rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sposób wyznaczenia współczynnika tłumienia w obserwacjach sejsmoakustycznych długich ścian o złożonej geometrii

Parametrem określającym spadek amplitudy fali w górotworze, na drodze o znanej długości jest współczynnik tłumienia amplitudy fal sejsmicznych. Wartość przybliżona tego współczynnika jest lokalną cechą pokładu węgla w badanym obszarze. W artykule przedstawiono eksperyment badawczy w jednej z kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW), wykorzystujący dwa sposoby wyznaczenia wartości tłumienia na wybiegu ściany wydobywczej, przy pomocy aparatury sejsmoakustycznej. Nietypowa geometria wyrobiska, polegająca na gwałtownym zwiększeniu się frontu eksploatacji z 200 do 300 metrów, wymusiła dla oceny stanu zagrożenia metodą sejsmoakustyczną określenia efektywnej wartości tłumienia. Celem badań było wyznaczenie współczynnika tłumienia z zastosowaniem schematu pomiarowego metody sejsmoakustycznej w oparciu o model pola emisji Kornowskiego i Kurzeji (2009). Zestawiono wyniki współczynnika tłumienia w dwóch etapach eksploatacji o podobnych warunkach naprężeniowych, lecz przy znacząco różnych długościach frontu. Ponadto porównano wartości współczynników tłumienia z wynikami eksperymentu pomiarowego, wykazując ich zbieżność.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja górnicza w Rudzie Śląskiej – Wirku, deformacje i ochrona kościoła

W artykule dokonano syntetycznej oceny dokonanej w latach 2000-2021 eksploatacji czterech pokładów węgla kamiennego, kolejno 416, 418, 413/2 i 414/2 w partii Środkowej ruchu Pokój kopalni Ruda. Eksploatacja była prowadzona pod dzielnicą Wirek i neogotyckim kościołem pod wezwaniem św. Wawrzyńca. Ocena obejmuje historię eksploatacji górniczej, analizę pomierzonych deformacji na linii pomiarowej i budynku kościoła, a także działań profilaktycznych. Przez cały okres eksploatacji górniczej był prowadzony monitoring geodezyjny i budowlany deformacji powierzchni i budynku kościoła. Na podstawie wyników pomiarów deformacji powierzchni określono wpływ doszczelniania zrobów zawałowych na zmniejszenie wartości współczynnika eksploatacyjnego. Ponadto określono wpływ prędkości frontu ściany na zmniejszenie prędkości narastania obniżeń oraz uszkodzeń budynków.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Racjonalizowanie gospodarki odpadami komunalnymi na podstawie informacji o przepływach finansowych

Opracowanie poświęcone zostało zawartości informacyjnej zestawień prezentujących w gminach i w związkach międzygminnych przepływy finansowe z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi. Jego celem jest: 1) identyfikacja: a) zakresu władztwa opłatowego organów samorządowych w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, b) determinantów dochodów i wydatków związanych z gospodarką odpadami komunalnymi w gminach i związkach międzygminnych w kontekście konieczności bilansowania się systemu gospodarki odpadami komunalnymi; 2) diagnoza i ocena sposobu prezentacji i struktury przepływów finansowych z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi w uchwałach budżetowych i sprawozdaniach z wykonania budżetu wskazanych jednostek samorządowych – krytyczna analiza praktykowanych rozwiązań; 3) prezentacja możliwej w świetle prawa struktury omawianych przepływów, pozwalającej na racjonalizowanie działań w obszarze gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce. Od strony metodycznej w opracowaniu kluczową rolę odegrała krytyczna analiza i ocena obowiązujących regulacji prawnych oraz rozwiązań stosowanych przez jednostki samorządowe. W prowadzonych rozważaniach wykorzystano podejście diagnostyczne (opis i ocena stosowanych rozwiązań) oraz prospektywne (propozycja zmiany dotychczasowych rozwiązań).

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Podmiotowość komitetu obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej w gminie

Nowelizacja ustaw samorządowych z 2018 r. wprowadziła do systemu prawnego instytucję komitetów obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, ściśle związanych z wykonywaniem uprawnień przyznanych mieszkańcom. Przepisy nie określają wprost charakteru prawnego tych tworów. Dzięki analizie przepisów ustalono, że komitety można uznać za specyficzne podmioty prawa administracyjnego o ograniczonym zakresie działania. Nie dysponują natomiast podmiotowością w rozumieniu prawa cywilnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Mieszkalnictwo socjalne w Polsce w procesie zmian

Przedmiotem artykułu jest mieszkalnictwo socjalne we współczesnej Polsce, będące sektorem mieszkalnictwa społecznego. Celem mieszkalnictwa socjalnego jest udostępnianie mieszkań dla gospodarstw domowych o dochodach zbyt niskich, aby uzyskać dostęp do mieszkań społecznych lub najmowanych na rynku. Udzielanie pomocy w ramach dwu stosowanych obecnie form najmu jest zadaniem własnym gmin. Obecnie w Polsce wprowadzane są zmiany prawa dające gminom większą swobodę w wyborze sposobu tworzenia zasobu mieszkań wykorzystywanych do najmu na warunkach socjalnych i w gospodarowaniu zasobami już posiadanymi. Zmiany te współwystępują ze zmianami modelu polityki mieszkaniowej od modelu selektywnego w wersji szerokiej do modelu selektywnego w wersji wąskiej, to jest takiego, w którym pomoc mieszkaniowa jest kierowana tylko dla niezamożnych gospodarstw domowych. Przyjęty przez rząd w 2016 r. Narodowy Program Mieszkaniowy dotąd nie przynosi wymiernych efektów w postaci zwiększenia skali tworzenia mieszkań społecznych ani poprawy w udzielaniu pomocy mieszkaniowej gospodarstwom domowym o niskich i bardzo niskich dochodach. Dokonane zmiany niosą ze sobą jednak znaczny potencjał zmian korzystnych dla niezamożnych grup ludności, zarówno w ramach mieszkalnictwa społecznego jak i socjalnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Katastrofy wodne w szybie Mühlberg w Iwinach

Artykuł przedstawia historię dwóch katastrof wodnych, do których doszło w szybie Mühlberg w Iwinach. Należał on do ośrodka górniczego, powstającego w tym miejscu na zlecenie koncernu Towarzystwo Górnicze Spadkobiercy Georga Gieschego (Bergwerks-Gesellschaft Georg von Giesches Erben) z Wrocławia. Pierwsza, mniejsza, miała miejsce, w marcu, a druga, rozleglejsza, we wrześniu 1944 roku. Ponadto uwzględniono proces budowy szybu, przyczyny zalania, plan odwodnienia oraz skutki tych działań.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Historia i przyczyny katastrofy w dawnej kopalni rud żelaza Bibiela (region tarnogórski)

Walka z wodą, wymagająca największego wysiłku technicznego i ekonomicznego, wysunęła się w okresie preindustrialnym na czoło wszystkich problemów technicznych górnictwa na terenie złóż śląsko-krakowskich. Jedna z ostatnich zanotowanych w historii katastrof, wynikających z zagrożeń wodnych, miała miejsce w 1917 roku w położonej na wschód od Miasteczka Śląskiego kopalni Bibiela na tzw. Pasiekach, eksploatującej limonitowe rudy żelaza. Celem podjętych prac było zidentyfikowanie przyczyny zalania kopalni, którą mogła być niewydolność systemu odwodnienia, lub też nagły, niekontrolowany dopływ, praktycznie niemożliwy do przewidzenia. Na podstawie analizy danych archiwalnych i obserwacji terenowych stwierdzono, iż do powstania katastrofy przyczyniły się warunki geologiczno-górnicze i intensyfikacja wydobycia.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie wskaźników emisji rtęci i siarki dla surowego i wzbogaconego węgla kamiennego

Obecne regulacje wymagają ciągłej kontroli oraz redukcji emisji pochodzącej z sektora energetycznego. Szczególną uwagę skupia się m.in. na emisji SO2 i rtęci. Jednym ze sposobów obniżenia ich emisji jest poprawa jakości węgla przed jego spalaniem. W pracy przedstawiono możliwości obniżenia ich zawartości w węglu kamiennym w procesie wzbogacania oraz obniżenia wskaźników emisji. Badaniom zostały poddane próbki węgli surowych (nadawy) i koncentraty z procesu wzbogacania na mokro i suchego odkamieniania. Próbki pochodziły z siedmiu serii suchego odkamieniania, przy wykorzystaniu separatora powietrzno- wibracyjnego oraz optyczno-rentgenowskiego. Jest to przypadek ilustrujący węgle powszechnie stosowane w sektorze wytwarzania energii. Próbki z mokrego wzbogacania pobrane zostały w sześciu zakładach przeróbczych wzbogacających węgiel koksowy w pełnym zakresie uziarnienia, stosujących wzbogacanie w płuczkach zawiesinowych cieczy ciężkich, w osadzarkach i flotownikach. Przypadek ten ilustruje głębokie wzbogacanie węgli. Koncentraty, w porównaniu do węgli surowych charakteryzowały się bardziej stabilnymi parametrami, w tym zawartością rtęci i siarki. Procesy wzbogacania i odkamieniania pozwoliły na znaczącą redukcję wskaźników emisji SO2 oraz rtęci. W przypadku elektrowni zastosowanie koncentratów pozwoliłoby na obniżenie wskaźnika emisji rtęci o połowę, do poziomu 0,3-2,4 μg/MJ. Wartość wskaźnika emisji SO2 również uległa znaczącemu obniżeniu. W porównaniu do elektrowni, otrzymane wartości wskaźnika emisji rtęci dla sektora komunalno-bytowego były dwukrotnie wyższe, a wskaźniki emisji SO2 nawet dziesięciokrotnie wyższe. Dlatego też szczególnie ważne jest stosowanie przez użytkowników z sektora komunalno-bytowego węgla o możliwie najniższej zawartości siarki i rtęci.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ochrona autonomii człowieka w ramach wybranych gwarancji dotyczących wolności

Niniejszy artykuł w syntetyczny sposób prezentuje kwestie ochrony autonomii człowieka w ramach niektórych gwarancji dotyczących wolności. Rozważania podjęte przez autorkę koncentrują się wokół w pierwszej kolejności wokół ustalenia, czym jest wolność. Następnie poddano analizie problematykę ochrony autonomii człowieka z perspektywy obecnych rozwiązań legislacyjnych gwarantujących ochronę wolności, w szczególności przepisów konstytucyjnych, przepisów prawa cywilnego, a także niektórych spośród przepisów regulujących stosunki prawnomedyczne. Celem niniejszego artykułu jest bowiem zaprezentowanie, z jednej strony relacji istniejącej pomiędzy wolnością a autonomią, z drugiej zaś - ustalenie czy obecne przepisy gwarantują właściwą ochronę wolności, a w następstwie również autonomii.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Hydrogen Energy Supply Chain – podstawowe założenia projektu

W 2019 rozpoczęła się realizacja jednego z największych projektów pilotażowych dotyczących wykorzystania węgla brunatnego do produkcji wodoru. Projekt pod nazwą „Hydrogen Energy Supply Chain”, tłumaczony jako „Łańcuch Dostaw Energii Wodorowej” (w skrócie HESC), realizowany jest przez przedsiębiorstwa energetyczne z Australii i Japonii, przy aktywnym wsparciu rządów tych dwóch państw. Zakłada on wydobywanie węgla brunatnego, jego zgazowywanie w celu produkcji wodoru oraz transportowanie drogą morską do Japonii. Wartość projektu pilotażowego wynosi 353 mln USD (około 1,4 mld PLN). Bez wątpienia jest to jeden z największych projektów badawczych powiązanych z wykorzystaniem węgla brunatnego. Nic więc dziwnego, że jest on z uwagą śledzony przez inne kraje posiadające bogate zasoby tego surowca. Wyniki projektu mogą mieć decydujące znaczenia dla przyszłości węgla brunatnego, który obecnie służy przede wszystkim do produkcji energii elektrycznej w procesie jego spalania. Jednak z uwagi na coraz ostrzejszą politykę klimatyczną oraz rozwój OZE, ograniczenie się tylko do tego sposobu jego wykorzystania może spowodować znaczne ograniczenie, a nawet całkowite wyeliminowanie węgla brunatnego z gospodarki. W artykule przedstawiono podstawowe założenia projektu „Hydrogen Energy Supply Chain”, jak również jego poszczególne kroki milowe.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Funkcjonowanie dużego Oddziału Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. po pierwszym roku pandemii Covid-19

Od końca XX w. w polskim górnictwie prowadzone są działania restrukturyzacyjne dostosowujące branżę do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej. Likwidacja kopalni jest ostatnim i naturalnym etapem działalności górniczej. Proces inwestycyjny prowadzący do likwidacji kopalni jest skomplikowany i kosztowny. Zachodzące w otoczeniu górnictwa zmiany spowodowane pandemią Covid-19 powodują zarówno bieżące, jak i długoterminowe skutki ekonomiczne w prowadzonej działalności większości podmiotów gospodarczych. W publikacji przeprowadzono analizę realizacji procesów restrukturyzacji nieczynnej kopalni. Analiza ujawniła główne czynniki zakłócające przebieg misji Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. i wynikające z nich najważniejsze problemy ruchowe. Przedstawiono doświadczenia i wskazano wnioski płynące z zaistniałej sytuacji. Zastosowane w kopalni procedury mogą pomóc również innym przedsiębiorstwom górniczym w łatwiejszym pokonywaniu trudności technicznych związanych z pandemią.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Szyb wydobywczy Mittlau w Iwinach w początkach jego istnienia

Artykuł przedstawia historię szybu wydobywczego Mittlau w Iwinach od połowy lat 30. XX wieku do zakończenia II wojny światowej. Na tym terenie przeprowadzono prace badawcze, które miały na celu określenie zasobności złoża miedzionośnego. Dały one pozytywne rezultaty, więc podjęto decyzję o budowie szybu wydobywczego. Przedsięwzięcie zrealizowano na zlecenie koncernu Towarzystwo Górnicze Spadkobiercy Georga Gieschego (Bergwerks-Gesellschaft Georg von Giesches Erben) z Wrocławia. W pracy przytoczono okoliczności budowy szybu, wyboru miejsca, kosztów inwestycji, określono trudności geologiczne i hydrologiczne oraz przebieg prac budowlanych. Wyjaśniono także, dlaczego głębienie szybu przebiegało wolno w porównaniu do sąsiadującego z nim szybu Mühlberg.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ruch spółdzielczy w energetyce. Nowe trendy w energetyce lokalnej

Ruch spółdzielczy odegrał znaczącą rolę w napędzaniu wzrostu i podnoszeniu konkurencyjności gospodarki oraz wspierał europejskie wartości solidarności, samorządności i demokracji. W ostatnich latach idea spółdzielczości związana jest z energetyką lokalną – europejską oraz polską. Decentralizacja energetyki idąca w kierunku wytwarzania energii na poziomie społeczności lokalnych – dzięki niesamowitemu rozwojowi nowych technologii w energetyce odnawialnej staje się dziś w Europie Zachodniej standardem. Trendy te widoczne są również od jakiegoś czasu w Polsce. Niestety, w polskich warunkach instytucja spółdzielni, w tym energetycznej, kojarzy się negatywnie – w związku z okresem PRL. Głównym pytaniem badawczym, wokół którego toczyć się będą rozważania w tym artykule, będzie pytanie – dlaczego mimo istnienia podstawy prawnej z 2016 roku w Polsce spółdzielnie energetyczne jednak nie powstają. W artykule tym analizie zostanie poddana regulacja prawna odnosząca się do funkcjonowania spółdzielni energetycznej, mając na uwadze obecny jej status w prawie energetycznym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Bezpośredni skutek ogólnej zasady niedyskryminacji w sporach dotyczących dziedzin objętych prawem Unii Europejskiej

Artykuł koncentruje się na zasadniczej kwestii związanej ze skutkiem, jaki wywołuje unijna zasada niedyskryminacji. Za wstępne założenie badawcze uznano, że głównym celem rozszerzania zakresu jej skuteczności, z czym mamy do czynienia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, jest przede wszystkim chęć ochrony ofiar dyskryminacji, a dopiero w następnej kolejności eliminacja sytuacji, w której podmioty dyskryminujące unikają odpowiedzialności z tego tytułu. Warto się ponadto zastanowić, jakie mogą być konsekwencje przyjętej w orzecznictwie koncepcji, iż tytułowa zasada wywołuje bezpośrednie skutki zarówno wertykalne, jak i horyzontalne. W rezultacie w pierwszej części artykułu przedstawiono rozwój orzecznictwa dotyczącego bezpośredniego skutku zasady niedyskryminacji. Następnie szczegółowo omówiono przełomowe w tym zakresie rozstrzygnięcie w sprawie Cresco Investigation GmbH (C-193/17). Wreszcie analizie poddano przyczyny, zakres oraz możliwe skutki podejścia, zgodnie z którym na unijną zasadę niedyskryminacji można się powołać wprost przed sądami krajowymi również w kontekście sporów między podmiotami prywatnymi. Natomiast we wnioskach końcowych wskazano ewentualne dalsze tendencje rozwojowe w zakresie bezpośredniej skuteczności unijnej zasady niedyskryminacji.
 

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Automatyczny system monitoringu stateczności wyrobisk korytarzowych

Zapewnienie stateczności wyrobisk jest kluczową sprawą dla prawidłowego funkcjonowania kopalni podziemnej. Dla danych warunków geologiczno-górniczych, w celu zachowania wymaganych gabarytów wyrobiska, dobierany jest odpowiedni schemat obudowy. Po wykonaniu projektu taki powinien jednak zostać zweryfikowany na podstawie pomiarów dołowych. Badania te powinny dotyczyć zarówno górotworu, jak i obudowy i stać się następnie podstawą kalibracji przyjętych modeli obliczeniowych oraz parametrów warunku wytrzymałościowego dla skał. W artykule przedstawiono opracowany system zintegrowanego automatycznego monitoringu wyrobiska przyścianowego oraz podano przykładowe wyniki pomiarów. Urządzenia elektroniczne zabudowane w wyrobisku pozwoliły na pomiar rozwarstwień stropu, obciążenie obudowy podporowej, obciążenie obudowy kotwiowej oraz na pomiar zmian naprężeń w górotworze. Ponieważ wyrobisko było utrzymywane w części przyzrobowej, wykonywano także pomiar obciążeń kasztów. Wszystkie urządzenia podpięte były do rejestratorów, które mogły gromadzić bezobsługowo dane przez dłuższy okres czasu. Uzyskane doświadczenia pokazują, że opracowany system można zastosować w innych wyrobiskach, gdzie dostęp jest utrudniony lub np. drążony w samodzielnej obudowie kotwowej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niektóre problemy związane ze zmniejszaniem produkcji węgla kamiennego

Górnictwo węgla kamiennego od szeregu lat jest w dramatycznej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Na skutek nieuchronnych, uzasadnionych działań proekologicznych sterowanych przez Państwo, branża ta, zgodnie z programem rządowym, jest likwidowana. W artykule wskazano na wynikające z tego główne problemy i skutki, zwłaszcza wynikające ze zmniejszania produkcji węgla kamiennego oraz stopniowego zanikania zdolności produkcyjnej kopalń. Uwypuklono przy tym nieuchronny, wynikający z tego wzrost jednostkowych kosztów względnie stałych produkcji węgla. Podkreślono, że powoduje to w konsekwencji niezależne od górnictwa, znaczne pogarszanie się jego rentowności oraz konkurencyjności cen polskiego węgla na rynkach handlowych. Z uwagi na to, że likwidacja górnictwa węgla kamiennego wynika z decyzji rządu, wyrażono w artykule przekonanie, że skutki finansowe tej likwidacji obciążać powinny sukcesywnie budżet Państwa. W artykule krytycznie odniesiono się do importu węgla kamiennego, zwłaszcza do jego niekontrolowanego wpływu na poziom krajowej produkcji tego surowca. Poruszono też inne, wybrane zagadnienia związane z tematem artykułu, w tym teoretyczne aspekty rentowności kopalń węgla kamiennego. W zakończeniu przedstawiono wnioski wynikające z prezentowanych poglądów.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sektor małych i średnich przedsiębiorców a metodyka projektowania aktów normatywnych w prawie polskim

Artykuł w zwięzły sposób prezentuje pojęcie oraz specyfikę sektora MŚP, wskazując, że uwarunkowania prawne mogą stanowić barierę dla tworzenia i rozwoju tego sektora przedsiębiorstw. Na gruncie ustalonych barier prawnych wskazano działania organów unijnych oraz krajowych zmierzające do likwidacji tych barier w kontekście procesu legislacyjnego, np. Small Business Act, Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). W pracy analizie poddano również przepisy regulujące zasady techniki prawodawczej oraz akty normatywne z obszaru prawa gospodarczego odnoszące się do kwestii metodyki prac legislacyjnych. Wynikiem tych badań jest ustalenie, że w art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 68 Prawa przedsiębiorców zaakcentowano szczególną pozycję sektora MŚP i wprowadzono rozwiązania powodujące konieczność uwzględniania specyfiki tych przedsiębiorców na etapie projektowania aktów normatywnych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Charakter prawny opłaty dodatkowej za brak odpowiedniego dokumentu przewozu

Artykuł stanowi próbę wyjaśnienia charakteru prawnego opłaty dodatkowej za brak odpowiedniego dokumentu przewozu. W pierwszej części artykułu autorzy zastanawiają się nad tym, jaki ewentualnie stosunek prawny łączy przewoźnika z osobą, która wprawdzie zajęła miejsce w środku transportowym, lecz nie miała zamiaru uiszczenia należności przewozowych. Stanowi to punkt wyjścia rozważań nad bardziej ogólnymi kwestiami, takimi jak definicja oświadczenia woli. W tym kontekście autorzy krytycznie odnoszą się do najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego sytuacji prawnej osoby podróżującej „na gapę”. Następnie autorzy przechodzą do tytułowej kwestii, czyli próby odpowiedzi na pytanie o charakter prawny opłaty dodatkowej. W tym celu najpierw dokonują przeglądu stanowisk prezentowanych w doktrynie, by w dalszej kolejności sformułować własne wnioski. Wskazane zagadnienie wymaga przede wszystkim doprecyzowania granic między prawem cywilnym a administracyjnym oraz zastanowienia się nad funkcją tytułowej opłaty.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawno-ekonomiczne ujęcie rolniczej działalności gospodarczej w świetle "Konstytucji Biznesu"

Artykuł obejmuje kwestie statusu rolniczej działalności gospodarczej w ujęciu ,,Konstytucji Biznesu”. Omawia przesłanki decydujące o uzyskaniu statusu przedsiębiorcy w świetle ustawy Prawo przedsiębiorców (Pr.przeds.), zakres oraz kategorie wyłączeń stosowania przepisów regulujących działalność gospodarczą, w tym także charakter takich wyłączeń. Tło rozważań stanowią formułowane koncepcje działalności rolniczej. Podejmuje on próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w świetle aktów prawnych zawartych w ,,Konstytucji Biznesu” działalność rolnicza może być traktowana jako działalność gospodarcza, a osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne jako przedsiębiorca. Z taką kwalifikacją łączy się kwestia stosowania ,,Konstytucji Biznesu” w działalności rolniczej. Autor stwierdza, że nowa regulacja prawna w sposób kompleksowy reguluje zagadnienia w zakresie podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej oraz służy przedsiębiorcom poprzez wprowadzone instrumenty prawne wsparcia rozwoju działalności gospodarczej. Definicja przedsiębiorcy zawarta w Pr.przeds. ma walor bardziej ogólny, uniwersalny. Stwierdza on, że w pewnych przypadkach ustawodawca rozszerza pojęcie działalności wytwórczej w rolnictwie na sprzedaż w pewnym stopniu przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych, które uprzednio sam wytworzył. Dostrzega klasyfikację podmiotów prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie z uwagi na jej rozmiar oraz przedmiotowy charakter wyłączeń w zakresie takiej działalności.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse