rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Klastering jako determinanta rozwoju konkurencyjnej branży farmaceutycznej – na przykładzie klastra Nutribiomed

Ciągłe doskonalenie i podążanie za technologią wydaje się być szczególnie istotne w sektorze ochrony zdrowia. Biorąc pod uwagę trendy epidemiologiczne niezbędny jest rozwój zaawansowanych technologii w branży medycznej i farmaceutycznej. Jedynie innowacyjne rozwiązania stwarzają szansę na przełom w leczeniu, np. nowotworów będących jedną z głównych przyczyn zgonów w Europie. Podejście to doskonale ilustruje strategia określana jako open innovation, według której przedsiębiorstwa powinny czerpać z zewnętrznych źródeł, poprzez łączenie pomysłów komplementarnych do prowadzonych przez siebie działalności. Branża farmaceutyczna wywiera istotny wpływ na funkcjonowanie nie tylko gospodarki, ale jest również ściśle powiązana z sektorem ochrony zdrowia, a co za tym idzie wpływa na poziom i jakość życia społeczeństw. W związku z tym szczególnie ważne staje się poszukiwanie takich rozwiązań, które zapewnią swobodny przepływ wiedzy oraz dostęp do wysokospecjalistycznych technik, które z kolei pozytywnie wpłyną na stan zdrowia obywateli. W artykule przedstawiono analizę funkcjonowania skupiska farmaceutycznego powstałą w oparciu o badanie benchmarkingowe klastra Nutribiomed. Osiągnięte wyniki w wielu obszarach działalności potwierdzają zasadne wykorzystanie struktury grona w wysokospecjalistycznej branży, jaką jest rynek leków i wskazują na wiele korzyści związanych z funkcjonowanie w ramach jego struktury.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Gerontechnologia jako narzędzie w procesie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych seniorów

Zachodzące procesy starzenia się ludności indukują potrzebę aktywności naukowej w kierunku rozwiązywania problemów przez nie generowanych, w tym kwestii związanych z mieszkalnictwem. Wynika to z faktu, iż segment osób starszych jako potencjalnych odbiorców oferty mieszkaniowej, będzie odgrywał coraz istotniejszą rolę. Rozpatrując problemy związane z mieszkalnictwem dla seniorów, należy dostrzec, iż populacja ta jest silnie zróżnicowana wewnętrznie. Heterogeniczność ta implikuje konieczność pojawienia się szerokiej i zróżnicowanej oferty mieszkaniowej adresowanej do osób starszych.
Niezależne mieszkania, dostosowane architektonicznie oraz wyposażone w technologie dedykowane seniorom stanowią jedną z możliwych form mieszkalnictwa senioralnego. Celem opracowania jest eksplikacja znaczenia gerontechnologii w ramach koncepcji srebrnej gospodarki. Temat ten wydaje się być szczególnie aktualny w obliczu problemu starości demograficznej, jak i tendencji demograficznych warunkujących obecny i przyszły kształt zasobów mieszkaniowych dla seniorów. Opracowanie stanowi studium przypadku – w pracy omówiono przykład wzorcowego mieszkania dla seniorów zlokalizowanego na warszawskich Bielanach, w którym zastosowano szereg rozwiązań z zakresu gerontechnologii

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
O.W. Holmes i jego “ Droga prawa”

Artykuł ten opisuje zrozumienie prawa i moralności, ich związku według O.W. Holmes'a oraz analizę ich treści. O. W. Holmes mówi o wykwalifikowanym prawniku i jego zaufaniu. Jakie zaufanie mamy na myśli? Według Holmes'a jedynie wykwalifikowany prawnik może spełnić standardy profesji prawnej. Jest kilka zagrożeń związanych z amerykańskim prawem, które według Holmes'a powinny być zauważone oraz należy ich unikać.

            W USA, źródłem prawa są często prawa zwyczajowe, casusy, oraz inne źródła prawne, które często mają kilkaset lat.

Również podstawowe prawa i obowiązki powstałe w głębokiej przeszłości poprzez decyzje sądowe i zapisane w precedensach były uznane za prorocze przez Holmes'a.

Metodologia: W artykule użyto głównie metody syntezy w definicji pojęcia prawa oraz wykwalifikowanego prawnika według O. W. Holmes'a.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Identyfikacja wahań koniunkturalnych na rynku kontraktów terminowych na produkty rolne

Kontrakty terminowe pełnią ważną rolę w gospodarce rynkowej. Zakres ich wykorzystania jest dość szeroki, mogą być one elementem zarządzania ryzykiem cenowym produkcji rolnej, a więc tzw. hedgingu, ale także przedmiotem inwestycji wolnych środków pieniężnych oraz spekulacji finansowych. Identyfikacja procesu kształtowania cen kontraktów jest w tym kontekście kluczowym czynnikiem sprawczym sukcesu działań inwestycyjnych. W publikacji podjęto próbę opisu wahań koniunkturalnych dziesięciu kontraktów terminowych na produkty rolne z rynku amerykańskiego. Szeregi danych obejmują lata 1975–2016. Dokonano dekompozycji szeregów notowań kontraktów na trend oraz składnik cykliczny. Jako cel pracy przyjęto ocenę możliwości prognozowania składnika cyklicznego za pomocą analizy harmonicznej. Do opisu i prognozowania składnika cyklicznego użyto analizy harmonicznej. Skuteczność prognoz badano testami frakcji oraz współczynnika korelacji liniowej Pearsona. Uzyskane wyniki wskazują, iż obserwacja zachowania wahań koniunkturalnych w przeszłości może przyczynić się do poprawy pozycji inwestycyjnej. Z uwagi na występujący w szeregach danych dość silny składnik nieregularny ważne jest skonfrontowanie wyników prognoz uzyskanych z modeli technicznych z prognozami uzyskanymi z modeli, które obejmują zmienne fundamentalne.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Światowa produkcja biokomponentów płynnych po 2000 roku. Poziom i dynamika

Wobec malejących zasobów ropy naftowej, przy stale rosnącym popycie oraz wzrastającej niepewności co do jej wydobycia z powodu zaostrzających się konfliktów w regionach bogatych w złoża tego surowca, świat zwraca się ku odnawialnym źródłom energii, do których należą między innymi biokomponenty płynne I generacji (biokomponenty konwencjonalne) wytwarzane z surowców rolnych. Globalny sektor biopaliw ciekłych przeżywa od kilkunastu lat dynamiczny rozwój, czego głównym przejawem są zwiększająca się produkcja i zużycie biokomponentów w coraz większej liczbie krajów na wszystkich kontynentach – zarówno w państwach rozwiniętych (i wysokorozwiniętych), jak i rozwijających się. Głównymi przesłankami rozwoju tej branży wydają się być korzyści ekonomiczne, niemniej nie należy pomijać zagrożeń, które pojawiają się w odniesieniu do tego segmentu gospodarki. Do podjęcia niniejszej tematyki skłania fakt, iż współcześnie znaczenie biokomponentów (oraz innych odnawialnych źródeł energii) rośnie. Dodatkowo, wytwarzanie biopaliw z jadalnych surowców rolnych budzi kontrowersje w wielu środowiskach, stąd potrzeba na świecie szerokiego dyskursu i spojrzenia na ten sektor przez pryzmat zarówno korzyści, jak i zagrożeń (ekonomicznych, społecznych, ekologicznych). Celem artykułu jest przedstawienie produkcji biokomponentów ciekłych na świecie oraz w wybranych krajach, dla ukazania jej dynamiki w ostatnich kilkunastu latach. Ponadto podjęto próbę wskazania czynników determinujących rozwój tej branży w skali globalnej.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Próba oceny bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce

Bezpieczeństwo żywnościowe należy do grupy potrzeb, które są odczuwalne przez człowieka. Może być rozpatrywane z punktu widzenia gospodarstw domowych, krajowego, regionalnego i międzynarodowego. Współcześnie boryka się z różnymi zagrożeniami wynikającymi m.in. ze wzrostu liczby ludności na świecie, zapotrzebowania na żywność, ograniczeniu zasobów wodnych, zmian klimatu, rosnących cen oraz marnotrawienia artykułów spożywczych. Według FAO około 805 milionów ludzi jest niedożywionych. W opracowaniu skoncentrowano się na określeniu dostępności fizycznej, ekonomicznej oraz odpowiedniej jakości żywności na polskim rynku w latach 2011-2013. Z przeprowadzonych badań wynika, że Polska była samowystarczalna w dostarczaniu podstawowych artykułów rolno‑spożywczych, wydatki na żywność gospodarstw domowych utrzymywały się na stabilnym poziomie oraz najmniej uchybień stwierdzono w krajowym i unijnym jedzeniu dostępnym na naszym terytorium. Analiza wartości Globalnego Indeksu Bezpieczeństwa Żywności w 2014 roku pozwoliła stwierdzić, że Polska znajduje się wśród trzydziestu najlepszych państw zapewniających odpowiednią dostępność, przystępność oraz jakość żywności w kraju.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w przemyśle spożywczym i ich uwarunkowania

W artykule zaprezentowano kształtowanie się bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce, a także na świecie. W oparciu o kwerendę literatury została zbudowana część empiryczna, dzięki której można było dokonać diagnozy napływów oraz odpływów bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych w formie greenfield na świecie. Z zawartych danych dotyczących inwestycji zagranicznych typu greenfield dobrze widoczna jest dominująca pozycja Wschodniej i Południowo – Wschodniej Azji. W pracy został również przedstawiony skumulowany poziom inwestycji w Polsce oraz polskich inwestycji za granicą, dzięki któremu można zauważyć, że Polska jest krajem, który o wiele więcej przyjmuje kapitału zagranicznego, aniżeli sama inwestuje za granicą. Przeprowadzone badania ukazują, iż głównymi regionami atrakcyjnymi dla inwestorów zagranicznych w przemyśle spożywczym są województwa: wielkopolskie, mazowieckie, dolnośląskie, łódzkie i opolskie. Na ich terenie zlokalizowano zakłady produkcyjne przeszło 30 przewodnich międzynarodowych producentów żywności.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Czy mieszkając na wsi warto się kształcić? Kapitał ludzki jako determinanta dochodów na wsi i w mieście

Celem artykułu jest zbadanie zróżnicowania wpływu kapitału ludzkiego na wysokość dochodów pracowników mieszkających w mieście i na wsi. Dotychczas prowadzone badania analizują kapitał ludzki na wsi głównie przez pryzmat ludności rolniczej, pomijając zbiorowość ludności nierolniczej. Badania różnicują siłę związku najczęściej ze względu na płeć, region czy pochodzenie. Niewielkie zainteresowanie poświęcane jest różnicom pomiędzy miastem i wsią. Niniejszy artykuł stanowi uzupełnienie luki badawczej. W badaniu wykorzystano dane Diagnozy Społecznej 2005 i 2015. Z zastosowaniem metod regresji log-liniowej oszacowano jaki wpływ na wysokość wynagrodzenia mają elementy kapitału ludzkiego. Wyniki badań wskazują, że wyższe premie z tytułu wyposażenia w kapitał ludzki obserwowano wśród pracujących zamieszkujących obszary wiejskie, choć różnice między wsią a miastem ulegały stopniowemu zatarciu. Najważniejszymi elementami wpływającymi na dochód było wykształcenie wyższe i posiadanie prawa jazdy.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Niektóre aspekty komunalnych wyborów samorządowych

Celem tej pracy zbadanie niektórych aspektów komunalnych wyborów samorządowych 2014 i porównanie przedwyborczych obietnic głównych kandydatów z ich głównymi krokami podczas urzędowania w wybranych słowackich miastach i miejscowościach. Rozpatrzono również wprowadzenie tych obietnic w dokumentach rozwoju w odniesieniu do nowego okresu programowego 2014-2020. Badanie zostało wykonane przez studentów Wydziału Ekonomii w Bańskiej Bystrzycy między lutym a kwietniem 2015 w ramach ich przedmiotu Administracja Publiczna i Rozwój Regionalny. Ich zadaniem było napisanie pracy na temat “Podstawowa charakterystyka gminy, w której żyję” bez aneksów oraz narzuconej struktury. Podsumowano prace i sporządzono graficzną wizualizację rezultatów.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Antykryzysowa polityka pieniężna na przykładzie wybranych banków centralnych w latach 2007-2011

Celem artykułu jest ukazanie działań władz monetarnych w świetle ostatniego kryzysu finansowego. Globalna destabilizacja rynków i recesja gospodarcza, zapoczątkowana upadkiem banku Lehman Brothers sprawiły, iż standardowa polityka pieniężna okazała się nieskuteczna w walce z kryzysem. Artykuł pokazuje, w jaki sposób dwa największe banki centralne świata, czyli FED i EBC, za pomocą modyfikowania istniejącego instrumentarium polityki pieniężnej oraz wprowadzania całkiem nowych narzędzi próbowały przywrócić płynność na rynkach finansowych, po tym jak standardowe instrumenty polityki monetarnej okazały się niewystarczające i nieskuteczne. Dla kontrastu ukazano też działania NBP, które miały przede wszystkim aspekt prewencyjny.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wyznaczniki relacji cenowych na rynkach rolnych w różnych strukturach agrarnych UE

Indeks produkcji towarów rolniczych obejmuje ważone zmiany towarów rolnych podczas gdy indeks konsumpcji pośredniej opisuje fluktuacje cen produktów takich jak nasiona i  rośliny, energia, nawozy, polepszacze gleby, środki ochrony roślin i pasze. Relacja między tymi dwoma indeksami jest definiowana jako “luka cenowa” lub “nożyce cenowe”. Istnieje wiele modeli cenowych przebadanych dla towarów rolniczych w literaturze przedmiotu, jednakże sprawa czynników modelujących lukę cenową jest rzadko poruszana.   Z tego powodu autorzy zamierzają oszacować długoterminowy model regresji luki cenowej dla rolnictwa różnych krajów europejskich reprezentujących zróżnicowane struktury agrarne. Niniejsza analiza zawiera kilka etapów. W pierwszym, długoterminowe indeksy cenowe (od 1980 do 2014) zostały obliczone przy użyciu danych cen rolnictwa według EUROSTAT i FAOSTAT dla wszystkich dostępnych produktów i nakładów w krajach EU-27. Następnie indeksy są ważone zgodnie z poziomem produkcji lub konsumpcji pośredniej na podstawie średnich indeksów cenowych dla odpowiedniego wielkości wejściowej lub wyjściowej. W drugim etapie została dokonana analiza klasterowa w odniesieniu do czynnika ziemi przez indywidualne farmy w kolejnych krajach europejskich. W trzecim kroku zostały wybrane trzy kraje z wybranych grup (klasterów) i modele ekonomiczne luk cenowych zostały oszacowane gdzie indeksy wartości wejściowych i wyjściowych były zmiennymi niezależnymi. Dokonano interesującego spostrzeżenia, że efekty marginalne czynników luk cenowych są znacznie silniejsze w krajach o intensywniejszym i wielkoskalowym rolnictwie (jak Francja, Wielka  Brytania i Dania) niż w krajach of rozczłonkowanej strukturze rolnej jak Grecja, Portugalia i Irlandia.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Regulacje organizacyjne i prawne warunkujące funkcjonowanie przedsiębiorstw przemysłu rolno-spożywczego w Polsce

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej znacząco wpłynęło na funkcjonowanie przedsiębiorstw sektora rolno- spożywczego. Jednolity Rynek Europejski stał się szansą dla polskich rolników, producentów a także sprzedawców oraz stwarzał możliwości pozyskiwania nowych partnerów handlowych, a w związku z tym umożliwiał poszerzenie rynków zbytu. Wejście naszego kraju do strefy wolnego handlu znosiło bariery handlowe, techniczne lub fizyczne umożliwiając tym samym swobodny przepływ towarów między państwami Wspólnoty. Ponadto członkostwo w Unii Europejskiej znacząco przyspieszyło proces modernizacji oraz restrukturyzacji sektora rolno spożywczego związanego bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa zdrowotnego żywności. W związku z powyższym, w niniejszym artykule podjęto próbę oceny wpływu krajowego oraz unijnego ustawodawstwa na funkcjonowanie polskich podmiotów sektora rolno spożywczego. Przedstawiono podstawowe wymogi prawne oraz organizacyjne obowiązujące w krajowym prawie żywnościowym w okresie przedakcesyjnym oraz zmiany, które zaszły na skutek wstąpienia Polski w struktury Unii Europejskiej.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Uwarunkowania rynku kredytowego w rolnictwie. Ujęcie makroekonomiczne

W artykule poddano ocenie związki rynku kredytowego z sektorem rolnym. Podniesiono znaczeni niedoskonałości w alokacji zasobów za pośrednictwem rynku kredytowego. Zwrócono uwagę zarówno na specyfikę samego rolnictwa, jak i warunków zewnętrznych, jakie zostały ukształtowane w wyniku procesu globalizacji. Zbadano skutki oddziaływania wybranych wskaźników makroekonomicznych na dostosowania w zakresie stopy procentowej przeliczonej za pośrednictwem zmian cen produktów rolnych. Okres badawczy obejmował lata 1990-2010. Przeprowadzone rozważania pozwoliły wyróżnić grupę czynników oddziałujących na warunki kształtowania kosztów pozyskania pieniądza kredytowego. Przeanalizowano charakter występujących zależności. Wykazano odmienne znaczenie poszczególnych relacji.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Senior na rynku pracy

Globalne starzenie się społeczeństw wywołuje wiele zmian. Kwestia ta staje się problemem nie tylko dla demografów, ale i dla pracodawców. Determinuje także ekonomiczne położenie osób starszych, a zatem również jakość ich życia. Prezentowany artykuł zarysowuje wizję pomyślnego starzenia się pracujących seniorów. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie wyzwań wynikających z procesu starzenia się społeczeństwa, czego następstwem jest podjęcie wielokierunkowych działań, których celami głównymi są zapewnienie godnego starzenia się poprzez poprawę jakości i poziomu życia oraz tworzenie warunków do aktywności zawodowej i społecznej osób starszych. Do analiz wykorzystano oficjalne dane GUS, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz kwestionariusz ankiety przeprowadzony na 85 badanych w wieku od 20 do 60 lat.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Rozwój zrównoważony regionów w Polsce w ujęciu statystycznym

Globalna dyskusja nad problemami ekologicznymi zapoczątkowana na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego wieku oraz podjęte w jej efekcie działania związane z koniecznością zrównoważenia zaspokajania potrzeb człowieka z możliwościami wykorzystania zasobów naturalnych doprowadziły do sformułowania założeń rozwoju zrównoważonego. Idea ta zakłada poszukiwanie kompromisu i osiągnięcie harmonii między trzema głównymi filarami rozwojowymi: gospodarczym, środowiskowym i społecznym. Celem artykułu jest przedstawienie skwantyfikowania tego obszaru badawczego i jego statystyczna analiza przy użyciu metod porządkowania liniowego w ujęciu regionalnym w Polsce. Pomiar jest możliwy, ale niejednoznaczny. Ze względu na brak uniwersalnego zestawu mierników zasadniczym problemem pozostaje kwantyfikacja obszaru badawczego. Zaprezentowane w opracowaniu rozważania teoretyczne oraz empiryczne wyniki badań własnych stanowić mogą przyczynek do szerszej naukowej dyskusji w tym zakresie.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Przyszłość sektora rolno – spożywczego w Polsce w odniesieniu do stanu obecnego

W niniejszym opracowaniu podjęto próbę scharakteryzowania stanu obecnego oraz prognoz na przyszłość dotyczących sektora rolno – spożywczego w Polsce. Dokonano oceny zagadnień takich jak stan polskiego rolnictwa, jego szanse rozwojowe, przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego, czy wizja rozwoju sektora w przyszłych latach. W opracowaniu podjęto próbę określenia istoty sektora rolno – spożywczego oraz jego znaczenia w całej gospodarce narodowej. W pracy przedstawiono analizę SWOT polskiego rolnictwa, oraz wnioski i opinie sformułowane na jej podstawie. Stwierdzono m.in. że stan rolnictwa poprawia się, jednak należy wyeliminować szereg problemów, z którymi się ono boryka, a także korzystać z licznych szans rozwoju, którymi są w szczególności środki finansowe w Unii Europejskiej. Dokonano także gruntownej analizy przedsiębiorstw działających w branży spożywczej, ich czynników konkurencyjnych a także obszarów wymagających poprawy. Określono także przyszłe kierunki rozwoju sektora rolno – spożywczego w ujęciu perspektywicznym. Prognozy są korzystne i zawierają głównie nowe, światowe kierunki eksportu polskiej żywności, a co za tym idzie zaistnienia na nowych rynkach.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Determinanty trwałości gospodarowania na dzierżawionych gruntach rolnych w Polsce na tle wybranych państw Europy Zachodniej

W państwach Europy Zachodniej dzierżawa jest dominującą formą gospodarowania gruntami rolnymi. Jest to uwarunkowane zarówno tradycją tej instytucji, ale także zakresem regulacji prawnych, które gwarantują trwałość stosunku prawnego oraz zapewnią dzierżawcy samodzielność prowadzenia działalności wytwórczej w oparciu o przedmiot dzierżawy. Celem artykułu jest próba oceny instrumentów służących ochronie gospodarowania na dzierżawionych gruntach rolnych w Polsce, na tle rozwiązań mających zastosowanie w państwach Europy Zachodniej. W niniejszej pracy dokonano przeglądu regulacji dotyczących kształtowania długości stosunku dzierżawy, obowiązku dbania o zachowanie jakości zasobu, a także kryteriów determinujących wysokość czynszu dzierżawnego. Na tej podstawie wykazano, iż regulacje prawne determinujące trwałość dzierżawy w Polsce, dalece odbiegają od unormowań przewidzianych w większości państw Europy Zachodniej. To powoduje, iż także pozycja prawna dzierżawcy w Polsce jest słabsza niż ma to miejsce na zachodzie Europy, co oceniane jest za zjawisko niekorzystne dla struktury agrarnej Polski.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Edukacja przedszkolna na polskiej wsi w okresie transformacji gospodarczej

W artykule dokonano omówienia stanu skolaryzacji przedszkolnej na wsi Polsce w porównaniu do sytuacji w mieście i ogólnie w kraju. Analiza długich szeregów czasowych (od początku okresu transformacji) pozwoliła na wskazanie tendencji badanego zjawiska. Tytułem wstępu podkreślono znaczenie edukacji w wieku najmłodszym, będącej bazą kapitału ludzkiego w każdym społeczeństwie. Następnie prześledzono poziom i dynamikę ilości placówek przedszkolnych oraz uczęszczających do nich dzieci według przyjętego wcześniej podziału. Artykuł kończy wskazanie barier w powszechnym dostępie do przedszkoli dzieci wiejskich, oparte na badaniach ankietowych kilkudziesięciu gospodarstw rolnych.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Ocena gospodarki finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia w latach 2005-2011

W wyniku wielu reform systemu ochrony zdrowia obecnie jednostką odpowiedzialną za finansowanie świadczeń zdrowotnych osobom ubezpieczonym jest Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Pomimo coraz wyższych środków finansowych, które płatnik przeznacza na opiekę zdrowotną, system ochrony zdrowia w Polsce nadal odznacza się znacznym nie dofinansowaniem. Narzędziem, które ułatwia poznanie i ocenę złożonych zjawisk oraz procesów zachodzących zarówno w omawianej, jak i innych jednostkach gospodarczych systemu jest analiza finansowa. Narodowy Fundusz Zdrowia jest monopolistą na rynku ubezpieczeń zdrowotnych, dlatego też gospodarka finansowa prowadzona przez ten podmiot powinna opierać się na racjonalizacji wydatków względem osiąganych przychodów oraz na generowaniu stabilnego wyniku finansowego. Z przeprowadzonej analizy finansowej wynika, że w latach 2005-2011 w majątku całkowitym jednostki dominowały aktywa obrotowe, co ma swoje uzasadnienie w specyfice prowadzonej działalności. Struktura kapitału własnego względem kapitałów obcych nie wykazywała korzystnych tendencji. Od 2009 roku na złą kondycję finansową podmiotu wskazywały: wynik finansowy, który osiągnął wartości ujemne oraz koszty przewyższające przychody. Przeprowadzona analiza wskaźnikowa wykazała wysoki poziom zadłużenia płatnika systemu ochrony zdrowia przy jednoczesnym prawidłowym wskaźniku płynności finansowej, który świadczył o zachowaniu przez jednostkę zdolności do regulowania bieżących zobowiązań.

Czasopismo: Progress in Economic Sciences
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse