rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gry komputerowe jako hiperteksty

Artykuł prezentuje mediolingwistyczną analizę gier komputerowych, która w sposób szczególny skoncentrowała się na kategorii hipertekstualności. Korpus badawczy stanowią gry komputerowe różnego rodzaju, aby jak najlepiej przedstawić ich medialnie uwarunkowaną heterogeniczność. Udzielona zostanie odpowiedź na pytanie, czy spełniają one kryteria hipertekstualności i, jeśli tak, czy jest to hipertekstualność pełna, czy też częściowa, tj. czy gra komputerowa stanowi jeden hipertekst jako całość, czy też jest ona tworem złożonym z jednego lub wielu hipertekstów i ewentualnych innych elementów. W ramach analizy zostanie również zweryfikowane, czy gry komputerowe wykazują cechy specyficzne, wyróżniające je na tle najbardziej popularnej formy hipertekstu, czyli tekstów będących częścią WWW.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, informatyka
O osobliwościach metodologicznych badań naukowych i diagnostycznych prowadzonych przez psychologów klinicznych

Artykuł skupia się na metodologicznych osobliwościach praktyki badawczej (badania naukowe i badania diagnostyczne) psychologii klinicznej. Autor wskazuje na typowe odstępstwa tej praktyki od standardów metodologicznych współczesnej psychologii – zwłaszcza tych, które wpisane zostały we wzorzec diagnozy opartej na dowodach empirycznych i praktyki psychologicznej opartej na dowodach empirycznych: lekceważenie prymarnej roli empirycznych teorii psychologicznych, zbyt częste odstępstwa od standardów psychometrycznych w procedurach konstruowania i stosowania testów psychologicznych (bywa, że są to pseudotesty, jak np. Test Drzewa Kocha). W artykule podkreślono ważność trafności teoretycznej testu psychologicznego. Podniesiono też problem zapewniania badaniom naukowym prowadzonym przez klinicystów trafności wewnętrznej i zewnętrznej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Naukowe i społeczne wyzwania dla psychologii klinicznej

Artykuł jest próbą refleksji nad aktualnymi zadaniami psychologii klinicznej jako dziedziną nauki i praktyki. Zadania te wynikają ze stałych wymagań rozwoju poziomu naukowego tej dziedziny i rozwiązywania problemów związanych z intensywnymi przemianami społecznymi. Uwzględniono problematykę globalizacji i wynikające z niej dla psychologii klinicznej wyzwania, przedstawiając wybrane koncepcje globalizacji i wzorce reakcji na te przemiany. Uznano, że nurt praktyki opartej na dowodach empirycznych w psychologii jest odzwierciedleniem tych przemian w nauce i praktyce klinicznej. Omówiono pozytywny wpływ tego nurtu na podniesienie standardów praktyki diagnostycznej oraz efektywności psychoterapii, zwracając uwagę na niektóre negatywne konsekwencje uniwersalizacji, zwłaszcza te zagrażające podmiotowości człowieka. Podjęcie i realizowanie tych wyzwań wymaga ściślej współpracy badaczy i praktyków, co postulowano na I Krajowej Konferencji Psychologii Klinicznej w 2014 roku.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Cechy pacjenta, jego doświadczenia z przebiegu psychoterapii i skuteczność psychoterapii

W prezentowanych badaniach postawiono pytania o związki (1) cech pacjentów z ich doświadczeniami z przebiegu psychoterapii oraz (2) doświadczeń z psychoterapii z dokonywaną przez pacjentów oceną jej skuteczności. Pomiar zmiennych przeprowadzono przy użyciu ankiety katamnestycznej, którą wysłano do 1210 byłych pacjentów ośrodka psychoterapii. Uzyskano odpowiedzi od 276 osób (55% kobiet i 45% mężczyzn), w większości poniżej 30. roku życia. Do analizy danych zastosowano modele strukturalne i analizę korespondencji. Wyniki wskazują, że: (1) zmienne grupują się wokół dobrej i niedobrej relacji psychoterapeutycznej; zbudowano dwa modele – jeden dla dobrej, drugi dla niedobrej relacji z psychoterapeutą; (2) podgrupy pacjentów stwierdzających poprawę, pogorszenie i brak zmian różnią się pod względem cech przed psychoterapią i doświadczeń z psychoterapii.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Trauma – kontrowersje wokół pojęcia, diagnoza, następstwa, implikacje praktyczne

Rozumienie pojęcia traumy pozostaje ważnym zagadnieniem zarówno pod względem teoretycznym, jak i praktycznym (diagnoza i terapia). W artykule przedstawia się kontrowersje wokół definiowania, diagnozowania traumy oraz ich konsekwencje. Przedmiotem rozważań uczyniono współczesne kryteria definiowania traumy (ujęcie szerokie i wąskie), w tym obowiązujące w aktualnych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych ICD-10 i DSM-5. Omówiono zespoły zaburzeń po stresie traumatycznym, wpływ doświadczeń traumatycznych na stan zdrowia psychicznego i funkcjonowanie psychospołeczne, przedstawiono także propozycję zasad wsparcia wobec osób, które doświadczyły traumy.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poradnictwo psychologiczne a psychoterapia

Psychoterapia i poradnictwo psychologiczne to dwie różne formy pomocy psychologicznej. Psychoterapia to metoda leczenia zaburzeń zdrowia psychicznego a poradnictwo psychologiczne to metoda pomocy dla osób doświadczających różnego rodzaju kryzysów w rozwoju, metoda wspomagająca jednostki, rodziny i grupy w zakresie rozwoju i utrzymania zdrowia psychicznego. W artykule będą opisane różnice między tymi metodami. Przedstawione zostaną ich definicje i odmienne cele tych metod. W dalszej kolejności opisane będą bardziej szczegółowo etapy procesu poradnictwa psychologicznego, rodzaje pożądanych zmian i sposoby ich osiągania.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Procesy formowania się tożsamości osobistej a właściwości osobowości autorskiej

W artykule przedstawiono badania dotyczące związków między procesami formowania się tożsamości w ujęciu Luyckxa i współpracowników a kształtowaniem się osobowości autorskiej według koncepcji Obuchowskiego. Celem badań było określenie, czy i jak procesy formowania się tożsamości wiążą się z ogólnym stopniem autorstwa siebie (wyrażającym się w sile podmiotowości, intencjonalności, sensu życia i adaptacji twórczej), czy i jak poszczególne właściwości osobowości autorskiej wyjaśniają nasilenie procesów formowania się tożsamości oraz czy i jak nasilenie procesów formowania się tożsamości warunkuje uformowanie się osobowości autorskiej. W badaniach udział wzięło 140 osób w wieku od 30 do 39 lat (M = 33,15; SD = 2,48). Wyniki wskazują na dodatnie związki między procesami podejmowania zobowiązań i identyfikacji z zobowiązaniem a ogólnym stopniem autorstwa siebie oraz na ujemny związek między eksploracją ruminacyjnąa ogólnym stopniem autorstwa siebie. Wykazano silną zależność między układem zmiennych tworzących osobowość nie-autorską oraz układem zmiennych określonych jako ruminacyjne moratorium.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wielość ról a poczucie tożsamości u kobiet we wczesnym i późniejszym okresie dorosłości

Artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w grupie 80 kobiet w wieku 19-25 lat oraz 72 kobiet w wieku 40-74 lata. Analizie poddano związki składowych złożoności Ja (liczby aspektów Ja i stopnia ich treściowego powiązania) z ujętym wielowymiarowo poczuciem tożsamości. Dodatkowo poszukiwano odpowiedzi na pytanie o rolę fazy życia w tych związkach. Zastosowano Kwestionariusz Złożoności Ja oraz Wielowymiarowy Kwestionariusz Tożsamości. Uzyskane wyniki wskazały, że znaczenie liczby ról dla poczucia tożsamości jest marginalne, natomiast treściowe powiązanie ról istotnie sprzyja podtrzymywaniu poczucia tożsamości. Ponadto, choć zaobserwowano różnice w strukturze pojęcia Ja oraz w zakresie siły poczucia tożsamości między badanymi grupami kobiet, to – jak się okazało – faza życia nie modyfikowała istotnie związków między tymi obszarami osobowości.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Postawy wobec globalizacji a style tożsamości

Głównym celem artykułu jest ukazanie możliwych powiązań postaw wobec globalizacji w ujęciu Senejko i Łosia ze specyfiką stylów tożsamości w ujęciu Berzonsky’ego. Zbadano 601 osób w wieku 16-26 lat, uczniów, studentów oraz osoby pracujące z województwa dolnośląskiego. Użyte były kwestionariusze: Świat-Ja (postaw wobec globalizacji) oraz Inwentarz Stylu Tożsamości (ISI-5). Wyniki otrzymane za pośrednictwem analiz korelacyjnych oraz skupień pokazują, że osoby z silnie wyrażoną postawą akceptującą wobec globalizacji charakteryzują się przede wszystkim stylem informacyjnym, a najsłabiej – stylem normatywnym oraz dyfuzyjno-unikowym. Postawa krytyczna wobec globalizacji występuje w postaci dwóch skupień: (1) z silnymi postawami krytyczną i akceptującą (osoby z takim układem postaw charakteryzują się silnie wyrażonym stylem informacyjnym tożsamości i zaangażowaniem, a najsłabiej – stylem normatywnym); (2) z silnymi postawami krytyczną i lękliwą (jednostki z tym układem postaw charakteryzuje przede wszystkim normatywny styl tożsamości i zaangażowanie). Dla osób z silnie wyrażoną postawą lękliwą wobec globalizacji typowe jest natomiast stosowanie stylu dyfuzyjno-unikowego lub normatywnego, najsłabiej zaś wyrażony jest w tej grupie styl informacyjny oraz zaangażowanie. Analiza skupień umożliwiła również wyodrębnienie osób z postawą zdystansowaną wobec globalizacji, które charakteryzuje dosyć silne zaangażowanie tożsamościowe.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zmiana tożsamości w kontekście edukacyjnym: badania podłużne uczniów szkół ponadgimnazjalnych

W artykule zaprezentowano wyniki badania dotyczącego zmian tożsamości w okresie późnej adolescencji. W badaniu wzięli udział uczniowie trzech rodzajów szkół ponadgimnazjalnych: zasadniczych szkół zawodowych, techników i liceów. Pomiar przeprowadzono 5-krotnie – w trzech kolejnych latach 2012/2013, 2013/2014 i 2014/2015. Pierwszy pomiar został dokonany w pierwszym semestrze nauki w klasie pierwszej (średni wiek uczniów 16 lat), a pomiar piąty – w pierwszym semestrze klasy trzeciej (średni wiek uczniów 18 lat). We wszystkich pięciu pomiarach udział wzięło 118 uczniów (38% próby wyjściowej; n = 310). Narzędziem badawczym była Skala Wymiarów Rozwoju Tożsamości DIDS/PL. W grupie uczniów liceów zaobserwowano w ciągu 2,5 roku nauki wzrost eksploracji adaptacyjnej (wszerz i w głąb) i wzrost siły zobowiązań. Natomiast wśród uczniów szkół o profilu zawodowym, zwłaszcza zasadniczych szkół zawodowych, wystąpiły zmiany regresywne, takie jak spadek eksploracji adaptacyjnej, spadek zobowiązań, wzrost trudności z uformowaniem tożsamości (wzrost eksploracji ruminacyjnej). Wyniki potwierdziły, że odmienne ścieżki edukacji mogą wiązać się z różnicami pod względem zmian tożsamości uczniów w okresie adolescencji.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Opis struktur syntaktycznych we wczesnych pracach Zenona Klemensiewicza i Noama Chomskiego

Artykuł jest poświęcony konfrontacji wczesnych prac Z. Klemensiewicza (głównie Składnia opisowa współczesnej polszczyzny kulturalnej, 1937) i N. Chomskiego (głównie Syntactic Structures, 1957). Autorzy tych dzieł wywodzą się z różnych nurtów lingwistycznych – pierwszy z lingwistyki strukturalnej, drugi z lingwistyki generatywnej. Mimo to w ich ideach da się zauważyć istotne zbieżności. Chociaż nie ma podstaw, by uważać dzieła Klemensiewicza za bezpośrednią inspirację dla Chomskiego, wygląda jednak na całkiem uzasadnione twierdzenie, że różne szkoły myśli lingwistycznej nieraz były dosłownie o krok od zapoczątkowania paradygmatu generatywnego.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dynamika poszukiwania tożsamościowego w różnych domenach we wczesnej adolescencji: wyniki badań podłużnych

Zgodnie z klasycznym, rozwojowym, ujęciem tożsamości, zapoczątkowanym przez Marcię, istnieją dwa podstawowe procesy kształtowania tożsamości: poszukiwanie i zaangażowanie. Pierwszym krokiem na drodze do osiągnięcia dojrzałej tożsamości jest poszukiwanie. Celem prezentowanych badań była analiza dynamiki poszukiwania w okresie, kiedy się ono pojawia, czyli we wczesnej adolescencji. W badaniach podłużnych (z trzema pomiarami co pół roku) wzięło udział 327 dorastających w wieku od 11 do 15 lat (M = 13,26; SD = 1,20) – uczniów szkół podstawowych i gimnazjów. Grupa była zrównoważona pod względem płci (45% dziewcząt). Jako narzędzie pomiaru wykorzystano Kwestionariusz Wczesnego Poszukiwania Tożsamościowego (Early Identity Exploration Scale, EIES), który umożliwia pomiar poszukiwania tożsamości w dwunastu domenach: wygląd fizyczny, czas wolny, rodzina pochodzenia, praca, relacje chłopak–dziewczyna, formowanie własnego zdania, postrzeganie własnego miejsca w cyklu życia, autorefleksja, przyszłość, przyszła rodzina, światopogląd i stosunek do zasad. Analizę przeprowadzono w modelu latentnych krzywych rozwojowych. Okazało się, że w niektórych domenach nasilenie poszukiwania systematycznie wzrasta, mimo stosunkowo krótkiego czasu badania (wygląd fizyczny, praca, relacje chłopak–dziewczyna i światopogląd), przy czym jedynie w domenie relacje chłopak–dziewczyna nie stwierdzono interpersonalnego zróżnicowania nasilenia owego wzrostu. Okazało się również, że istnieje istotne zróżnicowanie interpersonalne w poziomie poszukiwania w punkcie wyjścia we wszystkich rozpatrywanych domenach.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Formowanie się tożsamości w niestabilnych czasach

Proces dorastania, w tym formowania się tożsamości, różni się istotnie w stosunku do poprzednich pokoleń. Jest to konsekwencja między innymi przemian demograficznych i ekonomicznych, jakie zaszły w ostatnich latach tak w wymiarze lokalnym, jak i globalnym. Niniejsze wprowadzenie poświęcone jest przeglądowi tych zagadnień, a na ten numer Roczników składają się teksty szczegółowo poruszające wybrane kwestie. Niektórzy badacze identyfikują wśród młodych ludzi grupy charakteryzujące się tendencją do świadomego unikania podejmowania zobowiązań typowych dla osób dorosłych. Wyniki badań wskazują jednak na pozytywny wpływ podjęcia ról okresu dorosłości na spostrzeganie siebie jako dorosłego. Tożsamość człowieka kształtuje się od dzieciństwa, obejmując różne domeny. Na przełomie dzieciństwa i dorastania wraz ze wzrostem samoświadomości intensyfikuje się poszukiwanie informacji o sobie i swoim funkcjonowaniu oraz budowanie planów na przyszłość. Etap dorosłości to z kolei weryfikacja wcześniej dokonanych wyborów poprzez ponowne podjęcie działań eksploracyjnych tym intensywniejszych, im więcej znaczących zmian w otoczeniu jednostki.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Gwara miejska jako determinant tożsamości regionalnej na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania

Artykuł przedstawia gwarę miejską w kontekście determinanta tożsamości regionalnej. Autorka analizuje definicje gwary i wskazuje na zmieniający się odbiór tego pojęcia, jak i jego charakter i obecną rolę. Omówiona jest także tożsamość regionalna i jej korelacja z gwarą. Niniejsze rozważania eksplikowane są na przykładzie współczesnej gwary miejskiej Poznania, która mimo coraz mniejszej liczby czynnych użytkowników wykazuje wzrost popularności i chęć kultywowania w formach pozwalających postrzegać ten język w aspektach tożsamości regionalnej. Gwara poznańska analizowana jest w kontekście historycznym, gdzie wskazano na istotny wpływ języka niemieckiego oraz przemian gospodarczo-społecznych miasta na kształtowanie się języka mieszkańców Poznania. Artykuł rozpatruje gwarę miejską także we współczesnym ujęciu, omawiając jej występowanie w radiu, tekstach i książkach.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wpływ pandemii na polską, bułgarską i czeską leksykologię w roku 2020 i na początku 2021

Przedmiotem uwagi są szybko następujące, podczas pandemii, konsekwencje językowe – leksykalne (nowe słowa, zwielokrotniona częstotliwość użycia istniejących słów) i komunikacyjne, stanowiące dla językoznawców ciekawą podstawę badań współczesnych języków, z których trzy: polski, bułgarski, czeski stały się fundamentem analizy i badań frekwencyjnych. Mimo, że omawiane procesy językowe mają charakter globalny, to tendencje leksykalne w poszczególnych językach, jak i funkcje mowy, realizowane są w różny sposób, z heterogenicznym natężeniem, dlatego warto przyjrzeć im się bliżej. 
Prezentowany w artykule materiał został wyekscerpowany z dostępnych w sieci i na bieżąco notujących jednostki języka źródeł. Były nimi korpusy językowe: Narodowy korpus języka polskiego, Bułgarski narodowy korpus, Czeski narodowy korpus, autorski Polsko-bułgarsko-rosyjski korpus równoległy, którego autorka artykułu jest współautorką i przeglądarki typu: frazeo.pl czy slowanaczasie oraz słowniki elektroniczne, np.: miejski.pl. Pomocne stały się polskie, bułgarskie i czeskie programy publicystyczne i informacyjne, a także najmłodsza, choć nieliczna, literatura naukowa.

Czasopismo: Językoznawstwo
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Co oznacza atrakcyjność fizyczna? Dyskusja o definicjach i ujęciach

Prezentowany artykuł porusza problematykę atrakcyjności fizycznej w ujęciu definicyjnym oraz w charakterze konstruktu teoretycznego, będącego podstawą do planowania badań empirycznych. Na podstawie przeglądu dotychczasowych definicji i analizy słownikowego znaczenia terminów składowych zaproponowano definicję atrakcyjności fizycznej jako jednego z rodzajów atrakcyjności człowieka. Zaprezentowane zostały kryteria różnicujące atrakcyjność fizyczną od bliskiej jej atrakcyjności seksualnej. Omówiono atrakcyjność fizyczną jako przedmiot operacjonalizacji w toku projektowania badań z zakresu oceny bądź samooceny cech wyglądu i ciała człowieka, wraz z podziałem na jej holistyczne (zespół charakterystyk, których oceny wiążą się ze sobą) oraz elementarne (jedna charakterystyka, której oceny oddziałują na ocenę ogólnej atrakcyjności fizycznej człowieka) ujęcie.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kiedy potrzeba domknięcia sprzyja złożonemu poznaniu

Teoria naiwnego poznania jest jednym z najbardziej wpływowych podejść opisujących proces nabywania wiedzy. Zgodnie z nią o przebiegu procesu epistemicznego decyduje w pierwszej kolejności motywacja do uzyskania domknięcia poznawczego. W większości przypadków duże natężenie tej motywacji wiąże się z uproszczonym i przyspieszonym przetwarzaniem informacji. Fakt ten może prowadzić do nadmiernie uproszczonego rozumienia tej zmiennej. W rzeczywistości istnieją przesłanki do twierdzenia, że w pewnych okolicznościach typowa zależność ulega odwróceniu. Artykuł zawiera przegląd badań potwierdzających to przewidywanie. Wyniki przeanalizowano ze szczególnym uwzględnieniem dwóch postulatów teorii: dwóch faz procesu epistemicznego i dwoistej natury potrzeby poznawczego domknięcia.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Milczenie i przełamywanie milczenia w organizacji

Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska milczenia w organizacji. Milczenie rozumiane jest jako decyzja o niezabieraniu głosu w sytuacji nieprawidłowości mających miejsce w organizacji lub wtedy, gdy można zasugerować korzystne dla organizacji zmiany. Wyróżniono dwa typy milczenia: milczenie jako efekt społecznie podzielanych przekonań oraz milczenie jako taktyka. W artykule poruszane jest także zagadnienie przełamywania milczenia. Postulat przełamywania milczenia jest zgodny z podejściem partycypacyjnym, które przypisuje wartość uczestnictwu pracownika w podejmowaniu decyzji organizacyjnych. Milczenie ogranicza uczestnictwo, wielogłos, indywidualną kreatywność i blokuje zmiany w organizacji.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wrażliwość na wzmocnienia a zazdrość w związkach romantycznych

Zazdrość jest adaptacyjną reakcją emocjonalną, która sygnalizuje zagrożenie dla aktualnej relacji romantycznej i wzbudza motywację do jej obrony. Uznając zazdrość za mechanizm wrażliwości na sygnały zagrożenia relacji, przewidywano, że wrażliwość biologicznych systemów walki-ucieczki-znieruchomienia (FFFS) oraz behawioralnego systemu hamowania (BIS) będzie dodatnio skorelowana z intensywnością doświadczania zazdrości. Spodziewano się, że związki te będą silniejsze wśród osób bardziej zaangażowanych w relację. Analizowano także orientację na dążenie i unikanie w bliskim związku romantycznym jako mediatory relacji między wrażliwością FFFS, BIS i behawioralnego systemu aktywacji (BAS) a intensywnością doświadczania zazdrości. Badania prowadzono wśród 217 osób w wieku od 17 do 36 roku życia, pozostających w związkach romantycznych. Wykazano, że wrażliwość BIS i FFFS dodatnio koreluje z intensywnością doświadczania zazdrości. Zaangażowanie w związek moderowało zależności między wrażliwością FFFS a intensywnością zazdrości. Orientacja na unikanie w bliskim związku była zaś mediatorem relacji między wrażliwością BIS a doświadczaniem zazdrości.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Porównanie wyników WISC-R i WAIS-R (PL) dzieci i adolescentów w badaniach podłużnych

Dwukrotnie badano testami D. Wechslera tę samą grupę osób w normie intelektualnej (N = 31) w odstępie 13 lat; Skalą Inteligencji dla Dzieci (WISC-R) – średnia wieku 8 lat i Skalą Inteligencji dla Dorosłych (WAIS-R) – 21 lat. Każde badanie przeprowadziła ta sama osoba. W 62 protokołach (arkuszach odpowiedzi) porównano ilorazy inteligencji, wyniki przeliczone w podtestach oraz wyniki czynnikowe WISC-R zarówno ze skalą WAIS-R (PL) w wersji zrenormalizowanej (2004), jak i z wersją WAIS-R (PL) sprzed normalizacji (1996). Znaleziono istotne statystycznie różnice pomiędzy wynikami testów WISC-R i WAIS-R (PL) w wersji zrenormalizowanej. Brak jest takiej różnicy pomiędzy WISC-R i wcześniejszą wersją WAIS-R (PL) sprzed renormalizacji. Dyskutowano konsekwencje dla praktyki psychologicznej.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rola odroczenia czasowego w konformizmie pamięciowym

Konformizm pamięciowy pojawia się, gdy relacja pamięciowa jednej osoby wpływa na późniejszą relację innej osoby dotyczącą tego samego zdarzenia. W badaniu sprawdzano, czy wraz z wydłużającym się czasem między dyskusją o zdarzeniu a jego przypominaniem wzrośnie liczba błędów wskazujących na konformizm pamięciowy. Okazało się, że było ich porównywalnie dużo – zarówno kilka minut po obytej rozmowie, jak i tydzień po niej. Za efekt ten w obu przypadkach były odpowiedzialne mechanizmy pamięciowe.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia