rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania nad wpływem wybranych czynników fizykochemicznych na efektywność procesu bioługowania odpadów poflotacyjnych przy wykorzystaniu grzybów pleśniowych z gatunku Aspergillus niger

W artykule zostały przedstawione badania nad możliwością wykorzystania organizmów autochtonicznych mikroflory składowiska odpadów poflotacyjnych Gilów do procesów ługowania z nich miedzi. Alkaiczny charakter składowiska uniemożliwia zastosowanie tradycyjnych procesów ługowania kwaśnego ze względów zarówno ekonomicznych, jak i środowiskowych. Przeprowadzono badania nad procesem bioługowania odpadów poflotacyjnych składowiska Gilów przy użyciu dominujących w środowisku autochtonicznych grzybów pleśniowych z gatunku Aspergillus niger. Metabolizm tych grzybów, związany m.in. z wydzielaniem dużej ilości kwasów organicznych, pozwolił wysunąć koncepcję zastosowania ich w procesach biohydrometalurgicznych miedzi. W doświadczeniach prowadzonych w warunkach środowiskowych (temp. i pH) optymalnych i znacznie odbiegających od optimum, zbliżonych do warunków panujących w terenie, w efekcie bioługowania odpadów poflotacyjnych zachodzącego z udziałem grzybów Aspergillus niger otrzymano uzyski miedzi rzędu 79,16-87,98%.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Morfometryczna metoda oceny jakości górotworu na potrzeby doboru obudowy kotwiowej w kopalni rud cynku i ołowiu "Pomorzany"

Podstawową obudową wyrobisk eksploatacyjnych w polskich kopalniach rud cynku i ołowiu jest obudowa kotwiowa. Na podstawie wieloletnich obserwacji zachowania się wyrobisk, badań jakości górotworu oraz skuteczności kotwienia w zróżnicowanych warunkach geotechnicznych zaproponowano wprowadzenie uzupełniającego kryterium do klasyfikacji stropu pod kątem doboru kotwi. Zastosowanie morfometrycznej metody opisu odsłoniętego stropu i ociosów wyrobisk pozwoliło na wyodrębnienie czterech typów kategorii powierzchni, wyraźnie związanych ze skutecznością zastosowanej obudowy i statecznością wyrobisk. Wprowadzenie dodatkowego parametru do aktualnie stosowanej metodyki ma na celu przede wszystkim zminimalizowanie niedokładności szacowania jakości rdzenia wiertniczego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Specyfika deformacji powierzchni dla dzisiejszego polskiego górnictwa węgla kamiennego

Przedstawiono specyfikę współczesnych uwarunkowań prowadzenia eksploatacji górniczej w aspekcie ochrony powierzchni i ich skutków w deformowaniu się powierzchni. W szczególności wpływ długości ścian eksploatacyjnych oraz zmiennej prędkości eksploatacji na dynamikę narastania deformacji powierzchni. Zwrócono uwagę na problem powstawania nieciągłości powierzchni w postaci stopni i szczelin przy średniej i dużej głębokości prowadzenia eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Matematyczna identyfikacja przemysłowego procesu mielenia i klasyfikacji rudy miedzi za pomocą modeli regresyjnych

Artykuł dotyczy problemów identyfikacji przemysłowego procesu przygotowania rudy miedzi do procesu jej wzbogacania. Identyfikacji dokonano na drodze matematycznego modelowania z wykorzystaniem regresyjnych modeli liniowych wskaźników energetycznych oceny procesu przygotowania rudy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości i uwarunkowania pozyskiwania kruszyw z eksploatacji i przeróbki węgla kamiennego

Eksploatacji i przeróbce węgla kamiennego towarzyszy powstawanie odpadów. Gospodarowanie odpadami wydobywczymi podlega przepisom prawnym. Do niedawna odpady w przeważającej większości były wykorzystywane do rekultywacji terenów zdegradowanych. Prorynkowe i proekologiczne spojrzenie na odpady wydobywcze w warunkach znowelizowanych i dostosowanych do dyrektyw UE przepisów prawnych wskazuje nowe kierunki odzysku tych odpadów. W artykule przedstawiono propozycje zmian w dotychczasowym postępowaniu ze skałą płonną oraz urobkiem węglowym kierowanym do procesu wzbogacania. Wskazano, jak w Zakładzie Przeróbki Mechanicznej Węgla można produkować - oprócz sortymentów handlowych węgla - także i kruszywo. Program budowy dróg i autostrad unaocznił problem braku na rynku kruszyw oraz produktów mineralnych, niezbędnych w pracach inżynieryjno-budowlanych, technicznych i hydrotechnicznych związanych z budownictwem drogowym. Wynika stąd potrzeba poszukiwania nowych źródeł tych materiałów. W tej sytuacji produkcja kruszyw w górnictwie węglowym stanowi pożądany i racjonalny kierunek postępowania, w efekcie którego można uzyskać dodatkowy efekt ekologiczny w postaci ochrony zasobów złóż pierwotnych oraz ograniczenia powstawania odpadów.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza numeryczna migracji metanu z warstw spągowych do wyrobiska ścianowego

Posługując się komputerowym kodem metody elementów odrębnych UDEC, zbudowano płaski (dwuwymiarowy) numeryczny model dużego (1000 x 200 m) wycinka górotworu w sąsiedztwie pokładu 349 w polu ścianowym 802 w partii B w KWK "Murcki". Eksploatację tego pokładu systemem ścianowym z zawałem warstw stropowych symulowano w modelu na odcinku długości 450 m. Stwierdzono, że w warunkach silnie deformujących się, rozwarstwiających, pękających i dzielących na bloki warstw spągowych możliwa jest migracja metanu z pokładów węgla zalegających poniżej eksploatowanego pokładu. Pokazano, że strefa szczelin w cienkich i zbudowanych ze skał o niewysokiej wytrzymałości warstw zalegających poniżej pokładu 349 powstaje szybciej niż strefa zawału stropu sięgając na głębokość ok. 30 m poniżej pokładu. Warstwy spągowe ulegają przy tym silnemu wypiętrzaniu w strefie zrobów; już we wczesnych stadiach eksploatacji przemieszczenie to sięgnęło wartości przekraczających 1,5 m. Przy założeniu, że warstwy metanonośne zalegają 15,6 m poniżej pokładu 349 i obejmują pokład 350 oraz pokłady węgla i warstwy skalne niżej leżące i ciśnienie złożowe metanu wynosi 2 MPa, zbadano właściwości procesu przepływu metanu (kierunek, ciśnienie, ilość, prędkość) przez szczeliny powstające w pękających pod wpływem eksploatacji pokładu 349 warstwach spągowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Interpretacja chemizmu wód kopalnianych metodami analizy danych złożonych

W artykule przedstawiono podstawowe założenia metody danych złożonych - Compositional Data Analysis - pozwalającą na statystyczną interpretację danych, w których wartości zmiennych sumują się do pewnej całości. Pokazano przykłady zastosowania metody CDA wobec danych opisujących skład chemiczny wód kopalnianych KWK "Chwałowice" - w tym interpretację tych danych i ich wizualizację za pomocą diagramów trójkątnych. Zastosowane procedury pozwalają uzyskać wgląd w naturę relacji pomiędzy udziałami składników wód oraz ułatwiają opis trendów tych relacji. Wspomagają one identyfikację procesów formowania chemizmu wód kopalnianych, takich jak np.: wymiana jonowa, procesy utleniania i redukcji oraz rozpuszczanie bądź wytrącanie niektórych substancji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość rtęci jako potencjalny czynnik ograniczający wartość użytkową węgla kamiennego i brunatnego

Stężenie rtęci w środowisku przyrodniczym jest obecnie dwu-trzykrotnie wyższe w stosunku do okresu przed rozwojem przemysłowym. Trzy gałęzie przemysłu: produkcja chloru metodą rtęciową, produkcja cementu oraz spalanie węgla są głównym źródłem większości emisji rtęci do powietrza. Rtęć jest naturalnym składnikiem węgla. Masowe spalanie węgla kamiennego i brunatnego w elektrowniach, zakładach przemysłowych oraz na potrzeby komunalne, mimo stosunkowo niewielkiej zawartości rtęci, przyczynia się do wprowadzania znacznych ilości rtęci do środowiska i jest obecnie jednym z najważniejszych antropogenicznych źródeł tego pierwiastka w środowisku. Z przeprowadzonych w Polsce badań wynika, że średnia zawartość rtęci w węglu kamiennym waha się od 100 do 150 ppb (mikrogramów na kilogram; mig/kg), a w węglu brunatnym - od 300 do 350 ppb.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Symulacja zjawisk zachodzących w barierach reaktywnych ograniczających wpływ odpadów pogórniczych na środowisko

Odpady powstające w procesach wydobycia i oczyszczania węgla mogą stanowić zagrożenie środowiska wodno--gruntowego w przypadku braku odpowiednich zabezpieczeń. Najczęściej ma to miejsce podczas wykorzystywania ich do prac rekultywacyjnych, niwelacyjnych itp. Reaktywne bariery przepuszczalne lub półprzepuszczalne stanowią jedną z możliwości zapobiegania lub przynajmniej znacznego ograniczenia uwalniania się poza środowisko obszaru składowania niektórych zanieczyszczeń. W pracy przeanalizowano i przebadano możliwości usuwania z infiltrujących wód jonów następujących pierwiastków: As, B, Ba i Sr. Zróżnicowane pod względem właściwości chemicznych i interakcji w środowisku wodnym wymagają selektywnego doboru składu i struktury bariery. Na bazie przeprowadzonych badań laboratoryjnych, symulacji komputerowych w oparciu o oprogramowanie PHREEQC oraz własne zaprojektowano system barier reaktywnych selektywnych odpowiednio dla połączeń każdego z wymienionych pierwiastków. Zgromadzono niezbędną dla tego celu bazę danych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia gazodynamiczne w kopalniach Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA

Zjawiska gazodynamiczne stanowią w podziemnych kopalniach węgla jedno z największych zagrożeń dla życia i zdrowia górników. W artykule przedstawiono czynniki wpływające na występowanie zjawisk gazodynamicznych oraz objawy wskazujące na możliwość wystąpienia takich zjawisk w kopalniach węgla. Przedstawiono skrótowo opis zdarzeń wyrzutów metanu i skał, jakie zaistniały w kopalniach Jastrzębskiej Spółki Węglowej, ze szczególnym uwzględnieniem KWK "Zofiówka" i KWK "Pniówek". Opisano okoliczności wyrzutu metanu i skał zaistniałego w dniu 22 listopada 2005 r. w KWK "Zofiówka" w chodniku transportowym D-6 pokład 409/4 oraz kierunki działań podjętych po przedmiotowym zdarzeniu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kryterium wytrzymałości geomateriałów z mikrostrukturą warstwową

W artykule przedstawiono anizotropowe kryterium wytrzymałości geomateriałów z mikrostrukturą warstwową. Rozważana mikrostruktura to periodyczny dwuskładnikowy ośrodek warstwowych, w którym wytrzymałość poszczególnych składników opisuje warunek Druckera-Pragera. Proponowane kryterium to koniunkcja anizotropowego kryterium Pariseau oraz równania płaszczyzny krytycznej. Przydatność postulowanego opisu zweryfikowano wykorzystując teorię homogenizacji. Parametry materiałowe są zdefiniowane w artykule w sposób analityczny, w funkcji parametrów wytrzymałościowych składników struktury. Jako przykład zastosowania kryterium przedstawia się rozwiązanie zagadnienia nośności granicznej podłoża uwarstwionego w funkcji kąta upadu warstw. Zaprezentowane wyniki pokazują istotny wpływ anizotropii wytrzymałości materiału na rozwiązanie zagadnienia brzegowego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metody oceny niezawodności konstrukcji budowlanych przy niepełnych parametrach

W artykule przedstawiono przedziałowe i histogramowe metody obliczenia niezawodności. Oparte są one na uwzględnieniu początkowej niejednorodności materiałów i zmienności obciążeń oraz wymiarów geometrycznych, ich możliwej zmiany w czasie, niedokładności matematycznego modelu konstrukcji. Metody stosowane są przy niedostatecznej liczbie danych wejściowych (których otrzymanie jest niemożliwe lub nierentowne). W pracy porównano wyniki otrzymane przy rozwiązywaniu najprostszego zadania - jednoosiowego centralnego ściskania żelbetonowego słupa różnymi metodami: interwałową, histogramową, linearyzacji oraz metodą Monte Carlo. Na podstawie zaproponowanego histogramowego współczynnika zapasu można obliczyć niezawodność konstrukcji poprzez wyznaczenie powierzchni jego wykresu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Interpretacja wyników badania współczynnika parcia bocznego w gruntach metodą opartą na pomiarze momentów od sił tarcia

Przedstawiono schemat aparatu do badania współczynnika parcia bocznego w gruntach. Omówiono jego konstrukcję oraz sposób wykonywania pomiaru. Zamieszczono dwa schematy obciążeń badanej próbki, które stanowią podstawę metody opracowania wyników badania. Schemat pierwszy, nazwany podstawowym, uwzględnia siły tarcia pomiędzy badaną próbką a aparatem na górnej powierzchni próbki oraz siły tarcia na pobocznicy próbki w kierunku obwodowym. Schemat ten pomija siły tarcia występujące na powierzchni kontaktu próbki z aparatem, działające w kierunku jej pionowej osi. Schemat drugi określany w pracy jako rozszerzony uwzględnia w analizie wszystkie elementy schematu podstawowego oraz dodatkowo pominięte w schemacie podstawowym siły tarcia w kierunku jej wysokości. Dla obu rozpatrywanych schematów obciążenia próbki w aparacie określono równania, na podstawie których z pomierzonych wartości momentów pochodzących od sił tarcia na kontakcie próbki z aparatem wyznaczyć można współczynnik parcia bocznego. Zwrócono uwagę, że mimo różnej formy obu związków po spełnieniu przez wymiary próbki odpowiedniego warunku geometrycznego oba równania powinny dawać zbliżone wyniki. W związku z tym oba równania powinny być stosowane jednocześnie w opracowaniu wyników badania, a na podstawie ich analizy powinna być określana poprawność wykonania pomiaru współczynnika parcia bocznego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wstępne badanie współczynnika parcia bocznego w osadach zbiornika odpadów poflotacyjnych "Żelazny Most"

W artykule omówiono koncepcję laboratoryjnego sposobu badania współczynnika parcia bocznego w gruntach. Przedstawiono konstrukcję aparatu do badania współczynnika parcia bocznego wykonanego w Zakładzie Hydrotechnicznym KGHM SA, w którym przez pomiar momentów od sił tarcia na kontakcie badanej próbki z aparatem wyznacza się poszukiwaną cechę gruntu. Zamieszczono dokumentację fotograficzną z procesu kalibracji aparatu oraz wykonania badania współczynnika parcia bocznego w osadach Zbiornika Odpadów Poflotacyjnych "Żelazny Most". Dla dwóch uproszczonych schematów obciążenia próbki w aparacie określono współczynnik parcia bocznego dla dwu próbek osadów poflotacyjnych o różnych wysokościach.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania dynamiczne nośności pali

Przedstawiono przykłady badań dynamicznych nośności pali wykonane w kraju. Metoda badań uznawana jest za porównywalną z badaniem statycznym, umożliwiając ocenę nośności pali. Podstawową zaletą metody dynamicznej badania nośności pali jest wyeliminowanie konieczności montażu urządzeń kotwiących oraz krótki czas potrzebny na przeprowadzenie badań. Szczególne zalety badań dynamicznych docenić można w przypadku, gdy warunki techniczne lub terenowe utrudniają przeprowadzenie próbnego obciążenia statycznego. Porównanie krzywych obciążenie-osiadanie uzyskanych na podstawie badań dynamicznych z krzywymi z próbnych obciążeń statycznych wykazuje generalnie dobrą zgodność wyników badań. Badania dynamiczne (DLT) należy kalibrować za pomocą próbnego obciążenia statycznego (SPLT), traktowanego jako badanie odniesienia dla danego obszaru posadowienia. Wykonanie większej liczby badań DLT pozwoli w przyszłości (zgodnie z Eurokodem 7) na określenie współczynników tłumienia dla warunków polskich oraz wprowadzenie odpowiednich współczynników bezpieczeństwa.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Numeryczna symulacja wyburzenia komina murowego

Autorzy podjęli próbę zastosowania metody elementów odrębnych i systemu 3DEC do symulacji wyburzenia komina murowego metodą strzałową. Przedstawiono wyniki symulacji numerycznej wyburzania komina murowego o wysokości 67,6 m, z pojedynczym włomem obalającym, dla dwóch wielkości stopy oporowej. Otrzymany w wyniku symulacji przebieg obalenia komina murowego, szacunki stanu naprężenia oraz wnioski dotyczące procesu zniszczenia stopy oporowej są generalnie zgodne z obserwacjami praktycznymi. Symulacja numeryczna i 3DEC może być bardzo przydatnym narzędziem wspomagającym pracę doświadczonego inżyniera strzałowego.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zwiększenie współczynnika stateczności globalnej skarpy wysokiego nasypu poprzez wzmocnienie podłoża sztywnymi kolumnami betonowymi CMC/TM

Przedmiotem artykułu jest zastosowanie wzmocnienia podłoża metodą kolumn CMC/TM w celu zwiększenia stateczności globalnej wysokich nasypów. W artykule opisano technologię wzmacniania podłoża za pomocą kolumn betonowych typu CMC/TM. Scharakteryzowano warunki gruntowe, w których zastosowanie kolumn CMC/TM ma szczególne uzasadnienie techniczne. Przedstawiono podstawowe założenie dotyczące projektowania, mając na uwadze przede wszystkim poprawienie współczynnika stateczności globalnej podłoża. Pokazano przykład poprawnego zastosowania technologii CMC/TM, w którym dzięki zaprojektowaniu odpowiedniego rozstawu kolumn, technologii wykonania i zbrojeniu podstawy nasypu spełniono stan graniczny stateczności globalnej wysokiej budowli ziemnej.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania postępu procesu abrazji brzegów zbiornika Czorsztyn-Niedzica

W artykule przedstawiono wyniki badań i analiz prowadzonych nad abrazją nieubezpieczonych brzegów Jeziora Czorsztyńskiego od strony Pienińskiego Parku Narodowego w okresie 2003-2008. Wykazano w nim wyraźne zależności pomiędzy wysokością i szybkością cofania się klifu abrazyjnego oraz kubaturą wyerodowanego materiału a nachyleniem skarp pierwotnych, zmianami poziomów wód w zbiorniku i uziarnieniem gruntów tworzących obrzeża.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie transformaty falkowej do określenia defektów pali

W artykule rozważana jest metoda nieniszcząca badania pali w gruncie, przez zastosowanie transformaty falkowej do analizy zarejestrowanego sygnału pomiarowego. Transformata falkowa jako metoda analizy sygnału pozwala na badanie sygnału równocześnie w dziedzinie częstotliwości i w dziedzinie czasu. W artykule przedstawiono zastosowanie ciągłej transformaty falkowej CWT z falką Morleta do badania sygnału echa na górnym poziomie pala od wymuszenia impulsowego. Na podstawie map skalogramów przedstawiono zalety takiego podejścia.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwiązywanie zadania rozchodzenia się fali naprężeniowej w gruncie przy zastosowaniu sformułowania Galerkina nieciągłego w czasie

Artykuł podejmuje zagadnienie analizy rozchodzenia się sprężystych fal naprężeniowych w ujęciu metody elementów skończonych, bazując na sformułowaniu Galerkina w postaci ciągłego rozwiązania w przestrzeni i nieciągłego w dziedzinie czasu (space and time-discontinous Galerkin TDG finite element method). W artykule podano przykład zagadnienia jednowymiarowego rozchodzenia się fali sprężystej w kolumnie Biota, przy zastosowaniu dyskretyzacji metody elementów skończonych. Wyniki obliczeń wskazują, że proponowana metoda wprowadza mniejszy poziom błędów numerycznych niż powszechnie stosowana metoda HHT-alfa.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza stateczności zbiornika retencyjnego w rejonie szybu "Chrobry" ZGH Bolesław

W artykule przedstawiono analizę stateczności zbiornika retencyjnego rud w ciągu technologicznym ZGH Bolesław. Przeprowadzono analizę obciążeń od urobku wewnątrz zbiornika retencyjnego w różnych stanach jego napełnienia oraz na różnych jego ścianach. Obliczenia przeprowadzono w oparciu o przedmiotowe normy i uzupełniono je modelowaniem numerycznym. Symulacje komputerowe pozwoliły opisać statyczne i dynamiczne zachowanie się zbiornika retencyjnego, urządzeń wysypowych oraz otaczającego go górotworu. Analiza stanu naprężenia posłużyła do wyznaczenia stopnia wytężenia oraz stosownych współczynników bezpieczeństwa.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania geologiczno-inżynierskie wznowienia budowy Elektrowni Szczytowo-Pompowej "MŁOTY" koło Bystrzycy Kłodzkiej

Podziemne roboty górnicze związane z budową Elektrowni Szczytowo-Pompowej "MŁOTY" rozpoczęto w latach 70. ubiegłego wieku. Wykonano wówczas około dwa kilometry podziemnych wyrobisk korytarzowych, w tym częściowo trzy nitki sztolni derywacyjnych (ciśnieniowych), sztolnię udostępniającą, obiegową oraz objazdową. Po około 30-letnim okresie wstrzymania budowy elektrowni rozważana jest możliwość jej wznowienia. Autorzy referatu przeprowadzili stosowne badania stanu technicznego wykonanych wyrobisk i scharakteryzowali geologiczno-inżynierskie uwarunkowania kontynuacji lub zaniechania budowy hydroelektrowni "MŁOTY".

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nomogramy do określania wartości sił wewnętrznych w obudowie sklepionej betonowej

Obudowa sklepiona betonowa odgrywa szczególną rolę w budownictwie podziemnym jako obudowa wyrobisk w bardzo trudnych warunkach hydrogeologicznych. W procesie projektowania tej obudowy największą trudność sprawia obliczenie wartości sił wewnętrznych z uwzględnieniem sił odporu sprężystego górotworu. Celem pracy jest przedstawienie zasadniczych wyników badań nad opracowaniem nomogramów do określania wartości sił wewnętrznych w obudowie sklepionej betonowej potrzebnych do sprawdzania nośności tej obudowy zgodnie z normami PN-G-05020:1997 oraz PN-B-03264:2002. Wykonane badania pozwoliły również na sformułowanie wniosków, które ujęto w podsumowaniu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ grubości obudowy sklepionej betonowej na wartości sił wewnętrznych w tej obudowie

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki obliczeń komputerowych modeli przekrojów wyrobisk podziemnych zabezpieczonych obudową sklepioną betonową. Obliczenia statyczne przeprowadzono przy użyciu programu komputerowego Autodesk Robot Structural Analysis Professional metodą MES. Przebadano 189 modeli przekrojów wyrobisk o odmiennych parametrach (grubość obudowy, klasa betonu, szerokość wyrobiska, rodzaj skał otaczających). Modele komputerowe tworzone były na podstawie wcześniej wyznaczonych modeli analitycznych zgodnych z wymogami projektowymi zawartymi w polskich normach górniczych i budowlanych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka