rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ sezonu pozyskania wybranych gatunków ryb z polskiej akwakultury na profil kwasów tłuszczowych i wskaźniki żywieniowe lipidów uch mięsa

Celem pracy była ocena wpływu sezonu pozyskania wybranych gatunków ryb hodowanych w Polsce
na profil kwasów tłuszczowych i wskaźniki żywieniowe lipidów ich mięsa. Badaniami objęto 4 gatunki
ryb krajowej akwakultury: pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss), karpia (Cyprinus carpio), amura
białego (Ctenopharyngodon idella) oraz szczupaka (Esox lucius). Ryby pozyskano z gospodarstw rybac-
kich położonych w województwie lubelskim w dwóch sezonach: wiosenno-letnim i jesienno-zimowym.
Analizowano skład chemiczny mięsa (zawartość: wody, związków mineralnych jako popiół, białka
i tłuszczu), wartość kaloryczną, wskaźnik jakości żywieniowej (NQI), jak również profil kwasów tłusz-
czowych i ich proporcje oraz indeksy (aterogenny – AI, trombogenny – TI, saturacji – S/P, wartości od-
żywczej lipidów – NV oraz proporcję kwasów o działaniu hipo- i hipercholesterolemicznym – h/H). Nie-
zależnie od sezonu pozyskania mięso badanych gatunków ryb stanowiło dobre źródło białka oraz było
dobrze zbilansowane pod względem zawartości lipidów. Wyjątek stanowiła tkanka mięśniowa szczupaka,
która była bardzo ubogim źródłem tłuszczu. W sezonie jesienno-zimowym mięso badanych gatunków ryb
zawierało więcej kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, w tym kwasów n-3 i n-3 LC-PUFA,
w porównaniu z sezonem wiosenno-letnim. Mięso amura białego w sezonie jesienno-zimowym charakte-
ryzowało się istotnie wyższą (korzystniejszą) proporcją kwasów tłuszczowych PUFA/SFA, n-3/n-6, n-3
LC-PUFA/n-6 LC-PUFA oraz wykazywało istotnie niższe właściwości aterogenne. Pod względem żywie-
niowym najkorzystniejsze wskaźniki, w tym najniższy poziom saturacji i najkorzystniejszą proporcję
kwasów o działaniu hipo- i hipercholesterolemicznym oraz najsłabsze działanie atero- i trombogenne,
wykazywało mięso pstrąga tęczowego w sezonie jesienno-zimowym

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ wieku niosek i warunków przechowywania na jakość jaj kur rasy czubatka polska

Celem pracy była ocena wpływu wieku niosek i warunków przechowywania jaj na wybrane cechy fi-
zyczne, fizykochemiczne oraz parametry mikrobiologiczne jaj kur rasy czubatka polska. Ptaki utrzymy-
wano na ściółce z dostępem do wybiegu. W żywieniu stosowano ad libitum standardową mieszankę dla
niosek. Jaja do analiz pobrano w 33., 43. i 55. tygodniu życia niosek i podzielono na 3 grupy. Grupę I
stanowiły jaja poddane ocenie w drugim dniu po zniesieniu. Grupy II oraz III stanowiły jaja przechowy-
wane przez 28 dni, odpowiednio w warunkach chłodniczych, w temp. 4 - 5 ºC i RH 50 - 60 % oraz
w temp. 14 - 16 ºC i RH 45 - 55 %. Największe różnice wartości parametrów wskazujących na postęp
procesu starzenia jaj (zwiększenie masy żółtka, zmniejszenie wartości jednostek Haugha, masy i wysoko-
ści białka, alkalizacja białka i żółtka) zaobserwowano pomiędzy grupami I oraz III. Migracja wody do
żółtka oraz zmniejszenie masy jaj na skutek jej sukcesywnego odparowywania wpłynęły na wzrost udziału
białka, tłuszczu, związków mineralnych w postaci popiołu, chlorków oraz aktywność wody i barwę żółtka.
Odporność skorup na zgniecenie była uzależniona od wieku niosek. Najlepszymi parametrami charaktery-
zowały się skorupy młodych niosek. Żółtka ptaków 55-tygodniowych charakteryzowały się mniejszym
udziałem barwy żółtej oraz mniejszym jej nasyceniem niż te pozyskane od ptaków 33- oraz 43-
tygodniowych. W treści jaj wszystkich grup wiekowych niosek nie wykryto obecności patogennych pałe-
czek jelitowych oraz gronkowców koagulazo-dodatnich, w tym Staphylococcus aureus, co wskazuje na
prawidłowy przebieg czynności hodowlano-technologicznych oraz utrzymanie naturalnych barier chronią-
cych treść jaj w okresie przechowywania w analizowanych warunkach termicznych.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ żywienia kurcząt brojlerów paszą z dodatkiem nasion lnu i bez ich udziału na wybrane wyróżniki jakości mięsa i tłuszczu

Celem pracy była ocena wpływu żywienia kurcząt brojlerów paszą bez dodatku nasion lnu i z ich
udziałem na wybrane wyróżniki jakości mięsa i tłuszczu drobiowego. Materiał doświadczalny stanowiły
kurczęta brojlery Ross 308. Kurczęta zostały losowo podzielone na dwie grupy. Jedna była żywiona paszą
bez dodatku ześrutowanych nasion lnu, a druga – z ich udziałem. Ocena surowca drobiowego obejmowa-
ła: uzyski masy ciała badanych kurcząt w grupie kontrolnej i doświadczalnej po zakończeniu odchowu,
analizę rzeźną, wartości pH mięśni udowych i piersiowych, charakterystykę wyróżników barwy mięśni
piersiowych i udowych kurcząt w systemie CIE L*a*b*, oznaczenie zawartości podstawowych składni-
ków chemicznych, takich jak: woda, białka, tłuszcze, związki mineralne w postaci popiołu i kolagen,
ocenę wartości żywieniowej na podstawie profilu lipidowego mięśni piersiowych i udowych oraz skór,
tłuszczu podskórnego i sadełkowego. W wyniku przeprowadzonych doświadczeń stwierdzono, że nasiona
lnu stosowane w żywieniu kurcząt brojlerów nie miały wpływu w zwiększenie przyrostu masy ciała, masy
mięśni piersiowych i udowych w tuszce. Zaobserwowano wpływ żywienia nasionami lnu na wzrost za-
wartości białka i zmniejszenie zawartości tłuszczu w mięśniach piersiowych i udowych. Stwierdzono
korzystny wpływ zastosowania w żywieniu kurcząt brojlerów paszy zawierającej ześrutowane nasiona lnu
na wartość żywieniową surowca i poprawę profilu lipidowego, szczególnie proporcje z dwukrotnie ko-
rzystniejszym wskaźnikiem PUFA n-6/PUFA n-3 oraz na większą zawartość KT z grupy PUFA n-3.
Mięso z kurcząt wzbogacone w kwasy tłuszczowe z rodziny n-3 może być polecane jako źródło wzboga-
cające dietę ludzi w te kwasy, czyli jako żywność funkcjonalną

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wybrane metody wyróżniania produktów spożywczych na rynku

Podczas zakupu żywności konsumenci biorą pod uwagę cechy, na podstawie których w sposób su-
biektywny oceniają, czy produkt spełni ich oczekiwania. Produkty muszą więc sygnalizować swoje wła-
ściwości, aby konsumenci mogli na ich podstawie dokonać wyboru i podjąć decyzję o zakupie. Dla wielu
konsumentów najważniejszym kryterium wyboru jest jakość produktu. Można ją postrzegać w sposób
obiektywny, jako zestaw cech mierzalnych produktu lub subiektywnie, jako zestaw cech określanych
przez postawy i zachowania konsumentów. Jakość stanie się parametrem konkurencyjności dla producen-
tów żywności tylko wtedy, gdy będą oni w stanie odwzorować oczekiwania konsumentów w specyficz-
nych cechach produktu, a konsumenci będą w stanie zidentyfikować pożądane cechy oraz sposób, w jaki
produkty są wytwarzane. Najskuteczniejszą metodą przekazywania informacji o żywności jest jej etykie-
towanie. Oprócz obowiązkowego etykietowania istnieje szereg opcjonalnych, nieobowiązkowych syste-
mów ułatwiających konsumentom rozpoznawanie i przypisywanie konkretnych cech produktom spożyw-
czym.
Celem artykułu jest przedstawienie różnych aspektów jakości żywności oraz systemów wyróżniania
produktów spożywczych, ze szczególnym uwzględnieniem marki oraz certyfikatów jakości i pochodzenia.
W pracy przedstawiono budowę i podział systemów certyfikacji oraz dokonano analizy i oceny percepcji
systemów certyfikacji przez konsumentów i przedsiębiorców. Omówiono przykłady dodatkowych form
promocji produktów żywnościowych stosowanych przez producentów i sprzedawców, mających na celu
zapoznanie konsumentów z produktami niszowymi o wysokiej jakości.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Tłumaczenie popularnonaukowe na temat ideałów kobiecości w epoce wiktoriańskiej – przegląd wybranych technik wraz z uzasadnieniem przydatności przekładu

Celem artykułu jest przedstawienie przykładowych trudności, jakie mogą się wiązać z tłumaczeniem tekstu popularnonaukowego o tematyce historycznej oraz podanie powodów, dla których tego rodzaju tekst może zasługiwać na uwagę polskich czytelników. Zakładam, że samo tłumaczenie może pełnić funkcję edukacyjną jako przykładowy tekst wykorzystywany w szkoleniu z doskonalenia warsztatu z zakresu przekładu osób przygotowujących się do pracy w zawodzie tłumacza pisemnego. Sam zaś tekst udostępniony polskiemu czytelnikowi może stanowić źródło informacji z zakresu historii społecznej, a dokładnie badań nad historią kobiet w epoce wiktoriańskiej. Autorką tekstu o ideałach kobiecości w wiktoriańskiej Brytanii jest Lynn Abrams. Artykuł historyczki wykładającej obecnie na Uniwersytecie w Glasgow ukazał się w 2001 roku na stronie internetowej BBC poświęconej popularyzowaniu wiedzy o historii Wielkiej Brytanii. Zamierzam rozpowszechnić ten tekst jako źródło wiedzy o społecznych, kulturowych i politycznych warunkach życia kobiet w epoce wiktoriańskiej w czasopiśmie popularnonaukowym zajmującym się tematyką historii społecznej lub historii gender.

Czasopismo: Translatorica & Translata
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Sprawność fizyczna a występowanie zespołu słabości u osób w wieku starszym

Wstęp. Zespół słabości, wynikający z obniżonej wydolności układów fi zjologicznych, charakteryzuje się zmniejszoną rezerwą czynnościową i brakiem odporności na czynniki stresogenne w organizmie osób starszych. Cel pracy. Analiza oraz ocena związku sprawności fi zycznej osób w wieku starszym z potencjalnym wystąpieniem zespołu słabości. Grupa badana i metody. Badania przeprowadzono w grupie 104 pacjentów w wieku 60–101 lat. Sprawność fi zyczną oceniono, dokonując pomiarów kryteriów zespołu słabości, tj.: osłabienie siły mięśniowej (w odniesieniu do BMI i płci badanych osób), spowolnienie chodu, niezamierzone zmniejszenie masy ciała, wyczerpanie, obniżona aktywność fi zyczna. W ocenie siły mięśniowej posłużono się: pomiarem siły maksymalnego uścisku dłoni oraz wskaźnikiem masy ciała (BMI). Wyniki badań. Wraz z wiekiem maleje udział procentowy osób sprawnych fi zycznie, a wyraźnie rośnie udział procentowy osób niesprawnych. Wśród mężczyzn największy jest udział procentowy osób niesprawnych fi zycznie (39%), a u kobiet – osób osłabionych fi zycznie (51%). W grupie osób osłabionych i niesprawnych fi zycznie – u 26 (25%) nie wykazano zespołu słabości (not-frail), u 23 osób (22,12%) stwierdzono stan przed wystąpieniem zespołu słabości (pre-frail), u 37 (35,58%) stwierdzono zaś wystąpienie zespołu słabości (frail).

Czasopismo: Sztuka Leczenia
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Styl życia studentów Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach w latach 2005 i 2020

WSTĘP: Styl życia jest szerokim pojęciem i ma duży wpływ na zdrowie. Zmienia się na przestrzeni czasu pod wpływem doniesień naukowych, trendów społecznych i indywidualnych uwarunkowań. Celem pracy było międzypokoleniowe porównanie stylu życia studentów Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach (SUM).
MATERIAŁ I METODY: Badanie przekrojowe przeprowadzono z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza. W badaniu uczestniczyły dwie grupy liczące po 221 osób, studenci kierunków medycznych w latach 2003–2005 i w roku 2020. Do oceny stylu życia użyto rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia, a zmienne zaklasyfikowano jako ,,zdrowy nawyk” lub ,,niezdrowy nawyk”.
WYNIKI: Studenci w roku 2020 wykazywali ,,zdrowsze” zachowania w porównaniu ze studentami z lat 2003–2005, jeśli chodzi o regularność spożywania posiłków (p = 0,02), rzadsze spożycie posiłków z dużą zawartością soli kuchennej (p = 0,03), częstsze spożycie warzyw i owoców (p < 0,01) oraz dłuższy sen (p < 0,01); zwiększyły się natomiast używanie kofeiny (p = 0,02), częstość spożywania napojów alkoholowych (p = 0,04) oraz liczba osób odczuwających stres (p < 0,01), który dla większości był destabilizujący (p < 0,01).
WNIOSKI: Styl życia studentów kierunków medycznych na przestrzeni 15 lat poprawił się w zakresie nawyków żywieniowych. Zmiany niekorzystne dotyczą spożycia alkoholu i odczuwania stresu.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Samouctwo informacyjne nauczycieli w dobie epidemii COVID-19

Gwałtowny rozwój epidemii COVID-19 sprawił, że został przerwany tok zajęć dydaktycznych we wszystkich placówkach oświatowych. Z chwilą zawieszenia zajęć zobligowano szkoły do uruchomienia kształcenia zdalnego niezależnie od posiadanego zaplecza technicznego oraz kompetencji informatycznych nauczycieli. Autor opracowania przygotował kurs wideo, który po zamieszczeniu w serwisie YouTube pomógł nauczycielom z wiejskiej szkoły podstawowej w uruchomieniu i prowadzeniu zajęć w trybie online. Wszystkie etapy pracy szkoły były monitorowane. Zebrany materiał badawczy pozwolił wyciągnąć wnioski na temat samouctwa informacyjnego nauczycieli oraz przydatności multimedialnych kursów online w procesie kształcenia na odległość.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Psychoterapia jako refleksyjna „wielka rewolucja” w doświadczeniu biograficznego uczenia się dorosłego dziecka alkoholika

Celem niniejszego artykułu jest rekonstrukcja oraz opis biograficznego uczenia się osoby, która przeszła proces psychoterapii dla dorosłych dzieci alkoholików. Centralną kategorią, która wyłania się z toku analizy fragmentarycznie zaprezentowanego materiału empirycznego, jest kwestia refleksyjnego budowania tożsamości. Autor, przyjmując założenia teorii późnej nowoczesności Anthony’ego Giddensa oraz biograficznego uczenia się Petera Alheita, tworzy pojęciową ramę, w której osadza – zebrane w wyniku wywiadu narracyjnego – wypowiedzi narratorki. Przedstawiony fragment realizowanych w perspektywie biograficznej badań pozwala autorowi na wyłonienie szeregu cech procesu rekonstruowania tożsamości w – charakterystycznym dla późnej nowoczesności – dyskursie terapeutycznym. Osią łączącą te cechy, a także łączącą biograficzne uczenie się z procesami terapeutycznymi jest refleksyjność, która w postaci autorefleksyjności jest w życiu narratorki głównym kołem zamachowym jej wewnętrznej, tożsamościowej „wielkiej rewolucji”.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Akceptacja starości i akceptacja w starości – badania z wykorzystaniem literatury dokumentu osobistego

W artykule posłużono się metodą biograficzną, aby się przyjrzeć, jak starość postrzegana jest przez osoby w podeszłym wieku. Przeprowadzono analizę jakościową 24 wywiadów (z 11 kobietami i 13 mężczyznami) w wieku od 75 do 97 lat, opublikowanych w książce Justyny Dąbrowskiej Miłość jest warta starania. Rozmowy z mistrzami, wyodrębniając jako kategorię wspólną w opisie doświadczenia starości – akceptację. Istotnym odniesieniem jest również metodologiczna refleksja nad literaturą dokumentu osobistego (wspomnienia, rozmowy, dzienniki, korespondencja), która wskazuje nam jej pedagogiczny wymiar. Jak wynika z wyznań mistrzów – rozmówców Justyny Dąbrowskiej, starości trzeba się uczyć, a literatura dokumentu osobistego może wspierać człowieka w całożyciowym procesie uczenia się określonych ról społecznych związanych z osiąganym wiekiem.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Typy kobiecości a cele życiowe młodych bezdzietnych studentek Uniwersytetu Zielonogórskiego

Celem badań było ustalenie związku pomiędzy płcią społeczno-kulturową badanych kobiet a ich najważniejszymi celami życiowymi, które chciały zrealizować w przyszłości. Do przeprowadzonych analiz wykorzystano część materiału empirycznego z projektu naukowego „Rola założeń dotyczących płodności w kształtowaniu się intencji prokreacyjnych”, który został zrealizowany na reprezentatywnej próbie studentek studiów stacjonarnych Uniwersytetu Zielonogórskiego. Analiza deklaracji studentek dotyczących pięciu najważniejszych celów życiowych, które chciałyby zrealizować w przyszłości, wykazała na istotne statystycznie różnice pomiędzy kobietami ze względu na ich płeć społeczno-kulturową w przypadku sześciu z dwunastu celów – bycie z ukochaną osobą, osiągnięcie sukcesu zawodowego, podróżowanie, posiadanie dziecka, posiadanie grona przyjaciół oraz wyjście za mąż. Dodatkowo ustalono, że płeć społeczno-kulturowa różnicuje istotnie statystycznie współwystępowanie w deklaracjach studiujących kobiet zarówno celów przypisanych tradycyjnie do kobiecości, jak i współwystępowanie celów tradycyjnie związanych z męskością.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tyfloinformаtykа, tyflointernet – nowy czynnik edukаcji osób z niepełnosprаwnością wzroku

Celem artykułu jest wskazanie, jakie miejsce w formalnej i nieformalnej edukacji całożyciowej osób z niepełnosprawnością wzroku zajmują współczesne technologie informacyjno- -komunikacyjne. W artykule scharakteryzowano pojęcia: tyfloinformatyka i tyflointernet, pokrótce przedstawiono specjalne urządzenia komputerowe oraz oprogramowanie przeznaczone dla użytkowników z niepełnosprawnością wzrokową oraz podano przykłady serwisów stron internetowych przeznaczonych dla osób niewidomych. Ograniczenia poznawcze, wynikające z niepełnosprawności wzroku, zawężają dostęp do wiedzy, co w dzisiejszym społeczeństwie informacyjnym może stać się przyczyną jednej z form wykluczenia społecznego. Dzięki specjalistycznym rozwiązaniom ICT adresowanym do osób niewidomych i słabowidzących uzyskują one dostęp do danych, do których wcześniej samodzielnie nie mogły dotrzeć. Autor artykułu wskazuje, że rozwój tyfloinformatyki i tyflointernetu służy nie tylko do wyrównania szans edukacyjnych osób z niepełnosprawnością wzroku, ale pozwala na ich zaangażowany udział w różnych wymiarach uczenia się.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zygmunta Baumana myśli o ciele i zdrowiu – w kontekście edukacji do/dla/w starości

Wielu badaczy zauważa, że ciało/zdrowie interpretowane są na co najmniej dwóch płaszczyznach. Pierwsza z nich odnosi się do ludzkich deklaracji i zobowiązań, druga zaś dotyczy wartości faktycznie realizowanej. Wskazują, że zdrowie (np. społeczno-psychiczne) jest największym skarbem – o niewymiernej wartości – w życiu człowieka, a równocześnie aktywnie umniejszają jego wagę, na rzecz innych, subiektywnych wartości. Niejednokrotnie okazuje się, że np. zdrowie fizyczne staje się dopiero wtedy znaczącą wartością, gdy się je utraci lub pojawi się choroba utrudniająca prawidłowe funkcjonowanie i realizowanie założonych celów życiowych. Ciało, zdrowie to kategorie leżące u podstaw edukacji całożyciowej – swoisty problem/zagadnienie z zakresu edukacji dla starości (kadry opiekuńcze i medyczne), do starości (całe społeczeństwo), przez starość (od najmłodszego pokolenia) oraz edukacja w starości (osoby starsze). W artykule podjęto próbę określenia współczesnych ram dyskursów o ciele i zdrowiu oraz kierunków analiz (kontekstów) teoretycznych i zarysowania praktycznych odniesień w obszarach wspomnianych edukacji.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mężczyźni w zawodach kobiecych – projekty zorientowane na wsparcie zatrudnienia mężczyzn w placówkach przedszkolnych Niemiec

Artykuł koncentruje się na sposobach realizacji polityki równości płci w Niemczech na przykładzie zawodu wychowawcy/wychowawczyni w instytucjach przedszkolnych. Wspierane przez rząd federalny projekty modelowe mają za zadanie przełamywać społeczne stereotypy i przynoszą już dziś wymierne rezultaty. Widoczne jest wyraźne odejście od pierwotnej wizji zawodu, który u swych źródeł był skierowany wyłącznie do kobiet, w efekcie również współcześnie sfeminizowany. Sytuacja ta, niezmienna przez prawie 200 lat, jest efektem lekceważenia w politycznym dyskursie rangi tej grupy zawodowej i traktowania jako „niewidocznej”. Aktualna polityka rządu wspiera zatrudnienie mężczyzn w przedszkolach i powoli zmienia zastany stan. Celem artykułu jest przedstawienie głównych projektów modelowych realizowanych w ostatniej dekadzie przez wszystkie kraje związkowe wspierane przez rząd federalny, ale też analiza ich kluczowych założeń oraz przyjmowanej argumentacji. Zaangażowanie rządu w realizację projektów zorientowanych na wsparcie zatrudnienia mężczyzn w placówkach przedszkolnych i monitorowanie ich rezultatów można odczytać jako przykłady realizowanej w praktyce polityki równości płci. W rezultacie wyłania się tu bardzo ciekawy obraz, w którym kwestie ogólne, obecne w debatach społecznych (gender) zostały połączone ze specyficznymi dla grupy zawodowej „ErzieherIn” – jak wzrost rangi wczesnej opieki i edukacji, ale też poważne braki kadrowe. Pojawiające się na tym polu napięcia rzutują na tempo zmian, w którym tradycja ustępuje współczesnym oczekiwaniom społecznym.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Transkulturowy potencjał współczesnego kina europejskiego. O roli filmu w edukacji międzykulturowej dorosłych

Celem rozważań zawartych w artykule jest przedstawienie znaczenia filmu w edukacji międzykulturowej osób dorosłych oraz próba znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy i jak filmy opowiadające o wielokulturowości mogą służyć komunikacji i edukacji międzykulturowej. We współczesnym kinie europejskim często poruszana jest problematyka wielokulturowości, która skłania do namysłu nad wzajemną akceptacją i tolerancją kulturowego zróżnicowania. Ukazywanie mniejszości etnicznych i rasowych w filmach łączy się z refleksją nad ruchami migracyjnymi oraz problemami wielokulturowych i transkulturowych społeczeństw. Transkulturowość rozumiana jest jako zjawisko przenikania się kultur, które prowadzi do powstawania sieci kulturowych, a także jako siła jednocząca różnorodność kulturową, która nie tylko łączy różne kultury, ale także tworzy nową wspólną kulturę.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kariery naukowe kobiet w perspektywie systemowej

W artykule zaprezentowano odmienną dynamikę karier naukowych kobiet i mężczyzn, zwracając uwagę, że liczba awansów naukowych i zawodowych kobiet maleje wraz ze wzrostem statusu naukowego i usytuowaniem na wysokich szczeblach hierarchii uniwersyteckiej. Uznając, że w systemie szkolnictwa wyższego wykształcenie i awanse naukowe mają znaczenie szczególne, ponieważ są niezbędnym warunkiem awansów zawodowych i sprawowania wielu prestiżowych funkcji związanych z władzą organizacyjną oraz szybkim wzrostem wynagrodzeń, autorka artykułu założyła istnienie strategicznych działań warunkujących te ograniczenia. W artykule zagadnienia odmiennej dynamiki karier naukowych kobiet i mężczyzn przedstawiono w perspektywie systemowej, odwołując się do teorii gier organizacyjnych lub inaczej teorii strategicznego aktora sformułowanej przez francuskich badaczy Michela Croziera i Erharda Friedberga.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sąsiedzkość jako typ więzi społecznej i przestrzeń animacyjna

W obliczu zmian cywilizacyjnych i społecznych sąsiedzkość, rozumiana w kategoriach więzi pomiędzy osobami zamieszkującymi daną społeczność polegającej na codziennym, bezpośrednim, życzliwym kontakcie opartym na zaufaniu i współpracy, ulega atrofii. Tymczasem doświadczenie bliskości, jaką daje dobrze zorganizowana społeczność lokalna, wydaje się niezwykle ważne z punktu widzenia kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego. Wiedzą o tym socjologowie i urbaniści, którzy od lat zajmują się kwestiami mieszkalnictwa i sąsiedztwa, natomiast w pedagogice społecznej tematyka ta jest często marginalizowana. Lukę tę wypełnia animacja społeczna, która działając w ramach stowarzyszeń, podejmuje wiele inicjatyw na rzecz tworzenia sąsiedzkich więzi. Charakteryzując sąsiedzkość, wyszczególniając jej cechy i wyodrębniając kategorie sprzyjające jej tworzeniu, ale również zagrożenia, które ją unicestwiają, można by pokusić się o jeszcze skuteczniejsze działania animacyjne w tym obszarze.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika