rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
SMART CONTROL, czyli projektowanie wobec problemu nadużywania smartfonów przez uczniów

Artykuł porusza temat nadużywania telefonów komórkowych przez uczniów w szkole oraz przedstawia autorski projekt z obszaru designu uważnego (zamiennie stosowanego w artykule z wyrażeniem Mindful Desing) będący odpowiedzią na ten wątek. Autorki zgodnie z ideą projektowania empatycznego pochylają się nad trudnościami i potrzebami uczniów oraz nauczycieli w celu trafnego zidentyfikowania sedna problemu. Mierzą się z pytaniami wynikającymi z obranej drogi projektowej, naznaczonej empatią, które towarzyszyły im w trakcie kilkumiesięcznych prac. Czy uczniowie dostrzegają problem nadużywania smartfonów w szkole? Czy i w jakim stopniu wątek dotyka również nauczycieli? Jakie towarzyszą im emocje? Czy kontrola zewnętrzna skutecznie przeciwdziała problemowi? Jakie metody i rozwiązania projektowe mogą mieć zastosowanie w efektywnej edukacji medialnej? Projektantki dokonują analizy krytycznej zarówno nietrafionych narzędzi i metod wykorzystywanych w istniejących rozwiązaniach, jak i dobrych praktyk, bazując na rzetelnych badaniach, raportach i projektach edukacyjnych. Łączą wiedzę z obszaru współczesnej edukacji, psychologii i projektowania wykorzystującego nowe technologie. Starają się wskazać optymalną drogę do zwalczenia destrukcyjnych nawyków uczniów z obszaru mediów cyfrowych, prezentując rozwiązanie z zakresu designu uważnego opracowane w oparciu o współczesne badania i przesłanki z zakresu edukacji.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Pewne miejsce w internecie. Reddit Place

Analiza zjawiska-miejsca, jakim było The Place, z punktu widzenia performance’u kulturowego, technologicznego i organizacyjnego w rozumieniu McKenziego, a także zwrócenie uwagi na to, że zjawisko to było odbiciem i niezamierzoną symulacją naszych dążeń w świecie fizycznym (niewirtualnym). Przechodząc przez cykl życia: narodzin, wzrostu i śmierci, pozostaje cyfrowym zapisem symbolizującym władzę, wojnę, kreację i destrukcję.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ofiara eucharystyczna w życiu Kościoła

Najświętsza Eucharystia, w której sam Chrystus Pan jest obecny, ofiarowuje się i jest spożywany, daje prawdziwe życie i wzrost założonemu przez Niego Kościołowi. Sakrament Eucharystii w jego wymiarze ofiarniczym uobecnia jedyną ofiarę Chrystusa Zbawiciela, która dokonała się w Misterium Paschalnym. Kościół jako Mistyczne Ciało Chrystusa w każdej celebracji eucharystycznej sprawowanej we wspólnocie wiernych buduje duchową więź określaną jako communio. Ofiara eucharystyczna staje się dla wiernych w ich codziennym życiu ofiarą Mszy Świętej.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wymiar wspólnotowy życia zakonnego

Życie wspólnotowe obok praktyki rad ewangelicznych na wzór Jezusa Chrystusa należy do zasadniczych elementów życia zakonnego. Artykuł omawia źródła teologiczne wspólnoty zakonnej, ukazując jej podstawy biblijne oraz inspirację, jaką czerpie z wewnętrznego życia Trójcy Przenajświętszej. W drugiej części zostają przedstawione niektóre praktyczne i współczesne elementy wymiaru wspólnotowego.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Geneza i przygotowania do nowego Synodu Biskupów poświęconego synodalności

Papież Franciszek zwrócił Kościół w kierunku nadania mu charakteru synodalnego, dlatego też kolejny synod biskupów zajmuje się już zagadnieniem synodalności i ma szukać jej właściwego kształtu. Ważne jest, aby dobrze znać genezę tego zagadnienia, gdyż tylko w ten sposób będzie można je właściwie podjąć i ukierunkować w służbie misji zbawczej, którą Kościół pełni. W nauczaniu papieża Franciszka znajdujemy jasno określone pryncypia, na których można budować poprawnie rozumianą synodalność i włączać ją w życie Kościoła na różnych poziomach jego funkcjonowania. Stanowią one właściwe przygotowanie do obecnego synodu biskupów oraz prawidłowe ukierunkowanie jego procesu i podejmowanych konkretnie prac.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Synodalność i prymat jako wyzwanie w ekumenicznym dialogu katolicko-prawosławnym

W ostatnich dziesięcioleciach w dialogach ekumenicznych coraz częściej pojawia się temat relacji pomiędzy prymatem a synodalnością. Dotyczy to przede wszystkim oficjalnego dialogu katolicko-prawosławnego, który od pierwszego dokumentu, przyjętego w Monachium w 1982 roku, aż po ostatnie dokumenty z Rawenny (2007 rok) i Chieti (2016 rok) podejmuje kwestie dotyczące prymatu i synodalności w kontekście eklezjologii eucharystycznej. Ważnym dokumentem dotyczącym tych samych treści jest studium Grupy Roboczej św. Ireneusza opublikowane w 2018 roku. Celem artykułu Synodalność i prymat jako wyzwanie w ekumenicznym dialogu katolicko-prawosławnym jest ukazanie rozwoju myśli synodalnej i prymacjalnej w pracach Międzynarodowej Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego między Kościołem Rzymskokatolickim a Kościołem Prawosławnym oraz oceny stanu synodalności w Kościołach prawosławnych z punktu widzenia teologii wschodniej, jak również prezentacja dokumentu opracowanego przez Grupę Roboczą św. Ireneusza, który ma ambicję wnieść swój wkład w oficjalny dialog katolicko-prawosławny. Zauważalny impas w dialogu wynika – zdaniem autora artykułu – w dużej mierze z eklezjologii sprowadzającej Kościół do poziomu lokalnego, etnofiletyzmu prawosławnego, rywalizacji o pierwszeństwo w świecie prawosławnym pomiędzy patriarchatami moskiewskim i konstantynopolitańskim oraz negowania, również przez wielu teologów katolickich, prawomocności rozwoju prymatu biskupa Rzymu w pierwszym, a zwłaszcza w drugim tysiącleciu.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Projektowanie dla dzieci w ujęciu problematyki produktów medycznych. Refleksje na podstawie tego specjalistycznego obszaru w odniesieniu do wyzwań projektowych przyszłości

Artykuł porusza aspekt współczesnych kierunków projektowania produktów dla dzieci, a w szczególności wzornictwa sprzętów do rehabilitacji, jak również z obszaru medycyny dla najmłodszych użytkowników. Omówione zostały wybrane przykłady i niektóre elementy tej rozległej problematyki. Celem opracowania jest refleksja nad wpływem designu na samopoczucie małych pacjentów w obliczu konieczności kontaktu ze środowiskiem medycznym. Tłem projektowania tego typu rozwiązań jest ogólna problematyka projektowania wyrobów dla dzieci. Wątki te osadzone są w kontekście współczesnego wzornictwa i długoterminowego oddziaływania rozwiązań projektowych na człowieka, co stanowi treść rozważań końcowych autorki tekstu.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Duma i pożądanie – badanie emocji w ocenie produktów przez użytkowników z wykorzystaniem zaadaptowanej wersji narzędzia badawczego PrEmo

Wzornictwo jest dziedziną o dwoistej naturze, obejmującą zarówno aspekty techniczne produktów, jak i estetyczne. Współcześnie, przy szerokim zakresie zadań podejmowanych przez projektantów, estetykę produktów trafniej jest interpretować jako doświadczenie estetyczne, które jest ściśle związane z emocjami generowanymi przez artefakty, a także ich wizerunki w reklamie, marketingu czy kulturze. Możliwość badania emocji wzbudzanych przez produkty może być użyteczna dla przedstawicieli wielu dziedzin, również dla projektantów.
Niniejszy artykuł prezentuje badanie empiryczne emocji, jakie wzbudza wygląd produktów z wykorzystaniem zaadaptowanej wersji narzędzia o nazwie PrEmo, przeprowadzone podczas kursu magisterskiego dla studentów wzornictwa w Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. Tekst składa się z dwóch części – wstępu stanowiącego przegląd literatury oraz raportu z badania empirycznego.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Wykorzystanie współczynników akustycznych do analizy krajobrazu dźwiękowego

Praca ma na celu zbadanie, czy współcześnie wykorzystywane wskaźniki akustyczne mogą mieć zastosowanie w monitorowaniu krajobrazu dźwiękowego ze szczególnym zwróceniem uwagi na ochronę enklaw ciszy występujących w środowisku urbanistycznym. Badanymi współczynnikami były: ACI – wskaźnik złożoności akustycznej, NDSI – wskaźnik znormalizowanej różnicy w krajobrazie dźwiękowym, BI – wskaźnik bioakustyczny, ADI – wskaźnik różnorodności akustycznej, AEI – wskaźnik równomierności akustycznej. W ramach pracy została utworzona baza 90 nagrań dźwiękowych, która została subiektywnie podzielona na trzy grupy: miejsca spokojne, miejsca rozrywki oraz miejsca, w których panuje hałas. Na tym etapie wykazano, że najczęściej rozróżnione zostały nagrania z miejsc spokojnych i miejsc rozrywki. W przypadku współczynnika BI nie udało się rozróżnić żadnej grupy.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Trzy przestrzenie wyobrażone inspirowane krajobrazem. Z cyklu Odnalezione w krajobrazie

Artykuł stanowi kontynuację serii prezentującej efekty badań naukowo-artystycznych dotyczących odczytywania przestrzeni dostrzeżonych w naturze. Teoretyczne rozważania przedstawione w poprzednich numerach zostały przeniesione na działania twórcze – projekty architektury wnętrz wcielające zasady biofilii, które powstały w wyniku zastosowania trzech metod intertekstualnej interpretacji natury: naśladowania formy (nawiązania do wyglądu zewnętrznego), naśladowania zasady działania oraz zaprzeczenia (jednoczesnego nawiązania i podważenia cech immanentnych obiektowi inspiracji). Zaprezentowana została droga projektowa uwzględniająca różne środki artystyczne. Przestrzenie odnalezione w krajobrazie stanowią instalacje, które mogą stać się podstawą projektu architektury wnętrza mieszkalnego, jak również użytkowego.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ramy miejsc

Mur, ściana, ogrodzenie – elementy będące pomiędzy wnętrzem i zewnętrzem, często postrzegane na planach jako liniowe elementy o sile ochrony, są jednak strefami zwieńczającymi i obramowującymi dzieło, jakim jest zaprojektowana przestrzeń. Odpowiednio zaprojektowane, o namacalnej miąższości, mogą rozwarstwiać się i stawać same w sobie przestrzenią wnęk, nisz, zagłębień, a nawet korytarzy i przejść. Solidne, grube i ciężkie lub też wręcz przeciwnie – lekkie, ażurowe, wypełnione powietrzem ujmują w ramy wnętrza budynków i miejską przestrzeń. Działają dwukierunkowo, choć przynależą do jednego obiektu. Mówią jednocześnie o wewnętrzności i zewnętrzności obiektu architektonicznego. Na planie i w wielkiej skali odbierane jako granice, bariery, po bliższym przyjrzeniu się i zrozumieniu – mogą stać się miękkimi obrzeżami stanowiącymi obszycie delikatnej materii budynku lub fragmentu miasta. Artykuł podejmuje temat krawędzi i skrajów w kontekście architektury budynków i miasta, zagadnień ram fragmentów miejskiej przestrzeni. Zarówno w odniesieniu do budynków, jak i rejonów miasta wydają się istotnymi elementami przestrzennymi, a często traktowane są niedostatecznie uważnie. W artykule rozpatrzono kilka przykładów miejskich ram, by zilustrować ich rolę w kreowaniu miejsc.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Mikroprzestrzenie. Tajemnicze ogrody ROD

Artykuł jest formą krótkiego spaceru po działkach ROD. Opisuje fenomen funkcjonowania ogrodu działkowego, traktuje go jako specyficzną odmianę przestrzeni intymnej, jednej z bliższych człowiekowi, miejsce zaspokajania jego różnych potrzeb. Za jedną z tych potrzeb artykuł przyjmuje ludzką chęć tworzenia, budowania, anektowania przestrzeni według własnych reguł i zasad. Ogród działkowy jako miejsce znajdujące się poza oficjalną strefą miasta, z dala od normalnego codziennego życia, stwarza możliwość kreowania przez jego użytkownika nowej własnej rzeczywistości przestrzennej, nieograniczonej żadnymi barierami. Brama ROD staje się miejscem „przejścia” do innej rzeczywistości, pozwala zapomnieć o codziennych problemach i przenieść się w inny, oswojony wymiar.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Peregrynacje… Określanie przestrzeni (własnej)*

Podjęta problematyka dotyczy rozważań nad tym, czy nadal istnieje potrzeba semantycznego odznaczania przestrzeni, obiektów i miejsc. Czy na pewno forma i materia muszą być wypełnione treściami, zawierać komunikaty w warstwie znaczeniowej? W świetle rozpatrywanej kształtowanej architektonicznej przestrzeni szans nakładamy wyobrażenia, interpretacje bez roszczeń do bycia jedynie słusznymi. W konfrontacji i dialogu wytracają się raz jedne, innym razem drugie właściwości przestrzeni, obiektów i miejsc, bo te pozostają zależne od czasu, także tego, w jakim znajduje się dany odbiorca.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Rola witaminy D w rozwoju oraz przebiegu zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 i w innych chorobach wirusowych

Witamina D jest rozpuszczalnym w tłuszczach prohormonem. Wykazuje wielokierunkowe działanie, wpływając m.in. na procesy mineralizacji kości. Bierze również udział w modulacji układu immunologicznego. Z uwagi na wskazane właściwości prowadzone są badania dotyczące wpływu witaminy D na rozwój zakażenia SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2). Postulowanym mechanizmem działania witaminy D w zakażeniu koronawirusem jest oddziaływanie na równowagę ACE2/ACE (angiotensin converting enzyme) oraz hamowanie burzy cytokin. Badania wskazują, że niskie poziomy 25(OH)D w surowicy mogą zwiększać zachorowalność. Wyniki badań wpływu hipowita-minozy na ciężkość przebiegu COVID-19 (coronavirus disease 19) oraz śmiertelność z powodu tej choroby są niejednoznaczne. Witamina D odgrywa również rolę w zakażeniach innymi wirusami, na przykład wirusem grypy. W celu jednoznacznego określenia funkcji witaminy D w infekcji koronawirusem potrzebne są dalsze randomizowane badania.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Przewodniki tatrzańskie Walerego Eljasza-Radzikowskiego w oczach dziennikarzy epoki oraz współczesnych humanistów

W artykule podjęto próbę ukazania recepcji publikacji Illustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic Walerego Eljasza-Radzikowskiego, którą wydawano sześciokrotnie w latach 1870–1900. Poszczególne edycje dzieła zajmują wysoką pozycję w literaturze przewodnikowej i należą zarazem do ciekawszych wydawnictw polskich drugiej połowy XIX wieku i początku XX stulecia. Do analizy wykorzystano wypowiedzi pochodzące z ówczesnej prasy stołecznej, lwowskiej, petersburskiej i drezdeńskiej, a także źródła archiwalne przechowywane w Ośrodku Dokumentacji Tatrzańskiej im. Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego Tatrzańskiego Parku Narodowego, Bibliotece Jagiellońskiej oraz Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Wśród recenzentów i opiniodawców znaleźli się uznani dziennikarze okresu zaborów i Drugiej Rzeczypospolitej, w tym wybitni tatrolodzy, oraz współcześni historycy, literaturoznawcy, muzealnicy, etnografowie, krajoznawcy i bibliofile. Wypowiedzi odnoszące się do przewodnika i jego poszczególnych wydań poszerzono o te należące do samego Walerego Eljasza-Radzikowskiego, co pozwoliło dać pełniejszy obraz zarówno samej publikacji, jak i pracy nad nią.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Gazeta Literacka” jako przykład efemerydy literackiej okresu autonomii galicyjskiej

Celem artykułu jest przedstawienie „Gazety Literackiej. Najtańszego pisma w Galicji”, efemerydy lwowskiej ukazującej się w 1871 roku, w szerszym kontekście ruchu wydawniczego Lwowa okresu autonomii galicyjskiej oraz omówienie jego struktury tematycznej i rodzajowej. Zaprezentowane zostały również wyniki analizy szaty graficznej oraz ilustracji obecnych w „Gazecie Literackiej”. Materiałem badawczym było 9 kolejnych numerów czasopisma udostępnionych w formie zdigitalizowanej w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej. Opracowanie uzupełniają notki biograficzne osób publikujących w gazecie. „Gazeta Literacka” stanowi interesujące źródło do studiów nad historią prasy ukazującej się we Lwowie w XIX wieku, zwłaszcza z punktu widzenia wzajemnego oddziaływania i uzupełniania się treści polityczno-społecznych i kulturalno-literackich opublikowanych na łamach ogólnodostępnej prasy.

Czasopismo: Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Tożsamość dziecka jako ideologiczny konstrukt powinnościowy. Dylemat i wyzwanie edukacyjne

Cel. Artykuł ma na celu uświadomić znaczenie i wagę zakresu tożsamości indywidualnie kształtowanej w złożonym procesie kształtowania się wielozakresowej i wielowymiarowej tożsamości dziecka.
Materiały i metody. Przegląd i analiza literatury przedmiotu.
Wyniki i wnioski. W tekście przedstawiono i wskazano na znaczenie poczucia wolności, podmiotowości, twórczości, na potrzebę wyzwalania aktywności, świadomości i czujności dziecka, a także potrzebę prowadzenia ustawicznej mediacji i dialogu przez zakres tożsamości indywidualnie kształtowanej z zakresem dziedziczonym w rodzinie i społecznie warunkowanym poza rodziną. Przedstawiono i poddano analizie liczne przykłady
kształtowania się tożsamości dziecka jako ideologicznego konstruktu powinnościowego w kontekście wartości rodzinnych, oczekiwań i norm instytucjonalnych, podkreślając szczególnie problem potrzeb i aspiracji indywidualnych. Zwrócono uwagę na efekt mediacji i dialogowania między zakresami tożsamości i z tym związane dylematy i wyzwania edukacyjne, potrzebę wspierania potencjału tożsamościowego dziecka, wdrażania do refleksyjności i wyzwalania myślenia pytajnego.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Dekoracja malarska kościoła w Rodowie jako przykład nowych źródeł ikonografii sztuki luterańskiej w Prusach Książęcych

Artykuł przedstawia artystyczny program dekoracji malarskich w XVIII-wiecznym kościele w Rodowie jako przykład nowych źródeł ikonograficznych sztuki protestanckiej w Prusach Książęcych. W tekście zaprezentowane zostały dzieje wsi, rodziny właścicieli i kolatorów kościoła oraz historia kościoła w Rodowie. Artykuł prezentuje dekoracje emblematyczne ławek oparte na projektach tapiserii oraz omawia cztery owalne malowidła znajdujące się w zachodniej części kościoła. Autor sugeruje, że są one przykładem wpływów pietyzmu na sztukę protestancką w Prusach Książęcych. Zidentyfikowane w Rodowie emblemy oparte są o dzieła Quatre elemens i Quatre saisons rytowane przez Sébastien Le Clerc. Nieznany malarz do wykonania dekoracji w Rodowie użył pierwszych niemieckich wydań dzieł, które ukazały się w Augsburgu w 1687 i 1690 roku u Jacoba Koppmayera dla Johanna Ulricha Kraussa. Dekoracje kościoła w Rodowie są idealizującym obrazem porządku społecznego w Prusach Książęcych? Unikalny zespół malowideł można traktować jako wizualizację relacji pomiędzy duchowieństwem, wieśniakami oraz przede wszystkim luterańskim właścicielem wsi. W Prusach Książęcych, tylko w Rodowie lokalna arystokracja stworzyła tak silny przekaz społeczny. Malowidła emblematyczne na przedpiersiach ławek oraz cztery obrazy w nawie mogą być rodzajem komunikatu skierowanego przez właścicieli Rodowa do poddanych chłopów o konieczności respektowania hierarchii społecznej, której przewodzić może tylko szlachta. Malowidła w nawie informują nie tylko o wartości i sile bezpośredniej modlitwy, ale również o pożądanej przez Boga strukturze społeczeństwa pruskiego. Dla pastorów z kolei malowidła te mogły być wskazówką co do treści głoszonych w Rodowie kazań. Podsumowując malowidła z tego kościoła demonstrują relacje pomiędzy luterańskim właścicielem wsi, jego poddanymi a pastorem. Ostatni rozdział omawia źródła tradycyjnej i nowej ikonografii w kościołach ewangelickich Prus Książęcych. Początkowo większość kompozycji obrazów w Prusach Książęcych oparta była na biblijnych ilustracjach takich malarzy jak Lucas Cranach (Koenigsberg), Albrecht Dürer (Rychnowo), Matthäus Merian (Dąbrówno) albo na grafikach rodziny Sadelerów, Hendricka Goltziusa, Maertena de Vos albo Crispijna van de Passe (starsze malowidła w Rodowie). W XVII i na początku XVIII wieku dekoracje oparto o Pia Desideria jezuity Hermanna Hugo (Stare Miasto pod Dzierzgoniem) albo na dziele Otto van Veeniusa Amori divini emblemata (Pasłęk). Dekoracje kościoła w Rodowie są przykładem wpływów kultury francuskiej w Prusach Książęcych, także wśród lokalnej szlachty. Wpływ ten nie tylko widoczny jest w pałacach pruskich (Drogosze, Friedrichstein i Finckenstein) ale także w malarstwie – pierwszym przykładem i to świeckiego źródła inspiracji jest wnętrze kościoła w Rodowie.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne, sztuka
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Zdobycie Elbląga przez Armię Czerwoną w rozkazach dowódcy 2 Armii Uderzeniowej ze stycznia i lutego 1945 roku

Artykuł prezentuje walki o Elbląg podczas II wojny światowej według rozkazów dowodzącego 2 Armią Uderzeniową, generała pułkownika Iwana Fiediunińskiego, wydanych w styczniu i lutym 1945 roku. Autor, bazując na dokumentacji Centralnego Archiwum Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej oraz literaturze przedmiotu prezentuje dzień za dniem – od 24 stycznia do 12 lutego 1945 r. – walki o miasto, prowadzone przez jednostki armijne i przydzielonego wsparcia, wskazując zajmowane przez nie rubieże, trasy przemarszu, działania bojowe, w tym również artylerii, czołgów i dział samobieżnych oraz wojsk inżynieryjnych, zauważając także osobiste ambicje i animozje między sowieckimi dowódcami.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Z badań nad duchowieństwem warmińskim w udzielnej prałaturze kłajpedzkiej w latach 1926–1939

Po konferencji wersalskiej wyłączono Okręg Kłajpedy spod jurysdykcji Republiki Weimarskiej. W marcu 1924 r. Liga Narodów zaaprobowała przekazanie tego obszaru na rzecz Litwy jako jej suwerennej części na prawach autonomii. Do ogłoszenia bulli Piusa XI Lithuanorum gente z 4 kwietnia 1926 r. Okręg Kłajpedy znajdował się w granicach diecezji warmińskiej. Bulla sankcjonowała ustanowienie udzielnej prałatury kłajpedzkiej na jego obszarze, na czele której ustanowiono biskupa rezydującego w Telszach na Litwie. Początkowo pracowało w niej sześciu warmińskich księży: ks. Albert Dannelautzki, będący kłajpedzkim proboszczem oraz dziekanem, ks. Josef Rohwetter i ks. Paul Wermter pełniący urząd wikariuszy w tej parafii, ks. proboszcz Franz Schacht z Szyłokarczmy, ks. proboszcz Richard Rischewski z Robkojen oraz proboszcz misyjny ks. Leo Olszewski z Wischwill. W Okręgu Kłajpedy rosła liczba ludności litewskiej, w związku z czym, zaczęto zatrudniać w nim księży tej narodowości. Wśród duchowieństwa prałatury kłajpedzkiej ważną rolę odgrywał jej dziekan ks. kanonik Albert Dannelautzki. Cieszył się on poważaniem władz państwowych, a także rządu niemieckiego. W 1934 r. Okręg Kłajpedy wydalił liczną grupę niemieckich urzędników, m.in. za proniemieckie przekonania. Wśród nich znalazł się ks. Leo Olschewski z Wischwill. W 1938 r. pracowało w prałaturze kłajpedzkiej 11 katolickich księży, z których aż 9 było Litwinami.

Czasopismo: Studia Elbląskie
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii