rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badanie pozycji konkurencyjnej branży rybnej w regionie krajów nadbałtyckich

Głównym celem artykułu była próba określenia pozycji konkurencyjnej branży rybnej w krajach regionu nadbałtyckiego. W wyniku obecnych uwarunkowań społeczno-gospodarczych w poszczególnych państwach nadbałtyckich występuje zróżnicowany poziom zapotrzebowania na produkty rybne, rozwoju handlu zagranicznego, czy też odmienne możliwości uzyskiwania organizmów rybnych przez rozwój akwakultury. W wyliczeniach zastosowano metody takie jak indeks DEA i wskaźnik TC. Wyniki obrazujące poziom kształtowania się wskaźników wykazały znaczny stopień zróżnicowania efektywności branży rybnej w państwach nadbałtyckich, przy jednoczesnym zróżnicowaniu pod względem rozwoju akwakultury, znaczenia handlu zagranicznego produktami rybnymi, jak i znaczenia całego rynku ryb. W artykule wykorzystano wskaźniki określające poziom funkcjonowania branży w badanych państwach, a na ich podstawie dokonano jej oceny punktowej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Czynniki wartości ziemi rolnej w kontekście zróżnicowanych funkcji obszarów wiejskich w Polsce

Dotychczasowe badania dowodzą, że subsydia oderwane od produkcji kapitalizują się w wartości ziemi rolnej. Większość tych badań prowadzonych w Europie dotyczy jednak sytemu SPS obowiązującego w „starych” krajach członkowskich UE-15, gdzie rozpoznane są marginalne zmiany wartości ziemi w wyniku subsydiowania rolnictwa oraz problem zakresu oddziaływania polityki rolnej na rynki (problem of the incidence of agricultural policy). Natomiast w systemie SA PS, w nowych krajach członkowskich UE-12, kwestie te nie są dostatecznie zbadane. Dlatego też Autorzy podjęli próbę uzupełnienia wskazanych luk, prowadząc badania determinant wartości ziemi w wiodącym rolniczym regionie Polski na próbie 653 transakcji z lat 2010-2013. Celem badań jest odpowiedź na pytanie, jak wartości użytkowe gruntu, użyteczności pozarolnicze (amenities) i płatności za dobra publiczne kapitalizują się w wartości ziemi w systemie SA PS?Autorzy stawiają hipotezę, że kluczowe dla wartości ziemi są czynniki lokalizacyjne zidentyfikowane według ekonomicznej funkcji danego obszaru. W pierwszym etapie oszacowano funkcję regresji postaci log-liniowej dla poszczególnych typów gmin wiejskich. W modelu uwzględniono zarówno czynniki cenotwórcze działek, jak i zmienne odnoszące się do polityki rolnej. Zaobserwowano m.in., że jednolita płatność obszarowa pozytywnie wpływa obecnie na wartość ziemi jedynie na obszarach peryferyjnych, natomiast płatności za dobra publiczne w systemie SA PS dekapitalizują wartość ziemi, ponieważ nie rekompensują kosztów utraconych korzyści związanych z alternatywnymi możliwościami realizacji renty gruntowej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wyniki produkcyjno-ekonomiczne gospodarstw rolnych oddziałujących w różnym zakresie na środowisko przyrodnicze

Podstawowym celem działalności rolnej, tak jak ma to miejsce także w przypadku innych działalności gospodarczych, jest uzyskanie korzyści ekonomicznych. Wynik gospodarowania jest efektem potencjału produkcyjnego gospodarstwa, organizacji produkcji rolnej, a także różnego rodzaju wsparcia finansowego skierowanego do producentów rolnych. Organizacja gospodarstwa warunkuje także zakres i skalę jego oddziaływania na środowisko przyrodnicze. Celem artykułu jest ustalenie zróżnicowania zmian potencjału produkcyjnego oraz wyników produkcyjno-ekonomicznych gospodarstw rolnych oddziałujących w różnym zakresie na środowisko przyrodnicze. Okres badań obejmuje lata 2004-2013.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwości analizy porównawczej zmian w liczbie i strukturze gospodarstw rolnych w latach 1990-2013 w świetle nowej definicji statystycznej gospodarstwa rolnego

Wprowadzenie nowej definicji gospodarstwa rolnego spowodowało, że status gospodarstwa rolnego utraciły gospodarstwa osób fizycznych i osób prawnych nieprowadzące działalności rolniczej (zarówno o obszarze 0-1 ha UR jak i o obszarze 1 ha UR i więcej), a także gospodarstwa indywidualne (osób fizycznych) do 1 ha UR prowadzące działalność rolniczą, ale realizujące produkcję rolniczą poniżej określonych progów tej produkcji. Spowodowało to zmniejszenie liczby gospodarstw rolnych, a także, przy tym w różnym stopniu, zmiany w poziomie wyposażenia ich w zasoby ziemi, pracy i kapitału. Zmianie uległy więc wskaźniki obrazujące poziom rozwoju rolnictwa, w tym tak powszechnie używane jak średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego, nakłady pracy na 100 ha, produktywność pracy, ziemi i kapitału itd. W rezultacie, zdecydowana większość danych o gospodarstwach rolnych prezentowanych w publikacjach GUS do 2013 r. nie jest bezpośrednio porównywalna z danymi opracowanymi z wykorzystaniem nowej definicji. W prezentowanym opracowaniu podjęta została próba analizy zmian w liczbie i strukturze gospodarstw rolnych w latach 1990-2013 oraz w wyposażeniu ich w zasoby ziemi rolnej z uwzględnieniem nowej definicji gospodarstwa rolnego i regionalnego zróżnicowania tych zmian.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wspólna Unijna Polityka Rolna po 2020 roku - kontynuacja obecnej praktyki czy zerwanie z nią

Centralne instytucje Unii Europejskiej i środowiska naukowe w niektórych krajach unijnych rozpoczęły prace, które pozwalają wstępnie zarysować kształt wspólnej polityki rolnej na kolejną unijną perspektywę finansową. Na podstawie analizy oficjalnych dokumentów polskich i unijnych oraz opracowań powstałych w środowiskach naukowych w artykule sformułowany został pogląd, że wspólna polityka rolna w następnej unijnej perspektywie finansowej nie będzie tylko nieco skorygowaną wersją polityki realizowanej obecnie. Okoliczności wymuszają bowiem wprowadzenie głębszych zmian, ale nie należy oczekiwać całkowitego zerwania z dotychczasową praktyką. Prace nad sformułowaniem wspólnej polityki rolnej na następną perspektywę finansową będą najprawdopodobniej wymagać od polskiego rządu szukania rozwiązań kompromisowych, a więc także ustępstw. Przewidywanie zakresu tych działań jest jednak niemożliwe przed poznaniem stanowisk innych krajów ugrupowania unijnego w przedmiotowej sprawie i bez oceny ich skłonności do kompromisu.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Regionalna konwergencja produktywności pracy sektorów wiejskich w kontekście środków pozyskanych na rolnictwo z Unii Europejskiej

Jednym z głównych celów integracji europejskiej jest redukcja dysproporcji rozwojowych określana mianem konwergencji. Konwergencja występuje w dwóch formach jako konwergencja sigma i konwergencja beta. Konwergencja sigma oznacza zmniejszenie z biegiem czasu dyspersji i zróżnicowania, istotą konwergencji beta jest szybszy rozwój regionów czy krajów słabiej rozwiniętych, co skutkuje efektem doganiania. Celem artykułu jest badanie konwergencji poziomu rozwoju sektorów gospodarki wiejskiej w regionach Polski w latach 2003-2014. Wyniki ekonomiczne, w kontekście rozmiaru pozyskanych środków z funduszy europejskich, mierzone wartością dodaną brutto: rolnictwa, leśnictwa, łowiectwa i rybactwa, pozyskano z Banku Danych Lokalnych. Dane o wartości wykorzystanych środków uzyskano z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Do analizy wykorzystano metody statystyczne opisujące stan zróżnicowania regionów oraz funkcję regresji. Badania potwierdziły częściowe wystąpienie zjawiska konwergencji produktywności pracy w sektorach wiejskich polskich regionów i dodatnią korelację wartości dodanej brutto z wysokością pozyskanych środków z funduszy europejskich.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wybrane problemy rolnictwa światowego

Przed rolnictwem światowym stoi poważne wyzwanie, jak zapewnić rosnącej liczbie ludności, prawdopodobnie też przeciętnie bogacącej się, odpowiedni standard ilościowy i zdrowotny wyżywienia, obniżając – a przynajmniej nie zwiększając – presję na środowisko przyrodnicze i zmianę klimatu. Będzie rosła zatem konkurencja o zasoby ziemi, wody, surowców energetycznych i mineralnych niezbędnych do wytwarzania nawozów potasowych i fosforowych. Istniej jednak kilka strategii sprostania powyższym wyzwaniom. Potrzebne są natomiast skoordynowane i konsekwentne działania zarówno po stronie popytu (zmiany diety i wzorców konsumpcyjnych oraz redukcje strat jak i podaży na rynkach rolno-żywnościowych. W szczególności trzeba starać się zamknąć istniejące obecnie luki produktywności, poprawić efektywność zastosowania wszystkich zasobów, inwestować w badania i wdrożenia rolnicze, zmniejszyć straty w całych łańcuchach żywnościowych. Pojedyncze działania powinno się podejmować przy tym równocześnie i to na skalę globalną, co samo w sobie stwarza ogromny problem. Od razu nasuwa się tu refleksja związana z negocjacjami klimatycznymi. Niemal wszyscy zgadzają się, że przyjmując wielostronne porozumienie, łączny dobrobyt uległby maksymalizacji. Jednak pokusa jazdy na gapę przeważa wśród wielu krajów, bo wciąż priorytety mają cele i efekty krótkookresowe oraz interesy narodowe.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Problemy zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na Ukrainie

Od ponad 30 lat świat skupia się na koncepcji równowagi pomiędzy gospodarką a ekologią pod kątem potrzeby własnego rozwoju społecznego. To naukowe podejście nosi miano zrównoważonego rozwoju. Według raportu Komisji Bruntlanda z 1987 r. „rozwój zrównoważony to rozwój, który spełnia potrzeby teraźniejsze, nie zakłócając możliwości przyszłych pokoleń zaspokojenia ich własnych potrzeb”.
W rolnictwie mówimy o zrównoważonym rozwoju jako równowadze trzech aspektów, a mianowicie ekonomicznego, ekologicznego i społecznego. Głównym celem artykułu jest analiza ekonomicznych, ekologicznych i społecznych warunków rozwoju rolnictwa. Analiza oficjalnych danych statystycznych (State Statistics Service of Ukraine), materiałów badawczych naukowców ukraińskich i zagranicznych oraz wyniki własnych badań autorów pokazują, że w polityce rolnej Ukrainy dużą wagę przywiązuje się do funkcji produkcyjnych, ale w niewystarczającym stopniu podkreśla się problem rozwoju społecznego, leżący u podstaw doświadczenia w zarządzaniu rolnictwem na Ukrainie. Wnioski te opierają się na analizie wskaźników makroekonomicznych rolnictwa, podstawowym prawodawstwie Ukrainy i propozycjach naukowych autorów.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zróżnicowania dochodów rolniczych w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Po rozszerzeniu Unii Europejskiej (UE) w 2004 roku oraz w latach następnych 13 nowo przyjętych państw, w tym Polska (UE-13), zostało objętych wspólną polityką rolną (WPR). Wprowadzone reformy przyczyniły się do poprawy struktury agrarnej oraz spadku nakładów pracy w rolnictwie. W rezultacie państwa z grupy UE-13 cechowała wyższa dynamika wzrostu dochodów rolniczych niż państwa o dłuższym stażu członkostwa w UE (UE-15). Celem artykułu jest ocena, czy okres po akcesji cechował proces konwergencji realnych (w cenach z 2010 roku) dochodów rolniczych w przeliczeniu na jednostkę nakładów pracy, wyrażoną w AWU, czy odwrotnie – następowała dywergencja między państwami członkowskimi UE, zwłaszcza między grupami państw UE-13 i UE-15. W tym celu zastosowano metodę analizy porównawczej z wykorzystaniem stosowanych w statystyce miar zróżnicowania rozkładu. Podstawową bazą danych wykorzystywaną w badaniu są Rachunki Ekonomiczne dla Rolnictwa (RER, Eurostat). Badanie obejmuje lata 2004-2016.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Neoklasyczne podejście do tradycyjnych ubezpieczeń gospodarczych – wstęp do teorii ubezpieczeń rolnych

Rolnictwo współczesne należy do najbardziej ryzykownych działalności gospodarczych. Obok znanego wcześniej ryzyka produkcyjnego, cenowego i rynkowego, a później także finansowego, obecnie producenci rolni coraz częściej konfrontowani są z ryzykiem instytucjonalnym i ze sfery zarządzania personelem oraz związanym ze zmianą klimatu. Równocześnie rolnicy dysponują wieloma narzędziami i strategiami przeciwdziałania zagrożeniom i łagodzenia ich negatywnych skutków. Wśród tych instrumentów i strategii zarządzania ryzykiem wciąż duże znaczenie odgrywają tradycyjne/konwencjonalne ubezpieczenia upraw, zwierząt i rzeczowych składników majątku. W tym kontekście podstawowym celem artykułu jest uogólnienie podstaw teoretycznych powyższych ubezpieczeń, ale ograniczone do historycznie najstarszego ich ujęcia, a więc na gruncie mikroekonomii neoklasycznej i klasycznej teorii decyzji. Zgodnie z istniejącą tu konwencją najpierw analizuje się istotę teorii/hipotezy użyteczności oczekiwanej von Neumanna–Morgesterna. Następnie przybliża się treść awersji do ryzyka. W ostatniej części artykułu konkretyzuje się natomiast założenia teorii użyteczności oczekiwanej na przykładzie ubezpieczeń rolnych.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wzrost gospodarczy a kwestia bezpieczeństwa żywnościowego wybranych regionów i krajów świata

Celem artykułu było pokazanie związków i zależności pomiędzy poziomem rozwoju gospodarczego a stanem bezpieczeństwa żywnościowego w wybranych regionach i krajach świata w latach 2012-2015. Głównym źródłem informacji były wtórne dane statystyczne zaczerpnięte z baz Głównego Urzędu Statystycznego, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, raporty Global Food Security Index oraz literatura przedmiotu. Przeprowadzone analizy ujawniły znaczne terytorialne zróżnicowanie poziomu PKB i bezpieczeństwa żywnościowego. Stwierdzono, że wyższemu poziomowi PKB towarzyszy wyższy poziom bezpieczeństwa żywnościowego, a największa poprawa bezpieczeństwa żywnościowego dokonała się w krajach o najwyższym tempie wzrostu PKB per capita. Wysoka korelacja pomiędzy tymi wskaźnikami sugeruje, że podstawowym warunkiem poprawy światowego bezpieczeństwa żywnościowego jest wzrost gospodarczy i zwiększenie realnych dochodów, zwłaszcza mieszkańców mniej zamożnych krajów.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Koncentracja kapitału a efektywność finansowa gospodarstw rodzinnych

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczące efektywności finansowej w kontekście koncentracji kapitału w gospodarstwie. Podstawę stanowiły dane gospodarstw gromadzących informacje rachunkowe w okresie 2004-2011 Z badań wynika, że gospodasrtwa intensywniej gromadzące kapitał osiągają stopy zwrotu poniżej średnioważonego kosztu kapitału.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Polskie gospodarstwa roślinne na tle gospodarstw wybranych krajów

W opracowaniu przedstawiono ocenę organizacji i ekonomiki polskich gospodarstw nastawionych na produkcję roślinną oraz określono ich konkurencyjność w stosunku do analogicznych gospodarstw z Węgier, Czech, Słowacji i Niemiec. Oceny badanych gospodarstw dokonano na podstawie danych Polskiego FADN i FADN ogólnoeuropejskiego w latach 2010-2012, z uwzględnieniem wielkości ekonomicznej gospodarstw wyrażonej w tys. euro Standardowej Produkcji (SO ). W badaniach posłużono się metodą porównawczą. Konkurencyjność badanych gospodarstw określono wskaźnikiem konkurencyjności, który obrazuje stosunek dochodu z gospodarstwa rolnego do sumy kosztów użycia własnych czynników produkcji (pracy, ziemi i kapitału). Wyniki badań wskazują na wzrost udziału gospodarstw nastawionych na produkcję roślinną w ogólnej liczbie gospodarstw. W 2013 roku ten udział wynosił 53%. Stwierdzono dodatnią zależność między wielkością ekonomiczną gospodarstw a powierzchnią użytków rolnych i udziałem gruntów dzierżawionych oraz ujemną zależność między wielkością ekonomiczną gospodarstw a nakładami pracy i wartością aktywów w przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych. Stwierdzono wzrost produktywności i wydajności pracy, a także dochodowości ziemi i pracy wraz ze zwiększaniem wielkości ekonomicznej gospodarstw. Polskie gospodarstwa nastawione na produkcję roślinną w poszczególnych klasach wielkości ekonomicznej wielokrotnie wykazały się większą zdolnością konkurencyjną w stosunku do analogicznych gospodarstw z badanych krajów.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Społeczno-demograficzne determinanty wyposażenia gospodarstw domowych w dobra trwałe na wsi

Opracowanie ma na celu identyfikację typów wiejskich gospodarstw domowych posiadających największą liczbę dóbr trwałego użytkowania oraz wskazanie na nowoczesność wyposażenia w różnych typach wiejskich gospodarstw domowych. Typy gospodarstw domowych zostały wyróżnione ze względu na cechy, takie jak wielkość gospodarstwa, typ biologiczny gospodarstwa domowego oraz kategoria społeczno-ekonomiczna gospodarstwa. Metodami badawczymi były analizy wariancji i korelacji. Wykazano znaczący wzrost liczby dóbr trwałego użytku w gospodarstwach wiejskich między rokiem 2004 a 2014.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Miejsce i rola rolnictwa w produkcji energii odnawialnej w Polsce i UE

W opracowaniu podjęto próbę oceny znaczenia rolnictwa w procesach rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce i UE. Wskazano, że w wielu krajach, w tym w Polsce, pomimo dużego potencjału produkcyjnego udział rolnictwa w produkcji energii odnawialnej jest stosunkowo niewielki. Podkreślono, że szczególną rolę w procesie zwiększania znaczenia rolnictwa w rozwoju energetyki odnawialnej mogą odegrać biogazownie rolnicze. Produkcja biogazu rolniczego stanowi nie tylko sposób na pozyskiwanie energii odnawialnej, ale przekłada się też na ograniczenie emisji metanu powstającego w trakcie przechowywania nawozów organicznych, co jest szczególnie istotne z punktu widzenia unijnej polityki klimatycznej. Doświadczenia wielu krajów wskazują, że wzrost znaczenia energetyki odnawialnej, zwłaszcza w początkowych fazach rozwoju poszczególnych technologii, uzależniony jest od wsparcia środkami publicznymi. Dostępne dane statystyczne wskazują, że poszczególne państwa UE prowadzą bardzo różną politykę w zakresie wsparcia sektora energetyki odnawialnej. W niektórych krajach UE (w tym w Polsce) znaczną część środków publicznych kierowano na wsparcie energetyki bazującej na paliwach kopalnych.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rejestracja ciągników rolniczych w Polsce w 2015 roku

W artykule przedstawiono rejestrację ciągników rolniczych w Polsce w 2015 roku na podstawie liczby rejestracji tych pojazdów w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Materiałem źródłowym do analizy były dane udostępnione przez Polską Izbę Gospodarczą Maszyn i Urządzeń Rolniczych (PIGMiUR). Zakres analiz obejmował sezonowość rejestracji w układzie miesięcznym oraz regionalnym, popyt na określone marki (producentów), pochodzenie (krajowe, zagraniczne), a także strukturę mocy rejestrowanych w Polsce ciągników rolniczych.
W 2015 roku w porównaniu z poprzednim rokiem miał miejsce spadek rejestracji zarówno nowych, jak i używanych ciągników rolniczych. Najwięcej w Polsce zarejestrowano ciągników o mocy 36-54 kW. Udział nowych ciągników w liczbie rejestracji ogółem wyniósł w 2015 roku ok. 45%. W grupie nowych ciągników najwięcej zarejestrowano pojazdów marki New Holland, Zetor oraz John Deere. Udział polskich marek w rejestracji ciągników ogółem w 2015 roku wyniósł niespełna 4%.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dźwignia operacyjna i finansowa jako miary ryzyka w przedsiębiorstwach rolniczych

Celem opracowania jest ocena poziomu ryzyka przedsiębiorstw rolniczych na podstawie dźwigni operacyjnej i finansowej, a także określenie relacji między tymi miarami a wskaźnikami efektywności finansowej. Badaniami objęto przedsiębiorstwa z bazy IERiGŻ-PIB z lat 2005-2013. Na kształtowanie ryzyka działalności przedsiębiorstw rolniczych największy wpływ miała dźwignia operacyjna, charakteryzująca wrażliwość zysku operacyjnego na zmiany przychodów operacyjnych, z uwzględnieniem struktury kosztów. Dźwignia finansowa, określająca poziom zadłużenia i skalę obciążenia kosztami odsetek, w mniejszym stopniu wpływała na kształtowanie ryzyka przedsiębiorstw rolniczych. Podmioty o wysokiej dźwigni łącznej charakteryzowały się niższą efektywnością finansową, wynikającą przede wszystkim z niskiej zdolności do generowania zysku operacyjnego.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dylematy wokół wymiaru finansowego zrównoważenia gospodarstw rolniczych

Zrównoważenie, jako swoista „metakategoria”, rozpatrywana w ujęciu inter-, czy nawet transdycyplinarnym, odnosi się również do zjawisk o charakterze monetarnym. Dotychczas ujęcie finansowe zrównoważenia gospodarstw rolniczych nie zostało wyeksponowane. Celem opracowania jest uwypuklenie wybranych kwestii teoretyczno-metodologicznych, związanych z wymiarem finansowym zrównoważenia gospodarstw rolniczych. Przyjęto następujące cele szczegółowe: (1) powiązanie dorobku teoretycznego i aparatu metodologicznego dotyczącego wzrostu zrównoważonego (w ujęciu finansowym) gospodarstw rolniczych z koncepcjami zrównoważenia, (2) zidentyfikowanie asocjacji między wzrostem zrównoważonym a wybranymi problemami zarządzania gospodarstwami rolniczymi i polityki agrarnej. Opieranie się na kategorii dochodu rolniczego (w tym np. dochód z rodzinnego gospodarstwa rolniczego, net farm income), z pomijaniem sytuacji finansowej gospodarstwa, stanowi pewne uproszczenie spłycające ramy analityczne zrównoważenia. Pojęcia „wzrostu zrównoważonego”, „stopy wzrostu zrównoważonego”, „zrównoważonej intensyfikacji” mogą rozszerzyć dotychczasowe ramy analizy zrównoważenia gospodarstw rolniczych, a także być przesłanką do konstruowania/udoskonalania instrumentów wspomagających zarządzanie gospodarstwem, czy monitoring i ocenę skutków polityki rolnej.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Uwarunkowania ekonomiczno-prawne i opłacalność inwestycji w biogazownie rolnicze w Polsce

W artykule przeanalizowano opłacalność biogazowni rolniczych, które mogą być uruchamiane w polskich gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą. Ze względu na wysokie nakłady inwestycyjne, kluczową – z perspektywy rolników – jest kwestia mechanizmu wsparcia finansowego. Analizę efektywności inwestycji przeprowadzono przy założeniu trzech wariantów mocy jednostki kogeneracyjnej zainstalowanej w biogazowni. Dodatkowo rozpatrzono dwa scenariusze wsparcia finansowego odnoszące się do starego „systemu zielonych certyfikatów” oraz nowego mechanizmu wynikającego z „Ustawy o odnawialnych źródłach energii”. Nowy mechanizm, który powinien obowiązywać od 2016 r., zakłada wsparcie odnawialnych źródeł energii poprzez ceny gwarantowane (najmniejsze instalacje) oraz system akcji i gwarancje odkupu energii (większe instalacje).

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Produkcja maszyn rolniczych w Polsce w latach 2012-2014

W 2013 r. produkcja ciągników rolniczych oraz większości pozostałych rodzajów sprzętu rolniczego była mniejsza niż przed rokiem. Wzrosła jedynie produkcja glebogryzarek, rozsiewaczy nawozów mineralnych, kombajnów zbożowych, kopaczek do ziemniaków oraz urządzeń drobiarskich. W 2014 r. o 33,8% zwiększyła się produkcja ciągników. Natomiast o 22,8%, w porównaniu z 2013 r., zmalała produkcja kombajnów zbożowych. W 2014 r. udział Polski w unijnej produkcji ciągników rolniczych, liczonej w sztukach, wyniósł 1,9%, a w wartości ogółu środków mechanizacji rolnictwa – 3,7%. Nie stwierdzono wyraźnej zależności między sprzedażą krajową a produkcją ciągników rolniczych w Polsce.

Czasopismo: Zagadnienia Ekonomiki Rolnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo