rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sytuacja na rynku pracy a absencja chorobowa: ujęcie koniunkturalne i sezonowe

Przedmiot badań: Przedmiotem badania jest absencja chorobowa, która poza stanem zdrowia kształtuje się również pod wpływem innych czynników indywidualnych oraz kontekstualnych, w tym także pod wpływem sytuacji na rynku pracy.
Cel badawczy: Celem artykułu jest przedstawienie, w jaki sposób zmiana poziomu bezrobocia wpływa na zachowania absencyjne pracowników w Polsce. Skupiono się na podwójnej perspektywie czasowej: długookresowej, uwzględniającej fluktuację koniunkturalną, oraz średniookresowej, uwzględniającej fluktuację sezonową.
Metoda badawcza: W toku prac badawczych przeprowadzono analizę danych statystycznych pochodzących z dwóch źródeł: informacje na temat absencji chorobowej zostały pozyskane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast informacje na temat bezrobocia zostały pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego.
Wyniki: Na podstawie uzyskanych wyników udało się potwierdzić wpływ bezrobocia koniunkturalnego na zachowania absencyjne w Polsce, a także zgromadzić kilka przesłanek mogących pośrednio świadczyć o wpływie bezrobocia sezonowego. Ustalono ponadto, że w przypadku fluktuacji sezonowej nie sprawdzają się prawidłowości, które wcześniej zostały potwierdzone dla fluktuacji koniunkturalnej. Po pierwsze, odwrotny jest kierunek zachodzących zmian. O ile w cyklu koniunkturalnym, wraz ze wzrostem bezrobocia, poziom absencji maleje, to w cyklu sezonowym odwrotnie – rośnie. Po drugie, odmienna jest zmiana struktury absencji. O ile w cyklu koniunkturalnym wraz ze wzrostem bezrobocia udział krótkoterminowych zwolnień maleje, to w cyklu sezonowym odwrotnie – rośnie.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Partycypacja pracownicza w krajach UE – analiza porównawcza

Przedmiot badań: Partycypacja pracownicza obejmuje reprezentację pracowniczą na poziomie przedsiębiorstwa, reprezentację w organach nadzoru korporacyjnego oraz partycypację związkową, tj. poziom uzwiązkowienia i zasięg umów zbiorowych. Autorka prezentuje kraje Unii Europejskiej, które są liderami w poszczególnych obszarach partycypacji oraz definiuje czynniki, które determinują tę sytuację. W artykule podkreślono również zmiany w sile „pracowniczego głosu” spowodowane kryzysem ekonomicznym.
Cel badawczy: Celem artykułu jest porównanie trzech komponentów Europejskiego Indeksu Partycypacji (EPI) w krajach UE i określenie zmian wartości tego wskaźnika w okresie 2009–2019 między poszczególnymi krajami.
Metoda badawcza: Artykuł został oparty w znaczniej mierze na przeglądzie wybranych publikacji, dostępnych danych statystycznych z bazy OECD i ICTWSS oraz wynikach badań przeprowadzonych w 2019 r. przez Europejską Fundację na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy i agencję Cedefop oraz badań Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia Pracy. Podstawą analizy są wartości EPI oszacowane przez S. De Spiegelaere i S. Vitolsa z Europejskiego Instytutu Związków Zawodowych.
Wyniki: W ramach przeprowadzonej analizy stwierdzono, że siła „pracowniczego głosu” w krajach UE w okresie 2009–2019 obniżyła się o 8%, przy czym największy spadek odnotowano w obszarze partycypacji związkowej. Największe wahania wartości EPI miały miejsce w Czechach, które w 2013 r. zajmowały 13 miejsce w rankingu i w następnym roku spadły na 20 pozycję, aby w 2017 r. awansować na pozycję 12.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Uwarunkowania i wyzwania kreacji safe assets – szczególna rola długu publicznego

Przedmiot badań: Aktywa bezpieczne (safe assets) są definiowane na różne sposoby, w zależności od ich atrybutów i funkcji. Najczęściej przyjmuje się, że są to płynne instrumenty finansowe, głównie dłużne, które gwarantują inwestorom zachowanie wartości w trakcie niekorzystnych zjawisk gospodarczych. Podkreśla się, że dług publiczny ze względu na jego cechy charakterystyczne, najlepiej może wypełnić tę funkcję. Jednakże, ze względu na oddziaływanie czynników popytowych i podażowych, w gospodarce światowej powstaje problem niedoboru aktywów bezpiecznych. Możliwość uzupełniania podaży jest ograniczona zdolnością głównego globalnego dostawcy aktywów bezpiecznych – USA do zwiększania skali długu publicznego.
Cel badawczy: Celem artykułu jest odpowiedź na kluczowe pytanie, jak dostarczać gospodarce globalnej wymaganą ilość aktywów bezpiecznych, zachowując stabilność zadłużenia publicznego emitentów oraz wymagany poziom bezpieczeństwa. 1
Metoda badawcza: Artykuł stanowi syntezę studiów teoretycznych podejmowanych w literaturze światowej i jednocześnie próbę wprowadzenia do polskiej literatury zakresu pojęciowego związanego z aktywami bezpiecznymi. Rozważania teoretyczne opierają się na założeniu, że dług publiczny jest kluczowym czynnikiem determinującym wielkość ich emisji. W konsekwencji, w artykule wyodrębniono zestaw ekonomicznych i pozaekonomicznych czynników kreacji publicznych aktywów bezpiecznych. Na podstawie analizy opisowej wskaźników makroekonomicznych (fiskalnych) podjęto ocenę zdolności emitentów walut rezerwowych, w tym głównie USA, do dostarczania safe assets.
Wyniki: Wyniki badań pozwalają wyciągnąć trzy kluczowe wnioski. Po pierwsze, w procesach kreacji safe assets, ze względu na ich specyficzne funkcje i atrybuty, dominującą rolę odgrywa sektor publiczny. Z tego powodu głównymi dostawcami safe assets są kraje emitujące waluty rezerwowe, w szczególności USA, ze względu na ich monopolistyczną pozycję w międzynarodowym systemie walutowym. Po drugie, potencjał tych krajów do emisji aktywów bezpiecznych jest ograniczony. Świadczą o tym zarówno rozważania teoretyczne (krzywa Laffera dla safe assets, dylemat Triffina), jak i rosnące poziomy zadłużenia publicznego. Po trzecie, dla utrzymania globalnej stabilności finansowej, konieczne jest uzupełnienie puli aktywów bezpiecznych. Potencjalnie rolę tę mogłyby odgrywać Chiny i UGiW.
 

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Przyczyny wykluczenia spółek z rynku NewConnect

Przedmiot badań: W artykule podjęto tematykę przyczyn wykluczenia spółek z zorganizowanego rynku akcji prowadzonego przez Giełdę Papierów Wartościowych S.A. poza rynkiem regulowanym w formie alternatywnego systemu obrotu, zwracając uwagę na istotną rolę debiutu spółki na rynku NewConnect przed zaistnieniem na Głównym Rynku GPW.
Cel badawczy: Celem artykułu jest analiza przyczyn wykluczenia spółek z rynku NewConnect w latach 2008–2020, z uwzględnieniem rodzaju przeprowadzonej oferty oraz liczby wykluczonych spółek w stosunku do IPO przeprowadzonego w latach 2007–2020. Sprawdzono liczbę dni od dnia debiutu do dnia wykluczenia spółki z obrotu na NewConnect, biorąc pod uwagę przyczyny wycofania. Zakres przedmiotowy artykułu obejmuje również analizę statusu spółki, której konsekwencją wykluczenia było przeniesienie na Główny Rynek GPW. Ponadto sprawdzono, jaki udział spółek po zmianie parkietu został wykluczony z obrotu na rynku regulowanym GPW. W związku z powyższym przyjęto hipotezę, iż spółki debiutują na NewConnect w formie oferty niepublicznej, aby w kolejnych latach zmienić parkiet notowań na Główny Rynek GPW.
Metoda badawcza: Najważniejszą zastosowaną metodą badawczą jest krytyczny przegląd literatury, analiza danych źródłowych oraz aktów prawnych dotyczących funkcjonowania Głównego Rynku GPW oraz zorganizowanego rynku akcji, prowadzonego przez Giełdę Papierów Wartościowych S.A. poza rynkiem regulowanym w formie alternatywnego systemu obrotu. Posłużono się także metodą obserwacji oraz wnioskowania logicznego.
Wyniki: Do najczęstszych przyczyn wykluczenia spółek z obrotu na rynku NewConnect w latach 2008–2020 należą bezpieczeństwo obrotu, przeniesienie na Główny Rynek GPW oraz upadłość likwidacyjna. Ponadto dominuje udział wykluczonych spółek, których debiuty zostały odnotowane w pierwszych pięciu latach funkcjonowania na rynku NewConnect. W artykule wykazano, iż 97% spółek, które zostały przeniesione z NewConnect na Rynek Główny GPW, wprowadziło instrumenty finansowe do obrotu poprzez przeprowadzenie oferty niepublicznej. Zmiana parkietu notowań następowała średnio po upływie 3,3 roku. Ponad 80% spółek, które zmieniły parkiet notowań na Główny Rynek GPW, pozostaje aktywna na rynku regulowanym
 

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Uwagi o charakterze prawnym konsorcjum

Przedmiot badań: Przedmiotem pracy jest próba określenia charakteru prawnego umowy konsorcjum jako formy współpracy przedsiębiorców. Jest to zagadnienie o tyle istotne, że ta forma współdziałania, dość często spotykana przy realizacji dużych zadań gospodarczych, nie jest uregulowana prawnie. Brak jest także obszerniejszych wypowiedzi doktryny co do konsorcjum, a zwłaszcza prób określenia charakteru prawnego tej umowy.
Cel badawczy: Ustalenie, czy konsorcjum może być uznane za samodzielną umowę o współpracy gospodarczej, czy też jest ono jedynie podtypem spółki cywilnej. Ustalenie samodzielności konstrukcji konsorcjum wymagało z kolei zbadania charakteru prawnego tej umowy.
Metoda badawcza: W badaniach zagadnienia oparto się na analizie dość skąpego piśmiennictwa dotyczącego konsorcjum oraz – znacznie bogatszego – orzecznictwa Sądu Najwyższego. Orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące konsorcjum jest utrwalone i konsekwentne, uwzględniając specyfikę tej konstrukcji prawnej i praktyczne potrzeby podmiotów, które zdecydowały się na wybór takiej właśnie formy prawnej. W pracy konieczne było także odwołanie się do poglądów doktryny dotyczących charakteru prawnego spółek, tak by wskazać na samodzielność i odrębność konstrukcji prawnej konsorcjum.
Wnioski: analiza wykazała, że konsorcjum należy uznać za samodzielną umowę nienazwaną, dość wyraźnie odróżniającą się od spółki cywilnej oraz spółek prawa handlowego. Umowa ta realizuje pewne powtarzalne potrzeby ekonomiczne przedsiębiorców, odmienne jednak niż w przypadku spółek. Konsorcjum posiada w związku z tym własne cechy charakterystyczne, odmienne od spółki cywilnej i spółek prawa handlowego. W przypadku konsorcjum można wskazać na specyficzne, inne niż w spółkach zasady prowadzenia spraw i reprezentacji, z charakterystyczną konstrukcją lidera konsorcjum będącego pełnomocnikiem konsorcjantów. Stosunkowo krótka praktyka funkcjonowania konsorcjum w obrocie gospodarczym nie pozwala jednak na wskazanie utrwalonych cech, które pozwoliłyby ustawodawcy na wprowadzenie umowy konsorcjum do katalogu umów nazwanych.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Kosmopolityczny monizm versus kosmopolityczny pluralizm: cynicyzm i stoicyzm – dwa filary moralnego kosmopolityzmu

Przedmiot badań. Na przełomie XX i XXI w. kosmopolityzm stał się przedmiotem intensywnych badań. Jednym z kluczowych zagadnień będących przedmiotem zainteresowania jest problematyka relacji pomiędzy narodową a kosmopolityczną tożsamością.
Cel badawczy. Celem prowadzonego badania jest porównanie dwóch modeli kosmopolityzmu, dla których relacja ta stanowi centralny punkt odniesienia. Za najbardziej charakterystyczne i jednocześnie najlepiej ilustrujące tę kwestię autor uznaje koncepcje moralnego kosmopolityzmu reprezentowane z jednej strony przez greckich cyników, a z drugiej przez stoików.
Metoda badawcza. Korzystając z metody historyczno-porównawczej i krytycznej, artykuł przedstawia dwie starożytne odpowiedzi na to kluczowe pytanie. Koncepcja cyników zawiera monistyczny, podczas gdy koncepcja stoików pluralistyczny model relacji między tożsamością narodową i kosmopolityczną. Zgodnie z cynickim podejściem monistycznym lojalność wobec uniwersalnych, kosmopolitycznych „praw cnoty” ma zawsze pierwszeństwo przed lojalnością wobec lokalnej lub narodowej wspólnoty, podczas gdy oparta na idei oikeiosis pluralistyczna koncepcja stoicka daje pierwszeństwo raczej tożsamości lokalnej i narodowej niż kosmopolitycznej.
Wyniki. Porównanie tych dwóch hellenistycznych koncepcji prowadzi do wniosku, że nacechowana radykalnym etycznym naturalizmem monistyczna postawa cynicka, choć psychologicznie mniej wiarygodna niż stoicka, jest moralnie spójna i nie prowadzi cynika do etyczno-psychologicznego rozdarcia. Natomiast pluralistyczna postawa stoicka, mimo iż zdecydowanie bardziej wysublimowana i psychologicznie znacznie bardziej wiarygodna, może wprowadzać element wewnętrznego konfliktu pomiędzy lojalnością wobec państwa i lojalnością wobec „praw cnoty” rządzących wspólnotą kosmopolityczną. Podkreślając za cynikami wierność wobec uniwersalnych praw cnoty, stoicy pragną bowiem jednocześnie pozostać lojalni wobec własnego państwa.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Kilka uwag w kwestii sposobu zaspokojenia wierzyciela pauliańskiego w postępowaniu upadłościowym

Przedmiot badań: W prawie upadłościowym brakuje szczegółowej regulacji sposobu zaspokojenia wierzyciela pauliańskiego z majątku osoby trzeciej, w razie ogłoszenia jej upadłości. Wywołuje to kontrowersje w doktrynie prawa upadłościowego. Konsekwencją tego niedostatku regulacji ustawowej i braku zgodności w teorii prawa jest niepewność co do pozycji prawnej tego wierzyciela w praktyce postępowania upadłościowego.
Cel badawczy: Celem artykułu jest ustalenie możliwości przyjęcia de lege lata wyniku wykładni przepisów prawa upadłościowego, kodeksu postępowania cywilnego oraz kodeksu cywilnego, który byłby zgodny założeniami aksjologicznymi prawa postępowania upadłościowego oraz instytucji skargi pauliańskiej. W przypadku braku takiej możliwości dalszym celem opracowania jest sformułowanie postulatu de lege ferenda pod adresem ustawodawcy, u którego podłoża leżą wspomniane założenia aksjologiczne.
Metoda badawcza: W artykule posłużono się metodą logiczno-językowej analizy materiału normatywnego, którą uzupełniono w niezbędnym zakresie o metodę historycznoporównawczą.
Wnioski: W sytuacji sprzeczności wartości chronionych za pomocą materialnoprawnej instytucji skargi pauliańskiej oraz leżących u podstaw postępowania upadłościowego aksjologicznie uzasadnione jest założenie, według którego syndyk masy upadłości powinien zaspokajać wierzyciela pauliańskiego z przedmiotu, który wszedł do majątku upadłego na podstawie ubezskutecznionej czynności z pierwszeństwem przed wierzycielami upadłościowymi. Bez zmiany ustawodawczej przyjęcie wyniku wykładni przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Prawa upadłościowego, który odpowiadałby tej ocenie aksjologicznej, nie wydaje się możliwe do uzasadnienia. De lege lata wierzyciel pauliański powinien więc uczestniczyć w odrębnym podziale sumy uzyskanej ze zbycia przedmiotu objętego wyrokiem pauliańskim. Mniej korzystne dla tego wierzyciela rozwiązanie ingerowałoby nadmiernie w treść prawa wierzyciela pauliańskiego określoną w art. 532 KC, przez co dochodziłoby do wypaczenia jego istoty uregulowanej w prawie materialnym. De lege lata zapewnienie temu wierzycielowi tzw. prawa odrębności trzeba więc uznać za minimalny poziom udzielanej mu w postępowaniu upadłościowym ochrony prawnej.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Koncepcja presupozycji rozumowań prawniczych Jerzego Wróblewskiego – próba obrony

Przedmiot badań: Rozumowania prawnicze stanowią tak ciekawe, jak i skomplikowane zagadnienia teorii prawa. To dział nauki, który w swych rozważaniach musi sięgać do ustaleń nauk takich, jak logika i lingwistyka, skąd rozumowania się wywodzą. Występujące w logice i lingwistyce presupozycje są tego najlepszym przykładem. Ich analiza ma swoje miejsce w prawie, choć dotąd podejmowana była niezwykle rzadko. W aktualnym dyskursie prawniczym presupozycje odżywają. Ze względu na ich liczne właściwości, przełamujące sfery językowe, prawnicy poszukują dla nich miejsca w rozumowaniach prawniczych. Czynią to w oparciu o ustalenia nauk logicznych i lingwistycznych, zapominając o istnieniu koncepcji presupozycji rozumowań prawniczych Jerzego Wróblewskiego. Przedmiotem badań jest analiza tej nieco zapomnianej koncepcji polskiego teoretyka prawa.
Cel badawczy: Jerzy Wróblewski w oparciu o istniejące koncepcje presupozycji wnioskowania pragmatycznego zaproponował własną, zmodyfikowaną wersję „presupozycji rozumowań prawniczych”, którą, jego zdaniem, można wykorzystywać w konstruowaniu teorii rozumowań prawniczych. Koncepcja Wróblewskiego nie przyjęła się ani w środowisku teoretyków, ani praktyków prawa. Większość badaczy ją skrytykowała. Celem artykułu jest próba obrony koncepcji presupozycji rozumowań prawniczych Wróblewskiego.
Metoda badawcza: Za metodę badawczą przyjmuje się analizę językowo-logiczną wybranych koncepcji. Dokonując analizy językowej, ustala się prawidłowe rozumienie zaproponowanych terminów. Zestawiając logicznie istniejące dotąd koncepcje, poszukuje się tez, które bronią koncepcji J. Wróblewskiego przed postawionymi zarzutami.
Wyniki: Analiza koncepcji Wróblewskiego doprowadza do ustalenia argumentów częściowo odpierających dotychczasową krytykę. W pracy prezentuje się także sprzeczności pojęciowe zawarte w koncepcji, które wymagają doprecyzowania w dalszych badaniach.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Efekt zarażania w Europie Środkowo-Wschodniej w czasie kryzysu pandemicznego. Zastosowanie metody regresji kwantylowej

Przedmiot badań: W niniejszym artykule badane są powiązania między rynkami giełdowymi stosującymi strategię bezpośredniego celu inflacyjnego największych gospodarek Europy Środkowo-Wschodniej w latach 2020–2021.
Cel badawczy: Badanie empiryczne ma na celu identyfikację wpływu pandemii koronawirusa oraz niepewności na rynkach giełdowych i walutowych na skalę zarażania między rynkami kapitałowymi w Europie Środkowo-Wschodniej.
Metoda badawcza: Wykorzystywana jest metoda regresji kwantylowej.
Wyniki: Rezultaty wskazują, że zarówno globalna, jak i krajowa niepewność na rynku giełdowym wpływała na transmisję szoków pozytywnych i negatywnych. Zaobserwowane zostały również powiązania między niepewnością na rynkach walutowych Polski, Czech i Węgier a intensywnością transmisji szoków między giełdami tych krajów. Przebieg pandemii koronawirusa miał silny wpływ na zachowania inwestorów i wzmacniał transmisję szoków.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Robo-doradztwo. Profesjonalna budowa i zarządzanie portfelem inwestycyjnym

Przedmiot badań: Przedmiotem badań jest usługa robo-doradztwa inwestycyjnego w kontekście jej idei, atrybutów, dostępności w wybranych krajach oraz roli w profesjonalnej budowie i zarządzaniu portfelem inwestycyjnym. Przedmiotem badania ankietowego jest analiza znajomości usługi robo-doradztwa w Polsce i jej akceptacji wśród respondentów.
Cele badawcze: Cel 1: Charakterystyka robo-doradztwa. Cel 2: Rola robo-doradztwa w profesjonalnym budowaniu oraz zarządzaniu portfelem inwestycyjnym dla nieprofesjonalnych uczestników rynku. Cel 3: Przegląd dostępnych usług robo-doradztwa inwestycyjnego w wybranych krajach europejskich i USA. Cel 4: Prezentacja wyników badań ankietowych nt. znajomości usługi robo-doradztwa inwestycyjnego w Polsce i jej akceptacji wśród respondentów.
Metoda badawcza: Metoda 1: Analiza porównawcza 18 usług robo-doradczych z wybranych krajów. Metoda 2: Badanie ankietowe, dotyczące usługi robo-doradztwa w Polsce, zrealizowane techniką CAWI. 1
Wyniki: Obszary wchodzące w zakres usługi robo-doradztwa to m.in. profilowanie, doradztwo, równoważenie oraz indeksowanie. Wszystkie wymienione obszary są równie istotne w budowie oraz zarządzaniu portfelem inwestycyjnym. Robo-doradztwo może zminimalizować lub nawet wyeliminować wiele ryzyk na etapie identyfikacji celów inwestora, podziału portfela na klasy aktywów, wyboru aktywów do portfela czy też monitorowaniu składu portfela. Wykonana analiza porównawcza potwierdziła szeroką dostępność usług robo-doradczych na rynku europejskim oraz USA. Analizowane platformy różnią się między sobą głównie na płaszczyźnie kosztów, minimalnych poziomów wpłat czy też dostępności doradcy, która nie jest tak oczywista. Usługi robo-doradcze posiadają również wspólne cechy, w postaci szerokiej dostępności funduszy typu ETF, które można wykorzystać do budowy portfeli inwestycyjnych. W Polsce oferta usług robo-doradztwa inwestycyjnego jest bardzo wąska. Z badań wynika niewielka znajomość oraz doświadczenie ankietowanych w obszarze usług robo-doradczych. Ankietowani mający doświadczenie z doradcą oraz robo-doradcą ocenili robo-doradcę lepiej o 0,62 pkt. (w skali 1–5) od doradcy. W badaniach respondenci dostrzegli zarówno zalety, jak i wady usługi robo-doradczej. Samą usługę należy traktować nie jako zagrożenie dla dotychczasowych doradców, ale ich uzupełnienie sprawiające, że model hybrydowy łączący fizycznego doradcę wspomaganego rozwiązaniami technologicznymi stanie się modelem najbardziej prawdopodobnym.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych, wzrostu gospodarczego i zużycia energii na emisję dwutlenku węgla – przykład wybranych krajów Grupy Wyszehradzkiej

Przedmiot badań: Artykuł wpisuje się w nurt badań dotyczących wpływu zmiennych makroekonomicznych na środowisko. Jest to temat często poruszany w literaturze, jednak brak jest jednoznacznych wniosków co do wpływu BIZ, wzrostu gospodarczego i zużycia energii na emisję dwutlenku węgla (CO2) i w ten sposób na zanieczyszczenie środowiska. Wyniki badania dostarczają nowych argumentów w zakresie przedmiotu badań w odniesieniu do krajów grupy Wyszehradzkiej.
Cel badawczy: Celem autorów była próba zbadania wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), wzrostu gospodarczego i zużycia energii na emisje dwutlenku węgla w trzech wybranych Krajach Grupy Wyszehradzkiej (tj. w Polsce, Czechach i na Węgrzech).1 
Metoda badawcza: W artykule zastosowano panelowy model regresji kwantylowej, który bierze pod uwagę nieobserwowaną indywidualną heterogeniczność. Opierając się na różnych punktach kwantylowych, w pełni wykorzystujemy dane próbki do analizy regresji. Dodatkowo podejście to pozwala na uchwyceniu nieobserwowalnych efektów stałych jako parametry, które należy oszacować łącznie z efektami współzmiennymi dla różnych kwantyli.
Wyniki: Wyniki empiryczne nie potwierdziły możliwości zastosowania hipotezy „raju zanieczyszczeń” i hipotezy „halo zanieczyszczeń” w odniesieniu do badanych krajów. W związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie, iż kraje rozwinięte transferujące kapitał w postaci BIZ do krajów poddanych niniejszej analizie, wpływają w sposób istotny na wysokie zanieczyszczenie w tych krajach, czyniąc je „rajami dla zanieczyszczeń” (biorąc pod uwagę rozważany okres badania). Także nie zostało potwierdzone, że firmy zagraniczne stosują lepsze praktyki zarządzania i zaawansowane technologie, które sprzyjają czystemu środowisku w kraju przyjmującym. Z badania wynika ponadto, że zużycie energii zwiększa emisje dwutlenku węgla, przy czym najsilniejsze skutki występują przy wyższych kwantylach. Stąd też konkluzja, że wysoka emisja dwutlenku węgla w tych krajach jest wynikiem istniejącej struktury produkcji i konsumpcji energii według kryterium nośników energii lub sposobów wytwarzania. Może to być wskazówką dla decydentów tych krajów, aby zostały wzmocnione odpowiednie przepisy środowiskowe w tym zakresie.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, ekonomia i finanse