rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena fitoksyczności wybranych gruntów nasypowych

Oceniono fitotoksyczność wybranych gruntów nasypowych o przekroczonym standardzie metali ciężkich pochodzących z obszarów województwa śląskiego. Badano zarówno stopień kiełkowania nasion, jak i inhibicję wzrostu korzeni rzeżuchy (Lepidium sativum). Oceny dokonano metodą pośrednią, wykorzystując fazę ciekłą po ekstrakcji wodnej badanych próbek stałych. Stwierdzono, że zarówno stopień kiełkowania nasion, jak i inhibicja wzrostu korzeni rzeżuchy zależała od rodzaju analizowanego gruntu nasypowego. Z kolei wrażliwość nasion i korzeni rzeżuchy na badane próbki ekstraktów z gruntów nasypowych była również zróżnicowana. Na obserwowane zależności mogło mieć wpływ zanieczyszczenie próbki przez metale ciężkie. Uzyskane wyniki analiz porównano do wcześniejszych, w których zastosowano test bakteryjny z Aliivibrio fischeri (test Microtox®) w celu porównawczej oceny wpływu gruntów nasypowych zawierających żużle pohutnicze na różne organizmy wskaźnikowe.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zawartość metali ciężkich oraz toksyczność osadów dennych zbiornika w Zesławicach

Celem badań była ocena zawartości metali ciężkich oraz toksyczności osadów dennych zbiornika w Zesławicach (województwo małopolskie). Toksyczność osadów dennych badano z wykorzystaniem testu Phytotoxkit<sup>TM</sup>. Badane osady denne charakteryzowały się niską toksyczności wobec roślin testowych. Rośliną, która najsilniej reagowała na substancje chemiczne zawarte w osadach dennych, było Sorghum saccharatum. Osady denne zaliczono do klasy II - osady miernie zanieczyszczone metalami ciężkim.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Obniżanie twardości odpływów z oczyszczalni ścieków komunalnych za pomocą filtracji membranowej

Odpływ z oczyszczalni ścieków komunalnych może charakteryzować się wysokim stężeniem zarówno soli wapnia, jak i magnezu, powodującym twardość tego strumienia wodnego. Będzie to dotyczyło głównie lokalizacji, gdzie występują systemy dystrybucji wody bazujące na ujęciach wód podziemnych. Wykorzystywanie twardej wody m.in. w gospodarstwach domowych powoduje, że powstające w wyniku działalności bytowej ścieki będą również charakteryzować się twardością. Twardość ścieków nie jest wskaźnikiem normatywnym. Jest to jednak istotny aspekt badawczy w obszarze odzyskiwania wody ze ścieków. W pracy podjęto badania nad obniżeniem twardości ogólnej odpływu z wybranej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na Górnym Śląsku w Polsce. W badaniach wstępnych określono, że odpływ z badanej oczyszczalni ścieków, według powszechnej klasyfikacji twardości wód, jest jak woda twarda (350-550 mg CaCO3/dm3). Do obniżenia twardości odpływu ścieków zaproponowano filtrację membranową, w tym nanofiltrację i odwróconą osmozę. Procesy prowadzono porównawczo z wykorzystaniem rurowych membran kompozytowych firmy PCI Membrane System Inc. Do nanofiltracji zastosowano membranę AFC-30, a do odwróconej osmozy AFC-80. W obu przypadkach ciśnienie transmembranowe wynosiło 2,0 MPa, a temperatura i prędkość liniowa nadawy odpowiednio 20 °C i 3,4 m/s. Wykazano, że ścieki oczyszczone zarówno w procesie odwróconej osmozy, jak i w nanofiltracji były bardzo miękkie. Można więc rozważyć ich wykorzystanie np. na potrzeby gospodarcze. Jednak pod względem wydajności membrany korzystniejszy był proces nanofiltracji.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena skuteczności funkcjonowania oczyszczalni ścieków w Barczy (woj. świętokrzyskie)

W pracy przedstawiono ocenę funkcjonowania jednej z oczyszczalni ścieków w województwie świętokrzyskim -
oczyszczalni ścieków komunalnych w Barczy. Przedstawiono charakterystykę procesów jednostkowych oraz dokonano
oceny efektywności systemu oczyszczania ścieków na oczyszczalni. Obiekt uzyskuje bardzo dobre wyniki w oczyszczaniu
ścieków, które zgodne są z dopuszczalnymi wartościami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca
2006 oraz z pozwoleniem wodnoprawnym. Zawartości wskaźników zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach są zwykle
trzy razy niższe od dopuszczalnych. Podobnie, analizując wartości średniodobowego niskiego przepływu rzeki oraz średniej
dobowej ilości ścieków odprowadzanej do odbiornika, można stwierdzić, iż rzeka Lubrzanka jest odpowiednim odbiornikiem
dla oczyszczonych ścieków.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania wpływu demulgacji i doboru optymalnego demulgatora na skład fazy gazowej i ciekłej ścieków pooksydacyjnych

Oczyszczanie ścieków pooksydacyjnych, pochodzących z oksydacji pozostałości z destylacji próżniowej ropy naftowej i produkcji tzw. asfaltów utlenianych, szczególnie drogowych, a także przemysłowych, stanowi duży problem technologiczny i środowiskowy. Wynika to z obecności w ściekach różnych grup związków organicznych, w tym m.in. organicznych związków siarki, tlenu i azotu. Pewna ich część jest zaabsorbowana w wodzie i częściowo zdysocjowana, a znaczna część stanowi organiczną fazę zemulgowaną z wodą. W ściekach występują związki o charakterze toksycznym, a w wielu przypadkach ładunek zanieczyszczeń jest na tyle duży, że ścieki pooksydacyjne powodują pogorszenie aktywności osadu czynnego biologicznej oczyszczalni ścieków. Duża zawartość lotnych związków organicznych w ściekach, o wysokim poziomie złowonności, stanowi dodatkowo problem społeczny związany z możliwością pogorszenia warunków aerosanitarnych w rejonie oczyszczalni ścieków. Celowe wydaje się zastosowanie preoczyszczania ścieków pooksydacyjnych przed wprowadzeniem ich do właściwego cyklu oczyszczania. Etap preoczyszczania powinien, w pierwszym etapie, zapewniać całkowite usunięcie fazy organicznej ze ścieków poprzez zastosowanie skutecznej demulgacji. W pracy przedstawiono metodykę kontroli procesowej efektywności demulgacji ścieków pooksydacyjnych oraz wykonano badania demulgowania z zastosowaniem kilku przemysłowo dostępnych demulgatorów. Przedstawiono sposób przygotowania próbki do analizy oraz jakościowe i ilościowe metody kontroli zmian zawartości poszczególnych grup związków oraz zawartości sumarycznej związków organicznych w fazie „wodnej” ścieków. W badaniach lotnych składników próbki wykorzystano technikę kapilarnej chromatografii gazowej (GC) z uniwersalną i selektywną detekcją, a do oceny zmian zawartości głównych grup składników oraz zmian zawartości sumarycznej zastosowano technikę wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z przepływem zwrotnym eluentu w kolumnie (Backflush) i detektorami refraktometrycznym (RID) i UV z matrycą fotodiodową (DAD), a także technikę cienkowarstwowej chromatografii cieczowej na kwarcowych pręcikach z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym (FID).

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Obecność farmaceutyków w wodach powierzchniowych i przeznaczonych do spożycia

W pracy przedstawiono stężenia wybranych farmaceutyków w ściekach nieoczyszczonych i po oczyszczeniu, wodach powierzchniowych i wodach przeznaczonych do spożycia w Polsce oraz na świecie. Opisano również wpływ farmaceutyków na człowieka i organizmy wodne. Najczęściej identyfikowanymi lekami w ściekach są: beta-blokery (atenolol, propanolol, metoprolol), niesteroidowe leki przeciwzapalne (diklofenak, naproksen, ketoprofen), hormony płciowe (naturalne: estron, 17 b-estradiol, estriol i syntetyczne: etinyloestradiol), karbamazepina - lek przeciwpadaczkowy, regulatory gospodarki lipidowej - fibraty (kwas klofibrowy, gemfibrozil, bezafibrat). Dane leki są trudno usuwalne w nawet rozbudowanych procesach oczyszczania ścieków. Karbamazepina ulega eliminacji w 10%, diklofenak od 21 do 40%, naproksen w 50-80%, metoprolol (beta-bloker) do 25%, a propanolol (najbardziej lipofilowy beta-bloker) jest prawie nieusuwalny. Obecność leków w wodach powierzchniowych jest problemem globalnym.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania procesu zgazowania alg i innej biomasy niekonwencjonalnej

W pracy przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych procesu zgazowania glonów oraz osadów ściekowych w reaktorze ze złożem stałym. Określono własności palne glonów i osadów ściekowych. Podano wpływ parametrów procesowych (m.in. ilość czynnika zgazowującego, własności paliwa) na skład otrzymanego gazu palnego. Wyniki procesu zgazowania wskazują, że parametry procesowe istotnie wpływają na parametry otrzymanego gazu. Istnieje wartość optymalna ilości czynnika zgazowującego doprowadzanego do reaktora, przy której gaz osiąga najwyższą wartość opałową. Otrzymywany gaz jest gazem niskokalorycznym stanowiącym dobre źródło energii pierwotnej do wykorzystania w generacji finalnych postaci energii.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania tlenowej biodegradacji związków chelatujących mikroelementy nawozowe w środowisku wodnym w warunkach testu statycznego

Przedstawiono wyniki biodegradacji DTPA i HEEDTA oraz nowych, alternatywnych związków kompleksujących - MGDA i GLDA. Ocena podatności tych związków na biorozkład przeprowadzona została zgodnie z Polską Normą PN-88/C-05561 - Badanie tlenowej biodegradacji związków organicznych w środowisku wodnym w warunkach testu statycznego. Badania wykazały, iż GLDA i MGDA odznaczają się znacznie szybszą i skuteczniejszą biodegradacją niż DTPA czy HEEDTA i w związku z tym mogą zastąpić je z powodzeniem w wielu gałęziach przemysłu.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Analiza kryteriów warunkujących wybór optymalnego rozwiązania systemu zagospodarowania wód opadowych

Potrzeba sprawnego ujęcia i odprowadzenia wód opadowych powstających w obrębie zlewni miejskich jest jednym z głównych wyzwań, w obliczu których stawiane są kolejne pokolenia. Tymczasem decyzja o wyborze konkretnego rozwiązania systemu zagospodarowania wód deszczowych podejmowana jest obecnie intuicyjnie bądź w oparciu o jedno kryterium, jakim jest wysokość nakładów inwestycyjnych koniecznych do poniesienia na realizację przedsięwzięcia. Takie podejście prowadzi do powstawania szeregu niekorzystnych i długofalowych zjawisk związanych ze zmianą bilansu wodnego zlewni i pogorszeniem warunków życia ludności. Sprostanie stawianym wymaganiom wymaga rozpatrzenia i uwzględnienia w procesie projektowania infrastruktury odwodnieniowej wszystkich aspektów towarzyszących jej budowie i eksploatacji. Są to przede wszystkim czynniki ekonomiczne, eksploatacyjne, estetyczne, hydrauliczne, lokalizacyjne, społeczne, środowiskowe oraz techniczne. Kryteria warunkujące wybór optymalnego rozwiązania systemu zagospodarowania wód deszczowych należy analizować na wielu płaszczyznach, przy uwzględnieniu zarówno czynników policzalnych, jak i tych, których opis w sposób kwantyfikowalny nie jest możliwy. Celem artykułu jest zdefiniowanie oraz zbadanie atrybutów procesu decyzyjnego związanego z wyborem wariantu projektowego systemu odwodnieniowego. W pracy wskazano także narzędzie, którego wykorzystanie umożliwi obiektywne porównanie analizowanych wariantów w świetle przedstawionych kryteriów przy pomocy jednego modelu obliczeniowego. Aplikacja opisanego algorytmu postępowania w proces zarządzania wodami opadowymi pozwoli podejmować racjonalne decyzje inwestycyjne, które zaakceptowane zostaną przez społeczność lokalną.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Proces eksfiltracji z przewodów kanalizacyjnych a rozprzestrzenianie się wybranych zanieczyszczeń - badania modelowe

Eksploatacja sieci kanalizacji sanitarnej związana jest z możliwością wystąpienia eksfiltracji ścieków z przewodu kanalizacyjnego do otaczającego środowiska gruntowego. Eksfiltrujące ścieki zawierające często duże stężenia zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych mogą stanowić zagrożenie zarówno dla jakości wód gruntowych, jak i środowiska naturalnego gleby. Monitoring jakościowo-ilościowy wód wydostających się z uszkodzonego przewodu kanalizacyjnego jest bardzo trudny, a często w warunkach terenowych niemożliwy. W związku z tym coraz większą popularność zdobywa numeryczne modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w środowisku gruntowo-wodnym. Niniejsza praca przedstawia wyniki obliczeń numerycznych rozprzestrzeniania się wybranych zanieczyszczeń (kadm, chrom) wydostających się z uszkodzonego przewodu kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej, zlokalizowanego w profilu ul. Nadstawnej w Lublinie. Obliczenia numeryczne zostały wykonane za pomocą oprogramowania FEFLOW 5.2, WASY, Niemcy. Parametry transportowe gruntów, warunki początkowe oraz warunki brzegowe zostały wyznaczone na podstawie wyników badań literaturowych, laboratoryjnych i terenowych. Dane z obliczeń umożliwiają analizę wpływu awarii przewodów kanalizacyjnych na środowisko glebowe i wody gruntowe. Obliczenia symulacyjne należy poddać weryfikacji empirycznej w celu potwierdzenia prawidłowości przyjętych warunków początkowych i brzegowych.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Adsorpcja zieleni naftolowej B na węglu aktywnym F-300

W pracy podjęto próbę oceny możliwości użycia węgla aktywnego F-300 do usuwania barwników ze ścieków farbiarskich. Do badań wybrano barwnik - zieleń naftolową B, a jako sorbent zastosowano węgiel aktywny F-300 świeży i regenerowany. Regeneracja została przeprowadzona za pomocą odczynnika Fentona, który jest doskonałym utleniaczem. Zdolności sorpcyjne węgla po regeneracji oceniano poprzez zmiany wartości liczby jodowej, która została wyznaczona zgodnie z normą PN-83 C-97555.04. Stężenie barwnika wynosiło 400 mg/dm3. Zdolności sorpcyjne węgla świeżego wyrażone wartością adsorpcji właściwej wyniosły 21 mg/g, a po regeneracji - od 22 do 33 mg/g. Na podstawie danych eksperymentalnych wykreślono izotermy sorpcji. Najwyższy stopień usunięcia zieleni naftolowej B z roztworu wodnego wyniósł 88% (po IV regeneracji), a najniższy - 74% (węgiel świeży). Dopasowano teoretyczny model adsorpcji, mianowicie model Freundlicha lub Langmuira. Wartość współczynnika korelacji wskazuje na lepsze dopasowanie modelu Langmuira. Otrzymane wyniki wskazują, iż wybrany sorbent zarówno w postaci świeżej, jak i zregenerowanej może być stosowany w procesach usuwania barwników ze ścieków farbiarskich. Jednak badania modelowe muszą zostać sprawdzone na realnych próbkach ścieków.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Dynamika zmian mikrobiologicznych w glebie w obecności płynnego nawozu wapniowego Calio

Nawóz Calio jest skoncentrowanym płynnym nawozem wapniowym, podnoszącym poziom fizjologiczny aktywnego wapnia, co skutecznie zapobiega wielu chorobom roślin wywołanym niedoborem tego pierwiastka. Wprowadzenie nowych nawozów do środowiska naturalnego powinny poprzedzać wszechstronne badania obejmujące oddziaływania zarówno na rośliny, jak i populację mikroorganizmów glebowych. Liczebność i aktywność mikroorganizmów glebowych jest parametrem charakteryzującym żyzność gleby. W stopniu pełniejszym jednak właściwości biologiczne gleby wyraża stosunek liczebności bakterii i promieniowców do grzybów niż liczebności każdej z tych grup oddzielnie. Celem badań była laboratoryjna ocena wpływu nawozu wapniowego Calio na populacje mikroorganizmów glebowych w doświadczeniach wazonowych. Materiał badawczy stanowiła handlowa ziemia uniwersalna o pH 6,0 i płynny nawóz wapniowy Calio firmy KOF CO. LTD, zastosowany w dawce zalecanej przez producenta. Ocenę wpływu nawozu Calio na dynamikę zmian mikrobiologicznych w ziemi uniwersalnej prowadzono w doświadczeniach wazonowych w układzie: ziemia uniwersalna (Z), ziemia uniwersalna z siewkami sałaty (Z+R), ziemia uniwersalna z rozpylonym preparatem wapniowym Calio (P+C) oraz ziemia uniwersalna z siewkami sałaty i rozpylonym preparatem wapniowym Calio (P+R+C). Aktywność biologiczną ziemi uniwersalnej oceniano na podstawie mikrobiologicznego współczynnika żyzności gleb (SR). Większe wartości tego wskaźnika, w porównaniu z kontrolą (obiekty bez Calio), odnotowano w obiektach potraktowanych nawozem wapniowym Calio, co jest korzystne z punktu widzenia żyzności gleby. Nawóz wapniowy także aktywizował rozwój asymilatorów wolnego azotu, co wskazuje na wzrost produktywności biologicznej gleb.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Monitoring zanieczyszczenia azotem i fosforem bezodpływowego jeziora po odcięciu dopływu ścieków

Przedstawiono wyniki badań koncentracji związków azotu i fosforu w jeziorze bezodpływowym, dokumentujące zmiany jakościowe po odcięciu dopływu ścieków. Uwzględniono zmiany, jakie nastąpiły w zbiorniku po pierwszej fazie rekultywacji (chemiczne strącanie fosforanów, biomanipulacja i natlenianie hypolimnionu). Obniżanie się poziomu wody jeziora zasilanego z poziomu wodonośnego wielkopolskiej doliny kopalnej spowodowało ustanie odpływu powierzchniowego. Redukcja wielkości zasilania przez wody podziemne w ciągu kilkudziesięciu lat spowodowała zmniejszenie powierzchni jeziora o ponad 3 ha, a głębokości średniej o 1 m. Jezioro było przez ponad 40 lat odbiornikiem ścieków bytowych z pobliskiego sanatorium. Eliminacja dopływu ścieków w końcu lat 80. XX wieku nie spowodowała oczekiwanej poprawy stanu jakościowego wód jeziora, lecz intensyfikację eutrofizacji. Cechą jeziora były obfite zakwity fitoplanktonu i wyczerpanie tlenu od głębokości 5-6 m. Analiza przyczyn pogarszającego się stanu jeziora oparta m.in. na gradientach głębokościowych form azotu i fosforanów rozpuszczonych wykazała znaczącą rolę wtórnego zasilania wewnętrznego z osadów dennych. Wydzielanie fosforanów z osadów dennych było stymulowane przez warunki silnie redukujące. W wyniku rekultywacji nastąpił wzrost przezroczystości wody, ale warunki tlenowe nie zmieniły się. Znacznie wzrosły stężenia fosforu całkowitego, a azotu zmniejszyły się.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Badania bioindykacyjne procesów oczyszczania ścieków miejskich na przykładzie oczyszczalni „Hajdów” w Lublinie

W kolejnych urządzeniach ciągu technologicznego oczyszczalni ścieków bytują mikroorganizmy spotykane również w naturalnych zbiornikach wodnych, gdzie badania bioindykacyjne prowadzone są od dziesięcioleci. Mikroorganizmy w komorach bioreakcji, występując w postaci osadu czynnego, tworzą biologiczny czynnik procesowy oczyszczania ścieków. Występując również na powierzchni urządzeń stykających się ze ściekami, tworzą specyficzny biofilm (pekton), który - co prawda - nie pełni funkcji procesowych tak jak osad czynny, ale podobnie jak on może spełniać funkcje obiektu używanego do celów bioindykacyjnych. Proponowana praca zawiera przegląd informacji związanych z bioindykacyjną kontrolą procesów oczyszczania ścieków oraz przykładowe wyniki badań prowadzonych na obiektach miejskiej oczyszczalni ścieków „Hajdów” w Lublinie. Badania te prowadzono, wykorzystując podczas identyfikacji organizmów często w ostatnim czasie stosowane grupy morfologiczno-funkcjonalne. Uzyskane w ten sposób wyniki mogą posłużyć podczas obliczania indeksów biocenotycznych skorelowanych z biochemicznymi wskaźnikami poziomu zanieczyszczeń, takimi jak BZT5 czy ChZT.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Usuwanie wybranych zanieczyszczeń z ekstrakcyjnego kwasu fosforowego

Kwas fosforowy jest podstawowym surowcem do wytwarzania nawozów mineralnych zawierających w swoim składzie fosfor - zarówno nawozów jednoskładnikowych, jak i wieloskładnikowych NP i NPK. Ponadto, kwas fosforowy jest wykorzystywany w produkcji fosforanów paszowych, a także w przemysłach: spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym. Na skalę przemysłową kwas fosforowy jest wytwarzany w tzw. procesie ekstrakcyjnym, w którym surowce fosforowe (apatyty i fosforyty) roztwarzane są kwasami mineralnymi. W tej technologii większość zanieczyszczeń zawartych w skałach fosforytowych przedostaje się do produktu. Zanieczyszczenia zawarte w surowcach fosforowych to głównie SO3, F–, SiO2, CaO, Al2O3, Fe2O3, MgO, Na2O, K2O, Cd, As, Hg, Pb, Cr. Pogorszają one jakość kwasu fosforowego, a także mogą powodować problemy technologiczne przy otrzymywaniu ekstrakcyjnego kwasu fosforowego, a także przy zastosowaniu kwasu w innych gałęziach przemysłu. Z tych względów konieczne jest poszukiwanie skutecznych metod oczyszczania ekstrakcyjnego kwasu fosforowego. W pracy przedstawiono badania, których celem było sprawdzenie skuteczności usuwania zanieczyszczeń z ekstrakcyjnego kwasu fosforowego z wykorzystaniem CaO, SiO2, Na2S, K2SO4 oraz węgla aktywnego. W eksperymentach wykorzystano trzy różne ekstrakcyjne kwasy fosforowe.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ kierunku i prędkości fali deszczu na współdziałanie kanalizacyjnych zbiorników retencyjnych

Celem artykułu jest określenie wpływu kierunku i prędkości przemieszczania się fali opadu deszczu na współdziałanie kanalizacyjnych zbiorników retencyjnych. Symulacje wykonano w zlewni modelowej, korzystając z programu hydrodynamicznego SWMM 5.1. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, że zarówno kierunek, jak i prędkość przemieszczania się fali deszczu ma znaczący wpływ na ustalenie wymaganej kubatury użytkowej oddziałujących na siebie zbiorników retencyjnych. Porównując wyniki badań modelowych ustalonych na stacjonarnym opadzie deszczu z opadem przemieszczającym się nad zlewnią, wykazano, że różnice w wymaganej kubaturze użytkowej zbiornika retencyjnego zlokalizowanego na końcowym odcinku sieci kanalizacyjnej są tym większe, im niższa jest przyjęta wartość współczynnika redukcji przepływu ścieków deszczowych w zbiornikach retencyjnych znajdujących się na sieci kanalizacyjnej powyżej. W skrajnych przypadkach uzyskane różnice sięgają nawet kilkudziesięciu procent. Ustalone zależności zaobserwowano zarówno dla opadów blokowych, jak i opadów zmiennych w czasie. Wykazano też, że istotny wpływ na stopień wzajemnego hydraulicznego oddziaływania kanalizacyjnych zbiorników retencyjnych ma ich lokalizacja względem siebie i przyjęty współczynnik redukcji przepływu ścieków deszczowych.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Dynamika pobierania wapnia i magnezu przez biomasę rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.)

Wapń i magnez należą do makroelementów, których optymalna zawartość w paszy korzystnie wpływa na jej jakość. Celem przeprowadzonych badań było prześledzenie zmian w zawartości wapnia i magnezu w biomasie rutwicy wschodniej w zależności od roku uprawy i fazy rozwojowej. Wyniki badań uzyskano na podstawie dwóch doświadczeń polowych prowadzonych trzeci i siódmy rok. Podczas zbioru pobrano próbki z 1 m<sup>2</sup> w następujących fazach rozwojowych: pąkowanie, początek kwitnienia, pełnia kwitnienia, koniec kwitnienia i dojrzałość pełna. Następnie próbki te wysuszono i rozdrobniono. Wapń i magnez oznaczono metodą ICP-AES po mineralizacji „na sucho”. Obliczenia statystyczne wykazały istotne zróżnicowanie w zawartości wapnia i magnezu w biomasie rutwicy wschodniej (Galega orientalis Lam.) w zależności od roku uprawy i fazy rozwojowej. Średnia zawartość wapnia w suchej masie rośliny testowej wynosiła 15,57 g · kg<sup>–1</sup>, a magnezu 2,54 g · kg<sup>–1</sup>. Rozpatrując poszczególne fazy rozwojowe rutwicy wschodniej, należy stwierdzić, że w fazie koniec kwitnienia oznaczono najwięcej wapnia, natomiast magnezu w fazie dojrzałości pełnej.

Czasopismo: Proceedings of ECOpole
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku