rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Indukcja mikrojąder w krwi obwodowej i szpiku kostnym samców myszy narażanych subchronicznie na działanie promieniowania X i bisfenolu A

Wprowadzenie.Promieniowanie jonizujące i ksenoestrogeny występują powszechnie w środowisku człowieka. Bisfenol A (BPA) używany jest podczas produkcji poliwęglanów oraz żywic epoksydowych, stanowiących składnik m.in. soczewek do okularów, wypełnień dentystycznych, płyt CD, szyb okiennych, pokryw instrumentów, opakowań oraz pojemników na napoje, ale także wyrobów dla dzieci, butelek, talerzyków, kubeczków oraz elementów smoczków. Żywice epoksydowe wchodzą też w skład powłok wewnętrznych pojemników do przechowywania żywności. Promieniowanie jonizujące wykorzystywane jest m.in. w diagnostyce rentgenowskiej, terapii chorób nowotworowych, w przemyśle, nauce.
Cel badań.Celem badań było określenie wpływu bisfenolu A, promieniowania X oraz skojarzonego działania obu czynników na indukcję mikrojąder w retikulocytach krwi obwodowej i szpiku kostnego myszy laboratoryjnych.
Materiał i metoda.Doświadczenie prowadzono na samcach myszy Pzh: Sfis przez 8 tygodni. Zwierzętom podawano bisfenol A w wodzie do picia (5 mg/kg mc, 10 mg/kg mc, 20 mg/kg mc), napromieniano dawką 0,05 Gy promieniowania X albo poddawano skojarzonemu działaniu obu tych czynników (0,05 Gy + 5 mg/kg mc BPA). Krew z żyły ogonowej pobierano po upływie 1, 4 i 8 tygodni od rozpoczęcia ekspozycji, a szpik kostny tylko po zakończeniu narażania. Oceniano częstość występowania mikrojąder w retikulocytach.
Wyniki. Zarówno bisfenol A jak i promieniowanie jonizujące stymulowały indukcję mikrojąder w retikulocytach krwi obwodowej i szpiku kostnego. W następstwie napromieniania zwierząt promieniowaniem X indukcja mikrojąder wzrastała, podczas gdy w rezultacie podawania bisfenolu A malała proporcjonalnie do czasu trwania ekspozycji.. Skojarzone działanie promieniowania jonizującego i BPA indukowało występowanie mikrojąder ze znacznie wyższą częstością w porównaniu do efektów działania samego BPA. Częstość występowania mikrojąder w krwi obwodowej zwiększała się w miarę upływu czasu od rozpoczęcia doświadczenia. W szpiku kostnym we wszystkich grupach obserwowano znacznie niższą liczebność retikulocytów z mikrojądrami niż w krwi obwodowej.
Wnioski. Subchroniczne narażenie na bisfenol A prowadzi do zmniejszenia wrażliwości materiału genetycznego retikulocytów na indukcję uszkodzeń. Promieniowanie X jest prawdopodobnie czynnikiem decydującym o uszkodzeniu DNA w następstwie skojarzonego działania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zachowania antyzdrowotne sprzyjające powstawaniu osteoporozy

Celem badań było określenie zachowań antyzdrowotnych wśród kobiet z osteoporozą, które mogą pogłębiać już istniejącą
chorobę. Badania przeprowadzono w 2006 roku, grupę badaną stanowiło 60 losowo wybranych kobiet, z których większość
78,3% miała zdiagnozowaną osteoporozę lub osteopenię, a pozostałe 21,7% stanowiły osoby z osteoporozą ze złamaniami.
Zachowania ankietowanych sprzyjały rozwojowi tej choroby (liczne błędy dietetyczne, wypalanie ponad 10 papierosów dziennie,
spożywanie alkoholu, mocnej kawy ponad 4 razy dziennie, przebyte unieruchomienie, czy bierny sposób wypoczynku).
Wskazana jest szeroko pojęta edukacja w celu pogłębienia wiedzy na temat konieczności prowadzenia prozdrowotnego stylu
życia z uwzględnieniem odpowiedniej aktywności ruchowej i prawidłowej diety przez ankietowane kobiety.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Evaluating adult dietary intakes of nitrate and nitrite in Polish households during 2006-2012

Wprowadzenie. Azotany(V) i (III) występują zarówno w przyrodzie jak i w żywności. Nadmierne ich spożycie może powodować
zagrożenie zdrowia, np. methemoglobinemię lub może przyczynić się do powstawania N-nitrozoamin.
Cel badań. Celem badań było oszacowanie pobrania azotanów(V) i azotanów(III) z żywością w gospodarstwach domowych
w Polsce w latach 2006-2012.
Materiał i metody. Oszacowanie pobrania azotanów(V) i azotanów(III) w gospodarstwach domowych wykonano na
podstawie danych o spożyciu żywności Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) oraz zebranych krajowych danych z piśmiennictwa
dotyczących zawartości tych związków w produktach spożywczych.
Wyniki. Średnie pobranie azotanów(V) i azotanów(III) w latach 2006-2012 wynosiło 147 mg NaNO3/os/dobę (41% ADI)
i 3,26 mg NaNO2/os/dobę (45% ADI). Pobranie azotanów(V) i azotanów(III) różniło się istotnie statystycznie w badanych
typach gospodarstw domowych. Największe średnie pobranie zarówno azotanów(V) jak i azotanów(III) zaobserwowano
w gospodarstwach emerytów, jednak wartości ADI nie zostały przekroczone.
Wnioski. Średnie pobranie azotanów(V) i azotanów(III) w gospodarstwach domowych w latach 2006-2012 kształtowało
się na bezpiecznym poziomie, niemniej jednak należy kontrolować pobranie tych związków z dietą ze względu na ryzyko
możliwych negatywnych skutków zdrowotnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zastosowanie metody QuEChERS w połączeniu z chromatografią gazową z detektorem wychwytu elektronów (GC-ECD) w analizie pozostałości pestycydów w żywności

Anastassiades i Lehotay w 2003 roku, opisali „szybką, prostą, tanią, efektywną, odporną i bezpieczną” (QuEChERS)
metodę pozwalającą oznaczyć pozostałości wielu pestycydów w warzywach i owocach. Metoda QuEChERS pozwala uzyskać
prawidłowe wyniki przy minimalnej liczbie etapów pracy laboratoryjnej i niewielkim zużyciu odczynników oraz szkła
laboratoryjnego. Metoda QuEChERS polega na ekstrakcji i podziale w układzie ciecz–ciecz składników próbki z użyciem
acetonitrylu, a następnie oczyszczeniu ekstraktu z wykorzystaniem metody dyspersyjnej ekstrakcji do fazy stałej (SPE). Celem
badań było sprawdzenie przydatności metody QuEChERS w połączeniu z chromatografią gazową z detekcją wychwytu
elektronów (GC-ECD) w badaniach pozostałości pestycydów w żywności. W badaniach zastosowano dostępne na rynku
gotowe zestawy do ekstrakcji i dyspersyjnej SPE oraz analogiczne zestawy przygotowane we własnym zakresie. W badaniach
odzysku dla 15 wybranych pestycydów wykorzystano, zgodnie z wymaganiami dokumentu SANCO/10684/2009 i PN-EN
15662:2008, trzech przedstawicieli różnych grup matryc: marchew (wysoka zawartość karotenoidów), maliny (niskie pH)
i pomidory (wysoka zawartość wody). Dla poziomu wzbogacenia wynoszącego 0,5 mg/kg odzysk dla 14 związków mieścił się
w przedziale 70–120%. Jedynie w przypadku jednego związku (trifluraliny w próbkach malin), odzysk był mniejszy od 70%.
Uzyskana powtarzalność była zadowalająca - RSD było mniejsze niż 20%, z wyjątkiem trifluraliny w malinach (27,16%).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Toksykologia glinu

Omówiono zagadnienia związane z narażeniem środowiskowym na glin, zagrożeniami wynikającymi z ekspozycji populacji generalnej na ten metal oraz skutkami zawodowego i jatrogennego narażenia na glin i jego związki.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Sposob zywienia a wybrane antropometryczne wskazniki stanu odzywienia mezczyzn w wieku 20-60 lat z populacji krakowskiej

Celem badań była analiza zależności pomiędzy sposobem żywienia a antropometrycznymi wskaźnikami stanu odżywienia aktywnych zawodowo mężczyzn z populacji wielkomiejskiej. Badaniami objęto grupę 1451 mężczyzn w wieku 20-60 lat, zatrudnionych w Hucie T. Sendzimira (HTS) w Krakowie. Analizie porównawczej poddano średnie wartości wskaźników antropometrycznych mężczyzn w 10- letnich przedziałach wieku, w dwóch kategoriach osób - o najmniej (I grupa) i najbardziej racjonalnych wyborach żywieniowych (II grupa).
Badania wykazały istnienie zależności pomiędzy jakościową oceną sposobu żywienia a niektórymi antropometrycznymi wskaźnikami stanu odżywienia mężczyzn. W wyróżnionych kategoriach sposobu żywienia (najmniej i najbardziej racjonalny) mężczyzn nie stwierdzono różnicowania się wartości przeciętnych grubości fałdów skórno-tłuszczowych, obwodów ramienia i pasa, wskaźnika dystrybucji tkanki tłuszczowej (WHR) oraz wartości średnich beztłuszczowej masy ciała. Nieoczekiwanie stwierdzono natomiast znamiennie wyższe wartości średnie wskaźnika BMI u mężczyzn w wieku 20-30 lat (23,91 vs. 25,45 kg/m2, p<0,05) i 50-60 lat (26,42 vs. 28,00 kg/m2, p=0,01), deklarujących bardziej racjonalne zachowania żywieniowe. Podobne prawidłowości ustalono dla procentowej zawartości tkanki tłuszczowej (%BF); wyższej punktowej ocenie sposobu żywienia towarzyszy wyższa przeciętna wartość %BF u mężczyzn 20-30-letnich (15,17 vs. 18,24%, p˂0,01) i 50-60-letnich (22,76 vs. 25,01, p<0,05).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badania i ocena bezpieczeństwa surowców zielarskich w zakresie zanieczyszczenia aflatoksynami

Zioła i preparaty zielarskie są powszechnie stosowane w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym. Celem pracy była
ocena surowców zielarskich w zakresie zanieczyszczenia aflatoksynami (AF), związkami o działaniu genotoksycznym, rakotwórczym
i hepatotoksycznym, powodujących zaburzenia wzrostu oraz działających immunotoksycznie i alergennie. Do
oznaczania poziomu aflatoksyn (AF) zastosowano technikę wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z uzyskiwaniem
pochodnej po rozdziale na kolumnie w reakcji z nadbromianem bromowodorku pirydyny (PBPB). Ekstrakty oczyszczano na
kolumnach powinowactwa immunologicznego (IAC). Zawartość aflatoksyn B1, B2, G1 i G2 zbadano w ponad 500 surowcach
zielarskich, głównie krajowych z rejonu wschodniej Polski. Próbki były dostarczane przez producentów (zakłady zielarskie)
w latach 2006-2010.W żadnej z ocenianych próbek nie stwierdzono poziomu aflatoksyn powyżej granic wykrywalności
zastosowanych metod: dla AF B1 - 0,2 μg/kg; AF B2 - 0,03 μg/kg; AF G1 - 0,3 μg/kg; AF G2 - 0,03 μg/kg (PN-EN 14123)
oraz dla AF B1 - 0,15 μg/kg (Ph. Eur.6, 2008:2.8.18). Badane surowce zielarskie w zakresie zanieczyszczenia aflatoksynami
należy uznać za bezpieczne, wskazuje to na stosowanie przez producentów zasad dobrej praktyki produkcyjnej podczas
suszenia i przechowywania surowców.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Spożycie potraw i/lub przekąsek rybnych przez młodzież szkolną z Pojezierza Międzychodzko-Sierakowskiego

Młodzież szkolna mieszkająca na terenie Pojezierza Międzychodzko-Sierakowskiego spożywała potrawy i/lub przekąski
z ryb na podobnie niskim poziomie jak ich rówieśnicy w innych regionach kraju i były to głównie ryby smażone panierowane
oraz produkty częściowo lub wysoko przetworzone, tj.: śledzie w śmietanie, pasty z ryb wędzonych oraz konserwy rybne.
Stosunkowo wysokie rangi w szeregach: preferencyjnym (lubienia) i częstotliwości spożycia uzyskały karp i śledź oraz tania,
hodowlana panga, z importu. Czynnikami najbardziej wpływającymi na niski poziom konsumpcji potraw i/lub przekąsek
z ryb była obecność w nich ości oraz specyficzny zapach. Wydaje się zatem, że opracowanie atrakcyjnych smakowo potraw
i/lub przekąsek z ryb świeżych, mogłoby pomóc w kształtowaniu prawidłowych nawyków żywieniowych młodzieży oraz
zachowaniu tradycji ich spożywania w życiu dorosłym.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wartości energetycznej całodziennych racji pokarmowych osób dorosłych HIV-pozytywnych

Celem pracy była ocena wartości energetycznej całodziennej racji pokarmowej osób dorosłych HIV-pozytywnych.
W badaniu uczestniczyło 150 osób. Przy wykorzystaniu metody bezpośredniego wywiadu o spożyciu z ostatnich 24 godzin
oraz programu komputerowego Wikt 1.3 oszacowano zawartość białek, tłuszczów i węglowodanów oraz wartość energetyczną
analizowanych diet respondentów. Stwierdzono, że wartość energetyczna całodziennych racji pokarmowych (CRP)
uczestników badania nie była wystarczająco wysoka, zwłaszcza w przypadku diet osób HIV-pozytywnych. Diety zakażonych
odznaczały się zbyt małą zawartością białek i węglowodanów, a zbyt dużą zawartością tłuszczów. Pomimo to, większość
osób HIV-pozytywnych charakteryzowała prawidłowa wartość współczynnika BMI.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czystość mikrobiologiczna powietrza w szpitalach. Sale operacyjne klimatyzowane

Celem pracy jest wykazanie wpływu prawidłowej regulacji systemu wentylacji/klimatyzacji na zanieczyszczenie mikrobiologiczne
powietrza sal operacyjnych. W pracy wykorzystano wybrane wyniki pomiarów, stężenia bakterii i grzybów
w powietrzu klimatyzowanych pomieszczeń szpitalnych, wykonywanych przez pracowników Zakładu Higieny Komunalnej
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny od 2001r. Analizując wyniki pomiarów szukano
przyczyn zbyt wysokiego stężenia bakterii w powietrzu niektórych sal. Porównując stężenia grzybów w powietrzu sal operacyjnych
i w powietrzu atmosferycznym wykazano że filtry w systemach klimatyzacyjnych badanych sal działały prawidłowo.
Dla dokładniejszego prześledzenia zmian stężenia bakterii w klimatyzowanych salach operacyjnych wykorzystano analizę
sekwencji pojedynczych oznaczeń wykonywanych podczas jednego badania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Stan wiedzy na temat produktów mięsnych jako głównego źródła sodu w diecie wśród lubelskich studentów

Wprowadzenie. Sól kuchenna stanowi główne źródło sodu w diecie, jednak zbyt wysoka jego podaż może stanowić
źródło poważnych zagrożeń zdrowotnych. Znajomość przez studentów zawartości soli w produktach spożywczych oraz
umiejętność komponowania diety o odpowiedniej zawartości sodu może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia i jakości
życia w późniejszym wieku.
Cel badań. Ocena poziomu wiedzy studentów lubelskich uczelni na temat technologicznej i fizjologicznej roli soli oraz
znajomości jej źródeł w codziennej diecie, ze szczególnym uwzględnieniem produktów mięsnych.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono metodą wywiadu z autorskim kwestionariuszem ankiety w grudniu 2010 roku
wśród lubelskich studentów. W badaniu udział wzięło 200 studentów: 88 kobiet i 77 mężczyzn. Do analizy wykorzystano
165 poprawnie wypełnionych ankiet.
Wyniki. Wyniki badań wykazały, że studenci różnych kierunków studiów, zarówno związanych jak i niezwiązanych z produkcją
i oceną żywności oraz z żywieniem człowieka, mają niską wiedzę na temat technologicznej i fizjologicznej roli
soli oraz w małym stopniu znają jej źródła w codziennej diecie. Trzy czwarte studentów uczestniczących w badaniach nie
orientowała się ile wynosi średnie dzienne spożycie soli przez Polaków, a ponad 80% nie znała zalecanej normy spożycia
tego składnika. Około 50% badanych potrafiła podać przykłady artykułów żywnościowych będących głównym źródłem
soli w diecie. Niespełna jedna czwarta ankietowanych osób uważała, że produkty mięsne są najpoważniejszym źródłem
soli w diecie.
Wnioski. Poziom wiedzy badanych studentów na temat technologicznej i fizjologicznej roli soli oraz znajomość jej źródeł
w codziennej diecie były na niskim poziomie. Większość studentów nie znała zalecanej normy spożycia soli. Badana
grupa studentów potrafiła wskazać grupy produktów stanowiących główne źródło soli w codziennej diecie. Studenci nie
wykorzystywali posiadanej wiedzy na temat soli w sposobie odżywiania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wpływu różnych rodzajów obróbki termicznej na zawartość akryloamidu we frytkach ziemniaczanych

Celem pracy było zbadanie wpływu różnych rodzajów obróbki termicznej, jej temperatury oraz intensywności barwy
produktu na poziom akryloamidu we frytkach gotowych do spożycia przygotowanych z mrożonych wstępnie smażonych
produktów, pochodzących od różnych producentów. Zawartość akryloamidu we frytkach gotowych do spożycia wahała się
w zakresie od 292 do 1534 μg/kg. Najniższą zawartością tej substancji charakteryzowały się frytki przygotowane w kuchence
mikrofalowej, najwyższą natomiast te same frytki smażone we frytkownicy. Nie stwierdzono istotnych związków pomiędzy
zawartością akryloamidu we frytkach gotowych do spożycia a intensywnością barwy produktu i temperaturą obróbki produktu
surowego.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ wybranych czynników na spożycie przez dzieci produktów wzbogacanych

Wprowadzenie. Szeroka oferta rynkowa produktów wzbogacanych w witaminy i/lub składniki mineralne powoduje ryzyko
nadmiernego spożycia składników pochodzących z tego typu żywności wśród osób, które na stałe włączają ją do codziennego
żywienia, szczególnie, gdy jednocześnie stosują suplementy diety. Jednocześnie rośnie spożycie tego typu żywności
przez dzieci, natomiast niewiele jest badań dotyczących uwarunkowań i motywów jej spożycia.
Cel badań. Celem niniejszej pracy była analiza uwarunkowań spożycia produktów wzbogacanych w witaminy i/lub składniki
mineralne wśród dzieci w wieku 6-12 lat.
Materiał i metody. Badanie ankietowe, dotyczące częstotliwości spożycia przez dzieci produktów wzbogacanych w witaminy
i/lub składniki mineralne, przeprowadzono wśród rodziców 743 dzieci (374 chłopców i 369 dziewcząt) uczęszczających do
szkół podstawowych na terenie województwa mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego oraz wielkopolskiego.
Wyniki. Ponad 70% dzieci spożywało produkty wzbogacane, z czego 76% codziennie. Wśród czynników decydujących
o wyborze produktów wzbogacanych rodzice wymieniali przede wszystkim korzystne działanie zdrowotne (86,2% ankietowanych)
oraz preferencje smakowe dzieci (61,2%). Natomiast główne powody nie spożywania produktów wzbogacanych
to, zdaniem rodziców, prawidłowe odżywianie się dzieci (57,4%), brak wpływu tego typu produktów na zdrowie (30,3%)
oraz zbyt wysoka cena (24,1%). Stwierdzono statystycznie istotny związek między spożywaniem produktów wzbogacanych
a wiekiem dzieci (75,8% w wieku 6-9 lat vs. 58,1% w wieku 10-12 lat), stanem zdrowia (71,6% dzieci ze stanem zdrowia
ocenionym przez rodziców jako dobry i bardzo dobry vs. 55,6% jako średni i zły), liczbą posiłków spożywanych w ciągu
dnia (75,6% spożywających 4 posiłki dziennie vs. 67,8% – 5 i więcej posiłków vs. 52,3% – 3 posiłki), regularnym spożywaniem
I śniadań (71,8% dzieci spożywających vs. 50,0% nie spożywających), II śniadań (odpowiednio 73,3% vs. 54,0%),
podwieczorków (75,7% vs. 59,4%) oraz stosowaniem suplementów diety (84,6% wśród dzieci spożywających suplementy
vs. 61,4% wśród nie spożywających). Zebrane dane pozwoliły na stwierdzenie, iż około 22% rodziców nie była świadoma
faktu, że ich dzieci spożywały produkty wzbogacone w witaminy i/lub składniki mineralne.
Wnioski. Wykazano, iż produkty wzbogacane w witaminy i/lub składniki mineralne spożywało więcej dzieci z młodszej
grupy wiekowej, o bardziej prawidłowym sposobie żywienia oraz stanie zdrowia bardzo dobrym i dobrym. Ze względu na
częste podawanie dzieciom jednocześnie produktów wzbogacanych i suplementów diety istnieje ryzyko przedawkowania
niektórych witamin i/lub składników mineralnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wystepowanie pozostalosci srodkow ochrony roslin w jablkach w roku 2007

Celem niniejszej pracy było zaprezentowanie występowania pozostałości środków ochrony roślin w jabłkach w 2007 roku. W badaniach stosowano metody chromatografii gazowej oraz metodę kolorymetryczną do oznaczania pozostałości ditiokarbaminianów. Najczęściej wyrywano pozostałości fungicydów: ditiokarbaminianów (18% analizowanych próbek), kaptanu (13%), pirymetanilu (6%), a z insektycydów głównie chíoropiryfosu (6%), diazinonu (6%), i pirymikarbu (5%). Przekroczenia NDP wystąpiły w 5,6% przebadanych próbek i dotyczyły pozostałości: flusilazolu (fi=2), propikonazolu (n=2), cyprodinilu (n=l), dimetoatu (n=l) i fenitrotionu (n=l).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena toksykologiczna srodkow ochrony roslin w procesie rejestracyjnym UE

Dopuszczanie środków ochrony roślin przed ich wprowadzeniem do obrotu i stosowania jest regulowane ujednoliconymi przepisami obowiązującymi na obszarze Wspólnoty Europejskiej. W związku z tym kraje Wspólnoty Europejskiej mają obowiązek wdrażania restrykcyjnych zasad stanowiących podstawę do oceny środków ochrony roślin i określenia ich bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska. W artykule przedstawiono aspekty oceny toksykologicznej oraz znaczenie regulacji prawnych obowiązujących we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej w procesie rejestracji środków ochrony roślin. Wprowadzenie w procesie rejestracyjnym oceny ryzyka wynikającego z zabiegów środkami ochrony roślin poszerza margines bezpieczeństwa dla użytkowników takich środków ochrony roślin oraz wyznacza nowe standardy bezpieczeństwa w pracach agrochemicznych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Suplementy diety w żywieniu uczniów szkoły mistrzostwa sportowego

Wprowadzenie. Od pewnego czasu obserwuje się wzrost zainteresowania suplementacją diety. Problem dotyczy zwłaszcza
sportowców i osób aktywnych fizycznie. Wynika to często z przekonania, że zwyczajowa dieta nie zapewnia właściwej
podaży składników pokarmowych. Z suplementacją diety wiążą się jednak pewne zagrożenia, które nabierają szczególnego
znaczenia w przypadku młodych sportowców, w tym uczniów szkół mistrzostwa sportowego.
Cel badań. Celem badań była ocena stosowania suplementacji diety przez uczniów szkoły mistrzostwa sportowego w województwie
zachodniopomorskim.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w grupie 76 uczniów w wieku 15-19 lat, trenujących piłkę siatkową (dziewczęta
n=39) oraz piłkę nożną (chłopcy n=37) w szkole mistrzostwa sportowego w Policach (woj. Zachodniopomorskie).
W badaniach zastosowano metodę wywiadu. Określono istotność różnic w obrębie analizowanego czynnika w zależności
od uprawianej dyscypliny sportowej przy pomocy testu Chi2 pakietu Statistica 9.
Wyniki. Stwierdzono, że uczniowie szkoły mistrzostwa sportowego stosowali suplementację diety. Częściej występowała
ona w grupie chłopców (67,6%) niż dziewcząt. Najbardziej popularnym suplementem w obu grupach był magnez (57- 64%).
W dalszej kolejności były preparaty witaminowo-mineralne i L-karnityna. Stwierdzono istotne różnice pomiędzy dyscyplinami
sportowymi co do przyczyn stosowania suplementacji diety oraz źródeł pozyskiwania informacji na temat suplementów.
Wnioski. Suplementacja diety wśród badanych uczniów szkoły mistrzostwa sportowego w Policach była popularna, mimo
że nie dokonano rozpoznania czy jest ona konieczna. Suplementy diety częściej spożywali piłkarze. Najchętniej jako suplement
diety wybierano magnez. Zalecane byłoby systematyczne szkolenie sportowców z zakresu racjonalnego żywienia.
Szkolenie powinno również objąć trenerów szkolących młodzież.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu