rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obrazowanie ziemi wielokrotnej. Szkic o wybranych sposobach przedstawiania nowych pograniczy niemiecko-polskich

Celem tej wypowiedzi jest zaproponowanie terminów pomocnych w analizie sposobów przedstawiania nowych pograniczy niemiecko-polskich, które powstały po drugiej wojnie światowej. Terminy te można wykorzystać w dydaktyce akademickiej. Pozwalają one bowiem skoncentrować uwagę na policentryzmie i problemach Innego. W artykule - obok badawczego - pokazano (i dookreślono) następujące rodzaje prezentacji pograniczy: eliminacyjno-jednostronny (na przykładzie wierszy polskich z drugiej połowy lat czterdziestych XX wieku); odkrywczo-dokumentacyjny (na przykładzie artystycznego dokumentu filmowego powstałego w XXI wieku); prezentacyjno-archiwizujący (na przykładzie antologii narracji pograniczy sprzed 1945 roku). Istotę wypowiedzi stanowi rozwinięcie definicji pojęcia: ziemia wielokrotna. Ten metatermin ma charakter policentryczny. Jego użycie determinuje wieloperspektywiczny ogląd terytoriów różnych pograniczy. Może też być wykorzystywany w dydaktyce jako środek ułatwiający zrozumienie oraz opis zjawisk i procesów charakterystycznych dla pograniczy. Określenie „ziemia wielokrotna” umożliwia rezygnację ze słownictwa wywodzącego z mitów, na przykład polskiego „ziem odzyskanych” czy niemieckiego „utraconego Heimatu”. W artykule została również zwrócona uwaga na konieczność szczególnej wrażliwości metajęzykowej w badawczych i edukacyjnych opisach pograniczy.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, psychologia
Społeczne „zakotwiczanie” przejawiane przez młodych uczących się na pograniczu polsko-czeskim: poczucie spójności, odrębności i ciągłości

W pedagogicznej analizie podjętej problematyki przyjęto konceptualizacje teoretycznometodologiczne, nawiązujące do: Warda H. Goodenougha aksjologicznej koncepcji kultury jako zbioru wartości, Pawła Boskiego teorii tożsamości kulturowej opartej na wartościach i praktykach w warunkach dwu- i wielokulturowej socjalizacji, Tadeusza Lewowickiego teorii zachowań tożsamościowych, perspektywy konstruktywistycznej oraz Harolda J. Noaha modelu porównywania jakości edukacji akademickiej. Przyjęto jednocześnie założenie, że badanie poczucia związku z wybranymi grupami społecznymi przejawianego przez studentów z pogranicza polsko-czeskiego umożliwia poznanie sposobu (sposobów) rozumienia przez nich siebie, Innych i świata, zakotwiczonego w ich własnym doświadczeniu i kulturze. Zachodzące różnice w deklarowanym przez studentów poczuciu związku z wybranymi grupami społecznymi wskazują na dostrzegalną aktualnie tendencję utożsamiania się młodego pokolenia z różnymi społecznościami – kraju pochodzenia, lokalnymi, regionalnymi, czy szerzej – europejskimi i ponadeuropejskimi. Konstruowanie przez młodych uczących się własnej tożsamości to zarazem odchodzenie od jej jednolitego wymiaru na rzecz odkrywania i świadomego wybierania tożsamości wzbogaconej, wielowymiarowej, determinowanej najczęściej postępującymi w różnym tempie i zakresie procesami demokratyzacji życia społecznego. Profil tożsamościowy czeskich studentów, w przeciwieństwie do ich rówieśników z Polski, ma przede wszystkim wymiar narodowy, charakteryzujący się wyraźnymi preferencjami własnej grupy etnicznej (kraju pochodzenia) w zakresie tożsamości, języka i kontaktów społecznych.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika, nauki socjologiczne
Terapia ręki jako holistyczna forma wsparcia ucznia z obniżoną sprawnością motoryki małej

Współczesny uczeń coraz częściej przejawia dysfunkcje w obrębie motoryki małej. Implikuje to wiele trudności w codziennym funkcjonowaniu. Oprócz problemów związanych z wykonywaniem czynności samoobsługowych, przyczynia się również do obniżonej sprawności grafomotorycznej, a tym samym poważnych problemów w nauce pisania. W artykule zaprezentowano model terapii ręki jako holistyczną formę wsparcia ucznia przejawiającego dysfunkcje w obrębie motoryki małej. Omówiono schemat zajęć oraz postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne. Na koniec przedstawiono przykładowy plan pracy z uczniem oparty na specyfice zajęć terapii ręki.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki socjologiczne, pedagogika
Profesor Tadeusz Stanisław Gałkowski (1936–2020) – człowiek i psycholog

Artykuł poświęcony jest życiu i działalności prof. Tadeusza Gałkowskiego – wybitnego przedstawiciela światowej psychologii, który w harmonijny sposób potrafił łączyć różnorodne przejawy działalności naukowej, dydaktycznej i społecznej, ukierunkowując je szczególnie na rehabilitację osób z rozległymi zaburzeniami rozwojowymi oraz z trudnościami w porozumiewaniu się. Jego wielką zasługą było zapoczątkowanie w Polsce badań dotyczących diagnozy i terapii dzieci z dysfunkcją słuchu oraz autyzmem, tak istotnych dla pogłębienia wiedzy z zakresu pedagogiki specjalnej, wspomagania rozwoju osób niepełnosprawnych oraz kształtowania właściwych postaw społecznych wobec nich. Tadeusz Gałkowski, psychologia rehabilitacji, autystyczne spektrum zaburzeń

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Osoba z niepełnosprawnością intelektualną jako spadkobierca. Część III

Artykuł stanowi kolejny tekst z cyklu poświęconego osobie z niepełnosprawnością intelektualną jako spadkobiercy. Omówione zostały w nim kolejne kroki, które powinien wykonać spadkobierca po przyjęciu spadku i uzyskaniu sądowego postanowienia o nabyciu spadku albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, by w pełni dysponować majątkiem, który nabył od spadkodawcy. Zaprezentowano kwestie związane z umownym i sądowym działem spadku, dochodzeniem zachowku, zgłoszeniem do urzędu skarbowego celem uzyskania zwolnienia od podatku od spadku, a także takie zagadnienia, jak dokonanie wpisu w księdze wieczystej, zgłoszenie nabycia samochodu, zgłoszenie do wspólnoty mieszkaniowej albo spółdzielni mieszkaniowej, zmiana strony umów o świadczenia bieżące itp. Wskazane zostały trudności praktyczne, jakie mogą w ramach tych czynności pojawić się przed spadkobiercą z niepełnosprawnością intelektualną oraz najlepsze dla niego metody ich pokonywania.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Język polski na Komarowszczyźnie: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość (wnioski z badań terenowych w rejonie miadziolskim obwodu mińskiego na Białorusi)

Artykuł poświęcony jest sytuacji języka polskiego na Komarowszczyznie (wieś Komarowo oraz okoliczne miejscowości) położonej w rejonie miadziolskim obwodu mińskiego na północnym zachodzie Białorusi. Jest ona obszarem badaw-czym, który po raz pierwszy w obrębie moich zainteresowań naukowych znalazł się w 2010 roku, znany natomiast był mi znacznie wcześniej, gdyż na tych zie-miach urodziłam się i dorastałam. Własna pamięć oraz regularnie prowadzone badania o charakterze językowo-tożsamościowym pozwalają nie tylko opisać losy polszczyzny i polskości w tym regionie, ale prześledzić zmiany zachodzące w nieustannie zmieniającej się rzeczywistości na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Materiałem ilustracyjnym są fragmenty narracji autobiograficznych zapisanych podczas eksploracji na wspomnianym obszarze.

Czasopismo: Acta Albaruthenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
„Wieszczek białoruski” i Nikołaj Karamzin. O poezji Jana Onoszki w perspektywie komparatystycznej

Artykuł zawiera omówienie zbioru poezji Jana Onoszki (Połock, 1828–1829–1830?; 47 wierszy w języku polskim i przedmowa) z perspektywy kompa-ratystycznej (polsko-białoruskie związki literackie, polsko-rosyjskie związki literackie, europejska tradycja literacka od starożytności do Oświecenia). Słowo "wieszczek" ("nasz", "prowincjonalny") pochodzi z przedmowy do zbioru i arty-kułów naukowych o J. Onoszce (T. Wróblewska; D. Samborska-Kukuć). Związki z poezją rosyjskiego sentymentalisty Nikołaja Karamzina (1766–1826) są omó-wione w oparciu o wiersz Z Karamzyna (problem z ustaleniem źródła w poezji N. Karamzina) oraz wiersze o wymowie pesymistycznej i melancholijnej.

Czasopismo: Acta Albaruthenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Lalki-motanki jako metoda pracy nad zrozumieniem doświadczenia migracyjnego

Lalka jako symbol człowieka jest rozpoznawalna na całym świecie. Przez swoją funkcję komunikacyjną jest narzędziem, które warto wykorzystać w edukacji międzykulturowej. Lalka-motanka to gałgankowa, ręcznie robiona lalka, której symbolika sprzyja opowiadaniu historii o własnej kulturze. Użycie tego artefaktu w kontekście pracy nad doświadczeniem migracyjnym jest oparte o teoretyczne założenia etnopedagogiki i metody pracy edukacji międzykulturowej. Omówienie pracy z lalką-motanką zaprezentowano na podstawie zajęć ze studentkami kierunku pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna w ramach zajęć z przedmiotu „Antropologia kulturowa”.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Migracja w świat online a realizacja założeń hipotezy kontaktu w dobie pandemii COVID-19

Współczesny, zglobalizowany świat wymaga od wielu osób nieustannego przemieszczania się pomiędzy obszarami nie tylko geograficznymi, ale również kulturowymi, a często funkcjonowania w wielu z nich równocześnie. Przedstawiciele różnych kręgów kulturowych, wyznaniowych, narodowych czy etnicznych spotykają się na co dzień w ramach procesu edukacji, realizacji zadań zawodowych lub spędzania czasu wolnego. Sprawne poruszanie się w takim środowisku wymaga wysoko rozwiniętych kompetencji międzykulturowych, a budowa tolerancyjnego społeczeństwa związana jest z przełamywaniem zakorzenionych w tradycji stereotypów i uprzedzeń. Przez długi czas znaczny odsetek działań ukierunkowanych na nawiązywanie relacji i współpracy między osobami pochodzącymi z różnych kręgów kulturowych był oparty na założeniach hipotezy kontaktu, której istotą jest osobiste spotkanie, wymiana doświadczeń i weryfikacja przekonań. Takie podejście znajduje odzwierciedlenie m.in. w europejskich programach wspierania mobilności młodzieżowej i akademickiej, takich jak Erasmus+. Obecnie, w dobie ograniczenia możliwości przemieszczania spowodowanego pandemią wirusa SARS-CoV-2 większość aktywności w ramach systemów edukacji w całej Europie jest realizowana w formie zdalnej. Kontakt zapośredniczony przez nowe technologie bardzo często pozbawiony jest lub znacznie ogranicza możliwość odbioru niewerbalnych elementów komunikacji takich jak mimika twarzy, mowa ciała, proksemika czy też czynniki paralingwistyczne. Celem niniejszego artykułu jest podjęcie refleksji nad skutecznością działań opartych na hipotezie kontaktu w przypadku kontaktu na odległość oraz potrzebą poszukiwania nowych, alternatywnych rozwiązań w tym zakresie. Punktem wyjścia do niej jest analiza korzyści z realizacji działań opartych na kontakcie bezpośrednim, na przykładzie zaangażowania studentów programu Erasmus+ w działania z zakresu edukacji międzykulturowej w szkole podstawowej, a z drugiej strony trudności obserwowane w projektach międzynarodowych, w których kontakt między uczestnikami ze względu na wprowadzone ograniczenia musi być zapośredniczony przez media.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Asystent międzykulturowy w procesie międzykulturowego otwierania się szkoły

Na przestrzeni ostatnich lat, zwłaszcza od 2014 roku, obserwujemy bezprecedensowy wzrost liczby migrantów w Polsce, co ma swoje odzwierciedlenie także w szkolnej społeczności. Z roku na rok liczba uczniów z doświadczeniem migracyjnym rośnie, a wraz z nią wyzwania, przed którymi stoją polskie szkoły. Jedną z odpowiedzi ustawodawstwa polskiego na te trudności są asystenci międzykulturowi, którzy pracując w szkołach wspierają uczniów z doświadczeniem migracji, ich rodziców oraz nauczycieli. Są też swoistym pomostem łączącym społeczność polską z migrancką. W niniejszym artykule odnoszę się do koncepcji otwarcia międzykulturowego, która mówi o budowaniu włączających społeczności i instytucji (także szkół) dla wszystkich, bez względu na pochodzenie, narodowość czy język komunikacji. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie koncepcji otwarcia międzykulturowego jako jednego z antidotum na wyzwania związane ze zwiększającą się liczbą migrantów i różnorodnością kulturową oraz roli asystentów międzykulturowych w procesie międzykulturowego otwierania się szkół. W pierwszej części artykułu przedstawiam sytuację dzieci z doświadczeniem migracji w polskich szkołach. Odnoszę się do danych statystycznych oraz ram prawnych warunkujących system edukacji dzieci cudzoziemskich w Polsce. W części drugiej zawarta jest koncepcja międzykulturowego otwarcia szkoły i jej charakterystyczne cechy, kolejna zaś, trzecia, prezentuje rolę i zadania asystenta międzykulturowego w procesie międzykulturowego otwierania się szkoły. Ostatnią część artykułu stanowi podsumowanie.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Dzieci migrantów w polskim systemie edukacji. Problemy w diagnozowaniu i organizowaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Niniejszy artykuł zwraca uwagę na trudności w zakresie funkcjonowania w roli ucznia i rówieśnika dzieci innych kulturowo (migrantów), które po przyjeździe do Polski muszą odnaleźć się w nowej rzeczywistości edukacyjnej i społecznej. Szczególnej analizie poddane będą tu dzieci napływowe (innej narodowości), które borykają się przede wszystkim z deficytami kompetencji językowych, a co za tym idzie, problemami adaptacyjnymi i edukacyjnymi. System oświaty coraz częściej musi mierzyć się z nowymi wyzwaniami, jakie niesie ze sobą nauczanie i wychowanie uczniów przynależących do różnych grup narodowych, etnicznych, językowych i religijnych. Dla nich bowiem język polski to zazwyczaj język obcy, wpływający w znaczący sposób na jakość kontaktów społecznych i osiągnięć edukacyjnych. Sprawność językowa jest więc kluczowa dla zaistnienia zarówno sukcesu szkolnego, jak i integracyjnego. Jednym z tych wyzwań jest trafne i rzetelne rozpoznawanie potrzeb uczniów z wielorakimi trudnościami na różnych poziomach kształcenia celem organizowania skutecznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Artykuł zwraca uwagę na kluczowe elementy procesu diagnostycznego, do których należą: diagnosta, dziecko, rodzic (podmioty w relacji badawczej) oraz metody i narzędzia badawcze (przedmioty). Szczególnego znaczenia nabiera tu kwestia ograniczeń procesu diagnozowania trudności w uczeniu się i funkcjonowaniu społecznym, a także identyfikacji barier wynikających z poszukiwania skutecznych rozwiązań pomocowych.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Problemy współczesnego dualnego kształcenia zawodowego w Niemczech. Między dynamiką zmian a wielokulturowością

System dualnego kształcenia zawodowego w Niemczech jest uznawany za wzór na świecie. Druga dekada XXI wieku upływa w świetle widocznych skutków rewolucji technologicznej, zmian społecznych i nasilonych ruchów migracyjnych. Trudności w obsadzaniu miejsc nauki, potrzeba intensyfikacji orientacji zawodowej, zacieśnienie współpracy ze szkołami wpływają na formowanie nowych rozwiązań wewnątrz systemu. W kontekście polskiej reformy kształcenia zawodowego nowego znaczenia nabierają takie paradygmaty, jak pracodawca i szkoła, uczeń i mistrz, orientacja zawodowa, integracja zawodowa migrantów. Bieżące wyzwania dualnego systemu w Niemczech i sposoby rozwiązań stają się impulsem do aktualnej dyskusji o kształceniu zawodowym młodzieży w Polsce.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Postrzeganie imigrantów w aspekcie afektywnym przez studentów pedagogiki w perspektywie ich przyszłej pracy zawodowej

Prezentowany tekst stanowi próbę określenia jednej ze składowych postawy: postrzegania w aspekcie afektywnym imigrantów przez studentów pedagogiki. W niedalekiej przyszłości studenci ci będą decydować o procesie wychowawczym i w konsekwencji o jakości funkcjonowania społecznego. Jakość ich działań zależy od poziomu nie tylko ich wiedzy, ale też od przejawianego stosunku emocjonalnego wobec zachodzących procesów społecznych. Do realizacji celu badawczego wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego z techniką ankiety opartej na dyferencjale semantycznym. Badania dowiodły, że pytani studenci wykazują wobec imigrantów postawę neutralną. Postawa taka może świadczyć o niezdecydowaniu i braku akceptacji, czyli niewątpliwie może być bliższa postawie negatywnej. Badania wskazują także na naglącą potrzebę kształcenia w zakresie edukacji międzykulturowej.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Semantyka ZDROWIA w języku białoruskim: analiza danych systemowych

Artykuł jest częścią rekonstrukcji językowego obrazu ZDROWIA we współczesnym języku białoruskim. Odtworzenia pojęcia autorka zamierza dokonać za pomocą definicji kognitywnej, opracowanej przez Jerzego Bartmińskiego. Holistyczna definicja kognitywna jest budowana w oparciu o trzy typy danych: systemowych (leksykograficznych), ankietowych i tekstowych. W niniejszej publikacji dokonano analizy danych systemowych. W tym celu wykorzystano dostępne prace leksykograficzne z zakresu językoznawstwa białoruskiego. Słowniki objaśniające definiują ZDROWIE głównie poprzez komponent fizyczny organizmu, komponent psychiczny pojawia się na marginesie. Dane leksykograficzne dostarczają także innych znaczeń, np. zdrowy ‘duży, silny, krzepki’. Badania etymologiczne przynoszą jednak dane, które jednoznacznie przekonują, że to zdrowy pierwotnie oznaczało ‘drzewo’ ‘dobry, zdrowy niby drzewo’. Etymologowie twierdzą, że pierwotnie wyraz charakteryzował drzewo ‘pełen sił, krzepki, niechory, zdrowy’, dopiero później rozszerzył znaczenie na ludzi i zwierzęta. Jak wynika z przysłów i wierzeń Białorusinów zdrowie jest darem od Boga – zarówno dobry stan, jak słaby (добрае здароўе, слабое здароўе), a dane współczesne przynoszą przykłady działań ludzkich w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia, np. uprawiać sport, unikać alkoholu, palenia itd.

Czasopismo: Acta Albaruthenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Diagnostyka psychopedagogiczna problemów przystosowawczych i(e)migrantów o charakterze transkulturowym

Artykuł prezentuje propozycję modelu diagnostyki psychopedagogicznej problemów i(e)migranckich o charakterze transkulturowym. Oparcie tego typu modeli i procedur na głównych założeniach współczesnych teorii transkulturowości wynika z tego, iż jest to jedna z najbardziej znamiennych charakterystyk współczesności, jak również z faktu, iż proces transkulturacji wśród tejże grupy społecznej jest obecnie szczególnie dynamiczny. W prezentowanym modelu (z uwagi na praktyczny i innowacyjny charakter pedagogiki oraz w odpowiedzi na postulowane przez ekspertów ds. migracji potrzeby modyfikacji modeli i procedur diagnostycznych) uwzględniono również specyfikę symptomów postępu i blokad procesów przystosowawczych i(e)migranta, w odniesieniu do poszczególnych faz procesów jego adaptacji i integracji, w odniesieniu do sfer: społecznej, psychicznej, dydaktycznej i opiekuńczo-wychowawczej.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sytuacja (edukacyjna) dzieci z doświadczeniem migracyjnym w czasie kryzysu związanego z pandemią COVID-19

Rozwój pandemii w ostatnich miesiącach znacząco zmienił sytuację społeczną i ekonomiczną na świecie. Skutki jej dotykają w największym stopniu osoby z grup defaworyzowanych i zagrożonych defaworyzacją, wśród których znajdują się również migranci. Migranci przebywający w różnych częściach świata w celach zarobkowych zostali pozbawieni możliwości podejmowania pracy, ale też powrotu do kraju pochodzenia. Osoby uciekające przed prześladowaniami i wojną nie mogą w pełni skorzystać z ochrony wskutek zawieszenia programów międzynarodowych oraz ograniczenia zaangażowania państw w udzielanie pomocy. Sytuacja rodzin bezpośrednio rzutuje na położenie dzieci. Problem jest ważki, a zarazem słabo opisany w opracowaniach polskojęzycznych. Tekst jest próbą wskazania podstawowych problemów, z jakimi są konfrontowane dzieci z doświadczeniem migracji w Polsce oraz w innych krajach czy regionach świata. Kierunek analiz został wyznaczony przez pytanie: Jaka istnieje korelacja między stanem kryzysu spowodowanym COVID-19 a sytuacją dzieci-migrantów? Należy bowiem przyjąć, że kryzys negatywnie wpływa na sytuację jednostki i grupy społecznej. Próba sformułowania odpowiedzi została podjęta w odniesieniu do aktualnych opracowań międzynarodowych i ma charakter wstępny. Wymaga dalszych analiz, szczególnie w odniesieniu do badań empirycznych.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Imigranci zarobkowi w Polsce: kim są ci, którzy skrywają się za liczbami? Przypadek ukraińskiej rodziny

Cudzoziemcy na polskim rynku pracy stanowią niewielki procent wszystkich zatrudnionych. Jednak od 2016 r. – czyli od chwili wprowadzenia „programu 500+” – obserwuje się dynamiczny wzrost tej grupy zatrudnionych, co sugeruje rosnące zapotrzebowanie na pracę imigrantów zarobkowych w Polsce. W populacji pracujących cudzoziemców najbardziej liczną grupę stanowią obywatele Ukrainy. Dane Banku Światowego, Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Najwyższej Izby Kontroli pozwoliły autorce zarysować społeczną sytuację imigrantów zarobkowych w Polsce, a także ukazać, że Polska jest (m.in.) ekonomicznie atrakcyjnym miejscem pracy szczególnie dla obywateli Ukrainy. Analiza danych statystycznych skłoniła autorkę do postawienia pytania: Kim są ci, którzy skrywają się za liczbami? Odpowiedzi na to pytanie dostarczyły wywiady biograficzno-narracyjne zrealizowane w ukraińskiej rodzinie. Wniosek płynący z całościowej analizy materiału empirycznego wskazuje, że państwo polskie w swojej polityce wewnętrznej z nie dość należytą troską zabezpiecza prawa ekonomiczne i prawa kulturowe imigrantów zarobkowych i ich dzieci.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji
Ku globalnemu paradygmatowi współistnienia kultur w warunkach ustawicznych migracji

Autor wychodzi z założenia, że problem migracji jest wpisany w rozwój człowieka i kultur. Traktując kulturę odziedziczoną jako wartość niezbywalną, podstawę pozwalającą uświadomić i kreować paradygmat współistnienia kultur, wskazuje na dominujące obecnie zasady polityki globalnej. Uważa, że ludzie, należąc do tej samej cywilizacji globalnej, winni aktywnie uczestniczyć w procesie kreowania globalnego paradygmatu współistnienia kultur poprzez planowanie i podejmowanie działań edukacyjnych wspierających procesy adaptacji, kształtowanie świadomości w zakresie pogranicznego funkcjonowania i z tym związanych kompetencji międzykulturowych. Ostatecznym efektem w proponowanym modelu jest zrównoważony system tożsamościowy który autor postrzega i analizuje w trzech zakresach (dziedziczonym, indywidualnie kształtowanym i społecznie realizowanym), w trzech czasookresach (przeszłość, teraźniejszość, antycypowana przyszłość) i wielu wymiarach tożsamości indywidualnej (biologicznej, psychicznej, ekonomicznej, kulturowej, intelektualnej, egzystencjalnej itp.) oraz wielu wymiarach tożsamości społeczno-kulturowej (rodzinnej, familijnej, parafialnej, lokalnej, regionalnej, religijnej, etnicznej, narodowościowej, państwowej, kontynentalnej, globalnej).

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne