rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Poziom agresji a skłonność do zachowań ryzykownych młodzieży w okresie adolescencji

Ryzykowne zachowania problemowe są ściśle związane z okresem adolescencji. Z punktu widzenia aktualnego stanu badań nad agresją i jej formami oraz ryzykiem w jego różnych przejawach zasadne wydaje się postawienie następującego problemu badawczego: Czy istnieje zależność pomiędzy poziomem agresji a skłonnością do podejmowania zachowań ryzykownych przez młodzież w okresie adolescencji? W badaniach wykorzystano Kwestionariusz Nastroje i Humory Arnolda H. Bussa i Ann Durkee w polskiej adaptacji Mieczysława Choynowskiego oraz Wieloczynnikową Skalę Zachowań Ryzykownych (WSZR) Ryszarda Studenskiego. W badaniach wzięło udział 118 uczniów lubelskich szkół podstawowych (70 dziewcząt i 48 chłopców). Wiek badanych wynosił od 14 do 16 lat (M = 14,89; SD = 0,71). Statystyczna analiza danych dowiodła, że związek między poziomem agresji a skłonnością do zachowań agresywnych jest dodatni i ma umiarkowane nasilenie. Płeć prawdopodobnie nie jest czynnikiem różnicującym korelację między ogólną agresją a skłonnością do ryzyka, ponieważ siła związku między zmiennymi okazała się zbliżona w grupie zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Można wnioskować, że u przedstawicieli obu płci wraz ze wzrostem poziomu agresji zwiększa się skłonność do zachowań ryzykownych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
MBSR jako metoda wspierająca proces radzenia sobie ze stresem i wypaleniem zawodowym u pielęgniarek

Artykuł dotyczy kwestii zagrożeń zawodowych w pracy pielęgniarek. Skupiono się przede wszystkim na problematyce stresu i wypalenia oraz możliwościach przeciwdziałania tym zjawiskom. W opracowaniu zostały omówione przyczyny obciążenia psychicznego personelu pielęgniarskiego. Ponadto zaprezentowano trening redukcji stresu oparty na uważności (MBSR) jako metodę wparcia pielęgniarek w radzeniu sobie z wymaganiami dotyczącymi podejmowanych zadań. Przedstawiono również wyniki badań wskazujące na skuteczność treningu MBSR w redukcji doświadczanego stresu i objawów wypalenia w tej grupie zawodowej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Prokrastynacja i prokrastynatorzy. Definicja, etiologia, epidemiologia i terapia

Problem nieterminowego wywiązywania się z różnych zobowiązań stał się tak powszechny, że zajęli się nim psychologowie. Badacze analizujący to zjawisko nadali mu nazwę prokrastynacja (łac. prōcrāstinō – ‘odkładanie do jutra, z dnia na dzień’). Problemem nie są sytuacje, kiedy z powodu zmęczenia, zniechęcenia, przepracowania, potrzeby uzupełnienia informacji lub po prostu zwykłego lenistwa sporadycznie coś zaniedbujemy, nie wywiązując się we właściwym terminie ze zobowiązania. Prokrastynatorzy to osoby, które zwlekają w sposób chroniczny, z powodów irracjonalnych, często wyszukując sobie zastępcze zajęcia, aby w ten sposób usprawiedliwić niemożność przystąpienia do właściwego zadania. Powodem takich zachowań jest m.in. lęk przed niepowodzeniem, niskie poczucie własnej wartości. Osoby takie na ogół planują wykonanie zadania, lecz im bardziej zbliża się termin przystąpienia do jego realizacji lub zakończenia, tym silniej odczuwają awersję. W Europie Zachodniej oraz w USA psychologowie dostrzegają potrzebę objęcia takich osób różnymi formami terapii. Niestety, w Polsce, chociaż zjawisko jest równie powszechne, problem nie jest wystarczająco nagłośniony, brak jest statystyk, które wyjaśniałyby, jak dużej populacji on dotyczy, a praktyka nieterminowego realizowania różnych zobowiązań wydaje się mieć bardzo szerokie granice tolerancji. Artykuł opiera się na przeglądzie literatury i stanowi próbę opisania zarówno samego zjawiska, jego następstw, jak i stosowanych form pomocowych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Modele socjalizacji stosowane przez wychowawców w placówkach resocjalizacyjnych

Niniejszy artykuł dotyczy sfery oddziaływań socjalizacyjnych w strukturze instytucjonalnej. Badań dotyczących preferencji poszczególnych typów socjalizacji dotychczas nie prowadzono. Funkcjonuje jedynie podstawa naukowa opisana w literaturze, prezentująca ujęcia teoretyczne poszczególnych sposobów oddziaływań socjalizacyjnych. Postanowiono z tego powodu utworzyć narzędzie, które skonstruowano z uwzględnieniem twierdzeń Schaffera, by na tej podstawie ustalić, jaki wzorzec z czterech odmian socjalizacji jest preferowany przez wychowawców z placówek resocjalizacyjnych. Jako cel wyznaczono określenie istotnie statystycznych różnic między stopniem akceptacji poszczególnych klas socjalizacji ze względu na płeć, staż i miejsce pracy wychowawców resocjalizujących. Przyjęto hipotezę, że istnieją istotne statystycznie różnice pomiędzy rangowaniem cech modeli socjalizacji ze względu na płeć, staż i miejsce pracy wychowawców resocjalizujących. Opracowanie stanowi perspektywę badawczą teoretycznego opisu rodzajów socjalizacji prezentowanych w literaturze.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zagrożenia osobistego bezpieczeństwa pracowników socjalnych w globalnych warunkach społeczeństwa polskiego. Teoria i praktyka

We współczesnym globalnym świecie bezpieczeństwo jako podstawowa potrzeba społeczna nabiera szczególnego znaczenia w odniesieniu do pracowników służb społecznych. Ta kategoria pracowników służb publicznych jest szczególnie zagrożona podczas wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Zagrożone jest ich bezpieczeństwo indywidualne jako jednostki ludzkiej oraz ich bezpieczeństwo jako przedstawicieli instytucji społecznej, w imieniu której wspierają innych potrzebujących członków społeczeństwa funkcjonujących w ramach struktur społecznych. Kwestia osobistego bezpieczeństwa pracowników służb społecznych nie jest zbyt często podejmowana w debatach naukowych i społecznych w stosunku do jej wagi i roli. Niniejsze studium jest jedną z prób opisania teoretycznych i praktycznych aspektów zagrożeń bezpieczeństwa osobistego specyficznej grupy służb społecznych, jaką konstytuują polscy pracownicy socjalni. W artykule opisano wybrane teoretyczne aspekty zjawiska oraz doświadczenia polskich pracowników socjalnych odnośnie do odczuwanych zagrożeń w procesie realizacji wsparcia społecznego dla osób z różnymi problemami, dysfunkcjami i deficytami indywidualnymi i społecznymi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocjonalne predyktory nonkonformizmu

W artykule analizie poddano zagadnienie nonkonformizmu w kontekście postawy twórczej i ujęć typologicznych. Głównym celem badawczym było sprawdzenie, czy istnieją emocjonalne predyktory nonkonformizmu konstruktywnego i pozornego. Biorąc pod uwagę możliwe emocjonalne predyktory nonkonformizmu, sprawdzono, czy inteligencja emocjonalna, style radzenia sobie ze stresem i neurotyczność prognozują typy nonkonformizmu. Przeanalizowano wyniki 440 osób badanych. Porównanie skupień pod względem właściwości emocjonalnych pozwala na sformułowanie wniosku, że „nonkonformiści pozorni” nie różnią się statystycznie istotnie od „nonkonformistów konstruktywnych”, ale „nonkonformiści pozorni” mają istotnie wyższe wyniki od osób z grup „konformiści” oraz „przeciętni” w zakresie inteligencji emocjonalnej i radzenia sobie ze stresem – styl skoncentrowany na zadaniu. Predyktorem emocjonalnym nonkonformizmu pozornego okazała się cecha osobowości – niska neurotyczność.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Teoretyczne inspiracje dla praktyki pracy socjalnej. Odniesienia do teorii uczestnictwa Karola Wojtyły

Przedmiotem analizy podjętej w niniejszym artykule jest teoria uczestnictwa opracowana na gruncie dociekań filozoficznych. Jest to w szczególności teoria Karola Wojtyły. Autor ten, wpisując się w personalistyczną perspektywę oglądu rzeczywistości, integruje osobę i czyn jako fundament przedmiotowej teorii. Inspiracje dla praktyki pracy socjalnej wyłaniające się z toku analizy stanowią (w zamierzeniu tego artykułu) impuls do dalszej, samodzielnej refleksji o czynnikach warunkujących procesy uczestnictwa społecznego i współdziałania w przetwarzaniu rzeczywistości życia codziennego osób, rodzin, grup społecznych, społeczności lokalnych i całych społeczeństw. Zastosowane tu narzędzie ontologicznej analizy czynnikowej może być stosowane w podobnych projektach wydawniczych. Wymiernym efektem tego działania może być kreślenie nowych pól zainteresowania łączącego teorię z praktyką, nauki humanistyczne z naukami społecznymi, medycznymi, technicznymi itp. W obszarze pracy socjalnej, która nosi znamiona dyscypliny praktycznej, konieczne jest przekraczanie tradycyjnych granic dzielących poszczególne nauki i dystansujących osiągany na ich gruncie dorobek teoretyczny, badawczy czy metodyczny. Integralność i holizm są bowiem konieczne dla pełniejszego oglądu rzeczywistości, w której podejmowane są działania na rzecz przebudowy warunków życia ludzkiego w teraźniejszości i przyszłości.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja międzykulturowa jako element kształcenia pracowników służb społecznych

Celem opracowania było uzasadnienie włączenia problematyki z zakresu edukacji międzykulturowej do procesu kształcenia pracowników służb społecznych. Przedstawiciele zawodów pomocowych przyczyniają się do poprawy funkcjonowania społecznego jednostek i grup poprzez szeroki wachlarz działań służących rozwiązywaniu ich problemów. Do nowych grup wymagających interwencji pomocowych w naszym kraju należą migranci. Jest to szeroka kategoria obejmująca osoby z doświadczeniem migracyjnym, a specyfika pracy z migrantem jest istotnym wyzwaniem współczesności. Oprócz rozwiązań systemowych praca z osobą pochodzącą z innego kraju, kultury, będącą innego wyznania czy mówiącą w innym języku wymaga posiadania dodatkowych kompetencji. Edukacja międzykulturowa oraz jej dotychczasowy dorobek teoretyczny i praktyczny umożliwiają przygotowanie do właściwego zrozumienia kontekstu problemu i niesienia skutecznej pomocy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Formy zdrowia emocjonalnego a cechy osobowości u osób dotkniętych chorobą nowotworową (kobiet po mastektomii)

Wiele danych świadczy o tym, że osoby dotknięte rakiem są bardziej lękowe i depresyjne niż zdrowa populacja. Jednakże należy zwrócić uwagę na wewnętrzne zasoby psychiczne pacjentów onkologicznych, które mogą pełnić funkcję bufora chroniącego przed zaburzeniami zdrowia psychicznego. Celem podjętych badań było określenie różnic w zakresie podstawowych cech osobowości kobiet po mastektomii i kobiet, które nie były dotknięte chorobą nowotworową, odznaczających się różnymi formami zdrowia emocjonalnego. Wyniki badań wskazują, że zarówno kobiety po mastektomii, jak i kobiety niedotknięte chorobą nowotworową nie stanowią pod względem formy zdrowia emocjonalnego grupy jednorodnej. Ponadto podgrupy kobiet po mastektomii i podgrupy kobiet niedotkniętych chorobą nowotworową, z różnymi formami zdrowia emocjonalnego, różnią się między sobą pod względem podstawowych cech osobowości, takich jak ekstrawersja i neurotyczność.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czynniki stresogenne i sytuacje trudne oraz ich związek z emocjonalnym i nawykowym przejadaniem się i jego konsekwencjami w grupie kierowców samochodów ciężarowych

Kierowcy samochodów ciężarowych to jedna z grup zawodowych, która ze względu na charakter pracy jest szczególnie narażona na pojawianie się licznych zagrożeń i sytuacji trudnych. Jednocześnie jest to jedna z grup zawodowych, w których poziom nadwagi i otyłości jest bardzo wysoki w porównaniu z pozostałą częścią społeczeństwa, co może być wynikiem m.in. przejadania się, które może mieć charakter zarówno nawykowy, jak i emocjonalny. Celem pracy było zbadanie i opisanie czynników stresujących i sytuacji trudnych w pracy kierowców samochodów ciężarowych oraz ich związku z emocjonalnym i nawykowym spożywaniem nadmiernej ilości jedzenia. Grupę osób badanych stanowiło 250 kierowców (M=42, SD=19). Badania przeprowadzono na parkingach zlokalizowanych przy głównych szlakach transportowych Polski w czasie wolnym od pracy – najczęściej w przerwach między kolejnymi przejazdami. Uzyskane wyniki wskazują, że w grupie kierowców samochodów ciężarowych przejadanie się częściej ma charakter nawykowy niż emocjonalny. Nawykowe spożywanie nadmiernej ilości pokarmów ma silny związek z występowaniem nadmiernej masy ciała w tej grupie zawodowej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształcenie nauczycieli na Kielecczyźnie w latach 1989–2005

Wydarzenia roku 1989 stały się źródłem przemian we wszystkich dziedzinach życia politycznego, społecznego, ekonomicznego i kulturalno-oświatowego. Radykalne zmiany, jakie nastąpiły na początku lat 90., stały się źródłem nowych problemów edukacyjnych. Konieczne stało się określenie na nowo idei, zadań i celów edukacji oraz sformułowanie planu ich realizacji. Stan edukacji, będący efektem poprzedniego systemu politycznego, wymagał konkretnych działań naprawczych. Brak odpowiedniego wykształcenia nauczycieli był problemem Kielecczyzny. Wskutek przemian ustrojowych system edukacji zaczął być dostosowywany do wymogów cywilizacyjnych przełomu XX i XXI w. Konieczne okazały się nie tylko zmiany w strukturze kształcenia dzieci i młodzieży, lecz także kształcenia nauczycieli. Chodziło o stworzenie takich warunków, aby studia nauczycielskie były wybierane przez młodzież najzdolniejszą, która identyfikuje się z zawodem nauczyciela. Władze oświatowe dostrzegły również konieczność kształcenia nauczycieli tych specjalności, które by zaspokoiły aktualne potrzeby oświaty. Nauczyciele przedszkoli i szkół podstawowych mieli zdobywać kwalifikacje zawodowe w kolegiach w ramach wyższych studiów zawodowych. Planowano też wprowadzenie dwuprzedmiotowego kształcenia nauczycieli oraz dostosowanie systemu ich doskonalenia do zmian zachodzących w oświacie. W latach 1996–2000 struktura wykształcenia nowo przyjętych nauczycieli się poprawiła. Coraz więcej z nich miało wykształcenie wyższe, systematycznie malała liczba nauczycieli z wykształceniem średnim oraz na poziomie studium nauczycielskiego i kolegium. Zwiększała się liczba nauczycieli pełnozatrudnionych z wykształceniem wyższym magisterskim. Po 1989 r. stale zmniejszała się liczba nauczycieli z wyższym wykształceniem, którzy nie posiadali uprawnień pedagogicznych.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podstawowa jednostka przetwarzania informacji integrująca poznanie, emocje i język

W pracy podjęto problem istnienia jednostki poznawczej integrującej podstawowe procesy psychiczne: poznanie, emocje i język. W tym celu, inspirując się poglądami K. Pribrama i R. Llinasa, zaproponowano wykorzystanie w psychologii koncepcji podstawowej jednostki przetwarzania informacji (logonu), która ma postać matematycznego wzoru opracowanego przez D. Gabora. Wskazano na argumenty przemawiające za istnieniem takiej jednostki w psychice oraz omówiono jej wartość dla psychologii, nawiązując do koncepcji okna uwagowego, teorii postaci (Gestalt) oraz równoważenia struktur poznawczych według J. Piageta.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praca socjalna wobec pedagogizacji życia społecznego – ujęcie krytyczne

Praca socjalna, szczególnie ugruntowana w tradycji społeczno-pedagogicznej, jest krytyczna wobec rzeczywistości społecznej właściwie od samego początku. Rzadko jednak ten krytycyzm opiera się na koncepcjach rządomyślności (Michel Foucault) i pedagogizacji (dyskurs postfoucaultowski). Aplikacja tych kontekstów teoretycznych umożliwia autokrytyczną analizę pracy socjalnej, a ponadto uwidacznia zarówno procesy społeczne, które strukturyzują pracę socjalną (pedagogizacja, neoliberalizacja), jak i sposoby, jakich używa ta profesja, by zarządzać użytkownikami usług (projektowanie życia). Otwiera to pytanie o społeczną rolę pracy socjalnej i pedagogiki społecznej (podporządkowywanie władzy czy uwalnianie) oraz jej stosunek do kontroli społecznej. Praktyka może być rozwijana w kierunku lepszego wykorzystania dominujących dyskursów i wykorzystania pracy socjalnej w celu edukowania tej części społeczeństwa, która z różnych względów nie ulega ich bezpośrednim wpływom (pedagogizacja). Może też – zgodnie z krytyczną tradycją pedagogiki społecznej – prowadzić do takiego przeformułowania podstawowych pojęć i metod pracy socjalnej, żeby możliwe było wspieranie nieneoliberalnych lokalnych tradycji utrzymywania ładu społecznego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mechanizmy aktywności twórczej człowieka w świetle interakcyjnej teorii psychologicznej

Problematyka prezentowanej rozprawy dotyczy aktualnego i niezmiernie ważnego obszaru wiedzy psychodydaktycznej związanego z istotą społecznego i osobowego rozwoju dzieci, młodzieży i ludzi dorosłych w epoce „społeczeństwa wiedzy i postępu”. Rzeczywistość społeczna charakteryzuje się szybkim postępem naukowo-technicznym, wygasaniem czynności prostych na rzecz aktywności skomplikowanych mentalnie i praktycznie, co pociąga za sobą zapotrzebowanie na ludzi twórczych. W tych warunkach zachodzi konieczność zmiany strategii edukacyjnych na wszystkich szczeblach nauczania. Dlatego też niniejsza rozprawa zarysowuje teoretyczny model osobowości człowieka, a szczególnie zdolności i uzdolnień specjalnych oraz twórczych w ujęciu systemowym, holistycznym i interakcyjnym. Jest to także model uwzględniający różnice indywidualne psychiki ludzkiej, co sprawia, że struktura owych zdolności i uzdolnień jest zróżnicowana, a przy tym daleko odbiega od tradycyjnego schematu opartego na teorii inteligencji. Zarysowany model psychiki ukazuje konieczność przebudowy systemu dydaktycznego, to jest odejścia od strategii podających i reprodukcji wiedzy (systemu szkoły tradycyjnej) na rzecz strategii polimetodycznych (systemu szkoły nowoczesnej, bazującej na interakcji różnic indywidualnych).

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu

Zaburzenia ze spektrum autyzmu to problem całej rodziny, której członkiem jest dziecko dotknięte tym zaburzeniem. Już pierwsze publikacje obciążają rodziców za powstanie tego zaburzenia. Wielu badaczy zaobserwowało, że rodzice, szczególnie matki dzieci z autyzmem, są poddawane silnemu stresowi, jego poziom jest wyższy niż w przypadku rodziców dzieci z innymi zaburzeniami i niepełnosprawnościami oraz rodziców dzieci prawidłowo rozwijających się. Stres rodziców dzieci z autyzmem nie wynika tylko z zachowań trudnych do zaakceptowania, ale również z braku umiejętności wychowania dziecka z autyzmem oraz z niewiedzy na temat zaburzenia. Celem artykułu jest ukazanie trudności w wychowaniu dziecka z autyzmem z perspektywy rodziców na podstawie przeglądu literatury oraz badań własnych. Badania własne wskazują na to, że rodzice zdają sobie sprawę ze swojej trudnej sytuacji i proszą o udzielenie pomocy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osobowość nauczyciela w ujęciu psychologicznym

W artykule analizie poddano zagadnienie osobowości nauczycieli w kontekście psychologicznej teorii Wielkiej Piątki oraz osobowościowego komponentu postawy twórczej, jakim jest nonkonformizm. Głównym celem badawczym była diagnoza aktualnej kondycji osobowościowej nauczycieli w kontekście takich zmiennych, jak: typ szkoły, lata pracy, stopień awansu zawodowego, nauczany przedmiot, płeć nauczyciela. W badaniach zastosowano Inwentarz Osobowości NEO-FFI Roberta R. McCrae i Paula T. Costy oraz Kwestionariusz Twórczego Zachowania (KANH III). Przeanalizowano wyniki 258-osobowej grupy nauczycieli w wieku 26–60 lat. Przeprowadzone wnioskowanie statystyczne pozwoliło na sformułowanie następujących wniosków. Średnie nasilenie neurotyczności mają nauczyciele szkoły podstawowej i technikum, a najniższa neurotyczność występuje u nauczycieli liceum. Neurotyczność jest istotnie statystycznie wyższa u kobiet niż u mężczyzn nauczycieli. Nauczyciele przedmiotów zawodowych mają istotnie mniejszą otwartość na doświadczenie niż nauczyciele przedmiotów humanistycznych. Nauczyciel stażysta posiada istotnie niższe nasilenie sumienności niż nauczyciel dyplomowany i mianowany. Wyniki badań można wykorzystać do usprawnienia procedur rozwoju profesjonalnego nauczycieli.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W pułapce samotności. Pracownik socjalny wobec wykluczenia samotnych seniorów z lokalnej przestrzeni społecznej

Pracownicy socjalni w swojej codziennej pracy spotykają ludzi, którzy nie radzą sobie sami z otaczającą ich rzeczywistością. Starają się więc pomóc im w samodzielnym pokonywaniu napotkanych trudności. Czynią to na różne sposoby przy zastosowaniu metod pracy socjalnej, z których najczęściej stosowane są metody pracy z indywidualnym przypadkiem i grupą (rodziną). Najrzadziej wykorzystują w realizacji powierzonych im zadań metodę organizowania środowiska. Jedną z przyczyn wykluczenia społecznego jednostki jest brak trafnej diagnozy powodów, dla których jednostki izolują się od funkcjonujących w ich przestrzeni społecznej innych ludzi. Zamykają się w swoich domach, izolują od życia w szerszych kręgach społecznych. To powoduje, że czują się samotni i są samotni. Takiego stanu najczęściej doświadczają osoby starsze, które niewątpliwie muszą znaleźć się w kręgu zainteresowania pracowników socjalnych, ponieważ od ich umiejętności organizowania działań w środowisku lokalnym będzie zależała jakość życia samotnych seniorów.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uwarunkowania skuteczności procesu wychowania w środowisku szkolnym

Współcześnie od szkoły oczekuje się, aby była instytucją wychowującą, chroniącą indywidualność jednostki, pomagającą jej w kierowaniu własnym rozwojem i w dążeniu do samorealizacji, przygotowującą do wartościowego uczestnictwa w życiu społecznym. Mimo że wychowanie w szkole dokonuje się każdego dnia przez interakcje z wszystkimi nauczycielami i rówieśnikami, to za efekty procesu wychowawczego odpowiedzialny jest głównie nauczyciel, zwłaszcza wychowawca klasy. Artykuł ma charakter analityczno-przeglądowy. Ukazano teoretyczny kontekst dotyczący podstawowych czynników wpływających na skuteczność procesu wychowania realizowanego w środowisku szkolnym. Wychowanie rozumiane jest tutaj jako proces kształtowania młodego człowieka. Zostało ono określone za pomocą pięciu głównych cech. Autorka zwraca uwagę, iż osoby zajmujące się wychowaniem z racji pełnionej roli zawodowej powinny opierać się na jasno określonych wytycznych, sformułowanych w sposób przejrzysty i czytelny, uwzględniających podstawowe zasady współżycia międzyludzkiego, a nie jedynie na intuicji i własnym doświadczeniu.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika