rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Żeby było normalnie. W jaki sposób początek opowieści o trzydziestoleciu literatury najnowszej wyznacza jej koniec

W artykule przedstawiono kategorię i pojęcie normalności jako centralne dla dyskursów krytycznoliterackich lat dziewięćdziesiątych XX wieku i początku XXI wieku. Udokumentowano funkcje i sensy tego pojęcia, a równocześnie przedstawiono je w szerszej perspektywie społeczno-politycznej, w kontekście rozważań nad tą kategorią jako kluczową dla transformacji całego obszaru Europy Środkowo-Wschodniej (Alexander Kiossev, Magda Szcześniak, Iwan Krastew–Stephen Holmes). Centralnym problemem rozważanym w artykule jest specyfika samego pojęcia – niemającego konkretnej treści, nazywającego raczej samo pragnienie czy oczekiwania niż to, co upragnione lub oczekiwane. Tak rozumiana kategoria normalności sprzyja wygaszaniu dyskusji, pozoruje porozumienie. W artykule prześledzono konsekwencje popularności tej kategorii dla narracji o literaturze najnowszej. Pokazano, że w historii polskiej krytyki po 1989 roku normalność przybrała początkowo funkcję ogólnego określenia na stan pożądanej rzeczywistości literackiej / życia literackiego (zorientowany głównie na różnorodność, wielość, horyzontalność), natomiast około roku 2000 zmienił się zakres znaczeniowy kategorii i zaczęła ona obejmować stan faktyczny (marginalizację znaczenia literatury, brak platformy dla krytyki, komodyfikację książki).

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Zważyć stratę. Z Tomaszem Bąkiem rozmawia Zuzanna Sala

Z Tomaszem Bąkiem, autorem książek poetyckich, Zuzanna Sala rozmawia między innymi o jego najnowszych książkach, sposobach myślenia o przyszłości, czasie popandemicznym i kryzysie klimatycznym.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
„Językami mówić będę”. Détournement i sequelizacja albo język(i) poetycki(e) Tomasza Bąka

W krytycznych syntezach dotyczących rodzimej poezji najnowszej Tomasz Bąk jest wymieniany wśród najważniejszych autorów debiutujących w ostatniej dekadzie. Badacze wpisują projekt tego twórcy we wciąż aktualizowaną dyskusję nad formami poetyckiego zaangażowania, natomiast często pomijają aspekt pracy autora Bailoutu w językach, która w jego wierszach organizowana jest na przynajmniej dwóch płaszczyznach. W niniejszym artykule podjęto próbę prześledzenia mechanizmów „mówienia językami” w kolejnych książkach Bąka. Pierwszy poziom pracy poety w językach wynika z zastosowania debordiańskiego détournement, dzięki któremu autor „przechwytuje” obce rejestry, języki mediów, dyskursów społecznych, neoliberalnej ekonomii. Drugi poziom dotyczy sequeliczności, objawiającej się czerpaniem z tradycji, blagowaniem formuł, powtarzaniem fraz innych poetów, a wreszcie własnych idiomów. Ta echolaliczność dykcji łączy się w konstrukcie podmiotu określanego „kolektywem schizofrenicznym”, co stanowi poświadczenie niezwykle konsekwentnej synchroniczności całego projektu Bąka.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Tomasz Bąk. Jego nagrody

Rok 2021, w którym przypada dziesięciolecie pracy twórczej Tomasza Bąka, zachęca do oglądania dorobku poety z wielu perspektyw. Autorka artykułu w swoich rozważaniach skupiła się na analizie i interpretacji twórczości Tomasza Bąka przez pryzmat otrzymanych przez poetę nagród poetyckich; instytucję nagrody potraktowała jako punkt węzłowy, który jednocześnie pozwala na czytanie tekstu z bliska, ale też z oddalenia. Przyjęta rama umożliwia usytuowanie poezji Bąka w szerszym kontekście poetyckiego pola, odsłania, choćby częściowo, mechanizmy jego działania. Nagrody literackie nie są bowiem punktowym wydarzeniem w rocznym porządku życia literackiego, ale funkcjonują na prawach instytucji zarządzającej przepływem prestiżu autora, działalnością wydawnictw, gustami czytelników (w tym krytyków i jurorów), a nawet kształtem wspólnoty (dzięki temu, że wpływają na tworzenie kanonu literackiego). Poezja Bąka jest w tym ujęciu niemal modelowym przykładem: zaistniała, rozwija się i ewoluuje dzięki nagrodom – dzięki nim jest również petryfikowana.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Odblokować alternatywną przyszłość. Performatywna poezja Tomasza Bąka

W artykule twórczość poetycka Tomasza Bąka analizowana jest pod kątem odzyskania wyobraźni na temat przyszłości. Poeta krytykuje system kapitalizmu postfordowskiego i jednocześnie eksploruje pole myślenia utopijnego. Autor tekstu przedstawia sposób, w jaki poezja może być odpowiedzią na kryzys wyobraźni spowodowany paraliżem realizmu kapitalistycznego Marka Fishera. Poemat Bailout Tomasza Bąka jest jasną deklaracją pozytywnej przyszłości, która będzie realną alternatywą dla procesu kasowania przyszłości, czyli bardzo ważnego paradygmatu semiokapitalizmu i kapitalizmu postfordowskiego.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Gdzie się kończy otwarty świat? O granicach grywalnej rzeczywistości

Artykuł Gdzie się kończy otwarty świat? O granicach grywalnej rzeczywistości poświęcony jest analizie problemu światotwórczego związanego ze strategiami delimitowania obszaru otwartego świata oraz rolą granicy w zawężaniu zarówno pola eksploracji, jak i doświadczenia rozgrywki. Skorzystawszy z narzędzi dostarczanych przez kognitywną i transmedialną narratologię, jak również z badań empirycznych w obszarze wykorzystania map ciepła w badaniu eksplorowania świata gier wideo, autor stara się rozważyć, czy wykorzystanie fokalizacji oraz wiedzy o narracyjnym polu widzenia może przysłużyć się pogłębieniu doświadczeń imersywnych w eksploracji i zwiększeniu swobody dokonywania wyborów – aspektów kluczowych dla pełnej satysfakcji odbiorczej z prawdziwie otwartego świata. Tezy artykułu zilustrowane są analizami światocentrycznymi wybranych gier wideo (Cyberpunk 2077, Skyrim, Total War: Warhammer II, Divinity II: Ego Draconis i innych). Celem analiz jest uwydatnienie najważniejszych komponentów otwartego świata gry i, co najistotniejsze, rozstrzygnięcie tego, do czego w gruncie rzeczy odnosić się może owo otwarcie.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Intra et extra muros - figura murów i (ze)wnętrza w twórczości Witolda Wirpszy

W artykule podjęto analizę sposobu funkcjonowania murów w dojrzałej twórczości Witolda Wirpszy. Choć wykorzystywał on ten motyw już we wczesnych tekstach, czego przykładem może być wiersz List o sumieniu z 1953 roku, to rozwinął go w pełni w utworach z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych powstałych pod wpływem doświadczeń z czasu spędzonego w Berlinie Zachodnim. Fragmenty poematów Faeton i Traktat skłamany czy Wykorzenienie są przyczynkiem do istotnej refleksji nad obrazem miasta w kulturze i funkcjonowaniem granicy. Problem dzielenia przestrzeni najpełniej zostaje jednak wyrażony w utworze Mury z 1978 roku, w którym najbardziej znane bariery w historii (Wielki Mur Chiński, mur berliński, mury getta, Ściana Płaczu) stanowią punkt wyjścia rozważań nad antropologicznymi przyczynami potrzeby tworzenia granic, funkcjonowaniem pamięci w nawiedzanym przez widma przeszłości mieście, czy wreszcie nad relacją wnętrze – zewnętrze. Za pomocą kształtowania obrazu ruchomych murów Wirpsza ukazuje paradoksalność tych pojęć, uwidacznia, że ta twarda opozycja jest nie do utrzymania, podkreśla jednak, że nie możemy się od niej uwolnić.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Zamiast powieści – mock‑reportaże Z Martą Syrwid rozmawia Anna Kałuża

Rozmowa z polską pisarką współczesną Martą Syrwid.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Resocjalizacja poprzez edukację

Podstawowym zagadnieniem w resocjalizacji jest jej skuteczność. Czy możliwa jest likwidacja przepaści, jaka dzieli osadzonego w areszcie człowieka od człowieka cieszącego się wolnością? Czy jeden i drugi są do siebie podobni, czy aż na tyle różni, że resocjalizacja jest niemożliwa? Pytań jest bardzo wiele, podobnie i odpowiedzi. Większość z nich skłania się ku temu, iż resocjalizacja nie jest możliwa. Autor artykułu sugeruje, iż pozytywna odpowiedź będzie możliwa tylko wtedy, kiedy sięgniemy do koncepcji człowieka i odkryjemy prawdę, iż osadzony i wolny to taki sam człowiek. Podstawowe więc zadanie to odkryć w sobie prawdę o wykluczonych i pomóc odkryć tę samą prawdę im o sobie samych. Do tego odkrycia prowadzi poznanie, a więc edukacja.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rozbudzić pożądanie. Z Anandą Devi rozmawiają Alina Mitek-Dziemba i Katarzyna Szopa

Rozmowę przeprowadziły po angielsku i przełożyły na polski Alina Mitek-Dziemba i Katarzyna Szopa.

Czasopismo: Śląskie Studia Polonistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Rola poradnictwa w pomnażaniu kapitału ludzkiego i społecznego

Konsekwencją dynamicznie dokonujących się przemian jest zwiększający się obszar niepewności i ryzyk społecznych. Nieumiejętność radzenia sobie z permanentnie występującą niepewnością z jednej strony prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji, jak poczucie wyalienowania, bezsensu czy bezradności, z drugiej zaś – zwiększa zapotrzebowanie na rozwój kompetencji pozwalających na planowanie własnej drogi zawodowej czy też radzenia sobie z nowymi wyzwaniami. Zapotrzebowanie na poradnictwo występuje nie tylko u jednostek chcących szybko i efektywnie rozwijać własną karierę, ale także u jednostek, które wypadają z głównego nurtu życia społecznego, i nie są w stanie funkcjonować w realiach współczesnych rynków pracy ani wypełniać ról rodzinnych i zawodowych. W artykule przedstawiono analizę roli poradnictwa, wynikającego z implementacji współczesnych paradygmatów polityki społecznej (antycypacyjnego, inwestycyjnego, aktywizującego) oraz modeli poradnictwa biograficznego i emancypacyjnego w pomnażaniu kapitału ludzkiego i społecznego.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Proces specjalistycznego doradztwa społecznego – kluczowe elementy

Celem artykułu jest wskazanie i ogólna charakterystyka kluczowych elementów procesu doradztwa społecznego. Przy realizacji tak postawionego zadania – oprócz fachowej literatury przedmiotu − wykorzystano doświadczenie zawodowe w tej dziedzinie jednego ze współautorów: František Drozd od kilkunastu lat prowadzi praktykę doradztwa społecznego na Słowacji. Zdobyta przez ten czas wiedza pozwoliła mu określić w sposób kompetentny zasadnicze czynniki procesu doradczego. Są to: (1) odpowiednie warunki zewnętrzne i uwzględnienie czynnika czasu; (2) właściwie przeprowadzona rozmowa doradcza; (3) zawarcie stosownego kontraktu z klientem i umiejętne zakończenie procesu doradczego, oraz (4) przestrzeganie zasad etycznych w relacji doradczej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Systemy kształcenia w zakresie kwalifikacji i kompetencji pracowników socjalnych w wybranych państwach europejskich

Kształcenie pracowników socjalnych, oparte na krajowych i unijnych standardach edukacyjnych, ma na celu zdobycie przez nich kwalifikacji i kompetencji zawodowych oraz taki rozwój tej profesji, aby sprostała ona społecznym wyzwaniom współczesnego społeczeństwa. Analizowane zagadnienie europejskiego systemu kształcenia pracowników socjalnych jest przedstawione w kontekście regulacji prawnych w wybranych państwach europejskich.
W tym kontekście wydaje się wartościowe poznanie podstawowych kwalifikacji i kompetencji pracowników socjalnych uzyskanych w ramach kształcenia w wybranych państwach europejskich. Zaprezentowane studium analizuje tę problematykę z uwzględnieniem polskich standardów. Istnieje potrzeba z jednej strony implementacji ustawodawstwa unijnego do polskiego prawodawstwa, a z drugiej każde państwo ma prawo do stosowania właściwych dla swojego systemu kształcenia pracowników socjalnych własnych rozwiązań, określając standardy kwalifikacji tej grupy zawodowej. Istnieje więc potrzeba aktualizacji i rozwoju standardów kształcenia w zakresie przygotowania do zawodu pracownika socjalnego w Polsce korzystając ze standardów unijnych, państw członkowskich UE oraz państw europejskich nienależących do UE. Prezentowany artykuł zwraca uwagę na te uwarunkowania i stara się przedstawić powyższe standardy w kontekście europejskich i krajowych standardów edukacyjnych.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Warunki, poziom i jakość życia w badaniu rozwoju społeczno-gospodarczego. Próba rozstrzygnięcia problemów definicyjnych

W ostatnich 30-40 latach nastąpiło wzmożone zainteresowanie badaniami nad zmianami społeczno-gospodarczymi. Tym samym nastąpiło odejście od mierzenia jedynie materialnego wymiaru rozwoju. Zaczęto używać takich kategorii badawczych, jak: konsumpcja, poziom życia, stopa życia, standard życia, dobrobyt ekonomiczny, zamożność, warunki życia, jakość życia, sposób życia, styl życia itp. Problemem, który napotyka się w dość bogatej literaturze przedmiotu, jest brak stosowania jednolitej terminologii. Podejmowane próby definiowania wymienionych wyżej pojęć należy uznać za nie w pełni satysfakcjonujące, ponieważ nie pozwalają one na przyjęcie jednoznacznych rozwiązań. Można jedynie wskazać pewne propozycje, które zawierają wiele istotnych cech sprzyjających badaniu społecznego wymiaru przemian gospodarczych. Celem artykułu jest próba rozstrzygnięcia problemów definicyjnych trzech podstawowych kategorii związanych z badaniem zmian społeczno-ekonomicznych, którymi są: warunki życia, poziom życia i jakość życia.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
50+ w świecie informacji, czy można mówić o wykluczeniu cyfrowym?

Współczesna skala informatyzacji społecznej przestrzeni powinna iść w parze z możliwościami implementacji, w każdej z grup społecznych, nowych technologii. W rzeczywistości chęć zmian spotyka się zarówno ze ścianą przeciwności technicznych, jak i problemami wykluczenia cyfrowego związanego z brakiem kompetencji cyfrowych. Opracowanie przedstawia skalę oraz problematykę wykluczenia cyfrowego seniorów, stanowiących coraz szerszą rzeszę osób pozbawionych praktycznej możliwości korzystania z komputera i sieci internetowej.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przemoc seksualna wobec dziecka w opiniach pracowników służb społecznych. Komunikat z badań

Dziecko dla pełnego i harmonijnego rozwoju swojej osobowości powinno wychowywać się w środowisku rodzinnym w atmosferze szczęścia, miłości i zrozumienia. W wielu rodzinach jednak dzieci nie mają zapewnionych podstawowych praw i zaspokojonych potrzeb: bezpieczeństwa, miłości, akceptacji, szacunku. Łamie się jego poczucie godności, zabrania się ujawniać emocje i myśli. Wszystko to wyzwala poczucie wstydu, złość i strach, które często są przenoszone na sposób funkcjonowania dziecka w innych środowiskach. Zjawisko stosowania przemocy wobec dzieci w rodzinie – pozbawianie opieki, zaniedbywanie emocjonalne, wychowawcze, krzywdzenie psychiczne i fizyczne, bicie, maltretowanie, a także wykorzystywanie seksualne nie należą do rzadkości. Zagadnienie różnego rodzaju krzywdzenia dzieci, rozpoznawanie, interwencja, przeciwdziałanie oraz pomoc tym dzieciom jest problemem otwartym i wielkim wyzwaniem nie tylko dla wychowawców, pedagogów, psychologów, terapeutów, ale całego społeczeństwa,
W pierwszej części prezentowanych rozważań przedstawione zostały teoretyczne ramy trudnego zagadnienia, jakie stanowi przemoc seksualna wobec dziecka. Przedstawiono prezentowane w literaturze przedmiotu ujęcia definicyjne problemu, formy nadużyć seksualnych, sygnały mogące świadczyć, iż dziecko jest obiektem przemocy seksualnej, oraz bezpośrednie i odległe konsekwencje przemocy seksualnej wobec dziecka. W części drugiej, mającej formę komunikatu, przedstawiono wyniki badań własnych dotyczących opinii poszczególnych kategorii respondentów, będących pracownikami służb społecznych na temat przemocy seksualnej wobec dziecka.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przemoc symboliczna w instytucji pomocowej – paradoksy pomagania

Poradnictwo i pomoc na ogół kojarzą się z działaniami szlachetnymi, ukierunkowanymi na dobro drugiej osoby. W świadomości społecznej są to działania altruistyczne, podejmowane z pobudek osobistych lub działania formalne z uwagi na pełnioną rolę społeczną (zawodową), co dokonuje się w interakcji międzyosobowej lub w ramach instytucji w rozumieniu działania zorganizowanego, profesjonalnego.
Celem niniejszego artykułu jest pokazanie nieco innego wymiaru udzielania pomocy instytucjonalnej, w której obecna jest przemoc symboliczna, powiązana z władzą. Jak bowiem uważa Michel Foucault, „kto został umieszczony w polu widzenia i wie o tym, przejmuje na swoje konto ograniczenia narzucone przez władzę”. Jak dalej pisze autor, „wszyscy jesteśmy umieszczeni w polu władzy, chociaż nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę”.
 Niniejsze rozważania oparte zostały na koncepcji przemocy symbolicznej Pierre’a Bourdieu, a odnoszą się do funkcjonowania poradni psychologiczno-pedagogicznej, która jest placówką oświatową, ukierunkowaną na niesienie pomocy dzieciom i młodzieży, rodzicom oraz nauczycielom.
 Przemoc symboliczna stanowi bowiem element ukrytego programu tej instytucji, który autorzy próbują zdemaskować, odsłonić, pokazać po to, aby wywołać refleksję, uświadomić jego istnienie. Ukryty wymiar zawiera to, co nie jest widoczne, ale odczuwalne, nie jest zapisane wprost, a ma miejsce w działaniach pomocowych osób i instytucji, co zawiera się „pomiędzy” formalnym a ukrytym działaniem. Osoby korzystające z usług poradni psychologiczno-pedagogicznej nie są świadome istnienia przemocy, stąd zainteresowanie tym zagadnieniem, które stanowi przedmiot podjętych analiz teoretyczno-badawczych.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przeciwdziałanie narkomanii jako element polityki społecznej w województwie warmińsko-mazurskim

Do jednych z zadań administracji rządowej i samorządu terytorialnego należy opracowywanie i realizacja strategii rozwiązywania problemów społecznych oraz przeciwdziałanie naruszaniu prawa, dotyczącego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Narkomania należy do problemów o zasięgu międzynarodowym. Istnieje wiele przyczyn narkomanii, a wyjście ze stanu uzależnienia jest bardzo trudne. Wymaga to wiele wysiłku ze strony przede wszystkim samego uzależnionego oraz pomocy, cierpliwości, zrozumienia ze strony najbliższych i osób uczestniczących w terapii. Wiele placówek pomocy społecznej, pozarządowych, ochrony zdrowia jest zaangażowanych w udzielanie pomocy osobom uzależnionym i ich rodzinom oraz w opracowywanie programów profilaktycznych przeciwdziałania narkomanii.
Zamierzeniem pracy jest przedstawienie programu przeciwdziałania narkomanii w województwie warmińsko-mazurskim oraz rezultatów jego wdrożenia.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Charakterystyka środowiska i pracy streetworkerów na podstawie badań w wybranej grupie pracowników ulicy

Przy udzielaniu pomocy drugiemu człowiekowi najczęściej zwraca się uwagę na to, jaka forma pomocy jest świadczona oraz komu jest udzielana. Mniej atencji poświęca się osobom, które wsparcie niosą. Głównym zamierzeniem opracowania jest wskazanie na podmiot realizujący wsparcie – pokazanie, kim jest wolontariusz w bardzo specyficznym działaniu streetworkerskim w środowisku osób bezdomnych. Artykuł przedstawia nie tylko, kim są streetworkerzy, ale także jaki mają stosunek do swojej pracy, a tym samym do osób, którym pomagają. W badaniu pominięto szczegółową analizę statystyczną uzyskanych danych, chcąc wskazać głównie na określone parametry i wskaźniki określające badane środowisko. Dzięki takiemu zabiegowi uzyskano wyraźny obraz rzeczywistości streetworkera i jego codzienności w pracy.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Udostępnianie testów psychologicznych dla osób niebędących psychologami – aspekty etyczne i profesjonalne

Problem udostępniania testów psychologicznych dla osób niebędących psychologami dotyczy użyczania wybranych narzędzi psychologicznych osobom bez pełnego wykształcenia psychologicznego. Autor podjął się analizy zasad udostępniania testów psychologicznych. Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego udostępnia narzędzia psychologiczne z podziałem na 4 kategorie, z których każda obejmuje różne testy psychologiczne. Zaniepokojenie wywołuje wprowadzona w ostatnim czasie przez Pracownię Testów Psychologicznych platforma „Epsilon”, program szkolenia mającego obejmować podstawy psychometrii dla niepsychologów, czy też możliwość dostępu do narzędzi psychologicznych z kategorii „tylko dla psychologów” osób z tytułem „doktora psychologii”. Konieczne wydaje się podjęcie dyskusji na temat stosowania testów psychologicznych przez osoby bez odpowiedniego wykształcenia psychologicznego. Działania prowadzące do udostępniania testów psychologicznych przez niepsychologów wydają się szkodliwe dla prestiżu zawodu psychologa.

Czasopismo: Roczniki Teologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kryzys na granicy polsko-białoruskiej jako przejaw wojny hybrydowej. Aspekty administracyjnoprawne

Niniejszy artykuł prezentuje rozważania dotyczące administracyjno-prawnych aspektów kryzysu migracyjnego na granicy polsko-białoruskiej. Jego celem jest podjęcie próby przedstawienia ram prawnych kryzysu migracyjnego oraz sformułowania postulatów, których realizacja może przyczynić się do jego rozwiązania. Przedmiotowe traktowanie ludzi przez władze białoruskie i bezduszne używanie ich do osiągnięcia określonych zamierzeń politycznych należy uznać za przejaw tzw. wojny hybrydowej. Sytuacja ta wymaga złożonej reakcji, w której wątki prawne, dyplomatyczne, gospodarcze i polityczne – jako odpowiednia narracja informacyjna – zostaną połączone. To jedyny sposób na przeciwdziałanie próbom instrumentalnego traktowania cudzoziemców, których zdrowie i życie są zagrożone. Bez względu bowiem na ich status prawny są istotami ludzkimi i opieka nad nimi powinna być prowadzona w duchu humanitaryzmu i zgodnie z zasadami prawa zarówno krajowego, jak i międzynarodowego. Jako wiodącą w pracy zastosowano metodę dogmatyczną. Ze względu na dużą dynamikę sytuacji na granicy uwzględnia stan prawny z dnia 1 listopada 2021 r.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Z pamiętnika seniora – autobiograficzne wspomnienia dzieciństwa z czasów II wojny światowej

Artykuł powstał na podstawie pamiętników seniorów, których dzieciństwo przypadło na czas II wojny światowej. Lata wojny odcisnęły swoje piętno na życiu tych, którzy doświadczyli tego trudnego okresu. Beztroskie dzieciństwo zostało brutalnie przerwane. Tuż po zakończeniu działań wojennych także nie było łatwo żyć. Dzieci musiały szybko dorastać, wcześniej pracować, w trudnych warunkach zdobywać wykształcenie. Jakość dzieciństwa była warunkowana wieloma czynnikami, takimi jak pochodzenie i położenie społeczne, sytuacja ekonomiczna rodziny, miejsce zamieszkania, sytuacja rodzinna, stan zdrowia. Korelacje tych czynników miały ogromny wpływ na przebieg dzieciństwa. Traumatyczne wspomnienia pozostały w pamięci seniorów. Pamiętniki są bogatym źródłem wiedzy o życiu człowieka, o rodzinie, o trudnościach życia. Stanowią pewnego rodzaju historyczny przekaz bardzo subiektywnych przeżyć, odzwierciedlają miniony czas, aby ukazać realia tamtych zdarzeń młodemu pokoleniu. W ten sposób pełnią funkcję edukacyjną, ale także terapeutyczną dla samych autorów.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, nauki socjologiczne