rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Skład sądu drugiej instancji w postępowaniu cywilnym

Celem artykułu jest omówienie skutków nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzonych Ustawą z dnia 28 maja 2021 r. w zakresie zmiany składu sądu w postępowaniu apelacyjnym. Nowe rozwiązania budzą liczne kontrowersje i w wielu aspektach ingerują w niezawisłość sędziowską. Po pierwsze, odwracając zasadę składów kolegialnych na rzecz jednoosobowych, nie zapewniono wystarczających gwarancji kontynuacji tak zwanychstarych spraw w niezmienionym składzie, co może naruszać zasadę niezmienności składów. Po drugie, powierzając wyłącznie czynnikowi administracyjnemu prezesowi sądu decydowanie o składzie sądu, nie zapewniono wystarczających gwarancji poszanowania niezawisłości sędziowskiej. Sprzeciw budzi decydowanie przez prezesa sądu o tym, czy zachodzi potrzeba wyznaczenia składu z uwagi na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy. Nie jest rzeczą prezesa ocenianie charakteru sprawy, którą rozstrzyga sędzia. Kwalifikowane przesłanki zaś do ustanowienia składu kolegialnego sprawią, że przedmiotowa regulacja będzie niezwykle rzadko stosowana.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Artystyczna twórczość cyborgów

Na gruncie prawa autorskiego utrwalona jest zasada, że o ochronie prawnoautorskiej możemy mówić jedynie w wypadku dzieł pochodzących od człowieka, która jest łagodzona w systemach anglosaskich poprzez wprowadzenie kategorii dzieł generowanych komputerowo. Dziś mamy do czynienia z sytuacją, w której po pierwsze, nie potrafimy precyzyjnie wskazać cech przedmiotu ochrony, i prawo autorskie boryka się z nierozwiązanym problemem z odróżnianiem utworu od innych obiektów. Po drugie, w kwestii nowych zjawisk, takich jak twórczość AI, androidów czy cyborgów, pojawiają się trudności z przypisaniem autorstwa utworu. Rodzi to zbyt wysoki z punktu widzenia efektywności prawa poziom niepewności (co do przedmiotu i podmiotu prawa autorskiego). Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska twórczości cyborgicznych artystów w kontekście dominującego w prawie autorskim antropocentrycznego podejścia do autorstwa utworu. Centralnym problemem staje się tu pytanie o autorskoprawny status dzieł, które powstają w wyniku przesunięcia granicy ludzkich możliwości, zarówno w obszarze cielesności, jak i zdolności kognitywnych.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Problematyka legalizacji nośnika reklamowego usytuowanego przy drodze publicznej w odległości mniejszej niż wymagana w ustawie o drogach publicznych

W artykule omówiono problemy związane z legalizacją nośnika reklamowego usytuowanego przy drodze publicznej w odległości mniejszej niż wymagana w ustawie o drogach publicznych. Zarówno rodzaj nośnika, jak i miejsce jego usytuowania wpływają na obowiązek zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Szczególną kwestią w tym aspekcie poruszoną jest możliwość uzyskania zezwolenia od zarządcy drogi na umieszczenie urządzenia reklamowego pomimo braku uwzględnienia minimalnych odległości reklam od zewnętrznej krawędzi jezdni w trakcie prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Mimo braku regulacji prawnej w tym zakresie, wskazano możliwe rozwiązania.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odpowiedzialność cywilna za wypadki lotnicze podmiotów innych niż użytkownik statku powietrznego

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone wskutek wypadku lotniczego to przede wszystkim odpowiedzialność przewoźnika lotniczego za szkody wyrządzone pasażerom oraz odpowiedzialność użytkownika statku powietrznego za szkody wyrządzone osobom trzecim. Możliwe jest jednak również przypisanie odpowiedzialności innym podmiotom, takim jak producent statku powietrznego, organizacja obsługowa, zarządzający lotniskiem, instytucja zapewniająca służby ruchu lotniczego czy nawet nadzór lotniczy. Artykuł analizuje możliwe podstawy odpowiedzialności tych podmiotów. Poza jego zakresem pozostaje odpowiedzialność cywilna personelu lotniczego.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zbieżność zasad leżących u podstaw mediacji w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych

Tekst stanowi studium prawnoporównawcze instytucji mediacji występującej na gruncie czterech regulacji procesowych, tj. Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a także Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadzonej na podstawie metody dogmatycznej. Analizie poddano te rozwiązania, które – zdaniem autora – pozwalają postawić tezę o daleko idącej zbieżności podstawowych, a zarazem mających normatywną proweniencję zasad rządzących tymi mediacjami. Do zasad tych zalicza się w tekście polubowność, dobrowolność (fakultatywność), powszechność, lojalność wobec stron, zasadę poufności i niejawności prowadzenia mediacji, a także bezstronności mediatora. Wspomniana zbieżność nie oznacza całkowitej homogeniczności poszczególnych rozwiązań, ani też ich niewadliwości, co wykazuje się m.in. na przykładzie art. 2591 k.p.c. oraz art. 83 § 4 k.p.a. Wskazano na zgodność krajowych rozwiązań z rozwiązaniami rekomendowanymi przez Komitet Ministrów Rady Europy.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zaskarżalność rozstrzygnięć rektora o zawieszeniu studenta w prawach

Artykuł odnosi się do problematyki zaskarżalności rozstrzygnięć rektora o zawieszeniu studenta w prawach. Autorka podejmuje próbę określenia środków zaskarżenia z których student ma prawo skorzystać i skutków ich wniesienia. Kwestią główną jest konieczność delimitacji zawieszenia studentaw prawach jako kary dyscyplinarnej orzeczonej na skutek przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego przez komisję dyscyplinarną w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przy odpowiednim stosowaniu Kodeksu postępowaniakarnego od zawieszenia jako skutek decyzji administracyjnej wydanej przez rektora uczelni przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego lub w toku postępowania dyscyplinarnego. Za punkt wyjścia uznano potrzebę określenia charakteru prawnego stosunku łączącego studenta z uczelniąjako zakładem administracyjnym zarządzanym przez rektora. Rozważania prowadzą do konieczności przyjęcia domniemania rozstrzygnięć rektora w przedmiotowej sprawie w formie decyzji administracyjnej. Dopiero przyjęcie tej optyki prowadzi do rekonstrukcji środków zaskarżenia,które umożliwiają studentowi – w odniesieniu do tych nieostatecznych – wykorzystać niedewoltywny środek ich zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wpisujący się w problematykę instancyjności poziomej albo skargę do sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wybór środka zaskarżenia ustawodawca pozostawił stronie. Aktualne pozostaje przy tym prawo studenta do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji posiadających przymiot ostateczności.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Europejski system opłat za usługi wodne jako instrument kształtowania zasady zwrotu kosztów i zasady „zanieczyszczający płaci”

Wejście w życie Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej wprowadziło nowy system opłat za usługi wodne. Wskazane tam zostały zasady: „zanieczyszczający płaci” oraz zasada zwrotu kosztów jako podstawy działań podejmowanych przez państwa członkowskie w ramach tworzonych systemów opłat za usługi wodne. Wątpliwości interpretacyjne budziły uregulowania zawarte w art. 2 pkt 38 oraz art. 9 dyrektywy. Problemami badawczymi niniejszego opracowania pozostają: określenie, jak szeroki jest margines swobodnych działań państw członkowskich Unii Europejskiej w celu ochrony wód w ramach systemu opłat za usługi wodne, a także dokonanie wykładni użytego w dyrektywie pojęcia „usługi” w kontekście zasady zwrotu kosztów oraz zasady „zanieczyszczający płaci”. Autor, na podstawie przyjętej metody badawczej, czyli wykładni prawa, poglądów doktryny, orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, formułuje tezę, że dyrektywa przewiduje mechanizm, według którego to każde państwo członkowskie Unii Europejskiej określa indywidualne sposoby korzystania z wód w systemie opłat za usługi wodne na bazie przyjętej w danym państwie definicji „usług wodnych”. System opłat za usługi wodne stanowi jedynie jeden z instrumentów prawnych kształtowania zasady zwrotu kosztów i zasady „zanieczyszczający płaci” w systemie gospodarowania wodami w państwach członkowskich, zaś zakres jego kształtowania odbywa się na podstawie kryteriów geograficznych, ekonomicznych, przyrodniczych.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Iceberg Project” ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich – czy inicjatywa ta jest zgodna z prawem międzynarodowym?

Trwający kryzys klimatyczny wymusza na państwach świata podjęcie działań zmierzających do zminimalizowania negatywnych skutków wzrostu globalnej średniej temperatury, włączając w to wyniszczające susze, podtopienia miast leżących u morskich wybrzeży, a także deficyty wody pitnej. Ostatnio pewna ambitna inicjatywa dotycząca zapewnienia ogromnych ilości zdatnej do picia wody dla całej populacji państwa, w tym wypadku Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wypłynęła od lokalnego biznesmena – Abdullaha Alsheniego, który zaplanował, aby przyholować ogromną górę lodową z Antarktydy aż do wybrzeży Emiratów. Sam plan stanowi oczywiście ogromne wyzwanie logistyczne, ale jednocześnie może rodzić pewne wątpliwości co do jego zgodności z prawem międzynarodowym. Artykuł niniejszy ma na celu odpowiedzenie na pytanie, czy działanie polegające na holowaniu góry lodowej może w istocie stanowić naruszenie przepisów prawa międzynarodowego, w tym szczególnie Układu Antarktycznego oraz prawa morza.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Określenia nieruchomości w źródłach rzymskiego prawa klasycznego

W niniejszym artykule przedstawione zostały terminy, jakie występowały w rzymskim prawie klasycznym na oznaczenie gruntu jako nieruchomości. Były używane m.in. takie określenia, jak: praedium, fundus, locus, possessio, villa, ager, solum. Ponadto prawnicy okresu klasycznego używali dla oznaczenia gruntu jako rzeczy nieruchomej jeszcze takich sformułowań jak: res quae solo continentur (tenentur) (rzeczy pozostające w związku z gruntem), czy też res solo cohaerentes (rzeczy połączone gruntem), albo po prostu res soli (nieruchomość). Natomiast termin res immobiles, oznaczający nieruchomość, pojawił się w źródłach prawa rzymskiego dopiero w okresie poklasycznym. Analiza fragmentów źródłowych prawa rzymskiego wskazuje, że zakres tych pojęć był szerszy lub węższy, co powodowało, że niekiedy pokrywały się one lub krzyżowały w swoim znaczeniu i stąd też czasami stosowane były zamiennie. Terminologia w omawianym zakresie była dość płynna, a zakres pojęciowy poszczególnych określeń juryści rzymscy precyzowali przy rozstrzyganiu poszczególnych przypadków prawnych. Zachowane źródła prawa rzymskiego wskazują, że podejmowane były wprawdzie przez jurysprudencję próby zdefiniowania poszczególnych określeń gruntu, ale kompletnego podziału na poszczególne kategorie gruntów jako nieruchomości prawnicy rzymscy do końca nie wprowadzili.

Czasopismo: Ius Novum
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
List Profesorów prawa podatkowego „Solidarność europejska wymaga unijnych podatków”

Artykuł jest tłumaczeniem na język polski tekstu Carte blanche: «La solidarité européenne passe par des impôts européens», który po raz pierwszy został opublikowany 21 kwietnia na łamach „Le Soir”: https://plus.lesoir.be/295911/article/2020-04-21/carte-blanche-la-solidarite-europeenne-passe-par-des-impots-europeens
Pierwszy polski przekład ukazał się na łamach „Przeglądu Podatkowego” 2020, nr 6: http://www.czytelniaonline.pl/magazine/16777556/2020/6/toc

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania nie oznacza zakazu optymalizacji podatkowej. Glosa krytyczna do odmowy wydania opinii zabezpieczającej z dnia 28 maja 2020 r. DKP3.8011.8.2019

28 maja 2020 r. Szef KAS odmówił wydania opinii zabezpieczającej dotyczącej możliwości rozpoznania przez podatnika straty na sprzedaży podmiotowi powiązanemu akcji spółki zależnej, których wartość znacząco spadła. Organ argumentował m.in., że dopuszczenie rozpoznania straty podatkowej na takiej sprzedaży pozostawałoby sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej. Uznał on, że sprzeczność ta wynika z faktu „żonglowania” przez podatnika aktywami w ramach grupy kapitałowej w celu aktywacji kosztów podatkowych. W niniejszej glosie krytycznej autor wskazuje, że zasadność rozstrzygnięcia Szefa KAS wydanego w analizowanej sprawie budzi wątpliwości. Podważa on w szczególności argumentację organu wskazującą, że rozpoznanie ekonomicznej straty w ramach transakcji z podmiotem powiązanym pozostaje sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Świadomość podatkowoprawna  podmiotów administracji rządowej

Artykuł podejmuje tematykę szeroko rozumianej świadomości podatkowoprawnej podmiotów administracji rządowej, co do zasady z obszaru danin publicznoprawnych. Podstawowym celem rozważań jest ukazanie, na podstawie Krajowej Administracji Skarbowej oraz pakietu ustaw pt. Podatkowy Polski Ład/Niskie Podatki, tzw. rozdźwięku pomiędzy celami deklarowanymi przez kierownictwo Krajowej Administracji Skarbowej oraz Ministerstwa Finansów a rzeczywistością. Co więcej, zasadnicza wątpliwość, którą autor próbuje wyjaśnić, sprowadza się do pytania: „Czy osoby powoływane na kierownicze stanowiska w administracji podatkowej/skarbowej powinny mieć »sprofilowane« wykształcenie oraz »ukierunkowane« doświadczenie w zakresie wymiaru, poboru i egzekucji danin publicznoprawnych?”.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag o szkodliwości konstrukcji idealnego zbiegu przestępstwa skarbowego i przestępstwa – z perspektywy karnoprocesowej

W artykule podjęto bardzo kontrowersyjny, zarówno w teorii, jak i w praktyce, problem zbiegu przestępstwa skarbowego i przestępstwa. Autor uważa tę konstrukcję za szkodliwą i naruszającą zasadę ne bis in idem. Wskazując na dominujący w orzecznictwie pogląd, że reguły wyłączania wielości ocen mają zastosowanie jedynie w wypadku zbiegu przepisów ustawy, natomiast nie stosuje się ich w razie idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 k.k.s., autor przedstawia jego ujemne następstwa w perspektywie karnoprocesowej. Ujawniają się one przede wszystkim w możliwości dwukrotnego prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie uznanej za sprawcę czynu zabronionego, realizującego ustawowe znamiona czynu zabronionego stypizowanego w Kodeksie karnym skarbowym i w innej ustawie karnej. Może to mieć szczególne negatywne skutki dla osób, które przyznają się do popełnienia przestępstwa skarbowego dlatego, że chcą skorzystać z instytucji zaniechania ukarania sprawcy i tym samym jak najszybciej zakończyć prowadzone przeciwko nim postępowanie. Osobami takimi mogą być zaś nie tylko podatnicy lub osoby zarządzające podatnikami będącymi jednostkami organizacyjnymi, lecz także księgowi czy doradcy podatkowi.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2864/17

Z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. h i art. 16 pkt 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika, że wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych są przekazywane na rachunek budżetu gminy, na której obszarze znajduje się siedziba przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części. Zgodnie z art. 11 tej ustawy środki te organ podatkowy przekazuje na rachunek budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego w terminie 14 dni od dnia, w którym wpłynęły one na rachunek urzędu skarbowego. Podziału środków z tytułu tego podatku dokonuje notariusz jako płatnik (art. 8 Ordynacji podatkowej), sporządzając deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego podatku przez płatnika, w tym także informację (będącą deklaracją podatkową w rozumieniu art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej) o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom. Z powyższych regulacji wynika, że informacja – jako deklaracja – podlega czynnościom sprawdzającym z art. 272 i następnych Ordynacji podatkowej. Jest ona poza tym czynnością materialno-techniczną (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), przez co gmina, która otrzymała mniej środków pieniężnych z podatku od czynności cywilnoprawnych, a chce skorzystać z uprawnienia do zakwestionowania tego podziału, może jako strona (art. 133 § 1 o.p.) tego postępowania o przekazaniu złożyć skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd sądu o braku drogi sądowoadministracyjnej w tej kwestii i odsyłający gminę na drogę postępowania przed sądem powszechnym jest błędny, nie uwzględnia bowiem powyższych regulacji prawnych i nie dostrzega, że nie są one tożsame z procedurą podziału środków należnych gminom z tytułu podatków dochodowych.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pozorna rysa na obliczu Temidy

Artykuł stanowi polemikę z tekstem A. Gomułowicza pt. Rysa na obliczu Temidy („Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2022, nr 2, s. 29–38), który jest krytyczną, acz swoistą glosą do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r. (III FSK 3626/21) odnoszącego się do powołań sędziowskich (asesorskich) z udziałem obecnej KRS. Jest to glosa napisana w formie publicystyki prawniczej, połączonej dodatkowo z wykładem prawa konstytucyjnego, którego precyzja pozostawia wiele do życzenia. W efekcie w artykule pojawia się szereg tez stawianych nader swobodnie, co czyni je bardziej zbiorem refleksji luźno zainspirowanych wyrokiem NSA niż spójnym prawniczo wywodem (np. dotyczących testu Astradsson), albo tez stawianych z pominięciem dorobku orzeczniczego Trybunału Konstytucyjnego oraz doktryny prawa konstytucyjnego (np. w odniesieniu do prerogatywy Prezydenta RP). W rezultacie uznać należy, że autor nazbyt pobieżnie traktuje podjętą w wyroku NSA problematykę – raczej ogłasza tylko swoje przekonania, niż próbuje je udowadniać. W ten sposób jednak nie ma szans zbliżenia się do prawdy, którą – jak deklaruje – ceni sobie bardziej od przyjaźni.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O (nie)sprawiedliwym podatku dochodowym od osób fizycznych. Refleksje na marginesie książki Adama Mariańskiego, (Nie)sprawiedliwy polski podatek dochodowy od osób fizycznych, Warszawa 2021, ss. 406

Artykuł zawiera omówienie książki A. Mariańskiego pt. (Nie)sprawiedliwy polski podatek dochodowy od osób fizycznych. Obok uwag natury recenzyjnej umieszczono w nim wiele spostrzeżeń i opinii na temat kluczowych kwestii opodatkowania dochodu, takich jak zasada sprawiedliwości podatkowej czy zasada zdolności do świadczenia podatkowego. Poruszono także zagadnienie polityki orzeczniczej polskich sądów podatkowych w sprawach dotyczących opodatkowania dochodów.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Sprzedaż licytacyjna a przesłanki zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług

Celem artykułu jest ustalenie warunków nałożenia obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług na komornika dokumentującego dokonaną sprzedaż licytacyjną fakturą VAT w sytuacji, w której organ podatkowy uznaje, że faktura ta nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Artykuł koncentruje się na sankcyjno-prewencyjnym charakterze prawnym normy z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście prawnej roli komornika w systemie poboru tego podatku w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wpływ struktury stawek podatku akcyzowego na rynek poszczególnych wyrobów akcyzowych

System poboru akcyzy w Unii Europejskiej, a także w Polsce, oparty głównie na procedurze zawieszenia poboru akcyzy, jest najszczelniejszym systemem poboru podatków. Bardzo duży wpływ na rynek wyrobów akcyzowych ma ustalenie stawek podatku akcyzowego na alkohol etylowy, piwo, wino i napoje fermentowane oraz papierosy, tytoń do palenia czy wyroby nowatorskie do 2027 r. (na okres pięciu lat). W przypadku napojów alkoholowych ustalone stawki akcyzy utrzymują relację stawki podatkowej między napojami wysokoprocentowymi, takimi jak wódka, a napojami niskoprocentowymi, takimi jak piwo i wino. Jednak ze względu na dużą wrażliwość na zmiany cen w przypadku relatywnie tanich pojedynczych napojów niskoalkoholowych, takich jak piwo, ich spożycie może być ograniczone kosztem napojów wysokoalkoholowych. W przypadku wyrobów tytoniowych, a zwłaszcza papierosów, relacja obciążenia akcyzą papierosów tanich do drogich zostanie utrzymana w dłuższej perspektywie, ponieważ po pierwszym roku obowiązywania nowych stawek równomierny wzrost opłaty będzie wynikał z zastosowania wyższej stawki kwotowej. Jednakże w odniesieniu do produktów alternatywnych dla papierosów, takich jak e-papierosy i produkty nowatorskie, taka równowaga nie została zachowana, ponieważ stawki dla wyrobów nowatorskich znacznie wzrosły, podczas gdy stawki dla e-papierosów pozostały niezmienione. Stawki na tradycyjne papierosy również pozostały niezmienione w pierwszym roku, zwiększono jedynie stawkę minimalną, ale w mniejszym stopniu niż inflacja. W rezultacie nawet papierosy objęte tą minimalną stawką są realnie nie mniej dostępne ekonomicznie. Ponadto rynek nadal oferuje papierosy po cenach znacznie niższych od średniej ważonej wartości papierosów w poprzednim roku. Na strukturę rynku nie powinny jednak wpływać planowane podwyżki stawek podatku akcyzowego na tytoń do palenia, wyroby innowacyjne i papierosy, począwszy od 2023 r., ponieważ rosną one równo (poza e-papierosami) o 10% na wszystkie produkty i są realizowane poprzez zwiększenie stawki kwotowej.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dobra wiara w prawie podatkowym. Rozważania na gruncie art. 58a Ordynacji podatkowej

Artykuł podejmuje problematykę dobrej wiary w aspekcie regulacji art. 58a Ordynacji podatkowej, wprowadzającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe związane z przepisami antyabuzywnymi – klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Autorka, dokonując analizy normatywnej instytucji dobrej wiary z art. 58a Ordynacji podatkowej jako przesłanki mogącej uwolnić podatnika od dodatkowego zobowiązania podatkowego, rozważa znaczenie tego pojęcia oraz jego relację w odniesieniu do orzeczniczej koncepcji dobrej wiary funkcjonującej w obszarze wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Wskazuje również, że z uwagi na niedookreśloność terminu „dobra wiara” stanowi ona elastyczną formę stosowania prawa podatkowego, właściwą dla neopozytywizmu prawniczego.

Czasopismo: Kwartalnik Prawa Podatkowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne