rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Nauczanie języków ojczystych w Szwecji

W pracy podjęto temat edukacji językowej w Szwecji w kontekście zmian demograficznych, polityki imigracyjnej i polityki edukacyjnej państwa oraz polityki edukacyjnej Unii Europejskiej. Wyodrębniono jeden z dwóch kierunków rozwoju edukacji językowej, czyli nauczanie języków ojczystych, z pominięciem nauczania języków obcych. Omówiono status i formy organizacyjne nauczania języków ojczystych mniejszości narodowych, etnicznych i kulturowych, ze szczególnym uwzględnieniem trzech języków posiadających oficjalny status języków mniejszości (język fiński, lapoński oraz Meankieli). Uwzględniono dane statystyczne obrazujące popularność edukacji językowej w odniesieniu do poszczególnych szczebli edukacyjnych. Dodatkowo zwrócono uwagę na znaczenie kształcenia nauczycieli języków ojczystych oraz wielowymiarowość ich roli. Podjęto również temat edukacji językowej uchodźców i imigrantów w kontekście obowiązku szkolnego i związanych z tym regulacji prawnych. Przyjęta w pracy perspektywa społeczna i edukacyjna pozwoliła dostrzec wielowymiarowość systemu edukacji językowej w Szwecji zorientowanej na podtrzymywanie tożsamości mniejszości narodowych, kulturowych i etnicznych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Perspektywa poznawcza potoczna w kontekście przeszkody epistemologicznej. Głos w dyskusji

Proponowany głos w dyskusji dotyczy potocznej perspektywy poznawczej i jej rezultatu, tj. wiedzy potocznej na temat rzeczywistości edukacyjnej, wybranych jej elementów, obiektów. Perspektywa i rezultat widziane są przez pryzmat podstawowych parametrów. Odnoszone są do sytuacji kształcenia z charakterystycznym dla niego kierunkiem zmiany perspektywy poznawczej – ku poznaniu naukowemu, ku wiedzy naukowej. Przedmiot poznania usytuowany został w kontekście przeszkody epistemologicznej (G. Bachelard), niektórych jej przykładów.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Egzystencjalna problematyzacja poszukiwania, poznawania i tworzenia samego siebie

Problem progresji i autokreacji człowieka w sposób ścisły związany jest z przedmiotem zainteresowania szeroko rozumianej filozofii człowieka, jak i filozofii wychowania. Pytania i rozstrzygnięcia filozofii człowieka przekładają się tu wprost na pytania i rozstrzygnięcia filozofii wychowania. Autorska konceptualizacja tytułowego zagadnienia oparta jest na wyeksponowaniu takich momentów egzystencjalnego doświadczenia człowieka, jak: konieczność, autentyczność, paradoksalność, uobecniający ślad, czy tragizm. Problematyzacji poddane zostały również aporetyczne wymiary progresji i autokreacji człowieka: 1. aktualność versus potencjalność bycia, 2. immanencja versus transcendencja bycia, 3. realność versus idealność bycia, 4. nieuchwytność versus samoobiektywizacja bycia, 5. nieautonomiczność versus autonomiczność bycia.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształcenie a kultura. Uwagi na podstawie artykułu Immanuela Kanta „Co to jest Oświecenie"? i Mosesa Mendelssohna "W kwestii: Co znaczy oświecać"?

Tematem prezentowanego artykułu jest zależność między oświeceniem a kształceniem. Autor rozpatruje go w trzech etapach. W pierwszym jego uwaga koncentruje się na słynnej rozprawie Immanuela Kanta Co to jest Oświecenie? Na jej podstawie wypracowuje szerokie i wąskie rozumienie pojęcia „oświecenie”. W drugim etapie przedmiotem analizy jest esej Mosesa Mendelssohna W kwestii: co znaczy oświecać? Stosunek między oświeceniem a kształceniem jest tu głównym wątkiem rozważań. Na zakończenie, w trzecim etapie dokonano porównania obu stanowisk w odniesieniu do kwestii: jak umożliwić wzajemne oddziaływania między oświeceniem a kształceniem przy zachowaniu ich odmienności i niehierarchiczności.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Problematyczne używanie Internetu przez młodzież i młodych dorosłych – przegląd narzędzi do przesiewowej oceny tego zjawiska

Jedną z grup najbardziej zagrożonych problematycznym używaniem Internetu jest młodzież oraz młodzi dorośli. Dla większości z nich Internet jest narzędziem pracy, rozrywki i komunikacji, jednak dla pewnej grupy osób okazać się może pułapką. Korzystanie z sieci może wymykać się spod kontroli i mieć negatywny wpływ na ich życie. Problem nadużywania Internetu zainteresował badaczy już pod koniec lat 90. minionego stulecia, a w ciągu ostatniej dekady stał się przedmiotem ożywionej dyskusji naukowej psychologów, psychiatrów, pedagogów, socjologów i innych badaczy. Od tego czasu nastąpił intensywny rozwój prac nad konstruowaniem i walidacją narzędzi do oceny oraz rozpoznawania problematycznego użytkowania Internetu i uzależnienia od niego. Metody używane w początkowym okresie badań nad zjawiskiem problematycznego używania Internetu (PUI) dalekie były od standardów, jakie muszą obecnie spełniać narzędzia psychometryczne. W artykule dokonano przeglądu krajowych oraz zagranicznych narzędzi do przesiewowej oceny i rozpoznawania problematycznego użytkowania Internetu oraz uzależnienia od niego, które wykorzystuje się w badaniu populacji młodzieży szkolnej i dorosłych. Ukazano skalę zagrożenia omawianym zjawiskiem, zaprezentowano kluczowe dla podjętego problemu definicje, przybliżono kryteria diagnostyczne problematycznego używania Internetu, a także sformułowano zalecenia pod adresem przyszłych prac badawczych nad dalszym udoskonaleniem i rozwojem narzędzi pomiarowych służących do identyfikacji młodzieży szkolnej i młodych dorosłych zagrożonych uzależnieniem od Internetu i jego zasobów.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Obecność paradygmatów pedagogiki ogólnej w pedagogiach oceniania. Analiza i interpretacja narracji nauczycieli szkół średnich

W artykule analizuję pedagogie oceniania dwóch nauczycielek języka polskiego, uczących w tej samej szkole, reprezentujących pod względem wiekowym statystycznego nauczyciela, pod kątem wpływu „oficjalnych” nurtów pedagogiki (naukowej pedagogiki socjalistycznej, pedagogiki humanistycznej i pedagogiki emancypacyjnej) na ich codzienną praktykę. Obserwuję znaczące różnice w ich pedagogiach oceniania, wynikające z faktu, że wiedza nauczyciela, będąc strukturą złożoną o charakterze emergentnej sieci, funkcjonuje na granicy chaosu, a więc w sposób nieprzewidywalny, co powoduje, że jej zmiany ilościowe mogą, ale nie muszą, wywoływać zmiany jakościowe, czyli reorganizację struktury. Stąd pedagogia oceniania jednej nauczycielki, Ali, którą nazwałam Królową-Matką, wykazuje silną obecność paradygmatów naukowej pedagogiki socjalistycznej oraz pedagogiki humanistycznej, a także małą podatność na wdrażanie proponowanych zmian. Natomiast pedagogia oceniania Gabi, nazwanej przeze mnie Partnerem Do Gry, podlega nieustannej ewolucji, wchłaniając docierające do niej idee pedagogiki emancypacyjnej i humanistycznej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Idea uniwersytetu: aktualność tradycji Humboldta?

Autor opisując humboldtowski model nauczania, przekonuje czytelnika, że idea partnerskiej wspólnoty uczących i uczących się, którzy poszukują odpowiedzi na dręczące współczesnych badaczy pytania, nie stracił na aktualności. W polskich warunkach może być stosowany szczególnie na drugim stopniu nauczania uniwersyteckiego.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gra światła i cienia, czyli edukacyjny polidram

Wszystkie działania człowieka, w tym edukacyjne, są elementem rzeczywistej „metagry” (wyrażenie za Stanisławem Lemem) między „naturą” a kulturą, między tym, co obiektywne a subiektywne, przedmiotowe a podmiotowe, w której jesteśmy mniej lub bardziej świadomie, jednocześnie aktorem i widzem, zaś w jej obrębie toczą się gry pozorów, w których świadomi jesteśmy jedynie swojej roli aktora pragnącego wywrzeć określone wrażenie na widzu lub tylko widza nieświadomego swojego wpływu na przebieg gry. Właściwy proces wychowania i kształcenia (bez nadmiernego dystansu, ale i bez nadmiernej bliskości) powinien sprzyjać sytuacjom uświadamiającym synchroniczność obu biegunów postawy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dwa kraje – dwie perspektywy. Wybrane obszary dystansu społecznego hiszpańskich i polskich studentów wobec Innych w wielokulturowym kontekście

Różnorodność nie jest nowym zjawiskiem występującym na świecie. Jednak podlega ona ciągłym przekształceniom ze względu na zachodzące w nim zmiany. Problematyka wielokulturowości została ulokowana w kontekście europejskim i przestawiona z perspektywy analizy dystansu społecznego wśród studentów, odnoszącego się do Inności. Opracowanie opiera się na badaniach zrealizowanych w grupie studentów z dwóch celowo wybranych Uczelni (z Hiszpanii i Polski), prezentujących różne spojrzenia wobec Innego. W szczególności analizie poddany został sposób percepcji studentów wobec osób o innej orientacji seksualnej, rasie oraz innego wyznania, wyrażony w opiniach odnoszących się do wymienionych grup. W opracowaniu próbowano odpowiedzieć na pytanie: Jaki jest stosunek studentów do odmienności? Całość rozważań osadzona została w ramach teoretycznych edukacji wielokulturowej. Artykuł ma stwarzać podłoże do refleksji nad współczesnym zjawiskiem wielokulturowości, a także budować krytyczny ogląd i perspektywę obrazu życia społecznego w prezentowanych krajach. Zaprezentowany szkic hiszpańskiej i polskiej wielokulturowości prezentowanej przez młode pokolenia nie wyczerpuje problematyki. Przeciwnie, może stanowić inspirację do dalszych poszukiwań badawczych w tym zakresie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czasopisma dla mężczyzn jako obszar konstruowania rzeczywistości społecznej, tożsamości i męskości

W artykule podjęto próbę określenia genezy i rozwoju rynku męskich czasopism. Podniesiono wątek różnic/podobieństw pism dotyczących stylu życia i pism hobbystycznych, których grupą docelową są mężczyźni. Skupiono się na analizie specyfiki pism skierowanych do mężczyzn, wyróżniając i przybliżając ich najistotniejsze cechy: język (ironia, cynizm, humor, przekleństwa, plotki), relację „kumpli”, porady i listy do redakcji, występowanie nowego seksizmu, sport, problematykę ciała i zdrowia mężczyzny oraz konsumpcję. Analizując poszczególne cechy, przedstawiono magazyny dla mężczyzn jako obszar przemian tożsamościowych, rozwoju społeczeństwa konsumpcyjnego i obecnych „problemów z rodzajem”. Z jednej strony ukazano czasopisma dla mężczyzn jako obszar umożliwiający radykalne zmiany, z drugiej, wskazano możliwość zdystansowania się od jakiegokolwiek znaczącego zaangażowania w owe zmiany.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko jako zuch w organizacji harcerskiej w Drugiej Rzeczypospolitej

Ruch zuchowy po I wojnie światowej był w naszym kraju bardzo niszowy. Dopiero w latach 30. XX wieku szybko zaczął rosnąć w siłę. Wychowanie zuchowe nastawione było na rozwijanie indywidualnych umiejętności i predyspozycji dziecka, starając się jednocześnie rozwijać umiejętności społeczne. Pomysły pracy z małymi dziećmi po raz pierwszy znalazły odzwierciedlenie w Związku Zuchów działającym przy szkołach elementarnych. Kontynuacją tej idei był ruch zuchowy umocowany przy żeńskiej gałęzi harcerstwa, który zaczął rozwijać się prężnie po 1926 roku W męskiej gałęzi harcerstwa praca z najmłodszymi oparta była na angielskich wzorcach, a co za tym idzie na fabule Księgi Dżungli Rudyarda Kiplinga nie do końca znajdującej odzwierciedlenie w realiach i pejzażu polskim. Ostatecznie ruch zuchowy w Polsce ukształtował się w latach 30. XX w., będąc kompilacją angielskiego ruchu wilczęcego, polskich wzorców harcerskich oraz doświadczeń żeńskiej gałęzi zuchowej II RP.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zmiana (polityczna) jako cel (utopijny?) zaangażowania młodych aktywistów

Nazwanie dziś projektu utopijnym oznacza jego marginalizację i wykluczenie z publicznych debat. Mimo to, autor wskazuje na wartości wynikające z budowania i tworzenia nowych utopii; przygląda się życiu politycznemu, tworząc obraz młodzieży zaangażowanej w projekty etykietowane jako „utopijne”, wymienia różne rodzaje utopii oraz ich sensy znaczenia i funkcje. Ponadto autor prezentuje konsekwencje braku projektów i wizji alternatywnych, przy czym podkreśla znaczenie idei nazywanych dziś utopijnymi w krytycznej socjalizacji młodzieży i procesie kreowania społeczeństwa świadomego i zaangażowanego. Autor konkluduje, że „myślenie utopijne” jest warunkiem koniecznym zmiany świata na lepszy i sprawiedliwszy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zakładnicy przyszłości - o dyskursywnej polityce wobec młodzieży

Zasadniczym celem podjętych rozważań jest krytyczna analiza dyskursu państwa o młodzieży, reprezentowanego przez dokument zatytułowany Znowelizowana europejska karta uczestnictwa młodych ludzi w życiu lokalnym i regionalnym, uchwalony przez Kongres europejskich władz lokalnych i regionalnych 21 maja 2003 roku, a w Polsce wydany na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu w 2005 roku. Identyfikacji cech wspomnianego dyskursu dokonano z zastosowaniem kategorii dyskursu, wiedzy/władzy i praktyk repartycji, zdefiniowanych przez M. Foucaulta, oraz koncepcji władzy w epoce globalnej, autorstwa U. Becka. Po omówieniu przesłanek teoretyczno-metodologicznych, autorka opisuje warunki instytucjonalne dyskursu państwa o młodzieży. Dalej uwagę koncentruje na treści Karty jako szczególnej ilustracji dyskursywnej „polityki młodzieżowej”. Autorka broni tezy głoszącej, iż dyskurs Biura ds. Młodzieży, agendy usytuowanej w ramach Ministerstwa Edukacji i Nauki, narzuca jako powszechnie obowiązującą wiedzę o młodzieży i obywatelstwie, dążąc do przejęcia kontroli nad pojęciem aktywnego uczestnictwa młodych ludzi w życiu lokalnym i regionalnym. Z perspektywy pedagogicznej jest zatem szczególną postacią pedagogii konstruującej (tworzącej i przetwarzającej) tożsamość młodego obywatela. Osobliwą właściwością dyskursu tego typu jest usytuowanie w ramach dyskursu państwa i agend ponadpaństwowych, z czym wiąże się bezpośrednio kwestia ich legitymizacji. Wiedza/władza, jaką niesie analizowany dokument, wpisuje się w modernistyczny model edukacji obywatelskiej, w której punktem wyjścia czyni się zdefiniowanie jej pożądanych rezultatów.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stymulacja emocjonalna w procesie edukacji przedszkolnej a kompetencje przyszłości nauczyciela małego dziecka

W zmieniającym się świecie dla nauczyciela małego dziecka niezwykle ważne jest myślenie o tym, do jakiego jutra przygotowujemy przedszkolaka. Taka świadomość pozwala bowiem kształtować określone postawy i rozwijać umiejętności, które będą niezbędne do dobrego funkcjonowania we współczesnym świecie. Okres przedszkolny to pierwszy, bardzo ważny etap edukacji. Od tego, w jaki sposób nauczyciel zaplanuje proces edukacyjny i w jaki sposób będzie wspierał rozwój dziecka, zależy w dużej mierze jego sukces szkolny, co będzie warunkować również życiowe wybory. Bardzo ważne jest więc nie tylko rozwijanie określonych kompetencji i kształtowanie pożądanych postaw, ale również (ze względu na specyfikę rozwoju małego dziecka) odpowiednie kształcenie nauczycieli wychowania przedszkolnego, którzy muszą doskonale znać uwarunkowania rozwojowe i strategie uczenia się małego dziecka. Tylko wtedy będą potrafili zorganizować proces edukacyjny zgodnie z możliwościami i potrzebami swoich wychowanków i stosować w swojej pracy metody oraz pomoce dydaktyczne ciekawe, przyjazne dla przedszkolaka i zgodne z naturą jego uczenia się, np. opracowane w oparciu o założenia Koncepcji Stymulacji Emocjonalnej, której celem jest wychowanie człowieka wewnątrzsterownego, którego działania są wynikiem samodzielnego wyboru, uwarunkowanego przeżyciami związanymi z określoną sytuacją emocjonalną zapamiętaną z dzieciństwa.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Na ratunek uczącym się matematyki. Jak moglibyśmy się uczyć, III

Poziom i skuteczność nauczania matematyki w polskich szkołach jest w stanie uratować strategia równych szans, czyli skupienie uwagi na uczniu, jego indywidualnych możliwościach, zainteresowaniach i potrzebach, w przeciwieństwie do usilnych starań przygotowania wszystkich uczniów według programów nauczania bazujących na tej samej podstawie programowej do tego samego egzaminu, co, jak pokazuje Raport NIK-u, przynosi szkody przede wszystkim samym uczniom. Realizacja zaleceń Raportu nie jest jednak w stanie uzdrowić aktualnego stanu. Szansą na zmianę jest ukierunkowanie kształcenia matematycznego uczniów na ich indywidualne możliwości i zainteresowania. Nie mniej ważne jest również uwzględnienie w nauczaniu matematyki ewolucji samej matematyki w dzisiejszym świecie, by przygotować uczniów na czekające ich wyzwania niemal w każdym obszarze życia osobistego i zawodowego.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Szkoła jako projekt obywatelsko-edukacyjny

Przedmiotem rozważań uczyniono model edukacji oparty na partycypacyjnym udziale uczniów, rodziców i nauczycieli w tworzeniu uczącej się organizacji. W roku 2013 przeprowadzono badania diagnostyczne z wykorzystaniem ankiety audytoryjnej wśród rodziców dzieci 5- i 6-letnich mające na celu poznanie rodzicielskiej wizji edukacji szkolnej i określenie ważności wybranych jej elementów. Analizie ilościowo-jakościowej poddano dane empiryczne dotyczące niezbędnych, zdaniem rodziców, zmian w dzisiejszej szkole oraz kryteriów, którymi się kierują przy wyborze szkoły dla swojego dziecka. Wyniki badań wskazują na potrzebę wzmocnienia rzeczywistej roli rodziców w systemie edukacji i zbudowanie partnerstwa poprzez włączenie ich w działania wychowawcze, organizacyjne i dydaktyczne.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współpraca organizacji pozarządowych na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych

Celem artykułu jest ukazanie współpracy organizacji pozarządowych jako instrumentu wpływu na politykę społeczną o zasięgu światowym, struktury Unii Europejskiej i rządy poszczególnych państw celem kształtowania polityk służących realizacji praw osób niepełnosprawnych. Zaprezentowano przykłady konsorcjum różnego szczebla zrzeszających organizacje pozarządowe, a także ich cele i formy działania. Stwierdzono, że lobbying wykorzystujący współpracę wielu organizacji jest ważnym instrumentem wywierania wpływu na postanowienia polityki światowej, Unii Europejskiej i krajowej dotyczącej kwestii integracji społecznej osób niepełnosprawnych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podstawy filozoficzne pedagogiki serca oraz psychologiczna koncepcja człowieka Marii Łopatkowej

Pedagogika serca Marii Łopatkowej nie jest pedagogiką zawieszoną w próżni. Ma ona bowiem swe podstawy filozoficzne i psychologiczne. Podstaw tych nie trzeba się domyślać, a tym bardziej wymyślać, ponieważ autorka prezentuje je sama, mówi o nich explicite. Filozofii i psychologii nie poświęciła jednak oddzielnego miejsca, rozdziału. Ich elementy są wplecione w wielką narracje autorki o egzystencji człowieka, o jego rozwoju psychicznym i uspołecznianiu się, o celach, treściach i metodach wychowania. Ilekroć Łopatkowa analizuje jakieś zagadnienie, w warstwie teoretycznej przywołuje teorie wybitnych filozofów i psychologów, a także przedstawia własne przemyślenia. Warstwę praktyczną zaś wzbogaca licznymi przykładami swoich doświadczeń pedagogicznych, doświadczeniami wziętymi prosto z życia. Niniejszy artykuł stanowi próbę zebrania w jednym miejscu pojawiających się w pedagogice serca elementów filozoficznych i psychologicznych oraz ułożenia ich w pewną zwartą logiczną całość. W ten sposób powstał obraz filozofii i psychologii, na których ta pedagogika została oparta. Poznanie owych fundamentów umożliwia holistyczne ogarnięcie i zrozumienie egzystencjalnego, ontogenetycznego i wychowawczego przekazu tego wielkiego pedagoga.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziecko w szkole – szkoła w służbie dziecku

Artykuł skupia się na problemie podmiotowości dziecka. Odwołuje się do trzech definicji szkoły. Celem szkoły Nowego Wychowania jest odkrywanie dziecięcej podmiotowości. Szuka ona takich sposobów działania, które umożliwiają respektowanie prawidłowości rozwojowych dziecka. Pomyślana jest jako szkoła „na miarę dziecka”. Dopiero po roku 1989 idee Nowego Wychowania mogły się spełnić. Podmiotowość dziecka jest obecnie kluczową kategorią, prowadzącą do zmian w pedagogice, edukacji i systemie szkolnym. Współczesne szkolnictwo w różnym zakresie respektuje dziecięcą podmiotowość. Należy odnotować tendencję, aby łączyć ją z różnymi strukturami społecznymi – państwem, środowiskiem lokalnym, rodziną. W rezultacie pojawiają się różne modele podmiotowości dziecka, szkolnictwa i polityki edukacyjnej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Racjonalność komunikacyjna w teorii krytycznej Jürgena Habermasa i jej implikacje w sferze edukacji

W niniejszej pracy skupiam się na teorii jednego z przedstawicieli szkoły frankfurckiej, wybitnego reprezentanta jej drugiego pokolenia – Jürgena Habermasa. Szczególne miejsce w swych rozważaniach poświęcam analizie statusu racjonalności komunikacyjnej oraz jej implikacji w sferze edukacji. Jest to kategoria o tyle istotna, że za jej pomocą Habermas próbował przezwyciężyć impas, w którym znalazła się teoria krytyczna pierwszego pokolenia frankfurtczyków. Chociaż teoria Habermasa, a szczególnie jego koncepcja warunków idealnej sytuacji komunikacyjnej, spotkała się krytyką, to właśnie jego ujęcie działania komunikacyjnego stanowi jedną z najszerzej wykorzystywanych teorii w literaturze edukacyjnej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Higiena małego dziecka w świetle poradników z początku XX wieku

Celem niniejszego artykułu jest próba rekonstrukcji zaleceń kierowanych do rodziców, szczególnie matek, a także opiekunek i piastunek najmłodszych dzieci ( do 3 roku życia) w zakresie troski o ich higienę i zdrowie. Podstawę źródłową dokonanych ustaleń stanowi literatura o charakterze poradnikowym, dotycząca zdrowia i higieny, a także edukacji dziecka, opublikowana na terenie ziem polskich na początku wieku XX. Jak wynika z dokonanych ustaleń, tematyka związana z troską o zdrowie i higienę dzieci była stosunkowo często poruszana w analizowanych poradnikach na terenie wszystkich trzech zaborów. Publicyści, zdając sobie sprawę z wagi zagadnienia, jakim była troska o zdrowie dzieci, często problematyce tej poświęcali osobne rozdziały czy podrozdziały swoich prac. Podkreślić należy, że treść porad jest bardzo bogata i różnorodna. Dotyczyły one zagadnień związanych z właściwą higieną okresu ciąży, porodu, będących podstawą zdrowia dziecka, pielęgnacji i opieki nad noworodkiem i niemowlęciem, a także dzieckiem w okresie poniemowlęcym. Wskazywano, jak należy postępować w dziedzinie żywienia dziecka, ubioru, troski o czystość ciała, sugerowano, jak hartować malucha, zalecano ruch fizyczny i zabawy na powietrzu, podpowiadano, jak urządzić pokój dziecinny. W literaturze poradnikowej z zakresu zdrowia i higieny dziecka zalecano odpowiednie postępowanie w każdej niemal chorobie małego dziecka.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika