rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Systemy monitorowania rewitalizacji w gminach województwa wielkopolskiego

Celem artykułu jest identyfikacja systemów monitorowania działań rewitalizacyjnych stosowanych w programach rewitalizacji w województwie wielkopolskim, pozwalających na skuteczną ewaluację podejmowanej interwencji. Badania wykazały najczęstsze wykorzystywanie podejścia zarządczego do oceny efektów rewitalizacji, które przewiduje analizę wyznaczonych w programie rewitalizacji mierników rozwoju. W związku z tym w pracy dokonano przeglądu wskaźników wykorzystywanych do oceny skutków rewitalizacji na poziomie lokalnym w różnych wymiarach: społecznym, gospodarczym, przestrzenno-funkcjonalnym, technicznym i środowiskowym. Ponadto w oparciu o analizę studiów przypadku stwierdzono też stosowanie podejścia ekonomicznego, zakładającego badania relacji między nakładami a efektami, a w rzadszych przypadkach także podejścia jakościowego, polegającego na określeniu stopnia zadowolenia z przebiegu działań rewitalizacyjnych wśród lokalnych interesariuszy. Badania przeprowadzone w województwie wielkopolskim dowodzą, że zachodzące w ostatnich latach zmiany legislacyjne doprowadziły do unifikacji systemu monitorowania efektów rewitalizacji. Wciąż brakuje jednak weryfikacji przyjętego modelu.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Starość demograficzna miast województwa wielkopolskiego w latach 1995–2018

Celem artykułu jest określenie skali zaawansowania procesu starzenia się ludności miast województwa wielkopolskiego. Wykorzystano do tego podział zaproponowany przez Prochownikową, w którym wyodrębniono siedem stopni starości. Zakres przestrzenny obejmował 108 miast województwa wielkopolskiego. W celu zaobserwowania zmian w czasie badania dotyczyły lat 1995, 2000, 2005, 2010, 2015 oraz 2018. Dynamiczne ujęcie pozwoliło zobrazować skalę i ewaluację problemu starości demograficznej Wielkopolskich miast. Na podstawie wyodrębnionych typów stwierdzono, że do 2010 r. w miastach obserwowano początkowy stan starości. Do 2018 r. odsetek osób starszych przekroczył we wszystkich ośrodkach miejskich 15% (zaawansowany stan starości), a w przypadku Kalisza i Konina 25%, czyli skalę anormalnie wysokiego poziomu starości mieszkańców.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Waloryzacja przydatności turystycznej regionu na przykładzie odcinka Wielkiej Pętli Wielkopolski

Szczególne znaczenie dla potencjału turystycznego regionu mają doliny rzeczne oraz obszary leśne, które są terenami przydatnymi do rozwoju turystyki i rekreacji. W artykule dokonano waloryzacji przydatności turystycznej obszarów położonych wzdłuż Wielkiej Pętli Wielkopolski. Badanie przeprowadzono zgodnie z zasadami bonitacji punktowej i objęto nim gminy zlokalizowane bezpośrednio i pośrednio wzdłuż doliny rzeki Warty, na odcinku od Konina do Rogalinka. Na podstawie wybranych kryteriów, zmiennych i przy użyciu odpowiednich metod statystycznych dokonano oceny poszczególnych jednostek badawczych i utworzono ranking ich przydatności turystycznej. Rozpoznanie zróżnicowania poziomu przydatności turystycznej gmin umożliwi prawidłowe wykorzystanie zasobów przyrodniczych, w tym przypadku Wielkiej Pętli Wielkopolski, i aktywizację rozwoju turystyki w regionie.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uwarunkowania transportowe dla reaktywacji wybranych linii kolejowych w województwie wielkopolskim

Sukcesy reaktywacji czy modernizacji linii kolejowych w Polsce powodują wzrost zainteresowania opinii publicznej oraz świata polityki tym tematem. W 2019 r. podjęte zostały dwie kluczowe decyzje dla rozwoju systemu kolejowego w Wielkopolsce. Rząd przyjął założenia programu „Kolej Plus”, w ramach którego może dojść do podłączenia do sieci kolejowej Śremu, Gostynia i Turku, a władze województwa przystąpiły do aktualizacji planu transportowego zakładającego przywrócenie ruchu do Międzychodu przez Pniewy i przez Sieraków, a także przywrócenie ruchu do Czarnkowa. W artykule przedstawiono wybrane uwarunkowania transportowe tych inwestycji. Aby inwestycje odniosły sukces, konieczne jest znaczące podniesienie maksymalnych prędkości w stosunku do historycznych parametrów oraz dopasowanie sieci stacji i przystanków do struktury osadniczej. Istniejąca oferta autobusowa służy zaspokojeniu popytu na transport uczniów. Kolej może więc pozyskać osoby korzystające na co dzień z samochodów.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aktualne i spodziewane procesy demograficzne w gminie Pleszew i ich znaczenie dla polityki przestrzennej

Opracowanie jest skrótem ekspertyzy, wykonanej dla władz samorządowych Pleszewa. Jej celem była m.in. wariantowa prognoza ludnościowa do 2050 r. w oparciu o alternatywne sposoby szacowania liczby ludności, sporządzona dla potrzeb planowania przestrzennego i rozwoju miasta i gminy. W projekcjach zastosowano metodę kohortowo-składnikową i opracowano dwie projekcje na podstawie dwóch scenariuszy rozwoju gminy. Następnie wyniki skonfrontowano z bilansem terenów pod różne funkcje w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wykazując pewną nadwyżkę terenów inwestycyjnych. Oprócz tego wyniki mogą być traktowane jako przyczynek do rozpoznania procesów demograficznych i ich uwarunkowań w jednym z miastpogranicznego zbioru małych i średnich ośrodków.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Istota koncepcji smart city. Aktywność miasta Poznania na drodze do smart city

Dyskusja w zakresie podejścia do definiowania inteligentnego miasta jestw literaturze ciągle aktualna (Moustaka i in. 2018, de Falco i in. 2019). Autorzy bardzoróżnorodnie określają ramy koncepcji. Jednym z czynników, który ma wpływ na tę różnorodność podejść, jest kwestia ciągle przyspieszającego rozwoju nowych technologii, przezco koncepcja ma charakter ewolucyjny (Mora, Deakin 2019). Innym ważnym czynnikiemoddziałującym na różne podejścia do definiowania problemu jest cała gama możliwościzindywidualizowania definicji w odniesieniu do wybranego przypadku miasta, co jest konieczne, bo miasta różnią się od siebie nie tylko problemami, ale możliwościami technologicznymi ich rozwiązywania. Samorządy starają się stworzyć własne rozwiązania, któreczęsto powstają jako połączenie tzw. dobrych praktyk, uważanych za wzorcowe w Europie,np. przypadki Wiednia czy Barcelony (Mora i in. 2019) oraz własnych wizji rozwojowych.Nie wszystkie miasta w jednakowym stopniu są przygotowane do przyjęcia rozwiązań charakterystycznych dla smart city. Ten problem został zbadany przez autorkę, a wyniki ankietprzedstawione w empirycznej części artykułu na przykładzie miasta Poznania. Różnorodne czynniki wpływają na dużą dynamikę w formułowaniu koncepcji, co powoduje, że jest to niezmiernie intersujące pole badawcze. Celem artykułu jest próba syntezy różnych podejść do definiowania inteligentnego miasta oraz wskazanie na ich wspólne cechy. Z kolei celem założonym w części empirycznej jest pokazanie stanu gotowości miasta Poznania do przyjęcia rozwiązań typu smart city. Podstawową tezą artykułu jest stwierdzenie, że koncepcja smart city jest silnie związana z postępem technologicznym i w miarę rozwoju technologii pojawiają się nowe obszary aktywności miasta, które mogą być przez nią wdrażane. Pojęcie miasta inteligentnego może być różnorodnie definiowane, ponieważ każdy ekosystem ma swoją specyfikę i możliwości wsparcia rozwoju w zakresie transportu ludzi i towarów, przeciwdziałania smogowi, przeciwdziałania zmianom klimatycznym i innych rozwiązań z obszaru np. turystyki.

Czasopismo: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Co dziś znaczy zwierzać się.   Rozważania pragmatycznojęzykowe

Przedmiotem artykułu jest zbadanie kontekstów ilustrujących podawane przez słowniki współczesnego języka polskiego oraz przez autorów prac z zakresu semantyki znaczenie czasownika zwierzać się. Celem – ustalenie, czy wszystkie spotykane współcześnie wypowiedzi, o których kompetentny komunikacyjnie Polak mógłby powiedzieć On / ona zwierza się, zawierają wszystkie cechy definicyjne tego czasownika.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wartościowanie leksemu fajnie w odczuciu współczesnego użytkownika języka

Abstrakt Leksem fajnie oraz dyskusja związana z jego dystrybucją w języku polskim od lat powraca na łamy poradników językowych i opracowań naukowych. Ankietowe badania pokazują, że fajny – mimo negatywnych klasyfikacji językoznawców – przez młodych ludzi jest traktowany jako zjawisko akceptowane. Dużą rolę odegrały tu trendy ponowoczesności i potoczności, które wprowadziły ten leksem do języka polityki i innych oficjalnych stylów polszczyzny, np. języka mediów, języka publicystycznego, języka Internetu, współczesnego stylu literackiego (proza, poezja, film) i naukowego.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kolokacje w tekstach prawnych – wykonanie orzeczenia

Prezentowany tekst stanowi egzemplifikację zautomatyzowanych procedur identyfikacyjnych omó- wionych w zamieszczonym w niniejszym tomie artykule Kolokacje w tekstach prawnych – problemy proceduralne. Zasadniczym jego celem jest scharakteryzowanie jakościowych procedur analizy kolokacji, stanowiących kolejny etap statystycznego opracowania takiego zbioru wyrażeń. Podstawą obserwacji będą właściwości dwustronnej kolokacji wykonanie orzeczenia.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Do kogo mówi biskup? O sposobach zwracania się do odbiorców przez biskupa Grzegorza Rysia

W artykule omówiono sposób zwracania się do odbiorców księdza biskupa Grzegorza Rysia, biskupa pomocniczego archidiecezji krakowskiej, doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii, znanego i cenionego wykładowcy, rekolekcjonisty, duszpasterza. Analiza wybranych materiałów pozwala stwierdzić, że biskup nie ukrywa intencji, z jakimi przemawia, nie sytuuje się nad, lecz obok odbiorcy, zaznacza więź, jaka go z nim łączy, posługuje się wyrażeniami o charakterze grzecznościowym, zasadniczo buduje z odbiorcą relację równorzędną i traktuje odbiorcę jako partnera komunikacji.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kolokacje w tekstach prawnych – czyn zabroniony

Opracowanie kontynuuje problematykę identyfikacji i opisu kolokacji specyficznych dla tekstów prawnych, zaprezentowaną w zamieszczonym w tym tomie artykule Kolokacje w tekstach prawnych – problemy proceduralne. Ma na celu zarysowanie zasad przeprowadzania jakościowej analizy ciągów, które w wyniku zastosowania zautomatyzowanej procedury zostały uznane za kolokacje tzw. potwierdzone. Ilustracją prowadzonych rozważań jest opis właściwości kolokacji czyn zabroniony.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kolokacje w tekstach prawnych – problemy proceduralne

Artykuł wpisuje się w krąg badań, których celem jest przedstawienie ograniczeń w budowaniu konstrukcji składniowych w tekstach prawnych. Za jeden z przejawów tych ograniczeń uznaje się swoistą łączliwość leksykalną, opisywaną za pomocą pojęcia kolokacji. Kolokacją nazywa się wyrażenie składające się z komponentów, których współwystępowanie jest motywowane leksykalnymi ograniczeniami ich łączliwości. Celem poniższego opracowania jest objaśnienie wstępnej, częś- ciowo zautomatyzowanej procedury rozpoznawania kolokacji w podkorpusie tekstów prawnych z dziedziny prawa karnego.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990

Artykuł dotyczy innowacji w obrębie grzeczności językowej w bułgarszczyźnie przełomu XX i XXI wieku. Tytułowe zmiany form adresatywnych rozpatrywane będą z diachronicznego punktu widzenia, na szerszym tle czasowym i kulturowym. Należy zauważyć, że przez wieki bułgarszczyzna nie znała form podobnych do polskiego pan / pani. Ludzie zwracali się do siebie po imieniu, na „ty”, bądź – kiedy zaistniała konieczność wyrażenia szacunku – używali dodatkowych określeń związanych z wiekiem lub statusem społecznym danej osoby, ale dalsza część wypowiedzi formułowana była w 2. osobie liczby pojedynczej. W bardziej „wyrafinowanych” kręgach obowiązywały formy господин i госпожа (o proweniencji cerkiewnosłowiańskiej), odbierane jako przestarzałe i nacechowane – tak są jeszcze odnotowane w słowniku języka bułgarskiego z 1976 roku. Po 1990 roku formy господин i госпожа straciły nacechowanie, stały się formami neutralnymi i powszechnie używanymi, choć przywyknięcie do nich nie było łatwe. Artykuł dotyczy różnych etapów odwykania od starych przyzwyczajeń i bolesnego czasami przywykania do nowych form. Ukazuje również różnice między formami adresatywnymi używanymi współcześnie przez różne środowiska.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Polska a chorwacka grzeczność językowa – uwarunkowania kulturowe różnic i podobieństw

Celem artykułu jest ukazanie czynników socjokulturowych, które wpłynęły na zróżnicowanie aktualnych modeli grzeczności w języku chorwackim i języku polskim. Analizie poddane zostały zachowania werbalne i korespondujące z nimi zachowania niewerbalne, a także ocena tych zachowań przez chorwackich użytkowników języka. Jako materiał egzemplifikacyjny posłużyły powitania, pożegnania oraz formy adresatywne w rejestrze oficjalnym i nieoficjalnym.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Grzeczność językowa biegaczy nieprofesjonalnych (na podstawie wpisów na portalu społecznościowym Facebook)

Celem artykułu jest ukazanie silnego poczucia wspólnoty pomiędzy biegaczami. O życzliwych relacjach świadczą akty grzecznościowe, które występują w komunikacji osób uprawiających ten sport. Analizowany materiał pochodzi z portalu społecznościowego Facebook, za pośrednictwem którego biegacze przekazują sobie informacje dotyczące zawodów sportowych czy też wspólnych treningów. W artykule zostały zanalizowane wybrane wpisy będące przykładami aktów grzecznościowych, takich jak: powitania i pożegnania, zaproszenia, deklarowanie pomocy, odmowy, prośby i rady, wspieranie i gratulowanie oraz życzenia.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Grzeczność młodzieżowa – repliki na pochwały i komplementy

W artykule analizuję repliki aktów dodatniego wartościowania partnera: pochwał i komplementów. Koncentruję się jednak na języku młodzieży, ponieważ chcę pokazać zmiany zachodzące w zachowaniach grzecznościowych Polaków. Współczesne tendencje kulturowe mocno oddziałują zwłaszcza na młodzież, która – pod ich wpływem – często przewartościowuje dotychczasowe obyczaje i sposoby zachowań. Zmiany te najlepiej widoczne są właśnie w języku młodego pokolenia. Tradycyjną polską grzeczność można łączyć z postawą modestywną, czyli umniejszaniem roli własnej osoby. Współcześnie wśród zachowań młodzieżowych da się wskazać jednak takie, które zaprzeczają tej zasadzie. Są nimi między innymi odpowiedzi na komplementy i pochwały będące realizacją zasady zgadzania się ze współrozmówcą. Jest to nowe zachowanie językowe, zyskujące sobie jednak coraz więcej zwolenników, nie tylko wśród ludzi młodych.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Jak Polacy rozumieją serbską frazeologię, a jak Serbowie polską – na podstawie jednostek odnoszących się do podobnej rzeczywistości pozajęzykowej

Przedmiotem badań był problem rozumienia serbskiej i polskiej frazeologii odnoszącej się do tej samej rzeczywistości pozajęzykowej przez użytkowników języka polskiego i serbskiego. Relacje między językiem polskim i serbskim, jako należącymi do jednej grupy języków słowiańskich, są liczne i widoczne także na płaszczyźnie utartych połączeń leksykalnych. Frazeologia stanowi niezwykle bogaty zespół nieregularnych semantycznie związków wyrazowych, które odzwierciedlają specyficzne dla danego narodu wydarzenia, cechy ludzkie, stereotypy, zjawiska przyrody. Ta sama rzeczywistość pozajęzykowa może być w różnych językach różnie opisywana. Istotą rozważań jest to, w jaki sposób użytkownicy danego języka rozumieją jednostki nieobecne w ich kodzie językowym, czy są w stanie na podstawie znaczenia strukturalnego oraz charakterystycznej dla danego narodu wiedzy pozajęzykowej odkryć idiomatyczny sens spetryfikowanych połączeń leksykalnych.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Ocenzuruj się sam, czyli o konstrukcji wyrazowej to się wytnie

Celem niniejszego artykułu jest opis innowacji frazeologicznej to się wytnie. Analizę tej konstrukcji wyrazowej rozpoczęto od przytoczenia cytatów, które reprezentują jej dosłowne funkcjonowanie w tekstach współczesnych, związanych głównie ze sferą profesjolektów medialnych. W dalszej części szkicu przedstawiono różne wypowiedzi (przede wszystkim internautów) będące poświadczeniem działania mechanizmu zapożyczania wewnętrznego, a także dowodem na rozszerzanie zakresu pierwotnego użycia frazy o znaczenia metaforyczne przy jednoczesnym zachowaniu podstawowego semu ‘coś, co trzeba usunąć, wyciąć’. Potwierdzeniem powszechnej znajomości i dowcipnego charakteru frazeologizmu są również inne sposoby jego aktualizacji, zawarte np. w tytułach wydarzeń kulturalnych lub nazwach sklepów.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Geneza i sposoby aktualizacji zwrotu grać na x fortepianach w tekstach prasy emigracyjnej (do końca lat 80. XX wieku)

W artykule obiektem rozważań są związki frazeologiczne z komponentem fortepian, nierejestrowane w większości słowników językowych dawnej i współczesnej polszczyzny. Celem rozważań jest weryfikacja kilku kwestii: czasu pojawienia się związków w polszczyźnie, ich autorstwa oraz pierwotnego znaczenia.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Nowa frazeologia publicystyczna

Artykuł ukazuje mechanizmy powstawania nowych jednostek frazeologicznych we współczesnym języku polskim. Autorzy prezentują trzy typy innowacji frazeologicznych, wyrażeń rzeczownikowych, np. szklany sufit, efekt cappuccino, aksamitna rewolucja, które pojawiają się w tekstach publicystycznych i w mediach elektronicznych. Swoje badania opierają również na danych z Narodowego Korpusu Języka Polskiego. Celem analiz jest ukazanie budowy i właściwości semantycznych nowych wyrażeń frazeologicznych opartych na schemacie efekt + czego/kogo, rewolucja + jaka/czego (tzw. matryce frazemotwórcze).

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Sprawność komunikacyjna autorów prac naukowych. Z notatek redaktora

Autorka analizuje kompozycję, język i styl 16 artykułów przyjętych do druku w pewnym czasopiśmie muzealnym. Rozpatruje je w kontekście komunikacyjnym, to jest z punktu widzenia potrzeb i celów wymiany informacji naukowej w środowisku humanistów z różnych dziedzin. Korzysta z definicji kompetencji komunikacyjnej opracowanej przez Stanisława Grabiasa. Traktując teksty jako celowe wypowiedzi konkretnych osób realizowane w stopniu odzwierciedlającym poziom ich sprawności komunikacyjnych, bada kompetencje nadawców w zakresie ich sprawności systemowej, społecznej, sytuacyjnej i pragmatycznej.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Zmiany znaczeniowe wybranych czasowników mówienia zanikających w dobie nowopolskiej

Artykuł dotyczy zmian znaczeniowych wybranych czasowników mówienia, określonych w źródłach leksykograficznych jako nacechowane chronologicznie dawnością. Podstawę badawczą stanowią wyekscerpowane na podstawie Słownika języka polskiego, red. W. Doroszewski, t. 1–11, PAN, Warszawa 1958–1969 (reprint) czasowniki z kwalifikatorami dawne, przestarzałe, wychodzące z użycia. Analizie leksykograficznej zostało poddanych 25 jednostek leksykalnych uznanych za czasowniki mówienia, które oprócz kwalifikatorów chronologicznych miały także inne kwalifikatory wskazujące na jakieś ograniczenia związane z ich użyciem (np. gwarowe, potoczne, żartobliwe itp.). Informacje leksykograficzne potwierdzają istnienie różnorodnych procesów związanych z kształtowaniem się nowych i zanikaniem już niepotrzebnych znaczeń.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dynamika rozwoju współczesnego języka słowackiego – aspekt gramatyczny

Celem szkicu jest wskazanie najważniejszych mechanizmów dynamiki współczesnego języka słowackiego, do których należą: substytucja, multiplikacja i redukcja oraz zauważalne tendencje rozwojowe w podsystemie morfologicznym i syntaktycznym. Najszybciej na zmiany społeczno- polityczne reaguje słownictwo, najwolniej składnia języka. Na poziomie morfologicznym największą dynamikę przejawia deklinacja rzeczowników rodzaju męskiego. Wspólną cechą zmian w omówionych podsystemach jest tendencja do ekonomizacji języka przejawiająca się w upraszczaniu, unifikacji i regularności form, zmniejszeniu liczby form sekundarnych oraz eliptyczność.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Polska mowa potoczna w odbiorze Bułgara

Obiektem tekstu jest polska mowa codzienna w opinii nosiciela języka bułgarskiego. Celem jest ujawnienie najbardziej wyrazistych cech polszczyzny mówionej według obserwatora zewnętrznego. Cechy te ujawniają się przy zestawieniu norm używania języka polskiego z bułgarskimi normami mowy. Dla Bułgara polska codzienna komunikacja werbalna jest źródłem licznych zdziwień, ponieważ zauważa on znaczące różnice w porównaniu z używaniem języka w rodzimym społeczeństwie. Różnice te dotyczą rozmaitych aspektów języka polskiego i zachowań językowych Polaków. Ogólnie, według Bułgara mowa polska w sposób wyrazisty prezentuje archaiczny stan słowiańszczyzny, jest ona bardzo uprzejma, dialog jest pełny i przewidywalny, w zakresie wyrażania relacji społecznych przeważa tendencja podtrzymywania dystansu między rozmówcami, a mowę Polaków charakteryzuje socjalizacja obiektu mowy. Bardzo dziwi Bułgara zasada „aktualnej przeszłości” (wyróżniania określonej osoby tytułem, który jest już nieaktualny) oraz zasada „podwyższania stopnia zawodowego” (zwracanie się do obiektu mowy (lub mówienie o nim) w sposób, który wynosi go w hierarchii na pozycję wyższą niż mu jest właściwa). Poczucie znaczących różnic u nosiciela języka bułgarskiego powodują również zjawiska z zakresu językowego obrazu świata, np. asymetrie polsko bułgarskie w zakresie metaforyzacji językowej.

Czasopismo: Poznańskie Spotkania Językoznawcze
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo