rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prawo do udziału tłumacza jako jedna z przesłanek rzetelnego procesu karnego

Przedmiotem niniejszego artykułu jest ustalenie, w jakim zakresie i w oparciu o jakie przesłanki prawo do udziału tłumacza w postępowaniu karnym, wynikające z art. 204 Kodeksu postępowania karnego, stanowi gwarancję uczciwego i rzetelnego procesu. Z ogólnych dyrektyw uczciwego procesu karnego wynika bowiem, iż rozstrzygnięcia organów procesowych powinny być oparte na prawdziwych ustaleniach faktycznych, co z kolei nakłada na te organy obowiązek wszechstronnego (tj. zgodnego z rzeczywistością) poznania stanu faktycznego sprawy. Wynikająca z regulacji powołanego Kodeksu zasada stanowi, że jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, korzysta się z pomocy biegłego, a w uzasadnionych przypadkach z pomocy tłumacza. Zgodnie z obowiązującym prawem, obowiązek wezwania tłumacza istnieje przede wszystkim wówczas, gdy zachodzi potrzeba przesłuchania osoby głuchej lub niemej, a nie wystarcza porozumienie się z nią za pomocą pisma, przesłuchania osoby nie władającej językiem polskim, a także przełożenia na język polski pisma sporządzonego w języku obcym lub odwrotnie, bądź też zapoznania się z treścią przeprowadzanego dowodu. Udział tłumacza w procesie karnym jest więc jednym ze środków dowodowych. Uczestniczący w procesie karnym tłumacz przy tym związany jest zasadą obiektywizmu, wyrazem czego jest m.in. treść przyrzeczenia, jakie składa przed przystąpieniem do swoich czynności. Analizowane zagadnienie zostanie przedstawione także z perspektywy praw i obowiązków ciążących na tłumaczu, jako na jednym z uczestników procesu. W charakterze przykładu można tu wymienić zobowiązanie tłumacza do stawiennictwa, do mówienia prawdy, do złożenia przyrzeczenia, a także jego prawo do zachowania tajemnicy państwowej, służbowej i zawodowej z wszelkimi konsekwencjami dotyczącymi trybu zwalniania z tych tajemnic. 

Czasopismo: Investigationes Linguisticae
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Liturgia katechumenatu jako paradygmat dla katechezy przedsakramentalnej

Celem artykułu jest ukazanie liturgii katechumenatu jako paradygmatu dla katechezy przedsakramentalnej. Posoborowy rytuał chrześcijańskiego wtajemniczenia osób dorosłych kryje w sobie całego bogactwo treści, które nie zostało jeszcze w pełni odkryte przez duszpasterzy i katechetów. W obliczu procesów sekularyzacji, jakie dokonują się we współczesnym społeczeństwie oraz wzrastającej liczby osób nieochrzczonych w dzieciństwie oraz osób, które z różnych przyczyn przerwały drogę wtajemniczenia chrześcijańskiego, a pragną na nią powrócić,  dostrzega się naglącą potrzebę rozwoju różnych form zarówno katechumenatu chrzcielnego, jak i pochrzcielnego, aby umożliwić im wzrost w wierze. Katechumenalna inspiracja katechezy przedsakramentalnej, zakładająca przyjęcie właściwego dla katechumenatu stylu i dynamizmu formacyjnego w przypadku dzieci i młodzieży musi korelować z ich aktualnym etapem rozwoju psychofizycznego. Rytuał posoborowy wyposaża Konferencje Episopatów w całą gamę możliwości adaptacyjnych, z  których mogą skorzystać przy opracowaniu różnych modeli katechezy przedsakramentalnej zwłaszcza dla dzieci w wieku katechizacyjnym. Szczególnie istotne wydaje się także podjęcie namysłu pastoralnego nad proponowanym przez Papieża Franciszka katechumenatem małżeńskim, który stanowi nie tylko szansę na odnowę przygotowania do sakramentu małżeństwa, ale umożliwia skuteczną ewangelizację małżonków i ich rodzin, ponieważ w swej integralnej strukturze prowadzi do osobistego spotkania z Jezusem Chrystusem poprzez słowo Boże, liturgię i dzieła miłosierdzia.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Liturgia domowa sprawowana przez małżonków w codzienności

Określenie chrześcijańskiej rodziny mianem „sanktuarium domowego Kościoła” pokazuje, że jest ona miejscem przygotowywania się jej członków do udziału w liturgii sprawowanej we wspólnocie parafialnej. Jednocześnie jest też miejscem przedłużania w domu kultu sprawowanego w kościele parafialnym. Jedną z głównych potrzeb rodziny i małżeństwa jest religijna kultura rodzinna, wyrażana w domowym zaciszu na wspólnej modlitwie. Jej pielęgnowanie ma prowadzić do stworzenia swoistego rytuału religijnego danej rodziny. Aby taki rytuał był także akceptowany i praktykowany przez młode pokolenie, musi być czymś autentycznie przeżywanym przez małżonków. Formacja, którą dzieci otrzymują od rodziców, ma im pomóc w pokochaniu własnej rodziny i tego, co dla katolickich małżonków i rodziców jest ważne. Niniejszy artykuł jest próbą pokazania bogactwa rodzinnych modlitw, ale też zwyczajów religijnych i praktyk związanych z przeżywanym rokiem liturgicznym oraz przyjmowanymi sakramentami czy błogosławieństwami.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Liturgiczne uwarunkowania umiejscowienia ołtarza i tabernakulum we wnętrzu sakralnym po II Soborze Watykańskim w XX wieku

Artykuł próbuje udokumentować, że zarządzone w dokumentach posoborowych oddzielenie tabernakulum od ołtarza posiada konkretne oddziaływanie na architekturę i sztukę sakralną. Dotyczy to posoborowych uwarunkowań liturgicznych, będących źródłem uwarunkowań architektonicznych i sposobu urządzenia liturgicznego wnętrza w drugiej połowie XX wieku. Artykuł uwzględniając wyraźnie architekturę współczesną, bez analizy zabytkowych odnawianych wnętrz, kładzie nacisk na poszukiwanie modernistycznych metod budowy wnętrz liturgicznych, mających prawo do posługiwania się  współczesnym językiem wypowiedzi mistycznej. Udowadnia się że posoborowe metody wykorzystania estetyki współczesnej wnoszą konkretne rozwiązania służące egzystencji sztuki liturgicznej odpowiedzialnej za budowę wnętrza kościelnego od ołtarza, stanowiącego centrum przestrzeni sakralnej. Dlatego oprócz tabernakulum to właśnie ambona, sedilia, chrzcielnica oraz obrazy i inne obiekty kultowe odnajdują swoje miejsce w przestrzeni odpowiedzialnej za czytelne przybliżenie strefy wiernych do strefy ołtarza, którego najwyższy element, dostrzegalny dla wszystkich, stanowi mensa stołu ofiarnego. 

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Eucharystia i Trójca Święta

Wiara chrześcijańska opiera się na tajemnicy Trójcy Świętej, dlatego stanowi ona także niezastąpione światło dla odpowiedniego rozumienia poszczególnych prawd wiary. Dotyczy to także Eucharystii. Nowy Testament, zwłaszcza Ewangelia św. Jana, bardzo jasno ukazuje więzi zachodzące między Trójcą Świętą i Eucharystią. Tradycja nowotestamentowa znalazła swoje przedłużenie w teologii, a w najwyższym stopniu jest ona obecna w modlitwach eucharystycznych. W artykule zostają wydobyte niektóre aspekty trynitarne tajemnicy Eucharystii, aby wskazać na dalsze możliwości pogłębienia tej tajemnicy oraz bardziej integralnego włączenia jej w wiarę i doświadczenie chrześcijańskie.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Obowiązek Obowiązek odmawiania liturgii godzin przez diakonów stałych (kan. 276 § 2 nr 3)

Obowiązek odmawiania liturgii godzin przez diakonów stałych (kan. 276 § 2 nr 3)
Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia odmawiania liturgii godzin przez diakonów stałych. Kodeks zobowiązuje diakonów stałych do odmawiania części liturgii godzin, określonej przez konferencję episkopatu. W pierwszej części artykułu przedstawiono kwestię kształtowania się obowiązku sprawowania liturgii godzin w Kościele. W drugiej części ukazano liturgię godzin diakonów stałych według obowiązującego prawa kanonicznego, natomiast część trzecia została poświęcona normom komplementarnym konferencji episkopatów odnośnie do liturgii godzin diakonów stałych. Całość artykułu zamyka podsumowanie i bibliografia.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Reforma liturgiczna Soboru Watykańskiego II w opinii i życiu alumnów Archidiecezjalnego Seminarium Duchownego w Krakowie w latach jej wprowadzania

Ojcowie Soboru Watykańskiego II zdawali sobie sprawę, że właściwe wprowadzenie odnowy liturgicznej będzie uzależnione od tego, w jaki sposób samo duchowieństwo będzie  przygotowywane do przyjęcia reformy liturgicznej. Artykuł przedstawia w jaki sposób realizowana była formacja liturgiczna alumnów Archidiecezjalnego Seminarium Duchownego w Krakowie w czasie wprowadzania odnowy liturgicznej (od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku). Formacja ta była realizowana była poprzez następujące elementy: poznanie nauki soborowej poprzez wykłady liturgiki, referaty zaproszonych gości, sesje i sympozja naukowe, kleryckie koło miłośników liturgii oraz poznanie obrzędów zreformowanej liturgii w kaplicy Seminaryjnej lub Katedrze Wawelskiej. Klerycy mieli także możliwość zaprezentowania swoich własnych przemyśleń na temat odnowy liturgicznej publikując artykuły w wewnętrznym seminaryjnym czasopiśmie „Novum Tempus Liberum”.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Wybrane zagadnienia dotyczące układu sercowo-naczyniowego u chorych na toczeń rumieniowaty układowy

Toczeń rumieniowaty układowy (systemic lupus erythematosus – SLE) jest chorobą autoimmunizacyjną, w której jedną z przyczyn zgonów są ostre zespoły wieńcowe, powstające na podłożu przewlekłego procesu zapalnego w ścianie naczyń, prowadzącego do przyspieszonego rozwoju zmian miażdżycowych. W niniejszej pracy przedstawiono potencjalne czynniki ryzyka odgrywające znaczącą rolę w rozwoju chorób sercowo-naczyniowych w przebiegu SLE. Podkreślono rolę autoprzeciwciał, które w istotny sposób wpływają na progresję procesu zapalnego toczącego się w śródbłonku naczyń, w tym przeciwciał zaangażowanych w inicjację procesu zapalnego: przeciwciało skierowane przeciw komórka śródbłonka (anti-endothelial cel antibodies – AECA), przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów (anti-neutrophil cytoplasmic antibodies – ANCA), przeciwciała antyfosfolipidowe (anti-phospholipid autibodies – aPl), przeciwciała przeciwko dwuniciowemu DNA (antibodies against double-stranded DNA – anti-dsDNA) oraz przeciwciała przeciwko białkom histonowym (anti-DNA histone complex). Wskazano również możliwą rolę czynników klasycznych i swoistych dla SLE w rozwoju subklinicznej postaci miażdżycy. Szczególną uwagę zwrócono na charakterystyczne, najważniejsze czynniki w patogenezie choroby, tj. cytokiny prozapalne, autoprzeciwciała i przewlekłą glikokortykosteroidoterapię. Dodatkowo poruszono rolę powikłań zakrzepowo-zatorowych w etiologii ostrych incydentów wieńcowych u pacjentów z SLE. Dotychczas nie określono jednoznacznych wytycznych dotyczących profilaktyki pierwotnej i wtórnej u chorych na SLE. W celu zmniejszenia odsetka zgonów z powodu powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z SLE zwrócono uwagę na szczególną rolę wczesnej diagnostyki opartej na badaniach obrazowych.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ambony typu lubiąskiego i lubiąsko-głogowskiego w sztuce barokowej Śląska oraz Wielkopolski. Geneza, ewolucja i migracja form.

Zaprojektowana przez Matthiasa Steinla kazalnica z cysterskiego kościoła opackiego w Lubiążu była dziełem przełomowym dla rozwoju nowożytnych ambon na Śląsku. Jej popularność zaowocowała szeregiem repetycji, w których skala podobieństw i różnic względem pierwowzoru pozwala wprowadzić podział replikacji zabytku na dwa zbiory. Pierwszy dotyczy dzieł parafrazujących formy ambony lubiąskiej wzniesionych na przełomie XVII/XVIII w. i zasięgiem obejmuje centralny oraz południowo-wschodni fragment Dolnego Śląska, a także południowo-zachodnią część Górnego Śląska. W jego popularyzacji znaczącą rolę odegrał mecenat arystokracji śląskiej (zarówno świeckiej, jak i duchownej), patronat zakonów, a także ośrodek artystyczny we Wrocławiu. Drugi zbiór obejmuje zabytki łączące koncepcje lubiąskie z pomysłami zawartymi w ambonie z kolegiaty w Głogowie. Budowane w 2. ćw. XVIII w., zasięgiem objęły głównie pogranicze śląsko-wielkopolskie. W tym przypadku rolę ośrodka propagującego wzorzec najprawdopodobniej spełniał Głogów.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Misja Ducha Świetego w przepowiadaniu słowa Bożego na podstawie adhortacji "Evangelii gaudium" papieża Franciszka

Przejawy działania Ducha Świętego obserwujemy na wielu płaszczyznach naszego życia. Niniejszy artykuł uwydatnia misję Ducha Świętego w przepowiadaniu Słowa Bożego w kontekście adhortacji Evangelii Gaudium papieża Franciszka, który łączy przepowiadanie Ewangelii z bezpośrednim działaniem Ducha Świętego. Misję Ducha Świętego ujmujemy w kontekście szeroko rozumianej Nowej Ewangelizacji. Interpretując to zagadnienie jeszcze precyzyjniej, możemy mówić o autoewangelizacji, która dotyczy samych ewangelizatorów. To właśnie osoby świeckie i duchowne, otwierając się na doświadczenie Ducha Świętego, wyrażają zgodę na bycie narzędziami w Jego rękach. Misja Ducha Świętego w niniejszym artykule rozpatrywana jest wieloaspektowo tj. począwszy od Jego odziaływania na serce głosiciela Słowa Bożego, przez misję pouczania, wspierania i uzdrawiania go, aż po Jego wpływ na narody i ich kulturę. Tak rozumiana misja Ducha Świętego podkreśla Jego wolę zbawienia każdego człowieka. 

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Motywy chrzcielne w odnowionych obrzędach pogrzebu

Motywy chrzcielne zawarte w obrzędach pogrzebu to temat niniejszego artykułu, który  świadczy o wzajemnej relacji obu celebracji liturgicznych. Relacja między chrztem  i pogrzebem jest bardzo ciekawa, choć mało popularna. Inspiracją do napisania tego artykułu stały się słowa z obrzędów pogrzebu: „Niech Bóg dokończy w Tobie dzieła, które rozpoczął na chrzcie świętym”.
Analiza porównawcza wskazuje wspólne źródła obu celebracji, jak również pokazuje wzajemne odniesienia na poziomie teologicznym, semiotycznym i semazjologicznym. Okazuje się bowiem, że oba obrzędy mają wspólne źródła, nawiązują do siebie nawzajem,  i dotyczą sytuacji egzystencjalnej człowieka. Tematyka wzajemnej relacji została ukazana na trzech płaszczyznach: paschalnej, eschatologicznej i inicjacyjnej, bowiem po przeanalizowaniu rytuałów zarówno chrzest jak i pogrzeb nawiązują do Misterium Paschalnego Jezusa Chrystusa, otwierają i poszerzają perspektywę eschatologiczną  i wprowadzają człowieka w głębsze przeżywanie wiary i nową jakość życia.
Artykuł może być przydatny w lepszym zrozumieniu obrzędów chrztu oraz obrzędów pogrzebu, posłużyć jako pomoc w procesie przygotowania homilii obrzędowych, może być również wykorzystany do przygotowania katechez i konferencji na temat celebracji liturgicznych. Ufam, że stanie się przyczyną do dalszej systematycznej refleksji nad tym tematem.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
STAT3 – ukryty czynnik transkrypcyjny celem terapii przeciwnowotworowych

Białka STAT (signal transducer and activator of transcription – przekaźnik sygnału i aktywator transkrypcji) to rodzina czynników transkrypcyjnych, z których każdy pełni unikalną funkcję w przekazywaniu sygnałów zewnątrzko-mórkowych oraz bezpośrednim regulowaniu transkrypcji. Ich funkcja polega na kontroli ekspresji genów, które zaangażowane są w przeżycie komórek, proliferację, chemiooporność oraz angiogenezę. Ufosforylowany STAT3 obserwuje się w blisko 70% ludzkich nowotworów. Pełniąc rolę białka onkogennego ulega on konstytutywnej aktywacji w wielu pierwotnych nowotworach u ludzi, będąc aktywowanym przez wiele różnych cytokin, takich jak IL-6 IL-7, IL-10, IL-20, leptyna, czynnik stymulujący wzrost kolonii granulocytów (granulocyte colony stimulating factor – G-CSF), epidermalny czynnik wzrostu (epidermal growth factor – EGF), płytkowy czynnik wzrostu (platelet-derived growth factor – PDGF), a także białka onkogenne, m.in. Src i Ras. Ponadto STAT3 może być aktywowany poprzez receptorowe i niereceptorowe kinazy tyrozynowe, takie jak: kinaza receptora epidermalnego czynnika wzrostu (kinase of epidermal growth factor receptor – EGFR), aktywowana kinaza Janus (activated Janus kinase – JAK), kinazy regulujące sygnały zewnątrzkomórkowe (kinases regulating extracellular signals – ERK). Jego istotną funkcją jest regulacja autonomicznych właściwości komórek nowotworowych. Blokowanie ekspresji STAT3 w ludzkich komórkach nowotworowych hamuje proliferację in vitro oraz progresję nowotworów in vivo. W celu wyciszenia ekspresji genów STAT3 można wykorzystać oligonukleotydy antysensowe, rybozymy i DNAzymy. Samo białko STAT3 można zablokować wykorzystując inhibitory kinazy tyrozynowej, dominanty negatywne wobec białka STAT3, komplementarne wobec leków małe niepeptydowe cząsteczki. Wśród najnowszych metod regulacji ekspresji genów znajduje się metoda wykorzystująca proces interferencji RNA – RNAi.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Głos w przedsoborowej dyskusji o diakonacie stałym Ks. rektor prof. Marian Rechowicz i jego opracowanie z 1961 r.

Przywrócenie diakonatu stałego w Kościele katolickim było jednym z kilku tematów żywo dyskutowanych w okresie przygotowań do Soboru Watykańskiego II. W 1961 r. opracowanie na ten temat przygotował ks. prof. Marian Rechowicz (1910-1983), ówczesny rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Dokument „Zagadnienie instytucji diakonatu z punktu widzenia sytuacji i potrzeb Kościoła w Polsce” został rok później opublikowany w języku niemieckim. Do chwili obecnej nie jest znany szerokiemu gronu odbiorców, stąd warto przywołać jego najważniejsze tezy. Autor dostrzega wiele problemów, jakie pojawiłyby się w przypadku ustanowienia tej posługi w Kościele w Polsce. Wskazuje na brak tradycji diakonatu stałego w Polsce, wysoki wskaźnik powołań kapłańskich oraz problem kosztów utrzymania (diakona i jego rodziny), przy ograniczonych możliwościach finansowych parafii. Zaleca natomiast by wprowadzić posługę diakonis – sióstr zakonnych, których zadaniem byłoby: nauczanie religii; prowadzenie działalności charytatywnej; roznoszenie Komunii św. chorym; przewodniczenie w nabożeństwach nieliturgicznych. Tym samym propozycja ks. prof. Mariana Rechowicza odbiega znacząco od rozwiązań doktrynalnych przyjętych przez Sobór Watykański II.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Przerost lewej komory u osób powyżej 75 lat, chorych na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę i niewydolność nerek

WSTĘP Choroby układu krążenia należą do największych problemów zdrowotnych krajów wysoko rozwiniętych, w tym Polski. Ich częstość wzrasta z wiekiem i są one główną przyczyną zgonów, szczególnie osób starszych. Przerost lewej komory (left ventricular hypertrophy – LVH) jest niezależnym i silnym czynnikiem ryzyka zachorowalności i śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych. Z wiekiem częstość LVH wzrasta. Celem badania było określenie wpływu nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i niewydolności nerek na wielkość wskaźnika masy lewej komory u osób powyej 75 lat. Praca miała odpowiedzieć na pytanie, czy u osób w bardzo podeszłym wieku obecność tych chorób wpływa na częstość występowania i typ przebudowy lewej komory. MATERIAŁ I METODY W badaniu uczestniczyło 67 chorych w wieku powyżej 75 lat, których zakwalifikowano do czterech grup. U wszystkich badanych określono masę ciała, wzrost, BMI, ciśnienie tętnicze, stężenie w surowicy krwi glukozy na czczo, cholesterolu całkowitego i jego frakcji HDL oraz triglicerydów. Frakcje LDL cholesterolu obliczono na podstawie stężenia cholesterolu całkowitego i triglicerydów. Wielkość filtracji kłębuszkowej oszacowano według wzoru Cockcrofta-Gaulta. U wszystkich chorych wykonano badanie echokardiograficzne, na podstawie którego obliczono wskaźnik masy lewej komory. WYNIKI Badane grupy chorych nie różniły się pod względem wieku, płci i wskaźnika masy ciała. Z wyjątkiem chorych na schyłkową niewydolność nerek nie różniły się one także wielkością filtracji kłębuszkowej (estimated glomerular filtration rates – eGFR). U chorych na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę stwierdzono znamiennie większe (p < 0,05) stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, glukozy (p < 0,001) niż w grupie kontrolnej. Masa lewej komory i wskaźnik masy lewej komory, obliczony zarówno w stosunku do powierzchni ciała, jak i wzrostu, były znamiennie większe u chorych na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze. WNIOSKI U osób powyżej 75 lat często obserwuje się LVH. Obecność cukrzycy u tych osób znacznie bardziej wpływa na zwiększenie wskaźników masy lewej komory niż nadciśnienie tętnicze.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Aktywność katalazy i stężenie żelaza w nasieniu ludzkim

WSTĘP Aktywność enzymów wchodzących w skład układu antyoksydacyjego nasienia może w miarę starzenia organizmu ulec osłabieniu, co może być przyczyną obniżenia zdolności zapładniającej nasienia. Celem pracy było ustalenie, czy wraz z wiekiem zmieniają się aktywność katalazy i stężenie żelaza w nasieniu ludzkim i jak zmiany te wpływają na jego jakość. MATERIAŁ I METODY Materiał badany stanowiło nasienie o prawidłowej morfologii pobrane od 63 mężczyzn w wieku od 28 do 37 lat (grupa I – do 33 roku życia; grupa II – powyżej 33 roku życia). Wykonano badanie morfologiczne nasienia, oznaczono aktywność katalazy i stężenie żelaza w plazmie nasiennej. WYNIKI Stwierdzono, że wraz z wiekiem obniża się liczba plemników ruchliwych, zwłaszcza o ruchu linearnym, natomiast zwiększa się stężenie żelaza. Wraz ze spadkiem objętości nasienia wzrasta aktywność katalazy i stężenie żelaza, zaś wzrostowi aktywności katalazy towarzyszy wzrost stężenia ruchliwych plemników. Wykazano ponadto dodatnią korelację pomiędzy aktywnością katalazy a stężeniem żelaza. WNIOSKI Katalaza wykazuje działanie ochronne na błonę komórkową plemników. Stężenie żelaza w plazmie nasienia wzrasta u mężczyzn wraz z wiekiem, co może przyczyniać się do uszkodzenia plemników.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ciąża u nastolatek z chorobami nerek – opis przypadków i przegląd literatury

Nastolatki pomimo rozpoczęcia współżycia seksualnego nie są świadome konsekwencji swego postępowania ani przygotowane psychicznie do roli matki, dlatego tak ważne jest poradnictwo związane z prokreacją, szczególnie w sytuacji stosowania leków mających szkodliwy wpływ na płód. Analizując 1250 kartotek pacjentek Poradni Nefrologicznej przy Katedrze i Klinice Pediatrii w Zabrzu w latach 1999–2009 stwierdzono 4 przypadki ciąż u nastolatek w wieku od 16 do 18 lat. W artykule zaprezentowano 3 z nich. Omówiono dostępne piśmiennictwo, ze szczególnym uwzględnieniem nefropatii toczniowej.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne