rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„Mądra kobieta”  z fary kołobrzeskiej od malarskiej kompozycji do graficznego rozproszenia parenetycznej formuły obrazowej

Artykuł poświęcony jest przechowywanemu w kolegiacie kołobrzeskiej obrazowi przedstawiającemu „Mądrą kobietę” i recepcji typu ikonograficznego, do którego należy. Kompozycja jest nietypowa, pełna symboli i nieoczywistych znaków, które objaśnia umieszczona po obu stronach przedstawienia inskrypcja. Ponadto, w XVIII w. umieszczono na tablicy informację o jej fundatorze, roku, w którym znalazła się ona w kościele oraz upamiętniono renowację obrazu. Obraz wpisuje się we wcale popularną w późnym średniowieczu grupę przedstawień parenetycznych, których zadaniem było pokazywanie wzorców odpowiednich postaw. Wzorce te, dzięki wynalezieniu oraz upowszechnieniu technik graficznych, mogły trafić do coraz większej liczby odbiorców. Podobnie było z kompozycją, która znajduje się w Kołobrzegu: w I połowie XVI w. wizerunki mądrej kobiety zostały wydrukowane w Kolonii, Amsterdamie oraz niezidentyfikowanej pracowni na terenie Rzeszy. Z biegiem czasu formuła została wzbogacona o wizerunek mądrego mężczyzny. Choć w najstarszych realizacjach ilustracji towarzyszył komentarz, późniejsze odbitki zawierają jedynie ilustrację, co, wydaje się, dowodzi sporej popularności kompozycji.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Photovoice jako metoda badania potrzeb językowych i szkoleniowych. Studium przypadku

PhotoVoice to jakościowa, eksploracyjna, partycypacyjna metoda badania potrzeb stosowana w naukach społecznych. Służy ona do wyznaczania obszarów aktywności danej społeczności wymagających działań zmierzających do wprowadzenia pozytywnych zmian. PhotoVoice może być również wykorzystywany w badaniach edukacyjnych jako narzędzie badania potrzeb szkoleniowych lub opisywania, przez uczestników projektu, ich sytuacji edukacyjnej lub życiowej mającej związek i wpływ na uczenie się. Niniejszy artykuł przedstawia projekt pilotażowy, jaki został przeprowadzony podczas lektoratów języka polskiego akademickiego dla cudzoziemców na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, dla którego inspiracją była metoda PhotoVoice.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzaj gramatyczny w polszczyźnie i w językach wschodniosłowiańskich. Rozważania na marginesie biernika

We współczesnym językoznawstwie polonistycznym współistnieje kilka ujęć kategorii rodzaju gramatycznego: tradycyjne, wywodzące się ze szkoły starożytnej oraz nowsze. W ujęciu tradycyjnym występuje trójczłonowy podział na rodzaje gramatyczne, tj. męski, żeński i nijaki, a jego podstawę stanowi mianownik liczby pojedynczej. Podobnie jest we wszystkich językach wschodniosłowiańskich. W polszczyźnie – w przeciwieństwie do innych języków słowiańskich – istnieje dodatkowo rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy. W ujęciach nowszych podstawę podziału na rodzaje gramatyczne stanowi biernik i dopełniacz. W ujęciu biernikowym występuje pięć rodzajów gramatycznych: męskoosobowy, męskożywotny, męskonieżywotny, żeński i nijaki, natomiast w koncepcji dopełniaczowej wyodrębnia się cztery klasy rodzajowe w liczbie pojedynczej i pięć klas w liczbie mnogiej. Tego typu propozycje opisu rodzaju gramatycznego są obce innym językom słowiańskim, w tym wschodniosłowiańskim, choć istnieje w nich rozbudowana kategoria żywotności, czego przykładem jest biernik. W językach wschodniosłowiańskich rzeczowniki żywotne wszystkich rodzajów gramatycznych otrzymują w bierniku liczby mnogiej końcówki fleksyjne synkretyczne z dopełniaczem. We współczesnej polszczyźnie natomiast wyodrębnianie klasy rzeczowników żywotnych w liczbie mnogiej jest nieistotne z fleksyjnego punktu widzenia. Różnice te są przyczyną interferencji i błędów językowych zarówno Polaków uczących się języków wschodniosłowiańskich, jak i wschodnich Słowian, przyswajających język polski.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczanie polskiej deklinacji i składni w grupach wschodniosłowiańskich

W niniejszym tekście omówiono nauczanie deklinacji i składni polskiej w ujęciu kontrastywnym na przykładzie nauczania osób dorosłych ze Wschodu, znających język rosyjski jako język pierwszy lub drugi. Przedstawiając kontekst teoretyczny nauczania J2 w kontraście z J1, akcentuje się, że współcześnie korzystamy zarówno ze zdobyczy analiz kontrastywnych J1 i J2, jak i analizy błędów i znajomości zjawiska interferencji. Przedstawia się postulat konfrontatywności w nauczaniu JPJO osób ze Wschodu, który przewija się przez całą polskojęzyczną literaturę glottodydaktyczną. 
W artykule zaprezentowano techniki dydaktyki polskiej deklinacji i składni w kontraście z językiem rosyjskim zaczerpnięte z książki autorki Polski dla nas 1. Польский для нас1. Deklinacja i składnia kontrastywnie dla Słowian wschodnich (A2–B2). Podzielono je na dwie grupy: ćwiczenia jednojęzyczne i dwujęzyczne. Zwrócono przy tym uwagę, iż znajomość J1 grupy uczących się przez lektora znacząco wspomaga nauczanie w kontraście, jednak nie jest warunkiem sine qua non tego typu dydaktyki.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W poszukiwaniu dobrego sąsiedztwa. 35 lat koordynowania w IFG i ILiNM inter-i transkulurowych projektów wymiany nad Odrą – szczeciński model germanistyki kulturowego pogranicza

Tekst ten jest pierwszą częścią sprawozdania z działalności mandatowej dr. Andrzeja Talarczyka, koordynatora w Instytucie Filologii Germańskiej US w zakresie współpracy z instytucjami akademickimi i nieakademickimi w Niemczech. Obejmuje ono cały okres istnienia tej placówki organizacyjnej, to znaczy lata 1985–2019 oraz pierwszy rok akademicki działaności nowopowstałego Instytutu Literaturoznawstwa i Nowych Mediów. Opis tej części dotyczy następujących instytucji: 1) Ambasada RFN w Warszawie; 2) Uniwersytet w Rostoku; 3) Akademia Sankelmark w Oeversee; 3) Uniwersytet im. Christiana Albrechta w Kilonii; 4) Uniwersytet Lipski w Lipsku; 5) Uniwersytet im. Ernsta Moritza Arndta w Greifswaldzie; 6) Akademia Bałtycka w Lubece-Travemünde; 7) Europejska Akademia Meklenburgii/Pomorza Przedniego; 8) Fundacja Konrada Adenauera, filia w Rostoku, Niemiecki Parlamentem Deutscher Bundestag w Bonn i Berlinie; 9) Teatr Gripstheater w Berlinie, Teatr Uckermärkische Bühnen Schwedt; 10) Muzeum Krajoznawcze im. Ehma Welka w Angermünde; 11)Wkrzańskie Towarzystwo Literackie w Angermünde. Opisane są również wyprawy studyjne do Niemiec Północnych śladami pisarzy niemieckich. Te wszystkie aktywności ujęte są w szerszym kontekście rozwoju Instytutu, który jest tłem tych opisów i analiz. Swoją systemowością rozszerzyły one regionalistyczne spektrum oddziaływania nie tylko na całą Alma Mater Stetinensis, Euroregion Pomerania, ale również na dalszych zaodrzańskich partnerów z Meklenburgii/Pomorza Przedniego, Meklenburgii oraz Szlezwiku-Holsztynu. Poczynania te były nowatorskie nie tylko w odniesieniu do transgranicznych kontaktów, ale również w skali ogólnopolskiej germanistyki.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Sekcja Hotelowa szczecińskiej Służby Bezpieczeństwa i jej działalność na terenie miasta w latach 1973–1990

Wiele osób słyszało o działaniach Służby Bezpieczeństwa w polskich hotelach, ale jak wyglądało to w Szczecinie?. Autor poszukując odpowiedzi na to pytanie prześledził działania operacyjne prowadzone w hotelach „Arkona”, „Continental”, „Neptun” i „Reda” podległych przedsiębiorstwu „Orbis” oraz hotelach miejskich „Gryf” i „Piast” prowadzonych przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych „Pomerania”.
Celem artykułu jest próba przybliżenia zasad pracy sekcji hotelowej szczecińskiej SB oraz „wgłębienie” się tematykę hotelową okresu PRL na terenie Szczecina. W oparciu o zgromadzony materiał źródłowy oraz informacje udzielone przez byłych pracowników sekcji hotelowej autor próbuje odpowiedzieć na pytania o zakres zadań realizowanych przez SB. Wskazać na metody działań funkcjonariuszy, skalę inwigilacji środowiska oraz wpływ SB na funkcjonowanie hoteli. Istotnym elementem jest także materialny dowód istnienia i funkcjonowania  jednostki, czyli dokumentacja wytworzona w minionym okresie, którą dziś możemy określić już mianem archiwalnej.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kto spalił Słupsk w marcu 1945 roku? Przypadek pomorskiego miasta zajmowanego przez Armię Czerwoną

Niebroniony przez Niemców Słupsk poniósł podczas wojny bardzo poważne straty. Zmieniły one na zawsze zabudowę miasta. Mieszkańcy – dawni i nowi, Niemcy i Polacy – od kilkudziesięciu lat zadają pytanie: kto zawinił, skoro walk nie było? W historii Słupska pod redakcją Stanisława Gierszewskiego – do dzisiaj podstawowej syntezie dziejów miasta – napisano, że Słupsk został zniszczony w marcu 1945 r. w około 25-30% w wyniku walk czerwonoarmistów z Niemcami; boje te opisano. W okresie PRL w tle tych nieprawdziwych stwierdzeń istniała „historia szeptana”, przekazywana z ust do ust. W jej wykładni to Sowieci podpalili niebroniony Słupsk kilkanaście godzin po zajęciu miasta. Wniosek ten wyprowadzano ze wspomnień Niemców, polskich pionierów Słupska oraz historiografii zachodnioniemieckiej. Od upadku komunizmu wersja „szeptana”, coraz dokładniej opisana i uzasadniona, została powszechnie przyjęta. Przyjmowano ją z goryczą, bo Słupsk, uchodzący za jedno z ładniejszych miast pomorskich, „mógł ocaleć”, jego zniszczeń nie uzasadniały działania wojenne. Kładziono to na karb „zdziczenia Sowietów”.
Do zmiany tego przekonania skłaniają wspomnienia Niemców publikowane w latach 50. XX wieku w czasopiśmie „wypędzonych” słupszczan, „Stolper Heimatblatt”. W numerze 6 ukazał się tam list Margarety Dähling. Widziała opisywane wydarzenia, była w centrum Słupska, gdy zaczęło płonąć. I opisała rzeczy zaskakujące, stojące w sprzeczności z powszechnie przyjętymi wyobrażeniami. Wydarzenia w Słupsku, tuż po wkroczeniu Sowietów mogły mieć bardziej złożony przebieg, a sprawcy – inne od zakładanych motywacje.
Hipoteza postawiona w tym artykule, po uwzględnieniu wspomnianej relacji niemieckiej, jest następująca: Słupsk zaczął płonąć nocą 7/8 marca w wyniku niemieckiego wysadzenia mostów, jeszcze przed wkroczeniem Sowietów. Niemcy zastawili w Słupsku pułapkę na czerwonoarmistów, w kamienicach Starego Rynku (Markt Platz). Wieczorem 8 marca, gdy Sowieci byli w mieście już kilkanaście godzin, nastąpił wybuch niemieckich materiałów wojskowych na Starym Rynku. Nie wiadomo z jakiej przyczyny, ale prawdopodobna jest detonacja dokonana przez Niemców. W wyniku wybuchu nastąpiły dalsze pożary, a następnie Sowieci przystąpili do systematycznych podpaleń, z zemsty lub aby detonować kolejne możliwe pułapki i zdusić możliwy opór. Metodyczność podpaleń i zaangażowanie całych pododdziałów wskazuje jednak na drugi motyw. Zniszczeń dopełniły przemarsze przez miasto 1 Gwardyjskiej Armii Pancernej Armii Czerwonej, idącej z Koszalina do Gdańska. Jeśli hipoteza ta jest prawdziwa, za spalenie centrum miasta odpowiadaliby i Niemcy, i Sowieci, w trudnej do ustalenia proporcji. Destrukcję miasta rozpoczęli jednak Niemcy.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ja-chłopka, ja-miastowa. Doświadczenie migracji ze wsi do miast w pamiętnikarskich relacjach kobiet w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej

W artykule opisane zostaną procesy przemian tożsamościowych kobiet migrujących ze wsi do miast w latach 50. i 60. w Polsce. Na podstawie analizy danych zastanych – pamiętników – opisane zostaną dwa sposoby kreowania własnej tożsamości w stosunku do społecznego obrazu "wiejskości" i "miejskości", oraz społecznego konstruktu kobiecości w kontekście wiejskim i miejskim. Dwa modele migracji zostaną przedstawione na przykładzie dwóch narracji pamiętnikarskich  zanalizowanych za pomocą narzędzi właściwych dla metody biograficznej. Pamiętniki analizowane są w kontekście ówczesnego dyskursu modernizacyjnego, w opozycji do powszechnego binarnego sposobu postrzegania miasta (jako przestrzeni modernizującej się, aktywnej, nowoczesnej) i wsi („zacofanej”, tradycyjnej), a także modeli kobiecości właściwych dla tych dwóch przestrzeni. Zadaniem artykułu jest zwrócenie uwagi na specyfikę kobiecego doświadczenia migracji i opisanie sposobów adaptacji do nowego stylu życia.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ograniczenia w fotografowaniu w strefie nadgranicznej Środkowego Nadodrza w latach 1945-1956

Rozporządzenie Prezydenta Polski z 1927 roku wprowadziło m.in. strefę nadgraniczną szerokości 2 km od linii granicy, gdzie obowiązywało szereg zakazów dla ludności. Ograniczenia w fotografowaniu w strefie nadgranicznej województwa poznańskiego pojawiły się tuż przed wybuchem wojny w 1939 roku. Po II wojnie światowej i przesunięciu granic Polski do Odry powiaty położone nad środowym biegiem Odry włączono do województwa poznańskiego a w 1950 roku przeniesiono do powołanego województwa zielonogórskiego. Po wojnie dawne prawo graniczne nadal obowiązywało do 1956 roku. Wojewoda poznański już w 1945 zarządził rejestrację aparatów fotograficznych, ale dopiero w 1949 roku ukazało się zarządzenie wojewody poznańskiego w sprawie uzyskania zezwoleń na posiadanie aparatów fotograficznych i robienie zdjęć w 6-kilometrowej strefie nadgranicznej dla celów amatorskich i zawodowych. Z zezwoleń tych byli wyłączeni wojskowi i osoby służbowo wykonujące zdjęcia oraz osoby przejeżdżające przez strefę nadgraniczną. Zezwolenia wydawały władze powiatowe po uzyskaniu opinii powiatowej służby bezpieczeństwa i Wojsk Ochrony Pogranicza. W połowie lat 50. XX wieku nastąpiło zaostrzenie zasad wydawania tych zezwoleń. Skrócono czas ich ważności z roku do kilku miesięcy z możliwością przedłużenia, wprowadzono zasadę uzyskiwania zgody dla fotografów pracujących na rzecz instytucji państwowych. Ograniczenia te, jak sie wydaje, podyktowane były obawą przed szpiegostwem na rzecz obcych państw.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Książki obrazkowe we wczesnoszkolnym nauczaniu języka angielskiego

Niniejszy artykuł omawia możliwości zastosowania książek obrazkowych podczas lekcji języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej. Pierwsza część artykułu traktuje o książkach obrazkowych jako gatunku literackim, ich definicjach oraz ogólnych założeniach dotyczących ich zastosowania w nauczaniu dzieci języka obcego. Następnie pokrótce przedstawione zostają wybrane anglojęzyczne przykłady gatunku: "I will not ever never eat a tomato" (Lauren Child); "Meerkat mail" (Emily Gravett); "The rabbit problem" (Emily Gravett); "Have you seen who’s just moved in next door to us? "(Colin McMaughton); "Katie and the Mona Lisa" (James Mayhew). Zasadniczą część artykułu stanowi analiza powyższych książek obrazkowych, wskazująca na ich możliwe wykorzystanie w nauczaniu języka angielskiego w oparciu o założenia podstawy programowej dla klas 1-3.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Interferencje leksykalne w wypowiedziach pisemnych Słowian ze Wschodu (na podstawie pisemnych prac certyfikatowych z roku 2019, poziom B1)

W artykule poddano analizie interferencyjne błędy leksykalne popełniane przez Słowian ze Wschodu. Podjęto również próbę ich klasyfikacji oraz wskazanie źródeł powstawania. Materiał źródłowy stanowią wypowiedzi pisemne, zaczerpnięte z testów certyfikatowych (poziom B1). Błędy podzielono na kilka grup z uwagi na ich wpływ na skuteczność komunikacyjną osób pochodzenia wschodniosłowiańskiego uczących się JPJO. Prezentowany materiał może służyć pomocą do opracowywania zadań zapobiegających interferencji leksykalnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sposoby zdobywania i przetwarzania informacji w ujęciu neurobiologicznym i kulturowym. Przykład studentów chińskich uczących się języka polskiego

Niniejszy artykuł podejmuje kwestie wpływu uwarunkowań neurobiologicznych oraz czynników kulturowych na sposoby zdobywania i przetwarzania informacji, co z kolei determinuje wybór sposobów uczenia się. W artykule omówiona została kwestia preferencji półkulowych w kontekście edukacyjnym. Podstawą wywodu oraz przyczynkiem do podjęcia badań sondażowych jest hipoteza, że osoby wychowane w kulturze chińskiej i posługujące się językiem mandaryńskim jako ojczystym częściej stosują strategie prawopółkulowe niż przedstawiciele kultury Zachodu, których język ojczysty różni się znacząco od mandaryńskiego w zakresie systemu fonetyczno-fonologicznego, leksyki, pisma oraz gramatyki. 
W części badawczej zaprezentowano wyniki obserwacji i badań sondażowych przeprowadzonych wśród słuchaczy studiów polonistycznych pochodzących z Chin. Podstawowy cel obserwacji stanowiła identyfikacja stosowanych przez nich metod i technik uczenia się. Wnioski płynące z badań zostały zinterpretowane w oparciu o czynniki kulturowe (język ojczysty i praktyki społeczne), które w sposób szczególny mogą wpływać na wybór strategii prawopółkulowych w procesie uczenia się języka obcego. 

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Procesy o czary na pograniczu północno-zachodniej Wielkopolski i Nowej Marchii w czasach wczesnonowożytnych

Celem niniejszego artykułu jest nie tylko wydobycie nieznanych dotąd szczegółów i sprostowanie konfabulacji, ale również przyjrzenie się polowaniom na czarownice na pograniczu nowomarchijsko-wielkopolskim przez pryzmat rodzajów oskarżeń. Umożliwi to poszukanie odpowiedzi na pytanie czy dane ze zdefiniowanego obszaru różniły się od przypadków przytaczanych w literaturze przedmiotu. W znaczącej części oskarżenia o czary, w interesującym nas okresie (XVI–XVIII w.), dotyczyły stosowania magii lub czarów podczas konfliktów międzyludzkich, np. na tle majątkowym. W przebadanym materiale natrafiono również na oskarżenia o czary dotyczące psucia piwa i kontaktów z diabłem. Przyczyną procesu o czary stawały się też zabiegi magiczne na pozyskanie uczuć oraz rozgrywki polityczne.

Czasopismo: Przegląd Zachodniopomorski
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Polszczyzna uczniów arabskiego pochodzenia – studium porównawcze

Celem niniejszego artykułu jest studium porównawcze polszczyzny uczniów arabskiego pochodzenia, którzy uczęszczają do jednego z łódzkich liceów. Porównania dokonano z dwóch perspektyw – nauczyciela języka polskiego jako rodzimego oraz glottodydaktyka-językoznawcy. W tym celu wykorzystano wypracowania typu maturalnego pisane przez uczniów w trakcie lekcji języka polskiego, do których oceny wykorzystano kryteria maturalne (obowiązujące w formule od roku 2015). Wyniki te osadzono w szerszej perspektywie językoznawczej, uwzględniając znajomość poszczególnych podsystemów języka. Jednakże to właśnie ocena maturalna polszczyzny uczniów wydaje się kluczowa, ponieważ egzamin maturalny (a nie egzamin z języka polskiego jako obcego) stanowi cel dla uczniów.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Organizacja jednostki lekcyjnej oraz realizacja celów i zadań dydaktycznych na lekcjach języka polskiego w szkole dla dzieci niesłyszących i słabosłyszących – o potrzebie podejścia glottodydaktycznego

W artykule opisano cechy jednostki lekcyjnej w wybranych klasach szkoły podstawowej i gimnazjum w szkole dla dzieci niesłyszących i słabosłyszących. Badania struktury lekcji oraz efekty realizacji celów i zadań dydaktycznych lekcji nauki o języku polskim przyniosły konstatację o potrzebie zmian w nauczaniu osób niesłyszących języka polskiego. Perspektywa zastosowania metod glottodydaktycznych w nauczaniu dzieci z dysfunkcją słuchu w celu uzyskania zamierzonych efektów kształcenia otwiera pole badawcze mało jeszcze eksplorowane na gruncie polskiej nauki. Na podstawie zebranego materiału zwrócono uwagę na konieczność zweryfikowania podejścia do nauczania języka polskiego osób niesłyszących i słabosłyszących, ponieważ dotychczasowe metody nauczania są nieefektywne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Język medycyny (medyczny) – dyskusja nad definicją

W niniejszym tekście podjęta została dyskusja nad zdefiniowaniem pojęcia polski język medycyny (medyczny) dla celów glottodydaktyki. Artykuł składa się z sześciu części. W pierwszej kolejności omówiono dotychczasowe założenia teoretyczne nauczania polskiego języka medycyny (medycznego). Następnie zaprezentowano sposoby opisu języka medycznego na gruncie glottodydaktyki angielskiej, francuskiej i niemieckiej. W kolejnej części znalazły się metodologiczne i lingwistyczne założenia materiałów glottodydaktycznych przeznaczonych do kształcenia specjalistycznego. W czwartej części zarysowano definicję pojęcia medycyny w kategoriach semantycznych oraz syntaktycznych. Piąta część poświęcona została legislacyjnemu rozumieniu polskiego języka medycyny (medycznego). Rozważania te prowadzą do prezentacji konkluzji i wskazań dla glottodydaktyki polonistycznej w części szóstej. Wyniki analiz wykazały, iż zagadnienie opisu języka polskiego do celów specjalistycznych jest bardzo złożonym procesem. Niezbędne są dalsze badania, dotyczące m.in. warstwy stylistycznej polskiego języka medycyny (medycznego), kompetencji socjolingwistycznej, socjokulturowej i realioznawczej.  

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O semantyczny wymiar słowotwórstwa w glottodydaktyce

Systemowe poznawanie form, funkcji i znaczeń wyrazów motywowanych (poziom recepcji) wraz z jednoczesnym nabywaniem biegłości w posługiwaniu się nimi (poziom produkcji) jest zagadnieniem bardzo ważnym dla opanowujących język obcokrajowców. Swoistość systemu derywacji, tylko po części kategorialnego sprawia, iż wyraźnie lokuje się on między gramatyką a słownikiem. Nie zawsze znajduje to bezpośrednie i systemowe przełożenie na język dydaktyki – w nauczaniu formacji słowotwórczych w dalszym ciągu dominuje trop formalny. Może to rzutować na niższy niż możliwy stopień internalizacji formacji poznawanych przez uczących się, gdyż pozostaje w sprzeczności z organizacją słownika mentalnego użytkownika języka. Rozwiązanie alternatywnym jest ściślejsze niż dotychczas łączenie nauczania derywatów z określonymi zagadnieniami tematycznymi. Podłoże tej koncepcji stanowią psycholingwistyczne badania słownika mentalnego użytkownika języka, ujawniające jego naturę oraz organizację gromadzonych w nim zasobów. 

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Gramatyka z kulturą – o współczesnych ścieżkach nauczania gramatyki

Przy rozwijaniu kompetencji gramatycznej główny nacisk jest położony na pragmatykę językową (skuteczność komunikacji), a znajomość gramatyki jest traktowana jako środek budowania wypowiedzi, które służą realizowaniu poszczególnych intencji nadawczych. Widoczna staje się tu również dbałość o atrakcyjność zadań oraz łączenie zagadnień gramatycznych z przekazywaniem wiedzy o polskiej kulturze, co stanowi temat niniejszego artykułu. Wyrażenie: „gramatyka z kulturą” poprzez swoją wieloznaczność pozwala scharakteryzować współczesne sposoby kształtowania kompetencji gramatycznej w nauczaniu języka polskiego jako obcego. „Z kulturą” znaczy tu: kulturalnie (atrakcyjnie, przejrzyście), z nauczaniem zasad etykiety oraz z elementami wiedzy o polskiej kulturze. 

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika