rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zawartość makroelementów w wybranych gatunkach grzybów jadalnych

Celem przeprowadzonych badań było określenie zawartości wybranych makroelementów – N, P, K, Ca, Mg, Na i S w grzybach pochodzących z upraw celowych – pieczarce białej i brązowej (Agaricus bisporus) oraz boczniaku ostrygowatym (Pleurotus ostreatus). Grzyby zakupiono w sklepach lokalnych sieci handlowych w Siedlcach. Zawartość azotu ogółem oznaczono metodą analizy elementarnej na analizatorze CHN z detektorem przewodności cieplnej (JDC), natomiast pozostałych pierwiastków metodą spektrometrii emisyjnej z plazmą indukcyjnie wzbudzoną, po wcześniejszej mineralizacji na „sucho” w piecu muflowym w temperaturze 450°C i rozpuszczeniu popiołu w 10% roztworze HCl. Badania wykazały istotne zróżnicowanie zawartości składników mineralnych w analizowanych gatunkach grzybów. Najwięcej N, P, K, Ca, Na i S zawierały owocniki pieczarki brązowej a Mg boczniaka ostrygowatego. Najmniej N, P, K, Ca, Na i S oznaczono w owocnikach boczniaka ostrygowatego a Mg w pieczarce białej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efekty pracy polskiej instalacji mechaniczno-cieplnego przetwarzania odpadów komunalnych

W Polsce i w szeregu krajów Unii Europejskiej przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych zostało oparte na drodze przetwarzania odpadów w instalacjach mechaniczno-biologicznych oraz instalacjach termicznego przetwarzania. Dotychczasowe doświadczenia z funkcjonowania tych instalacji, w szczególności w aspekcie recyklingu materiałowego, co w obliczu formułowania gospodarki o obiegu zamkniętym jest dla Komisji Europejskiej priorytetowym zagadnieniem nie napawa optymizmem. By myśleć o wysokim poziomie ponownego wykorzystania i recyklingu odpadów komunalnych, który zgodnie z założeniami UE ma wynosić co najmniej 65% do 2030 r. konieczne są działania zmierzające do podniesienia jakości odpadów. Z pewnością takim rozwiązaniem jest selektywna zbiórka u źródła, ale z zaznaczeniem, że powinna być prowadzona na wysokim poziomie. Jak kosztowne jest to rozwiązanie przekonało się już wiele krajów. W poszukiwaniu innych metod kraje Wielkiej Brytanii zwracają swe zainteresowanie w kierunku metod mechaniczno-cieplnego przetwarzania. W Polsce funkcjonuje jedna taka instalacja. Doświadczenia z jej pracy przedstawione zostały w niniejszej publikacji.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zielone dachy jako rozwiązania poprawiające gospodarkę wodami opadowymi w miastach

Zainteresowanie zielonymi dachami wzrasta z uwagi na wiele wymiernych korzyści, które pozwalają zapewnić. Jedną z nich jest możliwość poprawy gospodarki wodami opadowymi w miastach, gdyż konstrukcja zielonych dachów umożliwia zatrzymanie i spowolnienie odpływów. Z uwagi na fakt, że rynek zielonych dachów jest w Polsce stosunkowo młody, wciąż istnieje potrzeba prowadzenia badań, celem dostarczenia informacji o ich funkcjonowaniu w warunkach krajowych. Celem artykułu jest prezentacja wyników badań nad zdolnościami retencyjnymi zielonych dachów, prowadzonych na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Wyniki badań wykazują, że możliwości retencyjne zielonych dachów ulegają znacznej poprawie, gdy okres bezopadowy trwa dłużej niż jeden dzień, a wysokość opadów nie przekracza 10 mm/dobę.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój gospodarki wodno-ściekowej w województwie podlaskim w latach 2008–2015

Celem artykułu była ocena rozwoju gospodarki wodno-ściekowej województwa podlaskiego w skali kraju oraz wytypowanie najlepiej rozwijającego się powiatu na analizowanym terenie. Analizie poddano dane Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z lat 2008–2015 w zakresie wodociągów, kanalizacji oraz oczyszczalni ścieków. W ostatnich latach obserwuje się tendencję zmniejszania liczby zbiorników bezodpływowych na rzecz zwiększania długości sieci kanalizacyjnych i liczby przydomowych oczyszczalni ścieków. W latach 2008–2015 przybyło 150 840 przydomowych oczyszczalni ścieków i 54 876,4 km sieci kanalizacyjnej, ubyło zaś 303 509 zbiorników bezodpływowych. Województwo podlaskie w skali kraju zajmuje 12 miejsce pod względem wybudowanej sieci wodociągowej (wzrost o jedną pozycję w latach 2008–2015) oraz ostatnie miejsce pod względem długości sieci kanalizacyjnej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ stosowania wapna, popiołu z biomasy i kompostu oraz preparatu EM na plonowanie i komponenty plonu pszenicy

Doświadczenie polowe przeprowadzono w roku 2013 w Duninowie (54o539’ N, 16o830’ E). Badanymi czynnikami były: I. czynnik 6 wariantów nawożenia, II. 2 poziomy stosowania preparatu Efektywne Mikroorganizmy. Celem przeprowadzonych badań była ocena wpływu popiołów z biomasy na podstawie porównania ich działania z nawozem wapniowym oraz biokompostem BIOTOP w połączeniu z preparatem mikrobiologicznym Efektywne Mikroorganizmy (EM). Przedmiot badań stanowiła analiza wpływu tych popiołów wprowadzonych do gleby na plon i strukturę plonu oraz parametry fizjologiczne pszenicy jarej odm. Bombona. Nie stwierdzono istotnego wpływu zastosowanych wariantów nawozowych na wzrost plon pszenicy jarej odm. Bombona. W wyniku wprowadzenia nawozu postaci kompostu BIOTOP uzyskano wzrost zawartości chlorofilu w liściach pszenicy odm. Bombona (SPAD) oraz wielkości powierzchni asymilacyjnej łanu przypadającą na jednostkę powierzchni pola (LAI). Zastosowanie preparatu Efektywne Mikroorganizmy (EM) nie miało wpływu na analizowane w doświadczeniu parametry fizjologiczne (plon, obsada kłosów, SPAD, LAI) charakteryzujące pszenicę jarą odm. Bombona.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Komputerowe modelowanie wybranych parametrów jakości wody w sieciach wodociągowych

W pracy przedstawiono wyniki komputerowego modelowania przepływów i wieku wody w dwóch gminach wiejskich woj. podlaskiego – Rutki i Jeleniewo. Modele wykonano za pomocą programu Epanet. W badaniach nad modelami wykonano szereg wariantów symulujących działanie istniejących systemów dystrybucji oraz przeprowadzono analizy wieku wody. Analiza wieku wody w modelowanych wodociągach pokazała obszary gdzie stojąca woda starzeje się, nie mając ujścia i nie ustępując miejsca świeżej. Wiek wody w przewodach stanowi ważny wskaźnik jej jakości i przydatności do spożycia. Im woda dłużej stagnuje w wodociągu, tym bardziej prawdopodobne, że rozwiną się w niej niebezpieczne bakterie i wytworzą osady zalegające na ścianach przewodów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania skuteczności funkcjonowania korytowego systemu podczyszczającego zastosowanego na rzece Młynówka (województwo lubuskie)

Przeprowadzono roczną ocenę funkcjonowania systemu filtrów wypełnionych kształtkami z polipropylenu i keramzytem, usytuowanych w korycie rzeki, których zadaniem była redukcja zawiesin ogólnych oraz biogenów w wodzie przed jej odprowadzeniem do śródmiejskiego jeziora. Wykazano, że z powodu złej konserwacji i małej ilości zabiegów czyszczących, skuteczność systemu znacznie spadła w stosunku do okresu prawidłowej eksploatacji. Dotyczyło to przede wszystkim wyczerpania możliwości zatrzymywania głównego pierwiastka biogennego – fosforu. W okresie monitorowania obiekt utrzymał zdolność do redukcji zanieczyszczeń organicznych, zawiesin i azotu.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Litologiczne uwarunkowania zalegania pierwszego poziomu wód gruntowych w okolicach wsi Haćki na Równinie Bielskiej

Celem badań było rozpoznanie litologicznych warunków występowania pierwszego poziomu wód gruntowych w rejonie wsi Haćki na Równinie Bielskiej. W trakcie badań wykonano pomiary poziomu wody w studniach kopanych, sondowania świdrem ręcznym do głębokości 5 m, pobrano próbki utworów wodonośnych i zbadano ich uziarnienie. W oparciu o wyniki analiz uziarnienia obliczono współczynnik filtracji. W budowie geologicznej obszaru dominują utwory pyłowe różnego pochodzenia. Takie wykształcenie utworów bezpośrednio wpływa na warunki filtracji i głębokość zwierciadła wód. W pobliżu wsi Haćki na Równinie Bielskiej wody gruntowe zalegają na głębokości od kilkudziesięciu centymetrów do 2 m w obniżeniach terenowych i maksymalnie nieco ponad 5 m na powierzchniach wyżej położonych. Na wzniesieniach stwierdzono obecność wód zawieszonych, zaobserwowano okresowe wysięki u podnóży wzniesień i skarp i jedno okresowe źródło. Utwory wodonośne stanowią piaski średnioziarniste, piaski drobnoziarniste i piaski drobnoziarniste zaglinione lub z pyłem. Skutkiem tego współczynnik filtracji ma niskie i bardzo niskie wartości. Zawierają się one w przedziale od poniżej 0,001 m· d<sup>-1</sup> do 3,8 m·d<sup>-1</sup>. Powszechna obecność utworów pyłowych na badanym obszarze wpływa na ograniczoną wydajność pierwszego poziomu wód gruntowych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości odzysku fosforu z odcieków, osadów ściekowych i popiołów po termicznym przekształcaniu osadów ściekowych

W ostatnich latach zaobserwowano rosnącą świadomość o ograniczonych zasobach fosforu. Szacuje się, że mogą one ulec wyczerpaniu w ciągu 100 lat, przy obecnym zaawansowaniu technologii. Ponad 80% wydobywanego złoża wykorzystywane jest do produkcji nawozów sztucznych oraz w przemyśle chemicznym. Taka perspektywa zwiększa zainteresowanie recyklingiem fosforu, który może być odzyskiwany ze ścieków w fazie płynnej, z odwodnionych osadów ściekowych oraz z fazy stałej z popiołów po termicznym przekształcaniu osadów ściekowych. Popioły powstałe w wyniku monospalania osadów ściekowych charakteryzują się najwyższą zawartością fosforu oraz największym potencjałem odzysku wynoszącym ponad 90%. Celem niniejszej pracy jest przegląd aktualnych metod odzysku fosforu. Przeprowadzona analiza metod służących do odzysku fosforu pozwala stwierdzić, iż każda z nich wymaga dalszych badań i udoskonalania zachodzących procesów, a wybór konkretnej metody uzależniony jest od wielu czynników.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ultrafiltracyjne doczyszczanie odpływów z oczyszczalni ścieków komunalnych

Odpływ z oczyszczalni ścieków komunalnych poddano porównawczo oczyszczaniu w procesie ultrafiltracji z wykorzystaniem membrany ceramicznej i polimerowej. Filtrację prowadzono w systemie cross-flow w warunkach ciśnienia transmembranowego procesu 0,1 MPa – membrana ceramiczna i 0,2 MPa – membrana polimerowa oraz w temperaturze 20°C. Skuteczność procesu oceniono wykonując różne analizy fizyko-chemiczne (m.in. pH, mętność, barwa, absorbancja, OWO i indeks fenolowy). Włączono również ocenę toksykologiczną (stosując jako organizm wskaźnikowy bakterie bioluminescencyjne Aliivibrio fischeri) oraz mikrobiologiczną badanych próbek wodnych. Podczas filtracji badano wydajność hydrauliczną membran. Określono, że skuteczność procesu zależy od warunków prowadzenia filtracji membranowej, przy czym lepsze efekty usunięcia zanieczyszczeń organicznych odnotowano w przypadku membrany polimerowej niż ceramicznej. Jednak membrana polimerowa w porównaniu do membrany ceramicznej była bardziej podatna na zjawisko blokowania porów powodujące obniżenie wydajności hydraulicznej. Bez względu na rodzaj membrany permeaty nie były toksyczne jak i nie zawierały mikroorganizmów.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zużycie środków do produkcji rolniczej w Polsce w kontekście retardacji przemian rolniczej przestrzeni produkcyjnej

W opracowaniu przedstawione zostały zmiany zużycia podstawowych środków produkcji w polskim rolnictwie, bowiem należą one do głównych wyznaczników intensywności uprawy roślin i umożliwiają ocenę tempa niekorzystnego przekształcania ekosystemów na obszarach wiejskich. Wyznaczone współczynniki trendu dotyczyły poziomu sprzedaży nawozów mineralnych, środków ochrony roślin oraz kwalifikowanego materiału siewnego. Uzyskane wyniki potwierdziły, że w badanych latach wykorzystanie niektórych środków produkcji w krajowym rolnictwie kształtuje się niekorzystnie. Istotnie wzrasta zużycie nawozów mineralnych w kg NPK na 1 ha UR, w tym głównie azotowych, zmniejsza się zaś zużycie wapna nawozowego. Ma to przełożenie na uzyskiwane efekty produkcji roślinnej i stan gleb pól uprawnych. Natomiast w rolnictwie zrównoważonym poziom stosowanego nawożenia mineralnego ma zagwarantować opłacalny plon, ale zarazem nie może stwarzać zagrożenia dla środowiska. Zużycie środków ochrony roślin w Polsce zwiększyło się, przy czym wyznaczony współczynnik trendu objął lata 2005-2011 (ponieważ w okresie 2002-2004 statystyki nie ujmowały pełnego asortymentu środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu i stosowania). Z kolei zużycie kwalifikowanego materiału siewnego podstawowych zbóż i sadzeniaków ziemniaka w polskim rolnictwie istotnie zmniejszyło się. Jedynie dla pszenżyta wyznaczono dodatni współczynnik trendu sprzedaży materiału kwalifikowanego. Należy zatem szerzej informować rolników o korzyściach wynikających z wymiany materiału siewnego na kwalifikowany. Pozwoli to na szybsze wdrożenie postępu odmianowego do praktyki rolniczej i spowolnienie niekorzystnych przemian rolniczej przestrzeni produkcyjnej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Substancje rakotwórcze w środowisku pracy w świetle ustawodawstwa polskiego i europejskiego

Narażenie pracowników na substancje rakotwórcze w środowisku pracy to kluczowy problem bezpieczeństwa i higieny pracy. Dla substancji rakotwórczych nie można ustalić bezpiecznych poziomów narażenia, bo każdy kontakt z nimi stwarza zagrożenie dla zdrowia pracownika. Różnice w wartościach dopuszczalnych stężeń dla substancji rakotwórczych wynikają w dużej mierze z różnic w przyjętych w poszczególnych państwach UE poziomach ryzyka wystąpienia u pracowników choroby nowotworowej powodowanej przez określony poziom ekspozycji na substancje o działaniu rakotwórczym. Z tego względu konieczne jest dostarczenie pracodawcom przedsiębiorstw produkujących, stosujących lub przetwarzających substancje rakotwórcze prostych do zastosowania, ale dających wiarygodne wyniki, metod i narzędzi do szacunkowej, jakościowej oceny narażenia na te niebezpieczne czynniki. Przyspieszenie prac nad weryfikacją dyrektywy 2004/37/WE i poszerzenia wykazu substancji z wartościami wiążącymi do 2020 r. o 50 substancji chemicznych o działaniu rakotwórczym i/lub mutagennym, to priorytetowy kierunek działań UE w dziedzinie bhp.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Recykling betonu krokiem w stronę ochrony środowiska – przegląd i ocena metod recyklingu betonu

W artykule zamieszczono dane dotyczące stanu zasobów kruszyw naturalnych i zwrócono uwagę na ogromną skalę produkcji betonu i wytwarzanych odpadów gruzo-betonowych na świecie. Przedstawiono stosowane na świecie metody recyklingu gruzu betonowego wraz z ich subiektywną oceną. Pokrótce scharakteryzowano regulacje prawne dotyczące recyklingu betonu definiowane przez Unię Europejską i prawo polskie. Stosowanie odpowiednio efektywnej metody recyklingu gruzu betonowego pozwala na uzyskanie wysokiej jakości kruszywa wtórnego, które może być ponownie wykorzystane do nowego betonu i zaoszczędzi zużycie kruszyw naturalnych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metale ciężkie jako niepożądane składniki wód popłucznych pochodzących z uzdatniania wód podziemnych

W artykule przedstawiono wybrane aspekty problemu występowania metali ciężkich w ściekach i osadach, będących produktami odpadowymi w procesach uzdatniania wody. W pierwszej części pracy omówiono zagadnienia jakości powstających ścieków i osadów oraz działania, zmierzające do unieszkodliwiania takich odpadów. W dalszej części pracy, na przykładzie 12 stacji uzdatniania wód podziemnych w konkretnej gminie, przedstawiono problem jakości wód popłucznych, w szczególności występowania w nich metali ciężkich. Analiza obejmowała okres trzech lat: 2013, 2014 i 2015. Autorzy na przykładzie przedstawionych obiektów wykazali, że w wodach popłucznych z uzdatniania wód podziemnych, poza uwodnionymi tlenkami żelaza i manganu, mogą występować inne, toksyczne zanieczyszczenia. W szczególności analiza jakościowa popłuczyn wykazała obecność metali ciężkich, głównie cynku. Wyniki badań wód popłucznych porównano z wynikami oceny jakościowej filtratu, w którym metali ciężkich nie stwierdzono. Fakt ten wskazywał na zatrzymanie metali w złożu filtracyjnym i jednocześnie nietrwałe ich w nim umocowanie, czego skutkiem było przedostawanie się metali ciężkich ze złoża do wód popłucznych wraz z innymi zanieczyszczeniami, głównie tlenkami żelaza i manganu. Zasadniczym wnioskiem, płynącym z pracy, jest wykazanie konieczności stałego monitorowania jakości popłuczyn, w tym pod kątem obecności toksycznych metali ciężkich. Jest to istotne także ze względu na wymóg maksymalnego ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko odpadów, wytwarzanych w procesie uzdatniania wody.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ śmietników miejskich na właściwości chemiczne i biochemiczne gleb

W pracy podjęto próbę oceny oddziaływania śmietników miejskich na wybrane właściwości chemiczne i biochemiczne gleb. Oceny tej dokonano na podstawie wybranych wskaźników chemicznych i biochemicznych odzwierciedlających specyficzne procesy zachodzące w środowisku glebowym. Badaniami objęto pięć osiedlowych śmietników miejskich zlokalizowanych na terenie miasta Łęczna w województwie lubelskim. Odniesieniem były próbki glebowe pobrane z terenu trawnika usytuowanego w odległości około 800–1200 m od wytypowanych śmietników. W glebach wokół wszystkich testowanych śmietników stwierdzono kilkakrotnie większą aktywność dehydrogenaz, fosfataz i ureazy oraz kilkakrotnie większą zawartość azotu amonowego i przyswajalnych form fosforu niż w glebie z trawnika. Wiązało się to z dopływem do środowiska glebowego odpadów pochodzenia organicznego. Wykazano również tendencję do nagromadzania metali ciężkich w glebach otaczających wytypowane śmietniki.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka dopływu ścieków do oczyszczalni ścieków w miejscowości turystycznej

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące ilości ścieków dopływających siecią kanalizacyjną oraz ilości ścieków dowożonych taborem asenizacyjnym do oczyszczalni ścieków w Sławie. Obserwacje obiektu prowadzono w okresie styczeń 2013 – wrzesień 2017. W okresie tym ocenie poddano wielkości dobowych dopływów ścieków do oczyszczalni ze skanalizowanych obszarów gminy Sława oraz sumy miesięczne ilości ścieków dowożonych do oczyszczalni taborem asenizacyjnym. Ilość ścieków poddawanych oczyszczeniu porównano z wartością projektową. Średni pomierzony dopływ ścieków w okresie badawczym kształtował się na poziomie 1971,1 m<sup>3</sup>·d<sup>-1</sup> i stanowił ok. 66% projektowanego przepływu ścieków dla oczyszczalni. Dodatkowo w pracy określono procentowy udział ilości ścieków dowożonych poddawanych oczyszczeniu w stosunku do całkowitej ilości ścieków. W pracy zwrócono uwagę na sezonowe zmiany związane z ilością ścieków dowożonych taborem asenizacyjnym wynikające z turystycznego charakteru regionu. Sezonowe zmiany wpływają na zwiększenie procentowego udziału ścieków pochodzących ze zbiorników bezodpływowych w stosunku do ilości ścieków dopływających siecią kanalizacyjną. W miesiącach letnich (lipiec, sierpień) w analizowanym okresie badawczym udział ten wynosił od 17,1 do 19,9%. Znaczące udziały ścieków dowożonych w miesiącach letnich w stosunku do ilości ścieków dopływających siecią kanalizacyjną mogą przyczynić się do zaburzeń procesów technologicznych oraz wpłynąć na sprawność oczyszczania.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Chemizm roślin i zrekultywowanego gruntu na składowisku odpadów posodowych w Janikowie

Przedstawiono przedrekultywacyjny stan składowiska odpadów posodowych, w tym inicjalną roślinność i właściwości podłoża oraz chemizm gatunków kolonizujących alkaliczne grunty, a także porównanie zawartości składników mineralnych w liściach samosiewnych drzew w latach 2000 i 2013. Treść niniejszego artykułu stanowi integralną część opracowania wyników badań dotyczących bioremediacji silnie zasolonych i alkalicznych odpadów posodowych Zakładów Sodowych w Janikowie. Składowisko w 2000 r. pokrywała uboga spontaniczna roślinność skupiona w płatach i kępach, przy czym jej rozwój był uzależniony of mikrorzeźby powierzchni, przede wszystkim od wody zbierającej się w lokalnych obniżeniach. Główne gatunki kolonizujące powierzchnię składowiska to trawy (Lolium perenne, Calamagrostis epigeios) i takie rośliny zielne, jak: Reseda lutea, Tussilago farfara i Picris hieracioides. Stwierdzono znaczne pionowe i przestrzenne zróżnicowanie fizykochemicznych właściwości gruntu składowiskowego, w tym miejscami, występowanie zeskalonej warstwy. W 2013 r. warstwa powierzchniowa (0–5 cm) zwierała 9,2–13,9% Ca i 15–161 mg Cl/kg, przy pH 7,6–7,8. Warstwa 10–20 cm zawierała 21,1–63,3% Ca i 204–3110 mg Cl/kg, przy pH 7,93–9,04. W warstwie 40–60 cm stwierdzono 30,0–37,5% Ca i 9920–16 320 mg Cl/kg, przy pH 11,5–12,1. Roślinność w otoczeniu odkrywek glebowych zawierała: 1,65–3,36% N; 0,25–0,43% P; 1,38–2,95% K; 0,33–1,10% Ca i 0,13–0,54% Mg. Zawartości metali ciężkich były analogiczne do tych, które stwierdzano w runi łąkowej z terenu Polski. Zawartości głównych składników mineralnych w liściach drzew na składowisku były znacznie większe w roku 2013 (2,70–3,21% N; 0,25–0,34% P i 0,98–1,75% K) niż w roku 2000 (1,70–2,04% N; 0,11–0,21% P i 0,54–0,80% K). Rekultywacyjne użyźnienie gruntu osadem ściekowym oraz następcze nawożenie roślin wyraźnie poprawiło warunki zaopatrzenia roślin w składniki pokarmowe.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany użytkowania gruntów leśnych na terenie województwa lubelskiego w latach 2009–2014

W opracowaniu przedstawiono dynamikę zmian użytkowania gruntów leśnych w latach 2009–2014. Badania przeprowadzono na poziomie regionalnym, obejmującym swym zakresem obszar województwa lubelskiego. Materiałem źródłowym były informacje zawarte w zestawieniach zbiorczych danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Wykonano analizy dotyczące zmian powierzchni gruntów leśnych oraz uwzględniające zmiany formy władania tymi gruntami. Wyniki badań wykazują tendencję zwiększania powierzchni gruntów leśnych, jednakże tempo wzrostu powierzchni lasów maleje z każdym rokiem. Z poziomu rocznego wzrostu równego 3660 ha w 2010, w 2014 roku obserwowano roczny wzrost powierzchni o wartości zaledwie 1126 ha. Największe zmiany w powierzchni gruntów leśnych zanotowano w 1, 2 i 7 grupie rejestrowej (grunty Skarbu Państwa z wyłączeniem gruntów przekazanych w użytkowanie wieczyste, grunty Skarbu Państwa przekazane w użytkowanie wieczyste, grunty osób fizycznych). Przeprowadzone analizy potwierdziły aktualne tendencje zwiększania lesistości województwa lubelskiego.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka