rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Piciorys w przestrzeni dyskursu terapeutycznego. Wstęp do lingwistycznej charakterystyki gatunku

Piciorys (ang. story, personal story) to tekst autobiograficzny tworzony w trakcie terapii choroby alkoholowej, którego geneza związana jest z działalnością ruchu Anonimowych Alkoholików. W artykule podjęto próbę wstępnej charakterystyki gatunku sytuującą się w nurcie lingwistyki tekstu i dyskursu. Po zarysowaniu uwarunkowań pragmatycznych związanych z sytuacją komunikacyjną (mityng AA), wskazano specyficzne funkcje piciorysu (na tle innych narracji terapeutycznych) i przedstawiono zarys struktury tekstu. Piciorys oraz inne wzorowane na nim uzależnieniorysy można zaliczyć do rodziny gatunków (proponowana nazwa ponadgatunkowa: świadectwo przemiany), łącznie z takimi tekstami, jak: świadectwo religijne, coming out i samokrytyka.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Lingua receptiva czy lingua franca? Wybór modelu komunikacji językowej na polsko-czeskim pograniczu (na podstawie badań ankietowych z kraju hradeckiego i ziemi kłodzkiej z Wałbrzychem)

Artykuł zawiera socjolingwistyczną analizę komunikacji językowej mieszkańców polsko-czeskiego pogranicza. Celem przeprowadzonego w 2018 r. badania ankietowego było ustalenie, jaki model jest dominujący oraz od czego zależy. W tekście przedstawiono wyniki analizy oceny kompetencji językowych badanych mieszkańców pogranicza oraz dokonano opisu ich preferencji językowych. Tłem rozważań są dwa modele
komunikacji międzynarodowej: lingua franca oraz lingua receptiva.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Język, płeć i władza. Analiza leksykalna przemówień programowych polskich premierów

Zdaniem badaczy osoby posiadające władzę mówią pewniej i bardziej dyrektywnie, a charakterystyczny dla kobiet niepewny i mało asertywny styl komunikowania się wynika nie tyle z płci, ile z ich słabszej pozycji społecznej. W naszej pracy postanowiliśmy sprawdzić to założenie, porównując przemówienia programowe osób dysponujących najwyższą władzą polityczną w Polsce w ostatnich latach: premierów Jarosława Kaczyńskiego i Donalda Tuska, premier Ewy Kopacz i Beaty Szydło. Założyliśmy, że wypowiedzi kobiet-polityków różnić się będą od wypowiedzi mężczyzn-polityków pod względem liczby wypowiadanych słów, poziomu sprawczości (proporcja czasowników i rzeczowników), pewności sądów i użycia rzeczowników określonych przez respondentów jako kobiece lub męskie. Przeprowadzone analizy leksykalne wykazały więcej podobieństw niż różnic. Większe znaczenie od płci wydają się mieć poglądy polityczne, co implikuje konieczność dalszych badań w tym obszarze.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O korzyściach z nauczania oraz uczenia się języka polskiego jako obcego (wyniki sondażu)

Opracowanie stanowi kontynuację badań opinii na temat pozycji języka polskiego w świecie. Przeprowadzono je wśród 664 studentów Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej i Politechniki Śląskiej. Artykuł dotyczy pytań otwartych:  „Dlaczego obcokrajowcy uczą się języka polskiego?” oraz „Czy Polska może mieć jakieś korzyści z faktu, że inni znają nasz język i posługują się nim?”. Respondenci dostrzegają utylitarną, marketingową, ale i poznawczą wartość języka, jako klucza do kultury, tradycji i mentalności. Popularyzację polszczyzny wśród obcokrajowców uznają za pożyteczną dla wizerunku kraju i dla rozwoju gospodarczego. Ankieta pokazuje zróżnicowanie w poglądach na potencjał ekonomiczny języka i kultury, związane w pewnym stopniu z profilem i kierunkiem studiów.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O pojęciach religijnych w sowieckim totalitarnym dyskursie o kulturze w latach 1953-1957

Celem artykułu jest próba pragmatycznej analizy sposobów funkcjonowania pojęć związanych ze sferą religijną w tekstach oficjalnego sowieckiego dyskursu o kulturze w okresie tzw. odwilży. Status tych pojęć w tym dyskursie nie jest łatwy do sprecyzowania. Na pewno brak mu waloru stałości. Obiegowe twierdzenie, że leksyka religijna została w ramach tzw. nowomowy całkowicie zmarginalizowana, musi budzić, jak każdy tego typu ogólnik, podejrzenia. Analizowana grupa wyrażeń była poprzez swoje silne nacechowanie emocjonalne i głębokie zakorzenienie w uzusie (religijnym bądź, czterdzieści lat po rewolucji, ateistycznym) istotnym środkiem w tworzeniu dyskursu perswazyjnego. Była ona tym bardziej użyteczna w tekstach dotyczących kultury, w której w czasie odwilży po raz kolejny zaktualizował się konflikt między tym, co nadawca badanych komunikatów uważał za racjonalne (socrealizm) i nieracjonalne (np. kierunki modernistyczne). Do obrazowania tych napięć doskonale nadawał się zestaw pojęć związanych z religią.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Językowy obraz wspólnoty komunikatywnej posługującej się socjolektem CB-radiowym

Przedmiotem artykłu jest ustalenie językowo-kulturowego obrazu wspólnoty komunikatywnej posługującej się socjolektem CB-radiowym, czyli jaki obraz siebie, oparty na stereotypach i autostereotypach, kreują sami użytkownicy socjolektu. Typowy użytkownik socjolektu CB-radiowego na drodze postrzegany jest przede wszystkim poprzez stopień opanowania słownictwa socjolektalnego, płeć, typ pojazdu i jego markę, styl jazdy, a także region zamieszkania lub pochodzenia i przynależność etniczną. Powoduje to, że (auto)stereo - typowy CB user jest konstruktem złożonym, składającym się z kilku stereotypów i autostereotypów. Naj bardziej prototypowym użytkownikiem socjolektu CB-radiowego na drodze jest kierowca tira.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Regionalne zróżnicowanie ilościowe imiennictwa w Polsce

Artykuł dotyczy różnic ilościowych w imiennictwie poszczególnych regionów Polski w latach 1951–2010. Celem było sprawdzenie, czy dane ilościowe dla regionów są zróżnicowane, czy układają się w zwarte obszary geograficzne oraz czy zróżnicowanie międzyregionalne ulegało zmianom w badanym okresie. Do oceny tych różnic użyte zostały wybrane wskaźniki bogactwa leksykalnego stosowane w pracach z zakresu statystyki leksykalnej. Impulsem do podjęcia tego zagadnienia były zaobserwowane wcześniej wyraźne różnice w dystrybucji przestrzennej imion ze względu na ich cechy jakościowe. Badanie wykazało, że także w świetle danych ilościowych występuje czasowe i geograficzne zróżnicowanie w nadawaniu imion w Polsce.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Autoprezentacja 2.0. O sposobach (re)konstruowania wizerunku w przekazach multimodalnych – przyczynek do opisu zjawiska

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie sposobów wykorzystania wirtualnej przestrzeni do działań o charakterze autoprezentacyjnym oraz wskazanie na ich przykładzie mechanizmów kreowania wizerunku w medialnie zapośredniczonych przekazach multimodalnych. Zgodnie z przyjętym założeniem, działania autoprezentacyjne mają charakter gry komunikacyjnej, w której przynajmniej jeden z uczestników stara się wywrzeć pożądane wrażenie na pozostałych. Do ich opisu zastosowany został trójpłaszczyznowy model analizy, odwołujący się do koncepcji gier językowych Ludwiga Wittgensteina. Po przedstawieniu założeń teoretyczno-metodologicznych przeprowadzona została analiza fragmentów zawartości oficjalnych stron na Facebooku należących do szefowych rządu Polski i Niemiec, Beaty Szydło i Angeli Merkel. Zawężony do komunikatów językowo-obrazowych materiał badawczy poddany został oglądowi o charakterze interdyscyplinarnym, integrującym koncepcje z zakresu psychologii społecznej, nauk o komunikowaniu, socjologii i mediolingwistyki porównawczej.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wielojęzyczność jako źrodło cierpień? Pozytywy i negatywy rozbudowanych kompetencji językowych z perspektywy społecznej i lingwistycznej

W warunkach międzynarodowej współpracy i wszechobecnych procesów globalizacji trudno wyobrazić sobie rzeczywistość społeczną bez zjawiska wielojęzyczności, tak jak niegdyś nieuniknione było zaakceptowanie kultury i ponowoczesności. Jednakże podobnie jak freudowska kultura i baumanowska ponowoczesność, także wielojęzyczność stanowi pewne „źródło cierpień”. W artykule przedstawiono wyniki jakościowych
badań socjolingwistycznych, których celem była analiza wartości wielojęzyczności poprzez określenie pozytywnych i negatywnych (w ocenie badanych osób wielojęzycznych) zjawisk towarzyszących
szeroko rozbudowanym kompetencjom językowym, uwzględniając zarówno kwestie stricte językowe, jak i zjawiska natury społecznej. Wyniki badań wskazują na istnienie licznych problematycznych kwestii, wiążących się z umiejętnością posługiwania się wieloma językami obcymi (m.in. brak czasu na dalszy rozwój językowy, negatywne interferencje językowe, trudności w przełączaniu kodu i prawidłowym realizowaniu różnic fonetycznych). Pozytywy wielojęzyczności są jednak liczne i wielorakie. Można tu wymienić
m.in. zwielokrotniony dostęp do informacji, pozytywne interferencje językowe wspomagające proces uczenia się kolejnych języków obcych, inny wymiar interakcji i więzi społecznej z interlokutorem, pozytywny wizerunek wielojęzycznej jednostki w społeczeństwie oraz posiadanie kompetencji będących źródłem prestiżu społecznego i osobistej satysfakcji.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Prozodia semantyczna. Pojęcie, problemy, przydatność

Rozwój technologii i związana z nim możliwość obserwacji ogromnych zbiorów tekstów skierowały uwagę badaczy języka na wzorce współwystępowania jednostek w tekście. Niniejszy tekst poświęcony jest jednemu z takich wzorców — prozodii semantycznej. W kolejnych częściach tekstu omawiamy definicję tego zjawiska, związane z nim kontrowersje, takie jak pytanie o jednostkę prozodii semantycznej czy też zasadność założenia o transferze znaczenia między kolokatami. Wskazujemy też najczęstsze sposoby pomiaru prozodii. Tekst kończymy przeglądem zastosowań opisów prozodii semantycznej ze szczególnym na ciskiem na społecznie zorientowane badania nad dyskursem.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Elementy formalne i nieformalne w rozmowach urzędowych

Rozmowa urzędowa jako rodzaj interakcji o charakterze instytucjonalnym nie była dotąd przedmiotem pogłębionych analiz językoznawczych. Artykuł jest próbą opisu rozmowy urzędowej z zastosowaniem analizy konwersacyjnej w celu wydobycia i interpretacji elementów formalnych i nieformalnych. Udział tych elementów w kształtowaniu omawianego typu rozmowy jest warunkowany z jednej strony oficjalnym charakterem kontaktu, z drugiej zaś — jej mówioną formą. Formalność i nieformalność są tu traktowane także jako czynniki kształtowania relacji między uczestnikami rozmowy, a także narzędzia kontroli dyskursu.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Status gwary w języku polskim

Powszechnie zauważalne zjawisko wypierania gwar przez język ogólny wynika z niskiej pozycji gwary w hierarchii odmian języka. Autorka stawia tezę, że obecnie język wsi i język miast nie są odrębnymi systemami. Proponuje nową definicję gwary jako odmiany języka: 1) przekazywanej w sposób naturalny przez starsze pokolenie młodszemu; 2) uwarunkowanej regionalnie; 3) obecnej w realnie występujących tekstach. Postuluje też traktowanie terminów dialektyzm i regionalizm jako synonimicznych. Zwraca też uwagę na próby tworzenia nowych języków regionalnych przez kodyfikację dialektów.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O problematyce kobiecej na płaszczyźnie językowej w kontekście zagadnienia równych szans w Polsce, Rosji i Bułgarii

W artykule celem obserwacji stały się zagadnienia równego statusu kobiet i mężczyzn obserwowane na płaszczyźnie językowej w Polsce, Rosji i Bułgarii. Dotychczas języki polski, rosyjski i bułgarski nie były ze sobą konfrontowane pod kątem feminatywów. Badania przeprowadzone na podstawie obszernego materiału językowego wskazują na problem asymetrii językowej w tworzeniu nazw żeńskich w trzech językach słowiańskich z grupy zachodniej, wschodniej i południowej. Przeprowadzono konfrontację językową nazw zawodów i funkcji oraz wybrane zwyczaje językowe właściwe analizowanym językom.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Pragmatyczne znaczenia predykatu modalnego móc w konstrukcjach konwersacyjnych dzieci przedszkolnych

W pracy koncentrujemy się głownie na określeniu zakresu użycia pragmatycznych wariantów znaczenia predykatu modalnego moc w konstrukcjach konwersacyjnych dzieci przedszkolnych. Opis konkretnych realizacji orzeczeń modalnych w wypowiedzeniach dotyczy niektórych aspektów modalności zdaniowej i fakultatywnej oraz wybranych zagadnień systemowych, sytuacyjnych i interakcyjnych języka. Biorąc pod uwagę kontekst pragmatycznojęzykowy i interakcyjny konstrukcji modalnych i innych, obecnych w tekstach, zwracamy uwagę na jakość kompetencji dyskursywnej dzieci przedszkolnych.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Współczesna sytuacja socjolingwistyczna na Grodzieńszczyźnie

Artykuł przedstawia współczesną sytuację socjolingwistyczną na Grodzieńszczyźnie z uwzlędnieniem specyfiki regionu i ukazaniem podstawowych jej elementów. Temat został podjęty przez autorkę w związku z tym, że prace badaczy białoruskich dotyczące sytuacji socjolingwistycznej na Białorusi uwzględniają przeważnie wyłącznie opcję język rosyjski/białoruski i rzadko kiedy dotyczą Grodzieńszczyzny, zaś poświęcone temu regionowi prace badaczy polskich koncentrują uwagę przede wszystkim na sytuacji języka polskiego. Autorka artykułu przedstawia najważniejsze społeczne elementy sytuacji językowej w badanym regionie oraz sfery użycia podstawowych języków komunikacyjnych, uwzględniając powiązanie faktów językowych i społecznych. Przedstawione w artykule materiały są wynikiem badań opartych na: najnowszych danych statystycznych Narodowego Komitetu Statystyki Białorusi z ostatniego spisu ludności, obserwacji biernej i uczestniczącej, wywiadach, w tym biograficznych, z przedstawicielami różnych grup społecznych, danych o działalności organizacji społecznych, a także faktach znanych z autopsji.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Tekst (i) obraz w lingwistycznej analizie dyskursu

Niniejszy artykuł zwraca uwagę na konieczność semiotycznego spojrzenia na tekst w lingwistycznej analizie dyskursu, które pozwoliłoby precyzyjniej uchwycić istotne z punktu widzenia tworzenia sensów i znaczeń relacje między językiem a obrazem w szerszym kontekście społecznym oraz, co pozostaje w związku z powyższym, pełniej uwzględnić wymiar medialny, względnie medialnościowy analizowanych obiektów. Celem lingwistycznej analizy dyskursu byłoby zatem badanie społecznych praktyk konstruowania sensów i znaczeń, konwencjonalizacji oraz wytwarzania i dystrybucji wiedzy na podstawie przede wszystkim znaków językowych, ale z uwzględnieniem znaków innych modalności, realizowanych za pomocą różnych mediów (por. Meier 2011: 518).

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Identyfikacja chłopców w księgach poznańskiego cechu złotników jako świadectwo rzemieślniczej kultury onimicznej w XVI wieku

Artykuł mieszczący się w obszarze badań antroponomastycznych pokazuje sposoby identyfikacji chłopców zapisywanych na naukę rzemiosła złotniczego do poznańskiego cechu złotników w XVI w. Analizie poddano rozbudowane modele nazewnicze, wyekscerpowane z ksiąg cechu złotników zdeponowanych w Archiwum Państwowym w Poznaniu, zawierające oprócz imienia i nazwiska rozmaite deskrypcje jednostkowe identyfikujące adeptów złotnictwa. Wspomniany materiał dotąd nie był w pełni wykorzystany w badaniach antroponimicznych. Jego analiza i interpretacja, będąca próbą uchwycenia XVI-wiecznej rzemieślniczej tradycji onimicznej, pozwoliła na dopełnienie historycznego antroponomastykonu miasta Poznania i scharakteryzowanie badanej grupy rzemieślniczej w wymiarze socjoonomastycznym.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Reprezentacja społeczna wulgaryzmów w świetle wypowiedzi polskich internautów

Celem artykułu było opracowanie reprezentacji społecznej wulgaryzmów na podstawie wybranych wypowiedzi internautów. Według teorii reprezentacji społecznych, stanowiącej podstawę metodologiczną badań, treściowa zawartość struktury reprezentacji społecznych uwzględnia dwa podstawowe aspekty: poznawczy (deskryptywny) oraz ewaluatywny. W celu uzyskania potencjalnego wizerunku obiektu przeanalizowano sposoby lokowania wulgaryzmu w polu kontekstowym. Internauci wskazywali m.in. ekwiwalenty tej jednostki (np. bluzgi, wiązanka, rzucać mięsem, takie wyrazy), określali gradację (silne, słabe wulgaryzmy), jej funkcje w komunikacji, wskazywali przyczyny, skutki jej używania, a także wyrażali własne oceny. Suma tych czynników pozwoliła opracować przybliżoną, dość uogólnioną reprezentację społeczną wulgaryzmu. Z punktu widzenia deskryptywnego wulgaryzm może być postrzegany jako negatywny składnik komunikacji, niepożądany, używany z uwagi na deficyty leksykalne i mentalne, wpływające destrukcyjnie na komunikację; rzadziej — jako funkcjonalna jednostka języka. Z punktu widzenia ewaluatywnego wulgaryzmy jawią się ambiwalentnie — mogą wprawdzie wywoływać negatywne emocje i osądy, ale częściej można je postrzegać pozytywnie jako pożądane w pewnych kontekstach, zwłaszcza gdy posłuje się nimi okazjonalnie.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O mówieniu bez komunikowania, czyli dyskurs i interakcja w autyzmie. Charakterystyka trudności

Artykuł porusza zagadnienie językowego funkcjonowania osób z autyzmem. Stanowi próbę zarysowania charakteru trudności występujących na płaszczyźnie językowej z perspektywy komunikacyjnej i interakcyjnej. Podejmowane kolejno rozważania obejmujące teorię zachowań społecznych oraz interakcji, a także koncepcję posiadania teorii umysłu, ukazują zaburzoną sprawność komunikacyjną w autyzmie jako zjawisko złożone i dynamiczne. Artykuł obrazuje jej wpływ na jakość interakcji językowej z perspektywy uczestnictwa w życiu społecznym.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Język pism kierowanych przez mieszkańców okolic Zakliczyna nad Dunajcem do instytucji gminnych

Artykuł zawiera omówienie cech językowych pism o charakterze oficjalnym, kierowanych przez mieszkańców gminy Zakliczyn do Urzędu Miasta i Gminy Zakliczyn oraz do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakliczynie. Materiał badawczy obejmuje 528 dokumentów (podania, wnioski, prośby, skargi). Autorzy pism są słabo wykształceni, zwykle bezrobotni lub pracujący na roli i mają niskie kompetencje językowe, co odzwierciedla się w językowo-stylistycznej stronie ich tekstów. W pismach uwidaczniają się m.in. wpływy fonetyki polszczyzny ogólnej i gwar pogórskich oraz wpływy (głównie leksykalne) polszczyzny potocznej. Teksty utrwalają także karykaturalne cechy stylu urzędowego, który piszący próbują naśladować.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Moja ślóńsko rzecz. Szkic autoetnograficzny

Jest to tekst osobisty, relacjonujący moje własne doświadczenia związane ze śląszczyzną w jej wersji cieszyńskiej – moim językiem ojczystym, z późniejszym wypieraniem jej z mojego życia przez hegemonię polszczyzny, a następnie świadomym wracaniem do śląskiej mowy, co jest nie tylko gestem lingwistycznym, lecz także tożsamościowym i politycznym. Autoetnografię rozumiem za Carolyn Ellis jako praktykę badawczą i pisarską „łączącą to, co autobiograficzne i osobiste, z tym, co kulturowe, społeczne i polityczne” (Ellis 2004: xix), opierającą się na emocjach, introspekcji, ucieleśnieniu i wyrażającą się w różnych konwencjach literackich. W drugiej części artykułu przedstawiam także regularną analizę problematyki związanej ze śląszczyzną, odwołując się do literatury przedmiotu i współczesnych koncepcji teoretycznych. Skupiam się na kwestii performatywności języka, teorii grup wyciszonych, problemie odróżniania języków i gwar jako kwestii politycznej; proponuję ujmowanie cieszyńskiej rzeczy jako modalnej wersji śląszczyzny. Mój projekt traktuję jako „krytyczną interwencję w życie społeczne, polityczne i kulturowe” (Holman Jones 2009: 175).

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Style radzenia sobie z bodźcami zagrażającymi a częstość użycia partykuł w wypowiedziach jako wskaźnik lęku w sytuacji społecznej ekspozycji

Weinberger i współpracownicy wyróżnili trzy podstawowe grupy osób różniących się pod względem stylu radzenia sobie z bodźcami zagrażającymi: niskolękowe, wysokolękowe i stosujące wyparcie. W badaniu własnym postanowiłyśmy przyjrzeć się wypowiedziom osób badanych, wyłonionych zgodnie z kryteriami Weinbergera, pod kątem częstości użycia partykuł, które uznawane są w literaturze za jeden z bardziej wiarygodnych leksykalnych wskaźników lęku. W badaniu przesiewowym wzięło udział 570 studentów, z których wyłoniono 90 osób zakwalifikowanych do jednej z trzech grup: osób wysokolękowych (N = 30), niskolękowych (N = 30) i wypierających (N = 30). Zadanie badawcze, którego celem było wzbudzenie lęku, polegało na wygłoszeniu kilkuminutowego przemówienia przed audytorium ekspertów i kamerą. Teksty zarejestrowanych wypowiedzi zostały przepisane i zanalizowane pod kątem częstości użycia partykuł, oznaczanych zgodnie ze Słownikiem gniazdowym partykuł polskich. Uzyskane wyniki generalnie potwierdziły zakładaną zależność: partykuły okazały się dobrym wskaźnikiem lękowego pobudzenia, różnicując istotnie osoby wysokolękowe, niskolękowe i stosujące wyparcie.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Charakterystyka dyrektywnych aktów mowy występujących w hejcie internetowym

Artykuł prezentuje wyniki badań na temat występowania dyrektywnych aktów mowy w hejcie internetowym. Podstawę materiałową stanowią komentarze znajdujące się pod artykułami zamieszczanymi w jednym z serwisów plotkarskich, w którym publikowane są treści dotyczące życia celebrytów i ludzi ze sfery show biznesu. Przeprowadzona analiza pokazuje, że zachowaniem hejterów nie kieruje jedynie potrzeba wyładowania agresji poprzez deprecjonowanie i obrażanie, ale także chęć wpłynięcia na postawy i zachowania innych ludzi. W tym celu stosują oni strategie, które odpowiadają dyrektywnym aktom żądania, rady, zalecenia, pouczenia, instruowania i grożenia.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O organizacji preferencyjnej rozmów urzędowych

W artykule podjęte jest zagadnienie organizacji preferencyjnej rozmowy. Nie jest ono w polskiej literaturze lingwistycznej mocno osadzone, pojawia się w kilku pracach z zakresu pragmatyki (Levinson 2010) czy analizy konwersacyjnej (Rancew-Sikora 2007; Rutkowski 2015). W artykule prezentuje się je na przykładzie rozmów urzędowych, stanowiących fragment większego autentycznego korpusu. Przeanalizowane w artykule przykłady potwierdzają wstępne założenia oraz wcześniejsze obserwacje z zakresu analizy konwersacyjnej. Wypowiedzi preferowane są na ogół krótsze, bardziej bezpośrednie, nienacechowane językowo, zaś niepreferowane – bardziej złożone formalnie, często niebezpośrednie, obudowane szeregiem wskaźników uchylających czy opóźniających. Ciekawy jest rozkład niepreferowanych wypowiedzi w zależności od mówiącego – w przypadku klientów będą to pytania i prośby kierowane do urzędnika, w przypadku urzędników zaś głównie podawanie informacji niekorzystnych dla klientów. Szczegółowy opis organizacji preferencyjnej może przynieść ciekawe obserwacje dotyczące nie tyle motywacji i rzeczywistych chęci mówiących, co istnienia pewnych modelowych schematów rozmów różnego typu.

Czasopismo: Socjolingwistyka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo