rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Szkoła środowiskowa inicjatorem i organizatorem systemu wychowania w określonej społeczności lokalnej

Społeczność lokalna należy do pewnej zbiorowości terytorialnej, stanowi grupę charakteryzującą się pewnymi cechami wynikającymi z faktu zamieszkiwania na określonym terenie. Do grup terytorialnych można zaliczyć: wieś, miasto, osiedle, region, gminę, powiat, województwo a nawet państwo. Te zbiorowości ze względu na zamieszkiwaną okolicę łączą albo dzielą cechy środowiska geofizycznego, jak również historyczno-społeczne aspekty dziedzictwa kulturowego. Kierując się koniecznością oceny działania szkoły środowiskowej przeprowadzono badania na dwóch z założenia różnych populacjach uczniów. Wzięto pod uwagę szkoły w małej miejscowości i szkoły z dużych miejskich osiedli.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przykłady działań w zakresie edukacji środowiskowo-regionalnej wschodniego Podlasia

Podlasie to wyjątkowy region w skali kraju i Europy. Charakteryzują go unikatowe walory przyrodnicze jak i bogactwo kulturowe o znaczeniu regionalnym i narodowym, Podlasie to region zamieszkiwany przez społeczności o różnej religii i podłożu kulturowym. W artykule zaprezentowano przykłady działań podjętych przez lokalne społeczności Podlasia w zakresie ochrony środowiska i zasobów kulturowych regionu.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona prawna walorów turystycznych. Cz. 3. Miejsce ochrony walorów turystycznych w polskim systemie prawnym

Ochrona walorów turystycznych jest przedmiotem podstawowych polskich ustaw ochronnych, takich jak Prawo ochrony środowiska, ustawa o ochronie przyrody, Prawo wodne, ustawa o lasach, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawa o muzeach, ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kumulacja metali w wybranych gatunkach roślin leczniczych z terenu Beskidu Śląskiego i Żywieckiego

Celem przeprowadzonych badań było określenie właściwości fitokumulacyjnych 8 metali ciężkich (Fe, Mn, Zn, Ni, Cr, Cu, Cd, Pb) dla 6 gatunków roślin leczniczych: dziurawca pospolitego (Hypericum perforatum L.), mięty długolistnej (Mentha longifolia L.), pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.), nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea L.), krwawnika pospolitego (Achillea millefolium L.) i wrotyczu pospolitego (Tanacetum vulgare L.). Próbki roślinne oraz próbki gleby pozyskano z rejonów Beskidu Śląskiego i Żywieckiego, z miejscowości Sól i Laliki w okresie od lipca do września 2003 r. Zawartość metali oznaczono za pomocą metody AAS. Zdolności wybiórcze kumulacji roślin określono za pomocą współczynników ekotoksykologicznych: fitokumulacji oraz specyficznej kumulacji.Badane gatunki w największym stopniu kumulowały Fe, Mn, Zn, Ni, Cu, w najmniejszym Cd, Pb, Cr. Największe ilości metali kumulowane były w korzeniach oraz liściach, jednakże obserwowano również znaczny udział łodygi i kwiatów w procesie kumulacji, zwłaszcza Cd i Ni.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona środowiska w europejskim prawie karnym. Część IV. Odpowiedzialność osób prawnych

Artykuły 6 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne zawierają regulacje dotyczące podstaw odpowiedzialności osób prawnych za przestępstwa przeciwko środowisku (art. 6) oraz sankcji stosowanych wobec osób prawnych (art. 7). Przedmiotem czwartej części szkicu jest omówienie tych regulacji oraz skonfrontowanie ich w polską ustawą z 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekoprojektowanie – holistyczne podejście do projektowania

W artykule przedstawiono włączenie aspektów ekologicznych do procesu projektowania i rozwoju produktu. Obecnie przedsiębiorstwa rozwijając nowy produkt, oprócz kosztów i jakości tego produktu coraz większą uwagę zwracają na jego wpływ na środowisko naturalne. Dążą do tego, aby ich produkty były określane jako ekologiczne i coraz częściej wykorzystują do tego ekoprojekowanie, które polega na takim zaprojektowaniu produktu, które umożliwia racjonalne wykorzystanie, surowców materiałów, wody i energii na wszystkich etapach cyklu życia umożliwiając recykling przy jednoczesnym zmniejszeniu wpływu na środowisko. Dlatego właśnie od ekoprojektowania często zależy sukces przedsiębiorstwa. Holistyczne podejście do projektowania, uwzględniające oprócz tradycyjnego projektowania również aspekty ekologiczne, pozwala na połączenie potrzeb klientów z odpowiedzialnością przedsiębiorstwa za środowisko.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nieprzewidywane skutki ocieplenia klimatu: śnieg – norniki –bioróżnorodność

W ostatnich latach pojawiają się coraz częściej sygnały z północnej Europy (>60 N), wskazujące na istotne zmiany zachodzące w przebiegu wieloletniej liczebności norników i lemingów. Zmiany te, polegające na zaniku regularnych cykli populacyjnych o wysokiej amplitudzie i pojawieniu się w ich miejsce niecyklicznych fluktuacji na stosunkowym niskim poziomie liczebności, przypisywane są globalnemu ociepleniu klimatu, najsilniej zaznaczającemu się w północnej i umiarkowanej strefie klimatycznej w okresie zimy. Dane zaprezentowane w tym artykule (1) przedstawiają podobne zmiany dynamikiliczebności w populacjach dwóch gatunków norników w Polsce w okresie ostatnich 25 lat; (2) wskazują, które czynniki meteorologiczne są najistotniejsze dla zimowej przeżywalności norników oraz (3) wykazują statystycznie, że te właśnie czynniki w ostatnim półwieczu zmieniały się niekorzystnie dla norników w miarę ocieplania się klimatu. Ponadto, przedstawiono zależność pomiędzy obniżającą się liczebnością norników a spadkiem zagęszczenia zwierzyny drobnej w Polsce w okresie ostatnich 20 lat, sugerującą, że niedostatek norników jest przyczyną nadmiernej redukcji zwierzyny drobnej przez drapieżniki, dla których norniki, szczególnie w latach masowego występowania, stanowiły poprzednio podstawowe źródło pokarmu.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kolekcja zachowawcza tradycyjnych odmian drzew owocowych w Śląskim Ogrodzie Botanicznym

Uprawa drzew owocowych towarzyszy człowiekowi od neolitu określanego jako początek rolnictwa. Postępy w dziedzinie sadownictwa następowały wraz z rozwojem cywilizacji czego efektem jest wyhodowanie wielu nowych odmian. Obecnie cześć starych tradycyjnych odmian o mniejszej wartości produkcyjnej jest gwałtownie wypierana z upraw. Jednak okazuje się, że wiele tych odmian wykazuje inne wartości, jak np. na dużą odporność na różne patogeny oraz na klimatyczne zmiany środowiska. Czynione są starania mające na celu zgromadzenie jak największej liczby starych, nie komercyjnych już odmian drzew w sadach prowadzonych w sposób tradycyjny. Doskonałym miejscem do zakładania sadów metodą ex situ są ogrody botaniczne, których celem miedzy innymi jest ochrona zasobów genowych. Prowadzenie kolekcji tradycyjnych odmian stwarza możliwości do wykorzystania ich w przyszłości poprzez wprowadzenie badań technikami molekularnymi. Na terenie Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie znajduje się kolekcja sadownicza tradycyjnych odmian drzew owocowych na łącznym obszarze wynoszącym 2,38 ha. Sady te są prowadzone w sposób ekologiczny z użyciem wyłącznie naturalnych środków ochrony roślin oraz nawozów naturalnych. Ponadto na terenie kolekcji odbywają się warsztaty i szkolenia z zakresu sadownictwa, do których prowadzenia zapraszani są specjaliści z instytutów sadowniczych. W przyszłości planuje się rozbudowę kolekcji na nowych miejscach, utworzenie szczegółowej inwentaryzacji drzew rosnących w Ogrodzie oraz pozyskanie kolejnych ginących już odmian tradycyjnych ze starych sadów przydomowych, organizując ekspedycje terenowe.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Krajoznawstwo i turystyka szkolna jako edukacja alternatywna – konteksty przyrodnicze, społeczne, kulturowe i pedagogiczne

W artykule przedstawiono rolę krajoznawstwa i turystyki szkolnej jako alternatywę dla edukacji formalnej, alternatywę dla masowości i jednakowego widzenia świata, alternatywę dla konsumpcyjnego nastawienia do otaczającej rzeczywistości, alternatywę dla narzuconego sposobu poznawania świata. Walory turystyczne potraktowane są jako konstrukt społeczny w dużej mierze wykreowany współcześnie przez media. Obszary jako produkty turystyczne zaspokajające potrzeby turystów-konsumentów są w artykule potraktowane jako symulakry (termin wprowadzony przez Baudrillarda) – sztuczne twory zastępujące rzeczywistość i „pożerające” ją. W tym kontekście szkolna działalność krajoznawczo-turystyczna może być działalnością outsiderów poszukujących autentyzmu, odkrywających i konstruujących własne miejsca, a przez to budujących indywidualną tożsamość poza konsumpcyjnym nurtem turystyki.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność stężenia biogenów w wodzie rzeki Mała Panew pod wpływem opadów atmosferycznych i przepływów w rzece

W pracy omówiono wyniki badań nad zmiennością stężeń związków pokarmowych: azotu azotanowego, amonowego i fosforanów w rzece Mała Panew w latach 1998 i 2002. Porównano zależności między stężeniem tych biogenów w wodzie rzeki pod wpływem opadów atmosferycznych i przepływów w rzece. Stwierdzono, że w ciągu roku troficzność wód rzecznych zmieniała się. Najwyższe stężenia biogennych substancji występowały zimą i wczesną wiosną. Najniższe stężenia występowały latem, kiedy rośliny intensywnie pobierają składniki pokarmowe.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tendencje zmian w zakresie wielkości emisji głównych zanieczyszczeń środowiska w Polsce w latach 1990-2008

W niniejszym artykule dokonano oceny zmian w zakresie wielkości emisji głównych zanieczyszczeń środowiska w Polsce, od rozpoczęcia transformacji gospodarczo-społecznej do 2008 r. Analizą objęto wielkości głównych zanieczyszczeń powietrza, wód oraz powierzchni ziemi. Zostało to wyrażone w postaci ilości odprowadzonych do powietrza substancji lotnych, tj. dwutlenku siarki, tlenków azotu, dwutlenku węgla, tlenku węgla oraz pyłów, ilości odprowadzonych do wód ścieków przemysłowych i komunalnych oraz ilości wytworzonych odpadów komunalnych i odpadów pozostałych. W formie graficznej zaprezentowano tendencje w zakresie wielkości wszystkich wymienionych zanieczyszczeń w analizowanym okresie.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasady rozwoju zrównoważonego w działalności zakładów przemysłowych w zakresie obiektów wodno-ściekowych

Zasady ekorozwoju poprzez wymagania prawodawstwa krajowego obligują wszystkie podmioty gospodarcze do zapewnienia odpowiedniej jakości odprowadzanych wód i ścieków jak i do oszczędnego i racjonalnego korzystania z istniejących zasobów wód. Brak kompleksowego podejścia oraz niedostatek "dobrych praktyk" w zakresie oczyszczania wód i ścieków w tym wód deszczowych, oraz oszczędności zasobów wody, skutkuje niską konkurencyjnością przedsiębiorstw zarówno na rynku lokalnym jak i w skali Unii Europejskiej. Jednocześnie rosnące wymagania w zakresie norm ochrony środowiska wymusza zainteresowanie przemysłu optymalizacją posiadanych obiegów technologicznych pod kątem ograniczania kosztów związanych ze zużyciem wody oraz odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Obecnie szczególnego znaczenia nabiera problematyka minimalizacji presji emisji przemysłowej na ekosystemy wodne i ekosystemy glebowe. Wynika to z faktu zlewniowego podejścia do zarządzania zasobami wodnymi zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej jak i konieczności przywracania dobrego stanu ekologicznego zasobom wodnym.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Edukacja środowiskowa społeczności lokalnych na przykładzie działalności Zarządu Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Kielcach

LOP została utworzona w dniu 8 stycznia 1928 roku i od początku swego istnienia dostrzegała potrzebę popularyzacji wiedzy przyrodniczej w polskim społeczeństwie. Przedstawiono główne cele działań Ligi od początku jej istnienia, a następnie dokonano krótkiej charakterystyki działań proekologicznych zrealizowanych przez Zarząd Okręgu LOP w Kielcach w roku szkolnym 2005/06. Były to: - rajdy i wycieczki przyrodnicze do gospodarstw ekologicznych - prelekcje i odczyty w szkołach - konkursy: wiedzy, plastyczne, muzyczne i literackie - konkursy o charakterze zorganizowanych akcji - konkurs informatyczny poświęcony prezentacji walorów przyrodniczo-krajobrazowych regionu świętokrzyskiego. Uwzględniono również formy pomocy nauczycielom między innymi poprzez wydawanie i rozprowadzanie materiałów informacyjno-szkoleniowych. Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Kielcach skierował ofertę do nauczycieli  i wszystkich zainteresowanych problemami ochrony przyrody i środowiska uwzględniając w niej kalendarium działań.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kompetencje nauczycieli do realizacji zadań kształcenia środowiskowego na poziomie nauczania wczesnoszkolnego

Wyniki uzyskane z sondażu przeprowadzonego wśród nauczycieli wynika, że edukacja środowiskowa zarówno do roku 1999, jak i obecnie jest realizowana w nauczaniu zintegrowanym, zajęć terenowych i różnych form pozalekcyjnych. Różnorodność form zajęć o charakterze środowiskowym oraz częstotliwość odbywania zajęć pozalekcyjnych jest związana z lokalizacją szkoły. Prawie co trzeci nauczyciel podkreśla duże znaczenie zajęć z edukacji środowiskowej dla poznawania przykładów degradacji środowiska i jej negatywnych dla człowieka skutków zdrowotnych.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dekada ONZ Edukacji dla Rozwoju Zrównoważonego (2005 - 2014) - geneza, cele i dotychczasowy przebieg

Od czasu kiedy powołana przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych Światowa Komisja do spraw Środowiska i Rozwoju w 1987 roku wprowadziła do oficjalnego obiegu termin "rozwój zrównoważony" minęło 20 lat. Podczas konferencji na szczycie ONZ pod hasłem Środowisko i Rozwój w Rio de Janeiro w 1992 r oficjalnie przyjęto filozofię rozwoju zrównoważonego jako wykładnię dalszego rozwoju ludzkości. Uzgodniony wtedy dokument Globalny Plan Działania Agenda 21 w paragrafie 36 zobowiązuje wszystkie państwa-strony porozumienia do "Promowania nauczania, kształtowania świadomości i szkolenia w zakresie rozwoju zrównoważonego i ochrony środowiska". Przy przygotowywaniu podsumowania osiągnięć w 10 lat po Rio przeprowadzono analizę wdrażania zasad rozwoju zrównoważonego w krajach sygnatariuszach Agendy 21. Wyniki prezentowane podczas kolejnego Szczytu ONZ na Temat Rozwoju Zrównoważonego w 2002 roku w Johannesburgu wskazywały, że również w dziedzinie edukacji i społecznej świadomości postępy są mniejsze niż należałoby się spodziewać. Dlatego też powierzono UNESCO przygotowania do oficjalnego ogłoszenia na lata 2005-2014 ogólnoświatowej Dekady Edukacji dla Rozwoju Zrównoważonego. W grudniu 2002 Zgromadzenie Ogólne NZ podjęło stosowną decyzję zobowiązując wszystkie państwa do przystąpienia do Dekady. Celem tej wielkiej międzynarodowej inicjatywy jest promowanie takiej edukacji, która będzie służyła wdrażaniu zasad rozwoju zrównoważonego kładąc nacisk zarówno na aspekty środowiskowe jak i ekonomiczne i społeczne oraz ich pełną współzależność. Dekada ma być wzmocnieniem i inspiracją dla wspólnego poszukiwania nowych programów i zadań oraz ustalania nowych standardów edukacji niezbędnych w stawianiu czoła podstawowym problemom ludzkości. Rozwiązywaniu wielu z tych problemów są również poświęcone równoległe programy UNESCO, które wspólnie się uzupełniając stawiają sobie zadania określone jako Cele Milenijne ONZ. W artykule omówiono dotychczasowe osiągnięcia i problemy we wdrażaniu Dekady EZR prezentowane na międzynarodowych konferencjach (w Bonn w 2006 r. i Berlinie w 2007) organizowanych przez UNESCO. Przedstawione są też polskie inicjatywy związane z przebiegiem Dekady min. działania Polskiej Grupy Roboczej do spraw Dekady EZR powstałej z inspiracji Centrum Badań nad Środowiskiem Uniwersytetu Warszawskiego i objętej honorowym patronatem Polskiego Komitetu UNESCO.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości pozyskania środków na edukację ekologiczną (środowiskową) społeczności lokalnych

Edukacja ekologiczna społeczności lokalnych stanowi niezbędny element działań na rzecz szeroko rozumianej ochrony przyrody i jest realizowana w myśl zapisów dokumentów krajowych i międzynarodowych. W Polsce, zadania z zakresu edukacji ekologicznej są w dużej mierze dofinansowywane ze środków funduszy celowych ochrony środowiska i gospodarki wodnej. System funduszy stanowią: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, fundusze wojewódzkie, powiatowe i gminne. Ich dochody pochodzące z opłat i kar za korzystanie ze środowiska są przeznaczane na finansowanie projektów realizowanych przez osoby, instytucje, organizacje i przedsiębiorstwa. Projekty te to m.in. kampanie informacyjno - promocyjne, szkolenia, imprezy masowe, festiwale i konkursy o zasięgu ogólnopolskim i lokalnym. Fundusze OŚiGW biorą także udział w absorpcji środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.  W nowym okresie programowania funduszy unijnych 2007-2013, Polska będzie miała do dyspozycji środki pochodzące z Funduszu Spójności i funduszy strukturalnych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego), które będą alokowane za pomocą 6 Programów Operacyjnych i 16 wojewódzkich Programów Regionalnych. W Programie Operacyjnym "Infrastruktura i Środowisko", zaplanowano ponad 36 mld euro na realizację zadań z zakresu ochrony środowiska, w tym także edukacji ekologicznej. W ramach Priorytetu 5 - "Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych, w Działaniu 5.4. przewidziano możliwości finansowania działań mających na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie potrzeby i właściwych metod ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu. Aplikować o środki z Działania 5.4. mogą zarówno instytucje samorządowe, jak i branżowe oraz inne osoby prawne i fizyczne. Projekty zgłaszane przez beneficjentów powinny być związane z szeroko pojmowanym kształtowaniem zachowań proekologicznych, projekty kompleksowe edukacji ekologicznej, a w tym: projekty organizacji szkoleń, programów aktywnej edukacji z dziedziny ochrony środowiska, ochrony przyrody i różnorodności biologicznej. Działania sprecyzowane w PO "Infrastruktura i Środowisko" są komplementarne z działaniami Regionalnych Programów Operacyjnych, które będą realizowane w poszczególnych województwach.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Program informacyjno-edukacyjny w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, a postawy mieszkańców gmin dorzecza górnej Raby

Problem zanieczyszczenia wody w Polsce musi być jak najszybciej rozwiązany. Szczególnie duże korzyści może przynieść unowocześnienie gospodarowania zasobami wodnymi przez zarządzanie nimi w ramach zlewni, a nie województwa. Taka sytuacja ma miejsce na terenie dorzecza górnej Raby. Gminy z dorzecza oraz Miasto Kraków utworzyły związek, którego celem jest ochrona jakości wody w Rabie i Zbiorniku Dobczyckim. Jednak wśród społeczności lokalnej pojawił się opór w stosunku do budowy nowych oczyszczalni czy rozbudowy systemu kanalizacji, co hamuje inwestycje Związku. Dlatego edukacja i kształtowanie świadomości to ważne elementy gospodarki wodnej. We współpracy z Zespołem Edukacji Ekologicznej INOŚ UJ w latach 2003-2004 na terenie gmin dorzecza zrealizowano program informacyjno-edukacyjny oparty o innowacyjną technikę ,,doradców domowych". Podstawowym założeniem programu było odwiedzenie przez doradców jak największej liczby domostw, zbadanie ich nastawienia do planów rozbudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz promowanie zachowań prośrodowiskowych. W pierwszej fazie programu (2003) doradcy odwiedzili 1721 gospodarstw. Około 30% mieszkańców wyraziło sprzeciw wobec budowy nowych oczyszczalni ścieków w ich miejscu zamieszkania. W drugim etapie programu doradcy domowi wizytowali kolejne gospodarstwa wśród których było 24% tych, które wzięły udział w pierwszym etapie programu. Ewaluacja wykazała, że mieszkańcy, którzy spotkali się z doradcami po raz drugi, byli bardziej świadomi stanu czystości wód dorzecza, częściej wyrażali zgodę na odpłatne podłączenie gospodarstwa do kanalizacji oraz na budowę oczyszczalni ścieków w pobliżu miejsca ich zamieszkania. Aby efekty edukacji były długotrwałe, a działania podjęte na terenie dorzecza przyniosły oczekiwane zmiany w świadomości mieszkańców program powinien być kontynuowany i ewaluowany.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nauczyciel inicjatorem projektów edukacyjnych dla lokalnego środowiska

W artykule przedstawiono środowiskowy projekt edukacyjny jako kompleksową strategię nauczania dotyczącą rozwiązywania problemów zrównoważonego rozwoju lub ochrony środowiska. Omówiono następujące fazy realizacji projektu: wybór problemu badawczego, określenie celów, przygotowanie programu , poszukiwanie darczyńców, realizacja i prezentacja wyników. Następnie przedstawiono rodzaje projektów i omówiono konkretne ich przykłady.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Świadomość środowiskowa polskiego społeczeństwa

Świadomość środowiskowa (ekologiczna) obejmuje przekonania, poglądy, opinie oraz wzorce zachowań, związane ze stosunkiem ludzi do przyrody. Podłożem świadomości jest wiedza nabyta w szkole i poza szkołą, tradycja kulturowa określonej grupy społecznej, presja opinii tej grupy oraz własne doświadczenia. Z badań wynika, że ponad 80% społeczeństwa interesuje się ochroną środowiska (17,69% wykazuje - duże zainteresowanie, a 64,51% średnie). Zdaniem 55,86% ankietowanych w gminach należałoby prowadzić działania środowiskowe dotyczące np. wprowadzania terenów zielonych w osiedlach, gospodarki odpadami, budowy oczyszczalni ścieków. Współczesne standardy światowe narzucają edukacji środowiskowej poważne wymagania. Nauczyciel powinien umieć myśleć kategoriami globalnymi ludzkości i umieć takie myślenie przenieść do szkoły oraz społeczności lokalnej. Nauczyciel przygotowywany jest do pracy z uczniami, a jego działalność społeczna zależy bardziej od indywidualnych potrzeb i motywacji. Zatem istnieje potrzeba kompleksowych rozwiązań. Zależy to w dużej mierze od dobrej woli, świadomości ekologicznej i zaangażowania samorządów lokalnych. W programie ochrony środowiska gminy musi być miejsce nie tylko na systemowe rozwiązania inwestycyjne ale również na edukację lokalnego społeczeństwa, które z tych inwestycji korzysta.

Czasopismo: Problemy Ekologii
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka