rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ pierwotnych reprezentacji na formalne rozumienie pojęć geometrycznych

W tym artykule analizujemy trudności student&oacute;w matematyki w przejściuod rozumienia trapezu jako czworoboku posiadającego dwie podstawy r&oacute;żnejdługości do ujęcia zgodnego z jego formalną definicją. Nasze badanie zostałoprzeprowadzone wśr&oacute;d 25 student&oacute;w &ndash; przyszłych nauczycieli matematyki. Wtrakcie studi&oacute;w studenci ukończyli kurs &bdquo;geometrii elementarnej&rdquo;, kt&oacute;ry trwał2 semestry (60 godzin wykład&oacute;w i 60 godzin ćwiczeń). Celem tego kursu było,między innymi, zapoznanie student&oacute;w z podstawowymi pojęciami geometrycznymiz wyższego stanowiska i przygotowanie ich do rozumienia roli definicjiw nadawaniu formalnego znaczenia pojęciom matematycznym. Ci sami studenci,po pewnym czasie, w ramach zajęć z dydaktyki matematyki otrzymalikilka opis&oacute;w niekt&oacute;rych pojęć geometrycznych (między innymi &ndash; trapezu) a ichzadaniem było ocenienie, czy te opisy można uznać za poprawne definicje. Dodatkowo,w przypadku opis&oacute;w niepoprawnych mieli wskazać na czym polegabłąd i starać się go usunąć. Badania pokazały, że studenci reagowali dwutorowo:nie mieli problemu z rozpoznaniem tej definicji, kt&oacute;rą analizowali jakowzorcową podczas zajęć z geometrii, i z uznaniem jej jako poprawnej. Z drugiejstrony, ich pr&oacute;by naprawy opis&oacute;w odbiegających od poprawnej definicjibyły najczęściej zgodne z szeroko rozumianym obrazem pojęcia, często stowarzyszonymz własnościami figury, a nie z jego definicją. To wyobrażenie byłododatkowo zdominowane przez prototypowe zrozumienie trapezu jako czworokątaposiadającego dwie podstawy &ndash; w tym ujęciu &bdquo;podstawy&rdquo; były utożsamiane&bdquo;z dokładnie jedną parą bok&oacute;w r&oacute;wnoległych&rdquo;. W artykule zostaładodatkowo przedstawiona skr&oacute;towa analiza szkolnych opracowań dotyczącychprezentacji pojęcia trapezu. Na tej podstawie można stwierdzić, że obraz pojęcia&bdquo;trapez&rdquo; reprezentowany przez badanych student&oacute;w jest ściśle powiązany ztymi prototypowymi reprezentacjami, prezentowanymi w podręcznikach. Wynikibadań sugerują, że wczesne intuicje, wzmacniane pierwotnymi szkolnymireprezentacjami pojęcia są bardzo stabilne i odporne na asymilację wczesnychujęć w ramy szerszych znaczeń. Takie wyniki mogą wyjaśniać niekt&oacute;re trudnościdotyczące niewłaściwych intuicji związanych z pojęciami geometrycznymi.W związku z tym sugerują potrzebę bardzo wyważonego, długoterminowegoplanowania nauczania matematyki, w kt&oacute;rym wprowadzane intuicyjnie pojęciana niższych szczeblach edukacyjnych nie będą blokować tego rozumienia,kt&oacute;re w przyszłości będzie funkcjonować w matematyce ujmowanej formalnie.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
Różne rodzaje myślenia w rozwiązywaniu problemów matematycznych

W artykule zamieszczono siedem autentycznych rozumowań, uzyskanych oduczni&oacute;w szkoły średniej oraz studenta studi&oacute;w doktoranckich z matematykiw wyniku obserwacji ich pracy nad rozwiązaniem zadania. Każda z tych os&oacute;brozwiązywała jedno z czterech zadań, wśr&oacute;d kt&oacute;rych jedno to standardowezadanie z geometrii analitycznej, a trzy pozostałe to zadania otwarte &ndash; każdeo innej strukturze logicznej. Opisane rozumowania są analizowane przezpryzmat wprowadzonej przez Profesor Zofię Krygowską typologii rodzaj&oacute;wmyślenia matematycznego, w kt&oacute;rej wyr&oacute;żnia się: wnioskowanie empiryczne,rozumowanie intuicyjne oraz rozumowanie formalne. W komentarzach do rozumowańuwzględniane są także wyniki rozważań innych autor&oacute;w na tematnatury myślenia matematycznego. W konkluzji zwr&oacute;cono uwagę na r&oacute;żnice wrozumieniu przez poszczeg&oacute;lnych uczni&oacute;w, czym jest uzasadnienie stwierdzeniamatematycznego, a także na pewne podobieństwo między uczniem a osobą wykształconąmatematycznie w posługiwaniu się wnioskowaniem empirycznym.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
Wybrane z ZDM, częśc XIII

Prezentowany wyb&oacute;r obejmuje dłuższe artykuły z tomu 38. (rok 2006) oraz kr&oacute;tkie notki o artykułach i książkach z numer&oacute;w 4, 5 oraz 6 (tom 36, 2004).

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
CIEAEM 58 - Sprawozdanie z konferencji Srni, 9-15 lipca 2006 roku

Przypadająca na rok 2006 konferencja Międzynarodowej Komisji do Spraw Studiowania i Ulepszania Nauczania Matematyki - CIEAEM 58, odbyła się w dniach 9-15 lipca w Srni - małej miejscowości położonej na terenie uroczego czeskiego Parku Narodowego - Sumava.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
Wspólna sesja American Mathematical Society i Polskiego Towarzystwa Matematycznego na temat edukacji matematycznej Warszawa, 31 lipca - 2 sierpnia, 2007

W czasie sesji mieli swoje wystąpienia w formie wykaad&oacute;w: Zbigniew Semadeni, Jeremy Kilpatrick, Gerald Goldin, Anna Sierpińska, Milan Hejny, William McCallum, Zbigniew Marciniak, Stefan Turnau, i Maciej Klakla. Om&oacute;wię niekt&oacute;re punkty z tych wystąpień. Te, kt&oacute;re mi się wydają bardzo trafne i szczeg&oacute;lnie warte podkreślenia.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
CIEAEM 59 - Sprawozdanie z konferencji Dobogóko, 23-29 lipca 2007 roku

W zacisznie położonej węgierskiej miejscowości Dobog&oacute;ko w dniach 23-29 lipca 2007 roku odbyła się 59. konferencja Międzynarodowej Komisji do Spraw Studiowania i Ulepszania Nauczania Matematyki - CIEAEM.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
Uwagi o polsko-czesko-słowackich konferencjach z dydaktyki matematyki w roku 2007

Od wielu lat między Polską a jej sąsiadami Czechami i Słowacją, owocnie rozwija się wymiana wynik&oacute;w badań naukowych z dydaktyki matematyki. Organizowane są liczne konferencje naukowe dotyczące tej tematyki. Niniejsza publikacja zawiera uwagi dotyczące trzech takich konferencji, kt&oacute;re odbyły się w roku 2007.

Czasopismo: Didactica Mathematicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: matematyka
ZMIANY WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOKINETYCZNYCH LEKÓW PRZECIWDROBNOUSTROJOWYCH U PACJENTÓW KRYTYCZNIE CHORYCH

Krytycznie chorzy pacjenci są narażeni na wysokie ryzyko rozwoju zagrażającej życiu infekcji prowadzącej do ciężkiego wstrząsu i w konsekwencji niewydolności wielonarządowej, a nawet śmierci. Optymalna terapia przeciwdrobnoustrojowa ma kluczowe znaczenie w zwiększaniu szansy tych pacjentów na przeżycie. Jednak skuteczne dawkowanie leków jest problematyczne, ponieważ zmiany patofizjologiczne, związane z krytycznym stanem choroby, wpływają na ich właściwości farmakokinetyczne, głównie tych leków, które wykazują charakter hydrofilowy. Stężenia tych leków mogą być podwyższone u pacjentów krytycznie chorych, głównie z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego spowodowanego niewydolnością/uszkodzeniem nerek. I przeciwnie, stężenia leków przeciwbakteryjnych mogą ulec obniżeniu z powodu zwiększonej objętości dystrybucji i zwiększonego klirensu nerkowego, wywołanego przez zespół ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej, wyciek kapilarny, zmniejszone wiązanie leku z białkami, podawanie dożylnych płynów oraz leków inotropowych. Częstość jednoczesnego występowania licznych powikłań, które mogą wpływać na właściwości farmakokinetyczne leków, nadmiernie komplikuje prognozowanie ich terapeutycznych stężeń. Zasadniczo, w warunkach klinicznych dominują sytuacje gdy uzyskiwane stężenia leków przeciwdrobnoustrojowych u pacjentów krytycznie chorych są zbyt niskie. A uzyskanie nieodpowiedniego stężenia leków w osoczu pacjentów jest istotne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ prowadzi do nieskutecznej eradykacji drobnoustrojów chorobotwórczych i braku poprawy klinicznej. Ponadto, zbyt niskie stężenia leków wywołują rozwój oporności wielolekowej drobnoustrojów, co stanowi problem nie tylko medyczny, ale i społeczno-ekonomiczny. Jednym z zasadniczych rozwiązań tego problemu wydaje się powszechne stosowanie monitorowania stężeniem leku w osoczu, w celu indywidualnego dostosowania dawkowania leków przeciwdrobnoustrojowych do stanu klinicznego pacjenta.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
WPŁYW NOWEJ USTAWY O PRODUKTACH KOSMETYCZNYCH NA POPRAWĘ BEZPIECZEŃSTWA ICH STOSOWANIA

Produkty kosmetyczne znajdują się w pierwszej trójce kategorii produktów kojarzonych z zakupami dokonywanymi w aptece. Wynika to przede wszystkim z wysokiego poziomu zaufania do produktów kupowanych w aptece i przekonania, że produkt apteczny jest produktem bezpiecznym. W rzeczywistości wymagania dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków są takie same dla produktów sprzedawanych w aptekach, jak i w każdym innym miejscu. Niejednokrotnie pacjenci kupujący kosmetyki w aptece nie mają także świadomości, że ta kategoria produktów uregulowana jest w odmienny sposób od produktów leczniczych, czy wyrobów medycznych. Warto, by w sytuacji, gdy pacjenci mający wątpliwości co do bezpieczeństwa zastosowanego produktu, mogli uzyskać od farmaceuty informacje, w jaki sposób i do kogo należy zgłosić działanie niepożądane kosmetyku. Niniejsze opracowanie analizuje nową ustawę o produktach kosmetycznych, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r. Zawiera ona zapisy, które mają stanowić narzędzie do skutecznego egzekwowania od podmiotów wprowadzających produkty kosmetyczne do obrotu, przestrzegania przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Rola agencji HTA w Polsce i na świecie

Ocena technologii medycznych (HTA) stanowi podstawę wnioskowania nad zasadnością refundacji określonej technologii medycznej. Polega ona na przeprowadzeniu analiz porównawczych, w których zestawia się istniejący standard opieki zdrowotnej z nową technologią, w celu sprawdzenia jakie korzyści wiążą się z wprowadzeniem finansowania nowej technologii. Na świecie istnieje kilkadziesiąt organów odpowiedzialnych za HTA w różnych krajach. Struktury, funkcje, kompetencje i podejścia poszczególnych agencji HTA różnią się ze względu na różnice w systemach opieki zdrowotnej, a także ze względu na niejednolite struktury polityczne, w których agencje te działają. W niektórych krajach agencje HTA są odpowiedzialne jedynie za proces oceny HTA polegający na przeglądzie dowodów naukowych i syntezie danych, natomiast w innych także za weryfikację i podjęcie decyzji refundacyjnej, w oparciu także m.in. o ograniczenia budżetowe. Niezależnie jednak od struktur i kompetencji agencji HTA w poszczególnych krajach, wprowadzenie HTA jako narzędzia do racjonalnego podejmowania decyzji refundacyjnych w różnych systemach opieki zdrowotnej spowodowało znaczne zmniejszenie obszaru niepewności związanej z ich podejmowaniem. Polska jest przykładem kraju, w którym żaden lek nie jest refundowany bez formalnych procedur. Refundacja leku w nowym wskazaniu medycznym nie jest możliwa bez oceny technologii medycznych. Wzorem innych krajów rozwiniętych Polska w 2005 roku wprowadziła system oceny technologii medycznych (ang. health technology assessment, HTA) do procesu refundacji leków poprzez powołanie Agencji Oceny Technologii Medycznych. Zgodnie z wytycznymi prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) producent leku oprócz analizy problemu decyzyjnego musi przygotować trzy typy analiz: analizę efektywności klinicznej, analizę ekonomiczną oraz analizę wpływu na system ochrony zdrowia.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Farmacja kliniczna - na jakim etapie jesteśmy w Polsce?

Funkcjonowanie placówek ochrony zdrowia w dużym stopniu zależne jest od jakości współpracy między personelem medycznym – lekarzami, pielęgniarkami, ale także farmaceutami. Wiedza farmaceutyczna na temat leków, połączona z codzienną praktyką i sprawowowanie nadzoru nad stosowaną farmakoterapią, może przynieść szereg korzyści, przede wszystkim zwiększenie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia, a także obniżenie jego kosztów. W Polsce obserwuje się rozwój farmacji klinicznej, jednak jego tempo jest wolne, gdyż stale brak jest jednoznacznych umocowań prawnych do zatrudniania farmaceutów klinicznych. Czy przyjęty przez Radę Ministrów, projekt Ustawy o zawodzie farmaceuty wprowadzi takie możliwości i wyraźnie określi miejsce farmaceuty klinicznego w systemie opieki zdrowotnej? Bez wątpienia byłby to podstawowy krok do dalszego rozwoju usług farmacji klinicznej.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Leczenie przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL) – - od przeszłości do teraźniejszości

Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) jest najczęściej występującą postacią białaczki w krajach Europy Zachodniej. Jest to choroba dotycząca przede wszystkim osób powyżej 50 roku życia, częściej mężczyzn niż kobiet. Wieloletnie badania wykazały, że PBL jest chorobą o bardzo zróżnicowanym przebiegu klinicznym i zmiennej wrażliwości na zastosowane leczenie. W związku z powyższym, w każdym przypadku nowo zdiagnozowanej PBL, przed rozpoczęciem leczenia, należy precyzyjnie określić stadium zaawansowania klinicznego, czynniki prognostyczne oraz cele terapeutyczne zindywidualizowane dla danego pacjenta. Ostatnie 50 lat to okres istotnego postępu w leczeniu chorób rozrostowych układu krwiotwórczego i chłonnego. Wraz z dynamicznym rozwojem technik biologii molekularnej pojawiły się nowe, specyficzne czynniki prognostyczne, umożliwiające lepszą stratyfikację chorych oraz dokładniejsze określenie dalszego kierunku terapii. W dalszym ciągu prowadzone są prace nad kolejnymi czynnikami umożliwiającymi określenie długości przeżycia pacjenta oraz szans powodzenia terapii. Jednocześnie prowadzone badania przedkliniczne i kliniczne wydłużają listę bardziej skutecznych leków przeciwnowotworowych, znajdujących swoje zastosowanie również w PBL. Coraz częściej obok standardowych cytostatyków pojawiają się leki o bardziej swoistym mechanizmie działania, zarówno w monoterapii, jak i w nowych połączeniach. Celem pracy było przedstawienie rysu historycznego w zakresie terapii białaczek i przegląd dotychczasowej wiedzy na temat charakterystyki i terapii PBL. W artykule zwrócono szczególną uwagę na przebieg choroby, czynniki ryzyka oraz stosowane obecnie strategie leczenia.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Pentraksyna 3 i jej rola w odbudowie tkanek

STRESZCZENIE. Pentraksyna 3 (PTX3) jest przedstawicielem długiej rodziny pentraksyn. Jest białkiem ostrej fazy produkowanym i uwalnianym w miejscach uszkodzenia. Należy do humoralnej odporności wrodzonej. Działa jako wskaźnik i regulator zapalenia. PTX3 usuwa komórki apoptotyczne podczas odpowiedzi immunologicznej. PTX3 oddziałuje ze składnikami układu hemostatycznego i kaskadą fibrolityczną, w warunkach kwasowych, które występują w uszkodzonych tkankach. W wyniku reakcji z plazminogenem i fibryną w miejscu zranienia pentraksyna 3 promuje proces fibrynolizy i pełni rolę w procesie naprawy tkanek.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Filmy ulegające rozpadowi w jamie ustnej (ODF) w terapii spersonalizowanej

Jednym z czynników wpływających na zapewnienie bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii jest opracowanie odpowiedniej postaci leku dostosowanej do wieku pacjenta oraz łatwej w aplikacji, a także urządzeń dozujących umożliwiających dobór odpowiedniej dawki leku. Takie podejście jest zgodne z ideą leczenia skoncentrowanego na pacjencie. Spośród doustnych postaci leku, ze względu na zalety takie jak bezpieczeństwo, łatwość połykania czy możliwość regulacji dawki szczególną uwagę poświęca się postaciom takim jak minitabletki, tabletki i filmy rozpadające się w jamie ustnej. Filmy ODF są wskazywane jako odpowiednia postać leku dla pacjentów pediatrycznych i geriatrycznych ze względu na szybki rozpad w jamie ustnej bez konieczności popijania wodą, przywieranie do błony śluzowej zmniejszając ryzyko wyplucia leku oraz możliwość dostosowania dawki leku dla indywidualnego pacjenta. Według badań filmy ODF są dobrze tolerowane przez dzieci jak również przez opiekunów. Mają postać cienkiego polimerowego płatka umieszczanego na języku. Filmy ODF mogą być wytwarzane przy użyciu różnych metod, tj. wylewania z odparowaniem rozpuszczalnika, ekstruzji topliwej, przędzenia elektrostatycznego, druku (atramentowego, fleksograficznego oraz druku przestrzennego 3D) na skalę przemysłową oraz potencjalnie np. w aptekach szpitalnych. Przygotowywanie filmów ODF ex tempore¬ zapewnia większą możliwość regulacji dawkowania, wpływając na przestrzeganie przez pacjenta zaleceń farmakoterapii. Nowoczesne rozwiązania dotyczą także specjalnie zaprojektowanych urządzeń służących do przechowywania i dozowania ODF, a także metod znakowania i identyfikacji pojedynczych dawek leku. W pracy przedstawiono przegląd piśmiennictwa z ostatnich lat, dotyczący nowych rozwiązań technologicznych w zakresie sporządzania filmów ulegających rozpadowi w jamie ustnej z uwzględnieniem metod wytwarzania, modyfikacji uwalniania substancji leczniczej oraz możliwości ich zastosowania w indywidualizacji terapii.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Specyfika niekomercyjnych badań klinicznych z udziałem uczelni medycznych

Niekomercyjne badania kliniczne odbywają się bez udziału firm z sektora farmaceutycznego. Badania te są często inicjowane przez badaczy, będących pracownikami uczelni i prowadzone są w oparciu o szpitale kliniczne. Celem badania niekomercyjnego nie jest uzyskanie zysku w zakresie wytwarzania lub obrotu produktami leczniczymi. Badania niekomercyjne najczęściej prowadzone są z wykorzystaniem już zarejestrowanych produktów leczniczych, ale użytych w innym schemacie dawkowania lub w innym wskazaniu terapeutycznym. Badania niekomercyjne prowadzą do opracowywania nowych metod leczenia m.in. chorób rzadkich, w przypadku których podejmowanie nowych badań klinicznych rzadko spotyka się z zainteresowaniem firm farmaceutycznych. W krajach Unii Europejskiej około 20-25% nowo rejestrowanych badań klinicznych stanowią badania niekomercyjne. Tymczasem w Polsce wśród rejestrowanych co roku badań klinicznych zaledwie około 2-5% stanowią badania niekomercyjne. Powołana w lutym 2019 roku Agencja Badań Medycznych ma zapewnić źródło finansowania niekomercyjnych badań klinicznych, co powinno przełożyć się na opracowanie nowych metod farmakoterapii.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Koronawirus – aktualny problem medyczny i społeczny

Koronawirusy ze względu na chorobotwórczość można podzielić na dwie grupy. Pierwsza grupa powoduje łagodne infekcje górnych dróg oddechowych. Do drugiej grupy należą wysoce patogenne koronawirusy, które są powodem ciężkiego zapalenia płuc. W grudniu 2019 w populacji ludzi odnotowano pojawienie się nowego koronawirusa 2019-nCoV, który stał się przyczyną pandemii. Wśród pacjentów wystąpiły przypadki zapalenia płuc, a jako powikłania zaobserwowano: zespół ostrej niewydolności oddechowej, niedokrwistość, ostre uszkodzenie mięśnia sercowego, wtórne zakażenia i w ciężkich przypadkach śmierć pacjentów. W rozwoju zakażenia znaczenie miały czynniki wirusowe i odpowiedź immunologiczna gospodarza. Przebieg choroby był uzależniony również od: początkowego miana wirusa w drogach oddechowych, chorób współistniejących i wieku pacjentów. Osoby młodsze doświadczały łagodniejszych objawów, a u osób starszych obserwowano cięższy przebieg infekcji. Najczęściej wymienianymi chorobami współistniejącymi były: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby sercowo-naczyniowe i niewydolność nerek. Przedstawione problemy terapeutyczne dotyczyły potrzeby opracowania skutecznych schematów leczenia zakażeń CoV przy braku zatwierdzonych leków antywirusowych oraz szczepionek. Zaproponowane rozwiązania terapeutyczne ukierunkowane zostały na zmianę przeznaczenia zatwierdzonych w lecznictwie różnych leków wykazujących dodatkowo działanie przeciwwirusowe. Szybkie przenoszenie zakażenia drogą kropelkową między ludźmi spowodowało konieczność wprowadzenia rygorystycznej ochrony przed zakażeniem. Celem tego artykułu jest przedstawienie charakterystyki nowego koronawirusa 2019-nCoV i jego zdolności do namnażania w organizmie człowieka. Omówiono patogenne typy koronawirusów, przebieg obecnego zakażenia, objawy, metody diagnostyczne, leczenie oraz transmisję zakażenia i psychologiczne skutki kwarantanny.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Właściwości prozdrowotne melisy lekarskiej (Melissa officinalis L.)

Na świecie ponad 20 000 różnych gatunków roślin jest stosowanych w medycynie tradycyjnej, a ponadto stanowią one cenny składnik wielu współczesnych leków ziołowych. Jedną z takich roślin jest melisa lekarska (Melissa officinalis L.), powszechnie znana, należąca do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Od ponad 2000 lat liście melisy, ze względu na swój zapach, są stosowane jako przyprawa do potraw. Poza tym, melisa jest także stosowana we wspomaganiu leczenia chorób psychicznych [1], migren, zaburzeń układu trawiennego, układu krążenia [2] czy problemów z zasypianiem [3]. Po raz pierwszy właściwości prozdrowotne melisy lekarskiej opisał Dioskurydes w słynnej księdze De Materia Medica. Od tego czasu roślina ta zaczęła być opisywana w wielu innych książkach, jak np. w Kanonie Medycyny, napisanym przez perskiego lekarza Awicennę. Obecnie prowadzone badania naukowe wykazały szereg właściwości prozdrowotnych melisy lekarskiej, jak chociażby jej właściwości przeciwutleniające, przeciwdepresyjne, uspokajające, przeciwzapalne czy spazmolityczne. Właściwości te melisa zawdzięcza swemu składowi chemicznemu. Głównymi składnikami aktywnymi melisy są związki lotne, terpeny, kwasy fenolowe i flawonoidy. Według monografii Światowej Organizacji Zdrowia kwas rozmarynowy jest biomarkerem wskazującym na jakość tego surowca. Celem niniejszej pracy było przedstawienie charakterystyki botanicznej, zastosowania, składu chemicznego oraz właściwości farmakologicznych melisy lekarskiej. Współczesne badania farmakologiczne potwierdzają zastosowanie melisy lekarskiej w medycynie ludowej. Przegląd danych literaturowych potwierdza, iż melisa lekarska jest potencjalnym źródłem wspomagającym leczenie wielu chorób cywilizacyjnych.

Czasopismo: Farmacja Polska
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne