rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Błogosławiony Stanisław Papczyński, Pisma pasyjne, red. A. Pakuła, K. Pek, seria: Źródła Mariańskie, nr 5, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2008, ss. 192.

Recenzja książki: Błogosławiony Stanisław Papczyński, Pisma pasyjne, red. A. Pakuła, K. Pek, seria: Źródła Mariańskie, nr 5, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2008, ss. 192.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
W sprawie warunku pozostawania teologii polskiej "Benedicta" dla narodu i społeczeństw Zachodu

Tylko we współdziałaniu z eklezjalną hierarchią i Magisterium Kościoła teologia może stać się w pełni theologia benedicta dla ponowożytnej współczesności, zauroczonej pooświeceniowymi ideami przebudowyspołeczeństw, i zastąpić „nienaukową” wiarę nauką przeniesioną w praxis. O ile w odnowie teologicznej, skutkującej odnową soborową Vaticanum II, konieczne było przezwyciężenie neoscholastycznej koncepcji kształtowania myśli teologicznej i uprawiania teologii jako sacra metaphysica niezdolnej do rozpoznania w swej refleksji misterium wcielenia Słowa, o tyle współcześnie przychodzi teologii przezwyciężać klimat duchowy ponowoczesności, naznaczony paradygmatem neopozytywizmu bądź neokantyzmu, nie wychwytującym nadprzyrodzoności jako rzeczywistości transcendującej fizykalność doczesności. Okazuje się zatem konieczne, aby hierarchiczny Kościół mógł moralnie wzbogacać sferę publiczną i polityczną postawami wiary wraz z rozpoznawaniem wspólnego dobra i sensu zdarzeń współczesności, tak aby teologia jako wiara in statu scientiae była w stanie czynić refleksję w kontekście Kościoła, a jednocześnie pozostawać inspiracją dla innych dyscyplin nauki w swym potencjale pozanaukowym i dopełnieniem ich wyników badań.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Osobowy wymiar prawdy

Prawda jest tą przestrzenią, która – jeśli poprawnie zrozumiana – naturalnie jednoczy ludzi wszystkich kultur i mentalności. Ów cel komunijny może być dostrzeżony wówczas, gdy jej niezmienną ontyczną obiektywność zinterpretuje się w kluczu personalnym, uwzględniając jej przebogate właściwości osobowe, jak dialogiczność, holizm czy dynamiczność, wynikające m.in. z zapodmiotowania w świecie. Ostatecznie, prawdą jest Wcielony, który objawia się na różne sposoby i którego autentyczne poznanie wymaga określonych osobowych reguł.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Modlitwa osobista jako droga do przebóstwienia w ujęciu metropolity Kallistosa Ware'a

W chrześcijańskiej tradycji modlitwa jest relacją człowieka z Bogiem i poza nią nie może się dokonać z Nim zjednoczenie. Duchowość prawosławna – chociaż nie korzysta z metod praktykowanych od czasów kontrreformacji, jak na przykład medytacja ignacjańska – to wiedzie do bogatego życia duchowego przez afirmację tradycji Ojców, symbolikę liturgii i praktykę modlitwy. Mówiąc o tej ostatniej, wskazuje jej stadia, a szczyt dostrzega w przebóstwieniu. Wyjątkową drogą do theosis jest modlitwa osobista. To ona oraz ciągle żywa tradycja Ojców przekonały Kallistosa Ware’a, a właściwie Timothy’ego Ware’a, do prawosławia. Metropolita poświęcił wiele uwagi prawosławnej tradycji modlitwy, którą tak bardzo ubogacili ojcowie pustyni. Jego wizyta w polsce w listopadzie 2011 roku wiązała się z promocją drugiej publikacji poświęconej chrześcijańskiemu Wschodowi. Niniejsza praca, przedstawiając funkcję modlitwy w drodze do przebóstwienia w ujęciu metropolity Kallistosa, jest jednocześnie próbą określenia jego stanowiska wobec zagadnienia związanego z rolą ciała w modlitwie.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Doświadczenie Ducha Świętego w życiu Maryi

Przyjęty przez wiarę Duch Święty czyni Maryję oblubienicą Boga w komunii osób. W niej spełnia się obietnica przymierza, udzielona przez Boga Narodowi Wybranemu, który ma stać się oblubienicą Świętego Oblubieńca (por. Oz 2; Ez 16). Będąc figurą Izraela, Maryja jest jednocześnie wzorem dla Kościoła (por. RM, 6). Jej relacja do Ducha Świętego stanowi dla chrześcijanina zaproszenie do przyjęcia osoby – Daru Ducha Świętego, którego Jezus posyła od Ojca (por. J 14,26; 16,7). Duch Święty wprowadza bowiem w życie Boga w komunii osób (por. Rz 8,14–17), umożliwiając tym samym i realizując oblubieńcze przymierze miłości.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przekraczanie siebie fundamentlną kategorią antropologii Karola Wojtyły - Jana Pawła II

Spełnienie człowieka nie dokonuje się ani w egoistycznym zamknięciu odwracającym się od drugiego człowieka i od Boga, ani tylko w stosunkach międzyludzkich z zanegowaniem wymiaru wertykalnego i własnej dojrzałości osobowej, ani nawet w wyłącznej więzi z Bogiem, która nie przenosiłaby się na relację do innych ludzi i do siebie samego. W tym sensie można powtórzyć za K. Wojtyłą, że „transcendencja [...] jest poniekąd drugim imieniem osoby”.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Eucharystia jako "osoba" miłującego Chrystusa w świetle teologii Romano Guardiniego

Eucharystia jest uobecnieniem osobowej miłości; jest wręcz kochającą osobą wcielonego Syna Bożego. Nie tylko wydaje się za tych, których kocha, ale również karmi ich w sensie dosłownym samym sobą, tym kim sam jest, przemieniając ich w siebie. W misteryjny sposób zatem mamy tu do czynienia z tym, co stanowi zasadę i szczyt miłości w jakiejkolwiek relacji. Osoba kochająca jest nade wszystko gotowa szukać dobra osoby kochanej nawet za cenę ofiary złożonej z siebie. Ofiara jest tym, co nie tylko karmi i odżywia więzi miłości w relacji osób na poziomie niezbędnego utrzymywania ich przy życiu, ale je także odnawia, buduje i umożliwia ich rozwój. W eucharystii zatem możemy odnaleźć osobę kochającą i wciąż zbawczo wyrażającą swą troskę o tych, których kocha. Osoba Chrystusa, nosząc na sobie rany doznane wskutek miłości, wciąż wiąże się zbawczo z miłości i w miłości z historią osób ludzkich, które obdarowuje samym sobą, tworząc z nich wspólnotę. Eucharystia jest sakramentem uobecniającym realizm Chrystusowej miłości.Eucharystia jest uobecnieniem osobowej miłości; jest wręcz kochającą osobą wcielonego Syna Bożego. Nie tylko wydaje się za tych, których kocha, ale również karmi ich w sensie dosłownym samym sobą, tym kim sam jest, przemieniając ich w siebie. W misteryjny sposób zatem mamy tu do czynienia z tym, co stanowi zasadę i szczyt miłości w jakiejkolwiek relacji. Osoba kochająca jest nade wszystko gotowa szukać dobra osoby kochanej nawet za cenę ofiary złożonej z siebie. Ofiara jest tym, co nie tylko karmi i odżywia więzi miłości w relacji osób na poziomie niezbędnego utrzymywania ich przy życiu, ale je także odnawia, buduje i umożliwia ich rozwój. W eucharystii zatem możemy odnaleźć osobę kochającą i wciąż zbawczo wyrażającą swą troskę o tych, których kocha. Osoba Chrystusa, nosząc na sobie rany doznane wskutek miłości, wciąż wiąże się zbawczo z miłości i w miłości z historią osób ludzkich, które obdarowuje samym sobą, tworząc z nich wspólnotę. Eucharystia jest sakramentem uobecniającym realizm Chrystusowej miłości.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Papież Słowianin do braci Słowian. Fenomen słów i spotkań

Jan Paweł II (1920–2005) był pierwszym w historii Kościoła papieżem Słowianinem. Od początku pontyfikatu miał świadomość swego szczególnego posłannictwa wobec narodów słowiańskich. Był przekonany, że jego zadaniem jest, aby w naszej epoce na nowo ujawnić i potwierdzić obecność Słowian w Kościele oraz przypomnieć ich wkład w dzieje chrześcijaństwa.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Natura człowieka a ludzka płciowość

Natura ludzka nie jest czymś abstrakcyjnym, ale zawsze należy do konkretnej osoby. W niej się wyraża. Z drugiej strony, jest podstawą istnienia i działania tej osoby. Natura człowieka jest jedna dla wszystkich ludzi, choć przybiera dwa wyrazy: męski i kobiecy. Płeć człowieka jest zatem istotnym wyrazem ludzkiego bytu, bo człowiek został stworzony jako mężczyzna i kobieta (por. Rdz 1,27).

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Z Ewangelią od-nowa. Katolickie założenia ewangelizacji kultury

Po Vaticanum II Kościół postrzega siebie jako misterium, communio i missio. To wynika z trynitarnej wizji Kościoła. Z misji Syna i Ducha rodzi się wspólnota. Pod wpływem obecności Kościoła w świecie rodzi się nowa kultura. Chrześcijaństwa jednak nie da się zredukować do kultury. Działania Kościoła nie można ograniczyć do strażnika przeszłości. Do jego istoty należy ewangelizacja. To przekonanie wciąż wzrasta. Na rok 2012 zaplanowano w rzymie synod biskupów. Dostępne lineamenta nie tylko wzmacniają apel o nową ewangelizację, zwracają również uwagę na potrzebę analizy kontekstu dzisiejszego życia człowieka. Wojny i totalitaryzm, które przyniosły śmierć milionów ludzi w XX wieku w europie, doprowadziły nie tylko do odrzucenia chrześcijaństwa, ale także dotychczasowych autorytetów. Dlatego Kościół oferuję na tę sytuację orędzie Jezusa Chrystusa, który przywraca właściwy sens ludzkiemu życiu. Oznacza to ewangelizowanie dzisiejszej kultury.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Personalizm chrześcijański kluczem Soboru Watykańskiego II

W czasie obrad Soboru Watykańskiego II bp karol Wojtyła podkreślał, że personalizm chrześcijański (personalismus christianus) stanowi klucz dla doktryny dogmatycznej, moralnej i społecznej Kościoła. Osoba ludzka jest bowiem podmiotem w relacji do Boga i bliźnich. Bp karol Wojtyła domagał się na Soborze Watykańskim II odzyskania katechumenatu kościoła dla formacji wiary, jasnej zasady personalizmu w rozstrzygnięciach dogmatycznych, moralnych i społecznych oraz podjęcia personalizmu chrześcijańskiego jako relacji Kościoła do współczesnego świata. Sobór Watykański II widziany od wewnątrz – zdaniem Jana Pawła II – był przede wszystkim „Soborem personalistycznym”.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Propozycja odnowy traktatu antropologii teologicznej w środowisku mediolańskiej szkoły teologicznej: kard. A. Scola i pismo "Teologia"

W krajach Zachodu powraca zły duch wojującego ateizmu. Nowy ateizm, podobnie jak ten z XIX wieku, w wypaczony sposób wykorzystuje nauki przyrodnicze, by narzucić własną wizję świata. Do najważniejszych „apostołów” tego kierunku należy Richard Dawkins, specjalista w zakresie ewolucji biologicznej, który w książce Bóg urojony stara się udowodnić, że religia i wiara w Boga to niebezpieczny stan urojenia, z którego należy człowieka wyrwać, zanim zrobi krzywdę sobie i innym. Uważna lektura książki świadczy jednak o trudnościach, jakie napotkał jej autor na drodze do realizacji swego celu.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Poznawczy realizm egzystencjalny według św. Augustyna

Augustyn, uznawany często za przedstawiciela poznawczego idealizmu, okazuje się konsekwentnym realistą w swoim rozumieniu poznania. Przemawia za tym jego chęć budowania teorii, która nie rozminie się z życiem; bytowa koncepcja prawdy, która może być absolutna mimo ludzkiego błądzenia, co udaje się biskupowi Hippony dowieść przez odróżnienie jej od teoriopoznawczej; zakorzenienie poznania w duszy, która poznając, posługuje się ciałem; wreszcie praktyczny charakter poznania, ponieważ człowiek chce poznać prawdę, aby posiąść prawdziwą mądrość, która jest podstawą szczęśliwego życia.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
"Logos" i "ratio". J. Ratzingera/Benedykta XVI opowieść o Bogu, który obdarza łaską rozumu i łaską wiary

Odrzucając wiarę, współczesność paradoksalnie zawęża ludzkie możliwości poznawcze. Właściwa równowaga i współpraca rozumu i wiary chroni człowieka zarazem przed bezrozumnością religii, jak i bezbożnością rozumu. Papież wyprowadza antropologię z chrystologii: działanie zgodne z rozumem jest zgodne z Logosem. Łaską jest i wiara, i rozum. Prawdę o sobie człowiek odkrywa w chrystusie.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bp Jacek Jezierski, Maryja początkiem nowego świata. Zarys mariologii katolickiej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2012, ss. 120.

Recenzja książki: Bp Jacek Jezierski, Maryja początkiem nowego świata. Zarys mariologii katolickiej, Wydawnictwo WAM, Kraków 2012, ss. 120.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kard. Gianfranco Ravasi, Wierzyć w Kościół. Portrety siedmiu wspólnot pierwotnych, tłum. Barbara Żurowska, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2012, ss. 131.

Recenzja książki: Kard. Gianfranco Ravasi, Wierzyć w Kościół. Portrety siedmiu wspólnot pierwotnych, tłum. Barbara Żurowska, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2012, ss. 131.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zbrojenia morskie Rosji w okresie pocuszimskim (1905–1914)

W artykule zaprezentowano etapy rozbudowy rosyjskich sił morskich w latach 1905–1914. Na podstawie analizy dokumentów zdeponowanych w rosyjskich archiwach autor stawia tezę, że zbrojenia Rosji nabrały przyspieszenia po 1909 roku, tj. po rozpoczęciu realizacji „małego programu” rozbudowy marynarki wojennej. Wejście w życie „małego programu” stanowiło w koncepcjach admiralicji preludium do przeforsowania Ustawy o Rosyjskiej Cesarskiej Marynarce Wojennej („wielkiego programu”). Zbrojenia miały być realizowane w latach 1911–1930 etapami, by pozbawić Dumę Państwową pretekstu do odrzucenia ustawy z uwagi na ogromne koszty, które pochłonąć miała budowa floty oceanicznej. W okresie pocuszimskim parlament uchwalił kredyty na wdrożenie dwóch programów stanowiących integralną część „wielkiego programu” rozbudowy sił morskich Rosji. Ich realizacja miała poważnie wzmocnić potencjał bojowy Floty Bałtyckiej i Czarnomorskiej. Zamierzenia te przekreślił jednak wybuch pierwszej wojny światowej, która spowolniła dokończenie budowy wielu okrętów.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ks. Sylwester Jaśkiewicz, Święty Augustyn. Poszukiwanie Boga, Księgarnia św. Jacka, Katowice 2012, ss. 192.

Recenzja książki: Ks. Sylwester Jaśkiewicz, Święty Augustyn. Poszukiwanie Boga, Księgarnia św. Jacka, Katowice 2012, ss. 192.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zło - dramat ludzkiej wolności w ujęciu Hansa Ursa von Balthasara

Rola człowieka na scenie świata ma ogromne znaczenie. Właśnie dlatego Hans Urs von Balthasar, pisząc Teodramatykę, poświęcił mu sporo uwagi, zwłaszcza kwestii ludzkiej wolności, możliwości wyboru i reakcji człowieka na otrzymany dar wolności. Analizując poglądy Balthasara, można znaleźć odpowiedź na jeden z najtrudniejszych problemów teodycei, jakim jest obecność zła w świecie stworzonym przez dobrego Boga.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Chory człowiek (Europy)” i morze – koncepcje rozwoju i działania floty osmańskiej na początku XX wieku

Abdülhamid II odziedziczył flotę, która pod względem liczebnym uchodziła za trzecią na świecie, ale wskutek porażki w wojnie z Rosją (1877–1878) zmuszony został do zepchnięcia jej na dalszy plan i pilnego zajęcia się odbudową sił lądowych. Przez 30 lat osmańskie okręty nie opuszczały Stambułu, co miało katastrofalny wpływ zarówno na ich stan techniczny, jak i na poziom wyszkolenia załóg. Kolejny sułtan, Mehmed V, zmierzył się więc z koniecznością odbudowy marynarki wojennej. Turcy zwrócili się o pomoc merytoryczną do Londynu, w rezultacie czego w latach 1909–1914 wysłane zostały do Stambułu trzy kolejne brytyjskie misje morskie. Różnice kulturowe i rozbieżności w kwestii koncepcji rozwoju floty sprawiły jednak, że współpraca między oboma stronami nie przebiegała harmonijnie. Ważną rolę odegrały też nieszczerość intencji Brytyjczyków, wyraźny konflikt interesów oraz świadome stosowanie przez Turków dywersyfikacji dostaw broni i pomocy eksperckiej. Mimo całkowitego braku przygotowania do udziału w jakimkolwiek konflikcie zbrojnym, Osmańska Marynarka Wojenna poradziła sobie nadspodziewanie dobrze zarówno podczas wojen bałkańskich, jak i w czasie pierwszej wojny światowej.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Język łaciński językiem Kościoła i teologii. 50 lat Konstytucji apostolskiej Veterum sapientia

Język łaciński przez wieki używany jest przez Kościół jako język urzędowy. Potwierdzają to wszystkie oficjalne wypowiedzi Magisterium oraz ciągłe używanie łaciny w dokumentach Kościoła, prawie kanonicznym, a przede wszystkim w liturgii. W tym języku zostały spisane najdonioślejsze dzieła teologii i kultury, dlatego jego znajomość ma nieocenione znaczenie nie tylko dla duchowieństwa i studentów teologii, ale dla każdego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bogoczłowieczeństwo w myśli prawosławnej

Bogoczłowieczeństwo jawi się jako wielka kategoria interpretacyjna, zdolna pomieścić w sobie zarówno namysł nad Bosko-ludzką rzeczywistością Chrystusa, jak i nad istotą człowieczeństwa w jego indywidualnym i społecznym charakterze. Dlatego też warto przyjrzeć się bliżej możliwościom, jakie daje ta kategoria w wydaniu teologii prawosławnej.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Myśl eschatologiczna epoki romantyzmu i jej polski przykład - Cyprian Kamil Norwid

Czy można podjąć temat teologiczny na podstawie twórczości Norwida? Można nie tylko dlatego, że Norwid był człowiekiem wierzącym, ale również dlatego, że celowym założeniem twórczości było odnowienie sztuki chrześcijańskiej, nadanie własnej refleksji chrześcijańskiego charakteru. Wkontekście eschatologii X i X wieku można dostrzec w twórczości Norwida odpowiadające zainteresowaniom epoki tematy, np. cel historii, eschatyczne uzdrowienie stworzenia. Nie ma tam wahań odnośnie do celowości wszechświata, człowieka, egzystencjalnych pytań o sens. Dominuje wyjaśnianie związku pracy, dążeń i wysiłków ludzkich z celem ostatecznym. Jest to związek etyczny. Myśl Norwida ukształtowała się w epoce, w której żył, a jednocześnie zawiera wiele oryginalnych ujęć, zgodnych z nauką Kościoła katolickiego. Pewne elementy jego refleksji odpowiadają nauce Soboru Watykańskiego II. Oryginalność myśli i jej zgodność z nauką Kościoła czynią jego przesłanie stale aktualnym.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Polityczno-militarne aspekty ataku cieśnin tureckich w świetle planu Churchilla–Cardena

Doznane w początkowej fazie pierwszej wojny światowej przez Królewską Marynarkę Wojenną dotkliwe porażki wznieciły falę ostrej krytyki społecznej skierowanej przeciw Urzędowi Admiralicji (Board of Admiralty). Obawiając się utraty pozycji, pierwszy lord Admiralicji Winston Churchill rozpoczął gorączkowe poszukiwania dróg wyjścia z trudnej sytuacji. Ponieważ olbrzymia siła floty wojennej II Rzeszy Niemieckiej uniemożliwiała szybki spektakularny sukces w działaniach zbrojnych na otwartym morzu, Churchill podchwycił oraz rozwinął ideę podjęcia operacji lądowo-morskiej, podczas której łatwiej byłoby osiągnąć upragniony sukces przy wsparciu wojsk lądowych. Wspomniane okoliczności oraz ciężkie straty ponoszone na zachodzie Europy skłoniły rząd Herberta H. Asquitha do wszczęcia procesu poszukiwania dodatkowego frontu, który przyniósłby ulgę brytyjskiemu Korpusowi Ekspedycyjnemu, toczącemu krwawe boje we Francji. Po długich dyskusjach, toczonych w obliczu trudnej sytuacji militarnej i politycznej aliantów na przełomie lat 1914/1915, najwyższe gremia decyzyjne armii, floty, Rady Wojennej oraz rządu podjęły decyzję o ataku na cieśniny tureckie z użyciem okrętów Royal Navy. 19 lutego 1915 roku – zgodnie z założeniami planu opracowanego przez wiceadm. Sackville’a Hamiltona Cardena – rozpoczęto operację morską w cieśninie Dardanele. Jednakże po doznaniu wyjątkowo ciężkich strat, morska, a później lądowo-morska bitwa została pod koniec sierpnia przerwana. Podczas mglistej nocy z 8 na 9 stycznia 1916 roku ostatni żołnierze alianccy opuścili ponure pobojowisko na Gallipoli. W oparciu o bogaty materiał zawarty w archiwaliach, opublikowanych dokumentach oraz opracowaniach autor artykułu podjął próbę przedst awienia skomplikowanych meandrów politycznych i aspektów militarnych, które doprowadziły do powstania, zaakceptowania przez najwyższe władze Wielkiej Brytanii planu Churchilla–Cardena, a także wskazał niezwykle poważne konsekwencje spowodowane przegraną bitwą w Dardanelach i na Gallipoli.

Czasopismo: Studia Maritima
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dwa Izraele: ciągłość i nieciągłość jako istotny element historii ludu Bożego

Nazywanie Kościoła „nowym Izraelem” jest fundamentalne dla całej współczesnej eklezjologii. Określenie to wyraża z jednej strony ciągłość dwóch wspólnot duchowych, a z drugiej, istotną nowość, wynikającą z pojawienia się Mesjasza. Ciągłość i nieciągłość tak ukształtowanej historii zbawienia spontanicznie prowadzi do pytania o sposób realizacji zbawczego zamysłu Boga. Jeżeli Bóg pragnie zbawienia wszystkich ludzi, to czy z konieczności realizuje się ono w dwóch różnych grupach stanowiących jeden lud Boży? Odpowiedź kryje się w wykazaniu, że elementy konstytuujące lud Izraela uwidaczniają się następnie w Kościele.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prazasada jedności według błogosławionego Jana Pawła II

Przedstawiając pozytywny wykład nauki objawionej o Bogu Jedynym w Trzech Osobach, bł. Jan Paweł II wydobywa z niej prawdę o zasadniczej jedności całego stworzenia. Jedność ta, jako pewna zasada istnienia, musi mieć swoje odniesienie do Stwórcy. To Trójjedyny jest prazasadą, wzorem i źródłem jedności całego stworzenia, które biorąc swój początek w akcie stwórczym, w różny sposób i w różnym stopniu wskazuje na przymioty Boga, aż po „odwzorowanie”, czyli Jego obraz, którym jest osoba ludzka.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wolność stworzona. Mały szkic antropologiczny nakreślony na podstawie opartych na Dekalogu homiliach Papieża Polaka do rodaków z 1991 roku

Struktura przesłania Dekalogu pozwala uchwycić pewną wizję „człowieka wolnego”, człowieka, który słucha Boga, a tym samym jest bliższy prawdy o sobie, którą nosi na mocy aktu stwórczego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Na drodze poznania wiary

Dla chrześcijan najwyższym i niezmiennym punktem oparcia poznawczego jest prawda o paschalnej ofierze Chrystusa. Tę prawdę jednak można afirmować oraz ją rozwijać w sobie i świecie tylko w wierze i nadziei. Wiara jako wydarzenie wymykające się empirycznemu określeniu i przedmiotowemu opisowi posiada istotny przymiot misteryjności. Odrzucenie tego faktu sprawia, że będziemy zawężać poznanie prawdy do sfery intelektualnej i doświadczenia egzystencjalnego.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrystologia sztuką życia Dietricha Bonhoeffera

Jezus Chrystus jest „Drogą” (J 14,6) i dlatego chrystologia, która chce być dyskursem o Nim, powinna być w drodze − christologia viae. Taka chrystologia chce być równocześnie ortodoksją i ortopraksją. Nie można zatem tylko teoretyzować o Chrystusie, ale równocześnie trzeba żyć Chrystusem. Ponieważ Chrystus jest również „Prawdą” (J 14,6), dlatego życie Chrystusem musi być życiem w „Prawdzie”. Taką chrystologię w drodze tworzył w swoich pismach i równocześnie swoim życiem ewangelicki teolog Dietrich Bonhoeffer. Czy to, że Chrystus jest „Prawdą”, można bardziej odczytać z jego życia niż z jego pism? Jego pisma i życie, które składają się na Bonhoefferowską chrystologię w drodze, zachowują aktualność we współczesnym sporze o prawdę.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne