rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Problem Kłajpedy na łamach wileńskiej prasy obozu narodowego w okresie międzywojennym

W okresie dwudziestolecia międzywojennego Kłajpeda była jednym z punktów zapalnych powersalskiej Europy. Ścieranie się na jej terenie interesów Litwy, Niemiec, a także Polski sprawiało, że kilkukrotnie stawała w centrum zainteresowania europejskiej opinii publicznej. Z racji znaczenia kłajpedzkiego portu, a także jego bliskości geograficznej przez całe dwudziestolecie sytuacją Kłajpedy żywo interesowała się także prasa wileńska. Wśród pism reprezentujących poszczególne opcje polityczne istotne miejsce zajmowały gazety związane z ugrupowaniami obozu narodowego – „Dziennik Wileński” oraz „Głos Narodowy”. Na ich łamach szeroko komentowano bieżące wydarzenia, prezentowano koncepcje rozwiązania istniejących na terenie miasta i okręgu problemów oraz oceniano postępowanie wszystkich zaangażowanych stron. Szczególną uwagę poświęcano sprawie przynależności państwowej tego terytorium, roli portu kłajpedzkiego w rozwoju gospodarczym północno-wschodnich województw Polski oraz znaczenia Kłajpedy w polityce międzynarodowej. Niniejszy artykuł stanowi analizę informacji, poglądów i koncepcji publikowanych na łamach omawianych pism.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Apolinaryzm w kontekście sporu o integralność człowieczeństwa Jezusa Chrystusa

Apolinary, biskup Laodycei, to radykalny obrońca egzystencjalnej, dynamicznej jedności w Jezusie Chrystusie, określanej przez niego mianem „człowieka niebieskiego”. Dla obrony jedności i świętości we wcielonym Synu Bożym neguje on jednak integralność Jego ludzkiej natury, co całkowicie przekreśla wartość zrealizowanego przez Niego dzieła odkupienia. W odpowiedzi na tę kontrowersję Sobór Konstantynopolski I potwierdza w symbolu nicejsko-konstantynopolskim wiarę Kościoła w integralność człowieczeństwa Jezusa Chrystusa, „który przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem”.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Namiętnie kochać świat. Teologia laikatu według św. Josemaríi Escrivy (1902-1975), red. Jan Perszon, Piotr Roszak, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 260.

Recenzja książki: Namiętnie kochać świat. Teologia laikatu według św. Josemaríi Escrivy (1902-1975), red. Jan Perszon, Piotr Roszak, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 260.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Piotr Roszak, Wiarygodność i tożsamość. „Teologia wiary” św. Tomasza z Akwinu i współczesność, Wydawnictwo WAM, Kraków 2013, ss. 256 (Myśl Teologiczna, t. 73).

Recenzja książki: Piotr Roszak, Wiarygodność i tożsamość. „Teologia wiary” św. Tomasza z Akwinu i współczesność, Wydawnictwo WAM, Kraków 2013, ss. 256 (Myśl Teologiczna, t. 73).

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Robert Józef Woźniak, Różnica i tajemnica: objawienie jako teologiczne źródło ludzkiej sobości, Wydawnictwo „W drodze”, Poznań 2012, ss. 559.

Recenzja książki: Robert Józef Woźniak, Różnica i tajemnica: objawienie jako teologiczne źródło ludzkiej sobości, Wydawnictwo „W drodze”, Poznań 2012, ss. 559. 

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
"Czy wolno mieć nadzieję, że wszyscy będą zbawieni?" - recenzja książki Hansa Ursa von Balthasara

Recenzja książki Hansa Ursa von Balthasara pt. "Czy wolno mieć nadzieję, że wszyscy będą zbawieni?".

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Franciszkańska estetyka teologiczna jako sposób celebrowania życia. Część I: Franciszek z Asyżu i Bonawentura z Bagnoregio

W teologii franciszkańskiej piękno nie przedstawia się jako coś zewnętrznego i coś przychodzącego do bytów, ale jako coś wewnętrznego, co wypływa z nich samych. Piękno jest własnością ontologiczną bytów tak samo, jak jedność, dobro i prawda. W blasku piękna można dostrzec tło łaski, wolności, bezinteresowności i światłości, które zapraszają do uczestniczenia w podziwianiu i celebrowaniu świata. Wszystkie rzeczy pokazują i okazują swoją wdzięczność, bo są śladem i kopią piękna trynitarnego. Piękno tworzy wspólnotę i zaprasza do szacunku. Estetyka staje się pięknym sposobem interpretowania życia i mieszkania w świecie.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Brytyjsko-niemiecki układ morski z 18 czerwca 1935 roku

Brytyjsko-niemiecki układ morski został zawarty 18 czerwca 1935 roku w Londynie w formie wymiany not pomiędzy brytyjskim sekretarzem stanu do spraw zagranicznych sir Samuelem Hoarem i przedstawicielem III Rzeszy Joachimem von Ribbentropem. W porozumieniu tym rząd brytyjski zaakceptował prawo Niemiec do rozbudowy floty wojennej do poziomu 35% połączonych sił morskich członków Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Z punktu widzenia militarnego oznaczało to możliwość czterokrotnego wzrostu tonażu globalnego Kriegsmarine (z poziomu 108 000 ton, przyznanego Niemcom w traktacie wersalskim, do poziomu 420 500 ton). Z punktu widzenia formalnoprawnego układ oznaczał rewizję traktatu wersalskiego i legalizację przez Wielką Brytanię wypowiedzenia części V traktatu wersalskiego przez Adolfa Hitlera w marcu 1935 roku. W wymiarze politycznym układ uwidocznił tendencję polityki brytyjskiej do poszukiwania porozumienia z Berlinem poprzez rewizję systemu wersalskiego w ramach tzw. polityki appeasementu. Oznaczał również zerwanie wspólnego brytyjsko-francusko-włoskiego frontu wobec Niemiec i odejście od polityki zakładającej zgodę mocarstw zachodnich na rewizję militarnych klauzul traktatu wersalskiego w zamian za pewne ustępstwa ze strony Hitlera (powrót Niemiec do Ligi Narodów i na Konferencję Rozbrojeniową oraz przystąpienie Niemiec do regionalnych paktów bezpieczeństwa – paktu lotniczego, paktu wschodniego i paktu dunajskiego). W artykule przedstawiono genezę tego układu z brytyjskiej perspektywy i przeanalizowano przyczyny, które skłoniły brytyjski rząd do akceptacji żądań Hitlera i zawarcia porozumienia na warunkach niemieckich. Brytyjski rząd zawarł porozumienie, mając na uwadze czynniki polityczne, strategiczne, militarne i ekonomiczne. Wielka Brytania nie była skłonna reagować na remilitaryzację Niemiec za pomocą sankcji. W Londynie uważano, że zawarcie porozumienia na warunkach niemieckich jest jedyną alternatywą dla nieograniczonego rozwoju niemieckiej floty. Brytyjscy ministrowie byli zdania, że nie można było odrzucić niemieckiej „oferty” przez wzgląd na własną opinię publiczną w przededniu wyborów do Izby Gmin. Porozumienie na warunkach niemieckich akceptowała brytyjska Admiralicja, która analizowała układ w szerszej perspektywie, w kontekście japońskiego zagrożenia na Dalekim Wschodzie. W Foreign Office zakładano natomiast, że bilateralne porozumienie z Berlinem będzie punktem wyjścia do ogólnego porozumienia z Niemcami, obejmującego inne elementy, w tym ważny dla brytyjskiego bezpieczeństwa pakt lotniczy.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wybrane aspekty teologii małżeństwa

Małżeństwo w Kościele katolickim jest sakramentem. Wniosek ten wyciągamy na podstawie Objawienia i tradycji. Mimo to dopiero w XII wieku Kościół jednoznacznie umieścił małżeństwo w wykazie sakramentów. Niniejszy artykuł stara się wykazać naturę sakramentalną małżeństwa. Następnie na tej podstawie określa je jako powołanie, którego celem jest zbawienie wieczne. Ciekawym zagadnieniem jest porównanie małżeństwa i bezżeństwa oraz ukazanie ich jako paralelnych sposobów służby i uświęcenia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obraz i rola anioła w literaturze popularnej początku XXI wieku. Spojrzenie teologiczno-krytyczne

Niniejszy artykuł jest poświęcony tematyce anioła i demona, a przede wszystkim kwestii ukazywania obrazu i roli bytów duchowych w świetle literatury popularnej na początku XXI wieku. Podstawowym problemem w tego typu opowieściach jest zmieszanie natury oraz roli aniołów i demonów, dobra i zła, Boga i człowieka. Istoty duchowe, ukazane na kartach literatury popularnej, balansują zazwyczaj pomiędzy uczłowieczaniem ich obrazu a utożsamianiem ich z samym Bogiem. Antropomorfizacja istot anielskich i demonicznych miała na celu przede wszystkim wprowadzenie ich w świat czysto ludzki, w którym mogłyby egzystować z człowiekiem, a niekiedy nawet jako człowiek. Deifikacja tych duchów miała natomiast zdystansować ich egzystencję od ludzkiego wymiaru życia, ukazując w ten sposób bezsprzeczną wyższość anioła (a nawet niekiedy demona) nad człowiekiem. Rodzaj istnienia aniołów i demonów został poddany modyfikacjom przede wszystkim w sferze duchowego wymiar ich natury, która w książkach popularnych zakładała zazwyczaj pewnego rodzaju aspekt cielesny. Także płaszczyzna życia wiecznego była poddawana relatywizacji, stanowiąc częściej dłuższy rodzaj egzystencji aniżeli nieśmiertelność w ścisłym znaczeniu. Jednym z najbardziej intrygujących zagadnień było oderwanie bytów anielskich od ich misji, w której winny się spełniać. Modyfikacja ich roli do zwyczajnej egzystencji i możliwości wykorzystywania w świecie własnych nadzwyczajnych „mocy” doprowadza wręcz do wizji utracenia sensu istnienia bytów, które w zamyśle miały być pomocnikami Boga.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Współczesny kryzys sensu jako wyzwanie dla teologii fundamentalnej. Propozycja Rino Fisichelli

W ogólny horyzont współczesności wpisuje się zagubiona tożsamość współczesnego człowieka. Przejawem osłabionej kondycji podmiotu w jego zwątpieniu w siłę rozumu i zamknięciu na prawdę jest kryzys sensu. Teologia fundamentalna Rino Fisichelli wskazuje jasno na potrzebę położenia akcentów dyskursu teologicznego na elementy dotknięte tym zjawiskiem. Niniejsze opracowanie ukazuje rangę, jaką nadaje on sensowi w swojej chrystocentrycznej teologii. Wcielony Syn Boży jest sensem Objawienia Bożego i szczególnym wkroczeniem sensu w historię. Wiarygodność Objawienia analizowana przy użyciu terminów z filozofii języka w kluczu miłości, jedynej wiarygodnej, każe dostrzec w Objawieniu Miłości trynitarnej w Chrystusie ukazanie się i spełnienie wszelkiego sensu. Prawda Objawienia uchwytna jest dzięki wierze myślącej, trwale i harmonijnie zjednoczonej z rozumem. Dzięki tej wierze jest się zdolnym do kształtowania i przeżywania egzystencji wypełnionej sensem universale concretum Chrystusa w konkrecie historii.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wartość zbawcza Wniebowstąpienia Jezusa Chrystusa w ujęciu Jeana Galota

Bezsporną zaletę myśli teologicznej belgijskiego jezuity Jeana Galota stanowi to, że z jednej strony uderzająca jest w niej oryginalność i świeżość ujęcia, a z drugiej wierność żywej tradycji Kościoła. To połączenie sprawia, że warto dzisiaj, w dobie prób podważania katolickiej ortodoksji, przywoływać myśl takich teologów, którzy są jej strażnikami. Jest to niezwykle istotne, gdyż prawda objawiona jest jednocześnie prawdą zbawczą. Dlatego ufność, z jaką można studiować myśl belgijskiego teologa, jest doświadczeniem nie do przecenienia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezus Chrystus "w dwóch" czy "z dwóch natur"? - recepcja dogmatu chalcedońskiego w "Contra Eutychetem" Wigiliusza z Tapso

Obok obowiązującej po soborze chalcedońskim formuły określającej osobę Jezusa Chrystusa istniejącego „w dwóch naturach” Wigiliusz z Tapso używa formuły „z dwóch natur”, co mogło budzić uzasadnione obawy, zwłaszcza w środowisku łacinników. Jednakże posługiwanie się obydwoma formułami nie koncentrowało prawdy dogmatycznej wokół jednej tylko koncepcji, zostawiając tym samym jakże cenne pole do dialogu. Dlatego też sposób, w jaki Wigiliusz zamiennie używa formuł definiujących egzystencję obydwu natur w jednej osobie Jezusa Chrystusa, jest przykładem właściwie rozumianej ortodoksji, przez co sam autor Contra Eutychetem jawi się jako teolog szukający odpowiedzi na wymagania czasu, w którym żyje.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jedność w różnorodności. Elementy wyznania wiary w dokumentach synodów od I do III wieku

Wiara była zawsze istotnym elementem w życiu wspólnoty Kościoła. Zanim jednak otrzymała formalny wyraz w wyznaniu soborów w Nicei i Konstantynopolu, była przeżywana i kształtowana przez wspólnoty Kościołów lokalnych. Wymiana poglądów oraz konieczność obrony przed nurtami nieortodoksyjnymi były powodem gromadzenia się biskupów na synodach i szukaniem wspólnej drogi do pokonania narastających trudności. Credo formułuje się w ciągu wieków, używając najpierw sformułowań biblijnych, a później również tych, które wywodzą się ze świata filozofii pogańskiej. Niniejszy artykuł pokazuje rozwój elementów wspólnych dla Credo Kościoła w dokumentach synodalnych od I do III wieku.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Debata o paruzji Chrystusa w teologii protestanckiej

W teologicznej refleksji o powtórnym przyjściu chrystusa wybitni autorzy protestanccy, jak Rudolf Bultmann, wczesny Karl Barth, Charles H. Dodd, podjęli próby interpretacji, które redukowały paruzję z kategorii wydarzenia do kategorii symbolu. Apologiem oczekiwania paruzji stał się natomiast przedstawiciel kolejnego pokolenia teologów protestanckich, Jürgen Moltmann. Debata o paruzji ogniskowała się również wokół interpretacji „przyszłości Chrystusa”: ma być ona jedynie „odsłonięciem” tego, co już zostało całkowicie spełnione w misterium paschalnym(Barth), czy też musi zostać dopełniona przez ideę ostatecznego i definitywnego „wypełnienia” (Moltmann). Wydaje się, że wobec zbyt jednostronnych ujęć Bartha i Moltmanna relacja między krzyżem, zmartwychwstaniem i przyszłością Chrystusa musi znaleźć swoją zrównoważoną artykulację. Poszerzenie zaś refleksji o paruzji na obszar trynitarny, eklezjologiczny, antropologiczny i kosmiczny pozwala na bardziej integralne ujęcie − odnoszące się zarazem do „przyszłości Chrystusa”, jak i do przyszłości ludzkości, historii i całego stworzenia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szkic teologicznego ujęcia piekła. O mrokach piekielnych w "świetle" personalizmu

Piekło nie jest przegraną Boga. Stanowi natomiast dowód, że Bóg jest nieskończoną miłością, która pragnie każdemu stworzeniu zapewnić dobry los, napełnić go pełnią szczęścia zgodnie z jego naturą oraz że wolne stworzenia są przez Boga kochane właśnie jako wolne. Trzeba znać miłość Boga, aby zrozumieć, co Kościół katolicki ma do powiedzenia na temat piekła.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Maryjna rekapitulacja służebna w ujęciu błogosławionego Jana Pawła II

Omawiając wielkie tematy nauczania bł. Jana Pawła II, nie można pominąć wymiaru maryjnego, który towarzyszył jego całemu przepowiadaniu i był przywoływany w różnych sytuacjach i kontekstach. Nie jest to jakaś maniera papieża, lecz konsekwencja głębokiej analizy ekonomii zbawienia, wktórej Maryja odgrywa doniosłą rolę. Cała Dobra Nowina, Chrystus, Kościół, ekonomia łaski mają swe odniesienia do Niepokalanej. W Niej zbiegają się motywy historii stworzenia i zbawienia, uzyskując swoiste rozświetlenie. Matka Zbawiciela jest profetycznym znakiem dziejów człowieka, ludzkości i Kościoła; pierwszą, na której spełniają się zapowiedzi dotyczące ostatecznych przeznaczeń człowieka i która ześrodkowuje w sobie, jakoś streszcza, wszystkie wątki odkupienia, stając się niejako uosobieniem i rękojmią rekapitulacji dokonanej ostatecznie przez Syna w Jej służebnej obecności udzielanej człowiekowi.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sakrament namaszczenia chorych w praktyce liturgicznej i teologii Kościołów prawosławnych tradycji bizantyjskiej

Istnieje powszechne przekonanie o zasadniczej zgodności praktyki sakramentalnej w Kościele katolickim i prawosławnym. Jednak w przypadku sakramentu chorych można tu dostrzec pewne znaczące różnice. Autor prezentuje najpierw zarys rozwoju historycznego liturgii tego sakramentu w rycie bizantyjskim. Na tej podstawie omawia następnie teologię sakramentu chorych w ujęciu prawosławnym. W konkluzji wskazuje na trzy specyficzne cechy prawosławnej liturgii namaszczenia chorych wyraźnie odróżniające ją od praktyki rzymskokatolickiej. Po pierwsze, sakrament chorych w prawosławiu sprawowany jest zasadniczo w koncelebrze – przez siedmiu kapłanów. Po drugie, olej chorych święcony jest przez kapłana podczas celebracji sakramentu, a nie przez biskupa w Wielki czwartek, jak to jest w rycie rzymskim. Po trzecie, prawosławie kładzie bardzo silny nacisk na odpuszczenie grzechów jako skutek sakramentu chorych, co w praktyce prowadzi nierzadko do traktowania go jako substytutu sakramentu pokuty.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boże. Ikonalność osoby ludzkiej w ujęciu personalistycznym

Prawda o stworzeniu człowieka na obraz i podobieństwo Boże stanowi jeden z istotnych elementów antropologii teologicznej, wskazujący na egzystencjalny związek człowieka z Bogiem. Kondycja człowieka jako obrazu Stwórcy w zasadniczy sposób przenika wszystkie wymiary ludzkiego życia, ukazując je w nowym świetle. Poza tym obraz i podobieństwo Boże człowieka rozwija się w ciągu całej jego ziemskiej historii, dokonując jej zdynamizowania i głębokiego przeobrażenia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dariusz Klejnowski-Różycki, Teologia chińska. Uwarunkowania kulturowe pojęć trynitarnych, Redakcja Wydawnictw WT UO, Opole 2012, ss. 316.

Recenzja książki: Dariusz Klejnowski-Różycki, Teologia chińska. Uwarunkowania kulturowe pojęć trynitarnych, Redakcja Wydawnictw WT UO, Opole 2012, ss. 316. 

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mieczysław Ozorowski, Hipacego Pocieja podstawy unickiej teologii pozytywno-polemicznej, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2012, ss. 359.

Recenzja książki: Mieczysław Ozorowski, Hipacego Pocieja podstawy unickiej teologii pozytywno-polemicznej, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2012, ss. 359. 

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Granatowa trylogia

Recenzja książek: Ks. Zdzisław Janiec, ks. Tomasz Lisiecki, Halina Irena Szumił, Na szlakach wiary ze sługą Bożym ks. Wincentym Granatem. Czytanki majowe, Wydawnictwo Diecezjalne Sandomierz 2013, ss. 71; Sprawiedliwy z wiary żyć będzie. Ks. Wincenty Granat – świadek wiary. Materiały z sesji poświęconej Słudze Bożemu w 33. rocznicę śmierci. Sandomierz, 11 grudnia 2012 roku, red. ks. Zdzisław Janiec, Wydawnictwo Diecezjalne Sandomierz 2013, ss. 135; Halina Irena Szumił, Człowiek wiary. Sługa Boży ks. Wincenty Granat, Wydawnictwo Diecezjalne Sandomierz 2013, ss. 247.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pismo Święte czytane w Kościele duszą teologii. Benedykta XVI troska o stan katolickiej egzegezy

Benedykt XVI w swojej trosce o stan współczesnej egzegezy przypominał o konieczności stosowania kryteriów teologicznych w interpretacji Pisma Świętego. W ramach postulowanej przez niego „hermeneutyki wiary” należy uwzględniać tak zwane „wielkie zasady interpretacji”. Jedną z nich, którą omówiono w artykule, jest uwzględnienie żywej Tradycji całego Kościoła. Pogłębiona refleksja nad relacją Pismo Święte–Kościół prowadzi papieża do wniosku, że życie Kościoła jest właściwym miejscem interpretacji ksiąg natchnionych. Ojcowie Soboru Watykańskiego II oczekiwali, że studium Pisma Świętego stanie się duszą teologii. Ojciec Święty modyfikuje to życzenie i postuluje, by Pismo Święte czytane w komunii Kościoła stało się duszą studium teologicznego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zarys personalizmu integralnego Wincentego Granata

Człowiek od dawna próbował rozumieć siebie samego oraz otaczający go świat. Historia ludzkiej myśli obfituje w wielu uczonych, którzy przy użyciu rozmaitych systemów filozoficznych, etycznych, społecznych czy religijnych, a w czasach najnowszych także za pomocą wysoko rozwiniętej aparatury technicznej, próbowali i próbują wyjaśnić fenomen człowieka. Na tym tle niezwykle interesująca jawi się droga personalistyczna. Stara się ona wyjaśnić istotę bycia człowiekiem za pomocą kategorii ściśle związanych z tym, co prawdziwie ludzkie: z jego doświadczeniem; z jego egzystencją; z relacjami, w których żyje i działa. Współczesna polska myśl antropologiczna posiada co najmniej kilku wybitnych przedstawicieli tego prądu. Jednym z nich był znakomity lubelski personalista i teolog Wincenty Granat.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Hermeneutyka podstawowych pojęć chrystologicznych w teologii Hansa Ursa von Balthasara

Chrystologia Hansa Ursa von Balthasara wydaje się niezrozumiała bez wnikliwej analizy kluczowych dla niej pojęć, do których należą: misja, posłuszeństwo, kenosis, universale concretum. Tylko dzięki przyjrzeniu się misji Jezusa Chrystusa oraz Jego bezwzględnemu posłuszeństwu wydaje się możliwe rozpoznanie w Nim prawdziwego Syna Ojca. Porzucenie postaci Bożej (Flp 2,7), wejście w doświadczenie kenozy, pokazuje radykalizm oddania się woli Posyłającego oraz poddanie działaniu Ducha. Tym samym tajemnica Jezusa Chrystusa staje się niemożliwa do opowiedzenia bez odniesienia do Misterium Trinitas, a także bez uwzględnienia wydarzenia Paschy. Ostatecznie jednak dopiero kategoria chrystologiczna, jaką jestuniversale concretum, pozwala zobaczyć, że „prawdziwie Ten był Synem Bożym” (Mt 27,54).

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Elementy patrylogiczne w teologii Jeana Galota i Brunona Fortego. Zarys patrylogii estetycznej

Ostatnią fazą przygotowań do przeżywania przez Kościół Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa było ogłoszenie przez Jana Pawła II Roku Boga Ojca. Wydarzenie to stało się impulsem do refleksji na temat Pierwszej Osoby Trójcy Świętej. Nie sposób bowiem zrozumieć tego, kim jest Bóg dla człowieka, jeśli nie postawi się w centrum pytania o to, kim jest Ojciec Jezusa Chrystusa.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sztuka miejscem "hierofanii"

Sztuka miejscem świętości − temat, który przedstawia relację między sacrum a profanum. Kształtowana jest przez człowieka i niekoniecznie musi wypływać z przynależności religijnej. Nawet ludzie areligijni posiadają własne sacrum, którego troskliwie strzegą.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mężczyzna i kobieta obrazem Boga. Płeć a obraz Boży w człowieku

Dzięki różnicy płci człowiek, mężczyzna i kobieta, ma możliwość realizowania obrazu Boga, który jest Trójjedyny. Nawet czysto intelektualne neutralizowanie różnicy między płciami jest niepotrzebne, bo nie przyczynia się ani do zachowania równouprawnienia kobiet, ani tym bardziej do tłumaczenia stosunku między naturą człowieka a faktem Bożego obrazu w człowieku. Podkreślanie jedności w różnorodności, charakteryzującej człowieka jako mężczyznę i kobietę, ma walor pedagogiczny i służy przyswojeniu klucza interpretacyjnego całego stworzonego przez Trójjedynego Boga świata. Właściwą przestrzenią realizowania się rzeczywistości Bożego obrazu jest wzajemne oddziaływanie na siebie mężczyzny i kobiety. Każdy człowiek jest także obrazem Boga dla drugiego (por. Mt 25,40), mężczyzna dla kobiety i kobieta dla mężczyzny.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne