rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Metodologiczne rozterki współczesnych antropologów: obserwacja uczestnicząca w praktyce

Celem tego artykułu jest zwrócenie uwagi na dylematy związane z rolą obserwacji uczestniczącej w antropologicznych praktykach badawczych. Autor nawiązuje do 
dyskusji o przydatności tej metody i polemizuje z nurtami, które ją kwestionują. Zauważa zjawisko redefiniowania metodologicznych dyrektyw obserwacji w celu przystosowania jej do nowych warunków prowadzenia badań. W artykule przedstawiono podstawowe założenia tej metody, a następnie wskazano obszary i mechanizmy jej przekształcania. Tekst zawiera odwołania do debaty teoretycznej na temat tożsamości antropologii społecznej. Nawiązując do własnych doświadczeń badawczych autor porusza kwestię przydatności tej metody w poznaniu antropologicznym. Szczególną uwagę zwraca na relacje badacza i informatora.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Przegląd urządzeń i regulatorów wzrostu do zamgławiania przechowalni ziemniaków

Scharakteryzowano regulatory wzrostu 1,4 Sight, Argos, Biox-M i Rastrein, a także urządzenia Elek-
trofog, Synofog, Halofog, Powerfogger P60, Resonator HotFog RLVM A3 i Restrain. Najkrótszy czas
zamgławiania uzyskano przy użyciu 1,4 Sight, a następnie Biox-M i Argos. Urządzenie Halofog wy-
maga kompresora o dużej wydajności, cena zestawu z kompresorem jest wysoka, ok. 50-60 tys. zł.
Synofog jest również drogi, jego masa jest duża (160 kg), ale wytwarza najmniejszą kroplę, ok. 1 μ.
Resonator HotFog RLVM A3 z kolei ma niską moc przyłączeniową (2,1 kW) i zasilanie 230 V. Powsta-
jąca kropla jest dość mała (1-8 μ), co umożliwia stosunkowo dobre rozprowadzenie mgły w przecho-
walni. Urządzenie nie jest ciężkie, a jego cena jest dość przystępna.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Od laboratorium do zdrowego sadzeniaka - raport z realizacji projektu FITOEXPORT w oddziale IHAR-PIB w Boninie

Oddział IHAR-PIB w Boninie jest członkiem konsorcjum realizującego projekt FITOEXPORT finanso-
wany przez NCBiR w ramach programu GOSPOSTRATEG. Zadanie wykonywane w Boninie ma na
celu opracowanie i wdrożenie w laboratoriach PIORiN multipleksowego testu RT-PCR w czasie rze-
czywistym do wykrywania wirusów Y, L, M, S, A, X oraz wiroida PSTVd. Taki test opracowano w fazie
badawczej projektu, a obecnie trwają prace nad jego adaptacją do wykrywania patogenów na masową
skalę w celu usprawnienia urzędowej certyfikacji sadzeniaków ziemniaka przez PIORiN.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Prestiż zawodów w obliczu zmian społecznych: 1958–2008

W porównaniu z innymi krajami w Polsce zgromadzono obszerny materiał badawczy dotyczący prestiżu zawodów. Analiza badań prowadzonych od 1958 do 2008 roku dowodzi, że kształt hierarchii prestiżu – mimo znaczących zmian systemowych – pozostaje stabilny. Wyjątkiem jest wyraźne obniżenie prestiżu zawodów związanych ze sprawowaniem władzy politycznej. W pierwszej części artykułu formułujemy kilka możliwych wyjaśnień tego faktu, z których główne dotyczy wpływu oceny instytucji na oceny zawodów. W drugiej części podejmujemy problem przemian krystalizacji prestiżu. Z przeprowadzonych analiz wynika, że z upływem czasu zgodność między ludźmi w sposobach oceniania prestiżu zawodów systematycznie maleje. Interpretujemy to jako przejaw zmniejszenia znaczenia prestiżu w świadomości społecznej 
i wypierania go przez inne kryteria wartościowania ról zawodowych. Rozmywanie się
norm prestiżu stanowi nieoczekiwany wynik, podważający założenia funkcjonalnej 
teorii stratyfikacji społecznej. Jednakże rozstrzygnięcie, jak dalece odkryte w Polsce 
zjawisko jest składnikiem procesów zachodzących na poziomie globalnym, wymagałoby przeprowadzenia analogicznych badań i analiz w innych krajach

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wykorzystanie elektronicznego języka do analizy żywności

Od wielu lat poszukiwane są nowe narzędzia analityczne, które pozwolą na szybszą, bardziej wydajną
oraz tańszą analizę produktów spożywczych, za pomocą której w prosty sposób, dzięki pojedynczemu
badaniu, możliwe jest otrzymanie wielu informacji o badanej próbce. Takimi urządzeniami są elektro-
niczne języki, które poprzez połączenie wielu czujników o częściowej selektywności z blokiem rozpo-
znawania obrazu pozwalają na uzyskanie ogólnej informacji o próbce, tzw. obrazu chemicznego. Pra-
ca przedstawia pokrótce historię powstania elektronicznego języka, jego budowę oraz przykładowe
zastosowania do analizy produktów spożywczych.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Choroby skórki parch srebrzysty ziemniaka (Helminthosporium solani) - objawy i zwalczanie

Choroba występuje tylko na bulwach. W okresie wegetacji młode bulwy są infekowane przez odpada-
jące z trzonków zarodniki uwalniane z zakażonych sadzeniaków. W czasie przechowywania, najczę-
ściej w miejscu przyczepu bulwy do stolonu, pojawiają się pojedyncze plamy, początkowo jasnobru-
natne, które powiększają się i w końcu mogą objąć znaczną część bulwy. Na bulwach o czerwonej
skórce na skutek infekcji dochodzi do utraty pigmentu i powstają charakterystyczne odbarwione pla-
my. W miarę rozwoju plamy zmieniają zabarwienie na srebrzyste wskutek rozwarstwienia komórek i
wypełnienia powstałych szczelin powietrzem. W wyniku silnego odparowania wody skórka kurczy się i
wysycha, naskórek zaczyna się łuszczyć, pojawia się objaw określany jako „elephant ear texture skin”
(skóra na uchu słonia). W czasie przechowywania, szczególnie w warunkach wysokiej wilgotności
(powyżej 90%), na skórce porażonych bulw może wystąpić brunatnoczarny aksamitny nalot, który
tworzą skupienia trzonków i zarodników konidialnych. Zwalczanie polega na stosowaniu w pierwszej
kolejności metod niechemicznych (hodowlanych, zabiegów agrotechnicznych). Ze środków ochrony
chemicznej w Polsce dopuszczone jest stosowanie imazalilu jesienią po zbiorze, a wiosną przed sa-
dzeniem i w jego trakcie – mieszanin pencykuronu i protiokonazolu oraz penflufenu i protiokonazolu.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Fungicydy zarejestrowane do zwalczania alternariozy i zarazy ziemniaka - nowości i zmiany

Chemiczna ochrona plantacji według założeń integrowanej ochrony roślin jest jednym z jej elementów
i powinna być stosowana jako uzupełnienie pozostałych metod. W przypadku alternariozy i zarazy
ziemniaka ze względu na znaczenie sprawców i ich możliwości rozprzestrzeniania się oraz wysokość
strat stosowanie fungicydów jest głównym elementem ograniczania ich rozwoju. Właściwy dobór środ-
ków ochrony, uwzględniający ich sposób przemieszczania się oraz mechanizm działania, uzupełniony
prawidłową agrotechniką, jest gwarancją skutecznego ograniczenia strat w czasie wegetacji ziemnia-
ka.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Międzynarodowy projekt potatoMETAbiome - opis wykonywanych prac

Publikacja przedstawia raport ze stanu realizacji projektu międzynarodowego potatoMETAbiome
przez zespół badawczy z oddziału IHAR-PIB w Boninie oraz Instytut Agrofizyki PAN w okresie 2019-
-2020. Opisano zakres prac wykonanych w celu selekcji odmian ziemniaka posiadających cechy ko-
rzystne do indukowania interakcji z mikroorganizmami glebowymi oraz ogólnie omówiono prace nad
wpływem naturalnego mikrobiomu glebowego na reakcję odmian ziemniaka na stres biotyczny i abio-
tyczny. W bieżącym roku wykonane zostanie doświadczenie polowe, którego plon będzie analizowany
w roku 2022.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Prozdrowotne właściwości ziemniaków

Ziemniak to jedna z najbardziej popularnych roślin uprawnych zarówno w Polsce, jak i na świecie,
pełniących istotną rolę w żywieniu człowieka. Poza stanowiącą źródło energii skrobią ziemniaki bogate
są w wiele cennych składników mineralnych (głównie potas i magnez), witamin (C, B6), a także w
związki o właściwościach antyoksydacyjnych i prozdrowotnych (związki fenolowe – kwas chlorogeno-
wy; glikoproteiny – patatyny; glikoalkaloidy), które mogą chronić organizm człowieka przed chorobami
cywilizacyjnymi, jak cukrzyca, otyłość czy nowotwory.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przerywanie spoczynku bulw nowych odmian ziemniaka z krajowego rejestru

Okres spoczynku jest jednym ze stadiów fizjologicznych bulw ziemniaka. Jego długość jest różna u
różnych odmian. Bezpośrednio po zbiorze bulwy znajdują się w pierwszej fazie spoczynku, w której
pomimo optymalnych warunków środowiskowych nie kiełkują, co uniemożliwia wykonanie zaraz po
zbiorze tzw. próby oczkowej, która jest podstawą urzędowych badań zdrowotności sadzeniaków pod
kątem wystąpienia wirusów ziemniaka. U większości z 28 odmian zbadanych w latach 2015-2020
możliwe było przerwanie spoczynku tuż po zbiorze, jednakże ważne jest, aby wskazać te, w przypad-
ku których przerwanie zajmuje więcej czasu, co w przyszłości ułatwia urzędowe kontrole sadzenia-
ków. U 4 odmian (Markies, Skawa, Lilly i Gala) już 10-13 dni po zbiorze osiągnięto 86,7-81,3% skieł-
kowanych oczek w pierwszym roku obserwacji i 81,3-94% w drugim, a 2 – Ranomi i Ludmilla – w obu
latach wymagały powtórzenia procesu przerywania spoczynku po 5 tygodniach. Dopiero wówczas
wynik spełniał założone kryteria. Dlatego w ich wypadku zalecane jest odczekanie minimum 5 tygodni
od zbioru do rozpoczęcia próby oczkowej.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Represje i wojna w narracjach biograficznych Polaków z Żytomierszczyzny, Kijowszczyzny i Podola

Artykuł prezentuje miejsce wojny i represji stalinowskich w narracjach biograficznych Polaków z Ukrainy Centralnej. Tekst powstał na podstawie analizy treści 63 wywiadów. Szczegółowej analizie poddane zostały 4 wybrane wywiady, reprezentujące najbardziej typowe struktury narracyjne. Celem było pokazanie wpływu oficjalnej sowieckiej pamięci II wojny światowej na kształtowanie się tożsamości najstarszego pokolenia Polaków z Żytomierszczyzny, Kijowszczyzny i Podola. Jak wszyscy mieszkańcy radzieckiej Ukrainy, mniejszość polska poddana była po wojnie silnej propagandzie państwowej, która gloryfikowała zwycięstwo ZSRR w wojnie z Niemcami i przemilczała represje z lat trzydziestych. W tej sytuacji pamięć biograficzna rozmówców sprzeczna była z pamięcią oficjalną. Analizowane wywiady reprezentują różne sposoby negocjowania własnej tożsamości w sytuacji, którą można nazwać asymetrią pamięci biograficznej i zbiorowej. Są to: negowanie części własnego doświadczenia, jego świadome zepchnięcie do sfery prywatnej (separacja) oraz różne odmiany margnalności (wycofanie i poszukiwania).

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Socjologia narodu w kryzysie. Krytyczne wprowadzenie

Według powszechnej opinii badaczy socjologia narodu znalazła się w kryzysie. 
Z reguły jednak tej słusznej konstatacji nie towarzyszy pogłębiona diagnoza objawów 
i przyczyn kryzysu dyscypliny. Co gorsza, nie wiadomo, czym socjologia narodu jest 
– i czy w ogóle jest. Nie wiadomo, czym jest i czego dotyczy kryzys. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na te pytania. Aby zdefiniować narodoznawstwo, rekonstruuję rdzeń czterech głównych teorii narodu. Jednak samo istnienie aż czterech teorii jest pierwszym objawem impasu w dyscyplinie. Aby go przezwyciężyć, należy do socjologii narodu wprowadzić kryterium pozwalające oddzielić to, co powinno do niej należeć, od tego, co nie powinno, czyli dojrzałą socjologię narodu od niedojrzałej. Uważam, że możliwe do zaakceptowania przez socjologów kryterium nakłada na tworzone przez nich teorie trzy warunki: (a) integracji, (b) dynamiki, (c) elastyczności. Te kryteria pozwalają mi następnie opisać i ocenić poszczególne teorie, a jednocześnie – kolejne wymiary kryzysu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wyzwania demograficzne Europy i Polski

Europa od kilkudziesięciu lat ulega demograficznemu starzeniu. W perspektywie 
ten proces nasili się, co doprowadzi do zasadniczej zmiany proporcji między ludźmi 
młodymi i starymi. Liczba młodych, mających zastąpić osoby w wieku reprodukcyjnym (i zdolności do pracy) będzie maleć, natomiast liczba starych, wymagających wsparcia i opieki będzie rosnąć. Wzrastającym ze względu na wpływ czynnika demograficznego potrzebom w tej mierze będą towarzyszyć zmniejszające się zasoby demograficzne służące – w świetle obecnych standardów – do ich zaspokajania. Polska należy do krajów, w których ta zmiana będzie szczególnie drastyczna. Z jednego z najmłodszych obecnie wśród krajów Unii Europejskiej w 2060 roku stanie się najstarszym. Dowodzę, że ten proces – nazwany głównym wyzwaniem demograficznym Europy – jest nieuchronny i w najbliższych kilkudziesięciu latach nieodwracalny. Wbrew żywionym iluzjom, odpowiedzią na płynące z niego wyzwania społeczne 
i ekonomiczne nie są zmiany w sferze demograficznej, zwłaszcza wywoływane za pomocą polityk ludnościowych (w tym migracyjnej). Efektywnych rozwiązań trzeba oszukiwać w innych sferach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wzory współczesnych emigracji zarobkowych z województwa podlaskiego

W ostatnich latach (po wejściu do Unii Europejskiej) znacząco zwiększyła się emigracja z województwa podlaskiego do krajów europejskich, a tradycyjna emigracja zarobkowa do USA stała się mniej popularna. Materiały biograficzne wskazują jednak, że tradycyjne wzory emigracyjne wciąż dominują wśród emigrantów zarobkowych. Nowe (innowacyjno-transnarodowe) występują znacznie rzadziej i dotyczą głównie osób bardziej wykształconych, młodych, samotnych, mieszkańców dużych miast. Największe natężenie nowych wzorów emigracji zarobkowej występuje wśród emigrujących do Wielkiej Brytanii i Irlandii. Artykuł oparty jest na dostępnych danych statystycznych i zbiorze historii emigracyjnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Symbolika  barw  w  „sakralnym”  kinie  Kantemira  Bałagowa

Celem pracy jest analiza twórczości filmowej rosyjskiego reżysera i scenarzysty Kantemira Bałagowa. Na podstawie dwóch pełnometrażowych produkcji – Bliskości (2017) oraz Wysokiej dziewczyny (2019) zwrócono uwagę na formalny aspekt wymienionych filmów, rolę feminizacji narracji historycznej, a także złożoną sieć inspiracji (kinowe klasyki i rosyjska literatura). Istotnym dla twórczości Bałagowa jest kontekst społeczno-polityczny Rosji, który służy omawianemu twórcy jako narzędzie rewizji narodowych mitów. Uzupełnieniem rozległego portretu reżysera jest charakterystyka twórczości Aleksandra Sokurowa, wprowadzająca istotny dla badań aspekt prawosławnego ikonopisarstwa. Autorka wskazuje, że kluczy interpretacyjnych dla twórczości Sokurowa i Bałagowa należy poszukać właśnie w symbolice prawosławnych ikon. Ambicją niniejszej pracy jest poszerzenie aktualnego stanu badań nad filmografią Kantemira Bałagowa, który obecnie ogranicza się do premierowych recenzji oraz festiwalowych wywiadów.

Czasopismo: Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Analiza wybranych cech jakości bulw ziemniaka odmiany Innovator składowanych w różnych przechowalniach i przeznaczonych do przetwórstwa spożywczego

Badano wpływ parametrów mikroklimatu w przechowalni (temperatury, wilgotności względnej powie-
trza, stężenia dwutlenku węgla) na zmiany zawartości cukrów redukujących oraz zmianę indeksu kolo-
ru bulw odmiany Innovator w czasie długotrwałego przechowywania. Materiał pobrano z trzech nieza-
leżnych komór przechowalniczych w sezonie 2017/2018. W każdym z siedmiu terminów badań po-
brano 20 zdrowych, losowo wybranych bulw. Stwierdzono, że warunki termiczno-wilgotnościowe w
przechowalni odbiegały od wartości wymaganych przez technologa. Dla parametru, jakim jest tempe-
ratura produktu, odnotowano najwyższe odchylenie, a tym samym największy wpływ na niekorzystne
zmiany cech jakości ziemniaków (zawartość cukrów redukujących i indeks koloru).

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Laboratoryjna ocena agresywności bakterii pektynolitycznych izolowanych z łodyg i bulw ziemniaka wykazujących objawy chorobowe

W oddziale IHAR-PIB w Młochowie prowadzona jest kolekcja bakterii pektynolitycznych wywołujących
dwie choroby ziemniaka: czarną nóżkę i mokrą zgniliznę bulw. Izolaty bakterii o najwyższej agresyw-
ności wykorzystywane są w celach edukacyjnych, w naukowych badaniach genetycznych i pracach
hodowlanych do oceny poziomu odporności na bakterie rodów hodowlanych i odmian ziemniaka. W
latach 2013-2020 z różnych odmian ziemniaka wyizolowano i zidentyfikowano 24 izolaty należące do
4 różnych gatunków bakterii: 10 izolatów reprezentowało Pectobacterium carotovorum, 8 – P. brasi-
liense sp. nov., 3 – P. atrosepticum i 3 – P. parmentieri. Najwyższą agresywnością w temperaturze
30oC charakteryzowały się izolaty P. brasiliense i wzorcowy szczep Dickeya solani.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Szkodniki ziemniaka - występowanie, objawy i zwalczanie

Zachodzące od wielu lat w Polsce zmiany w strukturze produkcji roślinnej i wynikająca z nich nieko-
rzystna struktura płodozmianowa (przewaga uprawy zbóż, wzrost areału uprawy kukurydzy w mo-
nokulturze) mają obok zmian klimatycznych oraz uproszczeń w uprawie i agrotechnice duży wpływ na
często masowe występowanie szkodników na plantacjach ziemniaka. Walka ze szkodnikami jest
utrudniona ze względu na spóźnioną identyfikację, gdyż często ich larwy żerują po posadzeniu bulw, a
zauważalne szkody są widoczne w trakcie zbioru. Dodatkowym elementem utrudniającym walkę ze
szkodnikami jest brak środków chemicznych. W pracy przedstawiono opis szkodników, terminy ich
występowania i sposoby ograniczania szkodliwości metodami zgodnymi z integrowaną ochroną plan-
tacji ziemniaka.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ soku z bulw ziemniaka na czułość wykrywania kwarantannowych bakterii Ralstonia solanacerum [sprawcy brunatnej zgnilizny ziemniaka] klasycznym testem PCR

Brunatna zgnilizna ziemniaka jest chorobą kwarantannową wymagającą czułej, szybkiej i specyficznej
diagnostyki. Jedną z bardziej skutecznych metod wykrywania bakterii R. solanacearum jest moleku-
larny test PCR. Przedstawiono metodę izolacji DNA, która umożliwia usunięcie inhibitorów polimerazy
DNA znajdujących się m.in. w soku z bulw ziemniaka. Efektem obecności tych związków w badanej
próbie DNA może być fałszywie negatywny wynik testu. Na podstawie otrzymanych rezultatów stwier-
dzono skuteczność opisanej metody izolacji DNA do wykrywania bakterii R.solanacearum. Uzyskano
porównywalne wyniki klasycznego testu PCR z DNA izolowanego z bakterii zawieszonych w soku z
bulw ziemniaka oraz z zawiesin w wodzie – bez inhibitorów reakcji PCR. Dzięki opracowanej metody-
ce izolacji DNA czułość testu PCR osiągnęła stosunkowo wysoki poziom wykrywania 5-15 komórek
bakteryjnych w badanej próbie.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ stosowania biostymulatorów w warunkach kontrolowanych na wybrane cechy biochemiczne roślin ziemniaka

Badano wpływ traktowania roślin ziemniaka odmiany Bryza biostymulatorami na zawartość pigmentów
roślinnych (chlorofil i karotenoidy) oraz proliny w liściach. Trzykrotna dolistna aplikacja preparatem
Keplak SL wpłynęła na wzrost zawartości chlorofilu a i b odpowiednio o 14,96 i 6,59%. Z kolei trakto-
wanie roślin ziemniaka biostymulatorem Aminoplant przyczyniło się do wzrostu koncentracji proliny
względem kontroli o 22,22%.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Występowanie sprawców alternariozy w sezonach wegetacyjnych 2015-2020

Od kilkunastu lat coraz większego znaczenia gospodarczego w uprawach ziemniaka nabierają grzyby
Alternaria alternata i A. solani. W miarę rozwoju choroby stosunek ilościowy, w jakim występują oba
gatunki, jest zmienny i zależy m.in. od terminu i regionu występowania. Ocenę zmian sezonowych w
składzie populacji tych grzybów w latach 2015-2020 przeprowadzono w Boninie na materiale zebra-
nym z pułapek Burkarda, zlokalizowanych w sąsiedztwie plantacji ziemniaka. Natężenie zarodników
konidialnych obu gatunków zarejestrowano między 3. tygodniem lipca a 3. tygodniem sierpnia oraz w
1. tygodniu września. Gatunkiem dominującym był A. alternata. Występowanie gatunków Alternaria
jest zmienne i zależy od warunków pogodowych i siedliskowych.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Desykacja plantacji ziemniaka

Desykacja, czyli zabieg niszczenia naci, przygotowuje plantację do zbioru oraz chroni bulwy przed
porażeniem zarazą ziemniaka, rizoktoniozą i alternariozą, a na plantacjach nasiennych pełni rolę
ochrony bulw przed infekcjami wirusowymi. Nać można niszczyć metodą mechaniczną, chemiczną i
mechaniczno-chemiczną. Najkorzystniejsza jest mechaniczno-chemiczna, która zapewnia równomier-
ne zasychanie naci, nie powodując jej odrostów. Obecnie zarejestrowane są cztery desykanty do sto-
sowania w ziemniaku, oparte na trzech substancjach aktywnych.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Szara pleśń na ziemniaku

Jedną z licznych chorób atakujących rośliny i bulwy ziemniaka w sezonie wegetacyjnym i podczas
przechowywania jest szara pleśń, której sprawcą jest grzyb Botrytis cinerea. Choroba nie ma znacze-
nia gospodarczego w ziemniaku, ale jest powszechna w jego uprawach. Objawy występują na liściach
i łodygach, rzadziej na bulwach a ich podobieństwo do dwóch najgroźniejszych chorób ziemniaka
(zaraza i alternarioza) często jest przyczyną mylnego ich rozpoznawania.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ preparatów do zwalczania zanieczyszczeń bakteryjnych na rośliny ziemniaka w kulturach in vitro

Kultury in vitro umożliwiają produkcję dużej liczby roślin potomnych w krótkim czasie z niewielkiej ilo-
ści materiału biologicznego. Powielanie materiału roślinnego (mikrorozmnażanie) musi odbywać się z
zachowaniem szczególnych warunków sterylności, zapewniających uzyskanie zdrowego materiału
rozmnożeniowego. Bakterie endogenne, określane jako bakterie towarzyszące lub utajone (ang.
covert), stanowią problem dla kultur in vitro niezależnie od gatunku rośliny. Włączenie do pożywek, w
których rosną rośliny, związków bakteriobójczych i bakteriostatycznych musi być bezpieczne dla tka-
nek roślinnych i dlatego ważne są badania nad ich skutecznością i fitotoksycznością. W przeprowa-
dzonych badaniach za najbardziej przydatne biocydy uznano Plant Preservative Mixture (PPM™) w
stężeniu 0,4-0,5%, ProClin300® 0,02-0,03% oraz podchloryn sodu (NaClO) 0,001%. CitroseptOrganic
i azotan srebra (AgNOз) należy wykluczyć ze stosowania ze względu na fitotoksyczność oraz nieko-
rzystny wpływ na rozwój pędów i korzeni mikrosadzonek ziemniaka, natomiast preparat Nitrofurazone
– z powodu braku działania bakteriobójczego.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo