rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Epifaniusza z Salaminy krytyka doktryny herodian

Epifaniusz z Salaminy, przedstawiając sektę herodian, wskazuje na to, iż uznają oni króla Heroda za Chrystusa, namaszczonego lwa z pokolenia Judy, który jest dla nich nadzieją i wyczekiwanym wybawcą. Swoją wiarę opierają na tekście z Księgi Rodzaju. Jednakże Epifaniusz kontrargumentuje, iż żaden z narodów nie pokładał ufności w Herodzie oraz nikt nie widział, aby ten był w stanie ocalić ludzi poprzez ofiarę z samego siebie. Dlatego też Epifaniusz przestrzega przed pójściem za poglądami herodian. Biskup Salaminy wskazuje ponadto, iż grupa herodian o wiele za daleko posunęła się w interpretowaniu tekstu Pisma Świętego. Nie dosyć, że nie brali oni pod uwagę całego kontekstu, zarówno bliższego, jak i dalszego, wybranych przez siebie fragmentów, to jeszcze próbowali je tak wyjaśniać, aby przypodobać się panującemu władcy – Herodowi. To pokazuje, iż ich egzegeza była w pełni podporządkowana politycznym celom i nie miała nic wspólnego z poszukiwaniem prawdy i Boskich zasad.
W obecnych opracowaniach dotyczących stronnictw żydowskich z czasów Jezusa Chrystusa nie pojawia się w odniesieniu do herodian wzmianka dotycząca ich wiary, jakoby Herod był wyczekiwanym Chrystusem. Widać więc, że ich działalność polityczna była o wiele bardziej rozwinięta niż ich wiara w zbawczą rolę dynastii herodiańskiej. Jako stronnictwo byli oni wierni dynastii reprezentowanej przez Heroda Wielkiego, dzięki któremu awansowali w hierarchii społecznej. W poglądach religijnych byli zbliżeni do faryzeuszy, przez co wspólnymi siłami próbowali zwalczyć groźnego w ich przekonaniu przeciwnika, jakim był Jezus Chrystus.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pytanie o luterańską tożsamość

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o luterańską tożsamość w dzisiejszym świecie na podstawie dokumentu Usprawiedliwienie i wolność, przygotowującego protestantów duchowo i organizacyjnie do uroczystości 500-lecia reformacji. Reformacja była wydarzeniem historycznym, które wpłynęło na kulturowe, społeczne i polityczne oblicze Europy. W centrum teologicznych wypowiedzi reformatorów znajduje się kwestia relacji Bóg–człowiek, a fundamentem ruchu z XVI wieku stało się usprawiedliwieni e, które trzeba ujmować przez pryzmat miłości, uznania i docenienia, przebaczenia i wolności, aby zweryfikować wiarygodność doświadczenia iustificatio. Reformacja nie jest czymś zamkniętym, ale stanowi proces odnowy w duchu reformacyjnym. Teologia protestancka wyraża się w pięciu zasadach: solus Christus, sola gratia, solo verbo, sola scriptura i sola fide. Przez te elementy podjęto próbę przeniesienia idei usprawiedliwienia na obecny czas. Świętowanie 500-lecia reformacji ma się odbyć w rozsądnej równowadze między tradycją a innowacją, nie ignorując głębokiego znaczenia reformacji dla teraźniejszości. Dokument Usprawiedliwienie i wolność podejmujący temat usprawiedliwienia z łaski przez wiarę w Chrystusa poddano krytyce.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obrazy ze świata przyrody w nauczaniu Jezusa o ubóstwie i bogactwie

Obecność licznych przedstawicieli świata zwierząt i roślin na kartach Nowego Testamentu, często połączona z opisem cech charakterystycznych dla ich wyglądu lub sposobu życia czy wykorzystania ich przez człowieka, związana jest z posługiwaniem się przez Jezusa językiem obrazu. Równocześnie należy podkreślić, że ten bogaty świat przyrody jest dla Mistrza z Nazaretu narzędziem pomocnym w przekładaniu orędzia Boga na język ludzki. Dlatego poznanie znaczenia i symboliki zwierząt i roślin pojawiających się na kartach Pisma Świętego pozwala współczesnemu człowiekowi lepiej zrozumieć perykopy biblijne, w których są one przywoływane. W Nowym Testamencie występują opisy, w których Chrystus dla zilustrowania swojej nauki o ubóstwie i bogactwie nawiązuje do życia zwierząt. Przykładem tego są słowa Jezusa: „Lisy mają nory i ptaki powietrzne – gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma miejsca, gdzie by głowę mógł oprzeć” (Mt 8, 20). W swym nauczaniu na ten temat Jezus odwołuje się także
do ptaków: „Przypatrzcie się ptakom w powietrzu: nie sieją, nie żną i nie zbierają do spichlerzy, a Ojciec wasz niebieski je żywi” (Mt 6, 26). Powyższe słowa świadczą o tym, że słuchacze Jezusa dobrze musieli znać te stworzenia, a zwłaszcza sposób zdobywania pokarmu oraz gnieżdżenia się. Natomiast Jezusowe odniesienie do mola ubraniowego podkreśla znikomość ziemskich bogactw. Zniszczenie ubrań przez mole na terenach
biblijnych nie było sporadyczne, ale było czymś, co, biorąc pod uwagę czas, musiało się stać, jak zapisano w słowach Chrystusa: „Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą i gdzie złodzieje włamują się, i kradną” (Mt 6, 19 i Łk 12, 33).

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sobór w Konstancji wobec Jana Husa i Hieronima z Pragi

Celem artykułu jest przedstawienie rozwiązania problemu Jana Husa i Hieronima z Pragi przez Sobór w Konstancji. Kwestie obu czeskich teologów pojawiają się trzy razy w dokumentach soborowych. Jana Husa niepokoiło pozostawiające wiele do życzenia życie duchowieństwa, a szczególnie ich zepsucie i chciwość. Mówił także o zepsuciu obyczajów. Był bardzo krytyczny wobec papiestwa i potępiał handel odpustami. Postrzegał Kościół jako Mistyczne Ciało, którego Głową jest Jezus. Nie do przyjęcia była dla niego kara ekskomuniki. Oskarżono go o głoszenie herezji. Jego błędne tezy poruszały tematykę predestynacji, posługi papieża, ekskomuniki i czynów ludzkich. Sobór uznał go za heretyka i osądził. Z kolei Hieronim z Pragi był zaangażowany w powstający ruch narodowy w Czechach i głosił publicznie poglądy Jana Wiklifa. Był zdeklarowanym zwolennikiem Husa. Sobór
oskarżył go o przestępstwo błędów i herezji dotyczących religii chrześcijańskiej. Hieronim z Pragi najpierw uznał racje Kościoła katolickiego, ale później zmienił zdanie i odwołał swoje zeznania, zgodę i oświadczenie. Ojcowie z Konstancji ogłosili go heretykiem i ekskomunikowali go.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Antropologiczne wątki rytu hiszpańsko-mozarabskiego z perspektywy euchologii In initio anni

Teksty euchologiczne rytu hiszpańsko-mozarabskiego kryją w  sobie wiele wątków antropologicznych, które są  rezultatem okoliczności historycznych, w jakich kształtowała się liturgia na Półwyspie Iberyjskim (dyskusje z arianizmem, adapcjanizmem czy pryscylianizmem). Artykuł składa się z dwóch części: w pierwszej zostaje przeanalizowany formularz mszy na rozpoczęcie roku w rycie hiszpańskim, który wydobywa ramy chronozoficzne refleksji nad człowiekiem w  dynamizmie stawania się i jego największych aspiracji. Następnie w drugiej części przywołuje się mozarabskie rozumienie natury ludzkiej i jej relacji do łaski Bożej, cielesności i duchowości, aby skupić się na wybranych kategoriach antropologicznych, takich jak affectio, devotio czy vota, wokół których konfiguruje się antropologia (indywidualna i wspólnotowa) rytu hiszpańskiego.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Treść przepowiadania do poszukujących Boga na przykładzie listów pasterskich biskupów Francji i Włoch

Pytanie o istnienie Boga, możliwość nawiązania z Nim kontaktu i ewentualny wpływ Boga na  życie człowieka nurtuje ludzi już od  wieków. W  niniejszym opracowaniu podjęty został problem treści przepowiadania do poszukujących Boga. W  pierwszej części opracowania omówione zostało zagadnienie podstawowego zadania biskupa, którym jest głoszenie słowa Bożego. W  dalszej kolejności przedstawione zostały inicjatywy mające na  celu bezpośredni zwrot do  osób poszukujących Boga. Przykładem bezpośredniego zwrotu do osób niewierzących, jak również poszukujących Boga, mogą być listy biskupów Francji  – Proponować wiarę we współczesnym społeczeństwie i Włoch – List do poszukujących Boga. Omówienie
etapów ich powstawania i zarysowanie ogólnej charakterystyki oraz analiza treści są kolejnymi elementami treści niniejszego opracowania.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przełom w teologii św. Bonawentury z Bagnoregio i jego teologiczno-pastoralne konsekwencje w perspektywie współczesności

Artykuł opiera się na przekonaniu o znaczącym zwrocie, który nastąpił w myśli Bonawentury około roku 1259. Istotą przełomu w  La Verna była radykalizacja egzystencjalnego wątku teologii Doktora Serafickiego. Niniejszy artykuł jest próbą opisania podstawowych teologicznych i duszpasterskich konsekwencji tego zwrotu w stosunku do współczesności. Głównym punktem odniesienia jest tekst Itinerarium mentis in Deum.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ubóstwo w psalmach Izraela

Ubogi z psalmów jest wiernym członkiem ludu Izraela, który znalazł się w stanie jakiegoś zagrożenia. Zagrożenie to może mieć naturę społeczną, polityczną lub religijną. W poczuciu swej bezradności orant kieruje wołanie do Boga, który zawarł z Izraelem przymierze. Pojęcie ubóstwa w psalmach Izraela rozwijało się, przybierając znaczenia coraz bardziej metaforyczne. W Kazaniu na górze Jezus nadaje ubóstwu najwyższą rangę duchową, uznając je za główny przymiot duchowy w przynależności do królestwa: „Błogosławieni ubodzy w duchu”.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przeciwdziałanie marginalizacji niepełnosprawnych w życiu wspólnotowym Kościoła

Od początku swego istnienia Kościół podejmował opiekę nad ludźmi niepełnosprawnymi. Jednym z  jej elementów jest troska o  to, by  angażowali się podmiotowo w życie jego własnej wspólnoty. W artykule zostały ukazane dążenia współczesnego Kościoła do  aktywnego angażowania osób niepełnosprawnych. W pierwszej części zostały przestawione wysiłki zmierzające do ich zaangażowania
w rodzinnych parafiach. Druga część zawiera obraz duszpasterstwa nadzwyczajnego i troski o włączanie niepełnosprawnych w życie Kościoła na szczeblu diecezjalnym i ponaddiecezjalnym. Trzecia część ukazuje wspólnoty życia z niepełnosprawnymi, funkcjonujące na  podobieństwo Kościoła domowego. W  zakończeniu wskazano na możliwości dalszej pracy z niepełnosprawnymi, zmierzającej do ich aktywizacji we wspólnocie Kościoła.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologiczny wymiar godów weselnych i oczyszczenia świątyni (J 2, 1–22)

Z refleksji teologicznej pierwotnego chrześcijaństwa wyłania się myśl teologiczna w formie Ewangelii. Cztery różne spojrzenia na dzieło Jezusa ukształtowały się pod wpływem zmieniających się okoliczności zewnętrznych życia chrześcijan. Niniejszy artykuł jest próbą uchwycenia myśli przewodnich św. Jana w opisie godów weselnych w Kanie Galilejskiej i oczyszczenia świątyni (J 2, 1–22). Jezus w Kanie Galilejskiej otwiera epokę łaski, która jest uobecniana we wspólnocie Kościoła w życiu sakramentalnym, szczególnie w Eucharystii. Krzyż i zmartwychwstanie Jezusa położyły kres świątyni jerozolimskiej. Jezus ustanowił nowy kult „w duchu i prawdzie”. Świątynią stało się Jego ciało. Zmartwychwstały Pan gromadzi narody, jednoczy ludzi z Bogiem i między sobą w sakramencie swojego Ciała i Krwi. On jest nową świątynią ludzkości. Stanowi to sens znaku oczyszczenia świątyni.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Słowo Boże a życie osobiste i wspólnotowe według pierwotnej katechezy cenobickiej

W  artykule omówiono pierwotną katechezę cenobicką, której celem była duchowa formacja mnichów dla dobra całej wspólnoty. Prawodawstwo monastyczne sformułowało w sposób wzorcowy biblijne wymagania i wskazania dotyczące postaw cenobitów i tradycji wspólnotowych. Analiza tekstów reguł monastycznych prowadzi do wniosku, że wszystkie zalecenia i praktyczne rozstrzygnięcia płynące ze słowa Bożego służyły budowaniu wspólnego życia osób, które odpowiedziały na  dar powołania do „świętej koinônii”. Charakterystyczne dla koinônii pachomiańskiej było dydaktyczne zastosowanie Pisma Świętego do  formacji indywidualnej i wspólnotowej. Natomiast Asketikon Bazylego Wielkiego uwydatnia rolę przełożonych, którzy w procesie formacji biblijnej braci mieli być „sługami słowa”. Kształtowaniu koinônii według wzorca biblijnego sprzyjały również liczne formy retorycznego oddziaływania na członków poszczególnych wspólnot.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rola Ducha Świętego w kaznodziejstwie protestanckim

W obrębie protestantyzmu kaznodziejstwo traktowane jest jako główne zadanie Kościoła. Teologia luterańska widzi w  kazaniu uobecnienie Chrystusa i  źródło usprawiedliwiającej wiary rodzącej się ze słuchania i przyjęcia głoszonego słowa, jak też miejsce działania Ducha Świętego, który wznieca wiarę w tych, którzy słuchają Ewangelii. Dla ojca reformacji, Marcina Lutra, działanie Ducha Świętego jest ściśle związane z Ewangelią, która została przez Niego natchniona i dzięki Jego wsparciu może być w ogóle głoszona i słyszana. Zaś według Jana Kalwina, to Duch Święty jest prawdziwym nauczycielem (magister) i sprawcą (effector), który jako właściwy Autor kazania czyni zeń zbawcze wydarzenie. Przypisanie Trzeciej Osobie Boskiej istotnej roli w głoszeniu słowa Bożego zrodziło pytanie o to, co w kazaniu jest dziełem Boga, a co dziełem człowieka. Poszukiwania w  tej materii takich dwudziestowiecznych teologów protestanckich jak Rudolf Bohren, Manfred Josuttis czy (późny) Karl Barth, doprowadziły do  stworzenia teorii kaznodziejstwa opartej na paradygmacie pneumatologicznym. Jest ona próbą teologicznego uzasadnienia połączenia elementu boskiego i ludzkiego w kazaniu. To w Duchu Świętym, który chce działać w nas i poprzez nas (zasada teonomicznej obopólności), kaznodziejstwo, widziane jako leżące całkowicie w możliwościach Boga, staje się całkowicie rzeczą kaznodziei i rzeczą słuchacza, leży całkowicie w możliwościach człowiekazarówno w sztuce, jak i technice – pod warunkiem, że zarówno kaznodzieja, jak i słuchacz będą otwarci na Jego działanie. Homiletyka pneumatologiczna dała nie tylko odpowiedź na pytanie o stopień aktywności Boga i człowieka w procesie kazania,
lecz także jeszcze wnikliwiej opisała przemożną rolę Ducha Świętego w kaznodziejstwie.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ewangelizator napełniony Duchem Świętym. Formacja świadków Ewangelii w Zgromadzeniu Sióstr Benedyktynek Misjonarek

Apostołowie „zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał” (Dz 2, 4). Towarzyszyły temu spektakularne znaki, takie jak gwałtowny wicher oraz tajemnicze języki ognia. Dokładnie tak, jak
przepowiedział to Jezus, wydarzyło się coś niezwykłego, coś, co sprawiło, że życie uczniów radykalnie się zmieniło. Podstawą tego doświadczenia jest historyczny fakt krzyża i zmartwychwstania Jezusa. Dzieło ewangelizacji, podjęte przez benedyktynkę misjonarkę, potwierdza autentyczność życia chrześcijańskiego w Duchu Świętym, jakie stało się również udziałem apostołów i  tych, którzy przyjęli dar Ducha Świętego. Dzięki temu benedyktynka misjonarka stała się świadkiem Chrystusa, i we wspólnocie Kościoła realizuje otrzymaną misję. Budowaniu historii zbawienia, w Duchu Świętym, służy formacja chrześcijańska. Świadomość daru chrztu świętego, wprowadzającego niejako przez „bramę” w nową jakość życia – życia według Ducha, sprawia, że  każde działanie benedyktynki misjonarki jest uwielbieniem Boga, komunią z Nim i „źródłem” więzi z każdym człowiekiem.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ksiądz Stanisław Piotrowski, apostoł Kalisza

Ks. Stanisław Piotrowski (1912–1998) był cenionym i  charyzmatycznym duszpasterzem. Jest jednym z wybitniejszych kapłanów drugiej połowy XX wieku, zaangażowanym w religijną, społeczną i kulturalną edukację młodzieży. Według jego opinii kultura powinna być silnie obecna w ewangelizacji i nauczaniu katechetycznym. Był współautorem pierwszego zintegrowanego programu przygotowania do sakramentu małżeństwa. Jest także przykładem życia osobistego opartego na wyrzeczeniu i  umiłowaniu ubóstwa. Każdy, kto zajmuje się duszpasterstwem
młodzieży, może znaleźć inspirację w życiu i pismach ks. Piotrowskiego.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Religijność a postawy moralne polskiej młodzieży. Refleksja psychologiczno‑pastoralna

Wszystkie badania wśród młodzieży wskazują na istniejący trend obniżenia się praktyk religijnych oraz pluralizacji światopoglądów, co prowadzi do indywidualizacji wartości. Często wybór norm postępowania nie opiera się już na religii, ale wiąże się z własnymi preferencjami i interesem. Wśród młodzieży polskiej można dostrzec wyraźny spadek praktyk religijnych. Z badań wynika, że od roku 1996 do 2013 zmniejszył się on prawie o 20 proc., zaś liczba respondentów deklarująca całkowity ich brak wzrosła o 7 proc. Wraz ze słabnącym zaangażowaniem religijnym pojawia się tendencja liberalnego podejścia do podstawowych zasad moralnych. Uwidacznia się on bardzo wyraźnie w braku respektowania zasad etyki seksualnej. Zdecydowana większość młodzieży popiera współżycie przed ślubem (84,4 proc.) i antykoncepcję (75,8 proc.). Widoczny jest też brak respektu wobec ludzkiego życia, co przejawia się w akceptacji aborcji i eutanazji. Przedstawione badania, pokazujące spadek zaangażowania religijnego i związanego z nim zliberalizowania postaw moralnych, nie muszą jednak stanowić stałego trendu. Jest on możliwy do odwrócenia. Szansę na to daje choćby rozwój nowych ruchów i wspólnot religijnych. Te ostatnie mogą przyczynić się do Nowej Ewangelizacji, która winna objąć także kształtowanie postaw moralnych, w oparciu o rozwój dojrzałego sumienia, pogłębienia życia duchowego i chrześcijańskiego sposobu myślenia.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Duch synowskiego posłuszeństwa

Ewangeliści Marek i Łukasz wyraźnie mówią o prowadzeniu Jezusa przez Ducha po chrzcie w Jordanie. To stwierdzenie nabiera szczególnego znaczenia w powiązaniu ze stwierdzeniem św. Pawła, iż „wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi” (Rz 8, 14). Zatem prowadzenie przez Ducha jest znakiem rozpoznawczym Bożego synostwa wiernych, jest bowiem znakiem podobieństwa do Jednorodzonego Syna. Młody Kościół doświadcza również prowadzenia Ducha w misji apostolskiej: Duch wskazuje głosicielom Ewangelii konkretne zadania lub nie pozwala udać się w zamierzonym kierunku. Jednak poza tymi szczególnymi przypadkami prowadzenia „przestrzennego” istnieje też – i jest powszechne dla wszystkich wiernych – wewnętrzne prowadzenie przez Ducha drogą wierności Bogu. Wiąże się ono nieraz ze zmaganiem z ludzką słabością, ale prowadzi do świętości i poznania Boga.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Śmierć dziecka i żałoba rodziców jako zagadnienie duszpasterskie

Artykuł koncentruje się wokół zagadnień związanych ze śmiercią dziecka i okresem żałoby rodziców. Oprócz literatury dotyczącej tego tematu autor wykorzystuje własne doświadczenie zdobyte podczas spotkań z osieroconymi rodzicami w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie Łagiewnikach. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej omówiono zagadnienie straty bliskiej osoby i jej wpływu na życie osobiste i rodzinne, w następnej zagadnienie żałoby, a ostatnia część związana jest z pomocą osobom doświadczonym śmiercią dziecka.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Doświadczenie męki Chrystusa jako paradygmat mistycznego doświadczenia Boga w nocy ciemnej

W  artykule została podjęta próba teologicznej interpretacji męki Chrystusa, rozumianej jako wydarzenie paradygmatyczne względem chrześcijańskiego doświadczenia nocy ciemnej. Owa teologiczna interpretacja, dla zachowania jak największego zakresu eksplikacyjnego z założenia, powinna być spójna teologicznie
wobec pokrewnych dziedzin teologicznych (teologii duchowości i  dogmatyki obejmującej trynitologię, chrystologię i antropologię). Ponadto ów model wyjaśniania podkreślić ma prymat oraz totalność działania Boga, skupiając się na pozytywnym odczytaniu misterium zarówno męki Chrystusa, jak i doświadczenia nocy ciemnej przez chrześcijanina.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kobieta, przyjmowanie i ofiarowanie daru osoby: Nowy feminizm i teologia ciała a społeczeństwo

Artykuł przedstawia i analizuje podstawową w nowym feminizmie kwestię ludzkiej relacyjności, która ukazywana jest wyraźnie przez kobiecość opartą na możliwości nawiązywania specyficznie głębokiej relacji z dzieckiem podczas okresu ciąży. Otwartość na przyjęcie nowej osoby – dziecka, w wyniku uprzedniej postawy miłosnej receptywności w relacji kobiety i mężczyzny, jest w teologicznym ujęciu Jana Pawła II istotną społecznie wskazówką głównego aspektu relacji międzyludzkich jako takich, czyli aspektu miłości wyrażonej przez akceptację wyrastającą z założenia o godności człowieka jako wartości niesprowadzalnej do wymiaru utylitarnego. Papieski personalizm propagowany przez nowe feministki (np. Michele M. Schumacher, Mary F. Rousseau, Mary Ann Glendon, Janne Haaland Matlary, Elizabeth Fox-Genovese, Marguerite Léna, Pia Francesca de Solenni, Helen M. Alvaré) łączy się w ich teoriach i praktycznych postulatach z realistyczną antropologią i teologią daru według Jana Pawła II (przedstawioną w jego teologii ciała, teologii małżeństwa i rodziny). Zgodnie z tym stanowiskiem osoba istnieje w relacjach wspólnotowych, danych i współtworzonych dzięki przyjmowaniu i dawaniu miłości osobowej; wolność osoby realizowana jest w relacjach i w przestrzeni prawdy o dobru, w tym dobru wspólnym; natura ludzka posiada wpisaną w siebie celowość. Wymienione założenia przeciwstawiają się w oczywisty sposób stanowisku relatywistycznemu i subiektywistyczno-indywidualistycznemu. Nowy feminizm jest zatem ciekawą alternatywą dla indywidualistycznie zorientowanych stanowisk nowożytnej filozofii społecznej; alternatywą, która wykazuje pewne podobieństwa do ujęcia komunitariańskiego (np. konkluzji Alasdaira MacIntyre’a), ale która zdaje się iść dużo dalej w kierunku sformułowania poglądu o społeczeństwie jako ufundowanym na ekstatyczności ludzkich relacji (Rozumienie „ekstazy” jako swoistego wyjścia z siebie i bytowania w drugim wzięte jest tu z pism Karola Wojtyły – Jana Pawła II, a rozwinięte i poddane analizie w teorii Grahama J. McAleera). Nowy feminizm zawiera zatem wiele starych filozoficznych treści, ale wzbogacone są one o współczesną wrażliwość i wprowadzane w nowym kontekście społecznym czasów późnej nowoczesności przez kobiety jako osoby świadome wagi relacyjności z powodu natury i specyficznego doświadczenia. Artykuł nawiązuje też w końcowej części do podobieństwa refleksji nowofeministycznej do myśli św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein) oraz stanowiska o. Józefa Kentenicha, założyciela Ruchu Szensztackiego.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
La visione paolina della spiritualità cristiana: quali prospettive per l’avvenire del cristianesimo?

Będąc próbą zwięzłej syntezy przebogatego materiału, artykuł stanowi zaproszenie do dalszych badań naukowych i ich zastosowania. Temat przedstawiono, odwołując się przede wszystkim do następujących punktów: duchowość Pawłowa i historia duchowości chrześcijańskiej; zasadnicze elementy duchowości chrześcijańskiej wg Corpus Paulinum; Bóg: misterium, o którym można, warto i trzeba myśleć i mówić; spotkanie chrześcijaństwa ze światem jako autoprezentacja i oferta udzielenia pomocy; koncepcja odnowienia i udzielenia pełni życia jako propozycja ukazania sensu istnienia we wzajemnym byciu dla siebie.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne