rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Instytucja Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych w ramach stanu wojennego - historia i współczesność

Współcześnie, każde państwo w swoich uregulowaniach powinno przewidywać instytucje będące gwarancją bezpieczeństwa narodowego. W Polsce jedną z takich instytucji jest Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych. Powyższa kwestia jest tym bardziej interesująca, gdyż była przedmiotem ostatnich decyzji podjętych przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Dodatkowo opisywane stanowisko posiada długą tradycję. W związku z powyższym artykuł został podzielony na pewne części składowe wyznaczające dany, historyczny czasookres. Celem artykułu jest charakterystyka historyczna przedmiotowej instytucji oraz opis jej współczesnych uregulowań. Mówiąc o Naczelnym Dowódcy Sił Zbrojnych nie można pominąć przepisów dotyczących stanu wojennego. Dlatego też, część artykułu została poświęcona temu rodzajowi stanu nadzwyczajnego.

Czasopismo: De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Zagrożenie wykluczeniem cyfrowym jako element bezpieczeństwa osobistego Polaków

Brak komputera i dostępu do Internetu jest głównym czynnikiem wywołującym zjawisko podziału, a w konsekwencji wykluczenie cyfrowe. Drugim ważnym elementem tego zjawiska jest brak potrzeby korzystania z nowych technologii. Działanie przeciw wykluczeniu cyfrowemu wydaje się konieczne, ponieważ dotyka ono najsłabszych grup społecznych: osób starszych, niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych, z rodzin dysfunkcyjnych, a także mieszkańców wsi i małych miasteczek. Zapewniając dostęp do Internetu w każdym miejscu naszego kraju i edukację osób zagrożonych można wpływać na zmniejszenie tego negatywnego zjawiska. Inkluzja społeczna ma wpływ na poprawę jakości życia poszczególnych jednostek, a pośrednio wpływa również na rozwój społeczno-gospodarczy całego kraju.

Czasopismo: De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Psychologiczne mechanizmy bezpieczeństwa zdrowotnego

Artykuł podejmuje tematykę psychologicznych mechanizmów bezpieczeństwa
zdrowotnego. Na początku rozważań wyjaśnione zostało pojęcie zdrowia oraz jego klasyczny
podział. Zdrowie jest to nie tylko brak choroby ale również stan fizycznego, społecznego
i umysłowego dobrostanu. Stąd zdrowie możemy podzielić na fizyczne (somatyczne)
i psychiczne. Zdrowie i bezpieczeństwo są uważane za najważniejsze wartości dla człowieka
Czynnikami wpływającymi na bezpieczeństwo zdrowotne są przede wszystkim czynniki
psychiczne, fizyczne i środowiskowe. W niniejszym artykule przeanalizowane są dwa pierwsze.
Czynniki somatyczne odnoszą się do czysto biologicznych aspektów życia organizmu,
psychologiczne do zdolności adaptacyjnych i społecznych.
Psychosfera z jednej strony kształtuje bezpieczeństwo zdrowotne poprzez odpowiednie
mechanizmy, ale z drugiej mechanizmy te w niektórych interakcjach mogą stać się problemami,
które szerzej wyjaśnione zostały w ostatniej części pracy.

Czasopismo: De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Bezpieczeństwo żołnierzy. Czy gaz łzawiący i oślepiająca broń laserowa powinny być legalną bronią? Uwagi na tle postępu technologicznego

Międzynarodowe prawo konfliktów zbrojnych reguluje prowadzenie działań zbrojnych i zawiera zasady mające zapewnić ich „humanitaryzację”. Jedną z takich zasad jest zasada niezadawania zbędnego cierpienia żołnierzom. W oparciu o tę zasadę wprowadzono do traktowego prawa konfliktów zbrojnych wiele zakazów używania określonych rodzajów broni, np. broni chemicznej, biologicznej, min przeciwpiechotnych, bomb kasetowych czy oślepiającej broni laserowej. Niektóre z tych zakazów są kwestionowane, zwłaszcza biorąc pod uwagę postępujący rozwój technologiczny i medyczny. Stawiane są pytania typu „czy lepiej jest być martwym czy niewidomym?”, które mają stanowić argument na rzecz regulowania użycia pewnych broni, a nie ich zupełnego zakazywania, jak w przypadku oślepiającej broni laserowej, której dotyczy to pytanie. W artykule przedstawione zostaną argumenty za i przeciw zakazom używania przede wszystkim oślepiającej broni laserowej i gazu łzawiącego. Na tej podstawie Czytelnik będzie w stanie wyrobić sobie zdanie na tytułowy temat.

Czasopismo: De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Rola tajnych służb w rozpoznaniu zagrożenia bezpieczeństwa Polski. O efektach działalności wywiadowczej berlińskiej placówki „In 3”

W 1918 r. Polska odzyskała niepodległość. Bezpieczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej było jednak oparte na kruchych podstawach. Wynikało to z dużego zagrożenia ze strony wschodniego i zachodniego sąsiada. Niemcy i Rosja nie pogodziły się z ustaleniami traktatu wersalskiego, dążyły do jego rewizji i wojny z Polską. Współpraca wojskowa obu groźnych sąsiadów była wymierzona przeciwko Polsce. Rozpoznanie wywiadowcze dotyczące rozbudowy potencjału militarnego oraz zamiarów obu przeciwników miało wyjątkowe znaczenie. Rotmistrz, a później major Jerzy Sosnowski w latach 1926–1934 kierował berlińską placówką wywiadowczą oznaczoną kryptonimem „In 3”. Przekazywał on do centrali Oddziału II SG wiele cennych informacji dotyczących rozwoju niemieckich sił zbrojnych, współpracy Reichswehry z Armią Czerwoną oraz przygotowań do wojny. Kierownictwo polskiego wywiadu otrzymywało podobne wiadomości z innych źródeł. Wiele z nich przyjmowano z niedowierzaniem i nie wykorzystano we właściwy sposób.

Czasopismo: De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Relacje między kapitałami: społecznym, rodzinnym i grupy migrantów

Rola kapitału społecznego wzrasta i ma bezpośredni wpływ, na jakość życia jednostek, grup i społeczeństwa
we współczesnym świecie. Wchodzi on w skład kapitału intelektualnego i postrzegany jest, jako baza i determinanta
wysokiego tempa wzrostu i tym samym skracania dystansu rozwojowego do krajów wzorcowych. Podstawą
nowoczesnego społeczeństwa jest wysoki kapitał społeczny stanowiący bazę jego rozwoju. Celem artykułu jest
przybliżenie pojęcia kapitału społecznego i określenie jego wpływu na wielkość bezrobocia i wielkość migracji w państwie.
W pierwszej części artykułu przedstawiono pojęcie kapitału społecznego. W drugiej opisano model i wyniki
pomiaru kapitału społecznego w latach 2000-2009 w wybranych państwach. W trzeciej części opisano wpływ kapitału
społecznego na relacje społeczne. W niniejszym artykule autor rozpatruje kapitał społeczny całościowo w skali
makroekonomicznej, bez szerokiej analizy jego struktury społecznej (Lin 2001, s. 33). Przyjętą metodą badawczą była
krytyczna analiza literatury (materiałów źródłowych) i badania na własnym modelu pomiarowym kapitału społecznego.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sąd Okręgowy w Białej Podlaskiej w latach 1919-1931. Dzieje ustrojowe i pozostałość aktowa

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w nowej strukturze sądownictwa powołano Sąd
Okręgowy w Białej Podlaskiej, który znajdował się w apelacji warszawskiej i tworzył bialski
okręg sądowy obejmujący powiaty: bialski, konstantynowski, radzyński i włodawski. Okręg ten
składał się z mniejszych okręgów sądów pokoju (potem grodzkich). Celem artykułu jest przedstawienie
dziejów ustrojowych Sądu, sposobu działania jego kancelarii, procesu dokumentowania
działalności oraz zabezpieczenia pozostałej po nim spuścizny aktowej. Znaczenie omawianej
instytucji dla dziejów regionu bialskopodlaskiego oraz bogactwo informacji dotyczących
społeczności lokalnej, które zawiera spuścizna dokumentacyjna po niej, są wystarczającymi
przesłankami do zanalizowania powyższej problematyki.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Problem wypalenia zawodowego wśród nauczycieli bialskich szkół w kontekście awansu zawodowego

Artykuł przybliża problematykę wypalenia zawodowego wśród nauczycieli pracujących w różnych typach
szkół z terenu miasta Biała Podlaska. Wymogi związane z awansem zawodowym, szczególnie obszerna i szczegółowa dokumentacja,
podejmowanie działań innowacyjnych, prowadzenie dodatkowych zajęć są nieobojętne dla szeroko rozumianego
dobrostanu i wskazują, że u części losowo wybranych nauczycieli występują objawy syndromu wypalenia zawodowego. Podobne
wyniki uzyskano u nauczycieli uczących różnych przedmiotów i pracujących w różnych typach szkół. Niepokojący jest
fakt, że większość nauczycieli nie odpoczywa aktywnie i nie bierze udziału w zajęciach ruchowych, a przecież jest to ważny
czynnik, który wpływa na obniżenie poziomu stresu i dobrostan.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Uzależnienie od nikotyny wśród studentów uczelni lubelskich

Palenie tytoniu należy do najpoważniejszych problemów obecnej medycyny. Polska pozostaje wciąż w czołówce
krajów, w których liczba osób uzależnionych od nikotyny jest stosunkowo duża, a palenie tytoniu stanowi istotny problem
w środowiskach młodzieży akademickiej. Celem pracy jest poznanie i porównanie przyczyn, stopnia uzależnienia od nikotyny
oraz motywacji do rzucenia palenia papierosów studentów z uczelni medycznej i niemedycznej. W badaniach wykorzystano
kwestionariusz ankiety do oceny stopnia uzależnienia od nikotyny Fagerstrӧma i kwestionariusz do oceny motywacji do rzucenia
palenia Schneider. Badania zostały przeprowadzone anonimowo od kwietnia do czerwca 2013 roku. Objęto nimi 200
studentów z Politechniki Lubelskiej i z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Badania wykazały istotne różnice między studentami
z uczelni medycznej i niemedycznej w zakresie inicjacji nikotynowej i czasu trwania nałogu. Najczęstszą przyczyną sięgania
po papierosy przez ankietowanych z obu uczelni jest stres, a sytuacją, w której studenci najczęściej palą papierosy są spotkania
towarzyskie. Respondenci z uczelni niemedycznej częściej sięgają po papierosa z nudy i w celu nawiązania kontaktów.
Są w wyższym stopniu uzależnieni od nikotyny, odczuwają większą satysfakcję z palenia, a przy tym ich nałóg zyskuje większą
akceptację ze strony znajomych. Studenci z uczelni medycznej mają większą świadomość, iż uzależnienie od nikotyny wywiera
ujemny wpływ na zdrowie i są bardziej zmotywowani do rzucenia palenia niż ich rówieśnicy. Czynniki socjodemograficzne,
takie jak: płeć, miejsce zamieszkania, sytuacja ekonomiczna nie mają wpływu na stopień motywacji do rzucenia palenia przez
respondentów z obu typów uczelni. Natomiast na stopień uzależnienia od nikotyny studentów z uczelni o profilu medycznym
ma wpływ jedynie ich sytuacja ekonomiczna.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Jakościowy zwrot rozwoju polskich szkół – aspekt postulatywny

Celem niniejszej pracy jest wskazanie propozycji jakościowych zmian, jakie winny nastąpić we
współczesnych polskich szkołach. Przeciwstawiają się one traktowaniu uczniów w kategorii
„biologizmu”, który warunkuje konieczność napełnienia ich wiedzą podawaną w postaci gotowej
„pigułki”. Akcentując wolność uczniów do dokonywania własnych wyborów i ich gotowość
do samorealizacji, propaguje zdobywanie wiedzy w sposób aktywny, twórczy, problemowy oraz
przyjazny, ujmując uczniów jako suwerenów własnego rozwoju.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wspieranie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w świetle koncepcji Arthura Pigou i Ronalda Coase

W 1960 r. ekonomista Ronald Coase opublikował artykuł pt. „Problem kosztów społecznych”, który
do dziś jest jednym z najczęściej cytowanych tekstów ekonomicznych i nadal wzbudza żywe
dyskusje. Napisał tam, że problem kosztów zewnętrznych ma dwojaką naturę: negatywne efekty
zewnętrzne generowane przez jeden podmiot przynoszą drugiemu stratę, lecz zakazanie szkodzenia
jest automatycznie stratą dla pierwszego. Argumentował, że w przypadku dobrze zdefiniowanych
praw własności i niskich kosztów transakcyjnych problem efektów zewnętrznych
może być rozwiązany poprzez transakcje pomiędzy stronami, których te efekty dotyczą. Stało
to w opozycji do wcześniejszych prób rozwiązania tego problemu poprzez regulację rządową
lub opodatkowanie zaproponowane przez Arthura Pigou. W istocie – patrząc przez pryzmat systemu
wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami – rozwiązanie sprowadza się do
rozstrzygnięcia: czy opłaca się ograniczyć zatrudnienie osób sprawnych lub zasoby finansowe
pracodawców, aby zapewnić pracę mniej wydajnym osobom z niepełnosprawnościami, czy pozostawić
te osoby bez wsparcia na rynku pracy. W każdym przypadku chodzi o wyrządzenie jak
najmniejszej szkody społecznej. W niniejszym artykule przedstawiono obie koncepcje na przykładzie
systemu wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Bezrobocie kobiet i przeciwdziałanie temu zjawisku w województwie mazowieckim w latach 2004-2013

Praca koncentruje się na badaniu bezrobocia kobiet na tle ogólnych uwarunkowań, stanu i efektów bezrobocia
w województwie mazowieckim i w Polsce. Założono hipotezy, iż kobiety mimo dobrego wykształcenia mają większe problemy
niż mężczyźni ze znalezieniem i utrzymaniem miejsca pracy, czego głównym powodem są pełnione przez kobiety funkcje
społeczne oraz stereotypy dotyczące pracy kobiet. Analiza danych statystycznych i własne badania sondażowe potwierdziły
duże zróżnicowanie rynku pracy na terenie województwa i silny pozytywny wpływ miasta Warszawy na regionalny rynek
pracy kobiet. Bezrobocie kobiet na terenie województwa kształtuje się na podobnym poziomie jak bezrobocie mężczyzn. Pozytywne
zjawiska jakie mają miejsce na rynku pracy kobiet są efektem stosowania aktywnych form polityki rynku pracy
finansowanych z funduszy europejskich.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rośliny lecznicze w najwcześniejszych dokumentach wiedzy medycznej

Lecznicze wykorzystanie różnych gatunków roślin towarzyszyło już starożytnym cywilizacjom.
Sprzyjała temu umiejętność przekazywania wiedzy za pośrednictwem pisma, która posłużyła
transferowi informacji w przestrzeni i czasie. Dzięki temu do dzisiaj ocalały dzieła pochodzące
ze starożytności i średniowiecza, w których utrwalona została wiedza ówczesnych cywilizacji na
temat gatunków roślin leczniczych, jak i sposobów ich wykorzystania. Do najbardziej znaczących
dokumentów z tamtych czasów należą m.in. „Zielnik” legendarnego cesarza Sheng Nong, „Papirus
Ebersa” czy też „Phisica”, autorstwa najbardziej znanej kobiety związanej z nauką w okresie średniowiecza
– Św. Hildegardy z Bingen. Gatunki roślin, które pojawiły się w tych dziełach przypisano
do trzech umownych grup, przez co dokonano ich podziału na: rośliny halucynogenne, zioła
stosowane w kuchni jako przyprawy oraz tzw. „cudowne rośliny zdrowia, młodości i wesołości”.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Autoportret współczesnego nastolatka jako kierunkowskaz dla działań wychowawczych

Punktem wyjścia projektowanych analiz było przekonanie i wychodzące z niego założenie, że zdroworozsądkowa
wiedza badanej młodzieży dotycząca postrzegania siebie i identyfikowania zagadnień związanych z zagadnieniem
tego jakim pragną stać się człowiekiem ma charakter funkcjonalny, bezsprzecznie związany z płaszczyzną, na której młody
człowiek opiera proces budowania własnej tożsamości. Kanwę prezentowanego procesu badawczego stanowiła swobodna
wypowiedź pisemna o charakterze informacyjno-refleksyjnym. Badani rozwijali temat i wyjaśniali go przedstawiając swoje
poglądy. Zamierzeniem było pokazanie sposobu, w jaki młody człowiek postrzega własną przyszłość, a tym samym ukazanie
perspektywy jednego z aspektów jego tożsamości.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zaburzenia mowy a trudności w czytaniu i pisaniu

Wstęp. Mowa, która jest dźwiękowym porozumiewaniem się ludzi, pełni ważną rolę w życiu człowieka.
Prawidłowy rozwój mowy jest bardzo ważnym elementem dojrzałości szkolnej dziecka.
Zaburzenia mowy mogą być przyczyną m.in. trudności w czytaniu i pisaniu. W części teoretycznej
zostanie omówiony wpływ zaburzeń mowy (głównie dyslalii) na specyficzne trudności w czytaniu
i pisaniu. W związku z tym zostanie przedstawione zagadnienie dotyczące rozwoju mowy
i najczęściej występujących wad mowy. Zaprezentowany również zostanie problem dotyczący
specyficznych trudności w uczeniu się.
Materiał i metody. Badania dla potrzeb niniejszej publikacji realizowano we wrześniu 2018
wśród 62 uczniów klas I-III wybranych szkół podstawowych powiatu bialskiego, u których
stwierdzono zaburzenia artykulacyjne. Celem badań była analiza komunikacji werbalnej dzieci
w kontekście trudności w czytaniu i pisaniu. Podstawowym narzędziem wykorzystanym w badaniu
była część kwestionariusza obrazkowego, skonstruowanego przez G. Demel.
Wyniki. Analiza zebranych wyników badań empirycznych pozwala stwierdzić, że wśród dzieci
mających zdiagnozowane zaburzenia artykulacyjne, występują specyficzne trudności w czytaniu
i pisaniu.
Wnioski. Zaburzenia artykulacyjne wpływają na trudności w czytaniu i pisaniu.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Współpraca terapeutów z rodzicami dziecka o specjalnych potrzebach edukacyjnych

W prezentowanym artykule zostanie przedstawione zagadnienie dotyczące współpracy terapeutów
z rodzicami o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Rozwój dzieci o specjalnych potrzebach
edukacyjnych zależy od wielu czynników, wykraczających poza ich własne cechy, predyspozycje
czy motywacje. Ważne jest, aby uzyskały jak najwcześniej profesjonalną pomoc,
która swoim działaniem obejmie nie tylko dziecko, ale całą rodzinę. Należy pamiętać, że rodzina
odgrywa bardzo ważną rolę w rewalidacji osoby z niepełnosprawnością. Dlatego tak ważne jest
porozumienie między rodzicami a specjalistami.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Preventing social exclusion of people with disabilities and their families

W świetle współczesnego biopsychospołecznego modelu niepełnosprawności wykluczenie
społeczne nie jest indywidualnym problemem jednostek lecz sytuacją, która w dużym
stopniu wpływa na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. Niepełnosprawność
bywa przyczyną wykluczenia społecznego zarówno w odniesieniu do samych osób
niepełnosprawnych, jak i dla ich rodzin. Dlatego ważne jest znalezienie skutecznych
(formalnych i nieformalnych a także nie-instytucjonalnych) sposobów wsparcia rodzin
osób niepełnosprawnych, w szczególności w odniesieniu do działań, które podnoszą jakość
życia rodzin dotkniętych niepełnosprawnością. Celem tego artykułu jest wskazanie dużego
znaczenia wsparcia społecznego oraz przykładów dobrych praktyk, które zapobiegają
wykluczeniu społecznemu zarówno osób niepełnosprawnych jak i ich dróg kariery.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Przymioty i przywary determinujące postrzeganie przez uczniów i studentów nauczyciela wychowania fizycznego

Wstęp. Celem badania było ustalenie, które z cech osobowości wpływają pozytywnie a które
negatywnie na postrzeganie przez uczniów i studentów nauczyciela wychowania fizycznego.
Materiał i metody. W badaniach uczestniczyło 1238 osób (655 kobiet i 583 mężczyzn), kształcących
się na trzech poziomach: gimnazjalnym, średnim i wyższym. Zastosowano metodę sondażu
diagnostycznego, narzędziem był kwestionariusz ankiety.
Wyniki. Najczęściej wskazywaną przez kobiety cechą, jaka wpływa na pozytywny wizerunek
nauczyciela wychowania fizycznego jest sprawiedliwość. Mężczyźni uczący się w szkole średniej
uznali, że jest to poczucie humoru, pozostałe grupy, że sprawiedliwość. Cechą, która najbardziej
negatywnie wpływa na postrzeganie nauczyciela niezależnie od płci badanych oraz poziomu ich
edukacji jest wybuchowość. Poziom edukacji istotnie różnicuje znaczną liczbę analizowanych
cech pozytywnych i negatywnych wpływających na postrzeganie nauczyciela wychowania fizycznego.
Natomiast płeć badanych różnicuje nieliczne cechy.
Wnioski. Uzyskane wyniki pozwalają na modelowanie wizerunku przez nauczycieli wychowania
fizycznego w zależności od tego, na jakim poziomie edukacji pracują oraz w zależności od
płci wychowanków.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Refleksje na temat godnego społeczeństwa, godnego człowieka, godnej niepełnosprawności

Godność ludzka od wieków zajmowała ważne miejsce w rozważaniach wielu uznanych osobistości
i autorytetów prezentujących różne kategorie nauki, począwszy od filozofii, socjologii, etyki, ekonomii,
na teologii skończywszy. Godność jest trudna do zdefiniowania. Posiada ją każdy człowiek, który
jest świadomy własnych wartości, jednak nie wywyższa się z tym nad innymi. Potrafi drugiemu
wskazać dobra, jakie niesie z sobą życie, darzy szacunkiem innych. Posiada też szacunek dla samego
siebie oraz honor i dumę. Godność posiadają również ludzie pozbawieni tych cech ze względu na
swoje fizyczne lub intelektualne niepełnosprawności. W artykule przedstawiono refleksje na temat
godności rozpatrując ją poprzez pryzmat gospodarki, społeczeństwa oraz człowieka.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Profilaktyka presuicydalna w wymiarze globalnym i lokalnym – zarys problemu

Zgodnie z raportem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co 40 sekund na kuli ziemskiej
ktoś umiera śmiercią samobójczą i na ogół jest to osoba wkraczająca w życie. Samobójstwa
nie należy traktować jako pojedynczego aktu odebrania sobie życia, ale jako działania związanego
z całym szeregiem następujących po sobie etapów trwających czasami latami, z których
ostatni najczęściej kończy się śmiercią. Proces samobójczy ma swój początek, określony
czas trwania, mogący prowadzić do śmierci. Celem profilaktyki presuicydalnej jest zahamowanie
tego procesu. Profilaktyka presuicydalna – uprzedzająca, ukierunkowana na jednostkę,
jej najbliższe kręgi społeczne, głównie na rodzinę, szkołę a także na opinię publiczną
zmierza do wyposażenia osób w wiedzę i umiejętności niezbędne do pokonywania trudności,
dokonywania właściwych wyborów w życiu, inicjowania i wzmacniania czynników wspierających
rozwój. Dąży do obalenia mitów i wytworzenia pozytywnych postaw wobec osób
cierpiących. Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie zróżnicowanych form działań
i wielorakich inicjatyw podejmowanych na poziomie globalnym przez WHO, ogólnopolskim
poprzez realizację zapisów Narodowego Programu Zdrowia, a także na poziomie lokalnym,
czyli środowiska szkoły, rodziny na rzecz ograniczenia liczby samobójstw. Omówienie powyższej
problematyki przyjmuje charakter wycinkowy bowiem nie jest możliwe przybliżenie
na kilku czy kilkunastu stronach owoców wieloletniej pracy prewencyjnej organizacji
rządowych i pozarządowych.

Czasopismo: Rozprawy Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia