rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Stymulatory i inhibitory kształtowania zaufania do edukacji europejskiej w gimnazjum

Celem artykułu jest pokazanie, jakie stymulatory i inhibitory wpływają na kształtowanie zaufania do edukacji europejskiej w gimnazjum. Ukazanie, co jest więc stymulatorem, a co inhibitorem zaufania do podejmowania działań proeuropejskich w gimnazjum, czyli co powoduje, że nauczyciele podejmują działania o charakterze proeuropejskim lub nie podejmują tego typu działań i inicjatyw. W artykule zostały przedstawione przemiany polityczne, społeczne, technologiczne i cywilizacyjne w Polsce ostatnich lat, pojęcie zaufania i edukacji europejskiej. Zdefiniowane zostało pojęcie postaw proeuropejskich, gdyż edukacja europejska, to nie tylko działania same w sobie podejmowane przez nauczycieli. Działania podejmowane przez nauczycieli gimnazjum w zakresie edukacji europejskiej mają na celu kształtowanie postaw, pozytywnego stosunku do drugiego człowieku, ale również wyrażania szacunku do innej kultury, tradycji, wyznawanej religii czy też orientacji seksualnej. To również uczenie młodego człowieka otwartości na świat, Europę, radzenie sobie w nowej rzeczywistości. W kolejnej części pracy analizie poddane zostało gimnazjum jako miejsce realizacji edukacji europejskiej oraz stymulatory i inhibitory zaufania w odniesieniu do edukacji europejskiej w gimnazjum. Przemiany społeczne, technologiczne i cywilizacyjne w Polsce w ostatnich latach przyczyniły się do propagowania idei zaufania do edukacji europejskiej w gimnazjum. Tym bardziej, że jesteśmy w wielu strukturach świata zachodniego, w tym między innymi w Unii Europejskiej.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Recenzja: Kwestia ukraińska w działalności Służby Bezpieczeństwa PRL. Dokumenty i materiały, oprac. Arkadiusz Słabig

Publikacja ta została wydana przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie w roku 2016 w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kompetencje profesjonalne kuratorów sądowych dla dorosłych wobec zmieniającej się rzeczywistości prawnej w perspektywie specjalizacji zawodowej

Zmiany w przepisach prawnych oraz systemie orzekania i wykonywania kar kryminalnych przyczyniły się do ewolucji funkcjonowania kuratorskiej służby sądowej. Artykuł zawiera teoretyczną analizę obszaru kompetencji profesjonalnych tej grupy zawodowej w perspektywie specjalizacji zawodowej
oraz przedstawia wyniki przeprowadzonych wśród kuratorów okręgowych badań, które dotyczą wprowadzania postulatu specjalizacji profesjonalnej w zespołach kuratorskich. Artykuł wskazuje na problemy, jakie występują w różnych aspektach funkcjonowania kuratorskiej służby wykonującej orzeczenia w sprawach karnych.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kondycja rodziny w czasach socjalizmu realnego – zasoby a możliwości rozwojowe

W artykule starano się ukazać społeczny kontekst życia rodziny i jej możliwości rozwojowych w poszczególnych dekadach socrealizmu w Polsce w świetle teorii zasobów Stevana E. Hobfolla. Założono wstępnie, że: 1) w poszczególnych okresach rodzina podlegała zamianom i miała różne oblicza, a także też pewne cechy wspólne; 2) cechy psychospołeczne rodziny, jej zachowania, preferencje i wybory są zrozumiale jedynie w kontekście cech i właściwości całego systemu; 3) należy odróżnić rodzinę jako projekt ideologiczno-propagandowy od rodziny – wytworu codziennej rzeczywistości. W oparciu o te założenia oraz teorię zachowania zasobów Stevana E. Hobfolla próbowano odkryć i zinterpretować psychospołeczne zachowania rodziny w sytuacjach stresu i traumy, której źródłem był kontekst społeczny, w tym między innymi skutki wojny, działania polityczno-propagandowe oraz czynniki gospodarcze. Celem analizy było ukazanie możliwości rozwojowych rodziny w postaci posiadanych przez nią zasobów zewnętrznych, które wywierały wpływ na jej zasoby wewnętrzne. Szczególnie istotne wydawało się pokazanie różnych strategii przystosowawczych rodziny do panujących warunków życia, które wyznaczały jej możliwości rozwojowe. Podjęto również próbę wskazania najważniejszych zależności między zasobami występującymi w rodzinie. Analizę dokonano na bazie materiałów źródłowych, w tym dokumentów osobistych (wspomnień, listów), badań OBOP-u oraz opracowań socjologiczno-historycznych.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Diagnoza gotowości szkolnej – wybrane aspekty teoretyczne w zakresie mowy dziecka sześcioletniego

Naukę w klasie pierwszej szkoły podstawowej może podjąć dziecko osiągające dojrzałość szkolną, czyli takie, które sprosta wymaganiom szkoły. Na dojrzałość szkolną składają się: dojrzałość fizyczna, umysłowa, emocjonalno-społeczna, dojrzałość do nauki czytania i pisania, dojrzałość do nauki matematyki oraz prawidłowa mowa. Na tym tle właściwy rozwój mowy wiąże się ściśle z każdym wyznacznikiem dojrzałości szkolnej. Jedną z cech językowej dojrzałości szkolnej jest poprawna wymowa wszystkich głosek. Wymowa dziecka musi być zrozumiała i wyraźna. Jeżeli dziecko wykaże wysoką gotowość, można sądzić, że doskonale poradzi sobie w czasie nauki w szkole w zdobywaniu wiedzy oraz w kontaktach z rówieśnikami czy też nauczycielami. Natomiast jeśli przedszkolak wykazuje niską gotowość, jest to sygnał, aby pracować wraz z nim nad poprawą danych umiejętności bądź zachowań.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Edukacja wspomagana e-learningiem – przykład praktyki pedagogicznej

W artykule zwrócono uwagę na zmiany zachodzące w procesie edukacji. Scharakteryzowano e-ucznia, e-nauczyciela oraz ich kompetencje w kształceniu online. Przedstawiono krótką charakterystykę projektów przeprowadzonych przez Autorkę, dotyczących zastosowania platformy e-learningowej - „Z technologią informacyjną do fascynującej matematyczno-przyrodniczej krainy” oraz „Zastosowanie platformy e-learningowej do stworzenia zasobnika wiedzy dla potrzeb studentów Wydziału Nauk Pedagogicznych UKSW”.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Równowaga życiowa jako uwarunkowanie ekomigracji

Celem artykułu jest wskazanie czy równowaga życiowa może być powodem zmiany miejsca zamieszkania. Realizacji celu posłużyło przeprowadzenie badań ankietowych wśród pracowników.
Metoda badawcza to test na równowagę życiową oraz sondaż diagnostyczny przeprowadzony kwestionariuszem ankiety wśród respondentów. Na podstawie otrzymanych wyników zostały sformułowane rekomendacje odnośnie wpływu równowagi życiowej na chęć zmiany miejsca zamieszkania.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Folklor dziecięcy w poezji Danuty Wawiłow na podstawie wybranych tekstów z tomików pt. Rupaki oraz Strasznie ważna rzecz

Artykuł skupia się na folklorze dziecięcym, który dominuje w twórczości Danuty Wawiłow. Folklor dziecięcy, według Jerzego Cieślikowskiego, to słowne formy ekspresji dziecięcej zarówno własne, jak i dorosłych. Obejmuje on twory słowne (wyliczanki, rymowanki), wizualne (rysunek kredą na asfalcie) oraz gestyczne (skakanie, gra w klasy). Z racji występowania w wierszach Danuty Wawiłow folkloru dziecięcego, bardzo często wykorzystuje się je podczas pracy z dziećmi. Wynika to także z obecności w nich aspektu psychologicznego, np. sposobów oswajania dzieci z lękami, nawiązywania i podtrzymywania kontaktów interpersonalnych. Dlatego też utwory zawarte w tomiku Rupaki (1977) Grzegorz Leszczyński określił mianem liryki „oddziecięcej”. W tomiku Strasznie ważna rzecz (1978) natomiast poetka koncentruje się na twórczości dzieci, m.in. wyliczankach, rymowankach i zabawach. Utwory Danuty Wawiłow spełniają ogromną rolę nie tylko kształcącą, ale i integracyjną, wychowawczą, zabawową. Źródłem kultury dziecięcej bowiem okazuje się potrzeba bawienia się, której nie brakuje w twórczości przywołanej poetki.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Nauczyciele wobec potrzeb stosowania nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych w procesie dydaktycznym

Technologie informacyjno-komunikacyjne są konieczne w edukacji. Wynika to z charakteru procesów rozwojowych nauki i techniki oraz z przeobrażeń w kształceniu. Podstawową płaszczyzną ich rozpowszechniania w praktyce nauczycielskiej jest technologia kształcenia jako dyscyplina wiedzy pedagogicznej. W artykule przedstawiono istotę technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz ich relacje z procesem kształcenia. Przedstawiono też uwarunkowania kompetencyjne nauczycieli w stosowaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kluczowa problematyka i wartości najnowszej polskiej prozy dla dzieci

Maria Ostasz w jednym z artykułów dokonuje przeglądu – syntezy polskiej prozy dla dzieci i młodzieży drugiej połowy XX wieku. Wymienia powieści dziecięco-młodzieżowe, baśnie, przykłady fantastyki literackiej, a także liczące się ośrodki badań nad literaturą dziecięco-młodzieżową oraz mechanizmy sterowania ówczesnym rynkiem czytelniczym. Niniejszy tekst, podkreślający potrzebę ciągłości badań historyczno-literackich literatury czwartej czy osobnej, jak zwykło się określać literaturę dla dzieci i młodzieży, zawierać będzie przegląd – próbę syntezy polskiej prozy dziecięcej początków XXI stulecia: jej warunki rozwoju, problematykę oraz wartości (estetyczne, społeczno-kulturowe, moralne), jakie ze sobą niesie. Dokonuję przeglądu problematyki prozy dla dzieci, którą odnajdziemy na stronie Polskiej Sekcji IBBY – Stowarzyszenia Przyjaciół Książki dla Młodych oraz Fundacji ABC, prozy ważnej ze względu na pełnione funkcje: teleologiczną, aktywizującą, kompensacyjną, terapeutyczną, dydaktyczno-wychowawczą, edukacyjno-poznawczą i ludyczną.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kształtowanie kompetencji społecznych ucznia średniej szkoły zawodowej

W artykule omówiono zagadnienie kompetencji społecznych uczniów średnich szkół zawodowych. Deficyty kompetencyjne nie dotyczą jedynie kwalifikacji technicznych, lecz również coraz częściej tak zwanych kompetencji miękkich, które związane są przede wszystkim z pracą zespołową i odnalezieniem się w określonej kulturze organizacyjnej. Autor zwraca zatem uwagę na potrzebę kształtowania kompetencji społecznych uczniów w oparciu o paradygmat zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Działania wychowawcze w perspektywie oceny zachowań agresywnych / przemocowych uczniów

Zarówno rodzina, jak i szkoła zobowiązane są do podejmowania współpracy w wychowaniu młodego człowieka. Dlatego też wychowanie winno być konsekwentne i trwałe, ukierunkowane na ukształtowanie wychowanka zgodnie z oczekiwaniami społeczeństwa. Na terenie szkoły, pomimo wdrażania programów profilaktyczno-wychowawczych, dochodzi do wielu działań agresywnych / przemocowych ze strony uczniów. Niniejsze opracowanie ma na celu pokazanie, że niezależnie od tego, jak mocno dane społeczeństwo jest osadzone w cywilizacji europejskiej, dochodzi w nim do podobnych wykroczeń ze strony młodocianych jednostek.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wolontariat uczniów w Zespole Szkół Towarzystwa Salezjańskiego w Szczecinie

Celem artykułu było ukazanie działalności Koła Wolontariatu w Zespole Szkół Towarzystwa Salezjańskiego w Szczecinie. Szkolni wolontariusze prowadzą zróżnicowaną działalność na rzecz pomocy drugiemu człowiekowi w potrzebie. Swoim zakresem obejmują zarówno pomoc dzieciom, młodzieży, dorosłym, osobom starszym, osobom potrzebującym, chorym, niepełnosprawnym, a także pomoc zwierzętom. Wolontariat ma charakter lokalny i ogólnopolski.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Biologiczne korzenie kultury w ujęciu Konrada Lorenza

Artykuł przedstawia poglądy „twórcy etologii” Konrada Lorenza na temat powstania kultury. Kluczowym pojęciem jest fulguracja, która stanowi podstawową kategorię filozoficzną autora. Pojęcie to opisuje naturę procesu powstania czegoś wcześniej nieistniejącego. Autor, przyjmując paradygmat ewolucyjny K. Lorenz, ukazuje filogenetyczne źródła zaistnienia tego fenomenu w historii organicznego stawania się. Określa również wstępne potrzebne do integracji zdolności powstałych w wyniku filogenezy w nową jakość, którą stanowi ludzka kultura, podlegająca dalszej filogenezie i nowym mechanizmom rozwoju ludzkiego ducha. Opisany w ten sposób proces uczłowieczenia rozgranicza pomiędzy tym, co ludzkie i tym, co zwierzęce, i daje narzędzia do poznania, co w strukturze naszego zachowania wynika z dziedzictwa biologicznego, a co podlega prawom rozwoju kultury. Konrad Lorenz traktuje kulturę jako system żywy i bada ją metodami biologicznymi; ukazuje przy tym zagrożenia ludzkiej kultury i proponuje środki zapobiegające tym zagrożeniom.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Recenzja: David G. Myers, Intuicja. Jej siła i słabość

Książka jest próbą zbadania tego, co psychologia ma do powiedzenia na temat intuicji, zebrania przeróżnych odkryć i zastosowania ich w życiu codziennym.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Quo Vadis polska edukacjo seksualna?

Instytucjonalizacja edukacji seksualnej w Polsce oraz konstytuowanie się treści dla zajęć: Wychowanie do życia w rodzinie to procesy, którym na przestrzeni ostatnich lat towarzyszyło żywe zainteresowanie ze strony polityków rożnych opcji. Oba procesy stanowiły swoisty element dyskursu władzy, którego częścią stały się dążenia do wytworzenia w uczniach „określonego” podejścia do seksualności, a wraz z nim pożądanych społecznie skutków „w dziedzinie płciowości”. Potraktowaniu tych dwóch obszarów w kategorii „naczynia połączonego” towarzyszy w tym artykule pojawienie się specyficznego obszaru analiz. Jego wyodrębnieniu służyło opisanie charakterystyk polityki społeczno - demograficznej oraz poddanie analizom treści podstaw programowych zajęć: Wychowanie do życia obowiązujących w szkole gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej w okresie pomiędzy 1999 a 2014 rokiem. Przyjęłam, że podstawa programowa nie tylko pełni funkcję tekstu określającego zakres problematyki, która powinna się znaleźć w podręczniku, ale także odzwierciedla przekonania dominujących grup społecznych na kwestie społeczno - demograficzne. Celem podjętych rozważań stało się więc prześledzenie tendencji obecnych w polityce społeczno – demograficznej i przenikających do podstawy programowej, a dalej też rekonstrukcja jej znaczeń. Analizy te stanowiły wynik inspiracji propozycją badawczą Normana Fairclougha, mieszcząc się w polu badań odnoszących się do języka (w) edukacji. Podjęte rozważania stały się podstawą do formułowania wniosków odnoszących się do teraźniejszości i przyszłości szkolnej edukacji seksualnej.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wartość dialogu – na przykładzie mediacji w środowisku międzykulturowym

W procesie mediacji dialog stron jest jedną z najważniejszych części. Dzięki prowadzonemu dialogowi, przy wsparciu niezaangażowanego w spór, bezstronnego i neutralnego mediatora, strony mogą spojrzeć na konflikt z innej perspektywy i próbować rozwiązać go, a równocześnie otworzyć się na potrzeby innej osoby. Aby to było możliwe, dialog musi opierać się na szacunku wobec drugiego człowieka, uznaniu dla niego oraz postawie pozbawionej uprzedzeń. Sednem dialogu stron jest bowiem zrozumienie cudzego punktu widzenia. Dzięki dialogowi strony mogą nie tylko rozwiązać doraźny konflikt, lecz również utrzymać lub poprawić wzajemne relacje, co jest szczególnie ważne w mediacjach prowadzonych w sprawach rodzinnych czy gospodarczych. Dodatkowo mediacja prowadzona w środowisku międzykulturowym wymaga uwzględnienia różnic kulturowych, które determinują styl porozumiewania się jednostek i sposób rozwiązywania konfliktów. Osoba prowadząca mediacje powinna zatem posiadać szerokie kompetencje kulturowe, w tym wrażliwość kulturową, które może wykorzystać w trakcie spotkania mediacyjnego z osobami wywodzącymi się z różnych kultur. Dzięki wytworzeniu przez mediatora odpowiedniego klimatu porozumiewania się, uwzględniającego także różnice kulturowe oraz sprzyjającego konstruktywnemu dialogowi stron, zwiększa się szansa na uzyskanie podstawowego celu mediacji: zawarcia wzajemnie satysfakcjonującego porozumienia.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Szukanie porozumienia – argumentowanie na zajęciach praktycznej nauki języka niemieckiego na studiach germanistycznych

Porozumienie w sytuacjach spornych wymaga dialogu, natomiast dialog wymaga trudu zapanowania nad sobą i zwrócenia się wraz ze współrozmówcą ku rozwiązaniu problemu. Racjonalna argumentacja to droga, po której razem mogą iść rozmówcy, nawet mocno różniący się w swoich zapatrywaniach. Ćwiczenia w dyskutowaniu i argumentowaniu w ramach praktycznej nauki języka niemieckiego na studiach germanistycznych przynoszą podwójną korzyść: doskonalenie umiejętności wypowiadania się w nauczanym języku i zaszczepianie studentom uniwersalnej wartości, jaką jest kultura porozumiewania się.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Ewolucja poglądów Wernera Sombarta a polityka niemiecka początków XX wieku

Autor w swoim artykule prezentuje sylwetkę niemieckiego socjologa Wernera Sombarta. Koncentruje się zasadniczo na kierunkach jego kariery naukowej. Omówione zostały zasadnicze etapy kształtowania się tego procesu w oparciu o publikacje Sombarta. Wskazuje się również na uwarunkowania polityczne panujące w Niemczech na przełomie XIX i XX wieku i wpływające na obraz tej kariery. Ukazane zostały ponadto pewne aspekty charakterologiczne bohatera artykułu, które nie pozostawały bez wpływu na przebieg opisywanego zjawiska.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Aranżacja mebli i wystrój a komunikacja interpersonalna w klasie

W pracy zawodowej nauczyciela jedną z kluczowych kompetencji jest umiejętność poprawnej komunikacji. Jakość i różnorodność wysyłanych komunikatów w znacznym stopniu określają relacje nauczyciel – uczeń. Wiedza nauczyciela na temat warunków skutecznej komunikacji oraz rozwijanie własnych kompetencji w tym zakresie niewątpliwie ułatwi organizowanie i podniesie jakość budowanych sytuacji edukacyjnych. Należy zachować taką aranżację mebli w klasie, aby dzieci mogły jak się najlepiej komunikować. Właściwe ustawienie mebli pozwoli uczniom na samodzielne odkrywanie zasad konwersacji. Stworzenie w edukacji naturalnych sytuacji i warunków do różnorodnych działań z wykorzystaniem komunikacji werbalnej i niewerbalnej ułatwia uczniom samodzielne odkrywanie reguł życia. Przyjmując, że uczenie się komunikacji leży u podstaw kształcenia, warto spojrzeć na rozwijanie umiejętności z zakresu komunikacji interpersonalnej jako na naturalne uzupełnienie kształcenia językowego.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wsparcie rodziny w obliczu tworzenia Centrum Usług Społecznych

Powołanie CUS jest dla JST z jednej strony zadaniem, ale także i wyzwaniem, ponieważ daje gminom możliwości szukania nowych rozwiązań w zakresie usług społecznych, przy wykorzystania istniejącego potencjału i dotychczasowego dorobku doświadczenia. Etyka społeczna, choć nie wynika wprost z zapisu ustawy, to jednak mocno osadzona jest w bezpośrednich oddziaływaniach pomocowych. Skonstruowana struktura pieczy zastępczej w Polsce próbuje wspierać niewydolne rodziny. W interesie JST leży skoordynowanie działań pomocowych rodzinie, aby jak najlepiej i jak najszybciej przywrócić jej młodocianych członków, przebywających poza domem. W niej bowiem jednostka najlepiej przyswaja sobie wszystko to na czym najbardziej zależy społeczeństwu, tzn. przekazanie norm, zasad, wartości, kultury i przygotowaniu młodego człowieka do pełnienia różnorodnych ról społecznych.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
O niepamięci inaczej

Tekst składa się z dwóch części. W pierwszej omówione zostały dominujące w socjologii i kulturoznawstwie ujęcia problemu niepamięci. W części drugiej autor przedstawia swoje propozycje i kładzie nacisk na konieczność odróżnienia niewiedzy od niepamięci. Niewiedza definiowana jest jako braki w erudycji historycznej, a jej przyczyny tkwią w niewłaściwej edukacji. Niepamięć przeszłości określana jest zaś jako przeciwieństwo pamięci. Z pamięcią przeszłości mamy do czynienia, gdy doświadczenia przeszłości są ważne dla funkcjonowania jednostki w świecie (poczucia jej tożsamości, jej identyfikacji w zbiorowościach, wyborów światopoglądowych, doznań emocjonalnych i/lub estetycznych). Rozróżnienie na wiedzę i pamięć jest istotne zarówno z praktycznego, jak i teoretycznego punktu widzenia. Niedostatek wiedzy i niedostatek pamięci to dwa różne zjawiska. Pierwszemu można zaradzić przez poprawę edukacji; w przypadku drugiego bezpośrednie akcje byłyby mało efektywne, gdyż tu ważne są ogólne trendy kulturowe. W dalszych częściach artykułu autor omawia przemiany form niepamięci stymulowane nowymi trendami w kulturze.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
W świecie poddanym marności. Zagrożenia czyhające na człowieka współczesnego (na podstawie wybranych encyklik Jana Pawła II)

W niniejszym opracowaniu podjęto próbę zaprezentowania wizji zagrożeń czyhających na człowieka, którą Jan Paweł II zawarł w swoich encyklikach. Omówione zostały również przyczyny wspomnianych niebezpieczeństw i sposoby ich przezwyciężenia.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że zagrożenia, wobec których staje ludzkość, spowodowane są nieodpowiedzialną eksploatacją przyrody i gwałtownym postępem technologicznym przewyższającym rozwój duchowy. Niebezpieczeństwa płyną także z wadliwego, niesprawiedliwego podziału dóbr istniejących na ziemi. Niosą je również systemy, które nie uwzględniają wartości moralnych, a nawet stosują przemoc i niszczą godność ludzką. Łamane są podstawowe prawa człowieka, w tym najważniejsze – prawo do życia. Przejawia się to przede wszystkim w postaci aborcji, eutanazji i w stosowaniu kary śmierci.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Świat wartości w ujęciu Maxa Schelera – konsekwencje pedagogiczne

Artykuł przedstawia poglądy twórcy „materialnej etyki wartości” – Maxa Schelera na temat natury i hierarchii wartości w kontekście zagadnień pedagogicznych. Autor ukazuje wartości jako istniejące obiektywnie właściwości realnego świata, które odkrywamy za pomocą intuicji. Życie emocjonalne człowieka nie stanowi chaosu, ponieważ człowiek poznaje wartości w porządku hierarchicznym oraz uchwytuje ich specyfikę i zachodzące między nimi zależności. Opisany w ten sposób „świat wartości” zachęca do rozwijania własnego człowieczeństwa opartego na porządku wartości i wysiłku zdobywania tego co najcenniejsze, nie zaniedbując przy tym wartości należących do niższych szczebli hierarchii. Poglądy Schelera skłaniają do krytycznego podejścia i szacunku wobec etosu, w którym się uczestniczy. Cele i ideały wychowania powinny być oparte na etyce miłości, dzięki której dokonuje się prawdziwe i pełne poznanie człowieka.

Czasopismo: Edukacja Humanistyczna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika