rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Unieszkodliwianie dioksyn (PCDDs/PCDFs) ze starych obciążeń środowiska za pomocą technologii zasadowego rozkładu katalitycznego (BCD)

Scharakteryzowano unieszkodliwianie polichlorowanych dioksyn (PCDDs/PCDFs), które należą do jednych z najbardziej toksycznych polutantów środowiska. Szczegółowo omówiono metodę zasadowego rozkładu katalitycznego (BCD - Base Catalysed Decomposition) i jej zastosowanie dla tego celu w zakładzie SPOLANA Neratovice, CZ. Z licznych procesów zaproponowanych do unieszkodliwiania dioksyn technologia BCD jest metodą najbardziej sprawdzoną w praktyce (poza metodami spalania). Technologia ta jest bezpieczniejsza i tańsza niż spalanie i jest najbardziej odpowiednia do likwidacji różnych typów polichlorowanych polutantów środowiska. Technologia BCD polega na całkowitej destrukcji związków polichlorowanych działaniem wodorotlenków oraz olejów mineralnych, będących donorem wodoru atomowego. Proces przebiega w atmosferze obojętnej w temperaturze ok. 350ºC i pod podwyższonym ciśnieniem. Metodę BCD można też stosować dla ładunków o małym stężeniu zanieczyszczeń, dołączając pośrednią instalację desorpcji cieplnej (ITD - Indirect Thermal Desorption) przed instalację BCD. Proces w instalacji ITD przebiega w atmosferze obojętnej w temperaturze ok. 650ºC, jej produktem jest koncentrat polutantów. Obecnie na terenie nieczynnej wytwórni pestycydów w zakładzie SPOLANA Neratovice, CZ jest realizowany jeden z największych projektów likwidacji starych obciążeń dioksynami i innymi substancjami polichlorowanymi za pomocą technologii ITD/BCD. Eksploatacja instalacji doświadczalnej potwierdziła wysoką sprawność unieszkodliwienia polichlorowanych polutantów w tym dioksyn. Rozbudowa instalacji ITD/BCD na wielką skalę rozpoczęła się w drugiej połowie 2005 r.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Maria Skłodowska-Curie - jej wkład w rozwój nauki

Przedstawiono działalność naukową Marii Skłodowskiej-Curie, fizyka i chemika, Polki pracującej we Francji. Dzięki ilościowemu podejściu do badań wraz z mężem Piotrem Curie odkryła dwa radioaktywne pierwiastki - polon i rad. Jako pierwsza stwierdziła, że promieniowanie substancji radioaktywnych wywołuje reakcje chemiczne. Tak narodziła się chemia radiacyjna. Maria Skłodowska-Curie jest również twórcą radiochemii oraz radiologii medycznej, której to poświeciła się przede wszystkim w latach 20. i 30. ubiegłego stulecia. Maria Skłodowska-Curie została dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla: w 1903 roku z fizyki (1/2 nagrody przypadła małżonkom Curie, drugą połowę otrzymał H. A. Becquerel) za odkrycie radioaktywności, a w 1911 roku z chemii (była wtedy profesorem na Sorbonie) za wkład w rozwój chemii poprzez odkrycie radu i polonu, wyizolowanie radu i badania nad naturą związków tych pierwiastków.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Sztuka prezentacji, czyli zastosowanie multimediów w dydaktyce

Przedstawiono przegląd technik, mających za zadanie zwiększenie efektywności prezentowanego pokazu slajdów. Opisano, jak powinno wyglądać planowanie prezentacji, oraz scharakteryzowano podstawowe błędy popełniane przez prelegentów. Pokazano, jak należy przygotować prezentację, aby audytorium skupiło się na przekazie, a nie rozpraszało „ozdobnikami".

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wykorzystanie dżdżownic do oceny zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi

Celem przeprowadzonych przez nas badań była ocena możliwości wykorzystania dżdżownic do badania zanieczyszczenia gleb. Do badań wykorzystano dżdżownice Dendrobaena veneta pochodzące z Hodowli Dżdżownic „Ekagro Sp. z o.o.” ze Słupska oraz naturalnie występujące w środowisku dżdżownice ziemne Lumbricus terrestris. Zbadano sorpcję metali ciężkich przez badany gatunek dżdżownic, a także wpływ czasu ekspozycji na stężenie Cd, Pb i Zn w ich organizmach. Przeprowadzono również wstępne badania biomonitoringowe okolic Chmielowic k. Opola z wykorzystaniem naturalnie występującego na badanym obszarze gatunku dżdżownic. W dżdżownicach metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej (AAS) oznaczano stężenia: Cd, Cu, Mn, Ni, Pb i Zn.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Przygotowanie maturzystów do studiów na podstawie wyników testu wstępnego z chemii w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego

Z 572 studentów I roku, którzy przystąpili do testu wstępnego z chemii przed rozpoczęciem zajęć, jedynie 14,5% uzyskało powyżej 50% punktów możliwych do zdobycia. Test obejmował podstawowe zagadnienia materiału realizowanego w czasie nauczania chemii w liceum. Jedna z przyczyn tej sytuacji jest mała znajomość przedmiotu pokrewnego, jakim jest matematyka. Wraz z wprowadzeniem matematyki jako obowiązkowego przedmiotu maturalnego należy spodziewać się lepszych wyników również z chemii.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Walizka ekochemika - jej wady i zalety

Stosując metody, formy i środki dydaktyczne, trzeba mieć świadomość ich wad i zalet. Dlatego też przeprowadzono ankietę wśród uczestników nieformalnych zajęć terenowego laboratorium biologiczno-chemicznego. Zajęcia te prowadzone były z zastosowaniem różnorodnych metod, form oraz z wykorzystaniem wielu środków dydaktycznych. Do analizy zanieczyszczeń wód, m.in. azotanów(V), fosforanów(V), wykorzystywane były proste i łatwe w obsłudze zestawy odczynników. Na podstawie otrzymanego w wyniku reakcji zabarwienia i natężenia koloru można było określić występowanie analizowanego związku lub jego brak. Uczestnicy zajęć wskazali zarówno na wady, jak i zalety stosowania zestawów. Oceny te, w zależności od grupy wiekowej (klasy gimnazjalne oraz klasy ponadgimnazjalne), kształtowały się w odmienny sposób.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Metale w środowisku Cz. II. Wpływ metali ciężkich na rośliny

Opisano wpływ metali ciężkich na rośliny, zwłaszcza warzywa. Przedstawiono również mikroskopowy mechanizm tego zjawiska. Problem ten przeanalizowano też w zależności od natury metalu: Cd, Pb, Ni, Cu i Zn.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Porównanie metod oznaczania zawartości witaminy C w materiale biologicznym na przykładzie papryki słodkiej (Capsicum annuum L.)

Celem opracowanego ćwiczenia było zapoznanie studentów z metodami oznaczania zawartości witaminy C w materiale roślinnym, ich ograniczeniami i możliwymi źródłami błędów.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Badanie wpływu składowiska odpadów na wybrane elementy środowiska przyrodniczego

W pracy przedstawiono wyniki badania wpływu składowiska odpadów na wybrane elementy środowiska (ekosystem wodny i glebowy), będącego w bliskim otoczeniu tego obiektu. Badaniom poddano próbki gleb, roślinności, wód oraz osadów dennych, w których określono poziomy stężeń wybranych metali ciężkich (Cd, Cu, Pb, Zn). W próbkach wód oznaczono podstawowe parametry fizykochemiczne, takie jak: pH, konduktywność, aniony - Cl<sup>-</sup>, SO<sup>2-</sup><sub>4</sub>, NO<sup>-</sup><sub>3</sub>, NO<sup>-</sup><sub>2</sub> oraz kationy - Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup>, NH<sup>+</sup><sub>4</sub> . W próbkach gleb określono również poziomy stężeń form mobilnych badanych metali ciężkich, wykazujących dużą biodostępność w ekosystemie glebowym. Przeprowadzono test wymywamości łatwo uruchamianych form metali z osadów dennych do fazy wodnej za pomocą wody destylowanej, EDTA oraz analizowanych wód powierzchniowych. Do oznaczenia stężeń metali ciężkich wykorzystano metodę AAS. Uzyskane dane analityczne pozwoliły na zdiagnozowanie stanu jakości wybranych elementów środowiska, narażonego na antropopresję ze strony obiektu komunalnego jako potencjalnego źródła zanieczyszczeń oraz określenie jego wpływu na badane komponenty środowiska.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Rola chemii analitycznej w ochronie środowiska

W związku z dynamicznym rozwojem przemysłu w drugiej połowie XX wieku zaobserwować można wzrost znaczenia chemii analitycznej. Jest ona z jednej strony nauką wnoszącą nowe elementy do metodologii chemii analitycznej, np. podstaw teoretycznych metod analitycznych, z drugiej zaś strony ta dziedzina chemii nie może istnieć bez praktycznych zastosowań. Obecnie znajduje ona zastosowanie we wszystkich dziedzinach naszego życia, w tym szczególne znaczenie ma w ochronie środowiska.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Zielona chemia w przemyśle spożywczym

Zielona chemia dotyczy nowego podejścia do zagadnienia syntezy, przeróbki i wykorzystania związków chemicznych, co ma na celu zmniejszenie zagrożenia dla środowiska i zdrowia człowieka. W przemyśle spożywczym zielona chemia koncentruje się głównie na zastosowaniu alternatywnych dróg syntezy związków chemicznych (np. syntezy biochemiczne) oraz zastosowaniu takich warunków reakcji, które zwiększają selektywność i zmniejszają ilość odpadów oraz emisji zanieczyszczeń (np. użycie rozpuszczalników nadkrytycznych, które wykazują mniej szkodliwy wpływ na środowisko i zdrowie człowieka). W artykule przedstawiono najważniejsze procesy chemiczne i technologiczne wykorzystywane w przemyśle spożywczym, które są prowadzone zgodnie z zasadami zielonej chemii.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wpływ ruchu samochodowego na depozycję zanieczyszczeń w pobliżu szlaków komunikacyjnych

Przedstawiono wstępne wyniki badań wpływu ruchu samochodowego na lokalne zmiany depozycji zanieczyszczeń l (S02, N02, Cd, Cu, Ni, Pb i Zn) w pobliżu szlaków komunikacyjnych. Stężenia SO2 i NO2 oznaczano zmodyfikowaną metodą pasywną Amaya. Do oceny depozycji metali ciężkich wykorzystano lichenomonitoring aktywny, polegający na ekspozycji transplantowanych porostów w pobliżu drogi. Badania prowadzono w administracyjnych granicach miasta Opole przy obwodnicy północnej, będącej częścią drogi krajowej łączącej autostradę A4 m.in. z drogą w kierunku na Warszawę. Wykazano, że stężenia SO2 i NO2 w powietrzu zmniejszają się wraz z odległością od drogi. Wykazano także zwiększoną akumulację w porostach Cd, Cu i Pb.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Znaczenie siarki w rolnictwie

Z danych literaturowych jednoznacznie wynika, iż gleby wielu rejonów świata, w tym także Polski, obecnie mają niedostateczną dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin zawartość siarki. Związane jest to przede wszystkim z wyraźnym ograniczeniem emisji przemysłowych oraz zmniejszeniem depozycji tego pierwiastka w glebach przy jednoczesnym stosowaniu nawozów mineralnych o małej jego zawartości. Z uwagi na wiele ważnych funkcji, jakie spełnia ten składnik pokarmowy oraz jego wpływ na ilość i jakość plonu siarka nie może być pominięta w nawożeniu roślin wyższych. Dotyczy to nie tylko roślin krzyżowych, ale także zbóż, które pomimo niewielkich potrzeb pokarmowych w stosunku do tego pierwiastka reagują zwiększeniem plonów po wprowadzeniu go do gleby. Udział siarki w dawce nawozowej jest ważny równiedlatego, iż zapewnia ona właściwy metabolizm azotu. Wyraża się to nie tylko korzystnym wpływem na plon i jakość roślin, ale także ograniczeniem strat azotu w środowisku. W związku z prognozami o stale pogłębiającym się deficycie siarki w produkcji roślinnej oraz koniecznością utrzymania dużego plonowania roślin istnieje realna potrzeba nawożenia upraw tym pierwiastkiem. Dlatego ważne jest poszukiwanie nowych źródeł nawozowych siarki dla roślin uprawnych.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wpływ detergentów na rozwój roślin uprawnych

W artykule przedstawiamy pracę badawczą, której powstanie było określone wymogami stawianymi przez Komitet Organizacyjny Olimpiady Biologicznej. Pokazujemy, w jaki sposób zrealizować projekt, by uczeń liceum poznał metodykę i wymagania pracy naukowej. Wierzymy, że najlepsi uczniowie chętniej podejmą wyzwania, które dają realne odpowiedzi na nurtujące ich pytania, mimo ich stopnia trudności i poziomu skomplikowania. Chcieliśmy przede wszystkim zademonstrować, że rozwiązanie wielu problemów badawczych leży w zasięgu możliwości licealistów. Pokazujemy przykład pracy zaproponowany przez ucznia - projekt zakładał zbadanie wpływu detergentów (wybrano popularny proszek do prania) na rozwój roślin hodowlanych na przykładzie kapusty białej (Brassica oleracea) i rzodkiewki zwyczajnej (Raphanus satlvus var. satiwtś). W tym celu wykorzystano spektroskopię UV-Vis (do określenia ilości chlorofilu), wysokosprawną chromatografię cieczową faz odwróconych RP HPLC (by sprawdzić, czy jeden, wytypowany związek - Lilial, akumuluje się w liściach kapusty białej) oraz miareczkowanie kompleksometryczne (określenie stężenia niektórych kationów w soku komórkowym).

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Introdukcja kukułki szerokolistnej Dactylorhiza majalis (Rchb.) P.F.Hunt & Summerh. w parku krajobrazowym Góry Opawskie

Z początkiem 2006 roku Zakład Wydobycia i Przemiału Łupka w Jarnołtówku zasygnalizował poszerzenie obszaru eksploatacji, co wiązało się z całkowitym zniszczeniem siedliska, a tym samym gatunku chronionego Dactylorhiza majalis. Zaistniała więc pilna konieczność przeniesienia zagrożonej populacji w inne siedlisko. Przeniesienie poprzedzono analizami glebowymi (wilgotność, odczyn) i klimatycznymi siedliska macierzystego. Wykonano także pomiary biometryczne, tj. zmierzono wysokość osobników, długość kwiatostanu, policzono liczbę liści, określono zagęszczenie. Stwierdzono występowanie 207 osobników, z czego 109 to osobniki kwitnące, a 98 niekwitnące. Po przeprowadzeniu badań przeniesiono populację kukułki szerokolistnej na 6 wytypowanych stanowisk. Introdukcję przeprowadzono trzema różnymi metodami:  wykopywano storczyki w monolitach, wprowadzając je w nowy biotop,  wykopywano pojedyncze bulwy i wprowadzano w nowe siedlisko,  ochrona ex situ z późniejszą próbą wprowadzenia w siedlisko naturalne. Rok po introdukcji Dactylorhiza majalis obserwuje się liczne wschody storczyków na wszystkich sześciu powierzchniach.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Demineralizacja wody naturalnej za pomocą wymieniaczy jonowych

W artykule scharakteryzowano pięć wskaźników jakości wody naturalnej oraz przedstawiono przepisy analityczne ich oznaczania. W rezultacie, badając poziom wybranych wskaźników jakości wody, możemy określić efektywność demineralizacji wody naturalnej za pomocą wymieniaczy jonowych. Wymieniaczami jonowymi użytymi w doświadczeniach są: kationit wodorowy i anionit wodorotlenowy. Dodatkowo uwzględniono przykładowe reakcje chemiczne zachodzące na jonitach zarówno w trakcie procesu demineralizacji, jak i ich regeneracji. Badania laboratoryjne przedstawiają prace wymieniaczy jonowych ze szczególnym uwzględnieniem demineralizacji wody naturalnej.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Analiza skutków oddziaływania wodoru na metale i stopy

W pracy przedstawiono zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki oddziaływania wodoru na właściwości użytkowe metali i stopów. Omówiono możliwości wykorzystania wodoru jako nośnika energii w ogniwach paliwowych oraz dokonano charakterystyki podstawowych typów ogniw paliwowych, a także możliwości ich zastosowania.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wykorzystanie prostej metody bioindykacyjnej do oceny jakości wody rzecznej w warunkach szkolnych

W pracy przedstawiono prostą metodę oceny jakości rzek za pomocą biotycznego indeksu szkolnego (BIS) oraz sposób interpretacji wyników za pomocą tej metody. Analiza statystyczna ponad 300 próbek wody i makrobezkręgowców wykazała statystycznie istotne korelacje pomiędzy wartościami indeksu BMWP-PL i BIS oraz wybranymi fizyczno-chemicznymi wskaźnikami jakości wody a wartościami indeksu BIS.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Jędrzej Śniadecki - ojciec polskiej chemii

Przedstawiono życiorys i osiągnięcia Jędrzeja Śniadeckiego, najwybitniejszego polskiego chemika początków XIX w., autora pierwszego polskiego nowoczesnego akademickiego podręcznika chemii. Omówiono jego działalność dydaktyczną i naukową. Podkreślono fundamentalne znaczenie jego dwutomowego dzieła Teorya Jestestw Organicznych, tłumaczonego dwukrotnie na język niemiecki (w latach 1810 i 1821) i francuski (w 1823 r.), w którym jako pierwszy wskazał proces przemiany materii w organizmach żywych oraz jej wymianę między organizmem i środowiskiem przyrodniczym jako dwie podstawowe cechy odróżniające żywy organizm od materii nieożywionej. Jako pierwszy pokazał istnienie w przyrodzie (na przykładzie wody) obiegów substancji chemicznych, czyli tzw. cykli BGCH (biologiczno-geologiczno-chemicznych). Pokrótce omówiono jego pionierskie osiągnięcia w zakresie medycyny, zwłaszcza stosowanie kąpieli słonecznych jako metody leczenia krzywicy i jej zapobiegania. Wspomniano też o jego działalności społecznej, w tym publicystycznej.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Technologia funkcjonalnych wyrobów mięsnych z użyciem dodatków białek

W artykule przedstawiono technologie wytwarzania funkcjonalnych produktów mięsnych dietetycznych ileczniczo-profilaktycznych z optymalną zawartością wapnia i żelaza.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Nietypowy sposób eksperymentowania w szkolnej pracowni chemicznej

Chemia w małej skali (SSC) to technika eksperymentowania stosująca niestandardowy sprzęt laboratoryjny oraz wykorzystująca niewielkie ilości odczynników laboratoryjnych. Technika ta oferuje wiele korzyści dla nauczycieli i uczniów jest ona bezpieczniejsza, korzystniejsza ekonomicznie i redukuje ilości odpadów poreakcyjnych. Technika SSC jest szeroko stosowana na świecie na różnych poziomach kształcenia. Niestety w Polsce nie stała się tak popularna. Artykuł przybliża technikę SSC opracowaną i wdrażaną przed Pracownię Dydaktyki Chemii Wydziału Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wymywanie metali ciężkich z pyłów ulicznych do fazy wodnej w symulowanych warunkach spływów powierzchniowych

Badania dotyczyły możliwości uruchamiania mobilnych form metali ciężkich z pyłu ulicznego do fazy wodnej spływów powierzchniowych. Przeprowadzone zostały testy wymywalności metali (Zn, Pb i Cu) w symulowanych warunkach spływów powierzchniowych. Ekstrakcję przeprowadzono za pomocą roztworów NaCl o stężeniach 0,01, 0,1 i 1,0 mol/dm3, ustalając czas kontaktu pyłu z roztworem na l h oraz 12 dni. Wyniki badań wskazują na ważny wpływ zasolenia roztworu na wymywanie metali z pyłu do fazy wodnej. Dla wszystkich badanych metali największe wartości stopnia wymycia odnotowano dla roztworu charakteryzującego się największą wartością przewodności właściwej. Zaobserwowano także znaczący wpływ czasu kontaktu pyłu z ekstrahentem na wyniki eksperymentu. Stężenia metali odnotowane po 12 dniach były od 2 do 10 razy większe niż te po upływie jednej godziny, przy czym największy przyrost zaobserwowano dla roztworów o mniejszym zasoleniu. Ze wszystkich badanych metali najwyższy stopień wymycia metalu z pyłu do fazy wodnej uzyskano w przypadku ołowiu, dla którego w najbardziej ekstremalnych warunkach eksperymentu uzyskano wynik 6,8%.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Propozycje ćwiczeń studenckich na temat metod pomiaru imisji związków zakwaszających oraz ich wpływu na stan środowiska przyrodniczego

Celem opracowanych ćwiczeń jest zapoznanie studentów z metodami stosowanymi w monitoringu środowiska przyrodniczego z wykorzystaniem wskaźników biologicznych. Łączą one wiadomości na temat emisji i imisji związków zakwaszających, ich szkodliwości oraz prostych metod ilościowego i jakościowego ich wyznaczania. Zaproponowano również porównanie wyników dotyczących wartości liczbowych badanych związków uzyskanych w miejscach o silnej antropopresji z miejscami o zdecydowanie mniejszym wpływie człowieka.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wykorzystanie sorbentów w procesach oczyszczania gruntów

W wyniku niewłaściwej działalności ludzkiej następuje degradacja środowiska naturalnego. Degradacji ulega zarówno powietrze, woda, jak i gleba. Najtrudniejszym zadaniem jest przywrócenie zdegradowanej gleby do stanu normalnego, gdyż gleba jest bardzo skomplikowanym układem fizykochemicznym, różniącym się właściwościami w różnych miejscach jej badania. Zanieczyszczoną związkami chemicznymi glebę można oczyścić zarówno metodami in-situ, jak i ex-situ, stosując nieorganiczne sorbenty. W tej publikacji omówiono właściwości sorpcyjne krzemionek, tlenków glinu, krzemianów i glinokrzemianów, minerałów ilastych typu kaolinitu, bentonitu, a w tym montmorylonitu, sepiolitu i zeolitów z grupy sodalitu, fojazytu i mordenitu oraz węgli aktywnych. Uwagę zwrócono na budowę (strukturę) tych sorbentów oraz na centra oddziałujące aktywnie z sorbowanymi cząstkami chemicznymi stanowiącymi zanieczyszczenia gleby, którymi są kationy metali ciężkich i związki organiczne typu pestycydy, fenole, dioksan, węglowodory i inne. W prezentowanym artykule uwaga zostanie skierowana na możliwość oczyszczanie gruntu spowodowanego związkami chemicznymi za pomocą nieorganicznych sorbentów.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne
Wykorzystanie ludzkich włosów w bioanalityce

Przedstawiono wyniki badań, publikowanych w polsko- i angielskojęzycznych czasopismach, dotyczących ^korzystania ludzkich włosów jako pasywnych indykatorów ekspozycji organizmu na zanieczyszczenia. Zaprezentowano łże wyniki badań własnych, których celem była ocena zanieczyszczenia włosów pochodzenia ludzkiego metalami ciężkimi. )o badań wykorzystano próbki włosów pobrane od studentów Uniwersytetu Opolskiego, a także od trójki rodzeństwa: dzieci k wieku od 2 do 13 lat. We włosach metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej (AAS) oznaczono stężenie manganu, miedzi, cynku i ołowiu. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że ludzkie włosy mogą być skutecznie wykorzystywane do oceny biochemicznego stanu organizmu, a także jako pasywny indykator narażenia organizmu ludzkiego 3 zanieczyszczenie środowiska metalami ciężkimi.

Czasopismo: Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki chemiczne