rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie metody złotego podziału do wyznaczania optymalnego rozpływu powietrza w kopalnianych sieciach wentylacyjnych zawierających bocznice łączące podsieci wentylatorów głównego przewietrzania

Do miejsc pracy górników w podziemnej kopalni powinno być dostarczane powietrze w ilości adekwatnej do występujących zagrożeń oraz spełniające wymogi prawne. Takimi miejscami są m.in. rejony wydobywcze i komory funkcyjne. Z drugiej strony, przewietrzanie kopalni powinno odbywać się przy jak najniższych kosztach finansowych, a więc przy najmniejszym zużyciu energii. Korzystne jest więc znalezienie takiego rozpływu powietrza w wyrobiskach kopalni, dla którego moc użyteczna wentylatorów jest najniższa, a jednocześnie rozpływ ten spełnia sztywne wymagania wynikające ze zwalczania zagrożeń naturalnych. W artykule przedstawiono metodę obliczeniową pozwalającą na szybkie wyznaczenie optymalnego rozpływu powietrza w szczególnej kopalnianej sieci wentylacyjnej, zawierającej zależne prądy powietrza łączące podsieci wentylatorów głównego przewietrzania. Przedstawiony algorytm wykorzystuje znaną w matematyce metodę złotego podziału. Wyniki osiągnięte za pomocą tej metody porównano na przykładzie z rozwiązaniem uzyskanym drogą przeliczenia wielu stanów rozpływu powietrza, aproksymacji funkcją wielomianową i określeniu jej minimum. Dla rozpatrywanego przykładu różnica w rozwiązaniach nie była większa niż 0,007%.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasięg strefy spękań w otoczeniu wyrobiska wykonanego w samodzielnej obudowie kotwowej

W artykule przedstawiono wyniki badań dołowych zasięgu strefy spękań górotworu wokół wyrobiska w samodzielnej obudowie kotwowej wykonanych endoskopem otworowym. Pomiary zrealizowane były w chodniku Bw-1n badawczym w pokładzie 401, który drążony jest przy pomocy kombajnu Bolter Miner. Następnie wykonany został model numeryczny z wykorzystaniem opartego na metodzie elementów skończonych programu Phase2, w celu określenia możliwości prognozowania zasięgu stref spękań.. Na koniec wykonano analizę porównawczą wyników badań dołowych z wynikami z modelu numerycznego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odpowiedź na krótką polemikę Grzegorza Kulki

Dalszy ciąg polemiki między Bartłomiejem Szyprowskim a Grzegorzem Kulką.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Podpułkownik Marian Chodacki „Maracz” i jego dziedzictwo

Mariusz Krzysztofiński dokonał recenzji publikacji: Dominik Smyrgała, Dwa kroki przed przyszłością. Marian Chodacki jako wzór współczesnego analityka wywiadu, wyd. Wojskowy Instytut Wydawniczy – Akademia Sztuki Wojennej, Warszawa 2019, ss. 220.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Wyniki badań własności mechanicznych skał w aspekcie metody urabiania

W artykule przedstawiono tematykę związaną z często pomijanym wpływem kierunku urabiania na generowane opory urabiania skał. Na etapie prac związanych z rozpoznaniem złoża lub doborem sposobu eksploatacji przeprowadzane są badania określające własności mechaniczne calizny. Najczęściej przeprowadza się badania wytrzymałości na jednoosiowe ściskanie oraz czasami urabialności skał. Bardzo często wyniki tych badań silnie zależą od kierunku ich realizacji. Ponadto w zależności od sposobu urabiania (frezowanie, struganie, wiercenie) oraz miejsca pobierania próbek (ocios ściany, czoło lub ocios chodnika) kierunek skrawania zazwyczaj nie jest zgodny z kierunkiem realizacji badań. W artykule zwrócono uwagę na występujące w praktyce kierunki skrawania oraz przedstawiono, opracowane w tym celu dla górnictwa podziemnego, zalecenia dotyczące kierunku prowadzenia badań w celu prawidłowego określenia własności calizny. Zaprezentowano również autorskie wyniki badań węgla kamiennego, soli kamiennej oraz piaskowców, łupków i dolomitów, przeprowadzonych w trzech prostopadłych kierunkach. Ponadto dokonano przeglądu literatury w tym aspekcie, prezentując wybrane badania. Wyniki badań potwierdzają występowanie kilkukrotnych, czasami prawie pięciokrotnych, różnic wartości własności mechanicznych w zależności od kierunku obciążania. Wiedza dotycząca planowanego kierunku skrawania oraz kierunku realizacji badań jest warunkiem koniecznym prawidłowej interpretacji wyników i doboru techniki urabiania, rodzaju narzędzi, parametrów procesu oraz spodziewanej efektywności i energochłonności.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Globalne powiązania metropolii europejskich – próba typologii

W niniejszym opracowaniu przedstawiono rozwój procesów globalizacji zachodzących w metropoliach europejskich ze szczególnym uwzględnieniem ośrodków polskich. O pozycji metropolii w hierarchii decyduje przede wszystkim rozwój nowoczesnych usług oraz obecność gałęzi przemysłu związanych z  wysokimi technologiami, które są najczęściej brane pod uwagę przez autorów badających powiązania międzynarodowe. Nie ma możliwości technicznych, aby w jednym opracowaniu zawrzeć wszystkie czynniki mogące mieć wpływ na pozycję miasta zarówno na arenie światowej, jak i europejskiej, dlatego też podjęto próbę stworzenia syntetycznej ogólnej hierarchii miast europejskich. W Europie zachodzi dosyć wyraźny podział pomiędzy krajami UE 15 a nowo przyjętymi w XXI w., jednak dystans pomiędzy nimi systematycznie się zmniejsza na korzyść metropolii usytuowanych w Europie Środkowo-Wschodniej.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oficerowie Biura Historycznego i Wojskowego Biura Historycznego w latach 1922–1939 (część 2)

Prezentowane biograficzne opracowanie zbiorowe dotyczy oficerów Biura Historycznego Sztabu Generalnego/Wojskowego Biura Historycznego. Zawiera ono – poprzedzone zarysem portretu zbiorowego oficerów – biogramy oficerów służących w latach 1922–1939 w BHSG/WBH. Przy opracowaniu biogramów uwzględniono zwłaszcza wiek, wykształcenie cywilne, znajomość języków obcych, przebieg służby wojskowej, pracę w sztabach czy takich agendach, jak muzea wojskowe czy instytucje oświatowe. Intencją autora było zwięzłe ukazanie zarówno dynamicznego rozwoju biura, jak i poziomu fachowego oficerów do niego przydzielonych.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Pułkownik Józef Olszyna-Wilczyński i jego sprawy honorowe w 1923 r.

Na przełomie 1922 i 1923 r. doszło do dwóch incydentów na tle honorowym z udziałem płk. Józefa Olszyny-Wilczyńskiego. Najpierw dopuścił się obrazy policjantów w Krakowie, później – już będąc na służbie w stolicy – wdał się w spór o mieszkanie kwaterunkowe z innym oficerem Wojska Polskiego. W niniejszym artykule na podstawie niepublikowanych dotąd materiałów archiwalnych zaprezentowane zostały obie te sprawy, które stały się przedmiotem postępowań przed oficerskim sądem honorowym.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Zróżnicowanie gmin turystycznych jako czynnik warunkujący współpracę samorządów lokalnych

W artykule podjęto problematykę współpracy międzygminnej w zakresie turystyki. Współpracujące samorządy niejednokrotnie cechuje różnorodność w zakresie posiadanych walorów turystycznych, statusu (gmina miejska, wiejska lub miejsko-wiejska), wielkości i zasobności gminy, lokalnych problemów, Czerneka także poziomu rozwoju funkcji turystycznej czy przynależności do jednostek terytorialnych wyższego szczebla (powiat, województwo). Celem artykułu jest wskazanie, w jaki sposób zróżnicowanie między gminami w wymienionych aspektach może oddziaływać na współpracę między nimi - na jej nawiązanie, przebieg i rezultaty. Artykuł składa się z pięciu części: wstępu, literaturowych rozważań na temat znaczenia zróżnicowania gmin jako czynnika warunkującego ich współpracę, prezentacji metodologii badań i ich rezultatów oraz zakończenia. Do osiągnięcia postawionego celu wykorzystano badania przeprowadzone na terenie pięciu beskidzkich gmin, tworzących porozumienie „Beskidzka 5”.

Czasopismo: Studia Miejskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oficerowie – Polacy w Pułku Irlandzkim armii napoleońskiej w latach 1806–1815

Polski wysiłek zbrojny w epoce napoleońskiej doczekał się szeregu opracowań naukowych i popularnych. Zbyt mało jest jednak informacji na temat Polaków, uczestników wojen napoleońskich służących pod innymi niż narodowe sztandarami, ale także walczących u boku Napoleona. Duże oddziały, złożone z naszych rodaków, mają już swoje monografie, lecz służba w armii francuskiej rozrzuconych po wielu pułkach co najmniej setek Polaków już podobnych opracowań nie posiada. Pośrednio o Polakach z innych niż polskie formacje armii napoleońskiej wspominał Stanisław Kirkor w opracowaniu losów Polaków w niewoli brytyjskiej, lecz są to bardzo krótkie wypisy ze źródeł angielskich. Dzięki wstępnej kwerendzie w materiałach francuskich udało się stwierdzić, że wielu obywateli z terenów przedrozbiorowej Rzeczpospolitej trafiło w szeregi armii francuskiej, nie służąc w armii Księstwa Warszawskiego czy też oddziałach złożonych z Polaków. Byli wśród nich ochotnicy, dezerterzy z armii zaborczych, jeńcy wojenni, oraz, jak się wydaje, także poborowi. Pośród wielu różnych pułków napoleońskiej armii jednym z ciekawszych oddziałów był pułk irlandzki, zwany także Legionem Irlandzkim. Właśnie w tym pułku służyło bardzo wielu Polaków. Dotyczy to głównie szeregowych żołnierzy i podoficerów, ale są także przypadki służby w tej formacji oficerów pochodzących z ziem polskich. Podczas badań zidentyfikowano co najmniej 11 oficerów pochodzenia polskiego bądź z ziem Rzeczypospolitej i opisano przebieg ich służby w Pułku Irlandzkim. Były także pojedyncze przypadki formalnego przydziału polskich oficerów do formacji irlandzkiej, lecz w praktyce oficerowie ci często nie podejmowali służby uzyskując przeniesienie do oddziałów polskich. Próbą zasygnalizowania problemu służby Polaków w jednostkach Wielkiej Armii jest powyższy tekst.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Ocena jakości noży styczno-obrotowych oraz prognozowanie ich kosztów zużycia

W chwili obecnej wybór, przez użytkownika, noża styczno-obrotowego polega na sprecyzowaniu jego parametrów geometrycznych i materiałowych, uwzględniających miejsce i warunki jego pracy. Następnie dokonuje się wyboru, zazwyczaj na podstawie tylko jednego kryterium, jakim jest cena. Tym samym na etapie zakupu, jak i eksploatacji, nie prowadzi się oceny jakości noży i ich przydatności do konkretnej maszyny i urabianego minerału. Dlatego powstała metoda pozwalająca przeprowadzić takie badania, w których dokonuje się pomiarów parametrów geometrycznych noża, ustala się rodzaje materiałów korpusu noża i wkładki WC oraz szybkość zużycia (intensywność) na stanowisku laboratoryjnym. Szybkość zużycia (intensywność) opisana jest za pomocą wskaźnika C2, którego wartość im jest mniejsza, tym nóż wolniej się zużywa. Wskaźnik C2 został wykorzystany do prognozowania zużycia noży i określenia ich ceny jednostkowej oraz kosztów eksploatacyjnych. Pozwala to na precyzyjne określenie wymagań inwestycyjnych i prawidłowy wybór noża.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zakończenie eksploatacji górniczej pod obiektami parafii ewangelicko-augsburskiej w Bytomiu- Miechowicach oraz ich rektyfikacja i rewitalizacja

W artykule przedstawiono uwarunkowania geologiczne i górnicze mające istotne znaczenie dla ochrony powierzchni spowodowane eksploatacją z zawałem stropu pod obiektami parafii ewangelicko-augsburskiej w Bytomiu-Miechowicach. Następnie opisano syntetycznie deformacje prognozowane i pomierzone. W drugiej części artykułu przedstawiono obiekty, które zrektyfikowano oraz zrewitalizowano do stanu z przed eksploatacji górniczej. Jest to wzorowy przykład naprawy uszkodzonych obiektów po zakończeniu eksploatacji górniczej w terenie, gdzie wystąpiły duże deformacje powierzchni.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rudy cynku i ołowiu obszaru olkuskiego - występowanie i historia

Niniejsze opracowanie opisuje ogólne aspekty geologii złóż cynku i ołowiu w obszarze rejonu śląsko-krakowskiego z uwzględnieniem mineralogii. Ponadto dokonano opisu dziejów wydobycia rud cynku i ołowiu od najstarszych przekazów archiwalnych do aktualnej likwidacji zagłębia.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zjawiska gazogeodynamiczne w czasie drążenia chodników badawczych w KWK Knurów-Szczygłowice Ruch Szczygłowice

Zjawiska dynamiczne w górotworze to m.in. zjawiska gazogeodynamiczne, którym towarzyszą wyrzuty gazów i skał, opady węgla i skał z nagłym oderwaniem się węgla od ociosów i wydzieleniem gazu, wypływy gazów (wydmuchy). W pokładach skłonnych do wyrzutów powstają opady węgla i skał z gwałtownymi wypływami gazów złożowych do wyrobisk górniczych, które powodują zakłócenia i zagrożenia stanu przewietrzania kopalni. Skala tych zjawisk jest szczególnie uciążliwa w kopalniach w południowej i zachodniej części GZW, tj. kopalniach wchodzących w skład Jastrzębskiej Spółki Węglowej i ma istotny wpływ na poziom bezpieczeństwa górników. Znane są przykłady stanów nieustalonych parametrów powietrza w wyrobiskach kopalni rejestrowanych w czasie zjawisk gazodynamicznych np. po wstrząsach i tąpnięciach. W artykule przedstawiono skutki zjawisk gazogeodynamicznych związanych z opadami węgla i skał wraz z towarzyszącym im uwalnianiem znacznych ilości gazów złożowych w czasie drążenia chodników badawczych w kopalni węgla kamiennego Knurów-Szczygłowice Ruch Szczygłowice. Charakter dynamiki tych zjawisk pokazano na przykładach, powstających w ich wyniku, stanów nieustalonych parametrów powietrza w wyrobiskach kopalni zarejestrowanych w kopalnianym systemie gazometrii.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Obudowa stosowana w wyrobiskach przygotowawczych w zagłębiu Cam Pha w Wietnamie

Zagłębie Cam Pha to największe zagłębie węglowe w Wietnamie, zlokalizowane w prowincji Quang Ninh, z sześcioma dużymi kopalniami podziemnymi: Khe Cham, Mong Duong, Thong Nhat, Duong Huy, Ha Long i Quang Hanh. Obecnie, złoże antracytu eksploatowane jest przeważnie metodą podziemną w Quang Ninh. Wydobycie węgla z podziemnych kopalń w rejonie Quang Ninh stopniowo wzrasta i według przewidywań będzie stanowić około 75 % całkowitej produkcji węgla w 2030 roku. Dotychczas, długość drążonych rocznie wyrobisk przygotowawczych w kopalniach podziemnych w zagłębiu Cam Pha wynosi około 90÷150 km, z czego 84% jest zabezpieczonych stalową obudową odrzwiową podatną wykonaną głównie z kształtownika typu SWP. Jednocześnie w ostatnich latach średnia długość wyrobisk przebudowanych w kopalniach w zagłębiu Cam Pha stanowi około 30% długości wyrobisk drążonych. Głównie spowodowane to jest utratą stateczności obudowy. Pociąga to za sobą znaczne koszty materiałowe oraz koszty robocizny wymiany uszkodzonych elementów, a także zakłóca ciągłość prac górniczych. Prowadzone są prace w kierunku zidentyfikowania przyczyny utraty stateczności wyrobisk korytarzowych oraz oceny możliwości zastosowania innych typów obudów odrzwiowych, dostosowanych do warunków geologiczno-górniczych zagłębia Cam Pha. W artykule przedstawiono także obecnie stosowaną obudowę wyrobisk przygotowawczych w kopalniach w Wietnamie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wzmacnianie skorodowanej stalowej obudowy odrzwiowej za pomocą torkretowania na przykładzie KWK Piast-Ziemowit Ruch Ziemowit

Powszechnie stosowana stalowa obudowa odrzwiowa w agresywnym środowisku kopalnianym ulega ciągłej degradacji. Największy wpływ na procesy korozji ma wysoce zmineralizowana woda oraz atmosfera kopalniana. Przebudowę zdegradowanej obudowy można zastąpić mniej kosztownym oraz bardziej bezpiecznym zabiegiem torkretowania. W artykule przedstawiono doświadczenia KWK Piast-Ziemowit Ruch Ziemowit w tym zakresie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozbudowa systemu zarządzania terenami pogórniczymi na terenie województwa śląskiego – e-usługa publiczna OPI-TPP 2.0

Proces transformacji Górnego Śląska jest związany ze zwiększającą się ilością niezagospodarowanych terenów zwalnianych przez przemysł wydobywczy. Kojarzone są z negatywnym wpływem na środowisko i krajobraz, stanowiąc istotne obciążenie dla jednostek administracyjnych, na terenie których są zlokalizowane. Jednocześnie tereny te charakteryzują się wieloma walorami, których odpowiednie wykorzystanie może przyczynić się do rozwoju nowoczesnych gałęzi przemysłu i usług. Nowo budowana e-usługa publiczna OPI-TPP 2.0 ma na celu udostępnienie danych i informacji o terenach pogórniczych oraz aktywizację inwestorów w ocenie ich przydatności do lokalizacji nowych inwestycji.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie systemów automatyki do obserwacji zmian środowiska wodnego i parametrów klimatycznych w rejonie KWB Bełchatów

W artykule przedstawiono praktyczne aspekty wykorzystania nowoczesnych systemów automatyki wdrożonych w Kopalni Bełchatów do kontroli zmian warunków hydrograficznych, hydrogeologicznych i czynników atmosferycznych w otoczeniu wyrobisk eksploatacyjnych. Omówiony został system nadzoru nad parametrami studni odwadniających i piezometrów, monitoring zrzutu wód do sieci hydrograficznej, a także pokazano w jaki obecnie sposób prowadzone są obserwacje w stacji meteorologicznej Chabielice. Dzięki wdrożeniu automatyki do monitoringu środowiska naturalnego pozyskiwane są obecnie ogromne ilości interesujących danych, które po odczytaniu są archiwizowane, a następnie poddawane obróbce w specjalistycznych programach, pozwalających na dokładniejszą ocenę i obserwację zjawisk zachodzących w środowisku naturalnym, a także ich zrozumienie. Wdrożenie do praktycznego użytkowania opisanych w artykule systemów poprawiło pracę kopalni Bełchatów poprzez podniesienie efektywności i sprawności użytkowanych dotychczas systemów nadzoru nad środowiskiem. Przełożyło się to z kolei na optymalizację procesu monitoringu środowiska, co w konsekwencji spowodowało zmniejszenie ilości zużytej energii elektrycznej w procesie odwadniania wyrobisk, a także zmniejszenie kosztów osobowo-sprzętowych związanych z obsługą starszego typu urządzeń.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie metodologii pomiaru urządzenia wyciągowego z tarczą pędną (Koeppe) wraz z możliwą identyfikacją problemów związanych z jej użytkowaniem

Zespół wyciągowy zbudowany na bazie tarczy Koeppe jest bardzo popularnym rozwiązaniem w górnictwie, jednak jego eksploatacja niesie za sobą pewne niedogodności. Nadmierne ścieranie okładzin na tarczy oraz kołach linowych może być spowodowane już kilkucentymetrowym przesunięciem osi rowków. Wymiana okładzin wymusza ponoszenie przez zakłady dodatkowych kosztów bezpośrednich (materiał, usługa) oraz pośrednich w postaci długotrwałych przestojów maszyny i szybu. W ubiegłym roku zespół autorów podjął diagnozę geodezyjną stanu dwóch maszyn wyciągowych z tarczą Koeppe. Wykonano skaning laserowy wzmocniony osnową pomierzoną tachimetrem precyzyjnym oraz niwelację precyzyjną wałów tarcz i kół linowych. Wyniki zweryfikowano za pomocą pomiaru na spodarce Szpetkowskiego. Odpowiedni dobór metod pomiarowych w obu analizowanych przykładach pozwolił na stwierdzenie przyczyn niszczenia komponentów zespołu wyciągowego oraz wpływ na jego pracę. Na podstawie danych geodezyjnych określono precyzyjne wytyczne do rektyfikacji (skręcenia i przesunięcia kół linowych), która pomimo braku jednoznacznych regulacji prawnych wydaje się nieunikniona.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki prób zastosowania materiałów wybuchowych emulsyjnych Hydromite 100 i Emulexu 100 AL w KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Zakłady Górnicze „Rudna”

Materiały wybuchowe emulsyjne (MWE) są jednym z dominujących środków strzałowych stosowanych w kopalniach rud miedzi. W pracy przedstawiono parametry termodynamiczne i detonacyjne dwóch MWE oraz podano parametry techniczne urządzenia mieszalniczo-załadowczego UGPL-1 stosowanego podczas eksperymentów do ich produkcji i załadunku do otworu strzałowego. Opisano technologię formowania materiałów wybuchowych i wyniki prób kopalnianych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie Satelitarnej Interferometrii Radarowej InSAR w modelowaniu przemieszczeń powierzchni terenu indukowanych drenażem warstw skalnych

Obniżenia powierzchni terenu są jednym z najbardziej istotnych efektów środowiskowych pompowania wody ze zbiorników podziemnych. Powstają one na skutek kompakcji ściśliwych warstw wodonośnych. W skali globalnej główną przyczyną tego zjawiska jest rosnące zapotrzebowanie na czystą wodę. Przemieszczenia powierzchni terenu powstałe na skutek odwodnienia górotworu mogą przyjmować sumaryczne wartości nawet do kilkunastu metrów. Zasięg tego zjawiska jest zazwyczaj rozległy i trudny do jednoznacznego zdefiniowania. Kompakcja warstw wodonośnych spowodowana odwodnieniem górotworu przyczynia się do powstania szeregu niekorzystnych zjawisk o wymiarze społeczno-ekonomicznym i znacznych kosztach naprawczych. Obecnie wyróżnić można wiele metod, które wykorzystywane są w celu analizy i symulacji kompakcji warstw wodonośnych. Rozwiązania te pozwalają na uzyskanie zadowalających wyników modelowania. Są jednak one często mało efektywne i czasochłonne. Z tego względu wskazuje się na konieczność prowadzenia dalszych badań, które umożliwią bardziej skuteczne modelowanie kompakcji warstw wodonośnych. W ostatnich kilkunastu latach obserwowany jest gwałtowny rozwój InSAR. Przyczynił się on do znaczącego postępu w zakresie monitoringu i określania rozkładu czasowo-przestrzennego odwodnieniowych przemieszczeń powierzchni terenu w wielu regionach świata. Stąd, implementacja wyników pomiarów opartych o tę technologię może stanowić znaczny potencjał dla budowy bardziej efektywnych modeli kompakcji warstw wodonośnych. Celem niniejszego artykułu jest podsumowanie implementacji InSAR w ciągu ostatnich kilku lat dla wsparcia procesu modelowania kompakcji warstw wodonośnych na skutek drenażu górniczego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka