rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego a relacje osób osieroconych z rodzinami i opiekunami

Cel: Celem niniejszej pracy jest analiza i interpretacja poznanych doświadczeń wychowanków Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej typu Rodzinnego we Włoszczowie. Metody: Na potrzeby niniejszych badań zastosowano metodę jakościową. Posłużono się analizą narracyjną, możliwą dzięki przeprowadzeniu wywiadu częściowo ustrukturyzowanego, zawierającego określone dyspozycje zagadnień. Zgromadzone treści były niezbędne w stworzeniu i przedstawieniu studium indywidualnych przypadków. Wyniki: Dzięki zastosowanym metodom badawczym poznano sytuację, problemy, a także plany na przyszłość młodzieży, która od wielu lat przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Rozważono również wybrane aspekty dotyczące relacji osób osieroconych z ich opiekunami. Badania, wraz z odwołaniem do literatury tematu, pozwoliły zgłębić przyczyny i skutki sieroctwa społecznego Wnioski: Niemożność realizowania przez rodzinę przypisanych jej funkcji powoduje, iż zobligowane zostają do tego określone placówki, czego przykładem może być Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza typu Rodzinnego we Włoszczowie. Wychowankowie tego miejsca wkraczają w etap dorosłości z bagażem licznych trudnych doświadczeń, co może utrudniać ich funkcjonowanie w dorosłym życiu. Dzieciństwo i okres wczesnej młodości spędzone w placówce opiekuńczo-wychowawczej sprzyja wytworzeniu silnych relacji wychowanków z ich opiekunami. Należy jednak podkreślić, że opisywana placówka nie stanowi alternatywy dla rodziny naturalnej, co jest nie tyle nieosiągalne, co nieprawidłowe z punktu widzenia roli, jaka spoczywa na istnieniu poszczególnych form pieczy zastępczej.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Dzieci cudzoziemskie w polskiej szkole. Portret(y), wyzwania i problemy

Cel: Szkoła stanowi swoiste pogranicze kulturowe, w którym szczególną uwagę należy skupić na analizie funkcjonowania nauczycieli, uczniów–cudzoziemców i ich rodziców, innych uczniów, a w związku z tym rodzi się wiele pytań. W niniejszym artykule została podjęta próba odpowiedzi na kilka z nich: W jakim zakresie istniejące rozwiązania prawne są dostosowane do obecności uczniów cudzoziemskich w polskim systemie oświaty? Jakiego rodzaju kompetencje są potrzebne w pracy z dzieckiem cudzoziemskim? Przed jakimi zadaniami i problemami stawia nauczyciela obecność ucznia–cudzoziemca w klasie szkolnej? Czy nauczyciele są przygotowani do pracy z nimi? W jakim zakresie (np. kontakt emocjonalny z uczniem, umiejętność ewaluacji ucznia, pomoc uczniowi w nauce)? Czy i w jakiej formie nauczyciele odczuwają potrzebę wsparcia w pracy z takimi uczniami? Co może wspomóc integrację uczniów cudzoziemskich i polskich? Jakie, zdaniem nauczycieli, są możliwości doskonalenia współpracy na linii szkoła – rodzice ucznia cudzoziemskiego? Metody: Analiza danych zastanych (m.in. dokumentów prawnych, sprawozdań) i wywołanych (badania dotyczące uczniów cudzoziemskich w opiniach nauczycieli, które przeprowadzono w publicznych szkołach podstawowych w środowisku wielkomiejskim oraz wiejskim; dobór szkół – celowy; narzędzie badawcze – kwestionariusz ankiety). Wyniki: Lista problemów i trudności w edukacji uczniów cudzoziemskich jest długa i nie jest prostym zadaniem ani zamknięcie tej listy, ani ocena tego, które z nich są najważniejsze, a które mniej ważne. Wśród nich można wymienić m.in.: barierę językową; deficyty w zakresie posiadania i rozwoju kompetencji nauczycieli niezbędnych w pracy z uczniem cudzoziemskim; kwestię oceny uczniów cudzoziemskich; międzykulturowe otwarcie lub zamknięcie środowiska lokalnego (w tym szkoły); uwarunkowania psychologiczne i rozwojowe ucznia cudzoziemskiego. Wnioski: Uczeń cudzoziemski to uczeń raczej „rozpoznawany” niż „rozpoznany”. Polskie szkoły zazwyczaj nie mają doświadczenia w zakresie pracy z uczniem cudzoziemskim – skala wielokulturowości naszych instytucji oświatowych nie jest duża. Nawet jeżeli je posiadają, pomoc dzieciom–uczniom cudzoziemskim nadal wymaga reorganizacji i doskonalenia (pomimo podejmowanych w tym kierunku działań), tym samym prowadzenie systematycznych badań dotyczących tego zagadnienia jest bezdyskusyjne.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Kulturowe doświadczanie młodego pokolenia w polskich rodzinach na wileńskim styku kultur

Cel: Dom rodzinny, będąc miejscem znaczącym dla młodego pokolenia, odgrywa istotną rolę w procesie kreowania tożsamości tegoż pokolenia. Rodzina bowiem jest pierwszym środowiskiem doświadczania dziecka, także kulturowego. To dzięki jej kulturotwórczej roli dziecko włączane jest w kulturę własnej rodziny (pielęgnowanej i rozwijanej z pokolenia na pokolenie), w kulturę narodową, ogólnospołeczną czy wspólnot kulturowych, w relacje z którymi wchodzą członkowie rodziny. Kreowana jest zatem swoista przestrzeń kulturowa, w której dziecko doświadcza, poznając to, co specyficzne dla danej kultury, dokonuje wyborów, by wreszcie dokonać kulturowej autoidentyfikacji istotnej w procesie konstruowania własnej tożsamości. Owe kulturowe identyfikacje mają wielowymiarowy charakter w warunkach funkcjonowania na styku kultur. Celem niniejszego opracowania uczyniono określenie specyfiki kulturowego doświadczania młodego pokolenia Polaków na wileńskim styku kultur, a w szczególności ich kulturowe identyfikacje dokonujące się w ich środowisku rodzinnym. Metody: Eksplorację badawczą, czyniącą przedmiotem poznania wskazaną powyżej problematykę, przeprowadzono z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego. W badaniach uczestniczyło 106 nastolatków, wywodzących się z polskich rodzin zamieszkujących na Wileńszczyźnie. Wyniki: Rezultatem przeprowadzonych badań jest konceptualizacja kulturowej przestrzeni rodziny na styku kultur, dzięki której możliwe było wyróżnienie jej podstawowych wymiarów: dziedziczonego, zastanego i realizowanego. W obrębie każdego z tych wymiarów wskazano na czynniki je generujące, które odgrywają istotną rolę w procesie kulturowej identyfikacji młodego pokolenia funkcjonującego na pograniczu kulturowym. Wnioski: Na podstawie wyników wnioskowano nie tylko o kulturowych orientacjach badanych, ale także o ich kulturowym kapitale w zakresie budowy wspólnoty w środowisku wielokulturowym, dla której odniesieniem w ich codzienności jest kultura pogranicza o międzykulturowej i ponadnarodowej proweniencji.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Hierarchia wartości a zachowania dewiacyjne młodzieży

Artykuł ma charakter przeglądowy i dotyczy bardzo istotnej z punktu widzenia wychowania zależności pomiędzy wyznawaną przez młodzież hierarchią wartości, a skalą przejawianych przez nią zachowań dewiacyjnych, w tym przestępczych. Przedmiotowa zależność wyprowadzona z rożnych koncepcji teoretycznych, niekoniecznie powstałych na gruncie socjologii dewiacji czy kryminologii (np. teoria uczenia się) jednoznacznie wskazuje, że system wartości u młodzieży przejawiającej zachowania dewiacyjne przedstawia się odmiennie niż o młodzieży, u której proces socjalizacji i wychowania przebiega prawidłowo. Ci pierwsi nastawieni są głównie na realizację indywidualnych potrzeb – często drogą „na skróty”, inaczej oceniają pracę zawodową i uczestnictwo w życiu społecznym. Wysoko cenią tzw. burzliwe życie (częste zmiany, ryzyko, zabawę, humor i chwilowe przyjemności). Skłonne są akceptować wewnętrzne normy własnej (aspołecznej) grupy podobnie postrzegającej otoczenie, natomiast nie włączają w zakres wyznaczników swego postępowania tzw. norm społecznych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagog integralny jako ewolucyjny lider

Artykuł opisuje kompetencje pedagoga integralnego w świetle badań w obszarze przywództwa. Na wstępie przybliża kwestie rozwoju świadomości w perspektywie integralnej. Rozpoznanie tego obszaru jest ważne zwłaszcza w kontekście kształcenia osób dorosłych i budzenia ich motywacji rozwojowej. W dalszej części Autor adaptuje modele badaczy konstruktywistyczno-rozwojowych do edukacji i wywodzi z nich pożądane kompetencje integralnego pedagoga. W konkluzji przekonuje do konieczności kształcenia nowej generacji nauczycieli – liderów z rozwiniętą świadomością postkonwencjonalną, wystarczająco mocnych, by katalizować integralny rozwój uczniów/studentów.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O śmierci w szkole? Studenci kierunków pedagogicznych i nauczycielskich wobec humanistycznie zorientowanej edukacji tanatologicznej jako elementu edukacji szkolnej – nastawienie i wybrane czynniki różnicujące

W artykule podjęto temat edukacji do dojrzałej recepcji fenomenu śmierci i jej miejsca w szkole z perspektywy koncepcji Hannelore Wass. Zaprezentowano wyniki badań dotyczących nastawienia studentów kierunków pedagogicznych i nauczycielskich do humanistycznie zorientowanej edukacji tanatologicznej jako elementu edukacji szkolnej oraz wybranych czynników różnicujących to nastawienie. Dane gromadzono za pomocą autorskiego narzędzia o potwierdzonych, zadowalających właściwościach psychometrycznych. Przeprowadzone analizy wskazują, że respondenci, w zależności od ich religijności, osobistej filozofii edukacyjnej, doświadczenia kontaktu z osobą umierającą i wybranego kierunku studiów w mniejszym lub większym stopniu dostrzegają potrzebę realizacji w środowisku szkoły edukacji tanatologicznej o charakterze ogólnorozwojowym. Wyniki te mogą stać się teoretyczną podstawą dla projektów dotyczących tanatopedagogicznego kształcenia pedagogów i nauczycieli.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Karaimskie tradycje i aspiracje oświatowe w XIX/XX wieku (zarys problemu)

Cel: Celem artykułu jest ukazanie specyfiki wychowania karaimskiego, form i metod kształcenia religijnego oraz działań oświatowych, które były zdeterminowane przez sytuację społeczno-polityczną ziem polskich i strukturę zawodową Karaimów. Metody: Poprzez zastosowanie analizy źródeł, tj. dokumentów zdeponowanych w archiwach litewskich, uzupełnionych o analizę prasy karaimskiej i wywiady z najstarszymi Karaimami. Wyniki: Rodziny karaimskie kultywowały tradycje swoich przodków, a umiłowanie do nauki było przekazywane kolejnym pokoleniom. Źródłem kształtowania postaw karaimskich była rodzina, pierwotne i najbliższe środowisko wychowawcze, które wpajało dziecku wartości religijne i uczyło języka macierzystego. Pomimo znaczenia środowiska rodzinnego to jednak wychowanie w znacznym stopniu zależało od sytuacji finansowej i statusu społecznego rodziny. W gminach karaimskich w XIX/XX wieku przy kienesach funkcjonowały tradycyjne szkółki religijne zwane midraszami. W przekazywaniu wiedzy religijnej ważną rolę pełnili nauczyciele, którzy uczyli zasad i praktyk religii oraz języka karaimskiego. Wnioski: Ze względu na znaczenie autorytetów wychowawczych wychowanie w społeczności karaimskiej w XIX wieku oparte było na modelu kultury postfiguratywnej, w której wzorce kulturowe młodszemu pokoleniu przekazuje generacja starsza, posiadająca doświadczenia i wiedzę.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Formy pomocy rodzinom żołnierzy podczas I wojny światowej – Łódzkie Kuratorium Obywatelskie nad Rodzinami Rezerwistów

Starano się nieść pomoc mieszkańcom miast, wsi i osad – nie uwikłanym wprawdzie bezpośrednio w konflikt, ale codziennie doświadczającym trudów wojennej egzystencji. Wśród osób najbardziej narażonych na konsekwencje działań wojennych były dzieci i ich rodziny, także te, w których ojcowie, jako żołnierze rezerwy, udali się na front. Jednostką, która w Łodzi opiekowała się takimi rodzinami było Łódzkie Kuratorium Obywatelskie nad Rodzinami Rezerwistów. Powołano je już w początkach wojny, w sierpniu 1914 roku, na mocy przepisów wydanych dwa lata wcześniej przez rosyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Zadaniem Kuratorium była weryfikacja stanu materialnego danej rodziny i udzielanie koniecznego wsparcia. Celem artykułu jest ukazanie sposobu działania Łódzkiego Kuratorium Obywatelskiego nad Rodzinami Rezerwistów w czasie I wojny światowej, głównie form pomocy i opieki nad rodzinami żołnierzy, w tym opieki nad dziećmi. Metody: Badania historyczno-pedagogiczne prowadzono metodą analizy źródeł, polegającą na ustaleniu faktów i odkrywaniu ich ogólnego sensu w kontekście stawianych pytań badawczych. Wyniki: Działalność pomocowa sprawowana przez Kuratorium na terenie miasta miała dwojaką formę. Były to w głównej mierze zasiłki pieniężne udzielane osobom dorosłym (matkom i najbliższym krewnym) oraz dzieciom, za które kupowano przede wszystkim żywność, lekarstwa i opał. Inną formą pomocy, z której korzystały dzieci rezerwistów – sieroty i półsieroty, było zagwarantowanie im miejsca pobytu w łódzkich przytułkach, schroniskach, domach sierot bądź u krewnych. Wnioski: Jak wynika z dokumentacji źródłowej, w kwietniu i maju 1916 roku na urzędowych listach osób uprawnionych do podjęcia pieniędzy, będących w dyspozycji Łódzkiego Kuratorium Obywatelskiego nad Rodzinami Rezerwistów, widniało ponad 16 tysięcy rodzin rezerwistów wcielonych do armii rosyjskiej. Zaproponowane formy pomocy (dotacje finansowe, opieka w instytucjach) okazały się skuteczne. W czasie I wojny rodziny rezerwistów w Łodzi mogły liczyć na systematyczne wsparcie.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Poradnictwo w zakresie wychowania w rodzinie na początku XX wieku w świetle czasopisma „Dobra Gospodyni”

Cel: Przygotowywane opracowanie ma na celu nie tyle charakterystykę samego czasopisma, co próbę ukazania i usystematyzowania wskazówek dotyczących wychowania w rodzinie, adresowanych w głównej mierze do kobiet–matek, która zajmowała na jego stronach stosunkowo wiele miejsca. Istotnym celem jest także uzupełnienie istniejącego już dorobku badawczego dotyczącego wychowania dzieci i młodzieży na początku XX wieku. Tekst ten służy także ukazaniu, jaki był udział prasy kobiecej (na przykładzie „Dobrej Gospodyni”) w służeniu pomocą i radą w wychowaniu młodego pokolenia (szczególnie w rodzinach inteligenckich, zamożnych i średniozamożnych, do których adresowane było czasopismo). Metody: jakościowa analiza tekstu źródłowego z perspektywy historyczno-pedagogicznej. Wyniki: Na przełomie XIX i XX wieku na rynku wydawniczym na terenie ziem polskich ukazywało się wiele pozycji poradnikowych z różnorodnych dziedzin życia – od poradników dobrego wychowania, przez poradniki pedagogiczne, religijne, lekarskie, higieniczne, kulinarne, gospodarskie, ogrodnicze, po pozycje zawierające wskazówki „jak żyć szczęśliwie”. Popularność różnego rodzaju porad widoczna była także na łamach prasy, szczególnie pism kobiecych, w których wydawcy zawierali niejednokrotnie odrębne rubryki, poświęcone radom i wskazówkom przydatnym w wielu dziadzinach codziennego życia. „Dobra Gospodyni: pismo tygodniowe ilustrowane dla kobiet” (1901–1915) było czasopismem w całości poświęconym poradnictwu dla kobiet i stanowiło tańszy substytut tak popularnych wydawnictw zwartych – poradników książkowych. Wnioski: Jak wynika z dokonanych ustaleń, na łamach badanego czasopisma sporo miejsca zajmowały zagadnienia poświęcone zadaniom i obowiązkom, powinnościom rodziców, szczególnie matek, zarówno w zakresie wychowania moralnego, estetycznego, religijnego, fizycznego, seksualnego dzieci i młodzieży, a także wskazówki z zakresu organizacji nauczania domowego dzieci (z uwagi kobiecy na charakter czasopisma ze szczególnym uwzględnieniem dziewcząt).

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Międzywojenna rodzina w ujęciu „Domu Rodzinnego” (1925–1933)

Cel: Celem artykułu jest odtworzenie przesłania, kierowanego przez redaktorów tygodnika „Dom Rodzinny”, dodatku do dziennika „Słowo Pomorskie”, wydawanego w Toruniu od 1921 roku, który zawierał „wzory życia” dla katolickich rodzin. Metody: W prowadzonych badaniach czasopiśmienniczych wykorzystano metodę analizy treści. Wyniki: Rezultaty badań dziewięciu roczników pisma pozwalają na stwierdzenie, że obszarami, na które zwracano szczególną uwagę było utrwalanie wiary oraz dostarczanie wiedzy z zakresu zagadnień religijnych i kościelnych, kształtowanie postaw patriotycznych poprzez przypominanie skomplikowanej historii kraju, narodowych bohaterów i wielkich Polaków, określanie roli kobiety w środowisku domowym i społecznym, uczulanie na dbałość w wychowywaniu dzieci, układanie relacji między członka mi rodziny oraz znajomymi. Ponadto czasopismo dążyło do tego, aby współczesna rodzina katolicka nie była oderwana od otaczającej rzeczywistości i od pojawiających się w niej różnych tendencji i nowości. Otwarcie autorów tekstów na świat owocowało krzewieniem idei krajoznawstwa, zachęcaniem poznawania odległych kultur, propagowaniem czytelnic informowaniem o nowinkach technicznych, a nawet dyskretnym podpowiadaniem dokonywania wyboru wygodnych, praktycznych, niedrogich i modnych ubiorów dla rodziców i dzieci. Wnioski: Treści zamieszczane na łamach „Domu Rodzinnego” jednoznacznie wskazują, że redakcja pisma zmierzała do wywierania wielowymiarowych wpływów na swoich czytelników. Pragnęła, aby z jednej strony rodzina stanowiła ostoję wiary, była przesycona miłością do Ojczyzny, znajdowała się pod opieką dobrej żony, matki, gospodyni i obywatelki, z drugiej – pozostawała mocno zakorzeniona w ówczesnym świecie, umiejętnie korzystając z oferowanych przez niego zdobyczy i propozycji.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Warunki kierujące rozwojem metodologii badań w naukach pedagogicznych. Teoretyczność i praktyczność badań

Celem artykułu jest sformułowanie metodologicznych uwarunkowań rozwoju nauk pedagogicznych, w tym procedur metodologicznych stosowanych przez te nauki. Punktem wyjścia analizy jest pokazanie napięcia między badaniami teoretycznymi i praktycznymi. To napięcie oznacza, że bez teorii nie ma badań praktycznych, a bez badań praktycznych nie mogą powstać żadne teorie. Kolejne części artykułu ukazują uwarunkowania związane z badaniami eksploracyjnymi i weryfikacyjnymi oraz z rodzajami wyjaśnień obecnymi w naukach społecznych. Uwarunkowania te są jednocześnie pokazane jako kierunki rozwoju metodologicznego nauk pedagogicznych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miejsce i zadania kobiety w rodzinie katolickiej w przekazie miesięcznika „Rodzina Polska” (1927–1939)

Cel: Celem artykułu jest wyodrębnienie z szerokiego wachlarza problematyki podejmowanej na łamach wydawanego przez Stowarzyszenie Misyjne Księży Pallotynów miesięcznika „Rodzina Polska” – czasopisma ilustrowanego o profilu społeczno-kulturalnym, tych treści, z których „wyczytać” można prezentowaną przez redaktorów wizję roli kobiety w rodzinie katolickiej. Metody: W prowadzonych badaniach nad czasopismem „Rodzina Polska” wykorzystano metodę analizy treści. Wyniki: Rezultaty przeprowadzonych analiz pozwalają na wyrażenie opinii, że czasopismo w pierwszej kolejności widziało w kobiecie matkę zapewniającą opiekę i zdrowie swojemu potomstwu, świadomą istniejących wielu zagrożeń, mogących zakłócić jego proces rozwojowy. Postrzegana była również jako pierwsza i najważniejsza wychowawczyni, kierująca swoimi dziećmi aż do osiągnięcia przez nie dorosłości, dbająca o gruntowne zakorzenienie w nich wartości religijno-moralnych, a także przygotowująca je do przyszłego życia rodzinnego. Do zadań kobiecych zaliczano także takie prowadzenie domu, które miało zapewniać ład i porządek, spokój i harmonię wszystkim jego mieszkańcom. Życia kobiety nie sprowadzano jedynie do czynności wykonywanych na rzecz rodziny. Uważano, że powinna podejmować aktywność w różnych organizacjach i stowarzyszeniach, głównie o charakterze chrześcijańskim oraz angażować się w prace społeczne na rzecz potrzebujących. Widziano dodatkowo potrzebę szerszego kształcenia płci żeńskiej, umożliwiającego wykonywanie zawodu. Nie przeciwstawiano się bowiem, a wręcz rozumiano konieczność podejmowania przez niektóre żony i matki pracy zarobkowej. Wnioski: Periodyk „Rodzina Polska” traktował kobietę jako osobę, która, oprócz naturalnych obowiązków wynikających z pełnionych przez nią ról troskliwej matki i zapobiegliwej gospodyni, powinna również realizować własne potrzeby. Stąd redakcja wyrażała przychylne stanowisko wobec jej działalności społecznej poza domem.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Możliwości finansowania prac badawczorozwojowych w obszarze transportu szynowego na przykładzie projektów realizowanych przez Instytut Kolejnictwa

Zasadniczym celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi problematyki finansowania prac badawczo-rozwojowych w obszarze transportu szynowego z perspektywy instytucji korzystającej ze środków przeznaczonych na naukę jaką jest Instytut Kolejnictwa. W artykule zastosowano analizę materiałów źródłowych, studium przypadku, metodę bibliograficzną.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Transport intermodalny jako alternatywa dla przewozów wagonowych rozproszonych

W artykule przedstawiono tendencję zmian w przewozach ładunków transportem kolejowym w Polsce w latach 2004 - 2020. Stwierdzono, że spadki przewozów ładunków masowych nie są rekompensowane zwiększeniem przewozów intermodalnych. W przewozach ładunków niemasowych istotną rolę odgrywa segment przewozów wagonowych rozproszonych. Jednak obecna organizacja tych przewozów nie jest konkurencyjna w stosunku do transportu drogowego. Alternatywą dla przewozów wagonowych rozproszonych ładunków niemasowych może być transport intermodalny, ale w formie sieciowej. Zaprezentowano sieciową organizację transportu intermodalnego z terminalami przeładunkowymi w relacji kolej – kolej. Sieciowa organizacja transportu intermodalnego powinna zwiększyć jego dostępność dla potencjalnych klientów transportu kolejowego, również tych, którzy obecnie korzystają z usług transportu drogowego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Teoretyczne i badawcze osiągnięcia pedagogiki krytycznej w Polsce

Celem artykułu jest przedstawienie dorobku i aktualnego stanu pedagogiki krytycznej w Polsce, źródeł jej inspiracji oraz analiz teoretycznych i praktyk edukacyjnych. Nazwa „pedagogika krytyczna” jest przyjęta jako wspólne miano komplementarnych i synergicznych teorii pedagogicznych, praktyk badawczych i działań praktycznych, których przedmiotem są mechanizmy podmiotowego wyzwalania się z doświadczanej i rozumianej opresji do odpowiedzialnego i odważnego uczestniczenia w życiu społecznym. W tekście przybliżone są pola problemowe współczesnych „szczegółowych” pedagogik krytycznych, których wspólnym celem odkrywanie i zmienianie tych miejsc i praktyk, w których tworzy się warunki doświadczania sprawczości zorientowanej na osiąganie uznania, wolności i sprawiedliwości. Są to: pedagogika emancypacyjna, krytyczna pedagogika oporu, krytyczna pedagogika rodzaju oraz pedagogika uznania. Tekst zawiera też opisy praktyk w krytycznym paradygmacie badawczym, które są podstawą rozpraw naukowych i działań edukacyjnych.

Czasopismo: Studia z Teorii Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika