rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zarządzanie pozyskanymi funduszami unijnymi w Polsce w obszarze ochrony środowiska

W związku z otrzymaniem środków finansowych na ochronę środowiska o niespotykanej do tej pory w naszym kraju skali, zaplanowano realizację wielu bardzo ambitnych zadań inwestycyjnych. Od ich zakończonej sukcesem realizacji zależy nie tylko wykorzystanie przyznanych nam środków UE, wypełnienie zobowiązań akcesyjnych, ale również realne i rzeczywiste podniesienie poziomu życia społeczeństwa oraz poprawa stanu środowiska przyrodniczego. Największe tego typu inwestycje umieszczono na listach projektów indywidualnych - są to duże projekty wodno - ściekowe, dotyczące gospodarki odpadami, przeciwpowodziowe, dotyczące bezpośrednio ochrony przyrody oraz wiele innych. Dotychczasowe doświadczenia we wdrażaniu funduszy unijnych wskazują, że dostęp do środków finansowych nie jest jedynym czynnikiem warunkującym powodzenie inwestycji - równie ważne jest sprawne przeprowadzenie wszelkich procedur administracyjnych (procedura oceny oddziaływania na środowisko, uzyskanie pozwoleń na budowę, pra-widłowe przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego itp.), zapewnienie właściwych kadr koniecznych do przygotowania i wdrożenia inwestycji. W 2011 r. dokonany zostanie tzw. przegląd programów operacyjnych, dający możliwość m.in. przesuwania pieniędzy między poszczególnymi priorytetami. Jeżeli więc stanie się jasne, że potencjał projektów planowanych do realizacji w danym obszarze nie gwarantuje wykorzystania całości alokacji, istnieje możliwość przeformułowania wcześniejszych założeń i większego wsparcia inwestycji, które realizowane są zgodnie z założonymi wcześniej harmonogramami. Zakładając realizację wszystkich założonych wcześniej wskaźników, w wyniku realizacji projektów współfinansowanych tylko PO Infrastruktura i Środowisko zostanie wybudowanych ok. 10 tys. km sieci kanalizacji sanitarnej, 20 ponadregionalnych zakładów zagospodarowania odpadów, 14 kolejnych zostanie zmodernizowanych. Ponadto zostanie zrealizowanych ok. 25 przedsięwzięć dotyczących ochrony przed zagrożeniami naturalnymi oraz ok. 80 projektów służących ochronie siedlisk, zbiorowisk roślinnych lub gatunków.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badania eksperymentalne oporów przepływu podczas skraplania proekologicznego czynnika chłodniczego w minikanałach rurowych

Wiele ośrodków światowych zajmuje się konstrukcją i eksploatacją kompaktowych urządzeń chłodniczych. Jest to zgodne z trendem zapoczątkowanym w XX wieku i nadal kontynuowanym, zmierzającym do stosowania urządzeń technicznych materiało- i energooszczędnych oraz przyjaznych środowisku. W przypadku sprężarkowych urządzeń chłodniczych problem dotyczy przede wszystkim budowy sprężarek i wymienników ciepła. Wymienniki ciepła powinny być tak zaprojektowane, aby przy użyciu stosunkowo małej ilości czynnika chłodniczego w instalacji można przekazać dużą gęstość strumienia ciepła, przy wysokiej efektywności energetycznej. Oznacza to, że zapotrzebowanie na energię napędową czynnika chłodniczego i chłodzonego powinno być możliwie małe, a to jest z kolei związane z małymi oporami przepływu w układzie kanałów wymiennika. Opracowanie prezentuje wyniki badań eksperymentalnych spadku ciśnienia w przepływie dwufazowym czynnika chłodniczego R134a (zamiennik R12) podczas jego skraplania w minikanałach rurowych skraplaczy kompaktowych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Systemy hydrofitowe do oczyszczania spływów powierzchniowych w rejonie Zatoki Gdańskiej

W artykule przywołano przykłady udanych wdrożeń obiektów hydrofitowych oczyszczania spływów obszarowych na terenie aglomeracji trójmiejskiej. Zespół obiektów hydrofitowych wybudowany w ZOO w Oliwie wykazał szczególnie wysoką skuteczność usuwania związków azotu. Obiekt hydrofitowy na Potoku Swelina spowodował znaczną poprawę jakości wód Potoku, a co za tym idzie i czystości kąpieliska w rejonie Kamiennego Potoku w Sopocie. Podjęte działania przyczyniły się do znacznej poprawy jakości wód Zatoki Gdańskiej w rejonach kąpielisk w Jelitkowie i Kamiennym Potoku.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Pożary w Bodzanowie w sierpniu 1930 r. Kryminalna historia z przeszłości

Latem 1930 r. w Bodzanowie i okolicy zaczęło dochodzić do zagadkowych pożarów, będących wynikiem podpalenia. Mimo intensywnego śledztwa policja nie mogła wykryć sprawców. Dopiero po jakimś czasie aresztowano kilkunastoletniego chłopca, który podpalał stogi i stodoły. W toku śledztwa okazało się, że inspiratorem podpaleń był ktoś inny.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ocena świadomości ekologicznej gminy Choroszcz

Problematyka ochrony przyrody i szerzej rozumianej ochrony środowiska oraz świadomości ekologicznej, stała się jedną z ważniejszych kwestii poruszanych we wszystkich aspektach życia. Pojawiło się zapotrzebowanie społeczne na wiedzę o stosunku ludzi do środowiska i podstawowych zjawisk przyrodniczych. Powstały nowe i coraz bardziej kompletne definicje, utworzyły się nowe pojęcia takie jak zrównoważony rozwój, ekorozwój oraz rozpoczynają się badania mające na celu wyjaśnić zależności pomiędzy człowiekiem, a środowiskiem i ich wzajemne powiązania. W czasach, gdy świat jest niszczony bezmyślną działalnością człowieka, bardzo ważną rolę odgrywa edukacja ekologiczna. Zaczyna ona obejmować coraz szersze kręgi społeczne, staje się jednym z ważniejszych założeń edukacji dzieci oraz rozpoczyna się edukacja dorosłych. Ludzie dochodzą do przekonania, że świadomość ekologiczna oraz jej poziom wiąże się ściśle przede wszystkim z wykształcenie jak również z poziomem życia, miejscem zamieszkania oraz wiekiem. Człowiek jest istotą żyjącą w środowisku i nie jest w stanie funkcjonować w sposób, który nie zagrażałby otoczeniu. Ważnym zagadnieniem w pojęciu świadomości ekologicznej jest więc sposób myślenia o przyrodzie.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badanie niestabilności skraplania proekologicznego czynnika chłodniczego w minikanałach rurowych

Celem niniejszych badań było rozpoznanie tego problemu i stwierdzenie, czy zjawiska rozprzestrzeniania się niestabilności w mini-kanałach podczas skraplania mogą być porównywalne do tych, które są znane dla kanałów konwencjonalnych. Należy wskazać, że w skraplaczu chłodniczym pracującym w warunkach eksploatacyjnych zaburzenia mogą być generowane impulsowo (skokowo) [5] lub periodycznie [6]. Przykładowo, skokowe zamknięcie lub otwarcie zaworu na zasilaniu wężownicy skraplacza wywołuje typowe zaburzenia impulsowe, które mogą wywołać niestabilności związane np. z rozwojem lub zanikiem skraplania czynnika chłodniczego. W dalszej części opracowania przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych wpływu zaburzeń generowanych periodycznie na proces skraplania czynnika chłodniczego w mini-kanałach rurowych skraplaczy kompaktowych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Rola monitoringu środowiska w realizacji zrównoważonego rozwoju

Pojęciu zrównoważony rozwój (inaczej ekorozwój) międzynarodowego znaczenia nadał głośny raport: Nasza wspólna przyszłość (Our Common Future), noszący nazwę też Raportu Brundtland, od nazwiska przewodniczącej komisji Gro Harlem Brundtland, która ten raport opracowała. Zrównoważony rozwój został zdefiniowany w tym raporcie jako: Zrównoważony rozwój to rozwój, który zaspokaja potrzeby obecne, nie zagrażając możliwościom zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. W literaturze spotyka się wiele zmodyfikowanych definicji zrównoważonego rozwoju. Dlatego warto odwołać się do definicji ONZ: Zrównoważony rozwój Ziemi to rozwój, który zaspokaja podstawowe potrzeby wszystkich ludzi oraz zachowuje, chroni i przywraca zdrowie i integralność ekosystemu Ziemi, bez zagrożenia możliwości zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń i bez przekraczania długookresowych granic pojemności ekosystemu Ziemi.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Rtęć w tuszach zwierząt łownych pochodzących z terenu województwa łódzkiego

Celem niniejszej pracy było zbadanie zawartości rtęci całkowitej w próbkach mięsa dzikich zwierząt oraz ocena wpływu: rodzaju zwierzęcia oraz odległości miejsca pobrania próbki od miejsca postrzału na jej zawartość. Dodatkowym zadaniem było porównanie zawartości rtęci w przebadanych tkankach (wątroba, nerki, płuca, mięśnie). Analizowany materiał został pobrany w latach 2009÷2010, z trzech gatunków dzikich zwierząt (sarna, dzik i jeleń). Z Łódzkiego Skupu Dziczyzny "Darz Bór", pobrano próbki od 10 saren, 3 dzików i 3 jeleni. Sarny były to osobniki starsze niż 2 lata, o masie ciała do 20 kg. Pobrano mięśnie od 10 sztuk: z rany postrzałowej z 10 i 25 cm od rany, od trzech sztuk pobrano nerki, a od 9 sztuk pobrano wątroby. Dziki były dwuletnimi osobnikami o masie 35÷40 kg. Pobrano mięśnie od 3 osobników: z rany postrzałowej z 10 i 25 cm od rany. Przebadano trzy sztuki jeleni. Jelenie były młodymi około 3-letnimi osobnikami o masie około 100 kg., przebadano próbki: z rany postrzałowej z 10 i 25 cm od rany oraz z wątroby. Z terenu Nadleśnictwa Bełchatów, analizowany materiał został pobrany od 4 dzików i 5 jeleni. Dziki były młodymi osobnikami nie starszymi niż 2 lata, o masie do 40 kg. Jelenie natomiast miały od 4 do 8 lat o masie około 110 kg. Materiał do analizy pobrano z nerek, wątrób, płuc, ran postrzałowych oraz mięśni w odległości: 5, 10, 15 i 20 cm od miejsca postrzału.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Stan aktualny i prognozy poprawy gospodarki wodnej gruntów na terenach pogórniczych

Celem pracy była ocena aktualnego stanu gospodarki wodnej gruntów na rekultywowanych rolniczo terenach pogórniczych oraz prognozy poprawy zdolności retencyjnych i infiltracyjnych powstających gleb na tych terenach. Podstawę pracy stanowią wyniki wieloletnich badań i obserwacji terenowych przeprowadzonych na zwałowisku wewnętrznym odkrywek "Pątnów" i "Kazimierz Północ" wraz ze szczegółowymi wynikami badań wykonanymi w ramach projektu badawczego nr N305 06631/2531 pt. "Stan aktualny i prognozy poprawy gospodarki wodnej na terenach pogórniczych Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego". Badania te przeprowadzono na dwóch obiektach doświadczalnych położonych na terenach pogórniczych Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. Pierwszy z obiektów zlokalizowany był w południowej części zwałowiska wewnętrznego odkrywki "Pątnów", na którym od 1978 roku prowadzona jest przez Katedrę Rekultywacji UP w Poznaniu rekultywacja i zagospodarowanie rolnicze, według "modelu PAN". Koncepcja rekultywacji według tego modelu zakłada, że proces glebotwórczy zachodzący w gruntach pogórniczych i kształtowanie się ich produktywności są uzależnione od stosowanych zabiegów rekultywacyjnych. Na obiekcie tym wydzielonych zostało 5 powierzchni doświadczalnych o zróżnicowanym rolniczym użytkowaniu gruntów: sukcesja naturalna, lucerna siewna, żyto ozime, ugór zielony i czarny ugór. Na powierzchni "czarny ugór" eliminowana jest szata roślinna poprzez częste wykonywanie zabiegów uprawowych (bronowanie, orki). Na kombinacji "zielony ugór" podstawę nawozów zielonych stanowi uprawa żyta ozimego, przeorywanego w I dekadzie czerwca. W II dekadzie czerwca wprowadza się mieszankę roślin motylkowych, która jest przeorywana w I dekadzie września. W ramach każdej powierzchni o wielkości 0,14 ha wydzielono 3 poletka doświadczalne, łącznie 15 poletek, o szerokości 12 m i długości 40 m, na których stosuje się różne dawki nawożenia mineralnego.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badanie wymiany ciepła podczas wrzenia przechłodzonego proekologicznych czynników chłodniczych w minikanałach

W niniejszej pracy zaprezentowano wyniki badań współczynnika przejmowania ciepła podczas przechłodzonego wrzenia w przepływie czynników chłodniczych R134a oraz R404A. Wyniki eksperymentalne przedstawiono w postaci charakterystyk obrazujących wpływ: gęstości strumienia ciepła, gęstości strumienia masy oraz rodzaju czynnika chłodniczego na wartość lokalnego współczynnika przejmowania ciepła. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem 12 różnych minikanałów wykonanych ze stali nierdzewnej o średnicy wewnętrznej 0,452,30 mm i całkowitej długości 500 mm.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Sprawa listu pasterskiego Episkopatu Polski w 1970 r. „Na rocznicę wielkich zmiłowań Bożych” na przykładzie diecezji płockiej

Prezentowany artykuł przedstawia oraz analizuje postawy i reakcje duchowieństwa diecezji płockiej oraz działania władz partyjno-państwowych w związku z przygotowanym przez Episkopat Polski listem pasterskim pod tytułem „Na rocznicę wielkich zmiłowań Bożych” w 1970 roku. List ten został opracowany w związku z 50 rocznicą „Cudu nad Wisłą”, czyli bitwy warszawskiej w sierpniu 1920 roku w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

Czasopismo: Notatki Płockie. Kwartalnik Towarzystwa Naukowego Płockiego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Żywotność i zdrowotność ziarna roślin zbożowych traktowanych wywarami roślinnymi

Celem badań było określenie przydatności wywarów sporządzonych z różnych części morfologicznych 40 gatunków roślin zielarskich użytych do zaprawiania ziarniaków kilku gatunków zbóż. W doświadczeniu oceniano aktywność działania ekstraktów wodnych na żywotność i zdrowotność ziarna 4 gatunków roślin zbożowych. Badany materiał stanowiły: Nie dezynfekowane ziarniaki Triticum aestivum L. odmiany 'Almary', Triticosecale Wittm. odmiany 'Marko', Secale cereale L. - odmiany 'Dańkowskie Złote', Avena sativa L. - oplewionej odmiany 'Bajka', Hordeum vulgare L. - jęczmienia browarnego odmiany 'Rudzik' i siewnego odmiany 'Stratus'. Ekstrakty wodne (wywary) przygotowane z różnych części morfologicznych 40 gatunków roślin, a mianowicie: 1. Acorus calamus L. - kłącza; 2. Aesculus hippocastanum L. - kora; 3. Aesculus hippocastanum L. - kwiaty; 4. Allium sativum L. - cebule; 5. Archangelica officinalis Hoffm. - korzenie; 6. Arctium lappa L. - korzenie; 7. Artemisia absinthium L. - ziele; 8. Artemisia vulgaris L. - ziele; 9. Betula verrucosa Ehrh. - liście; 10. Calendula officinalis L. - kwiaty; 11. Camellia sinensis Kuntze - liście; 12. Carum carvi L. - owoce; 13. Coriandrum sativum L. - owoce; 14. Crataegus oxyacantha L. - kwiaty; 15. Equisetum arvense L. - ziele; 16. Frangula alnus Mill. - kora; 17. Hyssopus officinalis L. - ziele; 18. Inula helenium L. - korzenie; 19. Juglans regia L. - liście; 20. Juniperus communis L. - owoce; 21. Lavandula vera L. - kwiaty; 22. Levisticum officinale Koch. - korzenie; 23. Linum usitatissimum L. - nasiona; 24. Marrubium vulgare L. - ziele; 25. Matricaria chamomilla L. - koszyczki; 26. Melissa officinalis L. - liście; 27. Mentha piperita L. - liście; 28. Origanum majorana L. - ziele; 29. Pinus sylvestris L. - młode pędy; 30. Quercus robur L. - kora; 31. Ribes nigrum L. - liście; 32. Rosa canina L. - owoce; 33. Salix alba i S. purpurea L. - kora; 34. Sambucus nigra L. - kwiaty; 35. Saponaria officinalis L. - korzenie; 36. Satureja hortensis L. - ziele; 37. Taraxacum officinale Web. - korzenie; 38. Urtica dioica L. - liście; 39. Verbascum thapsiforme Schrad. - kwiaty; 40. Zea mays L. - znamiona. Przyjętą numerację przyjęto także w tabelach i na wykresach.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badanie skraplania czynnika chłodniczego w obszarze pary przegrzanej

Przemiany fazowe czynników chłodniczych umożliwiają intensywną wymianę ciepła w parownikach i skraplaczach. Procesy wrzenia pozwalają uzyskiwać efekt chłodzenia, a procesy skraplania efekt grzania otoczenia przez czynnik podlegający przemianie fazowej. Oba te procesy są niezbędne w klasycznej instalacji chłodniczej i pozwalają zamknąć realizowany obieg termodynamiczny w urządzeniu. Wrzenie może zachodzić przy określonym ciśnieniu, gdy temperatura cieczy osiągnie temperaturę wyższą od temperatury nasycenia, a skraplanie, gdy temperatura pary osiągnie temperaturę niższą od temperatury nasycenia. Podczas przemian fazowych następuje zmiana starej fazy w nową, o ile zostaną spełnione ściśle określone warunki. Dla procesu skraplania warunkami tymi są: istnienie gradientu temperatury na ściance kanału oraz występowanie nowej fazy, czyli zarodków cieczy. Powstające skropliny mogą tworzyć ciągłą warstwę na powierzchni (skraplanie błonowe) lub też gromadzić się na niej w postaci pojedynczych kropel (skraplanie kroplowe). W rurach skraplaczy urządzeń chłodniczych występuje z reguły skraplanie błonowe, podczas którego powstaje film cieczy na powierzchni wewnętrznej kanału. Nie można jednak wykluczyć warunków powstawania skraplania kroplowego lub mieszanego (w przypadku skraplania czynników o dużym stężeniu rozpuszczonych w nich olejów). Przepływ skraplającego się czynnika chłodniczego ograniczony jest, poza tym, ściankami kanału. Ruch powstającego filmu kondensatu może mieć charakter laminarny lub turbulentny. Mechanizm tego procesu jest odmienny od innych rodzajów skraplania (na ściance płaskiej pionowej, na zewnętrznej powierzchni rury), ponieważ istnieją określone i ograniczone warunki odpływu powstającego kondensatu [9, 10, 13, 15].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Utlenianie związków chloroorganicznych występujących w ciekłych odpadach przemysłowych w obecności katalizatora palladowego

Katalizatory ziarniste są dość powszechnie stosowane w procesach kontaktowego oczyszczania gazów odlotowych i powietrza z toksycznych i złowonnych związków organicznych, w tym chloru oraz siarki i azotu [1÷8]. Utlenianie związków wymienionych jako pierwsze skutkuje emisją chlorowodoru i chloru, natomiast drugich emisją tlenków siarki i azotu. Szkodliwe produkty utleniania, jeżeli ich stężenia przekraczają dopuszczalne normy, muszą być usuwane ze spalin, co można realizować metodami konwencjonalnymi. Oddzielnym problemem jest możliwość powstawania i emisji polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn oraz polichlorowanych dibenzofuranów (PCDD/Fs), uważanych za związki wysoce niebezpieczne dla ludzi i środowiska naturalnego [9÷11]. W Polsce, aby zapobiegać powstawaniu tych ksenobiotyków, spalanie bezkatalityczne odpadów przemysłowych realizuje się w stosując wysoką temperaturę około 1350°C, długi czas reakcji rzędu 2,5 s oraz szybkie schładzanie spalin [12, 13]. Warunki te pozwalają na utrzymanie równoważnika toksyczności PCDD/Fs na poziomie niższym od 0,1 ng TEQ/m3, wymaganym przepisami prawa [14, 15]

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Matematyczne modelowanie sieci wodociągowych

W wyniku przeprowadzonych rozważań wykazano możliwość zastosowania modeli hybrydowych w procesie programowania rozległych systemów zaopatrzenia w wodę. Model hybrydowy ma charakter strukturalny, jest powtarzalny, dyskretny w stanie. Model hybrydowy systemu zaopatrzenia w wodę pozwala na projektowanie nowych systemów, ocenę pracy i analizę działania całego i poszczególnych elementów istniejących systemów wodociągowych. Niniejsza praca ma charakter wstępny, studialny, a w dalszych jej częściach podjęta zostanie próba implementacji hybrydowego modelu systemu zaopatrzenia w wodę.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Hybrydyzacja wśród ryb -przyczyny i jej znaczenie

Hybrydyzacja jest krzyżowaniem się osobników dwu populacji, które różnią się jedną lub więcej podstawowymi cechami dziedzicznymi. Proces ten związany jest z introgresją, która jest trwałym włączeniem genów z jednego zespołu różniących się populacji do drugiego zespołu [22]. Koniecznym, ale nie wystarczającym punktem wyjścia do powstania hybrydowego gatunku, jest rosnący zasięg zróżnicowanej genetycznie populacji, wchodzącej w kontakt pozbawiony barier rozrodczych lub, kiedy izolacja reprodukcyjna załamała się np. w wyniku zaburzeń w środowisku [12]. Hybrydowy takson jest niezależnie ewoluującą, historycznie stabilną populacją lub grupą populacji posiadającą unikatowe kombinację cech dziedzicznych, wywodzących się z krzyżowania przedstawicieli z dwu lub więcej oderwanych zespołów np. ras, podgatunków czy gatunków. Stabilność i ewolucyjna niezależność, jest podstawą dla wyróżnienia taksonu pochodzenia hybrydowego, z przypadkowej hybrydyzacji międzygatunkowej [22].

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku