rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza deformacji falowych cienkich powłok w ślizgowym styku skoncentrowanym

W pracy przedstawiono analizę falowego charakteru deformacji toru tarcia w styku skoncentrowanym. Przedmiotem badań była kompozytowa powłoka niklowo-molibdenowa wzmocniona cząstkami tlenku glinu (Ni-Mo/Al₂O₃) o grubości ok. 5,6 µm, którą osadzono metodą elektrochemiczną na stalowym podłożu. Właściwości tribologiczne powłoki wyznaczono z użyciem tribotestera typu kula–tarcza w styku niesmarowanym z kulką Al₂O₃ o średnicy 1 mm. Współczynnik tarcia wynosił ok. 0,2, a po zniszczeniu powłoki gwałtownie zwiększał się, aż do wartości około 0,8. Powłoka ma dobrą adhezję do podłoża, a jej niszczenie w teście zarysowania polegało na pękaniu o charakterze kohezyjnym przy obciążeniu ok. 21 N. Twardość powłoki równą 6,9 GPa i moduł Younga 183 GPa wyznaczono metodą instrumentalną. W celu wnioskowania o zjawiskach zachodzących w mikroobszarach styku zmierzono geometrię bruzdy profilometrem stykowym oraz przeprowadzono analizę mikrostruktury jej powierzchni, stosując różne techniki. W oparciu o mechanikę kontaktu przedstawiono próbę interpretacji mechanizmu tworzenia charakterystycznego, cyklicznie powtarzającego się wzoru stereometrycznego, powstałego w bruździe. Potwierdzono wpływ parametrów kinematycznych testu tribologicznego na zjawisko falowego odkształcania warstw przypowierzchniowych oraz ostateczną formę deformacji, cyklicznie powtarzających się zagłębień w kształcie połowy kropli.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza właściwości glebowej masy ściernej w aspekcie oddziaływania zużyciowego

Przedstawiono wyniki badania wpływu właściwości glebowej masy ściernej na zużycie stali 38 GSA, powszechnie stosowanej na elementy robocze obrabiające glebę. Właściwości masy ściernej scharakteryzowano składem granulometrycznym, wilgotnością oraz zwięzłością gleby. Badania przeprowadzono na maszynie zużyciowej metodą "wirującej misy" w trzech rodzajach masy ściernej, tj. piasku luźnym, glinach lekkiej i ciężkiej. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono istotny wpływ charakterystyk gleby na przebieg i intensywność zużywania dla gleb. O przebiegu zużywania w masie glebowej zawierającej znaczny udział frakcji iłu i pyłu decyduje przede wszystkim jej wilgotność i zwięzłość.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Struktura geometryczna powierzchni ukonstytuowana w procesie obróbki elektroerozyjnej

Obróbka elektroerozyjna, należąca do tzw. niekonwencjonalnych metod obróbki materiałów, znalazła szerokie zastosowanie w kształtowaniu elementów wykonanych z materiałów trudnoskrawalnych oraz o złożonej geometrii. W pracy przedstawiono ogólną charakterystykę obróbki elektroerozyjnej. Analizie (ilościowej i jakościowej) poddano wyniki badań (mikroskop optyczny, elektronowy mikroskop skaningowy, profilometr) struktury geometrycznej powierzchni ukonstytuowanej w procesie obróbki elektroerozyjnej. Stwierdzono istotny wpływ parametrów obróbki na ukształtowanie powierzchni oraz jej jakość technologiczną.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ustalanie receptury kompozytowego ciernego materiału hamulcowego

Stosowane obecnie kompozytowe materiały cierne zawierają ponad 20 składników. Wyeliminowano z nich azbest i ołów. W nowych recepturach nie używa się też rtęci, kadmu, antymonu i chromu VI. Materiały cierne projektowane są w oparciu o wymagania klienta lub wymagania rynku. W artykule omówiono procedurę projektowania kompozytowego materiału ciernego na nakładki hamulcowe.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Probabilistyczne studium zatarcia łożysk ślizgowych i tocznych

Dobór, montaż i smarowanie łożyska są podstawowymi warunkami wpływającymi na jego prawidłową i długotrwałą pracę bez zatarcia. Temperatura prawidłowo zamontowanych i smarowanych łożysk nie powinna przekraczać 70°C, a w czasie eksploatacji powinna ustalić się na niższym poziomie. Zatarcie wraz z uszkodzeniem łożyska może nastąpić między innymi na skutek zbyt dużego obciążenia, nieskutecznych uszczelnień lub za ciasnego pasowania powodującego zbyt mały luz łożyska. Badając i prowadząc szczegółowe oględziny zatartego i uszkodzonego łożyska, można wyciągnąć wnioski co do wartości prawdopodobieństwa zatarcia. Wartości te są bardzo istotne dla eksploatacji maszyny. Literatura techniczna opisująca powyższy problem bardzo obszernie wskazuje przyczyny i skutki zatarcia łożyska, natomiast bardzo sporadycznie przyporządkowuje prawdopodobieństwa zatarcia dla badanych uszkodzeń. Prawie nie znajdujemy w literaturze analizy prawdopodobieństwa zatarcia przyporządkowanego ilościom uruchomień łożyska i ilościom występującego zatarcia. Niniejsza praca na podstawie badań doświadczalnych najpierw przyporządkowuje odpowiednie prawdopodobieństwa zatarcia poszczególnym przyczynom uszkodzeń. Następnie w pracy na drodze analizy probabilistycznej podano prognozę prawdopodobieństwa zajścia jednego i kilku przypadków zatarcia.
Ponadto wyznacza się najbardziej niekorzystne przypadki, przy których dla danej ilości uruchomień i ilości zatarcia prawdopodobieństwo ich występowania przyjmuje wartości największe. Praca podaje konkretne przykłady obliczeniowe.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ rodzaju użytego grafitu i koksu naftowego na właściwości tarciowo--zużyciowe materiałów ciernych

W referacie przedstawiono wyniki badań dotyczących wpływu grafitów naturalnych i syntetycznych o różnej zawartości węgla i granulacji oraz koksu naftowego, wprowadzonych do bazowego materiału ciernego hamulcowego, na jego zużycie oraz współczynnik tarcia. Dodawano 7,5% i 15% do receptury bazowej ww. środków smarujących. Badania tribologiczne wykonano ze stałym momentem hamowania na stanowisku Kraussa. Tarcza hamulcowa była wykonana z żeliwa szarego. Test tarciowo-zużyciowy trwał 4 godziny. Najlepsze właściwości tribologiczne, zwłaszcza odporność na zużycie , wykazał materiał cierny zawierający dodatek grubego grafitu syntetycznego o zawartości węgla 99%.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mechanizm zużycia tribologicznego w aspekcie zmian w warstwie wierzchniej roboczych walców hutniczych po eksploatacji

W pracy scharakteryzowano mechanizmy zużycia roboczych walców hutniczych
w walcowniach gorących produktów oraz półproduktów stalowych. Zaprezentowano
wyniki badań warstwy przypowierzchniowej w próbkach pobranych
z siedemnastu walców po wycofaniu ich z eksploatacji. Trzy walce zostały wykonane ze stali podeutektoidalnej, jeden ze stali eutektoidalnej, jeden ze
stali nadeutektoidalnej, dwa ze staliw nadeutektoidalnych, cztery ze staliw podeutektycznych
oraz sześć z żeliw połowicznych z grafitem sferoidalnym. Analiza
warstw przypowierzchniowych w obszarach roboczych pozwoliła wskazać
na główne mechanizmy zużycia tych narzędzi. Walce ze stali podeutektoidalnej
charakteryzują się tworzeniem nalepień materiału walcowanego, tworzeniem
się tzw. białej warstwy i intensywnym umocnieniem odkształceniowym. Walec
ze stali eutektoidalnej charakteryzuje się tworzeniem nalepień materiału walcowanego,
ale zwłaszcza białej warstwy. W walcu ze stali nadeutektoidalnej
w znacznie ograniczonym zakresie występują zjawiska tworzenia się nalepień
materiału walcowanego oraz białej warstwy. Walce wykonane ze staliw nadeutektoidalnych
jedynie incydentalnie wykazują zjawisko tworzenia się białej
warstwy, natomiast widoczna zaczyna być fragmentacja (dekohezja) warstwy
wierzchniej w wyniku oddziaływań tribologicznych. Walce wykonane ze staliw
podeutektycznych charakteryzują się głównie dekohezją materiału wzdłuż wydzieleń
cementytu ledeburytycznego oraz cementytu drugorzędowego wydzielonego
w układzie Widmannstättena. Krawędzie takich pęknięć działają jak
ostrza skrawające materiał walcowany. Walce z żeliw połowicznych podatne są
na rozwój pęknięć wzdłuż wydzieleń węglików eutektycznych, a brak wydzieleń
dyspersyjnych węglików drugorzędowych zaczyna sprzyjać tworzeniu się
białej warstwy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza możliwości zastosowania preparatu eksploatacyjnego motor life professional w silnikach okrętowych

Oleje smarowe charakteryzują się coraz lepszą jakością. Mimo to w ekstremalnych warunkach pracy systemów tribologicznych (wysokie naciski, prędkości względne, temperatury, chwilowy brak smarowania, np. podczas rozruchu), elementy tych systemów nie są dostatecznie chronione. W związku z tym pojawiła się idea wprowadzenia do węzła tarcia wraz z olejem dodatkowej substancji – preparatu eksploatacyjnego. Obecnie najszersze zastosowanie znajdują preparaty o działaniu chemicznym. Preparaty te łączą się z olejem, zatem nie osadzają się na filtrach i nie tworzą warstw termoizolacyjnych, zdecydowanie polepszając jego własności przeciwzużyciowe i przeciwzatarciowe. Oleje smarowe stosowane w silnikach okrętowych oprócz filtrowania podlegają oczyszczaniu w procesie wirowania. W związku z tym nasuwa się pytanie czy preparaty eksploatacyjne (charakteryzujące się większą gęstością niż oleje smarowe i woda) są w stanie na tyle trwale połączyć się z olejem, aby nie zostały odseparowane w procesie wirowania oraz jaki będzie ich wpływ na zdolność oleju do oddzielania wody? Przedstawione w niniejszym artykule badania wirowania oleju smarowego z dodatkiem wody i preparatu eksploatacyjnego Motor Life Proffesional miały na celu uzyskanie odpowiedzi na wyżej postawione pytania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania wybranych właściwości wysokodyspersyjnych napoin wytworzonych techniką laserową przeznaczonych na elementy maszyn o podwyższonej odporności na zużycie w warunkach tarcia

W pracy przedstawiono wybrane wyniki badań laboratoryjnych w zakresie wytwarzania wysokodyspersyjnych napoin z nanodrutu proszkowego Castolin EnDOtec DO390N na stali kwasoodpornej 0H18N9 z wykorzystaniem techniki laserowej. Przedstawiono topografię powierzchni lica napoin dla wybranych parametrów obróbki laserowej. Ze względu na specyficzny skład chemiczny stali kwasoodpornej oraz materiału napoiny, a także duży szok termiczny, jaki powstał w procesie napawania laserowego stwierdzono liczne makro- i mikropęknięcia napoiny. Badania mikrostruktury wykazały wysokodyspersyjną mikro- i nanostrukturę, w której cząstki faz węglików (MC) o dużej objętości, węglików boru M23(BC) oraz borków M2B są rozmieszczone w drobnoziarnistej osnowie żelaza. Ze względu na kilkukrotne przetapianie laserowe warstwy napoiny stwierdzono duże zróżnicowanie składu chemicznego w mikro-obszarach oraz dużą niejednorodność mikrostruktury. Twardość powierzchni ww. napoiny wynosiła 68–72 HRC. Pomiary mikrotwardości w przekroju poprzecznym wykazały bardzo wysokie wartości wynoszące nawet 990–1100 HV0,1. Uzyskane wyniki nie są zadowalające ze względu na liczne mikropęknięcia, dlatego należy prowadzić dalsze badania laboratoryjne nad opracowaniem technologii mikroonapawania laserowego z użyciem nanodrutów proszkowych o małych średnicach (0,6–0,8 mm).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania odporności na zużycie warstwy wierzchniej materiałów stosowanych na elementy silnika spalinowego po teksturowaniu laserowym

W pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych w zakresie pomiaru siły tarcia oraz odporności na zużycie w warunkach tarcia warstwy wierzchniej żeliwa szarego niskostopowego stosowanego w produkcji tulei cylindrowych oraz stali 54SiCr6 przeznaczonej do azotowania, stosowanej w produkcji pierścieni tłokowych. Warstwę wierzchnią modelowych elementów węzła tribologicznego poddano modyfikacji, wykorzystując ablacyjną mikroobróbkę laserową, tj. teksturowanie laserowe, mające na celu poprawę jej makro- i mikrogeometrii. Do wytworzenia regularnych mikrozasobników olejowych w kształcie półczasz kulistych ora mikrokanałów stosowano laser Nd: YAG ze specjalnym systemem ogniskowania. Badaniom porównawczym poddana została topografia powierzchni ukształtowana na drodze tradycyjnej obróbki mechanicznej oraz zmodyfikowana w wyniku mikroobróbki laserowej. W laboratoryjnych badaniach tribologicznych zastosowano metodę badawczą "pin on disk" wykorzystującą tribometr T-11. Najlepsze efekty w zakresie zmniejszenia siły tarcia oraz zwiększenia odporności na zużycie uzyskano w przypadku modelowego skojarzenia, w którym elementy węzła tarcia poddane były teksturowaniu laserowemu przy dobranych parametrach obróbki laserowej w układzie geometrycznym ze stopniem przykrycia ok. 25%.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ oczyszczania olejów sprężarkowych na ich właściwości smarne

Zbadano wpływ oczyszczania w polu sił odśrodkowych oraz metodą filtracji przegrodowej na właściwości smarne i fizykochemiczne olejów sprężarkowych. Były to oleje odpadowe, pochodzące z centralnego układu odolejania amoniaku. Badano właściwości przeciwzatarciowe i przeciwzużyciowe w warunkach ekstremalnych wymuszeń, przy zastosowaniu aparatu czterokulowego T-02 oraz czystość, lepkość i liczbę kwasową, zgodnie z wymaganiami normatywnymi dla tego rodzaju olejów.
 Stwierdzono korzystny wpływ oczyszczania na oceniane właściwości olejów sprężarkowych. W wyniku zastosowanych procesów zwiększyła się trwałość filmu smarowego tworzonego przez oleje oraz zmniejszyły skutki zacierania. Zmniejszyła się liczba kwasowa olejów. Było to efektem usunięcia z olejów zanieczyszczeń, w tym metalicznych produktów zużycia elementów trących.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania właściwości adhezyjnych stali oraz tworzyw sztucznych w kontekście zastosowania ich na węzły tarcia

W pracy przedstawiono badania właściwości adhezyjnych stali i polimerów w kontekście zastosowania ich na węzły tarcia. Najpowszechniejszą metodą oceny właściwości adhezyjnych ciał stałych jest pomiar kąta zwilżania. Pomiar kąta zwilżania został użyty do wyznaczenia swobodnej energii powierzchniowej stali i polimerów oraz pracy adhezji dla skojarzeń stal–polimer. Badaniom poddano polietylen o ultrawysokim ciężarze cząsteczkowym, polieteroeteroketon, polioksymetylen, politetrafluoroetylen oraz stal austenityczną 316L i stal C45 o różnej twardości. Analiza wyników badań ukazała silną zależność między pracą adhezji a współczynnikiem tarcia statycznego oraz brak wpływu twardości stali na jej swobodną energię powierzchniową.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyki tribologiczne skojarzeń kompozyt metalopolimerowy - kompozyt

W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości wytrzymałościowych, cieplnych i tribologicznych kompozytów chemo- i termoutwardzalnych o różnych składach jakościowych i ilościowych. Jako napełniacze kompozytów termoutwardzalnych zastosowano proszki miedzi i brązu o określonym składzie chemicznym i granulometrycznym, napełniaczem kompozytu chemoutwardzalnego był proszek żelaza. Materiały kompozytowe na osnowie termoutwardzalnej żywicy fenolowo-formaldehydowej wytwarzano metodą prasowania w ogrzewanej formie z wykorzystaniem prasy hydraulicznej. Właściwości wytrzymałościowe i cieplne kompozytów zbadano zgodnie z wymogami PN EN ISO na maszynie wytrzymałościowej Instron z komputerową rejestracją i archiwizacją wyników badań, twardościomierzu Brinella, młocie Charpe'go i dylatometrze Cosfelda. Charakterystyki tribologiczne różnych skojarzeń materiałowych wyznaczono na testerze T-05 typu rolka–klocek w styku rozłożonym. Rolka stalowa lub z warstwą chemoutwardzalnego kompozytu metalopolimerowego, usieciowanego i obrobionego mechanicznie współpracowała z przeciwpróbką wykonaną z brązu i kompozytów termoutwardzalnych. W przyjętych warunkach badań skojarzenie kompozyt–kompozyt wykazuje mniejsze zużycie i współczynnik tarcia niż typowe skojarzenie stal–brąz.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Odporność na zużycie ścierne kompozytów metalopolimerowych

W artykule przedstawiono wyniki badań odporności na zużycie ścierne różnych skojarzeń materiałowych. Celem przeprowadzonych badań była ocena możliwości zastosowania materiałów kompozytowych do regeneracji węzłów tarcia urządzeń służących do transportu na składowiska pyłów dymnicowych powstających podczas spalania paliw stałych w elektrowniach. Jako materiał ścierny zastosowano mikrosfery o określonym składzie chemicznym i granulometrycznym stanowiące główny składnik pyłów dymnicowych. Testom tarciowo-zużyciowym poddano metalopolimerowe kompozyty chemoutwardzalne o zróżnicowanych właściwościach wytrzymałościowych. Kompozyty chemoutwardzalne nałożone na stalową rolkę i obrobione mechanicznie na żądany wymiar współpracowały z klasycznymi materiałami konstrukcyjnym stalą i brązem. Zbadano również możliwość zastąpienia metalowych materiałów konstrukcyjnych kompozytami metalo-polimerowymi na osnowie żywicy termoutwardzalnej. Badania tarciowo-zużyciowe prowadzono na maszynie tribologicznej T-07 typu rolka klocek w styku rozłożonym w obecności wybranego materiału ściernego. Testy tribologiczne prowadzono przy prędkości 0,1 m/s i naciskach 1 MPa. Wykazano, że kompozyty metalopolimerowe charakteryzują się dużą odpornością na zużycie ścierne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mechanizm zużywania modelowego skojarzenia pierścień tłokowy-tuleja cylindrowa wykonanego z żeliwa i kompozytu zbrojonego włóknami Al2O3 ułożonymi stycznie do powierzchni tarcia

W pracy przedstawiono mechanizm zużywania skojarzenia pierścień tłokowy–tuleja cylindrowa wykonanego z żeliwa i siluminu okołoeutektycznego zbrojonego włóknami z tlenku glinu. Żeliwo szare lub sferoidalne jest stosowane na pierścienie tłokowe silników spalinowych, a kompozyt na osnowie siluminu na tuleje cylindrowe silników spalinowych. Osnową kompozytu jest stop EN-AC-4700, a fazą zbrojącą są włókna tlenku glinu. Zadaniem fazy zbrojącej jest zmniejszenie skłonności do sczepiana adhezyjnego żeliwa z aluminium w osnowie. Podczas współpracy ślizgowej ma miejsce styk powierzchni żeliwa z wystającymi ponad powierzchnię włóknami tlenku glinu. Zawartość tych włókien i ich ułożenie w stosunku do powierzchni tarcia decydują o wartości lokalnych naprężeń i odkształceń, które wywierają istotny wpływ na opory tarcia i mechanizm zużywania skojarzenia. W pracy przedstawiono wyniki obliczeń lokalnych naprężeń i odkształceń wykonanych MES na modelu, w którym włókna są ułożone stycznie do powierzchni tarcia i prostopadle do kierunku ruchu pierścienia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Własności przeciwzużyciowych warstw powierzchniowych wytworzonych technologią elektroiskrową

W artykule przedstawiono wstępne badania własności eksploatacyjnych powłok nanoszonych elektroiskrowo. Ocenę własności eksploatacyjnych przeprowadzono na podstawie obserwacji mikrostruktury, pomiarów chropowatości i mikrotwardości oraz badań tribologicznych. Badania przeprowadzono, wykorzystując elektrody WC-Co-Al2O3 i WC-Co-Al2O33TiO2, które zostały wytworzone poprzez spiekanie nanostrukturalnych proszków. Przeciwzużyciowe powłoki zostały naniesione elektroiskrowo na próbki ze stali C45 za pomocą urządzenia EIL-8A. Powłoki tego typu zwiększą odporność na zużycie ścierne narzędzi i elementów maszyn.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyki tribologiczne roślinnych olejów bazowych dla olejów hydraulicznych

Zbadano i porównano właściwości smarne roślinnych baz olejowych w aspekcie zastosowania dla biodegradowalnych olejów hydraulicznych. Oleje bazowe należały do trzech różnych klas lepkości: VG 32, VG 46 i VG 68. Wytworzono je, wprowadzając do oleju rzepakowego modyfikatory lepkości. Modyfikatorami lepkości były oleje roślinne i produkty ich chemicznej modyfikacji oraz estry syntetyczne. Oceniono przeciwzużyciowe i przeciwzatarciowe właściwości wytworzonych baz olejowych. Uzyskane wyniki badań umożliwiły przeprowadzenie analizy wpływu rodzaju dodatków wiskozujących na zdolność powstałych kompozycji smarowych do ochrony testowego węzła tarcia przed zużyciem i zatarciem.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania zużycia wstawek hamulcowych pojazdów szynowych

Praca dotyczy problemu zużycia wstawek hamulca klockowego pojazdów szynowych. Zamieszczone wyniki badań stanowią podstawę do oceny rodzaju i intensywności zużycia materiału wstawek hamulcowych. Praca zawiera wybrane wyniki z badań laboratoryjnych, stanowiskowych i eksploatacyjnych. Wyniki tych badań stanowią podstawę oceny zużycia wstawek hamulcowych wykonanych z wytypowanych materiałów. Intensywność zużycia decyduje o okresie trwałości wstawek. Wartość drogi hamowania stanowi podstawę wdrożenia do eksploatacji wstawek hamulcowych wykonanych z określonego materiału.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza systemów zbierania danych pomiarowych z urządzeń do badań tribologicznych

Przeprowadzając modelowe badania tribologiczne, dążąc do uzyskania wysokiej powtarzalności i odtwarzalności wyników, szczególną uwagę zwraca się na precyzyjne zadanie parametrów testu (prędkość ślizgania i obciążenie węzła) oraz kontrolę warunków otoczenia (temperatura, wilgotność). Jednocześnie często marginalizuje się sprawy związane z niedokładnością wykonania próbek. Niedokładności struktury geometrycznej powierzchni i kształtu są często spowodowane dodatkowymi procesami technologicznymi, realizowanymi po precyzyjnym wykonaniu bazy próbki. Powoduje to często zwiększenie bicia osiowego i promieniowego próbek. Może to spowodować błędną interpretację pomiaru intensywności zużywania liniowego oraz siły tarcia.
 W celu wyeliminowania wpływu bicia osiowego na pomiar intensywności zużywania liniowego, autorzy opracowali koncepcję oraz zaprojektowali i wykonali zautomatyzowany, sterowany komputerowo układ wyzwalania pomiaru charakterystyk tribologicznych w funkcji położenia tarczy, a nie, jak dotychczas, w funkcji czasu.
 System ten zastosowano w stanowisku T-01M opracowanym w ITeE – PIB Radom. Zmodyfikowane stanowisko poddano badaniom dwóch rodzajów skojarzeń materiałowych i przy dużej zmienności prędkości obrotowej węzła. Dodatkowo porównano wyniki charakterystyk tribologicznych uzyskane ze standardowego układu pomiarowego wyzwalanego czasem z uzyskanymi za pomocą opracowanego systemu.
 Z przeprowadzonych badań wynika, że stosowanie zautomatyzowanego systemu wyzwalania pomiaru w funkcji położenia tarczy powala na znaczne zmniejszenie rozrzutu wyników pomiarów przy niskich prędkościach obrotowych, a tym samym na poprawę powtarzalności i odtwarzalności badań tribologicznych w układzie kula–tarcza i trzpień–tarcza.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie wpływu olejów bazowych na trwałość elementów z cienkimi, powłokami niskotarciowymi

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu olejów bazowych pochodzenia mineralnego, syntetycznego oraz roślinnego na powierzchniową trwałość zmęczeniową wysokoobciążonych węzłów tarcia z elementami z naniesionymi powłokami niskotarciowymi. Przebadano różne skojarzenia materiałowe (stal-stal oraz stal skojarzona z elementami z powłokami PVD) smarowane wybranymi olejami bazowymi. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono istotny wpływ oleju bazowego na trwałość zmęczeniową badanych skojarzeń. Wpływ ten był zróżnicowany i zależny w dużym stopniu od badanego skojarzenia materiałowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna