rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Poglądy – sympatie partyjne – wiedza polityczna. Przewidywanie zachowań wyborczych w wyborach parlamentarnych w 2015 roku

Zgodnie z popularną percepcją zachowań wyborczych jednostki głosują na partie, których program i praktyka polityczna zbliżone są do ich światopoglądu. Badania zachowań wyborczych wskazują jednak, że zbieżność programowa ma nieduże znaczenie zarówno dla decyzji wyborczych, jak i samych sympatii i antypatii partyjnych, zwłaszcza w przypadku osób dysponujących niewielką wiedzą polityczną. W artykule koncentruję się na dwóch kluczowych determinantach zachowań wyborczych: postawach wobec istotnych kwestii politycznych oraz sympatiach i antypatiach partyjnych, analizując zróżnicowanie ich wpływu ze względu na wiedzę polityczną respondentów. W oparciu o dane Polskiego Generalnego Studium Wyborczego 2015 wykazuję, że: 1) ideologiczna przestrzeń rywalizacji w Polsce jest ograniczona, przede wszystkim w zakresie kwestii ekonomicznych, a postawy wobec kwestii politycznych mają ograniczone znaczenie zarówno dla decyzji wyborczych, jak i samych sympatii i antypatii partyjnych; 2) pomimo ograniczonych różnic ideologicznych podziały polityczne na płaszczyźnie emocjonalnej są silne i są dobrymi predyktorami decyzji wyborczych; 3) wiedza polityczna jest czynnikiem silnie moderującym relację między poglądami a sympatiami partyjnymi i zachowaniami wyborczymi; osoby z większą wiedzą polityczną w większym stopniu opierają swoje sympatie i antypatie partyjne na kwestiach programowych.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Tradycyjne i nowe ramy stowarzyszania się – interwencja sieci cyfrowej

Po czterdziestu latach od publikacji książki Antoniny Kłoskowskiej
„Społeczne ramy kultury” kryterium kontaktu i styczności pośredniej wciąż
pozostaje istotne dla rozróżnienia podstawowych mechanizmów produkcji
kulturalnej i uczestnictwa kulturalnego. Współcześnie jednak dwa nowe
fenomeny wymuszają konieczność poszerzenia tamtych trzech społecznych
układów kultury o układ nowy, czwarty. Transformacja ustrojowa i częściowa
przynajmniej deregulacja kultury polskiej ujawniły spontaniczny
rozwój stowarzyszeń i ruchów kulturowych. Stowarzyszenia, fundacje
i NGO s stały się głównym czynnikiem dezetatyzacji i uspołecznienia kultury,
strukturami kultury uwolnionej od instytucji publicznych i monopolu
państwa. Spontaniczności takiej kultury sprzyja naturalna otwartość Internetu
i technologii społecznościowych. Stowarzyszenia wykorzystują technologię
sieci w nierównym stopniu, tworząc różne struktury od historycznie
wcześniejszych /tylko f2f/, do tych uzależnionych wyłącznie od technologii
komunikacyjnej Web2.0. Zatem: I-NGO f2f, II -NGO f2f+TMC+CMC,
III -NGO f2f+Web.2.0MC, IV-NGO Web.2.0MC+NGO f2f, V-NGO
Web.2.0MC. W artykule dyskutuje się ponad to praktyki i doświadczenia
wolontariuszy działających w stowarzyszeniach.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Czyje jest miasto? Balansowanie między współuczestnictwem a polifonią

Tekst koncentruje się na kwestii współzarządzania przestrzenią miejską
postrzeganego jako proces społecznego komunikowania się. Zjawisko jest
analizowane z perspektywy teorii podmiotowości, które pozwalają uchwycić
dynamikę proc esu będącego rezultatem „ucierania się” istniejących struktur
(np. lokalnych wzorów działania i form partycypacji, w tym form pozornej
partycypacji) i aktywności aktorów społecznych. Na przykładzie Krakowa
autorka wskazuje, że w praktyce społecznej idea współuczestnictwa może
być definiowana jako artykułowanie punktów widzenia i oczekiwań przez
różne grupy miejskiej społeczności. Konsekwencją jest wówczas polifonia,
czyli sytuacja, w której poszczególne głosy (lokalnych władz, mieszkańców,
organizacji pozarządowych itp.), włącznie z głosami rzeczników partycypacji,
stają się samodzielne, autonomiczne, wzajemnie niekorespondujące

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Urbanizacja natury: w stronę relacyjnej ekologii miejskiej

Artykuł ten, odwołując się do relacyjnych koncepcji przestrzeni w teorii społecznej, geografii humanistycznej i strategicznym planowaniu przestrzennym, przedstawia złożone i zachodzące w wielu skalach zależności
pomiędzy miastem a naturą. Z jednej strony wewnętrznie zdezintegrowane metabolizmy miejskie w coraz większym stopniu produkują i przetwarzają środowisko naturalne, zarówno lokalnie, jak i w odległych lokalizacjach.
Z drugiej natomiast, przede wszystkim w trakcie i po epizodach – coraz częściej wywołanych przez człowieka i miasto – katastrof ekologicznych, środowisko to wywiera coraz silniejszy wpływ na planowanie rozwoju
przestrzennego miast i regionów. Autor argumentuje na rzecz rozumienia urbanizacji natury jako procesu ekonomiczno-politycznego, który wymaga politycznego oglądu i praktycznego zaangażowania. W tym celu w pierwszej
części tego artykułu omówione zostały wybrane aspekty relacyjnych ujęć przestrzeni. Druga część wskazuje na głębokie wzajemne zależności pomiędzy środowiskiem naturalnym i miejskim, które sprawiają, że rozumienie miasta
jako systemu zewnętrznego wobec ekosystemów naturalnych staje się coraz trudniejsze do utrzymania. W trzeciej części natomiast przedstawiony został zarys koncepcji relacyjnej ekologii miejskiej, której celem jest rozumienie
coraz bardziej złożonych „asamblaży” miasta, natury, kultury i technologii, a także otwarcie pola dla wielopoziomowej polityki podejmującej problemy sprawiedliwości społeczno-ekologicznej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Obywatel w państwie. Normatywna autonomia i roszczeniowy pragmatyzm

Artykuł koncentruje się na dwóch zagadnieniach dotyczących funkcjonowania
społeczeństwa obywatelskiego. W pierwszym kroku podjęto próbę
pomiaru stopnia partycypacji obywatelskiej Polaków w jej zinstytucjonalizowanej
i spontanicznej formie z uwzględnieniem wpływu zmiennych
demograficzno-społecznych na skalę tego zaangażowania. Działalność sformalizowaną
analizowano w odniesieniu do uczestnictwa w stowarzyszeniach
sportowych, kulturalnych, religijnych i realizujących cele wspólnot lokalnych,
natomiast w działalności niesformalizowanej dokonano rozróżnienia na
inicjatywę lokalną i sąsiedzką. Istotne w tym punkcie było również wskazanie
zależności pomiędzy aktywnością stowarzyszeniową a inicjatywami
podejmowanymi spontanicznie. W kroku drugim skonfrontowano postawy
osób zaangażowanych i niezaangażowanych obywatelsko (stowarzyszeniowo
i spontanicznie) wobec socjalno-redystrybucyjnych funkcji państwa
realizowanych przez rząd. Dopełnieniem tego wątku było porównanie osób
aktywnych i biernych pod względem poziomu satysfakcji instytucjonalnej
uwzględniającej ocenę gospodarki, rządu, demokracji, edukacji i służby
zdrowia oraz poziomu zaufania instytucjonalnego względem parlamentu,
systemu prawnego, policji, polityków i partii politycznych. Analizę empiryczną
przeprowadzono w oparciu o dane Polskiego Generalnego Sondażu
Społecznego z roku 2008 i Europejskiego Sondażu Społecznego z roku 2010.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Socjologiczne widzenie filmu i kina. Artykulacje i praktyki w polu socjologii filmu i kina

W artykule podjęto próbę rekonstrukcji kształtowania się pola socjologii filmu i kina na podstawie analizy porównawczej ważnych, zagranicznych i polskich prac mieszczących się w ramach opisywanej subdyscypliny. Wśród nich znajdują się: pionierskie rozprawy oraz badania dotyczące kina i filmu, socjologiczne postulaty i programy badawcze, studia socjologiczne, opracowania poświęcone socjologii filmu i kina. Główny cel stanowiło uporządkowanie i podsumowanie dziedzictwa wąskiej dyscypliny socjologii filmu i kina, ujęcie pewnych praktyk, orientacji i nurtów badawczych. Autorka ukazała także obszar badań poświęcony instytucjom filmowym jako słabo reprezentowanym w praktyce badań socjologicznych w Polsce i za granicą. Inspirację  teoretyczną dla nakreślonych poszukiwań stanowi teoria praktyki naukowej Pierre’a Bourdieu, a także pojęcia: habitus, pole oraz kapitał.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Rola klubów „Gazety Polskiej” w sukcesie politycznym Prawa i Sprawiedliwości w 2015 roku. Aktorzy lokalni czy aktor ogólnokrajowej sfery publicznej III RP?

W próbach wyjaśnienia podwójnego sukcesu wyborczego Zjednoczonej Prawicy z 2015 roku pomijany był aspekt szerokiej współpracy prawicowej koalicji, ze wskazaniem na Prawo i S prawiedliwość, z organizacjami przynależącymi do sfery społeczeństwa obywatelskiego. Celem niniejszego artykułu jest wypełnienie tej luki w literaturze. Artykuł ukazuje przenikanie się działalności partii Jarosława Kaczyńskiego z organizacjami o charakterze stowarzyszeniowym i dowodzi istotności tego zjawiska dla działalności ugrupowania, które jako dominująca część koalicji przejęło władzę w Polsce w 2015 roku. Na przykładzie analizy działalności klubów „Gazety Polskiej” w latach 2005–2015 omówiona zostanie współpraca PiS przy organizacji między innymi manifestacji i miesięcznic smoleńskich z organizacjami ze sfery społeczeństwa obywatelskiego. W artykule zaprezentowano także historię udziału liderów klubów w wyborach samorządowych i parlamentarnych, ukazującą silny związek wielu z nich z PiS.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Komunikacja oparta na kanale wizualnym i audialnym a jakość pomiaru sondażowego. W stronę nowego ujęcia hipotezy preferencji techniki przy wykorzystaniu koncepcji pamięci roboczej

Celem artykułu jest przedstawienie potencjalnego kierunku rozwoju badań metodologicznych nad konstrukcją sondaży. W centrum rozważań postawiono kwestię projektowanej koncepcji integrującej zaobserwowane konsekwencje preferowania techniki sondażu przez respondentów (z uwzględnieniem wpływu sondażu na poziom realizacji badania i jakość uzyskanych odpowiedzi) przy wykorzystaniu kognitywistycznej koncepcji pamięci roboczej. Wskazano bowiem na istnienie potencjalnej relacji pomiędzy procesem starzenia się respondentów, czy odczuwanym przez nich lękiem, a różnicowaniem w sposobie przetwarzania informacji w modalności wzrokowej i słuchowej, zarysowując tym samym, jakie problemy stoją przed konstruującymi badania łączące różne techniki sondażu, między innymi w starzejących się populacjach zachodnich.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Kulturowe źródła konfliktu politycznego w Polsce

Autor charakteryzuje podłoże konfliktu politycznego w Polsce, który rozgrywa się od kilkunastu lat, a w ostatnim czasie przybiera na sile. Konflikt ten jest silnie zakorzeniony kulturowo. Ma on charakter kulturowy w tym znaczeniu, że rywalizujące obozy starają się wymusić na drugiej stronie dostosowanie się do własnych wzorów życia i wartości. Walczą o własność całego systemu instytucjonalnego państwa i o wartości, na których jest on ufundowany, o jego zupełnie odmienny charakter niż ten, który proponują oponenci. Autor wskazuje na uformowanie się dwóch bloków o dość głęboko zakorzenionych cechach/skłonnościach kulturowych – tradycjonalistyczno- -konserwatywnego oraz liberalnego (rozumiane jako typy idealne). Znaczna część obywateli nie mieści się w tych podziałach, ale to nie oni nadają dynamikę konfliktowi politycznemu ostatniej dekady.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Ocena metodologicznej i praktycznej jakości fokusa – propozycja procedury

Naczelnym celem praktyków badań FGI jest pozyskanie informacji umożliwiających
zleceniodawcom badań rozstrzygnięcie pytań problemowych
lub problemów decyzyjnych – uzyskanie informacji różnorodnych, nasyconych
i unikalnych. Na podstawie naszych badań stwierdzamy, że na jakość
merytoryczną badania FGI wpływa siła aktywacji poszczególnych efektów
grupowych. Precyzując, wymiar nasycenia informacji jest regulowany przez
siłę aktywacji efektu stymulacji i śnieżnej kuli, z kolei dwa pozostałe wymiary
(różnorodność i unikalność informacji) są pochodną stopnia nasilenia efektu
bezpieczeństwa, spontaniczności oraz syndromu grupowego myślenia. Skoro
istnieje przełożenie między metodologiczną a praktyczną jakością badania
FGI, warto poszukiwać czynników mogących różnicować siłę aktywacji
efektów grupowych. Nasz artykuł jest propozycją uwzględniającą wskaźniki
i zasady pozwalające w sposób zobiektywizowany sprawdzić, czy analizowana
zmienna (np. cecha osobowości dyskutanta) jest czynnikiem faktycznie
różnicującym nasilenie efektów grupowych i tym samym pośrednio oddziałującym
na praktyczną jakość badania FGI.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Środowisko pracy i role socjologów zakładowych oraz ich doświadczenia zawodowe

Celem tekstu jest przedstawienie pracy i roli socjologów zakładowych w socjalistycznym przedsiębiorstwie na podstawie wywiadów narracyjnych (częściowo biograficznych) z osobami zatrudnionymi na takich stanowiskach w okresie PRL opracowanych z wykorzystaniem metodologii historii mówionej. W artykule przedstawiono definicję socjalistycznego zakładu pracy, pojęcie socjologa zakładowego, jego rolę w socjalistycznych zakładach pracy oraz wpływ tej pracy na dalszą karierę zawodową. Opracowanie jest efektem ogólnopolskiego projektu pt. „Nestorzy socjologii pracy w Polsce” zrealizowanego w ramach Sekcji Socjologii Pracy Polskiego Towarzystwa Socjologicznego i stanowi wkład do historycznej analizy polskiej odmiany socjologii pracy.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Standaryzowane techniki badawcze jako szczególny sposób komunikowania się

Badania ilościowe w Polsce i na świecie realizowane są z wykorzystaniem
technik badawczych zróżnicowanych w aspekcie warunków technologicznych
i komunikacyjnych realizacji. Wysiłki naukowe podejmowane przez socjologów
pozwalają przypuszczać, że zróżnicowane uwarunkowanie komunikacyjne
pomiarów może przesądzać o braku ekwiwalentności, mniejszej bądź
większej wiarygodności zgromadzonych danych. W niniejszym opracowaniu
analizie poddano trzy standaryzowane techniki badawcze: osobisty wywiad
kwestionariuszowy, telefoniczny wywiad kwestionariuszowy oraz ankietę
audytoryjną. Artykuł, częściowo w drodze syntezy wyników prac empirycznych,
dokonuje deskrypcji ilościowych podejść badawczych w kategoriach
teorii komunikacji.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Socjologia pracy w Polsce: Społeczno-gospodarcze i polityczne problemy instytucjonalizacji subdyscypliny

W artykule podjęto problem wzajemnych relacji pomiędzy instytucjonalizacją socjologii pracy, kontekstem politycznym i problemami rozwoju społeczno- -gospodarczego w Polsce po II wojnie światowej. Podstawą przeprowadzonych badań są zarówno materiały źródłowe, jak i wywiady narracyjne z nestorami socjologii pracy w Polsce, tj. naukowcami posiadającymi istotny wkład w rozwój socjologii pracy w Polsce. Ich analiza prowadzi do wniosku o współistnieniu uniwersalnych (ponadlokalnych, podzielanych ze „starymi” krajami kapitalistycznymi) i swoistych (lokalnych/regionalnych, częściowo podzielanych z innymi krajami realnego socjalizmu w Europie Środkowo- -Wschodniej) aspektów rozwoju subdyscypliny. Do uwarunkowań uniwersalnych należały powiązanie rozwoju socjologii pracy z zapotrzebowaniem przemysłu na nowoczesne metody zarządzania, znacząca rola inspiracji amerykańską socjologią i psychologią pracy oraz związek rozwoju subdyscypliny z polityką gospodarczą państwa. Cechami swoistymi były natomiast rosnące rozdarcie między nauką rzeczywistą i pozorną w warunkach realnego socjalizmu, słaba obecność ujęć krytycznych, pęknięcie pomiędzy socjologią akademicką i socjologią zakładową, a także wyraźne podziały w obrębie środowisk akademickich na tle stosunku do ustroju społeczno-politycznego. Rozdarcie między nauką rzeczywistą a pozorną przyspieszyło procesy deinstytucjonalizacji subdyscypliny, których początków szukać można w okresie „karnawału Solidarności”. Procesy te zostały dodatkowo wzmocnione po 1989 roku między innymi w wyniku identyfikacji socjologii pracy z marksizmem, ekspansji nauk o zarządzaniu oraz przemian samego świata pracy. Twierdzimy jednak, że nie są to tendencje nieodwracalne, o czym świadczy współczesny renesans zainteresowania socjologią pracy w Polsce.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Zarządcy o dyskursie zarządczym. Badania nad regułami krytyki eksperckich wzorców komunikowania publicznego

Artykuł poświęcony jest dwóm zagadnieniom. Po pierwsze, prezentuje eksploracyjne badania nad związkami między dyskursem publicznym a światem pracy. Po drugie, przedstawia zastosowaną w tych badaniach procedurę, mającą w zamierzeniu stanowić metodologiczną propozycję dla badaczy dyskursu i socjologów pracy. Najpierw przedstawiony zostaje podstawowy problem teoretyczny, którego dotyczyło badanie – zagadnienie cywilizowania uprzedmiotowienia. W dalszej kolejności następuje omówienie celu badań i zastosowanej procedury, a także – równie istotny, co kontrowersyjny – wątek posługiwania się w analizie dyskursu danymi wywołanymi. Centralnym punktem czynionych w artykule uwag jest analiza rozmowy korporacyjnych menedżerów. Uczestnicy rozmowy dyskutują nad tekstem zawierającym nieoczywiste przejawy uprzedmiotowienia ludzkich aspektów pracy. Analiza tej rozmowy pozwala zrekonstruować dwa sposoby (dwa repertuary interpretacyjne), przy użyciu których uczestnicy wzajemnie przekonywali się o swoim krytycznym nastawieniu do tekstu. Wnioski z badań dotyczą przede wszystkim możliwości i ograniczeń owego zmysłu krytycznego uczestników. Artykuł kończy się uwagami o ewentualnych możliwościach poszerzenia granic zdroworozsądkowej krytyki dyskursu zarządczego dzięki środkom analizy dyskursu.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Praca a nowe technologie. W kierunku transgresji etycznej i pracy nieodpłatnej w gospodarce cyfrowej

Rozważania zawarte w opracowaniu koncentrują się wokół dwóch zasadniczych, ściśle ze sobą powiązanych kwestii. Pierwsza z nich – wiodąca – odnosi się do społeczno-etycznych konsekwencji zmian zachodzących w obszarze współczesnej pracy i rynku pracy głównie pod wpływem nowych technologii cyfrowych, zwłaszcza zaś sztucznej inteligencji (AI). Te najistotniejsze, obserwowane już bardzo wyraźnie konsekwencje dotyczą przede wszystkim zmiany treści pracy, form pracy i form zatrudnienia, procesów społecznego wykorzeniania jednostek z pracy, zawężania moralnej przestrzeni pracy oraz indywidualizacji pracy, która coraz częściej wyprowadzana jest poza ramy organizacji formalnej. Dodać należy również pojawienie się procesów transgresji etycznej w relacji pracownik–sztuczna inteligencja ujmowanych prospektywnie. W jednym z tych scenariuszy prognozuje się również, że pracę wykonywaną odpłatnie coraz częściej zastępować będzie możliwość wykonywania nieodpłatnej pracy (zwłaszcza usług) na rzecz rodziny, przyjaciół, wspólnoty lokalnej itp. W takiej sytuacji państwo gwarantować będzie każdemu możliwość osiągania tzw. dochodu gwarantowanego.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Późny kapitalizm i hazard

Relację pomiędzy późnym kapitalizmem a zjawiskiem hazardu cechuje szczególne sprzężenie zwrotne. Z jednej strony późny kapitalizm charakteryzuje się szeregiem atrybutów, które w istotny sposób przyczyniły się do dynamicznego rozwoju hazardu w XXI wieku. Wśród nich wskazać należy przede wszystkim na technologizację, globalizację i indywidualizację. Z drugiej natomiast strony wybrane aspekty późnego kapitalizmu sprawiają, że on sam coraz bardziej przypomina hazard. Centralne usytuowanie w jego ramach takich kategorii, jak dematerializacja, ryzyko oraz spekulacja sprawiają, że fenomen ten służyć może także jako egzemplifikacja (metafora) późnego kapitalizmu.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Nie nasza to wojna – społeczne ramy niepamięci o I wojnie światowej

W artykule postawiono pytanie o miejsce I wojny światowej we współczesnej polskiej kulturze i polityce pamięci. Analiza jubileuszowych obchodów w 100-lecie rozpoczęcia i zakończenia Wielkiej Wojny wskazuje na zasadniczy brak odniesień do związanych z nią wydarzeń w polskiej oficjalnej polityce pamięci. Dostrzeżenie tej sfery „niepamięci” skłania do postawienia pytań o jej skalę, spójność oraz przyczyny. W celu określenia ram społecznej niepamięci o Wielkiej Wojnie w artykule podjęto próbę odnalezienia i zarysowania miejsc w przestrzeni pamięci, w których pojawiają się odwołania do osób, miejsc i wydarzeń z nią związanych. Problem ten został rozpatrzony w trzech rejestrach działania pamięci zbiorowej, określonych tu jako: wymiar oficjalnej, państwowej polityki pamięci, wymiar pamięci lokalnej oraz wymiar pamięci na poziomie indywidualnym. Zebrany materiał badawczy wskazuje, że pomimo znaczącego wpływu I wojny światowej na życie całego wojennego pokolenia oraz pomimo skali i dotkliwości działań wojennych mających miejsce na terytorium dzisiejszej Polski doświadczenia z lat 1914–1918 zostały przez Polaków zapomniane. Wielka Wojna w oficjalnej narracji państwowej jest przeważnie przemilczana bądź traktuje się ją jedynie jako swego rodzaju „preludium” do odrodzenia się polskiej państwowości. W jeszcze większym stopniu jest ona nieobecna w świadomości współczesnych Polaków, którym zazwyczaj brakuje podstawowej wiedzy faktograficznej. Nie mają także skojarzeń kulturowych związanych z I wojną światową. Popularna symbolika Józefa Piłsudskiego i 11 listopada 1918 roku funkcjonuje w oderwaniu od kontekstu historycznego i nie jest przedmiotem debaty publicznej. W ostatnich latach w wymiarze lokalnym mamy jednak do czynienia z pewnym renesansem pamięci o I wojnie światowej oraz jej uczestnikach i ofiarach, niezależnie od tego, jakim posługiwali się językiem i pod jakim występowali sztandarem. Artykuł kończy przedstawienie trzech hipotez na temat społecznych i politycznych przyczyn, które sprawiły, że pamięć o doświadczeniach wojennych Polaków nie weszła do kanonu kultury narodowej.

Czasopismo: Przegląd Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne