rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Związek Polaków na Białorusi w polskiej polityce zagranicznej w latach 2008-2010

Po przejęciu władzy w Polsce przez Platformę Obywatelską w 2007 r., nastąpiła zmiana polskiej polityki zagranicznej wobec Białorusi. Gabinet Donalda Tuska postanowił nawiązać oficjalne kontakty z członkami białoruskiego rządu. Najtrudniejszą barierą dla poprawy stosunków dwustronnych był podział w Związku Polaków na Białorusi. Ministerstwo Spraw Zagranicznych postanowiło rozwiązać ten problem tak, aby białoruski rząd mógłby go zaakceptować. W 2008 r. Polscy dyplomaci podjęli poufne rozmowy ze swoimi białoruskimi odpowiednikami na temat polskiej mniejszości. Negocjatorzy postanowili stworzyć dwustronny zespół roboczy, który musiał znaleźć rozwiązanie konfliktu wokół Związku Polaków na Białorusi. Polska zadeklarowała, że pogłębienie stosunków dwustronnych zależy od poprawy sytuacji polskiej mniejszości narodowej. Mimo że główny problem tej grupy pozostał nierozwiązany, dialog trwał trzy lata. Rzeczywiście, Polska uniknęła zakłócania dialogu, który był prowadzony między Białorusią a Unią Europejską. Jego celem było zmniejszenie zależności Białorusi od Rosji. Polska zakończyła kontakty z białoruskimi urzędnikami w grudniu 2010 r. Powodem tego nie były nierozwiązane problemy polskiej mniejszości, ale oszustwo w wyborach prezydenckich na Białorusi i brutalne stłumienie protestu opozycji.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Relacja współwięźniów o ostatnich dniach życia Sługi Bożego ks. Konstantego Budkiewicza (1867-1923)

Rozstrzelanie w marcu 1923 r. ks. prałata Konstantego Budkiewicza, jak i proces pokazowy, który odbył się w Moskwie, zbulwersował opinię publiczną w Polsce i za granicą. W jego wyniku skazano na karę śmierci arcybiskupa Jana Cieplaka oraz dziekana piotrogrodzkiego, ks. Konstantego Budkiewicza, inni duchowni otrzymali łagodniejsze wyroki – od 3 do 10 lat więzienia. Noty protestacyjne wysłały rządy m.in. Polski, Niemiec, Francji, Stanów Zjednoczonych, Brazylii, Czechosłowacji, Hiszpanii, Anglii i innych krajów. Po rozstrzelaniu ks. Budkiewicza, w wyniku międzynarodowych protestów arcybiskupa wydalono z kraju. Trzynastu kapłanów po odbyciu kary wróciło do duszpasterskich obowiązków. Zagrożona ponownym aresztowaniem, część kapłanów w ramach wymiany więźniów do 1934 r. opuściła Związek Radziecki. Jako ostatni do Polski przyjechał bp Antoni Malecki, wycieńczony uwięzieniem i zesłaniem, kilka miesięcy po powrocie zmarł. Pozostali zginęli w łagrach lub zostali rozstrzelani w następnych latach.
Szerszemu gronu Czytelników prezentowane jest świadectwo o męczeńskiej śmierci ks. Budkiewicza spisane przez uwięzionych w 1923 r. kapłanów. Opisano w nim prawie miesiąc życia księdza przed wykonaniem wyroku śmierci. Ks. Budkiewicz przez prawie 20 lat był proboszczem największej parafii w Petersburgu pw. św. Katarzyny. Przy kościele działały szkoły podstawowe, dwa gimnazja, towarzystwo dobroczynne oraz bractwa modlitewne. Skupiało się tu także życie kulturalne i polonijne. Ks. Budkiewicz, od 1908 r. dziekan petersburski, opiekował się ponad 40 parafiami i kaplicami na rozległym terenie Pskowa, Nowogrodu oraz Finlandii. W 1918 r. został też wikarym generalnym bpa Cieplaka. Po dojściu do władzy bolszewików ks. Budkiewicz dzielnie bronił praw Kościoła. Zagrożony aresztowaniem, dwukrotnie odmówił wyjazdu do Polski. Za swój obowiązek uznał pozostanie z podległym mu duchowieństwem oraz wiernymi do końca. Spisany przez uwięzionych razem z nim kapłanów protokół został przekazany drogą dyplomatyczną do Polski, a następnie do Stolicy Apostolskiej. Stał się on świadectwem męczeństwa Kościoła katolickiego w Związku Radzieckim. Proces beatyfikacyjny ks. Budkiewicza rozpoczął się w 2003 r.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Uczeń jako „Inny” w polskiej przestrzeni edukacyjnej – krytyczne spojrzenie na szkołę w kontekście zróżnicowania kulturowego

Polska szkoła jest miejscem, w którym wciąż stosunkowo rzadko spotkać można uczniów o innym pochodzeniu kulturowym. Mimo podejmowania od kilku lat na gruncie edukacyjnym problematyki różnorodności kulturowej i edukacji międzykulturowej oraz specjalnych potrzeb edukacyjnych odnoszących się również do uczniów cudzoziemskich praktyka szkolna wydaje się wciąż ukierunkowana na potrzeby środowiska homogenicznego, z uczniem przeciętnym, niewyróżniającym się, a nade wszystko nieodróżniającym się od pozostałych. Obserwacja środowiska szkolnego pozwala dostrzec zróżnicowanie dzieci z wyraźnym podziałem na „lepszych i gorszych” oraz pomijanie ich kontekstu kulturowego, czego skutkiem jest marginalizacja tradycji i norm kulturowych środowiska ich pochodzenia.Artykuł jest próbą krytycznego spojrzenia na miejsce ucznia odmiennego kulturowo w polskiej szkole, dostosowywania rozwiązań programowych, organizacyjnych, dydaktycznych, wychowawczych i innych do jego potrzeb, jak również na relacje uczniów odmiennych kulturowo z nauczycielami w polskiej szkole.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wolontariat międzynarodowy w perspektywie edukacji międzykulturowej

W podjętych rozważaniach zwracam uwagę na możliwości zaspokajania potrzeb orientacyjnych, kształtowania orientacji życiowych, konstruowania tożsamości przez osoby zaangażowane, aktywne, działające na rzecz drugiego człowieka. Opracowanie to porusza słabo rozpoznane i opisane na polskim gruncie zagadnienie międzynarodowego zagranicznego wolontariatu krótkoterminowego – workcampu i jego znaczenia zarówno dla jego uczestników w zakresie odkrywania sensu życia, jak i propagowania idei pokoju na świecie, tolerancji, szacunku i dialogu międzynarodowego, a zatem realizacji celów i zadań edukacji międzykulturowej.

Czasopismo: Edukacja Międzykulturowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Duszpasterstwo Polskie we Francji” w zbiorach Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu

Artykuł opisuje zespół publikacji, tzw. schematyzmów poświęconych polskiemu duszpasterstwu we Francji wydawanych jako „Duszpasterstwo Polskie we Francji” w latach 1939-1992 i przechowywanych we francuskim Archiwum Polskiej Misji Katolickiej. Ich celem było ukazanie ogólnego stanu życia religijnego Polonii we Francji: liczebności, danych i adresów polskich duchownych na terenie całego kraju, wraz z podziałem na dekanaty. Schematyzmy te zawierały ponadto opisy działalności organizacji polskich wchodzących w skład Polskiej Misji Katolickiej we Francji, jak również seminariów duchownych, zgromadzeń zakonnych oraz informacje o wydawanych przez Polonię katolickich czasopismach.
W artykule przedstawiono 19 schematyzmów ze zbiorów francuskiego APMK, ich charakterystykę, streszczenie zawartości, jak również najważniejsze informacje w nich zamieszczone. Publikacja ta w przekrojowy sposób ukazuje historię „Duszpasterstwa Polskiego we Francji”, a także zmiany, jakie zachodziły na przestrzeni dziesięcioleci wśród duszpasterstwa polskiego w tym kraju.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
August Zaleski w dwóch przesileniach gabinetów gen. Władysława Sikorskiego (lipiec 1940 i 1941 rok)

Artykuł omawia rolę Augusta Zaleskiego w przesileniach gabinetowych gen. Władysława Sikorskiego w 1940 i 1941 roku. Wymieniony dyplomata w latach II wojny światowej po raz kolejny w swojej karierze stanął na czele Ministerstwa Spraw Zagranicznych, jednak nie posiadał pełnej niezależności w pełnieniu swojej funkcji – musiał liczyć się z premierem. Autorka zwraca uwagę na napięte stosunki na linii Zaleski–Sikorski, które kładły cień na kolejne problemy, z którymi musiał borykać się rząd na uchodźstwie. Punktami kulminacyjnymi tej relacji były dwa przesilenia gabinetowe, kiedy dochodziło do próby sił, z których jednak Zaleski nie mógł wyjść zwycięsko.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Zorganizowane formy aktywności religijnej i społecznej polskich emigrantów przy parafii pw. Świętej Trójcy w Chicago w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku

Kościół Świętej Trójcy w Chicago zbudowano w 1873 roku. Po dwudziestu latach została utworzona parafia, gdzie duszpasterzami byli księża ze Zgromadzenia Krzyża Świętego. Najbardziej dynamicznie parafia działała w pierwszej połowie XX wieku. W latach 20. i 30. w parafii istniało ponad 50 towarzystw parafialnych, które prowadziły działalność zarówno religijną, jak i kulturalną oraz społeczną. Towarzystwa posiadały uporządkowane wewnętrzne struktury i podlegały nadrzędnej parafialnej organizacji, która koordynowała wszelkie wydarzenia parafialne. Towarzystwa wspólnie urządzały pikniki parafialne, bazary, bankiety itp., wspólnie przystępowały do spowiedzi i komunii św. Organizowanie obchodów narodowych i działalność charytatywna podlegały również odgórnemu zarządzaniu. Podstawowym źródłem, z którego czerpano informacje, był biuletyn parafialny, wydawany raz w miesiącu.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Piotr Michał Czartoryski (1909-1993) – ziemianin, żołnierz, emigrant

Katolicki Uniwersytet Lubelski od początków swojego istnienia związał swoje losy z Polonią, która dzięki swojemu materialnemu wsparciu dawała możliwość przetrwania tej lubelskiej uczelni w krytycznych momentach dziejowych. Jednym z takich wybitnych przedstawicieli Polonii kanadyjskiej, związanych przez lata z uniwersytetem, był Piotr Michał Czartoryski. Pochodził z książęcej rodziny, która uformowała go w duchu narodowym i katolickim, zdobył staranne wykształcenie w zakresie filozofii, ekonomii i nauk rolniczych w Belgii i Polsce. W czasie II wojny światowej walczył w oddziałach regularnych, jak i formacjach Armii Krajowej. Po opuszczeniu Polski, w ramach przynależności do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie wykonywał zadania zlecone mu przez najwyższe władze wojskowe na emigracji. Po demobilizacji wyjechał z rodziną do Kanady, gdzie działał jako przedsiębiorca, członek naczelnych organizacji polonijnych oraz propagator i animator polskiego życia kulturalnego i naukowego w Kanadzie. Organizował systematyczne wsparcie materialne dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz rozwijał kontakty naukowe tej uczelni w Kanadzie, w efekcie otrzymując za tę działalność tytuł doktora honoris causa KUL oraz odznaczenia państwowe.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Życie społeczne w kontekście migracyjnym. Parafia jako ośrodek życia religijno-społecznego poza granicami Polski

W tekście zawarte są informacje na temat społeczno-religijnej roli parafii działającej w środowisku migracyjnym. Na przykładzie zaangażowania parafian w różne formy parafialnej aktywności przedstawiony jest potencjał parafii jako ośrodka życia nie tylko religijnego, ale także społecznego, kulturalnego czy ekonomicznego związanego ze wspólnym pochodzeniem etnicznym. Podane informacje zilustrowane są danymi z ogólnodostępnych badań socjologicznych dotyczących religijności, aktywności społecznej w parafii oraz prognoz dotyczących przyszłego kierunku przemian w tym zakresie.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Duszpasterstwo emigracji polskiej w Rzymie i innych krajach włoskich w latach 1795-1863: okoliczności powstania, postulaty i kierunki badawcze

Niniejszy artykuł jest szkicem ukazującym okoliczności powstania oraz funkcjonowanie duszpasterstwa emigracji polskiej w Rzymie i innych krajach włoskich w latach 1795-1863. Działalność placówek duszpasterstwa polonijnego oznaczała uwzględnienie odmiennego stylu duszpasterzowania poprzez dopuszczenie różnych elementów, właściwych rodzinnej religijności. Polska historiografia może pochwalić się szeregiem artykułów i słowników, w których znajdują się dane odnośnie do duchownych pracujących wśród emigrantów w krajach włoskich. Pomimo tego tematyka duszpasterstwa polskiego w pierwszej połowie XIX wieku w Państwie Kościelnym i Włoszech wymaga szczegółowych badań. Monograficzne opracowanie tego zagadnienia historycznego musi poprzedzać wieloletnia kwerenda źródłowa w polskich i zagranicznych archiwach i bibliotekach. Obok prezentacji ustaleń, autor wskazał postulaty badawcze związane z podjętą problematyką oraz przybliżył źródła z archiwum zmartwychwstańców w Rzymie, archiwum Czartoryskich w Krakowie, dokumenty wydane drukiem. Tematyka tutaj zaprezentowana, jak sądzi autor, powinna stanowić inspirację do całościowych studiów nad duszpasterstwem polonijnym na Półwyspie Apenińskim w XIX stuleciu.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Obraz Stanów Zjednoczonych Ameryki w latach siedemdziesiątych XIX wieku w Listach z podróży do Ameryki Henryka Sienkiewicza

Celem artykułu jest analiza obrazu Stanów Zjednoczonych, jaki Henryk Sienkiewicz zawarł w Listach z podróży do Ameryki. Pisarz odwiedził ten kraj w 1876 roku, w 100 rocznicę jego powstania, w epoce gilded age, a jego relacje ukazywały się w kilku polskich gazetach w latach 1876-1878. Obserwując nieznane dotąd miejsca i społeczeństwo, dementował stereotypy narosłe wokół Stanów na Starym Kontynencie. Z jego Listów wyłania się wizja państwa złożonego, kosmopolitycznego, rozwijającego się, pełnego wolności i przeciwieństw, jak również zjawisk obcych mentalności europejskiej. Oprócz tego, Listy z podróży do Ameryki Sienkiewicza, które zostały napisane w czasie, kiedy przybywający do Stanów masowo Polacy zaczęli tworzyć pierwsze struktury przyszłej Polonii, mogą służyć jako źródło w poznaniu ówczesnego postrzegania panoramy kraju przez Polaków.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Geneza i kształt Związku Narodowego Polskiego w Ameryce Północnej w pierwszych latach istnienia

Celem niniejszego artykułu jest rekonstrukcja procesu powstawania największej organizacji polonijnej w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej – Związku Narodowego Polskiego. Organizacja powstała w 1880 roku dzięki inicjatywie Agatona Gillera, który jako były członek Rządu Narodowego i pracownik Muzeum Polskiego w Rapperswilu na przełomie lat 70. i 80. XIX wieku podejmował wysiłki w celu skoordynowania działań grup i stowarzyszeń Polaków żyjących poza granicami kraju do politycznej pracy. Od początku istnienia ZNP starał się utrzymywać charakter ponadlokalny, dążył do umiejscowienia swojej aktywności na rozległym obszarze kontynentu z uwzględnieniem nie tylko konieczności ochrony dziedzictwa narodowego, lecz także rzeczywistych potrzeb imigrantów. W tym celu przyjął formę instytucji zarówno politycznej, kulturalno-oświatowej, jak i ubezpieczeniowej (fraternal organization), dostosowując się do warunków emigracji zarobkowej.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Konstytucja Federacji Środkowo-Europejskiej jako wyraz integracyjnego idealizmu w budowie systemu regionalnego bezpieczeństwa w myśli politycznej polskiego wychodźstwa w XX wieku

Przedstawiciele ujarzmionych przez totalitaryzmy narodów Europy Środkowo-Wschodniej podjęli podczas II wojny światowej oraz po jej zakończeniu próby lansowania alternatywnych projektów integracji Starego Kontynentu, które miały stać się po uwolnieniu regionu spod sowieckiej dominacji podstawą do dyskusji na temat przyszłości globalnego systemu bezpieczeństwa. W prezentowanym artykule autor przybliża w kontekście polityczno-prawnym jeden z nich, projekt Konstytucji Federacji Środkowo-Europejskiej, a następnie weryfikując na jego bazie hipotezy z teorią polityki międzynarodowej, próbuje odpowiedzieć na pytanie o przyczyny niepowodzenia nie tylko tej propozycji zmian systemowych. Drogowskazem w tych rozważaniach stało się zdefiniowanie, pozwalającego odczytać motywy działania podmiotów, pojęcia interesu narodowego rozumianego w kategoriach potęgi. W konkluzji podkreślono, że odwołujący się do praw naturalnych i odwzorowywany w sformułowaniu „pokój przez prawo” paradygmat idealistyczny zastąpiła skutecznie użyta dla osiągnięcia założonych celów siła, a środowiska polskiego wychodźstwa nie w pełni dostrzegając jej znaczenie, zbyt optymistycznie odnosiły się do metod rozwiązywania ówczesnych konfliktów, nie zauważając tym samym, że prawo, sprawiedliwość czy też moralność w stosunkach międzynarodowych niewiele zaczęły znaczyć w starciu z realizmem politycznym, którego paradygmat święcił swój wielki triumf.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Królestwo na tle języka i myśli Norwida

„Królestwo” to sprzeciw wobec spłaszczonej, chorej wizji człowieka i bezsensownych pomysłów unikania jej groźnych skutków.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Cypriana Norwida hermeneutyka mowy religijnej

Wydaje się, że religijny język Norwida także wobec współczesnej “mowy chrześcijańskiej” − zwłaszcza języka papieskich homilii − pełni rolę inspirującą, ożywia zjawiska, dzięki którym na nowo pojmujemy sens dawnych wyrażeń, obejmujemy ich znaczeniowa głębię.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Współczesne oblicza feminizacji migracji i jej skutki

Polacy należą do narodów bardzo mocno osadzonych w procesach migracyjnych. Migracje z ziem polskich znane były od dawna. Jednak istnieje pewna różnica pomiędzy migracjami w przeszłości a obecnymi. Tym, co je najbardziej różnicuje, to kategorie ludzi migrujących ze względu na płeć. Niegdyś migrowali wyłącznie mężczyźni, zaś współcześnie dominującą grupę stanowią kobiety. Z uwagi na ich niespotykaną dotąd liczbę wprowadzono termin „feminizacja migracji”. To ona symbolizuje migracje końca XX i początku XXI wieku. Migracja kobiet odciska swoje piętno na rodzinie i społeczeństwie. Jednym z najbardziej dotkliwych skutków jest deficyt usług opiekuńczych w kraju migrujących kobiet. Deficyt obejmuje zarówno dzieci, jak i starszych członków rodziny, zwłaszcza rodziców. Artykuł zwraca uwagę na zjawisko feminizacji migracji, przemiany na przestrzeni lat i skutki.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Drugie zebranie księży Polskiej Misji Katolickiej we Francji

Największą możliwość zamanifestowania więzi z ojczyzną przez naszych rodaków stwarzała struktura organizacyjna polskiej opieki religijnej, tzn. sieć stałych i dojazdowych placówek duszpasterskich. Dzięki współpracy Episkopatu Polski i Francji, związku pracodawców francuskich w głównych skupiskach emigrantów polskich powstała trwała struktura duszpasterstwa polskiego. 13 maja 1922 roku powołano do życia Misję Polską Katolicką we Francji. Od samego początku duszpasterze polscy wywierali zasadniczy wpływ na organizowanie się wychodźstwa polskiego. Opierając się na utworzonych ośrodkach duszpasterskich, kapłani podjęli posługę duszpasterską wśród rodaków, inspirowali lokalne polskie stowarzyszenia do obrony społecznych interesów emigracji i umacniania polskości. Wszystkim tym wyzwaniom usiłowała sprostać PMK pod kierownictwem ks. rektora Wilhelma Szymbora. Skalę tych wyzwań egzemplifikuje m.in. dokument: Protokół z drugiego Zebrania Księży Polskich pracujących wśród wychodźstwa polskiego we Francji, odbytego dnia 15 listopada 1923 w lokalu Misji Polskiej w Paryżu. Kopia dokumentu znajduje się w Archiwum Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Natomiast dokument oryginalny w formie maszynopisu przechowywany jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Opieka duszpasterska wśród Polaków we Francji w świetle protokołu ze Zjazdu Duchowieństwa Polskiego odbytego w Clamart w 1938 roku

W okresie międzywojennym zarówno Kościół w Polsce, jak i władze rządowe zabiegały o zapewnienie rodzimej opieki religijnej wielomilionowej rzeszy wychodźstwa polskiego. Stwarzało to szeroką płaszczyznę współpracy. Motywacja miała różny charakter, od czysto pragmatycznej i politycznej na poziomie Ministerstwa Spraw Zagranicznych – ambasady, konsulatów, do religijno-humanitarnej na poziomie miejscowych duszpasterzy polskich, którzy na co dzień stykali się z rozproszoną i najbardziej opuszczoną pod względem opieki konsularnej i religijnej częścią emigracji.
Dla łatwiejszej administracji posługi duszpasterskiej rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji w 1923 roku w ramach rekolekcji kapłańskich rozpoczął duszpasterskie spotkania, „zjazdy duchowieństwa polskiego” – wszystkich kapłanów Misji, które służyły wymianie doświadczeń duszpasterskich i dyskusji nad pojawiającymi się problemami emigracji polskiej. Polska Misja Katolicka we Francji jurysdykcyjnie podlegała episkopatowi Francji, który ustanowił swojego delegata do duszpasterstwa migrantów.
W 1938 roku rekolekcje dla duszpasterzy polskich pracujących wśród wychodźstwa polskiego we Francji przeprowadził ks. Tomasz Mącior SAC. Odbywały się one w Clamart pod Paryżem. W ćwiczeniach tych uczestniczyło 50 duszpasterzy z ówczesnym rektorem PMK we Francji ks. F. Cegiełką. Po rekolekcjach tradycyjnie odbyły się obrady księży polskich, w których udział wzięli również: ambasador Polski Juliusz Łukasiewicz, konsul generalny w Paryżu Aleksander Kawałkowski, dyrektor Katolickiej Agencji Prasowej ks. Zygmunt Kaczyński i biskup sufragan Paryża Emanuel Anatol Chaptal.
Zakres podejmowanych wyzwań przez duszpasterzy polskich egzemplifikuje zamieszczony Protokół ze Zjazdu Duchowieństwa Polskiego odbytego po zakończeniu rekolekcji w Clamart pod Paryżem w dniu 25 listopada 1938 roku. Kopia dokumentu znajduje się w Archiwum Polskiej Misji Katolickiej we Francji, dokument oryginalny przechowywany jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
„Całość żywota dojrzałego”. Święci w przekazie pisarskim Norwida

Świętość, czyli wewnętrzne podobieństwo do Stwórcy, to − według poety − niezbywalna potrzeba i wartość, na którą mniej lub bardziej ludzie byli otwarci od zawsze.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Historia uobecniona. O eseju historycznym Andrzeja Kijowskiego

Zarówno poetyka jego tekstów, jak i podejmowana w nich problematyka zasługują na wnikliwszą niż dotąd uwagę badacza, spotykamy się tu bowiem ze zjawiskiem szczególnym: wiernością jednej formule pisarskiej, trwającą niemal całe życie.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O diable współczesnym. Wokół jednego wiersza Szymborskiej

Wiersz Prospekt wydaje się ciągle aktualny − może nawet coraz bardziej? Zaczyna się banalną antropomorfizacją “pastylki na uspokojenie”, a kończy − w rejestrach metafizycznych.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O śmierci w poezji ks. Janusza S. Pasierba

Osobliwością decydującą o atrakcyjności i niezwykłości ujęcia tematu śmierci w poezji Pasierba jest to, że poeta nie rozważa fenomenu śmierci jako ogólnego problemu antropologicznego, lecz podejmuje go jako własne, dane mu zadanie życiowe, którego ostatnim darem jest − śmierć.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Uniwersalne wartości współczesnej literatury polskiej

Przeczucie, poznanie i osobiste wcielanie w życie uniwersalnych, nierelatywnych wartości stanowiło zasadniczą cechę etosu polskich twórców kultury i ludzi czynu. Drugą prawdą światopoglądu polskiej literatury jest przeświadczenie o istnieniu osoby ludzkiej, o możliwości dotarcia do istoty człowieka.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo