rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Bibliografia piśmiennictwa duchowieństwa diecezji ełckiej w latach 1992-2017 (ks. Stanisław Strękowski, ks. Dariusz Zalewski)

W artykule przestawiony został dorobek piśmienniczy dwóch kapłanów diecezji ełckiej: ks. Stanisława Strękowskiego oraz ks. Dariusza Zalewskiego. Obaj reprezentują dyscyplinę patrologii. Bibliografia zamieszczonych tu prac drukowanych została doprowadzona do roku 2017.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Środki dydaktyczne w edukacji religijnej uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

Jednym ze środowisk wychowania religijnego dzieci z niepełnosprawnością intelektualną jest szkoła oraz realizowana w niej katecheza. Jej głównym celem jest przede wszystkim przygotowanie tych uczniów do uczestnictwa w szeroko rozumianym życiu religijnym. Niniejszy artykuł został poświęcony środkom dydaktycznym stosowanym podczas lekcji religii wyżej wymienionych odbiorców, bowiem prawidłowo zastosowane wpływają na efektywność procesu edukacyjnego. W artykule zwrócono szczególną uwagę na ich rodzaje, rolę, znaczenie,  a także zasady ich wykorzystywania. Powinny być dostosowane do ich wieku, możliwości umysłowych, a także do treści jednostki katechetycznej i celów jakie nauczyciel zamierza osiągnąć.
         Niewątpliwie uczniowie z upośledzeniem umysłowym mają trudności z koncentracją, dlatego też wymagają nieustannego pobudzania zainteresowania różnorodnymi środkami dydaktycznymi. Słabo rozwinięta pamięć oraz wyobraźnia potrzebują wizualnych pomocy, a także różnorakich form zabawowych. Z kolei ich myślenie konkretno-obrazowe wyjaśnia potrzebę bliskiego kontaktu z poznawanym obiektem poprzez dotyk, czy obserwację. Warto jednak zaznaczyć, iż czynności nauczyciela oraz pomoce dydaktyczne winny być ze sobą zharmonizowane, aby ich wzajemne oddziaływanie mogło się przyczynić do osiągnięcia zamierzonych efektów.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
The Reflection on the history of childhood in the context of the idea of humanistic education

 
          
         Celem artykułu jest wyeksponowanie dziecka jako odrębnej kategorii w kontekście idei wychowania humanistycznego. Jest to bowiem zagadnienie niewystarczająco opracowane w literaturze przedmiotu.  Tymczasem z historycznych opracowań wynika, że początek systematycznej refleksji naukowej nad dzieckiem i dzieciństwem pojawił się dopiero w połowie XIX wieku.  W przeszłości świat dziecka stanowił uzupełnienie świata dorosłych. Dziecko było pozbawione własnych praw, nie posiadało swobody decydowania o istotnych obszarach życia (wykształcenie, zawód), przez długi okres pozostawało na samym dnie hierarchii społecznej.
         Stąd też w rzeczywistości  gwałtownej liberalizacji pozycji dziecka i przedmiotowego traktowania  przez dorosłych, aż do granic zawłaszczenia dzieciństwa, jest  pożądane odwołanie się do kategorii dzieciństwa postrzeganego z perspektywy idei wychowania humanistycznego. Wychowanie humanistyczne bowiem dba o obronę człowieka „przed taką ideologiczną organizacją życia, która mogłaby prowadzić do uśmiercenia i podeptania osoby ludzkiej”.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ogólne prawo do informacji związku zawodowego w świetle nowelizacji ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Celem artykułu jest omówienie nowelizacji ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r. w zakresie dotyczącym ogólnego prawa do informacji. Przed nowelizacją wskazane zagadnienie budziło licznie kontrowersje w doktrynie prawa pracy. W artykule w szczególności zwrócono uwagę na zakres ogólnego prawa do informacji, możliwość żądania w jego ramach informacji o wynagrodzeniu zindywidualizowanego pracownika oraz informacji będącej tajemnicą pracodawcy lub tajemnicą przedsiębiorstwa.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Wybrane zagadnienia z organizacji systemu ochrony ludności w Stanach Zjednoczonych Ameryki na rzecz budowania odporności społeczeństwa na zagrożenia

Suwerenne państwa świata różnie podchodzą do zagadnienia zapewniania ochrony ludności – generalnie stawiają sobie podobne cele w tym zakresie, lecz wykazują heterogeniczny apetyt na ryzyko, przyjmują różne rozwiązania organizacyjne czy też stosują odmienne środki na potrzeby ich realizacji. W ramach artykułu autor skupił się na wybranych zagadnieniach z problematyki organizacji systemu ochrony ludności – posługując się przykładem Stanów Zjednoczonych Ameryki. Kraj ten jest dalece rozwinięty m.in. pod kątem eksploatowania licznie utworzonych systemów bezpieczeństwa. W obranym obszarze badawczym zidentyfikowano tam szereg inicjatyw wykorzystywanych na rzecz budowania odporności społeczeństwa na zagrożenia. Dokonanie ich analizy może być wartościowe ze względu na późniejsze rozważenie zastosowania zbliżonego podejścia także w Rzeczypospolitej Polskiej, co wymaga jednak prowadzenia dalszych badań, w tym w ramach dedykowanych studiów wykonywalności.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Bibliografia piśmiennictwa duchowieństwa diecezji ełckiej w latach 1992-2017 (ks. Maciej Radosław Gilewski, ks. Marcin Maczan, ks. Roman Szewczyk, ks. Henryk Śmiarowski, ks. Mirosław Wachowski, ks. Romuald Zdanis)

W prezentowanym materiale przestawiony został dorobek piśmienniczy sześciu kapłanów diecezji ełckiej (Maciej Radosław Gilewski, Marcin Maczan, Roman Szewczyk, Henryk Śmiarowski, Mirosław Wachowski, Romuald Zdanis), reprezentujących dziedzinę prawa kanonicznego. Bibliografia dotyczy lat 1992-2017.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
OCHRONA PRAW TWÓRCÓW W ŚWIETLE USTAWY O PRAWIE AUTORSKIM Z 29 MARCA 1926 ROKU

STRESZCZENIE
         Celem poniższego artykułu jest przybliżenie polskiego systemu prawa dotyczącego ochrony praw autorskich w okresie międzywojennym i próba odpowiedzi na pytania: na jakim poziomie merytorycznym i konstrukcyjnym stały polskie regulacje?; czy odpowiadały one ówczesnym standardom międzynarodowym i czy wniosły do nich jakieś własne rozwiązania?
         Przez kilka lat po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. na terytorium państwa polskiego funkcjonowały aż 4 różne systemy prawa autorskiego: na ziemiach byłego zaboru niemieckiego obowiązywała ustawa z 19 czerwca 1901 r. o prawie autorskim do utworów literackich i muzycznych, ustawa z 19 czerwca 1901 r. o prawie wydawniczym oraz ustawa z 9 stycznia 1907 r. o prawie autorskim do utworów sztuk plastycznych i fotograficznych; na ziemiach byłego zaboru austriackiego to ustawa z 26 grudnia 1895 r. o prawie autorskim do utworów literatury, sztuki i fotografii; na ziemiach byłego zaboru rosyjskiego ustawa z 20 marca 1911 r. o prawie autorskim, a na terenie Spisza i Orawy - węgierska ustawa z 26 kwietnia 1884 r. o prawie autorskim. Te pozostałe po okresie zaborów systemy opierały się na różnych konstrukcjach prawnych, niekiedy bardzo odmiennie regulujących sprawy z zakresu ochrony praw twórców. Prace nad ujednoliceniem prawa autorskiego w Polsce trwały prawie siedem lat i zakończyły się w dniu 29 marca 1926 r. uchwaleniem przez Sejm Ustawy o prawie autorskim. Ustawa była bardzo nowoczesną, zarówno pod względem merytorycznym jak i konstrukcyjnym, regulacją, opartą nie tylko na rozwiązaniach zaczerpniętych z prawa obcego, ale i na własnych pomysłach. Jej głównymi zaletami były: bardzo szerokie, elastyczne i przejrzyste zdefiniowanie przedmiotu prawa autorskiego, obejmującego każdy, nawet najmniejszy przejaw czyjejś twórczości duchowej utrwalonej w jakiejkolwiek formie oraz dualistyczny model ochrony praw autorskich, przewidujący istnienie praw majątkowych i praw osobistych, chroniących odmienne rodzaje interesów. 
          
          

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Bezpieczeństwo kręgów pogranicza polsko-rosyjskiego. Spojrzenie społeczno=prawne

Artykuł jest próbą ukazania społeczno – prawnego kontekstu bezpieczeństwa kręgów pogranicza polsko – rosyjskiego. Autor zwraca uwagę na teoretyczne ujęcie kręgów społecznych. Rozpatruje owo bezpieczeństwo kręgów społecznych w środowisku lokalnym. Pokazuje relacje prawne kręgów społecznych na pograniczu polsko – rosyjskim i prawne uwarunkowania funkcjonowania pogranicza polsko – rosyjskiego. Ważnym ogniwem kontaktów na pograniczu polsko – rosyjskim stał się mały ruch graniczny. Kolejnym poruszanym zagadnieniem jest w materiale migracja a bezpieczeństwo społeczności pogranicza. Prezentowany materiał kończą rozważania na temat administracji publicznej, a bezpieczeństwa migrującej społeczności pogranicza polsko – rosyjskiego.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Bibliografia piśmiennictwa duchowieństwa diecezji ełckiej w latach 1992-2017 (ks. Marian Szczęsny)

W artykule przestawiony został dorobek piśmienniczy jednego z kapłanów diecezji ełckiej, tj. ks. Mariana Szczęsnego (1942-2006), reprezentującego katolicką naukę społeczną.

Czasopismo: Civitas et Lex
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Jak badać kondycję kapitału społecznego – doświadczenia i postulaty badawcze na przykładzie Rzeszowskiej Diagnozy Społecznej

Zainteresowanie socjologów kapitałem społecznym wiąże się przede wszystkim
z poszukiwaniem czynników umożliwiających i ułatwiających rozwiązywanie problemów
grup społecznych, społeczności lokalnych i całych społeczeństw. Pojęcie kapitału społecznego
jest definiowane w bardzo różny sposób, przez co nie jest ono jednoznaczne. Lista elementów
składających się na kapitał społeczny jest dość długa, a do najważniejszych zalicza się zazwyczaj:
różnorodne połączenia międzyludzkie, zaufanie, chęć porozumienia, zespół wspólnych
wartości i zachowań oraz sieci społeczne warunkujące wspólne działania. Kapitałem społecznym
jest wszystko, co warunkuje zbiorowe działanie dla dobra wspólnego w każdej dziedzinie:
gospodarce, kulturze, polityce. Diagnoza i określenie poziomu kapitału społecznego na
poziomie mezzo, a za taki możemy uznać miasto, umożliwia wskazanie zasobów, które mogą
oddziaływać na ważne z punktu widzenia rozwoju miasta obszary. Wyniki podjętych badań
empirycznych dowodzą, że kapitał społeczny jest zasobem, który przynosi jednostkom oraz
społecznościom lokalnym konkretne korzyści. Istotną zaletą stosowania w badaniach miejskich
kategorii kapitału społecznego jest możliwość jego wykorzystania do projektowania
polityki miejskiej odpowiadającej w większym stopniu realnym potrzebom mieszkańców.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Polityka niespójności – brytyjskie plany militarno- -polityczne względem Bliskiego Wschodu w 1956 r.

Kryzys sueski był bez wątpienia głównym elementem egipskiego sprzeciwu wobec kontynuacji
brytyjskiej obecności i zachodnich wpływów nie tylko w Egipcie, ale w całym świecie
arabskim. Chociaż z pozoru destabilizacja ta miała charakter lokalny i – jak pokazała
historia – była jednym z wielu konfliktów izraelsko-arabski, to w rzeczywistości odsłaniała
znacznie głębsze podłoże i dalekosiężne skutki. Była najczytelniejszym dowodem schyłku
imperialnych potęg, takich jak Wielka Brytania i Francja, co dało sposobność do olbrzymich
transformacji, które miały ustanowić zupełnie nowy ład w postkolonialnym świecie. Jednym
z elementów transformacyjnych była rosnąca narodowa świadomość, która szybko doprowadziła
do przejmowania władzy w koloniach, co ułatwiała niespójna i w znacznej mierze chaotyczna
polityka Wielkiej Brytanii. Konflikt z Egiptem nie tylko wzmagał antyzachodnie
nastroje wśród Arabów, ale również niepokoił mających sprzeczne z Londynem interesy
Amerykanów. Wiązało się to z polityką hamowania ekspansji komunizmu, która w tym wypadku
oznaczała bliższe współdziałanie administracji prezydenta Harry’ego Trumana z Wielką
Brytanią w ramach Trójstronnej Deklaracji, jak również Dowództwa Bliskiego Wschodu
(Middle East Command – MEC), co tylko częściowo dla Brytyjczyków było priorytetem.
Problemem pozostawała skomplikowana sieć powiązań i zależności pozostałych państw
arabskich i ich wrogi stosunek do wymuszonego sytuacją alianta Wielkiej Brytanii, jakim był
Izrael. Suma tych wszystkich czynników w połączeniu z kwestią potencjalnego ataku brytyjskiego
na Izrael – stanowiący zagrożenie dla Jordanii, którą Londyn postrzegał jako swoją
strefę wpływów – stanowi treść niniejszego opracowania. Wywołana wielowątkowymi
i nieskoordynowanymi – w zasadzie – działaniami Wielkiej Brytanii zmiana układu sił po
konflikcie sueskim 1956 r. stanowiła już zjawisko o zasięgu makroregionalnym. Wywołany
tym proces konsolidacji antybrytyjskiej opozycji i wzrostu nastrojów antykolonialnych zaczął
dawać o sobie znać nawet na obszarach tych państw bliskowschodnich, w których nadal
władzę sprawowały jeszcze mniej lub bardziej zależne od Londynu ekipy rządzące.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Od napojów energetyzujących do narkotyków. Nowe wyzwania polityki prewencyjnej

Zaprezentowane dane pochodzą z badań empirycznych zrealizowanych wśród młodzieży
województwa podkarpackiego. Głównym celem pomiaru było oszacowanie skali używania
środków psychoaktywnych w tej grupie oraz ustalenie czynników sprzyjających inicjacjom
narkotykowym. Badanie przeprowadzono wśród uczniów szkół średnich (19 miejscowości;
27 szkół). Zastosowano warstwowo-losowy dobór próby. Do gromadzenia danych użyto
autorskiego kwestionariusza ankiety. Zebrano dane od 2273 uczniów. Spożywanie napojów
energetyzujących wskazało 63% badanych, alkoholu – 65%, palenie tytoniu – 23%, a używanie
narkotyków – 31%. Statystyczne opracowanie zebranego materiału pozwoliło na identyfikację
związków między spożywaniem napojów energetyzujących a paleniem tytoniu, spożywaniem
alkoholu i zażywaniem narkotyków. Uzyskane wyniki korespondują z założeniami
teorii bramy Denise Kandel, przy czym należy zaznaczyć, że autorzy tej koncepcji nie badali
związków między korzystaniem z napojów energetyzujących a sięganiem po narkotyki.
Z uwagi na wielkość próby badanie to można określić jako pionierskie. Jego wyniki sugerują
potrzebę realizacji dalszych badań określających wpływ konsumpcji napojów energetyzujących
na używanie innych środków psychoaktywnych. Istotne wydaje się również wprowadzenie
adekwatnych oddziaływań prewencyjnych zarówno wśród młodzieży, jak i rodziców
przyzwalających na niekontrolowane spożycie takich napojów.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Teoria i praktyka badań nad pomocą rozwojową w Niemczech

Niemcy należą obecnie do największych dawców oficjalnej pomocy rozwojowej. Początki niemieckiej współpracy rozwojowej sięgają końca lat 50. W 1961 r. powstało Federalne Ministerstwo Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (BMZ), w ślad za tym w 1964 r. utworzono Niemiecki Instytut Polityki Rozwojowej. 
W ciągu kolejnych 55 lat polityka rozwojowa RFN przechodziła liczne fazy, kierując się zróżnicowanymi interesami i zasadami. Co więcej, zwiększeniu skuteczności niemieckich wysiłków rozwojowych na rzecz państw rozwijających się zarówno w przeszłości jak i obecnie służy współpraca rządu federalnego ze światem nauki. Jej przykładem jest między innymi specjalna jednostka badawcza Sonderforschungsbereich 700, finansowana ze środków Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG). Do jej zadań należy wypracowanie koncepcyjnych podstaw niemieckiej polityki zagranicznej wobec krajów niestabilnych, głównie w zakresie wspierania rządów prawa, demokracji i reformy sektora bezpieczeństwa. A także współfinansowane przez BMZ projekty badawcze Niemieckiego Instytutu Polityki Rozwojowej (Deutsches Institut für Entwicklungspolitik, DIE). W pierwszej części artykułu zarysowano teoretyczne aspekty badań nad pomocą rozwojową w Niemczech oraz scharakteryzowano główne ośrodki badawcze zaangażowane w tę sferę niemieckiej aktywności: Deutsches Institut für Entwicklungspolitik (DIE, Bonn, Zentrum für Entwicklungsforschung (ZEF, Bonn), das German Institute of Global and Area Studies (GIGA, Hamburg) oraz Institut für Entwicklung und Frieden (INEF, Duisburg). W drugiej części przedstawiono przykłady odpowiedzi świata nauki na presję poszukiwania rozwiązań w obszarze współpracy rozwojowej wobec rosnących wyzwań międzynarodowych.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Problem suwerenności Polski w okresie przemian Polskiego Października i kampanii przed wyborami do Sejmu PRL w 1957 roku

Celem artykułu jest wskazanie wpływu przemian polskiego października na
dyskusje i spory wokół suwerenności PRL. Wyniesiona do władzy na fali politycznej
odwilży ekipa na czele z Władysławem Gomułką zdawała sobie sprawę z konsekwencji
przynależności Polski do radzieckiego imperium. Dla nowego przywódcy
PRL zwiększenie suwerenności kraju było tożsame z poszerzeniem autonomii polskich
komunistów w ramach tzw. wspólnoty socjalistycznej, zgodnie z jej uwarunkowaniami
ideologicznymi, a także bez szkody dla dominującej pozycji Kremla.
W takim duchu należało rozumieć polityczne posunięcia Gomułki dotyczące sprawy
Węgier oraz negocjacje, jakie strona polska prowadziła ze Związkiem Radzieckim
na temat problemów gospodarczych, kwestii stacjonowania wojsk radzieckich
w Polsce oraz repatriacji Polaków z ZSRR. W wyniku tych rozmów uregulowano na
bardziej sformalizowanych i prawnych zasadach stosunki ze wschodnim sąsiadem,
co w oczach znacznej części społeczeństwa stanowiło zwiększenie marginesu niezależności
PRL od Kremla. Zdawano sobie powszechnie sprawę, że w ówczesnych
warunkach nie można było uzyskać więcej. Mimo to kwestia suwerenności PRL była
obecna podczas kampanii przed wyborami do Sejmu w styczniu 1957 r. Wielu kandydatów
na posłów, w tym członków partii, podnosiło podczas spotkań z wyborcami
problem uzależnienia Polski od wschodniego sąsiada, a także poruszało temat rewizji
granic wschodnich oraz niekorzystnej dla PRL wymiany handlowej z ZSRR.
Nastroje antyradzieckie, co szczególnie niepokoiło władze, dawały o sobie znać
również w wojsku.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Spór o lustrację dziennikarzy w Polsce w okresie IV Rzeczpospolitej

Artykuł dotyczy sporu o powszechną lustrację dziennikarzy, która miała być wprowadzona
na podstawie rozwiązań prawnych z okresu tzw. IV Rzeczpospolitej, projektu
politycznego realizowanego w Polsce w latach 2005–2007. W tekście skoncentrowano
się na sporze środowiska dziennikarskiego o lustrację dziennikarzy regulowaną ustawą,
która weszła w życie w 2007 r. Ostatecznie przepis o lustracji dziennikarzy został uznany
przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją. Artykuł jest częścią projektu
badawczego dotyczącego relacji IV Rzeczpospolitej z mediami w latach 2005–2007.
Autor bada różne aspekty tych relacji. Są to zarówno badania prasoznawcze wybranych
tytułów prasowych w odniesieniu do konkretnych wydarzeń politycznych z lat 2005–
2007, jak i analizy problemowe dotyczące niektórych aspektów związanych z funkcjonowaniem
mediów.
Przeprowadzenie i poszerzenie zakresu lustracji było jednym z postulatów pr ogramowych
IV Rzeczpospolitej, miało służyć oczyszczeniu państwa z naleciałości
PRL. Propozycja powszechnej lustracji dziennikar zy wywołała jednak ostry spór
w środowisku dziennikarskim w Polsce. Przeciwnicy zapisów lustracyjnych argumentowali,
że mogą one godzić w konstytucyjne zapisy dotyczące wolności słowa.
Podnoszono także, że to sami dziennikarze, a nie władze państwowe mają dbać
o wiarygodność zawodu dziennikarskiego. Kilku znanych dziennikarzy zapowiedziało,
że mimo zapisów ustawowych nie podda się lustracji. W środowisku dziennikarskim
byli jednak krytycy takiej postawy. Uważali oni, że podstawą pracy
dziennikarza jest wiarygodność, która daje mandat do występowania w imieniu
opinii publicznej. Ich zdaniem bojkot składania oświadczeń lustracyjnych wystawiał
na szwank wiarygodność dziennikarską.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Sprawa bombardowania KL Auschwitz w świetle wybranych opracowań

Pośród wielu zagadnień dotyczących złożonej historii KL Auschwitz stale powraca pytanie, dlaczego rządy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii odrzuciły apele żydowskich organizacji z całego świata oraz polskiego rządu w Londynie o zbombardowanie komór gazowych, krematoriów oraz szlaków kolejowych wiodących do obozu koncentracyjnego. Kwestie te zyskały wymiar nie tylko historyczny, ale również moralny, symbolizujący reakcję aliantów na tragiczną sytuację Żydów podczas II wojny światowej. Dyskusja nad możliwością i efektywnością przeprowadzenia takiego nalotu toczy się przede wszystkim w środowisku angielskich i amerykańskich badaczy. Za sprawą dwóch z nich – Martina Gilberta i Davida S. Wymana kwestia dotycząca bombardowania KL Auschwitz przestała być traktowana jako zagadnienie z kręgu historii alternatywnej i na stałe zagościła w historiografii dotyczącej Holokaustu. W artykule scharakteryzowano wybrane publikacje i konkluzje czołowych znawców tematu (w tym Martina Gilberta, Davida S. Wymana) i zestawiono je z opiniami i argumentacją innych publicystów. Ich badania koncentrowały się przede wszystkim na określeniu zakresu wiedzy aliantów na temat eksterminacyjnej polityki nazistów, możliwości technicznych przeprowadzenia operacji bombardowania śmiercionośnych instalacji KL Auschwitz, efektywności oraz potencjalnych skutków takiego nalotu.  Zaprezentowana w artykule kompilacja wyników badań historyków i publicystów izraelskich i anglosaskich pokazała, że sprawa zbombardowania KL Auschwitz budzi nadal wiele emocji i sporów, rzadko prowadząc do konsensusu.

Czasopismo: UR Journal of Humanities and Social Sciences
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, filozofia, historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne