rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Determinanty bezpieczeństwa państwa jako organizacji społecznej.

Artykuł przedstawia rozważania autora na temat determinantów bezpieczeństwa państwa jako organizacji społecznej. Podkreślone są tutaj istotne relacje z punktu widzenia funkcjonowania poszczególnych elementów, a jednocześnie jako całości organizacyjnej spełniającej w danym środowisku określone funkcje. Model państwa w ujęciu socjologiczno-funkcjonalnym na pierwszym miejscu stawia dobro społeczeństwa, co w konsekwencji prowadzi do konieczności zaspokojenia wszystkich potrzeb społecznych. W zakończeniu autor stwierdza, że głównym determinantem bezpieczeństwa państwa są społeczne potrzeby narodu zarówno w wymiarze funkcjonowania na arenie stosunków międzynarodowych, jak i w wymiarze funkcjonowania sfery wewnętrznej państwa.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Korpus strażników rewolucji w systemie politycznym i polityce bezpieczeństwa islamskiej Republiki Iran

Islamska Rewolucja roku 1979 przyniosła ze sobą zmiany nie tylko w obrębie struktur politycznych, ale także wewnątrz irańskiego systemu bezpieczeństwa. Irański reżim starał się przygotować własne, silne i lojalne wobec przywódcy i zdobyczy rewolucji struktury, przystosowane do zwalczania zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych zagrożeń, niejednokrotnie za cel stawiając sobie wspieranie także zagranicznych ugrupowań militarno-politycznych, co służyć ma idei eksportu rewolucji, promowanej jeszcze przez Ajatollaha Chomeiniego. Jednak stworzony przez Najwyższego Przywódcę Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (Sepāh-e Pāsdārān-e Enqelāb-e Eslāmi/Army of the Guardians of the Islamic Revolution), od czasów zakończenia wojny z Irakiem stopniowo przekształcał swoje struktury, coraz częściej odgrywając istotną rolę nie tylko w systemie bezpieczeństwa współczesnego Iranu, ale także w jego gospodarce, tym samym zyskując na sile i znaczeniu w obrębie całej irańskiej sceny politycznej. Publikacja jest próbą odpowiedzi na pytanie o rolę formacji zarówno wewnątrz irańskiego systemu bezpieczeństwa, jak i w obrębie całego systemu społeczno-politycznego. Jest także formą weryfikacji założenia, dotyczącego możliwości zaistnienia zagrożenia dla reżimu ze strony samego Korpusu biorąc pod uwagę jego liczebność i zdolności organizacyjne oraz wyposażenie i przeszkolenie. Artykuł powstał w oparciu o literaturę persko- i anglojęzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnie obowiązujących irańskich aktów prawnych. Wszelkie cytowane fragmenty tłumaczone były bezpośrednio z języka oryginału przez autorkę.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Operacje pokojowe i dyplomacja prewencyjna oraz ich podstawy w polityce zewnętrznej UE w XXI wieku

W celu przedstawienia bezpośredniego zaangażowania Unii Europejskiej na świecie w XXI wieku niezbędne jest zdefiniowanie pojęcia operacji pokojowych i ich poszczególnych typów oraz przybliżenie założeń dyplomacji prewencyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Unia Europejska jak i inne organizacje regionalne mimo istnienia własnych struktur organizacyjnoprawnych wzorują się na Narodach Zjednoczonych w kwestii operacji pokojowych i dyplomacji prewencyjnej. Współcześnie ONZ podejmuje szereg działań w sytuacjach kryzysowych między innymi misje mediacyjne, misje obserwacyjne oraz operacje pokojowe. Na potrzeby niniejszej pracy skoncentrowano się na misjach i operacjach pokojowych oraz próbie ich sklasyfikowania. W dalszej części przedstawiono unijne założenia w zakresie misji i operacji pokojowych oraz dyplomacji prewencyjnej.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Język agresji w mediach – aspekty psychologiczne

Artykuł podejmuje problem obecności języka agresji we współczesnych mediach. Celem opracowania jest analiza wybranych problemów generujących agresywne reakcje jednostek w kontekście mechanizmów psychologicznych, które mogą wyjaśniać przyczyny pojawiania się języka agresji w przestrzeni debaty publicznej.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Albania w czasie II Wojny Światowej i początkowych latach komunistycznej dyktatury (cz. I od wybuchu wojny do kapitulacji Włoch)

Albania była pierwszym krajem europejskim, który padł ofiarą inwazji faszystowskich Włoch w kwietniu 1939 r. Z uwagi na dysproporcję sił opór Albańczyków trwał zaledwie parę dni. Król Zogu udał się na emigrację, natomiast kraj włączony został do Królestwa Italii. Pod auspicjami Włoch powstał kolaboracyjny rząd albański, na czele którego stanął Shefqet Verlaci. Po upadku Jugosławii do tzw. Wielkiej Albanii przyłączone została zajęta przez Włochów część Kosowa. Nieco wcześniej w 1940 r. zaczęły powstawać pierwsze struktury antywłoskiego ruchu oporu. Od 1942 r. coraz większą w nim rolę odgrywali komuniści. W odpowiedzi na wzrost wpływów komunistycznych pod koniec 1942 r. albańskie środowiska niepodległościowe powołały organizację podziemną Balli Kombetar. Część z jej przywódców podjęła próby wypracowania jakiegoś modus vivendi z włoskimi okupantami, co ostatecznie zaowocowało podpisaniem w marcu 1943 r. paktu o neutralności Kelcyra-Dalmazzo. Jednocześnie w podziemiu trwały rozmowy na temat zjednoczenia wszystkich odłamów ruchu oporu. W sierpniu 1943 r. w Mukje zawarto stosowane porozumienie, ale zostało ono zerwane przez komunistów. Ich działania doprowadziły do wybuchu wojny domowej. Partyzanci spod znaku czerwonej gwiazdy postanowili fizycznie wyeliminować swych rozmówców z Balli Kombetar (Front National) oraz powstałej pod koniec 1943 r. promonarchistycznej organizacji Legaliteti (Legality). Po kapitulacji Włoch we wrześniu 1943 r. na teren Albanii wkroczyły pododdziały niemieckiego Wehrmachtu. Pod patronatem niemieckim powołany został rząd niepodległej Albanii. Pogarszająca się sytuacja na frontach bałkańskich zmusiła dowództwo niemieckie do wycofania swych sił w październiku 1944 r. z terytorium Albanii. Formacje antykomunistyczne nie były w stanie pokonać przekształconych w regularne jednostki wojskowe oddziałów komunistycznych. Pod koniec 1944 r. Albania a także Kosowo znalazła się w żelaznym uścisku „czerwonej” dyktatury. Rozpoczął się okres masowych represji, których ofiarą padło kilkadziesiąt tysięcy ludzi. W Kosowie Albańczycy w grudniu 1944 r. wywołali powstanie. Zostało ono jednak szybko stłumione przez jugosłowiańskie siły bezpieczeństwa. Od grudnia 1944 r. aż do początku lat 50. w Albanii jak i w Kosowie walczyli albańscy żołnierze wyklęci. Pomimo swej determinacji nie mogli oni zwyciężyć w starciu z komunistyczną machiną terroru. Tysiące z nich poświęciło swe życie w walce o wolność Albanii.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Usytuowanie bezpieczeństwa pośród celów uczestników stosunków międzynarodowych

Artykuł przedstawia politologiczne ujęcie celów państwa w stosunkach międzynarodowych. Pośród tych celów, uwaga skoncentrowana zostaje na bezpieczeństwie. Jest ono bowiem nadrzędnym celem działalności ludzkiej. Cele rozpatrywane są w kontekście działalności, jako centralnej kategorii nauk humanistycznych i społecznych. Tym samym, działalność jest również wiodącym przedmiotem zainteresowania nauki o stosunkach międzynarodowych. Dotyczy to m.in. zależności w ramach prawa oddziaływań międzynarodowych. Ponieważ formułowanie  celów odgrywa zasadniczą rolę w funkcjonowaniu organizacji, to jest również ważnym etapem w planowaniu strategicznym państwa. W artykule prezentowane są poglądy różnych badaczy i stanowiska różnych nurtów teoretycznych. Autor rozpatruje podjętą problematykę w ujęciu: potrzeba – interes – cel – działanie. Przedstawia różne klasyfikacje celów i zależności między nimi. Dowodzi znaczenia celów w działalności praktycznej i poznawczej.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Transformacja polskich sił zbrojnych – miara sił na zamiary.

Wiosną 2012 roku został rozwiązany Departament Transformacji Ministerstwa Obrony Narodowej, który z założenia miał odpowiadać za wytyczanie głównych kierunków zmian w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jego wysiłki opierały się na wskazaniach NATO, gdzie jedno z dwóch strategicznych dowództw, Dowództwo Transformacji (ACT), stanowi instytucjonalną strukturę koordynującą wysiłki transformacyjne wśród członkowskich państw sojuszu. Transformacja sił zbrojnych ma przede wszystkim na celu dostosowanie ich do obecnych i przyszłych zmian i wyzwań środowiska bezpieczeństwa. Pionierami w transformacji są siły zbrojne USA, przy tym istotną jej podstawę stanowią zdobycze technologiczne, ale również innowacyjność i kompleksowość. W Polsce wysiłki Departamentu Transformacji pomimo wypracowania wielu wartościowych projektów nie doczekały się implementacji, a sam Departament nie posiadając poparcia politycznego przestał istnieć, oczywiście ze szkodą dla sił zbrojnych.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo w długofalowej strategii rozwoju kraju i strategiach sektorowych

Bezpieczeństwo państwa, czy narodowe jest w definiowane na szereg sposobów. Wynika to zarówno z różnorodnych podejść badawczych, jak i sposobu jego rozumienia przez społeczeństwoi establishment polityczny. Bez względu na spory definicyjne i zakres pojęciowy uznać należy, że w największym stopniu kreatorami bezpieczeństwa narodowego jest społeczność tworząca naród oraz aparat państwowy realizujący działania podejmowane przez to państwo. Rolą aparatu władzy jest określenie celów narodowych i inicjacja procesu ich osiągania. Instrumentem pozwalającym na ich osiąganie jest strategia państwowa (wielka strategia), którą w przypadku państw nie posiadających aspiracji mocarstwowych najczęściej zastępuje się ługofalowymi programami rozwojowymi. Zaprezentowane podejście jest także zauważalne w przypadku polskiej Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju do 2030 roku. Jej założenia pozwalają bowiem na zdefiniowanie pojęcia bezpieczeństwo państwa i wskazanie form i rodzajów aktywności państwa w celu jego zapewnienia.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Ryzyko w działalności jednostek samorządu terytorialnego w nowych uwarunkowaniach prawnych

W artykule zaprezentowano podstawowe kwestie związane z problemem ryzyka w jednostkach samorządu terytorialnego. W związku z wprowadzeniem nowej ustawy o finansach publicznych problematyka ryzyka i sposobów jego zapobiegania jest jednym z elementów kontroli zarządczej obligatoryjnie wprowadzonej do praktyki funkcjonowania całego sektora publicznego. Podstawowe wnioski, jakie wynikają z rozważań w zakresie rodzajów ryzyka występującego w jednostkach samorządu terytorialnego to fakt, iż zakończył się okres intuicyjnego, fakultatywnego i subiektywnego podejścia do problemów ryzyka na rzecz metodycznych form przewidywania i zapobiegania ryzyku w działalności jednostek samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Metodologia badań zagrożeń wynikających z kryzysu społeczno-ekonomicznego. Analiza strategiczna w obszarze bezpieczeństwa

W artykule przedstawiono ogólne uwarunkowania metodologii badań bezpieczeństwa w kontekście warstwy poznawczej określanej przez kształtujące się w Polsce nauki o bezpieczeństwieoraz w ujęciu empirycznym determinowanym przez narastający kryzys gospodarczo-społeczny w Europie. Formułowanym pilnym wymaganiom metodologicznym płynącym z obu tak zdefiniowanych obszarów sprostać może, zdaniem autora, analiza strategiczna. W artykule krótko scharakteryzowano podstawowe cechy tej analizy oraz opisano proces jej realizacji. Podkreślone zostały dwie istotne zalety tej metody, za które uznano wszechstronność wykorzystania na różnych poziomach i w różnych obszarach rozpatrywania bezpieczeństwa oraz możliwość jej realizowania przez specjalistów z różnych dziedzin i dyscyplin.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Próby ograniczenia rozwoju militarnego komponentu irańskiego programu nuklearnego w polityce Unii Europejskiej w latach 2003–2011

Polityka nuklearyzacji Iranu stanowi jedno z zasadniczych zagrożeń bezpieczeństwa regionalnego na Bliskim Wschodzie oraz w wymiarze globalnym. W jej zwalczanie zaangażowała się Unia Europejska, która jako jeden z nielicznych na początku XXI wieku aktorów międzynarodowych posiadała możliwości pokojowego rozwiązania spornych kwestii. Prowadzona polityka, w którą zaangażowano także Radę Bezpieczeństwa ONZ poniosła fiasko, głównie w wyniku rozbieżności celów politycznych zarówno państw europejskich, jak i mocarstw światowych. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja działań UE w kwestii irańskiego programu jądrowego oraz ocena jego skuteczności w latach 2008 -2011.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Niemieckie dylematy wobec wojny w Afganistanie

Artykuł obrazuje zaangażowanie Niemiec w problemy Afganistanu. Relacje niemiecko -afgańskie uległy dynamice na przełomie XIX i XX wieku i przybrały wielostronny charakter, m.in. polityczny, ekonomiczny, naukowy, kulturalny. Powstały organizacje niemiecko-afgańskie, niemieckie fundacje polityczne mają swoje filie w Afganistanie. Aktywność Niemiec wzrosła po ataku na World Trade Center 11 września 2001 r. i było konsekwencją zobowiązań sojuszniczych Berlina. Niemcy zdecydowały się na wojskową i cywilną obecność w Afganistanie, podjęły się również działań dyplomatycznych na rzecz stabilizacji Afganistanu – państwa upadłego. Konfl ikt w Afganistanie stał się przedmiotem dyskusji społecznej w RFN. Niemcy podkreślają chęć wycofania się z Afganistanu.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Grecka strategia bezpieczństwa narodowego w XXI wieku

Grecja znajduje się geografi cznie w regionie, który charakteryzuje się dużą niestabilnością. W celu zapewnienia efektywnego bezpieczeństwa pogłębia ona więzi z Europą i Organizacją Paktu Północnoatlantyckiego. Grecja za główne zadanie stawia sobie opracowanie takiej polityki, która będzie promować zarówno greckie interesy narodowe, jak i będzie zgodna z polityką Unii Europejskiej i NATO. Niniejszy artykuł odwołuje się do greckiej strategii Bezpieczeństwa Narodowego na XXI, która powstała pod redakcją Thanosa Ntokosa.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Wpływ misji w Iraku i Afganistanie na zmiany w Wojsku Polskim

Uczestnictwo w misjach zbrojnych niewątpliwie stworzyło polskim siłom zbrojnych możliwość uzyskania doświadczeń bojowych. Okupione stratami ludzkimi zaangażowanie umożliwiło wdrożenie różnorodnych, nie zawsze dostrzeganych przez społeczeństwo rozwiązań organizacyjnych i szkoleniowych. Zwiększyło także poziom bezpieczeństwa państwa. Celem artykułu jest udowodnienie, iż militarna aktywność państwa polskiego przyczyniła się nie tylko do wprowadzenia pozytywnych zmian w Wojsku Polskim. Umożliwiła także zwiększenie międzynarodowej pozycji państwa polskiego jako jednego z najaktywniejszych członków NATO.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Chorwacka droga do NATO

W niniejszym artykule Autorka omawia proces akcesji Republiki Chorwackiej do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Dokonując opisu jego przebiegu wskazuje na najważniejsze jego etapy, konfrontując je z przeobrażeniami politycznymi w regionie oraz ewolucją poglądów państw europejskich na kwestię członkostwa Chorwacji w Pakcie. W konkluzjach wskazuje na możliwości kreowania polityki regionalnej, jakie uzyskał Zagrzeb. W jej ocenie za najważniejsze uznać należy współuczestnictwo w kreowaniu polityki euroatlantyckiej, ułatwienia w procesie akcesji do Unii Europejskiej oraz postępujący proces stabilizacji sytuacji w regionie, oparty w dużej mierze na wspólnych inicjatywach regionalnych i działaniach wskazanych przez Sojusz Północnoatlantycki.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Rozwój doktryn powietrznych w okresie zimnej wojny

Siły powietrzne od lat dwudziestych stanowią jeden z podstawowych komponentów armii. Doktryny powietrzne są natomiast zbiorem podstawowych (strategicznych, niekiedy operacyjnych) zasad ich użycia. Z biegiem lat zasady te znacznie ewoluowały, apogeum swoich możliwości osiągając w czasie zimnej wojny – wtedy to bowiem globalny konfl ikt na osi NATO-Układ Warszawski miał się rozegrać w ogromnym stopniu dzięki siłom lotniczym. Ich zadaniem miało być uzyskanie (wywalczenie) korzystnej sytuacji dla wojsk lądowych oraz marynarki wojennej do wykonania swoich operacji bojowych.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Wysyłanie polskich żołnierzy na misje poza granicami kraju w świetle krajowego ustawodawstwa i doktryny obronnej

Artykuł stanowi wstęp do analizy obecnie obowiązujących dokumentów krajowych stanowiących podstawę wysyłania polskich żołnierzy na misje poza granicami kraju. Przeglądowi poddano podstawowe akty prawne regulujące tę kwestię, przede wszystkim Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Ustawę o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa z 17 grudnia 1998 r. i Ustawę o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z 21 listopada 1967 r. wraz z nowelizacjami. Wśród krajowych dokumentów politycznych autor skupił się na Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 r., Strategii Obronności Rzeczypospolitej Polskiej z 2009 r. i Strategii udziału Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w operacjach mię-dzynarodowych z 2009 r.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Przeciwdziałanie zagrożeniu terrorystycznemu Cesarstwa Japonii w rozwiązaniach systemowych narodowej polityki bezpieczeństwa

Koncepcja przeciwdziałania współczesnym zagrożeniom bezpieczeństwa o charakterze pozamilitarnym i wynikająca z niej polityka antyterrorystyczna Cesarstwa Japonii przewiduje znaczne angażowanie się państwa w przedsięwzięcia w wymiarze regionalnym. Jego skalę ogranicza jednak narzucona przez USA i obecnie krytykowana przez to państwo konstytucja, a zwłaszcza jej artykuł 9. Świadomość konieczności międzynarodowej aktywności Japonii w celu ograniczenia skali zagrożeń pozamilitarnych spowodowała, że Japonia buduje regionalny system zwalczania tych zagrożeń. Podstawową formą aktywności jest wsparcie przedsięwzięć o charakterze regionalnym oraz poszczególnych rozwiązań wdrażanych przez państwa regionu. Wymaga to jednak zarzucenia pacyfi stycznej wizji aktywności międzynarodowej, co nie zawsze jest możliwe ze względu na interpretację zapisów konstytucji.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo morskie państwa w polskiej polityce od X do XVIII wieku

Od czasu powstania państwa polskiego rozpoczęła się walka o korzystanie z Bałty-ku i jego wybrzeża. Układ uwarunkowań polityczno-geografi cznych był sprzyjający dla aktywnego korzystania z dobrodziejstw tego akwenu. Niestety nie wszyscy ówcześnie decydenci rozumieli potrzebę posiadania dostępu do Morza Bałtyckiego i wybrzeża. Brak zrozumienia tej bardzo ważnej kwestii doprowadził do tego, że państwo nasze zostało odepchnięte od morza, a tym samym utraciło swoją pozycję na arenie międzynarodowej, co skończyło się wymazaniem go z mapy Europy. Trzeba być mądry mądrością innych, a wnioski wyciągać szybciej, niż uruchomi się określone działania.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Myślenie strategiczne w naukach o bezpieczeństwie

Tezą niniejszego artykułu jest stwierdzenie, że tzw. myślenie strategiczne stanowi podstawowe instrumentarium pozwalające na ocenę poziomu bezpieczeństwa, jego zagrożeń oraz znaczenia poszczególnych procesów kreujących wyzwania dla bezpieczeństwa. W myśl tego artykułu umiejętność myślenia strategicznego jest, obok podejmowania decyzji oraz kierowania (zarządzania, dowodzenia i rządzenia), jedną z kluczowych wartości i umiejętności, jakie powinni posiadać specjaliści zajmujący się tą problematyką. Z tego względu, opierając się na dorobku naukowym i osiągnięciach badaczy z dziedziny zarządzania, należy przede wszystkim określić, co to jest myślenie strategiczne w sferze bezpieczeństwa i jakimi cechami powinno się charakteryzować.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Zastosowanie reżimu konwencji chicagowskiej w zakresie badania wypadków lotniczych w lotnictwie cywilnym i państwowym

Celem artykułu jest przedstawienie możliwości stosowania cywilnych przepisów w zakresie badań wypadków lotniczych. Ich podstawę prawną stanowią Konwencja chicagowska i jej załącznik nr 13. W opinii Autora zawiera ona czytelne procedury i mechanizm postępowania, których stosowanie zwiększa bezpieczeństwo wszystkich użytkowników i eliminuje czynnik subiektywnego podejścia do prowadzonych prac. W lotnictwie państwowym, które nie podlega międzynarodowym regulacjom w tej dziedzinie, można zastosować reżim konwencji chicagowskiej jedynie w oparciu o wyraźną zgodę zainteresowanych państw. Dzięki przyjęciu tych zasad, prowadzenie badania wypadku w lotnictwie państwowym jest łatwiejsze, gdyż oparte jest o czytelne kryteria i mechanizm wyjaśniania przyczyn katastrofy.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Wschodzące mocarstwo znad Bosforu

Autor omawia – na szerokim tle historycznym – ewolucję polityki międzynarodowej Turcji zachodzącą w ciągu ostatniej dekady. Procesów determinowany jest – z jednej strony – zakończeniem zimnej wojny i głębokimi przemianami architektury bezpieczeństwa w bliższym i dalszym sąsiedztwie Turcji, z drugiej – zdobyciem władzy przez umiarkowane ugrupowanie islamskie, które zdołało zapewnić państwu szybki i stabilny wzrost gospodarczy, przekładający się na podniesienie standardu życia szerokich rzesz obywateli. W następstwie tego cywilny rząd zdołał przełamać pewien paradygmat myślenia o polityce bezpieczeństwa kultywowany przez kilka dekad przez wojskowych. Następstwem tego jest daleko idąca redefinicja pryncypiów polityki zagranicznej, z eksponowaniem interesów narodowych, kosztem sojuszniczych, wynikających z członkostwa w Sojuszu Północnoatlantyckim. Turcja staje się zatem samodzielnym uczestnikiem regionalnej i ponadregionalnej gry, dysponującym zarówno możliwościami intelektualnymi, jak i niezbędnym potencjałem do kształtowania przestrzeni międzynarodowej w swoim bezpośrednim i dalszym otoczeniu.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie