rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zbiorniki wodne w województwie małopolskim jako istotny element jakości środowiska. Część 1, Zbiorniki wodne na tle warunków społeczno-przyrodniczo-prawnych województwa

W pracy przedstawiono charakterystykę środowiska województwa małopolskiego wraz z jego specyfiką, skupiając uwagę na znajdujących się na jego obszarze poeksploatacyjnych zbiornikach wodnych. Stanowią one bowiem nieodłączny element środowiska wodnego, którego jakość ma znaczący wpływ na zachowanie równowagi w systemach wodnych i związanych z nimi ekosystemach nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Jakość środowiska wodnego zależy w dużej mierze m.in. od genezy zbiorników wodnych, a zwłaszcza ich kierunków zagospodarowania. Sposób zagospodarowania zbiorników jest przedmiotem europejskiego projektu Sigma for Water, który realizowany jest m.in. przy współudziale partnera z Polski tzn. Instytutu GSMiE PAN. W związku z tym w Pracowni Badań Strategicznych Instytutu podjęto analizę wybranych zbiorników powstałych w dawnych wyrobiskach pogórniczych z terenu województwa małopolskiego pod kątem uwarunkowań demograficznych i środowiskowych ich otoczenia, a także specyfiki zagospodarowania poszczególnych regionów województwa małopolskiego (cz.1). Wyniki analizy mają ułatwić wskazanie potencjalnych kierunków zagospodarowania zbiorników wodnych, aby zachować dobrą jakość systemów wodnych i nie naruszyć równowagi w środowisku otaczającym (cz.2). W projekcie wykorzystana zostanie wiedza i doświadczenia europejskich partnerów projektu oraz polskie osiągnięcia w tym zakresie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Miedzionośność ekwiwalentna mineralizacji polimetalicznej Cu, Ag, Zn, Pb na monoklinie przedsudeckiej na przykładzie obszaru perspektywicznego Sulmierzyce-Odolanów

Analizowany w niniejszym artykule obszar badań Sulmierzyce-Odolanów stanowi przykład występowania głębokiej cechsztyńskiej mineralizacji metalicznej na monoklinie przedsudeckiej. W przeciwieństwie do złóż eksploatowanych obecnie tego typu obszary nie były wcześniej brane pod uwagę pod kątem ewentualnego wydobycia. Jednakże w ostatnich latach, ze względu na rozwój nowoczesnych technologii górniczych, sytuacja ta uległa zmianie i zyskały one status obszarów perspektywicznych dla przyszłego dokumentowania złóż. Graniczne parametry wyznaczające złoże, zalecane do stosowania przy przygotowywaniu dokumentacji geologicznej, choć nieobowiązkowe, ustanowione zostały rozporządzeniem Ministra Środowiska. W przypadku stratoidalnych złóż cechsztyńskich biorą one pod uwagę ekwiwalentną zawartość i zasobność jedynie dwóch metali, tj. miedzi, jako głównego składnika użytecznego, oraz srebra. Prowadzi to do niedoszacowania zasobów rud, w których występują także inne metale, m.in. cynk i ołów, co jest szczególnie niekorzystne w przypadku złóż głębokich, gdzie z ekonomicznego punktu widzenia wskazane jest koncentrowanie się na ich najbogatszych partiach oraz dokumentowanie, a w przyszłości wydobywanie wszystkich użytecznych metali. Rozporządzenie Ministra Środowiska nie uwzględnia także wahań rynkowych cen metali w czasie, które mają istotny wpływ na zawartość i zasobność ekwiwalentną tych pierwiastków w złożu. W artykule zaprezentowano autorskie wzory mające na celu obliczenie zawartości i zasobności polimetalicznego ekwiwalentu uwzględniającego udział w rudzie czterech pierwiastków: miedzi, srebra, cynku i ołowiu. Umożliwiają one także oznaczanie tych wartości dla dowolnie wybranych przedziałów czasowych oraz śledzenie ich zmian w czasie. Poza parametrami jakościowymi możliwe jest również obliczenie wartości zasobów kopaliny w złożu wyrażonej w dolarach amerykańskich na metr kwadratowy jego powierzchni dla każdego z wybranych przedziałów czasowych. Do obliczeń wykorzystano wyniki analiz chemicznych archiwalnych rdzeni wiertniczych pochodzących z bada - nego obszaru. Łącznie przeanalizowano 135 otworów archiwalnych położonych w jego granicach. Na podstawie uzyskanych wyników oszacowano zmienne w czasie zasoby ekwiwalentu polimetalicznego (Cu-Ag-Zn-Pb) oraz ich wartość rynkową wyrażoną w dolarach amerykańskich dla każdego roku w przedziale czasowym 2012–2016.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Typowe elementy i modele systemów paliwowo-energetycznych

Podstawowym narzędziem analizy systemowej są modele, a ich konstrukcja jest uwarunkowana szeregiem czynników - w tym subiektywnych. Nie można zatem przedstawić jednego modelu określonego systemu, zawsze będzie on budowany pod kątem znalezienia rozwiązania pewnego problemu. Niemniej jednak w modelach systemów paliwowo-energetycznych można wyróżnić pewne typowe elementy i ich relacje, które znajdą się niemal w każdym modelu. Artykuł poświęcono jednemu z możliwych ujęć elementów i równań modelu będącemu do pewnego stopnia ujęciem typowym.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Propozycje zagospodarowania istniejących a niewykorzystanych otworów wiertniczych w rejonie Podhala

W Polsce najlepiej rozpoznanymi i wykorzystywanymi są wody termalne Niecki Podhalańskiej. Spośród około dwudziestu otworów wiertniczych wykonanych w tym rejonie, kilkanaście nadaje się do eksploatacji wód termalnych. Część z nich wykorzystywana jest w celu pozyskania i zaopatrywania mieszkańców Podhala w ciepło - do przygotowania ciepłej wody użytkowej i centralnego ogrzewania. Kolejne - w ośrodkach rekreacyjno-balneoterapeutycznych - służą do zaopatrywania basenów w ciepłe i lecznicze wody, bądź do ogrzania wód znajdujących się już w basenach. Istnieje jednak pewna liczba otworów, które na chwilę obecną nie są wykorzystywane. W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę wód termalnych Niecki Podhalańskiej ze szczególnym uwzględnieniem możliwości wykorzystania wód występujących w niezagospodarowanych otworach. Wody te charakteryzują bogate właściwości termiczne, chemiczne oraz lecznicze. Zaproponowano wykorzystanie tych otworów zarówno w celach ciepłowniczych jak i balneologiczno-rekreacyjnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości monitorowania stanu gazociągu podmorskiego relacji złoże B8 – Władysławowo przez siły marynarki wojennej

Celem artykułu jest zaprezentowanie opinii autora na temat potencjalnych możliwości monitorowania stanu gazociągu podmorskiego w relacji złoże B8 (wydobycie surowca) – Władysławowo (odbiór i wykorzystanie gazu) przy wykorzystaniu zasobów Marynarki Wojennej RP. Z uwagi na specyficzne uwarunkowania batymetryczne posadowienia gazociągu pożądane jest posiadanie wydajnych i bezpiecznych dla załóg okrętowych systemów odpowiedzialnych za monitorowanie stanu podmorskich linii przesyłowych. Kluczowymi elementami determinującymi prowadzenie działań poszukiwania obiektów niebezpiecznych w toni wodnej jest skrócenie czasu misji oraz wysokie prawdopodobieństwo wykrycia. Artykuł przedstawia zbiór głównych zagrożeń dla funkcjonowania obiektu ważnego dla niezależności energetycznej państwa (dywersyfikacja dostaw). W tym ujęciu przeanalizowany został przykład wykrycia pojazdu bezzałogowego w pobliżu gazociągu Nord Stream wraz z określeniem negatywnego wpływu dla użytkowników morza i stan bezpieczeństwa. Obserwowany w ostatniej dekadzie dynamiczny rozwój technologii bezzałogowych (powietrznych, nawodnych, podwodnych) kreuje nowe możliwości wykorzystania systemów autonomicznych w działaniach na rzecz bezpieczeństwa i nadzoru środowiska morskiego. Siły przeciwminowe Marynarki Wojennej RP zostały wzmocnione poprzez wprowadzenie do służby nowego typu niszczyciela min (Kormoran II) w ramach programu modernizacyjnego sił morskich. Zaprezentowane w opracowaniu systemy bezzałogowe wyposażone w zaawansowane technologicznie sonary oraz wysokie poziomy autonomiczności tworzą nowe możliwości dla efektywnego wykrywania, klasyfikacji, identyfikacji oraz neutralizacji obiektów niebezpiecznych znajdujących się na dnie morza oraz w toni wodnej. Artykuł wskazuje główne zalety wykorzystania technologii bezzałogowych zapewniających skrócenie czasu działania i zapewnienie bezpieczeństwa załogom. Marynarka Wojenna RP posiada już doświadczenie z bojowego użycia tego typu systemów w działaniach na rzeczywistych obiektach historycznych. Realizacja zadań pozwala na szkolenie operatorów systemów i zebranie niezbędnego doświadczenia. Zwraca także uwagę na podwójny charakter zastosowań systemów autonomicznych zarówno dla działań z zakresu obronności, jak i bezpieczeństwa.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości dalszego rozwoju polskiego przemysłu szklarskiego w świetle udokumentowanej i perspektywicznej bazy zasobowej piasków szklarskich

Artykuł jest próbą spojrzenia na zagadnienia związane z produkcją szkła w Polsce, zwłaszcza w kontekście obecnej i perspektywicznej bazy zasobowej piasków szklarskich jako podstawowego surowca omawianej branży. Przedstawiono sytuację polskiego przemysłu szklarskiego, z uwzględnieniem rysu historycznego, struktury produkcji wyrobów ze szkła, charakterystyki głównych producentów w poszczególnych sektorach produkcyjnych (szkło budowlane, opakowaniowe, gospodarcze) w świetle zmian zachodzących w czasie ostatniej dekady. W dalszej kolejności zaprezentowano obecną strukturę krajowej podaży piasków szklarskich. Na tym tle autorzy omawiają aktualną bazę zasobową złóż piasków kwarcowych przydatnych do produkcji piasków szklarskich, z uwzględnieniem formacji geologicznych tych utworów, a także perspektywy powiększenia bazy zasobowej, z wydzieleniem obszarów perspektywicznych i oszacowaniem wielkości zasobów perspektywicznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ił z Borkowic (rejon opoczyński) jako wartościowy surowiec wielu dziedzin przemysłu ceramicznego

Kopalina ilasta z Borkowic zalega w jednym z licznych złóż rejonu opoczyńskiego udokumentowanych już w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku dla potrzeb przemysłu szamotowych materiałów ogniotrwałych. Eksploatacja tego złoża nie została jednak podjęta ze względu na zmniejszające się wówczas zainteresowanie wyrobami szamotowymi oraz likwidację w roku 1991 Opoczyńskich Zakładów Materiałów Ogniotrwałych. Jej początek nastąpił dopiero w roku 2013 w wyniku uruchomienia wydobycia przez firmę WIS-Group sp. z o.o. z Opoczna. W złożu Borkowice występuje głównie jasna i szara odmiana kopaliny ilastej, a także piaskowiec, który stanowi w nich przerosty. W jasnej odmianie iłu dominuje kaolinit, zaś podrzędnymi składnikami są illit i kwarc. Odmiana ta wyróżnia się małą zawartością tlenków barwiących (Fe2O3 = 0,87% mas., TiO2 = 1,15% mas.). Powoduje to, że jest też ona jasna po wypaleniu, stanowiąc pełnowartościowy substytut surowców ilastych importowanych w dużej ilości z Ukrainy. W szarej odmianie iłu kaolinitowi towarzyszy większa ilość kwarcu, co znajduje odzwierciedlenie w składzie chemicznym i podwyższonej zawartości SiO2. Korzystny skład mineralny i chemiczny, zwłaszcza jasnej odmiany iłu z Borkowic, rzutuje na jego przydatność do produkcji ptytek ceramicznych stanowiąc cenne uzupełnienie szczupłej krajowej bazy iłów biało- i jasnowypalających się. Istnieją też przesłanki do wykorzystania tego surowca do produkcji metakaolinu, który jest coraz częściej wykorzystywany w wielu technologiach, m.in. do wytwarzania specjalnych gatunków cementu portlandzkiego oraz geopolimerów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podatki i daniny płacone przez górnictwo w Polsce

Podatki i daniny płacone przez górnictwo są zagadnieniem, które nie dość mocno i niezbyt często poruszane jest w publicznej dyskusji o kondycji górnictwa, jego opłacalności i roli w gospodarce kraju. Celem autorów artykułu było wskazanie w sposób syntetyczny, jakie liczne formy i jaki charakter prawny mają świadczenia odprowadzane do budżetu państwa. Artykuł przedstawia rodzaje zobowiązań publiczno-prawnych, ich udział w strukturze kosztów przedsiębiorcy górniczego oraz wielkości odprowadzanych świadczeń do budżetu państwa przez branżę górniczą. Autorzy dokonali usystematyzowania wszystkich rodzajów obciążeń finansowych, dzieląc je na obciążenia związane bezpośrednio z górnictwem, z opłatami środowiskowymi oraz z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wskaźniki emisyjności dla technologii stosowanych w indywidualnych systemach grzewczych

Polska od lat zmaga się ze złą jakością powietrza, co bezpośrednio przekłada się na zdrowie ludzkie. Badania wskazują, że największy wpływ na przekraczanie poziomów dopuszczalnych i docelowych stężeń zanieczyszczeń, szczególnie  pyłów  oraz  bezno(a)pirenu,  ma  niska  emisja,  w szczególności  z sektora  gospodarstw  domowych. Powodem  takiego  stanu  jest  spalanie  złej  jakości  paliwa  w starych,  mało  efektywnych  i wysokoemisyjnych paleniskach. Mając na uwadze powyższe zagrożenia, idąc śladem Krakowa i Małopolski, kolejne województwa, miasta  i gminy wprowadzają lub rozważają wprowadzenie ograniczenia spalania paliw stałych na swoim terenie oraz całkowitą likwidację kotłów na paliwa stałe niespełniające wymogów ekoprojektu lub ewentualnie normy 5 klasy emisji spalin.Określenie  wielkości  emitowanych  zanieczyszczeń  do  atmosfery  ma  kluczowe  znaczenie  w przypadku podejmowania  wysiłków  i określania  działań  zmierzających  do  poprawy  jakości  powietrza.  W Polsce  ruszyły ambitne  programy  zarówno  na  poziomie  rządowym,jak  i regionalnym,  które  mają  na  celu  wymianę  kotłów ipieców  w kilku  milionach domów.  Na przykład  szacuje  się, że  prawie  pół  miliona kotłów  należy  wymienić w ramach  realizacji  uchwały  antysmogowej  w województwie  małopolskim.  W artykule  zostały  przedstawione opracowane współczynniki emisji zanieczyszczeń mających bezpośredni wpływ na lokalną jakość powietrza tj.: współczynniki  emisji  pyłów, bezno(a)pirenu,  tlenków  siarki  iazotu,  tlenku  węgla.  Zostały  wskazane  zakresy stosowanych  i prezentowanych współczynników emisji dla różnych technologii oraz różnych paliw. Wskazane zostały  również  standardy  emisji  obowiązujące  dla  nowych  kotłów  oraz  ilości  zużywanych  paliw w gospodarstwach domowych w Polsce. Przedstawiono możliwe zmiany wielkości emisji wprzypadku likwidacji starych kotłów i używania nowoczesnych urządzeń do spalania biomasy oraz węgla wgospodarstwach domowych oraz przeprowadzenia termomodernizacji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zjawisk dynamicznych o charakterze regionalnym na wyrobiska górnicze i powierzchnię terenu na przykładzie tąpnięcia górotworu zaistniałego 19 marca 2013 r. w polu G-3/4 O/ZG „Rudna"

W dniu 19 marca 2013 r. o godz. 22.09 kopalniana stacja geofizyki górniczej O/ZG „Rudna" zarejestrowała w polu G-3/4 bardzo silny wstrząs górotworu, którego energię w oparciu o analizę zapisu fali „P" określono na 1,6x10/8J. Epicentrum tego wstrząsu zlokalizowano w rejonie skrzyżowania komory K-0 i chodnika W-314a, w bliskim sąsiedztwie uskoku „Rudna Główna". Wstrząs został zarejestrowany również przez odległe stacje sejsmologiczne oraz spowodował rozległe skutki w wyrobiskach górniczych, w wyniku których 19 górników zostało uwięzionych w polu G-3/4. Po tym zdarzeniu Prezes WUG powołał Komisję do zbadania jego przyczyn i okoliczności oraz wypadku zbiorowego. Komisja uznała, że wstrząs ten miał charakter regionalny, a jego przyczyną było dynamiczne uaktywnienie się uskoku Rudnej Głównej, związane z przemieszczeniem się warstw skalnych na dużej powierzchni płaszczyzny uskokowej. W artykule omówiono wpływ tego zjawiska na wyrobiska i powierzchnię terenu. Przedstawiono informację o zaistniałym tąpnięciu, przebiegu akcji ratowniczej oraz opis skutków w wyrobiskach górniczych i zabudowie powierzchniowej terenu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przeróbka węgla kamiennego w Polsce – stan obecny i trendy przyszłościowe

W artykule przedstawiony został stan aktualny w zakresie struktury produkcji zakładów wzbogacania węgla kamiennego w Polsce z uwzględnieniem wydajności, zakresu ziarnowego wzbogacanego urobku oraz typu zastosowanych urządzeń. Zebrane dane zostały przedstawione w układzie tabelarycznym dla każdej funkcjonującej na rynku polskim spółki węglowej. Zaprezentowany został również uproszczony blokowy schemat technologiczny zakładów wzbogacania węgla energetycznego i koksowego. W oparciu o przedstawione dane opisane zostały planowane potrzeby i trendy w zakresie zwiększenia efektywności produkcji, minimalizacji zużycia wody oraz bezpieczeństwa pracy. Przedstawiona została również lista niezbędnych do podjęcia prac badawczo-rozwojowych w tym zakresie oraz wykaz głównych czynników determinujących rozwój technologiczny zakładów wzbogacania węgla kamiennego

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prawne i ekonomiczne aspekty procesu likwidacji kopalń węgla kamiennego w Polsce

Likwidacja kopalni jest procesem bardzo skomplikowanym, zarówno od strony technicznej jak i finansowej. Proces ten obejmuje likwidację infrastruktury wyrobisk dołowych oraz zabudowy powierzchniowej, a także szereg niezbędnych działań zmierzających do restytucji środowiska naturalnego i zabezpieczenia obszaru kopalni przed zagrożeniami, które mogą występować po zakończeniu eksploatacji. Są to działania kosztowne i pracochłonne, dlatego należy na nie zgromadzić środki jeszcze w trakcie działalności kopalni. W Polsce, od momentu zniesienia dotacji państwowej, jedynym źródłem finansowania likwidacji zakładu górniczego, stanowiącego zasadniczą część kopalni, jest fundusz likwidacyjny. Do momentu znowelizowania ustawy Prawo geologiczne i górnicze (projekt ustawy znajduje się od 2008 r. w Sejmie) fundusz ten tworzony jest ze składek w wysokości od 3 do 10% rocznego odpisu amortyzacyjnego od części środków trwałych. Wysokość tej składki zależna jest od kosztów likwidacji zakładu górniczego oraz od wystarczalności bazy zasobowej i poziomu inwestycji każdej kopalni. W artykule przedstawiono niektóre problemy związane z likwidacją kopalń węgla kamiennego w Polsce, odnoszące się do sfery źródeł finansowania likwidacji oraz wysokości jej kosztów. Na podstawie doświadczeń z likwidacji w latach 1994-2005 kilkudziesięciu kopalń omówiono strukturę kosztów likwidacji zakładu górniczego, a także przedstawiono metody ich szacowania. Zaproponowano sposób ich estymacji bazujący na wyznaczeniu kosztów likwidacji 1 miliona Mg zdolności produkcyjnej kopalni.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Potrzeba ochrony informacji geologicznej i górniczej w postępowaniach administracyjnych a tajemnica przedsiębiorcy

Zmiany Prawa geologicznego i górniczego istotnie zaostrzyły standardy ochrony i rozporządzania informacją geologiczną, a jednocześnie pogłębiła się luka w jej ochronie. Informacja geologiczna to istotne aktywo w majątku przedsiębiorstwa. Z uwagi na swoją wartość podlega ochronie tajemnicą przedsiębiorcy. Zasady  i intensyfikacja tej ochrony to element zarządzania i ochrony informacji wewnątrz przedsiębiorstwa, jak i na zewnątrz, co dotyczy również postępowań administracyjnych przed organami administracji geologicznej. W praktyce nie jest to łatwe z uwagi zróżnicowany charakter prawa do informacji geologicznej. W artykule przedstawiono problematykę podstaw prawnych w obszarze ochrony zarządu informacją geologiczną i górniczą oraz możliwych działań w przypadkach naruszeń.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zabezpieczenie złóż kopalin a Polityka Surowcowa Państwa

Zagadnienie zabezpieczenia złóż jest aktualnym i istotnym problemem. W dobie „epoki surowców” każde złoże może stać się źródłem impulsu do rozwoju nowej innowacyjnej techniki eksploatacji. Aby tak się stało, należy zadbać o racjonalną gospodarkę złożami kopalin. Nie jest to jednak zadanie proste. Wskazują na to kolejne lata funkcjonowania bez polityki surowcowej państwa. Trudności w zabezpieczeniu złóż wynikają głównie ze złożoności tego zagadnienia. Wymaga ono bowiem wypracowania określonej wizji, obrania kierunku, zbudowania odpowiednich narzędzi oraz konsekwentnej ich realizacji. Autorzy starają się przedstawić, na ile sygnalizowane w poprzednich latach postulaty w zakresie zabezpieczenia złóż kopalin zostały zrealizowane, jakie zadania są zawarte w projekcie polityki surowcowej państwa i jaki zakres tych działań dla zabezpieczenia złóż należy podjąć. Zabezpieczenie złóż to przede wszystkim możliwość udostępnienia zasobów poprzez podjęcie eksploatacji. Mylne zatem i nieadekwatne do sytuacji jest nagminne stosowanie terminu „ochrony złóż”. Takie pojmowanie buduje bowiem zbędny konflikt pomiędzy branżą wydobywczą a przyrodnikami postulującymi zachowanie w nienaruszonym stanie zasoby środowiska. Artykuł wskazuje ponadto na główne działania niezbędne dla skutecznego zabezpieczania złóż z podaniem zarysu odpowiednich rozwiązań. Kapitalne znaczenie dla stworzenia efektywnych narzędzi zabezpieczenia złóż mają prace waloryzacyjne, poprzedzone weryfikacją wykonanych dokumentacji geologicznych. Efektem tych działań powinna być długo oczekiwana lista rankingowa złóż. Podano też propozycje zmian legislacyjnych w zakresie planowania przestrzennego i procedur środowiskowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka