rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Porównanie przydatności sumarycznej i ważonej skali negatywnych zdarzeń życiowych do badania uwarunkowań zdrowia młodzieży

Liczne badania wykazały, że wystąpienie negatywnych zdarzeń życiowych, szczególnie w dzieciństwie i w okresie
dorastania, zwiększa ryzyko rozwinięcia się w przyszłości zaburzeń psychicznych i somatycznych. Celem przedstawionej
pracy była ocena, w jakim stopniu ciężkość zdarzeń warunkuje pojawienie się zaburzeń zdrowia młodzieży i podejmowanie
zachowań zagrażających zdrowiu. Badania przeprowadzono na losowo dobranej próbie uczniów dziesięciu gimnazjów
warszawskich w okresie trzyletnim. Do zebrania danych posłużyła ankieta opracowana w Zakładzie Promocji Zdrowia
i Szkolenia Podyplomowego Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny. Skala negatywnych
zdarzeń życiowych składała się z 32 pozycji obejmujących: 1) zmiany dotyczące życia i zdrowia bliskich osób, 2)
zetknięcia się z czynami o charakterze przestępstwa lub nagannymi, 3) problemy związane z biologicznym dojrzewaniem,
4) relacje interpersonalne w najbliższym otoczeniu, 5) warunki ekonomiczne i bytowe oraz 6) problemy dotyczące nauki.
Średnia ciężkość zdarzeń ocenianych przez uczniów posłużyła do określenia wagi poszczególnych pozycji. Do analizy zastosowano
zarówno ważoną jak i sumaryczną skalę. Ponadto ankieta zawierała pytania dotyczące zdrowia, samopoczucia,
zachowań i postaw zagrażających zdrowiu przyjęte jako mierniki kryterialne. Badania nasze nie dostarczyły dowodów
na to, że wyłącznie ciężkość negatywnych zdarzeń życiowych warunkuje zaburzenia zdrowia i podejmowanie zachowań
zagrażających zdrowiu. Obie skale wykazały umiarkowaną korelację z większością mierników kryterialnych i wyjaśniały
10% - 20% wariancji mierników zdrowia doświadczanego subiektywnie (samoocena stanu zdrowia, samopoczucie fizyczne,
psychiczne i społeczne), 10% - 25% - zachowań i postaw zagrażających zdrowiu i jedynie 1% - 7% - zaburzeń zdrowia mierzonych
miernikami obiektywnymi (absencja chorobowa, pozostawanie w domu lub w szpitalu z powodu zaburzeń zdrowia,
kontaktowanie się z lekarzem i przyjmowanie leków). Wydaje się, że nie ciężkość negatywnych zdarzeń życiowych, ale ich
skumulowanie warunkuje negatywne skutki zdrowotne i behawioralne w okresie dorastania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Palmitynian retinylu a redukcja stresu oksydacyjnego u szczurow

Celem pracy było zbadanie czy palmitynian retinylu redukuje stres oksydacyjny wywołany wysiłkiem fizycznym. Badania przeprowadzono na rosnących szczurach samcach rasy Wistar, które przez 10 dni biegały na bieżni z prędkością przesuwu 20 m/min. Szczurom podawano palmitynian retinylu w ilości 7,5, 15 lub 60 µg dziennie na zwierzą. Po tym okresie w osoczu oznaczano poziom retinolu, nadtlenki lipidowe i potencjał anty oksydacyjny oraz estry retinyłu w wątrobie. Stwierdzono, że palmitynian retinylu redukował stres oksydacyjny wywołany wysiłkiem fizycznym, a efektywność tego procesu nie zależała od dawki podanego palmitynianu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zachowania żywieniowe sportowców wyczynowo uprawiających siatkówkę i koszykówkę

Wprowadzenie. W sportach, takich jak koszykówka i siatkówka, zawodnicy muszą wykazać się szybkością, siłą, wytrzymałością
i koncentracją. Odpowiednie odżywianie wpływa na siłę mięśniową i wydłużenie wydolności. Jest także niezbędne
dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz warunkuje szybkość regeneracji po wysiłku fizycznym.
Cel badań. Celem badań była ocena zachowań żywieniowych sportowców oraz porównanie częstości występowania prawidłowych
zachowań w grupie siatkarzy i koszykarzy.
Materiał i metoda. Badaniami objęto 209 sportowców trenujących siatkówkę i koszykówkę w klubach sportowych sześciu
śląskich miast. Do oceny zachowań żywieniowych wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. Do oceny różnic w częstości
występowania prawidłowych zachowań żywieniowych sportowców zastosowano test chi-kwadrat.
Wyniki. Analiza uzyskanych wyników wykazała, że 52% badanych sportowców spożywało 4-5 posiłków dziennie. Pieczywo
pełnoziarniste i/lub grube kasze codziennie spożywało 35%, mleko i przetwory 71%, mięso i wędliny 70% badanych.
Kilka razy w tygodniu sery twarogowe spożywało 41% a ryby 28% sportowców. Warzywa i owoce kilka razy w ciągu dnia
spożywało odpowiednio 21% i 23% badanych sportowców. Słodycze codziennie spożywało 40% badanych, natomiast po
posiłki typu fast-food kilkukrotnie w ciągu tygodnia sięgało 17% badanych. Odżywki dla sportowców stosowało 32%,
a suplementację preparatami witaminowo-mineralnymi 48% badanych sportowców. Wykazano różnice pomiędzy częstością
występowania prawidłowych zachowań żywieniowych w grupie siatkarzy i koszykarzy. Koszykarze istotnie statystycznie
częściej, niż siatkarze: spożywali 4-5 posiłków dziennie, codziennie spożywali pieczywo pełnoziarniste i/lub grube kasze,
mleko i fermentowane napoje mleczne oraz mięso i wędliny, wybierali chudy drób, kilka razy dziennie spożywali warzywa
i owoce, warzywa spożywali w postaci surowej oraz wypijali powyżej 2,5 litrów płynów dziennie. Siatkarze istotnie statystycznie
częściej, niż koszykarze spożywali okazjonalnie lub wcale nie spożywali posiłków typu fast-food.
Wnioski. Zachowania żywieniowe sportowców uprawiających siatkówkę i koszykówkę są nieprawidłowe. Porównanie
częstości występowania prawidłowych zachowań żywieniowych wykazało, że grupa koszykarzy miała korzystniejsze
zachowania żywieniowe niż grupa siatkarzy.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena poziomu spożycia wybranych składników odżywczych w grupie hokeistów w okresie przygotowawczym

Celem badań była ocena poziomu spożycia wybranych witamin i składników mineralnych w grupie 70 zawodników wyczynowo uprawiających hokej w okresie przygotowawczym. Analizę ilościową racji pokarmowych przeprowadzono na podstawie wywiadu żywieniowego o spożyciu w ciągu 72 godzin poprzedzających badania. Badania wykazały, że analizowane racje pokarmowe hokeistów cechuje niezbilansowana zawartość witamin: stwierdzono ponadnormatywną podaż witamy A (1271,9 µg) (według norm Ziemiańskiego), a jej deficyt (z uwzględnieniem norm Celej owej) oraz nadmierną podaż witamy E (13,6 mg). Racje pokarmowe hokeistów cechuje także niedobór witaminy C (62,5 mg) w odniesieniu do norm dla tej grupy sportowców. Średnia podaż witamy В2 (1,7 mg) była również niewystarczająca. Badania dowiodły także niezbilansowanej podaży niektórych składników mineralnych w racjach pokarmowych hokeistów. Podaż fosforu (1529,3 mg) przekraczała zalecane normy, podczas gdy podaż wapnia (746,6 mg) była deficytowa. Średnie pobranie magnezu (342,9 mg) mieściło się w normie, a żelaza (15,3 mg) pokrywało zapotrzebowanie zgodnie z normami Ziemiańskiego, było natomiast deficytowe w odniesieniu do norm Celejowej dla hokeistów

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena stylu życia studentów fizjoterapii i edukacji techniczno-informatycznej na podstawie żywienia i aktywności fizycznej

Celem pracy była charakterystyka sposobu odżywiania oraz aktywności fizycznej studentów fizjoterapii i edukacji
techniczno-informatycznej. Badaniami objęto grupę 174 studentów studiów niestacjonarnych z krakowskich uczelni w wieku
od 22 do 27 lat. Wśród nich 81 ankietowanych studiowało fizjoterapię w Akademii Wychowania Fizycznego oraz 93 osoby
edukację techniczno-informatyczną w Uniwersytecie Pedagogicznym. W pracy zastosowano metodę sondażu diagnostycznego.
Badania wykazały, że styl życia młodzieży akademickiej budzi wiele zastrzeżeń. Do błędów żywieniowych należy
zaliczyć: nieregularne konsumowanie posiłków, niskie spożycie ryb, mleka i jego przetworów, podjadanie miedzy posiłkami
produktów wysokokalorycznych, ubogich w składniki odżywcze. W zakresie aktywności fizycznej bardziej pozytywne postawy
reprezentowali studenci fizjoterapii niż edukacji techniczno-informatycznej. Ankietowani najczęściej deklarowali takie formy
aktywności fizycznej jak: pływanie, gry zespołowe, jazdę na rowerze oraz spacer. Należy prowadzić edukację zdrowotną aby
zwiększyć wiedzę w zakresie znaczenia prozdrowotnego stylu życia w profilaktyce wielu schorzeń.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartości żelaza, cynku i miedzi w wybranych przyprawach dostępnych na rynku polskim

Celem pracy było określenie zawartości żelaza, cynku i miedzi w wybranych przyprawach (papryce, natce pietruszki,
koperku, tymianku, oregano, bazylii, majeranku, rozmarynie, jałowcu) pochodzących z trzech firm. Zawartość składników
mineralnych oznaczono metodą płomieniową AAS. Analizę statystyczną wykonano przy użyciu testu ANOVA dla układu
jednoczynnikowego, w programie STATISTICA 6.0. Wysoką zawartość składników mineralnych stwierdzono w bazylii. Jałowiec
zawierał względnie niskie ilości tych pierwiastków. Wykazano znaczące różnice w zawartości żelaza, cynku i miedzi
w przyprawach pochodzących od różnych firm.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ kwaśnego odczynu na szczepy Escherichia coli 0157 izolowane z wody powierzchniowej i materiału klinicznego

Szczepy E. coli O 157 wyizolowane z wody powierzchniowej i od człowieka chorego testowano na zdolność do przeżywania
i namnażania się w podłożu o pH≤7 (w środowisku kwaśnym). Badania przeprowadzono w bulionie TSB zakwaszonym 1M
HCl w temperaturach 5ºC, 25ºC, 36ºC w czasie 0, 5 h i 24 h. Badania wykazały, że niektóre z badanych szczepów E. coli
O157 mają zdolność przeżywania w niskim pH=2 i 3 przez co najmniej 5 h w temperaturach 5ºC, 25ºC i 36ºC. Szczepy E.
coli O157 wyizolowane z wody mają zdolność wzrostu w temp. 25 ºC już w pH=4, natomiast E. coli O157 wyizolowana
od człowieka przy pH>4. Można domniemywać, że kwasotolerancja umożliwia badanym szczepom stanie się patogenami
dla człowieka.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Stres szkolny a zaburzenia zdrowia młodzieży gimnazjalnej

Celem badań było sprawdzenie wpływu stresu szkolnego na poziom zdrowia i zaburzenia zdrowotne w okresie dorastania.
Dane zebrano od uczniów dziesięciu gimnazjów w Warszawie. Badania przeprowadzono w dwóch etapach, gdy młodzież
uczęszczała do drugiej klasy (783 uczniów w wieku 14-15 lat) i w następnym roku, gdy ci sami uczniowie uczęszczali do
trzeciej klasy (804 uczniów w wieku 15-16 lat). Cztery mierniki mierzyły ciężkość stresu szkolnego: 1) zmiana szkoły, 2)
trudności w nauce, 3) brak wsparcia ze strony wychowawcy, 4) niechęć chodzenia do szkoły. Przyjęto siedem mierników
poziomu zdrowia i zaburzeń zdrowotnych: 1) samoocena stanu zdrowia, 2) samopoczucie fizyczne, 3) samopoczucie psychiczne,
4) absencja chorobowa w ciągu ostatniego miesiąca, 5) częstość pozostawania w domu lub w szpitalu z powodu
zaburzeń zdrowia w ciągu ostatniego roku, 6) częstość kontaktowania się z lekarzem w ciągu ostatniego roku, 7) częstość
przyjmowania leków. Założono, że pierwsze trzy z nich są miernikami subiektywnymi, a dalsze cztery miernikami obiektywnymi.
Analiza wykazała, że: 1) relatywnie więcej dziewcząt niż chłopców przeżywało niechęć chodzenia do szkoły, 2)
uczniowie, którzy zmienili szkołę, mieli trudności w nauce, mieli negatywne relacje z wychowawcą lub odczuwali niechęć
chodzenia do szkoły, w porównaniu z tymi, którzy tych problemów nie odnotowali, na ogół, niżej oceniali swoje zdrowie
i samopoczucie i częściej cierpieli z powodu zaburzeń zdrowotnych, 3) subiektywne mierniki zdrowia były dużo bardziej
związane ze stresem szkolnym niż mierniki obiektywne. Opracowano również sumaryczną skalę rangową stresu szkolnego.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zanieczyszczenia azotanami wody do picia na terenie wojewodztwa bydgoskiego

Przedstawiono wyniki badań nad występowaniem ponadnormatywnych ilości azotanów w wodzie do picia, dostarczanej przez wszystkie publiczne i o charakterze publicznym urządzenia wodne na terenie miast i wsi województwa bydgoskiego. Zobrazowano też sytuację w tym zakresie w odniesieniu do studni przydomowych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Uwarunkowania spozycia luteiny wsrod wybranej grupy mlodziezy szkolnej

Celem pracy była ocena spożycia luteiny wśród 110 osobowej grupy nastolatków, uczęszczających do liceów ogólnokształcących w Warszawie oraz w Iłży: Badania przeprowadzono wiosną 2007 roku, wśród 56 dziewcząt i 54 chłopców, w wieku 16-20 lat, z użyciem metody trzydniowego bieżącego notowania. Średnie spożycie luteiny wynosiło 1,87 mg/dzień i było uzależnione od płci respondentów. Dziewczęta spożywały średnio 1,67 mg luteiny, natomiast chłopcy 2,07 mg/dzień. Wskaźnik BMI, miejsce zamieszkania, miejsce nauki, aktywność fizyczna, aktywność zawodowa matki oraz liczba rodzeństwa nie miały istotnego wpływu na wielkość spożycia luteiny przez badaną grupę młodzieży. Głównymi źródłami badanego związku w diecie nastolatków były warzywa (64%), w tym ciemnozielone warzywa liściaste (40%),jaja (12%) oraz produkty zbożowe (12%). Mniejszych ilości luteiny dostarczały natomiast ziemniaki (5%), owoce (3%) oraz soki (3%).

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość niektórych składników odżywczych i potencjalnie szkodliwych w ziemniakach jadalnych pochodzących z sieci handlowej

Wprowadzenie. Dla większości Polaków ziemniaki stanowią nieodzowny składnik codziennej diety. Gotowane w wodzie
lub na parze, uważane są za pokarm odpowiadający wymogom właściwego żywienia, jednak obok składników odżywczych
mogą zawierać związki niepożądane.
Cel badań. Celem badań była ocena zawartości suchej masy i niektórych składników odżywczych (skrobia, witamina C)
oraz potencjalnie szkodliwych (azotany(V), cukry redukujące), w bulwach ziemniaków jadalnych, dostępnych jesienią
i wiosną w sieci handlowej na terenie Szczecina.
Materiał i metody. Ocenie poddano 25 próbek ziemniaków różnych odmian. Badania przeprowadzono w okresach jesiennych
(październik 2008 i 2009) i wiosennych (marzec 2009 i 2010). W ziemniakach oznaczono: zawartość suchej masy
(metodą suszenia do stałej masy), skrobi (metodą Eversa), witaminy C (metodą Tillmansa), cukrów redukujących (metodą
Luffa-Schoorla) oraz azotanów(V) – metodą z kwasem fenolodwusulfonowym.
Wyniki. Stwierdzono, że między próbkami występowały istotne różnice w zawartości badanych składników. Koncentracja
suchej masy i skrobi wahała się w przedziale odpowiednio 14,50-21,23% oraz 9,25-15,05%. Średnia zawartość tych
składników w ziemniakach badanych jesienią i wiosną była do siebie zbliżona. Koncentracja witaminy C była dwukrotnie
niższa w ziemniakach kupowanych na wiosnę (8,47 i 7,77 mg·100g-1), niż jesienią (15,61 i 14,80 mg·100g-1). W większości
próbek ziemniaków zawartość cukrów redukujących była wyższa od dopuszczalnego poziomu, tj. 0,5%. Nagromadzenie
tych związków (średnio 1,69 i 1,25%) występowało zwłaszcza w ziemniakach dostępnych w handlu na wiosnę. Zawartość
azotanów(V) tylko w pojedynczych próbkach przekraczała 200 mgNO3
-/kg ś.m.
Wnioski. Większość próbek ziemniaków charakteryzowała się niską zawartością suchej masy (do 20%), bardzo niską
(<13%) lub niską (13,0-14,5%) zawartością skrobi oraz niską koncentracją azotanów(V). Ziemniaki dostępne w handlu na
wiosnę stanowiły ubogie źródło witaminy C, zawierały natomiast dużo cukrów redukujących. Ze względu na możliwość
tworzenia się toksycznego akrylamidu, powinny być w ograniczonym stopniu poddawane smażeniu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Występowanie amin biogennych w serach dojrzewających pochodzących z rynku warszawskiego

Aminy biogenne występujące w żywności, szczególnie w przetworach rybnych i serach, mogą stanowić zagrożenie dla
zdrowia konsumenta, monitorowanie ich poziomu w środkach spożywczych jest ciągle aktualne. Celem pracy było oznaczenie
zawartości amin biogennych w serach dojrzewających, dostępnych w sprzedaży detalicznej na rynku warszawskim
metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej w odwróconym układzie faz (RP-HPLC) oraz walidacja tej metody i
metody spektrofluorymetrycznej wykorzystanej do oznaczania amin biogennych w roku 1995. Parametry walidacji metody
RP-HPLC dla histaminy, tyraminy, putrescyny i kadaweryny mieściły się w zakresie: granica wykrywalności (LOD) od 0,7
mg/kg do 1,3 mg/kg; granica oznaczalności (LOQ) od 1,4 mg/kg do 2,6 mg/kg; odzysk 92-111%, natomiast parametry
walidacji metody spektrofluorymetrycznej dwóch amin: histaminy i tyraminy mieściły się w zakresie: LOD od 2,4 mg/kg
do 3,18 mg/kg, LOQ od 4,8 mg/kg do 6,38 mg/kg, odzysk 94 - 106,5%. Uzyskane wyniki oznaczonych amin biogennych
w próbkach badanych serów wskazują, że tyramina i putrescyna są głównymi aminami występującymi w grupie badanych
serów dojrzewających. Suma wszystkich oznaczonych amin w próbce nie przekraczała 264,4 mg/kg.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zwiazki perfluorowane w wodzie pitnej

W badaniach pilotowych oznaczono zawartość związków perfluorowanych takich jak: sulfonian perfluorobutanu (PFBS), sulfonian perfluoroheksanu (PFHS), sulfonian perfluorooktanu (PFOS), sulfonamid perfluorooktanu (PFOSA), kwas perfluoroheksanowy (PFHxA), kwas perfluoroheptanowy (PFHpA), kwas perfluorooktanowy (PFOA), kwas perfluorononanowy (PFNA), kwas perfluorodekanowy (PFDA), kwas perfluorotetradekanowy (PFTeDA), kwas perfluoroheksadekanowy (PFHxDA) i kwas perfluorooktadekanowy (PFOcDA) w japońskich i polskich gatunkach wody mineralnej butelkowanej oraz w pitnej wodzie wodociągowej. Butelkowana woda mineralna w obu krajach zawierała ultraśladowe ilości niektórych związków perfluorowanych, a większe zanieczyszczenie cechowało wodę wodociągową. Stężenia PFOS i PFOA były dużo mniejsze niż stosowne wartości progowe dla efektów szkodliwych, a dla analizowanych przypadków iloraz ryzyka (HQ) był znacznie < 1.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Stopień odżywienia a aktywność fizyczna mieszkańców Pomorza

Aktywność fizyczna stanowi kluczowy element prozdrowotnego stylu życia. Wskazuje się na rolę aktywności fizycznej
w prewencji szeregu chorób niezakaźnych, w tym otyłości i cukrzycy, chorób układu sercowo-naczyniowego, chorób układu
ruchu oraz chorób nowotworowych. Rekomenduje się minimum 150 minut tygodniowo (5 dni po 30 minut) poświęcać na
umiarkowaną aktywność fizyczną lub 90 minut (3 dni po 30 minut) na aktywność fizyczną o wysokiej intensywności. Celem
badania była analiza poziomu aktywności fizycznej mieszkańców Pomorza i wykazanie wpływu wysiłku fizycznego na
stopień odżywienia młodych Pomorzan. Badanie przeprowadzono na 115 młodych mieszkańcach Pomorza (57 kobietach
i 58 mężczyznach) w wieku 18 – 35 lat z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu. Wykazano, iż 36,5% Pomorzan (40,4%
kobiet „K” oraz 28% mężczyzn „M”) nie uprawiało żadnego sportu, a 36,5% (36,8% K i 32% M) była aktywna 1 do 2 razy
w tygodniu, a średni czas jednorazowego wysiłku 73,9% respondentów (77,2% K i 64,0% M) wynosił minimum 30 minut.
Wykazano również, iż młodzi Pomorzanie o prawidłowym BMI byli 2-krotnie bardziej aktywni niż Pomorzanie o zbyt niskim
lub zbyt wysokim poziomie BMI.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie wskaźnikowych i dioksynopodobnych polichlorowanych bifenyli w ziarnie wybranych zbóż i produktach zbożowych

Celem pracy była ocena zawartości polichlorowanych bifenyli (PCB) w ziarnie pszenicy i jęczmienia oraz w otrębach
pszennych dostępnych na rynku krajowym. W badaniach wykorzystano wysokorozdzielczy układ do chromatografii gazowej
sprzęgnięty z niskorozdzielczym spektrometrem mas z pułapką jonową. Badano 7 wskaźnikowych kongenerów PCB oraz 12
kongenerów o własnościach analogicznych do dioksyn (tzw. dioksynopodobnych). Stwierdzono niskie stężenia PCB w badanych
produktach zbożowych; tj. suma 7 wskaźnikowych PCB w żadnej z analizowanych próbek nie przekraczała wartości
1 ng g-1. Stężenie dioksynopodobnych kongenerów PCB wyrażone jako równoważnik toksyczności WHO-TEQ w żadnej
z analizowanych próbek nie przekraczało wartości 0,4 pg TEQ g-1.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Proba zbadania jonow magnezowych i witaminy C na aktywnosc reduktazy azotanowej kapusty glowiastej bialej

W kapuście głowiastej białej oznaczono aktywność reduktazy azotanowej, poziom magnezu i poziom witaminy C.
Następnie zbadano wpływ jonów magnezowych i witaminy C na zmiany aktywności enzymu. Uzyskane wyniki wykazały, że zarówno jony magnezowe jak i witamina C (w zakresie stosowanych stężeń) istotnie wzmagały aktywność reduktazy azotanowej kapusty.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Problem obecnosci w zywnosci powstajacych naturalnie oraz tworzacych sie w czasie procesow technologicznych zwiazkow rakotworczych

W oparciu o przegląd piśmiennictwa światowego przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat związków muta-, kancero- i teratogennych występujących jako składniki naturalne w żywności, jak i powstających w środkach spożywczych w następstwie szeregu zabiegów kulinarnych i technologicznych.
Zwrócono uwagę, że związki te mogą stanowić poważny czynnik ryzyka zachorowań ludzi na chorobę nowotworową, stanowiąc w tej grupie przyczynę od 10 do 70% zgonów. Z kolei ryzyko zachorowań na choroby nowotworowe ze strony tak obecnie powszechnie stosowanych substancji obcych, celowo dodawanych do żywności może być przyczyną mniej niż 1% zgonów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Okres dializoterapii a sposób żywienia pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek

Celem przeprowadzonego badania była analiza wpływu okresu hemodializoterapii na wartość energetyczną i zawartość
wybranych składników pokarmowych 38 pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek. Wykazano, że dłuższy czas leczenia
dializami korzystnie wpływał na wartość energetyczną diety oraz zawartość białka w żywieniu badanej grupy pacjentów.
Ponadto wykazano m.in.: zbyt niską zawartość białka, energii, żelaza i wapnia oraz zbyt wysoką - nasyconych kwasów tłuszczowych.
Ze względu na potrzebę zmian sposobu żywienia pacjentów hemodializowanych powinni oni być objęci edukacją
żywieniową prowadzoną przez wykwalifikowanego dietetyka.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu zbiorowego żywienia grupy dzieci szkolnych z upośledzeniem umysłowym w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych

Celem badań była ilościowa ocena zbiorowego sposobu żywienia dziewcząt i chłopców w wieku 10-15 lat upośledzonych
umysłowo w stopniu lekkim i umiarkowanym, uczniów specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych. Ocenie poddano
20 dekadowych jadłospisów zrealizowanych w Ośrodkach Szkolno-Wychowawczych w dwóch miastach powiatowych w
Małopolsce, w okresach późnojesiennych (X-XI) w latach 2005-2007. Ilościowa ocena jadłospisów dekadowych wykazała
ponadnormatywną podaż energii (3223,2 kcal) oraz niezbilansowaną podaż podstawowych składników odżywczych (nadmiar
białka i tłuszczów, a niedobór węglowodanów) (odpowiednio: 118,7 g, 113,1 g, 429,8 g). Ponadto nadmierną zawartość
witaminy A (891μg), deficyt C (47,3 mg) oraz zgodną z normami podaż witamin E (10,5 mg) i B1 (1,6 mg). Zawartość żelaza
(14,9 mg) oscylowała wokół normy zapotrzebowania, a szczególnie niekorzystny był stosunek wapnia i fosforu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu