rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Oman i doktryna Ibadytów

Oman jest najrzadziej zaludnionym krajem półwyspu Arabskiego, położonym w jego południowo-wschodniej części. Obok bogatej Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kataru czy stosunkowo dużego Jemenu, Oman leży na peryferiach półwyspu, jak i całego świata arabskiego. Jego położenie geograficzne – oddzielenie od innych społeczeństw arabskich ogromną pustynią Rubʿ al-Ḫalī, niewielka ilość zasobów naturalnych przyciągających potencjalnych najeźdźców oraz naturalne otwarcie na istniejące od czasów prehistorycznych szlaki handlowe – przyczyniło się do budowy niezależności politycznej, kulturowej oraz etnicznej i religijnej. Niniejszy artykuł poświęcony będzie religii Omańczyków, którzy w większości (ok. 55%-75%1) wyznają odrębną od sunnizmu i szyizmu gałąź islamu – ibadytyzm (arab. ibāḍiyya). Odłam ten wyznaje obecnie nie więcej niż 1 % muzułmanów zamieszkujących głównie Oman oraz niewielkie skupiska na terenie Afryki Północnej: przede wszystkim w Tunezji, Libii (Djabal Nafūsa, Zuagha) i Algierii (Wargla, Mzab) (por. Gaiser 2010: 3-4). W przeciwieństwie jednak do innych grup muzułmańskich, ibadyci stanowią bardzo ciekawy przedmiot badań ze względu na niedocenianą przez lata i niesamowicie obfitą spuściznę literacką i teologiczną oraz zupełnie odrębny charakter doktryny

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Czy Polska powinna być regionalnym mocarstwem?

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na niedocenianie przez badaczy geopolityki
roli państwa polskiego w jego tysiącletnich dziejach jako istotnego podmiotu gry i
ośrodka siły przez uznanych geopolityków z przełomu XIX i XX wieku, jak również
współczesnych badaczy, niejako odwołujących się do klasycznych teorii i
uwarunkowań wówczas panujących na mapach świata. Ignorowanie Polski i
traktowanie jej jako obszaru wpływów i gry geopolitycznej, a zwłaszcza
przyjmowanie tego jako paradygmatu geopolityki jest z jednej strony nasączone
błędem rozumowania, a z drugiej strony tworzeniem rzeczywistości przez ośrodki
badawcze, które są przecież wykorzystywane także jako instytucje mające budować
strategię polityczną na arenie międzynarodowej dla poszczególnych państw.
Ponadto niejednokrotnie wspomniane instytucje biorą udział w walce informacyjnej
na obszarach pożądanych wpływów i w ten sposób kreują rzeczywistość

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Trójmorze w bułgarskiej polityce bezpieczeństwa

W artykule zaprezentowano regionalny wymiar bułgarskiej polityki
bezpieczeństwa. Dokonano tego w oparciu o nowopowstałą Inicjatywę Trójmorza.
Zaprezentowano priorytety bułgarskiej polityki bezpieczeństwa w ramach tej
inicjatywy, ale także w ramach integracji euroatlantyckiej. Przedstawiono szanse i
zagrożenia, jakie stoją przed powołaną Inicjatywą Trójmorza, ukazano jej potencjał
oraz zaangażowanie Bułgarii w realizację projektów Trójmorza. Celem artykułu było
także udzielenie odpowiedzi na pytanie o to, jaką rolę i znaczenie ma powyższa
inicjatywa dla polityki Bułgarii i jaką rolę odgrywa współpraca regionalna w polityce
zagranicznej i polityce bezpieczeństwa współczesnej Bułgarii. Przeprowadzona analiza
doprowadziła do wniosku, że główny kierunek w polityce stanowi integracja
euroatlantycka. To w ramach tego priorytetu Bułgaria realizuje częściowo zadania
związane z polityką regionalną. Współpraca regionalna jest intensyfikowana. Istnieje
potencjał do lepszej współpracy w ramach Trójmorza.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Demograficzne źródła konfliktu na Kaukazie Północnym

Konflikt na Kaukazie Północnym jest w wyraźny sposób warunkowany sytuacją
demograficzną regionu. Naturalny ruch ludności i wzrost demograficzny w II
połowie XX wieku był istotnym czynnikiem konfliktogennym w czasie wojen
i konfliktów doby schyłku ZSRR oraz w latach 90. ubiegłego stulecia. Istotnym
problemem są migracje i ich społeczno-ekonomiczne, a także psychologiczne skutki.
Przemieszczenia z gór w doliny wywołuje walkę o ziemię i inne zasoby. Na
konfliktach tych zyskują siły ekstremistyczne i fundamentalistyczne, które umiejętnie
wykorzystują poczucie krzywdy u niektórych grup ludności. Podobne skutki ma
migracja ze wsi do miast. Niepokojącym zjawiskiem z punktu widzenia interesów
Moskwy jest zmiana struktury etnicznej Kaukazu Północnego. Świadczy ona o
cywilizacyjno-kulturowym odwrocie Rosji z tego obszaru oraz utrudnia bieżącą
kontrolę sytuacji w regionie.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Neokolonializm i neoimperializm w państwach Afryki Subsaharyjskiej

Chociaż proces dekolonizacji doprowadził do sytuacji, w której, poza
niewielkimi wyspami, w Afryce Subsaharyjskiej nie ma już terytoriów zależnych, czyli
kolonii mocarstw zachodnich, poszczególne państwa afrykańskie mimo formalnej
suwerenności, pozostają w dużym stopniu uzależnione od zamorskich mocarstw jak i
silniejszych państw regionu. Obecną sytuację państw afrykańskich określa się mianem
neokolonializmu i neoimperializmu. Celem artykułu jest wyjaśnienie przyczyn tego
zjawiska, które zdaniem autorów wiąże się przede wszystkim z dysfunkcyjnością i
słabością państw afrykańskich. Z powodu patologii elit rządzących, korupcji,
nepotyzmu, etc. dochodzi do wykorzystywania potencjału krajów afrykańskich w
zamian za korzyści finansowe i realizację partykularnych interesów grup trzymających
władzę. Zjawisko neokolonializmu i jego zakres ukazane zostało na przykładzie
stopnia opanowania sektora górniczego przez kapitał obcy, natomiast jako wyraz
neoimperializmu przyjęto uzależnienie państw afrykańskich od zagranicznych
dostawców uzbrojenia. Dokonane analizy pokazują, które państwa afrykańskie w
największym stopniu dotknięte są neokolonializmem i neoimperializmem, a z drugiej
strony, które mocarstwa i państwa zamorskie są beneficjentami tego zjawiska.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Tybet - między mitami a geopolityką

Autor wypunktował główne obszary problemowe sytuacji politycznej współczesnego Tybetu przedstawione w literaturze o charakterze popularnej, głównie w źródłach dziennikarskich,  dziełach dotyczących kultury oraz relacjach podróżniczych i historycznych. Zarysowany obraz znacząco odbiega od wizerunku Tybetu kreowanego w mediach, który nierzadko jest bardzo uproszczony i zniekształcony. Środki masowego przekazu niemal zupełnie pomijają zasadnicze czynniki polityczne i uwarunkowania geopolityczne regionu. Stąd wniosek, że przekazy medialne, a wraz z nimi stan wiedzy powszechnej na temat problematyki tybetańskiej nie tylko są odległe od wiedzy zawartej w specjalistycznych opracowaniach i źródłach naukowych (czego trudno oczekiwać), ale nawet ignorują podstawowe wiadomości zawarte w literaturze popularnej i popularnonaukowej

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Konsekwecje geopolityczne depopulacji trzech państw bałtyckich

We wstępnej części artykułu przedstawiono i poddano statystycznej i merytorycznej analizie i interpretacji przemiany demograficzno- narodowościowe zachodzące na terytorium trzech państw bałtyckich w ciągu całego XX wieku. Punktem wyjścia była ocena sytuacji politycznej i etnicznej na przełomie XIX i XX wieku. Następnie omówiono ewolucje zmian narodowościowych na tym obszarze w latach międzywojennych, oraz w długim okresie okupacji sowieckiej. Stanowiło to podstawę do zdiagnozowania współczesnych warunków demograficzno – narodowościowych. Kolejna część artykułu poświęcona została problematyce prognostycznej. Ujawniono , że trzy państwa bałtyckie (Estonia, Łotwa i Litwa) są zagrożone nasilającym się regresem demograficznym. Starano się uzasadnić , że dalsze intensywne procesy depopulacyjne będą miały istotne konsekwencje geopolityczne. Mogą bowiem doprowadzić w przyszłości do marginalizacji a nawet do utraty przez te państwa suwerenności i podmiotowości politycznej.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Latające systmeny bezzałogowe - innowacja na współczesnym polu walki? Wnioski dla polskich sił zbrojnych płynące z konfliktów na Ukrainie

Artykuł zawiera analizę wpływu latających systemów bezzałogowych na rozwój sił zbrojnych średnich państw w najbliższych latach i nadchodzącej dekadzie. O wielkim znaczeniu małych i średnich platform bezzałogowych w przyszłości świadczy przebieg obecnego konfliktu na wschodzie Ukrainy. Do rozpowszechnienia tej technologii w krajach II i III świata przyczynią się nowi producenci AUAS, a zwłaszcza Chiny.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Dylematy rozwoju i bezpieczeństwa państw Europy Środkowo- wschodniej

W artykule przedstawiono wyniki trzech analiz określających poziom rozwoju
społeczno-ekonomicznego, potęgę (siłę) oraz poziom bezpieczeństwa energetycznego
państw Europy Środkowo-Wschodniej. Badania przeprowadzono za pomocą metody
analizy czynnikowej w wymiarze względnym na podstawie specjalnie dobranych
wskaźników. Najwyższy poziom rozwoju społeczno-ekonomicznego wśród badanych 20
państw został wykazany w Słowenii, Czechach i Estonii, z kolei zdecydowanie
najwyższą potęgą dysponuje Polska, natomiast pod względem bezpieczeństwa
energetycznego najwyżej oceniono Albanię, Rumunię i Ukrainę. Relatywnie wysoka
pozycja ostatnich trzech państw w zakresie rozwoju i bezpieczeństwa energetycznego
wynika z posiadanie zasobów gazu i ropy naftowej oraz większej samowystarczalność
w tym względzie, niż w pozostałych państwach regionu i jest przeciwieństwem niskiego
poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego tych państw. A więc na relatywnie niskim
poziomie rozwoju społeczno-ekonomicznego problematyka bezpieczeństwa
energetycznego jest relatywnie wysoka w porównaniu do pozostałych państw Europy
Środkowo-Wschodniej.1Autor przedstawił ponadto działania podejmowane mające na
celu wspieranie rozwoju gospodarczego, umacnianie bezpieczeństwa i rangi regionu.
Artykuł kończą wnioski dotyczące postulowanych kierunków polityki, w szczególności
w odniesieniu do Polski jako państwa dominującego na scenie politycznej regionu.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Geopolityczne i ekologiczne korzyści zaangażowania się Rosji w konflikt syryjski

W artykule przedstawiono korzyści zaangażowania Rosji w konflikt syryjski,
uwzględniając jej zależności geopolityczne, ekonomiczne, powrót na arenę
międzynarodową czy sam angaż militarny. Wyróżnić można kilka przyczyn rosyjskiej
ingerencji w ten konflikt. Jest to m.in. strach przed utratą jednego z najważniejszych
sojuszników na Bliskim Wschodzie, co groziłoby osłabieniem wpływów w tym regionie.
Tereny te są bogate w surowce strategiczne, dlatego Putinowi zależy na syryjskiej
współpracy. Aby podkreślić swoją obecność w regionie Rosja zaangażowana była
również w konflikt palestyńsko-izraelski jako mediator. Obecność w Syrii jest dla Rosji
konieczna, gdyż jest to miejsce globalnej rywalizacji ze Stanami Zjednoczonymi. Putin
wspiera Asada, ponieważ jest on jedynym gwarantem zachowania wpływów Rosji,
która w Syrii posiada jedyne zamorskie bazy wojskowe. Współpraca rosyjsko-syryjska
sięga lat 60. XX w., gdy zawarto układ wojskowy, umocniony po puczu w 1970 r. i
przejęciu władzy przez Asadów. Można zatem powiedzieć o wieloletniej tradycji
stosunków Rosji i Syrii.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Ukraina A.D. 2017

Ukraina jest dzisiaj państwem, którego przyszłość wydaje się bardzo trudna do
przewidzenia z uwagi na krzyżujące się na jej terytorium sprzeczne interesy mocarstw,
rodzące się w poszczególnych jej częściach tendencje separatystyczne, bardzo trudną
sytuację gospodarczą, oraz nasilający się z roku na rok exodus ludności. W opracowaniu
przedstawiono geograficzne uwarunkowania określające ogromny potencjał Ukrainy,
który z uwagi na zaszłości historyczne jak i obecną sytuację polityczną, nie może zostać
wykorzystany dla dobra państwa i narodu. Powoduje to, że dysponując najlepszymi
warunkami dla rozwoju rolnictwa oraz ogromnym potencjałem przemysłowym, Ukraina
pozostaje jednym z najbiedniejszych państw naszej części świata. Największą
przeszkodą uniemożliwiającą nie tylko rozwój, ale samo przetrwanie państwa, nie są
separatystyczne ugrupowania wspierane przez Moskwę, prowadzące operacje przeciwko
armii ukraińskiej na wschodzie kraju, ale patologiczny system rządzenia, który
umożliwia skrajnie niesprawiedliwy i nieefektywny rozkład dochodów w
społeczeństwie oraz wyprowadzanie bogactwa z kraju przez uprzywilejowaną
mniejszość.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
"Szoki demograficzne" jako determinacja ewolucji sytuacji geopolitycznej - próba ujęcia teoretycznego

Artykuł stanowi próbę analizy ewolucji sytuacji geopolitycznej na świecie od czasów najdawniejszych do współczesności przez pryzmat „szoków demograficznych”. Pod pojęciem „szoków demograficznych” rozumie się niedopasowanie liczby lub dynamiki ludności na danym terytorium do jakichś innych zjawisk (cech tego terytorium). Tymi zjawiskami są możliwości wyżywienia ludności, potrzeby gospodarki, status geopolityczny (siła polityczno-militarna tego terytorium jako organizacji państwowej). Za szok demograficzny uznaje się tu też istotne z politycznego punktu widzenia zmiany struktury ludności na danym terytorium, zwłaszcza struktury narodowościowej. W szczególności analizuje się: 1) wpływ niedoboru możliwości wyżywienia ludności na migracje ludności i podboje, od starożytności poprzez imperia ostatnich stuleci a skończywszy na najnowszych emigracjach do Europy i Ameryki, 2) wpływ niedoboru siły roboczej na import siły roboczej począwszy na handlu niewolnikami a skończywszy na sprowadzaniu „gastarbeiterów” w Europie po II wojnie światowej, 3) wpływ niedoboru ludności w stosunku do statusu geopolitycznego na przykładzie upadku wielkich imperiów starożytności (Kartagina, Rzym) i współczesności (portugalskiego, hiszpańskiego, francuskiego, brytyjskiego), 4) wpływ nadwyżki ludności w stosunku do statusu geopolitycznego na przykładzie powstawania i ekspansji wielkich imperiów, 5) wpływ zmiany etnicznej struktury ludności obszarów na ich sytuację polityczną, zwłaszcza na przykładzie wpływu wzrostu udziału ludności muzułmańskiej na sytuację polityczną na Bałkanach.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Geopolityczny wymiar poszukiwań równowagi strategicznej i narzędzi odstraszania w politycze bezpieczeństwa USA w XXI wieku

Celem artykułu jest analiza zmian w polityce odstraszania USA po zimnej wojnie w
realiach „drugiego wieku nuklearnego”, rosnącej liczby państw dysponujących bronią
masowego rażenia oraz groźbami sięgnięcia po nią przez rządzone przez dyktatury
agresywne państwa zbójeckie oraz organizacje terrorystyczne (przede wszystkim
radykałów islamskich). Podstawowe modyfikacje polityk odstraszania USA
uwzględniały zastąpienie jednego głównego zagrożenia i rywala - radzieckiego -
wieloma potencjalnymi państwowymi i niepaństwowymi adwersarzami o
zróżnicowanych potencjałach i zdolnościach, wymagających zastosowania odstraszania
„szytego na miarę”. Wyzwaniami geopolitycznymi o najpoważniejszym znaczeniu dla
USA pozostawały w okresie pozimnowojennym relacje z potężnymi mocarstwami
niedemokratycznymi - Rosją i Chinami - oraz państwami niechętnymi wobec Zachodu,
rozwijającymi zdolności posługiwania się bronią masowego rażenia i środkami jej
przenoszenia (Koreą Północną, Iranem). Wyjątkowo trudnym wyzwaniem
geopolitycznym okazała się rosnąca niechęć Rosji wobec mocarstw zachodnich
potęgowana przez rozszerzenie NATO oraz euroatlantyckie aspiracje Ukrainy i Gruzji,
które dla autorytarnego i brutalnego reżimu Władimira Putina stały się powodem do
agresji militarnej, rozpoczynającej wraz nielegalną aneksją Krymu okres tzw. „nowej
zimnej wojny”. W odniesieniu do rozpraw H. Mackindera w XXI w. szczególnie
istotnym pozostało pytanie o pozycję Europy Wschodniej jako klucza do eurazjatyckiego
sworznia („Heartland”) i obszaru dążącego do obrony niepodległości wobec naporu
rosyjskiego.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Doktryna "Responsibility to protect" w praktyce politycznej Rosji

W artykule przedstawiono doktrynę „Responsibility to protect”, sformułowaną
w roku 2001 i przyjętą przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Zgodnie z nią
obowiązkiem państw jest chronić swoich obywateli przed zbrodniami wojennymi,
zbrodniami przeciwko ludzkości, ludobójstwem i czystkami etnicznymi. Jeśli państwo
nie chce lub nie może tego zrobić, według doktryny R2P, tę odpowiedzialność musi
przejąć społeczność międzynarodowa. Doktryna ta stanowi ograniczenie w
respektowaniu zasady suwerenności, jednak jej wykorzystanie wymaga spełnienia
warunków, takich jak faktyczne zagrożenie zbrodniami wojennymi, konieczność
zaangażowania wielu państw w przypadku decyzji o interwencji zbrojnej, wcześniejsze
wykorzystanie pozamilitarnych środków rozwiązania konfliktu, oraz akceptacja ze
strony Rady Bezpieczeństwa ONZ. Autorzy wyjaśnili w jaki sposób Federacja
Rosyjska potrafiła skutecznie obejść normy prawa międzynarodowego, uzasadniając
swoją agresywną politykę wobec Gruzji i Ukrainy.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Geopolityka rosyjskich specsłużb- wpływ środowiska siłowego na ideę imperialnej Rosji

Rosyjskie służby specjalne to filar stabilizacji systemu politycznego w Rosji, jak również
istotny fundament antyzachodniej, imperialnej idei geopolitycznej. Etyka specsłużb,
specyficzna wizja świata „nie-rosyjskiego”, jako stwarzającego permanentne zagrożenia
wywiadowcze, wpisuje się w antyzachodnią linię geopolitycznej retoryki władz na
Kremlu. Specsłużby jako filar antyzachodniej retoryki geopolitycznej nie tylko
konsolidują imperialną wizję Rosji jako hegemona w przestrzeni postsowieckiej, lecz
również wpisują się w rosyjski mit służb jako elity zdolnej zabezpieczyć imperialną
pozycję Rosji. W kontekście imperialnej geopolityki służby specjalne, ich wartości,
korporacyjna kultura oraz etyka, stanowią ważne zaplecze polityczne i ideologiczne
władzy w Rosji, która dyskontuje potencjał służb specjalnych na poczet realizacji celów
polityki wewnętrznej, jak również zagranicznej

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Potencjał militarny Rosji w Obwodzie Kaliningradzkim a możliwości wpływania tego państwa na sytuacje geopolityczną w regionie

W artykule przedstawiona została aktualna sytuacja oraz rola Obwodu
Kaliningradzkiego w systemie bezpieczeństwa regionalnego. Autor analizuje
potencjał militarny rozmieszczony w Obwodzie Kaliningradzkim, na tle potencjału
całości sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Uwzględniając wydarzenia historii
najnowszej, autor przedstawia uwarunkowania wpływające na aktualny stan Sił
Zbrojnych Federacji Rosyjskiej oraz stara się scharakteryzować działania tego
państwa podejmowane w zakresie kształtowania sytuacji geopolitycznej
w regionie.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Geneza pojęcia i zmiany podejścia do wojny hybrydowej w zachodnim dyskursie politycznym i wojskowym

W artykule autor analizuje genezę pojęcia i zmiany podejścia do wojny hybrydowej w zachodnim dyskursie politycznym i wojskowym. kraina jest pierwszym krajem, któremu przyszło stanąć wobec zagrożenia jakim jest nowy rodzaj wojny. Niewypowiedziana wojna, jaką przeciwko krainie prowadzi Rosja, określana jest w publikacjach jako „hybrydowa”, „nieliniowa” lub „wojna kontrolowanego chaosu”. est ona często interpretowana jako nowa jakość w historii wojen, ale poszczególne jej elementy były stosowane w przeszłości. Nowością jest wyjątkowa spójność i konsolidacja tych elementów, dynamizm i elastyczność ich stosowania, przy istotnej roli składnika informacyjnego. W artykule podkreśla się, że wojna hybrydowa łączy militarne zagrożenie, ukrytą interwencję, tajną dostawę broni i systemów uzbrojenia, szantaż ekonomiczny, hipokryzję dyplomatyczną i manipulację w massmediach oraz otwartą dezinformację.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Współczesne Wojska Obrony Terytorialnej w obronie narodowej

Formowanie nowego rodzaju Sił Zbrojnych RP w postaci Obrony Terytorialnej
rodzi wiele problemów związanych z jej docelowym modelem, zadaniami, czy też
pytaniami o jej zasadniczy charakter. Autor jako praktyk podjął się próby wyodrębnienia
poszczególnych czynników w dotychczasowym funkcjonowaniu WOT, które istotnie
utrudniają funkcjonowanie i rozwój tej formacji, jak również wskazał istotne elementy,
które mogą wpłynąć na znaczące polepszenie jakości, sprawności oraz wzrost
potencjału osobowego. Szczególne znaczenie ma tu kwestia powszechności formacji,
która powinna wzmacniać potencjał odstraszania państwa.
Istotnym elementem w toku dyskusji o docelowym modelu obrony terytorialnej
jest skorzystanie z dorobku Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Wspomniana
organizacja liczy w swojej tradycji ponad sto lat i skupia 16 250 jednostek OSP, w tym
4341 włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Obecnie liczy ona
około 696 tys. członków, w tym około 630 tys. mężczyzn i 66 tys. kobiet.
Uprawnionych do działań w ramach akcji ratowniczo-gaśniczych jest około 228 tys.
członków OSP.

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Chiny i Stany Zjednoczone Ameryki w ujęciu geopolitycznym

analiz dotyczących bezpieczeństwa. Dotyczy to wszystkich podmiotów
geopolitycznych ze szczególnym wyróżnieniem mocarstw globalnych, którymi obecnie są
zarówno Stany Zjednoczone jak i Chiny. Te dwa mocarstwa kształtują stosunki
międzynarodowe w świecie wg własnych interesów, przy czym ich cele w realizacji tej
polityki mogą być zbieżne lub przeciwstawne. W pracy niniejszej przedstawiono
realizację geopolityki przez Stany Zjednoczone, która jest ukierunkowana na
utrzymanie dominującej pozycji w świecie, w tym m.in. kontrolowanie szlaków
transportowych w newralgicznych punktach globu ziemskiego. Chiny natomiast dążą do
zapewnienia sobie swobody działania na wszystkich kontynentach, by w ten sposób
zdobyć przewagę gospodarczą (co już się udało) oraz militarną.
 Obydwa mocarstwa mają ściśle sprecyzowane koncepcje geoekonomiczne
i geostrategiczne. Na szczególną uwagę zasługuje realizowany przez Chiny projekt
„Jeden Pas Jedna Droga”. Uczestniczy w nim India, jednak niezależnie od tego realizuje
ona inny program, który jest przedmiotem zainteresowania Japonii i Stanów
Zjednoczonych, a także Chin

Czasopismo: Przegląd Geopolityczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji