rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Racjonalność i skuteczność planowania na przykładzie gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych

W systemie źródeł prawa wyróżnić można, obok typowych aktów prawa miejscowego stanowionych zgodnie z przepisami Konstytucji, także takie akty, które nie mieszczą się w standardach konstytucyjnych źródeł prawa, choć dotyczą istotnych kwestii społecznych, gospodarczych itp. Tego rodzaju dokumenty (np. akty planowania, programy, strategie itp.), mimo że są uchwalane w drodze uchwał, nie zawsze zawierają przepisy powszechnie obowiązujące. Bez względu jednak na moc wiążącą aktu normatywnego prawodawca powinien przestrzegać powszechnie uznawanych reguł stanowienia prawa, w tym zasady proporcjonalności, racjonalności, komunikatywności i zwięzłości. Przepisy powszechnie obowiązujące często nakładają na samorządy lokalne obowiązek tworzenia aktów regulujących ważne kwestie społeczne, np. program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych dotyczący zagadnienia sposobu postępowania ze zjawiskiem nałogu alkoholowego w warunkach lokalnych. Programy te często opracowywane są z naruszeniem reguł racjonalnego tworzenia prawa, a ponadto oderwane są od lokalnej rzeczywistości, co powoduje, że są one nieskuteczne. Warto zatem rozważyć możliwość innego sposobu reagowania na zjawisko alkoholizmu, nie za pomocą corocznie uchwalanych uchwał. Obowiązek sporządzania programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych mógłby zostać zastąpiony np. odpowiednimi działaniami organizacyjnymi, edukacyjnymi itp. Prawo nie zawsze jest właściwym sposobem osiągania zakładanych celów. Wymaga to jednak zmian ustawowych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Stabilizacyjna rola polityki pieniężnej w warunkach unii walutowej

Celem artykułu jest określenie możliwości wykorzystania jednolitej polityki pieniężnej w kształtowaniu stabilności makroekonomicznej na obszarze wspólnej waluty. Podstawą rozważań dotyczących oddziaływania polityki pieniężnej na proces stabilizacji makroekonomicznej na obszarze wspólnej waluty są prace teoretyczne na temat polityki stabilizacji. Procesy integracji walutowej powodują jednak, że wnioski wynikające z tych prac nie mogą być w prosty sposób zastosowane do analizy sytuacji gospodarczej całego ugrupowania oraz jego poszczególnych krajów członkowskich. W unii walutowej prowadzona jest jednolita polityka pieniężna dla wszystkich krajów członkowskich, które pomimo wielu cech wspólnych, stanowią dość heterogeniczną grupę zarówno pod względem istniejących w nich uwarunkowań mikro-, jak i makroekonomicznych. Te szczególne uwarunkowania powodują, że w analizie dotyczącej stabilizacyjnego oddziaływania polityki pieniężnej w unii walutowej należy uwzględnić przede wszystkim ryzyko nieadekwatności jednolitej polityki pieniężnej, jakość krajowej polityki fiskalnej, a także zagrożenie nieadekwatności polityki nadzorczej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Kradzież czy przywłaszczenie rzeczy ruchomej z majątku wspólnego (współwłasności)?

W doktrynie dominuje stanowisko, że małżonek, który rozporządza składnikiem majątku wspólnego jak własnym, wbrew woli drugiego małżonka, popełnia kradzież lub przywłaszczenie w zależności od tego, czy rzecz znajduje się we władztwie pokrzywdzonego czy też sprawcy. Mniejszościowy pogląd zakłada, że nie jest możliwa kradzież rzeczy wchodzących w skład wspólnoty majątkowej małżonków, a bezprawne ich przywłaszczenie należy kwalifikować z art. 284 § 1 k.k. Oba stanowiska mają za podstawę inne rozumienie posiadania (władania). Powszechnie przyjmuje się, że chodzi o faktyczne władanie rzeczą, ale doprecyzowanie tego sformułowania budzi już kontrowersje w piśmiennictwie. Należy szczególnie wnikliwie analizować stronę podmiotową, jeżeli przedmiotem wykonawczym jest rzecz stanowiąca współwłasność małżeńską. W związku z przepołowieniem kradzieży i przywłaszczenia istotne jest ustalenie wartości przedmiotu wykonawczego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Obowiązek gwaranta w prawie karnym

Celem artykułu jest przedstawienie treści obowiązku działania po stronie gwaranta nienastąpienia skutku w prawie karnym. Dyskusja wokół przesłanek odpowiedzialności karnej za przestępstwa skutkowe popełnione przez zaniechanie skupia się z reguły na zagadnieniu związku przyczynowego oraz źródeł obowiązku po stronie gwaranta. Autor analizuje treść tego obowiązku, a więc to, co jest gwarantowi nakazane czynić.
        Autor wskazuje, jakie są granice obowiązku ze względu na rodzaj niebezpieczeństwa, któremu gwarant ma przeciwdziałać. Ponadto omawia, jakie są konsekwencje niespełnienia obowiązku albo niewłaściwego spełnienia obowiązku przez osobę zobowiązaną do zapobiegnięcia skutkowi.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Nowe granice obrony koniecznej? Uwagi na tle nowelizacji Kodeksu karnego z 8 grudnia 2017 roku

Artykuł przedstawia problematykę związaną z nowelizacją Kodeksu karnego dotyczącą rozszerzenia granic obrony koniecznej. Dokonana nowela ma na celu ograniczenie odpowiedzialności karnej broniącego się pokrzywdzonego przed napastnikiem, gdy do zamachu dochodzi w jego miejscu zamieszania. W artykule zaprezentowano przesłanki stosowania nowego przepisu, omówiono go oraz wskazano wątpliwości mogące pojawić się na jego tle.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
O stanowieniu teorii średniego zasięgu w naukach społecznych. Rozważania na przykładzie nauki rachunkowości

Artykuł opisuje genezę powstania oraz istotę tzw. teorii średniego zasięgu. Następnie, obok klasycznego rozumienia tego typu teorii prezentowanego przez jej twórcę – Mertona i jego kontynuatorów, autorka opisuje także dwie istotne modyfikacje teorii średniego zasięgu. Mowa tu mianowicie o modyfikacji dokonanej przez Laughlina oraz wykorzystaniu i zaadaptowaniu teorii średniego zasięgu do potrzeb zwartego systemu metod badawczych, jakim jest tzw. teoria ugruntowana Glasera i Straussa. Następnie autorka przybliża ideę generowania tego typu teorii w naukach społecznych, co czyni na przykładzie nauki rachunkowości.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Administracyjne zarządzenie zabezpieczenia jako podstawa wpisu hipoteki przymusowej

Główny przedmiot prowadzonych rozważań dotyczy zagadnień związanych z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takim przypadku organ podatkowy wydaje decyzję określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego (decyzja o zabezpieczeniu), na podstawie której wydawane jest zarządzenie zabezpieczenia. W pierwszej kolejności omówiono zagadnienia dotyczące wygaśnięcia oraz uchylenia decyzji o zabezpieczeniu. Przedstawiono problematykę związaną z wpływem uchylonej decyzji o zabezpieczeniu na ważność zarządzenia zabezpieczenia. Następnie omówiono skutki, jakie wywołuje uchylenie aktu administracyjnego w postępowaniu administracyjnym na postępowanie wieczystoksięgowe. Autorka podjęła też próbę odpowiedzi na pytanie, czy uchylenie aktu administracyjnego stanowiącego podstawę wpisu hipoteki przymusowej może stanowić nowy fakt lub dowód w apelacyjnym postępowaniu wieczystoksięgowym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Kierowanie wykonaniem samobójstwa i polecenie jego wykonania w polskim prawie karnym

Zgodnie z art. 151 k.k. podlega karze, kto namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne życie. Niezwykle syntetyczne ujęcie rzeczonego przepisu skutkuje występowaniem na jego gruncie wielu problemów interpretacyjnych. Jednym z nich jest zagadnienie właściwej kwalifikacji prawnej kierowania wykonaniem samobójstwa oraz polecenia jego wykonania. Wskazać można w tym zakresie dwie możliwe propozycje interpretacyjne. W myśl pierwszej z nich kierowanie wykonaniem samobójstwa należałoby zakwalifikować jako doprowadzenie człowieka do targnięcia się na własne życie w drodze udzielenia mu pomocy, polecenie wykonania samobójstwa zaś –jako doprowadzenie człowieka do targnięcia się na własne życie w drodze namowy. Druga z propozycji przewiduje z kolei, że kierowanie wykonaniem samobójstwa oraz polecenie jego wykonania należałoby zakwalifikować tak, jak to czyni zdecydowana większość doktryny, a więc jako wykonanie zabójstwa człowieka. Każda z ww. koncepcji może budzić wątpliwości. Utworzenie koncepcji nowej natomiast najprawdopodobniej raziłoby sztucznością. W przekonaniu autora niniejszej publikacji ostatecznie należy się opowiedzieć za rozwiązaniem, że kierowanie wykonaniem samobójstwa oraz polecenie jego wykonania są zachowaniami, którymi przekracza się normę sankcjonowaną zawartą w art. 151 k.k. Pogląd ten wynika z przeświadczenia, że jeżeli stoi się przed koniecznością wyboru jednego spośród złych rozwiązań, należy wybrać to z nich, które jawi się jako mniejsze zło.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Istota przestępstw indywidualnych

Celem artykułu jest przedstawienie dotychczasowych opracowań na temat istoty przestępstw indywidualnych oraz wskazanie najważniejszych cech tej grupy czynów zabronionych. Zdaniem autora bowiem brakuje opracowań dogłębnie zajmujących się tą tematyką. W pierwszej kolejności autor wskazuje na nieścisłości związane z samą nazwą tej kategorii czynów zabronionych i niepotrzebnym użyciem w ich nazwie słowa „przestępstwo” oraz określa, jakiego rodzaju normy występują przy tego rodzaju czynach zabronionych. Charakteryzuje także różnice pomiędzy przestępstwami indywidualnymi a powszechnymi. Ponadto autor wskazuje na to, jak niejednorodna jest kategoria przestępstw indywidualnych, o czym świadczy ilość różnego rodzaju cech charakteryzujących podmioty tych przestępstw. Dowodem tej niejednorodności jest także liczba grup czynów zabronionych, które są podobne do przestępstw indywidualnych. Autor stara się wskazać na zasadnicze różnice i podobieństwa między nimi a przestępstwami indywidualnymi, zastanawiając się, czy ich odróżnianie od siebie ma sens. Na końcu przechodzi do kluczowego zagadnienia, jakim jest określenie cech, które wyróżniają przestępstwa indywidualne. Tą cechą przede wszystkim jest możliwość lub nie popełnienia danego przestępstwa przez wszystkich ludzi, która to możliwość ma charakter niezależny od sprawcy, ale uzależniony od jego relacji ze światem zewnętrznym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wokół sporu o adekwatny poziom odczytywania prawa – lex czy ius?

Artykuł dotyczy wniosku o ukaranie nauczyciela akademickiego karą upomnienia w prawie polskim.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Digitalizacja produktów bankowych jako cel strategiczny uczestników polskiego sektora bankowego

Artykuł porusza aktualny dla sektora bankowego problem, jakim jest transformacja cyfrowa działalności, zarówno wewnątrz banku, jak i na zewnątrz. Ewolucja społeczeństwa spowodowana wprowadzeniem Internetu do niemalże wszystkich sfer życia człowieka, wymusza na bankach automatyzację i cyfryzację wszystkich procesów i produktów bankowych tak, aby sprostać wymaganiom nowoczesnego klienta. Banki mają więc za zadanie przeformułowanie aktualnych strategii na nowe, takie które w centrum będą stawiać klienta i jego upodobania. W artykule rozważa się, jakie wyzwania stoją przed polskim sektorem bankowym oraz przedstawia możliwe skutki braku dostosowania się banków do oczekiwań klientów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Automatyczny handel na rynkach towarowych

Artykuł przedstawia analizę zmian strukturalnych na rynkach towarowych, ich finansyzację, a w konsekwencji zwiększoną automatyzację. Autorka omówiła główne czynniki sprzyjające rozwojowi algorytmicznego handlu, jak również dokonała przeglądu stosowanych metod i strategii optymalizujących proces handlowy i wymagających inwestycji w rozwój technologii.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Treść, charakter prawny oraz kontrola legalności rozporządzeń dotyczących stanów nadzwyczajnych w świetle Konstytucji RP

Celem artykułu jest zidentyfikowanie wszystkich rodzajów rozporządzeń dotyczących stanów nadzwyczajnych (tj. aktów prawnych wpływających na obowiązywanie konkretnego stanu nadzwyczajnego oraz jego treść), zrekonstruowanie ich elementów treściowych oraz określenie ich charakteru prawnego wraz z wynikającymi z tego skutkami dla możliwości kontroli ich legalności. W artykule wyróżniono cztery rodzaje takich rozporządzeń: wprowadzające stan nadzwyczajny; przedłużające go oraz znoszące go, a także nowelizujące akt wprowadzający stan nadzwyczajny. Ich treść, jak i charakter prawny są zróżnicowane. Najbardziej złożone jest rozporządzenie wprowadzające stan nadzwyczajny, gdyż posiada ono zarówno cechy aktu indywidualnego, jak i normatywnego. Autor stwierdza, że analizowane rozporządzenia, w zakresie, w jakim są aktami normatywnymi, podlegają kontroli Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie możliwość ich kontroli przez władzę sądowniczą jest ograniczona, aczkolwiek jest możliwe ich incydentalne kwestionowanie przed sądami i Trybunałem Stanu. Poczynione refleksje prowadzą także do sformułowania pozytywnej oceny regulacji konstytucyjnych odnoszących się do badanego zagadnienia.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Osiąganie konwergencji nadzorczej mikroostrożnościowej i makroostrożnościowej w prawie rynku finansowego Unii Europejskiej

Celem opracowania jest uzasadnienie konieczności wyodrębnienia pojęcia „konwergencja sieciowa” na rynku finansowym, do czego w rozważaniach prowadzi przedstawienie zagadnienia procesu konwergencji nadzorczej na rynku finansowym w aspekcie mikr-, makroostrożnościowym i systemowym, a także umiejscowienie go w sieciowym układzie zależności, w jakich umiejscowiony został ten proces po zmianach prawnych wywołanych wprowadzeniem ESNF i EUB. W szczególności analizie poddano instrumenty i mechanizmy unijne i krajowe (polskie) służące osiąganiu zbieżności nadzorczej, co jest warunkiem sine qua non urzeczywistniania celu stabilności finansowej, a zarazem ilustrujące konwergencję administracji finansowej na rynku finansowym UE oraz skutki prawne i rezultaty tej konwergencji w wymiarze instytucjonalnym, proceduralnym, materialnoprawnym i sieciowym. Tezą opracowania jest twierdzenie o możliwości wyodrębnienia trzech równoważnych, potrzebnych i uzupełniających się regulacyjnych sposobów osiągania konwergencji nadzorczej na rynku finansowym.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jako podstawa żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem

Artykuł odnosi się do problematyki odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie wyroku niezgodnego z prawem w sprawach cywilnych. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje odrębną skargę w celu stwierdzenia, że wyrok sądu narusza prawo, ale istnieje również regulacja, zgodnie z którą uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy zrównuje się z tą odrębną procedurą, co umożliwia wniesienie pozwu o naprawienie szkody. To równoprawne rozwiązanie, jakkolwiek jasne, gdy chodzi o brzmienie przepisów prawa, nie jest jednak prawidłowo stosowane w orzecznictwie, co wywołuje krytykę przedstawioną w artykule.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zasady prawa ochrony dziedzictwa kultury – propozycja katalogu

Pośród całego zespołu norm prawnych szczególne znaczenie mają normy będące zasadami prawa. Cechą nadającą normie prawnej status zasady prawa jest jej doniosłość dla systemu prawa. Ważny podział zasad prawa wprowadza rozróżnienie na: zasady wprost sformułowane w tekście prawnym (zasady explicite), zasady wyinterpretowywane z tekstu prawnego, choć wprost niewyrażone w tekście prawnym (zasady implicite), zasady prawa niewyrażone w aktach prawodawczych, a stanowiące składnik kultury prawnej (zasady implicite drugiego stopnia). Prawo ochrony dziedzictwa kultury jest dziś uznawane za tzw. kompleksową gałąź prawa, a jednym z podstawowych kryteriów wydzielania gałęzi prawa jest posiadanie własnych zasad prawa, które to kryterium jest spełnione wobec katalogu zasad przedstawionych w artykule, z zasadą naczelną, jaką jest wyinterpretowana z art. 5 i 6 Konstytucji RP zasada ochrony dziedzictwa kultury. Wśród innych zasad prawa ochrony dziedzictwa kultury wyróżnić można w szczególności następujące (zastrzegając, że katalog zaprezentowany w artykule ma charakter otwarty): zasada dostępu do zabytków, zasada społecznej użyteczności zabytków, zasada dostępu do informacji, zasada kontroli stanu zachowania zabytków, zasada integralności zabytku, zasada zrównoważonego rozwoju, zasada zarządzania dziedzictwem kultury, zasada zmiany wartości użytkowej dziedzictwa kultury w czasie, zasada finansowania przez posiadacza zabytku, zasada finansowania ze środków publicznych, zasady ochrony własności, zasada proporcjonalności, zasada kontroli państwa nad obrotem zabytkami oraz zasada kontroli wywozu zabytków za granicę.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Multilateralizm i organizacje międzynarodowe: zasady i instrumenty

Artykuł analizuje uzasadnienie dla globalnych polityk publicznych i rolę organizacji międzynarodowych w ich projektowaniu, wdrażaniu i ewaluacji. Opracowanie wskazuje na rosnące globalne współzależności i pokazuje użyteczność pojęcia globalnych dóbr publicznych w identyfikacji obszarów potencjalnej współpracy. Następnie, pokazana jest specyfika globalnych działań zbiorowych, które są niezbędne dla rozwiązania globalnych problemów. Multilateralizm jawi się jako zasada przewodnia dla zorientowanych na globalne problemy publiczne działań zbiorowych. W konkluzjach opracowanie wskazuje na rolę organizacji międzynarodowych w stabilizowaniu globalnych działań zbiorowych w ich wielu, różnorodnych postaciach.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawomocność decyzji prokuratorskich kończących postępowanie przygotowawcze w świetle dyrektywy ne bis in idem

Artykuł dotyczy procesowych skutków prawomocnych decyzji prokuratora o zakończeniu postępowania karnego w konfrontacji z stosowaniem zakazu ne bis in idem. Analiza problemu przeprowadzona została w obrębie dwóch płaszczyzn tematycznych wyznaczonych zakresem obowiązywania zakazu ne bis in idem, tzn. w warunkach krajowych i w ramach współpracy z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. W rozważaniach przyjęto, że prawomocne decyzje prokuratorskie o zakończeniu postępowania karnego stwarzają warunki do stosowania zakazu ne bis in idem, gdy pojawia się próba ponownego wszczęcia postępowania karnego wobec tej samej osoby o ten sam czyn. Tendencja ta nie jest charakterystyczna wyłącznie dla systemu polskiego, ale widoczna jest także w ustawodawstwie karnoprocesowym innych państw członkowskich UE, budzi aprobatę w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ale ostrożną. W ramach współpracy karnej państw członkowskich UE dla wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen pierwszoplanowe znaczenie ma orzecznictwo TSUE, w którym przede wszystkim wykorzystywana jest zasada wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych. Związek stosowania zakazu ne bis in idem z zasadą wzajemnego uznawania wyroków i orzeczeń sądowych w ramach współpracy karnej państw członkowskich UE wynika z fundamentalnej roli, jaką zasada ta pełni wobec regulacji przyjętych w Traktacie o funkcjonowaniu UE (Dział: Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości). W artykule wykazano, że w przyjęta w polskim systemie karnoprocesowym koncepcja klasyfikowania zakazu ne bis in idem jako ujemnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania karnego jest rozwiązaniem optymalnym przy założeniu, że skutek res iuducata systemowo zastrzeżony jest wyłącznie dla oceny orzeczeń sądowych. Zwrócono też w odpowiednim zakresie uwagę na znaczenie kwestii tożsamości czynu jako jednego z kryteriów stosowania zakazu ne bis in idem, aprobując powielaną, zwłaszcza w orzecznictwie TSUE, tezę, że w zaistniałej sytuacji niezbędne jest ustalenie, czy czyn, którego dotyczy prawomocne orzeczenie, jest tożsamy z podstawą faktyczną śledztwa lub dochodzenia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania ma zostać wydane z pominięciem oceny przyjętej kwalifikacji prawnej czynu lub interesu prawnego państwa.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zarząd dochodami z majątku dziecka

Stopniowy wzrost zamożności polskiego społeczeństwa sprawia, że coraz częściej zdarza się, że dziecko nabywa majątek przynoszący dochody. Reguły zarządu dochodami z majątku dziecka nabierają więc z biegiem czasu coraz większego znaczenia. W artykule dokonano szczegółowej analizy art. 103 k.r.o., zgodnie z którym czysty dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim obracany na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim, nadwyżka zaś na inne uzasadnione potrzeby rodziny. Przepis ten pełni funkcję wychowawczą i wzmacnia poczucie solidarności rodzinnej, jednakże w rodzinach o wysokim poziomie materialnym może stwarzać zagrożenie faktycznego przerzucenia ciężaru alimentacji rodzeństwa z rodziców na uposażone dziecko. Zjawisko takie pozostawałoby w sprzeczności z wynikającą z przepisów o obowiązku alimentacyjnym kolejnością podmiotów zobowiązanych, w ramach której rodzeństwo zobowiązane jest do świadczeń alimentacyjnych jako ostatnie. Zagrożenie to można minimalizować w drodze wykładni zakładającej pierwszeństwo obowiązków alimentacyjnych przed zaspokajaniem potrzeb rodzeństwa i rodziny kosztem dochodów dziecka. Pożądana byłaby również nowelizacja art. 103 k.r.o. polegająca na wprowadzeniu ograniczeń wydatkowania dochodów z majątku dziecka.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne