rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wyłączyć z użytkowania klinicznego czy ocenić ryzyko?

Dyrektywy w  sprawie aktywnych implantów medycznych
(AIMDD), dotyczące przyrządów medycznych (MDD) oraz
diagnostycznych urządzeń medycznych in vitro (IVDD), stawiają
wymagania dla producentów urządzeń medycznych w zakresie
zgłaszania właściwym organom określonych rodzajów incydentów
związanych z tymi produktami (tj. MHRA w Wielkiej Brytanii)
oraz informowania użytkowników o niezgodnościach w funkcjonowaniu
systemów (FCO lub FSN – „safety notice”). Dyrektywy
określają również obowiązki właściwych organów do przekazania
szczegółów niektórych zgłaszanych im incydentów innym
organom, wynikającym ze struktury prawnej i administracyjnej
oraz Komisji. System czujności („the action or state of keeping
careful watch for possible danger or difficulties”) dla urządzeń
medycznych (vigilance system for medical devices), ustanowiony
przez Komisję Europejską, to nazwa nadana procesowi powiadamiania
i oceny tych incydentów. Został ustanowiony na mocy
dyrektyw, dotyczących urządzeń medycznych, w celu zminimalizowania
ryzyka w zakresie bezpieczeństwa pacjentów, użytkowników
i innych osób poprzez zmniejszenie prawdopodobieństwa
poważnego incydentu/nieprawidłowej funkcjonalności oraz
jego wystąpienia w różnych miejscach w Unii Europejskiej.
Artykuł stanowi o  praktycznej realizacji zapisów dyrektyw oraz
prawa lokalnego w  zakresie informowania i  postępowania przy
zgłoszonych niezgodnościach w  działaniu urządzeń/produktów
medycznych/incydentach. Jaka jest droga użytkownika, kiedy otrzymuje
informacje, że urządzenie/produkt/system medyczny działa
niezgodnie z założeniami/wykazuje dysfunkcje, które mogą determinować
jakość realizowanych procedur medycznych oraz bezpieczeństwo
pacjentów/osób obsługujących? Czy zatrzymać system/wycofać
urządzenie z użytkowania, czy oszacować ryzyko i dalej działać?

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Czy opatrunek gipsowy wpływa na indeks ekspozycji i dose area product? : Odpowiedź na przykładzie radiografii nadgarstka

Złamania dystalnej części kości promieniowej należą do jednych z najczęstszych urazów kości. W przypadku tego typu urazów podstawnym badaniem obrazowym, ze względu na niski koszt wykonania i ogólną dostępność, jest zdjęcie rentgenowskie. Standardowo radiografię stawu nadgarstkowego wykonuje się w projekcji: tylno-przedniej, skośnej i bocznej. Dodatkowymi badaniami są radiogramy w odchyleniu promieniowym lub łokciowym, a także zdjęcie celowane na kanał nadgarstka oraz kość łódeczkowatą. 
Cel: Celem pracy była retrospektywna analiza wartości dose area product i indeksu ekspozycji podczas radiografii stawu nadgarstkowego u pacjentów z zastosowanym opatrunkiem gipsowym oraz bez, w zależności od wielkości pola kolimacji rentgenogramu, a także wykorzystanych do diagnostyki parametrów ekspozycji. 
Materiały i metody: Analizie retrospektywnej poddano 208 losowo wybranych radiogramów stawu nadgarstkowego wykonanych w Zakładzie Radiologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku aparatem RTG Axiom Aristos firmy Siemens. Badanie obejmowało wartości dose area product i indeksu ekspozycji, napięcia anodowego, obciążenia prądowo-czasowego oraz wiel¬kości pól kolimacji. Zebrane dane poddano analizie statystycznej przy użyciu programu Statistica 12,5 oraz MS Excel 2013. 
Wyniki: Większą część osób, którym wykonano radiogramy, sta¬nowiły kobiety. W tej grupie średnia wieku wyniosła 63,79 lat, natomiast średnia wieku mężczyzn była równa 47,56 lat. Średnia wielkość pola kolimacji rentgenogramu z grupy objętej bada¬niem wyniosła 324,17 cm2. Przy założeniu, że wartość referen¬cyjna pola kolimacji wynosi 234 cm2 (13 x 18 cm), to 160 (72,92%) zdjęć miało pole kolimacji większe od wartości referencyjnej, natomiast przy przyjęciu 432 cm2 (18 x 24 cm) jako wartość odniesienia tylko 35 (16,83%) radiogramów było większych od wartości wzorcowej. Wartość współczynnika ekspozycji wynio¬sła średnio 645,87 z wartością maksymalną równą 2980,00, na¬tomiast najniższa wartość była równa 141,00. Średnia wartość DAP w grupie objętej badaniem wyniosła 0,02 Gy∙cm2, przy od¬chyleniu standardowym 0,01 Gy∙cm2. Największa odnotowana wartość współczynnika DAP wyniosła 0,07 Gy∙cm2, natomiast najmniejsza 0,01 Gy∙cm2. Testy statystyczne wykazały korelację między polem powierzchni a DAP na poziomie rs = 0,78 i polem powierzchni a EXI rs = 0,19 oraz między wartością DAP (p = 0,00) i EXI (p = 0,00) a obecnością opatrunku gipsowego. 
Wnioski: W radiografii cyfrowej bezpośredniej (system Siemens) opatrunek gipsowy wpływa w istotny sposób na wartości DAP, zwiększając go średnio o 0,01 Gy∙cm2 oraz EXI, zmniejszając jego wartość niemal o połowę. Także zwiększenie pola kolimacji po¬woduje zwiększenie wartości DAP i EXI w radiografii nadgarstka.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Obraz metaboliczny otępienia w chorobie Alzheimera w protonowej spektroskopii rezonansu magnetycznego

Wstęp. Choroba Alzheimera (AD) jest pierwotną chorobą degeneracyjną
mózgu o nieznanej etiologii z towarzyszącymi charakterystycznymi
cechami neuropatologicznymi i neurochemicznymi.
Z całą pewnością AD można stwierdzić jedynie pośmiertnie
na podstawie badania neuropatologicznego mózgu. Szansa na
przyżyciowe rozpoznanie choroby Alzheimera pojawiła się wraz
z możliwością neuroobrazowania oraz oceny biomarkerów diagnostycznych.
Protonowa spektroskopia rezonansu magnetycznego
(1HMRS) daje szanse na wczesne rozpoznanie AD.
Cel. Celem pracy jest analiza widma 1HMRS u osób ze zdiagnozowanym
klinicznie otępieniem w przebiegu choroby Alzheimera.
Materiał i  metoda. W  analizie retrospektywnej wykorzystano
dane 60 pacjentów (w tym 30 z AD i 30 z grupy kontrolnej),
uzyskane w czasie badań 1HMRS za pomocą systemu MR 1,5 T.
VOI zostały zlokalizowane w okolicy czołowej, ciemieniowo-potylicznej
oraz hipokampie. W  analizie wykorzystano względne
stosunki stężeń (WSS) wybranych metabolitów: NAA/Cr, Cho/
Cr oraz mI/Cr. Ocenę różnic WSS pomiędzy badanymi grupami
przeprowadzono testem t-Studenta. Jako poziom istotności
przyjęto wartość p < 0,05.
Wyniki. W uzyskanych widmach w grupie chorych AD stwierdzono
w stosunku do grupy kontrolnej:
– istotny statystycznie spadek wartości WSS NAA/Cr we
wszystkich lokalizacjach,
– istotny statystycznie wzrost wartości WSS mI/Cr we wszystkich
lokalizacjach,
– w WSS Cho/Cr nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic
w badanych lokalizacjach, a  jedynie tendencję wzrostu.
Wnioski. W badanych lokalizacjach, tj. okolica czołowa, okolica
ciemieniowo-potyliczna oraz hipokamp, zaobserwowano istotnie
statystyczne zmiany stężeń metabolitów w  przebiegu AD:
spadek WSS NAA/Cr oraz wzrost WSS mI/Cr.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie komputerowej analizy cefalogramów bocznych głowy – charakterystyka programu Ortodoncja 8®

W pracy przedstawiono zastosowanie komputerowej
analizy cefalogramów bocznych głowy
przy pomocy programu Ortodoncja 8®. Umożliwia
on lekarzowi ortodoncie szybkie przeprowadzenie
analizy, łatwy dostęp do bazy pacjentów, przejrzystą
prezentację danych, a także możliwość ich wyeksportowania
drogą internetową w celu konsultacji z innymi
specjalistami. Z kolei tzw. kolor cefalometryczny
nadany poszczególnym pacjentom ma ostrzegać
klinicystę przed popełnianiem błędów terapeutycznych
w danej wadzie szkieletowej.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Jak dobrze zaplanować terapię w urządzeniu Gamma Knife

Leczeniu metodą radiochirurgii stereotaktycznej w  urządzeniu Leksell Gamma Knife Perfexion w  Katowicach poddawani są głównie pacjenci z nerwiakami, oponiakami i guzami przerzutowymi do mózgu, ale także z innymi schorzeniami, jak np. hamartoma, paraganglioma, neuralgia nerwu trójdzielnego. Leczenie radiochirurgiczne odbywa się w kilku etapach i polega na napromienieniu pacjenta wysoką dawką w jednej frakcji. Zabieg jest przeprowadzany przez zespół składający się z  neurochirurga, radioterapeuty, radiologa, fizyka medycznego i pielęgniarkę. Procedurę rozpoczyna założenie ramy stereotaktycznej, następnymi etapami są badania obrazowe RM i TK, planowanie leczenia i ostatecznie napromienianie. Liczba zmian, ich rodzaj, całkowita objętość oraz dawka terapeutyczna determinują czas napromieniania, który waha się od kilkunastu minut do kilku godzin. Cała procedura odbywa się w ciągu jednego dnia. Planowanie leczenia odbywa się z pomocą Gamma Plan 10.1.1, a obliczenia oparte są na badaniach obrazowych (TK, RM, angiografia). Niewątpliwą zaletą leczenia radiochirurgicznego metodą Gamma Knife jest jego precyzja, osiągana dzięki ramie stereotaktycznej Leksell’a i  promieniowaniu pochodzącym z  192 źródeł kobaltu-60, formowanym przez kolimatory o  średnicy 4 mm, 8 mm i 16 mm. Inne zalety leczenia metodą Gamma Knife to wysoka konformalność napromieniania, możliwie duża liczba napromienianych zmian, stosunkowo wysoka ochrona narządów krytycznych, minimalne dawki poza obszarem napromieniania oraz fakt, iż całość leczenia odbywa się w ciągu zaledwie jednego dnia. Jako wady wskazać można stosunkowo inwazyjną metodę zakładania ramy stereotaktycznej, czas napromieniania i ograniczony do głowy i górnego odcinka szyjnego obszar zastosowania.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie termografii i planimetrii w ocenie efektów tlenoterapii hiperbarycznej w leczeniu trudno gojących się ran podudzi

Badania prowadzone w Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach
Śląskich mają na celu wykorzystanie nieinwazyjnej
techniki, jaką jest obrazowanie termograficzne w ocenie zmian
mapy termicznej podudzi wskutek tlenoterapii hiperbarycznej.
Ponadto w pracy skupiono się na próbie korelacji pomiędzy powierzchnią
otrzymaną z badań planimetrycznych a obszarami
izotermicznymi wynikającymi ze zmian metabolicznych tkanek
miękkich.
Grupa badawcza stanowiła 25 pacjentów (11 kobiet i 14 mężczyzn)
cierpiących na trudno gojące się rany podudzi w wieku
65±17, leczonych za pomocą tlenoterapii hiperbarycznej. Każdy
pacjent poddany był 30 zabiegom w komorze hiperbarycznej,
gdzie pojedynczy zabieg trwał 86 minut. Obrazowanie termiczne
wykonywano każdorazowo przed, jak i po pojedynczej sesji
tlenoterapii. Otrzymane wyniki analizowano zarówno uwzględniając
pojedyncze sesje w komorze hiperbarycznej, jak i biorąc
pod rozważania pełny cykl leczenia, grupując wyniki pacjentów
w poszczególnych okresach trwania całego cyklu: pierwsza
część leczenia (0-10 zabiegów) – okres I, druga część (10-20) – II
oraz trzecia część leczenia (20-30) – okres III.
Przeprowadzone badania pokazały różnice w parametrach
otrzymanych z pomiarów planimetrycznych oraz termicznych.
Na podstawie otrzymanych wyników wydaje się, iż zastosowanie
diagnostyki termowizyjnej w przypadku trudno gojących
się ran podudzi może dać istotne informacje nie tylko w ocenie
efektów leczenia, ale być może w kwalifikacji pacjentów do tlenoterapii
hiperbarycznej.
Nasuwa się również wniosek, aby połączyć obie techniki obrazowania,
tak aby jednocześnie lekarz miał możliwość oceny rany
zarówno na poziomie strukturalnym, jak i zasięgu intensywności
procesów metabolicznych, gdyż obie techniki wydają się uzupełniać,
co może nieść korzyści w procesie oceny stopnia rozwoju
choroby.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie obrazowania termicznego w stomatologii : praca pilotażowa

Zastosowanie termowizji w różnorodnych dziedzinach
nauki i medycyny z roku na rok staje się
coraz bardziej popularne. Analiza zmian metabolicznych
tkanek i narządów przy użyciu pomiarów
termowizyjnych dostarcza coraz to nowych informacji
diagnostycznych.
Celem niniejszej pracy była próba analizy zmian
metabolicznych pacjentów poddanych chirurgicznemu
usunięciu trzecich zębów trzonowych w trakcie
zabiegu oraz do 7 dni po wykonanej ekstrakcji.
Przeprowadzone badania na grupie 6 pacjentów
pokazały zależności gradientów temperatury w konkretnych
fazach regeneracji tkanek po zabiegu chirurgicznym.
Ponadto otrzymane mapy termiczne wykazały
korelacje pomiędzy lokalizacją stanu zapalnego
a występowaniem podwyższonej temperatury na
powierzchni policzka pacjentów. Wstępne pomiary
mogą wskazywać na przydatność metody obrazowania
termicznego w procedurach stomatologicznych.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Analiza wpływu stabilizacji złamania kości piszczelowej za pomocą gwoździa śródszpikowego na zrost kostny. Cz. 2

Ze względu na niepowodzenie prowadzonego leczenia podjęto
decyzję o przeprowadzeniu wstępnej analizy numerycznej prezentowanego przypadku klinicznego z wykorzystaniem metody elementów skończonych. W tym celu opracowano modele
numeryczne kości, złamania oraz implantu. Analizie poddano
dwa przypadki możliwej stabilizacji – jednopłaszczyznową oraz
dwupłaszczyznową. Pierwsze rozwiązanie wykorzystuje otwory
implantu w płaszczyźnie czołowej, tak w dalszym, jak i bliższym
końcu. W wariancie drugim (wykorzystanym w opisywanym
przypadku klinicznym), w części bliższej powtórzono mocowanie z przypadku pierwszego, tj. jednopłaszczyznowe, w części
dalszej natomiast wykorzystano jeden otwór w płaszczyźnie
czołowej, drugi zaś w płaszczyźnie strzałkowej. Celem prowadzonych prac było wykazanie, czy i jak sposób stabilizacji gwoździa w objętości kości, szczególnie w części dalszej, rzutuje na
uzyskanie zrostu kostnego.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Analiza stabilności kalibracji MLC przy użyciu systemu EPID

W pracy przedstawiono propozycje testów panelu EPID
oraz omówiono zniekształcenia geometrii, jakie występują
w  niektórych panelach systemu iView. Przeprowadzono
analizę dokładności pozycjonowania listków oraz analizę stabilności
czasowej kalibracji układu MLC dla kolimatora MLCi2 akceleratora
Synergy firmy Elekta.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Porównanie systemów tomograficznych na podstawie danych podanych przez przedstawicieli firm do zapytania ofertowego. Cz. 4, Parametry stacji roboczych pulpitów sterowniczych, narzędzi softwarowych i QA

W artykule przedstawiono porównanie onkologicznych systemów
tomograficznych czterech producentów, które
przeprowadzono w ramach realizacji zakupu na rzecz zakładu
radioterapii. W tabeli zachowano zapisy/dane podane przez dostawców
w oryginalnej formie. Jest to część czwarta, poświęcona
parametrom stacji roboczych konsoli sterowniczych i narzędzi
softwarowych, w tym platform QA. Zestawienie tych danych
pokazało, jak różnie rozumiane/zdefiniowane przez poszczególnych
producentów mogą być zapisy/pytania o detale techniczne/
parametry oraz jak różna jest metodologia prezentacji/
wyrażania tych parametrów. Ostatecznie porównanie dla wielu
parametrów z punktu widzenia oceny systemów TK na potrzeby
zapytania ofertowego okazało się bardzo trudne. Porównanie
zostało przeprowadzone w 2014 roku.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Wszczepialne rejestratory pętlowe EKG

Badanie elektrokardiograficzne jest niezbędne
w diagnostyce zaburzeń rytmu i choroby
niedokrwiennej serca. Procedura ta mimo swoich
zalet, jak łatwość wykonania i powszechna dostępność,
ma też wady, z których najważniejszą
jest krótkotrwałość zapisu krzywej EKG znacznie
zmniejszająca czułość tej procedury. W celu wyeliminowania
tych ograniczeń powstały modyfikacje
tej techniki polegające przede wszystkim na
przedłużeniu zapisu elektrokardiograficznego, jak
ma to miejsce w metodzie Holtera, lub na zapisie
EKG dokładnie w momencie wystąpienia objawów
klinicznych z wykorzystaniem zewnętrznych lub
wszczepialnych rejestratorów zdarzeń. Wszczepialne
rejestratory pętlowe EKG pozwalają nie tylko na
stały nadzór nad pacjentem, ale także skracają czas
postawienia prawidłowej diagnozy oraz wiążące
się z tym koszty procedur diagnostycznych oraz
leczenia. Źródłem nowych możliwości jest rozwój
telekomunikacji w medycynie pozwalający na wymianę
specjalistycznych informacji o pacjencie na
odległość oraz na wdrożenie odpowiednio szybko
prawidłowego postępowania.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Podstawy badań stomatologicznych: zdjęcia zewnątrzustne – cefalometryczne (cefalogram)

Zdjęcie cefalometryczne (cephalometric radiograph) jest zewnątrzustnym zdjęciem diagnostycznym obrazującym część twarzową czaszki (tkanki kostne i  miękkie), służącym do pomiarów tych struktur. Zdjęcia cefalometryczne są wykonywane w dwóch projekcjach: 1. projekcja boczna (cefalometr boczny profilowy, LL z  ang. latero-lateral projection, – wykonywana częściej; 2. projekcja tylno-przednia (cefalometr tylno-przedni, PA, z ang. postero-anterior projection, – wskazana do wykonania w przypadku asymetrii twarzy. Jest to podstawowe standardowe badanie w  ortodoncji służące do oceny struktur kostnych, zębowych oraz ich relacji względem tkanek miękkich. Zdjęcia cefalometryczne są wykonywane ze wskazań ortodontycznych w  celu zaplanowania leczenia oraz jego długofalowego monitorowania. Analiza cefalometryczna służy do oceny wzrostu i rozwoju kości i uzębienia u dzieci wymagających leczenia ortodontycznego.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Numeryczna analiza stabilizacji złamania kości piszczelowej i strzałkowej

Kość piszczelowa jest jedną z  najczęściej łamanych w  ludzkim organizmie kością długą. Ze względu na jej rolę w codziennej aktywności fizycznej, zapewnienie prawidłowej stabilizacji złamania rzutuje na komfort życia pacjenta. Prawidłowo podjęta rehabilitacja skraca czas powrotu do zdrowia, co z kolei ma ogromne przełożenia społeczne i ekonomiczne. Według powszechnie stosowanej i  zaaprobowanej w  środowisku ortopedycznym skali AO, złamania analizowane w  niniejszej pracy zostały opisane jako typ 43-A1. Uraz ten, zlokalizowany w  dystalnym końcu kości poza obszarem powierzchni stawowych, zalicza się do złamań międzystawowych i przynasadowych. Przerwanie ciągłości tkanki kostnej następuje w jednej płaszczyźnie, dzieląc kość na dwie części. W opisywanym przypadku nastąpiło także złamanie kości strzałkowej, które jednak nie stanowi nieodłącznego elementu w tego typu złamaniu. 46-letnia chora trafiła do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego z powodu złamania podudzia. Na podstawie diagnostyki radiologicznej rozpoznano złamanie 43-A1 wg klasyfikacji AO (Rys. 1). Złamanie dokonane w wyniku urazu, niemniej jednak jego okoliczności nie są jasne ze względu na stan neurologiczny chorej i  utrudniony z  nią kontakt. Złamanie poddano leczeniu operacyjnemu – stabilizacja złamania kości piszczelowej przy pomocy płyty kostnej bez stabilizacji złamania kości strzałkowej, co jest jedną z  przyjętych technik operacyjnych. Kolejne kontrole w  2 i 4 miesiącu po zabiegu operacyjnym wskazały na destabilizację zespolenia, co było prawdopodobnie związane z pełnym obciążaniem operowanej kończyny. Niestety dalsze losy chorej są nieznane z powodu niezgłaszania się jej do kolejnych kontroli. W ramach analizy zaproponowano 5 wariantów stabilizacji złamania obu kości uwzględniającej różne techniki unieruchomienia odłamów względem siebie.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Radiologia w studiu projektowym

Artykuł przedstawia przykład współpracy pomiędzy
zakładem radiologii a studiem projektowym
przy opracowaniu projektu opakowań serii
kosmetyków. Zrealizowano pomysł, aby dla marki,
która oferuje produkty pielęgnacyjne o wysokiej
zawartości składników pochodzenia naturalnego,
ilustracje lub fotografie na opakowaniach zastąpić
rentenogramami roślin.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Metodyka badania techniką tomografii komputerowej urn kremacyjnych (popielnic)

Prace archeologiczne czy antropologiczne wiążą się z ingerencją
w  badane obiekty. Dobitnym przykładem jest eksploracja
urn z przepalonymi kośćmi. Tomografia komputerowa
pozwala stworzyć i zapisać cyfrowy obraz obiektu. Jego analiza
daje z  kolei możliwość zaplanowania dalszego postępowania,
w tym wypadku eksploracji popielnic. Celem pracy jest opracowanie
metodyki badania TK, urn kremacyjnych (popielnic) tarnobrzeskiej
kultury łużyckiej zawierających przepalone szczątki
ludzkie. Badanie przeprowadzono na zlecenie Instytutu Archeologii
Uniwersytetu Rzeszowskiego. Analiza uzyskanych danych
pozwoliła opracować optymalne parametry będące podstawą
do badania TK podobnych obiektów w przyszłości.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Obraz metaboliczny guzów mózgu w protonowej spektroskopii MR (1HMRS)

Wstęp. Protonowa spektroskopia MR (1HMRS) to wyspecjalizowana
technika, która w bezinwazyjny sposób dostarcza informacji
na temat składu biochemicznego tkanek. Dzięki niej można
określić charakter zmian, które są niejednoznaczne po wykonaniu
konwencjonalnego badania TK lub MR.
Cel. Celem badania jest identyfikacja charakterystycznego dla
guzów mózgu widma 1HMRS.
Materiał i  metody. Analizowano dane z  badań 1HMRS 30
pacjentów (15 kobiet i  15 mężczyzn) w  wieku od 18 do 76 lat
(średnia 56,7 lat) wykonanych przy pomocy systemu MR 1,5 T.
U wszystkich badanych zidentyfikowano obecność zmian ogniskowych
w OUN, które okazały się guzami złośliwymi (weryfikacja
hist-pat po przebytych operacjach). Sygnały 1HMRS uzyskiwano
z obszaru guza, a także z przeciwnej niezmienionej tkanki
mózgowej (lokowano tzw. Volume of Interest – VOI). Porównywano
poziom względnych stężeń (WSS) następujących metabolitów:
NAA/Cr, Cho/Cr, mI/Cr, Lip/Cr i Lac/Cr z obu lokalizacji.
Ocenę różnic WSS pomiędzy badanymi grupami (VOI z guza i ze
strony przeciwnej) przeprowadzono testem t-Studenta. Jako
poziom istotności przyjęto wartość p < 0,05.
Wyniki. Stwierdzono istotny statystycznie wzrost wartości
WSS Cho/Cr, Lip/Cr i Lac/Cr oraz spadek WSS NAA/Cr w widmie
1HMRS guzów złośliwych mózgu.
Wnioski. W widmie 1HMRS złośliwych guzów mózgu stwierdza
się istotny statystycznie: wzrost stężenia Cho, wzrost stężenia
Lip i Lac oraz spadek stężenia NAA. Stwierdza się również różnice
w konfiguracji widma 1HMRS w zależności od stopnia złośliwości
guza. W guzach o niskim stopniu złośliwości odnotowano uniesienie
piku Cho z obniżeniem piku NAA, natomiast w guzach o wysokim
stopniu złośliwości odnotowano obniżenie piku NAA, uniesienie
piku Cho oraz bardzo znaczne uniesienie pików Lac i Lip.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna