rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bezpieczeństwo ruchu drogowego na terenie miasta Kalisza w latach 2012–2016 w opinii jego mieszkańców

Od początku lat 90. liczba pojazdów poruszających się po polskich drogach systematycznie rośnie. Statystyki wyraźnie na to wskazują – w roku 1990 liczba pojazdów wynosiła ponad 9 mln, zaś w 2017 przekroczyła 29 mln zarejestrowanych pojazdów . Należy również podkreślić fakt, że w większości pojazdy te nie są nowe – średnia wieku pojazdów według Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynosi 13 lat . Powyższe zjawisko negatywnie wpływa na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie poprawia go także stan infrastruktury drogowej, dynamicznie rosnące obciążenie ruchem wielu odcinków dróg oraz małe rezerwy przepustowości spowodowane stale narastającą liczbą pojazdów. O prawdziwości tezy na temat istotności zagadnienia, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, świadczy fakt, że co roku na polskich drogach dochodzi do ponad 32000 wypadków i ponad 420 tysięcy kolizji, w których ginie co najmniej 2800 osób . Niniejszy artykuł stanowi syntezę badań prowadzonych nad zagadnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego w Kaliszu, które odnosiły się do oceny czynników wpływających na jego stan w opinii mieszkańców. Zgromadzone dane pozwoliły na wskazanie czynników, które w opinii respondentów w największym stopniu przyczyniają się do powstawania zdarzeń drogowych i braku bezpieczeństwa na drogach.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Ekstremalne zjawiska pogodowe w Polsce w dobie zmian klimatycznych na przykładzie powodzi i silnych wiatrów

Gwałtowne zdarzenia pogodowe zdają się wpisywać na dobre w polski klimat. Ostatnie zjawiska meteorologiczne w postaci burz, nawałnic oraz opadów są tego najlepszym dowodem. To przede wszystkim następstwo zmian klimatycznych, które sprawiają, że pogoda stała się bardziej nieprzewidywalna, zarówno w Europie, jak i w innych zakątkach świata. W niniejszym artykule autor charakteryzuje ekstremalne zjawiska pogodowe na terytorium Polski w kontekście zmian klimatycznych.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Rola organów ścigania w przeciwdziałaniu I zwalczaniu zbrodni handlu ludźmi

Przedmiotem niniejszego opracowania jest charakterystyka polskich organów ścigania w zakresie ich kompetencji w obszarze zapobiegania i zwalczania zbrodni handlu ludźmi. Autorka zwraca uwagę, że na gruncie obowiązujących w Polsce regulacji prawnych główny ciężar związany z działalnością prewencyjną oraz ściganiem tego rodzaju przestępczości spoczywa na prokuraturze, Policji i Straży Granicznej. Artykuł został tym samym poświęcony zwięzłej charakterystyce wskazanych podmiotów ocenianych pod kątem posiadanych przez nie instrumentów prawnych, dzięki którym możliwa jest skuteczna realizacja ustawowo nałożonych na te instytucje zadań i obowiązków. W ocenie autorki kluczową rolę w tym systemie odgrywa prokurator, który jest jedynym organem uprawnionym do podejmowania decyzji o wszczęciu śledztwa oraz powierzania go, celem przeprowadzenia w całości lub wskazanym zakresie, innym organom, a przede wszystkim Policji lub Straży Granicznej. Szczególna rola prokuratora wynika również z faktu, że wyłącznie on jest uprawniony do sporządzenia i popierania przed sądem aktu oskarżenia w sprawach dotyczących handlu ludźmi. Niemniej jednak, zdaniem autorki, to na Policji i Straży Granicznej spoczywa w praktyce główny ciężar przeprowadzania czynności procesowych i operacyjnych w tej kategorii spraw. Autorka podkreśla, że polski system organów ścigania posiada aktualnie odpowiednie instrumenty — zarówno na poziomie prawnym, jak i instytucjonalnym, zarówno do efektywnego zapobiegania, jak i zwalczania zbrodni handlu ludźmi. Mając jednak na uwadze, że zjawisko handlu ludźmi ma co do zasady wymiar transgraniczny, w artykule zaznaczony został aspekt współpracy międzynarodowej pomiędzy odpowiednimi instytucjami powołanymi do wykrywania i ścigania rzeczonych przestępstw.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Kryminologiczne I karnoprawne aspekty wydawania nieprawdziwych opinii przez biegłych — ramowy raport z badań ze wskazaniem postulatów de lege lata I de lege ferenda

Dowód z opinii biegłego ma z reguły kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia toczącej się sprawy w każdym rodzaju postępowania. W niektórych wypadkach rola biegłego jest bliższa roli sędziego niż roli świadka, gdyż sędzia, niedysponujący wiadomościami specjalnymi, wydając wyrok, często musi posiłkować się dowodem z opinii biegłego. Z tego też powodu wydanie przez biegłego nieprawdziwej opinii stwarza bardzo duże ryzyko wydania błędnego i niesprawiedliwego rozstrzygnięcia danej sprawy, co z kolei negatywnie wpływa na społeczny odbiór funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. W polskim kodeksie karnym odpowiedzialność karna za wydanie fałszywej opinii jest stypizowana w art. 233 § 4 i § 4a. Jednocześnie pomimo bardzo dużej liczby zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez biegłych, jedynie znikoma liczba prowadzonych śledztw kończy się aktem oskarżenia i wyrokiem skazującym, co powoduje faktyczną bezkarność sprawców przestępstw i negatywnie wpływa na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Z powodu zdiagnozowanej w tym zakresie luki badawczej stwierdzono potrzebę zbadania i opisania zjawiska wydawania fałszywych opinii przez biegłych, zarówno w ujęciu normatywnym, jak i kryminologicznym, na podstawie przeprowadzonych badań empirycznych. Głównym celem prac badawczych była wielopłaszczyznowa charakterystyka zjawiska wydawania nieprawdziwych opinii przez biegłych i określenie jego rozmiarów, a także jego etiologii i symptomatologii. Dodatkowym celem badań była weryfi kacja hipotez badawczych i diagnostyka sfery normatywnej statusu biegłego, dowodu z opinii biegłego oraz zasad odpowiedzialności za wydanie nieprawdziwej opinii. Rezultatem prac badawczych są propozycje rozwiązań mających na celu zarówno ograniczenie zjawiska wydawania nieprawdziwych opinii, jak i skuteczniejsze ściganie sprawców przestępstw z art. 233 § 4 k.k., co z kolei może wymiernie przełożyć się na sprawniejsze funkcjonowanie całego wymiaru sprawiedliwości, gdyż biegli i ich praca są jego niezmiernie istotną sferą. Przeprowadzone badania w pełni potwierdziły postawione hipotezy badawcze i precyzyjnie wskazały wadliwe obszary funkcjonowania dowodu z opinii biegłych i tym samym potrzebę wprowadzenia niezwłocznych zmian legislacyjnych. Część wypracowanych wniosków badawczych i postulatów de lege ferenda doczekała się implementacji do znowelizowanych przepisów kodeksu karnego w 2016 r., co w pełni potwierdza ich zasadność. W dalszym ciągu niestety nie powstał akt prawny rangi ustawowej, który kompleksowo regulowałby status biegłych i dowodu z opinii biegłego.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Domy zdrowotno-wypoczynkowe policji województwa śląskiego w latach 1924–1939

Celem artykułu jest zaprezentowanie okoliczności budowania, a następnie utrzymywania w okresie międzywojnia ośrodków zdrowotno-wypoczynkowych Policji Województwa Śląskiego. Województwo śląskie w okresie II Rzeczypospolitej Polskiej cieszyło się znaczną autonomią, łącznie z prawem posiadania własnej policji. Środowisko to w systemie dobrowolnych opodatkowań (bez pomocy państwa) wzniosło okazałe ośrodki wypoczynkowe w Zakopanem i Ustroniu, znakomicie służące mieszkańcom tych miast po dziś.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Zasady odpowiedzialności nieletnich za czyny zabronione — wybrane aspekty

Opracowanie dotyczy zasad odpowiedzialności sprawców nieletnich za czyny zabronione. Model postępowania z nieletnimi jest modelem racjonalnym. Zasady, sposób i tryb postępowania z takimi osobami istotnie różni się od zasad odpowiedzialności osób dorosłych. Rozwiązania stosowane wobec nieletnich mają na celu zapewnienie ich prawidłowego rozwoju. Mają przeciwdziałać ich stygmatyzacji i wykluczeniu społecznemu. Odpowiedzialność karna sprawców nieletnich od wielu lat budzi szereg kontrowersji o charakterze praktycznym i teoretycznym. Przede wszystkim należy podkreślić, że inny akt prawny będzie stanowił zasadniczą podstawę odpowiedzialności osoby dorosłej, a inny osoby nieletniej.

Czasopismo: Przegląd Policyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Rysy psychopatyczne w relacjach interpersonalnych

Przedmiotem zainteresowania w prezentowanym tekście jest ewentualna relacja pomiędzy szeregiem właściwości osobowościowych jednostki a jej funkcjonowaniem w relacjach społecznych. Mówiąc o psychopatycznych rysach osobowości i ich znaczeniu w relacjach społecznych, autorzy zwracają uwagę na psychopatię, jak również na rysy narcystyczne oraz makiawelizm w działaniu jednostki. Wskazane trzy właściwości od początku XXI wieku budzą żywe zainteresowanie badaczy i terapeutów podejmujących próby empirycznych weryfikacji stawianych w tym zakresie hipotez. Wspomniane kategorie zachowań tworzą tzw. ciemną triadę osobowości. W prowadzonej analizie zwraca się także uwagę na kliniczne interpretacje dotyczące kryteriów diagnostycznych pozwalających na rozpoznawanie rysów psychopatycznych i ciemnej triady. Sprowadza się to niekiedy do odwoływania się do pojęcia psychopatii subklinicznej, niespełniającej kryteriów diagnostycznych przyjmowanych w klasyfikacjach zaburzeń psychicznych. Autorzy próbują również interpretować obciążającą rolę tych rysów w relacjach społecznych.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Przemoc jako zagrożenie bezpieczeństwa współczesnej rodziny na przykładzie powiatu przemyskiego w latach 2015–2018

We współczesnym świecie obserwujemy coraz to nowsze zagrożenia dla właściwego funkcjonowania rodziny. Jednemu z nich, które nie jest nowe, ale ulegające intensyfikacji i coraz bardziej dostrzegane w przestrzeni społecznej, poświęcony jest niniejszy artykuł. Przemoc domowa jest niewątpliwie najgorszym i najbardziej szkodliwym rodzajem przemocy, bowiem doświadczana jest ze strony najbliższych osób, od których powinno się dostawać miłość, dobro i zrozumienie. Artykuł przedstawia złożoność problematyki dotyczącej przemocy wewnątrzrodzinnej. Omówiono w nim pojęcie przemocy, formy krzywdzenia ofiar oraz wpływ takich zachowań na funkcjonowanie rodziny. Wskazano zagadnienia związane z procesem przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zaakcentowano formy niesienia pomocy ofiarom przez organizacje społeczne i ośrodki terapeutyczne oraz przedstawiono możliwe działania wobec sprawców. Ukazano również skalę występowania problemu przemocy domowej oraz dokonano analizy działalności pomocowej w latach 2015–2018 w powiecie przemyskim na podstawie sprawozdań instytucji pomagających ofiarom i sprawcom przemocy w rodzinie. Autor wskazuje, że należy się zastanowić, co trzeba zmienić, aby skuteczniej chronić rodziny przed przemocą oraz zmniejszyć jej skalę. Przemoc domowa jest dużym problemem i zagrożeniem dla prawidłowego funkcjonowania rodziny, więc potrzebne są spójne działania różnych instytucji, aby osiągnąć zamierzony cel.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Strategiczne znaczenie metod sterowania refleksyjnego w koncepcjach walk informacyjnych

W artykule opisano teoretyczne podstawy, genezę oraz zastosowanie metod sterowania re-fleksyjnego. Zawarto w nim również charakterystykę poglądów czołowych przedstawicieli przedmiotowego sterowania oraz manipulacji informacjami. Ponadto wyjaśniono znaczenie sterowania refleksyjnego w koncepcjach walki informacyjnej oraz jego wpływ na bezpieczeń-stwo państwa, a także istotę wojny i walki informacyjnej. Treści artykułu wynikają z analizy i oceny rosyjskiego i amerykańskiego podejścia do sterowania refleksyjnego.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Militarne statki powietrzne, rakiety balistyczne i manewrujące jako efektywne środki odstraszania potencjalnego przeciwnika

W artykule autorzy koncentrują się na możliwościach realizacji i implementacji narodowej stra-tegii odstraszania, zwracając przy tym szczególną uwagę na środki mogące tworzyć potencjał militarny państwa w tym zakresie. Artykuł ma na celu unaocznienie potrzeby budowy strategii odstraszania w Polsce jako elementu niezbędnego do realizacji polityki bezpieczeństwa w zmieniającym się środowisku międzynarodowym oraz możliwości jej realizacji przy obecnym potencjale państwa. W celu określenia możliwości budowania potencjału militarnego strategii odstraszania autorzy dokonali przeglądu ilościowego i jakościowego środków napadu po-wietrznego oraz ich wpływu na jej realizację. Ponadto zaproponowali ramy koncepcji strategii użycia militarnych środków odstraszania, posługując się przy tym koncepcją J. Wardena. Postępowanie to przeprowadzono, bazując na analize możliwości taktyczno-technicznych nowoczesnych środków napadu powietrznego oraz środków rażenia.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
O pojęciu i istocie bezpieczeństwa personalnego

Bezpieczeństwo jest pojęciem definiowanym na różne sposoby. Podkreśla się, że jest konstytutywnym atrybutem człowieka określającym jego aktywność. Obecnie odchodzi się od państwocentrycznej koncepcji bezpieczeństwa na rzecz koncepcji antropocentrycznej. To, że głównym przedmiotem zainteresowania tej antropocentrycznej koncepcji bezpieczeństwa jest bezpieczeństwo personalne, sytuuje tę problematykę przede wszystkim w obszarze kultury bezpieczeństwa. Współcześnie analiza zagrożeń mających wpływ na bezpieczeństwo człowieka wymaga znajdowania związków przyczynowo-skutkowych w złożonej postmodernistycznej rzeczywistości, zarówno materialnej, jak i niematerialnej. Z drugiej jednak strony pojawienie się kategorii ryzyka implikuje konieczność przeniesienia kluczowych kategorii związanych z bezpieczeństwem ze sfery subiektywnej do sfery bezpieczeństwa personalnego. Artykuł jest próbą usystematyzowania pojęcia bezpieczeństwa personalnego i określenia jego istoty w perspektywie nauk o bezpieczeństwie. Biorąc pod uwagę tak przedstawiony cel badań, sformułowano problem w sposób nastepujacy: Jaka jest istota bezpieczeństwa personalnego i jak jest ona definiowana na gruncie nauk o bezpieczeństwie? Zagadnienie to jest mało znane, a przyjęte podejście jakościowe zmusza do rezygnacji z hipotezy badawczej, ponieważ założono swoistą bezzałożeniowość w poznawaniu natury badanego zjawiska. W pracy wykorzystano metodę krytycznej analizy piśmiennictwa. Systematyzacja wiedzy w tym obszarze jest próbą przeglądu pojęć stosowanych w naukach o bezpieczeństwie, która pozwoli na uporządkowanie pojęć związanych z bezpieczeństwem personalnym.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Współczesna metodologia etyki bezpieczeństwa

Etyka bezpieczeństwa, subdyscyplina nauk o bezpieczeństwie, posługuje się tymi samymi metodami co filozofia i logika bezpieczeństwa, ale uwypukla inne aspekty. W filozofii i logice metody stanowią „drogi do prawdy”, zaś w etyce są to „drogi do dobra”, celem nie jest poznanie, lecz działanie – poprawne i etyczne. W etyce bezpieczeństwa stosuje się obecnie zwłaszcza trzy metody: humanistyczną, inwencji i intuicji. Autor omawia zarówno trzy główne, jak i drugorzędne metody współczesnej etyki bezpieczeństwa: heurystyczną, fenomenologiczną, semantyczną, empiryczną, funkcjonalizmu, aktualistyczną, pragmatyczną, redukcji, dedukcji i dialektyczną. Współczesna metodologia etyki bezpieczeństwa koncentruje się na stosunku człowieka do człowieka i nakierowuje na ten aspekt wszystkie rodzaje etyki ogólnej. Wartość moralna pewnych działań, a także sama metodologia ulegają jednak zmianom. Bez dostrzegania i świadomości tego zjawiska nie sposób sprostać współczesnym wyzwaniom etyki bezpieczeństwa ani tym bardziej być aktywnym podmiotem bezpieczeństwa.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Romb (kultury) bezpieczeństwa. Redefinicja środowiska bezpieczeństwa

Cel. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie autorskiej definicji środowiska bezpieczeństwa. Jest ona redefinicją i rozszerzeniem wąskiego (czteroelementowego) ujęcia środowiska bezpieczeństwa, zawartego w Białej Księdze Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. Autor proponuje ujęcie szerokie (ośmioelementowe). Metody. Do sformułowania redefinicji środowiska bezpieczeństwa doprowadziło autora przyjęcie pewnych założeń. Po pierwsze, przyjęto koncepcję istnienia trójkąta (potrzeby) bezpieczeństwa oraz założono, że istnienie tego trójkąta stanowi warunek konieczny i wystarczający do powstania potrzeby bezpieczeństwa. Po drugie, przyjęto też koncepcję istnienia rombu (kultury) bezpieczeństwa, który stanowi warunek konieczny i wystarczający dla zaistnienia zjawiska bezpieczeństwa, czyli zaspokojenia potrzeby bezpieczeństwa. Wyniki. Przyjęcie powyższych założeń doprowadziło autora do konkluzji, że wąskie ujęcie środowiska bezpieczeństwa należy ontycznie rozszerzyć, uwzględniając elementy wchodzące w skład trójkąta (potrzeby) bezpieczeństwa oraz rombu (kultury) bezpieczeństwa. W ten sposób powstała ośmioelementowa definicja środowiska bezpieczeństwa. Wnioski. Artykuł ukazuje istotny dla nauk o bezpieczeństwie problem, który dotyczy potrzeby rozszerzenia definicji środowiska bezpieczeństwa. Autor przedstawił i uzasadnił alternatywną do wąskiego ujęcia środowiska bezpieczeństwa propozycję, która bazuje na definicji wąskiej, przedstawionej w Białej Księdze Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zapewnianie bezpieczeństwa uczestnikom imprez sportowych poprzez monitorowanie ich zachowań i identyfikację na podstawie analizy materiału foto-video

Zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom imprez sportowych to przedsięwzięcie, które wymaga wielu skoordynowanych działań ze strony nie tylko organizatora imprezy, ale też instytucji administracji publicznej. Obecnie coraz większa liczba miejsc jest monitorowana, a na stadionach piłkarskich monitoring jest obowiązkowy, wymuszony przez regulamin rozgrywek. Zainstalowane kamery mają nie tylko odstraszać osoby, które potencjalnie mogą łamać prawo, ale także dostarczyć ewentualnych dowodów odnośnie do okoliczności oraz sprawców takich działań. Celem publikacji jest ukazanie, w jaki sposób obraz zapisany przez monitoring wizyjny jest następnie przekształcany w materiał dowodowy wykorzystywany dalej do celów procesowych. Autorzy przybliżyli te zagadnienia, posługując się przykładami związanymi z bezpieczeństwem uczestników imprez sportowych. Skupili się na omówieniu tematyki związanej z rozpoznaniem, identyfikacją, biometrią, czyli z ustaleniem tożsamości człowieka na podstawie tego, co w nim niepowtarzalne, np. unikatowości wyglądu, cech fizycznych i sposobu zachowania. Na przykładzie procedur opracowanych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Katowicach podkreślono, jak istotne jest, aby uczestnicy imprez sportowych byli monitorowani nie tylko od chwili rozpoczęcia rywalizacji, ale również od momentu wejścia na obiekt sportowy, a nawet w czasie podróży na ten obiekt, kiedy nie zależy im jeszcze na ukrywaniu swojego wizerunku.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Środowisko bezpieczeństwa współczesnej rodziny i jej postrzeganie przez Polaków a potrzeba bezpieczeństwa

Dynamiczny rozwój ludzkości i globalizacja doprowadziły do zmian w pojmowaniu rodziny zarówno przez zwykłych ludzi, jak i przez naukowców. Artykuł traktuje o postrzeganiu współczesnej rodziny przez Polaków, a także o jej środowisku bezpieczeństwa i zaspokajaniu potrzeby bezpieczeństwa jej członków. By przedstawić te kwestie, autor omawia nieścisłości i różnice terminologiczne dotyczące pojęcia rodziny. Następnie charakteryzuje środowisko bezpieczeństwa współczesnej rodziny wedle ośmioelementowej koncepcji Juliusza Piwowarskiego. Wreszcie analizuje kilka wybranych raportów z badań CBOS z lat 2017–2019 odnoszących się do rodziny i jej postrzegania przez Polaków. Pozwala to autorowi zaproponować własną definicję (współczesnej) rodziny. Analiza prowadzi ponadto do wniosku, że mimo zmian i różnic w pojmowaniu rodziny niezmiennie pozostaje ona dla Polaków najważniejszą wartością, a do jej głównych zadań należy zaspokajanie potrzeby bezpieczeństwa jej członków.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zarządzanie kryzysowe w Polsce

Celem artykułu jest omówienie funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego w Polsce – przedstawienie ogólnych zasad jego działania, dotyczących go regulacji prawnych oraz głównych zagrożeń. W tym celu autorzy dokonują przeglądu definicji sytuacji kryzysowych oraz omawiają cele i etapy zarządzania kryzysowego. Następnie przedstawiają ogólne zasady działania systemu zarządzania kryzysowego w Polsce oraz najważniejsze regulacje prawne z tym związane. Omawiają też główne zagrożenia mogące prowadzić do wystąpienia sytuacji kryzysowej, zarówno naturalne i ekologiczne (np. powodzie, pożary, lawiny), jak i cywilizacyjne, spowodowane działalnością człowieka i awariami technicznymi (np. katastrofy budowlane i transportowe, działalność grup przestępczych, cyberterroryzm). Prowadzi to do konkluzji, że po powodzi stulecia z 1997 roku uchwalono w Polsce przepisy, dzięki którym system zarządzania kryzysowego stoi w naszym kraju na wysokim poziomie. Jednocześnie coraz nowsze zagrożenia powodują konieczność regularnego aktualizowania aktów prawnych dotyczących zarządzania kryzysowego, tak by zapewnianie bezpieczeństwa narodowego było skuteczne.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Pierwotne źródła zagrożeń: model klasyfikacji przyczyn występowania niebezpieczeństw

Pojęcie zagrożenia stanowi centralny punkt refleksji nad bezpieczeństwem. W licznych publikacjach podejmowano już próby identyfikacji i klasyfikacji znanych zagrożeń. Podstawowy problem, który wyłania się w trakcie realizowania tego zadania, to wielka liczba potencjalnie grożących człowiekowi niebezpieczeństw. Uzasadnione jest zatem postawienie pytania o to, z czego wynika tak wielka liczba zagrożeń oraz czy można zidentyfikować ich podstawowe źródła. W niniejszym artykule autor analizuje relacje pomiędzy znaczeniami terminów „zagrożenie” i „ryzyko” oraz omawia różne sposoby ich definiowania. Przyjęcie odmiennych perspektyw analizowania, rozpatrywania i klasyfikowania zagrożeń pozwala na uchwycenie elementów stanowiących ich podstawowe, pierwotne źródło. Zaproponowany model klasyfikacji pierwotnych przyczyn występowania niebezpieczeństw uwzględnia trzy podstawowe źródła zagrożeń: zależność, współistnienie i zmianę. Prezentowane podejście może stanowić podstawę projektowania i wdrażania narzędzi diagnozowania bezpieczeństwa podmiotów.

Czasopismo: Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji