rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czym jest tomizm?

Odpowiedź na tytułowe tylko pozornie wydaje się być prosta, bo to pytanie implikuje cały szereg kwestii pochodnych, dotyczących tekstów samego Tomasza, jego znaczenia, sposobów kontynuacji jego myśli, a przede wszystkim tego, co w tej myśli warte jest kontynuowania.
Nasza odpowiedź jest następująca: tomizmem jest filozofia realnego bytu jednostkowego, ujętego jako istnienie i istota, gdzie akt istnienia stanowi przyczynę tego, że ten byt jest, a istota stanowi przyczynę tego, czym jest. Ta odpowiedź od razu powoduje eliminację wielu innych koncepcji tomizmu Np. to że jest on wyłącznie interpretacją tekstów Tomasza z Akwinu, że stanowi syntezę patrystyki i filozofii greckiej, że jest zareagowaniem na nowinki filozoficzne swoich czasów, że jest tym systemem myślowym, który zaleca Kościół katolicki, że jest ideologią np. feudalizmu.
Tomasza z Akwinu uważamy za autora nowatorskiej filozofii bytu. Jako pierwszy w dziejach filozofii zaproponował, aby istnienie bytu, z którym już od Arystotelesa filozofowie mieli kłopot (bo nie jest prawdą, że Tomasz w ogóle „wymyślił” istnienie), ująć jako akt bytu. Ta teza przebudowuje radykalnie metafizykę Arystotelesa, w ramach której – należy to zawsze uczciwie podkreślać – jest formułowana. Filozofia Tomasza więc nie jest arystotelizmem – jest nową metafizyką bytu, jest więc tomizmem. Tak sformułowane postrzeganie tomizmu różni się także od modnych dziś interpretacji tomizmu jako zreformowanego neoplatonizmu lub jako chrystianizacji arystotelizmu. 
Uprawianie tomizmu dziś nie ma w sobie nic z postawy wyznawcy. Tomista nie tylko nie musi, ale i nie może, przyjmować wypowiedzi Tomasza jako ostatecznego argumentu w sprawie. Można powiedzieć krótko: tomista jest naukowcem a nie ideologiem To uprawianie musi więc sytuować się na terenie wyznaczonym przez dwie granice. Po pierwsze - nie jest bezrefleksyjnym wyznawaniem poglądów Tomasza. Po drugie jednak – nie ma tomizmu bez Tomasza. Na tak określonym terenie mieszczą się zarówno pracy historyczne, stanowiące analizę problematyki zawartej w tekstach Akwinaty, jak i ujęcia systematyczne, rozwijające ujęcia Tomasza lub interpretujące współczesne tematy filozoficzne i teologiczne „ad mentem fratri Thomam”, co dziś znaczy: w ramach Tomaszowej metafizyki „esse”, rozumianego jako akt bytu.

Czasopismo: Rocznik Tomistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: filozofia, nauki teologiczne
Integracja źródeł wiedzy w rankingu ofert biznesowych

W artykule zaprezentowano proces integracji źródeł wiedzy na potrzeby rankingu ofert biznesowych. Przyjęto założenia, że kryteria mogą pochodzić z grupowych ocen lingwistycznych (lub mieszanych), być defragmentowane na mniejsze składniki i oceniane łącznie (poprzez preferencje tych składników) oraz transponowane na pożądane postacie wyjścia (np. postać binarną). Zadanie szeregowania ofert, w formie studium przypadku, zrealizowano w informatycznym systemie klasy DSS (ang. Decision Support Systems) opracowanym w środowisku akademickim Szczecina (DSS 2.0, aut.: R. Budziński, J. Becker).

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Nierówności płacowe kobiet i mężczyzn a struktura zatrudnienia w Unii Europejskiej

Jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej jest „równa płaca za równą pracę”. Jednakże z badań statystycznych wynika, że w krajach UE kobiety przeciętnie zarabiają o 18% mniej od mężczyzn. Celem badań jest zbadanie wpływu wybranych czynników na dysproporcje płacowe. W prezentowanym opracowaniu przedstawiono wstępną analizę danych, pochodzących ze Structure of Earnings Survey, dotyczących nierówności płacowych kobiet i mężczyzn i struktury zatrudnienia w UE według wieku.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Dywergencje Bosego-Einsteina w analizie podobieństw finansowych szeregów czasowych

Ocena wzajemnego podobieństwa finansowych szeregów czasowych jest jednym z problemów, w którym kwestia właściwego doboru metody analitycznej zaznacza się bardzo wyraźnie. Z reguły problem ten sprowadzany jest do analizy korelacji - co nie zawsze prowadzi do właściwych rezultatów. Często są to oceny wręcz sprzeczne ze wizualną obserwacją lub wiedzą ekspercką. Powodów takiego stanu rzeczy można upatrywać zarówno we właściwościach samej miary korelacyjnej i jej adekwatności do analizowanych danych, jak również w aspekcie metodologicznym przeprowadzanego badania. W niniejszym artykule zaproponujemy alternatywne rozwiązanie oparte na miarach dywergencji, w szczególności dywergencji Bosego-Einsteina. Przeprowadzone eksperymenty na poglądowych danych symulowanych potwierdzają użyteczność zaproponowanych rozwiązań

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ANALIZA KONWERGENCJI ROZWOJU GMIN WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO

Celem opracowania jest zbadanie występowania efektu konwergencji rozwoju ekonomicznego gmin województwa podkarpackiego. W pracy dokonano podziału gmin na miejskie, miejsko-wiejskie i wiejskie dla określenia w której grupie gmin efekt konwergencji jest najmocniejszy. Dla realizacji tak postawionego celu artykułu niezbędnym było wyznaczenie wskaźnika poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego analizowanych JST (Jednostek Samorządu Terytorialnego). Do analizy wskaźnika poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego wyznaczonego metodą Hellwiga zastosowano podejście sigma i beta konwergencji. Dla oszacowania synte-tycznego miernika rozwoju Hellwiga wykorzystano zmienne o charakterze ekonomicznym, społecznym, technicznym i ekologicznym. Badania dotyczą lat 2007-2012.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
O miernikach dokładności prognoz ex post w prognozowaniu zmiennych o silnym natężeniu sezonowości

Praca poświęcona jest dyskusji o stosowaniu relatywnych mierników dokładności prognoz ex-post. Autorzy wykazali, że sytuacji, gdy zmienna charakteryzuje się bardzo dużą amplitudą wskaźników sezonowości nie może być wykorzystywany średni absolutny błąd prognozy (MAPE). Rozważania teoretyczne zostały zilustrowane na przykładzie produkcji energii cieplnej.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
HIERARCHICZNE PROCEDURY AGLOMERACYJNE W BADANIU POZIOMU I STRUKTURY KOSZTÓW PUBLICZNYCH UCZELNI AKADEMICKICH

W artykule zaprezentowano wykorzystanie hierarchicznych procedur aglomeracyjnych jako narzędzia stosowanego w analizie porównawczej polskich uczelni publicznych. Badanie dotyczyło 57 uczelni publicznych o charakterze akademickim.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
KONIUNKTURA NA POLSKIM RYNKU KAPITAŁOWYM WOBEC SYTUACJI NA RYNKACH WIODĄCYCH

W przedstawionym artykule „Koniunktura na polskim rynku kapitałowym wobec sytuacji na rynkach wiodących” podjęto próbę określenia siły i kierunku powiązań pomiędzy indeksem WIG Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie a indeksami wiodących giełd światowych: Stany Zjednoczone (S&P 500) oraz Japonia (NIKKEI 225). Analizie poddano dane dzienne wartości wybranych indeksów giełdowych za lata 2000-2008. Wykorzystano tutaj proste metody korelacyjne oraz model z Mechanizmem Korekty Błędem. Wyniki badań wskazują na pełne zintegrowanie polskiego rynku z rozwiniętymi rynkami zagranicznymi. Wysoka siła powiązania uwidoczniła się w ostatnich latach. Reakcja rynku polskiego na sytuację na rynkach zagranicznych następuje w czasie rzeczywistym. Podstawową przyczyną integracji rynków jest ich otwartość oraz rozwój technik komunikacji.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO ANALIZY POKERA ONLINE

Niniejsza publikacja stanowi próbę scharakteryzowania deterministycznych czynników wpływających na wygraną w pokera. Przeprowadzono analizę w oparciu o jedną z metod eksploracji danych – drzewa klasyfikacyjne. Wybór tej techniki podyktowany był wykorzystaniem danych jakościowych jako zmiennych objaśniających rozgrywkę pokerową oraz prostotą prezentacji otrzymanych wyników, nawet przy bardzo rozbudowanych drzewach. W badaniu odkryto kilka czynników, które w istotny sposób mają wpływ na przebieg gry.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
INTERAKTYWNA METODA SATYSFAKCJONUJĄCYCH POZIOMÓW KRYTERIÓW W WIELOKRYTERIALNYM PROGRAMOWANIU DYNAMICZNYM

Celem pracy jest zaproponowanie metody pozwalającej na znajdowania rozwiązania końcowego zadania wielokryterialnego dyskretnego programowania dynamicznego z wykorzystaniem odpowiednio zmodyfikowanego podejścia interaktywnego satysfakcjonującego poziomu kryteriów. Procedura w pierwszej fazie wykorzystuje jednokryterialny algorytm programowania dynamicznego oraz algorytm generowania kolejnych realizacji procesu w zadaniu jednokryterialnym. W dalszej części proponowanej metody operujemy na skończonym zbiorze realizacji, zapisanym w postaci listy.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zastosowanie metod matematycznych w ekonomice rolnictwa

Metody matematyczne są szeroko stosowane w rolnictwie i ekonomice rolnictwa. W artykule przedstawiono wybrane metody badawcze. Powszechnie stosuje się metody opisu statystycznego. Do ważnych metod, przydatnych do analiz rynkowych należy metoda bilansowa. Do klasycznych metod o charakterze planistycznym należy metoda programowania liniowego. Duże znaczenie ma metoda oparta na funkcji produkcji rolniczej. Metody korelacyjne są szczególnie przydatne w doświadczalnictwie rolniczym i badaniach naukowych. Metody statystyczne oceny ryzyka są wykorzystywane w ubezpieczeniach rolniczych. Wykorzystanie metod matematycznych ogranicza niski poziom wiedzy na ich temat.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
DOJAZDY DO PRACY A KONWERGENCJA REGIONALNA W POLSCE

Celem artykułu jest analiza zróżnicowań regionalnego PKB per capita oraz konwergencji regionalnej w Polsce na poziomie NTS 3 w latach 2000-2013 po korekcie uwzględniającej dojazdy do pracy. Do korekty wykorzystano dane o przepływach ludności związanych z zatrudnieniem na poziomie gmin. PKB wytworzony przez osoby dojeżdżające do pracy uwzględniono w miejscu ich zamieszkania, a nie zatrudnienia. Wykorzystano analizę konwergencji typu beta i sigma oraz podejścia umożliwiające analizę pełnego rozkładu (macierze przejścia, estymacja jądrowa). Korekta danych nie zmieniła wniosków dotyczących konwergencji.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Estymacja efektywności technicznej: Podejście kombinowane

W pracy zaproponowano modyfikację metody łączącej podejście nieparametryczne z parametrycznym dla estymacji efektywności technicznej. W przeciwieństwie do oryginalnej metody kombinowanej oraz dwóch metod opartych wyłącznie na analizie regresji metoda proponowana wykorzystuje własność niezmienniczości charakteryzującą podejście nieparametryczne DEA realizowane przy założeniu maksymalizacji wyniku produkcyjnego i zmiennego zwrotu ze skali. Rozważania zilustrowano wykorzystując dane o produkcji rolniczej przeciętnych, w skali regionów Unii Europejskiej, gospodarstw prowadzących uprawy polowe. Uzyskane oceny efektywności potwierdzają, że metoda proponowana dostarcza ocen efektywności, które są najbardziej skorelowane z ocenami wyznaczanymi metodą nieparametryczną, a równocześnie są bardziej zróżnicowane, co przemawia na jej korzyść.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Źródła fluktuacji realnego efektywnego kursu EUR/ PLN

W artykule poruszono problem wyjaśnienia źródła fluktuacji realnego efektywnego kursu walutowego na przykładzie EUR/ PLN wykorzystując podejście równowagi. Punktem wyjścia było opracowanie modelu wektorowej autoregresji oraz jego strukturalnej postaci. Specyfikacji modelu dokonano w oparciu o pracę Claridy i Galiego [1994], wykorzystując kwartalny szereg czasowy 1996- 2010 dla Polski i strefy euro. Pozwoliło to na estymację sytemu składającego się z trzech zmiennych: PKB, REER oraz HICP. Celem określenia źródła fluktuacji realnego kursu EUR/ PLN przeprowadzono dekompozycję wariancji błędu prognozy. Okazało się, że największe znaczenie (powyżej 80%) w wyjaśnieniu wariancji REER mają szoki popytowe.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
TYPY STRUKTURY OBSZAROWEJ GOSPODARSTW ROLNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ W OKRESIE 2005-2013

Struktura agrarna krajów Unii Europejskiej jest silnie zróżnicowana. W pracy porównano typy struktury obszarowej gospodarstw rolnych w krajach UE w latach 2005, 2010, 2013. Badania przeprowadzono na podstawie danych Eurostat-u. W oparciu o metodę klasyfikacji rozmytej wyodrębnione zostały grupy krajów podobnych pod względem rozkładu liczby gospodarstw (według grup obszarowych użytków rolnych). Na tej podstawie zidentyfikowano 4 typy struktury agrarnej krajów Unii Europejskiej. W okresie 2005-2013 typy badanej struktury uległy nieznacznym zmianom, natomiast zmienił się skład grup krajów charakteryzujących się danym typem struktury.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Próba wyznaczenia psychograficznych modeli konsumpcji żywności ekologicznej metodą regresji logit

W pracy przedstawiono wyniki badań, których celem było ustalenie relacji występujących pomiędzy typami konsumpcji żywności ekologicznej a cechami psychograficznymi, kształtującymi zachowania żywieniowe polskiego konsumenta, z wykorzystaniem metody regresji logitowej jako narzędzia analizy ilościowej wyników tych badań. Analiza wyników regresji logitowej pozwoliła na wyznaczenie określonych modeli zachowań konsumentów na rynku żywności ekologicznej za pomocą cech psychograficznych.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCYJNA POLSKICH FUNDUSZY EMERYTALNYCH W OKRESIE ZMIAN ZASAD PRAWNYCH

Praca dotyczy oceny wyników inwestycyjnych osiągniętych przez 12 otwartych funduszy emerytalnych funkcjonujących na polskim rynku kapitałowym w latach 2012-1016. Okres badań został wybrany zgod¬nie ze zmianami prawnymi wprowadzonymi w 2014 roku i został podzielony na dwa podokresy: styczeń 2012   styczeń 2014 oraz luty 2014 – luty 2016. Miary efektywności obliczono biorąc pod uwagę tygodniowe stopy zwrotu i na ich podstawie utworzono rankingi otwartych funduszy emerytalnych. W badaniach wykorzystano współczynniki: beta, informacyjny, Sharpe’a   Israelsena, Calmar, Omega oraz UPR.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
PORÓWNANIE DYNAMIKI ZMIAN WYMOGÓW KAPITAŁOWYCH Z TYTUŁU RYZYKA OPERACYJNEGO W LATACH 2010-2014 NA PRZYKŁADZIE TRZECH SEKTORÓW BANKOWYCH W POLSCE

Od kilku lat banki są zobowiązane do wyliczania wymogów kapitałowych dla ryzyka operacyjnego. Zgodnie z regulacjami banki otrzymały do wyboru metody uproszczone BIA lub TSA lub zaawansowane AMA. W polskim systemie bankowym różne sektory banków stosują różne metody wyliczania tego kapitału. Banki komercyjne wykorzystują AMA a banki spółdzielcze korzystają z BIA lub TSA. Celem niniejszego artykułu jest przeanalizowanie i porównanie na podstawie danych KNF, trendów określających udział wymogów kapitałowych związanych z ryzykiem operacyjnym w funduszach własnych i łącznych wymogach kapitałowych, w zależności od różnych metod wyliczania tego ryzyka.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ANALIZA WSKAŹNIKA ZATRUDNIENIA W KRAJACH NOWEJ UE Z WYKORZYSTANIEM FPCA

W pracy porównano kraje nowej Unii Europejskiejze względu na wskaź nik zatrudnienia w latach 2004-2016. Zastosowano analizę funkcjonalnych składowych głównych (ang. Functional Principal Components Analysis). Metoda ta polega na transformacji pierwotnych zmiennych funkcyjnych w zbiór nowych wzajemnie ortogonalnych zmiennych, zwanych funkcjonalnymi składowymi głównymi. Możliwości wizualizacyjne pozwoliły na porównanie krajów i wyodrębnienie grup o zbliżonym poziomie wskaźnika zatrudnienia w całym badanym okresie.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Badanie związków między zmiennymi realnymi a zmiennymi nominalnymi w polskiej gospodarce w latach 1997-2011

Artykuł przedstawia wyniki analizy związków między wybranymi zmiennymi realnymi a nominalnymi w polskiej gospodarce w latach 1997-2011. Większość zidentyfikowanych zależności przejawia się z opóźnieniami w czasie. Wzrost gospodarczy zależy w głównej mierze od czynników należących do realnej sfery gospodarki. Na spadek bezrobocia wpływa wzrost PKB oraz inwestycje. Wzrost stopy referencyjnej NBP powoduje spadek inflacji, lecz ma ujemny wpływ na wzrost PKB. Inflacja jest zjawiskiem przede wszystkim monetarnym, zależy głównie od wzrostu podaży pieniądza. Wzrost zadłużenia zagranicznego Polski skutkuje wzrostem podaży pieniądza.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
TRAFNOŚĆ PROGNOZ W STOSUNKU DO OCEN W TEŚCIE KONIUNKTURY PRZEMYSŁOWEJ GUS

W artykule przeprowadzono ocenę trafności prognoz testu koniunktury przemysłowej GUS w odniesieniu do produkcji, portfela zamówień i sytuacji finansowej. Porównane zostały formułowane przez przedsiębiorców prognozy dotyczące tych cech z ich późniejszymi ocenami bieżącymi. Wyniki wskazują, że przedsiębiorcy odpowiadając na pytanie o prognozy produkcji i portfela zamówień w najbliższych trzech miesiącach, koncentrują się głównie na najbliższych dwóch miesiącach. Prognozy są systematycznie przeszacowywane, ich przeciętna trafność jest umiarkowana, ale wykazuje wyraźną poprawę w ostatnich latach.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
O pewnych kryteriach inwestowania w opcje na akcje

W artykule scharakteryzowano opcje na akcje. Wyjaśniono podstawowe pojęcia, takie jak: termin wykonania, termin wygaśnięcia, cena wykonania, cena opcji. Do opisu ewolucji cen akcji wykorzystano geometryczny ruch Browna. Sformułowano kilka problemów dotyczących inwestowania w opcje na akcje otrzymując zadania programowania stochastycznego. Korzystając z własności ruchu Browna pokazano, w jaki sposób szacować prawdopodobieństwa zdarzeń polegających na osiągnięciu przez inwestora zysków na żądanym poziomie lub przy ustalonym poziomie ryzyka. Dla każdego z zadań dokonano przykładowych obliczeń.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Monotoniczność miernika opartego na dwóch wzorcach. Rozważania teoretyczne

Celem pracy jest podanie kryterium monotoniczności dla funkcji użyteczności. Podajemy liczne przykłady nie monotonicznych (lokalnie malejących) funkcji użyteczności. Badamy możliwość wprowadzenia relacji preferencji przy pomocy funkcji użyteczności. Ponadto definiujemy zjawisko niedosytu w polu preferencji zadanym funkcją użyteczności. W drugiej części pracy podamy przykład nie monotonicznej (lokalnie malejącej) funkcji użyteczności uzyskanej metodą zwykłego "przeksięgowania" (które może wynikać ze zmiany prawa).

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
WYKORZYSTANIE DANYCH OCZYSZCZONYCH O WYSOKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI W PROGNOZOWANIU ZMIENNYCH ZE ZŁOŻONĄ SEZONOWOŚCIĄ

W pracy przedstawione zostanie procedura modelowania i prognozowania zmiennej o bardzo wysokiej częstotliwości obserwowania na podstawie szeregów, z których wyeliminowano dwa lub trzy rodzaje sezonowości. Do budowy prognoz zostaną wykorzystane wybrane modele adaptacyjne. Rozważania teoretyczne zilustrowane zostaną przykładem empirycznym dotyczącym, kształtowania się zapotrzebowania na moc energetyczną w okresach godzinnych w aglomeracji A.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
ANALIZA WYBRANYCH METOD ESTYMACJI PARAMETRÓW GRANICZNYCH ROZKŁADÓW STATYSTYKI MAKSIMUM

Granicznym rozkładem statystyki maksimum wyznaczonej na podstawie próby losowej jest jeden z rozkładów: Gumbela, Frécheta lub Weibulla. Gdy posiadamy informacje o klasie rozkładu analizowanej zmiennej twierdzenia graniczne określają klasę rozkładu maksimum z próby, natomiast w innym przypadku  należy stosować testy statystyczne oparte na statystykach pozycyjnych rozstrzygające o przynależności dystrybuanty maksimum do obszaru przyciągania odpowiedniej dystrybuanty. Do szacowania parametrów rozkładów maksimum wykorzystać można różne metody estymacji, w szczególności metodę największej wiarygodności, metodę momentów i metody oparte na kwantylach. W pracy przedstawiono rezultaty analiz błędów średniokwadratowych estymatorów parametrów rozkładu Gumbela otrzymanych metodą momentów, kwantyli oraz kwantylową metodą najmniejszych kwadratów z uciętą liczbą kwantyli. Otrzymane wyniki pozwalają sformułować wnioski dotyczące własności rozważanych estymatorów.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
METODA AHP W OCENIE STOSOWALNOŚCI METOD OCENY ZDOLNOŚCI KREDYTOWEJ W SYSTEMIE EKSPERTOWYM

Podstawową działalnością większości banków jest udzielanie kredytów. Wiąże się to z ryzykiem utraty części lub całości długu. Banki mają obowiązek dokonywania oceny zdolności kredytowej, jednak metoda jest dowolna. Dobrym rozwiązaniem wydaje się zastosowanie systemu ekspertowego wspomagającego pracę inspektora kredytowego. Największym problemem w zbudowaniu takiego systemu jest określenie poprawnej i przejrzystej bazy reguł. W pracy ocenia się stosowalność poszczególnych metod oceny zdolności kredytowej do zastosowania w SE. Do zbudowania rankingu posłużyła metoda AHP.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Hybrydowy model systemu ekspertowego do oceny podatników

Proponowany model identyfikuje podatników na podstawie ich cech i właściwości, które wskazują na większą możliwość występowania problemów z przestrzeganiem prawa podatkowego. Eliminuje słabości występujące w znanych algorytmach zaliczających się do klasyfikatorów, jak również systemów wnioskujących oraz wspomagających typowanie stosowanych w administracji podatkowej. Jest to możliwe dzięki utworzeniu hybrydowego modelu, który dobrze odzwierciedla zachowania podatników. Model dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań predysponuje do przyszłego utworzenia i uruchomienia w administracji bazującego na nim systemu ekspertowego.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wykorzystanie analizy skupień do klasyfikacji powiatów województwa podkarpackiego według wybranych wskaźników rozwoju społeczno-gospodarczego

Celem artykułu będzie określenie stopnia zróżnicowania powiatów województwa podkarpackiego pod względem wybranych wskaźników rozwoju społeczno-gospodarczego. W badaniach wykorzystane zostaną dane pobrane z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, a także z Rocznika Statystycznego Województw. Za pomocą wybranych narzędzi analizy skupień dokonana zostanie klasyfikacja powiatów województwa podkarpackiego, która z kolei umożliwi analizę średnich omawianych wskaźników według poszczególnych skupień powiatów. Otrzymane wyniki pozwolą na ocenę powiatów województwa podkarpackiego pod kątem stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego.

Czasopismo: Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse