliwości stworzenia modelu odzwierciedlającego funkcjonowanie wybranych obiektów infrastruktury gospodarki odpadami. W badaniach wykorzystano schemat zakładu gospodarki odpadami komunalnymi, w skład którego wchodzą m.in. sortownia odpadów, stacje demontażu odpadów wielkogabarytowych i elektrycznych. Do stworzenia modelu działania ww. obiektów można wykorzystać sieci kolejkowe z wieloma klasami zgłoszeń, których zastosowanie pozwala na wierne odzwierciedlenie realnej sytuacji oraz dokonanie oceny efektywności badanych obiektów. gospodarka odpadami, sieci kolejkowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ dawek osadu ściekowego oraz wapnowania na zawartość Li, Ti, Ba, Sr i As w roślinach testowych

Celem pracy było określenie wpływu osadu ściekowego zastosowanego w dawce 10, 20 i 30% św.m. w stosunku do masy gleby w wazonie i wapnowania na ogólną zawartość Li, Ti, Ba, Sr i As roślinach testowych: życicy wielokwiatowej, słoneczniku i kukurydzy. Nawożenie osadem ściekowym istotnie zróżnicowało zawartość ogólną badanych pierwiastków w uprawianych roślinach. Największą bioakumulację Li i Sr stwierdzono w słoneczniku pastewnym, Ba i Ti w życicy wielokwiatowej, a As w kukurydzy. Wapnowanie gleby istotnie zmniejszyło ogólną zawartość badanych pierwiastków śladowych, za wyjątkiem Ba, średnio we wszystkich uprawianych roślinach. osad ściekowy, wapnowanie, Li, Ti, Ba, Sr, As, rośliny testowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmieszane odpady komunalne źródłem energii odnawialnej

W Polsce zmieszane odpady komunalne są głównie składowane. Składowiska te są więc źródłem gazu. Od potencjału gazowego składowiska zależy możliwość ujmowania i zasadność energetycznego wykorzystania biogazu. W artykule przedstawiono oszacowanie potencjalnych zasobów gazu składowiskowego z odpadów komunalnych. Przeanalizowano wpływ udziału w odpadach składników ulegających biodegradacji na potencjał gazowy składowiska. Wskazano na dwa kierunki gospodarowania zmieszanymi odpadami komunalnymi: produkcja paliwa zastępczego do pieców cementowych oraz stabilizacja tlenowa lub beztlenowa odpadów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wartość próchnicotwórcza i zawartość makroskładników w osadach ściekowych województwa Warmińsko-Mazurskiego

W pracy podano wyniki fizykochemicznych badań komunalnych osadów ściekowych  z 8 największych oczyszczalni ścieków województwa warmińsko-mazurskiego prowadzonych przez Stację chemiczno-Rolniczą w Olsztynie w latach 2005-2009. Badano zawartość suchej masy, materii organicznej, N og., N-NH4, P, Ca i Mg oraz wartość pH w 120 próbkach osadów ścieków komunalnych. Duża zawartość makroskładników, suchej masy (średnio 53,6%), materii organicznej (średnio 645 gokg-1 s.m.) i neutralny odczyn predysponują te osady do wykorzystania w rolnictwie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany stanów wody w Zbiorniku Koronowskim w latach 1996–2012

Artykuł przedstawia analizę zmian poziomu wód Zbiornika Koronowskiego w latach 1996–2012. Amplituda rzędnych piętrzenia wód wynosiła jedynie 77 cm. Minimalne odnotowane piętrzenie wynosiło 81,00 m n.p.m., a maksymalne 81,77 m n.p.m. Powiązano stan wód z panującymi warunkami klimatycznymi (suma opadów atmosferycznych) oraz hydrologicznymi (dopływ rzeką Brda). Stwierdzono, że gospodarka wodna prowadzona przez Elektrownię Wodną Koronowo jest prowadzona racjonalnie, nie powodując negatywnych zmian w środowisku przyrodniczym.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza przestrzennych zmian stanów retencji gruntowej doliny Odry w rejonie Malczyc

W pracy zaprezentowano analizę przestrzennych zmian stanów retencji gruntowej dla fragmentu doliny Odry położonego poniżej stopnia wodnego w Brzegu Dolnym. Do analiz wybrano średnie miesięczne poziomy wody gruntowej z wybranych punktów pomiarowych (32 piezometry) znajdujących się w rejonie Malczyc oraz 7 wodowskazów na Odrze, Średzkiej Wodzie, Jeziorce i Nowym Rowie. Zmianę stanów retencji gruntowej przedstawiono w ujęciu przestrzennym dla okresów wegetacyjnych lat: 2010, 2011 oraz 2012. Na bazie danych wykonano interpolację rzędnych zwierciadła wody gruntowej dla omawianego obszaru. Na tej podstawie wyliczono różnice występujące pomiędzy rzędnymi zwierciadła wody gruntowej. Kolejnym etapem było uzyskanie przestrzennego rozmieszczenia stanów retencji gruntowej oraz jego analiza. Uzyskane wyniki wykazują znaczne zmiany w stanach retencji gruntowej na wybranym fragmencie doliny w poszczególnych okresach wegetacyjnych. Przeanalizowano również zależności kształtowania się zmian stanów retencji gruntowej względem odległości od koryta Odry.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydomowe oczyszczalnie ścieków w rozwoju gospodarki ściekowej wybranych gmin lubelszczyzny

Jednym z podstawowych elementów polityki ekologicznej i gospodarczej Polski jest gospodarka wodno-ściekowa. Na obszarze Polski o słabo rozwiniętej infrastrukturze kanalizacyjnej część ludności korzysta przydomowych systemów do odprowadzania ścieków, które są tańszą opcją budowy sieci kanalizacyjnej. Najczęściej są to zbiorniki bezodpływowe (92%) oraz przydomowe oczyszczalnie ścieków. Dynamiczna suburbanizacja wokół aglomeracji miejskich powinna być nakierowana na szczególną dbałość o środowisko przyrodnicze tych terenów, także wód. Celem pracy było określenie udziału przydomowych oczyszczalni ścieków w rozwoju gospodarki ściekowej na terenie czterech wybranych gmin Lubelszczyzny. Gminy te bezpośrednio sąsiadują z miastem Lublin, stanowiąc często miejsce zamieszkania Lublinian. Praca obejmowała analizy demograficzne gmin, wodno-kanalizacyjne oraz analizę udziału przydomowych oczyszczalni ścieków w latach 2005–2014. We wszystkich badanych gminach występowała tendencja wzrostowa związana z rozbudową sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej. Na terenie wszystkich badanych gmin występowało łącznie 1413 sztuk przydomowych oczyszczalni ścieków, a tylko 227 z nich zostało sfinansowanych ze środków gminnych. Największa ilość przydomowych oczyszczalni znajdowała się na obszarze gminy Niemce. W ostatnich latach w większości gmin odnotowano nieznaczny spadek inwestycji przydomowych oczyszczalni ścieków. Spowodowane jest to rozwojem sieci kanalizacyjnej na terenach gmin.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próby granulowania odpadów pyłu węglika krzemu do wykorzystania w hutnictwie

W artykule przedstawiono wyniki prób laboratoryjnych granulowania pyłu węglika krzemu oraz rezultaty badań nad doborem spoiwa oraz określeniem właściwości uzyskanych granulatów. Materiałem badawczym był odpadowy pył węglika krzemu o bardzo dużym rozdrobnieniu, który mieszano z cementem lub organicznym modyfikowanym preparatem skrobiowym. Wykonano sześć prób granulowania w granulatorze talerzowym o średnicy 100 cm. W każdej serii badawczej określono: rodzaj i udział spoiwa, średnicę granul, kruchość, rodzaj struktury oraz właściwości wytrzymałościowe. Dobre granulaty z węglika krzemu uzyskano z dodatkiem spoiwa cementowego o udziale masowym 4% oraz po co najmniej 24 godzinach sezonowania. Spoiwo należało dodawać dwukrotnie metodą pudrowania, najpierw w trakcie mieszania w granulatorze oraz ponownie po zakończeniu wytwarzania. Stwierdzono, że uzyskany granulat może być wykorzystany jako zamiennik żelazokrzemu w procesach wytapiania stali.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena przydatności do celów nawozowych popiołów z pelletów spalanych przy zastosowaniu palnika zgazowującego typu LESTER

Dotychczasowe polskie doświadczenie z wykorzystaniem biomasy w energetyce systemowej w celu zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnym miksie energetycznym przy współspalaniu biomasy łącznie z węglem nie jest optymalnym rozwiązaniem. Właściwe jest tworzenie lokalnych rynków biomasy dla celów energetycznych jako fundamentu przyszłej energetyki rozproszonej opartej na biomasie. Takie rozwiązanie ułatwia wykorzystanie popiołów ze spalania biomasy do nawożenia roślin. Temat niniejszego opracowania stanowi ocena przydatności do nawożenia gleb popiołu z pelletów spalanych w innowacyjnym, zgazowującym palniku pelletowym LESTER. W pracy przeprowadzono analizę zawartości w popiele makro- i mikroskładników oraz porównanie ze składem chemicznym spalanych pelletów oraz ilości dopuszczalnych w nawozach. Zawartość fosforu, potasu, wapnia i magnezu w popiołach dennych i lotnych otrzymywanych przy spalaniu pelletów z drewna, z wykorzystaniem zgazowującego palnika pelletowego LESTER oraz słomy żytniej, uzasadnia wykorzystywanie tego materiału do nawożenia gleb. Natomiast ze względu na niską, porównywalną z zasobnością gleby, zawartością azotu materiału tego nie należy traktować jako nawozu, dostarczającego ten makroskładnik do gleby. Popioły denne analizowane w opracowaniu stosowane do celów nawozowych spełniają warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. Popioły lotne ze względu na wyższą zawartość żelaza, cynku i niklu należy stosować z dużą ostrożnością. W związku z tym, że popiołów dennych otrzymujemy wielokrotnie więcej niż lotnych, należy zastanowić się nad możliwością stosowania ich w postaci mieszanin o odpowiednich proporcjach.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adaptacja hydroponicznego systemu ogrodów wertykalnych do warunków Polskich

Tereny zielone w miastach stopniowo kurczą się z powodu rozwoju cywilizacyjnego. Tak zwane „ogrody wertykalne” mogą stać się alternatywą dla płaskich obszarów trawników lub klombów w gęsto zabudowanych obszarach, zapewniając poprawę jakości powietrza, korzyści dla lokalnego mikroklimatu, wartości estetycznych oraz ludzkiego zdrowia i dobrego samopoczucia. Stworzenie nowej konstrukcji pionowego ogrodu na ścianie istniejącego budynku wymaga szczególnej uwagi: pionowa konstrukcja ogrodu powinna być stabilna, solidna, lekka i łatwa w montażu. W naszej pracy przedstawiamy konstrukcję do ogrodu pionowego przystosowaną do upraw hydroponicznych ozdobnych roślin zielnych. Budowa została zbudowana na ścianach południowych i północnych na budynku uniwersytetu w Lublinie. W ciągu trzech kolejnych lat monitorowano konstrukcję ogrodu wertykalnego, systemu dostarczania składników odżywczych oraz rośliny. Wyniki wykazały, że zastosowana konstrukcja i system hydroponiczny działały dobrze i były odporne na warunki klimatyczne przez cały rok.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zatrzymania zasobów różnorodności biologicznej chronionych Konwencją Waszyngtońską (CITES) dokonywane przez polską służbę celną

Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem – CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) jest międzynarodowym układem ograniczającym transgraniczny handel różnymi gatunkami roślin i zwierząt oraz wytworzonymi z nich produktami. Konwencja została podpisana w 1973 roku w Waszyngtonie. Głównym jej zadaniem jest redukcja lub całkowita eliminacja handlu okazami gatunków, których liczba lub stan sugerują, że niekontrolowane ich pozyskiwanie z naturalnego środowiska jest szkodliwe dla ich przetrwania. Choć postanowienia Konwencji CITES weszły w życie w Polsce w marcu 1990 r., nadal problem stanowi brak jej znajomości u obywateli a także dostosowywanie polskiego prawodawstwa i jego egzekwowania do wymogów Konwencji. Celem pracy było zaprezentowanie Konwencji CITES w kontekście spowalniania przekształcania zasobów przyrody. Analizowano także dane z urzędu celnego i postrzeganie wybranych elementów konwencji waszyngtońskiej przez przedstawicieli polskich turystów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekonomiczny model i narzędzia zarządzania ochroną powietrza na przykładzie zakładu koksowniczego

Prawno-ekonomiczne modele zarządzania ochroną powietrza w polskich zakładach przemysłowych, uwzględniające zapisy ustawy „Prawo ochrony środowiska”, są dalekie od doskonałości. Jest to szczególnie widoczne w przemyśle koksowniczym, gdzie zanieczyszczenia podlegające opłatom wyznaczane są w sposób wybiórczy, a jednostkowe stawki opłat emisyjnych ustalane są w sposób przypadkowy. Nie są również przyznawane ulgi podatkowe producentom koksu opałowego, z tytułu ograniczenia emisji zanieczyszczeń w gospodarce komunalno – bytowej po zastąpieniu węgla koksem opałowym. Zaproponowany nowy ekonomiczny model zarządzania ochroną powietrza w koksowniach eliminuje istniejące niedociągnięcia.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda respirometrycznej oceny podatności substratów roślinnych na rozkład w warunkach mezofilowej fermentacji metanowej

Opisane badania miały na celu wyznaczenie optymalnych parametrów prowadzenia testu respirometrycznego podatności substratów roślinnych na beztlenowy rozkład na przykładzie kiszonki Ślazowca pensylwańskiego. Dynamikę przemian biochemicznych materiału organicznego określono przy pomocy naczyń pomiarowych OxiTop. Eksperyment prowadzono w trzech seriach badawczych, różniących się obciążeniem komór pomiarowych początkowym ładunkiem związków organicznych, seria I – 5 g<sub>s.m.o.</sub>/l, seria II – 10<sub>s.m.o.</sub>/l, seria III – 20 g<sub>s.m.o.</sub>/l. Fermentację prowadzono w warunkach mezofilowych przez 20 dni, w komorach reakcyjnych zaszczepionych beztlenowym osadem czynnym. Maksymalnie uzyskano ok. 3500 ml biogazu w serii III, najmniej biogazu powstało w serii I, gdzie wprowadzono najmniejszy ładunek związków organicznych. W oparciu o uzyskane wyniki wyznaczono współczynnik produkcji biogazu, w serii I wynosił on y = 365 ml/g<sub>s.m.o.</sub>, w serii II wynosił y = 319 ml/g<sub>s.m.o.</sub>,a w serii III y = 278 ml/g<sub>s.m.o.</sub>. Pomiar jakości powstałego biogazu wskazał na zależność pomiędzy zawartością metanu w biogazie o początkowym ładunkiem materii organicznej wprowadzanej do komory reakcjnej, zawartość metanu w biogazie wynosiła od 37% w serii III do 48% w serii I eksperymentu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Numeryczne i eksperymentalne badanie ograniczników przepływu

W artykule przedstawiono wyniki pozytywnie zakończonych poszukiwań urządzenia hydraulicznego pozwalającego na samoczynne ograniczenie strumienia przepływającej cieczy w zależności od jej prędkości napływu. Urządzenie takie jest wykorzystywane do samoczynnej regulacji ilości wody płynącej ze zbiorników wody (np. deszczowej) do cieków wodnych (rzek, kanałów itp.). Idea prezentowanego urządzenia została zgłoszona do opatentowania w Polskim Urzędzie Patentowym i po upływie kilku lat uzyskała ochronę Patentową. Przedstawione rozwiązanie poddano badaniom laboratoryjnym w trakcie których ustalono dla jednej typowielkości cechy konstrukcyjne w zależności od żądanych parametrów przepływowych. W trakcie badań laboratoryjnych potwierdzono założenia przepływowe prezentowanej konstrukcji.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eutrofizacja wód zbiorników zaporowych oraz rola makrofitów w tym procesie

W pracy przedstawiono zagadnienie związane z procesem eutrofizacji wód, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorników zaporowych. Eutrofizacja to procesem globalnym, zagrażający ekosystemom wodnym na każdym kontynencie. Często doprowadza ona do ich degradacji. Szczególnie narażonymi na to zjawisko są zbiorniki sztuczne jakimi są zbiorniki zaporowe. W pracy przedstawiono mechanizmy procesu eutrofizacji. Wskazano także na znaczenie roślin wodnych w procesie oczyszczania wód, możliwości ich wielostronnego zastosowania. W ostatnim okresie w Polsce i na świecie obserwuje się tendencję do nakierowania badań na naturalne, czy półnaturalne metody oczyszczania wód, w tym także oczyszczalnie hydrofitowe. Obecność makrofitów w zbiornikach wodnych to z jednej strony gwarant dobrego stanu ekologicznego, z drugiej niezaprzeczalny walor estetyczny.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koagulacja zanieczyszczeń występujących w wodach powierzchniowych w okresie dynamicznego przepływu

Wody z rzeki Mała Panew w miejscowości Czarnowąsy oraz z ujęcia Czaniec w miejscowości Kobiernice, wraz z symulacjami, w których osady denne tych wód wymieszano z ich matrycami naturalnymi, poddano badaniom fizyko-chemicznym. W ten sposób określono wpływ porywania osadów dennych podczas okresów dynamicznego przepływu wód rzecznych na ich parametry w tym co było głównym celem pracy: OWO, RWO, absorbancje przy długości fali 254 nm, SUVA<sub>254</sub>, zasadowość, stężenie wybranych metali: glinu, żelaza i ołowiu. Następnie wody te poddano procesowi koagulacji. Dawki koagulantów określono przy pomocy analizy punktu izoelektrycznego zanieczyszczeń koloidalnych, przy czym wartym odnotowania jest, iż nie zaobserwowano wpływu porywania osadów na konieczność zwiększenia dawki koagulantów. Koagulację prowadzono przy pomocy 2 rodzajów koagulantów: koagulantu wstępnie zhydrolizowanego oraz klasycznego koagulantu hydrolizującego. Wykazano wzrost stężenia zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych po ekstrakcji osadów dennych do wód surowych. Zanieczyszczenia te występowały głównie w formie zawiesiny. Wykazano również większą efektywność procesu koagulacji przy zastosowaniu koagulantu wstępnie zhydrolizowanego Flokor 1,2A w stosunku do siarczanu glinu przy zastosowaniu zdecydowanie niższej dawki tego pierwszego. Badania te wykazały również negatywny wpływ siarczanu glinu na odczyn i zasadowość wód uzdatnionych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmniejszenie powierzchni infiltracji ścieków do gruntu dzięki zastosowaniu filtrów doczyszczających

Celem artykułu było określenie możliwości i celowości zastosowania filtrów doczyszczających przed odprowadzaniem ścieków do ziemi w kontekście spełnienia warunków aktualnego Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Ze względu na spodziewane w praktyce zastosowanie i popularność jako warianty porównawcze zastosowano reaktory o bardzo prostej konstrukcji. Porównano uśrednione wartości zmniejszenia BZT<sub>5</sub>, ChZT<sub>Cr</sub> i zawiesiny ogólnej dla trzech technologii filtrów doczyszczających: złoża biologicznego zraszanego z naturalną wentylacją, filtra piaskowego odkrytego oraz filtra włókninowego. Dodatkowo jako czwarty wariant zaprezentowano prosty model matematyczny i pozwalający na oszacowanie BZT<sub>5</sub> na odpływie z biologicznego złoża zraszanego celem zinterpretowania danych empirycznych. Model ten mimo dużej przydatności jest rzadko stosowany w naszym kraju. Stwierdzono możliwość zmniejszenia powierzchni infiltracji (rozsączania) na skutek zastosowania filtrów doczyszczających (powierzchnia po redukcji stanowi 38–63% powierzchni wejściowej). W przypadku dużego pierwotnego zapotrzebowania powierzchni pod drenaż rozsączający zysk w kosztach (kilka tysięcy złotych) wynikający z jej zmniejszenia może nawet znacząco przekraczać koszt zakupu taniego filtra doczyszczającego. Dodatkowo zmniejszenie zajętej powierzchni działki (w skrajnych przypadkach nawet o 100 m<sup>2</sup>), dzięki zastosowaniu filtra doczyszczającego, umożliwia wykorzystanie niezajętej powierzchni na inne cele i daje w ten sposób dodatkową korzyść ekonomiczną.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne w różnych frakcjach pyłu zawieszonego w powietrzu obszarów zdominowanych emisją komunikacyjną

W pracy zaprezentowano wyniki badań 16 wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) związanych z czterema frakcjami pyłu zawieszonego (PM, PM10, PM2,5 i PM1; frakcje cząstek, których średnica aerodynamiczna mieści się w przedziałach od 30 nm do odpowiednio: 100; 10; 2,5 i 1 μm) prowadzonych w punktach zlokalizowanych na poboczu autostrady i przy ruchliwym skrzyżowaniu w Katowicach. Badania przy autostradzie prowadzono wiosną, a przy skrzyżowaniu latem 2012 roku. Próbki pobierano niskociśnieniowym impaktorem firmy DEKATI. Analizę WWA w próbkach pyłu wykonano metodą chromatografii gazowej. Średnie stężenie sumy 16 WWA związanych z PM, wiosną wynoszące 14,6 ng/m<sup>3</sup>, było dwa razy wyższe niż latem. Stężenie to było kilku, a nawet kilkunastokrotnie niższe niż stężenia notowane wcześniej w miastach Polski Południowej w zimie. Tymczasem wskaźniki toksyczności, mutagenności i kancerogenności obliczone dla WWA przy autostradzie i skrzyżowaniu były wysokie. Świadczy to o dużym zagrożeniu zdrowotnym generowanym obecnością WWA w powietrzu Katowic także w okresie wiosenno-letnim. Wartości wskaźników diagnostycznych, wskazujące z grubsza na pochodzenie WWA związanych z PM, potwierdziły, że w okresie badań komunikacja była głównym źródłem WWA w obu punktach Katowic.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka