rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Międzynarodowe uwarunkowania postawy Chińskiej Republiki Ludowej wobec programu nuklearnego Koreańskiej Republiki Ludowo- Demokratycznej w XXI wieku

Przedmiotem analizy są międzynarodowe uwarunkowanie postawy ChRL wobec programu nuklearnego KRLD w XXI wieku. Kwestie te rozpatrywane są w trzech zasadniczych aspektach: politycznym, strategiczno-wojskowym i gospodarczym. Chinom zależy na rozwiązaniu kwestii programu jądrowego Korei Północnej, ponieważ powoduje ona wiele negatywnych następstw dla Państwa Środka. Gotowe są one do międzynarodowej współpracy w tym zakresie ze społecznością międzynarodową. Aktywnie angażują się w rozmowy wielostronne, jak również uczestniczą w systemie sankcji międzynarodowych. Czynniki zewnętrzne, w tym działania KRLD, państw regionu i USA mają istotny wpływ na postawę Chin wobec Korei Północnej. W Pekinie rozważane są różne strategie działania wobec Pjongjangu, jednak zasadniczo wykluczają one zastosowanie rozwiązań militarnych. Dla Pekinu istotnym jest, aby ewolucja sytuacji na Półwyspie Koreańskim nie przełożyła się negatywnie na polityczne, militarne i gospodarcze interesy Chin w regionie i na świecie, a szczególnie na ich pozycję w strategicznej rywalizacji ze Stanami Zjednoczonymi.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rozwój i podstawowe założenia starożytnej myśli chińskiej

Celem artykułu jest zapoznanie czytelnika z genezą, rozwojem i podstawowymi założeniami starożytnej filozofii chińskiej. Pierwsza część przedstawia warunki zewnętrzne i wewnętrzne, które wpływają na rozwój idei w Państwie Środka w okresie poprzedzającym utworzenie autorytarnego Imperium Qin w 221 p.n.e. Druga i trzecia część omawiają ogólne założenia najważniejszych szkół filozoficznych, koncentrując się w trzeciej części na podstawowym temacie filozofii chińskiej, którym jest zachowanie porządku społecznego, w czterech głównych szkołach myśli: konfucjanizmie, legizmie, moizmie i taoizmie. Główną metodą badawczą jest analiza chińskich tekstów klasycznych we własnych przekładach autora. W rezultacie ustalono, że filozofia starożytnych Chin jest przede wszystkim filozofią polityczną, która wynika z deklarowanego pragmatyzmu chińskich myślicieli. Autor porównuje wybrane aspekty myśli chińskiej z myślą zachodnioeuropejską, co pozwala na częściowe pogodzenie obu perspektyw i ułatwia zachodniemu czytelnikowi zrozumienie dalekowschodniego widzenia rzeczywistości.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Odrodzenie religii w Chinach po Mao

Eksponowanie agnostycznego charakteru konfucjanizmu przez zachodnich sinologów przyczyniło się do jednostronnej percepcji religii chińskiej jako zdominowanej przez aktywność magiczną. Niekombatybilność chińskich wierzeń z religiami teistycznymi, wysuwającymi na pierwszy plan obecność Boga bądź osobowość bóstwa, sprawiła, że przeświadczenie sinologów powielali zachodni religioznawcy. W następstwie takiego nastawienia, mieszkańców Państwa Środka traktowano bądź jako przesądnych, bądź zgoła niereligijnych. Podobnie rzecz ujmowali zwalczający „religijny zabobon” politycy republikańscy, a po nich ideolodzy maoistowskiej KPCh. Jego utrzymywanie się miało stabilizować społeczne podziały, hamować rozwój i uniemożliwiać efektywną komunikację partii z ludem. Przymusowa ateizacja jednak, wbrew oczekiwaniom maoistowskich komunistów, nie stała się katalizatorem zjednoczenia narodu ani narzędziem postępu, ale wyjałowiła ludzi duchowo, przez co zamiast zgodnie współżyć, zabiegali o własne przetrwanie, także kosztem innych.
Co więcej, tam gdzie religia okazuje się być pożyteczna w dziele budowy potęgi kraju, należy ją promować i wspierać jej rozwój. Nie wiąże się to wszakże z deklaracją pełnej wolności religijnej. Poza tym nie wszystkie obecne w Chinach religie są traktowane z równą przychylnością. Z różnych względów wyróżniany jest chiński buddyzm (Hàn chuán fójiào 汉传佛教). Aktywność instytucji religijnych jest reglamentowana i w różnym stopniu, w odniesieniu do różnych religii, akceptowana.
W artykule analizuje się wyżej wskazane i jeszcze inne aspekty obecności religii w dzisiejszych Chinach.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Chińskie mity i wierzenia związane z księżycem (yuè 月, yuèliang 月亮)

Niniejszy artykuł stanowi próbę zgromadzenia w jednym miejscu najpopularniejszych mitów, symboli i opisów postaci związanych z Księżycem. Został podzielony na dwie części, z których pierwsza odnosi się właśnie do legend i przedstawia mieszkańców Srebrnego Globu (Chang’e, zając/królik, ropucha/żaba, Wu Gang) oraz obiekty tam się znajdujące (drzewo cynamonowe, Pałac rozległego zimna). Druga część to próba naukowej weryfikacji opisanych wcześniej wierzeń i mitów. Obejmuje takie zagadnienia, jak kult bóstwa żaby i bóstwa Księżyca w kontekście kobiecości, płodności i nieśmiertelności. Dalej, zajmuje się związkiem Księżyca i cyfry „siedem”. Ostatnie dwie części omawiają krótko święta, które tradycyjny kalendarz chiński łączy z Księżycem (Święto Środka Jesieni oraz Święto Podwójnej Siódemki), oraz Chiński Projekt Eksploracji Księżyca, który jest współczesnym dowodem na przywiązanie Chińczyków do tradycji i ludowych wierzeń (nazwy pojazdów kosmicznych od imion mitycznych postaci).

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Xiao Jing 孝經 – wczesne znaczenie pojęcia xiao 孝 i tłumaczenie tekstu

Artykuł zawiera tłumaczenie na język polski klasycznego tekstu konfucjańskiego pt. Xiao Jing oraz analizę wczesnego znaczenia pojęcia xiao, zwykle tłumaczonego na angielski jako „filial piety”, czyli „synowska nabożność” lub „posłuszeństwo synowskie”. Osoba, która nauczyła się słuchać i opiekować się rodzicami, jest w stanie rozszerzyć to uczucie na innych poza rodziną. To sprawia, że xiao jest korzeniem ren, oznaczajacego przykładne zachowania wobec wszystkich ludzi. Dlatego uczenie się, jak zachowywać się zgodnie z xiao, jest pierwszym etapem konfucjańskiego samodoskonalenia. Xiao Jing, tradycyjnie przypisywane uczniowi Konfucjusza — Zengzi, zapewnia krótki, ale ważny wgląd w jedną z podstawowych konfucjańskich koncepcji etycznych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Tłumaczenia tytułów dzieł literatury chińskiej na język polski

Tytuł dzieła literackiego spełnia wiele funkcji i odgrywa ważną rolę — służy jako wizytówka dzieła i pojawia się jako najczęściej cytowany i powtarzany fragment. W tym artykule, w wybranych przykładach tłumaczeń utworów literackich z języka chińskiego na język polski, zostały wyodrębnione cztery metody przekładu tytułów: tłumaczenia dosłowne, tłumaczenia semantyczne, adaptacje kulturowe i kopiowanie tytułów z tłumaczeń pośrednich bądź z ekranizacji filmowych. Przytoczone tytuły wyraźnie pokazują, że podejście językoznawcze zostało zastąpione przez analizę kontekstu społeczno-kulturowego kraju kultury docelowej. Dlatego tłumacz, choć czasem podejmuje zaskakujące decyzje, odchodzi drastycznie od tytułu dzieła oryginalnego, uwypukla elementy, które autor pozostawił w cieniu bądź pomija te, które twórca starał się wyeksponować, robi to świadomie, ponieważ jego celem jest uzyskanie najwyższego stopnia ekwiwalencji.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Cuire et wypalać/wypalić dans la terminologie de la poterie/céramique

CUIRE I WYPALAĆ/WYPALIĆ W TERMINOLOGII GARNCARSTWA I CERAMIKI
Celem niniejszego artykułu jest analiza czasownika cuire, kojarzonego przede wszystkim z kuchnią, jako terminu z dziedziny rzemiosła (garncarstwo/ceramika). Jego znaczenie jest następnie zestawione ze znaczeniem polskich odpowiedników: wypalać/wypalić, których brak w terminologii związanej z kuchnią. Analiza umożliwi sprawdzenie, czy znaczenia czasowników z obu języków odsyłają do tej samej rzeczywistości pozajęzykowej. Badanie obejmuje również derywaty nominalne analizowanych czasowników: cuisson  dla języka francuskiego i wypalanie/wypalenie/ wypał dla języka polskiego.
Znaczenie cuire jako terminu garncarstwa/ceramiki skupione jest na modyfikacji poprzez ciepło oraz w aspekcie użytkowym. Wypalać/wypalić podkreśla znaczenie działania wysokiej temperatury oraz właściwości produktu: solidność i odporność. Cuisson odnosi się do procesu, podobnie jak wypalanie, rzeczownik posiadający dwa synonimy – wypalenie i wypał. Pierwszy z nich stosowany jest rzadko w terminologii garncarstwa/ceramiki, natomiast drugi posiada dodatkowo znaczenie produktu.
Cuire et wypalać/wypalić dans la terminologie de la poterie/céramique
Le présent article a pour l’objectif d’analyser le verbe cuire, associé surtout au domaine de la cuisine, en tant que terme de l’artisanat (poterie/céramique). Son sens est confronté à celui de ses correspondants polonais : wypalać/wypalić, absents dans la terminologie de la cuisine. L’analyse vise à vérifier si les sens des verbes de deux langues renvoient à la même réalité extralinguistique. L’étude est prolongée sur les dérivés nominaux des verbes analysés : cuisson pour le français et wypalanie/wypalenie/wypał pour le polonais.
Le sens de cuire comme terme de la poterie/céramique focalise sur la modification par la chaleur et l’aspect utilitaire. Wypalać/wypalić mettent en valeur l’action de la haute température et les propriétés du produit : la solidité et l’endurance. Cuisson se réfère à un processus, de même que wypalanie, qui a deux synonymes : wypalenie et wypał. Le premier est rare dans la terminologie de la poterie/céramique et le deuxième possède en plus le sens de produit.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Perspektywy badań nad rosyjsko-polskim dyskursem prasowym

Artykuł dotyczy rosyjsko-polskiego dyskursu prasowego, funkcjonującego za pośrednictwem przekładu. Podstawę materiałową stanowią przełożone na język polski rosyjskie teksty medialne zamieszczane w dwutygodniku (wcześniej tygodniku) „FORUM”. Autorkę interesują więc relacje przekładowe i przestrzeń międzytekstowa jako płaszczyzna dialogu w komunikacji międzyjęzykowej Rosjan i Polaków, prowadząca do poznania opinii mediów rosyjskich. Refleksja nad aktualnym rosyjsko-polskim dyskursem prasowym funkcjonującym za pośrednictwem przekładu winna zatem oscylować wokół udziału poszczególnych tekstów w (językowej, dyskursywnej) interpretacji rzeczywistości, z włączeniem wymiaru aksjologicznego, wartości stosowanych modyfikacji tekstowych wpływających na stopień symetrii obu tekstów, a także możliwości interpretacyjnych, uwzględniających kompetencje (między)kulturowe i komunikacyjne uczestników komunikacji.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Kategoria PRAWDY. Perspektywa paremiologiczna

Celem rozważań jest ukazanie kategorii PRAWDY z perspektywy paremicznej. Przedstawiane dociekania, oparte na materiale języka polskiego i języka rosyjskiego sprowadzają się do unaocznienia zakresowości PRAWDY w głównych jej wymiarach: Prawda. Istnienie. Własności; Prawda a inne wartości, antywartości i pojęcia. Analiza pozwala na ogólniejsze uchwycenie tej kategorii oraz odzwierciedla aspekty specyficznojęzykowe.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Konceptualizacja pojęć „zdrowie” i „здоровье”  jako wartości w świetle danych empirycznych  (ujęcie psycholingwistyczne)

W artykule omówiono różnorodność rozumienia przez polskich i rosyjskich studentów pojęć zdrowie i здоровье. Autorka dokonuje analizy porównawczej sposobów konceptualizacji, wykorzystując wyniki masowych testów skojarzeń werbalnych, dowodząc, iż w świadomości językowej badanych zdrowie definiowane jest jako szczególna wartość, a rozumienie pojęcia wykracza poza ramy normatywne.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Subkompetencja frazeologiczna studentów-neofilologów jako składnik kompetencji językowej tłumacza. Wstęp do badania pilotażowego

Celem opisanych w artykule badań jest diagnoza poziomu subkompetencji frazeologicznej studentów-neofilologów, którzy podjęli naukę na specjalizacji translatorskiej. Kompetencja frazeologiczna traktowana jest jako nieodłączny element kompetencji językowej tłumacza i odpowiada za poprawne posługiwanie się w mowie i piśmie względnie ustabilizowanymi i choćby w niewielkiej części zleksykalizowanymi związkami wyrazowymi. W badaniach wykorzystano metodę ankietową. Zadaniem respondentów było podanie cech definicyjnych frazeologizmu oraz wskazanie jednostek frazeologicznych spośród podanej listy związków wyrazowych. Na podstawie przeprowadzonej ankiety można stwierdzić, iż w opinii respondentów kryterium frazeologiczności spełniają przede wszystkim związki idiomatyczne. Frazeologizm jest traktowany przez studentów-neofilologów tradycjonalistycznie, stereotypowo, a więc przede wszystkim idiomatycznie (w ujęciu W.W. Winogradowa). Respondenci  z trudem dopatrują się cech jednostki frazeologicznej w strukturach częściowo zleksykalizowanych – frazemach (zgodnie z koncepcją W. Chlebdy). Takie rozumienie frazeologii z kolei skutkuje często atomistycznym tłumaczeniem związków frazematycznych, co zazwyczaj prowadzi do naruszenia reguł języka docelowego. Wniosek z przeprowadzonego badania pilotażowego skłania do podjęcia działań w zakresie przeorientowania subkompetencji frazeologicznej z perspektywy czysto idiomatycznej na frazematyczną, co z pewnością przyczyni się do podniesienia jakości rezultatów tłumaczenia.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Karaś” po polsku. Za kulisami przekładu

W tekście przedstawiono projekt współpracy sekcji przekładowej Pieriewodka (KFS UMK) z teatrem im. Horzycy w Toruniu. Projekt obejmował przetłumaczenie przez członków sekcji utworu Karaś autorstwa petersburskiej dramatopisarki Mariny Dadyczenko, a następnie przedstawienie go przez aktorów teatru w formie czytania performatywnego, zaplanowanego jako impreza towarzysząca pierwszej edycji festiwalu Za kulisami. Toruńskie spotkania wokół dramatu. W artykule zwrócono uwagę na specyfikację tłumaczeniową, związaną z przeznaczeniem tekstu docelowego i różnice cechujące tłumaczenie wyjściowe, tekst sceniczny i tekst, który ukazał się w formie publikacji książkowej. Omówiono ponadto rozwiązania translatorskie, dotyczące elementów kultury źródłowej i kultury trzeciej, a także potencjalne nieścisłości wynikające z błędnego odczytania oryginału. Podkreślono też wpływ autora na kształtowanie się tekstu docelowego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Kaukaz  w przekładzie”. Sposoby obrazowania realiów „trzeciej kultury” w anglojęzycznych wersjach „Bohatera naszych czasów” Michaiła Lermontowa

Celem artykułu jest analiza strategii i technik zastosowanych w obrazowaniu elementów trzeciej kultury w dwóch anglojęzycznych przekładach Bohatera naszych czasów Michaiła Lermontowa, przygotowanych przez J.H. Wisdoma i M. Murraya (1916) oraz M. Parkera (1957). Trzecią kulturę reprezentuje Kaukaz oraz liczne odniesienia do jego przyrody i tradycji. Analiza porównawcza zgromadzonego materiału została sporządzona na podstawie typologii elementów kulturowych Petera Newmarka, która objęła ekologię, kulturę materialną, gesty i zwyczaje. Obok procedur translatorskich, takich jak forenizacja i domestykacja, najczęściej stosowaną metodą jest substytucja prowadząca do zubożenia informacji kulturowej i braku spójności obrazowej między tekstem kanonicznym i jego przekładami.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Nieetyczna, niegrzeczna czy nieregulaminowa komunikacja? Poszukiwanie kryteriów oceny wypowiedzi poselskich

Tekst jest poświęcony analizie wypowiedzi poselskich. Źródłem materiału badawczego były zapisy przebiegu posiedzeń Komisji Etyki Poselskiej publikowane na stronie internetowej Kancelarii Sejmu VIII kadencji (od 10 stycznia (nr 48) do 14 czerwca 2018 r. (nr 56)). Celem artykułu jest próba doprecyzowania norm, odnalezienia sposobu kwalifikowania sposobów komunikacji naruszającej określone zasady. Opis przykładowych wypowiedzi osadzono wparadygmacie badawczym komunikatywizmu i aksjolingwistyki. Treści zawarte w tekście zostały uporządkowane w następujący sposób: wstęp, charakterystyka materiału badawczego, przedstawienie zbioru zasad stanowiących punkt odniesienia dla prowadzonych analiz, opis metody badawczej, prezentacja wybranych przykładów, wnioski. Zauważono m.in., iż wypowiedzi poddawane ocenie, kwestionowane przez odbiorców odnoszą się niekiedy do rzeczywistości w sposób uogólniony, z użyciem negatywnie nacechowanych etykietek, dotyczą treści niezweryfikowanych oraz często naruszają dobre imię przeciwnika politycznego.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Lojalność tłumacza

W artkule zostają omówione zmieniające się teorie przekładoznawcze, które lokują wierność tłumaczy w różnych elementach procesu translacyjnego. Raz wymaga się od nich wierności wobec autora tekstu źródłowego, innym razem wobec oryginału lub kolejno: czytelników pierwowzoru, kultury wyjściowej, kultury docelowej, odbiorcy przekładu, zleceniodawcy przekładu, norm docelowych itp. Raz traktuje się tłumacza jako kopistę, innym razem pozwala mu się ingerować w tekst i być jego drugim autorem (czasem ważniejszym niż twórca pierwowzoru!). Te zmieniające się normy translatoryczne są opisane w artykule z punktu widzenia etyki słowa, dlatego najbardziej uwypuklona została w nim jedna z nowszych teorii przekładu − tj.„Szkoła Manipulistów”. Od lojalności tłumacza (wobec kogo? czego?) zależy kształt przekładu, który z kolei wpływa na rzesze czytelników, ich poglądy i postawy życiowe. Gdzie więc tłumacz ma tę lojalność lokować, wobec kogo i czego ma być wierny? W artykule zostają także udzielone odpowiedzi na te pytania.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Na jakich podstawach naukowych opiera się etyka słowa?

Etyka słowa jest nauką interdyscyplinarną. Opiera się na założeniu personalistycznej koncepcji człowieka, z której wynika nakaz poszanowania partnera komunikacji. Socjologia dostarcza etyce danych o postawach wobec wartości, motywacjach postępowania oraz zmianach moralności. Metodologia badań etyki słowa zaczerpnięta jest z szeroko rozumianego językoznawstwa oraz retoryki. Celem etyki słowa jako działalności jest kształtowanie takiej komunikacji, która prowadzi do porozumienia.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Izokrates na temat etycznej wartości przekazu retorycznego

Przedmiotem artykułu jest teoria etycznej retoryki Izokratesa, słusznie uważanego za prekursora idei etyki komunikacji lingwistycznej. Autor artykułu koncentruje się na następujących aspektach zagadnienia: kwestii prawdy i odpowiedzialności za słowo, etycznym postępowaniu retora, jego zaangażowaniu politycznym, sympatii do innych ludzi, własnej nieustającej aktywności umysłowej i wreszcie jego trosce o stylistyczną i eufoniczną jakość przekazu. Ostatnie uwagi dotyczą problemu, czy Izokrates rzeczywiście przestrzegał zasad retorycznych, które głosił.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wokół podstawowych zagadnień metodologicznych i propozycji badawczych w zakresie etyki komunikacji językowej

Artykuł ma charakter teoretyczno-badawczy. Zawiera propozycje badań nad podstawowymi kwestiami etyki komunikowania językowego. Potrzebę rozwoju etyki komunikacji językowej uzasadniają dwa zjawiska: szerzenie się mowy nienawiści, kryzys wartości w debacie publicznej. Opracowanie jest głosem w dyskusji o tym, w jaki sposób badać etykę komunikacji językowej. Prezentowane refleksje są inspirowane pracami takich etyków, jak: Henryk Elzenberg, Stanisław Kamiński, Andrzej Grzegorczyk i Józef Jaroń.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Jeszcze o podstawach etyki słowa w komunikacji literackiej

W artykule omówiono etyczną koncepcję komunikacji literackiej widzianą z perspektywy lingwistycznej. Zidentyfikowano założenia, które są niezbędne do etycznej oceny komunikacji literackiej i stanowią jej teoretyczne podstawy. W artykule zaproponowano również kodeks uczestnika komunikacji literackiej – zachowania wobec autora, odbiorcy i innych osób zaangażowanych w komunikację literacką.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Etyczny aspekt wypowiedzi oceniających i wartościujących poświęconych Sienkiewiczowi i jego twórczości (na podstawie recenzji i tekstów polemicznych publikowanych w „Głosie”)

Artykuł zawiera analizę semantyczno-funkcjonalną nieetycznych zachowań językowych zawartych w recenzjach i innych artykułach polemicznych na temat Sienkiewicza i jego twórczości, publikowanych na łamach warszawskiego „Głosu”. W badaniach uwzględniono środki językowe systemowe oraz kontekstowe negatywne pod względem emocjonalnym i uczuciowym, których celem było zelżenie, wykpienie, ośmieszenie Sienkiewicza i/lub jego pisarstwa.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Symbol dziecka w odsłonie spin jako narzędzie polityki i umacniania interesów władzy

Celem artykułu jest przedstawienie językowych mechanizmów manipulacji symbolem dziecka w postaci jednej z najniebezpieczniejszych technik fałszowania informacji, tj. spin. Na przestrzeni kilku ostatnich lat w przekazie medialnym obserwujemy nasilającą się, zwłaszcza podczas kampanii wyborczych, mistyfikatorską grę z odbiorcą polegającą na nieetycznym wykorzystywaniu wizerunku dziecka jako narzędzia walki politycznej. Przedmiot szczegółowych analiz stanowi symbol dziecka traktowany przez osoby publiczne jako rekwizyt kompetencji. Dziecko stało się doskonałym opakowaniem informacji o charakterze ideologicznym ucieleśniającym takie wartości, jak: życie, miłość, wolność oraz cechy typu: udane życie rodzinne, poświęcenie, altruizm.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Strategie nominacyjne i narracyjne jako świadectwo zachowań etycznych w dyskursie związanym z organizowaniem edukacji osób z niepełnosprawnościami

Artykuł podejmuje próbę opisu elementów językowych, w ich aspekcie etycznym, obecnych w dyskursie publicznym na temat indywidualnej edukacji uczniów niepełnosprawnych. W obrębie analizowanego dyskursu interesują nas przede wszystkim strategie nominacyjne osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów oraz strategie narracyjne związane z osobami z niepełnosprawnościami, rozpięte dwubiegunowo pomiędzy leksemami włączenie – wykluczenie odnoszące się do uczestników dyskursu: Ministerstwa Edukacji Narodowej, szkoły i reprezentującego ją dyrektora oraz nauczycieli, atakże rodziców i dzieci. Elementy nominacyjne w postaci konstrukcji z przymiotnikami atrybutywnymi określające dzieci i młodzież zniepełnosprawnościami pełnią funkcję peryfraz o funkcji eufemizacyjnej, są pod względem znaczeniowym próbą ucieczki przed stygmatyzacją społeczną. Z kolei strategie narracyjne wyraźnie jawią się jako narzędzie sterowania odpowiedzialnością za proces edukacyjny.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii