rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Świat w oczach nowego filozofa

Autor analizuje jedną z najbardziej znanych książek Petera Sloterdijka – Kryształowy pałac. Zwraca uwagę, że myśl Sloterdijka sytuuje się w nurcie filozofii antyakademickiej. Z tej perspektywy niemiecki intelektualista bada konsekwencje procesu globalizacji. Ponadto Kryształowy pałac dokumentuje lewicowe zaangażowanie w rozwiązywanie kluczowych zagadnień nowoczesności. Zdaniem autora szkicu, rozpoznania filozofa mają też znaczenie dla opisu kultury i literatury pogranicza.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Lęk przed wpływem i nowoczesna podmiotowość

Autorka artykułu na temat książki Bielik-Robson. Żyj i pozwól żyć – rozmowy z Agatą Bielik-Robson przeprowadzonej przez Michała Sutowskiego – w centrum rozważań stawia zagadnienie relacji między auto/biografią filozofki a jej pracą naukową. Narracja autobiograficzna – akcentująca doświadczenie pokolenia stanu wojennego – zostaje skonfrontowana przede wszystkim z projektem nowoczesnej podmiotowości zaproponowanym przez Bielik-Robson oraz patronującym tej propozycji filozoficznej fenomenem „lęku przed wpływem”. W recenzji broniona jest teza, że postawa naukowa staje się nie tylko czynnikiem konstruującym auto/biografię, lecz także kształtuje światopogląd filozofki, co oznacza, że decyduje o sposobie rozumienia otaczającej rzeczywistości i zasadach w niej postępowania.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Koronkarki wspomnień

Autorka artykułu zwraca przede wszystkim uwagę na miejsce, jakie zajmuje we współczesnych badaniach dotyczących autobiografii kobiet książka Czy w tej autobiografii jest kobieta? Kobieca literatura dokumentu osobistego od początku XIX wieku do wybuchu II wojny światowej. Zauważa, że kobieca literatura dokumentu osobistego nie jest jeszcze wystarczająco omówiona przez polską krytykę feministyczną. Anna Pekaniec podejmuje całościową próbę zbadania autobiografizmu tekstów kobiecych w perspektywie historycznoliterackiej i jako główny cel stawia wydobycie i opisanie cech kobiecej autobiografii, a także wskazanie propozycji definicji czy systematyzacji zjawisk typowych dla kobiecego autobiografizmu. Autorka artykułu zwraca uwagę na innowacyjność rozprawy – po raz pierwszy zagadnienie intymistyki kobiecej zostało poruszone w tak szerokiej skali, wskazując kierunki w znanych i nieznanych tekstach, rozszerzając pole badań na przedstawicielki różnych środowisk, o różnym statusie społecznym.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„[…] mała apologia pro domo sua […]”. O Domu na Rozdrożu Ewy Bieńkowskiej

Artykuł jest poświęcony książce Ewy Bieńkowskiej Dom na Rozdrożu i dotyczy problematyki współczesnej kobiecej autobiografii pisanej „w rodzinie”. W interpretacji tej narracji wspomnieniowej, która jest właściwie esejem autobiograficznym, autorka artykułu podejmuje przede wszystkim takie kwestie, jak relacje rodzinne – ze szczególnym uwzględnieniem kulturowych i społecznych dyskursów dotyczących kobiecych rodzinnych więzi – a także indywidualizm, podmiotowość, emancypacja oraz wiążące się z nimi doświadczenia funkcjonowania członków rodziny zarówno w przestrzeni społeczno-politycznej, jak i prywatnej.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Płeć i wygnanie

Przedmiotem artykułu jest praca Bożeny Karwowskiej Druga płeć na wygnaniu. Doświadczenie migracyjne w opowieści powojennych pisarek polskich, która powstała jako rezultat dłuższych studiów nad różnymi odmianami i dziełami kobiecego pisarstwa emigracyjnego i stanowi udaną próbę usystematyzowania problematyki wygnania w twórczości kobiet. Wskazano, że punktem wyjścia dla omówienia przez badaczkę doświadczenia migracyjnego w twórczości powojennych pisarek polskich jest teza o wyraźnych różnicach między wygnańczymi opowieściami kobiet i mężczyzn. Zauważono ponadto, że książka Bożeny Karwowskiej jest naznaczona silnym rysem indywidualnym, została bowiem napisana z perspektywy emigrantki. Wypełnia ważną lukę w badaniach nad literaturą emigracyjną, wskazuje na nowe perspektywy jej odczytań, korzysta z najnowszych osiągnięć badawczych feminizmu i studiów postkolonialnych.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powieść jako zwierciadło przechadzające się po Lagerstrasse

Przedstawiony artykuł stanowi omówienie książki Sławomira Buryły zatytułowanej Tematy (nie)opisane. Monografia olsztyńskiego historyka literatury skupia się na analizie trzech znaczących motywów pojawiających się w piśmiennictwie o Holocauście. Do tytułowych „tematów (nie)opisanych”, a więc takich, które wciąż domagają się od literaturoznawców pogłębionej refleksji, Buryła zalicza: historię „żydowskich Kolumbów” – „młodych Żydów i Polaków pochodzenia żydowskiego, którzy w czasie wojny stanęli do walki z hitlerowską machiną śmierci”; „Nowe Eldorado” – literacki wątek przejmowania żydowskiego majątku i żydowskiego złota; „portret oprawcy” – ukazanie motywu nazistowskiego mordercy w prozie polskiej lat 1939–1989.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Intymne gry z pamięcią

Przedmiotem artykułu jest praca Agnieszki Nęckiej Emigracje intymne. O współczesnych polskich narracjach autobiograficznych. W tekście wskazano różne modele doświadczenia emigracyjnego scharakteryzowane w publikacji przez autorkę, która badając twórczość Zygmunta Haupta, Zbigniewa Kruszyńskiego, Manueli Gretkowskiej, Artura Leczyckiego, Mikołaja Łozińskiego, Tomasza Piątka, Michała Witkowskiego i Magdaleny Tulli, kategoryzuje emigrację jako realną, literacką oraz biograficzną. Zauważono również, że autobiograficzne mierzenie się autorów, wymienionych przez Agnieszkę Nęcką, z obcością i poczuciem odrzucenia oraz budowaniem własnej tożsamości na wygnaniu, pełni funkcję autoterapeutyczną. Publikację uznano za ważną pozycję w badaniach nad współczesną polską literaturą emigracyjną.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Czas święty” fazy liminalnej. Nowa perspektywa racjonalizacji doradztwa

Antropolodzy opisują środkową, liminalną, fazę zrytualizowanych przejść z jednego stanu społecznego (statusu, roli itp.) w drugi, koncentrując się na – charakterystycznej dla tej fazy – aurze sacrum, która przenika czas i przestrzeń stawania się innym. Przedstawiana wypowiedź powstała ze zorientowanego na doradztwo zainteresowania tą „świętą” wyjątkowością, w której następuje zawieszenie trwałości, zanika hierarchia i przestaje działać dotychczasowy porządek, normalnie regulujący społeczne życie. Jaki sens dla doradztwa może mieć wiedza o tym, aktualizowana na podstawie badanych narracji? Drogą analiz materiału badawczego, pochodzącego z trzech badań biograficznych, w tekście opisywane są – związane z przeżywaniem liminalności – doświadczenia studentów korzystających z programu wymiany zagranicznej (Erasmusi), mieszkańców naznaczonych historią swojego miasta (Gdańszczanie) oraz osób bezdomnych (Bezdomni). Jak wynika z tych badań, czas progowy tkwi w pamięci objętych badaniami narratorów i latami formuje ich tożsamościowe strategie (jak gdańszczan), albo trwale dzieli ich świat na dwa przeciwstawne (jak bezdomnych), albo też uzależnia od kondycji bycia w stanie przejścia, jak beneficjentów programu Erasmus+. Opis rozwijany jest w perspektywie doradztwa i towarzyszą mu pytania o uogólnione doświadczenie progu, w którym miejsce i określone znaczenie ma doradca i doradzanie. Charakter tego znaczenia – jego „(bez)sens” – objawia się w śledzeniu „edukacyjności” analizowanych wypowiedzi; podjęciu kwestii uczenia się z liminalności. Studia wokół doradztwa i uczenia się w warunkach zawieszenia, które odnosi się także do ładu opartego na społecznych nierównościach, stanowiących podstawowe źródło problemów społecznych, może prowadzić do wniosków ugruntowujących – nie tylko pedagogiczno-doradczą – nadzieję na bardziej wspólny, lepszy świat.

Czasopismo: Studia Poradoznawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Nadieżda Durowa i początki rosyjskiej autobiografii

W artykule przedstawiono postać autorki pierwszej rosyjskiej autobiografii, Nadieżdy Durowej, która w męskim przebraniu spędziła dziewięć lat jako oficer w rosyjskiej armii. Szczególną uwagę autorka zwraca jednak na dopisaną po latach do zapisków z okresu kampanii napoleońskiej część wstępną, w której Durowa opisała swoje dzieciństwo. Poza poruszeniem tematyki transgenderowej, stosunkowo często podnoszonej w stosunku do Durowej, opis ten pozwala na pokazanie świata kobiet w Rosji i na Ukrainie w początkach XIX wieku, a także na zarysowanie wstępnej mapy różnic pomiędzy kobiecymi postaciami arcydzieł literatury rosyjskiej
(autorstwa mężczyzn) a narracją osobistą opartą na doświadczeniach ze świata kobiecego.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Starość (nie)wypowiedziana w późnej twórczości Julii Hartwig

Przedmiotem artykułu jest prześledzenie tematu starości w późnej twórczości Julii Hartwig. Punktem wyjścia jest odwołanie do prac badawczych podejmujących temat starości, topos Starego Poety oraz postać Starej Poetki. Celem artykułu jest szukanie odpowiedzi na następujące pytania: czy zapiski z Dziennika potwierdzają obserwacje dotyczące liryki jego autorki? Czy może pokazują inne oblicze poetki? Czy w dzienniku pojawia się ta osobista perspektywa, na której nieobecność w liryce wskazują badaczki? Wreszcie, jak obraz starości w dziennikach Julii Hartwig wygląda na tle innych polskich diarystek?

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Życie a życie to jest duża różnica”. O biografiach Bronisławy Wajs – Papuszy

Autorka artykułu analizuje trzy biograficzne opowieści o cygańskiej poetce Bronisławie Wajs – Papuszy: Demony cudzego strachu Jerzego Ficowskiego, reportaż Angeliki Kuźniak oraz film Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauzego. Każda z wybranych do analizy narracji stanowi zbiór wątków i problemów związanych z antropologicznymi, społecznymi, tożsamościowymi strategiami i pułapkami biografistyki, a zarazem podejmuje niejednorodną problematykę dotyczącą związków życia i twórczości Papuszy z politycznymi i społecznymi kontekstami biografii autorki Pieśni mówionych. Dla Jerzego Ficowskiego centralnym zagadnieniem w rekonstrukcji historii życia Bronisławy Wajs pozostaje tragizm postaci poetki, w reportażu Angeliki Kuźniak kluczowe okazują się kwestie biografii i społecznej przemocy, w filmowej opowieści o Papuszy z kolei powracają zagadnienia cygańskiej pamięci, utraty i inności.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Historia pisana na własnej skórze

Autor artykułu omawia autobiografię Karola Modzelewskiego w kilku perspektywach. Ogólna perspektywa teoretycznoliteracka wskazuje na dominację aspektu świadectwa. Kreacja podmiotu wskazuje na przestrzeń autobiografii jako na miejsce spotkania roli aktywnego uczestnika wydarzeń historycznych z rolą profesjonalnego historyka. Tym samym adresat książki wydaje się również zasadniczo podwójny – to czytelnik o nastawieniu poznawczym, zainteresowany historią najnowszą, ale także krytyczny wobec współczesności obywatel, podzielający wraz z autorem wiarę w sensowność poczynań rewolucyjnych. Horyzont metodologiczny refleksji Modzelewskiego wyznacza historiografia nieklasyczna (zwłaszcza w jej odmianie antropologicznej) – akademickie kompetencje mediewisty spotykają się tu z doświadczeniami uczestnika i badacza historii powojennej. Wreszcie perspektywa osobistej wrażliwości eksponuje znaczenie wstydu jako przestrzeni spotkania indywidualnego losu z losami wspólnoty. W tym sensie działalność publiczną Karola Modzelewskiego można przedstawić jako odpowiedź na wstyd.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Autobiografizm jako cecha gatunkowa oraz komunikacyjna literatury popularnej na przykładzie twórczości Joanny Chmielewskiej

W artykule podjęto próbę ukazania wpływów, jakie na literaturę popularną wywiera doświadczenie autobiograficzne. Ze względu na niezwykle szeroki zakres obszaru badawczego, niemożliwa jest kompleksowa, gatunkowa analiza zjawiska. Przykładem, mającym nakreślić tendencje występujące w literaturze popularnej, jest twórczość Joanny Chmielewskiej – proza z pogranicza gatunków. W artykule poruszono zagadnienia takie jak autokreacja autorki, inspiracje historią rodzinną, związki z teorią autobiografizmu kobiecego i zabiegi autoterapeutyczne. Podjęto próbę zdiagnozowania przyczyny zastosowania niedopowiedzeń przy jednoczesnych deklaracjach o ekshibicjonistycznej szczerości pisarki. Autorka zastanawia się, jakie znaczenie ma dla czytelnika wprowadzenie do literatury popularnej wątków autobiograficznych i co wynika z balansowania na pograniczu prawdy i fikcji w tym gatunku.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Tożsamość, performatywność, komunikacja – genderowe aspekty autobiografizmu

W tekście zaprezentowano autobiograficzny trójkąt „przepisany” narzędziami krytyki feministycznej. Jego ramionami są: tożsamość–performans–komunikacja, zmodyfikowane strategie opisane w „oryginalnym” trójkącie Małgorzaty Czermińskiej. Bazowa z punktu widzenia studiów feministycznych była kwestia podmiotowości wspólnotowej, wyrażenia podmiotu kobiecego. Następnie pojawił się element konstrukcji, performowania „ja”. Trzecie ramię trójkąta stanowi pragmatyka komunikacyjna.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Literatura dokumentu osobistego kobiet. Ewolucja teorii, zmiany praktyk lekturowych

Niniejszy artykuł to próba rekapitulacji powstawania i przemian sposobów czytania oraz interpretowania autobiografii kobiet. W tekście szczególny nacisk położono na wskazanie stopniowego narastania refleksji teoretycznej, wspieranej przez rozwiązania zaczerpnięte z krytyki feministycznej. Zarówno historia, jak i teoria autobiografii pisanych przez kobiety, w miarę ewolucji dyskursu emancypacyjnego i literaturoznawczego, zmieniały swoje oblicze, stawały się bogatsze, dzięki uwzględnianiu coraz zasobniejszej biblioteki kobiecej literatury dokumentu osobistego. Dodatkowo, na zmiany w obrębie praktyk lekturowych niebagatelny wpływ miały nowe odmiany gatunków autobiograficznych, tworzone przez piszące kobiety. Także dzięki nim literatura dokumentu osobistego z kobiecą sygnaturą ciągle jest niezwykle ciekawym polem działań pisarskich oraz interpretacyjnych.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Ja sama w coraz większym stopniu uświadamiam sobie kobiecą barwę tego, co robię”. "Transe – Traumy – Transgresje" i „Seria z Różą” w kontekście trendów autobiografii kobiecych

Artykuł dotyczy wywiadu-rzeki Kazimiery Szczuki z Marią Janion, w kontekście autobiografii kobiecych powstałych w XXI wieku w Polsce – książka ta jest częścią ciekawej inicjatywy wydawniczej, jaką jest „Seria z Różą”. W serii przedstawiane są biografie kobiet aktywnych, feministek, kobiet zasłużonych dla polskiej nauki, kultury, sztuki czy polityki. W artykule autorka stara się ukazać trendy charakterystyczne dla polskich autobiografii kobiecych, zestawić je z problematyką feministyczną oraz wskazać wyjątkowość przedsięwzięcia „Serii z Różą”, zastanowić się nad tym, czy można mówić o nowym sposobie konstruowania autobiografii kobiecej w Polsce. W tekście pojawia się także odniesienie do czegoś, co można nazwać „męskim punktem odniesienia” w konstruowaniu autobiografii, a także zderzenie wypowiedzi bohaterki książki (Marii Janion) ze stereotypami związanymi ze społecznymi i kulturowymi rolami kobiecymi.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Auto/biografia kontrfaktyczna Doris Lessing

W artykule zinterpretowano ostatnią publikację Doris Lessing Alfred i Emily – patchworkowy utwór, na który składają się fragmenty definicji słownikowych i encyklopedycznych, wybrane cytaty z utworów literackich, a także wspomnienie o bracie pisarki. Zasadniczo książka ta dzieli się na dwie części. Pierwszą tworzy zmyślona biografia rodziców, drugą – wspomnienia o nich i o życiu w buszu, które uzupełniają część pierwszą o fakty historyczne i momenty przełomowe dla całej rodziny. Budując alternatywną opowieść o rodzicach, Lessing tworzy auto/biografię kontrfaktyczną, ponieważ eliminuje z życia rodziców jeden fakt historyczny, który znacząco wpłynął na ich życie i naznaczył ich los bolesnymi stratami. Skupiając się właśnie na roku 1914, Lessing testuje tym samym pomysły Nialla Fergusona, czołowego brytyjskiego twórcy historii wirtualnej, który przeciwstawia się marksistowskiemu widzeniu historiozofii i wskazuje na przypadkowość dziejów świata.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Queerowanie intymistyki. Iwaszkiewicz, Zawieyski, Gide

W artykule opisuję różnorodne tekstualne strategie polskich, homoseksualnych dzienników z pierwszej połowy XX wieku. Omawiam kwestię ich gatunkowego uwikłania w relacji do założycielskich, dla gejowskiej autobiografii, tekstów André Gide’a i Oscara Wilde’a oraz wskazuję na podobieństwa i różnice w sposobach konstruowania homoseksualnej podmiotowości. Na podstawie spostrzeżeń Judith Butler, Eve Kosofsky Sedgwick i Michela Foucaulta, wskazuję na performatywną sprzeczność intymistycznych gatunków wywiedzionych z autobiograficznej tradycji wyznania w odniesieniu do sytuacji homoseksualnego podmiotu, a także rekonstruuję reguły jego tekstualnej widzialności na przykładzie dzienników Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Zawieyskiego.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Matka, autobiografia. Próby

Na podstawie lektury trzech współczesnych tekstów dotyczących macierzyństwa autor szkicu szuka odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób dzisiaj matki mogą pisać autobiografie i w jakim celu piszące matki wybierają formy autobiograficzne. Autor interpretuje teksty Agnieszki Graff Matka feministka, Rachel Cusk Praca na całe życie. O początkach macierzyństwa i Małgorzaty Łukowiak Projekt matka. Niepowieść, wykorzystując metodologie badań postkolonialnych. W ten sposób odpowiada na pytania dotyczące budowania/konstruowania podmiotowości matki i próby ich zapisu wykorzystujące formę felietonu, publicznego odczytu, eseju, bloga.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Czynniki zagrożeń przestępczością w przestrzeni miasta

W artykule przedstawiono rozmieszczenie środowiskowych czynników zagrożenia przestępczością, ocenę wpływu tych czynników na lokalne warunki bezpieczeństwa oraz czasoprzestrzenne wzorce przestępczości występujące na obszarze osiedla Stare Bałuty w Łodzi. Celem badań było ustalenie wpływu tkwiących w przestrzeni miasta czynników zagrożeń na rozmieszczenie miejsc dokonywanych przestępstw. W wyniku przeprowadzonych analiz ustalono, że przestrzeń miasta nie jest jednorodna zarówno jeśli chodzi o występujące w niej czynniki zagrożeń, jak i pod względem rozmieszczenia miejsc popełnionych przestępstw. Okazało się, że wzorce rozmieszczenia tych dwóch zjawisk w znacznym stopniu nakładają się na siebie, że istnieje tendencja do koncentrowania się przestępczości w najbliższym sąsiedztwie zidentyfikowanych czynników zagrożeń.

Czasopismo: Archiwum Kryminologii
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ocena wykorzystania wiedzy naukowej w powiatowych programach prewencyjnych województwa świętokrzyskiego. Evidence based crime prevention w praktyce

Celem artykułu jest zbadanie, w jaki sposób wiedza naukowa wykorzystywana jest przy przygotowywaniu, wdrażaniu oraz ocenie realizacji powiatowych programów zapobiegania przestępczości oraz ochrony bezpieczeństwa obywateli i porządku publicznego. Analizy zostały osadzone w nurcie prewencji kryminalnej  opartej o dowody naukowe. Przeprowadzono jakościową analizę powiatowych polityk bezpieczeństwa powiatów województwa świętokrzyskiego, które zostały zrekonstruowane w oparciu o treść powiatowych programów zapobiegania przestępczości oraz corocznych sprawozdań komisji bezpieczeństwa. Na podstawie uzyskanych danych oraz przedstawionych standardów Beccaria przygotowano narzędzie służące do oceny stopnia wykorzystania wiedzy naukowej w ramach powiatowych polityk bezpieczeństwa. Z przeprowadzanych analiz wynika, że pomimo szerokich możliwości wykorzystania wiedzy naukowej do przygotowania, wdrożenia i oceny programów prewencyjnych, wiedza naukowa nie jest często stosowana.

Czasopismo: Archiwum Kryminologii
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Pomiędzy cierpieniem a trywializacją: cielesność trans i jej filmowe reprezentacje

Przedmiotem analizy w tekście jest specyfika doświadczenia i cielesności osób transgenderowych. Wychodząc od definicji tego rodzaju tożsamości i jej uwikłania w normy genderowe i seksualne, autor pokazuje, że obecnie nie mieści się ona w sztywnych ramach, a bardziej polega na nieustannej negocjacji sensów i znaczeń. Zamiast jednak odwoływać się do codziennego życia subkultur queer czy społeczności transgenderowych, narażając się przy tym na fetyszyzujące, etnograficzne niemal spojrzenie na wybrany problem, autor skupia się na interpretacji kulturowych reprezentacji jednostek trans, jakie można odnaleźć we współczesnym amerykańskim kinie. Przeprowadzając komparatystyczną analizę filmów: Cal do szczęścia oraz Transamerica, autor tekstu krytycznie odczytuje konkretne zabiegi narracyjne i formalne, jakie mają służyć stworzeniu kulturowych wizerunków osób trans, podkreślając ich stereotypowość, opresyjność, ale i niekiedy wyzwoleńczą moc.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Lista

Artykuł dotyczy chwytu układania spisu bądź listy (enumeracji) w obszarze tekstu literackiego. Lista – gatunek utylitarny o długiej tradycji – jest często używana jako mikrogatunek literacki. Tu ujawnia dwoistość swoich konotacji. Nie tyle bowiem porządkuje i zamyka obejmowany materiał, co ujawnia nieskończoność i mnogość elementów świata. Enumeracja nie jest więc jedynie wtórnym uporządkowaniem. Może także być twórcza, wynalazcza, może prowokować włączanie nowych elementów, jak to ma miejsce w praktykach współczesnych artystów (Sophie Calle). Stawką listy może w końcu być „istnienie” wyliczanego i wyliczającego – o czym przekonuje w swojej teorii wymieniania Susan Sontag.

Czasopismo: Autobiografia Literatura Kultura Media
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo