rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Działania pozytywne jako instrument realizacji zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu

Pomimo zmiany, jaka na przestrzeni ostatnich lat dokonała się w świadomości społecznej na temat pozycji kobiet i mężczyzn w życiu społecznym i zawodowym, kobiety w dalszym ciągu doświadczają przypadków nierównego traktowania. Rynek pracy stanowi istotny obszar, w którym dochodzi do przejawów nierównego traktowania ze względu na płeć. Tym samym zasada równości kobiet i mężczyzn oraz środki jej realizacji nie tylko nie straciły na aktualności, ale w obecnych warunkach społeczno-gospodarczych stały się  szczególnie istotne. W świetle powyższych uwag celem niniejszego artykułu jest przedstawienie problematyki działań pozytywnych jako instrumentu realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu na podstawie ustawodawstwa obowiązującego w UE i w Polsce oraz w oparciu o poglądy doktryny i orzecznictwa. Podjęte rozważania koncentrują się na ukazaniu miejsca działań pozytywnych w obszarze problematyki równości płci.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Klauzula generalna jako ponadgałęziowa konstrukcja systemu prawa

Publikacja jest próbą przedstawienia klauzuli generalnej jako uniwersalnej konstrukcji, która przełamuje tradycyjny podział systemu prawnego do gałęzi prawa, nie tylko ze względu na swoją obecność w każdym dziale prawa, ale także z powodu pewnych cech związanych z celem i efektem jej wprowadzenia do systemu prawnego. Szczegółowe poglądy doktryny i praktyki prawniczej wykazują podobieństwa wynikające z ontologicznej konotacji klauzul generalnych, ich roli w procesach stosowania prawa i wpływu praktyki sądowej na zrozumienie poszczególnych klauzul. Obecność klauzul generalnych w systemie prawa wpływa pozytywnie na elastyczność procesów stosowania prawa, ale jednocześnie wiąże się z koniecznością utrzymania właściwej równowagi między elastycznością a pewnością i jednolitością stosowania prawa.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawne aspekty związane z ochroną seniorów w społeczeństwie polskim

Artykuł jest poświęcony analizie polskich regulacji prawnych w zakresie ochrony praw i godności osób starszych, będących grupą społeczną wymagającą szczególnego wsparcia. Potrzeba ta wynika z naturalnych zmian organizmu (osłabienie sił fizycznych, zdrowia, obniżone zdolności umysłowe). Rozważania zaczynają się od treści Konstytucji RP, w której można dostrzec brak unormowań w zakresie ochrony seniorów. Przede wszystkim nie zapewnia się tu prawnego obowiązku rodzin seniorów do świadczenia należnej im moralnie opieki. Zupełnie inna sytuacja ma miejsce odnośnie do małoletnich, co może świadczyć o dyskryminacji seniorów. Następnie wskazano unormowania dotyczące prawnomajątkowych aspektów rozporządzania przez seniorów swoim majątkiem wraz z orzecznictwem z tego zakresu. Przedstawiono tutaj wątpliwości co do tego, czy te regulacje skutecznie i należycie gwarantują ochronę praw seniorów w rodzinie. Wskazano, że mimo iż orzecznictwo dostrzega szczególną pozycję seniorów w stosunkach umowy darowizny czy dożywocia, to jednak głębsza analiza wykazuje, że nie zawsze ta okoliczność jest przestrzegana w kontekście realizacji przez seniorów swoich praw. Na koniec zaznaczono potrzebę zmian legislacyjnych w celu zapewnienia lepszej ochrony godności i praw seniorów.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kara jako medicina peccatoris. Na marginesie rozważań o karze śmierci w doktrynie św. Tomasza z Akwinu

Artykuł przedstawia problematykę kary w doktrynie św. Tomasza z Akwinu. W szczególności analizuje celowość kary śmierci. Autor stawia tezę o ścisłej korelacji funkcji kary, zasad jej orzekania i wykonania z koncepcją dobra wspólnego. Dopuszczalność kary śmierci stanowi konsekwencję racjonalnego ujęcia bonum commune oraz jest pochodną przyjęcia organicznej koncepcji państwa. Oryginalność rozważań Akwinaty w przedmiocie humanitaryzacji prawa karnego zapewnia mu trwałe miejsce w panteonie twórców i krzewicieli nowożytnych koncepcji szeroko rozumianego prawa karnego.  

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Związki między gałęziami prawa konstytucyjnego i administracyjnego z punktu widzenia regulacji Konstytucji RP z 1997 r.

Artykuł dotyczy relacji między gałęziami prawa administracyjnego i konstytucyjnego. Autor przychyla się do poglądu, iż w zakresie regulacji ustawowych możemy mówić o tożsamości regulacji obu gałęzi prawa. W tym zakresie prawo konstytucyjne i prawo administracyjne stanowią jedność, bowiem posługują się tymi samymi konstrukcjami, metodami i regułami. Szczegółowa analiza rozwiązań konstytucyjnych wykazuje ich niewielkie znaczenie dla regulacji gałęzi prawa administracyjnego. Stan taki powoduje, że dotychczasowe miejsce prawa konstytucyjnego zaczyna zajmować prawo Unii Europejskiej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo rodzinne w dorobku naukowym i orzeczniczym Profesora Jerzego Ignatowicza

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O racjonalności państwa prawnego w myśli Roberta von Mohla

Idea państwa prawnego (Rechtsstaat) wywodzi się z kręgu nauki niemieckiej. Jej źródła sięgają do przełomu XVIII i XIX w. i do twórczości takich uczonych, jak Immanuel Kant czy Johann Wilhelm Petersen (tworzący pod pseudonimem Johann Wilhelm Placidus). Niniejszy artykuł odnosi się do początków idei państwa prawnego w myśli niemieckiej i jest próbą analizy postrzegania idei Rechtsstaat w myśli profesora i polityka niemieckiego wczesnego liberalizmu – Roberta von Mohla. Głównym celem było wykazanie, iż państwo prawne w jego rozumieniu było państwem racjonalnym. Racjonalność ta miała się wyrażać nie tylko w oparciu państwa prawnego na zasadzie „świętości prawa”, ale również na nadaniu mu zadania specjalnego rodzaju. Było nim wspieranie obywateli w pokonywaniu przeszkód stojących im na drodze w realizacji tzw. celów życiowych. O racjonalności tego konceptu świadczy fakt, iż państwo miało pomagać obywatelom w sposób subsydiarny. Powinno ono w ostateczności działać wtedy, gdy nie starcza sił obywatelom lub ich organizacjom.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag o przestępstwie z art. 233 k.k. (składanie fałszywych zeznań) po nowelizacji z 11 marca 2016 r.

Ustawą z dnia 11 marca 2016 r. zostały wprowadzone zmiany do art. 233 k.k. Dodano typ uprzywilejowany przestępstwa składania fałszywych zeznań, gdy sprawca czyni to z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną, oraz typ nieumyślnego sporządzenia fałszywej opinii przez biegłego, eksperta lub tłumacza. Podniesiono również karę za typ podstawowy. Artykuł przedstawia stanowisko krytyczne wobec tych zmian. Prezentuje również uwagi o charakterze prawnoporównawczym.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kryzys klasy politycznej w Europie?

W opracowaniu stawiam pytanie, czy ludzie z prawdziwym poczuciem odpowiedzialności, prawdziwie silne osobowości polityczne mogą znaleźć miejsce we współczesnej polityce demokratycznej. Śledząc za klasykami myśli politycznej silne i słabsze strony systemu demokratycznego, dochodzę do wniosku, że sama natura tego ustroju – w spokojnych czasach – wyklucza możliwość rządzenia przez silnych przywódców politycznych. Przywódcy ci, nieskorzy do schlebiania demosowi, nie są w stanie wspiąć się na szczyty władzy. Jawią się jako ludzie politycznie indolentni.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Geneza konstytucji

Artykuł rozpoczynają uwagi wstępne. Autor m.in. wskazuje, że pierwsze konstytucje zaczęto uchwalać pod koniec XVIII w., niemniej ich pierwowzory pojawiły się półtora stulecia wcześniej. Ponadto przedstawia tło społeczno-ekonomiczne genezy konstytucji oraz rozwija tezę, że konstytucja miała petryfikować osiągnięty w wyniku rewolucji burżuazyjnej postęp społeczny. Omówiono też tło ideologiczne, a konkretnie takie prądy ideowe, jak racjonalizm i liberalizm, a także ideę praw naturalnych, suwerenność ludu, umowę społeczną, podział władzy i pozytywizm prawniczy. Krótko wspomniano o wpływie ruchów kodyfikacyjnych prawa sądowego na procesy konstytucyjne okresu Oświecenia, a także wskazano pięć „fal” uchwalania ustaw zasadniczych na kontynencie europejskim.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Teoretyczny model przestępstwa prawa publicznego (crimen publicum) autorstwa Claudiusa Saturninusa (D. 48,19,16) a współczesna nauka o przestępstwie karnym

Rzymianie nie rozwinęli nauki o przestępstwie karnym, ale podejmowali próby opisania istoty i specyfiki przestępstwa prawa publicznego. Ze źródeł Justyniańskich wiadomo, że jurystą, który na taką próbę się odważył, był Claudius Saturninus. Dokonał on rozróżnienia przestępstw, koncentrując się głównie na sposobie ich popełnienia i idąc w podobnym kierunku, jak współczesna nauka podczas rozważań dotyczących tzw. przestępczego modus operandi. Rozróżnienia dokonał w dość oryginalny dwustopniowy sposób. Jurysta stworzył najpierw czwórpodział (quattuor genera) przestępstw, kierując się kryterium przypominającym kryterium formy, jakie jest przyjmowane dla czynności prawnych na gruncie prawa prywatnego. Według jurysty przestępstwa mogły być popełniane w formie facta, dicta, scripta i consilia. Na tak stworzony system quattuor genera (form, sposobów) popełnienia przestępstw karnych Claudius Saturninus nałożył następnie już bardziej szczegółowy podział okoliczności składających się na typ czynu zabronionego prawem. W ten sposób wyliczył kolejno siedem znamion (niemal wyłącznie) strony przedmiotowej przestępstwa: causa, persona, locus, tempus, qualitas, quantitas i eventus. Wszystkie sposoby i okoliczności popełnienia przestępstwa karnego jurysta zilustrował przykładami.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uproszczenia postępowania przyspieszonego w sprawie o wykroczenie (art. 89 i n. k.p.w.). Zagadnienia wybrane

Autorka porusza problematykę postępowania przyspieszonego w sprawach o wykroczenia. Wskazuje, że rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym uzależnione jest od wystąpienia szczególnych przesłanek tego postępowania i swobodnej decyzji organu upoważnionego do uruchomienia wnioskiem o ukaranie postępowania przed sądem. W artykule zostały przeanalizowane te instytucje, które na podstawie art. 57 k.p.w. doznają szczególnych uproszczeń w ramach ukształtowania procesu przyspieszonego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Praktyczne problemy z interpretacją zasady niedyskryminacji w wynagradzaniu

Temat tego artykułu jest związany z interpretacją zasady niedyskryminacji w wynagrodzeniu. W opinii autora, aby usprawiedliwiać legalność działania pracodawcy, niezbędne jest przeprowadzenie procedur wartościowania stanowisk pracy oraz oceny pracownika. Poprawne wprowadzenie tych procesów umożliwi prawidłową ocenę dokumentów z dziedziny wynagradzania, takich jak układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania oraz umowa o pracę.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rola i znaczenie mediów elektronicznych we współczesnej dydaktyce historii doktryn polityczno-prawnych

Celem artykułu jest przedstawienie i analiza tych aspektów kształcenia akademickiego, które są związane z wykorzystywaniem w dydaktyce narzędzi, jakie pojawiły się wraz z rozwojem mediów elektronicznych. Dla przykładowego zobrazowania przedmiotowych treści zaprezentowano i przeanalizowano także wyniki przeprowadzonych specjalnie w tym celu badań ankietowych studentów. Postulowana polimetodyczność w realizacji dydaktyki historii doktryn polityczno-prawnych może stanowić szansę na ponowne ukazanie przydatności przedmiotów historycznych w procesie kształcenia przyszłych prawników. Wystrzegając się traktowania e-learningu jedynie jako sposobu na podniesienie atrakcyjności prowadzonych zajęć, należy traktować go jako mechanizm wspomagający tradycyjny proces kształcenia. Proces, który powinien być oparty na bezpośrednim kontakcie nauczycieli akademickich ze studentami.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pojęcie i treść zasad prawa oraz generalnych klauzul odsyłających. Uwagi porównawcze

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Obowiązki ze sfery bhp w zatrudnieniu niepracowniczym

Artykuł opisuje obowiązki pracodawców w sferze bezpieczeństwa i higieny pracy w stosunku do niepracowników. Autorka podkreśla, iż bezpieczeństwo i higiena pracy są ważne nie tylko w stosunku do osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, ale także osób pracujących na podstawie zatrudnienia cywilnoprawnego. Opracowanie zamyka konkluzja, że regulacje dotyczące omawianej materii odnoszące się do osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy oraz umów cywilnoprawnych nie są w pewnych aspektach sprawiedliwe.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konstytucyjne prawo do sądu „każdego” a przymus adwokacko-radcowski w sprawie skargi kasacyjnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Uczestnictwo współwłaścicieli nieruchomości lokalowej w podejmowaniu uchwał dotyczących zarządu nieruchomością wspólną

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Klauzule generalne i ich funkcje w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

Niniejszy artykuł stanowi omówienie teoretycznych aspektów problematyki odesłań pozaprawnych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Tło i podbudowę prezentowanego zagadnienia stanowiły krótkie rozważania o formach wyrażania aksjologii prawnej i pozaprawnej w systemach prawa krajowego i w systemie prawa międzynarodowego. W systemie prawa międzynarodowego rzadziej sięga się do konstrukcji klauzul generalnych jako typowych nośników wartości pozaprawnych, co nie oznacza, że prawo międzynarodowe całkowicie zrezygnowało z tej konstrukcji. Klauzule te znalazły swoje miejsce między innymi w międzynarodowym prawie praw człowieka i w będącej podstawą rozważań EKPC. Artykuł prezentuje normatywne ujęcie klauzul generalnych w Konwencji, skupiając się przede wszystkim na konstrukcji klauzul limitacyjnych. Konstrukcja ta, zasadniczo wykorzystywana do ograniczania praw człowieka, ma jednocześnie wymiar międzysystemowy, ponieważ będąc integralnym elementem EKPC, jest kierowana w pierwszej kolejności do krajowego ustawodawcy, który dokonuje ograniczeń praw człowieka w aktach normatywnych prawa krajowego. Akty te są następnie podstawą decyzji stosowania prawa ograniczających prawa człowieka, a te następczo mogą podlegać kontroli Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O japońskim porządku prawnym – między literą prawa a otwartością norm

Japoński porządek prawny, będący elementem dalekowschodniej kultury prawnej, charakteryzuje się z jednej strony podatnością na recypowanie i adaptację rozwiązań obcych, natomiast z drugiej – przywiązaniem do rodzimych tradycji prawnych, ściśle powiązanych z cechami kulturowymi i aksjologią społeczną. Powoduje to pewne napięcie między literą prawa a faktycznie funkcjonującymi normami prawnymi, widoczne w kontekście stosunku źródeł prawa stanowionego do zwyczaju i jori, szczególnej roli zaleceń administracyjnych (gyoseishido) czy pozycji mediacji względem sformalizowanych procedur prawnych. W konsekwencji napięcie to, oznaczające otwieranie prawa na normy społeczne, może być potraktowane jako element specyficznej relacji między sferami tatemae i honne.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Modyfikacja zarzutów w postępowaniu karnym

Kluczowym założeniem niniejszego tekstu jest przedstawienie w sposób możliwie najbardziej klarowny fenomenu modyfikacji zarzutów w procesie karnym. Autor pokrótce analizuje przesłanki aplikacji art. 314 k.p.k. i problemy z nimi związane.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konstytucyjne podstawy ładu publicznego w administracji w świetle Konstytucji oraz orzecznictwa. Zagadnienia wybrane

Budowa nowego ustroju Rzeczypospolitej Polskiej wymaga odpowiedniego ukształtowania ładu publicznego w administracji. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma aktualnie Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., a także ukształtowane na jej podstawie orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (jak również sądów administracyjnych) oraz utrwalone poglądy doktryny. Niezbędne w tym zakresie staje się dokonanie identyfikacji podstawowych standardów, zasad i wartości. Wiąże się to niewątpliwie z koniecznością analizy m.in.: zasady podziału władz, zasady państwa prawnego, prawa do sądu, problemu poszanowania godności człowieka oraz zwrócenia uwagi na zagadnienie dysfunkcjonalności ładu publicznego. Istotne problemy w tym kontekście wiązać się mogą z tworzeniem i stosowaniem prawa oraz z wyraźnym określeniem aksjologicznych podstaw obowiązującego porządku prawnego. Z konieczności w artykule prezentowane są tylko niektóre nich, np. związane z zagadnieniami pojęć niedookreślonych, legitymizowaniem prawa, sprawiedliwością w prawie, bezpieczeństwem prawnym, pewnością co do prawa, ochroną praw nabytych i maksymalnie ukształtowanych ekspektatyw oraz naruszeniem zasad przyzwoitej legislacji. Zamiarem autora opracowania jest sprowokowanie pogłębionej dyskusji nad zagadnieniem związanym z poszukiwaniem optymalnego modelu ładu w sferze administracji publicznej w perspektywie nowych wyzwań.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem (art. 197 § 4 k.k.). Badania empiryczne

W artykule nie zamieszczono abstraktu

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Organizacja niemieckiego resortu sprawiedliwości w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1945

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Obowiązek lojalności pracownika po ustaniu stosunku pracy

Obowiązek lojalności po ustaniu stosunku pracy ma ograniczony charakter, nie wynika bowiem z istoty stosunku pracy i wzajemnego zaufania stron, lecz jest gwarantowany przez odrębne regulacje – ustawę z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji lub dodatkową umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Ustawa chroni jednak wyłącznie przed konkurencją nieuczciwą, czyli niejako kwalifikowaną nielojalnością ze strony byłego pracownika, nakierowaną na wyrządzenie byłemu pracodawcy szkody. Może się ona wiązać z wykorzystywaniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub przejmowaniem klientów lub pracowników. O ile nie towarzyszy temu niedozwolone namawianie lub nieuczciwe intencje, składanie przez byłego pracownika ofert pracy lub współpracy do pracowników lub klientów dotychczasowego pracodawcy nie jest zabronione, ponieważ stanowi dopuszczalny przez orzecznictwo sposób pozyskiwania klientów lub pracowników na wolnym rynku.Ochronę nie tylko przed nielojalnością kwalifikowaną pozwala uzyskać zawarcie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia na podstawie art. 1012 k.p. Wykładnia przepisów Kodeksu pracy potwierdza dużą swobodę pracodawcy, ograniczoną jedynie obowiązkiem zapłaty pracownikowi stosunkowo niskiego odszkodowania w wysokości nie niższej niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed rozwiązaniem umowy o pracę. Należy jednak pamiętać, że umowa o zakazie konkurencji nie może ograniczać prawa pracownika do wykonywania swojego zawodu. Tym samym obowiązek lojalności pracownika po ustaniu stosunku pracy ogranicza się do niepodejmowania działalności konkurencyjnej, w tym działalności nieuczciwej wobec byłego pracodawcy.Kodeks pracy pozwala pracodawcy także bronić się przed działaniem nielojalnym ze strony pracownika odchodzącego z pracy poprzez zwolnienie go z obowiązku świadczenia pracy w biegnącym okresie wypowiedzenia. Od 2016 r. nie wymaga to zgody pracownika.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Św. Ireneusz z Lyonu a Melito – o niektórych problemach chrześcijańskich „myślicieli politycznych doby męczenników”

Chrześcijanie „doby męczenników” (zwłaszcza II w. po Chr.) spierali się nie tylko o rolę chrześcijan w świecie zdominowanym przez politeizm i ewentualnie ubóstwianego władcę politycznego (cesarza), lecz także o podstawę władzy i legitymację władcy. Św. Ireneusz z Lyonu i Melito pozostawili jednak również wywody dotyczące istnienia ewentualnego normatywnego kontekstu, który obowiązuje też władcę niebędącego wyznawcą Chrystusa. Autor opracowania wykazuje, że ich stanowiska nie były tożsame, a ponadto w pewnym zakresie były polemiczne względem ujęć znajdowanych w wypowiedziach cesarza Marka Aureliusza.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wywłaszczenie a nowe regulacje Prawa geologicznego i górniczego

Art. 21 Konstytucji RP chroni wolność własności (wolność majątkową) rozumianą jako sfera chroniona w zakresie dysponowania przedmiotami majątkowymi. Zakazuje ponadto bezprawnej ingerencji w sferę indywidualnego statusu prawnego organom władzy publicznej i wszystkim innym uczestnikom obrotu prawnego. Gwarancja trwałości nie oznacza jednak nienaruszalności prawa majątkowego. W świetle regulacji konstytucyjnych należy stwierdzić, że własność jest prawem dozwolonym na tyle, na ile nie jest konieczne jej ograniczenie lub odebranie dla ochrony interesów społeczeństwa postrzeganych jako interes publiczny. Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją prawną, której istnienie umożliwia państwu pozyskiwanie praw przysługujących do nieruchomości innym podmiotom, jeżeli jest to konieczne dla wykonania istotnych celów publicznych i za słusznym odszkodowaniem. Rozwiązanie prawne przyjęte w art. 19 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, umożliwiające przedsiębiorcom przymusowy wykup nieruchomości, może wydawać się wątpliwe z konstytucyjnego punktu widzenia. Specyfika instrumentów prawnych pozwalających na pozbawianie prawa lub ograniczanie prawa własności nieruchomości gruntowych na potrzeby poszukiwania i rozpoznawania oraz wydobywania kopalin polega na tym, że takie de facto wywłaszczenie następuje na rzecz przedsiębiorców prywatnych. Pojawia się pytanie, na ile działalność gospodarczą, polegającą na wydobyciu kopalin, można uznać za cel publiczny.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne