rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uziarnienie podłoża jako czynnik różnicujący zbiorowiska roślinne występujące na zwałowiskach karbońskiej skały płonnej

W pracy podjęto próbę ukazania różnorodności roślinności zwałowisk karbońskiej skały płonnej z dominującym udziałem traw i roślin zielnych, a także rozpoznanie preferencji uziarnienia podłoża wraz z biomasą powstającą w płatach roślinności zdominowanych przez różne gatunki traw i roślin zielnych. Skład florystyczny zbiorowisk opiera się głównie na dominacji jednego gatunku czy współdominacji gatunków rodzimych zielnych tj.: Chamaenerion palustre, Daucus carota, Centaurea stoebe, Lotus corniculatus, Tussilago farfara, Melilotus alba lub obcych: Erigeron annuus, Matricaria maritima subsp. inodora, Solidago gigantea oraz gatunków traw tj.: Calamagrostis epigejos, Solidago gigantea, Poa compressa, Festuca arundinacea, Festuca rubra, Phragmites australis. W poszczególnych zbiorowiskach odnotowano od 23 do 55 gatunków roślin. Do najbardziej różnorodnych gatunkowo należą zbiorowiska z wysokim pokryciem takich gatunków jak: Poa compressa (H'–1,89), Daucus carota (H'–1,82), Festua arundinacea (H'–1,45), Calamagrostis epigejos (H'–1,42), natomiast najmniejszą różnorodnością odznacza się zbiorowisko z udziałem Phragmites australis (H'–0,91). Analiza uziarnienia podłoża na zwałowiskach karbońskiej skały płonnej wykazała zależność między gatunkiem dominanta, a składem granulometrycznym oraz zawartością materii organicznej w podłożu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza stosunków wodnych substratów wykorzystywanych w systemach zielonego dachu

Zielone dachy, jako odtworzenie powierzchni biologicznie czynnej, należą do dość powszechnych i efektywnych metod gospodarowania wodami opadowymi na terenach zurbanizowanych. W zależnosci od konstrukcji zielonego dachu i rodzaju materiału, z jakiego usypano warstwę wegetacyjną, możliwe jest zatrzymanie 50–90% wody opadowej. Celem pracy było określenie właściwości fizyko-wodnych dwóch substratów wykorzystywanych przy budowie zielonych dachów (intensywny i ekstensywny). Porównano retencyjność obu substratów przy zastosowaniu kruszonego gazobetonu jako warstwy drenażowej. W doświadczeniu, w którym zastosowano gazobeton jako warstwę drenażową, zaobserwowano większe przesuszanie wierzchniej warstwy substratu co może być związane dużą nasiąkliwością tego materiału. Odciek z substratu przy zastosowaniu gazobetonu jako warstwy drenażowej wyniósł średnio od 22–51% objętości dostarczonej wody dla substratu ekstensywnego, natomiast 19–46% objętości dostarczanej wody dla substratu intensywnego. Odciek, z substratu bez warstwy drenażowej wyniósł 40–48% objętości dostarczonej wody.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie olejku eterycznego ekstrahowanego ze skórek pomarańczy jako częściowego substytutu flokulanta

W pracy podjęto próbę określenia optymalnych warunków prowadzenia procesu mechanicznego odwadniania komunalnych osadów ściekowych oraz zmniejszenia nieprzyjemnych zapachów wydzielających się podczas tego procesu. Proces odwadniania komunalnych osadów ściekowych prowadzono w laboratoryjnej wirówce sedymentacyjnej typu MPW-350. Jako nadawę do procesu mechanicznego odwadniania zastosowano rzeczywisty ustabilizowany w wyniku fermentacji metanowej osad czynny, pobrany z Oczyszczalni Ścieków Jamno. Proces odwadniania wspomagany był flokulantem kationowym o nazwie handlowej Praestol 855BS o stężeniu rzeczywistym roztworu 0,3% oraz olejkiem eterycznym z pomarańczy, który wyprodukowano ze skórek pomarańczy w procesie destylacji parą wodną. Wartościami stałymi procesu odwadniania były: pH, temperatura, barwa, struktura, zapach, zawartość wody oraz zawartość suchej masy. Parametrami zmiennymi niezależnymi procesu odwadniania były: czas wirowania w zakresie 1–10 min, prędkość wirowania w zakresie 1000–3000 obr/min oraz dawka mieszaniny w proporcji flokulant Praestol 855BS (79%) + olejek eteryczny z pomarańczy (21%) w zakresie 0–48 ml/dm<sub>3</sub>. Ocenie poddano: zawartość wody w osadzie, zawartość suchej masy w odcieku oraz czas utrzymywania się zapachu olejku w osadzie. Przeprowadzone badania wykazały, że olejek eteryczny z pomarańczy może być stosowany jako częściowy substytut flokulanta Praestol 855BS w procesie sedymentacji odśrodkowej. Olejek eteryczny z pomarańczy w dużym stopniu zmniejsza nieprzyjemne zapachy, które wydzielane są z osadów podczas ich mechanicznego odwadniania. Zaleca się do aplikacji dawkowanie równoczesne obydwu odczynników wspomagających, tj. flokulanta Praestol 855BS 79% oraz olejku eterycznego z pomarańczy 21% udziału objętościowego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Techniczno-ekonomiczna analiza efektywności energetycznej pompowni melioracyjnych

W pracy przeprowadzono analizę efektywności energetycznej procesu eksploatacji pompowni melioracyjnych. Badaniami objęto 12 stacji pomp położonych w południowej części województwa wielkopolskiego. Wszystkie obiekty administrowane są przez Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, Rejonowy Oddział w Lesznie. Zgodnie z Polityką Energetyczną Polski do 2030 r., kraj jest zobowiązany do 20% wzrostu wydajności energetycznej wszystkich procesów produkcyjnych i dostaw. Z analiz jakie przeprowadzono w latach 2010–2012 wynika, że same koszty energii stanowią prawie połowę (40%) całkowitych kosztów użytkowania pompowni. Tak wysokie koszty energii elektrycznej są przede wszystkim efektem korzystania z uproszczonego jednostrefowego systemu rozliczania energii. System ten w przypadku pompowni pracujących okresowo, wydaje się być z uwagi na małą efektywność niezasadny. Powodem tego stanu jest brak wystarczającej analizy zapotrzebowania na energię. Zmiana sposobu jej rozliczania, a następnie przejście na taryfę niskiej mocy zamówionej C11/C12 mogą skutkować kilkudziesięcioprocentowymi oszczędnościami. Przykładowo zmiana taryfy z C21 na C12a w pompowni Wonieść w 2011 r. spowodowała obniżenie jednostkowych kosztów zużycia energii elektrycznej niemal dwukrotnie. Przeprowadzona w pracy analiza efektywności energetycznej pompowni melioracyjnych wskazuje na potrzebę wprowadzenia do bieżącego monitoringu ciągłej rejestracji opadów oraz kontroli poziomu zwierciadła wody dopływającej jak i poziomu wody w odbiorniku. Otrzymane w ten sposób informacje (z określonym wyprzedzeniem) pozwoliłyby zaplanować bardziej optymalną pracę pompowni.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ rodzaju ogrzewania na wskaźnik nagromadzenia odpadów w wybranym osiedlu Białegostoku

Stosowane w zabudowie jednorodzinnej, lokalne systemy ogrzewania na gaz, olej opałowy, energię elektryczną czy też systemy wykorzystujące energie odnawialne, mogą mieć istotny wpływ na zmiany ilościowe, w tym objętościowe, wytwarzanych odpadów bytowych. W artykule przedstawiono metodykę i wyniki badań objętościowych wskaźników nagromadzenia odpadów w peryferyjnym budownictwie jednorodzinnym Białegostoku wyposażonym w różne rodzaje ogrzewania w latach 2012 i 2013. Uzyskane w trakcie badań dane porównano z danymi z literaturowymi. Stwierdzono zależność wartości wskaźnika nagromadzenia objętociowego odpadów od rodzaju ogrzewania i stosowanego paliwa, przy czym najmniejsze wartości uzyskano przy stosowaniu drewna a najwyższe gazu ziemnego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany ilościowe żelaza, manganu, cynku i miedzi w korze sosnowej kompostowanej z masą roślinną i efektywnymi mikroorganizmami

Celem pracy było określenie zmian zawartości ogólnej oraz rozpuszczalnych w wodzie form żelaza, manganu, cynku i miedzi w procesie kompostowania kory sosnowej z masą roślinną (MR) z dodatkiem lub bez dodatku efektywnych mikroorganizmów (EM). Badania, w których uwzględniono następujące obiekty: pryzma 1. Kora sosnowa, pryzma 2. Kora sosnowa + MR, pryzma 3. Kora sosnowa + MR +EM, przeprowadzono na terenie szkółki leśnej. Pryzmy utworzono z kory sosnowej (4 m<sup>3</sup>) i zgodnie ze schematem do pryzmy 2 dodano 2 Mg zielonej masy roślinnej, a do pryzmy 3 masę roślinną oraz efektywne mikroorganizmy w ilości 3 dm<sup>3</sup>m<sup>-3</sup> kory. Do wszystkich pryzm dodano również 0,3 kg P2O5 m<sup>-3</sup> (w formie superfosfatu pojedynczego 20% P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>) oraz 0,1 kg K<sub>2</sub>O m<sup>-3</sup> (w formie soli potasowej 60%). Masę roślinną stanowiła mieszanka gryki, peluszki, seradeli i wyki, zebrana przed kwitnieniem. Pryzmy wymieszano i formowano przy użyciu aeratora ciągnikowego. W określonych terminach oznaczono zawartość ogólną cynku, miedzi, manganu i żelaza i ich form rozpuszczalnych metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej. Stwierdzono, że zmianom ilościowym podlegała zawartość wszystkich pierwiastków, chociaż z różną dynamiką, co ujawniło się szczególnie w przypadku form rozpuszczalnych. Rozpuszczalność Fe, Mn, Zn i Cu była na ogół duża w początkowych dniach procesu, a następnie zmniejszała się z czasem kompostowania. Nie wykazano istotnego działania efektywnych mikroorganizmów na rozpuszczalność badanych pierwiastków, zwłaszcza w kompostach dojrzałych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena biotechnicznej zabudowy wąwozów zboczowych w Opoce Dużej (Wyżyna Lubelska)

Badania wykonano w umocnionych wąwozach w Opoce Dużej, gdzie w latach 1962–1964 wykonano przeciwerozyjną zabudowę biotechniczną. Na podstawie badań można stwierdzić, że zastosowana zabudowa wąwozów okazała się skuteczna. Wąwozy nie pogłębiły się i nie powiększyły swoich rozmiarów, a koryto Sanny nie wymagało kosztownego bagrowania. Na dnach wąwozów obserwuje się głównie akumulację materiału glebowego. W ciągu 51 lat na dnach wąwozów osadziło się około 4000 m<sup>3</sup> namułów. Budowle hydrotechniczne skutecznie utrwaliły progi erozyjne i dno wąwozu przed erozją liniową oraz przyczyniły się do zatrzymania żyznego materiału glebowego, dzięki czemu powstały korzystniejsze warunki dla wzrostu roślinności. Jednak stosowanie tego typu budowli w wąwozach powinno być ograniczone do niezbędnego minimum ze względu na wysoki koszt zatrzymania m<sup>3</sup> materiału ziemnego oraz wprowadzanie sztucznych elementów w krajobraz.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie preparatów grzybów saprofitycznych jako środków ochrony roślin w uprawie pomidorów

Realizację ochrony środowiska można uskuteczniać na wiele sposobów. Jednym z nich może być ograniczenie stosowania chemicznych środków ochrony roślin. W przeprowadzonych badaniach określano wpływ grzybów z rodzaju Trichoderma na kondycję i zdrowotność sadzonek pomidorów. Doświadczenia prowadzono w warunkach kontrolowanych w kulturach wazonowych. Wykorzystano komercyjny preparat TRIFENDER zawierający zarodniki Trichoderma asperellum oraz izolowany z gleby ogrodniczej szczep T12 Trichoderma viride. Jednym z czynników doświadczalnych był patogeniczny szczep Fusarium sp. – grzyb często atakujący rośliny uprawne, przeciw któremu stosowany jest obecnie cały arsenał środków chemicznych. Preparatami uzyskanymi z izolowanych i namnożonych kultur grzybowych traktowano części nadziemne sadzonek (oprysk) i podziemne (podlewanie). Działanie grzybów Trichoderma określano porównując ilość nekroz liści w poszczególnych wariantach hodowli w stosunku do kombinacji kontrolnej. Rozwój sadzonek określano na podstawie wysokości roślin i ich suchej masy. Uzyskane wyniki wykazały ochronną rolę grzybów z rodzaju Trichoderma w stosunku do patogenu z rodzaju Fusarium. Liście pomidorów traktowanych preparatami grzybów saprofitycznych miały statystycznie istotną mniejszą ilość zmian nekrotycznych wywołanych patogenem. Efektywniejszy pod tym względem był niekomercyjny izolat T. viride. Użyte w doświadczeniach preparat Trifender jak i izolat T. viride znacząco statystycznie wpływały na wzrost i rozwój sadzonek pomidorów o czym świadczyła większa w porównaniu z kontrolą sucha i świeża masa roślin.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość azotu (N-NO<sub>3</sub>) w wodzie lizymetrycznej w zależności od okrywy roślinnej gleby

Celem badań była ocena wpływu okrywy roślinnej gleby na ilość przemieszczającej się wody przez profil gleby oraz stężenia i wielkość ładunku N-NO<sub>3</sub> wyniesionego z tą wodą z gleby. Okrywę gleby w lizymetrach stanowiły: kupkówka pospolita (Dactylis glomerata L.) – nienawożona (obiekt kontrolny); kupkówka pospolita (Dactylis glomerata L.) i życica trwała (Lolium perenne L.) – nawożone dawkami 20 kg P, 50 kg K i 120 kg N <sup>ha-1</sup> oraz koniczyna łąkowa (Trifolium pratense L.) – nawożona 20 kg P i 50 kg K<sup>ha-1</sup>. Badania przeprowadzono w latach 2009–2011 w miejscowości Nowosielce, woj. podkarpackie. W okresie wegetacyjnym wyróżniono 2 podokresy: pierwszy obejmował czas wzrostu roślin w pierwszym odroście, a drugi w drugim odroście. W całym okresie badawczym najwięcej wody przemieściło się przez profil gleby w obiekcie kontrolnym, zaś najmniej w obiekcie z koniczyną łąkową. Największe stężenie N-NO<sub>3</sub> stwierdzono w wodzie przesiąkowej w obiekcie z koniczyną łąkową. Z tego obiektu został również wyniesiony największy ładunek N-NO<sub>3</sub>. Był on 2-krotnie większy od ładunku wyniesionego w obiekcie kontrolnym, 20% większy niż w obiekcie z życicą trwałą i 8% większy niż w obiekcie z kupkówką pospolitą.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polskie dylematy scalania gruntów i urządzania terenów wiejskich Część 1. Scalanie gruntów

Władze państwowe II R. P. przywiązywały bardzo dużą wagę do likwidowania szachownicy gruntów chłopskich. Na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 1923 r. o scalaniu gruntów (Dz.U. Nr 92, poz. 118) w latach 1919–1938 scalono 5 422 329 ha (średnio 27 116 ha rocznie). Najwięcej (1 144 482 ha) w województwie białostockim. Po wyzwoleniu Polski do roku 1948 scalono 372 800 ha gruntów na obszarach niedokończonych w okresie międzywojennym. Pod rządami PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 4, poz. 17) nie scalano gruntów indywidualnych gospodarstw. W latach 1969–1982 geodezyjne pomiary gruntów polegały na usługach dla państwowych i spółdzielczych form. Nie dotyczyły urządzania (modernizacji) indywidualnych gospodarstw rolnych. Dopiero ustawa z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 10, poz. 80) czyniła pewien postęp, ale ze względu na jej ogólnikowość i politykę agrarną nie służyła modernizacji indywidualnych gospodarstw rolnych. Na jej podstawie w roku 1983 scalono 42 529 ha gruntów. Począwszy od roku 1992 nastąpił gwałtowny spadek wykonywania prac scaleniowych, postępujący w dalszych latach. Szachownica gruntów nie ogranicza się do jednej wsi, ale często wychodzi poza jej granice, a w skrajnych przypadkach przekracza nawet granice państwa. Skala tego zjawiska i związane z nim skutki sprawiają, że jednym z najpilniejszych zadań stojących przed polskim rolnictwem jest rozpoczęcie na dużą skalę prac scaleniowych. W pierwszej kolejności tymi pracami powinny być objęte gospodarstwa duże, których grunty często rozrzucone są w promieniu kilkudziesięciu kilometrów od siedziby gospodarstwa. Wykonanie prac scaleniowych w latach 1983–2017 wyniosło 647 774 ha, a scalonych i wymienionych 818 875 ha.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena uwilgotnienia gleb w siedliskach trwałych użytków zielonych w dolinie górnej Noteci na podstawie wskaźnika wilgotności gleby

W pracy przedstawiono ocenę warunków uwilgotnienia gleby w siedliskach trwałych użytków zielonych w dolinie górnej Noteci na podstawie wartości wskaźnika uwilgotnienia gleby (ang. Soil Moisture Index – SMI), obliczanego na koniec dekady okresu wegetacyjnego kwiecień-wrzesień w latach 2013–2014 i autorskiej 5-stopniowej klasyfikacji uwilgotnienia. Wskaźnik umożliwia porównanie warunków uwilgotnienia w glebach o różnych zdolnościach retencyjnych i obiektywną ocenę intensywności suszy glebowej oraz stanów nadmiernego uwilgotnienia. Badaniami objęto siedlisko mokre, wilgotne, posuszne i suche. W przeciętnych warunkach opadowych, jakie wystąpiły w okresach wegetacyjnych w 2013 i 2014 r. w dolinie górnej Noteci, we wszystkich siedliskach dominowało optymalne uwilgotnienie gleby. Susza glebowa umiarkowana i silna wystąpiła tylko w siedlisku posusznym i suchym. Stwierdzono słabą zależność wskaźnika SMI od czynników agrometeorologicznych w okresach dekad kalendarzowych, natomiast silną zależność zmian wartości wskaźnika SMI z dekady na dekadę od parametrów agrometeorologicznych. Największą korelację stwierdzono dla zależności od rolniczo-klimatycznego bilansu wodnego (różnicy opadu i ewapotranspiracji potencjalnej). Wskaźnikowa metoda oceny warunków uwilgotnienia gleb trwałych użytków zielonych z zastosowaniem modelowania matematycznego bilansu wodnego gleby może być użytecznym narzędziem badawczym i monitoringowym w sytuacji braku polowych pomiarów wilgotności gleby.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie statusu troficznego oraz jakości wody rekreacyjnego zbiornika zaporowego Porąbka

W artykule oszacowano poziom zeutrofizowania wody zbiornikowej za pomocą wybranych metod. Dodatkowo określono jakość wody zbiornika (potencjał ekologiczny, stan chemiczny, stan wód zbiornika) w oparciu o wybrane parametry. Wskaźniki biologiczne wskazały na znaczny poziom eutrofizacji wód zbiornika (głównie biomasa fitoplanktonu), a także na umiarkowany potencjał ekologiczny – III klasa (głównie makrobezkręgowce). Parametry fizykochemiczne nie przekraczały wartości granicznych dla I klasy jakości wód. Mimo tego, ogólny stan wód zbiornikowych został zaklasyfikowany jako zły (zadecydowały o tym elementy biologiczne i ich przynależność do III klasy potencjału ekologicznego).

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie szaty roślinnej zagłębienia bezodpływowego w zależności od warunków wilgotnościowych

Zmiany stopnia uwilgotnienia siedliska są jednym z najważniejszych czynników oddziałujących na zmienność zbiorowisk roślinnych oraz tworzących je populacji gatunków. Celem badań była próba odpowiedzi na pytanie: czy struktura ilościowa i jakościowa pokrywy roślinnej wykazuje zróżnicowanie na tle stopnia uwilgotnienia podłoża? Badaniami objęto zagłębienie bezodpływowe, niewielki izolowany obiekt hydrogeniczny, usytuowany w krajobrazie rolniczym Wyżyny Lubelskiej. W analizowanym zagłębieniu wytyczono transekt, wzdłuż którego wydzielono płaty roślinności, w których na stałych powierzchniach badawczych wykonano spisy florystyczne. W latach 2006–2013 prowadzono obserwacje zalegania poziomu wód powierzchniowych. Na tej podstawie wyróżniono cztery strefy wilgotności siedliska. Otrzymane wyniki wskazują, że flora analizowanych obiektów charakteryzuje się bardzo szerokim spektrum tolerancji ekologicznej. Szata roślinna badanego obiektu kształtowana jest przez wilgotność siedliska, której gradient zmienności warunkuje zasięg występowania wielu gatunków.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Integrowana produkcja owoców jabłoni w zależności od rodzaju zastosowanego nawożenia

Głównym celem integrowanej uprawy owoców jest opłacalna ich produkcja z uwzględnieniem ochrony środowiska. Jednym z warunków który należy spełnić jest uprawa odmian odpornych na choroby i szkodniki. Dlatego w sadzie posadzono w 2001 roku drzewa jabłoni odporne na Venturia inaequalis odmiany Pinova i częściowo odporne Jonica i Šampion na podkładkach M-26 stosując rozstawę 2,0 na 4,0 m. Badania przeprowadzono w latach 2001-2008. W połowie sadu stosowano organiczne nawożenie obornikiem ( z własnego gospodarstwa) w ilości 30 t∙ha<sup>-1</sup>, co dwa lata, a od piątego roku, co trzy lata W drugiej połowie zastosowano każdego roku zrównoważone nawożenie mineralne W zrównoważonym pod względem odczynu i zbliżonej zasobności w przyswajalne formy makroskładników układzie warunków glebowych odnotowano podobieństwo działania pomiędzy nawożeniem organicznym a mineralnym. Natomiast odżywianie drzew określone na podstawie zawartości makroskładników w liściach wskazuje na optymalną zawartość N, P, K przy zastosowaniu nawozów mineralnych, natomiast nawożenie organiczne spowodowało tylko niską zawartość N i Mg .Wartość nawozowa obornika oceniana na podstawie sumy uzyskanych plonów, okazała się lepsza, pomimo mniejszej zawartości form przyswajalnych makroskładników w glebie.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Retardacja jako element konceptualizacji rozwoju zrównoważonego

Pojęcie retardacji materialnej i niematerialnej można uznać za kanoniczny element strategii wdrażania rozwoju zrównoważonego. Nieodnawialne zasoby środowiska Ziemi są ograniczone i skończone, nie tylko w lokalnym czy regionalnym kontekście, są one skończone i wyczerpywalne także w kontekście globalnym. Konieczne jest spowolnienie konsumowania zasobów, a oznacza to zmianę kulturową. Kategoria retardacji materialnej i niematerialnej z uwagi na wielowymiarowość wymaga dalszych pogłębionych badań oraz upowszechnienia pozytywnych przykładów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Produkcja biomasy mikroglonów na bazie ścieków pochodzących z przemysłu mleczarskiego

Celem badań było określenie możliwości hodowli biomasy glonów o wysokiej zawartości oleju na bazie ścieków pochodzących z zakładów mleczarskich. Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych z wykorzystaniem fotobioreaktorów zamkniętych o orientacji pionowej. Stwierdzono, iż najlepszymi właściwościami charakteryzują się ścieki wstępnie podczyszczone w reaktorze beztlenowym. Zastosowanie tego rodzaju substratu pokarmowego pozwoliło na uzyskanie koncentracji mikroglonów w reaktorze na poziomie 3490 mg s.m./dm<sup>3</sup>, przy średniej szybkości przyrostu biomasy wynoszącej 176 mg s.m./dm<sup>3</sup>d. Zawartość oleju w biomasie glonów była bliska wartości 20%.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka