rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Porównanie zasilania infiltracyjnego oszacowanego za pomocą zintegrowanego modelu zlewni z rozwiązaniem zadania odwrotnego

Modelowanie przepływu wód podziemnych jest jednym z podstawowych narzędzi współczesnej hydrogeologii. Głównym jego zastosowaniem jest wyznaczanie rozkładu przestrzennego oraz dynamiki wysokości hydraulicznej, co przy zalożeniu znajomości zasilania infiltracyjnego pozwala na szacowanie zasobów wód podziemnych. Używając zintegrowanych modeli przepływu wody w skali zlewni, takich jak MIKESHE produkcji DHI, możliwe jest wyznaczenie zasilania infiltracyjnego rozumianego jako strumień wymiany wody między strefami aeracji i saturacji. Możliwe jest także podejście odwrotne, polegające na szacowaniu zasilania na podstawie kształtu zwierciadła wód podziemnych.W artykule porównano strumienie zasilania infiltracyjnego wyznaczone za pomocą modelu zintegrowanego z rozwiązaniem zadania odwrotnego zaproponowanego przez Allisona (1988).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza pracy ujęcia infiltracyjnego w warunkach suszy hydrologicznej

Przedstawiono wyniki obliczeń numerycznych przepływu wody w warstwie wodonośnej ujęcia infiltracyjnego. Do rozwiązania problemu wykorzystano równanie filtracji wody ze swobodnym zwierciadłem wody. W obliczeniach w warunkach nieustalonych warunek początkowy obliczono przy założeniu dopuszczalnej wydajności ujęcia (100 000 m3/d). Jako warunek brzegowy przyjęto funkcję wahania poziomu zwierciadła wody w stawach infiltracyjnych w czasie. Obliczenia wykonano dla okresu 10 dni od momentu odcięcia zasilania ujęcia z Brdy, wynikającego z okresu suszy albo skażenia wody płynącej. W artykule przedstawiono rozwiązanie dla 7 dni, ponieważ dla dłuższego okresu należy wykonać nowy model pracy ujęcia infiltracyjnego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena dystrybucji arsenu w wybranych wodach leczniczych Sudetów na podstawie filtracji membranowej i modelowania specjacyjnego

Filtracja membranowa wybranych sudeckich wód leczniczych przez filtry o różnych rozmiarach porów (od 0,1 do 180 micro/m) pozwoliła zilustrować dystrybucję arsenu w wodzie wywołaną obecnością faz (roztwór, koloidy, zawiesiny) o różnych rozmiarach cząstek. Modelowanie specjacyjne wskazuje, że w większości wód specjacje arsenu (V) przeważają nad specjacjami arsenu (III). Badane wody lecznicze są zwykle w widocznej równowadze redoks dla pary As(V) / As(III).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza stanów wód podziemnych na obszarach podmokłych na przykładzie obserwacji w Kampinoskim Parku Narodowym

System monitoringu wód podziemnych KPN II funkcjonuje w Kampinoskim Parku Narodowym od 1998 r. W artykule przedstawiono analizę danych z 20 punktów monitoringowych usytuowanych na obszarach podmokłych (259 obserwacji w każdym punkcie). W celu charakterystyki zmian stanów podziemnych, na podstawie 10-letniego okresu obserwacji policzono podstawowe parametry statystyczne, w tym linie trendu zmian. W punktach monitoringowych obserwuje się zarówno tendencje podnoszenia się (6 punktów), jak i obniżania stanów wód podziemnych (14 punktów), zmiany sezonowe są ściśle związane z wysokością opadów atmosferycznych. Uzyskane rezultaty potwierdzają, że na stany wód podziemnych w obszarach bagiennych wpływa wiele nakładających się czynników. Zmiany i prognozowanie stanów wód podziemnych przeanalizowano także w świetle możliwych zmian klimatycznych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ skali rozpoznania na ocenę podatności wód podziemnych na zanieczyszczenia na przykładzie badań w Kampinoskim Parku Narodowym

Mapy podatności naturalnej wód podziemnych na zanieczyszczenia stanowią wizualizację oceny podatności wód podziemnych na zanieczyszczenia. Są one jednym z najważniejszych elementów uwzględnianych przy podejmowaniu decyzji odnośnie zagospodarowania terenu i obiektów potencjalnie uciążliwych dla środowiska. Badania podatności wód podziemnych na zanieczyszczenia zostały przeprowadzone na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego (skala regionalna) oraz na wytypowanym poligonie w pobliżu Wiktorowa w Kampinoskim Parku Narodowym (około 30 km2) w skali lokalnej. Ocenę podatności naturalnej przeprowadzono przy zastosowaniu zmodyfikowanej metody DRASTIC oraz na podstawie szacunku czasu przesączania się zanieczyszczeń konserwatywnych. Uzyskane rezultaty wskazują, że rezultat oceny zależy od wykorzystanej metody, stopnia rozpoznania warunków hydrogeologicznych, zastosowanych uproszczeń oraz wyznaczonego celu badań.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Identyfikacja parametrów hydrogeologicznych na podstawie modelowania krzywej przejścia w środowisku MATLAB

W badaniach przeprowadzonych w skali laboratoryjnej wykonano serię eksperymentów kolumnowych w trzech wymiarach kolumn oraz z dwoma rodzajami znaczników. W wyniku doświadczeń zarejestrowano krzywe przejścia, przedstawiające zmienność koncentracji znacznika w funkcji czasu. Zachodzące podczas eksperymentów kolumnowych procesy filtracji oraz migracji opisano za pomocą równań matematycznych. Przeprowadzono badania parametryczne dla przyjętego modelu matematycznego, wykorzystując rozwiązania numeryczne metodą elementów skończonych. Identyfikację parametrów hydrogeologicznych wykonano nową metodą, wykorzystującą optymalizację numerycznąi funkcję wbudowaną w środowisku obliczeniowym MATLAB. Przedyskutowano wyniki przeprowadzonej indetyfikacji parametrów hydrogeologicznych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena wpływu zmiany próbobiorcy na niepewność związaną z opróbowaniem w monitoringu wód podziemnych

Dyrektywy Unii Europejskiej RDW (2000) oraz DWP (2006) nakładają na państwa członkowskie konieczność oszacowania niepewności (poziomu ufności) i dokładności, również związanych z procesem opróbowania, otrzymanych w ramach monitoringu wyników. W niniejszej pracy dokonano oceny wpływu zmiany próbobiorcy na niepewność związaną z opróbowaniem. W tym celu wykonano dwie serie opróbowania wód podziemnych ze zdroju Królewskiego w Krakowie. Dwóch próbobiorców (J i K) pobierało w taki sam sposób próbki kontrolne (normalne i dublowane), które następnie były analizowane w tym samym laboratorium za pomocą takiej samej metody (PN-EN ISO 17294-2:2006, PN-EN ISO 17294-1:2007). Laboratorium ma wdrożony system jakości zgodny z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005. Oszacowanie niepewności całkowitej i jej składowych przeprowadzono oddzielnie dla każdego próbobiorcy. Szczegółowej analizie poddano wyniki oznaczeń żelaza (granica oznaczalności żelaza metodą ICP-MS wynosi 0.01 mg/1). W celu identyfikacji obserwacji odstających wykorzystano wykres rozrzutu oraz karty: rozstępu i różnic (NORDTEST, 2006). Do obliczenia wariancji całkowitej, udziałów wariancji geochemicznej, opróbowania i analitycznej oraz niepewności standardowej (u), rozszerzonej (U) i względnej (U') wykorzystano program ROBAN. W obu przypadkach (seria J i K) dominuje wariancja geochemiczna. Niepewność związana z opróbowaniem wynosi dla serii J 13% (przy średniej zawartości żelaza w analizowanych próbkach 775,69 micro/g/1), a niepewność całkowita 50,42%. (f391,10 micro/g/I). W przypadku serii K, niepewność związana z opróbowaniem ma mniejszą wartość - 4% (przy średniej zawartości żelaza 890,18 micro/g/1), podobnie jak niepewność całkowita - 30,32% (f269,90 micro/g/1). W obu przypadkach oszacowana dla stężeń żelaza ze zdroju Królewskiego w Krakowie niepewność całkowita nie będzie wpływać na ocenę stanu chemicznego.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Budowa modeli przepływu z wykorzystaniem danych infrastruktury geoinformacyjnej INSPIRE

Tradycyjne podejście do metodyki modelowania przepływu wody podziemnej ma niekorzystny wpływ na obecny rozwój tego działu hydrogeologii. Konsekwencją tego jest traktowanie danych wejściowych i wynikowych modeli jako „poprodukcyjne” pozostałości prac, których podstawowym celem jest papierowa mapa zawierająca wyniki lub tabelaryczne zestawienie arbitralnie wybranych wielkości liczbowych charakteryzujących warunki hydrogeologiczne. Szczegółowe i kompletne dane opracowane dla modelu lub uzyskane z symulacji są nieporównywalnie cenniejsze i koszty ich uzyskania są znaczne. Najczęściej jednak dane te przepadają bezpowrotnie. Z tego względu zastosowanie nowych technologii geoinformatycznych i teleinformatycznych do przechowywania i udostępniania tych danych jest sprawą bardzo ważną i wymagającą pilnych prac teoretycznych, eksperymentalnych i aplikacyjnych. Podstawę prawną dla wszelkich działań w tym zakresie stanowi dyrektywa INSPIRE, a podstawą w zakresie standardów są specyfikacje OGC i normy grupy ISO 19100.W tekście zawarte są przykłady koncepcji rozwiązań opartych na tych dokumentach.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany głównych parametrów eksploatacyjnych wód leczniczych z wybranych uzdrowisk Ziemi Kłodzkiej jako skutek anomalnych opadów w latach 1997-1998

Prezentowane w artykule wyniki analiz obejmują wody lecznicze ze złóż w Kudowie-Zdroju, Polanicy-Zdroju i Dusznikach-Zdroju. Do badań korelacyjnych wykorzystano wyniki obserwacji stacjonarnych (przede wszystkim z okresu 1995-1999) parametrów eksploatacyjnych z poszczególnych ujęć. W większości ujęć, po opadach 1997 i 1998 r., nastąpił wzrost stężeń jonów wodorowęglanowych, temperatury wód na wypływach oraz wydajności ujęć. Zaznaczył się także spadek ilości CO2. W nielicznych ujęciach zaobserwowano zmienność sezonową temperatury wody, niezależną od wspomnianych opadów. W Kudowie-Zdroju (ujęcie K-200), bez względu na wielkość opadów, następowało oniżanie się CO2 i wydajności studni. Krótkotrwałe zmiany po opadach mogą potwierdzać hipotezę o mieszaniu się w strefach drenażu wód systemu głębokiego krążenia z wodami współczesnej infiltracji. Intensywne opady z lat 1997-1998 w parametrach wód leczniczych nie powodowały istotnych (nieodwracalnych) zmian.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Regionalne modelowanie migracji azotanów w zlewni rzeki karpackiej

Numeryczny regionalny model migracji azotanów opracowano dla zlewni Raby o powierzchni 1537 km(2), karpackiego dopływu Wisły. Model przygotowano w celu prognozy zmian jakości wód podziemnych w tej zlewni. Do interpolacji zmienności przestrzennej współczesnych stężeń azotanów w wodach podziemnych zastosowano metodę odwrotnych odległości. Opracowano rozkład zmienności przestrzennej imisji do gleby azotanów pochodzących z presji rolniczych i z terenów wiejskich na podstawie uproszczonego bilansu wnoszonych ładunków azotu. Zasięgi obszarów o tych typach zagospodarowania wyznaczono na podstawie mapy użytkowania terenu według CORINE. Opracowano rozkład obszarowej imisji do gleby azotanów pochodzących z mokrej depozycji z opadów atmosferycznych. Wyniki prognozy wskazują na powolne pogarszanie jakości wód podziemnych w zlewni Raby. Dotyczy to wzrostu stężeń azotanów oraz zwiększenia powierzchni obszarów z wodami o stężeniu azotanów ponad 50 mg/l.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena niepewności oznaczeń wskaźników chemicznych wód na podstawie granicy wykrywalności (LOD) i praktycznej granicy wykrywalności (PLOD)

W pracy przedstawiono przykład zastosowania granicy wykrywalności (LOD) i praktycznej granicy wykrywalności (PLOD) do oceny niepewności wyników badań jakości wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi pod kątem zawartości metali. Do szczegółowej analizy wybrano 4 metale: Al, Mn, Cu, Pb. Na bazie przeprowadzonych dwóch serii opróbowania i pobieranych w tym samym czasie próbek ślepych oceniono wartości granicy wykrywalności (LOD) i praktycznej granicy wykrywalności (PLOD). Oznaczenia zawartości wykonano za pomocą metody ICP-MS. Uzyskane rezultaty pozwalają stwierdzić, że praktyczne granice wykrywalności dla glinu są 10 i 3-krotnie niższe od 10% wartości granicznej, w przypadku manganu 11 i 9-krotnie niższe, a w przypadku miedzi - 67 i 198-krotnie. Spełniają zatem wymagania zawarte w DWP (2006) i RMZ (2007). Oznacza to, że wymienione wskaźniki można oznaczać w wodach przeznaczonych do spożycia przez ludzi metodą ICP-MS. W przypadku ołowiu praktyczna granica wykrywalności w jest bliska 10% wartości granicznej tego parametru podanej w przepisach dotyczących jakości wód przeznaczonych do spożycia (DWD, 1998; RMZ, 2007). Dla tego wskaźnika niezwykle istotne jest oszacowanie niepewności związanej z opróbowaniem, szczególnie z osobą próbobiorcy. W szacowaniu niepewności oznaczeń laboratoria powinny uwzględniać etapy procedury analitycznej wykonywane poza laboratorium, a w przypadku kiedy próbkę dostarcza klient, informować go o niepewności wynikającej z procesu poboru próbek i j ej możliwym wpływie na końcowy wynik wykonanych oznaczeń chemicznych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wybrane aspekty zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego w procesie zamykania składowisk odpadów komunalnych

W artykule przedstawiono wybrane przykłady zamykania składowisk odpadów komunalnych w aspekcie zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego przed niekorzystnym oddziaływaniem zanieczyszczonych wód opadowych i odciekowych. Zamieszczone przykłady rozwiązań odprowadzenia wód z terenu składowiska pochodzą z projektów rekultywacji składowisk komunalnych, zrealizowanych przez autorów. Omówiono również wybrane problemy monitoringu składowisk odpadów komunalnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zaburzenia naturalnego układu pola hydrodynamicznego jako odwzorowanie uskoku w rejonie Czekarzewic (województwo świętokrzyskie)

Naturalny układ pola hydrodynamicznego górnokredowego poziomu wodonośnego występującego w niecce lubelskiej jest często zaburzony przez uskoki. Podczas wykonywania szczegółowego zdjęcia hydrogeologicznego w okolicach Czekarzewic (woj. świętokrzyskie) odkryto liniowe zdepresjonowanie powierzchni piezometrycznej górnokredowego poziomu wodonośnego. Jest ono związane z uskokiem, który został wcześniej stwierdzony metodami kartograficznymi. Uskok ten jest przyczyną występowania tu lokalnej strefy drenażu, która jest w przybliżeniu prostopadła do głównej strefy drenażu związanej z rzeką Kamienną.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Możliwości zastosowania wybranych metod oceny podatności na zmiany w środowisku gruntowo-wodnym w północno-wschodniej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

Wieloletnia działalność górnictwa na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego spowodowała znaczne przekształcenia środowiska naturalnego, włączając środowisko wód podziemnych. Kopalnie węgla likwidowane poprzez częściowe lub całkowite zatopienie stwarzają zagrożenie dla jakości wód podziemnych nieuwzględniane dotąd w ocenach podatności wód podziemnych na zanieczyszczenie. W artykule przedstawiono wpływ górniczych przekształceń środowiska na możliwość zastosowania wybranych metod oceny podatności w obrębie północno-wschodniej części GZW.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmienność fizyczno-mechanicznych właściwości utworów górnych warstw lgockich między Sułkowicami a Myślenicami

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących wpływu wykształcenia litologicznego, związanego z warunkami sedymentacji i przemian diagenetycznych, na właściwości fizyczno-mechaniczne utworów górnych warstw lgockich fragmentu jednostki śląskiej w Beskidzie Wyspowym. Dla obszaru usytuowanego pomiędzy Sułkowicami a Myślenicami charakterystyczne są profile trzech kamieniołomów, zlokalizowanych na południowych stokach pasma Barnasiówki: Jasienica I, Jasienica II i Bysina II. Występująw nich najbardziej typowe i kompletnie wykształcone zespoły warstw, które zaklasyfikowano zgodnie z przyjętym podziałem do 10 subfacji, składających się na 7 facji. Dominują wśród nich piaskowce z mułowcami (SM) oraz piaskowce z rogowcami i mułowcami (SMH). Utwory pozostałych facji: piaskowców zlepieńcowatych (SC), piaskowców (S), mułowców z piaskowcami (MS), mułowców (M) i rogowców (H) występują podrzędnie. Wykazano, że cechy litologiczne omawianych utworów górnych warstw lgockich, takie jak: skład mineralny, uziarnienie, rodzaj i ilość spoiwa oraz charakter struktur wewnątrzławicowych, są pochodną warunków sedymentacji oraz przemian diagenetycznych, jakim podlegały zdeponowane osady. Stwierdzono, że materiał deponowany prądami zawiesinowymi o zmiennej energii wykazywał odmienną podatność na oddziaływanie procesów diagenetycznych, głównie rozpuszczania, cementacj i, zastępowania i rekrystalizacj i, wynikającą z przynależności do określonej subfacji. Procesy te wpłynęły w znacznym stopniu na właściwości fizyczno-mechaniczne skał, decydujące oznaczeniu użytkowym skalnej kopaliny. Najbardziej korzystnymi wartościami parametrów charakteryzują się rogowce (H) oraz piaskowce zawierające wkładki rogowców (subfacje mSMH oraz 1SMH). Należy to wiązać z dużym udziałem w nich spoiwa krzemionkowego, tworzącego cement międzyziarnowy oraz obwódki autigeniczne na ziarnach detrytycznych. Źródłem krzemionki były najprawdopodobniej rozpuszczane krzemionkowe igły gąbek oraz ziarna kwarcu detrytycznego. Silną sylifikację opisywanych utworów górnych warstw lgockich umożliwiła dość duża porowatość nie do końca skonsolidowanego osadu, dodatkowo zwiększona poprzez rozpuszczanie składników węglanowych. W ławicach subfacji mS, 1SM i mlS proces ten zachodził z mniejszym nasileniem, co wpłynęło na pogorszenie parametrów fizyczno-mechanicznych tych skał.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Adwekcyjno-dyspersyjny model transportu w rejonie składowiska odpadów z pionową przesłoną przeciwfiltracyjną

Artykuł poświęcony jest numerycznej symulacji przepływu wód podziemnych oraz migracji plamy zanieczyszczeń w rejonie składowiska odpadów balastowych Radiowo, wokół którego w latach 1999-2000 wykonano pionową przesłonę przeciwfiltracyjną. Autorzy proponują wykorzystanie modelowania w ocenie oddziaływania składowiska na środowisko wodno-gruntowe na terenach przyległych oraz wpływu wykonanych prac rekultywacyjnych na ograniczenie migracji zanieczyszczeń. Do opracowania modelu zastosowano program FEMWATER/GMS, oparty na metodzie elementów skończonych. W artykule przeanalizowano adwekcyjno-dyspersyjne przemieszczanie się zanieczyszczeń, które przedostały się do pierwszego poziomu wód podziemnych przed wykonaniem uszczelnienia. Do tarowania i weryfikacji modelu numerycznego wykorzystano wyniki monitoringu lokalnego wód podziemnych.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wstępne wyniki badań składu mineralnego kredy jeziornej i gytii w świetle nowoczesnych metod badawczych

Kreda jeziorna i gytie to węglanowe osady słodkowodne powszechnie stosowane w rolnictwie do wapnowania kwaśnych gleb oraz jako dodatek do pasz. Występują przede wszystkim w północnej Polsce, na obszarach objętych ostatnim zlodowaceniem. Głównym składnikiem tych osadów jest kalcyt oraz substancja organiczna pochodzenia roślinnego. Do oznaczenia składu mineralnego oprócz metod klasycznych (analiza derywatograficzna) zastosowano nowoczesne metody badawcze. Wykorzystano między innymi analizę chemiczną w mikroobszarze (tzw. mikrosonda elektronowa), analizę składu za pomocą mikroskopu elektronowego oraz analizę rentgenostrukturalną. Badane próbki pochodziły ze stanowisk Tarda (Pojezierze Iławskie) oraz Suliszewo (Pojezierze Choszczeńskie). Celem przeprowadzonych badań było określenie jakościowego składu mineralnego kredy jeziornej i gytii, a także sposobu wykształcenia poszczególnych składników. Kreda jeziorna i gytie wykazują budowę dwufazową, składają się z dwóch równorzędnych części: płynnej - czyli zmineralizowanej wody, oraz stałej, w której wiodącą rolę odgrywa kalcyt i substancja organiczna. Składniki stałe tworzące kredę jeziorną i gytie można podzielić na trzy grupy: składniki główne (kalcyt, fitogenetyczna substancja organiczna), składniki akcesoryczne autigeniczne (piryt), składniki akcesoryczne allogeniczne (kwarc, skalenie, minerały ilaste, łyszczyki, glaukonit, epidot).

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
O metodyce dokumentowania i oceny geologiczno-gospodarczej złóż kruszyw łamanych we wschodniej części Gór Świętokrzyskich

Obszarami szczególnie interesującymi z uwagi na wielkość zasobów i warunki geologiczno-górnicze eksploatacji są wschodnie części synklinorium kielecko-lagowskiego i antyklinorium klimontowskiego. Udokumentowano tam 14 złóż o zasobach bilansowych około 636 mln t. Aktualnie eksploatowanych jest sześć złóż. Efektywne zagospodarowanie tego obszaru złożowego wymaga doskonalenia metodyki rozpoznania i dokumentowania złóż. Coraz częściej stosuje się niekonwencjonalne metody dokumentowania - zwłaszcza badania geofizyczne, wspomagane kartowaniem geologicznym powierzchniowym, obserwacjami w ramach geologicznej obsługi kopalń i bieżącą kontrolą jakości kopaliny.Na atrakcyjność złóż kamieni drogowych składają się liczne czynniki geologiczne, górniczo-techniczne i środowiskowe. Na podstawie 16-punktowej oceny wybranych czynników poszczególne złoża zaliczono do trzech grup: złoża atrakcyjne, złoża o przeciętnej skali utrudnień i ograniczeń eksploatacji oraz złoża nieatrakcyjne. Złoża rejonu Opatowa należą do złóż atrakcyjnych, o łatwych lub nieznacznie utrudnionych warunkach wydobycia kopalin.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wyznaczanie objętości produktu ropopochodnego pływającego po zwierciadle wód gruntowych za pomocą modelowania numerycznego programem MARS

W artykule przedstawiono sposób obliczania objętości substancji ropopochodnych na zwierciadle wód gruntowych za pomocą modelowania numerycznego programem MARS (Multiphase Areal Remediation Simulator). Omówiono parametry fizyczne gruntu, wody i produktu ropopochodnego oraz ich wpływ na obliczenia. Poza parametrami gruntu, dla oszacowania objętości produktu ropopochodnego najważniejsza jest znajomość gęstości cieczy.

Czasopismo: Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku