rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza parametrów pracy krajowych kopalń węgla brunatnego

W artykule dokonano porównania szeregu parametrów pracy kopalń odkrywkowych węgla brunatnego w Polsce. Analizie poddano: wydobycie węgla i zdejmowanie nadkładu, wskaźnik N:W, ilość wypompowanej wody, wskaźnik zawodnienia i zatrudnienie. Dokonano również analizy i porównania wydajności, czasu trwania awarii, energochłonności urabiania i struktury wiekowej koparek wielonaczyniowych. Podsumowując analizę dokonano porównań krajowych i niemieckich wybranych parametrów pracy układów KTZ.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki rekultywacji w polskich kopalniach węgla brunatnego na wybranych przykładach

W artykule przedstawiono stan rekultywacji terenów pogórniczych w poszczególnych kopalniach węgla brunatnego w Polsce. Omówiono dotychczasowe osiągnięcia kopalń w zakresie dokonanej rekultywacji i rewitalizacji terenów poeksploatacyjnych. Artykuł skupia się również na przedstawieniu (na wybranych przykładach) różnych kierunków rekultywacji stosowanych w górnictwie węgla brunatnego. Z artykułu wyłania się obraz byłych terenów eksploatacyjnych, które obecnie - po procesie zagospodarowania przeprowadzonym na europejskim poziomie - służą mieszkańcom do celów rekreacyjnych i w sposób znaczący podnoszą atrakcyjność regionów, w których się znajdują.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologia udostępnienia i eksploatacji węgla w Polu Szczerców

W artykule scharakteryzowano położenie złoża węgla brunatnego "Bełchatów - Pole Szczerców". Począwszy od 1977 r. przedstawiono kluczowe dokumentacje i opracowania mające wpływ na wybór wariantu eksploatacji w Polu Szczerców. Historię prac projektowych przedstawiono na tle decyzji podejmowanych na szczeblu centralnym odnośnie budowy lub wstrzymania budowy nowej inwestycji. W sposób uproszczony została opisana technologia robót górniczych udostępniających złoże oraz przyjęta do realizacji w 2010 r. technologia urabiania węgla na kierunku eksploatacji północ-południe i po zmianie kierunku frontów eksploatacyjnych z N-S na W-E do zakończenia eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy rekultywacji leśnej zwałowiska zewnętrznego Pola Szczerców

Aktualnie działalność rekultywacyjna kopalni Bełchatów przesuwa swój środek ciężkości na zwałowisko zewnętrzne Pola Szczerców. Pierwotne plany zakładały tymczasową obudowę biologiczną (zadarnienie) tego zwałowiska i jego reeksploatację do wyrobisk: bełchatowskiego i szczercowskiego. Tymczasem zdecydowano, że zwałowisko to pozostanie w miejscu, w którym jest obecnie budowane i będzie rekultywowane na przeważającej powierzchni dla leśnego kierunku zagospodarowania. W związku z tym opracowano metodę zalesienia opartą na wynikach badań florystycznych i glebowych na podstawie których wyróżniono 4 kategorie powierzchni, którym przypisano odpowiednie cykle zabiegów rekultywacyjnych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Spalanie odpadów w kotłach energetycznych

Przedstawiono wybrane aspekty problematyki związanej ze współspalaniem odpadów w kotłach energetycznych. Podjęcie współspalania w istniejących instalacjach wymaga na ogół modernizacji układów technologicznych, co wiąże się z określonymi kosztami. Ponadto ulegają zmianie warunki eksploatacji instalacji, zarówno w kontekście pracy kotła (pogorszenie spalania, emisje itp.), jak i w kontekście wymogów formalno prawnych. Obostrzenia formalne zależą przede wszystkim od rodzaju substancji, które mają być spalane i ich kwalifikacji jako odpadów lub biomasy. Zarządzający instalacjami muszą więc liczyć się z możliwością zaostrzenia norm emisji dla kotłów, koniecznością instalowania dodatkowych urządzeń kontrolno-pomiarowych, czy też z obowiązkiem dotrzymania określonych poziomów parametrów procesowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologia wydobycia trudno urabialnych skał nadkładowych na przykładzie Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów"

Trudno urabialne skały nadkładowe występują zarówno w Polu Bełchatów jak i Polu Szczerców. Prognozowane ilości występowania, wskazują na konieczność eksploatacji średnio ok. 1,4 mln m3 trudno urabialnych skał rocznie. Zdecydowana ich większość nie stwarza możliwości mechanicznego urabiania koparkami wielonaczyniowymi. Dlatego też w Kopalni Bełchatów wykorzystuje się wstępne urabianie za pomocą MW. Rozluzowane skały, w zależności od możliwości dalszego ich urabiania, eksploatowane są podstawowymi koparkami wielonaczyniowymi lub też maszynami pomocniczymi o cyklicznym charakterze pracy. W artykule scharakteryzowano poszczególne etapy procesu technologicznego wydobycia trudno urabialnych skał nadkładowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Suszenie Parą w Złożu Fluidalnym pod Ciśnieniem (SPZFC) i oddzielanie dwutlenku węgla przez płuczkę gazową - nowe wyzwanie dla wytwarzania energii elektrycznej z węgla brunatnego

Ochrona klimatu wymaga oddzielania i usuwania dwutlenku węgla pochodzącego ze spalin elektrowni opalanych węglem brunatnym. Jedną z możliwości osiągnięcia tego celu jest płukanie spalin. Proces ten wymaga dużo energii i pary o ciśnieniu około 4 bar. Jedną z możliwości obniżenia emisji dwutlenku węgla i powiększenia sprawności elektrowni jest wstępne suszenie węgla brunatnego. Aktualne badania dotyczą Suszenia Parą w Złożu Fluidalnym pod Ciśnieniem (SPZFC). Wzrost ciśnienia zmniejsza rozmiar suszarki, a para pochodząca z węgla brunatnego jest odprowadzana w obszarze temperatury od 140 do 160 stopni Celsjusza. Zadaniem pozostaje jeszcze włączenie tego ciepła do procesu. Poprzez połączenie suszenia i płukania spalin całe ciepło suszenia może być podane do płuczki spalin, gdzie pokryje około 40% popytu ciepła desorpcji. W ten sposób potrzebna ilość ciepła, pobrana z turbiny średnioprężnej zostaje wyraźnie zredukowana na rzecz optymalizacji sprawności bloku elektrowni. Artykuł przedstawia najpierw pogląd na temat stanu badań SPZFC, omawia stan aktualny technologii płuczkowej CO2 i w końcu dyskutuje sposoby wykorzystania ciepła suszarki w urządzeniu desorpcyjnym oczyszczania gazów spalinowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Szyb z obudową w górotworze solnym - wstępne badania modelowe

Obudowa szybu w kopalniach soli wykonywana jest według norm dotyczących ośrodka sprężystego. Pełzanie górotworu solnego prowadzić może jednakże do jej zniszczenia. Postępujący w czasie wzrost naprężeń w obudowie jest przyczyną wytężenia materiału obudowy i jej upodatnienia. Wtedy szyby ulegają konwergencji. Badania modelowe zachowania się szybu w ośrodku lepko-sprężystym ujawniają, że maksymalne naprężenia w obudowie rosną ze spadkiem jej podatności na pełzanie. Pokazują także, że naprężenia zredukowane (efektywne) w obudowie wyrazić można w przybliżeniu prostymi funkcjami promienia szybu, grubości obudowy i stosunku podatności obudowy do podatności górotworu. Praca sygnalizuje ważny problem badawczy w naukach górniczych. Rozwiązanie go pozwoli zmniejszyć koszty budowy i zwiększyć skuteczność obudów szybowych w kopalniach soli.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Świadectwo identyczności dostawy betonu - paszportem, wystawionym przez wykonawcę robót budowlanych

W niniejszym artykule po raz pierwszy - poza normą - użyto sformułowania "identyczność" w odniesieniu do dostawy betonu. Uzasadniono celowość oceny identyczności. Omówiono zakres, procedury oraz kryteria. Kryterium dla uśrednienia rozbudowano korzystając z rozwiązania niemieckiego. Podano przykład liczbowy testu identyczności dostawy betonu, wytworzonego pod zakładową kontrolą produkcji - z certyfikatem i bez certyfikatu zewnętrznej jednostki notyfikowanej. Bazą są wyniki badania wytrzymałości na ściskanie. Wg normy EN 206-1 - ocenę zgodności prowadzi producent betonu [7, 8], zaś ocenę identyczności - wykonawca robót budowlanych, dla którego jest ona wiążąca. Ocenę identyczności można traktować jako niezależne uzupełnienie oceny zgodności.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obliczenie szerokości rys prostopadłych belki żelbetowej na podstawie mechaniki zniszczenia

W artykule zaprezentowano metodę obliczania szerokości rozwarcia rys prostopadłych w belce żelbetowej z wykorzystaniem podstaw mechaniki zniszczenia oraz metody elementów skończonych. Analiza otrzymanych wyników wskazuje na zalety tej metody w porównaniu z obliczeniami wykonanymi według norm projektowania.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany energetyczne przodkowej strefy pokładu bezpośrednio przed wyrzutem oraz podczas wyrzutu węgla i metanu

Przedstawiono wyniki modelowania w skali 1: 1 wyrzutów węgla i metanu w przodku wyrobiska korytarzowego - numeryczną metodą spoistych modeli cząstkowych (ang. Bonded Particle Model), ze szczególnym uwzględnieniem zmian energetycznych zachodzących w przodku węglowym bezpośrednio przed wyrzutem i w jego trakcie. Badania przeprowadzono na czterech typach ośrodka odpowiadających węglowi od bardzo dużej wytrzymałości (A), aż do węgli najsłabszych (D). Uzasadniono potrzebę kontynuowania badań na większych modelach oraz podjęcia starań na rzecz opracowania geofizyczno-inżynierskiej metody wczesnego wykrywania zagrożenia wyrzutem węgla i gazu w przodku drążonego wyrobiska korytarzowego w pokładzie węglowym - w oparciu o zdalny pomiar zmian gęstości węgla w pokładzie.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niezawodność posadowienia w iłach warwowych

W artykule przedstawiono analizę niezawodności fundamentu posadowionego w iłach warwowych. Przy wykorzystaniu anizotropowego kryterium wytrzymałości numerycznie określono zależność pomiędzy katem uwarstwienia a nośnością fundamentu. Wykorzystując tą zależność i zakładając kąt uwarstwienia jako zmienną losową, obliczono współczynniki bezpieczeństwa posadowienia. Współczynniki bezpieczeństwa przedstawiono jako funkcje zależne od wartości oczekiwanej i rozrzutu kąta uwarstwienia. Jako rezultat analizy określony został globalny współczynnik bezpieczeństwa, gwarantujący bezpieczeństwo konstrukcji na żądanym poziomie, dla dowolnej wartości kąta uwarstwienia.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozpoznanie podłoża gruntowego sondą SCPTU

Artykuł przedstawia rozpoznanie wybranych cech podłoża gruntowego na podstawie pomiarów wykonanych sondą SCPTU. Posługując się kilkoma klasyfikacjami, ustalono profil geologiczny. Dokonano oceny stanu gruntu i modułu ścinania w oparciu o obowiązujące Normy Polskie oraz zaczerpnięte z literatury korelacje pomiędzy wielkościami pomierzonymi, a wyznaczanymi. Przedstawiono metodykę badań sejsmicznych sondą typu GEOTECH 220-04.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uogólnienia metody elementów skończonych w inżynierskich symulacjach numerycznych ośrodka nieciągłego i dyskretnego

Klasyczna metoda elementów skończonych jest metodą wydajną i uniwersalną, z zastosowaniem wielu dostępnych pakietów również łatwą w użyciu. W zastosowaniu do symulacji wprost nieciągłości i nieciągłego masywu skalnego, ma jednak pewne istotne ograniczenia. W ciągu ostatnich kilkunastu lat pojawiły się uogólnienia tej metody stosujące generalnie rzecz ujmując nowe metody aproksymacji, z których wiele opartych jest na tzw. podziale jedności. W rezultacie, na bazie metody elementów skończonych i metody różnic skończonych powstały metody bezsiatkowe, metody wzbogaconej aproksymacji metody elementów skończonych i metoda rozmaitości numerycznych. Wszystkie te metody mają zdolność naturalnego odwzorowania nieciągłości bez kłopotliwych operacji przebudowy siatki. Każda z nich jest zdolna do symulacji ośrodka ciągłego, ośrodka nieciągłego oraz rozpadu ośrodka w jednym, spójnym schemacie numerycznym (każda z nich w innym). Po uzupełnieniu o algorytmy rozpoznawania kontaktów metody te nabierają cech metod elementów dyskretnych. Są to na razie rozwiązania laboratoryjne, nad którymi pracują matematycy, numerycy i programiści, które nie trafiły jeszcze w ręce inżynierów. W przyszłości mogą mieć szerokie zastosowanie w symulacjach budowlanych i geomechanicznych i ze względu na swoje cechy mogą stanowić alternatywę dla metody elementów skończonych, metody elementów odrębnych i innych popularnych inżynierskich metod symulacyjnych. W artykule omówiono wyżej wymienione metody i perspektywy ich zastosowania do symulacji ośrodka nieciągłego i dyskretnego w szczególności nieciągłego masywu skalnego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pomiary i estymacja wskaźników zagęszczenia nieciągłości w kołowych oknach pomiarowych

Pomiary nieciągłości, estymacja wskaźników zagęszczenia nieciągłości i ich interpretacja są istotne z punktu widzenia budowy modeli oraz przebiegu i wyników geomechanicznych symulacji nieciągłego masywu skalnego. W szczególności wskaźniki zagęszczenia nieciągłości są ważnymi parametrami statystycznych modeli sieci nieciągłości, na których opierają się geomechaniczne symulacje stochastyczne mechaniki skał. Istotny postęp praktycznych metod estymacji parametrów sieci nieciągłości nastąpił niedawno dzięki pracom teoretycznym Mauldona (oraz niezależnie Zhanga i Einsteina) dotyczącym pomiarów i estymacji wskaźników zagęszczenia nieciągłości w kołowych oknach pomiarowych. Nowe estymatory opierają się na zliczeniach końców śladów nieciągłości bez konieczności przeprowadzania trudniejszego pomiaru ich długości, nie są obciążone błędem cenzurowania ani błędem długości, są niezależne od orientacji śladów nieciągłości i mają bardzo prostą postać.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Globalne problemy górnictwa węgla brunatnego

Przedstawiono podstawowe zagadnienia dotyczące światowych i krajowych trendów w górnictwie węgla brunatnego. Sformułowane zostały kluczowe bariery i wyzwania dla krajowego górnictwa węgla brunatnego oraz zaproponowane zostały priorytetowe kierunki działań na rzecz rozwoju tej branży. Na podstawie przedstawionych danych dotyczących wydobycia, zasobów oraz struktury pozyskiwania energii pierwotnej i elektrycznej autorzy jednoznacznie wskazali na ogromne znaczenie i możliwości dalszego wykorzystania tego paliwa w gospodarce krajowej, które może być gwarantem stabilnej polityki energetycznej Polski.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian odpływu w zlewni rzeki Widawki w roku hydrologicznym 2010 pod wpływem oddziaływania inwestycji górniczo-energetycznej w rejonie Bełchatowa

Jednym z ważnych elementów oddziaływania odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego i powiązanej z nią energetyki na środowisko naturalne są zmiany zachodzące w środowisku wodnym (wody powierzchniowe i podziemne). W niniejszym artykule autorzy charakteryzują (dla roku hydrologicznego 2010) wpływ Kopalni oraz Elektrowni "Bełchatów" na odpływ rzeczny w zlewni rzeki Widawki. Z jednej strony istnieje zwiększenie przepływu w ciekach powierzchniowych na skutek odprowadzania wód pochodzących z odwodnienia złoża, z drugiej strony wytworzony lej depresji oraz pobór wód dla potrzeb Elektrowni zmniejszają zasilanie i przepływ naturalny. Analizę zmian w odpływie wykonano w oparciu o wyniki stałego monitoringu prowadzonego w celu ustalenie przepływów rzecznych (rzeczywistych i odtworzonych jak dla warunków naturalnych) oraz wielkości czynników antropogenicznych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola węgla w energetyce i strategia polskiego górnictwa węgla brunatnego w I połowie XXI wieku

W ostatnich kilkudziesięciu latach można było zaobserwować gwałtowny rozwój światowej gospodarki, połączony ze wzrostem zużycia energii elektrycznej zarówno w dojrzałych gospodarkach, jak i państwach rozwijających się. Bazując na dostępnych źródłach i prognozach autorzy artykułu przedstawili aktualne trendy w wykorzystywaniu różnych źródeł i paliw do produkcji energii elektrycznej na świecie i w Polsce. Światowy kryzys gospodarczy nieco zahamował wzrost zapotrzebowania na energię, ale należy przypuszczać, że będzie to efekt jedynie krótkotrwały. Świat, w tym szczególnie kraje rozwijające się, jak Indie czy Chiny, gwałtownie zwiększa swój popyt na energię. Wobec braku konsensusu w sprawie ograniczania emisji CO2 najbardziej realistyczne do spełnienia prognozy przewidują, że będzie następował dalszy wzrost znaczenia paliw kopalnych, w tym szczególnie węgla. Stawia to nasz kraj, posiadający duże zasoby tego surowca, w uprzywilejowanej pozycji wobec innych państw europejskich, w dużym stopniu uzależnionych od importu surowców. Tymczasem polityka energetyczna zakłada redukcję wydobycia węgla. Scenariusz ten, szczegółowo przedstawiony w artykule, ma obecnie duże szanse na ziszczenie się wobec zakładanej przez rząd rezygnacji z większego wykorzystania krajowych zasobów surowców energetycznych na rzecz opierania produkcji energii na technologiach i źródłach importowanych. Podejście takie powoduje eksport zarówno kapitału, jak i miejsc pracy poza granice Polski. Nie służy również budowaniu bezpieczeństwa energetycznego, wystawiając kraj na zwiększone ryzyko geopolityczne.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda oceny możliwości prowadzenia odkrywkowej działalności górniczej oddziałującej na obszary Natura 2000

Rozwój górnictwa odkrywkowego dziś i w najbliższych latach będzie zależał od umiejętności rozwiązywania konfliktów w związku z oddziaływaniem eksploatacji na obszary Natura 2000. Wprowadzona z dniem 1 maja 2004 roku do krajowego systemu ochrony przyrody nowa forma, powoduje konieczność uwzględniania w planach przedsięwzięć działań ochronnych w celu zachowania właściwego stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt chronionych. Niniejszy artykuł przedstawia istotę ochrony obszarów Natura 2000 wraz z założeniami opracowanej metody klasyfikacji złóż - KZN200/mAHP. Jednocześnie artykuł przedstawia wybrane udokumentowane złoża, których eksploatacja wpływa na obszary Natura 2000.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Monitoring jakości węgla brunatnego w gospodarce krajowej

W artykule przedstawiono historię i aktualny stan monitoringu parametrów jakości węgla brunatnego w gospodarce krajowej, z uwzględnieniem sytuacji w górnictwie oraz energetyce. Omówiono istniejące uwarunkowania pomiarowe oraz dostosowane do nich metody i urządzenia pomiarowe. Przedstawiono wnioski ogólne obejmujące perspektywy na lata następne.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ produkcji energii elektrycznej w źródłach opalanych węglem brunatnym na stabilizację ceny energii dla odbiorców końcowych

W artykule przeprowadzono szacunkową analizę prognozy wzrostu cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych w funkcji planowanego w "Polityce energetycznej Państwa do roku 2030" zapotrzebowania na energię oraz planowanych inwestycji w wytwarzaniu. Przedstawiono również uwarunkowania ekonomiczne utrzymania wysokiej pozycji źródeł energii elektrycznej opalanych węglem brunatnym na rynku energii elektrycznej.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarka złożem Bełchatów z wykorzystaniem geologicznych modeli komputerowych

Posiadanie cyfrowych modeli złoża dla Pola Bełchatów i Pola Szczerców, ich bieżąca aktualizacja oraz nabyte umiejętności pozwalają na wykorzystanie zawartych w nich informacji w szerokim zakresie działań. Model daje możliwość tworzenia map, przekrojów geologicznych przez całe złoże, jego część lub projektowaną zabierkę z uwidocznieniem litologii, stratygrafii bądź jakości węgla w zależności od potrzeb. Użytkownik oprogramowania w sposób szybki i zdecydowanie dokładniejszy może dokonać stosownych obliczeń dla krótko- i długoterminowego planowania robót górniczych. Wygenerowane dane charakteryzują się dobrą jakością, zgodną z rzeczywistością stwierdzoną w wyniku prowadzonej eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagadnienia ochrony i dostępu do zasobów węgla brunatnego w złożu Turów w aspekcie zdarzeń powodziowych zaistniałych w sierpniu 2010

W dniu 7 sierpnia 2010 roku wystąpiły nawalne opady deszczu w Górach Izerskich, obejmując terytorium Czech i Polski. Biorą tu początek wszystkie rzeki okolicy, a wśród nich Nysa Łużycka, Miedzianka i Witka. Nie spotykany do tej pory, tak silny opad spowodował powódź błyskawiczną - spadło około 150 mld litrów wody w ciągu doby. Spływające wody ze stromych północnych stoków z ogromną prędkością do obszaru Niecki Żytawskiej wystąpiły z koryt na wysokość około 1 piętra okolicznych domów. Rzeka Miedzianka spowodowała klęskę powodziową w Bogatyni, niszcząc drogi, mosty oraz kilkadziesiąt budynków. Na filarze rzeki Miedzianki zbocza wschodniego wyrobiska zakładu górniczego PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Odział Kopalnia Węgla Brunatnego "Turów" woda spowodowała rozmycie nasypu kolejowego i wdarła się na teren zakładu górniczego w rejonie placu bazy transportowej. Dodatkowo gwałtowny opad deszczu spowodował znaczny przyrost i przelanie się zbiorników osadowych na pompowniach, wystąpienie wód z rowów oraz ich gwałtowny spływ w dół wyrobiska powodujący przerywanie głównych ciągów przenośnikowych i komunikacyjnych. W wyniku tych zniszczeń zatrzymano ruch zakładu górniczego. Spiętrzając się na spągu odkrywki, woda zalała dwa najniższe poziomy eksploatacyjne i podtopiła jeden zwałowy. Graniczna z Niemcami rzeka Nysa Łużycka spowodowała powódź w miejscowości Porajów i Sieniawka. Na zachodnim zboczu odkrywki na filarze Nysy powstało zagrożenie przerwania wałów przeciwpowodziowych. Zniszczenie zapory zbiornika Niedów (o pojemności 5 mln m3) spowodowało przerwanie jedynej drogi dojazdowej do worka turoszowskiego, odcinając Nieckę Żytawską od Polski. Artykuł opisuje podjętą akcję ratowniczą i jej przebieg, likwidację skutków powodzi, wznowienie wydobycia i dalsze działania technologiczne w celu odzyskania zatopionego węgla, odmulania, uruchomienia dolnego frontu zwałowego, oraz techniczne działania zabezpieczające i profilaktyczne.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka