rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wstęp

Problematyka twórczości podejmowana w różnych obszarach życia człowieka wskazuje na jej ogromne znaczenie dla funkcjonowania osoby, niezależnie od jej statusu społecznego czy dziedziny naukowej, w jakiej się porusza. Twórczość wpisuje się w ludzką egzystencję, nadając jej niepowtarzalnego rysu, wyrażającego się w aktywności twórczej człowieka. W pewien sposób kreuje ona jego indywidualność, którą Stefan Kunowski określa jako strukturę rozwojową warstwy psychologicznej, pozostającej w ścisłej korelacji ze sferą biologiczną, społeczną, kulturową i duchową. W tym kontekście można przyjąć z jednej strony, że zasadniczym źródłem twórczości jest człowiek. Bez niego nie miałaby ona racji bytu, co podkreśla w swoich dociekaniach naukowych Mark Runco, pisząc wprost, że nie ma twórczości bez człowieka. Z drugiej strony możemy stwierdzić, że twórczość pełni ogromną rolę w jego rozwoju na poziomie indywidualnym i społecznym, kreując jego środowisko życia wewnętrznego i zewnętrznego. Nie dziwi więc fakt, że stanowi ona przedmiot różnorodnych dociekań naukowych w Polsce i na świecie, co wyraża się w bogactwie sposobów jej ujmowania, typologiach itd. Definiuje się ją między innymi jako zdolność, właściwość osobowości czy też wartość. Kryteria jej istoty określa się z różnych perspektyw naukowych. Pośród nich pojawia się kryterium nowości, oryginalności, wartości itd. Odnosi się je do człowieka – twórcy, jego postawy i wytworu pracy, co znajduje odzwierciedlenie także w przestrzeni edukacyjnej, gdzie osobowość pedagogiczna i twórcza nauczyciela stanowi wyzwanie dla edukatorów i organizatorów procesu kształcenia. Twórczy nauczyciel kreuje środowisko edukacyjne, jest ważnym elementem procesu edukacyjnego, stymuluje i wspiera aktywność twórczą uczniów, podejmując współpracę z ich środowiskiem wychowawczym. „Czy tak się dzieje i w jaki sposób?” – to pytanie natury refleksyjnej skierowane do Czytelnika, w którego ręce składamy niniejsze naukowe myśli o twórczości, nad którą pochylili się Autorzy prezentowanych artykułów. Życzymy, by stał się on inspiracją do podejmowania kreatywnych działań w pracy nad sobą i z innymi podmiotami edukacyjnymi.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Kompetencje wychowawcy świetlicy jako specyficznego miejsca wspomagania rozwoju dziecka

W niniejszym artykule przedstawiono teoretyczno-empiryczne rozważania na temat kompetencji wychowawców do pracy w świetlicy szkolnej. Zaprezentowano wyniki badań będące z jednej strony próbą oceny kompetencji wychowawców i nauczycieli pracujących w świetlicy szkolnej, miejscu wspomagania rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym, z drugiej strony stwarzające okazję do włączenia się wychowawców świetlicy w dyskusję nad kompetencjami potrzebnymi wychowawcy do pracy w świetlicy szkolnej. Prowadzone metodami jakościowymi (wywiad, zogniskowany wywiad grupowy) badania umożliwiły ukazanie przedmiotu badań w dwóch perspektywach: diagnostycznej i postulatywnej. Zamieszczony w artykule wykaz kompetencji wychowawcy świetlicy, wynikający wprost z wymagań miejsca, jakim jest świetlica szkolna, uzasadnia przekonanie o konieczności profesjonalnego kształcenia i doskonalenia zawodowego kadry wychowawców świetlicy.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Edukacja seksualna małych dzieci w koncepcji Izabeli Moszczeńskiej

Celem artykułu jest omówienie koncepcji wychowania seksualnego małych dzieci zaproponowanej przez Izabelę Moszczeńską w książce zatytułowanej „Jak rozmawiać z dziećmi o kwestyach drażliwych”. Pozycja ta ukazała się w 1904 roku i była bardzo szeroko dyskutowana w kręgach pedagogów początku XX wieku. Analiza materiału źródłowego wykazuje, że propozycja wychowania seksualnego I. Moszczeńskiej była przemyślana i uporządkowana. Odwoływała się do ówczesnej wiedzy oraz wskazywała konkretne rozwiązania praktyczne, z których mogli korzystać rodzice przy uświadamianiu swojego dziecka. Propozycja edukacji seksualnej opracowana przez I. Moszczeńską została ujęta w czterech punktach: 
1. Praca z dzieckiem powinna przede wszystkim skłonić rodziców do przemyślenia, jaki obraz seksualności chcą przekazać swojemu dziecku. Płciowość człowieka powinna być ukazywana w kontekście prokreacji i odpowiedzialności rodziców za wychowanie dziecka. Celem takiego postępowania jest przygotowanie dziecka do pełnienia przyszłych ról rodzinnych i społecznych.

2. Zalecaną metodą pracy z dzieckiem jest rozmowa odwołująca się do opracowań naukowych oraz do przykładów zaczerpniętych ze świata przyrody.

3. Praca z dzieckiem powinna się opierać na szczerości i prawdomówności.

4. Zakres tematyczny uświadamiania dziecka powinien bazować na jego zainteresowaniach wyrażanych w zadawanych rodzicom (matce) pytaniach.

Propozycja edukacyjna Izabeli Moszczeńskiej była skierowana do rodziców z warstwy inteligenckiej. Brak w niej wskazówek dla rodziców z najuboższych sfer.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Wprowadzanie dziecka w świat współczesnych mediów jako element socjalizacji

Celem artykułu jest ukazanie znaczenia edukacji medialnej w procesie przygotowania dziecka do funkcjonowania we współczesnej przestrzeni komunikacyjnej i informacyjnej społeczeństwa XXI wieku. Obecnie mass media stanowią jeden z integralnych elementów naszego codziennego otoczenia. Widać to wyraźnie na przykładzie rozwoju mediów cyfrowych, które na przestrzeni ostatnich dekad stały się nieodłączną częścią środowiska, w którym dorasta młody człowiek. W tym kontekście edukacja medialna, zarówno w aspekcie technologicznym, jak i kulturowym, to działanie edukacyjne, zmierzające do wyposażenia dzieci i młodzieży w kompetencje medialne. Dzięki nabytym umiejętnościom wśród dzieci wykształcają się postawy świadomego i krytycznego odbioru mediów, a także racjonalnego posługiwania się nimi jako narzędziami komunikowania się, uczenia i pracy. W artykule zostały wyodrębnione i omówione te obszary edukacji medialnej, które są powiązane z procesem socjalizacji dziecka i wprowadzaniem go w wirtualną przestrzeń społeczną. W ramach oddziaływań wychowawczych zachodzą procesy socjalizacji i inkulturacji, które przygotowują dzieci i młodzież do życia w świecie cyfrowym i ułatwiają im wejście w rzeczywistość społeczną zapośredniczoną przez media. Działania te budują odporność na występujące współcześnie zagrożenia i przez to, przynajmniej częściowo, zapewniają gwarancję bezpieczeństwa.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Badania z dziećmi. Twórczość, czyli co? Wiedza dzieci na temat twórczości

Celem mojej pracy jest zbadanie, jaką wiedzę mają dzieci siedmioletnie na temat twórczości. W artykule prezentuję ich wypowiedzi. Badania prowadzę w nurcie jakościowym, stosując metodę rozmowy w grupie . Z racji tego, że aktywność twórcza dziecka jest głównym bodźcem jego rozwoju, w pracy z najmłodszymi przywiązuję dużą wagę do tego, żeby ich działania były aktywne i twórcze. Wyniki przeze mnie badań pokazują wiedzę dziecka na temat twórczości. Zdaniem badanych twórczość to działanie człowieka – twórcy, którego efektem jest konkretny, pożyteczny produkt. Okazuje się, że dzieci proces twórczy, czyli tworzenie, ściśle wiążą z myśleniem. Badania pozwoliły ustalić, że widzą one siebie jako twórców. W rozmowie podkreślają, że tworzą codziennie w świetlicy, ale także w domu. Okazuje się, że lubią tworzyć i są kreatywne w swoich działaniach. Tekst składa się z trzech części. W pierwszej zawarłam rozważania na temat twórczości oraz twórczości dziecięcej. W drugiej opisuję metodologię i przebieg badań. Trzecia część, badawcza, zawiera analizę i interpretację wypowiedzi siedmiolatków na temat twórczości oraz wnioski.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Podejście mozaikowe w badaniu normatywnych kontekstów dzieciństwa

Wśród wielu perspektyw badania przestrzeni dzieciństwa na uwagę zasługuje interesujące poznawczo zagadnienie eksploracji tego fragmentu rzeczywistości społecznej, który nazywamy „dzieciństwem dzieciństwa”. Interesujące studia na ten temat zaprezentowała Alison Clark, nazywając je podejściem mozaikowym (the Mosaic Approach). Owo oryginalne podejście badawcze opiera się na dowartościowaniu kompetencji dzieci przeżywających swoje dzieciństwo, będących głównymi podmiotami, dzięki którym „dorosły” badacz pozyskuje wiarygodne źródło informacji. Dzieci postrzegane są jako eksperci ich własnego życia. To dzięki nim otrzymujemy wiedzę o tym, jakie znaczenia, wartości oraz doświadczenia życia codziennego budują przestrzeń ich dzieciństwa. W tej strategii badawczej szczególnego znaczenia nabiera aktywne słuchanie i proces rozumienia dzieci poprzez wszystkie dostępne ich wytwory. Poniższy artykuł przedstawia ujęcie teoretyczne proponowane przez A. Clark, które wykorzystała ona w procesie poszukiwań znaczeń, jakie dzieci w wieku przedszkolnym nadają prawu pozytywnemu współtworzącemu przestrzeń ich dzieciństwa.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Uczeń zagrożony niedostosowaniem społecznym a profilaktyczne zadania szkoły

Celem artykułu jest opis i wyjaśnienie sytuacji dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym lub niedostosowanego społecznie w szkole. Niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem należy traktować jako specjalne potrzeby edukacyjne. Stanowią one przesłankę objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole. Wobec takiego ucznia szczególnie ważne są działania profilaktyczne szkoły, nakierowane na zapobieganie niepowodzeniom szkolnym oraz pogłębianiu się przejawów społecznego niedostosowania. Równocześnie prezentowanie przez ucznia symptomów niedostosowania społecznego może być podstawą do wszczęcia w jego sprawie postępowania na mocy Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Realizacja zadań profilaktycznych szkoły wymaga współpracy z instytucjami środowiska lokalnego i przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości, a jej rzeczywisty kształt zależy od postaw nauczycieli i pedagogów wobec ucznia niedostosowanego społecznie. Jest to obszar wymagający eksploracji empirycznej na gruncie pedagogiki szkolnej i profilaktyki predeliktualnej. Autorka artykułu formułuje założenia teoretyczne i metodologiczne projektu badawczego, którego przedmiotem byłyby postawy nauczycieli i pedagogów wobec ucznia zagrożonego niedostosowaniem społecznym i niedostosowanego w szkole. Na podstawie interakcyjnego modelu badania postaw adekwatny wydaje się tu aparat pojęciowy metodologii badań jakościowych, pozwalający na „wejście w głąb” badanego zagadnienia, skoncentrowany przede wszystkim na obserwacji, wywiadach indywidualnych czy grupowych.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Rozwijanie myślenia naukowego jako istotne zadanie edukacyjne wspierające harmonijny rozwój dziecka w wieku przedszkolnym

Celem opracowania jest zaakcentowanie potrzeby wspierania rozwoju myślenia naukowego u najmłodszych uczestników procesu edukacyjnego poprzez przyjrzenie się możliwościom wspierania tego procesu w realiach polskiego systemu edukacyjnego. Zamysłem pracy jest także zwrócenie uwagi na walory nauczania opartego na metodyce STEM. Problemami, wokół których koncentruje się niniejsza refleksja jest pytanie o cel, możliwości wspierania rozwoju myślenia naukowego u dzieci, ale także o to, jaka jest/powinna być rola nauczyciela w tymże procesie. Analiza literatury źródłowej pozwala wskazać, że rozwijanie myślenia naukowego powinno się stać priorytetem programów edukacyjnych już na etapie wczesnego dzieciństwa. W pierwszej części opracowania przedstawiona została definicja myślenia naukowego postrzeganego jako fundament dla nabywania wybranych kompetencji kluczowych. Następnie autorka przygląda się, w jaki sposób proces wspierania rozwoju myślenia naukowego jest realizowany w praktyce edukacyjnej przedszkoli. W dalszej części opracowania przekonuje, że działania mające na celu rozwój myślenia naukowego dzieci w wieku przedszkolnym powinny się stać priorytetowym zadaniem edukacyjnym przedszkoli. Następnie zaprezentowana została idea edukacji STEAM z uwzględnieniem w niej roli nauczyciela. Na podstawie analizy literatury źródłowej można jednoznacznie wskazać potrzebę wspierania rozwoju myślenia naukowego na wczesnych etapach rozwoju dziecka. Rolą nauczycieli jest stworzenie środowiska edukacyjnego, które mogłoby wspierać rozwój myślenia naukowego dzieci. Pedagogom potrzebne jest jednak systemowe wsparcie (kursy, szkolenia, wsparcie środowiska akademickiego)

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Proces socjalizacji w klasach zróżnicowanych kulturowo – przykłady z praktyki szkolnej

Zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym wszystkie dzieci przebywające na terytorium Polski objęte są obowiązkiem szkolnym, dotyczy to również dzieci uchodźców, które przybyły razem ze swoimi rodzicami. W szkole dzieci uczą się języka polskiego, nawiązują pierwsze kontakty, przełamują bariery, uprzedzenia, kształtują swoją osobowość i postawy. Celem przeprowadzonych badań było poznanie pracy dydaktyczno-wychowawczej wybranych szkół w procesie socjalizacji dzieci uczęszczających do klas zróżnicowanych kulturowo. Problematyka badawcza dotyczyła relacji dzieci w klasach międzykulturowych, działań i czynników zakłócających proces socjalizacji dzieci obcojęzycznych. W celu zebrania materiału badawczego zastosowano wywiad nieskategoryzowany wśród nauczycieli. Badania zostały przeprowadzone w wybranych szkołach podstawowych w powiecie bialskim. Na podstawie zgromadzonych wyników można stwierdzić, że proces ten przebiega bez większych zakłóceń. Współpraca między szkołą a rodzinami, które chcą mieszkać w Polsce, pomaga w procesie socjalizacji dzieci z rodzin cudzoziemców. Zaobserwowano wiele czynników pozytywnie kształtujących socjalizację dzieci uchodźców i dzieci polskich, co nie pozostanie bez znaczenia zarówno dla ich rozwoju osobistego, jak i dla całego społeczeństwa.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Zdolność rozpoznawania potrzeb innych ludzi przez dzieci przedszkolne

Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy dzieci w wieku przedszkolnym potrafią rozpoznawać potrzeby innych osób, co jest koniecznym warunkiem do podejmowania zachowań prospołecznych. Literatura psychologiczna i pedagogiczna odpowiada twierdząco na te pytania, uważając, że jest to ważne zadanie w pracy opiekuńczo-wychowawczej zarówno dla rodziców, jak i placówek przedszkolnych. Dla zweryfikowania tego problemu przeprowadzono cząstkowe badania na populacji 72 przedszkolaków będących w wieku 5 i 6 lat. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, z użyciem kwestionariusza wywiadu, zawierającego test exempla ficta, składającego się z dwóch historyjek sytuacyjnych, ilustrowanych obrazkiem.
Uzyskane wyniki potwierdziły zdolność do rozpoznawania potrzeb innych osób jako jednego ze składników postaw prospołecznych. Ustalono, że wpływają na to zarówno cechy indywidualne, jak i oddziaływania wychowawcze związane z funkcjonowaniem środowiska rodzinnego oraz przedszkola. Biorąc z kolei pod uwagę analizę motywacji, jakimi kierują się dzieci przedszkolne w podejmowaniu działań pomocowych, można stwierdzić, że największy procent dzieci działał z pobudek altruistycznych.
Uzyskane wyniki pozwalają mieć zadowalające przeświadczenie, że dzieci 5- oraz 6-letnie są zdolne do niesienia pomocy innym, kierując się również dobrem drugiego człowieka.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Zastosowanie zabaw tematycznych, zabawek i rekwizytów w edukacji przedszkolnej. Przykłady z praktyki pedagogicznej

Celem podjętych badań było poznanie realizacji w praktyce pedagogicznej zbaw tematycznych w przedszkolu, w grupie dzieci w wieku 4–5 lat, oraz wykorzystywanych w nich rekwizytów i zabawek. Zabawa to swoista forma działalności dziecka, podczas której wprowadza ono w czyn to, co zaobserwowało, poznało, przeżyło, czego się dowiedziało i doświadczyło. Stwarza ona dziecku okazję do tego, by poszerzało krąg doświadczeń, nauczyło się celowo i skutecznie działać i oddziaływać na otoczenie. Podczas zabawy dziecko utrwala i doskonali przyswojone już sposoby myślenia i działania oraz rozwija swoje możliwości umysłowe, wzbogaca zasób wiedzy o otoczeniu. Dążenie do odtwarzania w zabawach tematycznych działalności dorosłych, których role dziecko przyjmuje, stanowi bodziec do poszerzania wiadomości o zawodach i zajęciach wykonywanych przez różnych ludzi, o miejscach i instytucjach, gdzie pracują, o stosunkach społecznych, jakie między sobą nawiązują. Poprzez zabawę dziecko gromadzi doświadczenia, poznaje otoczenie, uczy się, czego efektem jest między innymi rozwijanie zdolności do dokonywania analizy i syntezy, odkrywania zjawisk dotąd nieznanych i próby ich wytłumaczenia. Nieodłącznym elementem zabaw są rekwizyty. Dziecko wykorzystuje gotowe zabawki lub ich zastępniki, na przykład kij jest koniem, krążek kierownicą samochodu. Badania jakościowe przeprowadzono w dwóch etapach w przedszkolu samorządowym na terenie miasta Biała Podlaska. Ich wyniki pokazały potrzebę inicjowania przez nauczycieli i przygotowywania dzieci do podejmowania zabaw tematycznych i wprowadzania nowych tematów, nieznanych dotąd dzieciom. Z uwagi na niekwestionowane znaczenie zabaw tematycznych w rozwoju dziecka należy zwrócić uwagę na ich staranne przygotowanie. Zbyt wąskie i jednostronne realizowanie zabaw oraz wykorzystywanie tych samych zabawek i rekwizytów z pewnością nie przyczyni się do wywołania dodatkowych bodźców rozwojowych.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Teatroterapia w procesie podmiotowego doświadczania aktywności komunikacyjnej w fazie późnego dzieciństwa

Udział w warsztatach teatroterapii stanowi atrakcyjną propozycję pracy nad wieloma zadaniami w terapii, sztuce i edukacji. Warsztaty dla dzieci w młodszym wieku szkolnym mają różnorodne cele terapeutyczne. Dzięki teatralnej i zabawowej formie pomaga się m.in. przezwyciężać skrępowanie przed publicznym zabieraniem głosu, strach przed grupą, przed którą zaprezentowanie własnego zdania czy stanowiska blokują słabe umiejętności społeczne. Teatralna gra ukierunkowana na ćwiczenie umiejętności komunikacyjnych uczy przede wszystkim podstawowych reguł współpracy, zaś aranżowanie wyimaginowanej przestrzeni, eksperymentowanie z różnymi konwencjami, praca nad budowaniem roli czy improwizowanie w obrębie określonego kontekstu tematycznego odnosić się może do rozwijania konkretnych kompetencji społecznych. Artykuł ukazuje wyniki badań dotyczących wykorzystania warsztatów teatroterapii w rozwijaniu płynności komunikacyjnej u dzieci w wieku 9-10 lat. Płynność to jeden z ośmiu wymiarów aktywności komunikacyjnej, a odnoszący się do umiejętności dialogowania i prowadzenia komunikacji bez napięć. Autorka prezentuje ogólne założenia i przebieg warsztatów w autorskim modelu MDT oraz dokonuje statystycznej oceny płynności komunikacyjnej u 56 uczniów klas III przed i po pedagogicznym eksperymencie, wykorzystując w tym celu Test SAK.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Wprowadzenie

Numer czasopisma, który oddajemy w Państwa ręce, składany jest do druku w szczególnej chwili. Konsekwencje społeczne wynikające z rozprzestrzeniania się koronawirusa COVID-19 właściwie wymusiły w trybie natychmiastowym przestawienie się systemu polskiej (i nie tylko polskiej) edukacji na kształcenie zdalne, bazujące na szerokim wachlarzu możliwości, jakie stwarzają nowe technologie informacyjno-komunikacyjne. Internet stał się dla wielu uczniów i nauczycieli codziennym narzędziem pracy, środkiem nauczania i uczenia się, a także bezpieczną przestrzenią spotkania.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Konferencja „Tworzyć wspólnotę. Propozycja Service Learning”. Uniwersytet LUMSA – Rzym 2020. Sprawozdanie

W dniach 30-31 stycznia i 1 lutego 2020 roku w Libera Università Maria Ss. Assunta LUMSA w Rzymie odbyło się sympozjum; które było odpowiedzią na podjętą przez Kongregację ds. Edukacji Katolickiej inicjatywę pod hasłem „Odbudowa globalnego paktu wychowawczego”; wskazanym przez papieża Franciszka. Celem sympozjum było przygotowanie do światowego wydarzenia; które miało się odbyć 14 maja 2020 roku w Watykanie (z racji ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego odbędzie się w innym; późniejszym terminie).

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Zabawki w świecie dziecka – między fascynacją a rozczarowaniem. Konteksty edukacyjne

W artykule przedstawiono analizę dziecięcych wypowiedzeń na temat roli zabawki w ich życiu. Skupiono się na określeniu tego, czym jest zabawka dla dziecka oraz jakie oczekiwania i wymagania mają dzieci wobec zabawek. Aby osiągnąć zamierzony cel, sprecyzowano kilka grup problemów. Po pierwsze: Co dzieci uważają za zabawkę, jak postrzegają zabawkę, jak ją opisują? Po drugie: Jakie są preferencje dzieci odnośnie do zabawek? Po trzecie: W jaki sposób używają zabawek, w jakich okolicznościach i czy jest to dla nich bezpieczne? Aby odpowiedzieć na powyższe pytania, starano się dotrzeć do świata dziecka poprzez analizę jego wypowiedzi językowych. Przedmiotem badania stały się wypowiedzenia dziecka pięcio-, sześcioletniego na temat świata, w którym żyje, albo takiego, w którym chciałoby żyć. W badaniu wzięło udział 94 dzieci ze środowiska wielkomiejskiego. Jako metodę badań zastosowano analizę treści. Przeprowadzone analizy pozwoliły na wyróżnienie czterech grup zabawek, jakich używają badane dzieci. Ponadto badania ujawniły sposoby oraz okoliczności, w jakich dzieci sięgają po tego rodzaju zabawki. W końcowej części dokonano podsumowania oraz wskazano wnioski z badań. Okazuje się, że preferencje dzieci dotyczące zabawek zależne są od płci oraz podejmowanych form aktywności, ponadto odbiegają od oferty rynkowej. W kontekście przeprowadzonych badań należy zwrócić uwagę na walory edukacyjne zabawek oraz możliwość ich wykorzystania w budowaniu środowiska edukacyjnego.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia