rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O regułach prawnych w Egipcie rzymskim, albo jak rodzi się reguła?

Reguły prawne, ich treść, pochodzenie i zakres stosowania cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem badaczy. W ostatnich dekadach temat ten, tradycyjnie przedmiot uwagi największych przedstawicieli naszej dyscypliny, brany jest na warsztat jeszcze częściej niż niegdyś. To nowe wzmożenie badawcze wynika z odwiecznego poszukiwania sensu naszej dyscypliny: a reguły prawne, z ich atrakcyjną łacińską postacią (nawet jeśli w formie często samym Rzymianom nieznanej), zdają się przydawać nowe tchnienie użyteczności prawu rzymskiemu w XXI w. Jawi się ono współczesnym jako rezerwuar powszechnie obowiązujących, a jednocześnie zrozumiałych reguł – norm. Przy okazji, te chwytliwe cytaty, gotowe do użycia w codziennym dyskursie przez współczesnych prawników, dowodzić mają, jak użyteczni i istotni być możemy dla współczesności. W prezentowanym eseju zajmuję się próbą rekonstrukcji dróg powstawania takich reguł, które do naszych czasów dotarły najczęściej odarte ze swego oryginalnego kontekstu. W tym celu przedstawiam dokumenty procesowe z Egiptu rzymskiego (protokoły postępowań, wyroki oraz decyzje sędziów, a także petycje stron). Znajdujemy w nich cytowane często w lakonicznej, epigramatycznej formie prawa (nomoi) czy też wcześniejsze decyzje jurysdykcyjne. Takie kategoryczne stwierdzenia, poddane „regulalizacji” przepisy prawa strony przywołują, chcąc jakby związać władzę sądową, by wydała pomyślne im rozstrzygnięcie. W tekście przedstawiam zatem użycia i nadużycia tak rozumianych reguł, szczegółowo zajmując się P. Oxy. II 237, P. Oxy.XLII 3015 oraz SB XIV 12139.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka refleksji o stanie polskiej romanistyki na tle zmian ustaw o szkolnictwie wyższym

Celem artykułu jest ukazanie, jak kolejne zmiany ustaw dotyczących stopni i tytułu naukowego oraz szkolnictwa wyższego powodowały nagłe „przyspieszenie” w staraniu się o uzyskanie stopnia i tytułu, co nie zawsze było związane z jakością publikacji potrzebnych do osiągnięcia awansu naukowego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Ennius o ‘manum conserere’ według ‘Noctes Atticae’ Aulusa Gelliusa

Pewne wyrażenia prawne, znane niegdyś ogólnie, z czasem stają się niezrozumiałe. Ciekawym przykładem tego jest sformułowanie ex iure manum consertum omawiane przez antykwarystę. Aulus Gellius zapytał Sulpiciusa Apollinarisa słynnego  wówczas znawcę literatury co oznaczają słowa ex iure manum consertum. Ten w odrzekł mu, że jest znawcą literatury a nie prawa, a tego sformułowania nie ma na kartach Annales. Kiedy jednak Gellius wyrecytował tę frazę z dzieła  Enniusa, Supicius Apollinaris skonstatował, że Ennnius zaczerpnął je od jakiegoś jurysty i odesłał Gelliusa do jurystów i ich dzieł. Gellius po zbadaniu sprawy doszedł do wniosku, że, jeśli toczył się spór (in iure) o jakąś rzecz (de re) znajdującą się (in re praesenti) przed pretorem, czy to o grunt, czy o coś innego, trzymając tę rzecz w ręku (in iure manum consererent), dokonywano jej windykacji w uroczystych słowach. Z czasem, po rozszerzeniu granic państwa, pretorzy nadmiernie zajęci w sprawach dotyczących windykacji udawali się niechętnie daleko położonych spornych rzeczy. Zatem, za milczącym przyzwoleniem (tacito consensu), wbrew Ustawie XII Tablic zezwolili, aby toczący spór udawali się na grunt, o który toczył się spór, i przynosili grudkę jakąś z niego, jakby całą ziemię przed pretora na sąd (in ius) i przy pomocy tej grudki (ex iure manum consertum), tak jakby na całym gruncie dokonywali windykacji.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Historyczny rozwój sądowej kontroli administracji  w Anglii do połowy XX wieku

Tekst omawia proces wczesnego kształtowania się sądowej kontroli działań administracji na gruncie angielskiej kultury prawnej i politycznej. Wychodząc od przybliżenia średniowiecznych instytucji procesowych, poprzez prezentację doktrynalnego kontekstu, w jakim one funkcjonowały, jak również rozwijającej się dyskusji prawnej nad relacją między administracją i common law, tekst przybliża realia instytucjonalne sądowej kontroli nad administracją w Anglii od XVII do połowy XX w., kiedy to rozpoczyna się nowy rozdział w rozwoju tej kontroli. W tekście starano się przedstawić złożoność podjętej problematyki oraz dyskusję, która toczyła się nad zasadnością utrzymywania odrębności angielskiej kultury prawa publicznego względem modeli funkcjonujących w Europie kontynentalnej

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Oddelegowanie policjanta do wykonywania zadań służbowych poza policją do instytucji krajowej jako sposób przekształcenia stosunku służbowego policjanta

Oddelegowania funkcjonariusza Policji do wykonywania zadań służbowych poza Policją zostało regulowane przepisami dodanymi do ustawy Policji względnie niedawno. Zastosowanie przepisów o oddelegowaniu policjanta powoduje przekształcenie stosunku służbowego policjanta, której istotą jest zmiana jednostki organizacyjnej administracji publicznej, w której policjant wykonuje obowiązki służbowe. Oddelegowanie funkcjonariusza Policji do instytucji krajowej nie stanowi jednak podmiotowego przekształcenia stosunku służbowego. Policjant przed i po oddelegowaniu pełni służbę na rzecz państwa. W wyniku oddelegowania policjanta do instytucji krajowej nie dochodzi nie dochodzi również do przekształcenia służby, będącej przedmiotem stosunku służbowego, regulowanego prawem administracyjnym w pracę, która jest wykonywana w ramach stosunku pracy i stanowi przedmiot prawa pracy.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wtórna zdolność odróżniająca jako przesłanka warunkująca udzielenie lub odmowę unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy

Artykuł stanowi analizę koncepcji nabycia wtórnej zdolności odróżniającej w postępowaniu o udzielenie oraz w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. Nabycie wtórnej zdolności odróżniającej stanowi przesłankę warunkującą udzielenie, jak i odmowę unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Przedstawiono rozumienie wymogu używania oznaczenia w funkcji znaku towarowego jako podstawowej przesłanki nabycia wtórnej zdolności odróżniającej oraz liberalne podejście do tej kwestii sądów europejskich. Wiele uwagi poświęcono kwestiom dotyczącym dowodów na wykazanie nabycia przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej oraz kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć Urzędu Patentowego w tym zakresie.
W artykule poddano analizie powyższe zagadnienia zarówno na gruncie polskiego, jak i europejskiego prawa własności przemysłowej w odniesieniu do znaków towarowych, jak również wzięto pod uwagę dorobek orzecznictwa sądów europejskich oraz polskich sądów administracyjnych, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konkurencyjność powództw z art. 189 k.p.c. i art. 10 u.k.w.h. (uwagi na tle wyroku Sądu Najwyższego z 23 marca 2018 r.)

W artykule poruszona została kwestia relacji pomiędzy powództwem o usunięcie niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, znajdującym podstawę normatywną w art. 10 u.k.w.h., i powództwem z art. 189 k.p.c. o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. Autorka aprobująco odnosi się do poglądu akcentującego odmienność celów i charakteru obu tych powództw jako zmierzających do osiągnięcia innego rodzaju ochrony prawnej. Weryfikacja tego założenia pozwala także na zaaprobowanie tezy, że interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. nie wyklucza możliwość zgłoszenia przez powoda roszczenia z art. 10 u.k.w.h.
W ocenie autorki powyższe stanowisko nie uzasadnia jednak posługiwania się na gruncie prawa procesowego cywilnego pojęciem „zbieg roszczeń w zakresie ww. powództw” i to zarówno z przyczyn metodologicznych, jak i normatywnych. Z perspektywy wspomnianej odmienności form ochrony prawnej i sfery, w zakresie której ta ochrona ma oddziaływać, nieuprawnione jest twierdzenie, że powództwa z art. 10 u.k.w.h. i art. 189 k.p.c. są w stanie zaspokoić ten sam interes prawny.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Jawność życia publicznego jako atrybut współczesnej administracji publicznej i prawa administracyjnego

Artykuł ten prezentuje jawność życia publicznego jako atrybutu współczesnej administracji publicznej i współczesnego prawa administracyjnego. W artykule tym opisano korzenie jawności, tak by pokazać ją w szerszym kontekście rozwoju społecznego, politycznego i administracyjnego. W artykule przedstawiono okres monopolu informacyjnego państwa, wskazując jego cechy charakterystyczne. Na tym tle pokazano zmiany zachodzące w życiu społecznym, które doprowadziły do wprowadzenia do porządków prawnych różnych państw regulacje gwarantujące dostęp do informacji o działaniu władzy publicznej. Były one związane z działaniami dziennikarzy, prawników administratywistów, polityków, socjologów, którzy walczyli o jawne państwo, używając haseł i deklaracji jako skutecznego oręża. Następnie omówiono zmiany zachodzące w prawie administracyjnym i samej administracji publicznej. Na koniec przedstawiono przekształcenia zachodzące na początku XXI w. związane z rozwojem nowych technologii, przede wszystkim „rewolucji internetowej” oraz rozwojem serwisów sieciowych nowej generacji, opartych na zasadach Web 2.0.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Historia o Tyberiuszu Grakchu, ojcu Grakchów, trybunie plebejskim, zaczerpnięta z roczników; oraz dekrety trybuńskie dosłownie przytoczone. Aulus Gellius, Noce Attyckie 6,19. Tekst-tłumaczenie-komentarz

Historia o Tyberiuszu Grakchu, ojcu Grakchów, trybunie plebejskim, zaczerpnięta z roczników; oraz dekrety trybuńskie dosłownie przytoczone. Aulus Gellius, Noce Attyckie 6,19. Tekst-tłumaczenie-komentarz

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Między uniwersalizmem a przestrzennym uwarunkowaniem modeli teoretycznych w badaniu relacji międzykulturowych. Przypadek zderzenia kulturowego

W artykule poruszono problem zasięgu eksplanacyjnego teorii stosowanych w naukach społecznych służących do opisu i wyjaśniania relacji międzykulturowych. Zaprezentowana, w oparciu o trójwymiarową teorię lokalizacji oraz autorską systematykę problematyki zderzenia kultur, koncepcja jest próbą kompromisowego pogodzenia spotykanych dotąd skrajnych perspektyw teoretyczno-badawczych przyjmujących albo uniwersalistyczny, ogólny charakter, albo też uwarunkowanych określonym kontekstem przestrzennym i tym samym zawężających wyniki badań jedynie do analizowanego przypadku kontaktu kulturowego osadzonego w określonych współrzędnych czasowo-przestrzennych.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
RZYMSCY ŻOŁNIERZE I ICH NIEWOLNICY – SPECYFIKA WZAJEMNYCH RELACJI

Pod względem prawnym w państwie rzymskim niewolnicy nie podlegali obowiązkowi służby wojskowej i nie mogli jej formalnie pełnić. Dowodzi tego stwierdzenie Eliusza Marcianusa (Aelius Marcianus), wyrażone w jego pracy o „Zasadach prawnych” (Regularia): „w Rzymie niewolnikom pod groźbą kary śmierci zabraniano każdego rodzaju służby wojskowej” – PIR2 A 215; D. 49,16,11 (Marc., 2 Reg.): Ab omni militia servi prohibentur: alioquin capite puniuntur.
W rzeczywistości – a jasno ukazują to zachowane wzmianki źródłowe ‒ osoby o takim właśnie statusie nie tylko były obecne na terenie rzymskich obozów wojskowych, ale i egzystowały u boku żołnierzy, którzy byli ich prawnymi właścicielami. Co więcej, w państwie rzymskim miały miejsce sytuacje, kiedy to byłych niewolników, wyzwolonych ze zgodnej z prawem niewoli, wcielano jako żołnierzy do oddziałów wojskowych.
W regulacjach prawa rzymskiego można natrafić na odwołania dotyczące niewolników, którzy byli własnością żołnierzy, służących w różnych rzymskich formacjach wojskowych.
Celem niniejszego artykułu jest nie tylko przybliżenie tytułowego problemu relacji, jakie mogły łączyć Rzymian z ich niewolnikami, kiedy ci pierwsi odbywali służbę wojskową, lecz także określenie zakresu odpowiedzialności, jaką za czyny niedozwolone popełnione przez niewolników mogli ponosić ich wojskowi właściciele.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
OŚWIADCZENIA WOLI SKŁADANE W TOKU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ A PRAWO PRYWATNE MIĘDZYNARODOWE – ZARYS PROBLEMATYKI

Artykuł stanowi wprowadzenie do problematyki oświadczeń woli składanych w toku komunikacji elektronicznej rozpatrywanej w świetle obowiązujących w Polsce norm prawa prywatnego międzynarodowego. Ukazuje wpływ specyfiki elektronicznych środków porozumiewania się na postać oświadczenia woli oraz na zastosowanie norm kolizyjnych, zwracając uwagę na trudności mogące powstać na tym tle. Opracowanie opisuje zagadnienie ustalania prawa właściwego dla dokonania oraz dopuszczalności czynności prawnej, jak również problematykę wyboru prawa przez strony umowy. Artykuł referuje również tematykę ustalania prawa właściwego w sytuacji, gdy strony umowy opartej na elektronicznych oświadczeniach woli nie dokonały wyboru prawa (lub gdy wybór ten był niedopuszczalny). Tekst analizuje w przedmiotowym zakresie zarówno prawo polskie, jak i wybrane akty prawa międzynarodowego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
‘NULLUM CRIMEN, NULLA POENA SINE LEGE’ A ZBRODNIE MIĘDZYNARODOWE

Artykuł ma na celu podjęcie problemu moralnej dostępności prawa w zestawieniu ze standardem nullum crimen, nulla poena sine lege możliwym do wywiedzenia z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz pomocniczo także innych sądów i trybunałów w sprawach dotyczących przewidywalności bezprawnego i karalnego charakteru czynów składających się na zbrodnie międzynarodowe. Dwa pytania wyznaczają zakres prowadzonych analiz. Po pierwsze, analizie poddane zostaje to, do jakiego stopnia karalność zbrodni międzynarodowych była i jest przewidywalna dla zwykłego adresata normy karnoprawnej. Po drugie zaś, artykuł podejmuje kwestię, w jakim zakresie uzasadnione jest powoływanie się na argument z tzw. dostępności moralnej komunikatu kryminalizacyjnego w celu zrekompensowania pewnych niedociągnięć formalnych charakterystycznych dla legislacji międzynarodowej. Badane są ponadto poszczególne kryteria zasady legalizmu w zestawieniu ze zbrodniami międzynarodowymi. Szerszemu omówieniu poddano także trzy rozpatrywane przez ETPC sprawy (Kononov, Vasiliauskas oraz Korbely) odnoszące się kolejno do zbrodni wojennych, zbrodni ludobójstwa oraz zbrodni przeciwko ludzkości.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
POLSKI REJESTR STATKÓW SPÓŁKA AKCYJNA JAKO PODMIOT ADMINISTRUJĄCY

Istniejący od 1936 r. Polski Rejestr Statków jest instytucją kwalifikacyjną, która działając jako podmiot prawa prywatnego (spółka akcyjna), realizuje cele o charakterze publicznym zorientowane przede wszystkim na zagwarantowanie bezpieczeństwa na morzu, wykonując także określone zadania w odniesieniu do systemu żeglugi śródlądowej. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech jego funkcjonowania jest zatem fakt, że z jednej strony, może on prowadzić „klasyczną” działalność klasyfikacyjną, wykonywaną na ogół na podstawie umowy zawartej z na przykład właścicielem statku, z drugiej jednakże, działając w niezmienionej formie organizacyjnoprawnej, wypełnia zadania administracji morskiej. Celem niniejszego opracowania jest zatem próba szczegółowej charakterystyki PRS, który będąc spółką akcyjną, stanowi element struktury administracji publicznej i kwalifikowany jest jako tzw. nietypowy podmiot administrujący.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
JESZCZE NA TEMAT ART. 18 KONSTYTUCJI RP. UWAGI NA TLE ORZECZNICTWA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

Prezentowane opracowanie zawiera analizę treści art. 18 Konstytucji RP podejmowaną z perspektywy ogólniejszej, to znaczy w odniesieniu do wszystkich elementów treści normatywnej tego przepisu. Specyfika tej regulacji, oprócz tego, że art. 18 Konstytucji RP ujęto już w pierwszym rozdziale Konstytucji, wiąże się z łącznym unormowaniem najważniejszych instytucji prawa rodzinnego oraz objęciem ich gwarancją ochrony i opieki Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenie znaczenia małżeństwa stanowiącego – w rozumieniu konstytucyjnym – związek kobiety i mężczyzny, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa ma się wiązać z zapewnianiem odpowiednich warunków budowania więzi i kształtowania relacji międzyosobowych. Dotyczy to zarówno małżonków, jak i poszczególnych członków rodziny, a wiec przede wszystkim rodziców i dzieci. Ten ogólniejszy kontekst analizowanego przepisu zaprezentowano, nawiązując do licznych wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego, który w swoich orzeczeniach wielokrotnie akcentował znaczenie art.18 Konstytucji RP jako ważnego elementu aksjologii konstytucyjnej.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
PRAWO RZYMSKIE W WOLNEJ WSZECHNICY POLSKIEJ W OKRESIE DWUDZIESTOLECIA MIĘDZYWOJENNEGO

WWP w Warszawie była jedną z kilku szkół wyższych w Polsce, w których w okresie międzywojennym wykładano prawo rzymskie. Zajęcia z tego przedmiotu prowadzili: Feliks Szenwic (1918-1932); Borys Łapicki (1924-1939); Zdzisław Zmigryder-Konopka (1932-1937); Włodzimierz Kozubski (1934-1936). W 1928 r. powstał oddział WWP w Łodzi, gdzie do wybuchu II wojny światowej także wykładano prawo rzymskie. Bez cienia wątpliwości uczonym, który położył największe zasługi zarówno w zakresie dydaktyki, jak i nauki prawa rzymskiego w WWP był B. Łapicki. W okresie międzywojennym napisał on kilka wartościowych prac. Pomimo że model kształcenia słuchaczy w WWP różnił się od schematu obowiązującego na uniwersyteckich wydziałach prawa, to uczelnia ta odegrała ważną rolę w życiu naukowym i społecznym II Rzeczypospolitej. Nauczanie prawa rzymskiego w WWP przyczyniało się do poszerzania horyzontów myślowych słuchaczy i pozwalało uświadomić im, jak ważną rolę odegrało prawo rzymskie w kształtowaniu kultury prawnej Europy.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
LEKARSKIE BADANIE KWALIFIKACYJNE A REALIZACJA OBOWIĄZKOWYCH SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH DZIECI W PERSPEKTYWIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Z ART. 115 KODEKSU WYKROCZEŃ

W niniejszych rozważaniach dokonano próby określenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego jako elementu składowego obowiązku szczepień w Polsce. Dokonano analizy orzecznictwa i poglądów doktryny w tym zakresie. Wykazano związek pomiędzy lekarskim badaniem kwalifikacyjnym a szczepieniem ochronnym i ich wyraźny korelat. Ponadto poddano weryfikacji danych statystycznych w zakresie realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Ponadto przybliżono sam problem obowiązku szczepień i powstające na gruncie jego realizacji wątpliwości natury prawnej.
Artykuł w głównej mierze poświęcony jest próbie odpowiedzenia na pytanie, czy niepoddanie dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu może powodować skutki w zakresie odpowiedzialności za wykroczenie, czy też nie. Dokonano szczegółowej analizy art. 115 kodeksu wykroczeń stypizującego wykroczenie polegające na uchylaniu się od obowiązku szczepień. Przy tym zagadnieniu niezbędne było wykazanie ścisłego związku między działalnością organów administracji publicznej a skierowaniem wniosku o ukaranie na podstawie art. 115 k.w.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
ZAMACHY SAMOBÓJCZE WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY – POTRZEBA PILNEGO WPROWADZENIA STRATEGII PROFILAKTYKI SUICYDALNEJ O RANDZE PROGRAMU NARODOWEGO

Przeprowadzona analiza aktualnych danych statystycznych opublikowanych przez Policję pozwala wysnuć stwierdzenie, że problem zamachów samobójczych dzieci i młodzieży w grupie wiekowej 0-18 nadal istnieje, a co najgorsze – eskaluje (730 zamachów samobójczych w 2017 r., 772 w 2018 r., 951 w 2019 r.).
Mając ten problem na uwadze, w niniejszym artykule zwrócono uwagę na czynniki zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia zamachów samobójczych, wskazując między innymi, że plany związane z popełnieniem samobójstwa u dzieci z zaburzeniami depresyjnymi rzadziej kończą się śmiercią niż u młodzieży. Ponadto zaznaczono, że w starszej grupie wiekowej pojawia się częściej negatywna ocena samego siebie, świata i przyszłości czy zachowania autodestrukcyjne. Natomiast w grupie adolescentów ryzyko podjęcia próby samobójczej jest bardzo wysokie.
Artykuł podnosi również kwestię konieczności przygotowania i wdrożenia Polskiej Strategii Zapobiegania Samobójstwom jako części Narodowego Programu Zdrowia. Przedstawiono postulaty uczestników I Kongresu Suicydalnego, które w dobie niepokojących danych statystycznych nadal są aktualne. Zaprezentowano również wybrane programy oraz kampanie, których nadrzędnym, ambitnym celem jest zapobieganie zamachom samobójczym.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
KOBIETY I CZARNOSKÓRZY W ŁAWACH PRZYSIĘGŁYCH W STANACH ZJEDNOCZONYCH

Artykuł ma na celu ukazanie, jak przebiegał proces włączania do obu paneli dwóch „znaczących” grup społecznych, tj. kobiet oraz czarnoskórych. Przez dziesięciolecia przedstawiciele tych grup praktycznie nie zasiadali w panelach obu ław, co wynikało zarówno z obowiązujących norm prawnych, jak i konkretnych działań podejmowanych przez osoby odpowiedzialne za kompletowanie paneli w poszczególnych jurysdykcjach. Artykuł ma też na celu przedstawienie motywacji, jaka kryła się za systemowym wykluczaniem tych dwóch grup społecznych, jak i argumentacji zwolenników dopuszczenia kobiet i czarnoskórych do prac w federalnym i stanowym wymiarze sprawiedliwości w charakterze przysięgłego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„POWAŻNE RYZYKO” W ROZUMIENIU ART. 13 LIT. B KONWENCJI HASKIEJ. ANALIZA ORZECZNICTWA SĄDÓW AMERYKI ŁACIŃSKIEJ

Ameryka Łacińska to unikalny obszar funkcjonowania konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę. Z uwagi na wiele okoliczności prowokujących do relokacji, w szczególności wspólny język, orzecznictwo tamtejsze stanowi obszerny materiał do analizy. Praktyka stosowania przez sądy latynoamerykańskie wyjątku z art. 13 lit. b konwencji dokumentuje najczęstsze patologie występujące w środowiskach domowych oraz zewnętrznych, odzwierciedlając zarazem sposób, w jaki sądy skłonne są te problemy adresować. Do najczęściej powoływanych przyczyn uzasadniających uprowadzenie zalicza się: przemoc domową, niepokoje społeczne oraz rozłączenie z rodzicem pełniącym rolę opiekuna wiodącego. Skuteczne powołanie się na wyjątek „poważnego ryzyka” obwarowane jest warunkami wynikającymi z orzecznictwa. Problemy, z którymi mierzą się sądy latynoamerykańskie, są tożsame z tymi, które adresować muszą sądy europejskie. Stanowi to silny argument za powołaniem ponadnarodowego konwencyjnego organu sądowniczego.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
‘LEX OSCA TABULAE BANTINAE’ TEKST – TŁUMACZENIE – KOMENTARZ

Zachowany fragment ustawy municypalnej lex Osca Tabulae Bantinae jest przykładem polityki Rzymu w stosunku do pierwotnych kultur na południu Italii. Rzymianie zachowywali język oraz lokalne zwyczaje, wprowadzając jednocześnie rzymskie regulacje prawne, stanowiące podstawą organizacji i funkcjonowania miasta. Historia tej ustawy jest również przykładem, w jaki sposób redagowano i zapisywano teksty prawne na przełomie II i I w. po Chr.

Czasopismo: Zeszyty Prawnicze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne