rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie cienkościennych konstrukcji integralnych w lotnictwie na przykładzie projektu SAT-AM

Konstrukcje samolotów są poddawane w trakcie lotu działaniu różnych składowych stanu obciążenia. Każde zadanie w czasie lotu składa się z szeregu manewrów, które generują różne obciążenia samolotu, zarówno pod względem wartości, jak i kierunku ich działania. Wysoki poziom trwałości i niezawodności jest podstawowym, ścisłym wymogiem dla współczesnych konstrukcji lotniczych. Oznacza to, że podczas projektowania statku powietrznego należy wziąć pod uwagę wiele nierzadko sprzecznych ze sobą ograniczeń. Najważniejszym z nich jest masa konstrukcji, która ma decydujący wpływ zarówno na właściwości lotne i techniczne, jak i na ekonomikę eksploatacji. To sprawia, że samolot jest jednym z najbardziej złożonych produktów technicznych. Nowoczesne konstrukcje samolotów, a ściślej ich elementy nośne, są prawie wyłącznie wykonane jako cienkościenne, które spełniają postulat zminimalizowania masy konstrukcji. Szeroko rozpowszechnione są systemy, w których pokrycie jest wzmocnione elementami wzdłużnymi i poprzecznymi, zapewniając wymaganą sztywność i wytrzymałość całości systemu. Podczas gdy miejscowa utrata stateczności pokrycia jest dopuszczalna w warunkach obciążenia roboczego, przekroczenie poziomów obciążenia krytycznego elementów szkieletu konstrukcyjnego (ramy, podłużnice, wręgi) jest praktycznie równoznaczne ze zniszczeniem konstrukcji. Wskazane czynniki wymuszają ciągłe doskonalenie zarówno metod projektowania, jak i rozwiązań konstrukcyjnych w lotnictwie. Rozwój inżynierii materiałowej i ciągłe doskonalenie procesów technologicznych nie pozostają bez znaczenia dla skuteczności tych pomysłów. Dyscypliny te pozwalają konstruować geometrycznie złożone integralne struktury, które stwarzają możliwość nie tylko bardziej racjonalnego wykorzystania właściwości materiału, ale także, poprzez ich odpowiednie ukształtowanie, znacznie zwiększają dopuszczalne obciążenia konstrukcji nośnej. Główną zaletą przy projektowaniu części integralnych jest oszczędność ekonomiczna, uzyskana w wyniku wyeliminowania lub ograniczenia operacji montażowych. Gęsto żebrowane elementy pokrycia wykonane w tej technologii należą do elementów konstrukcji nośnej, które zmniejszają masę i podnoszą parametry wytrzymałościowe konstrukcji nośnej. Zmniejszając grubość pokrycia i jednocześnie wprowadzając gęsto usztywniające elementy podłużne, można uzyskać konstrukcję o znacznie wyższych obciążeniach krytycznych, a w konsekwencji bardziej korzystny rozkład gradientów i poziomów naprężeń, co bezpośrednio przyczynia się do zwiększenia trwałości zmęczeniowej. W artykule podjęto próbę oceny wprowadzenia nowych technologii wykonania konstrukcji płatowców dla podniesienia ich walorów wytrzymałościowych, aerodynamicznych oraz masowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Mechanika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wykorzystanie metod przyrostowych w budowie i obróbce elementów kompozytowych o złożonej geometrii

W niniejszej pracy przedstawiono problematykę wykorzystania metod przyrostowych w budowie i obróbce elementów kompozytowych o złożonej geometrii, jako składową szerszego projektu poświęconego budowie zespołu chłodzącego ogniwo paliwowe motoszybowca AOS-H2. Zważywszy na niewielkie wymiary części kompozytowych (jak na warunki zastosowań danego materiału), konieczne było wprowadzenie druku 3D, jako technologii pomocniczej zarówno w trakcie laminowania, obróbki półfabrykatów, jak również jako tańszą i szybszą alternatywę produkcyjną stempli dociskowych. Zastosowanie metod przyrostowych wpłynęło nie tylko na poprawę jakości gotowego wyrobu, ale również było niezbędne, aby niektóre z elementów wentylatora, wbrew powszechnej opinii, mogły zostać wykonane z włókna węglowego w tak niewielkiej skali (np. łopatki, których wysokość nie przekraczała 50 mm). Wprowadzenie druku 3D do pracy z laminatem umożliwiło użycie kompozytu do budowy elementów o złożonej geometrii i stosunkowo niewielkich wymiarach.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Mechanika
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kwalifikacje i kompetencje bibliotekarza w kontekście społeczeństwa informacyjnego

Współczesny świat wymaga od człowieka nieustannego monitorowania własnych umiejętności i kwalifikacji. Ten edukacyjny proces związany jest współcześnie z kompetencjami określanymi mianem informacyjnych. W XXI wieku bowiem szczególną rolę przypisuje się umiejętnościom komunikacyjnym człowieka. Te właśnie kompetencje i umiejętności decydują o skuteczności zarówno w obszarze porozumiewania się ludzi, jak i generowania zasobów o charakterze ekonomicznym. Dzisiaj mówimy często, że informacja stała się usługą. Nie sposób nie zauważyć tej zmiany również w zawodzie bibliotekarza. Osoba wykonująca zawód bibliotekarza musi być przygotowana zatem na nowe wyzwania, wynikające z przemian społeczno-kulturowych. W tym kontekście, w artykule, poddano analizie różne obszary związane z pełnieniem roli zawodowej bibliotekarza. Starano się uchwycić współczesne uwarunkowania dotyczące kwalifikacji i kompetencji warunkujących dużą sprawność zawodową.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Bibliotekarstwo i informacja naukowa – pomiędzy unicestwieniem a profesjonalizacją

W artykule została podjęta próba oceny, co stało się w ostatnich latach w Polsce z zawodem bibliotekarza. Wykorzystywany do coraz nowych zadań i pojawiający się w coraz to nowych konfiguracjach, nie miał jednak szczęścia do ogólnych procesów społecznych: marnował się w nieudolnym polskim procesie legislacyjnym, uchodził uwadze elit, a jego powstający kanon wiedzy został wchłonięty i zdominowany przez naukę instytucjonalną, z czego nie wynikł ani rezonans społeczny, ani zastosowania praktyczne, ani spójność pojęć i praktyk. Funkcjonuje dobrze na pozornie niszowych, a w rzeczywistości rozległych polach na styku kultury wysokiej i niskiej oraz w obsłudze nauki i procesu badawczego. Zaproponowano kilka ogólnych pojęć, mających wskazywać na jego integralność i perspektywy.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Nowe funkcje społeczne pracowników bibliotek w kontekście potrzeb i oczekiwań lokalnych społeczności oraz środowisk profesjonalnych

W artykule zaprezentowano zagadnienie nowych funkcji społecznych bibliotek. Dotychczasowa koncentracja na usługach informacyjnych tych instytucji ewoluuje bowiem w obliczu zwiększającej się dostępności informacji w formie zdalnej. Biblioteki, które powoli przestają być głównym źródłem wiedzy naukowej oraz celem poszukiwań użytkowników, przeobrażają się w miejsca spotkań, miejsca otwarte dla lokalnych społeczności oraz środowisk profesjonalnych, realizujące także cele społeczne i integracyjne. W związku z tym przedstawiono przykłady działań realizujących te cele oraz wskazano na istotną rolę personelu bibliotecznego w procesie aktywizacji społecznej bibliotek.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Siły zbrojne – organizacja procesowa

W artykule autor omawia siły zbrojne w procesie doskonalenia jako organizacji poprzez wykorzystywanie dostępnych narzędzi procesowych w celu usprawniania ich funkcjono-wania. Ma to znaczenie dla efektywnego projektowania procesów, zapewnienia właściwej interakcji między nimi oraz wykorzystania narzędzi pozwalających na usprawnienia w zarządzaniu tymi procesami, także narzędziami informatycznymi. Podejmowane w tym zakresie działania – poprzez zidentyfikowanie, zsynchronizowanie i zoptymalizowanie procesów – powinny zapewnić oczekiwaną dostępność sił, efektywność wykorzystania zasobów (osobowych i rzeczowych) oraz usprawnić proces kierowania rozległą strukturą, jaką tworzą siły zbrojne. Prawidłowa organizacja procesów w siłach zbrojnych, podobnie jak w innych instytucjach, zapewnia osiąganie zakładanych rezultatów oraz sprzyja skutecznemu i efektywnemu ich rozwojowi.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
„Katyń Pamiętamy”, czyli Zbrodnia Katyńska w działaniach opozycji w latach 70. i 80.

Od drugiej połowy lat 70. działała w PRL opozycja demokratyczna. Walczyła ona nie tylko o prawa obywatelskie czy demokrację, ale też o przywrócenie prawdy o polskiej historii, w tym o Zbrodni Katyńskiej. Był to temat ważny dla Polaków, o czym świadczy chociażby popularność publikacji na temat Katynia. Był też kwestią istotną dla polskich opozycjonistów, którzy utworzyli dwie niezależne instytucje nawiązujące wprost do tego tragicznego wydarzenia: Instytut Katyński i Komitet Katyński. Działania z myślą o przywróceniu prawdy o Zbrodni Katyńskiej oraz upamiętnieniu jej ofiar prowadzono na różnych polach. Służyły temu publikacje wydawane poza zasięgiem cenzury – od książek poprzez prasę (w tym „Biuletyn Katyński”), znaczki, kalendarze etc. Opozycja organizowała również – szczególnie w związku z 40. rocznicą zbrodni – demonstracje, manifestacje, czy to uliczne, czy w miejscach pamięci takich jak Dolinka Katyńska na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Stopniowo wachlarz działań związanych z upamiętnianiem ofiar zbrodni się poszerzał – w latach 80. pojawiły się okolicznościowe medale, o Katyniu można było też usłyszeć w audycjach podziemnego Radia „Solidarność”. Przypominanie autentycznych okoliczności Zbrodni Katyńskiej nie było bezpieczne – jedną z ostatnich ofiar „nieznanych sprawców” na początku 1989 roku był ks. Stefan Niedzielak, który przez lata walczył o prawdę na ten temat.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kieleccy Katyńczycy – weterani wojny polsko-bolszewickiej

Zbrodnia Katyńska, będąca zbrodnią wojenną, zbrodnią ludobójstwa i zbrodnią przeciwko ludzkości, pochłonęła co najmniej 21 857 ofiar. Zamordowanymi byli obywatele polscy wzięci do niewoli lub aresztowani po agresji ZSRS na Polskę rozpoczętej 17 września 1939 roku. Osadzono ich w obozach NKWD w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku oraz w więzieniach na zachodniej Ukrainie i Białorusi. Zostali zamordowani przez Sowietów wiosną 1940 roku. Wśród ofiar znajdowały się 2354 osoby związane z przedwojennym województwem kieleckim. Wysoki odsetek wśród ofiar stanowili weterani wojny polsko-bolszewickiej. Wśród jeńców wymienionych obozów związanych z Kielecczyzną było co najmniej 383 żołnierzy walczących z Sowietami w 1920 roku. Z liczby tej 114 osadzonych w Kozielsku zabito i pogrzebano w Katyniu, 115 ze Starobielska zamordowano i pochowano w Charkowie, a 154 z Ostasz-kowa zabito w Kalininie i pogrzebano w Miednoje. W artykule zaprezentowano biogramy dwudziestu ofiar związanych z Kielecczyzną, w tym piętnastu jeńców wymienionych obozów. Kolejnych pięciu to ofiary zbrodni z Ukraińskiej Listy Katyńskiej. Wśród zamordowanych obok oficerów służby stałej i policjantów znaleźli się przedstawiciele szeroko pojętej polskiej inteligencji: urzędnicy, nauczyciele, lekarze, farmaceuci, inżynierowie, ziemianie, prawnicy, leśnicy, kupcy oraz duchowni. Wszyscy oni jako oficerowie rezerwy bronili Polski przed Sowietami w 1939 roku. Zapłacili za to cenę najwyższą. Jednym z powodów skazania ich na śmierć było prawdopodobnie zaangażowanie w walkę przeciwko bolszewikom w 1920 roku.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Włodzimierz Cieński jako kapelan wojskowy

Artykuł poświęcony osobie księdza Włodzimierza Cieńskiego (1897-1983), duchownego archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego (1924), członka Związku Walki Zbrojnej we Lwowie (1939-1940), więźnia politycznego we Lwowie i w Moskwie (1940-1941), szefa/zastępcy szefa katolickiego duszpasterstwa polowego Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR (1941-1942), Armii Polskiej na Wschodzie (1942-1943) i II Korpusu (1943-1946), wikariusza generalnego biskupa polowego dla wojsk na Środkowym Wschodzie i we Włoszech (1944-1946), kapelana wojskowego w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii (1946-1949), duchownego Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii (1949-1954) oraz cystersa-trapisty w Normandii (1955-1983). W artykule przedstawiono genezę nominacji majora/podpułkownika Cieńskiego na stanowisko szefa katolickiego duszpasterstwa polowego wojsk polskich w Związku Radzieckim w 1941 roku na tle biografii tytułowego bohatera. Wśród źródeł drukowanych należy wyróżnić wspomnienia Cieńskiego za lata 1939-1942 wydane w odcinkach w czasopiśmie „Duszpasterz Polski Zagranicą” w Rzymie w latach 1985-1986.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Pod sztandarem z Orłem Białym. Walka z bolszewikami w świetle afiszy, druków ulotnych, odezw i jednodniówek

Autor w artykule przedstawia wizerunek Orła Białego jako symbolu propagandowego w okresie walk z bolszewikami, który wykorzystywany był między innymi przy projektowaniu afiszy, druków ulotnych, odezw i jednodniówek. Rozważania autora zostały zilustrowane przykładami dokumentów życia społecznego znajdującymi się w zbiorach Centralnej Biblioteki Wojskowej.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zapomniani saperzy 1920 roku ponownie przywróceni zbiorowej pamięci

W artykule autor przybliża historię zapomnianych żołnierzy 1 Kompanii 13 Batalionu Saperów z 1920 roku, którzy zginęli w walkach z bolszewikami 27 czerwca 1920 roku w miejscowości Susły na dzisiejszej Ukrainie. Autor przedstawia własne starania, Fundacji In Blessed Art oraz innych osób o przywołanie pamięci o tych zapomnianych i przemilczanych przez historię bohaterach. W 100. rocznicę od ich śmierci konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Winnicy Damian Ciarciński po raz pierwszy odczytał nazwiska poległych wówczas żołnierzy nad ich zbiorową mogiłą w Susłach.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zdobycie Horodyszcza 3 lipca 1919 roku

Początkowy okres wojny polsko-bolszewickiej charakteryzowały działania zaczepne. W marcu 1919 roku stosunkowo słabe siły polskie opanowały Pińsk. Od kwietnia Naczelne Dowództwo WP rozpoczęło działania ofensywne na większą skalę. Operująca na Polesiu Grupa generała Antoniego Listowskiego otrzymała zadanie zdobycia Łunińca – ważnego węzła kolejowego. Opanowanie miasta przebiegało w kilku fazach. Jedną z nich było zdobycie Horodyszcza. 3 lipca 1919 roku wspólne działania 34 Pułku Piechoty i Flotylli Pińskiej doprowadziły do wysadzenia desantu i zdobycia wsi. Dzięki opanowaniu Horodyszcza wojsko polskie miało otwartą drogę na Łuniniec. Horodyszcze było chrztem bojowym Flotylli Pińskiej. Na pamiątkę bitwy dzień 3 lipca ustanowiono świętem Flotylli Pińskiej.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Pisarze o bibliotekarzach – analiza wybranych współczesnych utworów literackich

Artykuł poświęcony jest wizerunkowi bibliotekarza we współczesnych utworach literackich: „Błękitna sukienka” Tracy Chevalier, „Prawdziwe morderstwa” Charline Harris, „Zanim Cię znajdę” Johna Irvinga, „Historyk” Elisabeth Kostovy, „Niemiecki bękart” Camilli Läckberg, „Syrenka” Camilli Läckberg, „Mumia” Davida Levithana, „Kiedy zniknę” Agnieszki Lingas-Łoniewskiej, „Uwikłanie” Zygmunta Miłoszewskiego, „Dewey. Wielki kot w małym mieście” Vicki Myron, „W ogrodzie pamięci” Joanny Olczak-Ronikier, „Willa pod Zwariowaną Gwiazdą” Marii Paszyńskiej, „Bibliotekarki” Teresy Moniki Rudzkiej, „Pożegnalny list” Sharon Sali, „Zakochani w słowach” Magdaleny Trubowicz. Dokonano analizy źródeł literatury pod kątem występowania motywu bibliotekarza oraz jego stereotypowego postrzegania. Przedstawiono także przykłady promowania pozytywnego wizerunku bibliotekarza w literaturze współczesnej.

Czasopismo: Studia i Materiały Centralnej Biblioteki Wojskowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Zmiany luki VAT w Polsce: rola czynników koniunkturalnych i strukturalnych

W niniejszym artykule podjęto próbę dekompozycji zmian luki VAT w Polsce na części wynikające z działania czynników o charakterze koniunkturalnym i strukturalnym. W tym celu zaproponowano alternatywną względem stosowanych w literaturze metodę jej kwantyfikacji. Łączy ona trzy tradycje modelowania dochodów podatkowych: metodę rozbieżności, metodę szacowania elastyczności dochodów podatkowych oraz tzw. metody wskaźnikowe. Z racji ekonometrycznego charakteru metoda pozwala na oszacowanie zmian luki przy kontroli stanu koniunktury i tym samym oczyszczenie ich z wpływu czynników cyklicznych. Otrzymane wyniki wskazują, że trajektoria luki VAT w Polsce jest efektem działania zarówno czynników koniunkturalnych, jak i strukturalnych. Ich relatywne znaczenie zmieniało się jednak w czasie. Począwszy od światowego kryzysu finansowego większą rolę w determinowaniu zmian luki VAT zaczęły odgrywać czynniki strukturalne, zarówno w przypadku jej wzrostu w latach 2008–2012, jak i spadku w latach 2015–2018. Tym niemniej, nawet w latach 2012–2015, kiedy to luka osiągnęła najwyższy poziom w analizowanym okresie, ponad 40% jej wzrostu w stosunku do okresu sprzed kryzysu finansowego można wytłumaczyć pogorszeniem koniunktury. Z kolei zmniejszenie luki odnotowane w latach 2016–2018 wynikało – zgodnie z otrzymanymi szacunkami – w około 20% z działania czynników o charakterze koniunkturalnym. Bez procyklicznego spadku luka ukształtowałaby się pod koniec próby na poziomie ok. 12–14% zamiast 10%.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Wpływ podatku środowiskowego na emisję gazów cieplarnianych w państwach Grupy Wyszehradzkiej

Rola podatku środowiskowego jako instrumentu oddziaływania na gospodarkę w celu zmniejszenia degradacji środowiska jest przedmiotem badań od wielu lat. W niniejszym artykule głównym celem badawczym jest sprawdzenie, czy zachodzą długookresowe związki (kointegracja) między emisją gazów cieplarnianych, podatkami środowiskowymi oraz produktem krajowym brutto w państwach Grupy Wyszehradzkiej zgodnie z hipotezą środowiskowej krzywej Kuznetsa (EKC) w latach 1995–2018. Sprawdzono również, czy podatek środowiskowy ma wpływ na emisję gazów cieplarnianych. Badając, czy istnieje między zmiennymi modelu długookresowa stabilna zależność (kointegracja), przeprowadzono testy z wykorzystaniem modelu autoregresyjnego z rozkładem opóźnień (ARDL). W drugim etapie zbadano występowanie oraz kierunki związku przyczynowego, wykorzystując wektorowy model korekty błędem (VECM). Testy przeprowadzone za pomocą modelu ARDL potwierdziły kointegrację między zmiennymi tylko w Polsce. Jednak relacje długookresowe między zmiennymi nie są zgodne z hipotezą EKC w kształcie odwróconej litery U. Są one zgodne z hipotezą EKC w kształcie litery U, wskazując, że początkowo wraz ze wzrostem PKB per capita emisja gazów cieplarnianych spada, a po osiągnięciu minimum ponownie rośnie. Badania występowania i kierunku związku przyczynowego za pomocą modelu VECM wykazały w Polsce konwergencję modelu do równowagi długookresowej tylko dla równania, w którym zmienną zależną jest podatek środowiskowy.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Zróżnicowanie składów zarządów i rad nadzorczych polskich spółek akcyjnych

Celem artykułu jest analiza porównawcza zarządów i rad nadzorczych w spółkach akcyjnych w Polsce w latach 2001–2017 w zależności od struktury własności (państwowe vs prywatne). Użyto kryteriów: długość kadencji, płeć, wiek, narodowość członków zarządów i rad. Przedmiotem analizy są spółki akcyjne zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w latach 2001–2017 (ogółem 6489 spółek). Kadencje w zarządach spółek trwają średnio ok. dwa lata i trzy miesiące. W spółkach państwowych kadencje są krótsze o kilkanaście dni. Kadencje w radach nadzorczych trwają średnio dwa lata i sześć miesięcy i w spółkach prywatnych są dłuższe o ponad dwa miesiące w porównaniu ze spółkami państwowymi. Średni wiek kandydata w momencie powołania do zarządu i rad nadzorczych wynosi około 43,5 roku w przedsiębiorstwach prywatnych i około 45 lat w przedsiębiorstwach państwowych. Kadencje w zarządach i radach nadzorczych są zdominowane przez mężczyzn. W zarządach większą skalą niedoreprezentowania kobiet charakteryzują się spółki państwowe. Z kolei w radach nadzorczych niedoreprezentowanie kobiet jest większe w spółkach prywatnych. Z przeprowadzonych badań wynika, że cechy członków rad nadzorczych i zarządów są statystycznie istotnie różne w zależności od struktury właścicielskiej przedsiębiorstwa, jednak różnice te nie są duże.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Przeciwdziałanie korupcji za pomocą nowoczesnych technologii – analiza skuteczności rozwiązań e-government

Artykuł podejmuje problematykę korupcji i metod jej przeciwdziałania. Celem jest odpowiedź na pytanie, czy zastosowanie w administracji publicznej technologii informacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem Internetu, przyczynia się do ograniczenia postrzegania korupcji w danym kraju. Na podstawie literatury zidentyfikowano determinanty korupcji w aspektach: politycznym, gospodarczym i kulturowym. W celu weryfikacji postawionej hipotezy, dotyczącej wpływu rozwoju usług internetowych świadczonych przez państwo na poziom postrzeganej korupcji, przeprowadzono badanie empiryczne z wykorzystaniem danych panelowych dla 129 krajów za lata 2008–2019. Jest to najdłuższy okres, dla którego możliwe jest wykorzystanie aktualnych danych. Uzyskane wyniki potwierdzają skuteczność e‑government jako narzędzia przeciwdziałania korupcji. W artykule zwrócono również uwagę na ograniczenia związane z rozwojem usług elektronicznych w administracji, które wynikają w głównej mierze z barier edukacyjnych i infrastrukturalnych, ale także z dopiero rozwijającego się popytu na takie usługi.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zmiany strukturalne a wydajność pracy w krajach Europy Środkowej

Celem artykułu jest określenie natężenia procesów zmian strukturalnych oraz identyfikacja kierunku i zakresu ich oddziaływania na wydajność pracy w krajach Europy Środkowej w latach 1995–2018. Zastosowano metodę shift-share i przeprowadzono analizę tych zależności na poziomie dziewięciu sektorów. W większości badanych krajów duże znaczenie dla wzrostu wydajności pracy miały przesunięcia siły roboczej do sektorów o relatywnie wysokiej wydajności pracy. Największy wpływ zmian strukturalnych na stopę wzrostu wydajności pracy stwierdzono w przypadku gospodarki polskiej, charakteryzującej się relatywnie najniższym poziomem rozwoju gospodarczego spośród badanych krajów. W wybranych krajach Europy Środkowej najwyższa wydajność pracy występowała w sektorze high-tech KIS, natomiast najwyższa dynamika wydajności pracy – zazwyczaj w przemyśle high-tech. Sektory stymulujące wzrost wydajności pracy miały jednak relatywnie mały udział w zatrudnieniu. Z tego względu udział tych sektorów w zagregowanym wzroście wydajności pracy był znacznie mniejszy niż usług o niskim nasyceniu wiedzą czy też przemysłu low-tech.

Czasopismo: Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości