rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przyczyny zmian stężenia azotu i fosforu w wodach powierzchniowych górnej zlewni Sanu (po przekrój w Przemyślu) w latach 1990-2005

W pracy przedstawiono zmiany stężenia związków azotu i fosforu zarejestrowane w wodach Sanu po profil wodowskazowy w Przemyślu (3663 km²) oraz w rzece Wiar - ujście do Sanu - Krówniki (798,3 km²). Wykorzystano dane WIOŚ w Rzeszowie z 12 punktów pomiarowo-kontrolnych oraz wyniki własne, zgromadzone w ramach prac statutowych IMUZ. WIOŚ prowadzi monitoring wód dwukrotnie w ciągu miesiąca, co daje podstawy do oceny zmian stężenia amoniaku (NH<sub>4</sub><sup>+</sup>), azotanów (NO<sub>3</sub><sup>-</sup>), fosforanów (PO<sub>4</sub><sup>3-</sup>) oraz fosforu ogólnego (P<sub>og</sub>) w wodach powierzchniowych zlewni Sanu z uwzględnieniem ich związku z produkcją roślinną, zwierzęcą i ze zmianami demograficznymi. Zgromadzony materiał poddano analizie ze szczególnym uwzględnieniem okresu zimowego (XI-IV), okresu letniego (V-X) oraz całego roku. Stwierdzono, że w okresach letnich występowało mniejsze niż w półroczach zimowych średnie stężenie związków azotu i fosforu. Analizując zmiany stężenia w poszczególnych częściach zlewni Sanu, wykazano że największe zróżnicowanie średnich wartości stężenia zanotowano w rzece Wiar. Stężenie składników nawozowych u jej ujścia było największe i odpowiadało III i IV klasie czystości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nawożenie saletrą wapniową gleby łąkowej w świetle działań proekologicznych

Degradacja chemiczna gleb w Polsce, zwłaszcza systematyczne zwiększanie ich kwasowości, była inspiracją do podjęcia oceny nawożenia saletrą wapniową (CN) użytku zielonego na glebie wymagającej zmniejszenia kwasowości lub stabilizacji odczynu. Tendencja zmniejszania ilości stosowanych środków wapnujących, w tym nawozów wzbogaconych w wapń, skłania do stosowania saletry wapniowej, nawozu, którego działanie jest skuteczne, proekologiczne i jednocześnie nie zmniejsza efektów produkcyjnych. Ocenę działania tego nawozu wykonano na podstawie wyników długoletnich doświadczeń łąkowych, również w warunkach zaniechania produkcyjnego użytkowania łąki. Wyniki badań rozpatrzono również w świetle nowej strategii Komisji UE odnośnie do ochrony gleb Europy. Wykazano, że stosowanie tego nawozu przeciwdziała postępującemu zakwaszeniu i zubożeniu gleb w wapń, a także polepsza jakość runi łąkowej w wyniku zwiększenia w niej zawartości tego składnika oraz korzystniejszy, ze względu na żywienie przeżuwaczy, stosunek Ca/P. Dwukrotnie większa, w porównaniu z saletrą amonową (AN), cena tej samej ilości czystego składnika (azotu) w CN jest równoważona możliwością jej stosowania w dawce o połowę mniejszej, bez znaczącego zmniejszenia plonów rekompensowanego lepszą jakością zbieranej paszy łąkowej. Dodając do tego prośrodowiskowe działanie CN, szczególnie w ekstremalnych warunkach fizyczno-wodnych, nawóz ten może być rekomendowany do stosowania na trwałe użytki zielone.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja tlenków azotu (NO<sub>x</sub>) z gleb uprawnych i ekosystemów naturalnych do atmosfery

Omówiono zagadnienie emisji tlenków azotu NO i NO<sub>x</sub> z gleb uprawnych i gleb ekosystemów naturalnych, a także naturalnego spalania biomasy. Zjawisko rozpoznano dopiero przed trzydziestoma laty. Niemniej przeprowadzone od tego czasu badania wykazują, iż omawiana emisja z tych źródeł osiąga ok. 20 mln t N-NO<sub>x</sub> rocznie, co odpowiada nagłośnionej emisji ze spalania kopalnych zasobów energetycznych. Największa emisja tlenków NO i NO<sub>2</sub> z gleby i ze spalania biomasy pochodzi z obszarów zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Proces nitryfikacji jest głównym źródłem emisji tlenków NO i NO<sub>2</sub> z gleby, wydajność tego procesu zależy od dostępności amonu w glebie. Dostępność ta jest regulowana wilgotnością i temperaturą gleby oraz ilością i rodzajem stosowanych nawozów. W glebie powstaje znacznie więcej tlenku NO niż zeń emituje, gdyż tlenek NO ulega utlenieniu do NO<sub>2</sub> i obydwa gazy są pobierane przez mikroorganizmy i rośliny. Emituje tylko niewielka porcja powstałego gazu, która dotrze do powierzchni gleby.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Chlorki w wodzie na obszarach wiejskich

Chlorki w środowisku, zwłaszcza wodnym, są składnikiem zachowawczym - nie ulegają emisji do atmosfery, nie są wiązane przez glebę i osady denne, nie tworzą trwałych związków z substancjami rozpuszczonymi w wodzie, są jedynie pobierane przez żywe organizmy, z których, po ich obumarciu, są z łatwością uwalniane. Właściwości te można wykorzystywać do identyfikacji substancji zanieczyszczających w wodę oraz śledzenia szybkości i kierunków przemieszczania się tych substancji, a nawet przemieszczania się samej wody. Zebrano wyniki stężenia chlorków w 10 tys. próbek różnego rodzaju wody z obszarów wiejskich, pobranych w latach 1992-2007 w ramach różnych projektów. Wykazano, że stężenie chlorków jest największe w wodzie narażonej na zanieczyszczenie ze źródeł bytowych, zwłaszcza pozostającej w styczności z odchodami zwierzęcymi w zagrodzie i na pastwisku. We wszystkich wodach obserwowano wysoce istotną korelację stężenia chlorków ze stężeniem sodu oraz stężeniem potasu w wodach, mających styczność z nawozami naturalnymi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ekonomiczna nawodnień podsiąkowych na łąkach położonych na glebach torfowo-murszowych

W pracy zbadano metodą kalkulacyjną efektywność ekonomiczną czterech wariantów produkcji siana na łąkach torfowo-murszowych: bez nawadniania i nawożenia, z nawożeniem mineralnym bez nawadniania, z nawadnianiem bez nawożenia i z nawadnianiem i nawożeniem mineralnym. Ocenę wykonano dla trzech grup lat: bardzo suchych, średnio suchych i średnich. W analizie uwzględniono także trzy poziomy wykorzystania ciągników i maszyn rolniczych: niski, średni i wysoki. Celem analizy ekonomicznej był wybór najkorzystniejszego wariantu nawodnień w produkcji siana łąkowego na tle braku nawożenia i pełnego nawożenia mineralnego w modelowym gospodarstwie rolnym. Analizę wykonano na przykładzie gospodarstwa rodzinnego o powierzchni 10 ha użytków rolnych oraz ściśle określonej technologii zbioru siana. Dokonano szczegółowej analizy zapotrzebowania na robociznę oraz pracę ciągników i maszyn towarzyszących. Za główne kryterium oceny przyjęto koszty produkcji jednostki paszy w produkcji siana do zużycia wewnętrznego w gospodarstwie rolnym. Najmniejszy koszt produkcji jednostki paszy uzyskano w wariancie z nawadnianiem i nawożeniem mineralnym w latach bardzo suchych, w warunkach wysokiego stopnia wykorzystania maszyn i ciągników rolniczych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan i perspektywy rozwoju infrastruktury ekoenergetycznej w powiecie bialskim. Cz. I. Analiza stanu

Praca prezentuje wyniki badań dotyczących infrastruktury ekoenergetycznej w powiecie bialskim (jednym z powiatów woj. lubelskiego). Na podstawie danych uzyskanych w badaniach ankietowych w gminach powiatu, określono aktualną skalę produkcji energii z odnawialnych źródeł (OZE) oraz liczbę urządzeń ją wytwarzających w 2016 r. Były to instalacje funkcjonujące w obiektach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub dofinansowane ze środków zewnętrznych pozyskanych przez gminę oraz te, które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zebrano też dane o istniejących zakładach przetwórczych, które mogą stać się potencjalnym źródłem surowców dla instalacji przetwarzających biomasę w różnych procesach konwersji. Stwierdzono, że we wszystkich dziewiętnastu gminach, tworzących powiat bialski, funkcjonują instalacje wykorzystujące OZE o różnej skali produkcji. Najczęściej stosowaną instalacją OZE były kolektory słoneczne (79% gmin), moduły fotowoltaiczne (58% gmin), pompy ciepła (42% gmin), kotły na biomasę (37% gmin) oraz biogazownie (11% gmin). Nie odnotowano instalacji wykorzystujących energię wody i wiatru. Dwanaście gmin powiatu skorzystało ze wsparcia finansowego Unii Europejskiej lub innych funduszy zewnętrznych w zakresie rozwoju infrastruktury OZE. Najczęściej wybieranym źródłem finansowania był „Program rozwoju obszarów wiejskich” oraz „Regionalny program operacyjny województwa lubelskiego”. Większość gmin deklaruje zainteresowanie dalszymi inwestycjami w obszarze OZE, szczególnie w przypadku pozyskania dofinansowania z zewnętrznych środków wsparcia.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ głębokości położenia zwierciadła wody gruntowej na nośność użytków zielonych na torfowiskach

Na kilku obiektach melioracyjnych, za pomocą penetrometru, wykonano pomiary nośności dobrze zadarnionych powierzchni kilku rodzajów gleb torfowych oraz nośności, przy których następowało niszczenie darni przez wybrane maszyny rolnicze. Pomiary te wykazały, że nośność zależy od rodzaju gleby i złoża torfowego, a w obrębie poszczególnych gleb - od głębokości położenia zwierciadła wody gruntowej. W glebach kompleksów wilgotniejszych nośność zwiększa się wraz z obniżeniem zwierciadła wody, natomiast w glebach kompleksu posusznego, o dużej gęstości objętościowej, zmiana głębokości położenia zwierciadła wody gruntowej wpływa na nią w niewielkim stopniu. Po określeniu minimalnej nośności wymaganej do pracy niektórych maszyn lub wypasu bydła, określono wstępnie głębokość położenia zwierciadła wody gruntowej zapewniającą tę nośność. W glebach kompleksów suchszych możliwe jest prowadzenie proekologicznej gospodarki wodnej, polegającej na utrzymywaniu małej głębokości położenia zwierciadła wody gruntowej, pozwalającej jednocześnie na pracę maszyn i wypas bydła.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie oraz wartość paszowa ziół i runi łąkowej z ich udziałem na Pogórzu Dynowskim

Celem badań była analiza występowania ziół w zbiorowiskach łąkowych Pogórza Dynowskiego na tle niektórych czynników siedliskowych i określenie walorów jakościowych paszy z tych łąk. Na podstawie zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta, wyróżniono zbiorowiska roślinne, w których porównano występowanie wybranych gatunków ziół. Pobrano także próbki gleby i runi do analiz chemicznych. Określono plon suchej masy z 1 ha oraz liczbę wartości użytkowej (Lwu) metodą Filipka. W 12 zbiorowiskach wyróżniono 27 gatunków ziół. Zdecydowanie więcej ziół było w zespołach z rzędu Arrhenatheretalia, a najczęściej i najliczniej: krwawnik pospolity (Achillea millefolium), brodawnik zwyczajny (Leontodon hispidus), babka zwyczajna (Plantago lanceolata), szczaw łąkowy (Rumex acetosa) i mniszek lekarski (Taraxacum officinale). Z kolei w zbiorowiskach z rzędu Molinietalia, występujących na siedliskach silniej uwilgotnionych, udział ziół o właściwościach paszowych i terapeutycznych był mniejszy, a częściej i liczniej rosły gatunki małowartościowe i trujące: jaskier rozłogowy (Ranunculus repens), jaskier ostry (Ranunculus acris), tojeść pospolita (Lysimachia vulgaris), ostrożeń łąkowy (Cirsium rivulare), sitowie leśne (Scirpus sylvaticus), skrzyp błotny (Equisetum palustre), sity (Juncus sp.) i turzyce (Carex sp.). Mineralne gleby tych łąk charakteryzowały się odczynem kwaśnym. Były na ogół ubogie w przyswajalny fosfor i bogate w magnez, a zawartość potasu była zróżnicowana. Plon s.m. runi wyróżnionych zbiorowisk był zróżnicowany i zawierał się w przedziale od 1,9 do 4,7 t•ha<sup>-1 </sup>. Z kolei wartość użytkowa Lwu zależała głównie od wartościowych traw pastewnych i roślin z rodziny bobowatych. Stwierdzono, że udział ziół w wielogatunkowej runi zwiększał zawartość makroelementów: P, K i Mg oraz mikroelementów: Cu, Zn i Fe w uzyskiwanej paszy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rolnictwo i obszary wiejskie w lokalnym planowaniu gospodarki niskoemisyjnej na przykładzie powiatu starogardzkiego

W pracy oceniono rolę i znaczenie rolnictwa oraz obszarów wiejskich (w tym leśnych) w planowaniu gospodarki niskoemisyjnej na poziomie lokalnym. Na przykładzie powiatu starogardzkiego dokonano diagnozy w zakresie możliwości utrzymania lub wzrostu zdolności do pochłaniania CO2 oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa i gleb. Na podstawie przeprowadzonej analizy SWOT oraz wyników obliczeń śladu węglowego, określono cele szczegółowe, zasady funkcjonowania gospodarki niskoemisyjnej oraz główne kierunki rozwoju niskowęglowego obszarów wiejskich powiatu. Wskazano również kluczowe potrzeby inwestycyjne, działania miękkie i instytucjonalne oraz źródła finansowania i sposoby monitorowania zaproponowanych działań. Propozycje przedstawione w pracy mogą stanowić modelowe rozwiązanie ujęcia rolnictwa i obszarów wiejskich w planach gospodarki niskoemisyjnej przygotowywanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zdolność przybrzeżnej roślinności szuwarowej śródpolnych oczek wodnych do kumulacji makro- i mikroskładników

Badania przeprowadzone w latach 2010–2012 dotyczyły składu chemicznego roślinności szuwarowej śródpolnych oczek wodnych występujących na terenie gminy Stare Czarnowo (woj. zachodniopomorskie). Zawartość makro- i mikroskładników w zbiorowiskach roślinności szuwarowej zależała od ich składu florystycznego. Największą zawartość azotu stwierdzono w fitocenozach trzciny pospolitej (Phragmites australis) i pałki szerokolistnej (Typha latifolia), a najmniejszą – manny mielec (Glyceria maxima). Największą zawartością fosforu i potasu charakteryzowały się zbiorowiska roślinne manny mielec (Glyceria maxima), a najmniejszą – trzciny pospolitej (Phragmites australis). Zawartość wapnia i magnezu była natomiast największa w zbiorowiskach pałki szerokolistnej (Typha latifolia). Spośród porównanych zbiorowisk roślinności szuwarowej największą zawartością mikroskładników (żelaza, manganu i cynku) charakteryzowały się w większości przypadków fitocenozy trzciny pospolitej (Phragmites australis).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ powodzi na stan sanitarny wody z rzeki Wisły w rejonie dzielnicy Nowodwory w Warszawie

Wody, które miały kontakt w wyniku powodzi z glebami z terenu zlewni, ze ściekami bytowogospodarczymi czy odpadami komunalnymi, mogą być źródłem mikroorganizmów chorobotwórczych. Celem badań prezentowanych w pracy była ocena stanu sanitarnego wody z Wisły w rejonie dzielnicy Nowodwory w Warszawie po ustąpieniu drugiej fali powodziowej w czerwcu 2010 r. oraz w lipcu i sierpniu. Próby wody pobierano zgodnie z normą PN-ISO 5567 bezpośrednio z nurtu rzeki, w odległości ok. 40 m od deptaka spacerowego, w trzech punktach. Badaniami objęto następujące grupy mikroorganizmów: bakterie grupy coli, paciorkowce kałowe, bakterie psychro- i mezofilne, bakterie proteolityczne, bakterie redukujące siarczany. Ocena stanu sanitarnego wody polegała na wykryciu i oznaczeniu ilościowym organizmów wskaźnikowych wg obowiązujących norm prawnych. Badania wykazały, że stan sanitarny rzeki Wisły po opadnięciu fali powodziowej charakteryzował się dużą zmiennością. Liczebność badanych grup fizjologicznych drobnoustrojów zależała od terminu badań i miejsca poboru prób. Indeks bakterii grupy coli oraz indeks bakterii grupy coli typu kałowego przekroczył w czerwcu wartości normatywne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena różnorodności flory segetalnej i owadów prostoskrzydłych w zbożach ozimych uprawianych w systemie ekologicznym i konwencjonalnym

W pracy przeanalizowano różnorodność gatunkową oraz liczebność flory segetalnej i owadów z rzędu prostoskrzydłych, występujących w zbożach ozimych uprawianych w systemie ekologicznym i konwencjonalnym. Badania przeprowadzono w 2012 r., na wybranych gruntach, użytkowanych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego oraz na działkach użytkowanych konwencjonalnie, zlokalizowanych na terenie województwa lubelskiego. Nie stwierdzono istotnych różnic w liczbie gatunków chwastów w uprawach ekologicznych i konwencjonalnych, ale zbiorowiska różniły się pod względem jakościowym. Spośród 95 wykazanych gatunków chwastów, 17 wystąpiło tylko w systemie ekologicznym, a 15 – wyłącznie w uprawach konwencjonalnych. Liczebność chwastów w uprawach zbóż ozimych w systemie ekologicznym była istotnie większa (o 45%) niż w uprawach konwencjonalnych. Nie stwierdzono istotnych różnic w bogactwie gatunkowym i liczebności owadów prostoskrzydłych, występujących w uprawach ekologicznych i konwencjonalnych, ale wystąpiły różnice w liczebności poszczególnych rodzin.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenie składników mineralnych i odczyn wód gruntowych spod długoletnich doświadczeń łąkowych w rejonie Falent

Badano wpływ oddziaływania długoletnich doświadczeń łąkowych (1993-2000) na stężenie
N-NO<sub>3</sub>, N-NH<sub>4</sub>, P-PO<sub>4</sub>, Cl, Na, K, Mg i Ca oraz odczyn wody gruntowej. Wykazały one
swoisty wpływ tych składników na jakość wody gruntowej, zależny od właściwości gleby,
warunków wilgotnościowych i nawożenia, a także od warunków pogodowych w danym roku.
Poza pH i stężeniem Cl, stężenie pozostałych składników, zwłaszcza N, P i K, było bardzo
zmienne. Ocena różnic jakości wody gruntowej między doświadczeniami i w poszczególnych
latach badań wymaga dodatkowej analizy statystycznej. Warunki i działania na doświadczeniach
nie mają bezpośredniego wpływu na jakość wody w rowie płynącym w pobliżu, którą
kształtuje suma oddziaływań wszystkich pobliskich pól, łąk i pastwisk.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wdrażanie programu rolnośrodowiskowego w opiniach doradców

Celem pracy jest poznanie opinii doradców o problemach związanych z wdrażaniem programu rolnośrodowiskowego w Polsce w latach 2004-2006. Badania, za pomocą kwestionariusza wywiadu, przeprowadzono w 2007 r. wśród 85 doradców reprezentujących ośrodki doradztwa rolniczego, instytucje i organizacje pozarządowe oraz podmioty gospodarcze zajmujące się doradztwem rolniczym.  Osoby objęte badaniami miały stosowne uprawnienia i doświadczenie w sporządzaniu planów działalności rolnośrodowiskowej oraz ich wdrażaniu. Dzięki wiedzy z zakresu produkcji rolnej z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska przyrodniczego, prezentowane przez respondentów oceny i opinie można uznać za ważne źródło informacji dotyczących stanu środowiska przyrodniczego i możliwości jego ochrony w ramach wdrażanych w gospodarstwach rolnych pakietów omawianego programu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kształtowanie się różnorodności zbiorowisk szuwarowych z klasy Phragmitetea pod wpływem warunków siedliskowych

Badania nad kształtowaniem się zbiorowisk z klasy Phragmitetea pod wpływem siedliska w dolinie Noteci Bystrej przeprowadzono w 2003 oraz 2004 r. Na obszarze o powierzchni 180 ha wyróżniono zespoły ze związku Phragmition: Phragmitetum australis, Typhetum latifoliae, Acoretum calami, Glycerietum maximae, a ze związku Magnocaricion: Caricetum paniculatae, Caricetum ripariae, Caricetum gracilis, Caricetum distichae i Phalaridetum arundinaceae. W zbiorowiskach określono przynależność systematyczną, różnorodność florystyczną, zawartość makroelementów oraz aktualny stan warunków siedliskowych na podstawie wartości liczb wskaźnikowych ELLENBERGA [1992]: F, R i N, a także zidentyfikowano warunki wilgotnościowe metodą OŚWITA [1992]. Ponadto określono wartość użytkową wg FILIPKA [1973] i żyzność siedliska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenia mikrobiologiczne powietrza atmosferycznego na terenie i w otoczeniu oczyszczalni ścieków z systemem stawów napowietrznych

Badania powietrza atmosferycznego prowadzono na terenie i w otoczeniu hydrofitowej oczyszczalni ścieków bytowo-gospodarczych w Biesalu o przepustowości 170 m³ ·d-¹, z pięciostopniowym stawem napowietrzanym, stawem stabilizacyjnym oraz filtrem gruntowo-roślinnym o przepływie poziomym (FGR). Badano liczebność bakterii heterotroficznych psychrofilnych, psychrotrofowych i mezofilnych oraz wybranych grup fizjologicznych drobnoustrojów: z rodziny Enterobacteriaceae, rodzaju Staphylococcus i Enterococcus, gatunku Pseudomonas fluorescens, bakterii hemolizujących oraz promieniowców. Powietrze do badań pobierano w sezonach letnim, jesiennym, zimowym i wiosennym, równolegle dwoma metodami (sedymentacyjną i zderzeniową) na 6 stanowiskach usytuowanych na terenie oczyszczalni oraz na 4 usytuowanych w jej otoczeniu. Tło wyznaczano w zależności od kierunku wiatru po stronie nawietrznej w stosunku do położenia oczyszczalni. Równolegle z badaniami mikrobiologicznymi prowadzono pomiary temperatury i wilgotności powietrza oraz prędkości wiatru.  Biorąc pod uwagę poszczególne grupy badanych drobnoustrojów, stwierdzono statystycznie istotne różnice ich liczebności w powietrzu pobieranym w różnych sezonach badawczych oraz różnymi metodami. Największą średnią ich liczebność stwierdzano zazwyczaj w próbkach powietrza pobieranego metodą sedymentacyjną oraz w okresie wiosennym (z wyjątkiem bakterii z rodziny Enterobacteriaceae, których maksymalną liczebność odnotowano latem i jesienią), najmniejszą natomiast zimą. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w liczebności badanych grup drobnoustrojów w powietrzu pobieranym na poszczególnych stanowiskach badawczych, jednak większą ich liczebność stwierdzano w powietrzu pobieranym w pobliżu osadnika pionowego, komory magazynowania osadu oraz sporadycznie w odległości 25 m od ogrodzenia obiektu. Uwzględniając kryteria oceny stopnia bakteriologicznego zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego podane w normach PN-89-Z-04111/02 i prPN-Z-04111-2: 2004, badane powietrze na terenie i w otoczeniu oczyszczalni ścieków przeważnie było niezanieczyszczone lub średnio zanieczyszczone.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka