rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Praktyczne możliwości wykorzystania genealogii genetycznej na przykładzie wstępnych wyników Projektu Silesia DNA

W artykule przedstawione zostały możliwości praktycznego wykorzystania badań z zakresu genealogii genetycznej. Oparte zostały o dane uzyskane w ramach Projektu Silesia DNA. Genealogia genetyczna jest młodą nauką, która nie doczekała się dotąd w języku polskim zbyt wielu publikacji. Z tego powodu w tekście znajduje się krótkie omówienie podstawowych pojęć charakterystycznych dla tej dziedziny, takich jak haplogrupa, haplotyp, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, polimorfizm mikrosatelitarny, a także rodzaje DNA wykorzystywane do badań (YDNA, mtDNA, atDNA). Omówiono także, czym są projekty instytucjonalne i nieinstytucjonalne.
W dalszej części artykułu przedstawione zostały założenia i metodologia Projektu Silesia DNA, a także wstępna interpretacja uzyskanych wyników. Jego działania skupiają się między innymi na zebraniu i analizie próbek DNA osób, których przodkowie urodzili się na terenie Śląska przed wybuchem II wojny światowej. W niniejszym artykule przedstawione zostało studium przestrzennego rozmieszczenia chromosomu Y na badanym obszarze w oparciu o 166 próbek. Dostarcza ono wiedzy o tym, jak wygląda proporcja występowania haplogrup w czasach historycznych na tle innych regionów Europy. Ponadto przeprowadzone zostały dwie szczegółowe analizy rodów nazwiskowych (Jureczko, Mitrenga). Ukazują one, w jaki sposób na podstawie badań genetycznych można odtwarzać historię rodziny w czasach, dla których nie zachowały się materiały pisane.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: historia, nauki biologiczne
Miencielowie (Mięcielowie) – dzieje chłopskiego rodu z Marklowic koło Cieszyna od XVIII do początku XX wieku

Artykuł przedstawia zarys dziejów chłopskiego rodu Miencielów/Mięcielów, przede wszystkim skupiając się na linii osiadłej od 1720 roku w Marklowicach koło Cieszyna. Jej najbardziej znanym przedstawicielem był Paweł (ur. 1881), nauczyciel w Międzyświeciu i Gruszowie, dyrektor Publicznej Szkoły Ludowej (ewangelickiej) we Lwowie, przed 1920 rokiem działacz proniemieckiej Śląskiej Partii Ludowej.
Zebrany materiał może być wykorzystany do badań między innymi nad imiennictwem chłopów i przebiegiem kontrreformacji na Śląsku Cieszyńskim (Miencielowie przeszli z protestantyzmu na katolicyzm, ale jeden z przedstawicieli rodu po 1781 roku, zapewne pod wpływem matki-luteranki, przeszedł na protestantyzm).

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Przyczynek do badań nad oddziaływaniem lokalnej prasy na wiejską ludność Górnego Śląska – na przykładzie wybranych artykułów zawartych w „Przewodniku Wiejskim” – w latach 1919–1922

Lata 1919–1922 były trudnym okresem tak dla Polski, jak również, szczególnie, dla Górnego Śląska. Niepokoje społeczne i wynikające z nich powstania śląskie oraz kwestia plebiscytu polaryzowały ludność Górnego Śląska. Dodatkowo agitacja w prasie polskiej i niemieckiej, odgrywająca olbrzymią rolę propagandową, była elementem codzienności przed plebiscytem. Wszystkie te elementy pojawiają się na łamach „Przewodnika Wiejskiego”, będącego organem Śląskiego Związku Rolników. Oprócz artykułów propagandowych na jego łamach znaleźć można również artykuły związane z działalnością rolniczą, między innymi poradniki upraw i hodowli. Wspomniane czasopismo jest o tyle ciekawe, że można na jego kartach prześledzić niemal „na żywo” nastroje polityczne i społeczne ludności Górnego Śląska, częściowo reprezentowanej przez autorów zamieszczanych w nim artykułów.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dziergowice i Kuźnia Raciborska na tle innych wsi powiatów kozielskiego i raciborskiego w okresie powstań śląskich i plebiscytu w świetle nowych źródeł archiwalnych

Autor swoje rozważania oparł na dokumentach ze zbiorów „Powstania górnośląskie” i „Powstania śląskie” z zasobów Centralnego Archiwum Wojskowego i Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku. Skupiają się one na mieszkańcach Dziergowic (pow. kozielski i Kuźni Raciborskiej (pow. raciborski), którzy wzięli udział w III powstaniu śląskim. Poruszają kwestie związane z wiekiem, wykonywanymi zawodami oraz zaangażowaniem pewnych rodzin w działalność propolską. Artykuł dotyczy również osób zaangażowanych po stronie niemieckiej. Całość zamykają wykazy personalne powstańców, a także heimattreuerów i stosstrupplerów z wyżej wymienionych miejscowości.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ex rege dominus, ex optimatibus factio, ex populo turba. O cyklach ustrojowych w De re publica Cycerona

Przedmiot badań: W artykule dokonano analizy koncepcji cyklów ustrojowych w De re publica Cycerona. W części pierwszej zaprezentowanych zostało pięć cyklów ustrojowych. Następnie zwrócono uwagę na związek opisywanej koncepcji z pojęciem res publica, a tym samym na znaczenie wolności, umiaru oraz tyranicznego charakteru wszystkich form zdegenerowanych. W części drugiej autor zajął się problematyką relacji cyklów ustrojowych i rzymskiego ustroju mieszanego, a także zagadnieniem jego ewentualnej degeneracji. W zakończeniu dokonano próby oceny koncepcji Cycerona tak od strony teoretycznej, jak i stricte politycznej.
Cel badawczy: Analiza koncepcji cyklów ustrojowych Cycerona oraz wykazanie jej oryginalności.
Metoda badawcza: W artykule wykorzystano metodę historyczno-prawną oraz metodę porównawczą.
Wyniki: Konstrukcja cyklów ustrojowych Cycerona jest, w przeciwieństwie do „sztywnej” konstrukcji cyklu Polibiusza, bardziej elastyczna. Nie ma tu stałego i sztywnego schematu następstwa ustrojów, a zmiana ustrojowa (cursus mutationum) nie jest przesądzona, jest co najwyżej ewentualna. Stanowiąca istotę republikańskiej myśli politycznej utilitas rei publicae sprawia, że w swej refleksji politycznej Cyceron nieustannie konfrontuje teorię z praktyką, który to pragmatyzm czyni teorię cyklów ustrojowych bardziej „użyteczną” dla rzymskiej wspólnoty politycznej.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Fryderyk Zoll (starszy), Leon Piniński i zakres zastosowania actio negatoria. Koncepcje dwóch XIX-wiecznych romanistów a regulacja Kodeksu cywilnego

Przedmiot badań: Kwestia zakresu zastosowania actio negatoria budziła spore zainteresowanie w XIX-wiecznej doktrynie i stanowiła przedmiot ożywionych dyskusji. W artykule odniesiono się do koncepcji sformułowanych przez Fryderyka Zolla (starszego) oraz Leona Pinińskiego. Zwrócono również uwagę na uregulowania polskiego Kodeksu cywilnego, poszukując jednocześnie śladów teorii tych dwóch dziewiętnastowiecznych uczonych we współcześnie obowiązujących regulacjach.
Cel badawczy: Celem artykułu jest nie tylko przypomnienie poglądów dwóch wybitnych polskich romanistów: Fryderyka Zolla (starszego) i Leona Pinińskiego, ale także odniesienie ich zapatrywań do współcześnie obowiązujących uregulowań dotyczących skargi negatoryjnej. Artykuł jest próbą udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy we współczesnej regulacji skargi negatoryjnej można odnaleźć ślady koncepcji tych rodzimych uczonych.
Metoda badawcza: W artykule wykorzystano metodę prawno-historyczną oraz dogmatyczną.
Wyniki: Koncepcje sformułowane przez F. Zolla (starszego), a także L. Pinińskiego, dotyczące skargi negatoryjnej z pewnością zasługują na uznanie. Klarowność ich przedstawienia, a także precyzja wywodów uprawnia do stwierdzenia, że warsztat tych uczonych stał na najwyższym poziomie. W obecnie obowiązującym Kodeksie cywilnym odnaleźć można ślady poglądów dwóch polskich romanistów. Prawdopodobnie nie da się jednak ustalić, czy twórcy aktualnie obowiązujących uregulowań sięgali bezpośrednio do dzieł F. Zolla (starszego) oraz L. Pinińskiego podczas prac związanych z kodyfikacją prawa

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Sytuacja polityczna ludności polskiej na Górnym Śląsku w latach 1918–1919

Pod koniec I wojny światowej nastąpiło wyraźne zaktywizowanie polskiego ruchu narodowego na Górnym Śląsku. Po obaleniu starego wilhelmińskiego porządku w Niemczech propolscy Górnoślązacy wyraźnie zaczęli dążyć do przyłączenia Górnego Śląska do odrodzonego państwa polskiego. Zbiegło się to z walką o poprawę warunków socjalnych robotników na tym terenie. Oddolnie zaczęły powstawać przedstawicielstwa społeczeństwa polskiego w postaci różnego rodzaju rad, które starały się organizować społeczność górnośląską. Na szczególną uwagę zasługiwały polskie rady ludowe, rozsiane po całym obszarze Górnego Śląska, spośród których ze względu na jej znaczenie, zasługuje rada bytomska. Równolegle rady organizowali Niemcy. Konsekwencją tego było pogłębienie się konfliktu na tle narodowościowym, czego skutkiem były powstania śląskie. Decyzją paryskiej konferencji pokojowej na Górnym Śląsku zarządzono przeprowadzenie polsko-niemieckiego plebiscytu, który miał zadecydować o przynależności państwowej spornego terenu. W efekcie utworzono Górnośląski Obszar Plebiscytowy, na którym władzę przejęły siły międzysojusznicze.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Friedrich Carl von Savigny o wyłączności posiadania i zakazie (com)possessio plurium in solidum na podstawie D. 41,2,3,5 (Paul. 54 ad ed.)

Przedmiot badań: Wiek XIX to czas dyskusji prowadzonej w niemieckojęzycznej nauce prawa na temat possessio. W orbicie zainteresowania prawników znalazła się m.in. problematyka współposiadania – compossessio. W ówczesnej naukowej narracji relacja polegająca na równoczesnym posiadaniu przez kilka osób tej samej rzeczy mogła przyjąć dwojaką postać: (com)possessio plurium in solidum lub compossessio pro indiviso.
Cel badawczy: Celem opracowania jest zaprezentowanie dogmatyczno-prawnej analizy D. 41,2,3,5 (Paul. 54 ad ed.), której z początkiem XIX w. dokonał założyciel historycznej szkoły prawa, wybitny niemiecki prawnik Friedrich Carl von Savigny. Stanowi ona z jednej strony przykład praktycznego wykorzystania ius Romanum do sformułowania zasady „współczesnego prawa rzymskiego”, z drugiej zaś potwierdza w szerokim zakresie porzymskie pochodzenie posesoryjnej siatki terminologicznej, z której korzystają dziś zarówno romaniści, jak i cywiliści. Wykorzystanie XIX-wiecznej perspektywy rozważań pozwoli na systematyczne przedstawienie takich zagadnień, jak wyłączność posiadania wyrażona zakazem (com)possessio plurium in solidum oraz dopuszczalność współposiadania – compossessio pro indiviso.
Metoda badawcza: W artykule wykorzystano metody historyczno- oraz dogmatyczno-prawną.
Wyniki: Na podstawie analizy D. 41,2,3,5 (Paul. 54 ad ed.) przeprowadzonej przez Savigny’ego, ukształtował się w XIX w. następujący pogląd. (Com)possessio plurium in solidum jest niedopuszczalna ze względu na istotę posiadania będącego faktycznym władztwem człowieka nad rzeczą. Posiadacz, który fizycznie włada rzeczą z wolą zatrzymania jej dla siebie, sprawuje nad nią władztwo wyłączne. To oznacza, że tak długo, jak rzecz posiada, tak długo nie może posiadać jej druga osoba. W razie gdy stosując zakazaną samowolę osoba taka pozbawi posiadania dotychczasowego posiadacza, to współposiadanie nie powstanie ze względu na niemożliwość (com)possessio plurium in solidum. Oceny tej sytuacji nie zmienia okoliczność, że dotychczasowy posiadacz zachowuje prawną możliwość domagania się zwrotu utraconego posiadania za pomocą środków przewidzianych przez prawo. Od równoczesnego współposiadania rzeczy in solidum należy odróżnić równoczesne współposiadanie pro indiviso. Są to relacje pokrewne tylko de nomine, dlatego niemożliwość (com)possessio plurium in solidum nie stoi na przeszkodzie dopuszczalności compossessio pro indiviso. W tym znaczeniu współposiadanie pro indiviso stanowi, z historyczno-prawnego punktu widzenia, wyjątek od reguły wyłączności posiadania.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Popularyzacja dziedzictwa kulturowo-językowego pogranicza polsko-czeskiego na przykładzie Międzynarodowego Konkursu Gwary Laskiej „Morawske rzadzyni selske hospodyni”

Artykuł prezentuje przykład dobrej praktyki z zakresu edukacji regionalnej, jaką jest organizacja cyklicznego Międzynarodowego Konkursu Gwary Laskiej „Morawske rzadzyni selske hospodyni” w Szkole Podstawowej w Krzanowicach (nieprzerwanie od 2007 roku). 
Nadrzędnym celem tej inicjatywy jest popularyzacja dziedzictwa kulturowo-językowego pogranicza polsko-czeskiego, regionu specyficznego i wyjątkowego z racji wpływu czterech kultur oraz zmienności państwowej i politycznej na przestrzeni stuleci. Konkurs spełnia nie tylko funkcję edukacyjną, ale przede wszystkim społeczną. Wśród dorosłych odbiorców kształtuje i umacnia więzi ze środowiskiem, stwarza poczucie wspólnoty regionalnej oraz rodzi aktywność społeczną. Zaś wśród młodego pokolenia rozbudza zainteresowanie problematyką historii, uwrażliwia na bogactwo i specyfikę morawskiego dziedzictwa, a w szerzej perspektywie pozwala kształtować i rozwijać potrzebę przywiązania do rodzinnych stron oraz szacunku do spuścizny przodków.

Czasopismo: Rocznik Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie"
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, pedagogika
Główne wyzwania dla ochrony praw człowieka w Nepalu ze szczególnym uwzględnieniem praw kobiet, dzieci, „niedotykalnych” oraz marginalizowanych grup etnicznych

Przedmiot badań: Nepal jest przykładem kraju, w którym istnieje aparat prawny z narzędziami w postaci przepisów z zakresu ochrony praw człowieka oraz organami kontroli tych praw, a mimo to ich przestrzeganie pozostaje sporym wyzwaniem. Zaś przyczyny tego stanu rzeczy nie były jak dotąd dostatecznie eksplorowane.
Cel badawczy: Celem tego artykułu jest zidentyfikowanie przyczyn słabości ochrony praw człowieka w Nepalu.
Metoda badawcza: Dane zostały pozyskane dzięki zastosowaniu takich metod i technik, jak studia literaturowe, analiza treści oraz wywiady eksperckie i pogłębione, przeprowadzone w Nepalu z prawnikami specjalizującymi się w prawach człowieka, pracownikami organizacji pozarządowych działających na rzecz praw człowieka oraz prominentnymi aktywistami na tym polu, podczas badań terenowych m.in. w ramach grantu na badania naukowe.
Wyniki: Przeprowadzone badania zaowocowały następującymi wnioskami. Powodem, dla którego istnienie odpowiedniego aparatu prawnego, narzędzi w postaci przepisów i organów kontroli nie gwarantuje przestrzegania praw człowieka jest fakt, iż w zbiorowej świadomości Nepalczyków lokalne wartości, normy kulturowe, tradycje, nakazy religijne oraz obyczaje, wiele z nich będących w sprzeczności z prawami człowieka, pozostają nadrzędne wobec tychże praw.
Patriarchalne wartości i zwyczaje zakorzenione w hinduizmie uniemożliwiają kobietom egzekwowanie przysługujących im praw, zaś tradycje i przekonania sprzed kilku tysięcy lat nadal wykluczają całe grupy społeczne, odmawiając im prawa do godności i pełnego uczestnictwa w życiu publicznym. Zaś brak woli politycznej i niesprawne instytucje dodatkowo utrudniają przestrzeganie praw człowieka w tym kraju.1
Wśród rekomendacji co do sposobów zwiększenia ochrony praw człowieka w Nepalu znajdują się m.in.: zwiększenie świadomości urzędników w zakresie obowiązujących praw, zwiększenie zatrudnienia kobiet w administracji państwowej, zwiększenie reprezentacji w życiu publicznym członków wszystkich kast i grup etnicznych czy wspieranie aktywistów walczących przeciwko łamaniu praw człowieka.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Epistulae Hadriani ad Stratonicenses Hadrianopolitas. Listy Hadriana do obywateli Stratonikeji Hadrianopolis

Przedmiot badań: Przedmiotem badań są trzy listy Hadriana kierowane do obywateli Stratonikeji, miasta położonego w Azji Mniejszej, w szczególności pierwszy z nich dotyczący dochodów miasta.
Cel badawczy: Cesarz Hadrian popierał proces hellenizacji Azji Mniejszej, między innymi przez zakładanie nowych miast i rozbudowywanie starych. Celem artykułu jest przedstawienie przykładu jego polityki względem miast greckich tego regionu.
Metoda badawcza: W artykule zastosowano metodę historyczno-prawną i filologiczną analizę źródeł.
Wyniki: Cesarz Hadrian wspierał rozwój Stratonikeji przez przekazanie jego obywatelom dochodów pochodzących z okolicznych ziem, wcześniej zasilających skarb centralny. Był też zainteresowany rozbudową miasta i stanem jego infrastruktury. Ze swej strony mieszkańcy Stratonikeji dbali o utrzymywanie stałego kontaktu z cesarzem, śląc do niego listy

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Tworzenie wartości dla interesariuszy w gospodarce o obiegu zamkniętym

Przedmiot badań: Zasadniczym celem niniejszego opracowania jest nakreślenie roli, jaką w warunkach „dwutorowej globalnej gospodarki” odgrywa kreowanie wartości dla interesariuszy, w kontekście koncepcji circular economy. Ponadto przeanalizowano działania Regionalnego Centrum Gospodarki Wodno-Ściekowej S.A. w Tychach. Cel został zrealizowany w oparciu o kwerendę literatury krajowej i zagranicznej, a także aktów prawnych na poziomach unijnych oraz globalnych pozostających w bezpośredniej relacji z tematem opracowania.
Cel badawczy: Głównym celem artykułu jest przedstawienie wybranych aspektów tworzenia wartości dla interesariuszy z uwzględnieniem ich roli w wybranym przedsiębiorstwie jako podstawy tworzenia polityki Gospodarki Obiegu Zamkniętego w oparciu o dane źródłowe oraz wyniki krajowych i zagranicznych badań naukowych.
Metoda badawcza: Zastosowaną metodą badawczą jest metoda analizy i krytyki piśmiennictwa. W artykule wykorzystano następujące techniki badawcze: analiza krajowej i zagranicznej literatury przedmiotu, analiza dokumentów źródłowych – badanie desk research, analiza studiów przypadków opisanych w literaturze przedmiotu oraz metody wnioskowania (dedukcja i indukcja).
Wyniki: Opisywany podmiot działa zgodnie z koncepcją zrównoważonego rozwoju, zgodnie z którą kryterium wszystkich podejmowanych decyzji związanych z jego funkcjonowaniem są minimalizacja kosztów środowiskowych, spełnienie oczekiwań i wymagań interesariuszy, akceptowalność społeczna i ekonomia. Regionalne Centrum Gospodarki Wodno-Ściekowej S.A. w Tychach realizuje ideę Smart City. W celu podwyższenia poziomu wartości interesariuszy firma opracowała zasobową koncepcję SymbioTychy. W założeniu zielona energia z oczyszczalni zasili różne miejskie obiekty, przyczyniając się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego miasta Tychy. Zdaniem autora niniejszego opracowania powołanie Tyskiego Klastra Energii poprawi ogólną wydajność zasobową wzdłuż osi gospodarki zamkniętej, spowoduje wzrost udziału energii odnawialnej w miksie energetycznym oraz poprawi sprawność energetyczną.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Obowiązek ujawniania strategii podatkowych w kontekście dyskusji o społecznej odpowiedzialności biznesu

Przedmiot badań: W niniejszym artykule przedstawiono nową instytucję prawnopodatkową związaną z publikowaniem informacji o realizowanej strategii podatkowej na tle ogólnej dyskusji na temat wprowadzenia kwestii podatkowych do zagadnień społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR). Dyskusja na temat wprowadzenia kwestii transparentności podatkowej do raportowania o społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw trwa od dłuższego czasu, jednak w 2021 r. polski ustawodawca postanowił wprowadzić do prawa podatkowego nową instytucję, która może wpisywać się w nurt społecznej odpowiedzialności biznesu. Z tego powodu warto przyjrzeć się zarówno tej nowej instytucji, jak i jej światowym analogom, a także osadzić je w tematyce społecznej odpowiedzialności biznesu, zwłaszcza że sam ustawodawca na CSR się powołuje.
Cel badawczy: Celem niniejszego artykułu jest dokonanie wstępnej analizy upubliczniania informacji o realizowanej strategii podatkowej pod kątem kompatybilności tej instytucji z CSR oraz przedstawienie tejże instytucji na tle międzynarodowego kontekstu gospodarczego, etycznego, prawnego i społecznego.
Metoda badawcza: W artykule zastosowano komparatystyczną analizę nowych przepisów o upublicznianiu strategii podatkowych oraz podobnych instytucji występujących w innych państwach. Wsparta ona zostanie analizą dogmatyczno-prawną omawianych przepisów, a także ekonomiczną analizą prawa w celu stwierdzenia, na ile nowa instytucja prawnopodatkowa może przyczynić się do rozwoju i utrwalenia metod zarządzania CSR w Polsce.
Wyniki: Nowe przepisy dotyczące publikowania strategii podatkowych mają pewien potencjał w zakresie CSR, jednak częściowo jest on niwelowany przez skłonność ustawodawcy do tworzenia przepisów głównie w interesie administracji skarbowej. Nie ulega wątpliwości, że samo wprowadzenie tej nowatorskiej pod względem prawnym instytucji może zmienić myślenie o kwestiach podatkowych w CSR w Polsce, jednak wydaje się, że ustawodawca dysponował już lepszym z punktu widzenia CSR wzorcem. Kwestią otwartą pozostaje zagadnienie dobrowolności publikowania strategii podatkowych, jednak nie wydaje się, aby była to kwestia kluczowa z punktu widzenia transparentności podatkowej w CSR

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Teoria segmentacji rynku a emisje amerykańskich kwitów depozytowych. Wyniki badań empirycznych spółek notowanych na GPW w Warszawie

Przedmiot badań: W dobie zwiększającej się intensywności procesu globalizacji gospodarczej następuje coraz większa integracja rynków kapitałowych. Spółki notowane na giełdach papierów wartościowych starają się dotrzeć do jak największej liczby inwestorów, w tym inwestorów zagranicznych. Możliwość taką daje notowanie akcji lub papierów wartościowych opartych na tych akcjach na rynkach poza granicami kraju emitenta. Jednym z instrumentów umożliwiających przepływ kapitału jest emisja kwitów depozytowych. Kwity te mogą oddziaływać na ceny akcji spółek, w oparciu o które są one emitowane.
Cel badawczy: Celem niniejszego artykułu jest wykazanie, że emisja Amerykańskich Kwitów Depozytowych (ADR), opartych o akcje spółek notowanych na GPW w Warszawie, w okresie od połowy 2006 r. do połowy 2019 r., spowodowała spadek nadwyżkowych skumulowanych stóp zwrotu tych spółek na rynku pierwotnym.
Metoda badawcza: Do badania wytypowano 30 spółek, dla których wyemitowane zostały w okresie badawczym amerykańskie kwity depozytowe. Wykorzystując dzienne stopy zwrotu, obliczone na podstawie kursów zamknięcia analizowanych spółek, obejmujące 125 dni, oszacowano jednowskaźnikowy model Sharpe’a dla każdej z nich. Następnie wyznaczono nadwyżkowe stopy zwrotu i skumulowane nadwyżkowe stopy zwrotu, przyjmując 25 dni jako okres przed i po zdarzeniu, którym była emisja kwitów.1
Wyniki: Przeprowadzone badanie potwierdziło założoną hipotezę badawczą o ujemnej zależności pomiędzy okresem emisji kwitów depozytowych a stopami zwrotu akcji. Wyniki takie otrzymano na podstawie całej próby, jak i dla wyodrębnionych podokresów. Skumulowane przeciętne nadwyżkowe stopy zwrotu przyjmowały wartości ujemne, przy czym w drugim z wyodrębnionych podokresów osiągały one jeszcze niższe wartości. Można zatem potwierdzić spadek znaczenia teorii segmentacji rynku w kształtowaniu cen akcji na rynku pierwotnym. Wspiera to tezę o występującym w znacznej części gospodarki światowej zjawisku zmniejszających się podziałów na międzynarodowych rynkach finansowych, co dostrzeżone zostało wcześniej również przez innych badaczy

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse