rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie analizy SWOT w kartograficznej prezentacji atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich

W artykule omówiono możliwość zastosowania analizy SWOT w kartografii, Jest to metoda badawcza, umożliwiająca ustalenie optymalnego zakresu treści tonalno-kreskowych map obrazowych, ukierunkowanych na prezentację atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich. Nazwa SWOT to akronim angielskich słów: Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats (silne strony, słabe strony, szanse, zagrożenia).  Tonalno-kreskowe mapy obrazowe są tworzone na podstawie dwóch różnych pod względem grafiki obrazów, to jest grafiki tonalnej i kreskowej. Pierwsze z nich to zdjęcia lotnicze, drugie zaś - tradycyjne mapy topograficzne. Do materiałów tych odniesiono wszystkie badania i prace eksperymentalne związane z ustaleniem treści tonalno-kreskowej mapy obrazowej.  Na podstawie analizy SWOT dokonano oceny walorów poznawczych, wynikających ze sposobu wizualizacji tych samych elementów, występujących w obrazie zdjęcia lotniczego i w treści map topograficznych, oraz określono trendy w tworzeniu zintegrowanego obrazu treści mapy. Prace badawcze prowadzono na przykładzie miasta i gminy Warka.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ projektowanego przejścia drogowego na wody gruntowe w bagiennej dolinie rzeki

Planowane przejście drogowe przez dolinę rzeki Rospudy wzbudza wiele kontrowersji. Istnieją uzasadnione obawy, że inwestycja ta może ujemnie oddziaływać na walory przyrodnicze bagiennej doliny. Między innymi mogą zmienić się stosunki wodne, co prowadzi do degradacji flory i fauny. W pracy przedstawiono wyniki badań modelowych stanu wód gruntowych w dolinie zarówno podczas realizacji inwestycji, jak i eksploatacji obiektu po zakończeniu prac budowlanych.  Zastosowano model numeryczny MODFLOW, który umożliwił odwzorowanie obecnych warunków wodnych (położenie wód gruntowych) na obszarze doliny, a także oszacowanie wielkości zmian w położeniu zwierciadła wód gruntowych pod wpływem realizacji planowanej inwestycji.  Metodykę prac badawczych oraz wyniki wariantowych (różne technologie przejścia doliny) obliczeń położenia zwierciadła wód gruntowych przedstawiono w niniejszym opracowaniu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie krajobrazów dźwiękowych wsi tradycyjnej i podmiejskiej

Celem niniejszej pracy jest porównanie i ocena krajobrazu dźwiękowego dwóch małopolskich wsi różniących się przede wszystkim sposobem użytkowania i trybem życia ich mieszkańców. Badania zostały przeprowadzone w jednej porze roku (jesień) na terenie tradycyjnej wsi Zdynia oraz podmiejskiej wsi Zielonki. Na terenie obu obiektów badawczych przeprowadzono pomiar poziomu hałasu oraz dokonano inwentaryzacji charakterystycznych dźwięków. Poniższe badania wskazują, jak ogromne różnice występują pomiędzy krajobrazem dźwiękowym wsi tradycyjnej i podmiejskiej. Pod względem natężenia hałasu największe różnice można zaobserwować pomiędzy wartościami średnimi i maksymalnymi. Wartości średnie na terenie wsi Zielonki są wyższe odpowiednio – w ciągu dnia o 23,2 dB, wieczorem 18,0 dB i w nocy 10,6 dB. W przypadku wartości maksymalnych zmierzonych w obu wsiach największą różnicę obserwuje się w porze dziennej, gdzie w jednym z punktów pomiarowych we wsi Zielonki zanotowano 102,3 dB – co było największą uzyskaną wartością. Dla porównania w Zdyni największa wartość w porze dziennej to zaledwie 46,2 dB, co daje aż 56,1 dB różnicy. Podobne różnice można dostrzec w samej sferze fonicznej – w Zielonkach najczęściej słyszane są dźwięki z grupy antropogenicznych (56 zdarzeń z 57 to dźwięki komunikacyjne – głównie samochody). Z kolei wieś Zdynia jesienią jest bardzo uboga w dźwięki antropogeniczne, przeważają te o charakterze przyrodniczym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odpływy podziemne i niskie w potokach górskich

W pracy dokonano analizy danych hydrologicznych z lat 1970/1971-2000/2001 dotyczących odpływów dobowych pochodzących ze zlewni dwóch potoków w źródłowej części zlewni Grajcarka, prawostronnego dopływu Dunajca. Pozwoliło to na określenie średniego podziemnego odpływu jednostkowego, częstości występowania odpływów dobowych oraz rozkładu i czasu trwania niskich odpływów jednostkowych ze zlewni obu potoków.  Analiza wykazała, że jedna ze zlewni, tj. Czarna Woda, ma większe zasoby wodne oraz korzystniejszy stosunek zasilania podziemnego do zasilania powierzchniowego. Sytuacja taka może wynikać z faktu korzystnego oddziaływania obszarów leśnych w półroczu letnim, kiedy to występuje o około 23% mniej dni z niskimi odpływami jednostkowymi niż w sąsiadującej, słabiej zalesionej zlewni Białej Wody.  Zestawienie czasu trwania niskich odpływów jednostkowych w poszczególnych latach pozwoliło stwierdzić, że w ostatnim dziesięcioleciu hydrologicznym 1991/1992-2000/2001 nastąpiło zwiększenie czasu trwania niskich odpływów jednostkowych. Konsekwencją tego jest zmniejszanie się odnawialnych zasobów wodnych, co niekorzystnie wpływa na środowisko.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka biochemiczna proteazy syntetyzowanej przez Streptomyces rimosus

Badania prezentowane w niniejszej pracy miały na celu charakterystykę biochemiczną zewnątrzkomórkowej proteazy syntetyzowanej przez wyizolowany z gleby szczep Streptomyces rimosus i ocenę możliwości praktycznego wykorzystania tego enzymu w przemyśle. Badany enzym wyizolowano z 7-dniowych hodowli bakterii Streptomyces rimosus. Oczyszczony dwukrotnie enzym wykorzystano do charakterystyki biochemicznej w zakresie optymalnych warunków jego działania oraz wpływu aktywatorów i inhibitorów. Proteaza syntetyzowana przez S. rimosus wykazywała najwyższą aktywność w temperaturze 50°C i pH 7,5 oraz wysoką termostabilność w temperaturze 50°C. Dwuwartościowe jony Zn, Mo, Ni, Cd, Co hamowały aktywność enzymu, natomiast Ca i Mg – aktywowały. Silna inhibicja aktywności enzymu w obecności diizopropylofluorofosforanu (DFP) świadczy o tym, że jest to proteaza serynowa. Aktywność badanego enzymu była stabilna w obecności takich detergentów, jak Triton X-100, Tween 20, Tween 80, bromek heksadecylotrimetyloamoniowy (CTAB) oraz dodecylosiarczanu sodu (SDS).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość makro- i mikroelentów w glebach murszastych w obrębie Równiny Odrzańsko-Zalewowej

Celem przeprowadzonych badań było określenie zawartości makro- i mikroelementów w glebach murszastych użytkowanych jako grunty orne. Profil gleb murszastych występujących w obrębie Równiny Odrzańsko-Zalewowej budują piaski luźne pochodzenia fluwioglacjalnego. O ich przydatności rolniczej decyduje poziom murszasty (Aip). Gleby te w poziomie powierzchniowym miały odczyn kwaśny bądź bardzo kwaśny, natomiast w skale macierzystej lekko kwaśny. Zasobność w przyswajalne formy fosforu, potasu i magnezu utrzymywała się w granicach od średniej do wysokiej. Oznaczona zawartość mikroelementów oscylowała wokół wartości uznawanych za naturalne dla gleb piaszczystych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tonalno-kreskowe mapy obrazowe opracowywane na potrzeby turystyki wiejskiej - podstawy metodyczne

Wykorzystanie danych teledetekcyjnych do sporządzania map umożliwia efektywne prezentowanie walorów przyrodniczych, kulturowych i innych elementów społeczno-gospodarczych środowiska wiejskiego. Stwarza to podstawy do opracowania nowego typu map na potrzeby promocji turystyki wiejskiej. W artykule przedstawiono problemy związane z ustaleniem walorów turystycznych obszarów wiejskich oraz określono komponenty ujmujące podstawowe kategorie i struktury krajobrazu wiejskiego. Omówiono również rolę i znaczenie informacji zawartych w zdjęciach lotniczych oraz zasady integracji z informacjami pozyskanymi ze źródeł kartograficznych i pozakartograficznych w celu opracowania nowego typu tonalno-kreskowych map obrazowych, promujących atrakcyjność turystyczną obszarów wiejskich. Powyższą problematykę przedstawiono na przykładzie badań prowadzonych na obszarze miasta i gminy Warka.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zasobów wód odpływających z wybranych małych zlewni rolniczych Pogórza Wadowickiego

Celem pracy jest poznanie zasobów wód odpływających z wybranych małych zlewni rolniczych Pogórza Wadowickiego. Badania prowadzono w latach hydrologicznych 1999-2001 na terenie trzech zlewni: Górka, Barnczak i Wronowiec, o powierzchniach 0,87, 1,21, 1,60 km², położonych w zachodniej części województwa małopolskiego. Najwyższą roczną warstwę odpływu, wynoszącą 524 mm, stwierdzono w zlewni Wronowiec. Przewyższała ona o 74 mm (16%) i 153 mm (41%) odpływy zaobserwowane w Barnczaku i Górce. Średnie roczne warstwy odpływu z badanych zlewni stanowiły od 41 do 54% opadu. Średnio w półroczu zimowym odpływało od 29 do 60 mm wody mniej niż latem, ale w niektórych latach badań relacje odpływu między półroczami były bardziej zróżnicowane. Współczynniki odpływu w okresach zimowych na wszystkich obiektach były większe niż w półroczach letnich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmian warunków wodnych, szaty roślinnej i gleb bagna ławki w dolinie Biebrzy

Celem pracy jest określenie warunków siedliskowych panujących w basenie dolnym doliny Biebrzy metodą transektów dolinowych, na podstawie szczegółowego rozpoznania stosunków wodnych, glebowych i fitosocjologicznych.  W pracy zawarto charakterystykę siedliskową zabagnionej doliny rzeki, na przykładzie dolnego odcinka Biebrzy. Szczególną uwagę poświęcono warunkom hydrologicznym, które w decydującej mierze wpływają na siedlisko i zachodzące w nim procesy. Na podstawie rozpoznania stratygrafii złoża torfowego na przeważającej części przekroju dolinowego odtworzono prawdopodobny, historyczny przebieg procesu zabagnienia doliny. Na podstawie wierzchniej warstwy torfowiska można ocenić obecnie zachodzące procesy glebowe. Informacje o występujących zbiorowiskach roślinnych były podstawą do wyznaczenia pięciu stref ekologicznych różniących się rodzajem roślinności, sposobem zasilania hydrologicznego, dynamiką procesów sukcesji roślinnej. Na podstawie ponad pięćdziesięcioletnich obserwacji stanów wody w rzece ustalono dla każdej ze stref: długość trwania zalewu, częstość trwania zalewu o określonej intensywności, liczbę wystąpień zalewu w poszczególnych latach oraz czas trwania zalewu podczas okresu wegetacyjnego. Wyznaczono w ten sposób zasięg oddziaływania wód rzecznych na przyległe tereny zalewowe. W wyniku analizy danych hydrologicznych nie stwierdzono zmniejszenia się wielkości, częstości lub czasu trwania zalewów rzecznych. Przeciwnie, od lat 70. XX w. obserwuje się pewne wydłużenie trwania zalewów. Może mieć to związek ze zmniejszeniem retencji basenów środkowego i górnego na skutek przeprowadzonych prac melioracyjnych.  W celu wytłumaczenia zmian w części zbiorowisk roślinnych i korzeniowej warstwie gleby, wskazujących na okresowe przesychanie siedlisk, należy przeprowadzić badania dynamiki zmian retencji śniegowej i zmian w zasilaniu Bagna Ławki wodą z tych zasobów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki stosowania geokompozytu magazynującego wody opadowe

Trwałość i bezpieczeństwo budowli ziemnych zależy od stanu ich ubezpieczeń trawiastych. Trudne warunki pogodowe w okresie letnim powodują, że roślinność źle się rozwija lub usycha i przestaje pełnić funkcje przeciwerozyjne. W artykule przedstawiono obserwacje wzrostu i kondycji roślinności ubezpieczeń trawiastych wału przeciwpowodziowego z zastosowaniem geokompozytu sorbującego wodę. Geokompozyt ten składa się z geowłókniny tworzącej taśmę, wypełnioną superabsorbentem sorbującym wodę. Zastosowanie geokompozytu ogranicza skutki stresu wodnego roślin. Geokompozyt można w sposób kontrolowany wykorzystywać do zabezpieczeń przeciwerozyjnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gatunki, zbiorowiska roślinne i siedliska decydujące o różnorodności biologicznej doliny górnej Narwi

W artykule zaprezentowano najważniejsze dla różnorodności biologicznej doliny górnej Narwi gatunki, zbiorowiska oraz siedliska roślin. W pracy wykorzystano wyniki badań autorów z lat 1993-2001 oraz materiały archiwalne. Zebrano również dane na temat istniejących obszarów chronionych na analizowanym odcinku i porównano ich lokalizację z rozmieszczeniem opisywanych siedlisk i zbiorowisk roślinnych. Sformułowano podstawowe, wstępne zalecenia ochronne oraz potrzeby badawcze w zakresie rozpoznania roślinności i siedlisk doliny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ terminu wykaszania na zdolność odnawiania się trzciny i skład gatunkowy zbiorowisk

Zaprzestanie ekstensywnego użytkowania doliny Biebrzy w ostatnich kilkudziesięciu latach spowodowało ekspansję zakrzaczeń wierzbowych, brzozy oraz trzciny. Zachowanie różnorodności zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla torfowiskowej, ekstensywnie użytkowanej doliny Biebrzy i związanych z nimi gatunków fauny, zwłaszcza awifauny, wymaga wiedzy o optymalnych terminach koszenia w celu wyeliminowania trzciny wkraczającej na mechowiska, zbiorowiska turzycowo-mszyste.  W 1998 r. rozpoczęto eksperyment na dwóch obiektach Czarna Brzezina i Kapice. Corocznie na każdym z obiektów po dwie powierzchnie eksperymentalne były koszone, a biomasa usuwana w styczniu (powierzchnie I), czerwcu (powierzchnie VI), lipcu (powierzchnie VII) i w sierpniu (powierzchnie VIII).  Uzyskane wyniki potwierdzają, iż koszenie ogranicza możliwości odnawiania się trzciny. Stwierdzono zmniejszenie zagęszczenia i wysokości pędów trzciny na wszystkich powierzchniach. Największe zmniejszenie zagęszczenia stwierdzono na powierzchniach wykaszanych w sierpniu i styczniu na obu obiektach oraz na powierzchni kontrolnej na obiekcie Czarna Brzezina. Zmniejszenie zagęszczenia trzciny na powierzchni kontrolnej na obiekcie Czarna Brzezina jest prawdopodobnie spowodowane znacznym zwiększeniem - z ok. 5% do 51% - udziału wierzby szarej (Salix cinerea). Bardziej ewidentne wycofywanie się trzciny uwidoczniło się w siedlisku posusznym na obiekcie Kapice. W 2001 r. na większości powierzchni eksperymentalnych tego obiektu rozwijało się zbiorowisko trawiaste z niewielkim udziałem trzciny (6-16%) o osłabionej żywotności oraz ze znacznym udziałem nitrofilnych gatunków. Z uwagi na krótki okres realizacji eksperymentu badania powinny być kontynuowane.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bakterie redukujące NO3¯ do NO2¯ i denitryfikacyjne (redukujące NO3¯ do N2O/N2) w wodzie glebowo-gruntowej zlewni jeziora eutroficznego

Badano liczebność bakterii redukujących NO3¯ do NO2¯ i denitryfikacyjnych (redukujących NO3¯ do N2O/N2) w wodzie glebowo-gruntowej zlewni jeziora Bartąg (jezioro eutroficzne) w 6 kolejnych cyklach rocznych (w latach 1974--980). Badaniem objęto wodę ze studzienek odwierconych na wzniesieniach (studzienki 5. i 10.) oraz w zagłębieniach terenu (studzienki 2., 3., 6., 8., 13.). Średni poziom wód glebowo-gruntowych w tych studzienkach wynosił 61-75 cm p.p.t. zimą oraz 157-168 cm p.p.t. latem i jesienią. Liczba bakterii redukujących NO3¯ do NO2¯ w wodzie pobieranej z tych studzienek mieściła się w zakresie kilku rzędów wielkości. Najwięcej ich występowało w latach 1974-1976 (do 250· 10<sup>6</sup> NPL·cm-³). W latach 1977-1980 ich liczba nie przekraczała 25· 10<sup>3</sup> NPL·cm-³ . Z reguły więcej ich stwierdzano po opadach deszczu latem i jesienią. Liczba bakterii denitryfikacyjnych była większa tylko jesienią 1976 r. w wodzie pobieranej ze studzienki 3., odwierconej w zagłębieniu terenu. W latach 1975, 1978 i 1979 ich liczba nie przekraczała 14· 10<sup>3</sup> NPL·cm-³.  Różnice w liczebności tych bakterii w wodzie pobieranej ze studzienek odwierconych na wzniesieniach i w zagłębieniach terenu byly różnokierunkowe. Stwierdzono istotną, dodatnią zależność korelacyjną między liczbą bakterii redukujących NO3¯ do NO2¯ w wodzie pobieranej ze studzienki 6. (w zagłębieniu terenu) a liczbą tych bakterii w wodzie pelagialu jeziora Bartąg. Wykazano ponadto dodatnią zależność korelacyjną między liczbą bakterii denitryfikacyjnych w wodzie większości studzienek (z wyjątkiem studzienki 10. na wzniesieniu) a liczbą tych bakterii w wodzie pelagialu jeziora Bartąg i w wodzie cieku powierzchniowego drenującego omawianą zlewnię.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w ugrupowaniu ptaków ekosytemu łąki turzycowej po wznowieniu użytkowania rolniczego

Celem badań przeprowadzonych na terenie Bagna Ławki, w Biebrzańskim Parku Narodowym, było określenie zmian w ugrupowaniu ptaków łąki turzycowej, które zaszły pod wpływem wznowienia jej koszenia. Uwzględniono wyniki dwu lat badań prowadzonych od 1999 r. na powierzchni "Batalionowa" (38,5 ha otwartego turzycowiska) i dane z 2000 r. z powierzchni "Mozaika" (15 ha turzycowiska częściowo zakrzaczonego i pokrytego trzciną). Jesienią 1999 r. wykoszono 17,5 ha łąki turzycowej pierwszej powierzchni. W roku następnym tylko na części koszonej "Batalionowej" pojawiły się lęgowe rycyki (Limosa limosa) i krwawodzioby (Tringa totanus). Ich powrót na dawne lęgowiska, jako jednoznacznie związany z faktem koszenia łąki turzycowej, pozwala wnioskować o częściowej antropogeniczności biocenozy turzycowiska i sugeruje konieczność aktywnej ochrony bioróżnorodności łąk turzycowych Bagna Ławki.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Różnorodność florystyczna zbiorowisk roślinnych na wybranych terenach porolnych Kampinowskiego Parku Narodowego

Celem pracy jest ustalenie i porównanie różnorodności florystycznej terenów użytkowanych jako łąki dwukośne, przez 10 lat pozostawionych spontanicznej sukcesji oraz 15 lat temu zalesionych. Przedstawiono rezultaty badań wykonanych w latach 2004 i 2005, w miejscowości Wiersze w Kampinoskim Parku Narodowym. Dotyczyły one zmianw pięciu grupach zbiorowisk roślinnych. Na podstawie porównania średniej liczby roślin poszczególnych grup syntaksonomicznych stwierdzono istotne statystycznie różnice w zbiorowiskach roślinnych z Agrostis canina i ze związku Magnocaricion Koch 1926. Zmiany w zbiorowiskach roślinnych z Molinia caerulea, Festuca rubra i Deschampsia caespitosa opisują wskaźniki różnorodności gatunkowej Shannona, odrębności florystycznej oraz walor florystyczny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zróżnicowanego wieloletniego nawożenia mineralnego na zbiorowiska łąkowe na glebie torfowo-murszowej

W latach 1994-1997 na podstawie doświadczenia polowego, realizowanego metodą losowanych bloków w sześciu powtórzeniach, przeprowadzono ocenę wpływu wieloletniego nawożenia mineralnego na zbiorowiska łąki trwałej 2-kośnej położonej na posusznej glebie torfowo-murszowej. Oceniano plonowanie, skład florystyczny oraz stosunki socjologiczne z określeniem kierunków rozwoju i warunków wilgotnościowych fitocenoz. W doświadczeniu tym, od 1957 r., stosowano następujące kombinacje nawozowe: 0, K, PK, NPK.  Brak nawożenia powodował bardzo silną degradację łąki, zanikanie darni oraz liczne występowanie mszaków charakterystycznych dla siedlisk suchych, głównie z rodzaju Brachytecium i Ceratodon. Nawożenie potasem (K) sprzyjało kształtowaniu się zbiorowisk bogatych florystycznie, o złożonej strukturze fitosocjologicznej, z udziałem cennych przyrodniczo gatunków charakterystycznych dla łąk naturalnych i półnaturalnych. Największy wpływ na plony miało nawożenie fosforem i potasem (PK), które decydowało o rozwoju traw wysokich, głównie stokłosy bezostnej (Bromus inermis Leyss.) oraz sprzyjało wzbogacaniu zbiorowisk w nitrofilne gatunki zielne. Działanie azotu nawozowego na plony było nieznaczne, nasilało natomiast synantropizację fitocenoz.  Niezależnie od zaznaczonych różnic w składzie florystycznym i strukturze fitosocjologicznej fitocenoz, rodzaj nawożenia nie różnicował wartości liczbowych średnich wskaźników wilgotnościowych, określanych w skali 10-stopniowej, stanowiących podstawę oceny uwilgotnienia siedlisk łąkowych na podstawie występującej flory.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki nawożenia gnojówką bydlęcą i nawozami mineralnymi łąki na glebie torfowo-murszowej

Badania realizowano w latach 1998-2001 na łące położonej na glebie torfowo-murszowej we wsi Modrzewie w woj. zachodniopomorskim. Porównywano działanie gnojówki z działaniem nawożenia mineralnego na plonowanie runi łąkowej, skład chemiczny i botaniczny siana oraz skład chemiczny wód gruntowych.  W okresie trwania doświadczenia stwierdzono między innymi, że plony siana z kombinacji, na których stosowano gnojówkę wiosną i po sprzęcie pierwszego pokosu były większe niż z poletek, na których roczną dawkę dzielono na dwie lub trzy równe części w okresie wegetacyjnym. Gnojówka bydlęca wpłynęła dodatnio na zwiększenie zawartości w sianie sodu, magnezu, wapnia i miedzi. Nie wpłynęła ujemnie na jakość wód gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ rodzaju pokrycia terenu w różnych strefach doliny biebrzy na wybrane parametry chemiczne gleb organicznych

Chemizm utworów powierzchniowych i gleb kształtowany jest przez różnorodne procesy wynikające z obiegu materii. W niniejszym artykule zwrócono uwagę na dwa czynniki modyfikujące chemizm siedliska zabagnionej doliny rzecznej. Są to odległość od krawędzi doliny oraz sprzężenie zwrotne, jakie występuje pomiędzy siedliskiem a zbiorowiskiem roślinnym.  Obserwacje prowadzono na transekcie poprzecznym w stosunku do osi doliny w punktach zlokalizowanych na obszarach porośniętych zaroślami znajdującymi się w różnych stadiach sukcesji. Analizy chemizmu utworów powierzchniowych prowadzone były na trzech głębokościach (5-10 cm, 25-30 cm i 45-50 cm) i dotyczyły: N, P, K, Ca, Mg oraz popielności.  Uzyskane wyniki pokazują istotny wpływ odległości od krawędzi doliny na kształtowanie się zawartości wybranych pierwiastków. Dotyczy to głównie Ca, P, K i N. Wpływ zbiorowiska roślinnego jako elementu modyfikującego chemizm siedliska zaznacza się w przypadku zbiorowisk zaroślowych reprezentujących późniejsze fazy sukcesji. W przypadku inicjalnych faz sukcesji mechanizmu sprzężenia zwrotnego nie zaobserwowano.  Analiza zróżnicowania przestrzennego wybranych parametrów chemicznych i fizycznych utworów organicznych podkreśliła podział doliny na dwie strefy roślinno-glebowo-siedliskowe związane z odmiennym zasilaniem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka