rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Etyka instytucjonalna Karla Homanna jako propozycja „pojednania” etyki z ekonomią

Tekst poświęcony jest koncepcji etyki ładu (Ordnungsethik) Karla Homanna (nazywanej także etyką instytucjonalną), wyrosłej z tradycji ordoliberalizmu niemieckiego i będącej początkiem osobnego nurtu tej refleksji. Oferuje ona takie podejście do problematyki gospodarczej, które pozwala uniknąć sztucznych opozycji mających swe źródła w nieporozumieniach terminologicznych (np. utożsamianie moralności z altruizmem oraz interesu własnego z egoizmem) oraz w ahistorycznym ujmowaniu natury współczesnej gospodarki, a prowadzących do przekonania o niemożliwości pogodzenia rynkowej konkurencji z moralnością.
Artykuł ten składa się z czterech części. Pierwsza ukazuje tytułową potrzebę „pojednania”, zaś część druga przedstawia myślenie o rynku w kategoriach ładu nadrzędnego zgodne z pierwotną propozycją ordoliberalizmu Waltera Euckena. Następne części poświęcone już będą wyłącznie argumentom Karla Homanna. Część trzecia zaprezentuje modelowe, czyli teoretyczne, ujęcie relacji rynkowej konkurencji i moralności, a część czwarta pokaże jak w konkretnej sytuacji można i czasami trzeba odchodzić od teoretycznych ustaleń, stawiając na rozwiązania pragmatyczne. Tekst ten zamykają uwagi końcowe i próba oceny propozycji Karla Homanna.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Dlaczego kiedyś wierzyliśmy w wolny rynek?

Celem artykułu jest próba rekonstrukcji ogólnych założeń kulturowych, które w czasach nowożytnych ukształtowały i rozpowszechniły w społeczeństwach Zachodu przekonanie o wyjątkowo pozytywnej roli wolnego rynku w ekonomii i społeczeństwie.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
„Ta gospodarka zabija”. Papieża Franciszka krytyka (wynaturzeń) wolnego rynku

Przedmiotem artykułu jest eksplikacja krytyki rynkowych wynaturzeń zawarta w adhortacji papieża Franciszka Evangelii Gaudium (EG) oraz prezentacja polemiki z tą krytyką. Aby lepiej zrozumieć adhortację, trzeba mieć na uwadze pastoralny motyw piętnowania „zabójczej” gospodarki, przesądzający też o dosadnym języku analizowanego tekstu. Rekonstruując od strony formalnej papieską krytykę gospodarki, można stwierdzić, że dotyczy ona głównie określonych działań i podmiotów, ale także systemu (ustroju) gospodarczego oraz teorii ekonomicznych, towarzyszących im ideologii i opartej na nich polityki gospodarczej. 
Adresatem krytyki są podmioty ze świata biznesu (głównie uwikłane w gospodarkę „czarną” i „szarą”), polityki (np. ulegający ideologii „absolutnej autonomii rynków”), ale też konsumenci poddający się „kulturze dobrobytu” oraz niektóre obojętne wobec ubóstwa wspólnoty kościelne. Ze zdecydowanym sprzeciwem spotkała się działalność gospodarcza prowadząca do wykluczenia, do rodzących przemoc nierówności społecznych i do ekonomizacji życia społecznego. Skrytykowane zostało porzucenie służebnej funkcji pieniądza na rzecz „bałwochwalstwa” i poddanie się „rządom” pieniądza. W polemice z tą krytyką wytykano Franciszkowi błędną diagnozę skali ubóstwa, nietrafne wiązanie go z globalizacją oraz niepełną identyfikację przyczyn kryzysu finansowego i zadłużenia. 
Papieska krytyka objęła również „panujący system ekonomiczny”. Nie oznacza to jednak odrzucenia en block kapitalizmu (i gospodarki rynkowej), a jedynie jednej z jego odmian – kapitalizmu finansowego. W EG jako szkodliwa została uznana polityka nieingerencji gospodarczej. Według komentatorów chodziło tu o wyraźny dystans wobec polityki gospodarczej opartej na consensusie waszyngtońskim. Z kolei w odpowiedzi zarzucano Papieżowi nieuprawnione uogólnienia. Oburzano się, że patrzy na gospodarkę z perspektywy Argentyny. Jego krytykę kapitalizmu oceniono jako „radykalnie lewicową”, świadczącą o braku zrozumienia dla tego systemu. 
Wreszcie z dezaprobatą Franciszka spotkały się niektóre teorie ekonomiczne. Można się tu doszukać krytyki tez właściwych dla neoliberalnej ekonomii podaży oraz leseferyzmu, doktryny nieingerencji i darwinizmu społecznego. Papież demaskuje je jako „ideologie”. To samo dotyczy „teorii skapywania”. 
Poszukując dróg wyjścia ze ślepego zaułka „zabójczej” gospodarki, Franciszek domaga się „ukierunkowania antropologicznego” gospodarki i otwarcia się jej na etykę. Chodzi mu przy tym o „etykę niezideologizowaną” i kierującą się do Boga. Choć domaga się przede wszystkim odnowienia etyki cnót, nie zapomina też o etyce instytucji.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Od proletariatu do prekariatu. Ciągłość czy zmiana? Próba analizy

Prekariat dotyczy ludzi, którzy muszą się utrzymać z prac niskiej jakości, czyli niepewnych, tymczasowych, nisko płatnych, bez perspektyw awansu, bez zabezpieczeń, bez umowy itp. Główna teza niniejszego artykułu zakłada, że pomimo licznych podobieństw prekariat nie jest następcą czy kontynuatorem proletariatu. Jest to zupełnie nowe zjawisko, charakterystyczne dla niestabilnego, postfordowskiego ładu XXI wieku. Niestety wciąż brakuje zarówno jednoznacznych mierników, żeby oszacować liczebność prekariatu, jak również wskaźników, które daną jednostkę będą kwalifikowały do grona prekariuszy. Podczas gdy klasa robotnicza zajmuje stabilne miejsce w strukturze społecznej, prekariat przecina na skos wszelkie zastane wcześniej konfiguracje klasowe.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Communities of practice w inżynierii: perspektywa e-biznesu

Wspólnoty praktyki (communities of practice) są szczególnym przypadkiem społeczności, których jednostki łączy wspólna praca zawodowa, wspólne cele i misja. Literatura zna przypadki wspólnot praktyki informatyków uczestniczących w e-biznesie, lekarzy udzielających usługi pacjentom na odległość, samoistnie tworzących się wspólnot użytkowników jakiejś technologii, marki sprzętu lub oprogramowania. Brakuje badań dotyczących zachowań wspólnot zawodowych dyscyplin technicznych, szczególnie tych angażujących się w handel i użytkujących usługi udostępniane w sieci internet. Niniejszy artykuł jest próbą określenia form uczestnictwa przedstawicieli dyscyplin technicznych w e-biznesie zarówno w zamkniętych i zintegrowanych sieciach korporacyjnych, jak i otwartych i rozległych połączonych z siecią Internet. Na tym tle pojawiają się pytania o etyczne uczestnictwo przedstawicieli tych wspólnot w specyficznych zadaniach wymagających korzystania z handlu elektronicznego i komunikacji elektronicznej.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kultura finansjalizacji

Celem niniejszego artykułu jest pokazanie, iż perspektywa finansowa w takim stopniu przenika współczesne życie ludzkie jako wspólnoty, że kształtuje się swoista kultura finansjalizacji, którą można rozumieć jako poddawanie reżimowi finansowemu coraz szerszego zakresu działań gospodarczych oraz jego wpływ na pozamaterialne sfery aktywności ludzkiej. 
Charakterystykę kultury finansjalizacji rozpocznie opis samego zjawiska finansjalizacji, które zostanie następnie odniesione do trzech następujących obszarów: spotęgowania znaczenia systemu finansowego, podejmowania aktywności finansowej przez przedsiębiorstwa z branży pozafinansowej oraz rosnącej rangi perspektywy finansowej w sferze społecznej.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Ład korporacyjny i sprawozdawczość finansowa na rynku alternatywnym NewConnect z perspektywy audytorów finansowych

Przedmiotem opracowania są opinie audytorów finansowych dotyczące rozwoju ładu korporacyjnego i sprawozdawczości finansowej na alternatywnym rynku NewConnect na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Audytorzy wskazują, że spółki będące przedmiotem zainteresowania powoli wdrażają mechanizmy kontroli w odpowiedzi na potrzeby dostarczycieli kapitału, choć w tym względzie bardziej wymagające wydają się instytucje kredytujące, a nie giełda papierów wartościowych. Najważniejszym jednak problemem jest konieczność dodatkowych inwestycji w systemy sprawozdawczości finansowej i w kapitał ludzki przygotowujący sprawozdania na potrzeby zewnętrznych interesariuszy firmy.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Liberalne wartości, komunitarystyczne cnoty?

Artykuł porusza stary spór liberalizmu z komunitaryzmem – przyjmuje jednak nieco inną niż dominujące perspektywę. Podjęta zostaje próba zanalizowania obu tych nurtów z punktu widzenia metaetyki. Postawiona zostaje teza, że kluczowa różnica polega na założonej teorii uzasadniania przyjętych stanowisk i zasad. Liberalizm posługuje się ideą wartości, którą cechuje preferencyjność, pluralizm i niewspółmierność, natomiast komunitaryzm odwołuje się do starożytnej idei cnót, zakładających obiektywizm, racjonalność i teleologiczność rzeczywistości moralnej.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Niepełnosprawni. Ukryty segment polskiego rynku pracy

Artykuł stawia tezę o splocie ekonomicznych, instytucjonalnych i kulturowych uwarunkowań wpływających na postawy pracodawców i osób niepełnosprawnych w kwestii zatrudniania i podejmowania pracy przez osoby niepełnosprawne. W rezultacie pracodawcy unikają zatrudniania niepełnosprawnych pracowników, starają się nie dostrzegać tego segmentu rynku pracy. Większość pracodawców woli wpłacać obligatoryjne składki na specjalnie wydzielony fundusz (PFRON) z tytułu niezatrudniania wymaganej przez prawo kwoty pracowników niepełnosprawnych (w Polsce to 6 procent). Osoby niepełnosprawne często podejmują pracę w formach nietypowych, jakimi są umowy cywilnoprawne lub unikają legalnego zatrudnienia, wykonując prace nieformalne w szarej strefie. Część z nich angażuje się w różnego typu działania opiekuńcze i prace domowe na rzecz rodziny. Ich praca nie jest wykazywana w statystykach zatrudnienia. Niepełnosprawni stanowią ukryty segment rynku pracy. Materiał prezentowany w artykule odwoływać się będzie m.in. do wyników badań empirycznych prowadzonych przez autorkę oraz danych statystycznych.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Rozważania wokół korporacji,shareholder primacy i wspólnotowych podstaw współdziałania

Wśród koncepcji teoretycznych próbujących wyjaśniać zasady tworzenia i działania, oraz cele, jakie korporacja ma wypełniać w rzeczywistości społeczno-gospodarczej, istnieje spór ideologiczny. Z jednej strony dominują koncepcje kontraktualne (contractual), bazujące na wolności umów stron-podmiotów gospodarczych i czerpiące inspirację z koncepcji liberalizmu. To podejście uwydatnia się w tzw. shareholder primacy – przekonaniu, że cele stawiane przed korporacją zostaną wypełnione dzięki maksymalizacji zysku dla akcjonariuszy – właścicieli korporacji. Z drugiej strony pozostają teoretyczne koncepcje korporacji jako tworu z natury społecznego lub powstającego dzięki koncesji nadanej przez państwo, które mają na uwadze interesy szerszego (poza „właścicielami”) otoczenia i zakładają realizację celów m.in. redystrybucyjnych. To drugie podejście bliższe jest myśli komunitarian. Autor pragnie zidentyfikować, jak te podejścia teoretyczne łączą się ze sobą, budując podstawę systemu nadzoru korporacyjnego. Mimo zauważalnych tendencji w budowaniu nadzoru korporacyjnego na wzór liberalnego systemu USA, wątki społecznej odpowiedzialności korporacji i nacisk na kształtowanie ram korporacji przez państwo, są w bliższym nam systemie (w Polsce i Europie) równie widoczne. Jaka będzie ścieżka rozwoju korporacji i społecznego odbioru i definiowania stawianych przed korporacją celów, nie jest jeszcze ostatecznie przesądzone.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
AI przedsiębiorczość: sztuczna inteligencja jako wyzwanie dla prakseologii i etyki biznesu

Artykuł jest przeglądem zagadnień związanych z przedsiębiorczością wykorzystującą sztuczną inteligencję. Szczególną uwagę zwrócono na aspekty prakseologiczne i etyczne zasługujące na zainteresowanie się nimi znawców tych dyscyplin. Zachęca do tego opublikowanie przez Komisję Europejską wytycznych dotyczących etyki sztucznej inteligencji zasługującej na zaufanie (Ethics Guidelines for Trustworthy AI).

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Oblicza innowacyjności. Socjologiczna próba typologizacji zjawiska

Celem artykułu jest przedstawienie socjologicznej typologizacji innowacyjności oraz wykazanie metodologicznej przydatności obranego do analizy narzędzia. Zaproponowany schemat służy systematyzacji i uporządkowaniu wszechobecnego dziś nowatorstwa. W pierwszej kolejności innowacyjność zostaje opisana jako kategoria wielowymiarowa oraz spinająca sferę jednostkowych potrzeb z obszarem systemowych wyzwań, czy też łącząca rewiry wartościowania i użytkowania. Konstatacja na temat skomplikowanej, bo wieloaspektowej, struktury innowacyjności, legitymizuje zaangażowanie klasyfikacji typologicznej do wyjaśnienia dyskutowanego w niniejszym artykule pojęcia. Rozróżnienie innowacyjności jednostkowej i systemowej oraz wskazanie dwóch pryncypialnych aspektów nowatorstwa (aksjologicznego i pragmatycznego) staje się podstawą zaproponowanej systematyzacji. To z kolei pozwala na wyróżnienie typów społeczeństw i przedyskutowanie „innowacyjnych utopii”. Zwieńczeniem niniejszej analizy są najbardziej ogólne modele innowacyjności: doznaniowość i wyczynowość, które stają się punktem wyjścia do diagnozy zjawisk współczesnych: dyktatury i innowacyjnego wykluczenia. Finalnie zaproponowany schemat staje się jednocześnie odpowiedzią na pytanie o metodologiczną przydatność typologii.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kultura i etyka biznesu oraz społeczna odpowiedzialność firm (CSR) w Indiach. Wprowadzenie do problematyki

Celem artykułu jest: 1. Pokazanie kulturo¬wych uwarunkowań biznesu w Indiach 2. Przedstawienie faz rozwoju CSR w Indiach oraz działań w tym zakresie firm i różnych organizacji składających się na indyjską infrastrukturę etyczną. 3. Zaprezentowanie wybranych przykładów firm i ich działań z zakresu etyki biznesu i społecznej odpowiedzialności. Główne tezy opracowania można ująć w następujących punktach: 1. Różnorodność kulturowa, tradycyjna etyka indyjska, wpływy brytyjskie, przynależność do tradycji indoeuropejskiej stwarzają szanse dla rozwoju Indii i indyjskiej etyki biznesu i CSR. 2. Istnieje wiele przykładów dobrych praktyk w przeszłości i obecnie w biznesie indyjskim. 3. W ostatnim ćwierćwieczu można zaobserwować dynamiczny rozwój etyki biznesu w Indiach i jej wpływ na ludzi – pracowników firm i interesariuszy zewnętrznych.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Dialogiczny charakter wymiany w ujęciu ekonomii personalistycznej

Artykuł skoncentrowany jest na problemie dialogicznego wymiaru wymiany. Autor traktuje wymianę jako bardziej adekwatną dla nauki społecznej jednostkę analizy od decyzji, wokół której skoncentrowana jest ekonomia głównego nurtu. Artykuł ma dwa cele. Po pierwsze, jest próbą zwrócenia uwagi na negatywną funkcję współczesnej ekonomii, która koncentrując się na decyzji i na konstruowaniu zdepersonalizowanych, holistycznych struktur teoretycznych, traci z pola widzenia swój właściwy wymiar społeczny. Po drugie, jest próbą personalistycznego spojrzenia na wymianę jako rodzaj relacji międzyludzkich i ukazania jej dialogicznego charakteru poprzez odwołanie się do filozofii E. Lévinasa. 
Wychodząc od ekonomii personalistycznej jako teorii powinności działania ze względu na rozwój osoby, autor pokazuje wymianę jako formę dialogu, w której wyraża się wzajemna odpowiedzialność za siebie wymieniających się i która przez to ma wspólnototwórczy charakter. Wskazuje tym samym na wymianę jako na istotny warunek rozwoju osoby.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Religia i procesy sekularyzacjiw kontekście kryzysu państwa dobrobytu

Celem tekstu jest zaprezentowanie relacji pomiędzy państwem dobrobytu oraz jego kryzysem a dynamiką procesów sekularyzacyjnych chrześcijaństwa na Zachodzie. W pierwszej części tekst wskazuje na powiązania pomiędzy chrześcijaństwem oraz modelami państwa dobrobytu. W drugiej ukazane zostają argumenty za tezą mówiącą, że wefare state dynamizuje procesy sekularyzacyjne, natomiast obecny kryzys państwa dobrobytu przyczynia się do wzrostu tendencji sekularnych w świecie zachodnim. Ostatnia część tekstu jest analizą wybranych kulturowych efektów kryzysu państwa dobrobytu oraz ich związków z procesami sekularyzacyjnymi. Problematyka tekstu rozpatrywana jest z pozycji filozoficznych oraz kulturoznawczych. Bazując na badaniach ilościowych, artykuł koncentruje się na normach, wartościach oraz konstrukcjach filozoficzno-politycznych.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Próba prakseologicznej i etycznej analizy nowych postaci korupcji

Zakres znaczeniowy pojęcia korupcji uległ współcześnie rozszerzeniu. Zarzuty związane z tym procederem nie dotyczą już jedynie urzędników państwowych czy osób pełniących funkcje publiczne. Powszechną praktyką jest stosowanie tego terminu w odniesieniu do nielegalnych i nietycznych działań o charakterze biznesowym, naukowym czy też społecznym. Powstają nowe formy korupcji, w tym też niezwiązane z naruszeniem prawa, a w niektórych przypadkach do działań o charakterze korupcyjnym wykorzystuje się nawet obowiązujące przepisy prawne. 
W artykule ukazano wybrane przykłady korupcji miękkiej, czyli przekupstwa bez naruszenia prawa. Dotyczą one ogłaszania publikacji naukowych za wysoką opłatą i wycofywania protestów ekologicznych związanych z nowymi inwestycjami po dokonaniu wpłaty na rachunek stowarzyszeń ochrony przyrody. 
Korupcja miękka powinna być jednak rozpatrywana względem swej szkodliwości nie tylko w kategoriach prawnych, lecz także moralnych. Dlatego też znalazła się w kręgu zainteresowania etyki społecznej, w tym jej odmiany stosowanej, czyli etyki biznesu. 
Analiza prakseologiczna i etyczna służyć ma ocenie wymienionych przypadków korupcji miękkiej.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Segmentacja rynku pracy, prekaryjne zatrudnienie a strategie związków zawodowych na poziomie branżowym: przypadek Polski

W niniejszym artykule podjęta zostaje analiza strategii związków zawodowych w odniesieniu do problemów segmentacji rynku pracy w Polsce, w szczególności ekspansji prekaryjnych (niestandardowych i niskopłatnych) form zatrudnienia. Podstawą empiryczną tekstu są wyniki badań prowadzonych w czterech branżach (hutnictwie, służbie zdrowia, budownictwie i handlu) w 2015–2016 roku, w oparciu o analizę wywiadów eksperckich z przedstawicielami związków zawodowych, pracodawców i administracji państwowej. Analiza zebranego materiału pozwala odpowiedzieć na pytanie o wpływ zróżnicowanej siły przetargowej (strukturalnej i stowarzyszeniowej) pracowników w badanych branżach na formy i skuteczność strategii związków zawodowych wobec problemów prekaryzacji zatrudnienia. Twierdzimy, że pomimo przesunięcia działań związkowych z poziomu rokowań zbiorowych na poziom dyskursywny i polityczny, skuteczne przeciwdziałanie segmentacji rynku pracy wymaga wzmocnienia siły strukturalnej pracowników, co tylko w pewnym stopniu zależne jest od strategii związków zawodowych.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Geneza społeczeństwa według austriackiej szkoły ekonomii w kontekście idei komunitarystycznych

Ludwik von Mises, uznawany powszechnie za nieugiętego promotora wolnego rynku, stwierdził – co może zabrzmieć paradoksalnie – że idea liberalna nie powinna być uznana za indywidualistyczną. Koncepcja społeczeństwa Misesa, opierająca się na relacjach ekonomicznych pomiędzy jednostkami, była podstawą jego stanowiska w sporach ze zwolennikami idei kolektywistycznych, a zwłaszcza z socjalistami. Choć austriacka szkoła ekonomii, której von Mises był praktycznym twórcą, znajduje się obecnie poza głównym nurtem tej nauki, to jej podejście do kwestii relacji jednostki i społeczeństwa wydaje się nie tylko ciekawe, ale i pogłębione wobec tzw. mainstreamu. Ten ostatni, skupiając się – od czasów Marshalla – na formalizacji uzupełnionej podejściem ilościowym, wydaje się nie przykładać do tego zagadnienia odpowiednio dużej wagi. Stąd też w referacie podjęto próbę oceny idei komunitarystycznych na podstawie dorobku szkoły austriackiej, w tym głównie Ludwika von Misesa.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Struktura i zawartość kodeksów etyki instytucji bankowych

Kryzys lat 2008–2011 spowodował spadek zaufania do podmiotów bankowych będących instytucjami zaufania publicznego. Jednym ze sposobów odbudowania pozytywnego wizerunku tego sektora jest promowanie etyki biznesu m.in. za pomocą kodeksów etyki. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie, a także ocena zawartości i podobieństw, kodeksów etycznych instytucji sektora bankowego funkcjonujących w Polsce. Kodeksy te są strategicznymi dokumentami odzwierciedlającymi etyczną kulturę przedsiębiorstwa bankowego, odwołującymi się do moralnych zasad i wyrażającymi wartości organizacji. Materiał empiryczny stanowią dokumenty zawierające deklaracje postaw etycznych ujawnione na stronach internetowych banków działających w Polsce w 2015 roku. W toku przeprowadzonych analiz zauważono, że w większości badanych obszarów wyróżnionych w ramach struktury kodeksów etycznych banków nie występują znaczące różnice oprócz zagadnienia relacji banku z pracownikami.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
„Wolność” i „równość”, …a może „zbawienie”? Wartości determinujące postawy wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych

W niniejszym badaniu określono postawy wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych oraz  dokonano diagnozy systemu wartości (Skala Wartości Rokeacha). Założono, że postawy uzależnione są od preferencji wartości „wolność” i „równość”. Wartości te stanowią podstawę modelu ideologii politycznej Rokeacha. W badaniu wzięło udział 1072 studentów pedagogiki i zarządzania. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że postawy były w największym stopniu determinowane nie przez wartości „wolność” i „równość”, ale przez wartość „zbawienie”. Kto cenił wyżej „zbawienie”, ten występował przeciw liberalnym zasadom w gospodarce i opowiadał się za ideą państwa opiekuńczego.

Czasopismo: Prakseologia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne