rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czy system prawa kanonicznego może być wzorcem dla systemu prawnego federacji państw?

Główne pytanie niniejszego artykuły brzmi następująco: Czy system prawa kanonicznego może być wzorcem dla systemu prawnego federacji państw? Odpowiedz na tę kwestię ma wymiar praktyczny w kontekście deklaracji politycznej – „więcej Europy w Unii Europejskiej”, która wzywa do zmiany dzisiejszej unii państw w ich federację. W artykule prezentowanych jest kilka argumentów: argument z historii systemów prawnych Europy, argument z wagi przykładanej do prawa Kościele, argument z efektywności prawa kanonicznego, argument ze źródeł materialnych prawa kanonicznego, argument z zasad prawa kanonicznego. Wszystkie te argumenty są prezentowane zgodnie ze scholastyczną metodą, czyli są zestawiane „za” i „przeciw” ich przyjęciu. Odpowiedź na główne pytanie badawcze brzmi: negative.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Działania podejmowane przez władze diecezjalne w związku z dekretem Rady Państwa PRL z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych, na przykładzie wybranych diecezji

Rada Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wydała dekret z dnia 9 lutego 1953 r. o obsadzaniu duchownych stanowisk kościelnych. Na mocy tego aktu prawnego władze komunistyczne w Polsce kontrolowały działalność duchownych Kościoła katolickiego, dowolnie interpretując ich zachowania i bardzo często uznając je za sprzeczne z przepisami obowiązującego prawa. Biskupi polscy podkreślali, że organy państwowe, wykonując te normy, nagminnie postępowały w sposób bezprawny. Episkopat wielokrotnie postulował wprowadzenie zmian w przepisach, aby uniemożliwić tego rodzaju bezprawne działania. W końcu 1956 r. władze państwowe podjęły rozmowy na forum Komisji Wspólnej przedstawicieli Rządu PRL i Episkopatu Polski. W konsekwencji Rada Państwa wydała dekret z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych.
        Nowy akt prawny był mniej restrykcyjny w stosunku do duchownych, ale mimo to władze komunistyczne ciągle wykorzystywały zawarte w nim normy do instrumentalnego kontrolowania działalności księży. Przede wszystkim dotyczyło to kandydatów mających objąć stanowiska proboszczów i administratorów parafii. Wraz z wejściem w życie nowych przepisów władze państwowe nadal używały ich do bezprawnego wpływania na organizowanie i obsadzanie stanowisk kościelnych. Posługiwano się szantażem wobec Episkopatu Polski, sugerując możliwość wprowadzenia w przyszłości bardziej restrykcyjnych przepisów, w przypadkach, gdy strona kościelna nie zechce pójść na daleko idące ustępstwa w tej kwestii. W pierwszej połowie 1957 r. do Konferencji Episkopatu Polski napływały informacje z poszczególnych diecezji o niezgodnych z prawem postępowaniach organów państwowych w zakresie organizowania i obsadzania stanowisk kościelnych. Władze państwowe nagminnie posługiwały się w procedurze niesprawdzonymi, a wręcz fałszywymi informacjami, formułując zastrzeżenia w stosunku do kandydatów na proboszczów i administratorów parafii. Działalność organów państwowych skupiała się na dążeniu do uniemożliwienia mianowania na stanowiska proboszczów i administratorów parafii osób, które władze uważały za nieprzychylne ustrojowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
        W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku władze cywilne podjęły próby blokowania nominacji proboszczów i administratorów parafii poprzez sprawdzanie, czy osoby te przedkładały administracji państwowej sprawozdania z nauki religii i prowadzenia księgi inwentarzowej. Od złożonych deklaracji podporządkowania się tym wymogom zainteresowanych osób uzależniano odstąpienie od wydania zastrzeżeń przed nominacjami na stanowiska kościelne. Taki stan prawny dotyczący organizacji i obsadzania stanowisk kościelnych trwał aż do zmiany ustroju w Polsce w 1989 r., chociaż w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych władze państwowe postępowały w tym względzie mniej represyjnie.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii

Konferencja Biskupów Anglii i Wali na sesji plenarnej w dniu 8 maja 2014 roku przyjęła opracowane na nowo regulacje dotyczące posługi rektora Polskiej Misji Kanonicznej w duszpasterstwie  polskojęzycznym Anglii i Walii. Przyjęte regulacje umieszczone są w dwóch  kompatybilnych dokumentach. Pierwszy  zatytułowany  jest „Structures and procedur es the role of national coordinator for the Polish Catholic Mission In England and Wales”. Rola koordynatora krajowego/wikariusza delegata w strukturach Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii”, drugi nosi tytuł:  „Principles for secular pristers and religious working within the Polish Catholic Mission In England and Wales” . Z tą samą datą przewodniczący Konferencji Biskupów Anglii i Walii kard. Vincent Gerard Nichols w odrębnym pismem potwierdził powołanie ks. prał. Stefana Wylężka na stanowisko national coordinatory/vicar delegate dla księży prowadzących duszpasterstwo w ramach Polskiej Misji Katolickiej na terenie Anglii i Walii w tradycji duszpasterstwa polskojęzycznego w Anglii i Walii Rektorem Polskiej Misji Katolickiej.
        W kontekście instrukcja Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących Erga migrantes caritas Christi z maja 2004 roku  w prezentowanym artykule analizuje wskazane wyżej dokumenty.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Udzielanie Komunii Św. osobom rozwiedzionym? Analiza Adhortacji Amoris Laetitia papieża Franciszka

 Niniejsze opracowanie stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy osoby rozwiedzione, żyjące w nowych, niesakramentalnych związkach, całkowicie utraciły prawo do przyjęcia sakramentalnego Ciała Chrystusa, w świetle obowiązujących dokumentów Stolicy Apostolskiej, a szczególnie wydanej ostatnio adhortacji papieża Franciszka Amoris laetitia.
        Posynodalna adhortacja Amoris laetitia stanowi zwieńczenie i zarazem posumowanie wcześniejszych obrad Synodu Biskupów poświęconego małżeństwie i rodzinie. W obliczu skomplikowanej sytuacji rodzin poranionych, duszpasterze dla miłości i prawdy, mają obowiązek właściwego jej rozeznania. Stopień odpowiedzialności małżonków za rozpad ich małżeństwa nie jest równy w każdym przypadku i mogą wystąpić czynniki ograniczające zdolność podejmowania przez nich decyzji. Papież Franciszek zaznacza, że „nie można już mówić, że wszyscy, którzy znajdują się w sytuacji tak zwanej nieregularnej, żyją w stanie grzechu śmiertelnego, pozbawieni łaski uświęcającej”. Ponadto osoba znająca dobrze normę moralną może mieć duże trudności w zrozumieniu zawartych w niej wartości, albo też znaleźć się w określonych warunkach niepozwalających działać inaczej i podejmować inne decyzje bez zaciągania nowej winy. Tak więc mogą zaistnieć czynniki ograniczające zdolność podejmowania decyzji przez interesujące nas osoby. Skoro w takich przypadkach nie występuje przesłanka dobrowolności popełnianego grzechu konieczna, aby uznać go za ciężki, spowiednik, zgodnie z wielowiekową praktyką i nauczaniem doktrynalnym Kościoła, ma prawo, jak się wydaje, udzielić rozgrzeszenia, a przez to dopuścić do przyjęcia Eucharystii. Jednak przed rozgrzeszeniem proszący o sakrament powinni przejść dłuższy okres rozeznania swojej sytuacji duchowej pod kierownictwem swojego duszpasterza.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Woda święcona czy pobłogosławiona? Analiza prawno-liturgiczna

Zaprezentowana analiza prawno-liturgiczna dotycząca pojęciowego określania używanej w liturgii Kościoła wody stanowi ogólne spojrzenie na to zagadnienie. Dokonane badania pozwalają stwierdzić, iż wyrażenie „aqua benedicta” obecne w typicznych wydaniach ksiąg liturgicznych ich polskie tłumaczenia oddają najczęściej jako „woda święcona” lub „poświęcona”. Rzadko kiedy funkcjonuje termin „woda pobłogosławiona”. W zasadzie stosują je tylko dwie księgi, mianowicie Ceremoniał liturgicznej posługi biskupów oraz Obrzędy egzorcyzmów. Trudno znaleźć przyczynę, dla której w polskiej rzeczywistości kościelnej tak mocno zakorzeniło się nieprawidłowe określenie; być może dlatego, że tak właśnie było to zapisane w księgach liturgicznych. Aktualnie nie chodzi o to, by jakby na siłę próbować je wyeliminować z praktyki pastoralnej, choć z drugiej strony z pewnością byłoby dobrze używać prawidłowego nazewnictwa i w ten sposób formować wiernych świeckich. Już sama świadomość niepoprawności tych wyrażeń, zwłaszcza u duchownych, byłaby dużym osiągnięciem.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Prawo kanoniczne w formacji do kapłaństwa. między „tradycją formacyjną” a wyzwaniami współczesności w świetle „Ratio Fundamentalis Institutionis Sacerdotalis” z 6 grudnia 2016 r.

W dniu 8 grudnia 2016 r. Kongregacja ds. Duchowieństwa w dokumencie „Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis” dokonała nowelizacji ogólnych norm dotyczących formacji kapłańskiej dla całego Kościoła. Przeprowadzona nowelizacja zrodziła konieczność opracowania przez poszczególne Konferencje Episkopatów krajowego programu formacji kapłańskiej. Program formacji krajowej powinien między innymi na nowo określić program studiów seminaryjnych, uwzględniając specyfikę i potrzeby danego kraju. 
        Prezentowany artykuł poprzez analizę współczesnych realiów społeczno-prawnych istniejących w Rzeczpospolitej Polskiej wskazuje na najbardziej palące problemy, które powinny być uwzględnione w procesie kształcenia alumnów w dziedzinie prawa kanonicznego i postuluje, aby prawo kanoniczne było wykładane z większym uwzględnieniem regulacji prawa świeckiego obowiązującego w Polsce, zwłaszcza prawa cywilnego i rodzinnego. Dokonana analiza wskazuje również na pewien anachronizm w zakresie uregulowań obrotu majątkiem kościelnym.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Pogrzeb kościelny wyrazem wiary chrześcijańskiej. Aktualny stan prawny

Ceremonie pogrzebu kościelnego winny być tak urządzone, aby wyrażały prawdę o zmartwychwstaniu Jezusa i prawdy ostateczne o zmartwychwstaniu ciał oraz o życiu wiecznym. Normy kanoniczne określające: komu należy przyznać pogrzeb kościelny, a komu odmówić, zmieniły się zdecydowanie w ostatnich dziesiątkach lat, przechodząc z pozycji rygorystycznych na dużo łagodniejsze, np. przy grzebaniu samobójców, czy wiernych, którzy polecili za życia kremację swoich zwłok. Prawodawstwo kościelne preferuje tradycyjne grzebanie zwłok, lecz dopuszcza ich kremację, byleby nie była dokonana z motywów przeciwnych wierze.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Nieważność aktu prawnego dokonanego pod wpływem przymusu (kan. 125 § 1 KPK)

 Z przeprowadzonych analiz nad treścią kan. 125 § 1 KPK wynika, iż pryncypium skodyfikowane w tej regulacji pochodzi z prawa naturalnego. „Ratio legis” tej zasady wynika z faktu, iż zastosowany przez sprawcę przymus sprzeciwia się pryncypialnej zasadzie miłości, godzi w godność osoby ludzkiej naruszając jej fundamentalne prawo do wolności decyzyjnej. Cechami charakterystycznymi mechanizmów ujętych w tej normie są: po pierwsze, działanie fizyczne skierowanie bezpośrednie na ciało ofiary; po drugie, brak możliwości podjęcia aktu ludzkiego; po trzecie, działanie zmierzające do kategorycznego ograniczenia wolności wyboru ofiary, czego skutkiem jest niezaistnienie aktu prawnego. Zdaniem autora, zasada określona w kan. 125 § 1 KPK jest oczywistością, dlatego nie widzi on potrzeby jej kodyfikacji. W jego przekonaniu, uczyniono to jednak ze względu na to, aby nie było wątpliwości do wyartykułowanych skutków jakie wywołuje przymus fizyczny w przypadku wystąpienia hipotezy określonej w tym kanonie.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Problematyka odzwierciedlenia charyzmatu instytutu zakonnego w jego prawie własnym

W ramach trwającej wciąż posoborowej odnowy życia zakonnego obejmującej także rewizję prawa własnego instytutów zakonnych, odczytywania go na nowo w kontekście charyzmatu założycieli oraz dostosowywania do współczesności i norm Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku pojawia się szereg niejasności w redagowaniu konstytucji i dyrektoriów zakonnych. Główną trudnością w tym względzie wydaje się być dążenie do ostatecznego „zwerbalizowania” charyzmatu instytutu w ujęciu teologicznym i prawnym zgodnie z zamysłem założycieli tak, aby mimo upływu czasu została zachowana tożsamość ufundowanego przez nich instytutu. A z drugiej strony pojawia się trudność zharmonizowania pierwotnego charyzmatu instytutu z zachodzącymi wciąż zmianami w życiu społecznym i kulturalnym.
        Innym problemem jest pojmowanie samego terminu charyzmat instytutu. Najczęściej zawęża się jego sens tylko do celu istnienia instytutu, a wyrażenie go w konstytucjach sprowadza się zazwyczaj do jak najwierniejszego opisu w pierwszym rozdziale konstytucji zatytułowanym np. Charyzmat instytutu, Duchowość instytutu, Natura instytutu itp. Tymczasem charyzmat przenika całość życia w instytucie, każdą jego dziedzinę i powinien wybrzmiewać oraz być obecnym we wszystkich rozdziałach konstytucji, także tych dotyczących sprawowania władzy, wykonywania apostolatu, oddzielenia zakonników od świata, ich formacji, zarządu dobrami materialnymi, a nie tylko ograniczać się do  przepisów pierwszego z nich. Zatem celem niniejszego artykułu będzie próba nakreślenia samego pojęcia charyzmatu a także jego relacji do tzw. dziedzictwa duchowego instytutu, rzadko wzmiankowanego ostatnio w środowiskach zakonników, a jakże użytecznego przy rewizji konstytucji oraz konieczność przejawów obu tych rzeczywistości we wszystkich obszarach życia zakonnego i regulujących je przepisach prawa własnego instytutów.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Dylematy wokół ustawy kanonicznej (I) - ordinatio rationis czy fidei w świetle encykliki fides et ratio

Treścią opracowania są dylematy związane z definicją ustawy zaproponowaną przez św. Tomasza z Akwinu. Uwaga została skoncentrowana wokół jej pierwszego elementu, jakim jest ordinatio. Przyjęcie definicji ustawy kanonicznej poznanej jako ordinatio fidei nie oznacza biernej roli rozumu w jej akceptacji, gdyż akt wiary pozostaje aktem ludzkiego rozumu, którego przedmiotem jest prawda uznana za taką mocą Boskiego autorytetu. Rola rozumu nie sprowadza się jedynie do historycznego ujmowania i kształtowania wymagań prawa Bożego. Ustawa kanoniczna, która jest jedynie ludzkim środkiem do przekazu wiary o prawnie zobowiązującym charakterze jest wyrazem tego aktu, poprzez który przyjmuje się za prawdę to, co zostało przez Boga objawione, a następnie w normy ujęte. Ordinatio fidei znajduje swoje miejsce w normie wiary (fides qua) i jej akceptacji (fides quae) a ordinatio rationis w procesie ujęcia jej za pomocą narzędzia jakim jest akt normatywny w postaci ustawy.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Komunia święta chorych i w niebezpieczeństwie śmierci w ustawodawstwie synodalnym Polski przedrozbiorowej

Problematyka Komunii świętej chorych w ustawodawstwie synodalnym Polski przedrozbiorowej stanowi interesujący i ważny element życia religijnego i duszpasterskiego Kościoła tamtego okresu. Uchwały synodalne dostarczają bogatego materiału określającego i normującego tę dziedzinę życia sakramentalnego i religijnego wiernych. Prawodawcy synodalni ustanawiali i podawali szereg przepisów dotyczących nauczania i przygotowywania wiernych do życia eucharystycznego, ważnego i godnego udzielania oraz przyjmowania Eucharystii, troszczyli się o to, aby przyjmowali ją wierni chorzy i będący w niebezpieczeństwie śmierci. Wskazywali na trudności i problemy związane z życiem eucharystycznym i przyjmowaniem Komunii świętej, która miała kształtować życie i postawę chrześcijanina oraz być zabezpieczeniem na odejście z tego świata. Wymagania dotyczące życia eucharystycznego natrafiały nieraz na brak dobrej woli i akceptacji tak ze strony wiernych, jak i duszpasterzy. Toteż prawodawcy synodalni musieli kierować słowa nagany i odpowiednie zarządzenia dyscyplinarne i karne. Chrześcijanie bowiem w Polsce odznaczali się wprawdzie szczerą i żywiołową religijnością lecz w przestrzeganiu wymagań Kościoła co do życia eucharystycznego, wykazywali czasem dużo opieszałości i zaniedbania. Uchwały i zarządzenia synodów odbytych w Polsce przedrozbiorowej mocno zaważyły na życiu religijnym w Polsce, w tym na właściwym rozumieniu i podejściu do przyjmowania u udzielania Eucharystii, także wiernym chorym. Można powiedzieć, że ustawodawstwo synodalne Polski okresu przedrozbiorowego skutecznie zaradzało potrzebom Kościoła polskiego w życiu religijnym i eucharystycznym wiernych.
          

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Zdatność do przyjęcia urzędu chrzestnego w Kościele łacińskim

Misja chrzestnego jest urzędem eklezjalnym (ecclesiale officium) i jako taki może zostać powierzony temu, kto jest do tego zdatny – czyli posiada wymagane prawem przymioty (por. kan. 149§1 KPK). Warunki, jakie muszą spełnić kandydaci na chrzestnych, aby mogli zostać dopuszczeni do spełniania tego kościelnego officium, zostały zawarte w kan. 874§1KPK. Ustawodawca ustanawiając kryteria, jakimi należy się kierować przy wyborze chrzestnych – a które to w dzisiejszych zlaicyzowanych społeczeństwach, trzeba jasno to powiedzieć, nie są wcale takie łatwe do spełnienia – stara się zabezpieczyć przed nieroztropnym, lub wręcz fikcyjnym powierzaniem urzędu chrzestnego osobie, która nie jest w stanie wypełnić zadań spoczywających na chrzestnych w chwili chrztu i w przyszłości.
        W związku z pojawiającymi się wątpliwościami dotyczącymi realizacji normy zapisanej w kan. 874§1KPK, autor artykułu postanowił w niniejszym tekście przybliżyć jej interpretację. Jest to tym bardziej przydatne, gdyż stopień skomplikowania sytuacji życiowych nastręcza duszpasterzom trudności przy podejmowaniu decyzji o dopuszczaniu bądź nie dopuszczeniu osób do podjęcia przez nich urzędu chrzestnego.
        Dopuszczenie osoby do przyjęcia zadania chrzestnego nie jest jedynie uzależnione od jej zdatności. Ograniczenia mogą być wynikiem innych norm regulujących życie Kościoła łacińskiego, które również zostały przywołane przez autora.
         

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Reforma papieskich instytucji do spraw komunikacji społecznej

Wraz z pojawieniem się nowego środka przekazu jakim stał się film i upowszechnieniem się na świecie kinematografii, w Kościele wzrastała świadomość  i potrzeba zainteresowania się nowymi technologiami oraz stworzenia w ramach struktur Stolicy Apostolskiej instytucjonalnej ochrony wiernych przed szkodliwym wpływem niewłaściwych treści, a także w celu propagowania treści pożytecznych.
        W tym celu na przestrzeni lat tworzono specjalne instytucje, które w strukturach Kurii Rzymskiej zajmowały się wprost problematyką mediów. Początkowo zadanie to podejmowała Papieska Komisja, która przez kilkanaście lat podlegała ciągłym modyfikacjom (od 1948 roku do 1964 roku), natomiast od 1964 roku do roku 2015 mieliśmy do czynienia z działaniami Papieskiej Rady Środków Społecznego Przekazu.
        Ostatnim reformatorskim akcentem na tym polu, jest powołanie przez Papieża Franciszka 27 czerwca 2015 roku Sekretariatu do spraw Komunikacji. Podobnie jak poprzedzające go instytucje do spraw komunikacji społecznej, w dalszym ciągu ma on współpracować w dziedzinie środków komunikacji społecznej z Sekretariatem Stanu, jednocząc w sobie wszystkie instytucje medialne Stolicy Apostolskiej.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Duszpasterstwo lotnictwa cywilnego. Wskazania pastoralno-kanoniczne

Omawiany dokument (Catholic Civil Aviation Pastoral Directives) jest wyrazem troski Kościoła o wiernych w ich konkretnych sytuacjach życiowych i zawodowych. Wskazania kanoniczno-duszpasterskie zawarte w Directives mają na celu określenie osób do których Duszpasterstwo Lotnictwa cywilnego jest skierowane, a Take  odpowiedzialnych za tego rodzaju posługę duszpasterska oraz wskazać konieczne struktury służące tej formie działalności apostolskiej. Według wytycznych istotnym elementem działalności duszpasterskiej tak na lotniskach krajowych jak i międzynarodowych jest otwarcie się na tych, do których ta  forma apostolatu jest kierowana, jak i na wszystkich potrzebujących pomocy a przebywających na terenie portu lotniczego.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Uprowadzenie bądź zatrzymanie małoletniego lub osoby nieporadnej w świetle art. 211 kodeksu karnego

W art. 211 kodeksu karnego w katalogu przestępstw przeciwko rodzinie i opiece, ustawodawca określił iż, kto wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Dobrem prawnym podlegającym ochronie prawnokarnej jest instytucja opieki i nadzoru. Przy czym opieka i nadzór ustanawiane są w trosce o prawidłowy rozwój i dobro osoby małoletniej lub nieporadnej. Przestępstwo niniejsze ma charakter skutkowy. Skutkiem jest pozbawienie uprawnionego możliwości sprawowania opieki lub nadzoru w stosunku do małoletniego poniżej lat 15 lub nieporadnego.

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Przestępstwo cięższe pornografii dziecięcej. Komentarz do art. 6 § 1 n. 2 Sacramentorum sanctitatis tutela z 2010 r.

Autor komentuje poszczególne znamiona – przedmiotowe, podmiotowe i legalne – przestępstwa z art. 6 § 1 n. 2 SST/2010. Postuluje rozszerzenie pojęcia pornografii dziecięcej również na tzw. pornografię wirtualną w myśl postanowień prawa międzynarodowego. Krytykuje sformułowanie przepisu (np. znamię turpe) i ograniczenie pornografii dziecięcej do małoletnich do 14 lat. Proponuje powrót do karania pornografii dziecięcej na podstawie art. 6 § 1 n. 1 SST/2010, zmieniając ten przepis: “delictum contra sextum Decalogi praeceptum cum minore vel in fraudem minori"

Czasopismo: Prawo Kanoniczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Udział biegłego psychologa w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa z uwzględnieniem nieobecności w procesie strony pozwanej

W artykule przedstawiono problem udziału biegłych psychologów w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa w przypadku nieobecności w procesie strony pozwanej. Kodeks Prawa Kanonicznego nakazuje, aby w sprawach dotyczących impotencji lub braku zgody spowodowanej chorobą umysłową, sędzia powinien skorzystać z pomocy jednego lub kilku biegłych, chyba że z okoliczności wyraźnie wynika, że jest to bezużyteczne. Według autorów artykułu, niewłaściwa jest sytuacja powoływania biegłego psychologa w każdej sprawie, jeśli nie jest to konieczne. Niezawiniona nieobecność strony pozwanej wymaga od sędziego zwrócenia szczególnej uwagi, by prawa tej strony nie były naruszane. Opinia biegłego w zaistniałej sytuacji może nie spełnić stawianych jej wymagań i przyczynić się do wydania orzeczenia, które nie będzie oparte na prawdzie materialnej.

Czasopismo: Ius Matrimoniale
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, prawo kanoniczne
„Amoris laetitia” w perspektywie „lectio divina”

Adhortacja Franciszka Amoris laetitia wzbudziła znaczne zainteresowanie z powodu nowego podejścia duszpasterskiego do osób rozwiedzionych i żyjących w powtórnych związkach. Doprowadziła również do wątpliwości i pytań dotyczących ciągłości nauczania Kościoła o małżeństwie i rodzinie. W oparciu o charakterystykę nowego katolickiego paradygmatu, która została zaprezentowana przez kard. B. Cupich’a, została podjęta w opracowaniu kwestia jednej z możliwych form realizacji podejścia wskazanego przez Franciszka. Autor proponuje czytać Amoris laetitia w kluczu lectio divina oraz wskazuje na nią jako odpowiednią drogę wiodącą do rozpoznania sytuacji osób rozwiedzionych i żyjących w nowych związkach oraz możliwości przystępowania przez nich do komunii świętej.

Czasopismo: Ius Matrimoniale
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, prawo kanoniczne