rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ preparatów Roundup 360 SL i Roundup 360 Plus na aktywność wybranych fosfataz w glinie piaszczysto-ilastej

Celem podjętych badań było oznaczenie wpływu dwóch preparatów herbicydowych zawierających glifosat – Roundup 360 SL (zawartość glifosatu w postaci soli izopropyloaminowej – 360 g∙dm<sup>-3</sup>) i Roundup 360 Plus (zawartość glifosatu w postaci soli potasowej – 360 g∙dm<sup>-3</sup>) na aktywność: fosfomonoesterazy kwaśnej i alkalicznej, pirofosfatazy nieorganicznej oraz fosfotriesterazy w glebie. Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych na glebie typu czarne ziemie o składzie granulometrycznym gliny piaszczysto-ilastej i zawartości Corg 33,81 g∙kg<sup>-1</sup>, pobranej z Równiny Pyrzyckiej. Wprowadzone do gleby dawki preparatów przeliczono tak, aby ilość dodanej substancji aktywnej wynosiła 1, 10, 100 mg∙<sup>-1</sup>. Punktem odniesienia była gleba bez dodatku herbicydów. Pomiary aktywności enzymów przeprowadzono w 1., 7., 14., 28., 56. dniu od założenia doświadczenia. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że aplikacja preparatów zawierających glifosat w formie soli izopropyloaminowej (Roundup 360 SL) i soli potasowej (Roundup 360 Plus) spowodowała istotne zmiany aktywności fosfataz glebowych. Spośród oznaczanych fosfataz najbardziej wrażliwa na obecność w glebie preparatów zawierających glifosat okazała się pirofosfataza nieorganiczna. Ponadto przeprowadzona analiza wariancji η<sup>2</sup> wykazała, że rodzaj preparatu Roundup miał największy wpływ jedynie na aktywność fosfotriesterazy, podczas gdy aktywność pozostałych fosfataz kształtowana była głównie przez czas trwania doświadczenia.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Flora roślin naczyniowych ekosystemów torfowiskowych i wodnych na obszarze Ińskiego Parku Krajobrazowego. Stan aktualny, zagrożenia, ochrona

Badania terenowe przeprowadzono metodą kartogramu w latach 1997-2005 na obszarze Ińskiego Parku Krajobrazowego. Przedmiotem badań były rośliny naczyniowe z następujących grup syntaksonomicznych: Lemnetea minoris, Isoëto-Nanojuncetea, Potametea, Littorelletea uniflorae, Phragmitetea, Scheuchzerio-Caricetea nigrae i Oxycocco-Sphagnetea. Celem pracy było przedstawienie aktualnego stanu flory roślin naczyniowych na siedliskach torfowiskowych i wodnych oraz omówienie zagrożeń i problemów związanych z ochroną flory. Na podstawie przeprowadzonych badań oraz w wyniku analizy materiałów literaturowych ustalono listę 141 gatunków roślin naczyniowych. Po raz pierwszy odnotowano występowanie 11 gatunków, natomiast 17 taksonów uznano za wymarłe lub zaginione. Zaobserwowano proces ubożenia flory Parku, związany z negatywną presją człowieka. Na podstawie zamieszczonych w niniejszej pracy wyników można wskazać rejony występowania rzadkich i zagrożonych gatunków roślin oraz cenne pod względem florystycznym obszary, które powinny zostać objęte ochroną prawną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia osadem ściekowym na wybrane parametry aktywności biologicznej gleby oraz wydajności aparatu fotosyntetycznego słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus L.)

Utylizacja osadów ściekowych jest narastającym problemem z powodu budowy coraz większej liczby oczyszczalni ścieków. Wydaje się, że spośród znanych sposobów zagospodarowania osadów ściekowych najbardziej racjonalne jest ich rolnicze wykorzystanie, dzięki któremu osiągamy dwa cele. Roślinność wykorzystuje składniki pokarmowe zawarte w osadzie ściekowym oraz oczyszcza gleb?, traktowaną osadem z metali ciężkich i innych zanieczyszczeń. Celem badań przedstawionych w niniejszej pracy było określenie wpływu nawożenia osadem ściekowym, pochodzącym z komunalnej oczyszczalni ścieków, na wybrane parametry fizjologiczne, związane z wydajnością aparatu fotosyntetycznego słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosits L.) oraz na aktywność biologiczną gleby pod jego uprawą. Badania przeprowadzono w 2007 r. na terenie Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, w doświadczeniu dwuczynnikowym w układzie losowanych bloków z trzema powtórzeniami. Badania obejmowały następujące warianty: kontrolny bez nawożenia azotem oraz ze wzrastającym co 25% udziałem azotu pochodzącego z osadu ściekowego (25, 50, 75, 100%), wnoszonego w ilości 170 kg·ha<sup>-1</sup>. Potasem nawożono w ilości  240 kg·ha<sup>-1</sup> w kazdym wariancie. W trzech terminach : 2 lipca (początkowa faza wzrostu), 2 sierpnia (pełnia wzrostu) oraz 17 października (końcowa faza wzrostu) przeprowadzono analizy fizjologiczne roślin, określając względną zawartość chlorofilu i pulę zredukowanych plastochimonowych akceptorów elektronów (Area). W maju, lipcu i sierpniu natomiast oznaczono parametry mikrobiologiczne gleby, tj. ogólną liczebność bakterii i liczebność grzybów.   Stwierdzono, że zróżnicowane nawożenie nie wpływa na względną zawartość chlorofilu w liściach topinamburu. Stymulujący wpływ osadu ściekowego zaobserwowano w przypadku wydajności aparatu fotosyntetycznego słonecznika bulwaistego, mierzonego za pomocą wskaźnika Area pod koniec okresu wegetacji. Analiza stanu mikrobiologicznego gleby nawożonej sadem ściekowym świadczy o stymulującym wpływie osadu ściekowego na wartość mierzonych parametrów mikrobiologicznych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja CO2 z gleb pobagiennych w zależności od warunków wodnych siedlisk

W pracy przedstawiono wyniki trzyletnich badań emisji CO<sub>2</sub> z gleb torfowo-murszowych o różnym stopniu zmurszenia oraz z gleby murszowatej właściwej. Największą emisję CO<sub>2</sub> stwierdzono z gleby MtIIbb kompleksu wilgotnego (B). W warunkach występowania nadmiernego uwilgotnienia (gleba torfowo-murszowa MtIaa), a także okresowego przesuszenia (gleba MtIIIc1) stwierdzono ograniczenie wielkości emisji CO<sub>2</sub>. Wielkość emisji CO<sub>2</sub> z gleb pobagiennych była także zależna od stopnia ich zmurszenia. Znacznie większa emisja CO<sub>2</sub> z gleby torfowo-murszowej MtIIbb niż z gleby torfowomurszowej MtIIIc1 i murszowatej właściwej Me11 była związana z mineralizacją zakumulowanej w tej glebie łatwo rozkładającej się masy organicznej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Grzyby wybranych gleb torfowo-murszowych słabo zmurszałych północnej części Narwińskiego Parku Narodowego

Badaniami objęto gleby torfowo-murszowe słabo zmurszałe, występujące w północnej części Narwiańskiego Parku Narodowego. Jest to najsilniej przekształcony odcinek doliny Narwi, gdzie na skutek przekopania nowego koryta rzeki doszło do degradacji torfowisk i zanikania roślinności hydrofilnej. Prace prowadzono w czterech punktach badawczych, a ich celem było określenie struktur zbiorowisk grzybów zasiedlających poziomy darniowe i leżący poniżej torf. Określono też podobieństwo między zbiorowiskami grzybów zasiedlającymi mursz każdej z analizowanych gleb. Odwodnienie torfowisk zintensyfikowało tempo działalności mikroorganizmów glebowych w poziomach przypowierzchniowych. Przejawia się to zróżnicowaniem struktur zbiorowisk grzybów zasiedlających mursz i torf w każdym z analizowanych punktów badawczych. Różnice dotyczą też zbiorowisk rozwijających się w poziomach darniowych. Podobieństwo między nimi jest stosunkowo małe. Wyniki badań wskazują, że nie tylko proces glebotwórczy determinuje skład zbiorowisk grzybów. Niewątpliwie istnieje też związek między warunkami siedliskowymi a strukturą zbiorowisk grzybów gleb torfowo-murszowych słabo zmurszałych. Grzyby zasiedlające gleby pobagienne nie tylko wpływają na właściwości gleby, ale są także ważnym elementem oceny stanu środowiska przyrodniczego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rolnictwo polskie i ochrona jakości wody, zwłaszcza wody Bałtyku

Omówiono zagadnienie ochrony środowiska Morza Bałtyckiego, szczególnie wpływ rolnictwa na jakość wody morza, zagrożoną zrzucaniem doń związków azotu, fosforanów i potasu. Cały obszar Polski jest położony w dorzeczu Morza Bałtyckiego, więc przyjęto, iż jakość wody Bałtyku zależy od jakości wody i środowiska w Polsce. W całkowitym ładunku wnoszonym do Morza Bałtyckiego z Polski 13% azotu pochodzi opadu atmosferycznego oraz 25% azotu i 37% fosforu z wody rzek. Największym zagrożeniem środowiska Morza Bałtyckiego, jak i całego środowiska, jest nieumiarkowana konsumpcja ludności, a w szczególności nadmierne spożycie białka zwierzęcego, co kształtuje całą produkcję rolną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości pasz z trwałych łąk grądowych wzbogaconych mieszankami traw i roślin bobowatych

Badania, których celem była ocena wpływu renowacji runi łąkowej na jakość pasz objętościowych w aspekcie ich przydatności do opasania bydła mięsnego, przeprowadzono w latach 2012– 2015. Badaniami objęto trwałe użytki zielone w trzech gospodarstwach zlokalizowanych w północno-wschodnim i wschodnim regionie Polski. W 2012 r. użytki te poddano renowacji metodą siewu bezpośredniego oraz pełnej uprawy. Zastosowano mieszanki z udziałem odmian di- i tetraploidalnych gatunków traw oraz roślin bobowatych. W trakcie badań pobierano próby pasz objętościowych wyprodukowanych z runi łąk poddanych renowacji i pasz z runi kontrolnej. W paszach oznaczano zawartość składników pokarmowych metodą NIRS. Wzbogacenie runi łąk mieszankami traw i roślin bobowatych, zarówno metodą siewu bezpośredniego, jak i pełnej uprawy, poprawiło jakość pasz objętościowych tylko w dwóch gospodarstwach, w których trwałe użytki zielone położone są na glebach wytworzonych z gliny lekkiej lub gliny średniej. Kiszonki (doświadczenie II) z runi łąk wzbogaconych mieszankami traw i roślin bobowatych, niezależnie od metody renowacji, charakteryzowały się istotnie mniejszym udziałem włókna surowego i jego frakcji ADF, większą koncentracją popiołu surowego, tłuszczu surowego i energii NEL oraz większą wartością wskaźnika RFQ niż kiszonki z łąki kontrolnej. Siano z łąk podsianych (doświadczenie I), w odróżnieniu od pasz z obiektów kontrolnych, miało mniejszą zawartość włókna surowego, frakcji ADF i NDF oraz większą koncentrację energii NEL. Również jakość tego siana wyrażona wskaźnikiem względnej jakości paszy RFQ była istotnie wyższa. Siano z łąk poddanych renowacji metodą pełnej uprawy (doświadczenie I), oprócz mniejszej zawartości włókna surowego, frakcji ADF i NDF oraz większej koncentracji energii NEL, zawierało najwięcej białka ogólnego. Poprawa jakości pasz objętościowych w obu gospodarstwach (doświadczenie I i II) była wynikiem przede wszystkim istotnego zwiększenia udziału w runi roślin bobowatych, co potwierdziły korelacje między udziałem poszczególnych grup roślin w runi a zawartością podstawowych składników pokarmowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena intensywności produkcji na trwałych użytkach zielonych w zrównoważonym systemie gospodarowania

W ramach programu wieloletniego PW/6.1 prowadzono badania ankietowe, metodą wywiadu
bezpośredniego, na podstawie których oceniano poziom intensywności produkcji na niżowych trwałych
użytkach zielonych (TUZ) w zrównoważonym systemie gospodarowania. Do programu wybrano
gospodarstwa, w których udział TUZ w strukturze użytków rolnych (UR) wynosił więcej niż 20%.
Spośród ankietowanych warunek ten spełniło 20 gospodarstw.
W gospodarstwach dominował kierunek chowu bydła mlecznego, kierunek mieszany (chów
trzody chlewnej i bydła mlecznego, kierunek owczarsko-zbożowy) był reprezentowany rzadziej,
a 20% gospodarstw prowadziło wyłącznie produkcję roślinną.
Powierzchnia oraz proporcje między gruntami ornymi (GO) i TUZ w badanych gospodarstwach
były zróżnicowane. W 40% gospodarstw udział TUZ w strukturze UR wynosił 40–90%. Łąki i pastwiska,
podobnie jak GO, charakteryzowały się dużym zróżnicowaniem pod względem bonitacyjnej
klasyfikacji gleb – najczęściej były położone na glebach najsłabszych.
Poważne nieprawidłowości wystąpiły w gospodarowaniu nawozami naturalnymi – nie zawsze
postępowano zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, a dawki poszczególnych składników nie
były obliczane według najnowszych wytycznych systemu doradztwa nawozowego.
Badania wykazały potrzebę właściwego instruktażu i pomocy metodycznej ze strony doradców
rolnych w zakresie lepszego rozpoznawania potrzeb nawozowych w poszczególnych siedliskach,
w dostosowaniu do istniejących warunków przyrodniczych oraz potrzeb pokarmowych roślinności.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda oceny przepływów Raszynki

W pracy omówiono warunki przyrodnicze i użytkowanie ziemi w zlewni Raszynki wpadającej do Utraty, scharakteryzowano dostępne dane hydrologiczne i sposoby ich wykorzystania w opracowaniu charakterystyk hydrologicznych. Zlewnia nie jest kontrolowana, lecz istnieją fragmentaryczne dane o stanach wody z okresu 1953–1960 i kilka pomiarów przepływu. Dane te, wraz z wynikami pomiarów własnych, wykorzystano w prezentowanych analizach. Ponadto posłużono się danymi dla profilu Krubice na Utracie, której zlewnię przyjęto jako analog w obliczaniu charakterystyk przepływu wody w Raszynce. Oceniono przepływy charakterystyczne i prawdopodobne dla profilu w Michałowicach na Raszynce (profil zamykający zlewnię o powierzchni 61,5 km&#178).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwość zastosowania metody GGE biplot do oceny stanu i identyfikacji zagrożeń zespołu Alopecuretum pratensis opisanego na terenie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu"

Zespół Alopecuretum pratensis (Regel 1925) Steffen 1931, występujący na terenie Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu", scharakteryzowano na podstawie 50 zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta. Każde zdjęcie opisano względnym pokryciem gatunków: charakterystycznych dla klasy; charakterystycznych dla siedlisk wilgotniejszych lub siedlisk suchszych; synantropijnych oraz drzew i krzewów. Obliczono również następujące wskaźniki Ellenberga: L - wskaźnik świetlny, F - uwilgotnienia, R - odczynu gleby, N - zawartości azotu w glebie. Parametry te syntetycznie opisano metodą GGE biplot (ang. "Genotype and Genotype-by-Environment interaction effects"). Wykres typu biplot umożliwił wytypowanie grupy niezaburzonych płatów zespołu Alopecuretum pratensis oraz płatów zaburzonych. Te ostatnie to albo fitocenozy występujące w siedliskach przesuszonych, w których odnotowano równocześnie zwiększony udział gatunków synantropijnych, albo fitocenozy zlokalizowane w siedliskach wyraźnie wilgotniejszych. Większość płatów zespołu Alopecuretum pratensis, zanotowanych na terenie Parku "Podlaski Przełom Bugu", wykształciła się w warunkach siedliskowych zbliżonych do optymalnych dla tego syntaksonu i została zaliczona do postaci niezaburzonej, co świadczy o jego dobrej kondycji. Metoda GGE biplot okazała się przydatna do oceny stanu zespołu Alopecuretum pratensis oraz określenia kierunków jego zmian.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie mokrego i suchego opadu zanieczyszczeń w eutrofizacji wód w stawach na przykładzie rezerwatu „Stawy Raszyńskie”

W latach 1999–2001 na obszarze rezerwatu „Stawy Raszyńskie”, w ciekach dopływających do stawów i w stawach, badano stężenie i ładunek NH<sub>4</sub>, NO<sub>3</sub>, PO<sub>4</sub>, K oraz wartość pH w opadzie zanieczyszczeń atmosferycznych. Stwierdzono, że opad jest istotnym źródłem azotu, głównie w postaci N-NH<sub>4</sub>, a w mniejszym stopniu także azotu azotanowego, fosforanów i potasu. Wykazano znaczne stężenie i ładunek fosforanów i potasu w ciekach i stawach. Wartości pH w opadzie mokrym wynosiły od 2,4 do 7,4, zdecydowanie przeważały opady: bardzo kwaśny, kwaśny i słabo kwaśny. W opadzie suchym pH wynosiło od 3,6 do 6,9. Średnia wartość pH w opadzie mokrym wynosiła 5,5, w wodzie cieków – 7,3, a stawów – 7,7. Badania wykazały, że opad zanieczyszczeń atmosferycznych wpływa znacząco na żyzność wody w stawach, ponieważ jest źródłem znacznych ładunków mineralnych składników pokarmowych. W wyniku erozji mechanicznej i chemicznej, zintensyfikowanej opadami kwaśnymi, wprowadzane są do stawów także składniki pochodzące z innych źródeł zanieczyszczeń obszarowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasadność budowy tarlisk dla wędrownych ryb łososiowatych w zlewni Iny na tle badań środowiskowych Cz. 1 - rzeka Ina

W pracy przedstawiono wyniki badań przydatności wód zlewni Iny do budowy tarlisk dla wędrownych ryb łososiowatych. Ze względu na znaczny obszar badanej zlewni pracę podzielono na trzy części. W latach 2007 i 2008 badaniami objęto wody Iny (cz. 1), zlewnię rzeki Krąpiel (cz. 2) i pozostałe dopływy Iny (cz. 3). Określano przydatność badanych cieków do bytowania w nich wędrownych ryb łososiowatych - łososia (Salmo salar) i troci (Salmo trutta m. trutta). W prezentowanej części w głównym korycie Iny badano jakość wody w sezonie letnim i jesienno-zimowym w 13 punktach kontrolnych oraz mierzono przepływy wody i pobierano próbki z podłoża dna w celu określenia możliwości naturalnego tarła ryb łososiowatych. Na podstawie badań embriogenezy, prowadzonych w wodzie z Iny, oceniano przebieg rozwoju zarodkowego oraz dokonano charakterystyki wylęgniętych larw. Ponadto określono podstawowe elementy, wpływające na ograniczenie migracji ryb w górne odcinki rzeki i jej dopływy. Uzyskane wyniki badań hydrochemicznych wody Iny wykazały, że mimo zwiększonych wartości 5 z 14 wskaźników jakości wody, rozwój zarodkowy badanych gatunków przebiegał prawidłowo, co potwierdza, że parametry wody badanej części Iny spełniają wymogi dla bytowania w niej ryb z rodziny łososiowatych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rolniczo-krajobrazowo-ekologiczna rejonizacja użytków zielonych w centralnym przyrodniczo-gospodarczym regionie Federacji Rosyjskiej

W publikacji omówiono wyniki rolniczo-krajobrazowo-ekologicznej rejonizacji centralnego przyrodniczo-gospodarczego regionu Rosji z uwzględnieniem prawidłowości rozmieszczenia zasobów przyrodniczych w celu poprawy odpowiedniej intensyfikacji produkcji pasz i stabilizacji krajobrazów rolniczych. W obrębie rozpatrywanego regionu wydzielono 3 przyrodniczo-rolnicze strefy, 6 prowincji i 26 okręgów. W każdej wyróżnionej jednostce rejonizacji określono jej powierzchnię, strukturę użytków rolnych i naturalnych pastwisk oraz stan ekologiczny. Scharakteryzowano również rozwój negatywnych procesów na użytkach rolnych, w tym zarówno na gruntach ornych, jak i na łąkach oraz pastwiskach. W pracy zaprezentowano schematyczną mapę rolniczo-krajobrazowo-ekologicznej rejonizacji centralnego przyrodniczo-gospodarczego regionu Rosji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przywrócenie produktywności zdegradowanych łąk w siedliskach grądowych

W pracy przedstawiono wyniki badań nad odtworzeniem wartościowej runi na zdegradowanych łąkach. Zastosowanie naukowo uzasadnionych dawek nawozów organicznych i mineralnych w ciągu trzech lat umożliwiło znaczne zwiększenie udziału wartościowych traw w runi. Plonowanie łąk z udziałem wyczyńca łąkowego (Alopecurus pratensis L.) zwiększyło się średnio w ciągu trzech lat o 43-82% w porównaniu z obiektem nienawożonym, a z udziałem tymotki łąkowej (Phleum pratense L.) - o 18-48%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Klimatyczny bilans wodny okresu wegetacyjnego (według wzoru Iwanowa) w środkowowschodniej Polsce

Zmiany klimatyczne w Polsce coraz częściej powodują straty plonów z powodu wystąpienia suszy. Jedną z miar wykorzystywanych do oceny kształtowania się warunków wilgotnościowych danego obszaru jest klimatyczny bilans wodny. Uwzględnia on zarówno opady atmosferyczne, jak i ewapotranspirację. W pracy wykorzystano dane z ośmiu stacji IMGW z rejonu środkowowschodniej Polski, zarejestrowane w latach 1971–2005. Obliczono miesięczne wartości klimatycznego bilansu wodnego w okresach wegetacyjnych (IV–IX) badanego wielolecia. Stwierdzono, że w środkowowschodniej Polsce w miesiącach okresu wegetacyjnego dwa razy częściej występują ujemne klimatyczne bilanse wodne niż dodatnie. Ujemne wartości tego wskaźnika najczęściej notowano w miesiącach wiosennych, a dodatnie we wrześniu. Najmniejsze niedobory wodne notowano w północnowschodniej części badanego obszaru, a największe w części zachodniej. Analiza wykazała, że wartości klimatycznego bilansu wodnego charakteryzują się dużym zróżnicowaniem. Stwierdzono, że wartości te zmniejszają się istotnie, średnio o 5 mm na rok.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Warunki siedliskowe i roślinność użytków zielonych na glebach torfowo-murszowych z terenu Pojezierza Olsztyńskiego

Skład florystyczny użytków zielonych badano na glebach MtICi<sub>43</sub>, MtIICca, położonych w zróżnicowanych warunkach siedliskowych we wsi Lipniki na Pojezierzu Olsztyńskim. Na podstawie badań geomorfologicznych terenu oraz warunków siedliskowych, gleby MtICi<sub>43</sub> na powierzchni I zaliczono do PKWG mokrego (A) i PHSW naporowo-mokrego (NA), gleby MtIICca na powierzchni II do PKWG wilgotnego (B ) i PHSW spływowo-wilgotnego (SB), a na powierzchni III do PKWG posusznego (C) i PHSW spływowo-posusznego (SC). Badane gleby miały odczyn lekko kwaśny do obojętnego. Zasobność gleb w N<sub>og</sub>. w warstwach do 40 cm wynosiła średnio 2,3%. Gleby organiczne w warstwach stropowych na powierzchni I, charakteryzowały się wysoką wilgotnością. Średnia wilgotność w okresie wegetacji murszy torfowych gleb MtIICca na powierzchni badań II wynosiła 79,7%, a na powierzchni III 60,4%. Mała wilgotność gleb MtIICca sprzyjała dużej dynamice mineralizacji organicznych związków azotu. Zawartość N<sub>min.</sub> w warstwach murszowych w glebach MtIICca na powierzchni III była największa. Zasobność badanych gleb w potas i magnez można określić jako małą do średniej, a w fosfor – od bardzo małej do dużej. Na glebach MtICi<sub>43</sub>, gdzie wystąpiły częste zalewy lub podtopienia dominowała roślinność z rodzaju: Carex, Equisetum, Ranunculus i Rumex. Ruń tych zbiorowisk charakteryzowała się uproszczonym składem florystycznym (22,5 gatunków w zdjęciu fitosocjologicznym). Na powierzchni III panowały warunki najdogodniejsze do rozwoju roślinności łąkowo-pastwiskowej (średnio w zdjęciu wyróżniono 30,7 gatunków), z dominacją w runi: wyczyńca łąkowego (Alopecurus pratensis L.), kostrzewy łąkowej (Festuca pratensis Huds.), kostrzewy czerwonej (Festuca rubra L. s. str.), wiechliny łąkowej (Poa pratensis L. s. str.) oraz kłosówki wełnistej (Holcus lanatus L.) i perzu właściwego (Agropyron repens (L.) P. Beauv.).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka