rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przewagi konkurencyjne polskich przedsiębiorstw

W artykule zostały omówione wyniki badania na temat źródeł przewag konkurencyjnych polskiej gospodarki i polskich przedsiębiorstw (oraz ich produktów i marek), na podstawie wywiadów przeprowadzonych z akredytowanymi w Warszawie radcami handlowymi. Badanie wykonano w ramach badań statutowych prowadzonych w Katedrze Biznesu Międzynarodowego SGH pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Poniatowskiej-Jaksch.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Zarządzanie różnorodnością a budowanie wizerunku i reputacji firmy rodzinnej

Celem artykułu jest zaprezentowanie relacji między kwestią budowania wizerunku i reputacji firmy a koncepcją zarządzania różnorodnością, określoną wartościami oraz normami, przestrzeganymi i rozwijanymi przy podejściu do zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji. Teza artykułu brzmi następująco: istnieje relacja między budowaniem wizerunku i reputacji firmy, mającym istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizacji, a koncepcją zarządzania różnorodnością. Autorka zwraca uwagę na znaczenie zachowań pro etycznych i pro humanistycznych w zarządzaniu organizacją oraz ich wpływu na budowanie wartości firmy. Istotną rolę w tworzeniu wizerunku i reputacji organizacji może odgrywać koncepcja zarządzania różnorodnością.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Ekonomiczna ewaluacja rozwiązań eZdrowie

Rosnący udział technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych w realizowaniu świadczeń zdrowotnych, stanowi przesłankę do sformułowania hipotezy o pozytywnym ich wpływie na kreowanie wartości w sektorze usług medycznych. W artykule omówiono współczesne podejście do ich ekonomicznej ewaluacji, oraz możliwości pomiaru wartości generowanej w sektorze usług medycznych dzięki wykorzystaniu tych technologii.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Wdrażanie najlepszych praktyk biznesowych

Artykuł omawia wyniki badań prowadzonych w ramach badań statutowych Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie − Najlepsze Praktyki Biznesowe. Autorzy skoncentrowali się na procesie wdrażania najlepszych praktyk biznesowych w marketingu. Na podstawie pogłębionego wywiadu przeprowadzonego w firmie Augusta Westland Polska w Świdniku, zaprezentowano specyficzne uwarunkowania wdrażania najlepszych praktyk biznesowych w marketingu w branży lotniczej. Omówiono także efekty ekonomiczne i społeczne tego wdrożenia.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Emocjonomika wizerunku. Zarządzanie doświadczeniem klienta a percepcja firmy

Antycypowanie i projektowanie emocjonalnych doświadczeń konsumentów z organizacją umożliwia kontrolę nad powstającymi na jej temat opiniami. Żadne przedsiębiorstwo nie może uniknąć kreowania wrażeń o firmie. Dlatego też doświadczenia klienta tworzone w relacji z organizacją określają w konsekwencji wartość jej oferty i wizerunek. W artykule zaprezentowano wybrane aspekty zarządzania tego typu doświadczeniem klienta.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Nasilenie zjawiska delistingu spółek na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Artykuł dotyczy zjawiska delistingu spółek z Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, a jego celem jest zidentyfikowanie przyczyn rezygnacji z giełdy przez emitentów. Została też podjęta próba przewidzenia tendencji dotyczących tego zjawiska w przyszłości. Scharakteryzowano przyczyny podawane w oficjalnych materiałach GPW, jak i zidentyfikowano inne czynniki, które bezpośrednio i pośrednio wpływają na wycofywanie spółek z giełdowego parkietu. Ponadto, zastosowano metodę case study opisującą wezwanie na akcje Prime Car Management i skutki regulacyjne, jakie wywołało to wezwanie. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że warszawska giełda straciła swoją atrakcyjność dla spółek z tradycyjnych branż i zjawisko delistingu będzie nasilało się. Szansą dla GPW mogą być podmioty technologiczne, które uzyskują znacznie wyższe wyceny akceptowalne przez inwestorów.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sterowanie zachowaniami menedżerów w warunkach ryzyka finansowego

Zarządzanie ryzykiem finansowym zakłada, że odpowiednio przygotowane kadry, wykorzystując intuicję, mogą nie tylko zidentyfikować i określić najważniejsze ryzyka dla organizacji, ale także właściwie je kontrolować i nimi zarządzać. Autor proponuje uzupełnienie tradycyjnego sposobu o metodę controllingu ryzyka finansowego, która bazuje na właściwie udokumentowanych danych i naukowo potwierdzonych założeniach, umożliwiając powiązanie podejmowania ryzyka z realizacją celów przedsiębiorstwa. Wprowadzenie takiej metody pozwala na eliminację intuicji.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Współpraca jednostek naukowo-badawczych i przedsiębiorstw w województwie warmińsko-mazurskim

Przedsiębiorstwa z województwa warmińsko-mazurskiego podejmują relatywnie trwałą współpracę z jednostkami naukowo-badawczymi – głównie uczelniami wyższymi. Wpływ na to ma jakość świadczonych usług oraz dopasowanie oferty do potrzeb. Mimo ogólnego zadowolenia z kooperacji, przedsiębiorcy wskazali na istotne w ich opinii bariery utrudniające współpracę, jak np. ograniczenia budżetowe czy zawiłości prawne. W artykule przedstawiono wyniki badania będącego fragmentem projektu pn. „Współpraca przedsiębiorstw woj. warmińsko-mazurskiego z instytucjami otoczenia biznesu i uczelniami wyższymi.” Projekt sfinansowany w ramach konkursu Studencki Grant Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Instytucja Upoważnionego Przedsiębiorcy w Polsce

Nowa jakość w handlu zagranicznym, jaką stanowią świadectwa celne Authorised Economic Operator, nie cieszy się dużą popularnością ani wśród polskich przedsiębiorców, ani z innych krajów UE. Liczba wydawanych świadectw jest znacznie mniejsza od wcześniejszych oczekiwań. Zdaniem autorki powodem jest brak wyraźnych korzyści dla przedsiębiorców, oraz restrykcyjne procedury ich przyznawania. Sprawdzają się przestrogi przeciwników, iż w praktyce będzie to raczej etap furtki z licznymi przeszkodami w dziedzinie przemieszczania się ładunku, bez żadnych wymiernych korzyści. Na przykład polskie podmioty gospodarcze, które posiadają AEO, nadal weryfikowane są według starych zasad.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Gospodarstwo pszczelarskie jako forma przedsiębiorstwa rodzinnego: analiza społeczno-ekonomiczna

Sektor pszczelarski w Unii Europejskiej jest niewielki w porównaniu do innych sektorów rolnych, ale niezbędny do zapylania większości upraw. W UE i na Ukrainie większość pszczelarzy to małe gospodarstwa rodzinne. Gospodarstwo rodzinne jest też ważną instytucją rolnictwa zachodnioeuropejskiego i ważnym elementem wiejskiego życia społecznego. Celem artykułu jest zbadanie jednego z rodzajów przedsiębiorstwa rolnego, jakim jest pszczelarstwo i identyfikacja jego cech szczególnych, które pozwalają klasyfikować taką działalność w ramach przedsiębiorstw rodzinnych. Analizę społeczno-ekonomiczną pszczelarstwa przeprowadzono z perspektywy dwóch podejść. Pierwsze oznacza spełnienie kryteriów formalnych dotyczących rolnictwa rodzinnego. Drugie podejście uwzględnia najczęstszą praktykę w pszczelarstwie indywidualnym. Badanie sugeruje, że sformułowanie szeregu teoretycznych i praktycznych przepisów dotyczących rolnictwa rodzinnego zostało potwierdzone w analizie indywidualnego gospodarstwa pszczelarskiego, jako niewielkiej formy produkcji rolnej.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Słabości nadzoru nad rachunkowością i finansami przedsiębiorstw

W trakcie każdego kryzysu nasilają się apele o większą transparentność sprawozdań finansowych i konieczność ściślejszego nadzoru nad operacjami księgowymi w przedsiębiorstwach i grupach kapitałowych. Czy odpowiednie zmiany nastąpiły w wyniku kryzysu 2008 roku? Analizując wprowadzone zmiany organizacyjne i merytoryczne oraz ich skutki autor stwierdza, że wiele z nich ma charakter pozorny. Podkreśla ponadto, że jedną z kluczowych kwestii nadzoru jest umocowanie i zdefiniowanie nadzoru korporacyjnego, a w tym głównie rad nadzorczych, i wyodrębnionych z członków tych rad komitetów audytu: ich zadań, kompetencji, zaangażowania i odpowiedzialności.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Sprawiedliwość organizacyjna w przedsiębiorstwie

W artykule przedstawiono koncepcje sprawiedliwości organizacyjnej, rozumianą jako ogólne poczucie jednostki obejmujące to, co jej zdaniem jest sprawiedliwe w miejscu pracy, a dotyczące kwestii wszelkiego rodzaju podziału, procedur i interakcji społecznych. Autor udowadnia, że sprawiedliwość organizacyjna jest nie tylko nowym, ale i interesującym tematem badawczym w naukach o zarządzaniu. Uzyskana wiedza może być przydatna do wyjaśniania szeregu zachowań pracowników, dotyczących motywacji i satysfakcji z pracy, zaangażowania, dzielenia się wiedzą. Według autora, sprawiedliwość organizacyjna w najbliższej przyszłości może stać się nowym obszarem zarządzania przedsiębiorstwem.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Co przedsiębiorstwa mogą zrobić na rzecz zrównoważonego rozwoju?

Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH w Warszawie podjęło badania dotyczące zrównoważonego rozwoju. Tematem wiodącym, realizowanym jest: „Przedsiębiorstwo wobec wymogów zrównoważonego rozwoju”. Kierownikiem tematu jest prof. Roman Sobiecki. Realizacja badań przewidziana jest na lata 2019-2021. Zasadniczym celem prowadzonych badań jest identyfikacji problemów i warunków, które muszą zostać spełnione, aby współczesne osiągnięcia cywilizacyjne, w tym technologie cyfrowe służyły całej ludzkości.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Banki w obliczu przemian regulacyjnych na rynku usług płatniczych

Artykuł jest recenzją publikacji prof. Stanisława Kasiewicza pt. PSD2 – krytyczny przystanek na drodze do nowej ery bankowości. W książce poruszono problematykę potencjalnego wpływu znowelizowanych regulacji unijnych rynku usług płatniczych na polski sektor bankowy. Książka zawiera rozważania na temat polityki regulacyjnej w zakresie innowacji finansowych oraz pożądanych kierunków jej usprawnienia. W książce przeanalizowano ponadto znaczenie rozwoju innowacji finansowych dla przyszłości polskiego rynku płatności. Jednocześnie autor zidentyfikował obszary kluczowe w kontekście dostosowania się banków do nowej rzeczywistości rynkowej pod rządami dyrektywy PSD2.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Obowiązki informacyjne dostawców usług płatniczych w Polsce i Europie

Rozwój rynków finansowych oraz coraz większa mobilność konsumentów wymusza wprowadzanie regulacji międzynarodowych i stwarzanie podstaw do funkcjonowania jednolitego rynku usług finansowych UE. W artykule zostały omówione główne obowiązki informacyjne dostawców usług płatniczych oraz regulacje wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, w ślad za unijną dyrektywą 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Zmiany w strukturze konsumpcji krajów Grupy Wyszehradzkiej

Artykuł zawiera analizę poziomu i struktury wydatków na wybrane dobra i usługi Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Zmiany, jakie dokonały się w strukturze konsumpcji w tych krajach w latach 1995-2012, wskazują na pozytywne tendencje zachodzące w gospodarstwach domowych oraz unowocześnianie zachowań konsumpcyjnych. Struktury konsumpcji mieszkańców tych krajów stają się podobne do struktur społeczeństw Europy Zachodniej i Północnej.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Crowdfunding udziałowy, jako forma finansowania rozwoju przedsiębiorstwa

Zmiana przepisów, podwyższająca limit prowadzenia ofert crowdfundingu udziałowego w Polsce ze 100 tys. euro do 1 mln euro sprawiła, że znalazł się on w kręgu zainteresowania znacznie większej liczby podmiotów. W propagowaniu wiedzy o crowdfundingu pomógł też sukces oferty klubu piłkarskiego Wisła Kraków. Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji crowdfundingu oraz zaproponowanie autorskiego modelu transakcji crowdfundingowej. W artykule wykorzystano studia literatury, regulacji prawnych oraz metodę case study. Na tej podstawie zaproponowano model transakcji pozyskania kapitału poprzez crowdfunding udziałowy.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Prognozy dynamiki inwestycji przedsiębiorstw a ekonomia behawioralna

Celem artykułu jest określenie, jakie uwarunkowania decyzji podmiotów mogą, zgodnie z nurtem ekonomii behawioralnej, wpływać na dokładność ankietowych prognoz przedsiębiorców. Kluczowe wydają się: myślenie szybkie i wolne, zakotwiczenia i dostosowania, awersja do strat i efekt posiadania. Na przykładzie przedsiębiorstw branży przetwórstwa spożywczego i napojów w Polsce przedstawiono, jak kształtują się ich prognozy i rzeczywiste inwestycje. Wyniki pokazują, że szacując dynamikę inwestycji przedsiębiorcy prognozują wartość niższą niż osiąga ona w rzeczywistości. Kiedy oceniają swoje inwestycje ex post, postrzegają je natomiast jako wyższe niż były w praktyce.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Rynek mocy a rynek energii

Za zgodą Komisji Europejskiej, w Polsce podjęto próbę zaimplementowania dwutowarowego rynku energetycznego, składającego się z rynku energii elektrycznej oraz rynku mocy. Wprowadzenie takiego dwutowarowego rynku energetycznego niesie ze sobą potencjalne korzyści dla wzrostu gospodarczego. Może jednak powodować asymetrie w relacjach z zagranicą, szczególnie w sytuacji gdy sąsiadujące kraje takiego rynku nie wprowadzają. Inspiracją do dyskusji na ten temat jest książka Doroty Niedziółki Funkcjonowanie polskiego rynku energii, Difin, Warszawa 2018. Zdaniem autora, książka ta dostarcza wielu bardzo cennych informacji o rynku energii w Polsce, przy czym na tle innych korzystnie wyróżnia się rozdział poświęcony rynkowi energii elektrycznej.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Efektywny rynek kapitałowy a system rachunkowości przedsiębiorstw

Tematem artykułu jest badanie charakteru i struktury zależności występującej pomiędzy przejrzystością systemu rachunkowości a efektywnością rynku kapitałowego. Zależność ta ma charakter sprzężenia zwrotnego. Jest to sprzężenie pozytywne, bowiem racjonalne, skuteczne i efektywne funkcjonowanie gospodarki rynkowej, a zwłaszcza rynku kapitałowego, wymaga daleko posuniętej przejrzystości. Państwa o dojrzałej gospodarce finansowej wprowadziły szereg rozwiązań natury instytucjonalnej jak i legislacyjnej, zapewniających prawidłowy przebieg tych procesów. W artykule została przedstawiona i omówiona autorska koncepcja mapy sprzężeń zachodzących między efektywnością rynkową a kompleksowością (przejrzystością) rachunkowości.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Odmienność postrzegania wartości dodanej dla firm i wartości dla klienta w łańcuchu dostaw

Popyt tworzy łańcuchy dostaw. Dostosowują się one do zachowań konsumentów, a emocje są ważnym elementem gry rynkowej. Lojalność i satysfakcja w istotny sposób wzmacnia łańcuchy dostaw. Przedsiębiorcy muszą kontrolować swoje emocje. W ich zachowaniu dominują czynniki ekonomiczne, a nie emocje. Dualizm zachowań w łańcuchach dostaw determinuje powstawanie różnych form wartości. W artykule przedstawiono model budowania wartości dodanej i wartości dla klienta w łańcuchach dostaw oraz zaproponowano metody pomiaru wartości.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ przypadku firmy GetBack na polski rynek finansowy

Artykuł został poświęcony najgłośniejszej sprawie ostatnich lat na rynku finansowym firmie Get- Back, która była czołową firmą windykacyjną operującą na rynku w Polsce, a także obecną na rynkach w Rumunii, Hiszpanii i Bułgarii. Spółka powstała w 2012 roku, w Grupie Getin. Ważnym momentem było wyjście z tej grupy poprzez odkupienie spółki w czerwcu 2016 roku przez konsorcjum funduszy private equity, któremu liderował lokalny fundusz działający w Polsce i regionie – Abris. Problemy czołowego windykatora odbiły się szerokim echem, a poszkodowanych jest bezpośrednio około ponad 9000 obligatariuszy oraz szacuje się, że co najmniej drugie tyle akcjonariuszy indywidualnych oraz osób posiadających certyfikaty w funduszach sekurytyzacyjnych. Skala powiązań GetBack z czołowymi uczestnikami rynku finansowego sprawia, że nie jest to jedynie problem tej spółki. Celem artykułu jest zbadanie wpływu problemu firmy GetBack na różne segmenty polskiego rynku finansowego. W artykule postawiono tezę mówiącą o tym, że mamy do czynienia z istotnym wpływem pojedynczego zdarzenia na wiele segmentów rynku finansowego i gospodarki. Na podstawie przeprowadzonej analizy, autorzy przedstawili argumenty za postawioną tezą oraz wyodrębnili wiele obszarów oddziaływania i możliwych zmian, jakie zajdą w tych obszarach w przyszłości.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Zmiany instytucjonalne stosunków pracy w Polsce

Rynek pracy podlega obecnie głębokim zmianom, takim jak wzrost znaczenia krótkoterminowych relacji pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, zmiana samej natury pracodawcy, automatyzacja wielu miejsc pracy. Zmiany globalnej pracy wymagają ciągłego monitorowania czy instytucjonalny model stosunków pracy jest dostosowany do zmieniającej się rzeczywistości. Elementem tego modelu są prawnie usankcjonowane grupy, które mogą konsultować i negocjować obowiązujące ramy współdziałania. Celem artykułu jest zaprezentowanie kierunku zmian instytucjonalnego modelu stosunków pracy w Polsce na przykładzie formalnego zdefiniowania głównych grup interesariuszy tego rynku. Za podstawę analizy (desk research) przyjęto dokumenty formalne ILO. Artykuł przedstawia proponowane zmiany w klasyfikacji uczestników rynku pracy. W publikacji zwrócono uwagę na wzrost znaczenia samozatrudnienia oraz na coraz mniejszą reprezentatywność organizacji uznawanych dotychczas za głównych aktorów tego rynku – związki zawodowe i organizacje pracodawców. Dowiedziono, że stosowane na tradycyjnym rynku pracy definicje i klasyfikacje poszczególnych grup nie są wystarczające do monitorowania bieżących trendów.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Tworzenie wartości dodanej na bazie kontekstowych aplikacji mobilnych (przypadek branży turystycznej)

W artykule przedstawiono analizę systemu cyfrowego zorientowanego na użytkownika i uzasadniono jego znaczenie w procesie tworzenia wartości. Celem badania jest wskazanie roli mobilnych aplikacji kontekstowych w marketingu turystycznym. Dokonano tego w toku przeglądu literatury istniejących badań i demonstracji przykładowych zastosowań w warunkach ruchu turystycznego. Wskazano, w jaki sposób cyfrowe systemy kontekstowe wzbogacają zestaw narzędzi marketingowych.

Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości
Polska kryminologia i nauki penalne w pierwszej dekadzie po zakończeniu II wojny światowej

Artykuł prezentuje stan polskiej kryminologii i nauk penalnych w pierwszym dziesięcioleciu po zakończeniu II wojny światowej. Ideologia komunistyczna wywierała wówczas znaczący wpływ na naukę, w szczególności zaś na nauki społeczne i prawne. Niektórzy przedstawiciele prawa karnego, kierując się obowiązującą wówczas ideologią, uważali kryminologię za naukę zbędną. Na podstawie materiałów źródłowych z Archiwum Akt Nowych ukazane zostały nieznane dotąd fakty z okresu tzw. sowietyzacji nauki prawa karnego, rozpoczętego działalnością Komisji Naukowo-Konsultacyjnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości. Pomimo dominujących w omawianym okresie dogmatyzmu i schematyzmu w ujmowaniu zagadnień kryminologicznych niektórzy polscy kryminolodzy skutecznie bronili się przed antykryminologicznym nastawieniem ówczesnych władz. Na miarę możliwości podejmowali też ważne problemy kryminologiczne, prowadząc w wybranych obszarach badania zarówno w odniesieniu do przestępczości dorosłych, jak i nieletnich. Dzięki takiej postawie w tym najtrudniejszym dla polskiej kryminologii okresie stworzony został solidny fundament zarówno do kontynuacji wcześniejszych badań, jak i podejmowania nowych wyzwań badawczych po październiku 1956 r., który dał początek tzw. odnowie w życiu politycznym.

Czasopismo: Archiwum Kryminologii
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wsparcie procesu readaptacji społecznej skazanych na przykładzie programu „Teatr, Mama, Tata i Ja”

Celem artykułu jest prezentacja innowacyjnego programu readaptacji skazanych w zakładzie karnym nakierowanego na budowanie i wzmacnianie więzi z dziećmi. Program „Teatr, Mama, Tata i Ja” realizowany jest od 2015 r. do chwili obecnej przez zespół Teatru Lalki i Aktora „Kubuś” i pracowników Aresztu Śledczego w Kielcach dla osób odbywających karę pozbawienia wolności. Współczesne programy resocjalizacji wykorzystują podstawowe środki resocjalizacji wymienione w polskim Kodeksie karnym wykonawczym z 1998 r. Obok nauki, pracy, zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych oraz oddziaływań terapeutycznych regulacje prawne wskazują na kontakty z rodziną i osobami bliskimi. Programy te uwzględniają prawo skazanych do utrzymywania kontaktów z rodziną na mocy prawa międzynarodowego i krajowego, a w zakresie metodycznym są adekwatne do najbardziej aktualnego podejścia kognitywno-behawioralnego w terapii (cognitive-behavioural therapy) i działaniach korekcyjnych. Realizacja kontaktów dzieci z rodzicami jest obowiązkiem rodziców w kontekście zabezpieczenia praw dziecka, a po stronie instytucji korekcyjnej leży obowiązek zapewnienia skazanym realizacji ich praw w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Artykuł ma charakter empiryczny, wykorzystuje bowiem metody analizy dokumentów oraz obserwacji uczestniczącej.

Czasopismo: Archiwum Kryminologii
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne