rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena spożycia witamin i składników mineralnych z suplementami diety przez kobiety w ciąży

Celem pracy była ocena stosowania suplementów diety oraz spożycia witamin i składników mineralnych z preparatami farmaceutycznymi. Badaniami objęto 60 kobiet w ciąży w wieku 19-40 lat, zamieszkałych na terenie województwa mazowieckiego. Informacje dotyczące spożycia suplementów diety uzyskano na podstawie wywiadu ankietowego. Przyjmowanie preparatów witaminowo-mineralnych przed zajściem w ciąże zadeklarowało 55% kobiet, natomiast w czasie ciąży 98,3% badanych. Średnie spożycie witamin i składników mineralnych z suplementami diety, w czasie ciąży, powyżej zalecanych wartości odnotowano w przypadku witaminy D (157%), folianów (128%), witaminy B2 (125%), witaminy C (121%) oraz żelaza (120%), jodu i cynku (po 113%). Na poziomie rekomendowanych wartości (95-105% normy) odnotowano spożycie dla witaminy B1 В12 i B6. Najniższe spożycie stwierdzono w przypadku witaminy A (60%) oraz wapnia i magnezu (10-12%). Kobiety mieszkające na wsi charakteryzowały się niższym średnim spożyciem witamin i składników mineralnych pochodzącym z preparatów, przy czym różnice istotne statystycznie odnotowano dla witaminy A i E, magnezu, miedzi, jodu i manganu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość związków bioaktywnych w marchwi z uprawy ekologicznej i konwencjonalnej w kontekście profilaktyki zdrowotnej

Korzenie marchwi są dobrym źródłem błonnika, kwasów fenolowych oraz karotenoidów, z których najliczniej występują
beta – karoten oraz luteina. Dlatego marchew jest tak ważna w promocji zdrowia. Istnieją podstawy naukowe pozwalające
przypuszczać, że warzywa z produkcji ekologicznej oraz wykonane z nich przetwory zawierają więcej składników odżywczych.
Jednakże wyniki badań są zmienne. Dlatego uznano za celowe podjęcie prezentowanych badań. Celem pracy była ocena
zawartości związków bioaktywnych w korzeniach marchwi uprawianej w systemie ekologicznym oraz konwencjonalnym. Do
doświadczenia wybrano dwie odmiany marchwi: Flacoro i Perfekcja, pochodzące z produkcji ekologicznej i konwencjonalnej.
Próbki korzeni marchwi zostały zebrane w tym samym czasie we wszystkich gospodarstwach i przekazane do wykonania
badań. Wyniki analiz wskazują, że marchew uprawiana w systemie ekologicznym zawierała istotnie więcej suchej masy,
witaminy C, kwasów fenolowych oraz karotenoidów w porównaniu do marchwi konwencjonalnej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zwyczaje żywieniowe studentek UMB w zależności od sytuacji ekonomiczno-społecznej

Celem pracy była ocena wybranych zwyczajów żywieniowych studentek UMB w zależności od posiadanej sytuacji
ekonomiczno-społecznej (SES). Badaniami objęto 251 studentek (18% posiadało sytuację ekonomiczno-społeczną dobrą,
56,5% przeciętną, a 25,5% złą). Niezależnie od sytuacji ekonomiczno-społecznej studentki najczęściej wybierały 4 - posiłkowy
model żywienia. Do posiłków najczęściej pomijanych w jadłospisie należały drugie śniadanie i podwieczorek. Sytuacja
ekonomiczno-społeczna nie była czynnikiem istotnie różnicującym częstotliwość spożycia wybranych grup produktów
spożywczych. Sposób żywienia badanych studentek cechował się niską częstotliwością spożycia m. in. pieczywa razowego,
kasz gruboziarnistych, mleka i jego przetworów, ryb, surowych warzyw i owoców.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc i nagromadzanie rteci w purchawce chropowatej [Lycoperdon perlatum]

Oznaczono zawartość rtęci w owocnikach purchawki chropowatej (Lycoperdon perlatum) oraz podłożu glebowym pozyskanych z czterech stanowisk zlokalizowanych w północnej części Polski. Purchawka chropowata wydajnie nagromadza rtęć ogółem a wartości średnie współczynnika nagromadzania (BCF) w tych badaniach mieściły się w granicy od 65±27 do 110±36. W zależności od miejsca pochodzenia grzybów średnia arytmetyczna stężenia rtęci ogółem w owocnikach purchawki chropowatej w zakresie od 0,91 ±0,28 do 2,4±0,4 µg/g masy suchej. Zawartość rtęci ogółem w owocnikach w owocnikach purchawki chropowatej do pewnego stopnia zdeterminowana jest zarówno stopniem zanieczyszczenia rtęcią jak i biodostępnościątego metalu z podłoża glebowego w miejscach pozyskania grzybów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Lokalizacja szpitali a czystosc mikrobiologiczna powietrza w pomieszczeniach

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów stężenia mikroorganizmów w pomieszczeniach
szpitali położonych w zwartej zabudowie miasta i poza miastem.
Omówiono wpływ różnych czynników na stężenie bakterii i grzybów w pomieszczeniach
szpitala.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rola EFSA w systemie zarządzania ryzykiem w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością

Rola Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w systemie zarządzania ryzykiem w odniesieniu do
materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością polega na dokonywaniu dla potrzeb Komisji Europejskiej
oceny substancji w zakresie bezpieczeństwa ich stosowania. Zasady uzyskiwania zezwoleń na stosowanie nowej substancji w
materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, na podstawie opinii EFSA, są określone w Rozporządzeniu
(WE) nr 1935/2004. W celu oceny substancji brane są pod uwagę jej właściwości toksykologiczne oraz wielkość migracji
do płynów modelowych imitujących działanie środków spożywczych. Obejmują one badania toksykologiczne substancji
w zakresie działania mutagennego w warunkach in vitro, toksyczności przewlekłej i rakotwórczości, a także badania absorpcji,
dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji oraz jej oddziaływania na reprodukcję i inne. Zakres wymaganych
danych toksykologicznych zależy od wielkości migracji substancji. Na podstawie opinii EFSA Komisja wydaje zezwolenie
wspólnotowe poprzez zamieszczenie substancji w wykazie dozwolonych. Niekiedy dopuszczone substancje wymagają ponownej
oceny, ze względu na nowe właściwości toksykologiczne lub stwierdzoną w żywności obecność nieznanych wcześniej
produktów ich rozkładu. Podano przykłady wybranych substancji, które wymagały ponownej oceny EFSA w świetle aktualnej
wiedzy i działania podjęte przez Komisję Europejską.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czynniki żywieniowe w zapobieganiu chorobie Alzheimera

Sposób żywienia w każdym wieku istotnie wpływa na organizm człowieka, a ludzie starsi, wraz ze swoimi tradycjami
żywieniowymi, a także przebytymi chorobami, wymagają często specyficznej interwencji dietetycznej. Prawidłowy sposób
żywienia jest ważnym elementem stylu życia, który może stać się czynnikiem sprzyjającym tzw. zdrowemu, pomyślnemu
starzeniu się (ang. successful aging) i oddalać w czasie rozwój niezakaźnych, przewlekłych chorób metabolicznych
diagnozowanych w największej liczbie wśród ludzi starszych. Choroby neurozwyrodnieniowe zakwalifikowane zostały
do chorób przewlekłych o nadal kontrowersyjnej etiologii. Przypuszcza się jednak, że niektóre czynniki żywieniowe, jak
odpowiednie spożycie witamin z grupy B, witamin antyoksydacyjnych oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych
może odgrywać istotną rolę w ich zapobieganiu i leczeniu. Dieta obfitująca w warzywa i owoce, pełnoziarniste pieczywo,
mleko i produkty mleczne, zawierająca ryby, a także oleje roślinne oraz orzechy dostarcza wszystkich niezbędnych składników
pokarmowych. Odpowiednie połączenie tych produktów spożywczych w potrawy, szeroko opisywane w literaturze
jako dieta śródziemnomorska, sprzyja długiemu życiu w zdrowiu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Jakosciowy sposob zywienia dzieci i mlodziezy uprawiajacych szermierke. Czesc II. Przerwy miedzy posilkami, charakterystyka dojadania

Celem pracy była ocena czasu trwania najdłuższej przerwy między posiłkami, najadania się do syta i dojadania w dni beztreningowe i treningowe przez dzieci i młodzież z klas sportowych. Badania ankietowe przeprowadzono na 141-osobowej grupie dzieci i młodzieży trenujących szermierkę w klasach sportowych w szkole podstawowej i w gimnazjum. Przy pomocy programu komputerowego SPSS 12.0 PL for Windows analizowano wpływ płci i wieku uczniów na czas trwania najdłuższej przerwy między posiłkami, najadanie się do syta i dojadanie w dni beztreningowe i treningowe przez dzieci i młodzież z klas sportowych. Stwierdzono statystycznie istotny wpływ płci i wieku uczniów na czas trwania najdłuższej przerwy między posiłkami, najadanie się do syta, dojadanie warzyw, wędlin, słodyczy i picie napojów energetycznych między głównymi posiłkami. Potwierdzono powszechność dojadania między głównymi posiłkami i zróżnicowanie w asortymencie spożywanych produktów między dziewczętami i chłopcami polegające na tym, że dziewczęta w wyższym odsetku dojadały owoce i warzywa, a chłopcy pieczywo z dodatkami niezależnie od tego czy były to dni treningowe czy beztreningowe

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena spożycia źródeł tłuszczu wśród studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego

Wstęp. Jednym z ważniejszych elementów diety człowieka jest odpowiednia ilość i jakość spożywanych tłuszczów.
Cel badań. Celem pracy była ocena wielkości spożycia źródeł tłuszczu przez studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Oceny dokonano na podstawie badania częstości spożycia wybranych produktów spożywczych stanowiących główne źródło
tłuszczu w diecie.
Materiał i metoda. Oceny spożycia dokonano na podstawie badania częstotliwości spożycia wybranych produktów spożywczych
stanowiących główne źródło tłuszczu w diecie. W badaniu wykorzystano formularz ankietowy Blocke’a. Udział w badaniu
był dobrowolny, anonimowy i obejmował grupę 87 studentów, w której 72,4% stanowiły kobiety i 27,6% mężczyźni.
Wyniki. Ogólna ocena wykazała, że spożycie tłuszczów przez większość studentów było prawidłowe (kobiety - 74,6%;
mężczyźni – 62,5%). Stwierdzono jednak, że około 15% ankietowanych studentów spożywała za dużo tłuszczu. Nawyki
częstszego spożywania produktów tłustych stwierdzono u ankietowanych studentów. Odwrotne tendencje, polegające na
ograniczaniu spożywania produktów o wyższej zawartości tłuszczu, obserwowano u studentek. Do zaobserwowanych nieprawidłowości
należy zaliczyć zbyt częste spożywanie przez część ankietowanych tłustych wędlin, mielonek czy bekonu,
jaj, a także pączków, ciast i ciastek, jak i niedostateczne spożycie mleka.
Wnioski. Biorąc pod uwagę rolę tłuszczów w organizmie powinny one być dostarczane w odpowiednich ilościach, gdyż
nieprawidłowości w tym zakresie mogą wywierać negatywny wpływ na zdrowie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wykorzystanie diety ubogoenergetycznej o zmodyfikowanym składzie puli kwasów tłuszczowych w terapii zespołu metabolicznego

Wstęp. Otyłość brzuszna jest główną składową zespołu metabolicznego. Nadmierny rozrost trzewnej tkanki tłuszczowej
prowadzi do licznych metabolicznych i hormonalnych zaburzeń. Współwystępowanie nadciśnienia, dyslipidemii i insulinooporności
istotnie zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 i chorób układu krążenia.
Cel badań. Celem niniejszego badania była ocena wpływu ubogoenergetycznej diety (1200-1500 kcal/dobę) o zmodyfikowanym
składzie puli kwasów tłuszczowych w terapii zespołu metabolicznego oraz oszacowanie całkowitego ryzyka
zgonów z przyczyn sercowo – naczyniowych przed i po interwencji dietetycznej.
Materiał i metody. 23 otyłe osoby w wieku 29–65 lat: 14 mężczyzn (44,0±11,9 lat) i 9 kobiet (49,7±11,3 lat) z zespołem
metabolicznym (według kryteriów NCEP ATP III) losowo podzielono na 2 grupy: badaną (II) i kontrolną (I), w których
proporcja PUFA n-3/n-6 wynosiła odpowiednio 1:5 i 1:10. Wartość energetyczna diet była zbliżona. Białka, tłuszcze i węglowodany
dostarczały odpowiednio: 18%, 28% i 53% energii całodobowej racji pokarmowej, zawartość błonnika pokarmowego
w diecie >29 g/dobę, dobowa podaż cholesterolu <200 mg. U badanych monitorowano: standardowe parametry
antropometryczne, wybrane biochemiczne, skład ciała oraz wartość ciśnienia tętniczego.
Wyniki. Po 12 tygodniach odnotowano istotne zmiany w wartościach kontrolowanych parametrów, jednak nie wykazano
istotnych różnic między grupami. Znaczącej redukcji uległa masa ciała pacjentów (8,2±1,6 kg; p<0,001), obwód
talii (13,4±2,4 cm; p<0,001), wartości skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi o odpowiednio: 11,5±2,2 mmHg
i 7,1±09 mmHg (p=0,0003 i p=0,0008). Odnotowano także istotną redukcję całkowitego ryzyka zgonów z przyczyn sercowo
– naczyniowych oszacowanego za pomocą skali Framingham i algorytmu SCORE.
Wnioski. Niskoenergetyczna dieta o zredukowanej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych oraz zwiększonej zawartości
polienowych kwasów tłuszczowych i błonnika pokarmowego stosowana przez 12 tygodni zmniejszyła istotnie
nasilenie zaburzeń metabolicznych u osób otyłych z zespołem metabolicznym, przez co znacząco zmniejszyła ryzyko
chorób układu krążenia.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Prawidłowa dieta w cukrzycy typu II jako forma rehabilitacji chorych

Celem pracy było określenie sposobu odżywiania pacjentów chorych na cukrzycę typu II. Badania przeprowadzono
w ośrodkach zdrowia w województwie małopolskim w 2008 roku. Anonimowe ankiety wypełniło 100 osób (66 kobiet i 34
mężczyzn) w wieku od 40 do 84 lat. Zasady postępowania dietetycznego były uwzględniane w ograniczonym stopniu przez
badanych chorych. Najczęstsze błędy żywieniowe dotyczyły: braku regularności spożywanych posiłków, dojadania między
posiłkami, konsumpcji słodyczy i stosowania niewskazanych technik kulinarnych. W diecie pacjenci uwzględniali również
tłuste wędliny i produkty mięsne jak: pasztety, salami i parówki. Należy wprowadzić edukację pacjentów dotyczącą zasad
żywienia w cukrzycy i w innych chorobach cywilizacyjnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wyniki badan wod studziennych z terenu oddzialywania zakladow chemicznych "Police"

Przebadano wodę z kilkudziesięciu studni przydomowych w miejscowościach, położonych w sąsiedztwie Zakładów Chemicznych „Police" w celu określenia wpływu zanieczyszczeń emitowanych przez te zakłady na wodę podziemną. Stwierdzono związek wprowadzonych zmian technologicznych z jakością wody.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wybrane zachowania zywieniowe w zaleznosci od aktywnosci fizycznej mlodziezy w wieku 14-16 lat w polnocno-wschodniej Polsce na przykladzie powiatu sokolskiego

Celem pracy była ocena wybranych zachowań żywieniowych młodzieży w wieku 14-16 lat o różnej aktywności fizycznej w północno - wschodniej Polsce na przykładzie powiatu sokolskiego. Badaniami objęto młodzież (368 chłopców i 368 dziewcząt) szkół gimnazjalnych z terenu powiatu sokolskiego w wieku 14-16 lat. Respondenci zostali dobrani w sposób losowy. Badania przeprowadzono w miesiącach listopad - grudzień w roku szkolnym 2006/2007 metoda sondażu diagnostycznego za pomocą anonimowego kwestionariusza ankiety. Stwierdzono niski odsetek młodzieży deklarującej prawidłowe zachowania żywieniowe, przy czym zaobserwowano, że wraz ze wzrostem aktywności fizycznej młodzieży wzrasta odsetek deklarujących przestrzeganie zasad racjonalnego żywienia w zakresie omawianych zachowań żywieniowych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Porównanie aktywności fizycznej oraz ulubionych form spędzania czasu wolnego dziewczynek i chłopców w wieku przedszkolnym z województwa mazowieckiego

Celem niniejszej pracy było porównanie aktywności fizycznej dziewczynek i chłopców w wieku przedszkolnym z województwa
mazowieckiego oraz ich ulubionych form spędzania czasu wolnego. Badaniami ankietowymi dotyczącymi aktywności
fizycznej objęto 131 dzieci w wieku od 3 do 7 lat. Rodzice dzieci wypełnili ankietę dotyczącą aktywności fizycznej dzieci
i ich ulubionych form spędzania czasu wolnego, jak również informacji ogólnych o dzieciach i ich rodzinach. Stwierdzono
statystycznie istotny wpływ płci na masę urodzeniową dziecka, uczęszczanie na karate poza przedszkolem oraz na jazdę
na rowerze, grę w piłkę i zabawę z psem jako ulubione formy spędzania czasu wolnego podczas ładnej pogody, a także na
spędzanie czasu wolnego przed komputerem i zabawę lalkami jako ulubione zajęcia podczas deszczowej pogody. Płeć miała
niewielki wpływ na aktywność fizyczną badanych dzieci w wieku przedszkolnym, jednak istotnie zróżnicowała ich ulubione
formy spędzania czasu wolnego. Aktywność fizyczna zarówno badanych dziewczynek, jak i chłopców, była niska, podobnie
jak u ich rówieśników wcześniej badanych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Polichlorowane bifenyle we frakcjach ziaren pszenicy różnych odmian oraz w wybranym pieczywie

Wprowadzenie. Polichlorowane bifenyle (PCBs) to grupa syntetycznych, aromatycznych związków chemicznych rozpowszechnionych
w środowisku w wyniku uprzemysłowienia. Szerokie stosowanie tych związków w przeszłości spowodowało
ich rozprzestrzenienie się we wszystkich elementach środowiska. Lipofilny charakter PCBs powoduje ich kumulację
w organizmach żywych, co w organizmach ludzi może wywoływać szkodliwe działanie.
Cel badań. Celem badań było określenie zawartości PCBs w wybranych odmianach pszenicy i w wybranym pieczywie,
a także ocena zależności pomiędzy wielkością ziaren badanych odmian pszenicy a zawartością polichlorowanych bifenyli.
Porównano także stężenia PCBs w ziarnach zbóż i w badanym pieczywie.
Materiał i metoda. Zawartość PCBs określono w różnych wielkościach ziaren odmian pszenicy: Opatka, Zyta, Elena
i Almari. Badaniem objęto również dwa rodzaje chleba pszennego. PCBs z frakcji tłuszczowej oznaczono po ekstrakcji
chlorowanych węglowodorów n-heksanem po uprzedniej hydrolizie tłuszczu kwasem siarkowym. Oznaczanie wykonywano
metodą chromatografii gazowej przy użyciu chromatografu PU 4600 Unicam z detektorem wychwytu elektronów.
Wyniki. Stwierdzono duże wahania poziomów PCBs między wielkościami ziaren pszenicy. W odmianie Opatka wraz ze
wzrostem wielkości ziarna stwierdzano zwiększenie zawartości wszystkich badanych kongenerów PCBs. Najniższą zawartość
PCBs stwierdzono w ziarnach najmniejszych (0,0090 mg/kg tł.), a najwyższą w ziarnach największych (0,0264 mg/
kg tł.). W odmianie pszenicy Zyta zawartość PCBs była także najniższa w ziarnach najmniejszych, jednak różnice te nie
były istotne statystycznie. W odmianie Elena stwierdzono wzrost zawartości PCBs wraz z wzrostem wielkości ziarniaków. Na
podstawie współczynnika determinacji określono, iż stężenie PCBs w 24% zależy od wielkości ziarniaków. Najwyższe stężenie
PCBs - 0,0366 mg/kg tłuszczu stwierdzono we frakcji największych ziaren zbóż, jednak różnice te nie były istotne statystycznie
między badanymi frakcjami. Podobne tendencje zaobserwowano w odmianie pszenicy Almari. W chlebie pszennym zawartości
PCBs były niższe niż we wszystkich badanych odmianach pszenicy.
Wnioski. Najwyższą zawartość PCBs stwierdzono we frakcji 2,8×25 mm ziarna wszystkich odmian pszenicy. Istniała
tendencja do obniżenia poziomu tych związków wraz ze zmniejszaniem wielkości ziarna. Nie wykazano wpływu klasy
jakościowej odmian na zawartość PCBs. Stwierdzono statystycznie istotne różnice (a = 0,05) w zawartości PCBs między
odmianami pszenicy w obrębie jednej wielkości frakcji. Zawartości PCBs w chlebie pszennym były na poziomie niższym
niż we wszystkich badanych odmianach pszenicy, co mogło wynikać ze stosowania pszenicy z terenów o niskim zanieczyszczeniu
PCBs. Niewiele wyższe stężenia PCBs stwierdzono w pieczywie pszennym razowym, co mogło być spowodowane
ich kumulacją w dodawanych otrębach, które z uwagi na wyższą zawartość tłuszczu, przyczyniają się do wyższych stężeń
PCBs w pieczywie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badanie zawartosci i struktury zwiazkow humusowych w wodzie miocenskiej, torfach leczniczych i weglu brunatnym na podstawie rozniczkowych widm absorpcyjnych

Celem badań było porównanie różniczkowych widm absorpcyjnych związków humusowych występujących w podziemnych wodach mioceńskich z pochodzącymi z torfów leczniczych i węgla brunatnego. Z próbek badanego materiału wyodrębniono przez selektywną ekstrakcję kwasy: huminowe, hymatomelanowe i fulwonowe. Wykonano spektrogramy w zakresie UV- VIS tych związków i dokonano ich różniczkowania IV stopnia uzyskując widma z dobrze rozdzielonymi pikami dla określonych długości fał. Stwierdzono w widmach uzyskanych z wody mioceńskiej i borowin występowanie charakterystycznych pików dla określonych często wspólnych długości fal promieniowania elektromagnetycznego. W widmach uzyskanych z węgla brunatnego brak charakterystycznych pików dla kwasów huminowych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Charakterystyka wod butelkowanych dostepnych w sprzedazy w wojewodztwie slaskim

Celem pracy była charakterystyka wód butelkowanych dostępnych w sprzedaży w woj. śląskim, z uwzględnieniem zawartości najistotniejszych składników mineralnych. W modelu epidemiologicznego badania opisowego ocenie poddano 70 rodzajów dostępnych, krajowych wód butelkowanych (mineralnych, źródlanych, stołowych), sprzedawanych w opakowaniach szklanych i z PET. Na podstawie wartości deklarowanych przez producentów; w poszczególnych kategoriach wód analizowano całkowitą zawartość składników mineralnych oraz stężenie najistotniejszych kationów (sodowy, magnezowy, wapniowy, potasowy) i anionów (wodorowęglanowy, siarczanowy, chlorkowy, fluorkowy). Badaną grupę stanowiło 35 rodzajów wód mineralnych i 35 źródlanych. Wody stołowe były niedostępne w sprzedaży. Całkowita ilość składników mineralnych w wodach mineralnych wynosiła 1310,0 ± 814,8 mg/dm3, kationów 295,4 ± 181,2 mg/dm3 a anionów 968,1 ± 638,5 mg/dm3. Stężenia poszczególnych kationów wynosiły odpowiednio: Ca 178,7 ± 107,3 mg/dm3, Mg 54,3 ± 52,7 mg/dm3, Na 53,5 ± 67,4 mg/dm3 oraz K 8,9 ±9,4 mg/dm3. Stężenia badanych anionów wynosiły kolejno: HCO3 930,5 ±647,2 mg/dm3, SO4 25,9 ± 21,6 mg/dm3, Cl 11,5 ± 11,2 mg/dm3 oraz F 0,2 ± 0,27 mg/dm3. W odniesieniu do wód źródlanych, całkowita ilość składników mineralnych wynosiła 365,9 ± 150,8 mg/dm3, kationów 87,9 ± 37,6 mg/dm3, natomiast anionów 255,1 ± 111,9 mg/dm3. Stężenia poszczególnych kationów wynosiły odpowiednio: Ca 55,4 ± 19,7 mg/dm3, Mg 10,6 ±6,9 mg/dm3, Na 20,6 ± 30,3 mg/dm3 oraz K 1,3 ±1,7 mg/dm3. Stężenia ocenianych anionów wynosiły: HCO3 223,2 ± 105,8 mg/dm3, SO4 18,9 ±
19,1 mg/dm3, Cl 12,9 ± 16,5 mg/dm3 oraz F 0,11 ±0,12 mg/dm3. Ilość dostępnych w sprzedaży butelkowanych wód mineralnych i źródlanych jest zbliżona. Wody mineralne zawierają średnio prawie czterokrotnie więcej składników mineralnych niż wody źródlane. Dostępne w sprzedaży wody mineralne charakteryzują się większym zróżnicowaniem zawartych w nich składników mineralnych niż wody źródlane. Zarówno wśród wód mineralnych jak i źródlanych, największa zmienność w grupie kationów dotyczy zawartości jonów sodu i potasu, a wśród anionów zawartości chlorków i fluorków.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu