rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena wpływu podziemnej eksploatacji górniczej na nawierzchnię drogową na podstawie 13-letniego okresu obserwacji

W procesie opisu zjawisk, w tym wpływu deformacji górniczych na nawierzchnię drogową, najcenniejsze dane stanowią długoletnie
obserwacje zjawiska uwzględniające wpływ różnych czynników w skali naturalnej. Szczególnym przykładem obserwacji
zachowania się nawierzchni drogowych poddanych oddziaływaniu czynników atmosferycznych, jak i obciążeniu ruchem są
tzw. Długoterminowe Odcinki Testowe (DOT), których niewątpliwą zaletą jest obserwowanie procesu degradacji nawierzchni
w skali rzeczywistej. Wadą tego typu obserwacji jest długi czas prowadzenia obserwacji, który potrzebny jest aby sformułować
wnioski opisujące związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy czynnikami degradującymi a postępującym procesem zniszczenia
nawierzchni. W związku z rozpoczętymi w 2005 roku obserwacjami odcinka drogi wojewódzkiej przebiegającej przez tereny
górnicze oraz prowadzeniem, odcinek ten można zakwalifikować to tzw. Długoterminowego Odcinka Testowego na Terenie
Górniczym (DOTnTG). Artykuł przedstawia doświadczenia z dotychczasowego okresu obserwacji, tj. 13 lat, w zakresie zmiany
ugięć, rozwoju uszkodzeń, przyrostu głębokości koleiny.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analizy kolizyjności w szynowym transporcie pomocniczym

Transport kopalniany materiałów i przewóz osób w podziemnych wyrobiskach górniczych prowadzony jest z wykorzystaniem kopalnianej kolei podziemnej, kolejek spągowych oraz kolejek podwieszonych. Zwiększające się gabaryty i masy transportowanych maszyn i urządzeń wymagają projektowania systemów transportowych w oparciu o analizy istniejących tras, pod względem możliwości wystąpienia kolizji z obudową oraz wyposażeniem wyrobisk korytarzowych, co wiąże się również z właściwym doborem zastosowanych urządzeń transportowych. W artykule przedstawiono komputerową metodę analizy możliwości wystąpienia kolizji, dla kolejek spągowych oraz podwieszonych, za pomocą autorskiego oprogramowania, opracowanego w ITG KOMAG. Omówiono założenia metody i jej implementację w środowisku programu AutoCAD. Przedstawiono integrację opracowanego oprogramowania z systemem Safe Trans Design (STD), wdrożonym w kopalniach JSW S.A. Zaprezentowano przykłady analiz kolizyjności w przypadku transportu sekcji obudowy zmechanizowanej kolejką podwieszoną.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Historyczna kopalnia rud rtęci w Idriji (Słowenia)

W artykule przedstawiono zarys budowy geologicznej oraz charakterystykę złoża rudy rtęci (cynobru) w okolicach Idriji (Słowenia), gdzie znajduje się drugie, co do wielkości (po Almaden w Hiszpanii) złoże tej rudy. Na przykładzie zabytkowej kopalni Idrija opisano bogatą historię górnictwa rud rtęci, którego początki datuje się w tym regionie na 1490 rok. Kopalnia Idrija została przekształcona w muzeum, a w 2012 roku włączono ją do zabytków Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Propozycja ustalania wartości szkody w postaci trwałego wychylenia bryły budynku od pionu

Wychylenie się bryły budynku od pionu na skutek oddziaływania podziemnej eksploatacji górniczej złoża kopaliny obniża jego wartość i dlatego jest traktowane jako szkoda w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i prawa geologicznego i górniczego. W Polsce jak dotąd, brak jest normy określającej zależność pomiędzy wielkością wychylenia budynku, a stopniem utraty jego wartości. Sytuacja taka utrudnia właściwe oszacowanie szkody polegającej na trwałym wychyleniu budynku od pionu. Sądy cywilne rozstrzygając w sprawach spornych podkreślają brak jednolitej i powszechnej normy, i opierają się na wyliczeniach biegłych, którzy korzystają z różnych formuł ustalania stopnia utraty wartości budynku wychylonego. Autor artykułu, po przeanalizowaniu metod stosowanych w praktyce oraz opisanych w literaturze, proponuje by przy wyliczaniu tego rodzaju odszkodowania posługiwać się zależnością opartą na założeniu, że z każdym kolejnym promilem wychylenia budynku przyrost stopnia utraty jego wartości wzrasta o pewną stałą wartość.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Destrukcja górotworu w otoczeniu eksploatacji ścianowej

Przedstawiono uogólnione wyniki badań in situ z zakresu destrukcji górotworu w otoczeniu pól ścianowych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW). Wskazano na różnice stref zwiększonych naprężeń w pobliżu krawędzi dynamicznej (frontu ściany) i statycznej (chodników przyścianowych), stanowiących o zagrożeniu tąpaniami oraz na strefy destrukcji w pokładzie i w skałach otaczających, stanowiących o zagrożeniu metanowym i pożarowym. Podano zalecenia dla projektowania robót górniczych w pokładach zagrożonych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza numeryczna dwusegmentowego budynku mieszkalnego dla zmiennej krzywizny terenu pochodzenia górniczego

W artykule przedstawiono analizę numeryczną budynku dwusegmentowego zlokalizowanego w strefie aktywnej działalności
górniczej. Front eksploatacyjny przebiegał bezpośrednio pod budynkiem wywołując w pierwszej fazie wypukłą, a następnie
wklęsłą krzywiznę terenu. Zarówno powierzchnia terenu, jak i sam obiekt objęte były w tym czasie monitoringiem geodezyjnym.
Otrzymane wyniki pomiarowe oraz przeprowadzone wizje lokalne stanowiły dane źródłowe do analiz numerycznych,
jak również pozwalały na weryfikację uzyskanych wyników. Nadrzędnym celem pracy było zwrócenie uwagi na problematykę
modelowania budynku dwusegmentowego w fazie dwóch krzywizn: wypukłej i wklęsłej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Doświadczenia z użytkowania systemu monitorowania konstrukcji mostu kolejowego poddanego oddziaływaniu eksploatacji górniczej

W wyniku prowadzonej eksploatacji górniczej dochodzi do deformacji powierzchni terenu. W przypadku obiektów liniowych, takich jak obiekty mostowe, ważne jest wzajemne położenie względem siebie poszczególnych elementów mostu: przęseł, filarów, podpór. Na przemieszczanie się tych elementów ma wpływ zarówno charakter górniczych deformacji terenu, jak i układ ułożyskowania. Wrażliwa na deformacje terenu konstrukcja mostu wymaga stałej kontroli jego geometrii. Zastosowanie automatycznego systemu monitorowania pozwala na zwiększenie jakości i dokładności informacji o zmianach zachodzących w obiekcie przy jednoczesnym obniżeniu nakładu pracy na pozyskiwanie danych i ich analizę, co przekłada się w istotny sposób na wzrost bezpieczeństwa analizowanej konstrukcji. W artykule opisano doświadczenia z użytkowania systemu monitorowania konstrukcji mostu kolejowego poddanego oddziaływaniu eksploatacji górniczej. Dokonano analizy potrzeb związanych z ciągłą kontrolą stanu technicznego, podano zasady budowy systemu oraz przedstawiono pierwsze wyniki pracy automatycznego systemu monitorowania zainstalowanego na obiekcie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pośrednia analiza fragmentacji urobku otrzymanego w wyniku robót strzałowych wykonywanych w kopalni dolomitu

W artykule przedstawiono pośredni sposób oceny fragmentacji urobku z wykorzystaniem metody fotogrametrycznej na podstawie
sporządzonej dokumentacji fotograficznej, przy użyciu programu komputerowego Split desktop 2.0. Analizę wykonano
w oparciu o dane uzyskane z robót strzałowych prowadzonych z zastosowaniem metody długich otworów w jednej z kopalń
dolomitu zlokalizowanych w województwie małopolskim.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie kotwi dla zwiększania rozstawu odrzwi obudowy podporowej w wyrobiskach korytarzowych

Obudowa stalowa podporowa podatna jest najczęściej stosowanym zabezpieczeniem wyrobisk korytarzowych w polskich
kopalniach węgla. Wobec wzrastającej głębokości prowadzonej eksploatacji i związanych z nią ciśnień górotworu musi ona
przenosić coraz większe obciążenia. Zmiana typu stali i przekroju kształtownika jest w tym zakresie często niewystarczająca,
stąd w projekcie obudowy zmniejsza się rozstaw odrzwi obudowy podporowej. Kolejnym krokiem jest zastosowanie wzmocnień,
których podstawowym elementem są często kotwy. Zastosowanie kotew w istotny sposób zmienia jednak zachowanie się
górotworu wokół wyrobiska i praktyka pokazuje, że przy wystarczająco wysokich parametrach mechanicznych skał stropowych
oraz podzielności blokowej górotworu, można zmniejszyć rozstaw odrzwi obudowy łukowej podatnej. W artykule przedstawiono
przykłady wykorzystania kotew do rozrzedzania łuków obudowy podporowej. Skuteczność działania zaprojektowanych i
zastosowanych schematów obudowy podporowo-kotwowej była monitorowana pomiarami dołowymi. Schematy obejmowały
przykotwienie łuków stropnicowych oraz kotwienie pomiędzy łukami. W ramach badań prowadzono pomiar konwergencji,
rozwarstwień stropu, oraz obciążeń kotew i obciążenia odrzwi. Wyniki pomiarów potwierdzają, że w określonych warunkach
górniczo-geologicznych przy zastosowaniu kotew istnieje możliwość zwiększenia odległości między odrzwiami obudowy
podporowej wyrobisk korytarzowych w kopalniach węgla do 1,2 m lub nawet 1,5 m.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Węgiel kamienny w „Ziemiorodztwie Karpatow i innych gor i rownin Polski” (1815) Stanisława Staszica

Problematyka poszukiwań, określenia zasobów, eksploatacji i wykorzystywania węgla kamiennego dla potrzeb przemysłu i opalania
gospodarstw domowych nabrała znaczenia dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku. Na terenie ziem polskich, będących
pod zaborem rosyjskim, najwięcej dla poznania budowy geologicznej i górnictwa węgla kamiennego zrobił Stanisław Staszic.
Artykuł przedstawia i interpretuje poglądy S. Staszica na powstanie i geologiczne występowanie węgla kamiennego. Ponadto
podkreśla zasługi S. Staszica dla rozwoju górnictwa tak w sferze teoretycznej, jak i administracyjnej, organizacyjnej, prawnej,
a przede wszystkim ekonomicznej. Z okazji 200–lecia wydania drukiem monografii S. Staszica „O Ziemiorodztwie Karpatow
i innych gor i rownin Polski”, a także 260. rocznicy jego urodzin przypomnienie niektórych jego osiągnięć dla górnictwa węgla
kamiennego wydaje się być celowe i konieczne.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenie powodziowe w województwie śląskim na przykładzie wybranych zbiorników wodnych

W artykule omówiono temat powodzi, jednego z najbardziej niebezpiecznych zjawisk naturalnych. Powódź powoduje ogromne
straty materialne, zagraża życiu i zdrowiu ludzi, dlatego tak ważne jest monitorowanie sytuacji hydrologicznej. Dotyczy
to szczególnie rejonów o podwyższonym ryzyku powodzi. Ich wyznaczeniem zajmuje się aktualnie Informatyczny System
Osłony Kraju (w skrócie ISOK) i tworzy mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego. Utworzone mapy
stanowią podstawę wyznaczania stref osłony społeczeństwa, gospodarki i środowiska naturalnego przed skutkami powodzi.
Część badawcza pracy dotyczy analizy stanu napełnienia Zbiornika Goczałkowice oraz Zbiornika Dzierżno Duże. Zbiory danych
poddano wnikliwej analizie statystycznej służącej zbadaniu podstawowych cech danych, w wyniku których określono obserwacje
odstające i oszacowano prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi. W wyniku przeprowadzonej analizy statystycznej
wyznaczono prognozy ostrzegawcze.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jako element społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw

W pracy opisano społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw z uwzględnieniem sfery zatrudnienia. Następnie przedstawiono
systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Na koniec powiązano elementy systemu zarządzania bezpieczeństwem
i higieną pracy z działaniami w obszarze realizowanej przez przedsiębiorstwa strategii CSR, ze szczególnym uwzględnieniem
działań poaudytowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Górnictwo, górnictwo... i co dalej?

Artykuł dotyczy oceny dotychczasowego przebiegu działań restrukturyzacyjnych w polskim górnictwie węgla kamiennego
w latach 1990 – 2016. Opierając się na ocenie efektywności zrealizowanych programów naprawczych, sformułowano propozycje
dalszej działalności niezbędnej w tym zakresie. Szczególną uwagę zwrócono na kierunki dalszych przeobrażeń górnictwa,
w tym procesów reorientacji strategicznej i ich punktów kluczowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czasoprzestrzenne związki pomiędzy sezonowymi zmianami pozycji stacji GNSS a wysokoenergetycznymi wstrząsami sejsmicznymi w Górnośląskim Zagłębiu Węglow

Omówiono wyniki permanentnych pomiarów pozycji stacji sieci GNSS (ang. Global Navigation Satellite Systems) celem
określenia ewentualnych związków pomiędzy charakterystyką szeregów czasowych opisujących zmiany pozycji tej stacji
a wystąpieniem wysokoenergetycznych zdarzeń sejsmicznych na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Wykazano
relacje czasowe pomiędzy obserwowaną sezonową zmiennością składowych horyzontalnych pozycji stacji wyznaczonych dzień
po dniu z dobowych rozwiązań dla okresu 2008-2014 i tymi zdarzeniami. Zdarzenia o energii E>107 J miały miejsce zwykle w
okresach, w których stacja wykazywała sezonowe przemieszczenia dla składowej N. Związki czasowe są szczególnie widoczne
w przypadku wstrząsów zlokalizowanych w niedalekich odległościach od miejsca realizowanych pomiarów (stacja KATO).

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Laboratoryjne określenie zależności między ciśnieniem hydrostatycznym wywieranym na próbkę węgla, a wybranymi parametrami opisującymi sorpcję gazu

Praca zawiera podsumowanie stanu wiedzy oraz doświadczeń w zakresie badania wpływu obciążenia na właściwości sorpcyjne węgla. Zagadnienie to stanowi istotny element uzupełniający opis układu węgiel-gaz, jednakże z powodu trudności metrologicznych pojawiających się w trakcie eksperymentów laboratoryjnych, jak dotąd nie jest w pełni rozpoznane. Podjęto próby znalezienia zależności pomiędzy parametrami opisującymi sorpcję gazu na węglu a obciążeniem. Do tego celu zaprojektowano i wykonano aparaturę badawczą służącą do wyznaczania parametrów sorpcyjnych węgli, w której ciśnienie hydrostatyczne obciążające próbkę utożsamiano z obciążeniem wywieranym przez nadkład skalny na pokład węglowy. Mając na uwadze odmienną naturę gazów kopalnianych (metan, ditlenek węgla), podejmowano próby wyznaczania parametrów sorpcyjnych węgli w stanie obciążenia hydrostatycznego. Sposób pomiaru sorpcji pod obciążeniem okazał się skomplikowany, a mierzone zmiany parametrów sorpcyjnych niekiedy bardzo małe. W pracy porównano wpływ obciążenia na pojemność sorpcyjną węgli różniących się stopniem uwęglenia.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podziemne zgazowanie węgla kamiennego – aspekty środowiskowe, zdrowotne, społeczne i ekonomiczne

Proces podziemnego zagazowania węgla podobnie jak tradycyjne górnictwo węglowe powinien być prowadzony zgodnie
z zasadami zrównoważonego rozwoju. Artykuł stanowi przegląd najważniejszych kwestii związanych ze wszystkimi aspektami
zrównoważonego rozwoju, na który składają się aspekty środowiskowe, społeczne i ekonomiczne podczas procesu zgazowania
węgla.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozkład zawartości rtęci w polskim węglu kamiennym do celów energetycznych w 2015 roku na tle wybranych parametrów jakościowych

Przedstawiono i porównano rozkład zawartości rtęci w różnych sortymentach węgla kamiennego do celów energetycznych
wyprodukowanych w Polsce w 2015 roku. Zmienność zawartości rtęci analizowano w powiązaniu z podstawowymi parametrami
jakościowymi węgla, tj. zawartością popiołu i siarki całkowitej. Różnice, zwłaszcza zawartości popiołu, określały stopień
wzbogacenia węgla. Stwierdzono stosunkowo duże zróżnicowanie zawartości rtęci w obrębie poszczególnych grup sortymentowych,
jak również w węglach produkowanych przez poszczególne kopalnie, niezależnie od stopnia wzbogacenia węgla.
W pełni wzbogacone węgle reprezentujące sortymenty grube i średnie charakteryzowały się wyraźnie mniejszą zawartością rtęci
niż, w dużym stopniu niewzbogacone, miały. Łącząc zawartości rtęci w poszczególnych grupach sortymentowych z wielkością
ich produkcji w poszczególnych kopalniach oszacowano roczny ładunek rtęci w węglu kamiennym do celów energetycznych,
który wyniósł w 2015 r. około 5350 kg.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przestrzenna analiza międzypoziomowej migracji pustki poeksploatacyjnej w ujęciu probabilistycznym

W przypadku kopalń soli problem zachowania bezpieczeństwa w rejonie wyrobisk komorowych i na powierzchni terenu jest
niezwykle złożony. Na przebieg procesu deformacji w górotworze solnym mają wpływ zarówno własności geomechaniczne
różnych typów soli, jak i cały szereg czynników górniczych, geologicznych i hydrogeologicznych wpływających na potencjalne
ryzyko wywołania zapadlisk czy deformacji ciągłych na powierzchni terenu. Przy tak złożonym zagadnieniu zasadnym i optymalnym
rozwiązaniem wydaje się być wykorzystanie Systemów Informacji Geograficznej (GIS), które umożliwiają integrację
wielu czynników i pozwalają na wyłonienie stref o szczególnym zagrożeniu zapadliskowym. Analizy przestrzenne zrealizowane
w GIS pozwoliły na wyłonienie rejonów, w których wzajemny układ komór jest niekorzystny i w których wytężenia górotworu
solnego mogłyby prowadzić do znacznego zaciskania się wyrobisk komorowych. W rejonach tych istnieje prawdopodobieństwo
międzypoziomowej migracji pustki z poziomów niższych do wyższych. W badaniach opracowano koncepcję zintegrowanego
systemu oceny zagrożenia złoża solnego opartego o funkcjonalność analityczną GIS w ujęciu estymacji prawdopodobieństwa
międzypoziomowej migracji pustki poeksploatacyjnej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie kotew pomiarowych do oceny pracy obudowy wyrobisk korytarzowych

W artykule przedstawiono problematykę monitorowania pracy kotew w wyrobisku korytarzowym zabezpieczonym obudową podporowo-kotwową. Wyniki własnych badań kopalnianych porównano z zamieszczonymi w literaturze wybranymi wynikami badań samodzielnej obudowy kotwowej. Analiza wskazuje, że siły osiowe w kotwach przy zastosowaniu ich wraz z obudową podporową, przyjmują wartości ściskające i rozciągające. W samodzielnej obudowie kotwowej siły przyjmują zwykle wartości rozciągające.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zależności wybranych parametrów tąpnięć zaistniałych w kopalniach węgla kamiennego

W celu oceny parametrów przyczyn i skutków charakteryzujących tąpnięcia zaistniałe w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia
Węglowego, wyselekcjonowano najbardziej istotne i mierzalne ich wartości, takie jak: głębokość eksploatacji, grubość warstwy
tąpiącej oraz odległość pomiędzy ogniskiem a skutkiem wstrząsu. Parametry te reprezentują „mierzalne cechy” górotworu,
w którym odnotowano 130 przypadki tąpnięć. Analiza korelacji wykazała, że dwa podstawowe geologiczne parametry złoża,
tj. głębokość pokładu, w którym zaistniało tąpnięcie oraz grubość warstwy tąpiącej, posiadają statystycznie istotne znaczenie
w ocenie ich wzajemnego udziału i wzrostu zagrożenia tąpaniami.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wdrażanie zintegrowanego systemu zarządzania w przedsiębiorstwach górniczych

Zintegrowany system zarządzania jest połączeniem procesów, procedur i praktyk działania stosowanych w organizacji w celu
wdrożenia jej polityki, które może być bardzo skuteczne w osiąganiu celów wynikających z polityki. Jego wdrożenie jest bardzo
korzystnym rozwiązaniem dla przedsiębiorstwa, które stosuje kilka różnych systemów zarządzania. Najczęściej dotyczy to zarządzania
jakością, środowiskiem, bezpieczeństwem pracy oraz bezpieczeństwem informacji, postrzeganych wcześniej oddzielnie.
Przyjęcie zintegrowanego systemu zarządzania umożliwiło skuteczne równoczesne zarządzanie wieloma podsystemami, poprzez
ustanowienie i realizację jednolitej polityki firmy. Celem artykułu jest przedstawienie wybranych działań wdrażania zintegrowanego
sytemu zarządzania w przedsiębiorstwach górniczych. Praca prezentuje podstawowe zasady wdrażania sytemu oraz
kolejne jego etapy. Pokazano również przegląd zarządzania, który stanowi raport na temat działania zintegrowanych systemów
zarządzania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologiczny pomiar zawartości popiołu w węglu surowym – popiołomierz RODOS-EX

Z wydobyciem, przeróbką i spalaniem węgla wiąże się powstawanie dużych ilości odpadów stałych, które można zagospodarować
na wiele różnych sposobów, pod warunkiem, że spełniają stosowne normy. Rozwój czystych technologii węglowych, poza
spektakularnymi działaniami w zakresie CCS (sekwestracja CO2) związany jest również z podejmowaniem działań na etapie
przeróbki i wzbogacania węgla. W procesach tych bieżąca kontrola zawartości popiołu w węglu jest działaniem koniecznym,
wspomagającym proces produkcji węgla o wysokiej jakości oraz pozwala na skuteczne planowanie gospodarki odpadami.
Klasyczne laboratoryjne badania zawartości popiołu są czasochłonne i pracochłonne. Ponadto mają charakter losowy wynikający
z konieczności pobrania próbki do badań. Chociaż dokładność analizy próbki jest wyższa od dokładności urządzeń
technologicznych, metody klasyczne powinny być wspomagane metodami technologicznymi. Informacja o zawartości popiołu,
uzyskana na wczesnym etapie procesu wydobycia, może być wykorzystana jako sygnał sprzężenia zwrotnego dla kombajnisty
lub umożliwić wstępną segregację urobku, minimalizując koszty transportu kamienia na powierzchnię. Przedstawione w artykule
urządzenie – popiołomierz RODOS-EX – umożliwia ciągły pomiar zawartości popiołu w węglu surowym, jeszcze przed
przetransportowaniem go na powierzchnię. Urządzenie dostarcza informacji pozwalających na odpowiednie zorganizowanie
procesu wzbogacania. Autorzy omówili różnice w budowie popiołomierza przeznaczonego do zabudowy w podziemiach kopalń
względem typowych rozwiązań stosowanych w zakładach przeróbczych. Różnice wynikające z konieczności uwzględnienia
znacznie trudniejszych wymagań środowiskowych, takich jak duża wilgotność, wysoka temperatura otoczenia, zagrożenie
wybuchem metanu i pyłu węglowego czy zagrożenia mechaniczne, znalazły swoje odzwierciedlenie w budowie i parametrach
funkcjonalnych urządzenia. Jednym z istotnych problemów związanych z pomiarami zawartości popiołu w węglu surowym
jest wpływ zmian składu chemicznego na niepewność wskazań popiołomierza. Zastosowana w urządzeniu metoda pomiarowa
bazująca na pomiarze naturalnego promieniowania gamma jest stosunkowo mało wrażliwa na zmiany składu chemicznego
urobku.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka