rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zbiorowiska łąkowe w powiecie wałbrzyskim – możliwości ich ochrony w ramach pakietów przyrodniczych programu rolnośrodowiskowego

W pracy przedstawiono charakterystykę zbiorowisk łąkowych położonych w powiecie wałbrzyskim oraz oceniono je pod kątem możliwości włączenia do pakietów przyrodniczych Programu rolno środowiskowego 2007–2013.
Na podstawie 242 zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych w latach 2009–2011 metodą Brauna-Blanqueta, wyróżniono zbiorowiska łąkowe należące do klasy Molinio-Arrhenatheretea i dwóch rzędów: Molinietalia – zbiorowisko z Alopecurus pratensis oraz Arrhenatheretalia – zespół Arrhenatheretum elatioris, zbiorowisko Poa pratensis-Festuca rubra, zbiorowisko Agrostis capillaris-Festuca rubra, zbiorowisko Trisetum flavescens. Zbiorowiska te charakteryzują się zróżnicowanym bogactwem gatunkowym (78–118 gatunków ogółem), największym – zbiorowisko Trisetum flavescens.
Większość wyróżnionych zbiorowisk może zostać objęta ochroną Programem rolno środowiskowym w ramach pakietów przyrodniczych: Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (pakiet 4.) i na obszarach 2000 (pakiet 5.), w wariantach siedliskowych: „Półnaturalne łąki wilgotne” oraz „Półnaturalne łąki świeże”. Warunkiem włączenia badanych powierzchni do poszczególnych wariantów jest wykonanie ekspertyzy zgodnie z wymogami obowiązującej metodyki.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ podstawowych parametrów fizykochemicznych na liczbę bakterii psychrofilnych i mezofilnych w wodach rzeki Wisły

Woda jest istotnym siedliskiem życia pod względem objętościowym, a także jednym z naturalnych środowisk życia wielu grup mikroorganizmów, reprezentowanych przez liczne grupy drobnoustrojów, np.: bakterie, sinice, glony i grzyby. W związku z powyższym istotną rolę w określeniu jakości wody w rzekach odgrywa ocena jej stanu mikrobiologicznego. Celem badań przedstawionych w niniejszej pracy było określenie wpływu podstawowych parametrów fizykochemicznych wody pobranej z rzeki Wisły na ogólną liczebność bakterii psychrofilnych i mezofilnych. Badania przeprowadzono w próbkach wody pobranych ze środkowego odcinka rzeki Wisły w okolicach Warszawy. Analizy wybranych parametrów wykonywano raz w miesiącu w ciągu całego roku. Badania mikrobiologiczne obejmowały ogólną liczebność bakterii psychrofilnych i ogólną liczebność bakterii mezofilnych. W pobranych próbkach wody dokonano pomiarów takich parametrów fizykochemicznych, jak: temperatura, tlen rozpuszczony oraz biochemiczne zapotrzebowanie na tlen (BZT<sub>5</sub>). Badania wykazały korelację między mierzonymi parametrami mikrobiologicznymi a analizowanymi wskaźnikami fizykochemicznymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podstawy projektowania zagrodowych oczyszczalni ścieków

W artykule przedstawiono podstawy metodyczne związane z algorytmem wyboru rodzaju oczyszczalni ścieków, a w tym podstawy programowania kanalizacji na wsi i w zagrodach, ogólne zasady postępowania ze ściekami na terenie zagrody, warunki stawiane ściekom bytowo-gospodarczym odprowadzanym z przydomowych oczyszczalni ścieków. Uwzględniono również zasady lokalizacji indywidualnych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na działce budowlanej w świetle regulacji prawnych oraz charakterystykę ścieków bytowo-gospodarczych w zagrodach wiejskich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarka azotem w warunkach zróżnicowanego nawożenia łąki na glebie torfowo-murszowej

Badania prowadzono na doświadczeniu łanowym w latach 2006-2008 w ZD Biebrza na wieloletniej łące produkcyjnej na glebie torfowo-murszowej. Celem badań było rozpoznanie wpływu różnych rodzajów i poziomów nawożenia (w tym obornika i gnojowicy bydlęcej) na plonowanie łąki, zawartość azotu w runi, glebie i wodzie gruntowej oraz jego bilanse. Ze względu na postępującą mineralizację tej gleby i uwalnianie azotu stosowano mineralne nawożenie fosforowo-potasowe - P - 30, K - 60 kg·ha-¹. Nawożono również azotem w dwóch różnych dawkach - 60 i 90 kg N·ha-¹, przy czym wraz z jego mniejszą dawką stosowano nawożenie fosforem i potasem w podanych dawkach, a wraz z większą - fosfor w ilości 45 kg·ha-¹ oraz potas - 90 kg·ha-¹. Stosowano także nawożenie obornikiem i gnojowicą w ilości odpowiadającej nawożeniu mineralnemu. Uzyskane wyniki wskazywały na znaczny potencjał plonotwórczy stosowanego nawożenia - od ok. 6 do 9 t s.m.·ha-¹. Mimo braku nawożenia azotem na obiektach nawożonych fosforem i potasem, jego zawartość w runi okazała się zbliżona do stwierdzonej na obiektach nawożonych azotem. Pod wpływem nawożenia tym składnikiem, głównie w większej ilości, niezależnie od formy, stwierdzono rosnącą tendencję zawartości azotu (N-NO<sub>3</sub>) w obu warstwach gleby - 0-10 i 10-20 cm, co świadczy o jego przemieszczaniu. Wysoce ujemne salda bilansów azotu na wszystkich obiektach świadczą o korzystaniu z jego mineralnych form, zwłaszcza N-NO<sub>3</sub>, powodując ograniczanie jego wymywania do wód gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jakość gleby i wody gruntowej z zagrody jako wskaźnik punktowych źródeł rolniczych zanieczyszczeń na obszarach wiejskich

Przedstawiono i przedyskutowano potencjalny udział zagrody wiejskiej i jej otoczenia jako punktowego źródła emisji rolniczych zanieczyszczeń na obszarach wiejskich. Podano rodzaje zanieczyszczeń, ich potencjalne źródła oraz miejsca występowania (tzw. "gorące miejsca") w zagrodzie i jej otoczeniu. Na przykładzie zagród z gospodarstw demonstracyjnych oceniono stan zanieczyszczenia gleby, wody gruntowej spod zagrody i wody z pobliskich małych cieków składnikami nawozowymi (N, P, K) oraz rozpuszczalnym węglem organicznym. Wykazano, że jakość gleby i wody gruntowej z terenu zagrody jest wskaźnikiem oddziaływania tego punktowego źródła rolniczych zanieczyszczeń związanych przede wszystkim z produkcją zwierzęcą, której wpływ na zanieczyszczenia obszarowe, w przeciwieństwie do produkcji roślinnej, postrzega się w mniejszym stopniu. Pilna potrzeba monitoringu zanieczyszczeń gleby i wody gruntowej z zagrody i jej otoczenia oraz wody z pobliskich, małych cieków wynika z przeciwdziałania wpływowi takich zanieczyszczeń na środowisko i konieczności jego ograniczenia. Postulowany monitoring umożliwi przewidywanie zagrożenia, jakie stanowi to punktowe źródło zanieczyszczeń rolniczych na obszarach wiejskich, zwłaszcza mając na uwadze efekty proekologicznych działań i inwestycji z jednej strony, a wpływ intensyfikacji produkcji zwierzęcej z drugiej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efekt gospodarczy podsiewu łąki trwałej koniczyną łąkową

Badania prowadzono w latach 2006-2009 w ZD Falenty na wieloletniej łące produkcyjnej, zlokalizowanej na glebie mineralnej (grąd właściwy). Celem badań była ocena efektu gospodarczego podsiewu łąki trwałej koniczyną łąkową (Trifolium pratense L.). Na wylosowanych łanach corocznie stosowano nawożenie mineralne - fosforem i potasem (PK) oraz naturalne - obornikiem i gnojówką. Na części wydzielonych łanów wiosną 2006 r. dokonano podsiewu koniczyną łąkową odmiany tetraploidalnej Bona w ilości 8 kg·ha-¹. Corocznie oceniano skład botaniczny runi łąkowej, plonowanie oraz zawartość białka ogólnego w runi. W 2009 r. dodatkowo dokonano oceny przydatności do zakiszania runi z dużym udziałem koniczyny łąkowej. Podsiew koniczyną łąkową, zarówno na obiekcie PK, jak i obiektach nawożonych obornikiem lub gnojówką istotnie zwiększył jej udział w runi oraz plonów suchej masy. Zwiększenie udziału koniczyny w runi spowodowało również istotne zwiększenie zawartości białka w runi łąkowej, co pogorszyło wartość stosunku cukrów do białka, zmniejszając przydatność runi do zakiszania. Mimo dużej wartości pokarmowej, kiszonki sporządzone z runi z udziałem koniczyny łąkowej, charakteryzowały się gorszymi wskaźnikami oceny chemicznej niż kiszonki z runi z obiektów, na których nie stosowano podsiewu koniczyną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odpływ wybranych substancji z obszarów zabudowy wiejskiej

W pracy przedstawiono trzyletnie badania stężeń i ładunków wybranych substancji w odpływie cieków z dwóch zlewni obejmujących wiejskie obszary zabudowane. Wykonano analizy jakości wód oraz notowania stanu wód powierzchniowych w przekrojach kontrolnych zlokalizowanych wokół wiejskich jednostek osadniczych. W próbkach wód oznaczano chemiczne zapotrzebowanie na tlen oraz stężenia azotu azotanowego, amonowego i fosforanów. Analizowano zmienność stężeń badanych substancji w zależności od zmian natężenia przepływu. Określono charakterystyczny przebieg zmienności stężeń oraz obliczono jednostkowe ładunki badanych substancji w odpływie całkowitym i bezpośrednim z wybranych zlewni wiejskich obszarów zabudowanych. Na podstawie zmienności stężeń substancji zanieczyszczających analizowano sposoby ich dopływu do cieków.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność usuwania związków biogennych w filtrach piaskowych z poziomym przepływem ścieków

W pracy zaprezentowano wyniki efektywności usuwania związków biogennych w filtrach piaskowych. Badania prowadzono w modelowej oczyszczalni ścieków składającej się z osadnika wstępnego i dwóch filtrów piaskowych z poziomym przepływem. Efekty usuwania azotu amonowego, azotu ogólnego i fosforu ogólnego określono w warunkach obciążenia hydraulicznego ściekami: Q<sub>1</sub>= 1,44; Q<sub>2</sub>= 1,08; Q<sub>3 </sub>= 0,72 dm<sup>3</sup>∙d<sup>-1</sup> w złożu tlenowym – odkrytym (I) i beztlenowym – przykrytym (II). Największą efektywność usuwania azotu amonowego (37%) i azotu ogólnego (39%) odnotowano w warunkach przepływu Q<sub>2</sub>, natomiast w przypadku fosforu ogólnego największą efektywność stwierdzono w warunkach przepływu Q<sub>3</sub> (69%). Większą skuteczność usuwania azotu ogólnego, azotu amonowego oraz fosforu ogólnego uzyskiwano w I złożu tlenowym, natomiast mniejszą w II złożu beztlenowym. Wykazano, że filtry piaskowe z poziomym przepływem ścieków nie zapewniają skutecznego usuwania związków biogennych i nie powinny być stosowane do oczyszczania ścieków, gdyż stanowią zagrożenie zanieczyszczeniem wód podziemnych i powierzchniowych. Podstawową przyczyną małej skuteczności usuwania związków amoniaku w tego typu systemach jest niedostateczna zawartość tlenu w oczyszczanych ściekach, co skutkuje nieprawidłowościami w przebiegu procesu nitryfikacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda inwentaryzacji emisji amoniaku ze źródeł rolniczych w Polsce i jej praktyczne zastosowanie

Produkcja rolna, zwłaszcza zwierzęca, jest dominującym źródłem emisji amoniaku (NH<sub>3</sub>) do atmosfery. W Polsce do oceny wielkości emisji tego gazu wykorzystuje się wskaźniki przeliczeniowe, opracowane i stosowane w państwach zachodnioeuropejskich. Głównym celem artykułu było opracowanie urealnionych do warunków Polski wskaźników emisji amoniaku ze źródeł rolniczych. W związku z tym wyznaczono wskaźniki emisji NH<sub>3</sub> z produkcji zwierzęcej w wersji szczegółowej (do obliczeń na poziomie gospodarstwa) i ogólnej (do obliczeń na poziomie kraju lub regionu) oraz ogólny wskaźnik emisji tego gazu z produkcji roślinnej (z nawozów mineralnych). Za podstawę do wyznaczenia wskaźników z produkcji zwierzęcej przyjęto masę azotu wydalanego przez różne zwierzęta gospodarskie oraz straty tego gazu z nawozów naturalnych w budynkach inwentarskich, podczas przechowywania i stosowania tych nawozów oraz na pastwiskach. Ogólny wskaźnik emisji amoniaku z produkcji roślinnej wyznaczono jako wartość średnią ważoną na podstawie przyjętych z literatury wskaźników emisji tego gazu z różnych mineralnych nawozów azotowych oraz współczynników charakteryzujących zużycie tych nawozów w rolnictwie polskim. Na podstawie wyznaczonych oraz przyjętych z literatury wskaźników emisji NH<sub>3</sub> oszacowano ładunki tego gazu ulatniające się ze źródeł rolniczych w okresie roku w skali Polski oraz gospodarstwa ZDMUZ Biebrza. Emisja amoniaku z produkcji rolnej w Polsce w latach 2000--004 kształtowała się na poziomie 280-296 Gg NH<sub>3</sub>·rok-¹, w tym z produkcji zwierzęcej 227-240 Gg NH<sub>3</sub>·rok-¹, natomiast w ZDMUZ Biebrza w 2004 r. emisja ta wyniosła 10 210 kg NH<sub>3</sub>·rok-¹ (0,01 Gg), z czego 7,4% stanowiła emisja z produkcji roślinnej, a 92,6% z produkcji zwierzęcej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zarys warunków hydrogeologicznych rejonu Falent

W pracy przedstawiono zarys warunków hydrogeologicznych w rejonie Falent. Głównym poziomem wodonośnym na tym terenie jest, lokalnie odkryty oraz międzyglinowy, poziom plejstoceński. Jego płytkie występowanie od 0 do 50 m p.p.t. - i zadowalające parametry wydajności uzyskiwane ze studzien sprawiają, że na omawianym terenie jest to główny poziom eksploatacyjny (GPU). Drugoplanowe znaczenie w lokalnym zaopatrzeniu w wodę ma trzeciorzędowy poziom oligoceński. Głębokość występowania najpłytszej warstwy wodonośnej oraz uwarunkowania hydrogeologiczne sprawiają, że istnieje tu ścisły kontakt hydrauliczny między wodami podziemnymi i powierzchniowymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena jakości runi i darni spasanych użytków zielonych w różnych siedliskach

Łąki i pastwiska stanowią cenny i ważny składnik użytków rolnych oraz obszarów wiejskich, w tym zwłaszcza terenów ekologicznych. O ich szczególnej wartości decydują zarówno aspekty gospodarcze, jak i przyrodnicze. Są to wartościowe paszowiska oraz siedliska bogatej flory i fauny. Najtańszym, efektywnym i naturalnym sposobem użytkowania użytków zielonych jest wypas zwierząt, zwłaszcza bydła. Z badań prowadzonych w latach 2002-2004 wynika, że bydło może się paść na użytkach zielonych położonych w skrajnie różniących się siedliskach, nawet mokrych (siedliska łęgowe). Górną graniczną wilgotność gleb w badanych siedliskach łęgowych, tj. mułowej właściwej, torfowo-mułowej i madzie właściwej, w warunkach której zwierzęta mogą się dość swobodnie poruszać, określono na 50% objętości. Jakość żywieniowa spasanej runi w tych siedliskach łęgowych była bardzo mała i zdecydowanie gorsza niż w siedliskach grądowych czy pobagiennych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w pobraniu fosforu i jego zawartości w roślinności na przykładzie 20-letniego doświadczenia łąkowego w Falentach

Przeprowadzono doświadczenie łąkowe nad wpływem 20-letniego nawożenia trwałych użytków zielonych stałymi dawkami fosforu na pobranie tego składnika przez roślinność i jego w niej zawartość. Doświadczenie prowadzono w warunkach optymalnego uwilgotnienia i napowietrzenia gleby, które uzyskano przez odcięcie podsiąku kapilarnego, a niedobór wody uzupełniano nawodnieniem deszczownianym. Plon suchej masy był decydującym czynnikiem o pobraniu fosforu, lecz nie o zawartości tego składnika w roślinach. Plon wyraźnie malał w pierwszych 12 latach doświadczenia, by w następnych utrzymywać się na wyrównanym poziomie. Pobrane ilości fosforu w pierwszych 7 latach doświadczenia odpowiadały 100± 10% ilości zastosowanej z nawozami. W końcowej fazie doświadczenia pobranie to odpowiadało tylko od 40 do 60% ilości zastosowanej, z wyjątkiem obiektu o najniższym poziomie nawożenia azotem (N-120). Pobranie fosforu na obiektach częściowo nawożonych gnojówką było zawsze mniejsze niż nawożonych mineralnie. W pierwszych 5 latach po zaniechaniu nawożenia fosforem obserwowano tylko niewielkie zmniejszenie plonów oraz zawartości tego składnika w roślinności w porównaniu z obiektem nawożonym fosforem. Istotne różnice (gdy p ‹ 0,10) stwierdzano dopiero po 8 latach od zaniechania nawożenia. Wyniki otrzymane na przykładzie łąki średnio zasobnej w fosfor potwierdzają przypuszczenie, że w celu ochrony środowiska można czasowo ograniczyć lub zaniechać nawożenia fosforem trwałych użytków zielonych bez narażania się na istotne zmniejszenie korzyści ekonomicznych. Wymagałoby to jednak potwierdzenia w większej liczbie doświadczeń nad nawożeniem łąk fosforem, które jednak nie są obecnie szerzej podejmowane.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ewapotranspiracji rzeczywistej użytków zielonych na podstawie plonu aktualnego

Wyniki badań lizymetrycznych ewapotranspiracji rzeczywistej ET i plonów łąki 3-kośnej (nawożonej w ilości 270, 540, 660 kg NPK·ha-¹ w czystym składniku), łąki 6-kośnej (nawożonej 660 kg NPK·ha-¹) i systematycznie ciętej runi (270 kg NPK·ha-¹), prowadzonych w latach 1974-1990 na Polesiu Lubelskim, dowodzą, że na kształtowanie się rzeczywistych wartości ET istotny wpływ ma plon aktualny q, czyli ilość powietrznie suchej masy roślinnej jaka urosła od początku przyrostu do danej chwili. Określone w pracy zależności ET = f(q) w okresach IV-V, VI-VII, VIII-IX mogą być wykorzystane do oceny rzeczywistych wartości ET użytków zielonych na podstawie mierzonego, obliczonego lub szacowanego plonu aktualnego q.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ obornika owczego składowanego na zadarnionym stoku górskim na jakość wód spływających

Celem pracy było określenie skutków niewłaściwego składowania obornika owczego na jakość środowiska wodnego. Prześledzono zmiany zawartości N-NO<sub>3</sub>, N-NH<sub>4</sub>, PO<sub>4</sub>, Na i K w odciekach z pryzmy obornika ułożonej na łące górskiej. Tradycyjny jesienno-zimowy termin wywożenia obornika jest podyktowany względami praktycznymi. Pokrywa śnieżna ułatwia bowiem transport obornika z wykorzystaniem sań, zwłaszcza na zboczach o dużym nachyleniu. Wiosną, po zejściu śniegu, obornik jest rozrzucany na powierzchni pól. Wody opadowe oraz roztopowe wymywają składniki nawozowe z tego rodzaju pryzm i spływają one z powierzchni stoku. W badaniach stwierdzono znaczne stężenie składników nawozowych w tych wodach, zwłaszcza o charakterze biogennym, które zanieczyszczają środowisko przyrodnicze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Następczy wpływ węgli brunatnych i osadów ściekowych oraz ich mieszanin na plon i skład chemiczny życicy wielokwiatowej

Trzyletnie (1998-2000) doświadczenie wazonowe przeprowadzono metodą całkowicie losową z obiektem kontrolnym (piasek gliniasty lekki) i porównawczym (obornik), w trzech powtórzeniach. Dodatek węgli brunatnych, osadów ściekowych, ich mieszanin i obornika wynosił 7,5% masy gleby w wazonie (8 kg). Nawożenie mineralne stosowano w formie polifoski 8 i saletry amonowej (N:P:K = 1:1:1). Nasiona życicy wielokwiatowej (Lolium muliflorum Lam.) odmiany Kroto wysiewano w ilości 1g na wazon. W okresie sezonu wegetacyjnego w każdym roku zbierano cztery pokosy. Po skoszeniu oznaczano plon suchej masy oraz zawartość w nim N, P, K, Ca, Mg, Na i S. Zastosowane w badaniach odpady (węgle brunatne, osady ściekowe i ich mieszaniny) oraz obornik istotnie zwiększyły plon życicy wielokwiatowej (Lolium muliflorum Lam.). Zawartość P, Ca, Mg i Na kształtowała się na wysokim, N i K na średnim, a S na niskim poziomie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność wypasu krów mlecznych w wielkoobszarowym gospodarstwie rolnym

Badania prowadzono w latach 2007-2009 na pastwiskach położonych na glebach torfowo-murszowych typowych dla siedlisk pobagiennych. Ich celem było określenie efektywności pastwiskowego żywienia bydła mlecznego, wyrażonej produkcją mleka, w wielkoobszarowym gospodarstwie z dużym udziałem trwałych użytków zielonych. Wypasano, sposobem dawkowania paszy, dwa stada krów (razem 240 szt.) na dwóch pastwiskach. Obsada wynosiła 1,6-2,0 DJP·ha-¹. W sezonie pastwiskowym ruń spasano pięciokrotnie. Pastwiska plonowały na poziomie 37 t·ha-¹ z.m., z czego 63% skarmiono zwierzętami, a 37% zakonserwowano (kiszonka, siano). Sezon pastwiskowy trwał średnio 179 dni. Zwierzęta korzystały z pastwiska 8-10 godzin dziennie. W oborze były dokarmiane. Na wartość pokarmową dawki, wyrażonej w JPM, składały się: zielonka pastwiskowa - 60,4%, pasze treściwe - 28,0% i inne pasze objętościowe - 11,6%. Efekty produkcyjne pastwiskowego żywienia krów mlecznych, mierzone ilością udojonego mleka w przeliczeniu na ha pastwiska, były relatywnie małe (3 340 kg). Efektywność takiego żywienia może być znacznie większa pod warunkiem lepszego wykorzystania potencjału produkcyjnego pastwisk, poprawy organizacji wypasu oraz zmniejszenia zużycia drogich konserwowanych pasz objętościowych i pasz treściwych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydomowe oczyszczalnie ścieków jako działalność inwestycyjna w świetle regulacji prawnych

W referacie przedstawiono analizę i ocenę regulacji formalno-prawnych z zakresu prawodawstwa wodnego i budowlanego, w szczególności dotyczących pozwoleń wodno-prawnych, pozwoleń na budowę, eksploatację obiektów, wymagań formalnych dotyczących formy, treści i zakresu dokumentacji projektowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia łąki pobagiennej obornikiem i NPK na jej produkcyjność i skład chemiczny wód gruntowych

Badania przeprowadzono w latach 1996-2002 na łące torfowo-murszowej we wsi Modrzewie w woj. zachodniopomorskim. Porównywano w nich stosowanie w różnych terminach obornika bydlęcego i NPK na plonowanie runi łąkowej oraz ich wpływ na środowisko. Największe średnie plony siana z lat 1996-2002 uzyskano, gdy stosowano obornik w dawce 30 t·ha-¹ jesienią i wiosną, a mniejsze, gdy stosowano obornik w terminie zimowym i letnim. Zawartość składników chemicznych w wodzie gruntowej - odciekającej z profili glebowych z dwóch głębokości 25 i 45 cm nie przekraczała granicznych wartości norm dla wody do picia i na potrzeby gospodarcze z wyjątkiem obiektu, na którym stosowano obornik zimą.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki monitoringu suszy rolniczej w uprawach pszenicy ozimej w Polsce w latach 2008-2010

Celem pracy jest analiza wyników monitoringu suszy w latach 2008-2010 w zasiewach pszenicy ozimej, uzyskanych w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) w Polsce, który jest prowadzony przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach. Wynikiem opracowania jest ocena zasięgu obszarów występowania warunków suszy na poziomie gminy. Wykazano, że w latach 2008-2010 największy zasięg występowania suszy w uprawie pszenicy ozimej wystąpił w 2008 r. Oszacowany zasięg odniesiono do strat plonów w województwach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka