rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Innowacje genderowe. Studium przypadku: Nauka. Genetyka różnicowania płciowego [Przekład: Aleksandra Derra, Konsultacje merytoryczne: Milena Kulasek]

Wyzwanie badawczeBadania nad różnicowaniem płci biologicznej w przeszłości skupiały się prze-de wszystkim na rozwoju jąder, ignorując w dużym stopniu aktywne procesy, które kontrolują rozwój jajników (Veitia 2010). De facto przez bardzo długi czas uważano, że rozwój jajników „przebiega pod nieobecność innych czynni-ków, domyślnie (default)” lub „pasywnie” w wyniku bipotencjalności gonad.Metoda: przemyślenie na nowo pojęć i teoriiPrzyjęcie, że rozwój tego, co żeńskie, przebiega „domyślnie”, sprawiło, że ba-dania skupiały się na różnicowaniu jąder, a po odkryciu genu SRY na powią- zanych z tym zagadnieniach, jak na przykład SOX9. Powstawanie jajników badano dużo rzadziej. Modele naukowe, które traktowały żeńską ścieżkę roz-wojową jako „domyślną”, były niezgodne z brakiem rozwoju jajnikóww przypadku zespołu Turnera, by wymienić tylko jeden przykład.Innowacje genderowe:1. Rozpoznanie, że różnicowanie się jajników jest procesem czynnym. Obecnebadania wskazują na aktywne mechanizmy, które są niezbędne do wytwo-rzenia jajników (Veitia 2010; Uhlenhaut i in. 2009). Odkrycia te zwiększyły naszą wiedzę na temat rozwoju jąder i tego, w jaki sposób ścieżki rozwoju jajników i jąder nawzajem na siebie oddziałują.2. Odkrycie, że zachowanie [funkcjonujących normalnie] jajników i jąder jestprocesem ciągłym. Badania nad rozwojem jajników pokazały, że gen kodującyregulator transkrypcji FOXL2 musi ulec ekspresji w dojrzałym pęcherzyku jajowym, aby zapobiec „przekształceniu dojrzałego jajnika w jądro” (Uhlen-haut i in. 2009). Następnie badacze odkryli, że czynnik transkrypcyjny DMRT1 jest potrzebny, by zapobiec przeprogramowaniu komórek Sertolego (podpo-rowych komórek kanalika nasiennego) w warstwę ziarnistą (komórki wokółoocytu) (Matson i in. 2011).3. Nowy język służący do opisu różnicowania się gonad. Badacze odrzuciliideę „tego, co domyślne” i podkreślają, że o ile ścieżki rozwoju samicy i samca są odmienne, o tyle formowanie jajników (podobnie jak jąder czy każdego innego organu) jest procesem czynnym. Każda z powyższych ścieżek rozwoju wymaga wystąpienia złożonej kaskady czynników genetycznych we właści-wych dawkach i precyzyjnie określonym czasie.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Kalevala-sarja Uuno Klamiego jako dzieło przełomowe fińskiego narodowego modernizmu

„Rosyjscy moderniści, tacy jak Prokofiew i Strawiński, i nowa muzyka hiszpańska wstrzą- snęli mną od stóp do głów. [...] Stało się to w tym czasie, gdy poszedłem do Sorbony wypożyczyć kopię Kalewali” (Virtanen 1945: 613–614). Zdanie to zostało wypowie- dziane przez fińskiego kompozytora Uuno Klamiego (1900–1961), który podczas studiów muzycznych w Paryżu w latach 1924–1925 zafascynował się muzyką Igora Strawiń- skiego, Maurycego Ravela, Sergiusza Prokofiewa i Manuela de Falli. Inspirując się osią- gnięciami zachodnich modernistów, Klami pragnął przełamać zapoczątkowaną przez Jeana Sibeliusa tendencję do traktowania fińskiego eposu Kalewali jedynie w duchu na-rodowego romantyzmu. W latach 30. XX wieku pod wpływem partytury Święta wiosnyStrawińskiego rozpoczął komponowanie utworu wokalno-instrumentalnego opartego natematach zaczerpniętych z Kalewali. Jednak w trakcie pracy nad dziełem Klami zmienił pierwotne założenia utworu, dzięki czemu powstała suita orkiestrowa Kalevala-sarjaop. 23 [Suita z Kalewali] składająca się z pięciu części: Maan synty [Stworzenie ziemi],Kevään oras [Kiełki wiosny], Terhenniemi, Kehtolaulu Lemminkäiselle [Kołysanka dla Lemminkäinena], Sammon taonta [Wykuwanie Sampo].Kalevala-sarja rozpoczęła w twórczości Klamiego poszukiwanie własnego stylu muzycz- nego i w istotny sposób wpłynęła na jego późniejsze utwory. Obecnie dzieło uważane jest za jedną z najbardziej znaczących fińskich kompozycji symfonicznych pierwszej połowy XX wieku i często określa się ją mianem „fińskiego Święta wiosny”. Artykuł przybliża syl-wetkę twórcy, genezę i źródła inspiracji suity Kalevala-sarja oraz dokonuje krótkiej analizy poszczególnych części kompozycji pod kątem wpływów modernizmu europejskiego.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Święty taniec Wybranej: Oblicza ekstazy i upojenia w sztuce współczesnej

W historii tańca utwór Święto wiosny Igora Fiodorowicza Strawinskiego zajął szczególne miejsce jako skandaliczny i przełomowy. Jego najbardziej przejmującą częścią jest kończący libreto Wielki, święty taniec Wybranej/Ofiary, która tańczy na śmierć. Taniec Wybranej nie jest mową ciała wolnego, lecz koniecznością. Przeciwnie więc do koncepcji Fridricha Nietzschego taniec ofiary jest obdarzony „duchem ciężkości” jako wyrazem narzuconej woli.Motyw „świętego tańca” powraca we współczesnych interpretacjach za każdym razem obarczony innym znaczeniem. Wychodząc od dzieła pierwotnego i koncentrując się na postaci Wybranej oraz charakterze pradawnego rytuału, omówione zostaną dzieła PinyBausch, Katarzyny Kozyry oraz Klausa Obermaiera, by na ich podstawie wskazać w jaki sposób łączą się one lub odbiegają od pierwoworu. Istotne będzie również odniesienie do metafory tańca i pojęcia ekstazy, które wraz z utworami zmieniają znaczenia, przemieszczając się pomiędzy funkcją aktywnej mocy a siłą, powodującą zniewolenie.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Czy feminizm zmienił naukę? [Przekład: Aleksandra Derra i Natalia Kurdubska]

Autorka pokazuje, jakie historycznie zmiany przyniósł feminizm w nauce, zwłaszcza w strukturze instytucji naukowych i sposobie prowadzenia badań, na przykład w medycynie czy prymatologii.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Oblicza ofiary w choreograficznych i literackich odsłonach Święta wiosny Igora Strawińskiego

Artykuł Oblicza ofiary w choreograficznych i literackich odsłonach Święta wiosny IgoraStrawińskiego prezentuje różne interpretacje centralnej figury wielu inscenizacji tego ba- letu Igora Strawińskiego – Ofiarowanej. Główny materiał badawczy stanowią wybranechoreografie Święta wiosny, a także teksty literackie inspirowane tym dziełem. Celem ar-tykułu jest prezentacja dialogu, jaki zachodzi pomiędzy wyjściowym dziełem Strawiń- skiego i Niżyńskiego a jego reinterpretacjami, który odbywa się nie tylko na płaszczyźnie choreograficznej, lecz również na gruncie literackim.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Normativity of Anticipation and Normativity of Prediction. Two Approaches: Phenomenology and Predictive Processing Theory

Celem niniejszego artykułu jest (1) przeanalizowanie normatywnego charakteru antycypacji, które są opisywane w fenomenologii; (2) wykazanie w ramach koncepcji przetwarzania predykcyjnego, że predykcje pełnią określone funkcje normatywne w procesach percepcyjnych; oraz (3) uzasadnienie tezy według której analizy mechanizmów normatywnych przeprowadzane przez badawczy przetwarzania predykcyjnego, są bardziej efektywne i pozwalają na pełniejsze wyjaśnienie normatywności, niż ma to miejsce w fenomenologii. Będę chciał uzasadnić tezę według której, wyjaśnienia oferowane przez badania z zakresu przetwarzania predykcyjnego mają charakter normatywny. Są one takie, ponieważ normatywne są same mechanizmy predykcyjne.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
“The king was pregnant”: Androgyny and the masculine norm in the literary experiment of Ursula K. Le Guin

Lewa ręka ciemności jest jedną z najsłynniejszych powieści amerykańskiej autorki science fiction i fantasy Ursuli K. Le Guin, nie tylko ze względu na jej walory literackie, ale również z uwagi na podjęcie w niej pewnego eksperymentu myślowego – przedstawienia społeczności hermafrodytów. Z perspektywy filozofii płci i feministycznych idei, migrujących na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci pomiędzy równością a różnicą, pomysł wcielenia istoty ludzkiej w koncept androgyne i zbudowania na tej podstawie alternatywnej wizji społeczeństwa oraz intymnych relacji, wydaje się warty uwagi. Zwłaszcza, że wnioski płynące z tego literackiego eksperymentu nie są jednoznaczne, a nawet – jak pokazują niektóre krytyczki pisarstwa le Guin – feministycznie rozczarowujące.Jak stara się to zobrazować le Guin, przynależność do płci silnie wpływa na całość ludzkiej egzystencji, zatem bezmiar konotacji związanych z takim eksperymentem wydaje się zarówno otwierający, jak i przytłaczający. Pomimo więc, że zamierzenie le Guin jest z gruntu feministyczne, to jego implementacja potyka się o utrwalone kulturowo wzorce definiowania obu płci, a w szczególności o pułapki językowe związane z uprzywilejowaniem męskich form gramatycznych poprzez ich utożsamienie z sensem uniwersalnym. Męskość ponownie okazuje się normą myślenia o człowieku tout court, uprzywilejowaną na subtelnym, językowym poziomie, nawet przy próbie wypowiedzenia androgyniczności. Na przykładzie podjętego przez le Guin projektu zastanawiam się więc nad genderowym uwikłaniem kategorii androgyne i możliwością jej nieuprzedzonego wypowiedzenia, a także nad rolą literatury science fiction w tego typu przedsięwzięciach.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
How social things work. Cognition, normativity, and design for the masses

O społecznym uwikłaniu rzeczy można mówić nie tylko językiem posthumanizmu. Ludzie projektują i wytwarzają artefakty. Społeczny charakter tym ostatnim nadaje nie tylko wykorzystanie powszechne czy we współpracy między ludźmi, lecz również system różnorodnych norm społecznych, w ramach którego korzystamy z tych rzeczy, co zarysowuję we wprowadzeniu. Wątek usytuowania artefaktów społecznych w praktykach normatywnych podejmuję z perspektywy ekologii poznawczej i jednocześnie teorii dizajnu, korzystających z koncepcji afordancji; przedstawiam to w trzech kolejnych częściach pracy. Trzecia z nich zawiera też wstępne omówienie roli standaryzacji rzeczy masowo produkowanych lub wykorzystywanych przez duże grupy ludzi. W następnej części próbuję zidentyfikować zakres uwikłania rzeczy w realizację codziennych praktyk normatywnych; zwracam przy tym uwagę nie tylko na afordancje, lecz i na rolę emocji, rozciągam też zakres rozważań na obiekty użytku publicznego oraz wskazuję na rolę innych ludzi.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
On the concept of the normative in the assessment of mental disorder

W artykule Marco Striera “Normative preconditions for the assessment of mental disorder” pojęcie normatywności zajmuje centralne miejsce (Stier, 2013). Stier stwierdza, że zaburzenia umysłowe posiadają wbudowany nieredukowalny element normatywny, możliwy do wyrażenia przez różne powiązane z nim „normatywne ramy odniesienia”. Zgodnie z jego dwiema głównymi tezami, uważa on, że ramy te kształtują to, co uznajemy za zachowanie dewiacyjne, a co za niedewiacyjne. Uznaje on to za świadectwo tego, że zaburzenia umysłowe musimy określać na poziomie umysłowym, a więc nigdy nie bę- dziemy w stanie przedstawić ich w czysto fizycznym ujęciu. Niestety Strier nigdzie jasno nie przedstawił, co uznaje za treść pojęcia normatywności, ale w różnych miejscach dawał wskazówki, jak je rozumie. W dalszej części zbadam jego trzy sugestie dotyczące istotnych powiązań, które pojęcie normatywności wnosi do innych pojęć: nienaturalności, nieobiektywności i względności. Będę uzasadniał, że wątpliwe jest, czy to rozumienie prowadzi do konkluzji, do której zmierza Stier – że określenie zaburzenia umysłowego nie może powieść się na poziomie fizycznym, a jedynie na umysłowym, z powodu wpływu na to przedsięwzięcie rozważań nad normatywnością.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Two normative orders: a commentary on the discussion on the intentionality of action

Charakterystyczna asymetria w przypisywaniu intencjonalności, która jest znana jako the side-effect effect oraz tzw. problem Butlera są tłumaczone wpływem względów moralnych na sądy i o intencjonalności działania. W komentarzu do tej dyskusji zwrócona zostaje uwaga na alternatywne rozwiązanie. Wskazuje ono na znaczenie pojęcia sprawstwa moralnego oraz możliwość istnienia dwóch rodzajów porządków normatywnych, tj. moralnego i poza-moralnego. Charakteryzują się one odmiennymi warunkami dla stosowania pojęcia „intencjonalnego działania”. W sytuacjach, w których pojawiają się skutki negatywne, następuje „normatywne napięcie” pomiędzy oboma rodzajami normatywności. Dlatego istotną rolę w sądach o intencjonalności działania mogą odgrywać kompetencje normatywne, które odpowiadałyby za odróżnianie porządków normatywnych.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
What research conducted with the methodology of the Fuzzy-Trace Theory can tell us about normativity: a commentary on the article “Explaining Contradictory Relations Between Risk Perception and Risk Taking”

Niniejszy komentarz dotyczy problematyki normatywności w odniesieniu do teorii rozmytego ślad. Na początku zostaną omówione podstawowe założenia teorii rozmytego śladu oraz wyniki zaprezentowane w omawianym artykule. Następnie zostanie przeprowadzona refleksja nad tym, co analizy z zakresu omawianej teorii mogą wnieść do rozważań nad zagadnieniem normatywności, a także jakie nowe badania empiryczne mogłyby przysłużyć się weryfikacji postawionych założeń. Na koniec zostaną przedstawione ogólne wnioski.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Praktyczny konstytucjonalizm federalisty Publiusa i jego filozoficzne podstawy ; THE PRACTICAL CONSTITUTIONALISM OF THE FEDERALIST (PUBLIUS) AND ITS PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS

The Federalist Papers, mimo iż napisane w 1787 roku, są nadal jedną z najczęściej przywoływanych prac dotyczących problemów konstytucyjnych. Eseje Hamiltona, Madisona i Jaya, ukrywających się pod pseudonimem Publius, są szeroko cytowane, jednak nie zawsze w zgodzie z intencjami ich autorów. Artykuł ten ma na celu : po pierwsze, zarysować historyczne i polityczne tło, na jakim powstawały eseje, aby podkreślić ich umiejscowienie w konkretnej epoce, a po drugie zdekonstruować filozoficzną podstawę esejów, jednocześnie wykazując jak pomijanie takiej podstawy może doprowadzić do wypaczenia zamierzonej przez autorów argumentacji. The Federalist Papers, even though written in 1787, are still one of the most referenced works regarding constitutional matters nowadays. The words of Hamilton, Madison and Jay, disguised under the pseudonym of Publius, are widely quoted, unfortunately not always in accordance with the authors’ intentions. This paper aims to: firstly, sketch the historical and political background for the birth of the essays to establish their existence as a period piece, and secondly deconstruct the philosophical basis of the essays and at the same time show how ignoring such a basis can lead to distortion of the arguments originally intended. 

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
The Happiness Industry. A book review

Książka William Daviesa The Happiness Industry. How the Government and Big Business Sold Us Well-Being jest poświęcona zagadnieniu szczęścia w perspektywie filozoficzno-socjologicznej. Autor stara się dowieść, że we współczesnych społeczeństwach zachodnich istnieje niepokojąca tendencja do indywidualizowania kategorii szczęścia, a także do upraszczającego oraz pseudonaukowego posługiwania się zdobyczami psychologii oraz kognitywistki w celach biznesowych. Choć Davies sam nie unika uproszczeń, gdy pisze o wymienionych dyscyplinach, to jednak udaje mu się w przekonujący sposób pokazać ryzyko związane z pomijaniem polityczno-wspólnotowego wymiaru szczęścia. Prezentuje przy tym ciekawy wycinek utylitarystycznego nurtu w filozofii, pokazując jak antycypował on współczesny dyskurs dotyczący omawianej przez niego problematyki.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Aporia Phila z perspektywy teorii aktów mowy

The aim of this paper is to analyze „possibility puzzle” presented by Shapiro (2011) in context of the conventionalism-nonconventionalism debate in speech act theory. Conventionalism claims that for every speech acts there is a pattern (convention) which determined illocutionary force. To perform a speech act felicity is to fulfill necessary and sufficient conditions for particular speech act. Nonconventionalism criticises a view that for every speech acts there are conventional pattern and hidden conditions, which are to be fulfilled. This view maintains conventional thesis for so-called stricte conventional speech acts (f.e. performatives), but negate using for all quantifier for so-called communicative speech acts, which aim is, in short, to express an intention and force someone to act by virtue of this intention. As in (Shapiro 2011), Phil said: in order for someone to have the power to make, change and apply rules, there has to be a rule that empowers someone to do so. This objection concerned „First Legislator” only from the conventional point of view on speech acts. If it can be maintained, that First Legislator’s speech acts may be nonconventional, then Phil’s argument is missed. In the end, I will emphases phenomena that only lawyers analyze „the very first speech acts” and for philosophers, a problem of f.e. „the very first question” is not so absorbing.  Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie tzw. Aporii Phila (possibility puzzle) przedstawionej przez Shapiro (2011) w kontekście sporu konwencjonalizm-nonkonwencjonalizm w teorii aktów mowy. Konwencjonalizm utrzymuje, że dla każdego aktu mowy istnieje konwencja, która determinuje moc illokucyjną aktu. Wykonać w pełni fortunny akt mowy to spełnić wystarczające i konieczne warunki określone dla danego aktu mowy. Nonkonwencjonalizm krytykuje pogląd, że dla każdego aktu mowy istnieje określona konwencja oraz ukryte warunki, które należy wypełnić. Ten pogląd utrzymuje konwencjonalną tezę dla tzw. stricte konwencjonalnych aktów mowy (np. performatywów), ale neguje użycie duże kwantyfikatora dla tzw. komunikacyjnych aktów mowy, których celem w skrócie, jest wyrażenie pewnej intencji i zmuszenie kogoś poprzez jej wyrażenie do określonego postępowania. Jak w (Shapiro 2011) powiedział Lex: abyś mieć moc tworzenia, zmiany i stosowania reguł dla naszej wioski, musi istnieć jakaś reguła dająca tej osobie upoważnienie do tego. Ten zarzut dotyczący „Pierwszego Legislatora” jest zasadny tylko z perspektywy konwencjonalizmu. Jeżeli można utrzymywać, że akt mowy Pierwszego Legislatora może być nonkonwencjonalny, wtedy argument Phila jest nietrafny. Na końcu podkreślę następujący fenomen: tylko prawnicy analizują „pierwsze akty mowy”, natomiast dla filozofów problem np. „pierwszego pytania” nie jest tak absorbujący.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Reflecting on Games of Empire in retrospect.

Artykuł ten pochyla się nad jedną z najważniejszych książek dla rozwoju perspektywy krytycznej w groznawstwie: Grami Imperium Nicka Dyer-Witheforda i Greiga de Peutera. Od czasu wydania tego dzieła minęło już ponad 8 lat – niewiele z perspektywy akademickiej, długi czas z perspektywy zmian zachodzących w Nowych Mediach. Całkiem uzasadnione są zatem pytania o aktualność treści umieszczonych w książce, oraz o celność zawartych tam spostrzeżeń. Artykuł stara się odpowiedzieć na te pytania, zestawiając przedstawione w książce tezy (w szczególności koncepcję akumulacji futurystycznej) z realnym stanem branży gier z roku 2017 (w szczególności kwestii związanych z mikrotransakcjami).

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Neutrality or commitment? A review of the journal issue

Autor poddaje recenzji i krótko komentuje szósty numer antydyscyplinarnego czasopisma Stan Rzeczy, który poświęcony jest roli naukowców jak i socjologii jako nauki krytycznej. Punktem odniesienia dla publikowanych w periodyku tekstów są postacie Witolda Gombrowicza i Pierre’a Bourdieu, jako egzemplifikacje socjologii zaangażowanej oraz uprawianej z akademickiego dystansu. 

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Między obietnicą a umową. Granice zastosowania filozoficznego dyskursu o obietnicach w teorii prawa kontraktowego

Pojęcie obietnicy może być bardzo interesujące dla teoretyków prawa, zwłaszcza tych zajmujących się prawem kontraktowym. Celem artykułu jest przybliżenie dyskusji na temat obietnic toczonej na gruncie współczesnej filozofii analitycznej oraz przedstawienie różnych podejść do możliwości jej aplikacji na grunt teorii prawa. Wyróżnione zostaną trzy najważniejsze z nich: koncepcja umowy jako obietnicy (w formie zaproponowanej przez C. Frieda) oraz dwie koncepcje krytyczne – formalna oraz materialna. Koncepcja umowy jako obietnicy będzie odrzucona jako nieradząca sobie między innymi z tzw. paradoksem autonomii. Argumenty przedstawiane przez krytyków usposobionych formalnie zostaną uznane za zasadniczo trafne, ale niemożliwe do całkowitego zaakceptowania ze względu na cechujący je formalizm. Stanowisko reprezentowane niektórych zorientowanych materialnie krytyków uznane będzie za najbardziej obiecujące podejście, mimo że niekompletne i obarczone wieloma błędami. AbstractBetween Promise and Contract. The Limist of Applications of Philosophical Discourse on Promises to Theory of Contract Law The concept of promise may be very interesting for legal theorists, especially contract law theorists. The article aims to give a little bit of a discussion on promises in contemporary analytic philosophy and show some of its possible applications in legal theory. Three basic approaches will be distinguished: the contract as promise paradigm (in C. Fried’s formulation) and two ways of its critique – formal critique and material critique. The contract as promise paradigm will be rejected as incapable of coping with, among others, so called autonomy paradox. Arguments of formally-affected critics will be recognized as basically correct but impossible to be fully accepted because of their formalism. Some propositions of the material critique will be deemed the most promising, despite their incompleteness and numerous errors.  

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii
Is it possible to live outside of the scheme? A book review

W tekście dokonuję przeglądu książki Poza schematem. Społeczny konstrukt płci i seksualności autorstwa Urszuli Kluczyńskiej, Wiktora Dynarskiego oraz Anny Kłonkowskiej. Jest to bardzo interesująca lektura, ponieważ opisuje uwikłanie w binarny system płciowy „męskie–kobiece” tak zwanych osób niebinarnych, zwłaszcza transpłciowych. Autorzy zastanawiają się, jakie kroki należałoby podjąć, żeby osoby niebinarne czuły się swobodnie w społeczeństwie i w sposób wolny, z dala od opresyjnej heteronormy, mogły konstruować swą podmiotowość. Autorzy przekonują, że jest to możliwe wyłącznie poza (binarnym) schematem, który należy zdestabilizować. W recenzji zastanawiam się, czy wyjście z jednego schematu nie jest, paradoksalnie, wejściem w kolejny.

Czasopismo: Avant
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, nauki o kulturze i religii