rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„Niepotrzebni muszą odejść”, czyli widmo bezrobocia 1956–1957

Artykuł omawia kwestie bezrobocia, będącego w latach 1956–1957 istotnym i szeroko komentowanym problemem. Tekst skupia się na specyfice i uwarunkowaniach polskiego bezrobocia okresu odwilży (szczególnie w porównaniu z podobnym zjawiskiem w II RP), antagonizmach wpływających na obraz rynku pracy lat 1956–1957 (np. zatrudnianie kobiet, chłoporobotnicy), rozkładzie geograficznym, zwłaszcza sytuacji na peryferiach (głównie w miasteczkach) i próbie jej poprawy przez władze (tzw. fundusz interwencyjny), „bezrobotnych specjalnej troski”, czyli redukowanych urzędnikach administracji państwowej, funkcjonariuszach bezpieczeństwa, aparatu partyjnego i (pod)oficerach Wojska Polskiego. Omówiona została też kwestia legalnej emigracji zarobkowej.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Komisja Prasowa KC PZPR 1956–1957

Na podstawie obszernych kwerend archiwalnych przede wszystkim dokumentów KC PZPR i SDP autor przedstawia monograficzne ujęcie dziejów Komisji Prasowej KC PZPR w latach 1956–1957. Jej faktyczna aktywność była ściśle związana z bieżącą polityką wewnętrzną prowadzoną przez Władysława Gomułkę i stanowi ważny przyczynek do politycznej historii prasy i propagandy w PRL.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Generał Zygmunt Duszyński – dowódca polskiego frontu nadmorskiego. Zarys biografii

Artykuł jest zarysem biografii Zygmunta Duszyńskiego, wiceministra obrony narodowej i szefa Głównego Inspektoratu Szkolenia z końca lat pięćdziesiątych i początku sześćdziesiątych. Ten przedwojenny oficer rezerwy, w czasie okupacji niemieckiej był bliskim współpracownikiem Mariana Spychalskiego w podziemnej komunistycznej partyzantce (Gwardia Ludowa/Armia Ludowa). W 1947 r. jako jeden z najmłodszych oficerów Ludowego Wojska Polskiego otrzymał szlify generalskie i dowodził dywizją piechoty, walczył z sukcesami z podziemiem niepodległościowym. W czasie czystek stalinowskich odsunięty został na „boczny tor”. Gdy w 1956 r. władzę objął Władysław Gomułka, Duszyńskiego mianowano zastępcą szefa Sztabu Generalnego, a w 1959 r. wiceministrem obrony narodowej, zastępcą Spychalskiego. Był on także członkiem KC PZPR. Duszyński postrzegany był jako wysokiej klasy generał, fachowiec, w przypadku wybuchu III wojny światowej miał zostać dowódcą Frontu Polskiego działającego w ramach Zjednoczonych Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego w ofensywie przeciwko państwom NATO. W połowie lat sześćdziesiątych odsunięty został od władzy w wyniku rozgrywek w kierownictwie partii i wojska (konflikt pomiędzy „puławianami” i „natolińczykami” oraz „partyzantami”). General Zygmunt Duszyński – the first commander of the Polish Coastal Front. A brief biography The following article provides an outline of the biography of Zygmunt Duszyński, the Deputy Minister of National Defence and the chief of the Main Inspectorate of Training in the late ‘50s and the early ‘60s. This prewar reserve officer during the Nazi occupation served in the underground communist guerrilla (People’s Guard/People’s Army), where he was a close co-operator of Marian Spychalski, which paved him the way to the highest positions in the afterwar army. In 1947 Duszyński – as one of the youngest officers of the People’s Polish Army – became a general; right after the war he was leading an infantry division, he also successfully fought the Polish afterwar anti-communist resistance movement. During the Stalinist purges he was “sidelined”. In the 1956, when Władysław Gomułka took the power, Duszyński became the Deputy Chief of General Staff, then the Deputy Minister of National Defence, he was also a member of the Central Committee of the Polish United Workers’ Party. He was perceived as a high-class general and a specialist, in the case of World War III he was supposed to lead a Polish Front within the Unified Armed Forces of the Warsaw Pact against NATO. In the mid-1960s, due to the internal political turmoil within the leadership of both the party and the army (a conflict between the party’s fractions called “puławianie”, “natolińczycy” and “partisans”), he was removed from power.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Placówki opieki całkowitej i otwartej Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w latach 1945–1952

Artykuł, stanowiący kontynuację studiów opublikowanych w poprzednim numerze, prezentuje funkcjonowanie poszczególnych placówek opieki całkowitej i placówek opieki otwartej (częściowej), działających w ramach RTPD w latach 1945–1949 i w ramach TPD w latach 1949–1952. Nacisk położono na działalność domów dziecka i przedszkoli, Centralnego Ośrodka Wychowawczego w Bartoszycach i teatru „Baj”. Omówiono również prowadzone przez RTPD dla dzieci i młodzieży akcje masowe, a specjalnie akcję zdrowotno-higieniczną i akcję letnią. Przedstawiono funkcjonowanie poszczególnych placówek opieki społecznej w strukturze TPD, kładącej główny nacisk na rozbudowę szkół świeckich kosztem pozostałych form opieki całkowitej i częściowej. Wzmiankowano również o najwybitniejszych wychowankach RTPD i TPD.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Kobiety w buncie antykolektywizacyjnym w Okole w 1953 r.: wybrane konteksty interpretacyjne

Artykuł zawiera analizę udziału kobiet w rebelii antykolektywizacyjnej, jaka miała miejsce we wsi Okół na Kielecczyźnie 28 sierpnia 1953 r. Na podstawie różnorodnej bazy źródłowej (akta sądowe, dokumenty władz partyjnych, relacje świadków, zebrane przez autorów) poczynione zostały ustalenia dotyczące form kobiecego oporu wobec wydzielania masywu spółdzielczego. Podjęta została również próba umieszczenia buntu okolskiego w kontekście podobnych wystąpień w Związku Sowieckim (na początku lat 30. XX wieku) i w krajach Europy Wschodniej po 1948 r.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Pyły, ludzie, przyroda”. Zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego w województwie kieleckim w latach 1975–1989

W artykule przeanalizowano relacje zachodzące pomiędzy procesem industrializacji a stanem środowiska naturalnego w PRL w latach 1975–1989 na przykładzie województwa kieleckiego. Prowadzona w tym okresie rozbudowa przemysłu bez uwzględnienia potencjalnych zagrożeń ekologicznych spowodowała szybką degradację poszczególnych komponentów ekosystemu. Środowiskowy fragment historii społeczno-gospodarczej Polski w okresie powojennym jest szczególnie ciekawy i warty pogłębionych studiów, tym bardziej że dotychczas był to aspekt pomijany przez badaczy dziejów najnowszych.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Działalność sekcji branżowych NSZZ „Solidarność” w latach 1980–1981 na przykładzie Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” Pracowników Teatru

Artykuł ukazuje proces formowania się i działalność Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ Solidarność Pracowników Teatru. Jej dzieje zostały przedstawione na tle historii związków zawodowych w teatrze polskim. Ważnym epizodem w historii sekcji jest jej konflikt z władzami SPATiF oraz powstały w jego wyniku rozłam.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Wychowanie na tradycjach” na szczeblu jednostek wojskowych LWP (1956–1980). Środki i metody oraz ich skuteczność w oddziaływaniu na pamięć zbiorową żołnierzy

Tematem artykułu jest sposób, w jaki w Ludowym Wojsku Polskim w latach 1956– 1980 prowadzono działania na rzecz przekazania żołnierzom określonej wizji historii i oddziaływania tym samym na ich pamięć zbiorową. Analiza, oparta na materiałach wojskowych, dotyczy działań obserwowanych na poziomie jednostki wojskowej. Wraz z ukazaniem różnych narzędzi oddziaływania zadano pytanie o jego ograniczenia oraz skuteczność.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Międzynarodowy terroryzm w polskiej literaturze i prasie lat siedemdziesiątych XX wieku (wybrane przykłady)

Celem artykułu jest analiza wybranych tekstów dotyczących międzynarodowego terroryzmu, opublikowanych w Polsce w latach 1970–1980. Artykuł na przykładach opisów działań terrorystycznych w Europie Zachodniej, USA, na Bliskim Wschodzie oraz w Środkowej i Południowej Ameryce odpowiada na pytanie, co i w jaki sposób pisano o terroryzmie w PRL w tym okresie.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Zima wasza” – życie codzienne w pierwszych miesiącach stanu wojennego na przykładzie Trójmiasta

Artykuł został poświęcony codzienności w stanie wojennym w Trójmieście. Jego celem jest próba ukazania dnia powszedniego w okresie nietypowym dla całych dziejów PRL.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Nie(wy)godna starość. Los ludzi starych w świetle PRL-owskich skarg i zażaleń w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych

Punktem wyjścia dla poniższego artykuły stał się film dokumentalny w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego, który w 1970 r. wszedł na ekrany warszawskich kin i był szeroko komentowany przez ówczesne społeczeństwo. Autor podjął w nim problem samotności ludzi starych oraz biernie akceptowanej przez otoczenie szeroko pojętej przemocy i obojętności wobec nich. Film odbił się również echem w listach i skargach wysyłanych przez obywateli PRL do ówczesnych władz centralnych. Celem artykułu jest przede wszystkim próba odpowiedzi na pytanie, na ile dokument Gradowskiego był realnym i powszechnym obrazem doli starca w tym okresie oraz w jakim stopniu wyłaniający się z filmu obraz pokrywał się z tym przewijającym się w korespondencji i skargach Polaków lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. W szerszej perspektywie tekst podejmuje również problem PRL-owskiej troski i odpowiedzialności w państwie socjalnym/opiekuńczym, ocierając się o zagadnienie szeroko pojętej biopolityki.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
„Socjalistyczny zakład pracy” w listach do władz z pierwszej połowy lat siedemdziesiątych

Artykuł zawiera analizę opinii na temat państwowych zakładów pracy, zawartych w listach nadesłanych w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych do Biura Listów i Inspekcji KC PZPR oraz do Polskiego Radia i Telewizji. Zdecydowana większość tej korespondencji została napisana z pobudek osobistych. Autorzy, najczęściej nie mogąc pogodzić się z doznanymi krzywdami i stosunkami panującymi w miejscu zatrudnienia, podawali wiele szczegółowych, krytycznych informacji, które pozwalają na wskazanie najważniejszych problemów w funkcjonowaniu tych zakładów, tak w aspekcie produkcji, warunków pracy, jak i stosunków społecznych.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Czy jutro wybuchnie wojna? Władze i społeczeństwo w czasie kryzysów berlińskiego i kubańskiego z lat 1961–1962 (na przykładzie województwa katowickiego)

Artykuł prezentuje nastroje ludności województwa katowickiego w okresach trwania kryzysów berlińskiego i kubańskiego w latach 1961 i 1962 oraz próby „zarządzania” kryzysami przez władze partyjno-państwowe i aparat bezpieczeństwa. W miesiącach wzrostu zagrożenia wojną nuklearną wzmogły się działania propagandowe prowadzone przez miejscowe struktury PZPR, prowadzono działania administracyjne, mające ograniczyć powszechną panikę. Nasiliła się akcja wymierzona w przeciwników ustroju i kraju. Mimo aktywności władz partyjnych i aparatu bezpieczeństwa, w społeczeństwie narastała wojenna psychoza, przejawiająca się najczęściej masowym wykupem towarów i szerzeniem się podsycających obawy plotek. Do innych zaburzeń nie doszło.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Dwa oblicza redaktora Władysława Litmanowicza

Artykuł poświęcony jest osobie Władysława Litmanowicza, oficera Armii Czerwonej i Wojska Polskiego oraz sędziego Wojskowego Sądu Rejonowego, a zarazem jednemu z ważniejszych powojennych działaczy szachowych. Działalność w strukturach Polskiego Związku Szachowego łączył z pracą dziennikarską w miesięczniku „Szachy” w latach 1950–1983. Miał jednak również drugie oblicze – sędziego Wojskowych Sądów Rejonowych w Krakowie, Kielcach i w Warszawie; sędziego surowego, który skazał na najwyższy wymiar kary 15 żołnierzy drugiej konspiracji oraz działaczy opozycji antykomunistycznej. Za działalność w stalinowskim wymiarze sprawiedliwości nigdy nie poniósł żadnej odpowiedzialności; przeciwnie, został odznaczony najwyższymi odznaczeniami państwowymi, jeszcze w latach 80. XX w.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Polsko-belgijska „wojna” o Kongo (1960–1963)

W artykule przedstawiono relacje polsko-belgijskie w latach 1960–1963 wpisujące się w zimnowojenne zmagania między dwoma blokami. Na kontaktach między Warszawą a Brukselą w tym okresie zdecydowanie zaważył największy powojenny konflikt na kontynencie afrykańskim, jakim była „wojna o Kongo”. Rozgorzała ona po zrzuceniu belgijskiego jarzma kolonialnego i ogłoszeniu formalnej niepodległości (30 czerwca 1960 r.) przez ten kraj. Poparcie polityczne udzielane przez ZSRR i inne kraje obozu (w tym PRL) nacjonaliście Patrice’owi Lumumbie, a po jego śmierci jego komunistycznym poplecznikom, zaopatrywanym w przemycaną przez te państwa broń, doprowadziło nie tylko do wzmożenia wojny domowej w Kongu, ale też przyczyniło się do pogorszenia atmosfery na arenie międzynarodowej. Jej efektem był m.in. impas w relacjach polsko-belgijskich i praktyczne zamrożenie kontaktów nie tylko politycznych, ale gospodarczych i kulturalnych, trwające aż do roku 1963.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Sekretarz propagandy sukcesu. Jerzy Łukaszewicz – przyczynek do biografii politycznej

Artykuł stanowi pierwszą naukową próbę nakreślenia portretu politycznego Jerzego Łukaszewicza jako działacza z najwyższych kręgów władzy partyjnej. W oparciu o kwerendę archiwalną oraz analizę ogólnodostępnych źródeł odtworzono okoliczności, jakie towarzyszyły jego nominacji na stanowisko sekretarza propagandy KC, a także zbadano wybrane aspekty działalności Łukaszewicza w KC PZPR. W tekście znalazły się rozważania na temat zróżnicowanego podejścia sekretarza do poszczególnych instytucji medialnych czy stosunku do kwestii reformy modelu propagandy, o którą w 1975 r. zabiegali jego podwładni. Autor stara się naświetlić pozycję polityczną Łukaszewicza w ówczesnym obozie władzy i przedstawić powody jego politycznego upadku.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Jiří Lederer (1922–1983) – dziennikarz, dysydent, wygnaniec polityczny

Bohaterem szkicu biograficznego jest Jiří Lederer, czeski dziennikarz, działacz polityczny, dysydent, kilkakrotnie więziony. Autor opisuje jego ideowe korzenie i ewolucję od socjalizmu, przez komunizm, do demokratycznego socjalizmu spod znaku Praskiej Wiosny (socjalizmu z ludzką twarzą), aż po przymusową emigrację.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Wielka masakra psów w Polsce gomułkowskiej

Artykuł zwiera próbę analizy kontekstu i przebiegu tzw. psiej kampanii, jaka miała miejsce w Polsce na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w. Przedmiotem analizy były dokumenty instytucji i urzędów, które zajmowały się wypracowaniem reguł postępowania z bezpańskimi zwierzętami (przede wszystkim psami, rzadziej kotami). Scharakteryzowana została też akcja protestów przeciwko odtwarzaniu rakarni, w których dokonywano brutalnych mordów na zwierzętach oraz przeciwko masowemu odstrzałowi bezdomnych zwierząt przez myśliwych i inne upoważnione do tego służby.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Działalność Fan Clubu The Beatles w Lublinie

Głównym przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest wyjątkowe zjawisko kulturowego, które w ówczesnych realiach PRL teoretycznie nie powinno było zaistnieć. Celem badań jest przeprowadzenie analizy poszczególnych wydarzeń i opracowanie kalendarium, obrazującego całokształt działalności fanklubu. Przedstawione wydarzenia, informacje oraz etapy działań fanklubu są rozmieszczone chronologicznie.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Dwie próby rozliczenia się środowiska literackiego ze stalinizmem

W artykule zestawione zostały dwie książki, będące próbą rozliczenia się polskiego środowiska literackiego ze stalinizmem: Rachunek pamięci pod redakcją Władysława Bieńkowskiego, Heleny Boguszewskiej, Pawła Jasienicy i Jerzego Kornackiego oraz Hańba domowa Jacka Trznadla. W tekście przedstawiono okoliczności powstania obu prac i ich recepcję. Przeanalizowano zamieszczone w nich wypowiedzi pisarzy pod kątem oceny literatury w czasach stalinowskich i ówczesnej atmosfery w środowisku literackim, stosunku do rozliczenia oraz czynników, które decydowały o poparciu dużej części środowiska dla ustroju komunistycznego w tym okresie.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Radykalizm czasu przełomu czyli spór o Okrągły Stół w latach 1988–1989

Przygotowania do Okrągłego Stołu i negocjacje między stroną społeczną (Solidarnością) a rządową (PZPR) w 1989 r. wywoływały różne krytyczne oceny w kręgach opozycji demokratycznej. Okrągły Stół przez wiele lat był punktem spornym debat historycznych i politycznych. Artykuł prezentuje sposoby argumentacji politycznych przeciwników Okrągłego Stołu – radykałów, którzy w latach 1988–1989 kontestowali linię działania Lecha Wałęsy i jego otoczenia.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ziemianie w prasowym rysunku satyrycznym 1944–1956

Artykuł jest próbą analizy propagandowego obrazu ziemiaństwa polskiego utrwalonego w rysunkach satyrycznych publikowanych w prasie w latach 1944–1956. Autor na podstawie ich treści opracował klasyfikację głównych zagadnień, w kontekście których odwoływano się do tej warstwy społecznej. Należą do nich: reforma rolna, walka ze Stanisławem Mikołajczykiem i PSL, przekształcenia społeczno-gospodarcze, życie codzienne, kontestacja systemu (oskarżenia o sabotaż, szkodnictwo gospodarcze, związki z emigracją i podziemiem).

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Zarys przygotowywanego kompendium wiedzy o historii społecznej Polski 1944–1989

Przed kilku laty zespół badaczy skupionych w Zakładzie Badań nad Dziejami Polski po 1945 r. w Instytucie Historii PAN podjął próbę skonstruowania projektubadawczego, którego efektem miał być słownik/encyklopedia społeczeństwa polskiego w latach 1944–1989. Nie uzyskał on wsparcia ministerialnego, mimo podjęcia takich prób. Postanowiliśmy jednak, mając przekonanie o wadze przedsięwzięcia, powrócićdo tej koncepcji. Pragniemy przypomnieć jej założenia.Celem naukowym projektu jest wypełnienie dotkliwej luki w polskiej humanistyce, jaką stanowi brak kompendium wiedzy na temat historii społeczeństwa PRL, w pełni profesjonalnego i użytecznego tak dla przedstawicieli różnych specjalności i dyscyplin naukowych, jak też szerszej grupy osób zainteresowanych historią ojczystą. Mimo postępu badań cząstkowych nadal wiele kluczowych kwestii wchodzących w zakres tak sformułowanej problematyki jest słabo zbadanych, co sprzyja ich stereotypizacji w przestrzeni publicznej, wypacza obraz PRL, a to z kolei utrudnia zrozumienie historycznych uwarunkowań funkcjonowania,zachowań, postaw i świadomości współczesnego społeczeństwa polskiego.

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Mięso

Artykuł zawiera ustalenia dotyczące problemów aprowizacyjnych, w tym przede wszystkim braków mięsa w szerokim kontekście historii politycznej, kulturowej i społecznej Polski w latach 1945–1989. Dokonana została analiza „kwestii mięsnej” w polityce władz komunistycznych (działania zmierzające do ograniczenia popytu, zwiększenia podaży i karania za nadużycia w instytucjach zajmujących się produkcją, dystrybucją i sprzedażą mięsa). Podjęta została próba określenia roli mięsa w życiu polskich rodzin, społecznych reakcji na jego braki (od dowcipów z wątkiem „aprowizacyjnym” do roli braków mięsa w genezie i przebiegu buntów antysystemowych w PRL).

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Motoryzacja w Polsce (1945–1989)

Artykuł zawiera podstawowe ustalenia dotyczące rozwoju motoryzacji w Polsce w latach 1945–1989. Problemy w nim poruszone zostały przedstawione w porządku chronologicznym ze szczególnym uwzględnieniem kwestii związanych z polityką państwa wobec posiadaczy samochodów, obrotem pojazdami, ich dostępnością czy infrastrukturą motoryzacyjną. Podstawą źródłową były archiwalia wytworzone przez instytucje centralne, istniejąca literatura przedmiotu oraz prasa, zarówno codzienna, jak i specjalistyczna (motoryzacyjna).

Czasopismo: Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Między ideą jagiellońską a Międzymorzem. Ewolucja kwestii ukraińskiej w poglądach politycznych Oskara Haleckiego (1891–1973)

Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji poglądów polskiego historyka Oskara Haleckiego (1891–1973) na tzw. kwestię ukraińską – zagadnienie wschodniej granicy Polski, stosunek do ewentualnej niepodległości Ukrainy i jej miejsca we wspólnocie, którą historyk nazwał Europą Środkowo-Wschodnią. W centrum zainteresowania pozostaje wpływ poglądów historycznych uczonego na szeroko rozumianą wizję Ukrainy w kontekście polskiej myśli politycznej w XX w.

Czasopismo: Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo