rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena samozgodności i zgodności krzyżowej w rodzaju Pyrus na podstawie obserwacji wzrostu łagiewek pyłkowych

Na podstawie obserwacji łagiewek pyłkowych, wykonanych przy użyciu mikroskopu fluorescencyjnego, oceniono samozgodność oraz samoniezgodność u pięciu odmian sadowniczych gruszy pospolitej Pyrus communis ('Packhams Triumph','Bera Hardy', 'Lukasówka', 'Konferencja'i 'General Leclerc'), 5 drzew gruszy dzikiej Pyrus pyraster rosnących w okolicach Poznania oraz jednego drzewa gruszy wierzbolistnej  Pyrus salicifolia. Kwitnące pędy grusz zostały umieszczone w laboratorium i w tych warunkach przeprowadzono zapylanie. Słupki do obserwacji zbierano po 48 godzinach od momentu zapylenia. Obserwacje wzrostu łagiewek pyłkowych wykazały, że dwie odmiany  Pyrus communis ('Bera Hardy', 'Lukasówka') były samozgodne a 3 inne były samoniezgodne. Wszystkie ekotypy  Pyrus pyraster były samoniezgodne. W międzygatunkowych krzyżowaniach obserwowano pełną lub jednokierunkową niezgodność.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Choroby grzybowe wystepujace na arcydzieglu litworze [Archangelica officinalis Hoffm.] na terenie Malopolski

W latach 2001-2002 prowadzono badania na plantacjach arcydzięgla litwora (Archangelica officinalis Hoffm.) zlokalizowanych na terenie Małopolski (Mydlniki k/Krakowa i Królówka k/Bochni). Wyniki dwuletnich obserwacji wskazują, że rośliny w okresie wegetacji są porażane przez wiele czynników chorobotwórczych. Najczęściej notowano na roślinach rdzę arcydzięgla (Puccinia anglicae), mączniaka prawdziwego (Erysiphe umbelliferarum) i chwościka baldaszkowatych (Cercospora sp.). Ponadto obserwowano różne typy objawów, które opisano i zdiagnozowano. Były to głównie plamistości liści i pędów, z których wyosabniano najczęściej różne gatunki rodzaju Alternaria. Badania zdrowotności nateriału siewnego (owoce) pochodzące z różnych źródeł wskazują, że grzyby te mogą się tą drogą przenosić i powodować późniejsze zmiany chorobowe na roślinach. Wyosobnione z materiału siewnego gatunki należały najczęściej do tego rodzaju. Ponadto licznie izolowano typowe saprotrofy (Epicoccum purpurascens, Penicillium spp., Mucor hiemalis). Dezynfekcja powierzchniowa materiału siewnego redukowała skład ilościowo-jakościowy wyosobnionych mikroorganizmów.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Stan sanitarny lubinu zoltego [Lupinus luteus L.] uprawianego w zroznicowanych warunkach agrotechnicznych

W latach 1999-2001 przeprowadzono badania dotyczące wpływu sposobu siewu oraz obsady roślin na zdrowotność trzech odmian łubinu żółtego w warunkach chemicznej ochrony przed chorobami. Wiosną 2000 roku na poletkach doświadczalnych wystąpiło ogólne marnienie siewek spowodowane prawdopodobnie działaniem użytego w doświadczeniu herbicydu, natomiast w latach 1999 i 2001 roku odnotowano zgorzel siewek (kompleks grzybów). Rośliny kiełkujące z nasion wysiewanych punktowo były zdecydowanie słabiej atakowane przez patogeny powodujące zgorzel siewek niż siane rzędowo. Najgroźniejszą chorobą łubinu żółtego okazała się jednak antraknoza łubinu (Colletotrichum gloeosporioides). Występowała we wszystkich latach badań, a jej nasilenie w okresie wegetacji wzrastało. Uprawiane w doświadczeniu odmiany były w różnym stopniu atakowane przez Colletotrichum gloeosporioides, jednak indeks porażenia zależał przede wszystkim od przebiegu pogody i fazy rozwojowej łubinu. Zastosowane fungicydy ograniczyły rozwój antraknozy łubinu. Wpływ sposobu siewu i zróżnicowanej obsady roślin na nasilenie choroby był niejednoznaczny.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Grzyby pasozytnicze roslin z rodzajow Betula L. i Salix L.

W latach 2001-2004 w Słowińskim Parku Narodowym badano występowanie grzybów pasożytniczych zasiedlających rośliny z rodzajów Betula i Salix. Badanymi gatunkami były: B. pubescens, B. pendula, S. aurita, S. caprea, S. cinerea, S. fragilis, and S. repens.
Rośliny z rodzaju Betula były zasiedlane przez 9 gatunków grzybów pasożytniczych. Trzy spośród nich (Microsphaera ornata var. europaea, Phyllactinia gutata i Melampsoridium betulinum) występują pospolicie na terenie Polski, pięć jest rzadkich (Asteroma leptothyrioides, Discula betulina, Fusicladium betulae, Phyllosticta betulina i Septoria betulina), a Septoria betulae-odoratae została znaleziona po raz pierwszy. Dla trzech gatunków stwierdzono nowych żywicieli (Asteroma leptothyrioides, Fusicladium betulae i Phyllosticta betulina).
Rośliny z rodzaju Salix zasiedlało 8 gatunków grzybów pasożytniczych. Cztery spośród nich są pospolite dla Polski (Melampsora allii-fragilis, M. caprearum, M. epitea i Uncinula adunca var. adunca), a cztery występują rzadko (Marssonina salicicola, Phyllosticta salicicola, Septoria salicicola i Trimmatostroma betulinum). Uncinula adunca var. adunca, Marssonina salicicola, Phyllosticta salicicola, Septoria salicicola i Trimmatostroma betulinum zostały znalezione na nowych żywicielach.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Stopień odporności owsa głuchego na inhibitory ACC-azy w Polsce południowo-wschodniej

W pracy przedstawiono wyniki dwuletnich badañ laboratoryjnych i mikropo-
letkowych nad odpornością owsa głuchego na fenoksaprop-P-etyl i diklofop metyl.
Rośliny zebrano z wybranych pól Polski południowo-wschodniej, na których rolnicy
mieli problemy z chemicznym zwalczaniem chwastu. Za odporne przyjęto te biotypy,
które w teście laboratoryjnym przeżywały 6-dniowy wzrost na wodnym roztworze
herbicydu w min. 50% i te, które zakwitły po oprysku polową dawką herbicydu
w min. 50%. Na podstawie badañ wytypowano 3 miejscowości z biotypami chwastu
odpornymi na fenoksaprop-P-etyl (Szarów, Wiązownica, Miechów) i 4 miejscowości
z biotypami odpornymi na diklofop metyl (Szarów, Laskowice, Skawa i Spytkowice).

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dynamika kwitnienia roślin karczocha (Cynara scolymus L.) w zależności od metody uprawy

Doświadczenie przeprowadzono w latach 2001 i 2002 w Gospodarstwie Do-
świadczalnym AR w Lublinie, w Felinie. Wykazano różnice pod względem dynamiki
wzrostu i morfologii pędów kwiatostanowych w zależności od metody uprawy kar-
czocha. W roku 2001 najwcześniej pędy kwiatostanowe wytworzyły i zakwitły rośli-
ny uprawiane z karp. W roku 2002 rośliny uprawiane z karp i sadzonek wytworzyły
pędy generatywne w tym samym czasie, zaś najwcześniej zakwitły rośliny uprawiane
z rozsady. Z siewu bezpośredniego nasion na pole rośliny nie tworzyły płdów kwiato-
stanowych pozostając w fazie rozety liściowej przez cały okres wegetacji. Zdecydo-
wanie więcej koszyczków na pojedynczej roślinie tworzyły rośliny uprawiane z karp
w porównaniu z roślinami otrzymanymi z rozsady i sadzonek. Koszyczki wykształco-
ne na pędach roślin uprawianych z rozsady i sadzonek charakteryzowały się większą
średnią wysokością i średnicą niż koszyczki z roślin uprawianych z karp. Rośliny
karczocha różniły się pod względem liczby liści. Więcej liści na roślinie, o mniejszej
średniej długości liścia, tworzyły rośliny uprawiane z rozsady niż rośliny uzyskane
z sadzonek i karp.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zbiorowiska roślinne pól uprawnych Podlaskiego Przełomu Bugu. Cz. III. Zbiorowiska ścierniskowe gleb piaskowych

W pracy przedstawiono charakterystykę zbiorowisk wykształcających się na
ścierniskach na glebach piaszczystych Podlaskiego Przełomu Bugu. Najczęściej no-
towanym i najbardziej zróżnicowanym florystycznie był zespół Echinochloo-Setarietum
, w którym wyróżniono Echinochloo-Setarietum scleranthetosum i Echinochloo-Setarietum typicum 
oraz niższe jednostki fitosocjologiczne. Częstymi fitocenozami badanego terenu były również zbiorowiska z Setaria pumila i z Oxalis stricta.
Rzadko i na niewielkich powierzchniach, na najsłabszych siedliskach spotykano płaty Digitarietum ischaemi. Na glebach powierzchniowo nadmiernie uwilgotnionych występowały zbiorowiska z klasy Isoëto-Nanojuncetea: zespół Centunculo-Anthoceretumi zbiorowisko Spergularia rubra-Hypericum humifusum.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Analiza porównawcza cech anatomicznych liści czterech odmian leszczyny wielkoowocowej (Corylus L.) wykazujących różną podatność na żerowanie zdobniczki leszczynowej (Myzocallis coryli Goetze)

Badania dotyczyły morfologicznych i anatomicznych cech liści czterech od-
mian leszczyny wielkoowocowej (Corylus L.) charakteryzujących się różną podatno-
ścią na żerowanie zdobniczki leszczynowej (Myzocallis coryli Goetze). Przebadano
następujące parametry: grubość blaszki liściowej, liczbę aparatów szparkowych, licz-
bę i długość włosków mechanicznych i wydzielniczych, grubość warstwy epidermy
górnej i dolnej oraz grubość ich zewnętrznych ścian. Obserwacje przekrojów po-
przecznych liści prowadzono w mikroskopie świetlnym, a powierzchnię epidermy
doosiowej analizowano w skaningowym mikroskopie elektronowym. W wyniku ba-
dañ wykazano, że liście odmian bardziej podatnych na występowanie zdobniczki
leszczynowej mają cieñszą blaszkę liściową, zwłaszcza w nerwie głównym oraz po-
siadają więcej aparatów szparkowych. Ponadto odmiana Lamberta Biały, najbardziej
odporna na żerowanie zdobniczki leszczynowej, wyróżniała się największą wysoko-
ścią komórek doosiowej epidermy oraz najsilniejszym prążkowaniem kutykuli w epi-
dermie odosiowej. Na liściach tej odmiany stwierdzono ponadto najwięcej włosków
mechanicznych, podczas gdy ich najmniejszą liczbę odnotowano na liściach odmia-
ny Cud z Bollwiller, najbardziej podatnej na żerowanie mszycy.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Immunodiagnoza lamliwosci zdzbla pszenicy ozimej uprawianej w roznych systemach produkcji

Celem badań prowadzonych w latach 2001-2003 było określenie występowania Pseudocercosporella herpotrichoides na pszenicy ozimej uprawianej w różnych systemach produkcji przy użyciu makroskopowej oceny mikologicznej i enzymoimmunologicznego testu ELISA.
Przy użyciu testu ELISA stwierdzono, że grzyb występował we wszystkich latach badań. Największe nasilenie patogena obserwowano w 2003 roku. Najliczniejsze występowanie grzyba zaobserwowano w systemie integrowanym i monokulturze, istotnie niższe występowanie Pseudocercosporella herpotrichoides zanotowano w systemie konwencjonalnym. Odmiana Kobra okazała się bardziej podatna na łamliwość podstawy źdźbła niż odmiana Roma, co potwierdza zarówno test ELISA, jak i ocena makroskopowa.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ podkładki na kwitnienie i owocowanie trzech odmian jabłoni

W okresie siedmiu lat badań tylko w 2001 roku drzewa odmiany Jonagold na
M.9 kwitły istotnie bardziej obficie niż na M.26, a u odmiany Red Boskoop kwitnie-
nie drzew na M.26 było istotnie bardziej obfite niż na M.9. W przypadku odmiany
Gloster w całym okresie badań podkładki nie wpływały istotnie na liczbę kwiatów na
drzewach i procent drzew kwitnących. Obserwacje wykonane w okresie od 8 do13 roku życia drzew wykazały, że już w 1998 roku u badanych odmian pojawiła się tendencja do przemiennego kwitnienia. Objawiała się ona występowaniem drzew, które nie tworzyły pąków kwiatowych oraz
znaczną zmiennością liczby kwiatów na drzewach w kolejnych latach. W 2000 roku
stwierdzono u wszystkich odmian brak kwitnienia znacznej ilości drzew, a w 2002
brak kwitnienia wszystkich drzew. W 2000 roku u odmian Jonagold i Gloster stwier-
dzono większy procent drzew kwitnących na podkładce M.26 niż na M.9. Diploidal-
na odmiana Gloster owocowała bardziej obficie niż pozostałe.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Podatnosc odmian chryzantemy [Dendranthema grandiflora Tzvelev] na guzowatosc Agrobacterium tumefaciens [Smith et Townsend] Conn

Na podstawie doświadczeń szklarniowych oceniono podatność 29 odmian chryzantemy, reprezentujących pięć grup uprawowych od wielkokwiatowych po doniczkowe drobnokwiatowe, na guzowatość. Sadzonki zakażano dwoma izolatami chryzantemowym i jabłoniowym Agrobacterium tumefaciens inokulując podstawę łodygi jak i część wierzchołkową. Po zastosowaniu pierwszej metody uzyskiwano silniejsze objawy i tylko rośliny trzech odmian (grupa Epidote, drobnokwiatowe) nie uległy porażeniu. Inokulując części szczytowe sadzonek uzyskano słabsze objawy chorobowe i przy tej metodzie 9 i 5 odmian (zależnie od doświadczenia) nie uległo porażeniu. W każdym przypadku odporne okazały się trzy odmiany: Epidote Jaune, Epidote Orange, Epidote Rouge. Przy tej metodzie dwukrotnie nie uległy porażeniu rośliny odmiany Maracas (doniczkowa wielkokwiatowa). We wszystkich przeprowadzonych doświadczeniach stwierdzono istotne różnice w patogeniczności izolatów jabłoniowego i chryzantemowego w stosunku do zakażanych roślin.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania nad zamieraniem jesionu [Fraxinus excelsior L.] w drzewostanach Nadlesnictwa Wloszczowa

Badania prowadzono w Nadl. Włoszczowa w 9 drzewostanach jesionowych różniących się wiekiem, pochodzeniem (naturalne, sztuczne) i siedliskiem oraz w szkółce leśnej na 3 kwaterach różniących się sposobem hodowli (sadzonki szkółkowane, nie szkółkowane) i wiekiem sadzonek. W każdym drzewostanie dokonano analizy symptomów chorobowych u 100 (2 do 20-letnie drzewostany) lub 50 drzew (21 do 80-letnie drzewostany) rosnących obok siebie w części środkowej drzewostanu, zaś w szkółce leśnej na każdej kwaterze zbadano 200 sadzonek (4 sektory po 50 sadzonek). Z chorych sadzonek i drzew pobrano 120 fragmentów zamarłych gałęzi, żywych gałęzi z nekrozami oraz zamarłych korzeni. Identyfikacji grzybów dokonano na podstawie owocników oraz ponad 300 izolacji na pożywkę agarowo-maltozową.
Do najczęstszych objawów chorobowych w drzewostanach jesionowych należały: zamieranie wierzchołków (34,7% drzew), zamieranie całych gałęzi (83,5%), zamieranie szczytów gałęzi (20,1%), obecność na pniu zabliźnionych (36,0%) i nie zabliźnionych nekroz (18,9%) oraz wycieków brunatnej substancji (23,7%), a także przebarwienie liści (7,5%) i ich atrofia (11,2%). Większość rodzajów objawów chorobowych występowała niezależnie od wieku drzew, pochodzenia i siedliska, wykazując jedynie niekiedy różnice w częstości występowania. Na sadzonkach w szkółce najczęściej stwierdzano plamistości na pędach, nekrozy zabliźnione i nie zabliźnione na pędach oraz nekrozę części liści. Objawy chorobowe częściej występowały u sadzonek 4-letnich w porównaniu z 3-letnimi. U sadzonek szkółkowanych częściej dochodziło do obumierania liści. W obrębie nekroz i na obumarłych szczytach pędów najczęściej stwierdzano grzyby: Alternaria alternatei, Chalara sp., Cytospora ambiens, Diplodia mutila, Fusarium lateritium, Gloeosporidiella turgida, Phomopsis controversa i Phomopsis scobina.
W nielicznie stwierdzanych obumarłych korzeniach żywych drzew występowały głównie: Cryptosporiopsis radicicola, Cylindrocarpon destructans i Phialocephala sp.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Skutecznosc plynow pohodowlanych bakterii antagonistycznych w ochronie soi przed grzybami odglebowymi

Celem pracy było określenie skuteczności płynów pohodowlanych Bacillus sp. Bsch 19 oraz Pseudomonas sp. Psch 16 w ochronie soi przed grzybami odglebowymi. Zastosowanie płynów pohodowlanych tych bakterii do zaprawiania nasion wpłynęło korzystnie na liczebność, zdrowotność i plonowanie roślin soi. Rośliny porażone były głównie przez Fusarium spp., Phoma exigua var. exigua, Rhizoctonia solani i Sclerotinia sclerotiorum. Grzyby te wyosabniano znacznie rzadziej z roślin w kombinacjach z zastosowaniem płynów pohodowlanych bakterii antagonistycznych, aniżeli z roślin w kombinacji kontrolnej, tj. bez zaprawiania nasion. Odwrotną zależność stwierdzono w przypadku występowania grzybów saprotroficznych z rodzajów Gliocladium, Penicillium i Trichoderma.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Stan sanitarny i plonowanie jeczmienia jarego w zaleznosci od sposobu uprawy roli

W latach 1997-1999 na glebie kompleksu pszennego dobrego, w trzypolowym zmianowaniu (bobik, pszenica ozima, jęczmień jary) porównywano wpływ tradycyjnej uprawy płużnej (obiekt kontrolny), uprawy bezorkowej (zamiast orki głęboszowanie) i siewu bezpośredniego (siew specjalnym siewnikiem w nieuprawianą glebę) na zdrowotność jęczmienia jarego odmiany Klimek. Wyniki prowadzonych w ciągu okresu wegetacyjnego obserwacji fitopatologicznych przedstawiono w postaci indeksu porażenia.
Na jęczmieniu jarym wystąpiły następujące choroby: plamistość siatkowa (Drechslerei teres f. sp. teres) - fonna siatkowa i (Drechslerei teres f. sp. maculata) - forma plamista, mączniak prawdziwy zbóż i traw (Blumeria graminis), rynchosporioza zbóż (Rhynchosporium secalis), łamliwość źdźbła zbóż (Tapesia yallundae) i zgorzel podstawy źdźbła (kompleks grzybów). Sposób uprawy roli nie wpłynął w sposób istotny na występowanie obu form plamistości siatkowej. Mączniak prawdziwy zbóż i traw oraz rynchosporioza zbóż zdecydowanie najsilniej opanowały rośliny w uprawie płużnej, a najsłabiej w uprawie bezorkowej. Siew bezpośredni sprzyjał rozwojowi łamliwości źdźbła zbóż, a uprawa bezorkowa zgorzeli podstawy źdźbła. Z porażonych podstaw źdźbeł najczęściej izolowano grzyby z rodzaju Fusarium, głównie F. culmorum oraz gatunek Bipolaris sorokiniana.
Wegetacja jęczmienia jarego w analizowanym 3-leciu przebiegała w zmiennych warunkach pogodowych. Średnia temperatura powietrza w latach 1997 i 1998 była zbliżona do średnich z wielolecia dla okolic Olsztyna (13,8°C). W sezonie wegetacyjnym 1999 roku okazała się wyraźnie wyższa od przeciętnej wieloletniej osiągając 14,6°C. W oparciu o sumę i rozkład opadów w trzyletnim cyklu eksperymentalnym do przeciętnych zaliczono lata 1997 i 1998, a jako mokry uznano 1999 rok. Przebieg warunków atmosferycznych miał istotny wpływ na nasilenie wszystkich obserwowanych na jęczmieniu chorób.
Najwyższy plon nasion zapewniała tradycyjna uprawa płużna, gdzie średnio za 3-lecie uzyskano 3,06 t·ha⁻¹, a najgorsze efekty przyniósł siew bezpośredni (2,18 t·ha⁻¹). Miejsce pośrednie zajęła uprawa bezorkowa (2,55 t·ha⁻¹).

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania nad typami plech wytwarzanymi przez grzyby powodujace brudna plamistosc jablek

Obserwacje makroskopowe jablek z objawami brudnej plamistości wykazały znaczne zróżnicowanie plam pod względem ich kształtu, koloru, średnicy i zarysowania brzegu. Największe plamy występowały na jabłkach odmiany Florina, najmniejsze u odmiany Boiken. Na badanych pięciu odmianach jabłek stwierdzono obecność czterech typów plech wytwarzanych przez grzyby wywołujące brudną plamistość. Najczęstszym typem plechy występującym na porażonych owocach był typ gałęzisty (ramose). Rzadziej spotykano typ punktowy (punctate), a najrzadziej siatkowy (rimate) i okopcony (fuliginous). Wśród badanych odmian stwierdzono zróżnicowanie typów plech występujących w obrębie zmian chorobowych.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zbiorowiska roslinne pól uprawnych Podlaskiego Przełomu Bugu. Cz. II. Zbiorowiska zbożowe

W uprawach zbóż Podlaskiego Przełomu Bugu stwierdzono występowanie
zbiorowisk pozbawionych przewodnich gatunków charakterystycznych znanych ze-
społów zbożowych. W zasiewach zbóż ozimych wyróżniono zbiorowisko Scleranthus annuus-Veronica dillenii i zbiorowisko z gatunkami charakterystycznymi Aperion spicae-venti.
Natomiast w zbożach jarych na badanym terenie wykształcały się
fitocenozy przypominające składem florystycznym zbiorowiska upraw okopowych.
Najlżejszych glebach notowano płaty zbiorowiska z udziałem gatunków charaktery-
stycznych Panico-Setarion, a na bardziej zwięzłych i żyźniejszych glebach zbioro-
wisko z gatunkami charakterystycznymi Polygono-Chenopodion.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania nad przeciwutleniającymi właściwościami miodu pszczelego

Organizm ludzki narażony jest na szkodliwe działanie wolnych rodników nad-
tlenkowych, które wytwarzane są zarówno endogennie, jak i egzogennie. Działanie
utleniające wolnych rodników nadtlenkowych może prowadzić do przemiany bio-
molekuł ustrojowych, co w konsekwencji grozi powstaniem wielu poważnych scho-
rzeń. Substancje przeciwutleniające obecne w produktach naturalnych, w tym także
w miodzie pszczelim, stwarzają możliwoúć ochrony przed szkodliwym działaniem
wyżej wymienionych rodników.
Do najważniejszych substancji przeciwutleniających, które występują w miodzie, zalicza się związki polifenolowe, w tym flawonoidy, kwasy fenolowe i kwas
askorbinowy. Badania wielu autorów dowodzą, że miód pszczeli wykazuje działanie
przeciwutleniające po podaniu doustnym. Poziom substancji przeciwutleniających
w surowicy krwi po spożyciu miodu jest wysoki i przewyższa działanie przeciwutle-
niające herbaty. Wykazano, że miody ciemne (spadziowy, wrzosowy) odznaczają się
znacznie wyższą aktywnoúcią przeciwutleniającą w porównaniu do miodów jasnych
(akacjowy, lipowy, wielokwiatowy).

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Znaczenie monitoringu pyłkowego stacjonarnego i indywidualnego w diagnostyce alergii pyłkowej

Celem badań wchodzących w skład programu grantu KBN nr 3 PO5D 034 24
była ocena przebiegu sezonów pyłkowych roślin w Krakowie w latach 2003 i 2004 ze
szczególnym uwzględnieniem taksonów silnie alergizujących: brzoza (Betula sp.),
trawy (Poaceae), bylica (Artemisia sp.) oraz porównanie wyników oznaczeń stężenia
ziarn pyłku prowadzonych aparatem stacjonarnym (Burkard) i aparatem indywidual-
nym (Partrap FA52). Badania prowadzono metodą wolumetryczną, ziarna pyłku li-
czono metodą 4 pasów horyzontalnych, stężenia podawano w 1 m3 powietrza w jed-
nostce czasu. Sezony pylenia roślin określono metodą 95%. Stwierdzono znaczną
zmienność sum rocznych ziarn pyłku brzozy i bylicy, początków sezonu pyłkowego
(zwłaszcza dla traw) i długości sezonów pyłkowych (brzoza, trawy). Stwierdzono
istotne statystycznie korelacje pomiędzy stężeniem pyłku brzozy, bylicy i traw ozna-
czanym aparatami stacjonarnym i personalnym w takich samych warunkach, przy
nieistotnej korelacji dla całkowitego stężenia pyłku (test Spearmanęa) oraz istotne
statystycznie różnice stężeń z aparatu Burkard i Partrap noszonym przez pacjentów
(test Wilcoxonęa). Stwierdzono niskie koncentracje pyłku w pomieszczeniach za-
mkniętych (miejsca pracy, mieszkania) oraz wpływ lokalnej roślinności na stężenie
pyłku w izolowanym terenie (dziedziniec Zakładu Alergologii).

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zapylenie u antarktycznej rośliny kwiatowej Colobanthus quitensis (Kunth) Bartl.

Colobanthus quitensis wytwarza kwiaty chasmogamiczne i kleistogamicz-
ne. Ich budowa wskazuje na możliwość zarówno obcopylności, jak i samopylności. 
W sprzyjających warunkach (naturalnych lub laboratoryjnych) kwiaty otwierają się 
i wtedy istnieje możliwość krzyżowego zapylenia. Występowanie kleistogamii u ba-
danego gatunku może być uwarunkowane czynnikami abiotycznymi: niską tempe-
raturą, wysoką wilgotnoścą powietrza oraz silnym wiatrem. W zamkniętych kwia-
tach część pyłku dostaje się na powierzchnię znamienia a część pozostaje wewnątrz 
mikrosporangium. Ziarna pyłku kiełkują na powierzchni znamienia lub wewnątrz 
mikrosporangium. Z pojedynczego ziarna pyłku wyrasta często dwie albo więcej ła-
giewek. Zamknięte kwiaty i bezpośredni kontakt znamion słupków z pylnikami prę-
cików dowodzą preferencji autogamii. Autogamia zapewnia sukces reprodukcyjny 
badanej rośliny w wyjątkowo surowym środowisku Antarktyki.

Czasopismo: Acta Agrobotanica
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo