rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Glosa do idei republikanizmu

Artykuł stanowi próbę zrozumienia idei republikanizmu we współczesnym kontekście politycznym. Autor stawia tezę, że klasyczna idea republikanizmu, ucieleśniona w Republice Rzymskiej, daleko odbiega od form, jakie przyjmują dzisiejsze republiki. Dlatego często nadużywa się samego określenia republiki bez odpowiedniego odniesienia do rzeczywistości historycznej. Na potwierdzenie tej tezy przytoczono przykłady republikańskich opcji, wskazując na ich historyczne uwikłania. Konkluzję wywodu stanowi teza, że dzisiejszerepubliki demokratyczne nie mają wiele wspólnego z instytucjami dawnej Republiki Rzymskiej, ponieważ ich przemożny demokratyzm niszczy znane niegdyś, zróżnicowane formy wolności, poddając je jednolitej presji biurokracji i parlamentaryzmu.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Udział Polski w globalnych łańcuchach wartości

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest analiza uczestnictwa Polski w globalnych łańcuchach wartości i ocena zaangażowania poszczególnych branż w tym procesie.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem publikacji jest ilościowa ocena danych statystycznych obrazujących uczestnictwo kraju w globalnych łańcuchach wartości (GVC). Do badania wykorzystano tradycyjne studia literaturowe oraz zastosowano metodę analizy deskryptywnej.
        PROCES WYWODU: Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej zdefiniowano i omówiono znaczenie globalnych łańcuchów wartości w gospodarce światowej. W drugiej poddano analizie rolę dóbr pośrednich w handlu międzynarodowym. W trzeciej i czwartej omówiono pozycję Polski i poszczególnych branż eksportowych w globalnych łańcuchach wartości. Co do zasady analiza dotyczy lat 1995-2011 i opiera się na danych organizacji międzynarodowych: WTO, OECD, UNCTAD, Banku Światowego.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W ekonomicznej literaturze przedmiotu tematyka handlu krajów w ramach globalnych łańcuchów wartości jest stosunkowo nowa. Głównym problemem był brak danych statystycznych. Obecnie dostępne są dane na ten temat z baz TiVA (Trade in Value Added) oraz WIOD (World Input‑Output Database). Są one coraz powszechniej wykorzystywane w badaniach empirycznych, także w polskiej literaturze przedmiotu.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Polska jest aktywnym podmiotem procesów umiędzynarodowienia produkcji. Ponad połowa polskiego eksportu odbywa się w ramach GVC. Obserwuje się silniejsze powiązania w górę łańcucha, co dowodzi atrakcyjności Polski dla podmiotów zagranicznych jako miejsca dalszej obróbki dóbr pośrednich przeznaczonych na eksport. Jest to także wyraz zaufania partnerów zagranicznych do stabilności sytuacji społeczno‑gospodarczej w Polsce. Jednocześnie pożądane byłoby przesunięcie pozycji Polski w kierunku początkowych lub końcowych ogniw łańcucha wartości i przechwycenie większej części korzyści z uczestnictwa w GVC.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Castells, M., 2013, Władza komunikacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ss. 514.

Manuel Castells znany jest czytelnikom przede wszystkim jako autortrylogii: The Information Age: Economy, Society and Culture. Tompierwszy: The Rise of the Network Society, wydany w 1996 roku, tomdrugi: The Power of Idenity, wydany w 1997 roku, tom trzeci: End ofMillennium, wydany w 1998 roku. Dzieło to przetłumaczono na 12języków, w tym także na język polski, stało się ono biblią wszystkichbadaczy zajmujących się przemianami współczesnych społeczeństw,kultury i gospodarki pod wpływem ewolucji technologiikomunikacyjnych. Prace M. Castellsa są niewyczerpanym źródłeminspiracji dla naukowców, zajmujących się zmianami zachodzącymiwe współczesnym społeczeństwie globalnym, nazywanym takżespołeczeństwem sieci.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Republikańska idea rządu ograniczonego a liberalne „państwo minimum”

Tekst podejmuje próbę naświetlenia przyczyn, dla których liberalne przemiany społeczno-polityczne, nawiązujące do klasycznych republikańskich idei ograniczonego rządu, zaowocowały powstaniem monstrualnej biurokratycznej machiny państwowej, kontrastującej silnie z liberalnymi hasłami „państwa minimum”. Wychodząc od wskazania punktów stycznych między klasycznym a nowoczesnym sposobem pojmowania republikanizmu, tekst przywołuje poglądy autorów uchodzących za nowoczesnych protagonistów państwa minimum (fizjokraci, Locke, Kant), ukazując daleko idącą ich ambiwalencję w tym względzie. Dodatkowo, w tekście zademonstrowano, w jaki sposób indywidualizm inspirował, formułowane przez Jeremy’ego Benthama i Johana Stuarta Milla, postulaty daleko idącej ingerencji w stosunki rodzinne. W rezultacie uznano, że przyczyną ciągłego rozrostu sfery zadań nowoczesnegopaństwa jest fakt ufundowania go na przesłankach indywidualistycznych. Dowodzi się, że bynajmniej nie służą one ograniczeniu aktywności państwa, lecz uniezależnieniu jednostek od naturalnych wspólnot, których są członkami, to zaś możliwe jest jedynie dzięki państwu. Z tego też względu indywidualizm musi oznaczać nie redukcję, lecz rozrost funkcji państwa, które staje się oparciem dla jednostki chcącej wyemancypować się ze wspólnoty.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Koncepcja wojen walutowych w globalnej gospodarce. Analiza Renminbi, Amerykańskiego Dolara oraz Euro

Artykuł przedstawia mechanizmy działania wojny walutowej oraz analizuje konkurencyjną dewaluację dolara względem euro i juana. Dla lepszego zrozumienia owych mechanizmów, przedstawiona została podstawowa definicja oraz podział kursów walutowych na płynne i stałe. Zarówno model Mundella-Fleminga, jak i model AA-YY w warunkach płynnego kursu walutowego pokazują, jak kurs walutowy powinien się zachować podczas prowadzenia ekspansywnej polityki monetarnej, która jest jednym z narzędzi stosowanych podczas prowadzenia wojny walutowej. Część empiryczna artykułu ukazuje związki pomiędzy prowadzeniem polityki nastawionej naobniżenie kursu waluty krajowej a jej realnym wypływem na zwiększenie eksportu.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Główne tendencje w rozwoju handlu zagranicznego wyrobami polskiego przetwórstwa przemysłowego

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie wyników przeprowadzonego badania dotyczącego udziału polskiego przetwórstwa przemysłowego w globalnych łańcuchach wartości oraz przeanalizowanie zmian struktury polskiego handlu zagranicznego przetwórstwem przemysłowym.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowym problemem jest określenie współczesnych przesłanek organizacji produkcji przemysłowej w skali międzynarodowej oraz wskazanie udziału krajowej i zagranicznej wartości dodanej w eksporcie polskiego przetwórstwa przemysłowego z uwzględnieniem stopnia zaawansowania technologicznego. Metodologia badawcza opiera się na dwóch technikach: przeglądzie literatury przedmiotu oraz analizie dostępnych danych statystycznych.
        PROCES WYWODU: Wywód składa się z trzech zasadniczych części. Pierwsza charakteryzuje uwarunkowania rozwoju przemysłu polskiego po okresie transformacji ustrojowej, druga określa znaczenie krajowego przetwórstwa przemysłowego w gospodarce narodowej i globalnej. Trzecia część koncentruje się na wynikach badania empirycznego w zakresie zmian w handlu zagranicznym polskiego przetwórstwa przemysłowego w kategoriach wartości dodanej.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeprowadzona analiza pozwala stwierdzić, że Polska aktywnie uczestniczy w procesach fragmentacji produkcji przemysłowej, o czym świadczy rosnący indeks partycypacji w globalnych łańcuchach wartości. Spada jednak udział krajowej wartości dodanej w eksporcie brutto, co wskazuje na wzrost importochłonności eksportu, szczególnie w sektorach relatywnie zaawansowanych technologicznie.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Dalsza ekspansja eksportowa polskiego przetwórstwa przemysłowego wymaga utrzymania istniejących lub tworzenia nowych przewag konkurencyjnych na rynku międzynarodowym. Stwarza to potrzebę opracowania i realizacji długoterminowych planów rozwoju przemysłu w celu jakościowej poprawy tego sektora gospodarki w kierunku coraz bardziej zaawansowanych branż.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
I armaty, i masło

Przemysł zbrojeniowy jest jedną z nielicznych przemysłowych wysepek zdezindustrializowanej gospodarki Polski. Wobec politycznej konieczności prowadzenia kreatywnej polityki przemysłowej w ramach wspólnego rynku Unii Europejskiej, a także szans, jakie daje program modernizacji Sił Zbrojnych RP, potencjał „zbrojeniówki” powinien być odpowiednio wykorzystany zarówno do celów bezpieczeństwa państwa, jak i odbudowania potencjału wytwórczego, badawczo-rozwojowego czy edukacyjnego naszej gospodarki. Powodzenie takiej operacji wymaga jednak dalekosiężnej i przemyślanej polityki Ministerstwa Obrony Narodowej oraz umiejętności jej skoordynowania z politykamiprojektowanymi przez Ministerstwa Gospodarki, Skarbu Państwa i Nauki. To z kolei wymaga nie tylko lepszych procedur (reaktywacja międzyresortowego ciała w rodzaju Komitetu Spraw Obronnych Rady Ministrów), lepszych kadr, ale także umiejętności stworzenia nieformalnych sieciowych powiązań interesów różnych sektorów gospodarki i administracji.
        Słowa kluczowe: polityka obronna; polityka przemysłowo-zbrojeniowa; reindustrializacja; koordynacja; technologia; podwójne zastosowanie; bezpieczeństwo dostaw

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Tradycja republikańska, respublica, republikanizm

Artykuł składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej z nich przedstawiam krótką analizę głównych pojęć związanych ze współczesnym odrodzeniem zainteresowania tradycją republikańską, takich jak respublica, klasyczna tradycja republikańska oraz nowożytny republikanizm. Może ona posłużyć w badaniach poświęconych zarówno republikanizmowi w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jak i neorepublikanizmowi. Celem drugiej części artykułu jest wprowadzenie do dyskusji nad źródłami i podstawami polskiej tradycji republikańskiej, która bierze początek w XVI wieku i przynosi niezwykle bogaty dyskurs teoretyczny inspirowany ideami klasycznej tradycji republikańskiej obecny w polskiej myśli politycznej aż do czasów rozbiorów.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Krótkie zebranie rzeczy potrzebnych z strony wolności (1587). Analiza intencji

Tekst jest poświęcony analizie kontekstowej i retorycznej anonimowej broszury Krótkie zebranie rzeczy potrzebnych z strony wolności wydanej w 1587 roku. Bada się w nim użycie zagadnienia „wolności” w politycznej debacie – jak rozumiemy – po śmierci Stefana Batorego. Autor rozważa cele dzieła, które rozumie jako promowanie postawy opozycyjnej, a przede wszystkim aktywności publicznej jako dobra samego w sobie, które służyć ma dobru wspólnemu. Broszura, zdaniem autora tekstu, odsłania niejako „kuchnię” szlacheckiego podejścia do rozumnej polityki: poprzez ukazanie galerii przykładów osobowych wywiedzionych z historii, poprzez przykładowy sposób debaty publicznej (mowy z „wojny kokoszej”), aż po rozważania o wymiarach wolności w Rzeczypospolitej (dobre i złe rozumienie „wolności”). Tekst jest też stonowaną polemiką metodologiczną z tradycyjną szkołą politologiczną (w znaczeniu historia idei); proponuje się w nim retoryczną analizę zastosowań idei w kontekstach historyczno- politycznych.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Poza horyzont

Kiedy na początku roku akademickiego 2010/2011 opublikowaliśmy pierwszy numer „Horyzontów Polityki”, naszym celem było stworzenie forum dyskusji nad różnymi wymiarami polityki, jako dziedziny ludzkiej aktywności, oraz nad politologią, jako dziedziną nauki podejmującą się zadania dogłębnej analizy polityki. Mamy nadzieję, że nasze skromne czasopismo pomogło w rozwijaniu akademickich dyskusji w Polsce. Problemy, którym poświęcaliśmy do tej pory miejsce (np. polityczna natura człowieka, religia a polityka, europeizacja), mają ogromne znaczenie nie tylko dla Polski i jej obywateli. Co więcej, szybkie przemiany systemów szkolnictwa wyższego na całym świecie sprawiają, że powinniśmy zacząć sięgać dalej i spróbować zwiększyć siłę oddziaływania naszego pisma.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Moja, twoja, nasza... Wolność i zaimki w polskiej myśli politycznej XVIII wieku

Artykuł poprzez analizę zaimków towarzyszących pojęciu wolności w polskiej myśli politycznej XVIII wieku pokazuje istotne kwestie z pogranicza ideologii politycznej i filozofii państwa. Przede wszystkim fakt, że była to nie tyle wolność indywidualna – moja, ile wolność w ramach pewnej wspólnoty – nasza. Podstawą posiadania wolności był fakt bycia obywatelem Rzeczypospolitej, czy bycia szlachcicem, czyli przynależność do określonej zbiorowości. Tylko ona gwarantowała swobodę i tylko w jej ramach mogła się ona realizować. Stąd wolność „ich” występuje stosunkowo rzadko, częściej jest to raczej „ich” niewola – stanów innych niż szlachecki, państw innych niż Rzeczpospolita. Nie była to jednak tylko wolność kolektywna – w ramach wspólnoty każdy indywidualnie cieszył się wolnością, sam decydował o sobie, czego wymowną ilustracją jest niesłychanie popularny zaimek „sam, sobie”. Koncepcje wspólnotowe zaczęły ulegać zmianom pod koniec wieku XVIII, kiedy pod wpływem teorii zachodnich coraz więcej uwagi poświęcano wolności „mojej/jego” – wolności należnej z natury każdemu człowiekowi. Wizja wolności „naszej” okazała się jednak wyjątkowo trwała, odżyła w wieku XIX, kiedy utrata niepodległości pokazała, że bez wolności wspólnoty zagrożona jest także wolność jednostek ją składających.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Idea republikanizmu Joachima Lelewela w kontekście „odmienności” archetypu polskiej kultury politycznej

Badając polską myśl polityczną, nie sposób nie zauważyć, że tym, co łączy refleksję polskich myślicieli nad państwem i społeczeństwem, jest problem wolności. Jest on wyróżnikiem polskiej myśli politycznej i stanowi o szczególnym charakterze dorobku polskiej kultury politycznej. Pojawia się nawet sformułowanie, iż koleje losów Polski i Polaków zarówno w sferze kulturowo-intelektualnej, jak i będącej z nią w koniecznym związku historii politycznej, można ująć jako z jednej strony refleksję nad charakterystycznym dla polskiej kultury „paradygmatem republikańskim”, a z drugiej jako jego oddziaływanie (pozytywne lub negatywne) na dzieje Polski i Polaków. Celem tego artykułu jest próba zrozumienia idei republikanizmu w myśli społeczno-politycznej Joachima Lelewela, który jest wyrazicielem i apologetą „paradygmatu republikańskiego”. W artykule zostaje postawiona teza, iż jeżeli – w myśl przyjętych przez badaczy założeń – archetyp kultury każdego narodu na mocy pojęcia jest niezmienny i nieprzekładalny na inny archetyp, a Lelewel ujmuje go jako republikański – to w jego ujęciu – po pierwsze; republikanizmpolski jest odmienny od republikanizmu europejskiego, po drugie życie polityczne w Polsce można organizować wyłącznie w ramach „paradygmatu republikańskiego”. Od uznania wartości tego paradygmatu zależy powodzenie Polski. Jakkolwiek brzmi to paradoksalnie: warunkiem „silnej władzy”, stabilnej i skutecznej, jest uwzględnienie przez nią „republikańskiej duszy Polaków”. Autorka wskazuje również na podnoszony przez Lelewela problem fundamentalnej „odmienności” archetypu polskiej kultury politycznej, którą tworzy „paradygmat republikański”, od archetypu kultury Europy.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Zaremba, M., 2012, Wielka trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys, Wydawnictwo Znak, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Kraków, ss. 696.

Monografia Marcina Zaremby miała – jak zaznaczył autor we wstępie– przynieść odpowiedź na pytanie: „Czego ludzie się bali? Cobudziło ich niepokój?”. Zaremba postawił więc przed sobą zadanieprzedstawienia „możliwie pełnej panoramy polskich strachów i lękóww okresie tużpowojennym”. Obszerny tom podzielono na trzynaścierozdziałów, w których Autor omówił kolejno: problematykęstrachu; strach w kulturze dwudziestolecia (w tym rozdziale omówionobolszewizm i „żydokomunę”); psychospołeczne konsekwencjeII wojny światowej; powojenne odczucia społeczne; by następnieopisać strach przed: czerwonoarmistami; „ludźmi z demobilu”; szabrownikami;pospolitymi kryminalistami i żołnierzami podziemia;problematykę wysiedleń, przesiedleń i migracji; politykę strachurealizowaną przez komunistyczny reżim; lęk przed brakiem stabilizacji;strach przed głodem, drożyzną oraz chorobami, i zamknąć tomrozdziałem poświęconym fobiom i „przemocy etnicznej”.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Osobotwórcza rola rodziny w religii Starego Testamentu

CEL NAUKOWY: Artykuł ukazuje osobotwórcze znaczenie rodziny w przymierzu Starego Testamentu. W starotestamentalnym objawieniu Boga dokonuje się demitologizacja ludzkiej seksualności, której efektem jest oczyszczenie obrazu transcendentnego Boga z seksualnych odniesień. Płynąca z niej sekularyzacja ludzkiej seksualności nie oznacza wyłączenia jej ze sfery świętej, ale ukazuje płciowość jako część dzieła stworzenia, wiążąc ją z odpowiedzialnością rozumnego i wolnego człowieka oraz ze szczególnym błogosławieństwem Boga. Takie oczyszczenie pozwala w miłości mężczyzny i kobiety dostrzec sposób realizowania się przymierza z Bogiem, jak również obraz tego przymierza.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Artykuł wpisuje się w nurt historycznych badań nad antropologią relacyjną i krytyczną refleksję nad kulturą czasów współczesnych. Jego celem jest ukazanie religijnego i osobotwórczego znaczenia rodziny w strukturze przymierza Starego Testamentu.
        PROCES WYWODU: Osobotwórcza rola rodziny unaocznia się w historii Abrahama, w której widoczne jest, że przymierze nie ma wypełnić się przez samo płodzenie potomstwa, ale poprzez wychowanie dzieci, mające religijny charakter, dokonujące się w przestrzeni rodzinnej i łączące się z przekonaniem o budowaniu siły narodu. Bardzo ważnym elementem tego wychowania jest rodzinna liturgia, z właściwym jej prymatem ojca, odsyłającym do prymatu Boga Ojca. Szczególna rola ojca ukazuje się w trzech celebracjach: przyniesienia do świątyni i wykupu pierworodnego syna, obrzezania oraz paschy.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Religia Starego Testamentu ma charakter osobotwórczy, tzn. prowadzi do ujawnienia, oświetlenia i dowartościowania podstawowych wymiarów osoby, takich jak: znaczenie płci, relacyjny charakter osoby ze względu na jej zróżnicowanie płciowe, znaczenie ojcostwa, macierzyństwa i ludzkiej płodności.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Odczytanie znaczenia tych rodzinnych uroczystości może mieć znaczenie także dzisiaj dla pogłębienia więzi rodzinnych i zrozumienia roli rytuałów społecznych oraz religijnych w budowaniu rodziny, która pozostaje pierwszym i podstawowym miejscem tworzenia dojrzałej osobowości każdego człowieka, mężczyzny i kobiety.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Personalizm jako próba jednoczenia „zwaśnionych” antropologii

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest rozjaśnienie wewnętrznych napięć, jakimi naznaczone są nowożytne kategorie suwerenności i zwierzchnictwa ludowego. Służy temu próba odczytania różnych znaczeń sprawowania zwierzchnictwa ludowego, jakie wywieść można z twórczości Jana Jakuba Rousseau interpretowanej z perspektyw neorepublikańskiej, humanizmu obywatelskiego, komunitarystycznej i liberalnopolitycznej.
        PROBLEM I METODY BADAWCZE: Analiza głównych tekstów politycznych Jana Jakuba Rousseau z uwzględnieniem współczesnych kierunków interpretacyjnych pokazuje, że te – rozbieżne nieraz interpretacje – należy odczytywać w świetle przedstawionej przez Roberta Spaemanna tezy o nieodwracalnym rozbiciu politycznej całości i rozdwojeniu egzystencji prywatnej i egzystencji politycznej u Rousseau.
        PROCES WYWODU: Realizacji celu naukowego artykułu służy próba odczytania różnych znaczeń sprawowania zwierzchnictwa ludowego, jakie wywieść można z twórczości Jana Jakuba Rousseau interpretowanej z perspektyw neorepublikańskiej, humanizmu obywatelskiego, komunitarystycznej i liberalnopolitycznej. Problematyczna relacja między rozumną wolą powszechną i faktycznym konsensem większości jako jej reprezentacją wynika z prób połączenia dwóch tradycji określanych przez Spaemanna jako klasyczna i nominalistyczna.
        WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Pozwala to ukazać we wnioskach ideę zwierzchnictwa ludowego jako instytucję naznaczoną napięciami wiążącymi się z mieszaną prywatno‑polityczną egzystencją człowieka nowożytnego.
        WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Projekt dobrze urządzonego społeczeństwa, którego opis odnaleźć można w Umowie społecznej i Uwagach o rządzie polskim, ujawnia dwuznaczności nowożytnej idei suwerenności ludu, która może być uwzględniona przy jej analizie jako naczelnej zasadzie ustrojowej państwa współczesnego.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Edytorial: Władza polityczna w tradycji judeo-chrześcijańskiej

Relacja między religią i wspólnotą polityczną, która została ukształtowana w ramach systemów politeistycznych, doprowadziła do wytworzenia zjawiska religii państwowej. Pierwsze jej ślady napotykamyw starożytnym Egipcie i Sumerze. W Egipcie faraonowie uważani byli za wcielenie boga Horusa, którego imię przyjmowali, obejmując tron. Faraonowie przewodniczyli ceremoniom religijnym. Byli również odpowiedzialni za utrzymywanie trwania Maat – boskiego porządku świata, gwarantującego zachowanie ładu, harmonii, równowagi, sprawiedliwości i prawa. W Sumerze z kolei państwa-miasta posiadały swoich bogów opiekuńczych, którzy spośród całego panteonu bóstw cieszyli się szczególnymi względami. Władcy sumeryjscy i akadyjscy często przewodniczyli religijnym praktykom. Niektórzy z nich wchodzili do panteonu bogów, bądź to po śmierci (Gilgamesz, Sargon Wielki), bądź za życia (Gudea z Lagasz, Szulgi z Ur). Również państwa-miasta greckie posiadały swoich bogów, których wyjątkowy kult w danym mieście gwarantować miał ze strony boskiego opiekuna bezpieczeństwo i pomyślność całej wspólnoty. Ogromną rolę odgrywała religia państwowa w starożytnym Rzymie. Po pierwsze, była czynnikiem integrującym mieszkańców. Podrugie, wzmacniała znaczenie i doniosłość instytucji państwowych. Wraz z rozwojem imperialnym, poszukując bardziej uniwersalnych form religijno-politycznych, rozwinął się m.in. kult cesarzy, zarównożywych, jak i zmarłych.

Czasopismo: Horyzonty Polityki
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne