rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Karpackie epizody Wielkiej Wojny – badania, ochrona i rewitalizacja zespołu pobojowisk z okresu Pierwszej Wojny Światowej w rejonie Kamienia nad Jaśliskami i Jasiela

Panujące w naszym kraju ciche przyzwolenie na prowadzenie poszukiwań przez ludzi kierowanych jedynie chęcią pozyskania nowych znalezisk lub co gorsza, chęcią zysku, określanych mianem detektorystów lub poszukiwaczy skarbów, powoduje postępujące niszczenie dziedzictwa kulturowego. Taki stan rzeczy prowadzi także do degradacji stanowisk związanych z działaniami wojennymi z lat 1914–1918 i do utraty wielu informacji, jakie można pozyskać w trakcie badań terenowych, będących cennym uzupełnieniem wiedzy historycznej, a w wielu wypadkach jej znacznym rozszerzeniem. W związku z postępującą dewastacją zespołu pobojowisk zlokalizowanych w okolicach góry Kamień nad Jaśliskami oraz Jasiela (pow. krośnieński/sanocki) oraz niezadowalającym stanem badań na temat walk toczonych na obszarze zlokalizowanym na wschód od przełączy Beskid nad Czeremchą, po grzbiet Kiczery, zainicjowano rozległy projekt badawczy obejmujący ten teren. Jego głównym celem jest wypracowanie schematu interdyscyplinarnych i kompleksowych badań naukowych wraz z metodami ich upowszechniania wśród ludności lokalnej. Finalnym efektem projektu może się stać kompleksowy i oparty na wynikach analiz naukowych plan rewitalizacji tego terenu i nadania mu charakteru pomnika historii.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Tereny zieleni gospodarstw agroturystycznych szansą na zachowanie tradycyjnych ogrodów wiejskich

Gospodarstwa agroturystyczne, często postrzegane jako wizytówka wsi, proponując atrakcje turystyczne powinny stanowić ostoję tradycyjnych założeń kompozycyjnych. Z tego powodu niezbędne jest ponowne przemyślenie problematyki aranżowania ogrodów, w których prowadzona jest działalność agroturystyczna. Jest to tym bardziej istotne, gdyż aktualnie obserwuje się zanik tradycyjnego charakteru ogrodów wiejskich, a gospodarstwa agroturystyczne mogą być szansą na ich zachowanie.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Walidacja metody oznaczenia roli średniowiecznych fortyfikacji w aspekcie ochrony i kształtowania krajobrazu

Zagadnienie ochrony i kształtowania krajobrazu wymaga z jednej strony wnikliwej analizy stanu istniejącego, traktowanego jako wypadkową dotychczasowych działań lub zaniechań, a z drugiej strony oceny możliwości wpływu na jego utrzymanie, poprawę i zmianę. W tym złożonym procesie szczególną rolę odgrywają obiekty historyczne, których istnienie stanowiło asumpt do powstania osad i miast, a tym samym wiązało się z wymiernym, stopniowym kształtowaniem bliższego i dalszego otoczenia. W artykule podjęto próbę określenia możliwości ochrony i kształtowania krajobrazu w oparciu o średniowieczne fortyfikacje miast Dolnego Śląska. W tym celu opracowano schemat metodologiczny badań, który bazuje na interdyscyplinarnej analizie stanu zachowania obiektów obronnych i oceny ich wpływu na krajobraz. Opracowana Karta Obiektu odnosi się do szczegółowej inwentaryzacji średniowiecznych fortyfikacji miejskich, w tym przestrzeni wydzielonej przez te założenia.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wieże i sygnaturki kościelne jako dominanty i akcenty krajobrazowe. Zagadnienia ich ochrony, pielęgnacji i remontów

Charakterystycznymi dla miast i wsi (także zamków warownych i pałaców) osadzonych w krajobrazach, były różne dominanty wertykalne w postaci wież, wież kościelnych, dzwonnic itp. Na podstawie ich charakterystycznych kształtów przypisywano poszczególnym budowlom ich rodowody stylowe np.: romański, gotycki, renesansowy, barokowy itd. Zakończenia wież i sygnaturek stanowiły, i do dzisiaj stanowią, wyróżniki krajobrazowe, swego rodzaju „logo” danego regionu kulturowego. To właśnie na podstawie ich kształtów wyrabiamy sobie w percepcyjnym kojarzeniu wyobrażenie o danym miejscu. W zamierzeniach swych twórców wspomniane dominanty (wyróżniki) miały posiadać formy najczęściej niepowtarzalne, dlatego zazwyczaj były i są nadal dobrze rozpoznawalne w krajobrazach wsi i miast. W trakcie swoich prac naukowych i projektowo-architektonicznych autorzy mieli okazję współpracować przy odtwarzaniu oraz wznoszeniu nowych wież kościelnych i sygnaturek – począwszy od ekspertyz budowlanych, inwentaryzacji, projektów konserwatorskich aż po prace naprawcze i budowlane. Tymi zagadnieniami pragniemy się więc w tym artykule podzielić.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Edukacja krajobrazowa dla ruralistyki

Artykuł zwraca uwagę na negatywne, społeczno-kulturowe konsekwencje utraty pospolitych i nieobjętych ochroną, wiejskich krajobrazów. Stawia tezę, że za regres wiejskiej specyfiki krajobrazu odpowiada także dysfunkcyjna wiedza zbiorowa. Celem badań było zatem wskazanie sposobów i środków, które pomogą pozbyć się ograniczeń społecznej świadomości krajobrazowej. Przeanalizowano treści edukacji akademickiej w dziedzinie projektowania ruralistycznego. Wskazano cechy procesu kształcenia, które sprzyjają degradacji wiejskiego krajobrazu. W rezultacie zaproponowano krajobrazowy sposób podejścia w ruralistyce oraz metody jego realizacji w procesie edukacji. Mają one sprzyjać poprawie jakości wiejskiego krajobrazu.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ginący krajobraz miejski. Przemiany struktury i funkcji zieleni miejskiej w XX i XXI wieku

Celem artykułu było przedstawienie przemian krajobrazu miasta poprzez pryzmat struktury, wizerunku i funkcji zieleni osiedli mieszkaniowych i rejonów zamieszkiwałych oraz deklarowanych przez mieszkańców potrzeb w stosunku do zieleni. W artykule przedstawiono studium 6 przypadków terenów zieleni nieurządzonej i nieużytków miejskich w Warszawie. Na potrzeby ukazania dynamiki przemian tych przestrzeni przeprowadzono analizę użytkowania terenu i preferencji mieszkańców (na podstawie obserwacji, swobodnych wywiadów i inwentaryzacji oznak terytorialności). Wyniki wskazują na wzrost znaczenia terenów zieleni nieurządzonej przy jednoczesnym zmniejszaniu się ich powierzchni. Tereny nieużytków miejskich i zieleń nieurządzona tworzą potencjał dla budowania przestrzeni społecznych. Powstają tam nieformalne parki i ogrody. Niestety z powodu presji inwestycyjnej często są likwidowane na rzecz nowej zabudowy. Prowadzi to do homogenizacji struktury przestrzeni zamieszkiwanej, co skutkuje spadkiem jakości zamieszkiwania.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Stanisław Niemczyk (od)twórca architektury

W niniejszym artykule poruszono aspekt twórczego projektowania architektonicznego. Jest ono uzależnione od znajomości rzemiosła, materiału, ale również zrozumienia potrzeb funkcjonalnych i społecznych przyszłych użytkowników. Rozważania te zostały przeprowadzone na przykładzie realizacji Stanisława Niemczyka.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Mała architektura z regionalnym akcentem we współczesnych rozwiązaniach zagospodarowania terenu na przykładzie wsi Glinka w woj. Śląskim

Pod wpływem przemian technicznych, społecznych i ekonomicznych współczesna wieś zmienia swój dotychczasowy charakter, powoli odchodząc od tradycyjnej formy. Zmiany te dotyczą m.in. sposobu zagospodarowania terenu, w którym coraz częściej zauważalne jest zanikanie odrębności kulturowej. O ile kształtowanie zabudowy wiejskiej jest często kontrolowane przez przepisy prawa miejscowego, o tyle kształtowanie terenów zieleni w tym obszarów integracji społecznej tworzone jest zwykle jedynie w oparciu o indywidualne gusta. Dlatego bardzo istotne jest uświadamianie zarówno społeczności lokalnej jak również decydentom na poziomie lokalnym i ponadlokalnym, jak ważne w harmonijnym kształtowaniu obszarów wiejskich jest ich kompleksowe traktowanie. Głównym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na potrzebę kształtowania krajobrazu obszarów wiejskich zgodnie z tradycją i miejscową kulturą. Zjawisko to jest zarówno istotne w kształtowaniu strefy prywatnej, jak również publicznej, gdyż obie te przestrzenie w podobny sposób wpływają na zachowanie ładu przestrzennego i mają wpływ na podtrzymanie ciągłości tradycji regionalnych.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ned Kahn. Pomiędzy architekturą, sztuką a naturą

W artykule nakreślono działalność Neda Kahna, jednego z najbardziej uznanych twórców environmental art1. Jego projekty nie ograniczają się tylko do realizacji charakterystycznych dla tego nurtu: przemyślnych instalacji umieszczonych w krajobrazie, muzealnych, interaktywnych rzeźb, aranżacji przestrzeni miejskiej. Światową sławę zdobył jako projektant elewacji prestiżowych budynków, gdzie wykorzystując proste konstrukcje z ruchomych płyt, osiąga niezwykle oryginalne efekty plastyczne. Tym samym na trwałe wpisał się w rozwój interaktywnych fasad budynków, a jego działalność zyskała nie tylko artystyczny, ale i utylitarny wymiar. W artykule zasygnalizowano współczesne tendencje, które określają relacje pomiędzy architekturą a naturą oraz sztuką a naturą, by nadać właściwy kontekst dla jego twórczości. Ned Kahn w swych dziełach wykorzystuje elementy natury: wodę, wiatr, światło, ogień. One stanowią kryterium podziału projektów przy ich opisie.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Krajobraz symetryzujący w przestrzeni malarskiej – inspiracje i założenia procesu twórczego

Starożytni symetrią nazywali harmonijny układ, określali nią proporcje i kanony piękna. Symetria była najbardziej podstawowym pojęciem ich estetyki ponieważ chodziło w niej właśnie o piękno. Symetria odgrywa zasadniczą rolę w sztuce porządkując płaszczyznę malarską i nadając jej określony rytm. Odzwierciedla także intelektualne znaczenia i symbole, przenikające się w twórczym działaniu artysty.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Stracona szansa wzorcowych mieszkaniowych osiedli robotniczych dawnych zakładów przemysłu cukrowniczego – na wybranych przykładach miasteczek i wsi w Polsce

W 1990 roku w Polsce istniało 78 czynnych cukrowni. Na skutek wydarzeń historycznych, przekształceń politycznych, gospodarczych oraz czynników ekonomicznych na przestrzeni kolejnych lat dokonały się istotne zmiany w strukturze polskiego przemysłu cukrowniczego. Następstwem tych transformacji jest liczba 18 funkcjonujących cukrowni w roku 2015. Likwidacja wiodących zakładów produkcyjnych każdorazowo miała znaczący wpływ na kształt przestrzenny oraz sytuację gospodarczo-społeczną miejscowości oraz całego regionu. Szczególnym przypadkiem, wśród byłych ośrodków z zakładami produkcji rolno-spożywczej, są małe miasteczka oraz wsie. W większości, to właśnie cukrowniom zawdzięczały swój dynamiczny rozwój przestrzenny w XIX i XX w. Poddane analizie: Kazimierza Wielka, Żychlin, Dobrzelin oraz Pustków Żurawski stanowią ośrodki o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 10 tys. Działalność cukrownicza w skali oddziaływania regionalnego i ponadregionalnego przyczyniła się do określenia ich jasnego profilu – miasteczek i wsi przemysłowych. Zakłady produkujące cukier przez lata pełniły znaczącą rolę w tworzeniu i definiowaniu ich krajobrazu. Autorka pragnie zwrócić szczególną uwagę na fenomen architektury budowanej wokół cukrowni w postaci mieszkaniowych osiedli robotniczych. Na przykładzie czterech wybranych osiedli robotniczych podjęta zostanie próba zbadania oraz ocena ich układów urbanistycznych, wartości estetycznych i kompozycyjnych w krajobrazie miejscowości. Osiedla te stanowią wielokrotnie wybitne dzieła światowej sławy architektów. Za przykład posłuży osiedle przy Cukrowni Łubna w Kazimierzy Wielkiej, którego układ urbanistyczny przypisywany jest krakowskiemu architektowi Tadeuszowi Stryjeńskiemu. Tereny cukrowni lokalizowane w ścisłych centrach, do dziś stanowią główną dominantę krajobrazu miasteczek, będąc ich głównym punktem wizerunkowym. Analiza obecnego kształtu przestrzennego osiedli oraz ich znaczenia, również w skali całego miasta i wsi pozwoli na identyfikację i ocenę problemów, na jakie narażone jest dziedzictwo.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rytm i symetria w sztuce Kerali

Dalekie, archaiczne cywilizacje mają swoją symboliczną moc. W hinduskiej sztuce stanu Kerala zachwyca bogactwo drewnianej, tradycyjnej architektury powstałej na tle niezwykłego nadmorskiego krajobrazu. Tam przez wieki rozwinęło się wielokulturowe społeczeństwo Indian, tworząc mozaikę kulturową o  nigdzie niespotykanym bogactwie. Poniższa próba syntezy naturalnych i kulturowych zasobów architektonicznych i krajobrazowych oparta została na dwu pojęciach: rytmu i symetrii. Rytm w sztuce Kerali łączy tak pozornie dalekie: taniec i zdobnictwo, codzienną pracę i następstwo świąt, zdobienie ciała i podziały ogrodzenia. Z kolei symetria osi kompozycyjnych dominuje w architekturze budynków, sprowadza się do równowagi planu i sylwet. Ponad tym rytm boskich i ludzkich postaci. Tak więc studiując poniższe rozważania, na chwilę zapamiętajmy się w porządku, który od tysiąca lat cechuje Indie.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wirtualny ogród – o komputerowym modelowaniu i wizualizacji drzew

Postępująca w ostatnich latach cyfryzacja wymusza na projektantach implementację narzędzi cyfrowych. Stopniowo pojawiają się systemy, które umożliwiają parametryczne generowanie modeli, czy to architektonicznych, jak BIM (ang. Building Information Model), czy dotyczących krajobrazu – LIM (ang. Landscape Information Model). Problematyka komputerowego modelowania krajobrazu jest bardzo rozległa. Obejmuje całe spektrum zagadnień dotyczących form terenu oraz jego pokrycia, w tym obiektów o charakterze kulturowym i przyrodniczym. W opracowaniu omówiono zagadnienia dotyczące tworzenia trójwymiarowych modeli drzew, w tym szczególnie struktur bazujących na L-systemach. Dzięki wykorzystaniu liczb losowych, a z drugiej strony – bardzo precyzyjnemu opisowi gramatyki przestrzennej, pozwalają one na generowanie niepowtarzalnych okazów drzew, które jednocześnie zachowują cechy charakterystyczne dla określonego gatunku. Porównano i oceniono dwa programy służące tworzeniu modeli drzew.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Widoki zapożyczone w zabytkowych ogrodach rezydencjonalnych – Problematyka ochrony

Widoki zapożyczone są ważnym elementem kompozycji ogrodowej, często niedocenianym. W wielu przypadkach mogą być traktowane jako jeden z głównych czynników tworzących genius loci zespołów architektoniczno-ogrodowych. W związku z tym istotne jest wypracowanie odpowiednich metod badawczych, pozwalających na analizę widoków i ich zmian w funkcji czasu oraz waloryzacji poszczególnych powiązań widokowych. W części analitycznej szczególnie pomocne są cyfrowe modele terenu. Umożliwiają one badanie zarówno ekspozycji obecnej - rzeczywistej jak i historycznej. Niezwykle trudna okazuje się waloryzacja widokówzapożyczonych iwyznaczenie odpowiednich stref ochronnych.Wytypowanie obiektywnych kryteriów oceny wydaje się wręcz niemożliwe. Programy komputerowe są przydatne jedynie w analizowaniu mierzalnych elementów obrazów. Jednak części cech nie da się ująć w takisparametryzowany sposób. Ochrona powiązań widokowych może być bardzo dobrym sposobem na zachowanie najbardziej wartościowych elementów krajobrazu.Według polskiego prawa jedynym sposobem na ich kompleksową ochronę jest wprowadzanie odpowiednich zapisów w miejscowych planach zagospodarowania.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Las: landscape analysis and surveys. Propozycja meta-projektu badawczo-dydaktycznego

Multi-dyscyplinarne badania krajobrazowe dają niepowtarzalną okazję do śledzenia zmian środowiskowych oraz kulturowych i przybliżają nas do zrozumienia drogi jaką przebył człowiek na przestrzeni tysięcy lat swojego funkcjonowania na powierzchni Ziemi. W krajobrazie zawsze bowiem widoczna jest jego kulturowa „wielowarstwowość”, która czyni z niego rodzaj palimpsestu. Ponieważ analizy obejmujące w swej istocie szereg aspektów krajobrazu i perspektyw badawczych stają się coraz bardziej popularne, proponujemy zainicjowanie interdyscyplinarnego projektu skupiającego fachowców i wiedzę różnych dyscyplin naukowych, pozwalającego na zintegrowanie ich wysiłków i dzielenie się informacjami na temat roli krajobrazu w życiu człowieka oraz metod jego badań i ochrony.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Krajobraz miast historycznych. Znaczenie i ochrona

Miasto historyczne musi być rozumiane nie tylko jako przestrzeń i struktura urbanistyczna, lecz również jako niezwykły obszar nawarstwień kulturowych, historycznych i społecznych interakcji. W krajobrazie długowiecznego miasta zawsze bowiem widoczna jest jego kulturowa „wielowarstwowość”, która czyni z niego rodzaj palimpsestu. Ten ponadczasowy przekaz zawarty w tkance miasta, to coś znacznie więcej niż budynki czy infrastruktura. To żywa tkanka, przesiąknięta pamięcią i energią minionych, a także obecnych pokoleń. Pamięć miejskiej zbiorowości, a za nią jej tożsamość, ma wielowymiarowy i wielopoziomowy charakter. Pamięć i przestrzeń miasta jest także kontekstualna – zależna od kultury i tradycji miejsca, w którym się znajduje. Nie ma więc jednolitej odpowiedzi na pytanie, czym jest przestrzeń miasta historycznego i jakie zawierać powinna elementy. Odpowiedź ta bowiem, jest zależna od kulturowej matrycy danej społeczności. Takie też powinny być podejmowane przez specjalistów i uczestników danej społeczności działania badawcze i ochronne. Warto także poszukać odpowiedzi na pytanie o znaczenie zmian i rozwoju cywilizacyjnego w kontekście zagrożeń dla krajobrazu miasta historycznego, i zastanowić się czy naprawdę istnieje konflikt pomiędzy tym rozwojem a miejskim dziedzictwem kulturowym.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Współczesne potrzeby i możliwości rewitalizacji terenów zdegradowanych na obszarze Górnego Śląska

Górny Śląsk jest regionem w Europie na pograniczu kultur i religii, który w ciągu tysiącletniej historii wchodził w skład kilku państw. Współczesne jego oblicze jest niezwykle zróżnicowane i specyficzne. Praca ukazuje zmiany w przynależności państwowej regionu, ogólnie wskazuje jak przebiegały przemiany jego krajobrazu oraz przedstawia postulowane na najbliższe lata kierunki zmian, mające za zadanie poprawę szeroko pojętego wizerunku Górnego Śląska. Terenem badań jest polska część Górnego Śląska, znajdująca się w obrębie dwóch województw: śląskiego i opolskiego. Zastosowane metody to przegląd uwarunkowań historycznych i przyrodniczych terenu. Finalnie wskazane zostaną dwie metody działań rewitalizacyjnych, które powinny wzajemnie się uzupełniać. Mogą one zostać z powodzeniem wdrażane na terenie obszaru badań.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Park dworski w Zalesiu, obecnie w Rzeszowie – historia i stan współczesny

Celem artykułu jest przedstawienie wiarygodnego opisu założenia dworskoparkowego w Zalesiu. W skład tego założenia wchodził m.in. ogród pierwszy przy dworze z XVIII wieku oraz ogród drugi założony pod koniec XIX wieku, zlokalizowany na północ od dworu. Zasób wiadomości o kompozycji ogrodowo-przestrzennej z lat 30. XX w. oparto na korespondencjach: Romana Gumińskiego (ostatniego właściciela Zalesia) z autorką i prof. Stefana Gumińskiego (brata Romana) z dr Izabelą Miczyńską (byłym pracownikiem naukowo-dydaktycznym Akademii Rolniczej w Krakowie) oraz na szkicu parku autorstwa Stefana Gumińskiego. Pozyskane informacje stanowią źródło badawcze umożliwiające odtworzenie pierwotnego wizerunku parku zlokalizowanego na Zalesiu, w jednej z dzielnic Rzeszowa. Mogą one też być przydatne przy rewaloryzacji parku.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Krajobrazy kulturowe Karelii

Krajobraz kulturowy Karelii jest nie tylko ważnym polem badawczym, ale także podstawowym elementem turystyki i przedmiotem ochrony środowiska naturalnego. Szansę wydobycia się z ekonomicznej zapaści władze Karelii widzą dziś w intensyfikacji ruchu turystycznego: nie tylko z Rosji, ale i z zagranicy – głównie z Finlandii. Niewątpliwą atrakcją jest tu nieskażona wpływem cywilizacji przyroda oraz zabytki architektury. Najcenniejszym i najpiękniejszym zabytkiem jest z pewnością zespół drewnianych cerkwi, kaplic i domów mieszkalnych na wyspie Kiży (na jeziorze Onega). Wyspa Kiży to ważny element krajobrazu, kultury i historii Karelii. Zespół cerkiewny Kiży został w 1990 roku wyróżniony wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO – m.in. za architekturę harmonijnie wpisaną w otaczający krajobraz.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zespoły dworsko-parkowe po 1945 roku. Wpływ zmian społeczno-gospodarczych na kompozycję parku na Zalesiu

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie jak gospodarowanie parkami dworskimi w okresie PRL wpłynęło na ich obecny wygląd. Autorki na początku prac określiły tezę badawczą: ideologiczne podstawy PRL i zmiany społeczno-gospodarcze przyczyniły się do zatarcia pozostałych po drugiej wojnie reliktów swobodnej kompozycji parku na Zalesiu. Celem opracowania była analiza historii parku, ze szczególnym uwzględnieniem jego powojennych losów, na tle innych obiektów, co pozwoliło sformułować wnioski dotyczące badanego problemu. Założenia dworsko-parkowe w skutek wieloletnich zaniedbań nieodwracalnie znikają z przestrzeni społeczno-kulturowej. Powoli stają się zwykłymi przestrzeniami sportoworekreacyjnymi bez historii i tożsamości.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Znaczenie terenów zieleni w świadomości mieszkańców Tarnowa

W 2014 r. wykonano badania mające na celu określenie stanu wiedzy o terenach zielonych Tarnowa i świadomości w podejmowaniu decyzji dotyczącej zarządzaniem tymi obszarami. Kwestionariusz ankiety wypełniło 230 osób. Z przeprowadzonych badań wynika, że tereny zieleni są bardzo ważnym elementem miasta, dostrzeganym przez jego użytkowników, a wraz z wiekiem respondentów znaczenie zieleni jeszcze istotnie wzrasta. Społeczeństwo dostrzega głównie funkcję użytkową i estetyczną terenów zieleni. Mieszkańcy Tarnowa nie uczestniczą aktywnie w pracach na rzecz zielonych przestrzeni miasta. Akcje promujące zieleń w mieście są rzadko organizowane, a dodatkowo ich upowszechnianie nie jest w dostateczny sposób nagłaśniane. Decyzja o przekształceniach terenów zieleni pod nowe inwestycje nie spotkała się z poparciem ludności, głównie kobiet. Osoby z niższym wykształceniem chętniej godzą się na taką przemianę terenów zieleni.

Czasopismo: Topiarius. Studia krajobrazowe
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku