rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie żywicy anionowymiennej MIEX do oczyszczania wód o dużej intensywności barwy

Intensywność barwy wód naturalnych zależy od zawartych w nich rozpuszczonych substancji organicznych. Znacząca część tych substancji występuje w postaci rozpuszczonych, anionowych reszt kwasów humusowych, powstałych z dysocjacji grup karboksylowych i fenolowych, co umożliwia ich usuwanie na żywicach anionowymiennych. W wypadku wody powierzchniowej o barwie 74 gPt/m3, potencjalną skuteczność metody oczyszczania wody na żywicy anionowymiennej MIEX® oszacowano na poziomie 98%. W praktyce należy dążyć do dotrzymania dopuszczalnej wartości barwy wody (<15 gPt/m3), niż maksymalizacji efektów pracy żywicy anionowymiennej. Stwierdzony w badaniach obszar zalecanych krotności wymiany żywicy (BV) wynosi 1000÷2000. W pracy wykazano, że metoda wymiany jonowej jest selektywna w stosunku do usuwania z wody barwnych frakcji rozpuszczonego węgla organicznego. Znajduje to wyraz w zmianie wartości stosunku intensywności barwy wody do RWO od 4,8 gPt/gC, w wypadku wody surowej, do 0,5 gPt/gC w wodzie oczyszczonej tą techniką. Stwierdzono, że rozwiązanie to powinno być zalecane w szczególności wszędzie tam, gdzie wysoka intensywność barwy jest jednym z głównych problemów oczyszczania wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiana jakości wody powierzchniowej podczas infiltracji na przykładzie ujęcia "Dębina" w Poznaniu

Zaopatrzenie Poznania w wodę oparte jest głównie na ujęciach wód infiltracyjnych. Ujęcie "Dębina", które jest drugim co do wielkości w układzie poznańskiego systemu wodociągowego, zajmuje obszar ok. 260 ha na lewym brzegu Warty i składa się z 281 studni. Jego wydajność nominalna wynosi 75 tys. m3/d. Bilans zasilania ujęcia jest następujący: sztuczna infiltracja poprzez stawy infiltracyjne 65÷76%, infiltracja brzegowa 16÷27% oraz dopływ gruntowy 8÷12%. Analiza pracy ujęcia wykazała, że jakość ujmowanej wody infiltracyjnej kształtuje się głównie pod wpływem jakości wody w Warcie. Zastosowany system infiltracji znacznie poprawia jakość wód rzecznych, nadając im cechy wód podziemnych. Wahania jakościowe wody rzecznej znajdują swoje odbicie w zmianach jakościowych wody ujmowanej z tym, że w wodzie ujmowanej wahania są mniejsze, a stężenia są niższe. Analizy zmian jakości wody wykazały, że proces infiltracji jest szczególnie skuteczny w zakresie usuwania z wody rzecznej zanieczyszczeń mikrobiologicznych oraz substancji organicznych. Największą skuteczność oczyszczania wody podczas infiltracji występuje przy niskich stanach wody w Warcie i przy małej wydajności ujęcia "Dębina". W ostatnich latach stwierdzono stopniową, ale zdecydowaną poprawę jakości wody rzecznej, niezależnie od tego, czy był to okres suszy hydrologicznej, czy też lata mokre. Poprawa jakości wody w Warcie w podobny sposób przekłada się na jakość wody infiltracyjnej, co pozwala na planowanie tempa i zakresu modernizacji zakładu oczyszczania wody "Wiśniowa" w Poznaniu, odbiorcy wody z ujęcia "Dębina".

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Otrzymywanie i właściwości modyfikowanych nanoporowatych adorbentów krzemionkowych

Otrzymano uporządkowane, nanoporowate adsorbenty krzemionkowe (MCM-41) z merkaptopropylowymi oraz aminopropylowymi grupami. W procesie syntezy tych materiałów wykorzystano metodę hydrotermiczną z zastosowaniem bromku cetylotrimetyloamoniowego, jako surfaktantu, i tertaetoksysilanu, jako źródła krzemionki. Po wytrąceniu się białego osadu uporządkowanego materiału krzemionkowego dodawano 3-merkaptopropylotrietoksysilan lub 3-aminopropylotrietoksysilan, jako modyfikatory. Właściwości tak otrzymanych modyfikowanych merkaptopropylowych i aminopropylowych materiałów porównano z właściwościami niemodyfikowanego MCM-41. Otrzymane materiały badano za pomocą metody rozpraszania promieniowania rentgenowskiego (XRD), wysokorozdzielczej termograwimetrii (HRTG) i niskotemperaturowej (77 K) adsorpcji azotu. Stwierdzono, że w wyniku tak przeprowadzonej syntezy udało się wprowadzić około 12% wag. grup merkaptopropylowych oraz około 6% wag. grup aminopropylowych. Tak otrzymane modyfikowane materiały charakteryzują się uporządkowaną strukturą mezoporowatą o małej dyspersji porów a ich średnica wynosi około 3,6 - 3,8 nm. Inne parametry struktury mezoporowatej takie jak całkowita powierzchnia właściwa Sc, powierzchnia właściwa SBET, objętości pierwotnych mezoporów Vme i całkowita objętość porów Vc są wysokie i niewiele mniejsze od odpowiednich parametrów dla niemodyfikowanego MCM-41 C16. Badane modyfikowane adsorbenty MCM-41 mogą być wykorzystywane do usuwania jonów metali ciężkich z wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena efektywności pracy wybranych oczyszczalni hydrobotanicznych

W pracy poddano ocenie cztery pracujące na terenie województwa lubuskiego oczyszczalnie hydrobotaniczne w miejscowościach Wawrów, Gralewo, Małyszyn i Rokitno. Skuteczność pracy oczyszczalni oceniono na podstawie wyników badań pochodzących z lat 1994/1995 oraz 1997-2000. Analizowane oczyszczalnie pracowały w systemie z podpowierzchniowym przepływem ścieków (VSB - Vegetated Submerged Bed), a roślinnością wodolubną była trzcina. Przeprowadzone badania wykazały duże rozbieżności w usuwaniu zanieczyszczeń w całym przedziale analizowanego czasu. Zauważono znaczące różnice efektywności pracy oczyszczalni w okresie jesienno-zimowym i wiosenno-letnim. W badaniach wykazano, że średnie wartości usuwania zanieczyszczeń osiągane na analizowanych oczyszczalniach w latach 1994-2000 odbiegały od danych literaturowych (np. BZT5 52%, ChZT 62%, azot amonowy 31%, azot ogólny 39%, fosfor 28%). Analizując zmiany stężenia fosforu ogólnego stwierdzono, że usuwanie tego związku w badanych oczyszczalniach hydrobotanicznych było niezadowalające (Wawrów - 11,9÷22,8%, Gralewo - 4,3÷60,3%, Małyszyn - 3,9÷38,7%, Rokitno - 10,3÷16,8%). Ponadto analizowane dane wykazały okresowy wzrost stężenia fosforu w ściekach oczyszczonych, co wskazuje na okresowe uwalnianie fosforu zdeponowanego w złożu makrofitowym oczyszczalni.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zapotrzebowanie na dwutlenek chloru w uzdatnianiu wód infiltracyjnych

Określono zapotrzebowanie na dwutlenek chloru dla wody infiltracyjnej oczyszczonej w układach technologicznych obejmujących procesy napowietrzania i filtracji oraz napowietrzania, filtracji i sorpcji. Analizowano wpływ stężenia ogólnego węgla organicznego na dawkę dwutlenku chloru, a także zmienność niektórych wskaźników jakości wody. Stwierdzono, że wskutek działania utleniającego zastosowanego dezynfektanta w wodzie pojawiają się uboczne produkty utleniania, których stężenie malało, gdy w wodzie pozostawał wolny dwutlenek chloru. Stwierdzono także, że stosowanie dwutlenku chloru, poza działaniem dezynfekcyjnym, spowodowało obniżenie intensywności barwy i zawartości OWO w uzdatnianej wodzie. Wykazano, że dawka pokrywająca zapotrzebowanie wody na dwutlenek chloru wyraźnie zależała od początkowego stężenia OWO i była zawsze większa od dawki dezynfekcyjnej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bilans ścieków i ładunków zanieczyszczeń dopływających do oczyszczalni ścieków z uwzględnieniem mokrej pogody

Spływ opadowy z kanalizacji ogólnospławnej kierowany do miejskich oczyszczalni ścieków stanowi istotny problem technologiczny. Z reguły nie jest możliwa całkowita przebudowa istniejących systemów kanalizacji w celu rozdzielenia kanałów deszczowych od ogólnospławnych. Odpowiednie modernizacje sieci kanalizacyjnej umożliwiają jednak na częściowe przechwycenie wód mokrej pogody i odpowiednie ich zagospodarowanie na zlewni. Mimo czynionych wysiłków w tym zakresie, w czasie opadów i intensywnych roztopów ilość ścieków dopływających z kanalizacji ogólnospławnej znacznie przekracza projektowane przepustowości części biologicznych oczyszczalni. Wiąże się to z nagłymi, często bardzo zanieczyszczonymi dopływami ścieków, które powodują zakłócenia w procesie oczyszczania ścieków. W artykule przedstawiono aspekty prawne i projektowe przyjmowania ścieków opadowych przez oczyszczalnie miejskie. Przedstawiono też bilanse dopływu ścieków i ładunków zanieczyszczeń do oczyszczalni dla okresów suchej i mokrej pogody na przykładzie Grupowej Oczyszczalni Ścieków Łódzkiej Aglomeracji Miejskiej (GOŚ-ŁAM). Bilanse te opracowano na podstawie wyników archiwalnych oraz własnych symulacji komputerowych systemu kanalizacji ogólnospławnej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza strat wody w systemach wodociągowych

Analizę strat wody w systemach wodociągowych przeprowadzono na podstawie wyników badań własnych i dostępnych w piśmiennictwie krajowym i zagranicznym. Straty wody w Polsce stanowią znaczącą część wyprodukowanej wody (nawet do 50% i więcej). Na rzeczywiste straty wody składają się głównie przecieki z sieci wodociągowej do gruntu wskutek nieszczelności złączy, uszkodzeń rurociągów, kształtek i armatury. Podstawowymi przyczynami wysokich wskaźników awaryjności i strat wody są zły stan techniczny sieci oraz nadmierne ciśnienie wody występujące w sieci wodociągowej. Na podstawie danych uzyskanych z wieloletniej eksploatacji sieci wodociągowych w kilku miastach Polski zbadano zależności pomiędzy wysokością ciśnienia w sieci a uszkadzalnością przewodów wodociągowych i stratami wody. Wykazano, że wraz z obniżaniem wysokości i wahań ciśnienia w sieci malały wskaźniki uszkodzeń i wskaźniki strat wody. We wszystkich systemach wodociągowych wskaźniki strat wody malały liniowo wraz ze spadkiem wskaźników uszkodzeń przewodów. Dla tych samych wskaźników uszkodzeń przewodów (w poszczególnych systemach wodociągowych) straty wody były ponaddwukrotnie wyższe w systemie, w którym maksymalne ciśnienie wynosiło ok. 0,6 MPa niż w systemie o ciśnieniu 0,4 MPa. Na podstawie dokonanej analizy wykazano konieczność modernizacji sieci wodociągowych (wymiany lub renowacji przewodów z żeliwa szarego o największej uszkadzalności) oraz minimalizacji wysokości ciśnienia w istniejących i projektowanych systemach wodociągowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niezawodnościowa interpretacja wyników monitoringu jakości wody w sieci wodociągowej

Obecny poziom technik komputerowych pozwala na ich skuteczne wykorzystanie w procesie monitorowania działania systemów wodociągowych oraz do analizy ich krytycznych elementów, w aspekcie jakości dostarczanej wody. W pracy przedstawiono analizę niezawodnościową funkcjonowania monitoringu jakości wody, na przykładzie systemu zaopatrzenia Wrocławia w wodę. Przeprowadzona analiza obejmowała wyznaczenie intensywności występowania jakości wody niezgodnej ze standardami, średniego czasu trwania nieodpowiedniej i odpowiedniej jakości wody w sieci wodociągowej, prawdopodobieństwa dostarczenia wody o wymaganej jakości, a także wartości wskaźników gotowości i niezawodności dostawy wody o wymaganej jakości. Ponadto omówiono algorytm i program komputerowy Jakość Wody, stanowiący podstawowe narzędzie analityczne w badaniu niezawodności funkcjonowania monitoringu jakości wody w systemach wodociągowych. Wykazano, że informacje uzyskane w procesie monitoringu dają możliwość przeprowadzenia kompleksowej oceny poziomu świadczonych usług wodociągowych w funkcji ryzyka przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń wskaźników jakości wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Usuwanie prekursorów biodegradowalnych substancji organicznych w procesie biofiltracji

Stosowanie w oczyszczaniu wody zarówno dwutlenkiem chloru, jak i chlorem powoduje powstawanie łatwo biodegradowalnych związków, w tym krótkołańcuchowych kwasów organicznych. Najczęściej stosowaną metodą usuwania biodegradowalnych substancji organicznych z wody jest proces biofiltracji, często poprzedzony ozonowaniem. Dezynfekcja końcowa wody po procesie ozonowania-biofiltracji powoduje powstanie dodatkowych ilości biodegradowalnych substancji organicznych, z czego wynika, że filtracja biologiczna nie usuwa w pełni ich prekursorów. W badaniach modelowych wykazano wpływ biofiltracji wody poprzedzonej ozonowaniem oraz bez ozonowania na usuwanie prekursorów biodegradowalnych substancji organicznych. Wodę po biofiltracji poddano działaniu dwutlenku chloru lub chloru, a następnie oznaczono zawartość biodegradowalnego rozpuszczonego węgla organicznego (BRWO) oraz powstających w tym procesie kwasów organicznych. Badania wykazały, że chlorowanie wody po ozonowaniu i biofiltracji z krótszymi czasami kontaktu z węglem aktywnym powodowało powstanie większych ilości kwasów organicznych. Wydłużenie czasu kontaktu wody ze złożem do 30 min wyraźnie zmniejszyło zawartość BRWO w wodzie i obniżyło ilość prekursorów organicznych, co spowodowało powstanie niewielkich ilości organicznych produktów utleniania. Stwierdzono, że zastosowanie dwutlenku chloru po ozonowaniu-biofiltracji powoduje powstanie większych ilości kwasów organicznych w porównaniu z chlorowaniem wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ przerw w eksploatacji filtrów węglowych na ich aktywność biologiczną

Badania przeprowadzono na modelu fizycznym filtru pospiesznego ze złożem formowanego węgla aktywnego WG-12 firmy GRYFSKAND. Złoże filtracyjne zostało uaktywnione biologicznie. Badania obejmowały pracę filtru przed wyłączeniem go z eksploatacji, postój filtru oraz pracę filtru po jego ponownym włączeniu do eksploatacji. Wyodrębnione serie dotyczyły postoju filtru trwającego odpowiednio 1 dobę, 2 doby i 6 dób. Filtr pracował przed wyłączeniem i po ponownym włączeniem do eksploatacji ze stałą prędkością 5 m/h. Filtrowano pozbawioną chloru poznańską wodę wodociągową z dodatkiem chlorku amonu, którą napowietrzono i doprowadzono do temperatury 18 stopni C. Oznaczenie aktywności mikrobiologicznej biomasy wskazywało na obecność bakterii heterotroficznych w złożu filtracyjnym. Bakterie te uczestniczyły w procesie asymilacji azotu amonowego z wody oraz rozkładały biodegradowalne związki organiczne obecne w filtrowanej wodzie. Wykazano, że wyłączenie filtru z eksploatacji stworzyło dogodne warunki do rozwoju bakterii heterotroficznych w złożu i przebiegu procesu amonifikacji. Po ponownym załączeniu filtru do eksploatacji, niezależnie od czasu jego postoju, zaobserwowano wysoką zawartość azotu organicznego w filtracie, jako skutek wymywania obumarłych komórek bakteryjnych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zarządzanie ryzykiem w ramach planów bezpieczeństwa wody.

Bezpieczeństwo jest pojęciem odnoszącym się do braku zagrożenia, gwarancji jego likwidacji lub minimalizacji. W przypadku wody wodociągowej, bezpieczeństwo rozumiane jest jako prawdopodobieństwo uniknięcia zagrożenia, wynikającego ze spożycia wody o jakości niezgodnej z obowiązującym normatywem lub z jej braku. Miarą utraty bezpieczeństwa jest ryzyko funkcjonowania systemu zaopatrzenia w wodę. W pracy scharakteryzowano podstawowe pojęcia dotyczące bezpieczeństwa konsumentów wody. Podano metodę zarządzania ryzykiem funkcjonowania systemu zaopatrzenia w wodę, a także identyfikacji zagrożeń i oceny ryzyka. Rozwinięto problem analizy i oceny ryzyka z uwzględnieniem poniesionych kosztów oraz zysków wynikających z wdrożenia tzw. planów bezpieczeństwa wody (Water Safety Plans). Przedstawiona metoda analizy ryzyka zagrożeń dla konsumentów wody uwzględnia występowanie tzw. obszaru ALARP, w którym procedury ograniczenia ryzyka powinny być wdrażane tylko wtedy, jeśli jest to ekonomicznie uzasadnione.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Mętność wody dostarczanej przez systemy wodociągowe województwa małopolskiego.

W pracy dokonano analizy mętności wody dostarczonej odbiorcom w 2007 r. przez systemy wodociągowe w województwie małopolskim. W analizie uwzględniono wszystkie zakłady wodociągowe, które są objęte monitoringiem kontrolnym i przeglądowym przez wojewódzkie służby sanitarno-epidemiologiczne - łącznie 703. W badaniach obejmujących analizę 1794 próbek wody, w tym 167 próbek wody powierzchniowej, 1261 - wody podziemnej i 366 - wody mieszanej, określono mętność minimalną, maksymalną i średnią oraz liczbę przekroczeń mętności dopuszczalnej (1 NTU). Przeprowadzona analiza wykazała, że mętność wody wodociągowej, w zależności od źródła wody, wynosiła: wody powierzchniowe 0,1÷8,7 NTU (śr. 0,97 NTU), wody podziemne 0,01÷26,0 NTU (śr. 0,84 NTU), wody mieszane 0,02÷10,0 NTU (śr. 0,93 NTU). Najwięcej przekroczeń mętności dopuszczalnej odnotowano w wodociągach korzystających z wód powierzchniowych - 29,3% analizowanych próbek, a znacznie mniej w korzystających z wód podziemnych - 12,4% i mieszanych - 4,1%. Przekroczenia te w przeważającej większości przypadków mieściły się w przedziale 1÷5 NTU.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena ekotoksyczności osadów dennych z portów morskich w Gdańsku i Gdyni

W pracy przedstawiono wyniki badań ekotoksykologicznych (wobec bakterii Vibrio fischeri i małżoraczka Heterocypris incongruens) osadów dennych pobranych z portów morskich w Gdańsku i Gdyni. Wykazano, że osady uśrednione z obu portów można określić jako niestwarzające zagrożenia (poza dwiema próbkami z portu w Gdyni). Wybrane próbki osadów pobranych z różnych głębokości wykazały znacznie większą toksyczność wobec organizmów wskaźnikowych niż próbki uśrednione. Negatywna ocena ekotoksykologiczna próbek osadów nie znalazła pełnego potwierdzenia w wynikach badań chemicznych. Jednak znaczna toksyczność próbek nieuśrednionych może wskazywać, że osady te mogły być zanieczyszczone związkami, które nie są traktowane jako wskaźniki ich zanieczyszczenia. Uzyskane rezultaty potwierdziły wnioski sformułowane w wielu pracach badawczych o dużej przydatności biotestów do oceny zagrożenia wynikającego z deponowania urobku z pogłębiania akwenów portowych w środowisku wodnym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania przydatności membran ceramicznych do usuwania barwników organicznych z roztworów wodnych

Określono skuteczność usuwania anionowych barwników organicznych z modelowych roztworów wodnych w procesie ultrafiltracji z użyciem membran ceramicznych. Do oceny właściwości transportowych i separacyjnych membran ceramicznych wykorzystano strumień objętości permeatu oraz skuteczność usuwania barwnika z roztworu. W badaniach wykorzystano trzy jednokanałowe membrany ceramiczne CéRAM INSIDEŽ (Tami Industries), różniące się graniczną rozdzielczością (1 kDa, 15 kDA o 50 kDa). Badaniom poddano roztwory dziewięciu anionowych barwników organicznych o masie cząsteczkowej od 327 Da do 1060 Da. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem laboratoryjnej instalacji ultrafiltracyjnej ProFlux M12 (Millipore) przy ciśnieniach transmembranowych 0,03 MPa, 0,06 MPa i 0,09 MPa. Analizowano wpływ masy cząsteczkowej barwnika oraz stosowanego ciśnienia na skuteczność procesu. Badania wykazały przydatność membran ceramicznych do usuwania barwników organicznych z roztworów wodnych. Stwierdzono, że membrana o granicznej rozdzielczości 15 kDa odznaczała się najlepszymi właściwościami separacyjnymi, podczas gdy membrana 50 kDa wykazywała znakomitą przepuszczalność. Wszystkie przebadane membrany ceramiczne pozwoliły na zatrzymanie barwników o dużej masie cząsteczkowej (>700 Da) w 95÷99%, niezależnie od wartości ciśnienia transmembranowego. Wykazano, że ekonomicznie uzasadnione jest stosowanie membran ceramicznych o granicznej rozdzielczości 50 kDa, gdyż membrany te zapewniają dużą wydajność przy dobrej skuteczności usuwania barwników o większych masach cząsteczkowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie adsorpcji na pylistym węglu aktywnym do usuwania rozpuszczonych substancji organicznych z wody

Określono skuteczność adsorpcji na pylistym węglu aktywnym (PWA) w usuwaniu rozpuszczonych naturalnych substancji organicznych z wody powierzchniowej. Stwierdzono, że substancje organiczne obecne w badanej wodzie miały duże powinowactwo do adsorbentu, o czym świadczył kształt otrzymanych izoterm adsorpcji. Adsorpcję tych zanieczyszczeń bardzo dobrze opisywał model Langmuira. Badano wydajność adsorpcji w zależności od dawki PWA i czasu kontaktu adsorbentu z wodą naturalną. Sprawność adsorpcji zmieniała się w funkcji czasu kontaktu PWA z wodą, przy czym wykazano, że w pierwszych minutach proces przebiegał bardzo szybko i wówczas sorbowała się większość cząsteczek o mniejszych rozmiarach. Wykazano również, że skuteczność adsorpcji w zmniejszeniu zawartości rozpuszczonego węgla organicznego (RWO) i absorbancji w UV ( =254 nm) rosła z dawką adsorbentu, przy czym większy stopień usunięcia uzyskano w przypadku substancji organicznych o charakterze aromatycznym. Znaczne różnice w skuteczności poszczególnych dawek świadczyły o dobrym wykorzystaniu powierzchni wewnętrznej struktury węgla aktywnego. Ponadto analizowano wpływ jakości wody na skuteczność procesu adsorpcji. W tym celu badano adsorpcję rozpuszczonych związków organicznych z wody surowej bez wstępnego oczyszczania i wody po koagulacji. Odnotowano wzrost adsorpcji substancji organicznych z wody wstępnie oczyszczonej, co mogło być spowodowane usunięciem z wody wielkocząsteczkowych cząstek koloidalnych blokujących dostęp mniejszym frakcjom substancji organicznych do wewnętrznej struktury porowatej węgla aktywnego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza uszkodzeń i kosztów naprawy przewodów wodociągowych w okresie zimowym

Jedną z przyczyn występowania uszkodzeń przewodów wodociągowych w okresie zimowym jest nieprzestrzeganie, w czasie projektowania i budowy sieci, wymagań dotyczących minimalnej głębokości ułożenia przewodów ze względu na przemarzanie gruntu. Posadowienie przewodów w strefie przemarzania gruntu powoduje powstawanie uszkodzeń wskutek pęknięcia materiału rur, a nawet zamarznięcia wody. Dotyczy to zwłaszcza odcinków sieci o małej średnicy i bardzo małej prędkości przepływu wody. Przedstawione w pracy doświadczenia z eksploatacji sieci wodociągowych w Polsce i we wschodnich landach Niemiec wykazały, że czynniki te spowodowały bardzo dużo awarii i strat finansowych, szczególnie w czasie srogiej zimy na przełomie lat 1995/1996. W wybranych systemach wodociągowych w kraju (Brzeg, Kłodzko, Oleśnica, Wrocław, Opole, Świdnica) dokonano analizy częstości uszkodzeń przewodów magistralnych i rozdzielczych w miesiącach jesienno-zimowych i wiosenno-letnich (z obserwacji w wieloleciu oraz w 1996 r.). W większości systemów odnotowano kilkakrotnie większą intensywność uszkodzeń przewodów w miesiącach zimowych niż w pozostałym czasie. Dotyczyło to w większym stopniu uszkodzeń rurociągów (głównie pęknięcia rur) niż armatury. Trudne warunki atmosferyczne spowodowały także wzrost kosztów naprawy poszczególnych rodzajów uszkodzeń przewodów, a w konsekwencji bardzo duże koszty naprawy sieci w okresie zimowym. Przeprowadzona analiza eksploatacji sieci wodociągowej we Wrocławiu wykazała, że średnie miesięczne koszty naprawy uszkodzeń w czasie od stycznia do marca 1996 r. były nawet sześciokrotnie większe niż w pozostałych miesiącach tego roku.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka