rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ wody na właściwości tarciowe podeszew obuwia

W pracy przedstawiono metodykę oraz wyniki badań tarciowych spodowych
materiałów obuwniczych, wykonanych ze skóry naturalnej, kauczuku termoplastycznego
oraz styrogumu, które współpracowały z próbkami wykonanymi
z ceramiki (płytki podłogowe) oraz drewnem surowym. Badania przeprowadzono
w warunkach tarcia technicznie suchego oraz w obecności wody. Analiza
wyników badań pozwoliła na stwierdzenie, że najodpowiedniejszym materiałem
na podeszwy obuwia jest skóra naturalna, która charakteryzuje się zbliżonymi wartościami współczynnika tarcia na sucho i w obecności wody. Pozostałe materiały
spodowe wykazywały się znacząco większym współczynnikiem tarcia na
sucho, lecz w obecności wody współczynnik ulegał gwałtownemu obniżeniu, co
może przyczyniać się do występowania poślizgu. Zapewnienie bezpieczeństwa
i komfortu użytkowania obuwia wymaga stosowania na spody materiałów charakteryzujących
się wysokimi i podobnymi współczynnikami tarcia na sucho
i w obecności wody.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości niskotarciowych powłok węglowych typu a-C osadzanych metodą PLD

W pracy zaprezentowano wyniki badań właściwości powłok a-C osadzonych metodą PLD. W ramach wykonanych badań określono wpływ zastosowanej gazowej atmosfery do realizacji procesu osadzania powłok węglowych na ich skład fazowy, budowę strukturalną, morfologię powierzchni oraz współczynnik tarcia. Uzyskane rezultaty badań wyraźnie wskazują, że atmosfera gazowa użyta do realizacji procesu osadzania jest ważnym parametrem wpływającym na właściwości tribologiczne osadzanych powłok a-C. Powłoka a-C osadzona w atmosferze acetylenu charakteryzowała się niższym współczynnikiem tarcia w porównaniu z powłoką a-C osadzoną w atmosferze argonu. Analiza wyników badań wykazała również, iż niskie wartości współczynników tarcia zarejestrowane dla powłok a-C, osadzanych techniką PLD, spowodowane są obecnością grafitu w ich składzie fazowym. Dobre właściwości tarciowe powłok a-C wskazują na potencjalne możliwości wykorzystywania ich w charakterze niskotarciowych powłok, w zastosowaniach na drobnych elementach mechanicznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Tribologoczne i materiałowe uwarunkowania stosowania endoprotez stawów

W pracy scharakteryzowano staw biodrowy jako system tribologiczny. Podano, jakie warunki należy spełniać podczas modelowania endoprotez. Wskazano na nowe kierunki rozwoju biomateriałów i endoprotez.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wykorzystanie termowizji do badań biotribologii stawu łokciowego

W pracy przedstawiono analizę strumieni ciepła pochodzących od tarcia z obciążonego stawu łokciowego. W badaniach wykorzystano zdjęcia termowizyjne do określenia temperatur powierzchni skóry i strumieni ciepła jawnego i utajonego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ geometrii mikrowgłębień w powierzchni na właściwości tribologiczne elementów ślizgowych

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych węzłów ślizgowych
w skojarzeniu materiałowym stal–stal. Badania realizowano z wykorzystaniem
testera T-11 ze zmodyfikowanym węzłem ślizgowym typu kulka–tarcza w styku
rozłożonym. Tarcza została poddana obróbce nagniataniem w celu ukształtowania
w niej wgłębień. W pracy porównano wartości współczynnika tarcia w odniesieniu do współpracujących ślizgowo elementów z wgłębieniami
o zróżnicowanej geometrii oraz bez wgłębień. Wykazano, że obecność oraz
geometria wgłębień w powierzchni w sposób istotny wpływa na charakterystyki
tribologiczne pracy badanych węzłów ślizgowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie składu chemicznego warstw granicznych powstających z udziałem ekologicznego środka smarowego

Zbadano skład chemiczny warstw granicznych powstających na powierzchni stali smarowanej podczas tarcia (w układzie kula-tarcza) olejem syntetycznym (PAO-4), zawierającym ekologiczny dodatek przeciwzużyciowy pochodzenia roślinnego. Do tego celu zastosowano rentgenowską spektroskopię fotoelektronową (XPS). Na roboczej powierzchni tarcia rejestrowano widma fotoelektronów, głównie żelaza, węgla i tlenu. Mikrostrukturę warstw wierzchnich badano po uprzednim trawieniu jonowym wybranych obszarów roboczej powierzchni tarcia. Stwierdzono, że w wyniku zachodzących przemian powstają produkty organiczne. Skład chemiczny odkładanych warstw zmieniał się wraz z głębokością wytrawiania. W kolejnych warstwach odkrywanych podczas bombardowania roboczej powierzchni tarcia atomami Ar+ wraz ze spadkiem zawartości węgla następował wzrost zawartości żelaza.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena i analiza impregnowanych układów tribologicznych pracujących w podwyższonych temperaturach

Nacisk na redukcję oporów tarcia i w efekcie zużycia tribologicznego w maszynach,
staje się coraz bardziej istotny dla poprawy ich wydajności, trwałości
i niezawodności. Występujące zjawisko tarcia wywołuje głównie negatywne
skutki, bowiem jego bezpośrednim następstwem jest zużycie tribologiczne prowadzące do stopniowej utraty niezawodności. W niniejszej pracy przedstawiono
wyniki badań tribologicznych par trących pracujących w temperaturach 300
i 500°C. Przedmiot badań stanowiły tuleje łożyskowe o gęstości 6,7 g/cm3 poddane
procesowi impregnacji ciśnieniowej submikrometrycznymi cząstkami
smarów stałych MoS2 i WS2. Badania tarciowo-zużyciowe przeprowadzono na
testerze TWT-500N pracującym w układzie ring-on-shaf. Analiza uzyskanych
wyników badań pozwoliła stwierdzić, iż zastosowanie smaru stałego MoS2
w temperaturze 300°C i WS2 w temperaturze 500°C pozwala na obniżenie wartości
współczynnika tarcia do wartości poniżej 0,08 i 0,05.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ obustronnego teksturowania powierzchni trących w szykach regularnych i nieregularnym na wartość siły tarcia

Celem badań było ustalenie wpływu, jaki wywierają kieszenie smarowe przy obustronnym teksturowaniu powierzchni trących z wykorzystaniem metody strumieniowo ściernej na opory tarcia. Badania wykonano przy użyciu testera typu trzpień-tarcza, gdzie siła docisku próbek wynosiła 20 N. Doświadczenia przeprowadzono przy zadanej prędkości ślizgania oraz z wyznaczoną ilością oleju w miejscu współpracy. Prędkość ślizgania wynosiła 0.4 m/s, a zastosowana ilość oleju to jedna kropla (około 0.08 ml). Badania przeprowadzono w styku rozłożonym przy jednokierunkowym ślizganiu. Testowane tarcze ze stali 42CrMo4 o twardości 50HRC były polerowane, a następnie teksturowane za pomocą obróbki strumieniowo-ściernej. Uzyskano na nich kieszenie smarowe o średnicy 300 μm i głębokości 10 μm, o stopniu pokrycia 5%. Kieszenie smarowe były wykonane w czterech szykach regularnych i jednym nieregularnym. Tarcze współpracowały z teksturowaną przeciwpróbką wykonana z tego samego materiału o twardości 40HRC. Na przeciwpróbce wykonano kieszenie smarowe o średnicy 500 μm, głębokości 5 μm, stopień pokrycia wynosił 20%. Kieszenie smarowe były ułożone w szyku prostokątnym równomiernym. Stwierdzono, że obecność kieszeni smarowych na obu współpracujących powierzchniach spowodowała znaczny wzrost siły tarcia. Natomiast w przypadku teksturowania jedynie jednego współpracującego elementu obecność wgłębień na powierzchni stacjonarnej lub ruchomej wydaje się nie mieć znaczenia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wzrost temperatury lemieszy płużnych wywołany tarciem gleby podczas ich użytkowania

Zmierzono temperaturę powierzchni lemieszy płużnych podczas orki prowadzonej w dwóch warunkach. Pomiary wykonywano za pomocą termometru kontaktowego w dwóch miejscach powierzchni lemiesza oraz za pomocą kamery termowizyjnej dla całej jego powierzchni. Stwierdzono, że w zależności od warunków pracy temperatura powierzchni lemieszy w miejscach pomiaru była wyższa od około 4 do blisko 9°C niż temperatura uprawianej gleby. Silniejszemu nagrzewaniu ulegała powierzchnia części dziobowej lemiesza, prawdopodobnie ze względu na większy nacisk gleby. Stwierdzono również, że kamera termowizyjna, bez wcześniejszego przygotowania powierzchni lemiesza do pomiaru, nie może być stosowana w celu ustalenia rozkładu temperatury na jego powierzchni. Przedstawiono szereg czynników mogących wpływać na wartość temperatury pracy lemieszy, których znaczenie wymaga doświadczalnego potwierdzenia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza olejowego układu przepływowego i jakości smarowania tarcz sprzęgłowych w przekładniach zębatych power shift

W pracy rozpatrywany jest przepływ oleju otworami położonymi wewnątrz
wału w płaszczyznach równoległych i prostopadłych do jego osi. Otworami
tymi o zróżnicowanych przekrojach dostarczany jest olej do tłoczka, do przestrzeni
między tarczami sprzęgłowymi oraz do smarowania łożysk, na których
osadzone są koła zębate. Istotną rolę w funkcjonalności przekładni zębatej power
shift spełnia sprzęgło, w którym pakiet jego tarcz dociskany jest do siebie za pomocą tłoczka przesuwającego się ruchem osiowym pod naporem przepływającego
oleju o ciśnieniu 2 MPa. Docisk tarcz sprzęgłowych zapewnia połączenie
koła zębatego z wałem, co z kolei umożliwia przenoszenie momentu
obrotowego. Olej spełnia także rolę smarującą, jak i chłodzącą stykających się
powierzchni tarcz ciernych i tarcz stalowych. W istniejących wgłębieniach na
stykających się powierzchniach tarcz ciernych zatrzymywany jest olej, przez co
poprawia się jakość smarowania. Jakość smarowania wpływa na intensywność
zużywania ściernego tarcz sprzęgłowych, jak również na zmiany właściwości
mechanicznych spowodowane efektem termicznym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
O możliwości zastosowania azotku boru h-BN jako składnika żelaznego porowatego spieku

W pracy przedstawiono wyniki badań żelaznych spieków zawierających różne ilości heksagonalnego azotku boru h-BN. Badania tribologiczne przeprowadzono za pomocą maszyn KEWAT-6 i KEWAT-1 w Zakładzie Tribologii, Inżynierii Powierzchni i Logistyki Płynów Eksploatacyjnych IPMiT WME WAT.
 Stwierdzono, że zawartość do 3% wagowo azotku boru w żelaznym spieku proszku żelaza Höganas NC.100.24 poprawia skutecznie właściwości tribologiczne spieku, tj. zmniejsza wartość współczynnika tarcia, nie zwiększając zużycia spiekanych próbek mimo nieznacznego spadku ich twardości. Wyniki tych badań były podstawą do wykonania pełnogabarytowych tulei porowatych zawierających azotek boru h-BN w spieku, które następnie poddano badaniom stanowiskowym w ramach projektu badawczego rozwojowego PBR/15-249/2007/WAT-OR00002904 [L. 1], finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w latach 2007–2011.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Aparat czterokulowy do badania właściwości przeciwzużyciowych, przeciwzatarciowych i powierzchniowej trwałości zmęczeniowej z możliwością podgrzewania środka smarowego

W artykule przedstawiono nowy aparat czterokulowy, opracowany w ramach zadania realizowanego w Programie Wieloletnim PW-004 pn. "Doskonalenie systemów rozwoju innowacyjności w produkcji i eksploatacji w latach 2004-2008", którego Instytut Technologii Eksploatacji - PIB w Radomiu jest głównym realizatorem. Podstawową różnicą między nowym aparatem czterokulowym a tego typu urządzeniami dotychczas wytwarzanymi w ITeE - PIB jest znaczące rozszerzenie jego możliwości badawczych. Dotychczas wytwarzany aparat czterokulowy, oznaczony symbolem T-02, pozwalał na badania właściwości przeciwzużyciowych i przeciwzatarciowych środków smarowych. Inny aparat czterokulowy, oznaczony symbolem T-03, umożliwiał badanie jedynie powierzchniowej trwałości zmęczeniowej. Do tego oba aparaty nie pozwalały na badania w podwyższonej i kontrolowanej temperaturze. Nowy aparat, oznaczony symbolem T-02U, pozwala na realizację wszystkich wymienionych badań, zarówno dla środków smarowych, jak i materiałów konstrukcyjnych. Zaprezentowano genezę tematu, budowę i charakterystykę techniczną nowego aparatu, realizowane metody badawcze, przedstawiono wybrane wyniki badań weryfikacyjnych, potencjalne obszary zastosowania oraz pierwsze wdrożenia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ adsorpcji i temperatury na właściwości tribologiczne kompozytowych powłok Ni-P-Al2O3

W artykule poddano analizie wpływ zjawiska adsorpcji i temperatury węzła tarcia na właściwości tribologiczne powłok kompozytowych. Powłoki metalowo-ceramiczne typu Ni-P-Al2O3 wytwarzano sposobem bezprądowym na elementach stalowych. Topografię powierzchni uzyskano na skaningowym mikroskopie elektronowym. Modelowe badania oddziaływań adsorpcyjnych prowadzono dla dodatków modyfikujących AW – ZDTP o różnej długości łańcucha alkilowego. Testy tribologiczne prowadzono na testerze typu pin-on-disc w układzie kulka ze stali 100Cr6–tarcza stalowa z powłoką kompozytową. Badania realizowano ze smarowaniem bazą olejową oraz bazą olejową zawierającą 1% masowy ZDTP. Testy wykonywano w temperaturach: otoczenia i podwyższonych. Przeprowadzone analizy pokazały znaczący wpływ adsorpcji na właściwości tribologiczne badanych układów, spowodowane zarówno rodzajem materiałów, jak i temperaturą pracy systemu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ temperatury węzła tarcia na charakterystyki tribologiczne smaru plastycznego

W artykule przedstawiono wyniki badania wpływu temperatury węzła tarcia na właściwości tribologiczne opracowanych smarów plastycznych. Oceniono przeciwzużyciową i przeciwzatarciową skuteczność działania zastosowanych dodatków adhezyjnych w ślizgowych węzłach tarcia w warunkach podwyższonej temperatury. Stwierdzono, że wprowadzenie dodatków estrowych poprawia właściwości przeciwzatarciowe, natomiast kopolimery etylenu i propylenu zabezpieczają węzeł tarcia przed zużyciem. Z zastosowaniem techniki skaningowej mikroskopii elektronowej sprzężonej z mikroanalizą rentgenowską (SEM/EDS) dokonano analizy składu warstwy wierzchniej ze śladu tarcia. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że związki węgla i tlenu biorą udział w formowaniu warstw ochronnych skutecznie rozdzielających powierzchnie trące, przez co zwiększają skuteczność tribologiczną opracowanych smarów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rozważania nad wykorzystaniem swobodnej energii powierzchniowej do charakterystyki stanu energetycznego warstwy wierzchniej

W artykule przedstawiono tribologiczne ujęcie aktualnego poziomu wiedzy na temat stanu energetycznego warstwy wierzchniej. Za punkt wyjścia do rozważań przyjęto charakterystykę swobodnej energii powierzchniowej i jej związków ze strukturą elektronową tej warstwy. Z uwagi na fakt, że wiele spośród hipotez dotyczących adhezji ciał stałych źródła tego zjawiska poszukuje właśnie we właściwościach struktury elektronowej ciał – powiązaną z nimi energię powierzchniową można uznać za parametr informujący o zmianach stanu energetycznego w warstwie wierzchniej. Przedstawione rozważania stanowią asumpt do podjęcia eksperymentalnych badań nad związkiem swobodnej energii powierzchniowej z odpornością warstwy wierzchniej na zużywanie i zacieranie adhezyjne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ dodatków AW/EP na właściwości smarne ekologicznych kompozycji smarowych

Przedstawiono wyniki badań właściwości przeciwzużyciowych i przeciwzatarciowych kompozycji olejowych zawierających bezpopiołowe dodatki smarne AW/EP, dedykowane olejom biodegradowalnym. Dla porównania zbadano efektywność działania dodatku smarnego dla produktów naftowych. Kompozycje wytworzono na bazach olejowych o klasie lepkości VG 46 i VG 68. Obie bazy były mieszaninami oleju rzepakowego i rycynowego. Po badaniach tribologicznych wykonano analizę powierzchni śladów tarcia. Stwierdzono, że bezpopiołowe dodatki smarne efektywnie modyfikowały przeciwzatarciowe i przeciwzużyciowe właściwości roślinnych baz olejowych. Można nimi zastąpić klasyczne dodatki smarne AW/EP.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Efekty eksploatacyjne silnika spalinowego smarowanego preparatem eksploatacyjnym o działaniu chemicznym

W artykule przedstawiono wyniki badań zmian w procesie eksploatacji własności smarnych oleju silnikowego Elf Performance 3D 15W40 modyfikowanego preparatem eksploatacyjnym o działaniu chemicznym. Badania eksploatacyjne wykazały, że na trasie około 40 000 km, w zmiennych warunkach terenowych i klimatycznych, preparat eksploatacyjny o działaniu chemicznym korzystnie wpłynął na poprawę własności smarnych oleju poprzez zwiększenie trwałości warstwy granicznej i odporność na przerywanie. Efektem polepszenia właściwości tribologicznych było także zmniejszenie zużycia paliwa.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Własności smarne oleju przekładniowego warunkowane czasem pracy w układzie smarowania łożysk głównych maszyny wyciągowej

W artykule przedstawiono wyniki badań własności smarnych oleju przekładniowego Transmil SP-150 stosowanego do smarowania węzłów tarcia, w tym łożysk głównych maszyny wyciągowej. Badania przeprowadzono dla oleju handlowego, który pracował w maszynie wyciągowej przez okres 10 miesięcy, następnie po dodaniu do niego 5% preparatu eksploatacyjnego o działaniu chemicznym urządzenie pracowało przez dalsze cztery miesiące. Wyniki badań przedstawiono w postaci tabel i wykresów. Badania wykazały celowość stosowania preparatu eksploatacyjnego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribolgiczne warstwy wierzchniej z borem w warunkach tarcia ślizgowego

Właściwości tribologiczne par ciernych zależą od ich konstrukcji, zastosowanych materiałów i przeprowadzonej obróbki powierzchniowej elementów pary. Celem badań było wyznaczenie wpływu modyfikacji warstwy powierzchniowej elementów stalowych borem w parach pracujących w warunkach tarcia ślizgowego. Badania porównawcze przeprowadzono na testerze T-05 typu rolka–klocek. W celu realizacji programu badań wykonano próbki pierścieniowe z trzech gatunków stali: 38CrAlMo5-10, 46Cr2 i 30MnB4. Próbki te azotowano jonowo, borowano w proszku, borowano laserowo oraz metodą PVD wykonano powłokę TiB2. Próbki pierścieniowe skojarzone zostały w warunkach testu z przeciwpróbkami wykonanymi ze stopu łożyskowego AlSn20, a obszar tarcia smarowano olejem silnikowym Lotos mineralny 15W/40. Przeprowadzone badania wykazały, że warstwy powierzchniowe borowane w proszku wpływają na obniżenie współczynnika tarcia podczas rozruchu, a jego maksymalne wartości są zbliżone do zmierzonych w skojarzeniach z warstwami azotowanymi i ulepszanymi cieplnie ze stali 30MnB4. Największe wartości współczynnika tarcia i najwyższe temperatury w obszarze tarcia występują w parach z próbkami pierścieniowymi z warstwą borowaną laserowo i z powłoką TiB2. Zużycie stopu łożyskowego AlSn20 jest największe w skojarzeniu z przeciwpróbką z powłoką TiB2, a najniższe zużycie zmierzono w skojarzeniach z warstwami azotowanymi i ulepszanymi cieplnie.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mechanizmy zużywania ściernego cienkich powłok PVD metodą ball-cratering

W artykule przedstawiono mechanizmy zużywania wybranych cienkich powłok PVD, zaobserwowane po badaniach zużyciowych metodą ball-cratering. Warunki pracy węzła tarcia, przy których wykonano badania tribologiczne opracowano na podstawie eksperymentów optymalizacyjnych opisanych w pracach [L. 1–5]. Celem artykułu jest analiza powierzchni granicznej powłoka–podłoże. Obserwowany obszar znajduje się na powierzchni śladu zużycia – krateru, jest  to miejsce wyjścia kuli ze śladu, zgodnie z kierunkiem wybierania powłoki. Badaną powierzchnię obserwowano z użyciem technik mikroskopowych: elektronowego mikroskopu skaningowego (SEM), mikroskopu interferometrycznego (WLI) i mikroskopu sił atomowych (AFM). Założeniem autora było przedstawienie powtarzalnego charakteru mechanizmu zużywania cienkich powłok PVD metodą ball-cratering, ponieważ wpływa on na otrzymywanie powtarzalnych śladów zużycia, dzięki którym uzyskujemy powtarzalną wartość współczynnika szybkości zużywania dla danej powłoki (Kc) [L. 1–2, 11–12].

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Statyczny i dynamiczny nacisk wywierany przez glebę pylastą na powierzchnię roboczą lemiesza płużnego

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu rodzaju fazy dyspergującej na właściwości smarne wybranych kompozycji smarowych. Do wytworzenia smarów plastycznych użyto mineralnej, syntetycznej oraz roślinnej bazy olejowej, które następnie zagęszczono modyfikowaną krzemionką w postaci Aerosilu<sup>R</sup>.
 Wykonano badania właściwości tribologicznych objęte normą dla smarów plastycznych wytworzonych na różnych olejach bazowych, a uzyskane wyniki porównano ze sobą i oceniono, jaki wpływ ma rodzaj zastosowanej fazy dyspergującej na wartość badanych parametrów. Do oceny właściwości tribologicznych wykorzystano wyniki badań granicznego obciążenia zużycia, obciążenia zespawania, obciążenia zacierającego, granicznego obciążenia zatarcia oraz granicznego nacisku zatarcia.
 Na podstawie wyników badań tribologicznych stwierdzono, że najkorzystniej na właściwości przeciwzużyciowe badanych smarów plastycznych wpływa olej rzepakowy, natomiast najskuteczniejszą ochronę przeciwzatarciową pełni olej parafinowy o czystości farmaceutycznej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Biodegradowalne oleje smarowe do przelotowych układów smarowania

Przedstawiono wyniki badań kompozycji olejowych o klasie lepkości ISO VG 32, 46 i 68, przeznaczonych do stosowania w przelotowych układach smarowania. Bazą kompozycji była mieszanina oleju gorczycowego z olejem rycynowym lub estrami metylowymi oleju rzepakowego. Oceniono właściwości przeciwzużyciowe, przeciwzatarciowe, fizykochemiczne i ekologiczne produktów. Dla porównania zbadano takie same właściwości olejów maszynowych rodzaju AN przeznaczonych do smarowania przelotowego maszyn i urządzeń. Stwierdzono, że wytworzone kompozycje olejowe charakteryzowały się takimi samymi lub wyższymi od produktów komercyjnych właściwościami przeciwzużyciowymi i przeciwzatarciowymi, lepkościowo-temperaturowymi, przeciwkorozyjnymi, przeciwpiennymi i termooksydacyjnymi. Mogły być stosowane w przelotowych układach smarowania pracujących w zmiennych warunkach klimatycznych, np. mechanizmów smarowania mgłą olejową w leśnictwie i sadownictwie czy osi pojazdów szynowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wyznaczanie charakterystyk mechanicznych węglików spiekanych za pomocą tribologicznej metody łącznego badania odporności na zużycie ścierne i pękanie krawędziowe

W pracy przedstawiono wyniki badań odporności na zużycie ścierne i pękanie
wybranych gatunków węglików spiekanych. Znajomość charakterystyk mechanicznych węglików spiekanych pozwala na ich klasyfikację pod względem własności
funkcjonalnych. Celem pracy była analiza możliwości badawczych tribologicznej
metody łącznego wyznaczania odporności na zużycie ścierne i pękanie
krawędziowe. Ma ona być alternatywą dla funkcjonujących obecnie metod
wyznaczania krytycznego współczynnika intensywności naprężeń KIC.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna