rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Legitymizacja roli sędziowskiej

Zgodnie z postulatem Maksa Webera, socjologia może przewidywać i wyjaśniać dzia-
łania pod warunkiem ich wcześniejszego zrozumienia. Prezentowany artykuł rozszerza ten
postulat na zjawiska społeczne w makroskali, dla których socjologia może szukać sensu,
nawet jeśli nie jest on widoczny dla działających podmiotów. Perspektywą, która umoż-
liwia taki zabieg, jest teoria zróżnicowania funkcjonalnego. Została ona zastosowana do
opisania roli sędziowskiej, której znaczenie można właściwie skonceptualizować jedynie
w kontekście relacji między systemami społecznymi. Autor wychodzi od koncepcji Nikla-
sa Luhmanna, by zerwać z jego ujęciem i za Shmuelem Eisenstadtem zwrócić się w stro-
nę systemu wartości, który mógłby legitymizować rolę sędziowską. Argumentacja autora
podbudowana jest wynikami badań empirycznych i uzupełniającą je typologią procesów
legitymizacji i delegitymizacji roli sędziowskiej. W konkluzji autor przedstawia konse-
kwencje teoretyczne sporów wokół roli sędziego oraz możliwości socjologicznego odczy-
tywania aktualnych wydarzeń politycznych w Polsce.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Polacy a demokracja: realizm, iluzje i ‛fałszywa świadomość’

Artykuł dotyczy postaw Polaków wobec demokracji – jej normatywnych wizji i ocen
funkcjonowania. Czterolecie 2015–2019 to szczególny okres polskiej demokracji, przez
kompetentnych obserwatorów krytycznie traktowany z różnych powodów. Z tego względu
praca ma charakter głównie eksploracyjny. Postawiono trzy pytania badawcze: (1) czy
determinanty normatywnych wizji demokracji i ocen jej funkcjonowania zmieniły się
w omawianym okresie; (2) Jak różne „klasy” demokratów współwystępują z podziałami
politycznymi i zróżnicowaniem społecznym; (3) Jaki jest zakres akceptacji autorytarnych
wizji demokracji w świadomości Polaków. Wyniki wskazują z jednej strony na identyczny
stosunek do ideału demokracji i ogólną ocenę jej funkcjonowania w latach 2015–2019,
a zarazem na znaczne różnice w jej determinantach. Miejscami są one oczekiwane i logicz-
ne, bywają też zaskakujące. Obecny poziom satysfakcji z demokracji w znacznej mierze
przypisać można właśnie postawom i ocenom, które albo nie odnoszą się do demokra-
cji (‛fałszywa świadomość’), albo są wynikiem entuzjastycznego uniesienia związanego
z identyfikacją polityczną badanych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przemoc skrajnej prawicy w Polsce. Analiza strategicznego pola ruchu społecznego

Podejście agregacyjne to obecnie dominujący sposób prowadzenia analiz w badaniach
nad działaniami zbiorowymi i ruchami społecznymi. W obrębie metod agregacyjnych dzia-
łania analizuje się jako sumę wartości odrębnych elementów (zmiennych). Artykuł zawiera
praktyczną ilustrację technik uzupełnienia agregacyjnych metod badawczych metodami
relacyjnymi w socjologii ruchów społecznych. Autor opisuje wyniki badania, którego
przedmiotem był ruch skrajnej prawicy w Polsce, w latach 1990–2013. Po zaobserwo-
waniu zmian czasowych w wariancji przemocy stosowanej przez ruch skrajnej prawicy,
zaistniała potrzeba zastosowania bardziej precyzyjnego narzędzia, które umożliwiłoby
wyjaśnienie, dlaczego w określonym przedziale czasowym skala przemocy istotnie zma-
lała. Regresja logistyczna okazała się tylko częściowo pomocna w ustaleniu warunków,
w których przemoc ze strony skrajnej prawicy słabnie. Dopiero relacyjne ujęcie pozwoli-
ło uchwycić najważniejsze cechy „przestrzeni” (pola), w jakiej funkcjonuje ruch skrajnej
prawicy w Polsce

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Teorie pracy granicznej jako wyzwanie dla koncepcji Work-Life Balance. Zarys perspektywy dla badania relacji praca–życie

Tekst podejmuje problem roli i znaczenia koncepcji granic między pracą i życiem
(Border i Boundary Theory) w relacji do koncepcji równowagi między pracą a życiem
(Work-Life Balance). Pierwsza część artykułu to krytyczny przegląd badań oraz podejść
do problematyki WLB w kontekście zachodnim i na rodzimym gruncie. Autorki wskazują
na wielość koncepcji służących badaniu i wyjaśnianiu równowagi praca–życie oraz na ich
główne ograniczenia. W drugiej części tekstu przedstawiono teoretyczny zarys koncepcji
obszarów granicznych z perspektywy teorii granic praca–życie, wskazując na główne ce-
chy granic, ich umiejscowienie oraz style i taktyki zarządzania nimi. Opisano także model
służący do badania dynamiki domen praca–życie z uwzględnieniem perspektywy indywi-
dualnej oraz organizacyjnej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Stefana Morawskiego droga do uprawiania estetyki/filozofii sztuki. Podstawowe ustalenia (cz. 2.)

Celem artykułu jest przedstawienie sylwetki naukowej prof. Stefana Morawskiego z okazji jego 100. rocznicy urodzin. Przedstawiam podstawowe etapy rozwoju naukowego prof. Morawskiego. Uzupełniam powyższe o główne rozwiązania i propozycje, które prof. Morawski wniósł do filozofii, filozofii kultury, estetyki i teorii i krytyki sztuki. Czynię również próbę uwzględnienia elementów biograficznych, które miały wpływ na losy i decyzje podejmowane przez Stefana Morawskiego. Dotyczy to szczególnie lat 40., 50.i 60. XX wieku.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Uczestnictwo i mobilizacja w wyborach parlamentarnych 2019 roku

Celem artykułu jest wyjaśnienie mobilizacji wyborczej i zwiększonego uczestnictwa
w wyborach parlamentarnych, przeprowadzonych w Polsce jesienią 2019 roku. Frekwencja
wyborcza po raz pierwszy w historii postkomunistycznej Polski przekroczyła w nich 60%.
Pytania badawcze i hipotezy dotyczą wzrostu frekwencji, (rosnącej) stabilności wyborczej
i/lub rosnącej mobilizacji, a także mechanizmów (poziomu makro i mikro) wyjaśniających
obserwowane zjawisko. Ustalenia empiryczne potwierdzają (w znacznej części) postawione
hipotezy. Frekwencja wyborcza w 2019 roku wzrosła na skutek „zatrzymania” w procesie
wyborczym wyjątkowo wielu (jak na polskie warunki) wyborców, a także na skutek szero-
kiej mobilizacji osób dotychczas niegłosujących. Oba zjawiska miały związek z postępującą
polaryzacją polityczną, zwiększającą się rywalizacyjnością wyborów i rosnącą identyfikacją
partyjną elektoratów. Procesy te w części były efektem podmiotowego sprawstwa aktorów
działających na polskiej scenie politycznej, a w części produktem „strukturalnych” fenome-
nów, dziejących się poza wolą i kontrolą tychże.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Patriarcha Bartłomiej z wizytą pojednania na Ukrainie

W artykule podjęto próbę ukazania istotnych przymiotów pasterskiej wizyty patriarchy Bartłomieja na Ukrainie, które w dużym stopniu zawierają się w jego posłaniach i przemówieniach. Przedłożone treści pozostaną źródłem interpretacji i syntezy najważniejszego przekazu zwierzchnika prawosławia skierowanego do wspólnoty autokefalicznego Kościoła kijowskiego oraz całego społeczeństwa. Naszemu zainteresowaniu będą podlegać przede wszystkim cztery wystąpienia patriarchy: dziękczynna „doksologia”, zgromadzenie liturgiczne, uroczystość nadania doktoratu honoris causa i spotkanie z Ogólnoukraińską Radą Kościołów i Organizacji Religijnych.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
(Nie)efektywna czy (nie)efektowna resocjalizacja – w obronie resocjalizacji racjonalnej

Wykorzystując wpływy nurtu evidence based, autor przedstawia racjonalne argumenty przemawiające za skuteczną resocjalizacją. Tym samym podejmuje on próbę zażegnania kryzysu w działaniach korekcyjnych w pracy wychowawczej z osobami nieletnimi. W tym celu kategoryzuje czynniki wpływające na skuteczną resocjalizację – analizuje elementy rzeczywistości wychowawczej lokujące się po stronie osoby resocjalizowanej, wychowawcy resocjalizującego, programów oddziaływań oraz środowiska. Eks-ploracji badanej przestrzeni autor dokonuje na podstawie dowodów naukowych, z uwzględnieniem analizy literatury przedmiotu.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ekumenizm w optyce ewangelizacji w ujęciu papieża Franciszka

Celem niniejszego opracowania jest prezentacja kluczowych aspektów ekumenicznej wizji papieża Franciszka w perspektywie ewangelizacji. Na początku zwrócono uwagę na współzależność ruchu ekumenicznego i ewangelizacyjnej misji Kościoła. Następnie przedstawiono w kluczu misyjnym wybrane elementy ekumenicznej wizji papieża Franciszka: naturę i cel dążeń ekumenicznych, model jedności oraz podstawowe wymiary dynamiki dążenia do jej urzeczywistnienia. W końcowej części sformułowano wnioski i wskazano na zagadnienia domagające się dalszych badań. Z przeprowadzonych analiz wynika, że postrzeganie ekumenizmu w optyce ewangelizacji stanowi ważny klucz do lepszego zrozumienia ekumenicznej myśli i aktywności papieża Franciszka.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Dwa typy reformacyjnych liturgii Wieczerzy Polskiej

W artykule najpierw zostały krótko ukazane wybrane tendencje i fenomeny, spotykane w pobożności późnego średniowiecza, które pośrednio lub bezpośrednio wpłynęły na kształtowanie się życia liturgicznego reformacji. Następnie w głównej części przedłożenia omówiono dwa zasadnicze typy liturgii Wieczerzy Pańskiej, które ukonstytuowały się w pierwszych latach reformacji: tzw. typ mszalny oraz tzw. typ górnoniemiecki. Przedstawiono genezę, proces kształtowania się i strukturę najważniejszych prototypów liturgii Wieczerzy bez szczegółowego analizowania licznych obrządków na nich wzorowanych. W końcowej części artykułu reformacyjne liturgie Wieczerzy Pańskiej zostały w ogólny sposób scharakteryzowane ze wskazaniem na ich istotne różnice i podobieństwa.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Globalne Forum Chrześcijańskie w przestrzeni jedności Kościoła Chrystusowego

W pierwszej części artykułu autor prezentuje sylwetkę pomysłodawcy i założyciela Globalnego Forum Chrześcijańskiego, a zarazem Sekretarza Generalnego Światowej Rady Kościołów (1993-2003), dr. Konrada Raisera. W drugiej części opracowania naświetlone zostały okoliczności powstania jak i szeroki kontekst pluralizmu konfesyjnego uczestników tej inicjatywy ekumenicznej. Autor ukazał główne zasady i metody jej działania, poddając analizie przebieg i dorobek światowych zgromadzeń Forum. Trzecia część pracy obrazuje proces powstania i działanie inicjatywy ekumenicznej o zasięgu lokalnym, jaką jest – powołane na wzór Globalnego Forum Chrześcijańskiego – Polskie Forum Chrześcijańskie. W podsumowaniu zawarto krótką charakterystykę porównawczą działań platformy globalnej i jej  polskiego odpowiednika.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zmiana regulacji w kwestii możliwości udzielania sakramentów pokuty, Eucharystii i namaszczenia chorych chrześcijanom niekatolikom w świetle prawodawstwa Kościoła rzymskokatolickiego

Artykuł przedstawia zagadnienie zmiany regulacji dotyczącej możliwości udzielania sakramentów pokuty, Eucharystii i namaszczenia chorych chrześcijanom niekatolikom. Regulacja bowiem aktualnie obowiązująca –skodyfikowana w kan.  844 §§ 3-5 KPK – jest efektem modyfikacji jakie zachodziły w prawodawstwie Kościoła rzymskokatolickiego. Co ważne, normy zawarte w niniejszym kanonie stanowią „milowy krok” w dialogu ekumenicznym między Kościołem katolickim a Kościołami i Wspólnotami eklezjalnymi odłączonymi od rzymskiej Stolicy Apostolskiej.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Personalizująca moc komunii według Johna D. Zizioulasa

Osoby ludzkie mają podstawę swojej tożsamości w trynitarnym Bogu. Ludzkie bycie osobą nie jest jakością natury ludzkiej, ale wydarzeniem relacyjnym, analogicznym do komunii wewnątrztrynitarnej. Dlatego ludzie mogą być obrazem życia w Trójcy Świętej jedynie we wspólnocie Kościoła. Zizioulas uważa, że osoba to nie statyczna całość, lecz rzeczywistość otwarta na relacje. Bycie osobą zakłada nie tylko „otwartość bytu”, ale także ruch w kierunku budowania komunii przekraczającej granice własnego „ja”. Człowiek istnieje jako istota biologiczna, ale działanie łaski Bożej urzeczywistnia osobowy sposób bycia bytów ludzkich, przemienia ich wypaczoną egzystencję indywidualizującą i umożliwia ich istnienie eklezjalne. Personalizacja bytu ludzkiego dokonuje się w komunii Kościoła. Może ona dokonać się przez związek z Chrystusem w chrzcie jedynie w Duchu Świętym, pod wpływem wielkiej inicjacji sakramentalnej, a Eucharystia jest nie tylko zgromadzeniem, ale również drogą do historycznego urzeczywistnienia i objawienia eschatycznej egzystencji człowieka.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Benedykta XVI modlitwa za Żydów w dawnej wielkopiątkowej modlitwie powszechnej – implikacje dla dialogu międzyreligijnego

Zgodnie z wolą papieża Benedykta XVI ryt rzymski posiada dwie formy: zwyczajną i nadzwyczajną. Wielki Tydzień i Triduum Sacrum można obchodzić w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego. W 2008 roku papież Benedykt XVI zmienił formułę specjalnej modlitwy za żydów w liturgii Wielkiego Piątku. Artykuł ukazuje historię zmian tej modlitwy, teologię tekstu oraz implikacje teologiczne dla dialogu międzyreligijnego pomiędzy Kościołem katolickim a judaizmem. Liturgia katolicka może stanowić przestrzeń szczególną, w której wyraża się teologia. Dlatego każdy dialog teologiczny musi traktować liturgię jako bardzo ważne miejsce źródeł katolickiej doktryny i stanowiska teologicznego. Niezwykle pomocny w zrozumieniu współczesnej myśli Kościoła katolickiego na temat  żydów i judaizmu był esej emerytowanego papieża na temat relacji między Kościołem a judaizmem.

Czasopismo: Studia Oecumenica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Demokratyczny elityzm: Zmiana ustroju i relacje elita – masy

Artykuł kontynuuje zapoczątkowaną w numerze 3/2020 „Studiów Socjologicznych”
prezentację paradygmatu demokratycznego elityzmu. Skupia się na dwóch ogólnych za-
gadnieniach: roli elit w zmianie systemu politycznego oraz na relacjach między elitą a ma-
sami. W pierwszej kwestii najwięcej uwagi poświęcono koncepcji porozumienia elit Mi-
chaela Burtona i Johna Higleya, którą autorzy uważają za najlepszą drogę ku demokracji.
Stwarza bowiem warunki wszystkim wiodącym siłom politycznym na przeżycie politycz-
nego kryzysu, co stabilizuje środowisko polityczne i zwiększa szanse dojścia do skonsoli-
dowanej demokracji. Zagadnienie relacji między elitami a masami, wspólne dla teorii elit
i teorii demokracji, opisane jest poprzez wskazanie na personalizację polityki i podkreśle-
nie zmian, jakie w procesach reprezentacji politycznej nastąpiły w ostatnich dekadach, gdy
model demokracji partyjnej zaczął słabnąć. Prowadzić to może do „demokracji widowni”
lub „demokracji liderów”. Ogólna konkluzja jest taka, że tezy demokratycznego elityzmu
w znacznej mierze zostały inkorporowane do teorii reprezentatywnej demokracji.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kultura wsi jako przedmiot socjologii wsi

Przedmiotem artykułu jest kultura wsi i sposoby jej interpretacji dominujące w okresie
ostatnich stu lat. Analizuję je z perspektywy socjologii wsi, dla której zawsze stanowiła
zasadniczą część przedmiotu badań. Na podstawie dwóch publikacji książkowych z lat
2017–2019, podejmuję próbę dookreślenia różnic między trzema dominującymi sposo-
bami dyskursu o kulturze wsi. Następnie poddaję krytycznej analizie problem wartości
kultury wsi, dość powszechnie, ale nie zawsze zasadnie, uznawanych za szczególnie cenne
i istotnie wpływające na kształt kultury narodowej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Migocące znaczenia kategorii krytyczna refleksja w dyskursach pedagogicznych

Przedmiotem analiz podjętych w artykule jest kwestia języka współczesnych dyskursów pedagogiki. Na przykładzie kluczowych kategorii współczesnej humanistyki – refleksji, refleksji krytycznej, refleksyjności oraz refleksywności – zilustrowano wagę problemu wykorzystania w badaniach pedagogicznych koncepcji wypracowanych na terenie filozofii, socjologii i psychologii.
Zakres prezentowanych tu analiz wyznaczają następujące kwestie: 1) W jakich znaczeniach pojawia się refleksja krytyczna oraz kategorie pokrewne (refleksja, refleksyjność i refleksywność) we współczesnych koncepcjach filozoficznych, socjologicznych i psychologicznych?; 2) Jaki charakter mają relacje między tymi kategoriami?; 3) Jakie są treści, funkcje oraz miejsca przypisywane są refleksji, refleksji krytycznej, refleksyjności i refleksywności we współczesnych dyskursach pedagogicznych.
Krytyczna refleksja została przedstawiona w artykule w dwóch odsłonach. Pierwszą z nich tworzą wyniki analizy jej relacji z kategoriami pokrewnymi. Drugą część tekstu stanowi próba ukazania refleksji kry-tycznej w perspektywie treści, funkcji oraz miejsc, w których się pojawia we współczesnych dyskursach pedagogicznych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane aspekty strategii organizacji terrorystycznych – próba porównania

Terroryzm jest zjawiskiem dynamicznym, ulegającym nieustającym przemianom, będącym wypadkową uwarunkowań współczesnego świata. Ewolucji ulega również strategia działań organizacji terrorystów. Współczesny świat, mający oblicze globalnej wioski, cechuje się niezwykle szybkim przekazem informa-cyjnym. Media docierają praktycznie do wszystkich, nawet najdalszych zakątków świata. Środki masowego przekazu stanowią tym samym w rękach terrorystów dogodne narzędzie do działalności propagandowej, stanowiącej jeden z filarów strategii działania. Z drugiej strony zamachy terrorystyczne należą do najlepiej sprzedających się informacji – media są w pewien sposób zafascynowane terrory-zmem, który umożliwia im zwiększenie kręgu odbiorców.
Obecnie metody działania terrorystów to bardzo szeroki wachlarz działań bezpośrednio lub pośrednio zmierzających do dokonania zamachu. Przyjmuje się współcześnie, że terroryzm posiada własną stra-tegię i taktykę działania. Strategia terroryzmu oparta jest na doborze starannie wyselekcjonowanej, re-prezentatywnej i symbolicznej ofiary, która winna być zabita lub ranna. Współczesny terroryzm jest strukturalnie i funkcjonalnie coraz lepiej dostosowany do działań w nowym, wysoce nasyconym techno-logiami informacyjnymi środowisku. Koncepcje organizowania zamachów terrorystycznych, jak również wykorzystywanych przy ich okazji środków, będą ulegać zmianom adekwatnym do rozwoju cywilizacyjnego współczesnego świata. Trudno prognozować, jakim przemianom ulegnie taktyka działań terrorystów i jaki będzie zakres oraz rodzaj oddziaływania tego zjawiska.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Relacja opiekun – senior: próba operacjonalizacji

Artykuł ma charakter empiryczny i dotyczy relacyjności w opiece, a szerzej modelu opieki w pracy z ludźmi starymi. Badano konstytutywną cechę opieki jaką jest relacyjność wraz z jej wyznacznikami takimi jak: samoświadomość/autonomia; empatia/rozumienie; godność/szacunek; życzliwość/serdeczność/akceptacja; samokontrola/radzenie sobie ze stresem; komunikacja; odpowiedzialność/dyspozycyjność; otwartość; granice relacji; ewaluacja. Badania przeprowadzono przy wykorzystaniu autorskiego narzędzia – skali relacji/skala badania relacji opiekun-senior. Zawiera ona dziesięć cech/obszarów opieki pojętej jako relacja, doprecyzowuje warunki adekwatnej relacji opiekun-senior i przedstawia hipotetyczne sytuacje z życia, które służą lepszemu zrozumieniu problematyki przez respondentów.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Sztuka wojenna i wódz na przykładzie poglądów płk. Stanisława Roli Arciszewskiego

Dzieło pułkownika Stanisława Teofila Roli Arciszewskiego jest tłem i inspiracją do wybiórczej oceny polskiej sztuki wojennej oraz próbą sformułowania na tej podstawie wymagań wobec tych, którzy mogliby tę sztukę w wojennej potrzebie praktykować (wodza, dowódców). Książka „Sztuka dowodzenia na zachodzie Europy” jest wartościowym tworem intelektu trochę zapomnianego oficera, owocem jego doświadczeń i samodzielnych studiów historycznych nad sztuką wojenną, doktrynami wojennymi oraz dowodzeniem podczas wojny. Przenikliwe, i często ponadczasowe, spostrzeżenia zachowują współcześnie aktualność. Od 1989 r., pomimo dużej liczby wydawanych książek z zakresu obronności, prawdopodobnie nie powstało dzieło o porównywalnej jakości.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Pedagogika demokratyczna Roberta Michelsa w kontekście pedagogiki społecznej

W dyskursie akademickim Roberta Michelsa uznaje się zazwyczaj za rozczarowanego socjalistę, który pod wpływem teorii elityzmu odrzucił demokrację i przeszedł do obozu faszystowskiego (Roth, 1963). W polskim dyskursie Michelsa, nieco stereotypowo, uznaje się za kontynuatora Moski i Pareto, jedno-znacznie kojarząc go jako „tego od żelaznego prawa oligarchii”. Mało znany jest fakt, że w Stanach Zjednoczonych doceniono wkład Michelsa w rozwój socjologii organizacji. Amerykańscy uczeni uznają go za odkrywcę zjawiska przemieszczenia celów organizacyjnych, „rasowego” badacza, obdarzonego pasją poznawczą i wyobraźnią socjologiczną. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi, że Roberta Michelsa można uznać nie tylko za politologa, ale również za badacza aspirującego do roli pedagoga społecznego –przedstawiciela inteligencji, której rolą (jego zdaniem) było wytyczenie proletariatowi drogi do socjali-zmu. Badacz ten, w swoich publikacjach, konsekwentnie powracał do zjawiska przemieszczenia celóworganizacyjnych, systematycznie śledząc zjawisko degeneracji ruchów społecznych – zwłaszcza partiisocjaldemokratycznej. W nawiązaniu do tytułu artykułu, warto dodać, że nawet w najważniejszym dzielePolitical Parties Michelsa znajdują się fragmenty świadczące o jego aspiracjach wychowawczych w sto-sunku do przywódców partyjnych i mas wyborczych.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podstawy konceptualizacji polityki bezpieczeństwa w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom chemicznym w Polsce

Autorzy, w oparciu o krajową i zagraniczną literaturę przedmiotu oraz inne źródła, analizują problematykę zagrożeń chemicznych. Na tej podstawie opracowują zasady polityki bezpieczeństwa chemicznego.
W pierwszej części na ogólnym tle pojmowania i rozumienia polityki ukazano istotę polityki bezpieczeństwa państwa oraz konieczność wyodrębniania jej specjalistycznego nurtu, czyli polityki bezpieczeństwa
chemicznego. W dalszej kolejności, po zdefiniowaniu istoty bezpieczeństwa chemicznego, scharakteryzowano zagrożenia dla tego wymiaru bezpieczeństwa, wraz z ich klasyfikacją. W końcowej części artykułu przedstawiono założenia polityki bezpieczeństwa chemicznego państwa, a w podsumowaniu wskazano kierunki działań naukowych i praktycznych na rzecz jej skutecznej realizacji.

Czasopismo: Colloquium
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Współdziałanie służb na miejscu katastrofy kolejowej w Szczekocinach 3 marca 2012 roku

Poniższy artykuł ukazuje obraz współdziałania Państwowej Straży Pożarnej, Służb Medycznych oraz Policji na miejscu największej w ostatnich dziesięcioleciach katastrofy kolejowej, do której doszło 3 marca 2012 roku w Szczekocinach. Kilka służb o różnych kompetencjach w trudnych warunkach pogodowych realizowało swoje zadania dla osiągnięcia wspólnych celów: pomoc ocalałym, zabezpieczenie miejsca i dowodów zdarzenia, przywrócenie stanu sprzed wypadku. Krótki opis sytuacji tamtego wieczoru i przypomnienie przebiegu zdarzenia pokazuje przez pryzmat tragedii nie tylko wysiłek i ogrom pracy służb, ale również obszary, które wciąż wymagają dodatkowej uwagi, na przykład wyizolowanie terenu, utworzenie punktu prasowego czy też kwestia wykorzystywanej łączności służb na miejscu katastrofy.

Czasopismo: Problemy Kryminalistyki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie