rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ewa Niesiołowska (1941-2013)

Artykuł ma przypomnieć wieloletnią pracownicę Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego
w Łodzi mgr Ewę Niesiołowską. Pani Ewa (tak zwracali się do Niej współpracownicy) oficjalnie przepracowała
w Muzeum w Łodzi prawie 50 lat. Przeszła całą ścieżkę kariery od asystenta do starszego kustosza. Opiekowała się
działem Starszej i Środkowej Epoki Kamienia. Była niezwykle szanowaną i uznaną badaczką mezolitu oraz neolitu
szczególnie związana z kulturą pucharów lejkowatych. Pani Ewa była zawsze bardzo życzliwa i pomocna a ponadto
całe życie zawodowe jak i osobiste poświęciła Muzeum Archeologicznemu i Etnograficznemu w Łodzi a także wiele
razy pomogła nam w czasie naszej pracy w Muzeum. Wg nas oddanie Pani Ewy dla Muzeum oraz archeologii zasługuje
nie tylko na tak krótką notatkę.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Osadnictwo kultury ceramiki wstęgowej rytej na terenie Pojezierza Kujawskiego w świetle weryfikacyjnych badań powierzchniowych wykonanych w ramach programu „Źródła archeologiczne w rejonie Parku Kulturowego Wietrzychowice”

W artykule zaprezentowano stanowiska kultury ceramiki wstęgowej rytej odkryte w czasie badań
powierzchniowych w ramach zadania „Źródła archeologiczne w rejonie Parku Kulturowego Wietrzychowice”,
realizowanego w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pt. „Dziedzictwo Kulturowe”,
priorytet 5, „Ochrona zabytków archeologicznych”. Program ten, rozpoczęty w 2013 r., umożliwił prowadzenie
intensywnych badań powierzchniowych oraz zastosowanie na szeroką skalę archeologii lotniczej, prospekcji geofizycznych
i geochemicznych, a także badań abiotycznych elementów środowiska naturalnego (por. P. Papiernik,
P. Kittel, D.K. Płaza, J. Wicha 2017).
Weryfikacyjnymi badaniami powierzchniowymi objęto 4 obszary Archeologicznego Zdjęcia Polski (o nr:
52-45, 52-46, 53-45, 53-46) o łącznej powierzchni ok. 150 km2 (por. ryc. 1). Ogółem, w czasie prac terenowych
materiały KCWR odkryto na aż 44 stanowiskach (por. ryc. 2). Wynik ten należy uznać za dość niespodziewany
efekt przeprowadzonych prac, bowiem z akcji AZP wykonanej w latach osiemdziesiątych XX wieku,
z całego wskazanego terenu znane były tylko dwa stanowiska KCWR (Michałowo, st. 1 i Pasieka, st. 7 – por.
J. Pyzel 2010 ), które były oddalone o ok. 20 km od dobrze rozpoznanego skupienia osadniczego KCWR w rejonie
Brześcia Kujawskiego (R. Grygiel 2004).

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Skarb monet wczesnośredniowiecznych z Kartuz na Pomorzu

Obieg pieniężny na ziemiach Polski we wczesnym średniowieczu miał charakter transgraniczny. W okresie panowania pierwszych Piastów moneta rodzima była jedynie dopełnieniem dużej masy srebra monetarnego, które docierało na ziemie Polski z kierunków północnego i zachodniego. Z obu napływała moneta niemiecka. W roku 1951 do zbiorów numizmatycznych Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi przekazano zespół monet wczesnośredniowiecznych, będący najprawdopodobniej częścią większego znaleziska, pochodzącego z Kartuz lub niedalekich okolic tej miejscowości. Wskazują na to materiały archiwalne oraz bliskość chronologiczna denarów. Należą one do typu V według klasyfikacji M. Gumowskiego. Na awersach mają krzyż otoczony wieńcem pereł oraz napisy otokowe.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Banki komercyjne na wschodnich ziemiach II Rzeczypospolitej

Polska bankowość komercyjna rozwijała się w oparciu o trzy różne systemy prawne. Najbardziej rygorystyczny, ale dzięki temu najbezpieczniejszy był system rosyjski. Austriacki był łagodniejszy, a najbardziej liberalny był system niemiecki. Inflacja powojenna podkopała potencjał kapitałowy banków. Kryzys 1925 roku, a następnie wielki kryzys lat 30-tych ujawniły skutki tej sytuacji. Większość banków nie przetrwała tych prób. Ekspansja, a następnie regres polskiej bankowości komercyjnej na Kresach Wschodnich były widoczne jeszcze wyraźniej, niż w pozostałych częściach Polski. Relatywnie mocną pozycję utrzymały dawne, utworzone przed 1914 rokiem banki wileńskie. Banki lwowskie odgrywały istotną rolę w latach 20-tych, ale w następnej dekadzie ich znaczenie zmalało. Z jednej strony padły ofiarą kryzysu za sprawą ścisłych powiązań z austriackim rynkiem pieniężnym, z drugiej – odbywał się proces przenoszenia ze Lwowa do Warszawy najpoważniejszych instytucji.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Uzupełnienie katalogu monet antycznych znalezionych w Kampyr-tepe, Uzbekistan

Kampyr-Tepe to jedno z najbardziej interesujących stanowisk archeologicznych doby hellenistycznej
i czasów post hellenistycznych. Usytuowane jest ono na prawym brzegu rzeki Oxus (współczesnej Amu-Darii).
W trakcie badań archeologicznych odkryto wiele monet władców hellenistycznych oraz tych emitowanych przez
Kuszanów. Stały się one podstawą szeregu studiów, z niezwykle ważną pracą E.V. Rtveladze z 1995 r. W artykule
opublikowano kolejnych osiem monet, wydobytych w latach 1988-1991.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Rzymianie w dolnym Naddniestrzu i Budżaku

W pierwszych latach naszej ery miasto Tyras pozostawało w sojuszu z królami trackimi. Około roku
46 n.e. zawarło sojusz z sarmackimi władcami Olbii, którzy byli sojusznikami Rzymu. W roku 56/57 n.e. miasto mogło
otrzymać od Rzymu gwarancję swobody. Za czasów Flawiuszy w Tyras rozpoczęto emisję typowo prowincjonalnych
monet, które mogą być przejawem „unii walutowej” z Cesarstwem Rzymskim. Bardzo możliwe, że w tym czasie
obywatele Tyras otrzymali przywilej celny. Po wojnach dackich Trajana w Tyras ustanowiono rzymski garnizon.
W II wieku, a najprawdopodobniej w czasach Hadriana, miasto zostało włączone do Mezji Dolnej. Około połowy III
wieku z powodu trudnej sytuacji militarnej nad Dunajem rzymski garnizon został wycofany. W II połowie III wieku
stała ze stałą obecnością Rzymian należy się liczyć tylko w południowej części Budżaku nad Dunajem. Tam też nasilił
się handel z ludnością zamieszkującą Budżak kosztem dolnego Naddniestrza. W takich okolicznościach nastąpił
upadek ekonomiczny tego regionu. Upadek kultury antycznej w dolnym Naddniestrzu i Budżaku nastąpił w wyniku
najazdu Hunów w latach 375-376.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Pierwsze znalezisko eneolitycznej siekiery miedzianej na Mazowszu „Źródła archeologiczne w rejonie Parku Kulturowego Wietrzychowice”

W artykule przedstawiono wyniki studiów archeometalurgicznych dotyczących płaskiej siekiery,
odkrytej przypadkowo w 2016 r. na gruntach miejscowości Łady, gm. Iłów, pow. sochaczewski. Zabytek jest pierwszym
okazem eneolitycznej siekiery miedzianej z Mazowsza. Przeprowadzono badanie składu surowcowego siekiery
(EDXRF) i analizę jej powierzchni (OM). Określono przynależność typologiczną zabytku i poddano pod dyskusję kulturowo-
społeczny kontekst siekier płaskich na obszarze ziem polskich. Ustalono, że siekiera została odlana z miedzi
arsenowej i nie była najprawdopodobniej użytkowana w pradziejach. Kontekst odkrycia oraz stan zachowania zabytku
wskazują, że został on zdeponowany w środowisku mokrym. Na podstawie analizy typologicznej siekierę z Ład zaklasyfikowano
do typu Bytyń w wariancie A. Powinno się zatem traktować ją jako pojedynczy skarb akwatyczny, zdeponowany
przez wspólnoty kultury pucharów lejkowatych z Kotliny Warszawskiej między 3600/3500–3200/3100 cal.BC.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Pieniądz na pograniczu trzech kultur. Monety z kościoła w Hippos, w Dekapolis (Izrael)

Podczas prac archeologicznych w Hippos (aramejska Susita) Dekapolis, prowadzonych w latach 2000-2010 zarejestrowano łącznie 885 monet. Na terenie kompleksu „kościoła północno-zachodniego”, polska ekipa odkryła 43 monety datowane od III w. p.n.e. po wiek VIII n.e., tzn. do momentu zniszczenia budowli w 749 r., w efekcie trzęsienia ziemi. Są to monety greckie, rzymskie i bizantyńskie oraz pieniądze arabskie. Do wyjątkowych znalezisk należy solid Herakliusza (610-641) oraz skarb anonimowych felsów umajjadzkich z połowy VIII wieku. Materiał numizmatyczny stanowi podstawę dyskusji na temat sytuacji kulturowej w mieście.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Pomiędzy Wschodem i Zachodem. Mennictwo ośrodków Rodos w okresach archaicznym i klasycznym

Położona u wybrzeży Azji Mniejszej wyspa Rodos jest terenem, na którym w starożytności ścierały się wpływy kulturowe i ekonomiczne płynące z Azji Mniejszej oraz ze świata greckiego. Sytuacja ta widoczna jest w mennictwie ośrodków rodyjskich w okresach archaicznym i klasycznym.  Trzy rodyjskie poleis, Ialysos, Lindos i Kamiros emitowały własne monety od ostatniej ćwierci VI w. p.n.e. do 408/407 r. p.n.e., tj. do czasu założenia miasta Rodos.  Ikonografia monetarna oraz systemy wagowe, w których wybijano monety odzwierciedlają zmiany polityczne i powiązania gospodarcze. Na produkcję monetarną istotny wpływ wywarły powiązania handlowe – przez Rodos prowadziły szlaki handlowe wiążące Grecję z Azja Mniejszą, Lewantem i Egiptem. Sytuacja ta znalazła swoje odbicie w rozlokowaniu skarbów zawierających monety ośrodków rodyjskich. Szczególny charakter ma dyskusja nad produkowanymi na Rodos monetami elektronowymi.

Czasopismo: Acta Archaeologica Lodziensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia
Zagadnienia teologiczne sakramentu namaszczenia chorych

Z bogatego zakresu problematyki teologicznej nowej liturgii obrzędów sakramentu namaszczenia chorych, zwłaszcza zawartej we wprowadzeniu teologiczno-pastoralnym, w czytaniach biblijnych i tekstach euchologijnych, autor szerzej omawia jedynie zagadnienia podstawowe. Należą do nich: wymiar chrystologiczny i paschalny sakramentu namaszczenia chorych; umacniająca rola Ducha Świętego w życiu chorego; wymiar eklezjalny tego sakramentu. W sposób skrótowy zasygnalizowano jeszcze takie zagadnienia teologiczno-pastoralne, jak: wymiar pokutny sakramentu namaszczenia; sens choroby w ujęciu teologicznym; potrzeba wprowadzenia nadzwyczajnego szafarza (np. diakona stałego); problem udzielania tego sakramentu osobom chorym nie tylko somatycznie, ale i psychicznie (np. w chwili ciężkiej depresji), a także uwzględnienie w obrzędzie stanu człowieka umierającego, gdyż teksty mówią o uzdrowieniu, natomiast unikają odniesień do końca życia i tłumią lęk osoby umierającej (brak akcentów chrześcijańskiej nadziei paschalnej).

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Księga „Sefer habrachot” do żydowskiej liturgii domowej

W artykule omówiono żydowską liturgię rodzinną w ciągu roku liturgicznego na przykładzie księgi Sefer habrachot. Czynności liturgiczne opisane w analizowanej księdze mają służyć temu, by nadać wymiar religijny świętowaniu różnych wydarzeń życiowych, a przede wszystkim oddać cześć Bogu jako Stwórcy każdego szabatu i jako Wybawcy w każde święto upamiętniające wydarzenia historyczne. Liturgia domowa pomaga umocnić więzi wewnątrz rodziny, zbudować relacje z Bogiem i przekazać ważne treści kolejnemu pokoleniu.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Liturgia Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy w łacińskim Królestwie Jerozolimskim

Celem niniejszego artykułu jest przebadanie liturgii wielkanocnej sprawowanej w Jerozolimie w czasach krzyżowców i umieszczenie jej w szerszym kontekście kultury politycznej łacińskiego Królestwa Jerozolimskiego. Głównym pytaniem badawczym jest, w jaki sposób liturgia wielkanocna oddziaływała na funkcjonowanie społeczeństwa łacińskiego Wschodu. W pierwszej części prezentowanego studium prezentujemy kształt liturgii wielkanocnej na podstawie wybranych ksiąg liturgicznych. W drugiej części, opierając się na źródłach narracyjnych, pokazujemy, w jaki sposób liturgia wielkanocna była powiązana z kulturą polityczną i religijną krucjatowej monarchii. Jako wniosek proponujemy, aby liturgię wielkanocną traktować jako centralny element życia łacińskiego Królestwa Jerozolimskiego, co wpisuje się w szerszy kontekst duchowości katolickiej.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Problematyka redakcji soborowych obrzędów sakramentu chorych

Zarówno obradom soborowym, jak też redakcyjnym pracom nad nowymi obrzędami sakramentu namaszczenia chorych przyświecał in genere jeden zasadniczy cel: przywrócić ten sakrament jego „historycznie” prawowitemu „właścicielowi”, czyli człowiekowi poważnie choremu, a nie jak dotąd, wyłącznie umierającemu. Powyższe, kategoryczne stwierdzenie z pewnością zostanie wzmocnione dwiema kolejnymi prelekcjami sympozjum: ukazaniem jego teologicznego sensu oraz potrzebą reorientacji dotychczasowej pragmatyki pastoralnej odnośnie do tego sakramentu.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Razem czy osobno? O pewnym aspekcie modalności antyfon Officium Divinum

Autor analizuje zjawisko porządkowania antyfon Oficjum Godzin według tonacji gregoriańskich (modi). Zasadniczą kwestią jest pytanie: czy antyfony ad Magnificat, ad Nunc dimittis oraz ad Benedictus należy postrzegać jako część szeregu modalnego antyfon, czy też nie. Załączone przykłady są, zdaniem autora, potwierdzeniem tezy o włączeniu tych trzech antyfon do szeregu uporządkowanych antyfon.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Semantyka tytułu jako klucz interpretacyjny w religijnej twórczości Marka Czerniewicza

Marek Czerniewicz to młody gdański kompozytor, w którego bogatej twórczości istotne miejsce zajmują dzieła o charakterze religijnym. Ważną cechą dokonań kompozytora jest stosowanie tytułów o pozamuzycznym znaczeniu. I właśnie ten związek pomiędzy tytułem dzieła a jego muzyczną konkretyzacją znalazł się w interesującym nas polu badawczym. Dla tak zarysowanej problematyki pomocne okazały się koncepcje analityczne Charlesa Seegera, Eero Tarastiego i Macieja Jabłońskiego, dzięki którym możliwe stało się śledzenie związku zachodzącego pomiędzy ideą dzieła zawartą w jego tytule a obrazem brzmieniowym per se.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Liturgia chrzcielna księcia Mieszka I. Próba źródłowej rekonstrukcji

Ze względu na brak źródeł spisanych, zaświadczających przebieg liturgii chrztu świętego i pozostałych sakramentów inicjacji chrześcijańskiej pierwszego władcy Polski Mieszka I, można wysnuć hipotezę, że szafarz sakramentów korzystał z obrzędu zawartego w Pontyfikale rzymsko-germańskim, zredagowanym w Moguncji w połowie X w. Niewątpliwie z punktu widzenia historyczno-liturgicznego pontyfikał ten miał ogromny wpływ na kształtowanie się w kolejnych wiekach ksiąg liturgicznych, w tym również ksiąg powstających w Polsce. Hipoteza postawiona w artykule przybliża zatem, odległy w czasie, historyczny moment, który wydobył polskich „praojców” z pogańskiego świata, wszczepiając ich w Mistyczne Ciało Chrystusa i w wielowiekową tradycję Kościoła, a tym samym otworzył ich na kulturę ówczesnej Europy, która żyła wartościami chrześcijańskimi.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Istotne składniki treści czynności liturgicznych sprawowanych według Justyna Męczennika i ich ewolucja

W Apologii pierwszej św. Justyna Męczennika znajdujemy informacje o chrześcijanach i ich praktyce sprawowania Eucharystii. W dziele tym została opisana także lektura słowa, która składała się z jednej lektury, przepowiadania, oratio universalis, a także z pocałunku pokoju w czasie udzielania sakramentu inicjacji w czasie Mszy Świętej. Autor artykułu, korzystając ze źródeł wcześniejszych niż 1 Apologia, jak i tych datowanych na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat po niej, starał się przybliżyć ówczesny stan liturgii słowa wraz z jej elementami oraz jej rozwój. Pozwoliło to na wskazanie i przybliżenie istotnych składników czynności liturgicznych sprawowanych w czasie Eucharystii celebrowanej w II wieku.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
ZWIĄZEK LITURGII Z KOŚCIOŁEM, JEGO DUSZPASTERKĄ MISJĄ I ESCHATOLOGICZNYM POWOŁANIEM

Treść artykułu otwiera w jego wstępnej części refleksja ks. Franciszka Blachnickiego na temat zależności liturgii i Kościoła, podkreślająca kluczową prawdę o tym, że choć Kościół sprawuje, a więc niejako „tworzy” liturgię, to jednak liturgia zapewnia Kościołowi życie i rozwój. W kontekście takiej refleksji rodzi się zapotrzebowanie na dobrze ugruntowaną świadomość tego, czym jest liturgia i czym jest Kościół, jak też tego, jaka relacja łączyć powinna jedną rzeczywistość z drugą. Takiemu zapotrzebowaniu wychodzi naprzeciw powyższy artykuł, który w swej treści zakreśla adekwatną do jego tytułu trajektorię, bazującą na następujących pilastrach tematycznych: 1) Soborowe określenie liturgii (z uwzględnieniem wykładu na temat: urzeczywistniania w liturgii kapłańskiego urzędu Chrystusa, uobecnienia w niej misterium paschalnego, uświęcania w niej człowieka i uwielbiania Boga, „smakowania” w niej już teraz liturgii nieba); 2) Liturgia działaniem świętym i skutecznym; 3) Liturgia działaniem Chrystusa i Kościoła; 4) Liturgia znakiem objawiającym i urzeczywistniającym Kościół; 5) Liturgia nieustannym „dzisiaj” zbawienia; 6) Liturgia szczytem i źródłem życia Kościoła.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Sprawowanie sakramentu namaszczenia chorych na przestrzeni dziejów do Vaticanum Secundum

Jako wprowadzenie w artykule ukazano biblijne źródła sakramentu chorych. Następnie krótko zaprezentowano historię praktyki tegoż sakramentu od czasów apostolskich, poprzez okres renesansu aż do Soboru Watykańskiego II. Autor ukazuje źródła kryzysu rozumienia sakramentu. W końcowej części opracowania zaprezentowano interpretację sakramentu chorych według Soborów Florenckiego i Trydenckiego oraz opisano jego praktykę po Trydencie, aż do Vaticanum II.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Błogosławiony abp Antoni Julian Nowowiejski — pionier ruchu liturgicznego w Polsce. W 75. rocznicę męczeńskiej śmierci

Przed 75 laty, w maju lub w czerwcu 1941 r., w obozie koncentracyjnym Soldau umierał śmiercią męczeńską senior Episkopatu Polski, pasterz prastarej diecezji płockiej, arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski. 13 czerwca 1999 r. Antoni Julian Nowowiejski został w Warszawie ogłoszony błogosławionym przez św. Jana Pawła II, otwierając poczet 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej. Śmierć w Działdowie poprzedziło niezwykle cenne życie arcybiskupa jako kapłana, uczonego, profesora, wychowawcy, mecenasa kultury i sztuki, działacza na polu oświatowym, społecznym i misyjnym, i — wreszcie — biskupa Kościoła katolickiego. W liczącej ponad 940 lat historii diecezji płockiej 33-letni okres rządów pasterskich Antoniego Juliana Nowowiejskiego (1908–1941) stanowi niewątpliwie osobną epokę. Jego osoba wpisała się również na trwałe w dzieje Kościoła, państwa i narodu polskiego. W artykule przedstawiono bł. Antoniego Juliana Nowowiejskiego jako wybitnego liturgistę swojej epoki i pioniera ruchu liturgicznego na ziemiach polskich przełomu XIX i XX stulecia, ale także uczonego, którego dzieła — pomimo upływu lat — przeżywają w naszych czasach swoisty renesans.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Reforma liturgiczna jest nieodwracalna

 
         Artykuł jest głosem w dyskusji wokół soborowej reformy liturgii, która jest dziś nierzadko krytykowana, a nawet kontestowana, przez zwolenników starej formy obrządku rzymskiego. Przypomniana zostaje pokrótce teologia liturgii wypracowana przez Sobór Watykański II-gi. Jej właściwe zrozumienie i pogłębienie może, według autora, zapewnić coraz lepszą realizację odnowy liturgii, która w praktyce natrafia na różne przeszkody i trudności. Nie przekreślają one jednak słuszności samej reformy, która niezmiennie pozytywnie oceniana jest przez ostatnich papieży. Całkowite odrzucenie reformy liturgicznej oznaczałoby brak akceptacji soborowej eklezjologii. Istnienie dwóch form obrządku rzymskiego w jednym Kościele możliwe jest tylko pod warunkiem wzajemnego poszanowania i uznania oraz przyjęcia całości nauczania Soboru Watykańskiego II-go (także w odniesieniu do liturgii), co obowiązuje wszystkich katolików.
          

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Reforma liturgiczna jest nieodwracalna.

Wobec rosnącej popularności ekstraordynarnej formy obrządku rzymskiego i przeciwstawiania jej nowej formie, autor postanowił podzielić się kilkoma refleksjami z pozycji badacza liturgii i prawa. Artykuł dotyczy niektórych tendencji w obszarze badania liturgii Kościoła Rzymskokatolickiego, zwłaszcza braku zainteresowania aspektem prawnym w jej analizie, co powoduje pewne problemy metodologiczne. Autor uwzględnia szczególnie problem istnienia dwóch form Mszy św. w ramach jednego rytu (obrządku) Kościoła Rzymskokatolickiego. W celu jego zbadania proponuje hermeneutykę romanistyczną, pozwalającą w harmonijnej współpracy z teologią i filozofią, uniknąć błędów metodologicznych popełnianych w odczytaniu znaków liturgicznych, co jest często przyczyną sztucznego konfliktu między zwolennikami nowego i starego ordo.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Geneza i historia Rytu Premonstrateńskiego

Ryt zakonu Premonstratensów, inaczej ryt norbertański, jest ściśle związany z założonym przez św. Norberta w XII wieku zakonem Kanoników Regularnych, zwanych również białymi kanonikami. W pierwszych latach działalności zakonu trzymano się zwyczajów liturgicznych powszechnych wśród kanoników regularnych św. Augustyna.  Niniejszy artykuł przybliża genezę i rozwój liturgii norbertańskiej, która przetrwawszy Sobór Trydencki, nie uchowała się wśród zmian około-liturgicznych Soboru Watykańskiego II.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
The Church and the Liturgy in the Contemporary World

Kościół i liturgia we współczesnym świecie
          Pytanie o kształt celebracji liturgicznej często powraca w dyskusji pastoralnej. Odpowiedzi, jednak, które prowokuje nie zawsze wynikają z refleksji, która uwzględniałaby zarówno kontekst kulturowy jak i wymiar teologiczny liturgii.
         Niniejszy artykuł jest próbą takiego poszukiwania odpowiedzi na pytanie o liturgię we współczesnym świecie, które uwzględniałoby zarówno aktualną kulturę i właściwą mu mentalność, nie pomijając zarazem tego co istotne dla celebrowanego misterium.
         Wobec tego, w artykule zostaje zarysowana charakterystyka współczesnej epoki i jej wpływ na myślenie kościelne. Dopiero na tak zarysowanym tle przedstawione jest to co wydaje się być dzisiaj nieodzowne dla celebracji, a co wynika z samej jej treści teologicznej: bezinteresowność, wolność, piękno i witalność.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce