rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Specjalizacja w rolnictwie jako element zwiększający ryzyko w produkcji i sposoby przeciwdziałania

Postępująca specjalizacja oraz koncentracja produkcji w gospodarstwach i uproszczenie struktury produkcji zwiększają wydajność pracy w rolnictwie. Specjalizacja może jednak zwiększać ryzyko spadku dochodów gospodarstwa, zwłaszcza gdy niesprzyjające warunki pogodowe  lub rynkowe dotykają wąskiego asortymentu produktów wytwarzanych w specjalistycznym gospodarstwie. Silna koncentracja produkcji i specjalizacja mogą również negatywnie oddziaływać na środowisko. W gospodarstwach prowadzących jedynie produkcję roślinną może dochodzić do spadku zawartości glebowej materii organicznej. Silne uproszczenie zmianowań i wymuszone tym stosowanie zwiększonej ilości chemicznych środków ochrony roślin zagraża również bioróżnorodności. Z kolei w gospodarstwach specjalizujących się w chowie trzody lub drobiu mogą występować nadmierne ilości azotu i fosforu w nawozach naturalnych stanowiące  zagrożenie dla środowiska.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Problem możliwości limitowania wzrostu gospodarczego i rozwoju naukowo-technicznego w socjalizmie

Postępuje obecnie w skali globu szybka dewastacja środowiska naturalnego, rabunkowa eksploatacja zasobów naturalnych i narastanie zagrożeń technologicznych. Przeciwdziałanie tym procesom nie wydaje się możliwe bez kontrolowanego hamowania wzrostu gospodarczego i rozwoju naukowo-technicznego. W niniejszym artykule analizuję problem możliwości limitowania wzrostu w socjalizmie, rozumianym jako system, w którym własność prywatna pełni niewielką rolę i gospodarka sterowana jest głównie w sposób nakazowo-rozdzielczy. Omawiam kolejno czynniki niesprzyjające hamowaniu wzrostu w socjalizmie, znaczenie trudności z centralną koordynacją gospodarki w  tym systemie w obliczu granic wzrostu oraz kwestię okoliczności sprzyjających limitowaniu wzrostu w tym rodzaju ładu społecznego. Dokonuję też zestawienia czynników sprzyjających i niesprzyjających kontrolowanemu hamowaniu wzrostu w socjalizmie i kapitalizmie, stwierdzając, że prowadzenie takiej polityki w pierwszym z tych systemów zdaje się bardziej realne.
W ostatnim paragrafie artykułu uzasadniam tezę mówiącą, że można przedstawić silne argumenty przemawiające na rzecz tezy, że powrót socjalizmu jest realny: a) narastanie zagrożeń cywilizacyjnych popycha państwo do ekspansji; b) kapitalizm jest destabilizowany przez narastanie nierówności w skali globalnej, a zwłaszcza w  krajach bogatych; c) coraz bardziej prawdopodobne staje się załamanie gospodarcze Stanów Zjednoczonych (a tym samym i  światowe) na skutek narastania zadłużenia zagranicznego USA; co spowodowałoby delegitymizację kapitalizmu. Wielką niewiadomą jest to, czy socjalizm zdąży zastąpić kapitalizm. Wyczerpanie zasobów naturalnych, dewastacja środowiska naturalnego i narastanie zagrożeń technologicznych postępują tak szybko, że być może już za kilka dziesięcioleci nie będzie można utrzymać względnie rozbudowanego systemu przemysłowego, będącego warunkiem istnienia socjalizmu i dojdzie do powstania jakichś form ładu społecznego zbliżonych do przedindustrialnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Model kompetencji zawodowych doradcy rolniczego

W artykule omówiono istotę i znaczenie kompetencji zawodowych doradcy rolniczego. Podjęto w nim rozważania dotyczące pojęcia, istoty i cech modelu kompetencji oraz próbę wyjaśnienia znaczenia procesu doradztwa rolniczego. Przedstawiono skróconą charakterystykę modelu kompetencji doradcy rolniczego, co było głównym celem niniejszego artykułu, który powstał w odpowiedzi na rosnącą potrzebę usystematyzowania dotychczasowej wiedzy o kompetencjach zawodowych doradców - konsultantów.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Struktury organizacyjne doradztwa rolniczego i instrumenty finansowe jego wsparcia w Polsce po wstąpieniu do Unii Europejskiej

W artykule przedstawiono proces kształtowania systemu doradztwa rolniczego pod wpływem ustawodawstwa polskiego oraz unijnych regulacji prawnych. Omówiono zmianę podporządkowania organizacyjnego, poprzez przejście ODR z administracji rządowej do administracji samorządowej (2009). W tym okresie zmniejszeniu uległo zatrudnienie doradców, jako pochodne zmniejszenia dotacji celowej dla ODR. W kwestii wsparcia finansowego dla doradztwa wskazano na ważność działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów”, które tylko na minimalnym poziomie (11,7% planu) zostało wykorzystane. Przepisy pozwoliły na tworzenie prywatnych (koncesjonowanych) podmiotów doradczych, których liczba pozostaje na niskim poziomie w stosunku do doradztwa państwowego.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Samorząd rolniczy w Polsce – przeszłość i teraźniejszość

Na ziemiach polskich izby rolnicze najwcześniej powstały w zaborze pruskim. Początkowo funkcjonowały w oparciu o rozwiązania prawne państw zaborczych. Nowy etap w historii izb rolniczych w Polsce zapoczątkowało ustawodawstwo okresu międzywojennego (1919-1939). Ustrój izb rolniczych tamtego okresu odpowiadał najwyższym standardom ówczesnej teorii i praktyki samorządu gospodarczego. Obecne izby rolnicze w Polsce posiadają ustrój korporacji publicznoprawnej o członkostwie obligatoryjnym. Dysponują jednak możliwościami bez porównania mniejszymi, niż analogiczne izby rolnicze w okresie II Rzeczypospolitej i te działające w innych krajach Unii Europejskiej. Samorząd rolniczy w Polsce nie spełnia w pełni pokładanych w nim oczekiwań rolników. Zmiany dotyczące funkcjonowania izb rolniczych w Polsce powinny zmierzać w kierunku przyznania izbom takich zdań, kompetencji oraz instrumentów finansowych i rzeczowych, aby miały realny wpływ na rozwój wsi i rolnictwa na miarę rozwiązań zachodnioeuropejskich.

Czasopismo: Zagadnienia Doradztwa Rolniczego
Dziedziny: nauki społeczne, nauki rolnicze
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o polityce i administracji, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o zarządzaniu i jakości, rolnictwo i ogrodnictwo
Czy technika pozbawia nas pracy? Bezrobocie technologiczne w perspektywie teorii aktora-sieci

Problem wpływu innowacji technologicznych w dziedzinie produkcji na zatrudnienie jest szeroko dyskutowany w ekonomii. Debaty wokół kwestii tak zwanego bezrobocia technologicznego trwają już od początku XIX wieku, jednakże wiele aspektów tego zjawiska umyka refleksji ekonomicznej. Odwołując się do perspektywy teorii aktora-sieci postaram się wskazać te procesy, związane z  bezrobociem technologicznym, które pozostają nieuchwytne dla ekonomii. Wychodząc od rozwijanej w ramach teorii aktora-sieci specyficznej koncepcji nowoczesności, pokażę, że to nie sama technika, jak sugeruje ekonomiczna koncepcja bezrobocia technologicznego, lecz skomplikowany splot czynników społecznych i technologicznych prowadzi do wypierania i  marginalizowania ludzi w sieciach produkcyjno-usługowych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Zanim zabłysło światło wiary Chrystusowej. Słowianie w orbicie wiary i kultury pogańskiej

Artykuł wprowadza w obecnie mało spopularyzowaną tematykę mitologii dawnych Słowian, przybliża panteon głównych bóstw Słowiańskich, a także wierzenia, kulty i obrzędy sprawowane przez Słowian, zamieszkujących głownie obszary wschodnie. Artykuł jest filologiczną, historyczną i antropologiczną analizą pochodzenia wyrazów, określeń, zwyczajów imion dawnych bogów oraz ich wpływu na współczesną kulturę i religię, a także ich wstępne zestawienie i porównanie z religią chrześcijańską. Opisano także pozostałe zabytki, znaleziska archeologiczne, źródła z czasów słowiańskich i średniowiecznych znajdujące się na obecnych terenach Europy Środkowo- Wschodniej, zostało wyjaśnione ich znaczenie i powiązanie z danym kultem oraz ich losy po chrystianizacji Europy.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Specyfika rolniczego gospodarstwa domowego i jego rola społeczno-ekonomiczna

Człowiek jako istota społeczna funkcjonuje w określonym środowisku. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to gospodarstwo domowe, natomiast z socjologicznego rodzina. Integralny związek gospodarstwa domowego z gospodarstwem rolnym tworzy specyficzny układ. W gospodarstwie domowym związanym z gospodarstwem rolnym sfera spożycia przeplata się z produkcją żywności. Rodzina rolnicza może więc występować jako grupa domowa oraz jako właściciele gospodarstwa, organizatorzy produkcji i jej dysponenci. Wszystkie te czynności wykonują z reguły członkowie rodziny. Takie gospodarstwo cechuje też względna niezależność od zaopatrzenia rynku w produkty żywnościowe oraz tradycyjny sposób organizacji pracy. Rolnicy jako producenci rolni muszą radzić sobie z wymaganiami konkurencji. W tym wymiarze ujawnia się więc zależność zbytu produkcji od rynku. Z kolei uzyskane dochody gospodarstwa domowego określają możliwości realizacji ogólnych potrzeb rodziny. 
Przed wprowadzeniem gospodarki rynkowej w polskiej gospodarce w relacjach między gospodarstwem domowym a rolnym dominujące znaczenie miało gospodarstwo rolne. Koncepcja wielofunkcyjnego rozwoju wdrażana na wsi i obszarach wiejskich w zasadniczy sposób zmienia te relacje. Nie tylko wzrasta znaczenie, ale i zmieniają się funkcje gospodarstwa domowego. Stopniowo staje się ono bowiem głównym podmiotem gospodarującym. Taki kierunek zmian wynika m.in. z malejącej liczby gospodarstw rolnych, spadku udziału rolnictwa w tworzeniu dochodów na rzecz dochodów z działalności pozarolniczej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Klisze miejsca utraconego. Stereotypy w tekstach literatury pogranicza polsko-ukraińskiego

Stereotyp może funkcjonować jako powtarzalny wzorzec i schemat obrazowania. Taki rodzaj stereotypu jako pewnej kliszy uwidacznia się w poezji twórców pogranicza polsko-ukraińskiego, których wspólnoty etniczne i rodzinne zostały głęboko doświadczone przez wydarzenia historyczne związane z II wojną światową. W swoich tekstach twórcy ci snują opowieść o utracie małej ojczyzny i rodzinnej ekumeny. Opowieść ta ma charakter uniwersalny, przejawiający się właśnie w powtarzalności stosowanych wzorców i obrazów, niezależnie od ich narodowej przynależności.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wpływ przynależności klasowej na postawy wyborcze w latach 1991–2001

Celem tej analizy jest ustalenie, jak zmieniał się wpływ przynależności klasowej na postawy wyborcze w  Polsce w latach 1991–2001. Opierając się na danych Polskiego Generalnego Sondażu Społecznego porównuję wpływ przynależności do podstawowych segmentów struktury społecznej na deklaracje respondentów, dotyczące głosowania na partie polityczne w wyborach parlamentarnych z 1991, 1993, 1997 i 2001 roku. Wyniki analizy wskazują, że: (i) w rozpatrywanym przedziale czasowym zależność ta była znacząca, (ii) ulegała istotnym zmianom, przy czym zmiany te nie postępowały w jednym kierunku, (iii) zmianom w sile związku towarzyszył brak zmian preferencji wyborczych ze strony reprezentantów analizowanych segmentów klasowych. W ostatniej części porównuję siłę tej zależności w 17 krajach na podstawie danych Europejskiego Sondażu Społecznego z 2002 roku. Polska okazuje się krajem, w którym przynależność klasowa wywiera relatywnie mały wpływ na postawy wyborcze. Ustalenia te można traktować jako przyczynek do prowadzonej od kilkudziesięciu lat dyskusji na temat zanikania struktury klasowej. Wynik dla Polski dostarcza pewnego argumentu na rzecz tezy, że klasy istnieją, chociaż – biorąc pod uwagę krótkość analizowanego okresu – trudno go potraktować jako argument wiążący.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Plotka jako narzędzie kształtowania rzeczywistości społecznej. Afera Rywina w dyskursie prasowym

Artykuł ma na celu przedstawienie plotki – dynamicznego wydarzenia komunikacyjnego jako pewnego mechanizmu wykorzystywanego przez nadawców prasowych w celu zbudowania wiarygodności komunikatów, a w konsekwencji wpływania na proces definiowania sytuacji przez odbiorców. Zaobserwowane zjawisko dotyczy polskiej prasy opiniotwórczej o charakterze informacyjnym, społeczno-politycznym (quality press). Tym samym, w kontekście narastającej złożoności świata społecznego wpisuje się w problematykę roli mediów we współczesnym społeczeństwie. Przedstawione zostały wybrane rezultaty analizy treści, której poddano artykuły dotyczące tak zwanej „afery Rywina” opublikowane w „Gazecie Wyborczej”, „Trybunie”, „Rzeczpospolitej”, „Polityce”, „Wprost” oraz „Nie” w okresie pomiędzy ujawnieniem propozycji korupcyjnej przez „Gazetę Wyborczą” a powołaniem komisji śledczej, mającej na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
V. Nabokov wobec II wojny światowej – twórcza recepcja i moralna ocena

Vladimir Nabokov rosyjski i amerykański pisarz jest autorem dwóch powieściowych antyutopii: Zaproszenie na egzekucję i Nieprawe godło, w których dał wyraz swym politycznym poglądom, mimo iż deklarował się zwykle jako pisarz apolityczny. W obu utworach autor obnaża mechanizmy działania komunizmu i faszyzmu niemieckiego, ostrzega czytelników przed zniewoleniem ideologii totalitarnej, przed biernością wobec przemocy i manipulacji. Kategoryczne polityczne poglądy Nabokova wynikają z faktu, iż doświadczył konsekwencji rewolucji rosyjskiej 1917 roku oraz II wojny światowej, w wyniku których musiał uciekać najpierw z rodzinnej Rosji, a później z ogarniętej wojną Europy. Powieść Nieprawe godło pozwala na bezpośrednie skojarzenia świata przedstawionego z rzeczywistością prześladowań i represji hitleryzmu, z wypaczonym moralnie systemem państwa policyjnego. Nabokov sprzeciwia się złu, potępia go we wszelkiej postaci, opowiada się za dobrem, którego nie można dostrzec w przedstawionej przez pisarza rzeczywistości politycznej, w powieściowym świecie totalitarnym. Krytyka i dyskredytacja zbrodniczych politycznych ideologii należy do obowiązków pisarza, Nabokov w ten sposób podkreśla znaczenie dobra i moralności w życiu człowieka.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Tęczowa flaga przeciwko wawelskiemu smokowi. Kulturowa interpretacja konfliktu wokół krakowskiego Marszu dla Tolerancji

Pierwszą część artykułu stanowi opis wydarzeń z 2004 roku, związanych z organizowaniem Festiwalu „Kultura dla Tolerancji” i negatywnych nań reakcji wielu środowisk. Opis sporządzono na podstawie wywiadów z zainteresowanymi, obserwacji uczestniczącej, zapisu filmowego i relacji prasowych. Następnie prezentowani są główni zbiorowi aktorzy wydarzeń: Kampania Przeciw Homofobii, Instytut Socjologii UJ, Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. P. Skargi, Młodzież Wszechpolska, kibice krakowskich klubów piłkarskich, Kościół rzymskokatolicki, państwo, mass media. Przedstawione są ich racje oraz doświadczenia ich przedstawicieli związane z wydarzeniami. Kolejna część tekstu zawiera analizę wydarzeń w  kilku teoretycznych kontekstach: koncepcji homoseksualizmu, płci kulturowej, nacjonalizmu i globalizacji. Uwagi końcowe zawierają wnioski na temat charakteru społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, które jest ciągle holistycznym monolitem etycznym, a nie liberalnym forum do dyskusji. Ruch gejów i lesbijek jest najbardziej spektakularną siłą, która stara się zmienić ten stan rzeczy.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Akty prawne w zakresie cła granicznego i ich rola w ochronie  bezpieczeństwa ekonomicznego Rzeczypospolitej Polski w latach 1919-1924  (próba analizy problemu)

Jednym z podstawowych instrumentów chroniących państwa są cła. Mają one do spełnienia wielorakie funkcje, z których niewątpliwie najważniejszą jest funkcja ekonomiczna. Po I wojnie światowej, a więc w początkowym okresie istnienia Rzeczypospolitej Polskiej powoływano różne formacje celne, które oprócz nakładanych i pobieranych ceł miały także zabezpieczać granice państwa przed przenikaniem wrogich dla niej elementów, w tym uzbrojonych grup dywersyjnych, przerzutów uzbrojenia,  broniąc  tym samym bezpieczeństwa obywateli i jednocześnie dostarczają do budżetu państwa znaczącego dopływ środków płatniczych. W artykule ukazano chronologię tworzenie się polskiego systemu celnego w latach 1919-1924, poczynając od krótkotrwałych i nielicznych form ochrony celnej, aż do stabilnych zabezpieczeń granicznych, powołanie Korpusu Ochrony Granicy w 1924 r.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Huculszczyzna w II Rzeczpospolitej Polskiej. Romantyczny mit „Nowej Arkadii” w racjonalnym społeczeństwie

Huculszczyzna w Drugiej Rzeczypospolitej ukazywana była jako kraina półdzika, malownicza, osnuta ludową mitologią i magią. Postrzegana była jako ośrodek życia nieskażonego cywilizacją posiadający wielką energię i żywiołowość. Wytworzył się swoisty stereotyp Huculszczyzny jako wyidealizowanej ziemi gdzie najlepsze przymioty charakteryzujące tereny, ludzi i tradycję połączyły się w bardzo atrakcyjny wzór życia społecznego. Walory Huculszczyzny odsłaniały się dla Polaków na różnych obszarach zainteresowania społecznego: turystyka, sztuka, podróży itd.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Różnorodność jako przejaw innowacyjności

Innowacyjność jest postrzegana jako kluczowy czynnik przyczyniający się do wzrostu konkurencyjności organizacji i gospodarki, czego efektem jest rozwój. Jednym z warunków wewnętrznych oddziałujących na innowacje jest różnorodność. Dążąc do znalezienia odpowiednich, miarodajnych danych, warto sięgnąć po wskaźniki składające się na European Innovation Scoreboard 2021 i prześledzić dynamikę zmian dobranych wskaźników w ostatnich kilku latach. Wyniki otrzymane w ten sposób napawają nadzieją na pomyślny rozwój gospodarki w przyszłości i pomnażanie się postaw wspierających różnorodność, wspierających innowacyjność, kreatywność. We współczesnym świecie, trapionym przez liczne kryzysy, są to kluczowe aspekty.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, ekonomia i finanse
Ruch społeczny „Solidarność” – proces kolektywny w indywidualnych doświadczeniach biograficznych Łódzkich działaczy

Przedmiotem artykułu są doświadczenia biograficzne działaczy łódzkiej „Solidarności”. Analiza wywiadów narracyjnych z uczestnikami ruchu społecznego pozwoliła ustalić charakterystyczne sekwencje doświadczeń i sposoby przeżywania własnej biografii związane z zaangażowaniem w „Solidarność”. Umożliwiło to porównanie poszczególnych historii życia i wyłonienie typów doświadczenia charakterystycznych zarówno dla działaczy nurtu robotniczego, jak i inteligenckiej części ruchu. Ujęcie poszczególnych etapów biografii narratorów w kategoriach struktur procesowych ukazało związki między dynamiką ruchu społecznego, a sposobem przeżywania własnej biografii przez jego uczestników.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Unia Europejska wobec problemu antysemityzmu. Wybrane inicjatywy

Problem antysemityzmu, pomimo wielu inicjatyw, mających na celu jego przeciwdziałaniu, wciąż jest obecny w przestrzeni publicznej wielu państw. Dostrzeganie niebezpieczeństwa jego występowania jest niezwykle ważne i istotne. Jednak niepokojące jest to, że pomimo wielu wysiłków, które miały doprowadzić do jego zwalczenia, zjawisko to nadaj jest silne. Jedną z instytucji, która w swojej działalności koncentruje się na przeciwdziałaniu antysemityzmowi jest Unia Europejska. Celem niniejszego artykułu będzie próba przedstawienia tych inicjatyw i ocenienie na ile są one skuteczne.

Czasopismo: Language. Culture. Politics. International Journal
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Innowacje komunikacyjne oparte na założeniach radykalnej demokracji na przykładzie platformy Indymedia po dwóch dekadach jej działania (1999–2019)

Celem artykułu jest analiza odkrytych i praktykowanych przez platformę Indymediów możliwości komunikacyjnych opartych na rozwiązaniach wprowadzonych pierwotnie przez sieć w paradygmacie Web 2.0 (m.in. formuły „otwartego publikowania” i wspólnotowego tworzenia informacji). Kontekstem dla tych rozważań będą założenia radykalnej demokracji. Hipoteza główna zakłada, że stosowanie przez aktywistów i użytkowników Indymediów strategii i praktyk radykalnej demokracji bezpośredniej było skuteczne w działaniach krótkoterminowych i taktycznych, zawiodło jednak w przypadku akcji długoterminowych i strategicznych. Metody badań: w artykule odwołano się do najnowszych, mieszanych tendencji metodologicznych pojawiających się w badaniach medioznawczych nakierowanych na analizę przekazu cyfrowego i platform internetowych, ze szczególnym uwzględnieniem analizy zawartości stron www (tzw. desk research) i możliwości oferowanych przez geografię internetu. Wykorzystano także samodzielnie przeprowadzone pogłębione wywiady indywidualne (IDI) z aktywistami Indymediów z USA, Hiszpanii i Brazylii, a także model radykalnej demokracji zaproponowany przez brytyjskiego badacza V. Pickarda. Wyzwania dla Indymediów po dwóch dekadach ich działania oraz przyczyny ich transformacji i erozji pozwolą wypracować krytyczną perspektywę wobec koncepcji „usieciowionych ruchów społecznych” M. Castellsa. Wyniki i wnioski: praktyki radykalnej demokracji w codziennej działalności aktywistycznej i medialnej uwydatniły ograniczenia założeń tego typu demokracji w przypadku działań prowadzonych na poziomie międzynarodowym i z udziałem wielu podmiotów. Hipoteza postawiona we wstępie artykułu została zatem zweryfikowana pozytywnie. Rozwój sieci był też blokowany przez odmienne dynamiki powszechnej cyfryzacji społeczeństw, co dodatkowo znacznie ograniczało ogólnodostępne i sprawiedliwe zastosowanie praktyk radykalnej demokracji – w krajach Globalnego Południa lokalne ośrodki sieci były dostępne tylko dla wybranej grupy osób wyedukowanych cyfrowo, wyposażonych w odpowiednie zasoby. Sytuacja ta w istocie zaprzecza fundamentalnej idei radykalnej demokracji, jaką jest totalne rozszerzenie równości i wolności obywateli poprzez zwiększenie poziomu ich partycypacji. Wartość poznawcza: przedstawione w artykule analizy dostarczają wiedzy na temat pionierskiego zastosowania internetu w paradygmacie Web 2.0 przez platformę Indymedia – na długo przed pojawieniem się mediów społecznościowych – w kontekście założeń radykalnej demokracji. Pozwalają także formułować prognozy dotyczące ograniczeń dla radykalnej demokracji w bardziej złożonych środowiskach.

Czasopismo: Studia Medioznawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach