rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stanowisko państw Europy Środkowej wobec Inicjatywy Trójmorza

Powstanie Inicjatywy Trójmorza (TSI) w 2016 r., zapoczątkowało procesy integracyjne wokół koncepcji zbudowania nowego podmiotu geopolitycznego w Europie Środkowo-Wschodniej. Sama TSI powstała jako efekt reakcji ze strony grupy państw należących do Unii Europejskiej na wzrost zagrożenia ze strony Federacji Rosyjskiej, po jej ataku na tereny Ukrainy i aneksji Krymu. Państwa regionu zauważyły nie tylko wzrost zagrożenia bezpieczeństwa militarnego, ale i rosnącej zależności energetycznej (Gazprom) od Federacji Rosyjskiej. Cała koncepcja TSI stopniowego uniezależnienia energetycznego regionu spotkała się z negatywną reakcją innych krajów UE (głownie Francja i Niemcy) i samej Federacji Rosyjskiej. Pozytywnie do Inicjatywy zaczęły odnosić się Stany Zjednoczone. Poza krajami TSI sama koncepcja oparta na inwestycjach transportowych, informatycznych i energetycznych, spotkała się z zainteresowaniem innych państw UE oraz krajów znajdujących się poza Wspólnotą, dla których stwarza ona wiele nowych możliwości rozwoju. Prezentowany artykuł ma charakter badawczy. Jego celem jest prezentacja stanowiska państw Europy Środkowej wobec koncepcji TSI. Autor stawia pytania dotyczące wpływu zagrożenia ze strony Federacji Rosyjskiej na rozwój Inicjatywy, korzyści płynących dla państw członkowskich z udziału w Inicjatywie, roli Stanów Zjednoczonych i UE w koncepcji Trójmorza oraz wzrostu zainteresowania państw spoza TSI współpracą z państwami tego regionu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Analiza socjo-ekonomiczna systemu wsparcia osób starszych oraz potrzeb w zakresie opieki długoterminowej we Włoszech

W artykule ograniczamy się do analizy rozwiązań funkcjonujących na obszarze Włoch, które podlegały badaniom monograficznym realizowanym w ramach projektu pt. „Profesjonalizacja usług asystenckich i opiekuńczych dla osób niesamodzielnych – nowe standardy kształcenia i opieki”, współfinansowanego przez Unię Europejską (nr projektu POWR. 02.08.00-00-0018/17-00). W przypadku studium sytemu wsparcia osób starszych we Włoszech uzyskano dane umożliwiające przeprowadzenie analizy rynku usług opiekuńczych świadczonych w trybie publicznym i komercyjnym, optymalizacji nadzoru i planowania wizyt związanych ze świadczonymi usługami, dostępu do danych instytucjonalnych oraz narzędzi analitycznych wspomagających procesy zwiększania efektywności organizacji usług opiekuńczych, analizy kosztów systemu usług opiekuńczych, systemu orzecznictwa i wdrażania klasyfikacji ICF (Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia) itd. W artykule sygnalizujemy wybrane aspekty systemu wsparcia osób starszych oraz potrzeb w zakresie opieki długoterminowej we Włoszech jako modelowego przykładu funkcjonowania wielowymiarowego rozwiązania sektora finansów publicznych.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ocena współczesnej działalności gospodarczej w perspektywie etycznej (zagadnienia wybrane)

Prezentowana niekiedy współcześnie optyka na działalność gospodarczą, odwołująca się głównie do celów natury ekonomicznej, nie wydaje się spełniać pokładanych w niej nadziei. Powodem tego stanu rzeczy jest pozbawienie jej kontekstu społecznego, zgodnego z rzeczywistym doczesnym celem ludzkiej aktywności, którym jest: prawdziwy rozwój człowieka i jego dobro. Miejsce to, zdaniem autora, powinno wypełniać etyczne podejście do podejmowanych działań, stanowiące należyty klimat odpowiadający właściwie rozumianym przymiotom: rozumności i wolności, przyrodzonym ludzkiej naturze. Chodzi przy tym nie o jakąkolwiek etykę, ale właśnie o tę, która promuje niezredukowany obraz człowieka, ujmujący go w kontekście doczesnych i wiecznych celów oraz wartości dobra wspólnego. Zamierzeniem autora niniejszego artykułu jest prezentacja niektórych argumentów z obszaru katolickiej refleksji społecznej akcentujących rolę etyki w życiu gospodarczym oraz jej miejsce w zetknięciu ze współczesną logiką sukcesu ekonomicznego, a przyjęta metoda badawcza, oparta na przywołaniu niektórych wypowiedzi z dokumentów oraz literatury z zakresu katolickiej myśli społecznej, została obliczona na uwypuklenie wybranych racji podnoszonych w ramach tej argumentacji.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o polityce i administracji
Zarządzanie relacjami z klientem biblioteki

Biblioteki to instytucje, które w coraz większym stopniu bazują na rozbudowanych kontaktach ze swoimi klientami. Ich typowo informacyjne funkcje systematycznie poszerzane są o funkcje społeczne, wymagające umiejętności zarządzania relacjami ze środowiskiem zewnętrznym. W opracowaniu zamieszczono podstawowe informacje związane z zarządzaniem relacjami z klientami bibliotek.

Czasopismo: Zarządzanie Biblioteką
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Bibliotheca Angelica – „złota” biblioteka Rzymu

Miasto Rzym jest kolebką cywilizacji i kultury. W nieskończoność można obcować tu ze starożytnymi i średniowiecznymi zabytkami, imponującymi kościołami, fontannami, pomnikami oraz dziełami sztuki wybitnych artystów. Rzym jest również miejscem, w którym można znaleźć wiele ciekawych pisemnych dzieł przechowywanych w jego bibliotekach – doskonałym przykładem jest rzymska Bibliotheca Angelica. Artykuł przedstawia historię, architekturę, księgozbiór oraz dzisiejszą działalność Biblioteki Angelica.

Czasopismo: Zarządzanie Biblioteką
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Seniorzy i starzenie się w polskiej polityce rodzinnej

Współczesnym problemem społecznym jest proces starzenia się społeczeństwa i wzrastająca populacja osób starszych. Konsekwencje tych zjawisk mają charakter jednostkowy i społeczny. Wyznaczają obraz społeczeństwa polskiego (malejąca liczba ludności, malejąca dzietność, wzrost liczby osób starszych i sędziwych, malejąca liczba dzieci, młodzieży i osób w wieku produkcyjnym). Stanowią wyzwanie z jednej strony dla rządu – jak organizować pomoc i opiekę seniorom, z drugiej zaś dla samych seniorów i ich rodzin – jak podnosić jakość ich życia. W artykule omówiono proces starzenia się społeczeństwa, przedstawiono portret polskiego seniora oraz wskazano działania polityki rodzinnej w zakresie pomocy i aktywizacji osób starszych.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
System VR – nowa przestrzeń komunikacyjna

Artykuł opisuje obszary komunikacji międzyludzkiej, w których swoją obecność coraz silniej zaznacza technologia Virtual Reality. Analiza materiału badawczego pokazuje, że system VR sprawdził się w branży rozrywkowej, jest wykorzystywany w różnorodnych procesach edukacyjnych i można na nim oprzeć strategię promocji marki. Dostęp do rzeczywistości wirtualnej wciąż jest ograniczony ze względu na wysokie ceny gogli VR, ale wiele polskich i zagranicznych firm już dzisiaj dostrzega ogromny potencjał tej technologii i nie boi się w nią inwestować. Sposób komunikacji międzyludzkiej zawsze ma pewne podłoże pokoleniowe i być może kluczowym narzędziem komunikacyjnym dla kolejnych pokoleń stanie się właśnie Virtual Reality.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Znaczenie praktyki dla badacza kultury cyfrowej

Celem artykułu jest określenie kształtującego się nowego wizerunku humanisty badającego kulturę cyfrową. W artykule omówione zostało znaczenie praktyki dla prowadzenia badań nad cyfrową kulturą. Postawiono w nim pytania o to, czy chcąc opisywać współczesny świat należy posiadać techniczne kompetencje w sferze kultury cyfrowej i jakie korzyści mogą one przynieść humanistom. Ta problematyka zestawiona została z teorią trzeciej kultury Charlesa Percy’ego Snowa. Zaprezentowano tu również sylwetki badaczy reprezentujących różne strategie łączenia praktyki z teorią, takich jak: Lev Manovich, Alexander R. Galloway, Jan Stasieńko czy Mirosław Filiciak. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy praktyczne kompetencje w sferze kultury cyfrowej mogą być remedium na postępujący kryzys humanistyki.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Miejsce jako czynnik sprawczy w twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (na przykładzie opowiadania <i>Most. Z kroniki naszego miasta</i>)

Niniejszy artykuł porusza problem relacji między bohaterem a miejscem w twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego na przykładzie opowiadania <i>Most. Z kroniki naszego miasta</i> (1963). Autorka stawia tezę, że miejsca pojawiające się na kartach dzieł pisarza pełnią funkcję czynnika sprawczego wobec postaw, decyzji i zachowania postaci. Omawiane zagadnienie wpisuje się w zakres proponowanej w artykule nowej perspektywy badań nad dorobkiem autora Innego Świata. Opiera się ona na założeniach geopoetyki i ukazuje dokonania literackie pisarza przez pryzmat miejsca, rozumianego zarówno w wymiarze geograficznym, jak i literackim. W toku analizy i interpretacji opowiadania Herlinga-Grudzińskiego starano się wykazać, że tytułowy Most oddziałuje na los, zachowanie i postawę głównego bohatera. Część analityczną artykułu poprzedza prezentacja stanu badań nad problematyką przestrzeni w twórczości pisarza, szkic biograficzny autora <i>Mostu</i> uwzględniający jego doświadczenia związane z miejscami oraz krótka charakterystyka geopoetyki jako perspektywy badawczej, która, zdaniem autorki, umożliwi wydobycie nowych treści z niepowtarzalnego w literaturze polskiej dorobku współtwórcy paryskiej „Kultury”.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Humanistyka, zmiana, autobiografia. Studium przypadku osobistego

Artykuł dotyczy zmian w metodologiach humanistycznych. Wychodząc od etapu badań nad tożsamością grup, odwołuje się do tekstu Ewy Domańskiej i zastosowanych w nim metafor poszukiwania nowych tematów i obiektów jako nawigowania po morzu. Za istotne uznaje podejście autobiograficzne, akcentujące doświadczenie badacza. Przykładem takiego podejścia są interpretacje powieści Bolesława Prusa <i>Lalka</i>, weryfikowane w przebiegu życia. Najszerzej omówiony został przykład wpływu autorefleksji na teorię na podstawie książek Susan Faludi (<i>Backlash, In the Darkroom</i>).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Humanistyka emancypacji, czyli przestrzenie życia i przestrzenie komunikacji między słowem a wirtualnością

Artykuł stanowi podsumowanie kilku sposobów rozumienia współczesnej humanistyki, której zasadniczą cechą pozostaje aspekt emancypacyjny oraz jej charakter relacyjny. Humanistyka postrzegana jest w tym kontekście nie tylko jako dyscyplina nauki zdominowana przez otwartość, ale przede wszystkim jako metodologia akceptująca własną nieostateczność. Ten element miękkiej strategii badawczej, w której ważnym aspektem refleksji pozostaje również doświadczenie osoby badającej, obecny jest w tych dziedzinach humanistyki, które łączą się z szeroko rozumianym obszarem kultury cyfrowej oraz wirtualnej rzeczywistości. Humanistyka badająca kulturę cyfrową zmuszona jest do redefinicji własnych narzędzi, a także do uznania innych podmiotów stanowiących źródło doświadczenia. Ten relacyjny charakter humanistyki, w którym ewoluuje ona ku wielości podmiotów i perspektyw badawczych stanowi zarówno wyzwanie, przed którym stają współcześni humaniści, jak i szansę dalszego rozwoju tej gałęzi nauki.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Demograficzne uwarunkowania zapotrzebowania na usługi asystenckie i opiekuńcze wśród osób starszych w Polsce

Zapotrzebowanie na usługi asystenckie i opiekuńcze dla osób starszych determinowane jest między innymi uwarunkowaniami demograficznymi. Polska podobnie jak inne kraje rozwinięte doświadcza postępującego procesu starzenia się populacji, którego dynamika w najbliższych dziesięcioleciach znacznie wzrośnie. Starzenie się społeczeństw implikuje wiele wyzwań, w tym także konieczność zapewnienia opieki niesamodzielnym osobom starszym. Celem artykułu jest analiza wybranych demograficznych uwarunkowań procesu starzenia się społeczeństwa polskiego. Przedmiot dokonanej analizy stanowi weryfikacja hipotezy o zmniejszających się możliwościach sprawowania opieki nad osobami starszymi przez członków najbliższej rodziny w świetle postępującego procesu starzenia się społeczeństwa polskiego w perspektywie czasowej do 2080 roku. W artykule wykorzystano informacje zamieszczone w bazie danych Eurostatu (https://ec.europa.eu/eurostat/data/ database) oraz dane z badania pt: Stan zdrowia ludności Polski w 2014 r., którego wyniki opublikowano na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/stan-zdrowia-ludnosci-polski-w-2014-r-,6,6.html).

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Indywidualne właściwości percepcji czasu u osób starszych z perspektywy badań własnych

W artykule zostaną przedstawione wyniki badań własnych odnoszące się do osób w wieku powyżej 60 r.ż. Celem przedstawionych w artykule analiz było poszukiwanie powiązań pomiędzy percepcją czasu, w kategoriach metafor a postawami życiowymi. Prezentowane wyniki badań stanowią fragment szerszego projektu badawczego zrealizowanego przez autorkę. Wyniki badań wskazują na istnienie istotnych powiązań pomiędzy wybranymi postawami życiowymi a percepcją czasu u osób starszych. Artykuł składa się z części teoretycznej wprowadzającej w teoretyczne podstawy badań oraz z części empirycznej, w której zostały przedstawione wyniki badań empirycznych.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane potrzeby edukacji terapeutycznej osób z demencją starczą oraz ich rodzin

Demencja zgodnie z klasyfikacją ICD-10, to zespół objawów spowodowanych przewlekłą lub postępującą chorobą mózgu, które manifestują się zaburzeniami wyższych funkcji korowych, takich jak: pamięć, myślenie, orientacja, rozumienie, liczenie, posługiwanie się językiem oraz zdolność do uczenia się i oceny. Pomimo iż demencja nie jest cechą charakterystyczną dla procesu starzenia się, to jednak jej ryzyko wystąpienia poważnie wzrasta wraz z wiekiem. Jest to nieuleczalna choroba przewlekła, zaliczana do wielkich problemów geriatrycznych, która wywołuje szereg negatywnych konsekwencji fizycznych, psychicznych i społecznych. Sama osoba chora na drodze edukacji terapeutycznej musi zostać wyposażona w wiedzę i umiejętności niezbędne do skutecznego samozarządzania własną chorobą (rozpoznawanie i monitorowanie objawów choroby, aktywna postawa i pełne zaangażowanie w proces terapeutyczny, adaptacja do choroby i radzenie sobie z jej konsekwencjami, przestrzeganie zaleceń lekarskich itp.). Jak wiadomo demencja jest chorobą postępującą, która może doprowadzić do całkowitej niepełnosprawności chorego a co za tym idzie konieczności sprawowania całodobowej opieki przez osoby drugie. Biorąc pod uwagę iż opiekunami osób chorujących na demencje są przede wszystkim członkowie najbliższej rodziny (głównie współmałżonek lub dzieci) pojawia się silna potrzeba edukacji terapeutycznej tych osób. Obszary edukacji powinny dotyczyć na przykład zagadnień związanych z istotą choroby, metodami opieki pielęgnacyjnej, podażą leków, zarządzaniem bólem oraz umiejętnością radzenia sobie ze stresem w profilaktyce wypalenia opiekuna. Choroby przewlekłej takiej jak demencja nie da się wyleczyć, ale za pomocą edukacji zdrowotnej można ją skutecznie kontrolować. Celem pracy było przedstawienie problemów i zagadnień, które należy podjąć w toku edukacji terapeutycznej pacjentów z demencją starczą i ich rodzin.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Samotność seniorów a rodzina. Wyzwania dla opieki profesjonalnej

Artykuł podejmuje problematykę samotności i osamotnienia, które są postrzegane przede wszystkim jako stany negatywne, i dla osób je przeżywających niosą różne nieprzyjemne konsekwencje łącznie z depresją. Samotność w sposób szczególny doskwiera osobom w podeszłym wieku, gdy kończą aktywność zawodową, gdy zmniejsza się ich sieć towarzyska, gdy umierają najbliżsi. W niniejszym opracowaniu zwrócono uwagę na zamienne stosowanie w literaturze przedmiotu i języku potocznym pojęcia samotność i osamotnienie, takie stanowisko przyjęły również autorki. Zauważono ponadto tendencję do unikania jednoznacznego definiowania pojęcia „człowiek stary”, stosując w zamian określenia typu: senior, seniorzy, lub osoby trzeciego, czwartego wieku, późnego wieku. Następnie odwołano się do przyczyn samotności seniorów, zwracając szczególną uwagę na rolę i znaczenie rodziny jako czynnika zmniejszającego ryzyko odczuwanej samotności. W artykule poruszono również zagadnienie profesjonalnej opieki i wyzwań przed nią stojących.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Konstytucyjne podstawy ochrony osób niesamodzielnych

Wokół zagadnienia osób niesamodzielnych skupiają się różnego rodzaju rozwiązania prawne, z których wynikają określone uprawnienia dla danej osoby oraz obowiązki innych podmiotów prawa prywatnego oraz organów władzy publicznej. Wobec tego status osoby niesamodzielnej musi być analizowany w kontekście Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Akt ten wyznacza pozycję jednostki w państwie i określa ramy ochrony, którą władze publiczne muszą jej zapewnić. Mimo, że pojęcie „osoby niesamodzielnej” nie pojawia się w żadnym z przepisów Konstytucji, należy uznać, że jej status wyznaczają konstytucyjne zasady. W szczególności są to zasada godności, zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada pomocniczości. Konstytucyjny katalog praw człowieka wskazuje na konieczność wsparcia osób niesamodzielnych, w tym na konieczność zapewnienia im minimum egzystencji, dostępu do opieki medycznej, a także na obowiązek stworzenia warunków, by mogły one, stosownie do własnych potrzeb, uczestniczyć w życiu społecznym. Ustawodawca ma dużą swobodę w kształtowaniu systemu instytucjonalnego wsparcia osób niesamodzielnych. Musi przy tym uwzględniać zasadę pomocniczości, a także inne wartości. W szczególności musi zadbać o to, by godność osób niesamodzielnych nie została naruszona.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pomniki Historii, a doświadczenia Światowego Dziedzictwa - rozważania na przykładzie drewnianej architektury sakralnej

Sukces i dynamiczny rozwój Listy Światowego Dziedzictwa ukazuje nośność koncepcji wskazania elitarnej grupy dóbr istotnych dla globalnej społeczności ze względu na wartość. Jednocześnie ewolucja listy ujawnia zagrożenia rozmywania się przekazu i dewaluacji wartości wpisów, po przekroczeniu ilościowej masy krytycznej. Na gruncie polskim można dostrzec analogiczne procesy i zagrożenia w stosunku do grupy dóbr najcenniejszych – Pomników Historii. Skłania to do pytań o analogie i różnice obu zbiorów dóbr szczególnych oraz o możliwość polskiej recepcji światowych koncepcji ochrony. Doskonałą grupą referencyjną ukazującą niespójności systemowe są polskie zabytki drewnianej architektury sakralnej. Na tym przykładzie omawiana jest koncepcja „Seryjnych pomników historii”. Związanie owej koncepcji z obowiązkiem opracowywania planów zarządzania, jako wyrazu aktywnej postawy ochronnej, może przyczynić się do optymalizacji systemu ochrony dóbr o najwyższej wartości. Jednocześnie zawarte w metodyce planów zarządzania analizy porównawcze mogą stać się narzędziem racjonalizowania nowych uznań za pomnik historii, określenia granic reprezentacji zjawiska. Odwoływanie się do grupy zabytków, a nie do pojedynczego, autorytatywnie wskazanego reprezentanta ma znaczenie zarówno dla stanowienia ochrony, jak i edukacji o dziedzictwie oraz prezentacji dziedzictwa kulturowego kraju. Nie ulega wątpliwości, że zbiór pomników historii i podzbiór dóbr światowego dziedzictwa powinny w polskim systemie ochrony zabytków wyróżniać się, jako dobra najcenniejsze, zarówno pod względem prestiżowym, jak i ze względu na skuteczność oraz standardy ochrony precyzowane w planach zarządzania.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Uzależnienie od rodziny pochodzenia

Podstawowym i najważniejszym kontekstem społecznym dla rozwijającej się jednostki jest rodzina, która stanowi główne środowisko socjalizacji wzrastających w niej osób, ale również może być źródłem ich psychicznych zaburzeń oraz społecznego nieprzystosowania. Jednym z rodzinnych czynników generujących trudności jednostki w zakresie psychospołecznego funkcjonowania jest zbyt silna, uzależniająca więź, jaka istnieje pomiędzy jednostką a jej rodziną pochodzenia. To nadmierne przywiązanie względem rodziny generacyjnej zazwyczaj wyrasta z poczucia lojalności, które w swej patologicznej odmianie destruktywnie rzutuje na wiele obszarów życia i funkcjonowania jednostki. Podstawowym źródłem uzależnienia od rodziny pochodzenia jest ona sama wraz z określonym systemem swego funkcjonowania, który wyposaża wzrastającą w nim jednostkę w komponenty zdrowej bądź zaburzonej osobowości. Niniejszy artykuł porusza problematykę lojalności rodzinnej oraz związanych z nią uzależniających więzi rodzinnych; wskazuje systemy rodzinne, które generują u osób w nich wzrastających zbyt silne przywiązanie wobec rodziny generacyjnej; oraz ukazuje znaczenie owego przywiązania dla psychospołecznego funkcjonowania uzależnionej jednostki.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uzależnienie od seksu z perspektywy teorii przywiązania

Teoria przywiązania jest jedną z koncepcji psychologicznych wyjaśniających związek wczesnodziecięcych doświadczeń (w relacji z opiekunami) z wieloma problemami w dalszym życiu (zaburzeniami emocjonalnymi, zaburzeniami osobowości, zaburzeniami więzi). Badacze za jej pomocą próbują też wyjaśnić powstawanie uzależnień, w tym zwłaszcza uzależnienia od seksu. Droga od stylu przywiązania w dzieciństwie do uzależnienia może prowadzić poprzez mechanizm zaburzonej regulacji afektu, mechanizm neurologiczny i poznawczy. W literaturze opisana jest także specyfika rodziny pochodzenia (stylu wychowania, klimatu emocjonalnego) osób uzależnionych od seksu. Dodatkowo na plan pierwszy obok doświadczeń wczesnodziecięcych wyłania się etiologia kulturowo-społeczna zachowań seksualnych o cechach uzależnienia. Badacze postulują by spojrzeć na zachowania seksualne z kategorii hiperseksualizmu, OCSB (out-of-control sexual behaviour – zachowanie seksualne poza kontrolą) czy uzależnienia od seksu z nowej perspektywy. Przemiany społeczne, kulturowe i technologiczne sprawiły, że o ile do tej pory w grupie ryzyka uzależnień (w tym uzależnienia od seksu) były głównie osoby z trudnym dzieciństwem, o tyle w obecnej rzeczywistości społecznej wszyscy są w grupie ryzyka, a całe otoczenie staje się wielką kulturą uzależnień.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika