rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O umiejętnościach niezbędnych doradcom kariery XXI wieku w perspektywie integrowania nauczania z doradztwem (Guidance Oriented Approach to Learning, GOAL)

Obecne zmiany w społecznej organizacji pracy wymagają ponownego przemyślenia praktyk stosowanych w poradnictwie. W dziedzinie poradnictwa kariery zwanej Life Design (Projektowanie Życia), opartej na teoriach: „Konstruowania JA” opracowanej przez Jeana Guicharda i „Konstruowania kariery” autorstwa Marka Savickasa, dąży się do stworzenia obejmujących całe życie, holistycznych, kontekstowych i profilaktycznych ram pomocy, będącej w stanie sprostać współczesnym wyzwaniom dzięki skupieniu się na rozwoju indywidualnym realizowanym poprzez nadawane znaczenia tworzonym przez siebie dyskursom. Niniejszy artykuł podkreśla rolę, jaką odgrywa w realizacji tych wyzwań i celów szkoła. Na podstawie koncepcji Life Design oraz społeczno-poznawczej teorii uczenia się przedstawiamy - pod nazwą Guidance Oriented Approach to Learning (GOAL) - ramy projektu wdrażania pomocy opartej na logice towarzyszenia w rozwoju osobistym, nie zaś logice selekcji, przypisywanej procesom poradnictwa zawodowego wcześniej realizowanego w szkołach. Ramy te stanowią podwaliny umożliwiające zidentyfikowanie metod sprzyjających rozwijaniu takich umiejętności konstruowania kariery przez uczniów, które będą adekwatne do kompleksowych wyzwań, przed jakimi stanie przyszłe pokolenie w XXI wieku. Jednocześnie dostarczają one wskazówek w zakresie opracowywania adekwatnych narzędzi edukacyjnych, zorientowanych na upodmiotowienie uczniów jako obywateli rozumiejących i kształtujących społeczeństwo oraz refleksyjnie dokonujących wyborów osobistego rozwoju.  

Czasopismo: Studia Poradoznawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, psychologia
Narracja a biograficzna perspektywa badawcza

Badacze biografii zauważają wzrost liczby prac odwołujących się do badań biograficznych, przy jednoczesnym spadku ich wartości poznawczej. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy jest nietrafne przekonanie o ich łatwości, wynikające z przenoszenia na grunt badań naukowych oczywistości naturalnego nastawienia. Źródeł inspiracji do staranniejszego namysłu nad pedagogicznymi badaniami biograficznymi autorka artykułu poszukuje w koncepcjach narracji, w pracach literaturoznawców. Autorka przedstawia dwa odmienne sposoby rozumienia narracji. Pierwsze – przyjmujące założenia strukturalizmu (narracje jako kody fabularne wypowiedzi prozatorskich). Drugie – będące konsekwencją teoretycznej ekspansji pojęcia na całą dziedzinę nauk humanistycznych i część nauk społecznych – ujmujące narrację jako ludzką zdolność organizowania zdarzeń i działań w całościowe, rozwijające się w czasie struktury. Takie rozumienie narracji wiąże się z przebiegiem życia i jego relacjonowaniem, a tym samym z badaniami biograficznymi.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Pedagogiczne badania biograficzne w Niemczech

Badania biograficzne w naukach o wychowaniu, stosując swoją metodologię i metody, analizują procesy uczenia się, wychowania, kształtowania i socjalizacji, by móc na ich podstawie uzasadnić relacje między człowiekiem i kształtowaniem oraz pedagogicznym działaniem i refleksją nad przedmiotem. W artykule przedstawiono kierunki historycznego rozwoju, począwszy od Oświecenia, przez empiryczny zwrot ku codzienności, po ugruntowanie badań biograficznych w XX. w., a także współczesne pola badawcze w naukach o wychowaniu wraz z metodologiczno-metodycznymi koncepcjami.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
O badaniach biograficznych krytycznie

W naukach społecznych i humanistycznych widzimy różnorodność podejść do badań biograficznych. Powstaje więc pytanie, które z tych podejść są właściwe, a które nie? Które warto stosować i dlaczego? Artykuł ten podejmuje zagadnienie badań biograficznych z punktu widzenia krytycznego, szczególnie w czasie, kiedy różnorodność podejść, koncepcji i perspektyw może sprawiać trudności nowicjuszom w stosowaniu tej metody. Wieloletnie posługiwanie się metodą biograficzną pozwala mi spojrzeć na własną działalność badawczą krytycznie i zastanawiać się, jak stosowanie metody abdukcyjnej do generowania teorii dotyczącej konstruowania i rekonstruowania tożsamości nietradycyjnych studentów w szkolnictwie wyższym w Szwecji jest możliwe i jakie są tego konsekwencje. Artykuł ten stara się pokazać początki metody biograficznej, usytuować ją w kontekście nauk społecznych, zastanowić się nad różnymi podejściami, pułapkami oraz zaletami i wadami tej metody. Równocześnie przedstawia problemy w stosowaniu metody wywiadu biograficznego, doboru próby, zagadnień etycznych oraz analizy danych, jak i konceptualizacji danych oraz tworzenia typologii na przykładzie własnych badań.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rozwijanie kompetencji kulturalnych dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną – projekt naukowy „Kulturalni w Toruniu”

Kompetencje kulturalne są składową kompetencji społecznych, których rozwijanie jest istotnym zadaniem w życiu człowieka. Celem badania było ukazanie rozwoju kompetencji kulturalnych dorosłych osób z umiarkowaną oraz znaczną niepełnosprawnością intelektualną dzięki ich uczestnictwu w wydarzeniach kulturalnych. Badanie zostało przeprowadzone w ramach naukowego projektu grantowego „Kulturalni w Toruniu”. Celem praktycznym projektu było zdobycie nowych kompetencji społecznych, w tym kulturalnych, przez dorosłe osoby z umiarkowaną oraz znaczną niepełnosprawnością intelektualną poprzez ich czynny udział w wydarzeniach kulturalnych. Podczas trwania projektu zrealizowano badania wstępne oraz badania końcowe dotyczące kompetencji kulturalnych uczestników projektu z wykorzystaniem wywiadu częściowo ustrukturyzowanego, obserwacji uczestniczącej oraz Kwestionariusza Kompetencji Społeczno-Zawodowych (KKSZ) dla ONU i ich opiekunów. W projekcie uczestniczyło pięć dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną, którzy wzięli udział w – samodzielnie wybranych – jedenastu wydarzeniach kulturalnych. Wyniki badań wykazały zmiany w definiowaniu pojęcia kultura przez uczestników badań, poszerzenie ich wiedzy dotyczącej miejsc związanych z kulturą, zdobycie nowych umiejętności praktycznych podczas uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych, a także rozwój umiejętności decyzyjnych. Rezultaty potwierdzają, iż uczestnictwo w kulturze oddziałuje na kompetencje społeczne.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
„Nienawidzę tej szkoły!” O odrzuceniu, niezrozumieniu i o tym, jak wiele zależy od człowieka

Historia Krzysia, odtworzona przez Autorkę na podstawie rozmów z jej koleżanką, pokazuje sytuację „klasowego głupka”. Chłopca z podejrzeniem ADHD, u którego przez kilka lat lekarze nie potrafili postawić jednoznacznej diagnozy. Jak wielu „Innych”, Krzyś doświadczył odrzucenia przez część nauczycieli, rówieśników i ich rodziców oraz niektórych członków rodziny. Wcześnie poznał smak samotności, niezrozumienia, agresji, lęku przed szkołą, upokorzenia, bezradności. Opowieść o Krzysiu i jego szkolnych problemach pokazuje, jak różne mogą być postawy osób związanych ze szkołą wobec dziecka postrzeganego jako „Inny”. Jak wiele zależy od człowieka i jego wrażliwości, umiejętności dostrzegania problemów i chęci spieszenia z pomocą. Opowieść ta jest też punktem wyjścia do refleksji nad modelem relacji uczeń – nauczyciel w szkole masowej i alternatywami dla niego, a także nad funkcjonowaniem szkół w społeczeństwie hołdującym kulturze upokarzania, wrogości i odrzucenia.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Udane procesy kształtowania w społeczeństwie sprzeczności. Możliwości oporu i rozsądku

Punktem wyjścia analiz jest przekonanie o związku pomiędzy stosunkami społecznymi i możliwościami kształtowania się ludzi. Autor uzasadnia ten pogląd, powołując się na analizy innych teoretyków. W tym kontekście stawia pytanie o możliwości udanego dorastania i kształtowania się dzieci i młodzieży w społeczeństwach kapitalistycznych, gdzie podważana jest zasada równości ludzi i promowany jest egoizm, który stanowi podstawę wymiany rynkowej. Materiałem, w którym autor odnajduje egzemplifikacje powiązań między indywidualnym rozwojem dzieci a warunkami, w jakich żyją, jest książka Harper Lee Zabić drozda. Powieść napisana jest z perspektywy małej dziewczynki i oddaje znaczące dla jej biografii doświadczenia z dwóch lat życia. Autor rekonstruuje warunki i procesy kształtowania się dwójki rodzeństwa, zwracając m.in. uwagę na to, jak tworzy się opór jako postawa i jako potencjał działania alternatywnego wobec nacisków społecznych. Przywołując doświadczenia historyczne (rasizmu, faszyzmu, stalinizmu), autor przypomina, że szukanie więzi wyrażające się w ślepym podporządkowaniu władzy państwa, partii albo wodza pociągało za sobą tragiczne dla ludzkości skutki.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sprawozdanie z konferencji: Rodzina w systemie wsparcia społecznego i pomocy osobom z problemem alkoholowym (Łódź, 23 maja 2019, Wydział Nauk o Wychowaniu, UŁ)

W dniu 23 maja 2019 r. na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Rodzina w systemie wsparcia społecznego i pomocy osobom z problemem alkoholowym”, zorganizowana przez Pracownię Pedagogiki Specjalnej, w ramach realizowanego projektu jako Zadanie „Wspieranie badań naukowych w obszarze problemów wynikających z używania alkoholu” finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016–2020. Celem konferencji było stworzenie przestrzeni pozwalającej na wymianę doświadczeń przedstawicieli środowiska naukowego, instytucji publicznych i organizacji pozarządowych zajmujących się wsparciem rodziny z problemem uzależnienia od alkoholu.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Narracyjne uczenie się człowieka dorosłego. Założenia teoretyczne

W tekście przedstawiono zarys teorii narracyjnego uczenia się opracowanej przez M. Carolyn Clark i Marshę Rossiter. Teoria oparta jest na założeniu, że ludzie rozumieją nie tylko siebie, ale także zmiany zachodzące w biegu ich życia w sposób narracyjny. Narracje są unikalnym sposobem nadawania znaczenia doświadczeniom życiowym. W ujęciu autorek narracyjne uczenie się stanowi ramę do rozważań w dwojakim sensie: 1) uczenie się poprzez historie (tj. słuchanie historii, opowiadanie historii i rozpoznawanie historii), 2) konceptualizacja uczenia się jako procesu narracyjnego.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sprawozdanie: Przyczyny, decyzje, interwencje – ogólnopolskie seminarium dotyczące przyczyn, form i narzędzi wsparcia w kryzysie bezdomności młodzieży i młodych dorosłych (Kazimierz Dolny 19–21 maja 2019)

W maju 2019 r. odbyło się seminarium „Przyczyny, decyzje, interwencje – ogólnopolskie seminarium dotyczące przyczyn, form i narzędzi wsparcia w kryzysie bezdomności młodzieży i młodych dorosłych”, którego głównym organizatorem była Fundacja po DRUGIE. Specjaliści ze służb reintegracji społecznej spotkali się w Kazimierzu Dolnym, by omówić zjawisko kryzysu bezdomności młodzieży i młodych dorosłych, zwłaszcza wśród osób opuszczających instytucje opiekuńczo-wychowawcze oraz resocjalizacyjne. Dlaczego wciąż spotykamy się z tym, iż nastolatkowie żyją na ulicy? Czy system rzeczywiście wspiera ich w sposób prawidłowy? Na to pytanie starali się odpowiedzieć prelegenci seminarium, wspierając się doświadczeniami uczestników spotkania, którzy na co dzień pracują z młodzieżą, której losy po wyjściu z placówki często koncentrują się na przetrwaniu na ulicy – bez wsparcia oraz możliwości na rozwiązanie kryzysu.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Badacz wobec doświadczeń dorosłych w kontekście biograficznej perspektywy badawczej

Przyglądając się współczesnym praktykom badawczym realizowanym w obszarze nauk społecznych, można dostrzec wyraźne zainteresowanie biografią. Obserwacja losów jednostek, (roz)poznawanie mikroświatów społecznych z perspektywy indywidualnych biografii, a także analiza i poszukiwanie znaczeń indywidualnych doświadczeń życiowych człowieka cieszy się dużym zainteresowaniem, ale również zaufaniem wśród badaczy. Można także dostrzec, iż badacze z coraz większą uwagą i rozwagą zastanawiają się nad prawomocnością i poprawnością metodologiczną realizowanych przez siebie projektów, co jest szczególnie ważne w sytuacji konieczności problematyzowania i dookreślania tożsamości metodologicznej podejścia biograficznego. Niniejszy tekst jest głosem w dyskusji na temat rodzajów tzw. badań biograficznych realizowanych w obszarze andragogiki oraz ich istoty. Punktem wyjścia jest postrzeganie badań z wykorzystaniem biografii przez pryzmat biograficznej perspektywy badawczej, która przyjmować może przynajmniej trzy formy. Są nimi: podejście biograficzne, podejście auto/biograficzne i podejście autobiograficzne. Osią rozważań staje się refleksja związana z dookreśleniem poszczególnych podejść w odniesieniu do konkretnych projektów badawczych, z uwzględnieniem specyficznej roli/ról, jaką pełni w nich badacz. W tekście zostaje również zasygnalizowany wątek odnoszący się do rozumienia procesu badawczego z perspektywy procesu uczenia się. Źródłem podejmowanych rozważań są indywidualne doświadczenia badaczek, płynące z realizacji projektu, w którym wykorzystano podejście auto/biograficzne.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Uczenie się z własnej biografii jako egzemplifikacja biograficznego uczenia się

Artykuł odnosi się do wyników projektu dotyczącego badania biografii, realizowanego w latach 2008–2010, pod nazwą „Uczenie się z własnej biografii”. Uczenie się z własnej biografii stanowi egzemplifikację biograficznego uczenia się. Tekst prezentuje wyniki badań projektowych opisujące uczenie się z własnej biografii w perspektywie: ontologicznej, epistemologicznej, metodologicznej i metodycznej; ukazuje człowieka jako istotę biograficzną. Przedstawia proces badania/poznawania własnej biografii oraz proces poznawania (rzeczywistości) poprzez biografię. Prezentuje trzy konteksty rozumienia i doświadczania uczenia się z własnej biografii. Zawiera metodyczne odniesienia dla edukacji dorosłych.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
(Nie)bezpieczna rodzina – kalejdoskop (dys)funkcji

Artykuł traktuje o sytuacji współczesnych rodzin, ich problemach, uwikłaniach kryzysowych oraz możliwościach niesienia im pomocy. Autorka artykułu rozważa sytuację rodzin dotkniętych dysfunkcją lub polidysfunkcją, nieradzących sobie w obliczu narastającego kryzysu wieloproblemowego. Dokonuje przeglądu badań nad tego typu rodzinami. Odnosi się do aktualnie prowadzonej polityki prorodzinnej i wskazuje na alternatywne możliwości udzielania pomocy rodzinom w wychodzeniu z zapaści polidysfunkcyjnej. Za szczególnie ważne uznaje wspomaganie holistyczne, uwzględniające zwłaszcza poddawanie tego typu rodzin treningom kompetencyjnym indywidualnym i grupowym.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Czy rzeczywiście jesteśmy skazani na edukacyjną porażkę? Pedagogika jako narzędzie wyzwolenia uciśnionych tego świata

W tym artykule reprezentuję radykalne podejście do władającego kapitalistycznego systemu eksploatacji. Celem mojej analizy jest wydobycie z pedagogiki krytycznej jej konstytutywnych elementów, żeby podważyć bazowe założenia społeczeństwa napędzanego pragnieniem ciągłego zysku. Henry Giroux i Peter McLaren jako dwaj radykalni myśliciele pokazują nam drogę, w ramach której możemy odebrać edukację z rąk ciemiężycieli. To nie jest łatwe zadanie, ale może być dokonane, jeśli podważymy obecny system za pomocą wywrotowych praktyk. W tym zadaniu kluczowa rola musi przypaść nauczycielom, którzy powinni brać pod uwagę obecność w klasie szkolnej różnych narracji kulturowych. Klasa szkolna nie jest neutralnym miejscem, w którym nauczyciel przekazuje obiektywną wiedzę, ale również przestrzenią, w której możemy zamknąć bądź otworzyć uczniom ścieżkę prowadzącą do ich wyzwolenia poprzez pokazanie im, jak przestrzeń społeczna w ich wspólnotach jest konstruowana poprzez relacje oparte na dominujących formach władzy i wiedzy. Nauczyciele, którzy są świadomi tego, w jaki sposób szkoła skutecznie realizuje swój ukryty program podporządkowania umysłów swoich uczniów, mogą zapobiegać jego realizacji poprzez wdrażanie alternatywnych strategii nauczania. Podsumowując: szkolna klasa jest bardzo ważnym miejscem, w którym możemy zniewolić bądź wyzwolić uczniów poprzez pokazanie im krytycznej perspektywy w stosunku do obecnego systemu kapitalistycznego – jaką proponuje nam marksistowska teoria i praktyka. Tym sposobem osiągniemy kamień milowy w transformacyjnym procesie prowadzącym uciśnionych do rozpoznania ich podległej pozycji w kulturze dominującej, co umożliwi im świadome organizowanie się w walce o wolność.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Młodzież w kryzysie – doświadczenie zaniedbania wśród adolescentek i adolescentów jako „zaniedbany” obszar teorii i badań

Doświadczanie przemocy ze strony rodziców – także jednej z form przemocy, jaką jest zaniedbanie – przyczynić się może do poważnego kryzysu emocjonalnego, silnie obciążającego pozytywny rozwój w okresie dorastania i ograniczający możliwości radzenia sobie z zadaniami rozwojowymi. Niestety nadal istnieją wątpliwości co do właściwego zdefiniowania zaniedbania młodzieży. Dostępne dane wskazują, że zaniedbanie nastolatków należy odróżnić od zaniedbania młodszych dzieci ze względu na różnice w potrzebach tych grup wiekowych, a co za tym idzie różnice w zachowaniach rodzicielskich wspierających rozwój oraz takich, które stanowią zagrożenie dla realizacji potrzeb młodych ludzi. Analiza dostępnej literatury świadczy o istnieniu luk w wiedzy na temat rozpowszechnienia zaniedbania wśród młodzieży oraz przyczyn i konsekwencji zaniedbania.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Douglas Barnes ponownie odczytany…

Douglas Barnes porusza problem kształtowania kultury porozumiewania się w klasie szkolnej. Głównym przesłaniem publikacji jest stwierdzenie, że „mowa umożliwia nam kierowanie myśleniem”. Autor, powtarzając za Edwardem Sapirem, przypisuje mowie zdolność generowania nowych znaczeń (Sapir 1985), a przytaczając Lwa Wygotskiego – przedstawia mowę jako narzędzie umożliwiające kierowanie działaniem i wyjaśnianiem świata (Vygotski 1962). Język umożliwia refleksję, ponieważ pozwala nam przedstawić sobie nasze spostrzeżenia i wnioski w taki sposób, że możemy spojrzeć na nie jako dostępne modyfikacje w świetle naszych ważniejszych celów (Cook-Gumperz 1973). Technologie informacyjne otwierają dziś możliwości, które pozwalają na szerokie zastosowanie idei głoszonych przez Barnesa, Brunera, a nurt konstruktywizmu krytycznego reprezentowanego w artykule przez Stanisława Dylaka (2013), Wojciechowskiego, Cellarego (2013) jest szansą dającą polskiej szkole nowoczesną dydaktykę i otwarcie się na kształcenie absolwenta, który będzie potrafił odnaleźć się i funkcjonować w przyszłym, nieznanym, cyfrowym świecie.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Programy resocjalizacyjne realizowane w polskich zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz ich ewaluacja

Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej scharakteryzowano rodzaje programów resocjalizacyjnych realizowanych w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich na terenie całego kraju. Bogactwu pomysłów, wielkiej różnorodności, szeroko realizowanej współpracy ze środowiskiem otwartym nie towarzyszy równie wysoki poziom ewaluacji programów. Autorzy prezentowanych programów, pisząc o efektywności resocjalizacyjnej swoich programów (jej analizie poświęcona jest część druga tekstu), powołują się na następujące jej wskaźniki: nabycie przez wychowanków określonej wiedzy, nowych i przydatnych umiejętności oraz określonych kompetencji społecznych. Odnotowanie tych wskaźników jest dla autorów programów jednoznaczne z uzyskaniem satysfakcjonującego rezultatu w procesie resocjalizacji. Formą rejestracji wskaźników jest w większości przypadków zastosowanie obserwacji niekontrolowanej (niestandaryzowanej). Tylko 9 programów na 59 posiadało formę ewaluacji opartą o narzędzia, które nie są obarczone takimi niedostatkami metodologicznymi, jak obserwacja niekontrolowana i były to: ankieta, test oraz studium indywidualnych przypadków. 9 programów nie posiadało żadnej formy ewaluacji, zaś w 20 zastosowano obserwację żywiołową (potoczną).

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia