rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Etapy ewolucji polskiego prawa wykroczeń

Ostatnio ukazała się monografia Marcina Łyski pt. Prawo wykroczeń Polski Ludowej (Białystok 2020, ss. 136). Autor swe rozważania rozpoczyna od 1918 r. Przedstawia system francuski z trójpodziałem przestępstw (zbrodnia, występek, wykroczenie), system austriacki i system niemiecki. Polska kodyfikacja prawa materialnego wykroczeń z 11 lipca 1932 r. była efektem wieloletnich dyskursów naukowych członków Wydziału Karnego Komisji Kodyfikacyjnej II Rzeczypospolitej Polskiej.
Wprowadzanie socjalistycznego modelu orzecznictwa karno-administracyjnego rozpoczęła ustawa z 20 marca 1950 r. Natomiast bez zmian zostało zachowane przedwojenne postępowanie mandatowe oraz nakazowe. Ostateczna kodyfikacja prawa wykroczeń Polski Ludowej nastąpiła 20 maja 1971 r.  Przepisy niektórych analizowanych ustaw obowiązują po dziś dzień. Trzeci etap kodyfikacji prawa o wykroczeniach nastąpił już w III Rzeczpospolitej Polskiej.

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przestępstwo czy wykroczenie? O dylematach polskiego ustawodawcy w toku prac nad kodeksem karnym z 1969 r. — wybrane zagadnienia

W artykule ukazano przebieg dyskusji nad projektem kodeksu karnego PRL z 1969 roku, w kontekście prawa wykroczeń. Analizie zostały poddane dwa zagadnienia. Pierwsze, czyli wpływ materialnego elementu czynu zabronionego (społecznego niebezpieczeństwa) na kwestię rozgraniczenia wykroczeń od przestępstw. Drugie, czyli problem zakwalifikowania prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym pod wpływem alkoholu lub innego środka odurzającego.
Przeprowadzone rozważania dowiodły, że z rozgraniczeniem przestępstwa od wykroczenia wiązały się nie tyle problemy teoretyczne, co przede wszystkim ideologiczno-polityczne. W przypadku bowiem znikomego społecznego-niebezpieczeństwa czynu zabronionego w rozumieniu kodeksu karnego została przewidziana możliwości poniesienia odpowiedzialności przed innym organem, w tym za wykroczenie. Mechanizm ten był zgodny z ideologicznym podejściem do rzekomego zanikania -„obumierania”- przestępczości w państwie ludowym w miarę postępu rewolucji socjalistycznej. Z kolei, zagadnienie kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu lub środka odurzającego, zostało potraktowane jako wykroczenie, tylko i wyłączenie z obawy o statystykę skazań, a nie ze względu na jego niską szkodliwość (niebezpieczeństwo).

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kształtowanie się służb specjalnych jako aparatu represji Polski Ludowej

Celem artykułu jest omówienie genezy, podstaw działalności, kompetencji oraz struktury aparatu represji Polski Ludowej, jakim niewątpliwie był Resort, a następnie Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego. Przedstawione w nim zostały zarówno wydarzenia z czasów II Wojny Światowej, które na kolejne lata zdecydowały o losach kraju i społeczeństwa polskiego, naznaczając je ludzkimi tragediami, jak i te, w wyniku których umacniano wprowadzony reżim.
Artykuł podzielony został na części, z których pierwsza omawia sytuację Polski w czasie wojny w kontekście realizacji planów Stalina, druga przybliża proces tworzenia aparatu represji zarówno pod względem strukturalnym, jak i regulacji prawnych. Część ta jest tematycznie związana z aneksem, który zawiera przykłady aktów „prawnych” nie tylko regulujących działalność resortu, ale także nakładających na społeczeństwo obowiązki i kary, z karą śmierci włącznie. Akty te niewiele miały wspólnego ze stanowieniem prawa, przeczyły wszelkim zasadom i regułom, co nie miało jednak jakiegokolwiek znaczenia. Ważne było, że każde działanie było oparte na przepisie. W trzeciej części artykułu przedstawiono organizację resortu i jego następcy na szczeblu centralnym i terenowym. Zawarte w nim zostały również informacje o osobach, które w sposób systematyczny i z pełnym zaangażowaniem realizowały zbrodniczą politykę Stalina. Zakończenie jest podsumowaniem pozycji RBP, a następnie MBP w procesie zniewalania narodu polskiego.

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Trafność i rzetelność inwentarza TIPI-PL w komputerowej wersji systemu SDP na przykładzie badań kierowców

Celem artykułu jest ocena trafności i rzetelności polskiej adaptacji testu TIPI-PL w komputerowej wersji systemowej zwanej w skrócie SDP, w kontekście możliwości i zakresu jego stosowania w diagnozie psychologicznej kierowców. Inwentarz TIPI składa się zaledwie z 10 twierdzeń obejmujących 5 czynników „Wielkiej Piątki” i charakteryzuje się zadowalającą rzetelnością i trafnością rekomendowaną w badaniach naukowych. Za pomocą tego kwestionariusza zbadano 414 osób kierujących pojazdami (371 mężczyzn i 43 kobiety), które uczestniczyły w profilaktycznych badaniach psychologicznych w związku z kierowaniem pojazdem samochodowym w pracy. Wykazano, że kobiety cechowały się większą ugodowością, sumiennością i otwartością w porównaniu z badanymi mężczyznami. Porównano siłę powiązań pomiędzy czynnikami TIPI a miarami podobnych konstruktów oraz dowiedziono satysfakcjonującej trafności i rzetelności poszczególnych podskal. Współczynniki rzetelności tych podskal były często podobne do tych, które opisywane są w naukowej literaturze, choć najbardziej korzystne okazały się dla stabilności emocjonalnej. Z badań wynika, że stosowanie tej metody wraz z innymi zadaniami testowymi zwiększa trafność i rzetelność otrzymanych rezultatów. Ograniczanie analizy badanego obszaru wyłącznie do wyników jednego testu zarówno w wersji SDP, jak i wersji „papierowej” mogłoby nie tylko okazać się mylące i niedokładne, ale przede wszystkim obarczone dużym ryzykiem błędów interpretacyjnych.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Być (online) czy nie być? Proces cyfryzacji życia rodzinnego w perspektywie psychologicznej

Szybki rozwój technologiczny wpłynął na każdy aspekt życia człowieka: sferę zawodową i prywatną, funkcjonowanie indywidualne i w grupie społecznej. Internet oraz urządzenia komunikacyjne ułatwiły zdobywanie informacji oraz nawiązywanie i podtrzymywanie relacji, choć jedno i drugie obarczone jest ryzykiem wynikającym ze specyfiki danego medium. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie procesu cyfryzacji życia rodzinnego i ukazanie podstawowych obszarów wpływu technologii na relację partnerską oraz relację rodzice – dzieci. Ponadto zaprezentowany zostanie w nim również model teoretyczny Couple and Family Technology Framework autorstwa Katherine Hertlein i Markie Blumer scalający dotychczasową wiedzę na temat związku nowych mediów z systemem rodzinnym.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Opracowanie treningu relaksacyjnego w formie nagrania audio (SAT-relax) na podstawie założeń treningu autogennego Schultza

Głównym celem artykułu było opisanie założeń i procedury przygotowania zmodyfikowanej (skróconej) wersji treningu autogennego Schultza w formie nagrania audio (nazwanego SAT-relax). W pierwszej kolejności przedstawione zostały założenia treningu autogennego opracowanego przez Schultza. Po drugie, opisano przygotowanie i treść nagrania audio, wskazując na związek z oryginalnym treningiem autogennym Schultza. Następnie przedstawiono proces doboru podkładu muzycznego (kierując się kryteriami technicznymi wskazanymi w literaturze oraz oceną merytoryczną sędziów kompetentnych). W artykule przedstawiono również przegląd korzyści wynikających z treningu autogennego oraz wskazań i przeciwwskazań do jego stosowania.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Jerzy Brzeziński, Piotr Oleś (2021). O psychologii i psychologach. Między uniwersytetem a praktyką społeczną. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN (ss. 564)

Recenzent monografii Dariusz Doliński napisał: „Jerzy Brzeziński i Piotr Oleś stawiają pytanie: jak uprawiać niełatwy zawód psychologa, by był nieustannym wyzwaniem – dla siebie i innych, jak nie popaść w rutynę i nie dokonywać nieuzasadnionych uproszczeń? Czytelnik znajdzie w tej książce kompendium wiedzy na temat ścieżki kształcenia psychologów, możliwości poszerzania kompetencji zawodowych czy rozwoju kariery akademickiej. Autorzy wskazują na standardy prowadzenia badań naukowych, nauczania psychologii, a także dobre praktyki prowadzenia działalności profesjonalnej. Nie unikają przy tym krytyki zjawisk i procesów, które negatywnie wpływają na tożsamość zawodową psychologów oraz społeczne zaufanie do nich” (z recenzji wydawniczej).

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Za tajne do ewidencji, za polityczne dla prokuratury „Sekcje tajne” w sądownictwie powszechnym (1950—1955)

W latach 1950-1954 funkcjonowały w sądownictwie powszechnym „sekcje tajne”. W literaturze przedmiotu nazwane obiegowo „sądem tajnym”. Były to nieformalne jednostki przeznaczone do szczególnego sposobu rozpoznawania spraw karnych. Na początku 1950 r. „sekcję tajną” zorganizowano na terenie Departamentu Nadzoru Sądowego w Ministerstwie Sprawiedliwości jako organ orzekający w sprawach w I instancji. W drugiej połowie 1950 r. odpowiednia sekcja powstała w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, a 1 stycznia 1951 r. w Sądzie Wojewódzkim dla m. st. Warszawy utworzono sekcję III w Wydziale IV określaną jako sekcję do spraw szczególnej wagi. W połowie roku 1951 „sekcję tajną” utworzono w Sądzie Najwyższym jako organ odwoławczy. W latach 1950 - 1954 rozpoznano w ten sposób łącznie 506 spraw karnych przeciwko 626 osobom. Sprawy te sądzone były przez sędziów cieszących się zaufaniem partii, przy udziale obrońców z urzędu wybieranych z listy sporządzonej i zatwierdzonej przez Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Kary orzekane przez „sądownictwo” tajne były bardzo surowe, 1/3 tych kar to wyroki 10 letnie i dłuższe, wykonano 9 wyroków śmierci.

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Wojskowy Przegląd Prawniczy” i jego rola w wojskowym wymiarze sprawiedliwości w latach 1945—1956

Po II wojnie światowej, wznowiono „Wojskowy Przegląd Prawniczy” – czasopismo prawnicze znane i cenione przed 1939 r.
Reaktywowany kwartalnik od 1945 r. był jednym z wielu narzędzi władzy komunistycznej do ideologicznej walki. Czasopismo propagowało nowe rewolucyjne podejście do teorii prawa i praktyki orzeczniczej.
Treści prezentowane na łamach „WPP” były skierowane nie tylko dla prawników wojskowych, ale również dla dowódców wojska i przedstawicieli komunistycznego aparatu politycznego, wpływając na właściwy światopogląd czytelników zgodny z linią partii.

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Generał NKWD z ziemi polskiej do niemieckiej

Iwan Aleksandrowicz Sierow to postać  nr 1 w sowieckiej bezpiece po Feliksie Edmundowiczu Dzierżyńskim i Ławrientiju Pawłowiczu Berii. Sierow jako jedyny w Związku Radzieckim był szefem zarówno „cywilnego” Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego (KGB), jak i wojskowego Głównego Zarządu Wywiadu (GRU).  Sierow jest autorem prowadzonych na bieżąco, potajemnie, przez niemal ćwierć wieku pamiętników.  Szybko po ukazaniu się wersji rosyjskiej (Записки  из  чемодана.  Тайные  дневники  первого  председатёля  КГБ,  найденные  черёз  25  лет  после  его  снерти, 2016) pamiętniki Sierowa ukazały się w języku polskim, pod tytułem  Tajemnice walizki generała Sierowa. Dzienniki pierwszego szefa KGB. 1939-1963.  (Red. Aleksandr Hinsztejn,  tłum. A. Janowski, J. Cichocki, wyd. REA-SJ sp. z o.o., Konstancin-Jeziorna 2019, ss. 863).  To dla historyków bezcenne źródło wiedzy.  Przede wszystkim na tym dokumencie autor artykułu wsparł swoje wywody.
Sierow najpierw pacyfikował  wschodnią połowę Polski oraz kraje bałtyckie, gdy w 1939 r. w wyniku paktu Hitler-Stalin (Ribbentrop-Mołotow) dostały się pod okupację sowiecką. Potem krwawo pacyfikował całą Polskę po 1944 roku, gdy weszły tam wojska sowieckie. Następnie został wysłany do Niemiec gdy w kwietniu 1945 r. szturmowano Berlin.  Zadania jego to: odnaleźć  żywych lub martwych przywódców III Rzeszy, pochwycić specjalistów niemieckich od konstrukcji nowoczesnego uzbrojenia i przywieźć ich do Związku Radzieckiego, nadzorować demontaż i przewiezienie do ZSRR ważnych fabryk. Ze wszystkiego wywiązał się znakomicie. 

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Sprawozdanie z IV Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Klinicznej pt. „Psychologia kliniczna w teorii i praktyce oddziaływań psychologicznych” (21–23 października 2021 roku, Poznań, Polska)

W dniach 21–23 października 2021 r. odbyła się IV Ogólnopolska Konferencja Psychologii Klinicznej pt. „Psychologia kliniczna w teorii i praktyce oddziaływań psychologicznych”. Celem konferencji była dyskusja nad związkami między teorią i praktyką oddziaływań psychologicznych i psychospołecznych, a także omówienie wspólnych oraz odmiennych zainteresowań psychologii klinicznej, psychoterapii, psychologicznego poradnictwa zdrowotnego i prewencji. Wiele uwagi poświęcono także na rozważania dotyczące tożsamości psychologa klinicznego, w tym dokonywany przez niego proces formułowania efektywnej pomocy psychologicznej lub psychoterapeutycznej w świetle wyników badań oraz indywidualnych.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Efekt przedłużonego wpływu dezinformacji. Teorie, metody badania i wyznaczniki wielkości

Efekt przedłużonego wpływu dezinformacji (continued influence effect, CIE) jest zjawiskiem polegającym na tym, że pewna informacja, mimo że została wycofana i skorygowana, nadal ma wpływ na rozumowanie, wnioskowanie i decyzje. Praktycznym przykładem takiego zjawiska jest szeroko rozpowszechniony mit o tym, że szczepionki powodują występowanie wśród dzieci autyzmu – w związku z tym badania nad CIE mają duże znaczenie z perspektywy praktycznej, ponieważ umożliwiają wgląd w psychologiczne mechanizmy ulegania i rozprzestrzeniania dezinformacji. Celem artykułu jest przedstawienie badań nad efektem przedłużonego wpływu. Omówiono zarówno eksperymentalne metody badania, jak i przedstawiono teorie opisujące poznawcze mechanizmy ulegania dezinformacji. Przytoczono także najważniejsze odkrycia w tej dziedzinie, włączając w to indywidualne i proceduralne wyznaczniki wielkości ulegania dezinformacji oraz techniki zwiększające skuteczność korekt.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poziom objawów lęku oraz depresji w trakcie izolacji związanej z pandemią „koronawirusa” – wirusa SARS-CoV-2 w określonych grupach społecznych

Pandemia wirusa SARS-CoV-2 ciągnie za sobą istotne konsekwencje w wielu dziedzinach życia, wpływając bezsprzecznie także na zdrowie psychiczne. Badanie przeprowadzono w okresie najbardziej restrykcyjnych ograniczeń w funkcjonowaniu społecznym, jakie wprowadzono w konsekwencji pojawienia się w Polsce wirusa SARS-CoV-2. Udział w badaniu drogą elektroniczną wzięły 423 osoby. W celu sprawdzenia poziomu objawów lęku oraz depresji w okresie izolacji społecznej wykorzystano Szpitalną Skalę Lęku i Depresji – HADS. Przeprowadzone analizy pokazują przewagę objawów lęku na początkowym etapie izolacji społecznej w badanej grupie. Istotną zmienną związaną z poziomem wyników skali HADS był wiek, najwyższe wyniki zaobserwowano wśród uczniów i studentów. Ponadto wysokie wyniki zarówno na skali lęku, jak i depresji zaobserwowano także wśród osób z najniższym wykształceniem, w grupie osób, których praca w tym czasie została wstrzymana, wśród badanych, którzy rzadziej wychodzili z domu, oraz wśród kobiet.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Stres, aktywność fizyczna i jakość snu a pamięć prospektywna i retrospektywna u studentów kierunków medycznych

Pamięć ma swoje podłoże w plastyczności układu nerwowego. Stres, aktywność fizyczna i sen to czynniki najczęściej prezentowane jako modulatory neuroplastyczności i pamięci, bowiem oddziałują one na układ nerwowy na poziomie molekularnym, systemowym oraz poznawczym. Niniejsza praca prezentuje dane wynikające ze zbadania poziomu stresu, aktywności fizycznej i jakości snu oraz ich związku z pamięcią prospektywną i retrospektywną. Wykazano umiarkowaną ujemną korelację (r = –,44) pomiędzy poziomem aktywności fizycznej a zaburzeniami pamięci prospektywnej i retrospektywnej, a także umiarkowaną korelację dodatnią (r = ,58) pomiędzy zaburzeniami snu a zaburzeniami pamięci. Nie wykazano związku liniowego (r = ,15) pomiędzy poziomem spostrzeganego stresu a zaburzeniami pamięci prospektywnej i retrospektywnej. Może być to jednak związane z wysokim ogólnym poziomem spostrzeganego stresu prezentowanym przez grupę badaną.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Siła woli jako mediator między motywacją hubrystyczną a poziomem subiektywnego dobrostanu artystów interpretatorów

Celem artykułu jest określenie, czy siła woli rozumiana zgodnie z koncepcją sprawności woli, jako pochodna zdolności sprawowania kontroli nad sobą i sprawowania kontroli nad otoczeniem, jest mediatorem w relacji między motywacją hubrystyczną i wymiarami: osobowościowym, społecznym oraz emocjonalnym subiektywnego dobrostanu. Opierając się na informacjach zawartych w literaturze tematu, spodziewano się, że pozytywna relacja między motywacją hubrystyczną a trzema wymiarami dobrostanu przestanie być istotna lub ulegnie osłabieniu po uwzględnieniu siły woli. W celu zweryfikowania postawionych hipotez zbadano grupę artystów interpretujących (interpreters): 73 chórzystów, 38 tancerzy i 22 muzyków (N = 133). Wszyscy badani wypełniali: Kwestionariusz Skalę Motywacji Mocy (SMM), Skalę Sprawności Woli (SSW) i Kwestionariusz do Badania Samopoczucia (KBS). Uzyskane wyniki potwierdziły sformułowane hipotezy. Uzyskane wyniki poddano dyskusji.

Czasopismo: Polskie Forum Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rozważania na temat badań Michała Staszkowa i Edwarda Szymoszka na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach

W okresie 1968-2018 badaniem prawa rzymskiego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach zajmowali się między innymi Michał Staszków oraz Edward Szymoszek. Uczeni nie tylko byli pierwszymi wykładowcami tego przedmiotu na Wydziale Prawa i Administracji w Katowicach, ale także w okresie swej kariery naukowej przyczynili się do poszerzenia wiedzy w zakresie tej dziedziny. 
Michał Staszków w zakresie prawa rzymskiego badał proces rzymski, a jego najpopularniejszymi dziełami z tej tematyki są artykuły: Vindicta, Vindex oraz praca monograficzną „Vim dicere”. Studia nad genezą procesu rzymskiego. Natomiast co do drugiego z uczonych to podstawie twórczości Edwarda Szymoszka możemy stwierdzić, że obiektem jego zainteresowań była szkoła glosatorów oraz proces rzymski z naciskiem na status sędziego. 
Przez pięćdziesiąt lat istnienia Wydziału Prawa i Administracji w Katowicach obu romanistów wywarło bez wątpienia istotny wpływ na rozwój prawa rzymskiego. Uczonych łączył nie tylko fakt wykładania prawa rzymskiego ale także ich zainteresowania. W dalszym okresie swej kariery Edward Szymoszek dokonał wnikliwej analizy dzieł Michała Staszkowa, a działalność jego poprzednika miała wpływ na ukierunkowanie jego późniejszych badań w dziedzinie procesu.

Czasopismo: Z Dziejów Prawa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nie każdy nosił w plecaku buławę… hetmańską. Kilka uwag o karierze wojskowej i politycznej Aleksandra Hilarego Połubińskiego w związku z pracą Andrzeja Adama Majewskiego

Celem artykułu recenzyjnego jest ocena biografii Aleksandra Hilarego Połubińskiego pióra Andrzeja A. Majewskiego. Dokonano w nim analizy następujących jej elementów: wykorzystanej bazy źródłowej i literatury, właściwości doboru bohatera, konstrukcji pracy oraz postawionych w niej tez. W przypadku tych ostatnich największe zastrzeżenia wzbudziły: sposób przedstawienia Połubińskiego jako dowódcy wojskowego; sprowadzenie na dalszy plan rozważań jego kariery politycznej; zmarginalizowanie działalności gospodarczej; sposób przedstawienia klienteli Połubińskiego. W połączeniu z przyjętą konstrukcją pracy – chronologiczną, z nadmiernie rozbudowanymi opisami działań wojennych, obniża to ocenę recenzowanej pracy, którą trudno uznać za nowatorską i wnoszącą nową jakość w stan wiedzy na temat wydarzeń natury wojskowej oraz życia politycznego Wielkiego Księstwa Litewskiego i szerzej Rzeczypospolitej w latach 40.–70. XVII w. Niewątpliwie jednak stanowi ona interesujące studium działalności Aleksandra Hilarego Połubińskiego, przede wszystkim na polu militarnym, w mniejszym stopniu politycznym.

Czasopismo: Kwartalnik Historyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Działalność Nadzwyczajnej Komisji Śledczej ds. Antysemickich Pogromów na Terytorium Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1919 roku

Rok 1919 zapisał się bardzo krwawo w relacjach ukraińsko-żydowskich. Na marginesie konfliktów zbrojnych, które musiała toczyć Ukraińska Republika Ludowa, oraz przy rozpowszechnieniu bandytyzmu doszło na jej terytorium do wielu zbrodni na ludności żydowskiej. Pogromy pochłonęły życie nawet kilkudziesięciu tysięcy osób. Powyższy temat jest zdecydowanie najbardziej kontrowersyjnym fragmentem historii ukraińskiej rewolucji narodowej lat 1914–1923.

Czasopismo: Kwartalnik Historyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Funkcjonowanie kowieńskich sejmików gospodarskich po reformach Sejmu Niemego

Sejmiki gospodarskie wykształciły się w związku z przejmowaniem przez szlachtę spraw związanych z lokalnymi podatkami i obronnością. Reformy uchwalone przez Sejm Niemy poważnie ograniczyły ich kompetencje, a tym samym znaczenie. Niemniej nadal okazjonalnie uchwalano na nich podatki na potrzeby powiatowe, wybierano lokalnych funkcjonariuszy i posłów do króla i innych dostojników. Zajmowano się też sprawami gospodarczymi powiatu. Sytuacja zmieniła się podczas Sejmu Wielkiego, który zreformował administrację lokalną, powołując nowe organy samorządowe, a sejmikom gospodarskim nadając uprawnienia wyborcze i doradcze.

Czasopismo: Kwartalnik Historyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Genealogie Kingi i innych świętych władczyń w średniowieczu. Studium hagiograficzne

Celem niniejszego artykułu jest określenie celu, jakiemu służyły genealogie w żywotach świętych władczyń. W centrum analizy znajduje się Żywot św. Kingi, córki króla Węgier Beli IV i żony księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego, zmarłej w 1292 r. Autor korzysta także z innych źródeł hagiograficznych pochodzących z całego średniowiecza i z różnych krajów Europy. Genealogie te służyły wykazaniu, że zadatki na świętość bohaterka utworu odziedziczyła po przodkach.

Czasopismo: Kwartalnik Historyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Penitencjał biskupa Halitgara i karolińskie „państwo stanu pokutnego”

Artykuł pokazuje, jak w okresie panowania Karola Wielkiego i Ludwika Pobożnego biskupi we współpracy z władcami podjęli się zreformowania praktyk pokutnych. Omówione zostały okoliczności powstania penitencjału Halitgara oraz sposób, w jaki autor próbował obdarzyć tekst autorytetem. Przedstawiona została struktura dzieła i zawarte w nim zapisy. Wreszcie sformułowane zostały hipotezy dotyczące roli, jaką w rzeczywistości pełnił w Kościele karolińskim penitencjał Halitgara w pierwszych dziesięcioleciach po jego zredagowaniu.

Czasopismo: Kwartalnik Historyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia