rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prakseologiczny wymiar literatury w edukacji międzykulturowej na przykładzie wybranych podręczników do nauki języka francuskiego

W dobie współczesnej edukacja międzykulturowa nabiera istotnego znaczenia ze względu na wyzwania gospodarcze, społeczne i ideowe, przed jakimi stoją kraje członkowskie Unii Europejskiej. Wzajemne zrozumienie i porozumienie dokonują się między innymi na poziomie instytucjonalnym szkoły, poprzez poznanie języka innego narodu, a poprzez to – sposobów rozumienia otaczającej rzeczywistości. Dobór odpowiednich środków, które przyczynić się mogą do realizacji tych założeń, dotyczy także treści literackich, które służą jako przykład kulturotwórczej aktywności człowieka, a także jako wyraz konkretnych doświadczeń ludzi żyjących w danej społeczności, która posługuje się innym językiem i uznaje odmienne perspektywy wyznaniowe czy ideowe. Kształcenie językowe i edukacja kulturowa według wyznaczników zapisanych w dokumencie CECR powinny uwzględniać przygotowywanie ucznia do aktywnego współdziałania na rzecz otaczającego go środowiska. Celem artykułu jest analiza, przy wykorzystaniu metody ilościowej i jakościowej, miejsca i znaczenia literatury w edukacji międzykulturowej na przykładzie wybranej próby podręczników do nauczania języka francuskiego i fragmentów tekstów literackich w nich zawartych. W perspektywie wyzwań społecznych nauczanie literatury nabiera wymiaru prakseologicznego – jako jeden z warunków skuteczności oddziaływań edukacyjnych. Materia literacka podlegająca ekstrahowaniu stanowi jedynie reprezentację rozległego obszaru literatury, niemniej jej dobór w perspektywie FLE przyczynia się do realizacji zadań edukacji międzykulturowej, której dążeniem jest poznanie i nawiązywanie relacji między kulturą ojczystą i obcą.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stygmatyzacja przeniesiona wyzwaniem dla edukacji międzykulturowej

W artykule opisuję osoby chore oraz osoby z ich najbliższego otoczenia jako Innych. Podaję koncepcje socjologiczne oraz wyniki badań dotyczące stygmatyzacji przeniesionej. Przedstawiam analizę wywiadu narracyjnego dotyczącą doświadczenia piętnowania przez matkę dziecka chorego. Edukacja międzykulturowa ma przygotowywać do życia w zróżnicowanym świecie, kształtować rozumienie odmienności, uczyć wyzbywania się uprzedzeń i stereotypów, dlatego w zakończeniu moich rozważań proponuję rozwiązania tej koncepcji pedagogicznej, które mogą poprawić dobrostan osób chorych oraz ich bliskich stygmatyzowanych przez otoczenie.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gołąb Patricka Süskinda – próba interpretacji

Przedmiotem analizy niniejszego artykułu  jest nowela Gołąb Patricka Süskinda. Bohaterem utworu jest podstarzały portier w banku, Jonathan Noel. Mężczyzna całe swoje życie podporządkował rygorowi pracy, dyscyplinie i rutynie, natomiast relacje społeczne ograniczył do minimum. Jednakże pewnego dnia jego przewidywalną egzystencję burzy pojawienie się gołębia na progu pokoju. Powoduje to serię fatalnych w skutkach zdarzeń. Reakcja protagonisty na gołębia zaskakuje i otwiera pole do psychologicznych rozważań nad naturą Jonathana.  Ptak dezorganizuje jego życie zmuszając go tym samym do podjęcia nowych, ryzykownych działań, które odbiegają od jego przyzwyczajeń. W artykule podejmuję próbę przeanalizowania przyczyn fobii bohatera, jego wewnętrznego rozdarcia, które prowadzą również do całkowitej alienacji i wyobcowania. Istotnym aspektem moich rozważań jest zjawisko samotności, jak również próba odczytania metafory gołębia oraz jego funkcji w noweli.

Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Oskarżony – (nie)potrzebny uczestnik postępowania jurysdykcyjnego? Rozważania na tle art. 117 § 3a kpk oraz art. 378a kpk (część I)

Artykuł poświęcono prawu oskarżonego do udziału w rozprawie w świetle zmian wprowadzonych do Kodeksu postępowania karnego ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 1694). W pierwszej części artykułu przedstawiono ewolucję regulacji poświęconej kwestii obecności oskarżonego na rozprawie na przestrzeni historycznego rozwoju polskiego procesu karnego, jak również omówiono istotę prawa oskarżonego do udziału w rozprawie. Pogłębione rozważania poświęcono regulacji z art. 117 § 3a kpk, wprowadzonej do Kodeksu postępowania karnego nowelizacją z 2019 r. W tym zakresie dokonano analizy dogmatycznej wskazanego przepisu, zaprezentowano jego ratio legis, jak również przeanalizowano konsekwencje procesowe wprowadzenia przedmiotowej regulacji. W opracowaniu omówiono również formułowane w piśmiennictwie wątpliwości odnoszące się do art. 117 § 3a kpk, jak również przedstawiono proponowany sposób wykładni analizowanej regulacji.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wzorzec współczesnej katoliczki zaprojektowany przez wierzące dziewczęta u progu dorosłości. Raport z badań fokusowych

Niniejszy tekst stanowi odpowiedź na pytanie, czym charakteryzuje się wzorzec współczesnej katoliczki zaprojektowany przez wierzące dziewczęta u progu dorosłości. W zmaganiach młodzieży z dylematami egzystencjalnymi pomocne mogą okazać się zarówno konkretne wzory, jak i abstrakcyjne wzorce osobowe. Jedne i drugie stały się przedmiotem badań zrealizowanych w 2021 roku, opierających się na 10 zogniskowanych wywiadach grupowych przeprowadzonych z 35 maturzystkami. W badaniu uczestniczyły dziewczęta wyznania rzymskokatolickiego, które zamieszkiwały zachodnią i północną część Polski, miały 17–18 lat i uczęszczały na lekcje religii. Fragment dotyczący zaprojektowanego przez rozmówczynie wzorca katoliczki we współczesnym świecie został zaprezentowany w niniejszym artykule. Zadanie projekcyjne pokazało, że stworzony wzorzec wykracza poza stereotypowe obrazy katoliczek, w mniejszym stopniu odwołuje się konkretnych tradycyjnych chrześcijańskich wzorów osobowych oraz stanowi egzemplifikację nowej kobiecej perspektywy w katolicyzmie.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tożsamość w dobie globalizacji (raport z przeprowadzonego wśród studentów pochodzących z Polski i Zimbabwe badania z zastosowaniem Testu Dwudziestu Stwierdzeń Manforda Kuhna)

Globalna rzeczywistość, a w szczególności rozbudowana sieć zależności ekonomicznych, politycznych a także strategicznych, szczególnie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat doprowadziła do znaczącej konwersji modelu edukacyjnego. Wskutek zachodzących realnych zmian można zaobserwować całe kategorie społeczne, których życie, praca, a także nauka odrywają się zupełnie od konkretnego miejsca, a pojęcie „my” wykracza poza granice wspólnoty lokalnej. Pojawia się zatem pytanie o czynniki kształtujące „ja” w zmiennym, globalnym świecie XXI wieku. Celem artykułu jest analiza porównawcza kategorii, w ramach których definiują się młodzi ludzie pochodzący z Polski i z Zimbabwe, i wyróżnienie dominujących elementów opisu koncepcji-siebie. Narzędziem badawczym jest Test Dwudziestu Stwierdzeń zaprojektowany przez interakcjonistę symbolicznego Manforda Kuhna. W interpretacji wyników testu zostanie zastosowany klucz kodyfikacyjny McPartlanda (1959).

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aksjologiczne uwarunkowania postaw studentów kierunków pomocowych wobec osób starszych na przykładzie Polski i Niemiec – perspektywa międzykulturowa

Funkcjonowanie w świecie odmiennym kulturowo stało się codziennością. Czynnikami przyczyniającymi się do tego stała się integracja europejska, globalizacja, migracje ludności. W tym kontekście ważną rolę odgrywa edukacja międzykulturowa, której celem jest rozpoznanie, zrozumienie i wspieranie różnorodności. Artykuł ma charakter empiryczny. Celem badań uczyniono diagnozę i charakterystykę postaw oraz systemu wartości studentów kierunków pomocowych wobec osób starszych w Polsce i w Niemczech. Metodą badań był sondaż diagnostyczny. Do badań użyto Kwestionariusza Postaw wobec Ludzi Starszych P-LS N. Kogana oraz Kwestionariusza Portretów PVQ S. Schwartza. Badania były prowadzone w okresie od października do grudnia 2018 r. Grupę podstawową stanowili studenci niemieccy (200 osób), a grupę porównawczą – studenci polscy (167 osób). Wyniki badań wykazały istnienie statystycznie istotnych różnic w zakresie postaw wobec osób starszych pomiędzy polską i niemiecką młodzieżą akademicką.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niemcy w drodze do międzykulturowej opieki nad osobami starszymi

Globalizacja to proces, który w ostatnich dziesięcioleciach przyniósł wiele zmian. Poprawa i dalszy rozwój aspektów ekonomicznych spowodowały, że ludziom zaoferowano nowe możliwości i to poza granicami państwa. Nie tylko istniejąca infrastruktura odpowiada za to, że świat w coraz większym stopniu staje się światem wielokulturowym. Mimo wielu zmian różnice między kulturami w zakresie ich podejścia i przekonań, ale także znaczenia i interpretacji życia codziennego, nadal są widoczne. Migracja jest ściśle związana z polityką pracy. Jeśli pozwalają na to wymogi prawne, celem wielu migrantów jest zarabianie pieniędzy poza granicami ojczyzny. Na terenie Niemiec żyje i pracuje ponad 100 różnych narodów (Visser, de Jong 2002, s. 110). Niemcy to kraj wielokulturowy. Ze względu na rosnącą liczbę osób starszych opieka nad nimi musi dostosować się do wielokulturowej klienteli. Międzykulturowość ma ogromne znaczenie nie tylko dla opieki, ale także dla całego społeczeństwa. Wielokulturowe zespoły robocze są i będą w przyszłości powszechną formą pracy na terenie Niemiec (Barth, 2000). Nie tylko coraz więcej odbiorców opieki, ale także opiekunów pochodzi z innych krajów i innych kultur. Z tego powodu potrzebna jest praktyka i zmiana podejścia, aby sprostać wyzwaniom w delikatny i uporządkowany sposób.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Idea miast sprawiedliwości naprawczej na przykładzie Wrocławia

Artykuł ma na celu przedstawienie idei miast sprawiedliwości naprawczej i prób stosowania praktyk naprawczych przez instytucje samorządowe oraz organizacje pozarządowe we Wrocławiu oraz sposobów angażowania społeczności lokalnych w rozwiązywanie problemów społecznych i konfliktów dotykających mieszkańców miasta. Odnosi się do koncepcji sprawiedliwości naprawczej, która staje się skutecznym narzędziem naprawy relacji społecznych poprzez odbudowanie więzi międzyludzkich, pełni także funkcję edukacyjną, przyczyniając się do rewitalizacji wspólnot i budowy społeczeństwa obywatelskiego. Wskazuje na znaczenie wspólnot lokalnych i środowiskowych, które jako ofiary przestępstw czy konfliktów, ale również jako podmioty współodpowiedzialne za ich przyczyny i skutki, mogą włączać się na różne sposoby w proces naprawczy.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wniosek prokuratora o uchylenie lub zmianę prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku

Niniejsze opracowanie poświęcone zostało problematyce wniosku prokuratora o zmianę lub uchylenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Ingerencja prokuratora w postępowanie cywilne ma charakter wyjątkowy. Jest ona uwarunkowana potrzebą ochrony praworządności. Natomiast postępowanie cywilne służy zaspokajaniu interesów prywatnych. W opracowaniu wskazano na istotę instytucji wzruszenia prawomocnego postanowienia spadkowego. Przedstawione zostały ogólne zasady uczestnictwa prokuratora w postępowaniu cywilnym. Centralnym punktem opracowania jest analiza warunków złożenia przez prokuratora wniosku o uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Problematyka dopuszczalności stosowania produktów leczniczych off-label

Artykuł poświęcony jest problematyce stosowania produktów leczniczych off-label. Przedstawiono w nim aktualne poglądy doktryny oraz orzecznictwo w zakresie dopuszczalności stosowania leków niezgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. W artykule zostały podjęte rozważania o możliwości zakwalifikowania stosowania leków off-label jako eksperymentu medycznego w oparciu o przesłankę nowatorstwa terapii. Autor przedstawił również zarys problematyki odpowiedzialności lekarza za przepisywanie produktów leczniczych off-label.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
,,Specjalne użycie broni” z Ustawy o działaniach antyterrorystycznych – analiza dogmatyczna I teoretycznoprawna

Artykuł stanowi analizę z punktu widzenia teoretycznoprawnego oraz dogmatycznego instytucji ,,specjalnego użycia broni’’, której podstawa prawna została ustanowiona w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych. Intencją prawodawcy było kompleksowe uregulowanie kwestii oddania tak zwanego strzału snajperskiego, który stanowić ma reakcję aparatu państwa na zachowania terrorystyczne. Bezpośrednim celem ,,specjalnego użycie broni” jest pozbawienie albo narażenie życia sprawcy zdarzenia o charakterze terrorystycznym w taki sposób, aby zapewnić maksymalną ochronę dóbr prawnych osób, których te dobra mogą zostać potencjalnie zagrożone działaniami terrorystów. Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie kształtu normatywnego omawianej instytucji oraz przenalizowanie jej pod względem założeń teorii prawa oraz dogmatyki prawnokarnej, a w szczególności stanowi próbę odpowiedzi na pytanie o zakres odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych uprawnionych do oddania strzału snajperskiego w okolicznościach wyłączających bezprawność.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kontakt z Innym w – „innym” niż dotychczasowy – czasie pandemii. Rozważania o inkluzyjnej kulturze szkoły

Koncepcja inkluzyjnej kultury szkoły wskazuje na potrzebę wieloaspektowego otwarcia się na różnorodnych Innych i ich zróżnicowane potrzeby edukacyjne. Szczególnego znaczenia nabierają w niej strategie nakierowane na wirtualny kontakt i relacje online z Innymi w „innym” niż dotychczasowy, znany nam świat. W artykule poruszono zagadnienie (e-)inkluzyjnej kultury szkoły w czasie pandemicznych zakłóceń COVID-19. Przedstawiono wybrane egzemplifikacje badań empirycznych, które pokazują, że choć czas pandemii jest niełatwy dla implementacji idei inkluzji w szkolnym środowisku uczenia się, to jednak, nawet w tak trudnych warunkach, możliwe jest tworzenie uczniom różnorodnych okazji do budowania relacji z Innymi w duchu idei edukacji integracyjnej i sprawiedliwej dla wszystkich.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kradzież szczególnie zuchwała – czyli nowy kwalifikowany typ przestępstwa kradzieży w obowiązującym kodeksie karnym

Artykuł poświęcony został w całości nowo wykreowanemu, kwalifikowanemu przestępstwu przeciwko mieniu, wprowadzonemu do ustawy materialnokarnej na podstawie niedawno uchwalonej ustawy antycovidowej. W ramach opracowania przeprowadzona została szeroka analiza dogmatyczna i historyczna przestępstwa kradzieży szczególnie zuchwałej, a także przedstawiono ogólne uwarunkowania w tym przedmiocie i dokonano kompleksowej oceny zmian, jakie spowodowała nowelizacja k.k. Autor dokonał oceny, w jaki sposób powyższe zmiany wpłynęły na pozostałe typy czynów zabronionych, które znajdują się w rozdziale XXXV k.k.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Edukacja muzułmańska w Radżastanie. Studium przypadku madrasy dla dziewcząt w Bikanerze

Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi informacji na temat funkcjonowania madrasy dla dziewcząt w Bikanerze. Muzułmanie stanowią pod względem liczebności drugą grupę religijną w Indiach, a ich niski poziom alfabetyzacji jest dobrze udokumentowany w literaturze naukowej. W badaniach posłużono się metodą studium przypadku. Przedstawione wyniki są wąskim wycinkiem badań prowadzonych w latach 2011–2020 w Indiach. Do analizy działalności madrasy wykorzystano Perspektywę Zdolności Ludzkich Marthy Nussbaum.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miejsce edukacji regionalnej w kształtowaniu tożsamości regionalnej przed i w czasach pandemii

Podjęte rozważania dotyczą roli edukacji regionalnej w kształtowaniu tożsamości regionalnej dzieci w wieku 5–12 lat przed i w okresie pandemii SARS-CoV-2. Podstawę analizy naukowej stanowią doświadczenia dzieci oraz ich matek. Edukacja regionalna powinna prowadzić do rozwoju tożsamości indywidualnej i zbiorowej jednostki, zakorzeniać młodego człowieka we własnym dziedzictwie kulturowym i umożliwiać mu kreatywne funkcjonowanie w społeczeństwie wielokulturowym. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na niewielkie oddziaływanie edukacji regionalnej w zakresie kształtowania tożsamości regionalnej badanych dzieci w okresie przed pandemią i pogłębiającą się jej nieefektywność w czasach izolacji i nauki zdalnej. Matki postulują potrzebę działań w obszarze edukacji regionalnej w celu uświadamiania dzieciom ich odpowiedzialności za miejsce zamieszkania, społeczność lokalną, ochronę oraz pomnażanie dziedzictwa kulturowego regionu. Badania wskazują na konieczność zastanowienia się nad stanem obecnej edukacji regionalnej w przestrzeni przedszkoli i szkół oraz jej rzeczywistej roli w procesie kształtowania tożsamości regionalnej dzieci i młodzieży.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Odpowiedzialność karna za naruszenie ochrony danych osobowych

Artykuł zawiera analizę problematyki odpowiedzialności karnej za naruszenie ochrony danych osobowych w ustawach o ochronie danych osobowych z 1997 r. oraz z 2018 r., a także w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych. Autorka dokonała porównania najistotniejszych kwestii dotyczących odpowiedzialności karnej za naruszenie ochrony danych osobowych na gruncie powyższych regulacji, ponieważ ochrona danych w dzisiejszych czasach jest dla nas kwestią konieczną, a naruszenia związane z wyłudzeniem danych osobowych powinny być szybko i skutecznie sankcjonowane przez organy wymiaru sprawiedliwości.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zmodyfikowane narzędzia polityki podatkowej gmin w związku z pandemią Covid-19. Wybrane zagadnienia prawne

Regulacje ustanowione w związku z pandemią COVID-19 zmodyfikowały istniejące w postępowaniu podatkowym instrumenty prawne. Zmianie uległa kwestia doręczenia korespondencji podatkowej. Własnoręczny podpis osoby odbierającej przesyłkę przestał być obowiązkowy. Zastąpiono go możliwością podania czterech ostatnich cyfr dowodu osobistego z jednoczesnym wskazaniem imienia i nazwiska i adnotacją „odmowa podpisu – zagrożenie epidemiologiczne”. Co więcej, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nieodebrana korespondencja podatkowa nie mogła być przez organ podatkowy uznana za doręczoną w myśl art. 150 Ordynacji podatkowej. Ponadto w okresie obu tych stanów zawieszono bieg terminów w postępowaniu podatkowym. Zawieszenie terminów pozwoliło na dokonanie czynności w terminie późniejszym. Rozwiązanie to było szczególnie ważne dla podatników, którzy z powodu wielu obostrzeń nie mogli wypełnić prawnych obowiązków. Niestety, ustanowione przepisy przysporzyły wielu problemów i trudności organom podatkowym, które często miały problem z ich interpretacją oraz stosowaniem.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi I zapobiegania bezdomności zwierząt jako akt prawa miejscowego na tle orzecznictwa sądów administracyjnych

W artykule przedstawiono zagadnienie gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności określonego w art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w kontekście możliwości przypisania mu cech aktu prawa miejscowego. Problematyka prawidłowej kwalifikacji gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zapobiegania bezdomności oraz realizacja ustawowej normy upoważniającej do wydania tego aktu przez lokalnego prawodawcę jest zagadnieniem niezwykle istotnym ze względu na możliwe konsekwencje prawne w postaci stwierdzenia nieważności uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego ze skutkiem ex tunc. Autor artykułu skupił się w pierwszej jego części na charakterystyce takiej formy działania organów samorządu terytorialnego jak akt prawa miejscowego, rozważając jego cechy na podstawie przepisów prawa, wypowiedzi doktryny oraz judykatury. W kolejnej zaś dokonał oceny gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności przez pryzmat cech charakteryzujących akt prawa miejscowego. Celem artykułu był przegląd i omówienie istotnych cech aktów prawa miejscowego oraz kwalifikacja gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności jako aktu prawa miejscowego na tle orzecznictwa sądowego.

Czasopismo: Roczniki Administracji i Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Od wielkich łowów do zarządzania konfliktem. Racjonalizacja agresji jako próba emancypacji od zwierzęcej natury

W klasycznych paradygmatach nauk społecznych konflikty interpersonalne traktuje się jako przeszkody w osiąganiu celów albo jako immanentny element życia społecznego wynikający z istnienia hierarchii i nierówności budujących napięcia w strukturze społecznej. Przyjmuje się nierzadko, że kultura stanowi pancerz chroniący ludzi przed ich zwierzęcą naturą, stanowiącą zarzewie agresji. Wydaje się, że jest to raczej pancerz pozwalający na legitymizowanie przemocy poprzez stosowanie altruistycznego karania.  Autorzy poddają dyskusji problematykę agresywnych zachowań współczesnego człowieka z perspektywy ewolucyjnej. Czy występowanie mobbingu, molestowania, przemocy symbolicznej, stygmatyzacji obcych oraz dyskryminacji mniejszości to rezultat kształtowanych przez miliony lat uwarunkowań wspólnych dla człowieka i innych hominidów, czy też pokłosie uruchomienia parędziesiąt tysięcy lat temu mechanizmu eksterminacji innych gatunków przez przedstawicieli naszego gatunku? Homo sapiens nie należy do drapieżników, przez co przejawy agresji zarówno wewnątrzgatunkowej, jak i międzygatunkowej skutkują brutalnością, ale również dylematami moralnymi dla tej obdarzonej empatią wielkiej małpy.

Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Żresz jak świnia! Jedz jak człowiek! – czyli o niektórych stereotypach językowych dotyczących jedzenia

Jedzenie (odżywianie się) to czynność (życiowa) właściwa zarówno ludziom, jak i zwierzętom. Wyznacza więc ono pewien wspólny obszar łączący dwie różne perspektywy interdyscyplinarnych badań, określanych odpowiednio jako: food studies i animal studies.  Celem niniejszego artykułu jest omówienie ważniejszych stereotypów językowych dotyczących jedzenia. Na podstawie analizy najczęściej używanych w polszczyźnie frazeologizmów zawierających komponenty jeść i żreć zostanie podjęta próba wykrycia podstawowych składników konotacyjnych ich znaczenia, a zarazem rekonstrukcji wyłaniającego się z nich obrazu jedzenia. W trakcie analizy zgromadzonego materiału językowego zostaną wykorzystane wybrane procedury badawcze wypracowane w obrębie semantyki kulturowej (elementy definicji kognitywnej, metafora pojęciowa, animalizacja).

Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo