rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ochrona zasobów genowych drzew i krzewów leśnych w Parkach Narodowych

W opracowaniu przedstawiono podsumowanie prac prowadzonych w ostatnim okresie w parkach narodowych, a dotyczących zasad i praktycznego wyboru obiektów do ochrony leśnych zasobów genowych. Opracowano zasady oceny potrzeb w zakresie ochrony różnorodności genetycznej oraz zasady prowadzenia powierzchni zachowawczych in situ i ex situ. W ramach prac terenowych dokonano przeglądu i kwalifikacji obiektów do ochrony zasobów genowych wytypowanych przez parki narodowe. Łącznie zakwalifikowano 92 zbiorowiska leśne. Objęły one przede wszystkim populacje roślin drzewiastych podstawowych gatunków lasotwórczych w stosunku do których posiadamy stosunkowo dużo informacji na temat występujących obecnie zagrożeń. W znacznie mniejszym stopniu wybór dotyczył domieszkowych gatunków drzewiastych a sporadycznie krzewów. Prace te winny być kontynuowane, a ochrona leśnych zasobów genowych w parkach narodowych winna być istotnym elementem wieloletnich planów ochrony parków narodowych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartosc cynku, miedzi i niklu w grzybach zebranych w Nadlesnictwie Lipka

Celem pracy było oznaczenie zawartość cynku, miedzi i niklu w owocnikach 7 grzybów gatunków zebranych w latach 2002-2003 na obszarze nadleśnictwa Lipka. Badane grzyby należały do rodzajów: borowik (Boletus), podgrzybek (Xerocomus), koźlarz (Leccinum), maślak (Suillus), muchomor (Amanitaceae) oraz krowiak (Paxillus). Zawartość cynku, miedzi i niklu oznaczono metodą absorpcji atomowej, aparatem Solaar 929. Cynk i miedź są kumulowane w owocnikach grzybów wyższych (BCF > 1,0), a ich stężenie w owocnikach jest kilka do kilkudziesięciu razy większe niż w podłożu. Stwierdzono, że cynk, miedź i nikiel występuje na ogół w większym stężeniu w kapeluszach niż trzonach zbadanych gatunków grzybów. Z grzybów jadalnych najwyższe stężenia cynku, miedzi oraz niklu zaobserwowano w owocnikach borowika szlachetnego i podgrzybka brunatnego, natomiast wśród grzybów niejadalnych najwięcej cynku akumulował muchomor czerwony, a miedzi i niklu krowiak podwinięty.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość dwualdehydu malonowego (MDA) w ziarniakach żyta, pszenicy i pszenżyta poddanych naturalnemu i przyspieszonemu starzeniu

Oznaczano zawartość MDA w ziarniakach zbóż: żyta, pszenżyta i pszenicy. Stwierdzono istotne zróżnicowanie międzygatunkowe dla próbek nie poddanych starzeniu. Najwyższy poziom MDA wykazywały próbki ziarniaków żyta, gatunku o najniższej długowieczności. Proces starzenia się nasion, zarówno naturalnego jak i przyspieszonego, nie powodował zmian zawartości MDA w badanych próbkach ziarniaków. Pomiary zawartości MDA w ziarniakach zbóż nie obrazują przemian zachodzących w czasie ich starzenia się.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania kinetyki suszenia pojedynczych obiektow marchwi w warunkach konwekcji naturalnej

W pracy przedstawiono opis stanowiska badawczego oraz wyniki pomiarów zmian zawartości wody w korzeniach marchwi w zależności od czasu suszenia. Suszone byty całe korzenie oraz pokrojone w plasterki o grubościach: 2, 3, 4 i 5 mm w temperaturach w zakresie 40-90°C.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw stosowania sciekow miejskich na przebieg wzrostu i plonowanie wierzby krzewiastej [Salix americana L.]

W latach 1997 - 1999 w pobliżu oczyszczalni ścieków dla miasta Lublina na glebie torfowo-murszowej przeprowadzono doświadczenie połowę, w którym badano wpływ nawadniania częściowo oczyszczonymi ściekami komunalnymi na wzrost i plonowanie wierzby krzewiastej (Salix americana). Doświadczenie składało się z następujących obiektów: A) Kontrolny (bez stosowania ścieków); B) Dawka ścieków (75 mm w 12 terminach) = 900 mm; C) Dawka ścieków (150 mm w 12 terminach) = 1800 mm. Uzyskane wyniki wskazują, że stosowanie ścieków przy dawce 900 mm najkorzystniej wpłynęło na końcową wysokość i średnicę pędów wikliny, czego następstwem były wyższe plony. Najniższe plony prętów notowano w obiekcie kontrolnym, co wskazuje na celowość stosowania oczyszczonych ścieków na plantacji Salix americana.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartosc niektorych mikroelementow w lisciach drzew i glebach przyulicznych Szczecina

W centrum Szczecina zbadano profilową zawartość Mn, Cu, Co, Ni, Pb, Cd w glebach przyulicznych i liściach drzew. Mikroelementy łatwo rozpuszczalne w HCl o stężeniu 0,1 mol‧⁻³ gromadziły się głównie w warstwie gleby 0-10 cm. Różnice w zawartości Co, Zn, Cd, Ni były niewielkie. Natomiast poszczególne punkty badawcze różniły się znacznie zawartością Pb, Mn, Cu.
Zawartość rozpuszczalnych w wodzie form Cu, Cd, Pb, Ni należy uznać za nadmierną, co potwierdziły liście drzew, w których również stwierdzono nadmierną ilość Ni, Pb, a niekiedy Cu i Cd.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiany zawartości składników mineralnych w roślinach i w glebie w zależnosci od sposobu zagospodarowania łąki

W pracy przedstawiono zawartość makro- i mikroskładników oraz metali ciężkich w sianie z rejonu górskiego (640 m n. p. m.) w zależności od zastosowanego zagospodarowania łąki w celu poprawienia jej produktywności. Oceniano wpływ nawożenia mineralnego NPK oraz łącznego nawożenia NPK i podsiewu koniczyną łąkową na pobieranie tych składników. Zastosowane zabiegi zwiększające plonowanie łąki powodowały zmiany zawartości składników mineralnych w runi. Nawożenie NPK zwykle obniżało zawartość mikroskładników i metali ciężkich, a nie zmieniało poziomu makroskładników. Korzystniejszy wpływ na skład mineralny siana wywierało łączne nawożenie NPK i podsiew runi koniczyną łąkową. Następowały też zmiany zawartości dostępnych form składników w glebie. Najwyższą ich zawartość stwierdzono w glebie kombinacji nawożonej NPK, a najniższą w glebie obiektu kontrolnego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Nastepczy wplyw nawozenia wermikompostem oraz dawek azotu na wlasciwosci gleby sredniej

W przeprowadzonych badaniach podjęto próbę oceny wpływu następczego nawożenia wermikompostem (10 t·ha⁻¹) oraz dawek azotu (0, 60, 150 kg N·ha⁻¹) na wybrane właściwości fizyczne i chemiczne gleby. Stwierdzono, że zastosowane nawozy nie wpłynęły istotnie na zmiany właściwości fizycznych gleby. Wprowadzenie do gleby nawozu organicznego sprzyjało jednak niewielkiemu wzrostowi zapasu wody w glebie oraz zmniejszeniu zwięzłości gleby, natomiast po zastosowaniu mineralnego nawożenia azotowego następowało nieznaczne zwiększenie porowatości kapilarnej i zapasu wody. Po przyoraniu wermikompostu zawartość próchnicy w glebie wzrosła o 0,12%, a pH gleby zwiększyło się o 0,33 jednostki. Zarówno nawożenie organiczne, jak i mineralne azotowe sprzyjało poprawie właściwości chemicznych gleby poprzez niewielkie zwiększenie w niej zawartości azotu i fosforu. Zastosowane nawożenie azotem przyczyniło się natomiast do zmniejszenia zawartości potasu w glebie.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Koncepcje reorganizacji nauki i szkolnictwa wyzszego. Czesc II: Reorganizacja szkolnictwa wyzszego na przykladzie uczelni rolniczych

Na tle niedociągnięć i aktualnej struktury organizacyjnej szkół wyższych przedstawiono 3-członowy system kształcenia w uproszczonym systemie organizacyjnym uczelni.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Gospodarka odpadami w srodowisku

Gospodarka odpadami w środowisku ujmuje wszystkie sposoby wprowadzania odpadów do ziemi i na jej powierzchnię, w tym głównie stosowanie odpadów w budownictwie ziemnym i rekultywacji gruntów, do nawożenia i ulepszania gleb oraz deponowania odpadów na różnego rodzaju składowiskach. Przyrodnicze użytkowanie odpadów polega na stosowaniu (wykorzystywaniu) odpadów do kształtowani biologicznie czynnej powierzchni ziemi, głównie do zachowania i powiększenia żyzności gleb oraz technicznej i biologicznej rekultywacji gruntów bezglebowych.
Omówiono następujące zagadnienia: wytwarzanie i nagromadzenie odpadów w Polsce, zasoby odpadów organicznych i mineralnych nadających się do przyrodniczego użytkowania, uwarunkowania i programowanie gospodarki odpadami w środowisku.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw zagospodarowania terenu na parametry hydrochemiczne wod i osadow dennych malych zbiornikow wodnych dzielnicy Kortowo w Olsztynie

Małe zbiorniki wodne dzielnicy Kortowo w Olsztynie zbadano pod względem składu hydrochemicznego wód i osadów dennych, w kontekście ich usytuowania w terenie i zmian warunków zagospodarowania zlewni. W ostatnich latach zagospodarowanie terenu tej dzielnicy miasta zmieniło się, powstały nowe zabudowania uniwersyteckie i mieszkalne, znikły pola uprawne. Znalazło to odzwierciedlenie w uzyskanych wynikach. W porównaniu z rokiem 2000 stwierdzono zanik jednego zbiornika, co było skutkiem nieprawidłowego zagospodarowania przestrzennego. Oczka wodne zlokalizowane w pobliżu ulic charakteryzowały się wysoką zawartością chlorków oraz przewodnością. Najwyższą wartość przewodności stwierdzono w wodach obiektu sąsiadującego z Miejskim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej. Zbiorniki będące węzłami akumulacyjnymi zawierały wysokie stężenia pierwiastków biogenicznych i chlorofilu a, podobnie jak usytuowane w pobliżu działek. Oczka wodne leżące w sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych charakteryzowała wysoka zawartość wapnia i magnezu. Wody zbiornika powyrobiskowego były najsłabiej nasycone tlenem, wyróżniały się też wyjątkowo niską przwodnością i twardością ogólną.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawozenia sciekami krochmalniczymi na wlasciwosci kwasow huminowych

W próbkach gleb z wieloletniego doświadczenia polowego, po 9 latach stosowania nawadniania ściekami krochmalniczymi, oznaczono: zawartość węgla ogółem, azotu ogółem oraz skład grupowy materii organicznej. Charakterystykę kwasów huminowych wykonano przy pomocy analiz: składu pierwiastkowego i właściwości termicznych. Wykazano, że racjonalne nawożenie ściekami łąk i gruntów ornych nie powoduje istotnych zmian składu frakcyjnego próchnicy, wzbogacając jednocześnie zasobność gleb w materię organiczną. Kwasy huminowe (KH) gleb łąkowch nawadnianych ściekami charakteryzowały się wyższą wartością energetyczną oraz wyższą aromatycznością, w porównaniu z KH gleb nie nawadnianych. Materia organiczna akumulowana na polach filtracyjnych nie użytkowanych rolniczo wykazuje niski stopień humifikacji, a KH wysoki stopień "alifatyczności".

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość różnych form kadmu w kompostach wytworzonych z odpadów komunalnych

Przez 12 miesięcy kompostowano odpady komunalne pobrane z nowych dzielnic mieszkaniowych Lublina. Kompostowano je z dodatkami: Compostinu, osadu ściekowego, obornika i dżdżownic. Po roku przeprowadzono analizę podstawowych właściwości chemicznych oraz całkowite i rozpuszczalne w H₂O, CaCl₂ i CH₃COOH formy kadmu. Całkowita zawartość kadmu w badanych odpadach komunalnych i osadach ściekowych przekraczała dopuszczalne zawartości tego pierwiastka.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość kadmu w owocach jagodowych pochodzących z plantacji południowo-wschodniej Polski

Przeprowadzono analizę zawartości związków kadmu w owocach jagodowych pochodzących z Polski południowo-wschodniej. Analizę wykonano w owocach pochodzących z plantacji i ogródków działkowych oraz dzikorosnących. Wieloletnie badania wskazują, że ilość zaabsorbowanego kadmu w analizowanych owocach mieści się w granicach norm. Wyjątek stanowią owoce aronii, które gromadzą tego pierwiastka więcej niż dopuszczają normy.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ następczy frakcji odpadowej węgla brunatnego, obornika i nawożenia mineralnego na kompleks sorpcyjny gleby lekkiej

Określono zmiany właściwości gleby lekkiej w kolejnych trzech latach 1998-2000 w IHAR Oddział Jadwisin, po zastosowaniu frakcji odpadowej węgla brunatnego, w porównaniu do obiektu nawożonego obornikiem i nawozami mineralnymi. Badania dotyczyły analizy takich właściwości sorpcyjnych jak: kwasowość hydrolityczna, zawartość kationów wymiennych, pojemność sorpcyjna i stopień wysycenia gleby zasadami. W badaniach stwierdzono, że zastosowanej frakcji odpadowej węgla brunatnego w dawkach 6, 30 i 60 t·ha⁻¹ nie różnicowało kwasowości hydrolitycznej w porównaniu do obiektu kontrolnego. Istotne obniżenie kwasowości hydrolitycznej uzyskano na obiekcie z obornikiem. W trzech kolejnych latach wpływu następczego zróżnicowane dawki frakcji odpadowej węgla brunatnego przyczyniły się do istotnego przyrostu kationów wymiennych w glebie w porównaniu do kontroli. Zawartość kationów wymiennych w glebie pofl zastosowaniu dawki 6 t·ha⁻¹ frakcji odpadowej węgla brunatnego była podobna jak w glebie nawożonej obornikiem, z wyjątkiem potasu. Dawki 30 i 60 t·ha⁻¹ frakcji odpadowej węgla brunatnego oddziaływały korzystniej niż obornik na 1 zawartość kationów wymiennych, a co za tym idzie pojemność kompleksu sorpcyjnego i stopień wysycenia gleby zasadami.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw nawozenia dolistnego wysadkow buraka cukrowego na plon i jakosc nasion

Przeprowadzono badania nad skutecznością dolistnego nawożenia nasienników buraka cukrowego uprawianych w różnych warunkach glebowych. Preparaty (Florovit, Florogama BW i Polichelat LS-7) stosowano dolistnie po wybiciu pędu nasiennego i bezpośrednio po zakończeniu kwitnienia. Nawożenie dolistne, zwłaszcza preparatem Florogama BW, wpłynęło korzystnie na plon i jakość nasion.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw jesiennych opryskiwan borem z mocznikiem na plonowanie jabloni

W pracy oceniano wpływ jesiennych opryskiwań borem z mocznikiem na plonowanie jabłoni. Doświadczenie przeprowadzono na jabłoniach odmiany ‘Jonagold’/M.26, rosnących na glebie lekkiej wykazującej średnią zawartość przyswajalnego boru. W badaniach zastosowano 1-, 2- i 3-krotne opryskiwania borem w dawce odpowiednio 1,5, 0,75 i 0,5 kg·ha⁻¹ w każdym zabiegu z dodatkiem mocznika w ilości odpowiednio 23, 11,5 i 7,7 kg N·ha⁻¹ w każdym opryskiwań Opryskiwania borem wykonywano w okresie 3-5 tygodni po zbiorze owoców. Drzewa nieopryskiwane borem i mocznikiem stanowiły kontrolę. Wyniki wykazały, że łączne stosowanie boru z mocznikiem powodowało uszkodzenia liści. Jednie jednokrotne opryskiwanie borem z mocznikiem powodowało defoliację. Wszystkie zabiegi zwiększyły zawartość boru w kwiatach i liściach rozetkowych; wpływ ten był szczególnie wyraźny w wyniku opryskiwań borem bez dodatku mocznika. Liście z długopędów 28 dni po kwitnieniu, pochodzące z drzew opryskiwanych borem, miały wyższe zawartości tego składnika niż liście z drzew kontrolnych. Wszystkie zabiegi zwiększyły zawiązywanie owoców oraz plonowanie jabłoni; jednakże opryskiwania borem z mocznikiem miały słabszy wpływ niż opryskiwania wyłącznie borem. Uzyskane wyniki wskazują, że dolistne dokarmianie jabłoni borem w okresie jesiennym należy wykonać w formie jednokrotnego opryskiwania w dawce 1,5 kg·ha⁻¹ bez dodatku mocznika.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ symulowanego kwaśnego deszczu i nawożenia azotowo-potasowego na wymywanie potasu z gleby

W przeprowadzonym doświadczeniu laboratoryjnym badano wpływ gleby, dodatku N, K, NK oraz symulowanego kwaśnego deszczu (pH=5) na wymywanie K z 8 badanych gleb. Zaobserwowano, że straty K przez wymywanie są znaczne i zależą od typu gleby. Stwierdzono 2-krotnie większe wymycie K z gleb przemywanych kwaśnym deszczem w porównaniu z wymywaniem wodą. Okazało się także, że najwięcej K wymywano z gleb po zastosowaniu NH₄NO₃+K₂SO₄.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw wybranych parametrow na wartosc wspolczynnika napelnienia przenosnikow ziarna

W oparciu o badania własne i studyjne scharakteryzowano wpływ wybranych czynników konstrukcyjnych i roboczych przenośników zgarniakowych i śrubowych na wartość współczynnika napełnienia - ψ.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rosliny ozdobne stosowane do dekoracji grobow na cmentarzach we Wroclawiu

Szczegółową analizę roślin dekorujących groby wykonano w latach 1998-2000 na trzynastu cmentarzach Wrocławia. Uwzględniono cmentarze komunalne i parafialne (rzymsko-katolickie). Analizę składu gatunkowego roślin dokonano na wszystkich grobach każdego z badanych cmentarzy. Spisem objęto rośliny zielne, krzewinki i niskie krzewy, posadzone na grobach i obok nich oraz florę spontaniczną, którą celowo pozostawiono. Za podstawowe kryterium podziału roślin przyjęto czas trwania cyklu uprawy.
Ogółem na wszystkich badanych cmentarzach Wrocławia oznaczono 527 taksonów roślin dekorujących groby. Liczba ich na poszczególnych obiektach była zróżnicowana i wynosiła od 109 taksonów na cmentarzu parafii św. Jakuba i Krzysztofa do 388 na cmentarzu parafii Sw. Rodziny. Należały one do 84 rodzin botanicznych i 295 rodzajów. Najbogatszymi w gatunki były rodziny astrowatych (Asteraceae), gruboszowatych (Crassulaceae), jasnotowatych (Lamiaceae), różowatych (Rosaceae) i goździkowatych (Caryophyllaceae). Dominującą grupą roślin na każdym cmentarzu były byliny.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartość metali ciężkich w środowisku glebowo-roślinnym wokół wysypiska odpadów komunalnych

W pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych w latach 1995-1997 na terenie otaczającym wysypisko odpadów komunalnych „Maślice” (Wrocław). W pobieranych w tym czasie próbkach glebowych i roślinnych oznaczano zawartość makro- i mikroelementów (Fe, Mn, Zn, Cu, Pb, Ni, Cr, Cd) .
Celem badań było określenie stopnia oraz źródła zanieczyszczenia badanego materiału. Porównano skład chemiczny próbek objętych zasięgiem emisji pyłowych unoszonych z powierzchni wysypiska przez najczęściej wiejące wiatry oraz próbek z terenu osłoniętego przez pas leśny. Przy ocenie stopnia zanieczyszczenia wzięto także pod uwagę właściwości badanych gleb (skład granulometryczny, zawartość substancji organicznych). Poza pojedynczymi przypadkami stwierdzono, że badane gleby wykazywały charakterystyczną dla naturalnej zasobności koncentrację metali ciężkich, związaną z ich składem granulometrycznym.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ekosorb jako zrodlo skladnikow mineralnych dla roslin

Możliwość łączenia supersorbentów akrylowych z nawozami stwarza dodatkowe problemy związane z dostępnością składników mineralnych dla roślin. Celem przeprowadzonych badań była ocena stopnia dostępności podstawowych składników pokarmowych - N, P, K, Mg i Ca dla roślin z supersorbentu polskiej produkcji pod nazwą „Ekosorb nawozowy”.
W doświadczeniu stwierdzono, że spośród badanych składników mineralnych jedynie fosfor był w większym stopniu wykorzystywany przez rośliny z Ekosorbu niż pożywki, bez względu na rodzaj podłoża. Dostępność dla roślin potasu z Ekosorbu zmalała (około dwukrotnie) w warunkach podłoża glebowo-piaszczystego w porównaniu do podłoża piaszczystego. Ponadto kukurydza pobierając prawie dwukrotnie więcej azotu, fosforu i potasu lepiej niż rzepak testowała siłę sorpcji sorbenta i możliwości zaopatrzenia roślin w składniki mineralne.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zdolność kombinacyjna wybranych genotypów truskawki w hodowli odmian powtarzających owocowanie

Celem pracy było określenie przydatności do hodowli twórczej 8 form rodzicielskich truskawki powtarzających owocowanie w sezonie letnio-jesiennym, w oparciu o analizę ich ogólnej (GCA) i specyficznej (SCA) zdolności kombinacyjnej.
Badania przeprowadzono w latach 1999-2000 w Sadzie Pomologicznym ISK w Skierniewicach. Przedmiotem badań były mieszańce pokolenia F₁, uzyskane w wyniku krzyżowania 8 form rodzicielskich posiadających zdolność do powtarzania owocowania ('Ostara', 'Calypso', 'Mara des Bois', 'Selva', 'Capitola', 'Yolo', 'Geneva' i 'Redgauntlet'). Krzyżowanie wykonano w układzie diallelicznym według II metody Griffinga (krzyżowania wprost i wsobne). Ze względu na brak 4 kombinacji krzyżowań oraz różną liczbę potomstwa owocującego w okresie letnio-jesiennym w pozostałych kombinacjach krzyżowań wykonany układ był niekompletny i niezrównoważony. W trakcie badań prowadzono indywidualną ocenę siewek 32 rodzin pod względem wybranych cech wegetatywnego i generatywnego rozwoju roślin, a także ich podatności na groźne choroby liści.
Stwierdzono duże zróżnicowanie pomiędzy rodzinami mieszańców pod względem liczby siewek posiadających zdolność do powtórnego owocowania (od 18,3% w rodzinie 'Calypso' × 'Redgauntlet' do 95,0% w rodzinie 'Selva' × 'Yolo'). Najwięcej siewek powtarzających owocowanie uzyskano w rodzinach, które w swoim rodowodzie mają odmianę 'Selva' (77,0%).
Najwyższą ogólną zdolnością kombinacyjną spośród badanych odmian odznaczała się odmiana 'Selva' (istotnie pozytywne efekty GCA dla siły wzrostu roślin, wielkości plonowania, masy i jędrności owoców oraz ich podatności na gnicie, a także dla podatności roślin na białą plamistość liści). Wysoką przydatność do hodowli twórczej odmian powtarzających wykazuje także odmiana 'Capitola' (istotnie pozytywne efekty GCA dla wielkości i jędrności owoców oraz ich odporności na gnicie). Najmniej przydatna do hodowli odmian powtarzających owocowanie jest natomiast odmiana 'Redgauntlet', ze względu na najniższą liczbę potomstwa zdolnego do powtarzania owocowania.
Istotnie zróżnicowane wartości efektów specyficznej zdolności kombinacyjnej otrzymano tylko w nielicznych kombinacjach krzyżowań i dotyczyły one najczęściej tylko jednej, rzadziej dwóch lub trzech badanych cech.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo