rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
BATALIA O SEN

Jonathan Crary, 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu, tłum. Dariusz Żukowski, Kra- ków: Wydawnictwo Karakter, 201524/7 to symbol, który jako pierwszy rzuca się w oczy po spojrzeniu na okładkę książki Jonathana Crary’ego 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu. Okładka wydania polskiego jest identyczna z angielską. Podtytuł Późny kapitalizm i koniec snu nie od razu wyjaśnia zagad- kowe 24/7, ale już pierwsze zdanie opisu na czwartej stronie okładki książki sprawia, że czytelnik wie, że chodzi o nieprzerwaną aktywność dwadzieścia cztery godziny na dobę. Powiązanie tezy o oczekiwanej, nieprzerwanej aktywności z późnym kapitalizmem sprawia,że to właśnie on – zdaniem Crary’ego – odpowiedzialny jest za przedstawiane w książce tendencje dotyczące ludzkich zachowań, gdyż „w świecie zachodniego kapitalizmu ideałem jest nieprzerwana aktywność i dyspozycyjność”.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
SAMOZATRUDNIENIE JAKO STRATEGIA AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ KOBIET – POLKI NA BRYTYJSKIM RYNKU PRACY

Samozatrudnienie jest obecnie dość często spotykanym zjawiskiem w krajach Unii europejskiej. W 2014 roku na podstawie tej formy zatrudnienia pracowało około 16,4% pracowników (eurostat 2014). Coraz większy odsetek osób samozatrudnionych stanowią kobiety oraz imigranci, dla których praca na własny rachunek oferuje relatywnie łatwą drogę wejścia na rynek pracy. Celem artykułu jest zaprezentowanie wyników badań przeprowadzonych wśród polskich imigrantek, które wybrały samozatrudnienie jako strategię zaistnienia na brytyjskim rynku pracy. motywacją do przeprowadzenia badań była chęć poszerzenia wiedzy na temat skali i formy tego zjawiska. Przeprowadzona analiza koncentruje się na trzech głównych wątkach: (1) przyczynach podjęcia tej formy zatrudnienia, (2) wsparciu otrzymywanym przez kobiety, które zdecydowały się na założenie własnej działalności oraz (3) szansach i zagrożeniach związanych z prowadzeniem własnej działalności w danym kontekście społeczno-kulturowym. Artykuł odwołuje się również do literatury przedmiotu, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących obecnej sytuacji kobiet na rynku pracy, problematyki samozatrudnienia i strategii życiowych imigrantek, zarówno tych związanych z życiem zawodowym, jak i rodzinnym. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
KOBIETY I O KOBIETACH W „MIESIĘCZNIKU EGZORCYSTA”. ANALIZA PREZENTOWANYCH MODELI KOBIECOŚCI

„Miesięcznik Egzorcysta” to interesujący fenomen na polskim rynku prasy. Określający się jako „nowoczesne narzędzie ewangelizacji”, periodyk stara się znaleźć równowagę między byciem poważnym czasopismem o te- matyce religijnej a stabloidyzowanym magazynem o demonach, magii i okultyzmie. Poniższy artykuł skupia się na kwestii poglądów na temat kobiet i kobiecości pojawiających się na łamach miesięcznika. Specjalną uwagę zwrócono na postać Matki Boskiej, a także na przedstawienia kobiet jako matek i przykładów do naśladowania dla katolickiej społeczności. Okazuje się, że płodność kobiety jest istotna w sposób szczególny; upodobanie do wszelkiego rodzaju aktów magicznych i dywinacyjnych również jest domeną kobiecą. Poruszono także problematykę obecności kobiet w ekipie redakcyjnej czasopisma. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
TRANSNARODOWOŚĆ W PRZESTRZENI DOMOWEJ POLSKICH RODZIN MIGRACYJNYCH W NORWEGII

Pojęcie domu, które zawsze jest niezwykle złożone, w kontekście procesów migracyjnych i przestrzeni transna- rodowych wymaga uwzględnienia wielu determinujących go czynników. Łączy bowiem przekraczanie różnych granic: państwowych, kulturowych, a także negocjacje w obrębie tradycji rodzinnych. W artykule pytamy, w którym momencie możemy mówić o stworzeniu domu przez migrantów, a także szukamy determinant loka- lizacji geogra cznej/materialnej i emocjonalnej/duchowej tegoż domu. gdzie jest dom jako budynek/miejsce zamieszania, a gdzie staje się on bezpieczną przystanią i miejscem, w którym migranci czują się u siebie. Po- kazujemy przenikanie się różnych „domów” w ojczyźnie i w kraju imigracji. dom jest tu rozumiany nie tylko jako miejsce schronienia, ale także jako trwały symbol wartości i idei wywiedzionych z kraju pochodzenia, jak również rozbudowanych i przekształconych w doświadczeniu migracyjnym. Pokazując narracje dotyczące domu oraz praktyki domowe zogniskowane wokół domowych sposobów świętowania i praktyk kulinarnych, omawiamy dom jako rodzinny projekt tożsamościowy. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
CHARAKTERYSTYKA PROCEDUR BUDŻETÓW OBYWATELSKICH W WIELKOPOLSCE

Od dwudziestu pięciu lat zjawisko partycypacji jest szeroko dyskutowane na całym świecie. Jedną z form partycypacji są budżety obywatelskie (BO), które zyskały popularność na przełomie lat 80. i 90. XX wieku Ameryce Łacińskiej, a następnie w świecie. Do 2000 roku zaledwie w kilku europejskich miastach skorzystano z tego narzędzia. Następnie jednak nastąpiła szybka ekspansja idei i w roku 2010 było to już około 1500 miast (200 w Europie). Charakter BO jest zróżnicowany i pełnią one wiele funkcji.Dotychczasowe badania skupiają się jednak raczej na pojedynczych studiach przypadków, dosyć rzadko w sposób systematyczny analizuje się kwestie organizacyjne BO. Niniejsze badanie ma charakter pilotażowy i stanowi wkład w systematyczne badanie kwestii proceduralnych BO poprzez analizę 28 przypadków BOw Wielkopolsce z lat 2012–2016. W analizie wykorzystano regulaminy BO oraz strony internetowe gmini scharakteryzowano analizowane BO w czterech zakresach: nakładów, procedur zgłaszania i głosowania pro-jektów oraz końcowej selekcji. Analizy pozwoliły na porównania i prowadzą do wniosków o bardzo istotnym proceduralnym zróżnicowaniu BO w Wielkopolsce.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Piętno a (de)materializacja kultury niereligijnej

W niniejszym artykule zajmuję się kwestią związku między statusem mniejszościowym zbiorowości niewierzącycha stopniem materializacji kultury tej grupy. Stawiam tezę, że wynikające z takiego statusu procesydyskryminacji i stygmatyzacji dotyczące przedstawicieli mniejszości powodują brak manifestowania kulturymniejszościowej za pomocą materialnych nośników znaczeń. Pokazuję, jak proces ten zachodził w odniesieniudo kultur niereligijnych, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstu polskiego. Pokazuję też zmiany,które dokonują się w tym zakresie w XXI wieku. Od kilku lat w świecie Zachodu, w tym również w Polsce,zauważyć można bowiem silnie postępujący proces materializacji kultury niereligijnej. Szczegółowo analizujęprzyczyny i przejawy tego procesu.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Prospołeczna, partycypacyjna i „wspólnotowa” archeologia bliskiej przeszłości jako sposób na nadawanie sensu trwaniu (ludzi i rzeczy) oraz jako antidotum na niedostatki wiedzy i trywializację przeszłości

W celu ukazania specyfiki i wartości archeologii bliskiej przeszłości wskazane zostały w niniejszym artykulepola, w których archeologia w naturalny sposób łączy się z refleksją antropologiczną i socjologiczną. Obokuwag odnoszących się do kwestii powiązań ludzi i rzeczy oraz zależności ludzi od rzeczy, przedstawione zostałyargumenty na rzecz tezy, że archeologia (jako dostarczająca wiedzy „źródłowej” dyscyplina naukowa i jako rodzajdziałań społeczno-kulturowych, potencjalnie pomocnych w nawiązywaniu i pogłębianiu wartościowych więzispołecznych/wspólnotowych), jest fundamentalnie związana z teraźniejszością. Jako inspirująca w kontekścieokreślania i kreowania relacji społeczeństwa z archeologią wskazana została tzw. archeologia wspólnotowa(community archaeology), zaś jako egzemplifikacja założeń teoretycznych zaprezentowany został autorskiprogram Przydrożne Lekcje Historii (pomocny w dowiedzeniu społecznej użyteczności i sprawczości materialnychpozostałości przeszłości oraz archeologii). W podsumowaniu przedstawiono argumenty za zasadnościątraktowania jako integralnego elementu praktyki archeologicznej społecznego obiegu wiedzy archeologicznej,który autorka proponuje nazywać procesem uspołeczniania archeologii.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
MEDIA LUDNOŚCI NIEMIECKIEJ DOLNEGO ŚLĄSKA NA TLE PRZEOBRAŻEŃ POLITYCZNYCH, SPOŁECZNYCH I DEMOGRAFICZNYCH W LATACH 1950–2013

Celem artykułu jest analiza porównawcza roli niemieckich mediów w życiu Niemców Dolnego Śląska w la- tach 50. ubiegłego wieku oraz obecnie. Analizie poddane zostały społeczno-polityczne ramy funkcjonowania tych mediów dawniej i dziś. Informacyjna funkcja niemieckiej prasy, będącej jedynym niemieckojęzycznym medium licznej społeczności niemieckiej, nieznającej języka polskiego, porównana została ze współczesnymi mediami niemieckimi, nielicznej już i znającej język polski mniejszości niemieckiej Dolnego Śląska. Autorka na podstawie badań użytkowników strony internetowej Niemieckiego Towarzystwa Kulturalno-Społecznego we Wrocławiu oraz jego profilu na Facebooku próbowała odpowiedzieć na pytanie, jaką rolę w społeczności dolnośląskich Niemców odgrywały media niemieckie niegdyś, a jaką dziś, a także kim są dziś odbiorcy treści niemieckich środków społecznego przekazu. Artykuł stanowi jednocześnie przegląd niemieckiej prasy wyda- wanej w latach 50. ubiegłego wieku oraz współczesnych środków przekazu informacji mniejszości niemieckiej Dolnego Śląska (prasy, audycji radiowych, mediów społecznościowych, stron internetowych i ogólnopolskiego portalu Niemców w Polsce).

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
WYBORCZA KARUZELA: STAŻ PARLAMENTARNY JAKO CZYNNIK SUKCESU WYBORCZEGO KANDYDATÓW NA WÓJTA, BURMISTRZA I PREZYDENTA MIASTA

Przedmiotem artykułu jest analiza wpływu stażu parlamentarnego kandydatów ubiegających się w wyborach bezpośrednich o stanowiska wójtów, burmistrzów i prezydentów miast na odsetek uzyskiwanych przez nich głosów. Wśród ogółu zakwalifikowanych startów wyborczych od 2002 do 2014 roku do stanowisk kierow- ników gminnej egzekutywy (N = 33 680), w 327 przypadkach o to stanowisko ubiegały się osoby ze stażem parlamentarnym, czyli zasiadający w Parlamencie RP uprzednio (od 2001 roku) i/lub w trakcie poszczególnych bezpośrednich wyborów wójtów, burmistrzów, prezydentów miasta. Wyniki analizy wskazują na to, że staż parlamentarny odbiera głosy w gminach o mniejszej liczbie mieszkańców, nie jest natomiast efektywną zmienną wpływającą na wzrost szansy wyboru w dużych ośrodkach miejskich.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
POGRZEB BOHATERA KULTUROWEGO JAKO WYDARZENIE MEDIALNE. PRZYCZYNEK DO ANALIZY MITYCZNYCH OPOWIEŚCI O ŻYCIU I ŚMIERCI ZNANYCH POSTACI

Artykuł zawiera wstępną analizę opowieści o mitycznych bohaterach. Autor koncentruje się jednak nie na starożytnych mitach czy legendach, ale na współczesnych opowieściach o znanych osobach, które pojawiły się w mediach po ich śmierci. Niniejsze rozważania dotyczą telewizyjnych transmisji pogrzebów: Jana Pawła II (2005), Michaela Jacksona (2009) oraz Lecha Kaczyńskiego i jego żony Marii (2010). Główne pytania badawcze brzmią: jakie opowieści na temat tych trzech postaci zostały przedstawione podczas uroczystości i jaką rolę w kreowaniu tych opowieści odegrały mityczne struktury narracyjne. W pierwszej kolejności autor omawia koncepcję monomitu Josepha Campbella. Następnie prezentowana jest koncepcja wydarzenia medialnego, w ramach której usytuowane zostały trzy analizowane tu opowieści. W głównej części tekstu znajduje się analiza przemówień wygłoszonych podczas tych pogrzebów. Przemówienia te są traktowane jako odzwierciedlające strukturę Campbellowskiego monomitu opowieści o kulturowych bohaterach. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
GENDER I RELIGIA – GŁÓWNE WYMIARY RELACJI. SPRAWOZDANIE Z KONFERENCJI WOMEN, RELIGIONS AND GENDER RELATIONS, 9–11 LISTOPADA 2016 ROKU, UNIVERSITY OF TURIN, TURYN

W dniach 9–11 listopada 2016 roku odbyła się konferencja: Women, Religions and Gender Relations, organizowana przez University of Turin, poświęcona problematyce wie- lowymiarowości relacji gender i religii w społeczeństwach współczesnych. Warto zaznaczyć, że to już kolejna z inicjatyw konferencyjnych w ostatnich latach, które odbywają się w Eu- ropie i skupiają wokół tej tematyki. W 2015 roku odbyły się dwie sesje grup tematycznych pt. Gender and Religion in Times of Growing Social Inequalities and Differences, które były organizowane podczas konferencji Europejskiego Towarzystwa Socjologicznego w Pradze (12th ESA conference: Differences, Inequalities and Sociological Imagination). W tym sa- mym roku w Lizbonie w Centre for Social Studies odbyły się warsztaty Is secularism bad for women? Women, Religion and Multiculturalism in contemporary Europe. Kilka lat wcześniej w 2012 roku odbyła się interdyscyplinarna konferencja organizowana przez University of Roehampton w Londynie, pt. Women, Authority and Leadership in Christianity and Islam, skupiona na problematyce przywództwa religijnego, płci i instytucji religijnych. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
WIELOKULTUROWOŚĆ JAKO ARTEFAKT NA PRZYKŁADZIE MIASTA ŁÓDŹ

W artykule poruszono kwestię wielokulturowości w obecnych warunkach polskich, która, biorąc pod uwagę liczbę mniejszości narodowych i etnicznych zawartych w spisach powszechnych, realnie nie występuje. Jest tylko artefaktem, wykorzystywanym do promocji polskich miast. Skupiono się przede wszystkim na pokazaniu, jak ta sztuczna kreacja, nazywana wielokulturowością, wytwarzana jest w mieście Łodzi. Pokazano, że pomimo tego, iż w mieście podmiotowość instytucjonalną po 1989 roku odzyskali przedstawiciele mniejszości, to nie oni są jej kreatorami, bowiem jej animatorami są przede wszystkim łódzcy urzędnicy. Na kanwie dziewięt- nastowiecznej, dzisiaj nieco zmitologizowanej, współpracy czterech kultur: niemieckiej, polskiej, rosyjskiej i żydowskiej, tworzony jest obraz współczesnego wielokulturowego miasta, a jego zintensyfikowanie uzależnione jest od przychylności władz samorządowych miasta Łodzi.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„10 PRAKTYCZNYCH SPOSOBÓW NA INTEGRACJĘ ROMÓW”, CZYLI ANALIZA WSPÓŁCZESNEJ SYTUACJI SPOŁECZNOŚCI ROMSKICH Z PERSPEKTYWY ANTROPOLOGII DARÓW

W artykule przedstawione zostaną przeprowadzone na przestrzeni ostatnich trzech lat wyniki etnograficznych badań terenowych w osadach romskich w Polsce i ich społecznym otoczeniu. Społeczności romskie w Polsce poddawane są obecnie intensywnym oddziaływaniom ze strony społeczeństwa większościowego, których celem jest społeczno-ekonomiczna integracja. Podobnie jak w klasycznym studium Marcela Maussa tu także mamy do czynienia z oczekiwaną wymianą wartości. Społeczeństwo większościowe składa dar w formie funduszy na „praktyki integracyjne” i jednocześnie liczy, że społeczności romskie na zasadzie wzajemności porzucą te elementy swojego tradycyjnego sposobu życia, które wydają się nie do zaakceptowania w „demokratycznym” i „zintegrowanym” społeczeństwie. W wymianie darów, w przeciwieństwie do działań w zakresie gospodarki towarowej, zazwyczaj bardziej chodzi o działanie symboliczne niż zaspokajanie „obiektywnych” potrzeb. Wy- miana darów jest raczej znakiem wzajemnego uznania, taktyką budowania więzi społecznej. Badania pokazują, że dotychczasowa praktyka integrowania przez dary czasem prowadzi do moralnego poniżenia i pogłębienia marginalnej pozycji Romów.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Mężczyzna, dzieci i dom, czyli o równości płciowej z perspektywy szwedzkiego taty

Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób szwedzcy ojcowie postrzegają kwestie związane z równościąpłciową i rodzicielstwem. Kluczowy jest tutaj wpływ mechanizmów polityki rodzinnej na sposób myśleniamężczyzn. Artykuł składa się z dwóch części, w pierwszej z nich opisana jest w perspektywie historycznejszwedzka polityka rodzinna, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań mających zachęcić ojców do większegozaangażowania się w życie rodzinne. Druga część opiera się na materiale zebranym w ramach wywiadówpogłębionych ze szwedzkimi mężczyznami, przeprowadzonych przez autorkę we wrześniu i październiku2012 roku w Sztokholmie. Jego analiza pokazuje, w jaki sposób ojcowie postrzegają rodzicielstwo i z jakimiproblemami muszą sobie radzić w społeczeństwie, w którym z jednej strony ważne są kwestie równości płciowej,a z drugiej strony ciągle istnieje podział na tradycyjne role rodzicielskie.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Ukraińcy grekokatolicy i Polacy mariawici wśród Polaków rzymskich katolików. Lokalne zróżnicowanie społeczne i mechanizmy jego utrzymywania w perspektywie porównawczej

Celem analizy jest porównanie lokalnego zróżnicowania społecznego w dwu niejednorodnych kulturowospołecznościach lokalnych: dwuwyznaniowej oraz dwuwyznaniowej i dwunarodowej. Badania skoncentrowanebyły na lokalnie stosowanych mechanizmach utrzymywania zróżnicowania między grupami. Ujęciekomparatystyczne umożliwiło precyzyjne uchwycenie uwarunkowań kontekstualnych. Badaniami objęto teobszary życia, w których dochodzi do przecięcia się sfer prywatnej i publicznej. Zwrócono bowiem uwagę,iż lokalne mechanizmy utrzymywania odrębności prowadzą do zjawiska nadawania publicznego znaczeniaprywatnym wyborom, a w pewnych sytuacjach nawet do ich sankcjonowania przez opinię publiczną. Z tegowzględu w tekście zaprezentowano wyniki analizy następujących obszarów życia społecznego: genezy lokalnychpodziałów i ich pamięci społecznej, doboru małżeńskiego, obszaru władzy politycznej oraz szkoły. Wśródkonkluzji należy wskazać, iż o głębokości społecznego podziału nie decyduje zwielokrotnienie odmienności,a raczej geneza podziałów i ich pamięć społeczna. Większe przyzwolenie na tożsamość „mieszaną” (rodzinynuklearnej lub nawet jednostki) w obrębie lokalnego dualizmu funkcjonuje w społeczności o dwuwymiarowymzróżnicowaniu społecznym, ale ze wspólnym doświadczeniem wykorzenienia (wśród mniejszości i większości).Badania potwierdziły lepszą polityczną samoorganizację mniejszości, która może zwrotnie oddziaływać namobilizację większości. Wreszcie sposób instytucjonalizacji rozdzielności miejscowego szkolnictwa (różnesposoby segregacji) pełni znaczącą rolę w socjalizacji do miejscowego dualizmu.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
OPOWIEŚCI NIEOBECNYCH. O ROLI DESIGNU W TWORZENIU MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH NA PRZYKŁADZIE LOSÓW BĘDZIŃSKICH ŻYDÓW

Pokazywanie historii i zachęcanie do jej odkrywania nie należy do zadań łatwych. Wymaga to nie tylko me- rytorycznej poprawności, lecz także zrozumienia dla odbiorcy, którego cechować mogą różne kompetencje, wrażliwość oraz osobiste doświadczenia powiązane z losami społeczności. Gdy historia jest nieco zapomniana lub nie jest wolna od różnych ocen i interpretacji, zadanie to wymaga szczególnych umiejętności. Coraz czę- ściej do grona specjalistów pracujących nad takimi opracowaniami zaprasza się designerów. Ich zadaniem jest znalezienie takiej formy i sposobu dotarcia do odbiorcy, aby zachęcić i ułatwić percepcję informacji. Celem niniejszego tekstu będzie pokazanie możliwości współczesnego projektowania w odniesieniu do promowania historii na przykładzie Będzina i losów zamieszkującej tam niegdyś licznie społeczności żydowskiej.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
STOSUNKI ETNICZNE W BADANIACH INSTYTUTU ŚLĄSKIEGO Z PERSPEKTYWY JEGO 80-LECIA

Artykuł przedstawia socjologiczny dyskurs o badaniach nad stosunkami etnicznymi i narodowymi prowadzony w Instytucie Śląskim od początków jego powstania, czyli od 1934 roku. Jego podstawowym celem było uka- zanie znaczenia Śląska jako samoistnego przedmiotu badań i jako swoistego laboratorium społecznego oraz społecznych czynników rozwoju nauki. Ze względu na fakt, iż socjologowie omawiający stan badań w zakresie zagadnień etnicznych i narodowych w socjologii polskiej rzadko sięgają do dokonań instytutu, swoje rozważania rozpoczęłam od klasycznych studiów E. Szramka, J. Chałasińskiego, P. Rybickiego, S. Ossowskiego i S. No- wakowskiego, ukazując ewolucję problematyki badawczej i ujęć teoretycznych, które leżały u podłoża podej- mowanych w nim przedsięwzięć. Perspektywa historyczna przyjęta w artykule umożliwiła mi przedstawienie znaczenia procesów zmiany społecznej dla odmiennej niż w czasach socjalizmu konceptualizacji problematyki etnicznej, przemian tożsamości, redefinicji jej i kulturowego uniwersum Ślązaków w kierunki uwidocznienia związków z Niemcami, a wśród młodego pokolenia powoli kształtującej się tożsamości europejskiej opartej na uniwersalnych wartościach.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne