rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Erasmus u sąsiadów: relacja z pobytu szkoleniowego w Bibliotece Katolickiego Uniwersytetu w Rużomberku

W artykule zaprezentowano Bibliotekę Katolickiego Uniwersytetu w Rużomberku. Zwrócono szczególną uwagę na funkcjonalność biblioteki oraz niekonwencjonalną koncepcję  aranżacji i organizacji wnętrza.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Plakat naukowy (poster) jako narzędzie promowania bibliotecznych konferencji oraz współczesna forma wizualizacji komunikatu naukowego

Jednym z głównych sposobów, za pomocą których Biblioteka (akademicka) ma szansę na pozytywne wykreowanie swojego wizerunku w środowisku akademickim, są inicjowane przez tę jednostkę konferencje (krajowe i zagraniczne), szkolenia oraz warsztaty. O sukcesie tych przedsięwzięć decyduje walor merytoryczny, ale także zaplecze formalno-wizualne, w tym sposoby prezentacji komunikatów naukowych. Artykuł prezentuje jedną ze współczesnych, coraz popularniejszych, form wizualizacji informacji naukowej, jaką jest plakat naukowy (poster). Specyfika konstrukcji tego narzędzia, czyli połączenie tekstu, grafiki, a także (w niektórych przypadkach) elementów multimedialnych decyduje o tym, iż w obecnej dobie „przeładowania” informacyjnego zasadność wykorzystywania tej syntetycznej formy prezentowania informacji jest uzasadniona. Począwszy od przedstawienia pierwszych form posterów, poprzez ich kompozycję i budowę, a także opis specyfiki sesji posterowych autor prezentuje własne zasady i wskazówki, według których należy konstruować poprawny pod względem graficznym plakat naukowy, który może być wykorzystywany w środowisku nie tylko bibliotecznym. Artykuł zawiera także layout (makietę – opracowanie własne), która ułatwić ma planowanie i konstruowanie tej formy prezentowania informacji.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteki specjalne we Francji

Artykuł podejmuje próbę zdefiniowania i wyodrębnienia części bibliotek specjalnych we Francji w oparciu o dostępne na ten temat źródła informacji. Uwzględniając przyjęty na tej podstawie podział przedstawiono biblioteki, których historia, organizacja i działalność są reprezentatywne dla tego typu placówek. Zwrócono uwagę na personel biblioteczny, specyfikę usług oraz użytkowników.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteka Narodowa Malty

W artykule przedstawiono historię i współczesne funkcjonowanie Biblioteki Narodowej Malty. Szczególną uwagę zwrócono na liczne formy aktywności naukowo-kulturalnej i działalność edukacyjno-marketingową instytucji.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteki w Porto - relacja ze stażu zawodowego w ramach programu Erasmus+

W artykule omówiono system obsługi bibliotecznej Uniwersytetu w Porto (Portugalia) oraz funkcjonowanie uniwersyteckiej Biblioteki Wydziału Nauk Humanistycznych. Przybliżono również historię i działalność bibliotek publicznych w Porto: Miejskiej Biblioteki Publicznej oraz Miejskiej Biblioteki Almeida Garrett.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Rola wizualnych przekazów informacji w docieraniu do najmłodszych czytelników

Celem artykułu jest skupienie uwagi nad zagadnieniami współczesnych form docierania do najmłodszych czytelników, w tym zastanowienie się nad metodami inicjowania czytelnictwa poprzez towarzyszące często komunikatom werbalnym - przekazy wizualne. Rozważania dotyczyć będą następujących problemów: recepcji u dzieci, sposobu odbierania bodźców, atrakcyjności wizualnego przekazu, technik na zapamiętywanie, prób „ocieplania” wizerunku biblioteki, roli aktywnego udziału dzieci w przyswajaniu wiedzy (element zadania, przygody, misji). Zaprezentowane zostaną także przykłady wybranych materiałów graficznych towarzyszące bibliotecznym spotkaniom z najmłodszymi czytelnikami (na przykładzie Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie).

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Czytniki z kolekcjami e-książek - nowe rozwiązania w bibliotece Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu

W artykule autorka prezentuje realizację dotacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na zadania związane ze stwarzaniem studentom i doktorantom, będącym osobami niepełnosprawnymi, warunków do pełnego udziału w procesie kształcenia. Dotacja miała miejsce w Bibliotece Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu. W 2013 roku wdrożono tu nowatorskie działanie w środowisku akademickim, a mianowicie zakupiono e-booki (e-książki) w formacie e-pub i pdf, a następnie wgrano je na czytniki Vedia K10 (również sfinansowane z ministerialnej dotacji). Stworzono w ten sposób tematyczne, akademickie kolekcje wypożyczane studentom oraz pracownikom WSB na 20 czytnikach e-książek. Rok później biblioteka otrzymała w darze od założyciela (TEB Akademia) 25 czytników typu Kindle. Autorka opisała koncepcję oraz proces wdrażania nowych form zbiorów w bibliotece. W ten sposób zaprezentowano zmiany zachodzące w bibliotece przede wszystkim w oferowanych przez placówkę usługach, jak i wzbogacaniu profilu gromadzonych zbiorów. Niewątpliwie są to procesy wpływające na pozytywny wizerunek placówki uczelnianej wśród użytkowników.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Przesłanie dydaktyczne w polskich czasopismach fotograficznych okresu międzywojennego

W Polsce w okresie międzywojennym ukazywało się kilkanaście czasopism o tematyce fotograficznej. W roku 1936 na rynku wydawniczym ukazało się aż dziewięć ich tytułów. Liczba artykułów omawiających dane zagadnienie w zakresie fotografiki wahała się od kilku do kilkuset. Zamierzeniem autorów artykułów zamieszczonych w tych czasopismach było nauczenie osób zajmujących się fotografowaniem uzyskiwania poprawnych zdjęć pod względem artystycznym, kompozycyjnym i technicznym. Swoje przesłanie edukacyjne kierowali oni głównie do fotoamatorów. Z analizy treści artykułów wynika, że owo przesłanie dydaktyczne dotyczyło głównie problematyki związanej z estetyką i kompozycją wykonywanych fotografii. Pozostałe artykuły odnosiły się do techniki wykonywania zdjęć oraz ich obróbki w procesie negatywowym i pozytywowym, a także sprzętu wykorzystywanego w całym procesie otrzymywania obrazów. Poza tym teksty zawierały wiele informacje z zakresu chemii, fizyki i krajoznawstwa. W licznych artykułach można również odnaleźć wątki wychowania patriotycznego.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Potencjał ludzki bibliotek

W artykule przedstawiono w jaki sposób zarządza się zasobami ludzkimi, planuje zasoby, szkoli, ocenia, nagradza, motywuje pracowników w bibliotece. Zostały omówione kompetencje zawodowe, kształtowanie kariery zawodowej, zewnętrzne uwarunkowania zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece oraz psychologia pracy.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteka akademicka wobec wyzwań użytkowników „generacji Google"

Od kilku lat z usług bibliotek akademickich zaczęli korzystać młodzi ludzie, którzy są równolatkami Internetu. Wychowywani zostali w poczuciu nieskrępowanego dostępu do informacji. Nadano już im rozmaite etykiety, jak np.: „pokolenie sieci”, „cyfrowi tubylcy”, „pokolenie kciuka”, „generacja Google” itp.  Wyniki przytoczonych w artykule badań wskazują, iż mocną stroną „generacji Google” jest biegłość w obsłudze narzędzi informacyjnych, słabą zaś przetwarzanie informacji, tj.: wyszukiwanie, selekcja i jej ocena. Zauważone niedostatki w posługiwaniu się informacją otwierają przed bibliotekarzami szerokie pole do działania, obejmujące m.in. szkolenia w zakresie: umiejętności oceny wartości źródeł informacji i metod posługiwania się nimi, przetwarzania odnalezionej informacji i wykorzystywania jej do własnych celów. Pojawienie się generacji „sieciowych tubylców” nie zwiastuje końca bibliotek, lecz otwiera nowe możliwości na odegranie ważnej roli w procesie kształtowania społeczeństwa opartego na wiedzy.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteki Dublina i Belfastu

Artykuł zawiera relację z pobytu w Irlandii w ramach programu Erasmus+. Zaprezentowano Dublin City University Library oraz inne biblioteki Dublina: Marsh’s Library, Chester Beatty Library, National Library of Ireland oraz Trinity College Library. Opisano również działalność dwóch bibliotek z Irlandii Północnej: Linen Hall Library oraz Belfast Central Library.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Funkcjonowanie wypożyczalni międzybibliotecznej na przykładzie Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

Celem artykułu jest przedstawienie zmian zachodzących w ostatnich latach w strukturze i intensywności wypożyczeń międzybibliotecznych na przykładzie Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (BG UEK). Omówiono także rozwój organizacji pracy i zakresu usług świadczonych przez Wypożyczalnię Międzybiblioteczną (WM), w tym sposób dokumentacji i raportowania wyników jej działalności.
Na podstawie danych z ostatnich lat przedstawiono zmiany liczby zamówień w podziale m.in. na typ czytelnika i formę materiałów bibliotecznych. Wyniki badań pokazały, że w badanym okresie miał miejsce spadek liczby zarówno wypożyczeń realizowanych przez WM, jak i wypożyczeń miejscowych w Wypożyczalni Ogólnej. Pogłębiona analiza dowodzi, że ta tendencja jest ujemnie skorelowana z rosnącą liczbą odwiedzin zbiorów elektronicznych. W kontekście zmian zachodzących w internetowej technologii udostępniania i pozyskiwania informacji rozwinięto wątek funkcji informacyjno-edukacyjnej w działalności przedstawianej agendy.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Widzieć – wiedzieć więcej?

Tekst stara się odpowiedzieć na pytanie, czy widzieć oznacza wiedzieć więcej. Prezentuje trzy różne książki (Tydzień Konstancji, Czarną książkę kolorów oraz Dźwięki kolorów), pochodzące z trzech różnych krajów, które opisują postrzeganie świata przez osoby niewidome. Publikacje te skierowane są do osób widzących, ale ograniczonych często do tylko wzrokowego postrzegania świata. Artykuł zawiera także propozycje zadań zmierzających do kształtowania wielozmysłowego odbierania świata i rozbudowywania słownictwa związanego z opisem kolorów.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteki muzeów sztuki na przykładzie Biblioteki Arxiu CCCB w Barcelonie i Biblioteka de Arte Muzeum Gulbenkiana w Lizbonie

Artykuł opisuje organizację pracy i sposób działania dwóch bibliotek mieszczących się w muzach sztuki: Biblioteki Arxiu w Barcelonie i Biblioteca de Arte w Lizbonie. Opracowanie zawiera spostrzeżenia własne oraz informacje uzyskane od pracowników bibliotek w trakcie ich zwiedzania.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Axiell Arena – system zarządzania informacją biblioteczną

Przedstawienie systemu zarządzania informacją biblioteczną klasy 2.0 od kliku lat obecnego w Skandynawii i wykorzystywanego w ponad 80 bibliotekach Szwecji, Finlandii, Danii, a w chwili obecnej wdrażanego również w Wielkiej Brytanii.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Biblioteki specjalistyczne - typologia i prawne podstawy działania

Ustawa o bibliotekach z 1997 roku określa typy bibliotek, jakie mogą istnieć w Polsce. Obok najpopularniejszych – bibliotek publicznych, wymieniony jest szereg bibliotek specjalistycznych, które swoją działalnością służyć mają określonej grupie użytkowników. Artykuł przedstawia prawne ramy działalności tych bibliotek, a także krótko charakteryzuje funkcje jakie powinny one spełniać.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Księgozbiór i działalność Biblioteki Slawistyki UŁ

Celem niniejszego artykułu jest scharakteryzowanie działalności i księgozbioru Biblioteki Slawistyki, która jest sekcją Biblioteki Polonistycznej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Autorka przedstawia krótki zarys historii biblioteki, jej profil i kolekcje. Biblioteka oficjalnie istnieje od 1 lutego 2005, gromadzi publikacje z języka bułgarskiego, chorwackiego, serbskiego i literatury słoweńskiej, różne inne źródła dotyczące przekładoznawstwa, językoznawstwa, teorii literatury i historii krajów południowosłowiańskich. Zbiory biblioteki są dostępne dla pracowników, absolwentów studiów podyplomowych i doktorantów Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Łódzkiego. W ciągu kilku miesięcy biblioteka najprawdopodobniej przestanie działać jako oddzielna jednostka i stanie się częścią jednej wielkiej biblioteki wydziałowej.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Program Erasmus jako sposób podnoszenia kompetencji bibliotekarzy na przykładzie Biblioteki Głównej Politechniki Śląskiej

Od 1987 roku Unia Europejska w ramach programu Erasmus wspiera zdobywanie nowych kompetencji i współpracę wyższych uczelni m.in. poprzez finansowanie wymiany studentów i kadry dydaktycznej. Od 2007 r. umożliwiła także bibliotekarzom zatrudnionym  w szkołach wyższych odbywanie staży zagranicznych.
W artykule zaprezentowano problem wykorzystania programu Erasmus do podnoszenia kwalifikacji zawodowych bibliotekarzy na podstawie doświadczeń pracowników Biblioteki Głównej Politechniki Śląskiej. Wśród uczestników programu Erasmus przeprowadzono ankietę, w której ocenili oni przygotowania i przebieg stażu oraz jego przydatność w rozwoju zawodowym. Analiza wyników ankiety oraz powtórne uczestnictwo części stypendystów w programie świadczy o tym, że jest to interesująca forma poszerzania wiedzy i zdobywania nowych doświadczeń.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Florencja i jej biblioteki. Działalność edukacyjna bibliotek Uniwersytetu we Florencji

Celem artykułu jest przybliżenie edukacyjnej działalności bibliotek florenckich na przykładzie Biblioteki Narodowej oraz bibliotek Uniwersytetu we Florencji. Autorka opisała szczegółowo inicjatywy promujące zbiory specjalne, takie jak wystawy przygotowane przez poszczególne filie Biblioteki Uniwersytetu we Florencji. Ponadto zwrócono uwagę na zagadnienia związane z ochroną zbiorów bibliotecznych w przypadku klęsk żywiołowych.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Wydział Archiwistyki, Bibliotekoznawstwa i Muzealnictwa Uniwersytetu Jońskiego w Korfu – miejsce wszechstronnego kształcenia w dziedzinie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej

W artykule przedstawiono proces kształcenia bibliotekarzy w Grecji na podstawie programu szkolenia Wydziału Archiwistyki, Bibliotekoznawstwa i Muzealnictwa Uniwersytetu Jońskiego w Korfu, który jest jedynym tego rodzaju wydziałem w Grecji.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Royal Academy of Arts Library w Londynie - na tle 250-letniej historii Royal Academy of Arts

Royal Academy of Arts Library w Londynie jest najstarszą w Wielkiej Brytanii instytucją biblioteczną, poświęconą sztukom pięknym. Historia powstania biblioteki jest ściśle związana z rozwojem samej uczelni. Za początek jej istnienia uznaje się rok 1768, w którym powołana do życia została sama Royal Academy. Obecne zbiory RA Library obejmują 65 000 książek, które można podzielić na kilka kolekcji tematycznych. Biblioteka odpowiada za digitalizację oraz dostęp do Kolekcji Sztuki Royal Academy of Arts. W niniejszej pracy przedstawiono historię, rozwój księgozbioru i aktualną działalność Royal Academy Library w Londynie na tle 250-letniej historii Royal Academy of Arts.

Czasopismo: Biblioteka i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Powrót „Dziadów”, czyli dwa teatry

Szkic Jacka Kopcińskiego jest poświęcony nowym realizacjom Dziadów Adama Mickiewicza we współczesnym teatrze polskim. Autor zestawia ze sobą spektakle dwóch awangardowych reżyserów młodszego pokolenia: Michała Zadary i Pawła Passiniego, a także analizuje wywiady udzielone przez obu twórców. Celem szkicu jest rekonstrukcja artystycznej świadomości reżyserów, którzy konfrontują się z najważniejszym polskim dziełem dramatycznym. Rekonstrukcja ta prowadzi do ukazania dwóch strategii interpretacyjnych, które odpowiadają odmiennym kierunkom rozwoju polskiego teatru współczesnego. Zadara inscenizuje cały tekst dramatu, ale zniekształca jego sensy, żeby zbudować krytyczny dystans wobec mitów romantycznych. Natomiast Paweł Passini dokonuje adaptacji dramatu, ale podąża za jego metafizycznym znaczeniem i wystawia go jak obrzęd w zgodzie z ideą romantyczną. Spektakl Zadary autor umieszcza w nurcie teatru krytycznego, natomiast przedstawienie Passiniego odczytuje jako propozycję alternatywną, którą nazywa teatrem wspólnoty wyobrażonej. Kontekstem dla tych rozważań jest jubileusz 250. rocznicy powstania Teatru Narodowego i teatru publicznego w Polsce.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Intruz w starym atelier, czyli co nam dzisiaj po tamtych fotografiach (próba fotoeseju)

Roland Barthes określa Fotografię jako sztukę „niezbyt pewną”, skazującą poniekąd własnych admiratorów na wygłaszanie spostrzeżeń bezładnych, przypadkowych i niejasnych. Jakkolwiek może się to wydać decyzją pa- radoksalną, autor Światła obrazu, zmierzając do uzasadnienia swoich su- biektywnych wrażeń zrodzonych z obcowania z tą sztuką, postanawia wyjść od upodobania, z jakim ogląda niektóre zdjęcia. Takie intuicyjne podejście narzuca się chyba każdemu, komu naprawdę zdarzyło się głęboko przeżyć jakąś fotografię. Trudno nie zapytać w tym kontekście: czym jest ta szcze- gólna reakcja na dane zdjęcie, która przytrafia się ludziom o pewnym rodzaju wrażliwości, a dla innych, być może, musi pozostać niezrozumiała czy wręcz osobliwa? – Ekscytacją? Jakimś rodzajem iluminacji? A może po prostu zdu- mieniem? – Osobiście najpełniej identyfikuję się z następującymi słowami: to, co we mnie wywołuje fotografia, którą szczególnie lubię i wyróżniam, to „(...) podniecenie wewnętrzne, święto, a także oddziaływanie, n a c i s k czegoś niewyrażalnego, co chce się wypowiedzieć (...)”.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kino powojenne i pułapki naszej świadomości

Artykuł poświęcony jest refleksji nad polskim kinem powojennym jako odbiciem i reprezentacją polskiej mentalności. Przedmiotem analizy tekstu są filmy Popiół i diament Andrzeja Wajdy i Wszyscy jesteśmy Chrystusami Marka Koterskiego, których zestawienie umożliwia uwidocznienie charakterystycznego dla polskiej świadomości kompleksu – patriotyzmu żałobnego, który powiązany jest z mesjanizmem. Artefakty artystyczne potraktowane zostają jako element dopełniający i komentujący rzeczywistość społeczną określonych momentów historycznych.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Reklama – popularna forma sztuki?

Celem artykułu jest analiza podobieństw, które zachodzą pomiędzy dwoma polami produkcji kulturalnej: produkcją komercyjną (przemysły kreatywne) i światem sztuki. Artykuł wskazuje możliwe podejścia teoretyczne do tego zagadnienia, koncentrując się na ujęciu sztuki jako doświadczenia (art as experience) znanego z prac Johna Deweya. Omówiono tu powinowactwa, takie jak proces kodowania i dekodowania, wartości estetyczne i ideologie zawarte w dziele, wartość dla kolekcjonerów, nawiązania intertekstualne, konwencje, profesjonalna krytyka, a także rola twórców. W ponowoczesności, gdzie obserwujemy estetyzację życia codziennego, istnieją więc istotne powody, aby uznać reklamę za popularną formę sztuki. Reklama pozwala bowiem konsumować symbole szerokim rzeszom odbiorców.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Pisanie Polski na nowo – odkrywanie i kreowanie lokalności

Artykuł jest próbą rekonstrukcji tego nurtu literatury po roku 1989, który skupia się na odbudowie tożsamości lokalnej, a określany jest często jako „literatura małych ojczyzn”. W jego ramach dochodzi m.in. do reinterpretacji zjawisk historycznych, przywracania czy kreowania pamięci poprzez odblokowanie obszarów objętych w peerelii zapisami cenzorskimi. Podstawowym zadaniem tego nurtu – który należy traktować jako przejściowy – jest postawienie pytań tożsamościowych. Ten etap stanowi przygotowanie do przyszłego przewartościowania tej problematyki i jest punktem wyjścia do wykorzystania tych możliwości, jakie literaturze daje uzyskana wolność polityczna.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jakiej tradycji Polacy potrzebują? Rekonstrukcje, celebracje, protestacje, zadymy

Artykuł podejmuje problematykę współczesnego rozumienia tradycji kulturowej oraz sposobów jej kultywowania po przełomie 1989 roku. Odwołując się do książki Jerzego Jedlickiego Jakiej cywilizacji Polacy potrzebują, przyjęto dwie podstawowe tezy. Po pierwsze, w kulturze polskiej ścierają się dwie tendencje – zachowawcza i modernizacyjna, obecne w niej od dawna, ale skrystalizowane głównie w  wieku XIX. Po drugie, podstawowym kręgiem tradycji, do którego odwołuje się polska współczesność pozostaje tradycja romantyczna odpowiednio przekształcana i dostosowywana do realiów współczesnej Polski. Przejawia się ona zarówno w oficjalnych obchodach narodowych rocznic, jak i w scenariuszach społecznych protestów oraz we wszelkiego rodzaju historycznych rekonstrukcjach. Wykorzystuje się przy tych okazjach romantyczne kody kulturowe, symbolikę, gesty i rytuały. Tendencje modernizacyjne w kulturze polskiej dochodzą do głosu szczególnie po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, ale ich propagowanie napotyka często na różne formy społecznego oporu, uważane są bowiem za zagrożenie dla polskiej tożsamości, której podstawę postrzega się jako ufundowaną na wartościach patriotycznych i religijnych.

Czasopismo: Załącznik Kulturoznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii