rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Porównanie stężenia składników chemicznych w wodzie ze śródpolnego oczka wodnego oraz w wodzie gruntowej z przylegających terenów rolniczych

Badania przeprowadzono w latach 2010–2012 w okresach od kwietnia do października na śródpolnym oczku wodnym Stare Czarnowo w województwie zachodniopomorskim. Celem pracy było określenie zawartości wybranych związków chemicznych w wodzie omawianego oczka oraz w wodach gruntowych na przyległych terenach użytkowanych rolniczo.
Corocznie w okresach od IV do X włącznie w omawianym zbiorniku mierzono pH i przewodność elektrolityczną (EC) oraz pobierano z głębokości 50 cm próby wody z trzech, wcześniej losowo wyznaczonych miejsc, a od 2011 r. pobierano także wodę gruntową z piezometrów. Zebrane próby wody z oczka wodnego oraz z piezometrów przewożono do laboratorium Zachodniopomorskiego Ośrodka Badawczego w Szczecinie. Po przetransponowaniu próbek tego samego dnia wykonywano analizy chemiczne, oznaczając stężenia azotu mineralnego (N-min), fosforanów (P-PO<sub>4</sub>) oraz azotu amonowego (N-NH<sub>4</sub>).
Stwierdzono między innymi, że stężenia biogenów kwalifikują wodę oczka wodnego ze względu na zawartość N-min do trzeciej klasy czystości wód, natomiast pod względem zawartości P-PO<sub>4</sub> do czwartej klasy. Stężenie N-NH<sub>4</sub> pozwala zakwalifikować wodę do pierwszej klasy czystości wód. W wodach gruntowych pochodzących z piezometrów stężenia biogenów były wysokie, szczególnie fosforanów. Stwierdzono, że jakość wody w oczku wodnym Stare Czarnowo pośrednio zależy od jakości wód gruntowych zasilających wody powierzchniowe.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ podstawowych parametrów fizykochemicznych na mikrobiologiczną jakość wody na wybranym odcinku Wisły

Woda jest istotnym siedliskiem życia pod względem objętościowym, a także jednym z naturalnych środowisk, w którym żyje wiele grup mikroorganizmów. Reprezentowane są one przez liczne bakterie, sinice, glony oraz grzyby, dlatego tak istotną rolę w określeniu jakości wody w rzekach odgrywa ocena jej stanu mikrobiologicznego. Celem badań przedstawionych w niniejszej pracy było zbadanie wpływu podstawowych parametrów fizykochemicznych wody pobranej z Wisły na jej stan mikrobiologiczny. Badania przeprowadzono na podstawie próbek wody pobranych na środkowym odcinku Wisły w okolicach Warszawy. Analizy wybranych parametrów były wykonywane raz w miesiącu w ciągu całego roku. Badania mikrobiologiczne obejmowały następujące oznaczenia: ogólną liczbę tlenowych drobnoustrojów saprofitycznych, ogólną liczbę grzybów oraz NPL bakterii amonifikacyjnych. W pobranych próbkach wody dokonano pomiarów takich parametrów fizykochemicznych, jak: temperatura, zawartość węgla organicznego oraz fosforu ogólnego. Badania wykazały korelację między mierzonymi parametrami mikrobiologicznymi a temperaturą oraz zawartością węgla organicznego. Nie stwierdzono natomiast istotnej zależności między badanymi mikroorganizmami a zawartością fosforu ogólnego w próbkach wody.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koszty spełnienia wymogów zarządzania gospodarstwami rolnymi położonymi na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenie azotanami pochodzenia rolniczego a konkurencyjność gospodarstw

Wskazanie całego obszaru Polski, jako szczególnie narażonego na zanieczyszczenie azotanami pochodzenia rolniczego wpłynie na kondycję ekonomiczną gospodarstw rolnych oraz spowoduje zmianę ich zarządzania na zrównoważone. Rolnicy powinni zarządzać składowaniem i przechowywaniem odchodów zwierzęcych w sposób zrównoważony, zgodny z wymogami środowiskowymi (dyrektywa azotanowa). W niniejszym artykule przedstawiono wymagania kierowane do rolników, których gospodarstwa są położone na OSN (obszary szczególnie narażone na zanieczyszczenie azotanami pochodzenia rolniczego). Wymagania te przekładają się na konkretne koszty, jakie będą zmuszeni ponieść respektujący je rolnicy. Wskazano jakie koszty w skali kraju poniosą rolnicy, których gospodarstwa są położone na 4,56% obszaru Polski zaliczonego do OSN oraz jakie koszty poniosą rolnicy, gdy cały kraj zostanie zakwalifikowany do OSN. W ostatniej części artykułu dokonano analizy zmian możliwości konkurencyjnych polskich gospodarstw rolnych związanych z zaliczeniem całego kraju do OSN. Koszt zarządzania na gospodarstwo, bez zwierząt trawożernych, z tytułu położenia na OSN wynosi 3 079 zł, natomiast na gospodarstwo ze zwierzętami trawożernymi – 3 227 zł. Poniesienie takich kosztów wpłynie na zmianę zdolności konkurencyjnych gospodarstw. Jeśli cały obszar kraju zostanie zaliczony do OSN, wówczas spośród wskazanych jako konkurencyjne 204 tys. gospodarstw rolnych – 76 tys. takiej zdolności nie osiągnie w latach 2014–2020. Zdolności konkurencyjne utrzyma jedynie ok. 130 tys. gospodarstw. Koszty spełnienia wymogów środowiskowych gospodarowania na OSN w skali kraju w sytuacji, gdy jest do nich zakwalifikowane 4,56% jego powierzchni to 277 mln zł. Jeśli do OSN będzie zaliczony obszar całego kraju, koszty te ulegną zwielokrotnieniu i wyniosą 6 082,5 mln zł.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura połowów w Jeziorze Przybiernowskim (woj. zachodniopomorskie) na tle panujących warunków hydrochemicznych

Celem pracy było przeprowadzenie odłowów kontrolnych ryb z użyciem zestawu wontonowego, oszacowanie składu gatunkowego, liczebności oraz biomasy ryb w jeziorze, a także przeprowadzenie badań hydrochemicznych wody Jeziora Przybiernowskiego, z uwzględnieniem głównych związków biogennych. Próbki wody pobierano w najgłębszym miejscu jeziora z charakterystycznych warstw jego profilu pionowego. Jezioro Przybiernowskie jest jeziorem zasobnym w substancje biogenne. Nie zanotowano całkowitego odtlenienia wód przydennych, stwierdzono jednak niekorzystne warunki tlenowe w tych wodach, co może przyczyniać się do występowania "zasilania wewnętrznego" - z wód przydennych i osadów dennych - mającego wpływ na pulę dostępnych w procesie produkcji pierwotnej fosforowych substancji biogennych. Wody Jeziora Przybiernowskiego charakteryzują się sprawnie działającym buforowym układem węglanowym, co korzystnie wpływa na odczyn wód. Przeprowadzone odłowy kontrolne ryb wykazały dominację drobnych ryb spokojnego żeru, takich jak: płoć, wzdręga, leszcz i krąp, co w świetle niekorzystnych warunków tlenowych i bogatego w biogeny środowiska wodnego może doprowadzić do deficytów tlenowych i wystąpienia przyduchy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dobór gatunków traw i roślin bobowatych na strefy buforowe oraz zasady ich zakładania i pielęgnowania

Zgodnie z Załącznikiem Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 (Załącznik... 2009), 1 stycznia 2012 r., zaczęły obowiązywać nowe przepisy dotyczące urządzania stref buforowych wzdłuż cieków wodnych. W związku z powyższym zachodzi potrzeba wskazania najodpowiedniejszych gatunków traw i roślin bobowatych, przydatnych do zakładania stref buforowych na różnej jakości gruntach ornych. Strefy na trwałych łąkach i pastwiskach są już zadarnione i należy je tylko wydzielić z powierzchni dotychczas użytkowanej produkcyjnie. W pracy wskazano najodpowiedniejsze gatunki przydatne do wysiewu na gleby, zaliczone do sześciu klas bonitacyjnych, łącząc klasę I z II, III z IV oraz V z VI w trzy grupy jakościowe. Stwierdzono, że do zakładania stref buforowych na gruntach ornych nadaje się większość gatunków traw i roślin bobowatych (zwłaszcza koniczyn i lucern), stosowanych na produkcyjne łąki i pastwiska. W doborze gatunków należy brać pod uwagę jakość gleb (klasy bonitacyjne) oraz ich warunki wilgotnościowe (stanowiska od suchych do wilgotnych).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Hydrologiczne aspekty funkcjonowania planowanego zbiornika wodnego Wierna Rzeka (Wyżyna Przedborska)

W pracy określono uwarunkowania hydrologiczne i morfologiczne niezbędne do utworzenia zbiornika wodnego małej retencji „Wierna Rzeka” zlokalizowanego na rzece Łososinie. Zbiornik ten jest projektowany w środkowej części rolniczo-leśnej zlewni Łososiny – w mezoregionie Wzgórz Łopuszańskich. Powierzchnia zlewni zamkniętej zaporą czołową będzie wynosić 149,7 km<sup>2 </sup>, a zbiornika w warunkach normalnego poziomu piętrzenia (NPP) – 0,74 km<sup>2</sup>. Objętość osiągnie ok. 1,1 mln m<sup>3</sup>, a maksymalna głębokość – 3,9 m. Charakterystykę hydrologiczną zlewni zbiornikowej opracowano na podstawie danych IMGW (rzeka Łososina, przekrój Bocheniec, 1961–1995), wykorzystując metodę analogii. Na podstawie numerycznego modelu terenu, wykonanego technikami skaningu laserowego, wyznaczono linię brzegową misy zbiornika, opracowano krzywe – batymetryczną i pojemności. Określono natężenie przepływów charakterystycznych (m.in. NNQ = 0,05 m <sup>3</sup>· s<sup>-1</sup>, SSQ = 0,808 m<sup>3</sup>·s<sup>-1</sup> i WWQ = 14,45 m<sup>3 </sup>· s<sup>-1</sup>), obliczono średni roczny odpływ jednostkowy (SSq = 5,4 dm<sup>3</sup>· s<sup>-1</sup>· km<sup>-2</sup>) oraz współczynnik odpływu (α = 27%). W analizie uwzględniono również reżim odpływu, a także przepływy nienaruszalne obliczone trzema metodami, w tym najbardziej restrykcyjną – metodą Kostrzewy. Na podstawie przeprowadzonej analizy hydrologicznej można stwierdzić, że zasoby wód rzeki Łososiny są wystarczające do szybkiego napełnienia zbiornika „Wierna Rzeka” (od 21 do 96 dni w zależności od pory roku), nawet gdy uwzględni się najbardziej wymagające kryterium wyznaczania przepływów nienaruszalnych. Stan jakości wód rzeki zasilającej w 2015 r. nie wskazywał na występowanie istotnych zagrożeń ekologicznych, ponieważ w zakresie stanu elementów: fizykochemicznych, hydromorfologicznych i biologicznych udokumentowano stan dobry i powyżej dobrego. Zatem zasoby jakościowe wód płynących w zlewni Łososiny są również wystarczające do prawidłowego funkcjonowania planowanego zbiornika.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zasolenia na wybrane biochemiczne wskaźniki żyzności gleby

Zasolenie gleby jest jednym z problemów współczesnego rolnictwa, wpływającym na zmniejszenie produkcji roślinnej. Celem podjętych badań była ocena oddziaływania NaCl na aktywność enzymów glebowych: katalazy, dehydrogenaz, ureazy, fosfatazy kwaśnej i alkalicznej, proteazy oraz amylazy, a także na biochemiczne wskaźniki żyzności gleby: biologiczny wskaźnik żyzności (BIF), enzymatyczny wskaźnik aktywności (EAN), biochemiczny wskaźnik żyzności gleby (B), biochemiczny wskaźnik żyzności (Mw) oraz ładunek energetyczny komórki (AEC). Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych na próbkach gliny lekkiej o zawartości C<sub>org</sub> 11,0 g·kg-¹ oraz zawartości azotu ogółem (N<sub>t</sub>) - 2,5 g·kg-¹, do której wprowadzono wodne roztwory NaCl w stężeniu: 0,2; 0,4; 0,8; 1,6; 3,2; 6,4% wagowych w stosunku do masy gleby. Dodatek NaCl do gleby spowodował inhibicję aktywności katalazy, dehydrogenaz, fosfatazy zasadowej i kwaśnej, proteazy oraz ureazy i stymulację aktywności amylazy. Również wartości BIF, EAN, M<sub>w</sub>, B, a także AEC wyraźnie się zmniejszyły pod wpływem zasolenia. Aktywność enzymatyczna gleb i biochemiczne wskaźniki jej żyzności mogą być wykorzystywane jako indykatory reakcji mikroflory glebowej na stres solny.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza możliwości organizacji bazy paszowej na glebach o niskiej bonitacji dla stada krów wysokiej wydajności

Przeprowadzono analizę produkcji mleka w stadzie krów o wysokiej wydajności, mającego zaplecze paszowe na gruntach o niskiej bonitacji. Obornik uzyskiwany w ściołowym utrzymaniu bydła korzystnie wpływał na produkcję pasz z gruntów ornych i użytków zielonych. Konserwacja pasz poprzez jej zakiszanie zapewniała dobrą jakość pasz gospodarskich. Żywienie systemem PMR oraz dokarmianie krów o wysokiej wydajności dobowej mleka dwoma rodzajami pasz treściwych ze stacji paszowej skutkowało dużą produkcją mleka o dobrej jakości chemicznej i higienicznej. Długość użytkowania krów wynosiła 4,9 laktacji, z wydajnością życiową 42 445 kg mleka. Na glebach o niskiej bonitacji produkcja mleka może być efektywnym rozwiązaniem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pomiar objętości przepływu wody i masy substancji w niej zawartej i jego niepewność na przykładzie stawów rybnych

Przedstawiono metody obliczania objętości przepływającej wody i masy substancji w niej zawartej na podstawie pomiarów objętościowego natężenia przepływu i wyników laboratoryjnych analiz stężeń. Zaproponowano wykonywanie tych obliczeń metodą prostokątów i - szczególnie wygodną, chociaż mniej dokładną - metodą trapezów. Błąd obliczeń tymi metodami jest wprost proporcjonalny do kwadratu okresu próbkowania. Dokładność obliczeń można poprawić, postępując zgodnie z zaproponowanym algorytmem.
Zwrócono uwagę na konieczność charakteryzowania wyników obliczeń ich niepewnością, czyli przedziałem wartości, w jakim - z określonym prawdopodobieństwem, np. 95% - znajduje się wartość dokładna. W przypadku pomiarów objętości wody lub masy substancji w niej zawartych na podstawie co najmniej 15 pomiarów cząstkowych (pomiar objętościowego natężenia przepływu, a w przypadku obliczeń masy - dodatkowo stężenia substancji w wodzie) podstawą obliczeń niepewności mogą być odpowiednio: systematyczne niepewności standardowe pomiaru objętościowego natężenia przepływu i dodatkowo- systematyczne niepewności standardowe oznaczeń stężenia substancji w wodzie. W przypadku obliczeń objętości wody lub masy zawartej w niej substancji na podstawie mniejszej liczby pomiarów cząstkowych, podstawą obliczeń niepewności powinny być nie tylko systematyczne, lecz również przypadkowe niepewności standardowe pomiaru objętościowego natężenia przepływu i analiz stężeń substancji w wodzie.
Stężenie substancji w wodzie i niepewność wyniku jego pomiaru powinny być określone przez chemiczne laboratoria akredytowane, które oprócz całkowitej niepewności wyniku analizy, powinny podawać jej składowe - niepewność przypadkową i systematyczną.
W pracy podano przykłady obliczeń, w których wykorzystano pomiary prowadzone na jednym ze stawów w kompleksie Stawów Raszyńskich w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ obornika stosowanego w połączeniu z nawożeniem mineralnym na plonowanie łąki oraz skład chemiczny i botaniczny siana

Badania prowadzono w latach 1996-2002 na łące torfowo-murszowej. Porównywano w nich wpływ stosowania obornika i NPK w czterech terminach na plonowanie, skład chemiczny i botaniczny siana. Największe średnie plony siana z lat 1996-2002 uzyskano po stosowaniu obornika w dawce 30 t·ha-¹ jesienią i wiosną, a mniejsze w terminie zimowym i letnim. Stosowanie obornika przyczyniło się do zwiększenia zawartości białka ogólnego, fosforu, potasu, magnezu i miedzi w sianie. Wpłynęło także dodatnio na trwałość w runi wartościowych gatunków traw.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie biopaliwa w pozyskiwaniu energii odnawialnej

W skali globalnej i krajowej są podejmowane na szeroko zakrojoną skalę działania, mające na celu uprawę roślin przeznaczanych na biopaliwo. Stanowi to poważne zagrożenie ograniczenia produkcji żywności, co będzie powodować zmniejszenie jej podaży oraz podwyższenie ceny. Spowoduje jeszcze większe zagrożenie środowiska, zwłaszcza w wyniku przeznaczania gleb naturalnych ekosystemów i lasów pod uprawę roślin energetycznych. Często pozyskiwanie plonów roślin energetycznych będzie odbywać się kosztem zanikania zasobu węgla organicznego w glebie. Innym zagadnieniem jest towarzyszące tym uprawom zwiększone rozpraszanie związanego azotu do środowiska wskutek niezbędnego nawożenia roślin tym składnikiem oraz ulatniania się do atmosfery tlenków azotu, powstających w czasie spalania biopaliwa, zawsze bogatego w ten składnik.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ograniczenia i możliwości inwestycyjne gospodarstw zbożowych funkcjonujących na glebach słabych

Przedstawiono skłonność do inwestycji oraz sytuację ekonomiczną dwóch grup gospodarstw zbożowych, funkcjonujących na glebach słabych, które w 2009 r. prowadziły rachunkowość dla Polskiego FADN. Pierwszą grupę stanowiły gospodarstwa rozwojowe (dodatnia stopa reprodukcji majątku trwałego), drugą zaś gospodarstwa problemowe (ujemna stopa reprodukcji majątku trwałego).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Susze meteorologiczne w rejonie stacji ZMŚP w Koniczynce (Pojezierze Chełmińskie) w latach 1951-2010

W pracy przedstawiono problem występowania susz meteorologicznych na rolniczym obszarze zlewni Strugi Toruńskiej. Analizę zmienności miesięcznych susz meteorologicznych w latach 1951-2010 przeprowadzono na podstawie danych ze stacji Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego w Koniczynce (Pojezierze Chełmińskie). Jest to rejon charakteryzujący się niewielką sumą roczną opadów - 548 mm, o bardzo dużej ich zmienności z roku na rok (od 307 mm w 1951 r. do 1050 mm w 1980 r.). W poszczególnych miesiącach zmienność opadów jest jeszcze większa (współczynnik zmienności zmienia się od 49% w marcu do 93% w czerwcu). Intensywność suszy w każdym miesiącu oceniono za pomocą wskaźnika standaryzowanego opadu SPI (Standardized Precipitation Index). W Koniczynce w badanym wieloleciu susze pojawiały się we wszystkich miesiącach roku. Stwierdzono 73 okresy suszy, które łącznie trwały 186 miesięcy, czyli przez 26% miesięcy badanego wielolecia. Najczęściej pojawiały się jednomiesięczne susze (28 razy), oraz dwu- (15 razy) i trzymiesięczne (po 13 razy). Przeciętny okres suszy trwał 2,5 miesiąca, a najdłuższy - 10 miesięcy. Najwięcej ekstremalnych susz pojawiło się w marcu, kwietniu, sierpniu i grudniu, silnych susz w lutym i we wrześniu, a umiarkowanych w sierpniu i w grudniu. Dla rolnictwa istotne znaczenie mają susze meteorologiczne w okresie wiosennym (III-V) i letnim (VI-VIII). W wieloleciu 1951-2010 trwały one łącznie 96 miesięcy, co stanowi 13% badanego okresu i powodowały opóźnienie siewu i wschodów roślin lub całkowite ich usychanie. W niektórych latach, np. w 1971, 1975, 1996, 2003 r., wczesnowiosenną suszę meteorologiczną poprzedzała dodatkowo susza w miesiącach zimowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Parowanie potencjalne w wybranych obszarach Sudetów i Niżu Dolnośląskiego - prosta analiza potrzeb modelowania hydrologicznego

W pracy wskazano możliwości aproksymacji przestrzennej wielkości parowania do celów modelowania hydrologicznego, z uwzględnieniem różnego kroku czasowego. Analizę współzależności parowania potencjalnego dla okresów miesięcznych wykonano za pomocą regresji liniowej. Wykorzystano unikalne dane, dotyczące parowania, uzyskane na podstawie dobowych i całorocznych (z okresów 1956-1964 i 1975-1979) wyników mierzonych za pomocą ewaporometrów Wilda. Wyniki z obserwacji tylko częściowo opublikowanych oraz archiwum obejmują informacje z dwóch stacji nizinnych oraz czterech położonych w Sudetach. Dane zebrano ze stacji na wysokościach nad poziomem morza w zakresie od 118 do 665 m oraz wzajemnych odległościach od 3 do 96 km. Istniejące zależności między parowaniem w różnych stacjach umożliwiają redukcję pomiarów w sieci oraz uzupełnianie i korektę odstających obserwacji. Analiza sugeruje też dalsze badania, uwzględniające redukcję kroku czasowego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian warunków opadowych na stacji naukowo-badawczej IGiPZ PAN w Szymbarku w okresie 40 lat obserwacji (1971-2010) i ich wpływ na zmienność odpływu wody ze zlewni Bystrzanki

W niniejszym artykule przedstawiono analizę zmian sum opadów atmosferycznych, ich struktury i czasu trwania oraz ich wpływu na dynamikę odpływu wody ze zlewni beskidzkiego cieku Bystrzanka. Przeprowadzono ją na podstawie 40-letnich (1971-2010) obserwacji opadów oraz 16-letnich pomiarów odpływu ze zlewni cieku. Zaobserwowano niepokojące zmiany, ujawnione po analizie trendów. W okresie wegetacji roślin występowały niedobory wody, spowodowane zmniejszaniem się liczby dni z opadami przeciętnymi, kształtującymi średnie przepływy w korycie cieku i równocześnie zapewniającymi zapas wody w zlewni, niezbędny dla procesów życiowych organizmów. W ciepłym okresie roku zwiększa się udział opadów o dobowych sumach przekraczających 20 mm i dużym natężeniu, które powierzchniowo spływają do cieków. Następstwem tego są coraz częstsze susze atmosferyczne i przepływy niżówkowe w korycie, obserwowane głównie w drugiej połowie lata i jesienią. Dalszą konsekwencją są niedobory wody na potrzeby gospodarcze w okresie zimy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wieloletnia i sezonowa dynamika niżówek w Warcie w Sieradzu

Badaniami dynamiki niżówek w Warcie w Sieradzu objęto okres 1971–2000. Analizy dokonano na podstawie serii przepływów dobowych, udostępnionych przez IMGW-PIB. Niżówki zidentyfikowano na podstawie stałego przepływu granicznego, przyjmując za poziom odcięcia rzędną Q70% z krzywej czasów trwania przepływów wraz z wyższymi. Analizie poddano wieloletnią i sezonową dynamikę objętości niedoboru odpływu, czasu trwania niżówki oraz estymatora częstości pojawiania się badanych zjawisk ekstremalnych w postaci odstępu międzyniżówkowego. W oparciu o uzyskane wyniki dokonano oceny struktury kształtowania się niżówek w zakresie ich zmienności i cech rozkładu statystycznego. Zbadano tendencje wieloletnie, w których zaobserwowano liniowe trendy zmian badanych charakterystyk. Za pomocą współczynnika korelacji dokonano oceny stabilności niżówek w kolejnych miesiącach roku hydrologicznego. Ponadto zbadano jednorodność genetyczną niżówek w Warcie za pomocą krzywej podwójnie kumulowanej oraz oszacowano długość maksymalnej niżówki o prawdopodobieństwie nieprzekroczenia 95% i 99%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka