rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zroznicowanie skladu humusu agregatow glebowych

Badania nad składem humusu w agregatach glebowych ((ɸ 1-6 mm) przeprowadzono w 4-letnim doświadczeniu polowym na glebie lekkiej. Doświadczenie polowe 2. czynnikowe (I - CaCO₃, II - NPK) założono metodą podbloków (4 powtórzenia). Średnie dawki NPK w rotacji wynosiły: 0, 210 i 324 kg/ha. Jednorazowe dawki Ca wynosiły: 0, 1.7 i 7.4 t/ha. Ustalono, że obie dawki NPK (bez Ca) obniżyły istotnie jakość humusu w agregatach glebowych. Zmiana jakości humusu wynikała z istotnie mniejszej zawartości Cₕ I w agregatach. Efekt działania NPK zwiększał się z wysokością dawki NPK. Czterokrotna dawka CaCO₃ istotnie obniżyła zawartość Cf, I w agregatach sprzyjając lepszej jakości humusu w agregatach wszystkich kombinacji. Podobnie działa dawka pojedyncza CaCO₃ w kombinacji z 1 NPK. W ciągu rotacji zasoby C ogółem w agregatach zostały odtworzone przy współdziałaniu pełnego nawożenia mineralnego (wariant 1 NPK na tle 1-, 4- CaCO₃) z obornikiem (20 t/ha).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość cynku, miedzi, manganu i żelaza w Lathyrus pratensis L., Vicia cracca L. i Trifolium repens L.

Badania realizowano w latach 1998-1999 na terenie Pojezierza Olsztyńskiego. Ze zbiorowisk trawiastych z trwałych łąk i pastwisk pobrano do analiz próby roślinne (Lathyrus pratensis L, Vicia cracca L. i Trifolium repens L.) oraz próby glebowe, wyceniono też skład gatunkowy runi łąkowo-pastwiskowej metodą Braun-Blanqueta. Zawartość mikroelementów w próbach roślinnych oznaczono ogólnie przyjętymi metodami, określono także właściwości chemiczne gleb.
Średnia zawartość badanych mikroelementów w 1 kg suchej masy roślin wahała się w granicach: miedź - 6,6 mg (Vicia cracca L. i Trifolium repens L.) do 6,8 mg (Lathyrus pratensis L.), cynk - 28,7 mg (Trifolium repens L.) do 42,8 mg (Vicia cracca L.), mangan - 50,0 mg (Lathyrus pratensis L.) do 79,2 mg (Trifolium repens L.), żelazo - 151,0 mg (Vicia cracca L.) do 229,0 mg (Lathyrus pratensis L.). Z analizy statystycznej wynika, iż najmniejszym współczynnikiem zmienności charakteryzowała się zawartość miedzi w roślinach, natomiast największą zmiennością (170%) zawartość żelaza w Lathyrus pratensis L.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw wyciagow z wybranych roslin z rodziny szorstkolistne [Boraginaceae] na zerowanie i rozwoj bielinka kapustnika [Pieris brassicae L.,Lepidoptera, Pieridae]

Badano antyfidantne działanie oraz wpływ na rozwoj bielinka kapustnika (P. brassicae L.), alkoholowych i wodnych wyciągów z roślin z rodziny Szorstkolistne (Boraginaceae). Najwyższą aktywność antyfidantną wykazał alkoholowy wyciąg z lepczycy rozesłanej (Asperugo procumbens) i wyciąg wodny z żywokostu lekarskiego (Symphytum officinale). Alkoholowy wyciąg z krzywoszyja polnego (Lycopsis arvensis) i wodny wyciąg z lepczycy, zwiększały ilość pokarmu zużywanego na przyrost 1 mg masy ciała larw. Testowane wyciągi ograniczały rozwój bielinka kapustnika. Stosowane w warunkach polowych, chroniły rośliny przed składaniem jaj przez motyle bielinka kapustnika.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Prognozowanie erozji wodnej w małych zlewniach rolniczych Wzgórz Trzebnickich

Celem badań była próba zastosowania modelu USLE do prognozowania erozji wodnej w skali zlewni dla obszaru Wzgórz Trzebnickich. Straty gleby były prognozowane dla czterech małych rolniczych zlewni pokrytych glebami lessowymi o powierzchniach: Mielnica M1 (340,72 ha), Mielnica M2 (377,85 ha), Mielnica M3 (281,41 ha) i Mielnica M4 (712,28 ha). Roczne straty glebowe w latach 1999-2000 wahały się od 251 do 434,4 Mg·km⁻². Stwierdzono, że roczne wartości wskaźników R i C mają mniejszy wpływ na ostateczne szacunki strat gleby według modelu niż ich dystrybucje roczne.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dzialanie skazenia gleby kadmem w zaleznosci od dodatku wegla brunatnego, kompostu i wapna na plonowanie gorczycy bialej i niektore wlasciwosci gleby

W warunkach doświadczenia wazonowego badano działanie skażenia gleby kadmem - dawek 10, 20 i 30 mg/kg gleby na plonowanie gorczycy białej i niektóre właściwości gleby. Do inaktywacji kadmu, którym glebę skażono, zastosowano węgiel brunatny lub kompost w ilości odpowiadającej 4% masy gleby w wazonie oraz wapno w dawce równoważnej 1 Hh. Wprowadzenie do gleby 10 mg Cd/kg wpłynęło dodatnio na plon masy nadziemnej gorczycy, natomiast zastosowanie 30 mg Cd/kg przyczyniło się do jego spadku. Nawożenie węglem brunatnym i kompostem, a szczególnie wapnem, spowodowało silne zwiększenie plonu zielonej masy gorczycy. Porównywane nawozy częściowo ograniczyły ujemny wpływ kadmu na plonowanie gorczycy. Skażenie gleby kadmem odbiło się silnym pobraniem tego składnika przez masę nadziemną gorczycy. Przy najwyższym skażeniu gleby wynoszącym 30 mg Cd/kg gleby pobranie kadmu średnio zwiększyło się 23-krotnie w serii bez wapnowania i 12-krotnie w serii z wapnowaniem. Węgiel brunatny i w mniejszym stopniu kompost spowodowały silne ograniczenie pobrania kadmu przez gorczycę. W tym względzie (ograniczenia zawartości kadmu) wykazano dodatnie współdziałanie nawożenia organicznego z wapnowaniem. Zwiększona koncentracja kadmu w glebie nie powodowała większych zmian w odczynie gleby, kwasowości hydrolitycznej oraz zawartości przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena możliwości wykorzystania komunalnego osadu ściekowego do nawożenia trzciny chińskiej (Miscanthus sachariflorusv (MAXIM.) HACK.)

Przeprowadzone badania miały na celu określenie wpływu komunalnego osadu ściekowego i kompostów wyprodukowanych z udziałem tego osadu na wielkość plonu i skład chemiczny trzciny chińskiej (Miscanthus sachariflorus (Maxim.) Hack). Doświadczenie wazonowe zostało założone metodą split split plot w trzech powtórzeniach na glebie pobranej z warstwy ornej o składzie granulometrycznym piasku gliniastego lekkiego pylastego. Rośliną testową uprawianą w doświadczeniu była trzcina chińska (Miscanthus sachariflorus (Maxim.) Hack). Uzyskane wyniki badań wskazują, że komunalny osad ściekowy i komposty z komunalnych osadów ściekowych o różnym czasie rozkładu użyte do celów nawozowych charakteryzowały się wysoką wartością nawozową. Koncentracja pierwiastków śladowych (Cd, Cu, Ni, Pb, Zn) w badanych nawozach organicznych była niższa od stężeń wynikających z Rozporządzenia MŚ [2002] Wielkość plonu słomy trzciny chińskiej istotnie różnicowały: wielkość dawek nawozów organicznych (5, 10, 15, 20%), rodzaje nawozów i uzupełniające nawożenie NK. Największe efekty plonotwórcze osiągnięto pod wpływem nawożenia komunalnym osadem ściekowym nie poddanym rozkładowi. Zastosowane nawozy organiczne wyraźnie zwiększyły koncentrację azotu, fosforu, potasu i magnezu w słomie trzciny chińskiej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Plonowanie pszenicy ozimej i rzepaku ozimego w sąsiedztwie pasowego zadrzewienia przeciwerozyjnego

Celem pracy jest określenie wpływu pasowego zadrzewienia śródpolnego na istniejące w sąsiedztwie uprawy rolnicze, na obszarach zagrożonych erozją wodną. Badania przeprowadzono na zboczu kredowym. Kształt zbocza jest wypukło-wklęsły, spadek miejscami osiąga 13%. Górna, wypukła część zbocza w przeszłości podlegała silnej erozji wodnej. Aby temu zapobiec, w 1955 roku założono zadrzewienie pasowe, które oddziela strome zbocze od części wierzchowinowej.
Badania plonów roślin uprawnych prowadzono w latach 1997-1999 w sąsiedztwie zadrzewienia pasowego. W okresie tym uprawiano pszenicę ozimą i rzepak ozimy. Plony roślin zbierano na dwóch trasach - przekrojach, prostopadłych do krawędzi zadrzewienia, w różnych odległościach, które uzależnione były od wysokości zadrzewienia. Wysokość zadrzewienia w miejscu prowadzonych badań wynosiła ok. 8 m. Wykonano również badania glebowe, obejmujące wybrane właściwości fizykochemiczne. Przeprowadzone badania wykazały spadek plonowania uprawianych roślin w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewienia pasowego, po obu jego stronach. Spadek ten był różny w poszczególnych latach, jednak do odległości nie większych niż dwukrotna wysokość zadrzewienia.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Woda jako czynnik zagrozenia w krajobrazie rolniczym

Naturalne zjawiska, jakimi są powodzie i susze, stają się zagrożeniami gdy wpływają ujemnie na działalność gospodarczą człowieka. Natomiast aktywność człowieka powoduje wzrost zagrożeń czynnikiem wodnym ujemnie oddziałującym zarówno na samego człowieka, jak i na środowisko przyrodnicze.
W pracy przeanalizowano warunki występowania powodzi i suszy, skutki jakie wywierają na człowieka oraz metody ograniczenia niekorzystnego oddziaływania zjawisk ekstremalnych.
Metody ochrony i zapobiegania zagrożeniom wywołanym wodą są następujące:
- dostosowanie ekstremalnych zjawisk przyrodniczych do potrzeb człowieka, tzn. uniezależnienie się człowieka od zmiennych warunków przyrodniczych;
- dostosowanie działalności człowieka do występujących zjawisk przyrodniczych, tzn. takie zagospodarowanie i użytkowanie terenu, aby ekstremalne zjawiska przyrodnicze w możliwie małym stopniu oddziaływały na człowieka.
Pierwsza metoda jest związana głównie z koniecznością rozbudowy infrastruktury technicznej i wywiera ujemny wpływ na środowisko przyrodnicze, dlatego coraz większą uwagę przywiązuje się do drugiej metody, która umożliwia ograniczenie ujemnych skutków oddziaływań wody, a jednocześnie jest przyjazna dla środowiska przyrodniczego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ niedoboru miedzi na budowę anatomiczną łodygi i liści pomidora

Badania mikroskopowe wykazały, że deficyt miedzi powoduje zmiany w budowie epidermy liści, tkanek łodygi i ogonków liściowych pomidora. Komórki roślin rosnących przy deficycie miedzi charakteryzują się mniejszym turgorem i mają skłonność do plazmolizy. Aparaty szparkowe są mniejsze, ale jest ich więcej niż u roślin kontrolnych. Mniejsze są również komórki tkanki miękiszowej, wzmacniającej i przewodzącej w łodydze i ogonkach liściowych. Wtórne ściany komórkowe są cieńsze i mniej zlignifikowane. Komórki ksylemu przewodzące wodę są zdeformowane i często ulegają zgniataniu przez komórki przyległe. Ten rodzaj zmian powoduje ograniczenia w gospodarce wodnej rośliny, co objawia się więdnięciem i zasychaniem liści.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena jakosci wody w rzece Samicy Steszewskiej w jej zlewni w latach 1999-2000

W pracy przedstawiono wstępne wyniki oceny jakości wód rzeki Samicy Stęszewskiej oraz rozpoznania potencjalnych źródeł ich zanieczyszczania. Badania te stanowią integralną część szerokiego projektu badawczego, dotyczącego obiegu biogenów, bilansowania składników nawozowych w gospodarstwach oraz określenia aktualnego udziału rolnictwa w zanieczyszczaniu wód. Zlewnia rzeki Samicy St. leży w środkowej Wielkopolsce, cechuje ją przewaga gruntów ornych (72% pow.), mała lesistość (12%), duży udział gleb lekkich oraz intensywna gospodarka rolna. Wyróżnia się dobrym wyposażeniem gospodarstw w wodociągi (96%), przy jednoczesnym braku kanalizacji i niewystarczającym oczyszczaniu ścieków.
Ze względu na średnią wielkość BZT₅ oraz zawartość tlenu i azotu mineralnego (N-NH₄ N-NO₃) jakość wody w rzece Samicy Stęszewskiej odpowiadała I lub II klasie czystości, jedynie zawartość fosforanów i fosforu ogólnego niekiedy przekraczała dopuszczalne normy. Z biegiem rzeki obserwowano wyraźne zmniejszenie stężenia biogenów w wodzie poniżej jezior, przy jednoczesnym wzroście wielkości BZT₅.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość selenu w glebie pól uprawnych i łąk okolic Bydgoszczy

Dokonano oceny zawartości selenu w glebie oraz paszy dla zwierząt. Większość obszaru Polski należy do terenów o niskiej zawartości selenu. Celem pracy było określenie stężenia Se w glebie oraz w paszach roślinnych. Wykazano, że stężenie selenu w glebach okolic Bydgoszczy jest bardzo niskie (0,056 mg·kg⁻¹ w glebach mineralnych oraz 0,610 mg Se·kg⁻¹ w glebach organicznych). Płody rolne pochodzące z tych terenów również zawierają niewystarczające ilości tego pierwiastka: siano z lucerny - 0,034; buraki pastewne - 0,133; ziarno owsa - 0,013; mieszanka treściwa dla cieląt i jagniąt (CJ) - 0,230 mg Se·kg⁻¹.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Kinetyka suszenia nasion bobiku w warunkach podcisnienia

Przedstawiono wyniki badań suszenia, sztucznie nawilżanych, nasion bobiku suszonych w temperaturach 20, 25, 30 i 35°C, z zastosowaniem ciśnień 55 i 10 kPa oraz ciśnienia atmosferycznego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ dodatku sacharozy na właściwości reologiczne skrobi ziemniaczanej modyfikowanej

W pracy określano wpływ dodatku sacharozy na wybrane właściwości reologiczne 5% (w/w) kleików handlowych preparatów skrobiowych. Stosując reometr rotacyjny, wyznaczono krzywe płynięcia oraz krzywe zmian lepkości pozornej w czasie, przy stałej szybkości ścinania, kleików sporządzanych w 0, 5 i 10% roztworach sacharozy. Krzywe płynięcia opisano równaniami Herschela-Bulkleya oraz Ostwalda de Waele’a. Kleiki skrobiowe z dodatkiem sacharozy należały do płynów nienewtonowskich rozrzedzanych ścinaniem. Wartości naprężeń ścinających w badanym zakresie szybkości ścinania przewyższały odpowiadające im wartości naprężeń ścinających kleików nie zawierających cukru. W większości przypadków, obecność sacharozy wywołała obniżenie wartości granicy płynięcia (τ₀) oraz zwiększenie wartości współczynnika konsystencji (K). Z wyjątkiem mączki budyniowej, kleiki o niższym stężeniu sacharozy charakteryzowały się mniejszą lepkością pozorną niż próby kontrolne.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wskazniki efektywnosci i wykorzystanie skladnikow pokarmowych przy roznych sposobach aplikacji nawozow w uprawie kukurydzy

W doświadczeniach rolniczych z kukurydzą oceniano efekty stosowania nawozów zawiesinowych typu NPK, wytwarzanych w Stacji Nawozów Płynnych w Łagiewnikach Średzkich. Na obiektach, gdzie stosowano nawozy zawiesinowe, uzyskano wyższe plony. Stwierdzono także lepsze wykorzystanie składników pokarmowych w stosunku do obiektów, gdzie stosowano ekwiwalentne dawki nawozów stałych, zwłaszcza nawozów pojedynczych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany odczynu i zawartości niektórych makro- i mikroelementów w glebie w wyniku uprawy szarłatu (Amaranthus cruentus L.)

W trzyletnim (1995-1997) doświadczeniu polowym badano wpływ uprawy szarłatu spożywczego (Amaranthus cruentus L.) na odczyn i zasobność gleby.
Stwierdzono, że uprawa szarłatu obniżyła odczyn średnio zwięzłej gleby płowej, szczególnie w latach o zwiększonej ilości opadów. Nawożenie borem i miedzią, niezależnie od technologii nawożenia, przyczyniło się do zmniejszenia zasobności gleby w przyswajalny potas, natomiast cynk stosowany w dawce 10,0 kg·ha⁻¹ Zn ograniczył pobieranie fosforu zwiększając tym samym jego zawartość w glebie. Przedsiewne nawożenie borem, miedzią i cynkiem poprawiło zasobność gleby w te mikroelementy w porównaniu z dolistną technologią ich stosowania.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawozenia na emisje podtlenku azotu z uzytku zielonego

Przeprowadzono pomiary emisji podtlenku azotu (N₂O) z gleby użytków zielonych w Zakładzie Doświadczalnym MUZ w Falentach. Wykorzystano w tym celu różne obiekty nawozowe dwóch wieloletnich doświadczeń łąkowych. Emisja N₂O zależała od temperatury i była największa w czasie drugiego i trzeciego odrostu. Zwiększenie nawożenie saletrą amonową w granicach 120 do 360 kg N·ha⁻¹ powodowało wzrost emisji N₂O, która była proporcjonalna do zastosowanej dawki azotu. Postacie nawozów azotowych miały istotny wpływ na emisję N₂O. W porównaniu do poletek nawożonych saletrą amonową emisja po zastosowaniu gnojówki była większa, a po zastosowaniu saletry wapniowej mniejsza. Stwierdzono wyraźny wpływ pH gleby na emisję N₂O, która była mniejsza z gleb kwaśnych. Stwierdzono istotną zależność między zawartością azotanów w wierzchniej warstwie gleby a emisją N₂O. Emisje N₂O z doświadczenia w Falentach, oszacowane dla całego sezonu wegetacyjnego, mieściły się w granicach 1,6 do 6,3 kg·ha⁻¹·rok⁻¹ N₂O-N, w zależności od dawki nawozów azotowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ nawożenia gnojowicą na niektóre wskaźniki żyzności gleby gliniastej

Celem badań było określenie wpływu wieloletniego nawożenia gnojowicą bydlęcą na właściwości sorpcyjne gleby gliniastej oraz na skład frakcyjny związków próchnicznych. Stwierdzono wzrost zasobności gleby w składniki odżywcze dla roślin. W kompleksie sorpcyjnym gleby zwiększył się udział jonów wodoru i potasu wymiennego a zawartość wapnia uległa zmniejszeniu. Przyczyniło się to do zachwiania równowagi w kompleksie sorpcyjnym, gdyż udział kationów wymiennych w pojemności sorpcyjnej gleby nawożonej gnojowicą kształtował się następująco: Ca⁺⁺>K⁺>Mg⁺⁺>Na⁺. Gleba nawożona gnojowicą odznaczała się większą ilością niskocząsteczkowych połączeń próchnicznych oraz wzrostem udziału CKH związanych z wapniem.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmienność współczynnika rozmnażania form dzikich i odmian wybranych gatunków traw

W pracy przedstawiono syntetyczne wyniki badań nad zmiennością współczynnika rozmnażania w pięciu wybranych gatunkach traw (Festuca pratensis L., Dactylis glomerata L, Phleum pratense L, Lolium perenne L, Poa pratensis L.). W doświadczeniu polowym badano w latach 1992-1995, 40 genotypów, po cztery polskie odmiany i cztery krajowe ekotypy w każdym gatunku.
Stwierdzono bardzo dużą zmienność współczynnika rozmnażania we wszystkich gatunkach. Jego różnice między genotypami w jednym gatunku były nawet dwukrotne, a liczby ekstremalne dla wszystkich gatunków wahały się od 35 do 140. Było to rezultatem bardzo zróżnicowanego poziomu plonowania odmian i ekotypów w gatunkach (do 130%), a także znacznej różnicy ich masy 1000 nasion (nawet ponad 100%).
Ilość plonu ściśle skorelowana była z liczbą pędów generatywnych. Zależność ta była tak duża (0,85**) i stała, że ich liczba na 1 m² plantacji mogłaby dawać w praktyce podstawę wyceny plonu nasion traw jeszcze w czasie wzrostu roślin.
Duże różnice masy 1000 nasion oraz ich liczby w 1 kg wskazują na potrzebę rewizji ilości wysiewu. Obliczono, że przy założonej teoretycznie obsadzie 500 roślin na 1 m² w praktyce wysiewa się za wyjątkiem kostrzewy łąkowej, zbyt dużo nasion, zwłaszcza wiechliny łąkowej i tymotki łąkowej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Deficyt wody w okresie wegetacji a plonowanie i wykorzystanie azotu przez wczesne odmiany ziemniaka

Badania prowadzono w latach 1992-1999 z wczesnymi odmianami ziemniaka. Określano wpływ deficytu wody w okresie wegetacji na plonowanie i wykorzystanie azotu. Stosowano nawożenie N w zakresie 0-200 kg.ha⁻¹. Wykazano istotny wpływ nawożenia azotem i niedoboru wody w okresie wegetacji na plon suchej masy, pobranie z plonem bulw azotu dostępnego w glebie, wykorzystanie azotu z nawozów, zawartość azotu ogółem i azotanów w bulwach. Wpływ nawożenia azotem był w znacznym stopniu modyfikowany niedoborem wody w okresie wegetacji. W warunkach dużego deficytu wody w okresie wegetacji (P-Ea ≥ -140 mm) pobranie azotu z plonem nie przekraczało 100 kg·ha⁻¹. Jednocześnie współczynnik wykorzystania N z nawozów mineralnych osiągał wartości poniżej 28%. W warunkach dobrego zaopatrzenia roślin w wodę pobranie N z plonem osiągało wartości 180 kg N·ha⁻¹, a wykorzystanie azotu z nawozów przekraczało 50%. Niedobór wody nie tylko obniża wykorzystanie azotu z zastosowanego nawozu, ale prowadzi również do nadmiernego gromadzenia azotanów. Średnia zawartość azotanów w latach z niedoborem wody mieściła się w granicach 222-291 mg NaNO₃·kg⁻¹ św. masy. Przekroczenie dopuszczalnej zawartości azotanów (250 mg NaNO₃·kg⁻¹ św. masy) odnotowano już przy dawce 100 kg N·ha⁻¹ (291 mg NaNO₃), zalecanej w uprawie ziemniaka. W warunkach wystarczającego zaopatrzenia w wodę zawartość azotanów była znacznie niższa i mieściła się w granicach 50-220 mg NaNO₃·kg⁻¹ św. masy bulw. Konsekwencją dużego deficytu wody w okresie wegetacji jest z jednej strony pogorszenie jakości bulw, a z drugiej skażenie środowiska.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zaleznosci zachodzace pomiedzy azotem a mikroskladnikami zawartymi w trawach uprawianych na glebach lekkich uzyznionych osadem sciekowym

Osady ściekowe mogą powodować zagrożenie środowiska ze względu na zawartość w nich metali ciężkich, WWA, jaj helmintów. Stosowanie osadów ściekowych do rekultywacji terenów zdegradowanych może doprowadzić do wzrostu zawartości metali ciężkich w glebach. W pracy określono statystyczne zależności zachodzące pomiędzy azotem a mikroskładnikami zawartymi w masie traw uprawianych na glebach lekkich wzbogaconych osadem ściekowym.
Analiza wariancji (test F) wykazała, że na zawartość azotu ogólnego w materiale roślinnym miał wpływ rodzaj utworu glebowego, rok badań oraz interakcje pomiędzy tymi czynnikami. W przypadku mikroskładników, istotny wpływ na ich zawartość w masie traw miało również nawożenie NPK. Analiza korelacji prostej Pearsona wykazała wysoce istotne korelacje pomiędzy azotem a mikroskładnikami. Istotne korelacje dotyczyły azotu z następującymi pierwiastkami: Ni, Cd, Pb, Cu, Mn i Zn.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zageszczenie produkcji rolnej w zagrodzie jako zrodlo zanieczyszczenia wody

W zagrodzie i jej otoczeniu skupia się działalność gospodarcza i bytowa rolnika. Powoduje to nasilenie w tym obszarze obiegu biomasy i chemikaliów. Szczególnie dużym źródłem rozpraszania biomasy i składników nawozowych jest produkcja zwierzęca.
Gleby zagrody i otoczenia (okólniki, ogródki warzywne itp.) ulegają wzbogaceniu w azot, fosfor i potas, często w całym profilu glebowym aż do wody gruntowej, która w licznych gospodarstwach jest wyraźnie zanieczyszczona azotanami, fosforanami i potasem. Największe zanieczyszczenie gleby i wody gruntowej obserwuje się w pobliżu pryzm obornika umiejscowionych bezpośrednio na gruncie i zbiorników na gnojówkę, które są często w złym stanie technicznym.
Zanieczyszczanie wód spod zagrody można szybko, skutecznie i tanio ograniczyć, jeśli poprawi się czystość i porządek w zagrodzie. W tym celu należy dobrze zorganizować oświatę ludności wiejskiej oraz wybudować odpowiednie miejsca do składowania odchodów zwierzęcych w gospodarstwach. Działania takie muszą stanowić integralną część programu rozwoju rolnictwa i muszą być wspomagane z funduszy przeznaczonych na ochronę środowiska.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Uklad sterowania mikroklimatem w pieczarkarniach

W referacie przedstawiono zadania stawiane układom sterowania mikroklimatem i składem atmosfery w pieczarkarniach. Omówiono wady obecnie stosowanych w polskich pieczarkarniach układów sterowania oraz przedstawiono koncepcję komputerowego układu sterowania, pozbawionego tych wad.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo