rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O potrzebie odnalezienia swojego miejsca w świecie – humanistyczne inspiracje do działań wychowawczych

CEL NAUKOWY: Celem podjętych rozważań jest wskazanie spójnych – w swej wymowie i znaczeniu, choć różnie określanych – dróg oraz procesów odczytanych jako inspiracje do działań wychowawczych, które wypływają z twórczości omawianych autorów. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy stanowi uświadomienie (jak uświadomić sobie oraz jak pomóc drugiemu człowiekowi uświadomić sobie?) możliwości kierowania swoim życiem zmierzające do doświadczenia odpowiedzialnego sprawstwa w swoich działaniach w różnych sferach życia człowieka. Zastosowane metody badawcze to analiza polegająca na wyodrębnieniu istotnych, dla podjętego celu, pojęć i kategorii (analiza porównawcza) oraz odczytaniu ich sensu i znaczenia w kontekście przyjętej problematyki badawczej (analiza treści) z zastosowaniem elementów metody wglądu fenomenologicznego i elementów hermeneutyki filozoficznej. PROCES WYWODU: Wskazane przez wybranych autorów drogi stanowią możliwości sprzyjające odnajdywaniu siebie, a tym samym swojego miejsca w świecie w poczuciu sprawstwa i samostanowienia. Stanowią one pewne procesy i mechanizmy, które mogą i powinny inspirować do działań wychowawczych w duchu humanistyki. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Można je ująć w pięć kluczowych, niezbędnych/koniecznych w osiągnięciu wskazanego celu, kategorii, jakimi są: 1) narracja siebie i swoich aktywności (refleksja, autorefleksja, konwersacja wewnętrzna, dialog i wyobraźnia narracyjna); 2) stawianie sobie pytania o sens bycia w świecie w poczuciu autentyczności; 3) rozumienie siebie i otaczającej rzeczywistości; 4) odpowiedzialność za własne myślenie, mówienie, rozumienie i działanie; 5) zaangażowanie w rozwój osobisty i społeczny, zajmowanie stanowiska (świadomy sposób bycia w świecie). WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Stanowią one odczytane inspiracje, takie jak budzenie, poruszanie, wstrząsanie ku przemianie, ku lepszemu byciu sobą, ku rozwojowi w procesie wychowania. To działania (praxis) tworzą świadomość i tożsamość siebie, wyznaczając miejsce w świecie, dlatego wychowanie winno być sztuką życia odpowiedzialnego i satysfakcjonującego.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samoświadomość nauczycieli wczesnej edukacji w kontekście diagnozowania dyskalkulii rozwojowej

Artykuł dotyczy samooceny kompetencji diagnostycznych nauczycieli wczesnej edukacji w zakresie ryzyka wystąpienia u uczniów specyficznych trudności w nauce matematyki. Współczesność nakłada na nauczyciela coraz bardziej złożone zadania, wymagające kompetencji zawodowych, które będą obejmować nowe rodzaje metod nauczania, uwarunkowania metodyczne i nową jakość wykonywania zawodu. To z kolei rodzi pytania dotyczące stanu przygotowania nauczycieli wczesnej edukacji do rozpoznawania i zaspokajania potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia wynikających ze specyficznych trudności w nauce matematyki oraz kompetencji nauczycieli w tym zakresie i ich rozwoju zawodowego. Nadrzędnym celem badań autorki było znalezienie odpowiedzi na te pytania dzięki zastosowaniu metody sondażu diagnostycznego z techniką ankietową przeprowadzonego wśród 112 nauczycieli wczesnej edukacji. W niniejszym artykule został omówiony jeden z badanych aspektów, jakim była samoocena nauczycieli wczesnej edukacji w zakresie stopnia przygotowania do rozpoznania u uczniów ryzyka wystąpienia określonych trudności w uczeniu się matematyki. Na podstawie zebranych danych można wnioskować, że osoby badane czują się w zadowalającym stopniu przygotowane do prowadzenia zajęć pedagogicznych mających na celu rozpoznanie wspomnianych trudności u uczniów.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Próba rankingu uczelni kształcących na kierunku prawo na podstawie oceny sytuacji ich absolwentów na rynku pracy

Dane zgromadzone w ogólnopolskim systemie monitorowania ekonomicznych losów absolwentów pozwalają na analizę przygotowania absolwentów do wymogów rynku pracy. Umożliwiają także uszeregowanie uczelni według opisanego w artykule kryterium wykorzystującego informacje o syntetycznych wskaźnikach zatrudnienia i zarobków. W niniejszym artykule przedstawiono analizy dotyczące absolwentów uczelni, które oferują jednolite magisterskie studia prawnicze. Wykazano także, że ranking utworzony na podstawie danych pochodzących z systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów (ELA) jest zbieżny z rankingiem publikowanym co roku przez „Perspektywy”.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Spisy ludności w Stanach Zjednoczonych i statystyka imigracji z Polski – perspektywa metodologiczno-historyczna

Spisy powszechne ludności i mieszkań w Stanach Zjednoczonych (USA) stanowią obiekt zainteresowania ekspertów wielu dyscyplin – poza statystykami również demografów, politologów, socjologów, historyków, a nawet psychologów i antropologów. Jest tak nie tylko z racji długiej tradycji prowadzenia tych badań (pierwszy spis odbył się w 1790 r.) czy innowacji metodologicznych. Na wyjątkowość spisów przeprowadzanych w USA składają się także skala imigracji odpowiedzialnej za dynamiczny wzrost liczebności populacji oraz specyficzny cel spisu, jakim jest konstytucyjny warunek zapewnienia rozdziału liczby miejsc w izbie niższej Kongresu oraz dystrybucja środków federalnych proporcjonalnie do liczby mieszkańców (apportionment). Te uwarunkowania, wraz z uwzględnieniem heterogeniczności społeczeństwa amerykańskiego zarówno w sensie rasowo-etnicznym, jak i religijno-kulturowym, nasuwają pytania o źródła zmian i kierunki usprawnień w kolejnych spisach. Celem artykułu jest przedstawienie problemów i wyzwań związanych ze spisami powszechnymi w USA. Skoncentrowano się na rozstrzygnięciach o charakterze metodologiczno-operacyjnym, możliwych do wprowadzenia m.in. dzięki rozwojowi statystyki i technologii. Omówiono także zagadnienie wiarygodności danych spisowych na przykładzie imigracji z Polski oraz Polonii amerykańskiej.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Niewerbalne style komunikacyjne w przekładzie

Komunikacja niewerbalna jest nieodłącznym komponentem bezpośredniej ustnej komunikacji werbalnej. Niewerbalne środki komunikacyjne, konstytuujące – poprzez wysoką częstotliwość i konsekwencję ich stosowania – style komunikacyjne kulturowo uwarunkowane, są zjawiskiem, którego nie sposób pominąć również w przekładzie. Przekład, w szczególności audiowizualny i ustny, służy poznawaniu niewerbalnych stylów, m.in. w zakresie kinezyki, chronemiki, proksemiki, pantomimiki, haptyki z innych obszarów kulturowych. Oprócz funkcji poznawczej niewerbalne style komunikacyjne pełnią funkcję wspomagającą proces tłumaczenia (np. ustnego). Ułatwiają proces zrozumienia tekstu, a następnie jego tłumaczenia. Świadomość istnienia niewerbalnych stylów komunikacyjnych oraz umiejętność ich interpretacji gwarantuje pełne zrozumienie przekazywanych treści. Niekiedy niewerbalne środki komunikacyjne pomagają zweryfikować jakość przekazu werbalnego.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Obrazowo mówiąc. O grach wizualno-werbalnych na okładkach tygodników publicystycznych

Artykuł jest poświęcony komunikatom wizualno-werbalnym na okładkach czasopism publicystycznych. Bogaty w znaczenia komunikat, który łączy elementy ikoniczne i słowne, pozwala analizować relację pomiędzy obydwoma komponentami, a także prześledzić wielopoziomowy charakter odczytywanych treści. W artykule przedstawiono przykłady ikonizacji przekazów werbalnych i ukazano wpływ obrazu na sposób odczytywania słów, a także wpływ języka na sposób interpretowania znaków ikonicznych.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Prezerwatywa, kondom, gumka – o nazwach pewnego środka antykoncepcyjnego i ochronnego w historii polszczyzny

W artykule omówiono funkcjonujące w polszczyźnie nazwy prezerwatywy. Oglądowi towarzyszy perspektywa historycznojęzykowa. Autor przedstawia proces kształtowania się bogatej synonimii nazewniczej, sięgając do leksyki należącej do różnych rejestrów (odmian) języka. W tekście przywołano ilustrakcje tekstowe z XV wieku i stuleci późniejszych. Artykuł zawiera uwagi związane z etymologią poszczególnych określeń; uwydatnia momenty zapożyczania poszczególnych form i znaczeń z języków obcych.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Tłumaczenie i weryfikacja napisów w filmach i przedstawieniach teatralnych

Badanie napisów jest młodą dyscypliną naukową. Nie ma wielu publikacji analizujących i prezentujących kwestię tłumaczenia audiowizualnego, w szczególności napisów filmowych/teatralnych. Dlatego nie ma wielu źródeł istotnych informacji dotyczących problemu.Przykłady zawarte w tym tekście pochodzą z autorskiej obserwacji filmów i spektakli teatralnych. Autor odwołuje się do badań przeprowadzonych wśród kinomanów podzielonych na trzy grupy – osoby z wykształceniem filologicznym, osoby z wykształceniem uniwersyteckim oraz osoby bez wykształcenia uniwersyteckiego. Tekst dotyczy także napisów z przedstawień teatralnych (Teatr Dramatyczny, Teatr Studio, Nowy Teatr). Wybrano następujące spektakle. Kabaret J. Kandera, Rosyjski kontrakt Andrieja Płatonowa. Ciekawy przypadek psa wieczorową porą Simona Stephensa, Biedny Ja, Suka i Jej nowy koleś Michała Walczaka, Nasza klasa autorstwa Tadeusza Słobodzianka oraz Bent Martina Shermana.W kolejnych częściach artykułu autor przedstawia realia dotyczące etapów tworzenia napisów filmowych lub przygotowania nadtytułów teatralnych i ich weryfikacji. Odpowiada na pytanie, kto, kiedy i jak ocenia te napisy.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kody odmienności kulturowej w literaturze szwedzkiej i jej przekładach. Na przykładzie Trylogii sztokholmskiej Jensa Lapidusa

Artykuł podejmuje temat językowych reprezentacji kulturowej odmienności w literaturze szwedzkiej, przedstawiającej środowiska imigranckie i/lub rozwarstwione klasowo. Język, zarówno protagonistów jak i narracji, jest konstruktem literackim, który eksponuje jedynie niektóre elementy językowe (głównie leksykalne) jako relewantne  dla osiągnięcia pragmatycznego celu – efektu obcości. Przedmiotem artykułu jest analiza stylistyczna zastosowanych środków oraz strategie tłumaczy zmierzające do uzyskania ekwiwalencji funkcjonalnej.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
„Coming out” czyli „wychodzenie z szafy”: Analiza porównawcza językowych obrazów świata w prasie brytyjskiej i polskiej

Artykuł przedstawia analizę porównawczą językowych obrazów świata „wyłaniających” się z polskich i angielskich tekstów prasowych relacjonujących coming out polskiego księdza. Wykorzystany tu model językowego obrazu świata wg Jamesa Underhilla (np. 2011) zakłada wielowymiarowość tego zjawiska, obejmującego nie tylko zakodowany w systemie danego języka sposób postrzegania i konceptualizowania rzeczywistości, ale także wymiary osobisty, ideologiczny i związany z perspektywą mówiącego. Analiza tekstów na ww. temat w odniesieniu do tych właśnie wymiarów pozwala określić, na ile „wyłaniające się” z nich obrazy są do siebie podobne, a na ile różne. Zebrane artykuły prasowe traktują o tym samym wydarzeniu, ale ponieważ powstały w dwóch różnych kontekstach kulturowych, należy spodziewać się odmiennych „oglądów” sytuacji. Analiza porównawcza rzuca światło na istotę tych różnic oraz prowadzi do refleksji nad ich uwarunkowaniami.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O bramie pupowej i pryskaczce, czyli o stylu dziecięcego mówienia do siebie

Dzieci przedszkolne i wczesnoszkolne poza komunikowaniem się z otoczeniem często „rozmawiają” same ze sobą – mówią do siebie i dla siebie. Podjęte w niniejszym artykule rozważania dotyczą analizy wypowiedzi dzieci na płaszczyźnie językowej. Na wskazanie cech charakterystycznych mówienia do siebie pozwoliły wypisy z kilku zarejestrowanych zabaw dzieci. Na podstawie przeprowadzonych badań autorka dowodzi, że można mówić o odrębnym stylu „mówienia do siebie”. Cel wewnętrznego komunikowania się jest tylko pozornie inny niż w tradycyjnej komunikacji – ma swojego nadawcę i odbiorcę. Jest on jednak na tyle specyficzny, że komunikacja między nadawcą a odbiorcą generują się w jednym umyśle. Korpus badawczy został przeanalizowany na poziomie leksykalnym, morfologicznym, składniowym oraz na poziomie tekstu. Pozwoliło to na uwypuklenie osobliwości mówienia do siebie dziecka, m.in. spontaniczność wypowiedzi naruszanie spójności wypowiedzi, liczne mikrotematy zabawy, niejasność komunikatu słyszanego „na zewnątrz”, kreatywność, teatralizacja.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
„Chleba naszego potrzebnego”. Dyskusja nad nowym szwedzkim tłumaczeniem „Ojcze nasz”

„Ojcze nasz” to najważniejsza modlitwa chrześcijan. Jako starożytny tekst biblijny od wieków poddawana jest badaniom oraz tłumaczona na nowo wraz z rozwojem języków docelowych. Ze względu na powszechność tej modlitwy i jej wyjątkowy charakter, takie zmiany nie zachodzą niepostrzeżenie – szczególnie w kraju, gdzie odbiorcy tego samego tłumaczenia są członkami różnych społeczności, katolickiej (mniejszościowej) i protestanckiej. Niniejszy artykuł przedstawia specyfikę przekładu tekstów liturgicznych w oparciu o analizę tłumaczeń na język szwedzki. Pokazana zostaje historia szwedzkiego tłumaczenia modlitwy „Ojcze nasz”, aż do opublikowania kontrowersyjnej wersji ekumenicznej w 1996 r. Przeanalizowane zostają wybrane różnice w „starym” i „nowym” tłumaczeniu oraz najważniejsze postulaty w debacie nad przyjęciem wersji ekumenicznej. Artykuł zamyka przytoczenie obecnego stanowiska kościoła katolickiego i protestanckiego wobec nowej wersji oraz dyskusja nad nowoczesnością i tradycją we współczesnych tłumaczeniach Modlitwy Pańskiej. Studium pozwala pokazać w jaki sposób otwartość na zmiany w obszarze przekładu może spowodować poruszenie społeczne i konflikt, jeśli zmiany nie są dostosowane do aktualnych przekonań reprezentantów danej kultury.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Metody przekładu wulgaryzmów w tłumaczeniu filmowym w kontekście przemian w komunikacji językowej

Niniejszy artykuł jest próbą usystematyzowania metod stosowanych w filmowym tłumaczeniu wulgaryzmów z języka angielskiego na język polski. Przedstawione metody zostały wyodrębnione w toku szeroko zakrojonego badania, którego celem był opis praktyk translatorskich w dobie przemian językowych i socjolingwistycznych związanych ze wzrostem częstotliwości stosowania jednostek nacechowanych wulgarnie nie tylko w codziennej komunikacji, ale również w filmie. W poniższym artykule zaprezentowano badania statystyczne dotyczące przemian w zakresie częstotliwości występowania wulgaryzmów w komunikacji w języku polskim i angielskim, ponieważ stanowią one podstawę do rozważań na tym, czy zmiany w języku wpływają na decyzje translatorskie w przypadku przekładu wulgaryzmów.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Gatunek mowy: zamknięty system cech, tekst otwarty, czy kategoria poznawcza?

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na postawione w tytule pytanie. Puntem wyjścia jest przegląd językoznawczych koncepcji gatunku mowy o nachyleniu strukturalnym, funkcjonalnym, wreszcie kognitywnym oraz próba odniesienia kognitywnej koncepcji prototypu Ronalda Langackera do wyżej wymienionych ujęć wyrosłych na gruncie polskiej tekstologii. Jako egzemplifikacja analizowanych koncepcji gatunku służą dwie współczesne wersje o Kopciuszku. Na ich przykładzie autorzy starają się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego należą do gatunku bajki w świetle przywoływanych koncepcji oraz co nowego, w zakresie genologii, przynieść może aplikacja koncepcji Ronalda Langackera.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O założeniach i postulatach lingwistyki kulturowej (na przykładzie definicji PRACY)

Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej autor przypomina początki formowania się lingwistyki kulturowej  w Polsce, związane z wrocławskim programem badań nad polską kulturą narodową, utworzeniem konwersatorium „Język a kultura” (też serii wydawniczej pod takim tytułem) i lubelskiego rocznika „Etnolingwistyka” w roku 1988. W drugiej podaje przykłady traktowania faktów językowych w perspektywie kulturowej, eksponując rolę słownictwa jako zwierciadła kultury. W trzeciej przedstawia 7-punktowe instrumentarium pojęciowe wypracowane w ramach lubelskiej etnolingwistyki kognitywnej (językowy obraz świata, stereotypy traktowane jako koncepty kulturowe, definicja kognitywna, punkt widzenia i perspektywa interpretacyjna; profilowanie bazowych wyobrażeń; wartości; podmiot doświadczający, konceptualiujący i werbalizujący). Na koniec na przykładzie jednego konceptu PRACA pokazane zostają efekty analizy z zastosowaniem przedstawionego tego instrumentarium pojęciowego.Słowa kluczowe: lingwistyka kulturowa, seria „Język a Kultura”, rocznik „Etnolingwistyka”, lubelska etnolingwistyka kognitywna, językowy obraz świata, koncept kulturowy, praca

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Projekt polsko-niemieckiego słownika językowego savoir-vivre'u

Przedmiotem artykułu jest omówienie powstającego w ramach projektu badawczego polsko-niemieckiego słownika językowego savoir-vivre’u. Przedstawione zostały założenia leksykograficzne tego słownika, źródło materiału oraz struktura hasła. Główny problem badawczy to niemiecka ekwiwalencja funkcjonalna polskich zwrotów grzecznościowych. Metodologia badań oparta jest na założeniach pragmatyki kulturowej. Autorka skupiła się na omówieniu podstawowych różnic przede wszystkim kulturowych i pragmatycznojęzykowych między polską i niemiecką grzecznością językową. Omówione zostały takie problemy, jak: różne w polszczyźnie i w niemczyźnie strategie grzecznościowe, w tym polska strategia podwładnego i strategia męskiej kurtuazji; polski i niemiecki tosowan ejsystem adresatywny; możliwość stopniowania uprzejmości w polskich aktach prośby i częstowania oraz problem niemieckiej ekwiwalencji; wpływ czynników społeczno-politycznych na funkcjonowanie form adresatywnych. Wskazano na taki dodatkowy rezultat powstania słownika, jak możliwość zrekonstruowania na jego podstawie obrazu uprzejmego Polaka i uprzejmego Niemca. Na zakończenie została sformułowana teza, że powstawanie tego typu dwujęzycznych (dwukulturowych) słowników miałoby wpływ na zoptymalizowanie komunikacji międzykulturowej.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Otwartość mechanizmów funkcjonowania języka w nazwach marketingowych na przykładzie nazewnictwa firmowego

Obiektem bliższej obserwacji w niniejszym artykule są różnego rodzaju nazwy firm. Należą do nich zarówno nazwy sklepów, salonów i hurtowni, jak również nazwy zakładów handlowych, rzemieślniczych i usługowych różnorodnych branż: budowlanej, finansowej, gastronomicznej, kosmetycznej, medycznej, motoryzacyjnej, turystycznej itd. Przedmiotem niniejszego opracowania jest ustalenie i analiza językowych mechanizmów służących brandingowi, czyli tworzeniu nazw marketingowych we współczesnej chrematonimii na przykładzie polskiego nazewnictwa firmowego. Materiał badawczy został zebrany na podstawie Katalogu Firm Serwisu „TuWroclaw.com” dla Wrocławia. Biorąc pod uwagę sposoby tworzenia nazw firmowych w Polsce można zauważyć, że mechanizmy te reprezentują dużą otwartość słowotwórczą i wynikające z tego bardzo zróżnicowane struktury: 1) jedno- i wielowyrazowe, 2) złożone zarówno z elementów rodzimych, jak i bardzo modnych współcześnie członów obcego pochodzenia, 3) motywowane bezpośrednio, jak i w sposób pośredni lub 4) całkowicie nieczytelne pod względem słowotwórczym i semantycznym. Analiza nazw firmowych, wpisujących się w język marketingowy i związanych z intensywnym rozwojem cywilizacyjnym, pozwala zauważyć coraz silniej uwidaczniającą się tendencję do ekonomiczności języka.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Polski leksykon japońskich terminów gramatycznych jako wyzwanie międzykulturowe

Komunikacja międzykulturowa kojarzy się z działaniem na styku różnych środowisk kulturowych i komunikacyjnych. Nie inaczej rzecz ma się w przypadku kompilacji polskiego leksykonu japońskich terminów gramatycznych, jaki powstaje obecnie w ramach grantu NCN (OPUS 10, panel HS2, projekt numer 2015/19/B/HS2/00147) w Katedrze Orientalistyki (Wydział Neofilologii) UAM. Wyzwania, jakie stoją przed projektem, wydają się interesujące zarówno z punktu widzenia niezbędnych decyzji opisowych, jak i interdyscyplinarnych (w tym: z rozróżnieniem na poziomie dyscyplin językoznawstwa ogólnego i japońskiego). W ramach artykułu wyzwanie to podjęto w kontekście próby przedstawienia zarysu projektu odbiorcy polskiemu.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Teoretyczne wybory, cięcia metodologiczne i przejścia między paradygmatami: trudności dialogu interdyscyplinarnego

W niniejszym artykule podjęto próbę refleksji nad problemem wyboru zaplecza teoretycznego z jednej strony, a kwestią prowadzenia wywodu naukowego z drugiej - w obliczu współczesnego interdyscyplinarnego kierunku badań. Punkt wyjścia rozważań w tym zakresie stanowi rozumienie interdyscyplinarności we Francji oraz tezy Nowej Retoryki, ktόre same mogą być rozważane jako interdyscyplinarne. Co więcej Nowej Retoryki można używać, żeby opisać dialog między rόżnymi dyscyplinami. Odnosząc się do pojęcia predykat inaczej rozumianego w obszarze polskich i francuskich badań językoznawczych, w artykule opisano podstawowe dylematy, niezrozumienia i trudności w dialogu naukowym, wywodzącym się z różnych (francuskiej i polskiej) tradycji uniwersyteckich. W tym kontekście Nowa Retoryka mogłaby odegrać rolę platformy dialogu między badaczami reprezentującymi różne tradycje naukowe, gdyż z jednej strony bierze pod uwagę związek między i formacją badacza a przedwstępnymi postanowieniami, a z drugiej strony wprowadza termin "rozciągłość pojęć", na którym argumentacja może opierać się. W prowadzeniu badań opartych na dialogu interdyscyplinarnego ważne jest "spojrzenie oddalone" (Lévi-Strauss, 1983), czyli pewien dystans do swojej dyscypliny, tradycji i dociekań tak, aby nasze prace naukowe stały się dostępne dla badaczy reprezentujących inne dyscypliny, ale przede wszystkim, aby możliwy był dialog w ramach tych samych dyscyplin.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo