rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena stanu troficznego wód zbiornika zaporowego Wapienica

W artykule określono poziom trofii wód zbiornika zaporowego Wapienica na podstawie składu gatunkowego oraz biomasy glonów planktonowych, a także stężeń chlorofilu a. Badania prowadzono w sezonie wegetacyjnym 2013 r.; próby pobierano z dwóch stanowisk badawczych (W1 – rejon ujścia rzeki Wapienicy do zbiornika oraz W2 – rejon zapory) za pomocą batometru. Całkowita biomasa glonów oraz koncentracja chlorofilu a z obu badanych rejonów była raczej niska, co pozwoliło zaklasyfikować wody zbiornika do oligo- /mezotroficznych. Jedynie w części zaporowej w okresie letnim obserwowano podwyższony poziom trofii (Heinonen 1980). Na podobny charakter troficzny wód zbiornika (oligo- /mezotroficzny) wskazały także gatunki glonów obserwowane w próbach: Ach-nanthes lanceolata (Bréb.) Grun. in Cl. i Grun., Chrysoccoccus minutus (Fritsch) Nygaard). Na okresowy wzrost poziomu trofii mogła wskazywać okrzemka Nitzschia acicularis (Kütz.) W. Sm., charakterystyczna dla wód słabo eutroficznych oraz obserwowane licznie w okresie letnim zielenice z rodzajów: Pediastrum i Coelastrum.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
W kierunku animal studies. Studia nad stosunkiem do zwierząt w XX w.

Zamieszczone poniżej studia stanowią jedne z pierwszych prób zmierzenia się z tematyką, która jest czymś nowym na gruncie polskiej historiografi i dziejów najnowszych. Chodzi o studia nad zwierzętami, a ściślej nad stosunkiem ludzi do zwierząt w kontekście historycznym.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne Kijowszczyzny w XVI i pierwszej połowie XVII w.: specyfika rozwoju i funkcjonowania

XVI w. i pierwsza połowa XVII w. to okres dynamicznego rozwoju sieci miejskiej w województwie kijowskim. Ważną cezurą w nasileniu tego procesu było zawarcie unii lubelskiej w 1569 r. W artykule omówiono dotychczasowe ustalenia dotyczące liczby miast. Według przeprowadzonych badań przed 1648 r. istniało tam 328 miast prywatnych, w tym 20 w dobrach kościelnych. Przedstawiono również funkcje miast Kijowszczyzny oraz specyfikę ich rozwoju jako ośrodków pogranicznych.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne Wołynia w XVI i pierwszej połowie XVII w. Liczba i specyficzne cechy funkcjonowania

Charakterystyka stanu źródeł do badań urbanizacji Wołynia w XVI i pierwszej połowie XVII w. Nowe ustalenia liczby miast, w tym miast prywatnych. Funkcje tych miast, ich rola gospodarcza, zwłaszcza handlowa, jako ośrodków centralnych dóbr właścicieli, rezydencje, miejsca obronne. Charakterystyka ustroju i życia miejskiego oraz sądownictwa. Status społeczny mieszczan w miastach prywatnych Wołynia. Czynniki hamujące rozwój tych ośrodków.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne na Śląsku – zarys problemu

Przedstawienie procesu przejmowania i zakładania miast na Śląsku przez szlachtę, prowadzącego wraz ze zmianami prawnymi do wzrostu znaczenia prywatnych ośrodków miejskich, od poziomu marginalnego w XIII w. do niemal równoważącego się z własnością monarszą w XVIII stuleciu.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne w Polsce od XIV wieku do 1772 roku – chronologia lokacji, właściciele, pełnione funkcje

Kolonizacja na prawie niemieckim i początki ruchu lokacyjnego miast. Program lokacyjny, fazy i etapy procesu lokacyjnego. Ich przemiany w kolejnych stuleciach. Czynniki miastotwórcze. Wzrost liczby miast prywatnych na ziemiach polskich od XIV do XVIII w. – tempo procesu, jego zróżnicowanie regionalne, dane liczbowe. Właściciele i ich rola w rozwoju sieci miejskiej kraju.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne w sieci miejskiej Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uwagi wstępne

Miasta istniejące na terytorium Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów znajdowały się w dobrach różnych własności. Były więc miast królewskie w dobrach domeny monarszej, miasta kościelne w majątkach klasztorów i biskupstw oraz miasta w dobrach rycerskich (szlacheckich) i możnowładczych (magnackich). Wszystkie one powstały w następstwie ruchu lokacyjnego na prawie niemieckim, jaki rozpoczął się na ziemiach polskich w XIII w. i trwał z różnym natężeniem do XVIII w., wykazując odmienności regionalne. Ośrodki miejskie w dobrach kościelnych i feudałów świeckich zwykliśmy nazywać miastami prywatnymi.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne na Rusi Koronnej do końca XV wieku

Ruś Czerwona, włączona do Korony w połowie XIV w., poddana została licznym procesom integrującym i modernizującym, w tym urbanizacji. Do końca XV w. powstało tu około 117 miast, zorganizowanych według tego samego modelu miejskiego, jaki stosowano na ziemiach polskich. Spośród nich 69 to miasta prywatne, zakładane przede wszystkim w dobrach możnej i bogatszej szlachty. Przeprowadzona klasyfikacja miast, uwzględniająca ocenę zaludnienia, zamożności, skali konsumpcji i siły ekonomicznej ośrodków, wykazała, że były to niemal wyłącznie małe miasta i miasteczka. Dominacja miast małych była ogólną cechą krajobrazu miejskiego Rusi Czerwonej, lecz w grupie miast prywatnych ujawniła się najsilniej.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Małopolskie miasta prywatne w XIII–XVI wieku

Zagadnienie powstania i rozwoju miast prywatnych w Małopolsce nie zostało dotąd do końca rozpoznane, także z powodu znacznych luk źródłowych. Wiadomo jednak, że powstały one później niż miasta królewskie, w większości w XV–XVI w. i były z reguły ośrodkami mniejszymi, ale przeważały liczebnie, stanowiąc aż 2/3 wszystkich miast. W artykule przedstawiono dane statystyczne dotyczące chronologii powstawania miast Małopolski w jej historycznych granicach. Zwrócono uwagę na zróżnicowane funkcje, wyróżniając ośrodki górnicze, skupione głównie w regionie Gór Świętokrzyskich, miasta produkcyjne i handlowe. Wymieniona kategoryzacja została udokumentowana licznymi przykładami.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Miasta prywatne w sieci miejskiej Wielkopolski XV–XVI wieku

Celem artykułu jest ukazanie roli miast prywatnych na tle sieci miejskiej województw kaliskiego i poznańskiego w XV i XVI w. Dla XV stulecia dokonano podziału ośrodków na cztery kategorie z wykorzystaniem kryteriów ilościowych i jakościowych. Dla schyłku wieku XVI zaproponowano rozwinięcie wyliczeń Jacka Wiesiołowskiego na podstawie szerszej podstawy źródłowej. Zestawienie wyników tych dwóch zabiegów posłużyło do ich wzajemnej weryfikacji oraz wskazania zmian w sieci miejskiej XVI stulecia. Spojrzenie przez pryzmat dokonanej klasyfikacji na tę sieć oraz na dynamikę procesu lokacyjnego zamyka niniejsze rozważania.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wpływ rodu Schaffgotschów na kształt przestrzenny i architektoniczny miast Gryfowa Śląskiego i Mirska w średniowieczu i nowożytności

Treść referatu dotyczy roli rodu Schaffgotschów w kształtowaniu układu przestrzennego i charakteru architektonicznego miast prywatnych: Gryfowa Śląskiego i Mirska. Analizie został poddany układ urbanistyczny i zabudowa miast przed i po włączeniu ich do dóbr omawianej rodziny. Podjęto też próbę oceny stosunków łączących przedstawicieli komun miejskich i ich właścicieli. W efekcie ukazano sieć powiązań o charakterze oficjalnym i nieformalnym między nimi, które pozytywnie wpłynęły na rozwój gospodarczy miast. Wykazano też znikome zainteresowanie Schaffgotschów ingerencją w przestrzeń i zabudowę analizowanych ośrodków.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Struktury demograficzne i etniczne miast prywatnych w Koronie w XVI–XVIII wieku. Uwagi wstępne

Artykuł podsumowuje dotychczasowe badania poświęcone poznaniu struktur demograficznych i etnicznych miast prywatnych w poszczególnych dzielnicach Korony Polskiej funkcjonujących w XVI–XVIII w. Jego treść ukazuje zarówno tempo samego procesu zakładania nowych miast przez zamożną szlachtę i duchowieństwo na przestrzeni omawianych trzech stuleci, jak i ich wkład w powiększanie sieci miejskiej kraju. Istotną część rozważań stanowią fragmenty dotyczące struktury etnicznej mieszkańców miast prywatnych. Obok wspomnianych obserwacji istotne wydaje się zaakcentowanie przez autora roli samych właścicieli szlacheckich i duchownych miast prywatnych w działaniach na rzecz rozwoju ich potencjału ludnościowego, a także w kreowaniu w nich opieki medycznej i społecznej.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Elity w małych miastach prywatnych Małopolski w XVII i XVIII wieku

W artykule zostało podjęte zagadnienie elit mieszczańskich w małych miastach Małopolski w okresie nowożytnym. Szczególną uwagę skupiono na osobach piastujących najwyższe urzędy miejskie: radnych i wójtów sądowych oraz na różnicach ustrojowych między miastami prywatnymi a królewskimi. Przejawiały się one m.in. w odmiennej hierarchii urzędów i większej rotacji urzędników. Omówiono też kwestie statusu prawnego mieszczan w dobrach szlacheckich i małomiasteczkowej elity majątkowej.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Działalność fundacyjna właścicieli na terenie miast prywatnych Rzeczypospolitej w XVI–XVIII wieku

Artykuł omawia działalność fundacyjną właścicieli miast prywatnych realizowaną na ich terenie w okresie od XVI do XVIII w. w zakresie architektury, fundacje budowli publicznych: świątyń, klasztorów, ratuszy, często okazałych rezydencji. Stopniowo upowszechniał się model układu przestrzeni obejmującego zamek lub pałac, kościoły i samo miasto oraz fortyfikacje. Wiązała się ona z celami propagandowymi i miała manifestować prestiż zajmowanej przez fundatorów pozycji. Podlegała zmieniającym się wymogom modnych stylów architektonicznych. Ostateczny efekt zależał od gustów estetycznych fundatorów i architektów. Uwarunkowany bywał także możliwościami finansowanymi zleceniodawców.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Małe miasta prywatne na Dolnym Śląsku – układy przestrzenne

Celem artykułu jest przedstawienie analizy przestrzennej wybranych przykładów małych miast, które określilibyśmy mianem miast prywatnych, ze szczególnym uwzględnieniem stolic państw stanowych na północnej granicy Śląska i miast biskupich. Analizowany jest stosunek wielkości placu rynkowego (głównego generatora zysków jego właściciela) do wielkości całego ośrodka, główne akcenty urbanistyczne i architektoniczne, a także fortyfikacje tych miast odróżniające je od fundacji książęcych.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Sieć miast kościelnych ziem polskich Korony w XVI wieku. Przyczynek do problematyki

Artykuł dotyczy zagadnienia sieci miast, które w XVI w. należały do instytucji kościelnych z ziem polskich. Omówione zostały kwestie własnościowe, udanych i nieudanych inicjatyw lokacyjnych w XVI w. oraz uwarunkowania wpływające (lub nie) na rozwój i znaczenie ośrodków miejskich. W aneksie wypisano wszystkie miasta należące do instytucji kościelnych wedle stanu z około 1600 r. wraz z podziałem na konkretne instytucje. Załączono także dwie mapy ukazujące własność kościelną pod koniec XVI w. na terenie wszystkich ziem polskich Korony oraz w Wielkopolsce.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Sądownictwo w miastach prywatnych w Polsce XVI–XVIII wieku. Problem odrębności postępowania w sprawach kryminalnych

W artykule przedstawiono odmienności ustrojowo-prawne miast prywatnych. Przede wszystkim wskazano różnice w postępowaniu karnym w miastach królewskich i prywatnych oraz starano się ustalić, czy różnice te były na tyle istotne, by pozwoliły uznać proces karny w miastach prywatnych za odrębny tryb postępowania sądowego. W pierwszym typie ośrodków miały miejsce interwencje starostów i innych podmiotów „zewnętrznych” w miejski wymiar sprawiedliwości. Charakterystyczny dla miast prywatnych był zaś wpływ właścicieli na kształt sądownictwa miejskiego i ich udział w kolejnych etapach postępowania kryminalnego. W artykule omówiono również zakres ingerencji właścicieli w funkcjonowanie miejskiego wymiaru sprawiedliwości.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Reformacja w miastach prywatnych w Koronie w XVI wieku

Niniejszy artykuł jest próbą podsumowania dotychczasowego stanu badań i wiedzy na temat reformacji w miastach prywatnych w Koronie. Przedmiotem zainteresowania jest m.in., czy szlacheccy właściciele miasteczek zmuszali mieszkańców do konwersji na wybraną przez siebie konfesję. Zakres geograficzny artykułu obejmuje Koronę, a właściwie jej dwie prowincje: Małopolskę i Wielkopolskę, gdyż w Prusach Królewskich w XVI w. nie było miast prywatnych. Zakres chronologiczny określony został w tytule.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Żydzi w miastach prywatnych. Wybrane aspekty

Artykuł zawiera krótkie omówienie dotychczasowej historiografii polskiej i zagranicznej. Omawia zjawiska zachodzące w miastach prywatnych w trzech wyróżnionych przez autora okresach. Uwagę skoncentrowano na niektórych zagadnieniach: statusu prawnego, a zwłaszcza podległości jurysdykcji miejskiej, treści przywilejów wydawanych dla Żydów oraz ich roli w gospodarce miast prywatnych.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Układy przestrzenne miast prywatnych w Małopolsce. Wybrane przykłady

Problematykę omówiono na podstawie wybranych miast prywatnych: Tarnowa, Bobowej, Gorlic, Szymbarku, Chrzanowa, Książa Wielkiego, Dukli. Lokowane w XIV w., są charakterystycznymi dla ówczesnej fazy urbanizacji ośrodkami średniej lub niewielkiej skali. Istotne elementy przeprowadzonych analiz to: związek miasta z lokacyjnymi wsiami (w ramach jednolicie zagospodarowywanego kompleksu osadniczego), relacje między układem urbanistycznym a siedzibą właściciela, wypełnianie układu urbanistycznego zabudową, w tym fundacjami właściciela, akcentującymi pozycję rodu.

Czasopismo: Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Analiza wymiaru fraktalnego spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie – aspekty metodyczne

Artykuł jest poświęcony problematyce szacowania wymiaru fraktalnego finansowych szeregów czasowych. Ze względu na mnogość metod szacowania owego wymiaru zasadne jest pytanie, czy oszacowania uzyskiwane za pomocą odmiennych metod cechują się podobnymi własnościami w sensie statystycznym. Głównym celem artykułu jest zatem uzyskanie odpowiedzi na tak postawione pytanie w odniesieniu do metody segmentowo-wariacyjnej, podziału pola oraz metody Higuchiego. Badania zostały przeprowadzone w oparciu o ceny akcji notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Oszacowania dostarczane przez metodę podziału pola okazały się istotnie odmienne w porównaniu z oszacowaniami uzyskiwanymi za pomocą pozostałych metod. Ponadto sformułowano konkluzję, że hipotez o wykładniczym bądź liniowym związku pomiędzy oszacowaniami otrzymywanymi za pomocą metody segmentowo-wariacyjnej i podziału pola w świetle dostępnych danych nie można odrzucić

Czasopismo: Financial Sciences. Nauki o Finansach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Agroklimatyczne uwarunkowania potrzeb melioracji nawadniających

W pracy dokonano przeglądu dotychczas stosowanych w Polsce metod i kryteriów oceny potrzeb melioracji nawadniających dla celów planistycznych, oceny dokonywanej ze względu na uwarunkowania agroklimatyczne oraz z uwzględnieniem retencji wodnej gleb. Potrzeby nawadniania określa się najczęściej biorąc pod uwagę niedobory wody roślin uprawnych. Jest to wielkość, która charakteryzuje niedobór opadów w stosunku do zapotrzebowania na wodę roślin uprawnych. Niektóre stosowane metody wykorzystują tylko parametry meteorologiczne, determinujące stan układu atmosfera-gleba-roślina, a niektóre uwzględniają również retencję wodną gleb i jej dostępność dla roślin.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy degradacji środowiska glebowego w programie zreformowanej szkoły oraz w zadaniach testowych nowej matury

Artykuł jest głosem w rozpoczynającej się dyskusji na temat kwestii związanych z minimalnym udziałem problematyki degradacji środowiska gleby w podstawie programowej zreformowanej polskiej szkoły. Również dość niskie wartości współczynników zdawalności zadań maturalnych w tzw. Nowej Maturze od roku 2005, osiąganych przez uczniów i dotyczących omawianej problematyki wskazują na potrzebę pilnych zmian w systemie edukacji ekologicznej polskiej szkoły ponadgimnazjalnej.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie chromatografii jonowej wspomaganej ekstrakcją do fazy stałej do oznaczania fluorków w wodach o podwyższonej mineralizacji

Jedną z najpopularniejszych metod usuwania substancji przeszkadzających w oznaczaniu anionów z wykorzystaniem chromatografii jonowej jest zastosowanie ekstrakcji do fazy stałej (ang. Solid Phase Extraction, SPE). W pracy przedstawiono ocenę możliwości wykorzystania wymieniaczy kationowych z grupami funkcyjnymi w postaci Ag+ i Na+ do oznaczania fluorków w obecności dużych stężeń chlorków w wodach kopalnianych. Rozdzielanie anionów przeprowadzano w układzie gradientowym na kolumnie rozdzielającej IonPac AS19 z wykorzystaniem chromatografu jonowego ICS-2500 (Dionex). Jako fazę ruchomą zastosowano roztwór wodorotlenku potasu. Fluorki po rozdzieleniu oznaczano za pomocą detektora konduktometrycznego z supresją.Badania przeprowadzone dla wód kopalnianych o przewodności elektrycznej właściwej w zakresie (12 700 - 155 000) µS/cm oraz dla syntetycznej solanki o zawartości 38 820 mg/L Cl<sup>-</sup> i 3 408 mg/L SO<sub>4</sub><sup> 2-</sup> potwierdziły przydatność zastosowanych wymieniaczy kationowych do zminimalizowania wpływu matrycy na wynik oznaczania fluorków.Wartości podstawowych cech ilościowych zastosowanej metody z ekstrakcją do fazy stałej, m.in. granica oznaczalności (0,02 mg/L), precyzja (< 2,5%) i poprawność (odzysk wzorca od 91 do 104%) wskazują na możliwość skutecznej analizy fluorków w wodach o skomplikowanej matrycy charakterystycznej dla zasolonych wód kopalnianych.

Czasopismo: Inżynieria Ekologiczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wydajność fiskalna podatku bankowego w Polsce w początkowym okresie jego funkcjonowania

Głównym celem autora artykułu jest zbadanie wydajności fiskalnej podatku bankowego w Polsce w początkowym okresie jego funkcjonowania. Podatek ten przyjęto ustawą o podatku od niektórych instytucji finansowych na początku 2016 roku. W krajach Unii Europejskiej jego koncepcję zaczęto stosować szerzej po międzynarodowym kryzysie subprime, głównie jako reakcję na hazard moralny banków i jego ogromne skutki dla podatników krajów Unii. Polski podatek bankowy ma z kolei charakter wyłącznie fiskalny. Do przygotowania tego artykułu posłużyła metoda badawcza, jaką jest studium literatury oraz analiza szacunkowych danych z Ministerstwa Finansów. Przeprowadzone badania umożliwiły sformułowanie wniosku, że dochody z podatku bankowego w Polsce w okresie marzec – wrzesień 2016 r. kształtowały się znacznie poniżej prognozy, a główną tego przyczyną są wady jego konstrukcji. Aby poprawić wydajność fiskalną tej daniny, należałoby m.in. uszczelnić przepisy, ograniczyć praktykę przenoszenia udzielania kredytów za granicę oraz zmienić regulacje dotyczące wprowadzania programów naprawczych

Czasopismo: Financial Sciences. Nauki o Finansach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Reguły fiskalne a kryzys zadłużeniowy w krajach Unii Europejskiej

Celem niniejszego artykułu jest analiza realizacji reguł fiskalnych w krajach Unii Europejskiej. W latach 2008-2015 stan finansów publicznych większości krajów europejskich, zwłaszcza krajów strefy euro, pogorszył się w drastyczny sposób. W okresie tym średni poziom deficytu sektora finansów publicznych w Unii Europejskiej wyniósł prawie 7% PKB, a dług publiczny w 2014 r. kształtował się na poziomie ponad 85% PKB (dla krajów strefy euro wskaźnik ten wynosił 92% PKB). Wartości te znacznie przekraczają obowiązujące kryteria zadłużeniowe zawarte w traktacie z Maastricht, co wskazuje na brak dyscypliny fiskalnej wśród państw członkowskich Unii Europejskiej. Podstawową przyczyną naruszenia kryteriów zadłużeniowych był kryzys finansowy, którego początek datowany jest na 2008 rok. W warunkach recesji większość państw w celu ożywienia gospodarki zdecydowała się na poluzowanie polityki fiskalnej, co związane było bezpośrednio ze wzrostem wydatków publicznych. Sytuacja gospodarcza uległa pewnej poprawie, jednak działania te spowodowały wzrost deficytów budżetowych, co w konsekwencji przełożyło się na wzrost długu sektora finansów publicznych. Pracę oparto na analizie literatury przedmiotu, a także na analizie danych statystycznych pochodzących z Europejskiego Urzędu Statystycznego i Komisji Europejskiej

Czasopismo: Financial Sciences. Nauki o Finansach
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse