rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Fasetowane ziarna granatów z pstrego piaskowca monokliny przedsudeckiej okolicy Głogowa (SW Polska)

Przeprowadzono badania (mikroskopia optyczna, SEM/EDS, XRD, IR) tzw. fasetowanych ziarn granatów, napotkanych we frakcjach minerałów ciężkich wydzielonych z piaskowców pstrego piaskowca monokliny przedsudeckiej. Stwierdzono, że reprezentują one człony szeregu almandyn-pirop o przewadze cząsteczki almandynowej i zawierają na ogół podrzędną domieszkę cząsteczki grossularowej, natomiast pozbawione są spessartynowej. Obszarem alimentacyjnym dla tych minerałów były zapewne Sudety, gdzie w obecnie odsłoniętych skałach metamorficznych facji eklogitowej i granulitowej stwierdzono granaty o zbliżonym chemizmie. Przyjęto, zgodnie z przeważającymi aktualnie poglądami, że "fasetowane" ziarna granatów (współwystępujące z obtoczonymi ziarnami cyrkonu, turmalinu, rutylu, apatytu, a nawet blaszkami mik), ukształtowały się w wyniku diagenetycznego wyługowania przez roztwory porowe. Proces ten przebiegał przypuszczalnie powoli, w alkalicznym lub ewentualnie obojętnym środowisku (świadectwem obecność niewyługowanego apatytu oraz dominacja smektytów w spoiwie piaskowców), w warunkach bliskich chemicznej równowagi między granatami a roztworami porowymi.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przyczynek do badań lokalnej, poziomej zmienności głównych parametrów jakości węgla brunatnego w centralnej części złoża Bełchatów : analizy statystyczne

Złoże węgla brunatnego Bełchatów położone jest w centralnej Polsce w rowie tektonicznym Kleszczowa. Przedmiotem badań była analiza statystyczna lokalnej, horyzontalnej zmienności wybranych parametrów złożowych z niewielkiego obszaru (8x8 m), położonego w centralnej części pola Bełchatów. W pobranych próbach węgla analizowano zawartość wilgoci całkowitej, zawartość popiołu, wartość opałową i zawartość siarki całkowitej. Analizie statystycznej podlegały miary położenia i rozrzutu, rozkłady i korelacje. Średnie wartości głównych parametrów jakościowych węgla, poza nieco niższymi zawartościami siarki całkowitej, mieszczą się w przedziałach podawanych przez KWB Bełchatów. Badania wykazały statystycznie istotną lokalną, lateralną zmienność parametrów: zawartości popiołu i zawartości siarki całkowitej. Dwuwymiarowa i wielowymiarowa analiza korelacji i regresji liniowej parametrów węgla potwierdziła znane z literatury związki pomiędzy zawartością wilgoci, popiołu i wartością opałową.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona dziedzictwa geologicznego -- idee fixe przyrodników czy wymóg chwili? : komunikat

W artykule przedstawiono zagadnienie ochrony abiotycznych elementów przyrody. Problem ten w świetle postępującej degradacji środowiska przyrodniczego wydaje się równie wysokiej rangi jak ochrona zróżnicowanych zbiorowisk biotycznych (roślinnych, leśnych) oraz ginących lub zagrożonych wyginięciem populacji zwierząt. Zaprezentowano pokrótce dzieje ochrony przyrody nieożywionej w ubiegłym stuleciu, jak również prac i działań podejmowanych przez geologów europejskich oraz polskich m.in. przez założenie Stowarzyszenia ProGEO. Przedstawiono formy prawnej ochrony georóżnorodności - ochrona in situ - na tle ustawodawstwa polskiego oraz nieformalnej ochrony elementów abiotycznych - ochrona ex situ we wszelkiego rodzaju ekspozycjach muzealnych, głównie w muzeach przyrodniczych i regionalnych. Projektowanie i zakładanie ścieżek dydaktycznych/ przyrodniczych wspomaganych folderami tematycznymi służy szeroko pojętej edukacji społeczeństwa w zakresie nauk o Ziemi. W ten sposób przyczyniają się one pośrednio do zachowania różnorodności flory i fauny, która jest nierozerwalnie związana z podłożem geologicznym naszej planety.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka polskiego systemu prawnego dotycząca gospodarki odpadami w świetle uregulowań prawnych Unii Europejskiej

Przystąpienie nowych państw członkowskich do Unii Europejskiej wiąże się z potrzebą implementacji prawa wspólnotowego do krajowego systemu prawnego. W okresie przedakcesyjnym do Unii Europejskiej polskie ustawodawstwo dotyczące gospodarki odpadami było zupełnie nieprzygotowane do wytycznych Wspólnoty w zakresie tej problematyki. Pierwsze próby unifikacji prawa odpadowego z unijnym okazały się zupełnym niepowodzeniem. Dopiero rok 2001 zaowocował całym wachlarzem ustaw środowiskowych podejmujących tematykę gospodarowania odpadami. Obecnie ustawodawstwo polskie dotyczące gospodarki odpadami śmiało można uznać za zbieżne z unijnym. Niniejsza praca wprowadza w tematykę ustawodawczą zarówno polską, jak i unijną w kwestii gospodarki odpadami. Przeprowadzono w niej analizę Strategii oraz licznych aktów prawa unijnego oraz analogicznych odpowiedników ustawowych prawa polskiego. Jest to próba przeprowadzenia czytelnika przez gąszcz aktów prawnych oraz stworzenia swoistego vademecum wiedzy o obowiązującym prawie dotyczącym gospodarki odpadami.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zespoły mięczaków w vistuliańskich lessach we wsi Chobrzany koło Sandomierza (południowa Polska)

Analizie malakologicznej poddano materiał muszlowy pochodzący z profilu lessów w Chobrzanach koło Sandomierza. Omawiany profil tworzy pionową ścianę o wysokości dochodzącej do 6.5 m. Górną część sekwencji tworzą typowe żółte lessy z pionowymi spękaniami przykryte przez współczesną glebę. W części dolnej pojawia się laminacja i konkrecje węglanowe. W omawianych osadach rozpoznano sześć gatunków ślimaków. Wszystkie one należą do grupy tzw. gatunków lessowych. Zmiany w składzie i strukturze fauny pozwoliły na wyróżnienie kilku zespołów odpowiadających cechom środowiska sedymentacyjnego, umożliwiających rekonstrukcje paleoklimatyczne i stratygraficzne. Wyniki analiz wskazują, że omawiane osady można zaliczyć do najmłodszej serii lessowej (lessów młodszych górnych) związanych z pleniglacjałem zlodowacenia Wisły.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
"Salary Ameryki Południowej" - sprawozdanie z wyprawy naukowej PSGS

Wyprawa "Salary Ameryki Południowej" odbyła się w dniach 24.08-17.09.2011 roku. Salary to miejsca, w których można zobaczyć, jak współcześnie powstają złoża soli. Dla osób związanych z geologią soli i eksploatacją jej złóż są to obserwacje bezcenne. Wyprawa miała też, obok celu ściśle naukowego, aspekt turystyczny.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie wpływu wybranych parametrów sprężystych ośrodka oraz metodyki obserwacji na zmiany cech dynamicznych oraz kinematycznych odbić czerwonego spągowca

Zasadniczym celem podjętej analizy było określenie, jaki wpływ na rejestracje odbić od granic czerwonego spągowca w rejonie otworu Golce-1 wywierają parametry sprężyste ośrodka geologicznego (prędkości, anizotropia ośrodka, tłumienie ośrodka), parametry akwizycji (wydłużone rozstawy, parametry sygnału sejsmicznego) oraz wybrane procedury przetwarzania (procedura estymowania prędkości składania i określania poprawek kinematycznych). Do rozwiązania tego zadania wykorzystano opracowany przez autora program do modelowań numerycznych trajektorii promieni sejsmicznych w ośrodku anizotropowym (VTI) z tłumieniem. Modele sejsmogeologiczne opracowano na podstawie dostępnych danych karotażu sejsmicznego, akustycznego oraz danych literaturowych. Wyniki analizy potwierdziły, że zarówno anizotropia prędkości, jak i wydłużone rozstawy nie wywarły znaczącego wpływu na błędy estymowania prędkości składania i poprawek kinematycznych. Jednocześnie potwierdzony został silny wpływ tłumienia ośrodka na zmiany widma odbić czerwonego spągowca

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane aspekty skalowania profilowań geofizyki otworowej na potrzeby sejsmiki

Przedstawiono wyniki matematycznych operacji filtracji i interpolacji dla dynamicznych parametrów sprężystych: czasów interwałowych fal P i S, modułu Younga i współczynnika Poissona. Parametry uzyskano w wyniku interpretacji akustycznych obrazów falowych z użyciem aplikacji FalaFWS w systemie GeoWin i na podstawie obliczeń z użyciem programu Estymacja. Przedmiotem analizy były wyniki odnoszące się do zróżnicowanych formacji litostratygraficznych w profilach kilku otworów na Niżu Polskim w interwale od powierzchni terenu do ponad pięciu kilometrów głębokości. Wykonane działania miały na celu skalowanie danych geofizyki otworowej, o wysokiej pionowej rozdzielczości, na potrzeby sejsmiki. Przedstawiono średnie wartości parametrów sprężystych jednostek wydzielonych w interpretacji geologicznej. Do analizy włączono także obliczenie współczynnika dobroci Q, będącego miarą dyspersji energii fal sprężystych w ośrodku skalnym.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modele prędkościowe na potrzeby sejsmiki na podstawie profilowań geofizyki otworowej

Prędkości fal sprężystych, podłużnych Vp i poprzecznych Vs wyznaczono na podstawie pomiaru  sondą FWS oraz w wyniku przetwarzania akustycznych obrazów falowych w aplikacji FalaFWS  w systemie GeoWin. Do obliczenia prędkości obu typów fal oraz gęstości objętościowej użyto także teoretycznych wzorów łączących wielkości zależne od składu mineralnego, porowatości, współczynnika nasycenia wodą i rodzaju medium w porach skalnych w programie Estymacja. Porównano  uzyskane wyniki w zakresie czasów interwałowych fal P i S, gęstości objętościowej i dynamicznych  modułów sprężystości - Younga, ściśliwości objętości i postaci oraz stałej Poissona. Stwierdzono, że  gdy nie ma wyników pomiaru w postaci Vp i Vs oraz nie ma zarejestrowanych akustycznych obrazów  falowych, program Estymacja jako jedyny daje oczekiwane wyniki. Aplikacja FalaFWS poszerza zakres  dostępnych wyników w strefach o niskich prędkościach fali S w stosunku do wyników bezpośredniego pomiaru.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zaciskanie wyrobisk na dużych głębokościach w górotworze solnym

Pomiary naturalnego zaciskania wyrobisk solnych na dużej głębokości, przekraczającej 900 m, prowadzone są od 20 lat przez OBR Chemkop w ZG Polkowice-Sieroszowice. Długi okres obserwacji baz w jednym z wyrobisk chodnikowych pozwolił uchwycić charakterystyczne fazy zjawiska konwergencji. Faza szybkiego zaciskania początkowego przechodzi poprzez trwające kilka lat wyhamowywanie ruchu do etapu wieloletniego zaciskania z niemal stałą szybkością, kilkakrotnie mniejszą od początkowej. Instalując nowe bazy pomiarowe, uwzględniono różne wielkości przekrojów poprzecznych wyrobisk: od kilkunastu do 200 m2, położonych na głębokościach od 894 m do 952 m i o różnym czasie istnienia od 1 tygodnia do ponad 19 lat. Zanotowano wartości konwergencji fazy początkowej: od ok. -100 mm/rok do ponad -600 mm/rok. Natomiast dla wyrobisk, których wiek wynosi kilkanaście lat, charakterystyczna jest średnia szybkość zaciskania od -30 mm/rok do -100 mm/rok.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura wewnętrzna i geneza współczesnej pokrywy solnej solniska Salar de Uyuni (Boliwia) w świetle badań tomograficznych

W pracy przedstawiono rezultaty badań budowy wewnętrznej współczesnej pokrywy solnej solniska Salar de Uyuni w południowo-zachodniej Boliwii. Analizie poddano również budowę wypełnień szczelin z wysychania. Podstawową techniką badawczą była mikrotomografia rentgenowska, obrazująca pełną strukturę wewnętrzną prób bez ich destrukcji. Badania wykazały trójdzielność struktury pokrywy: obecność powłoki halitowej na powierzchni, warstwy halitytów komórkowych poniżej powłoki oraz warstwy halitytów wielkoporowych w części spągowej pokrywy. Szczeliny z wysychania wypełniają halityty pęcherzykowate. Rozmieszczenie materiału mułowego w próbie oraz rozmycia kryształów przypowierzchniowych wskazują na wielokrotność cykli rozpuszczania soli, krystalizacji halitu i depozycji mułów. Na tej podstawie sformułowano wniosek, iż obserwowane w skałach warstwowanie nie odzwierciedla rocznych cykli sedymentacyjno-ewaporacyjnych, lecz cykle wieloletnie. Tłumaczy to niskie średnie tempo przyrostu osadów na solnisku.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Geochemia węglowodorów z pierwszego udokumentowanego wystąpienia dolomitu głównego (Ca2) w wysadzie solnym Kłodawy

Praca przedstawia wyniki analiz geochemicznych węglowodorów ze skał należących do ogniw dolomitu głównego (Ca2), łupku cuchnącego (T2) oraz bituminów z przecinających skały żył występujących w wysadzie solnym Kłodawy. Próby analizowano przy użyciu chromatografii gazowej sprzężonej ze spektrometrią mas (GC-MS). Zawarte w nich węglowodory pochodzą z algowego II typu kerogenu. Dolomit reprezentuje skałę macierzystą dla zawartych w nim węglowodorów, jednak nie jest wykluczona ich częściowo migracyjna geneza. Węglowodory z prób pobranych z żył i z profilu łupku cuchnącego reprezentują fazę dojrzałości z zakresu maksimum okna ropnego. Pochodzą one ze wspólnego źródła macierzystości - morskich mułów występujących w obrębie serii osadowej łupku cuchnącego. Są to pierwsze badania geochemiczne węglowodorów ze skał dolomitu głównego z wysadu solnego Kłodawy, wskazujące utwory badanej serii ilasto-węglanowo-siarczanowej jako potencjalne źródło węglowodorów w wysadzie.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skład chemiczny badeńskich solanek z pierwotnych ciekłych inkluzji w halicie, basen zakarpacki (Ukraina)

W strukturach wzrostowych halitu typu szewron w basenie zakarpackim (Ukraina) stwierdzono występowanie pierwotnych inkluzji, które mogą być pomocne przy określeniu składu chemicznego solanek badeńskiego basenu ewaporatowego. Ciekłe inkluzje występujące w sedymentacyjnym halicie badane były metodą analizy ultramikrochemicznej. Koncentracja solanek zakarpackiego basenu była wysoka - zbliżona do średniego etapu sedymentacji halitu. Zawartość jonów: K+ zawierała się w przedziale 10.6-17.6 g/l, Mg2+ w zakresie 31.4-58.3 g/l, a SO4 2- w przedziale 22.4-39.0 g/l. Na podstawie badań składu chemicznego głównych jonów stwierdzono, że solanki basenu zakarpackiego były nasycone względem halitu i podobne do solanek z innych badeńskich basenów.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przejawy ruchów neotektonicznych i współczesnych w bocheńskiej kopalni soli kamiennej

Badania nad neotektoniką i współczesnymi mchami tektonicznymi Karpat oraz przyległych struktur geologicznych trwają już od kilkudziesięciu lat. Rejon Bochni położony na granicy Karpat fliszowych i zapadliska przedkarpackiego zaliczony został w oparciu o badania geologiczne i geomorfologiczne do stref podnoszonych neotektonicznie. Złoże soli kamiennej Bochnia, eksploatowane od połowy XIII wieku, może stanowić bardzo dobry obiekt do obserwacji zjawisk geodynamicznych oraz wpływu neotektonicznych i współczesnych ruchów na wgłębną budową geologiczną. W niniejszej pracy autorzy podjęli próbę analizy występowania przejawów współczesnych i neotektonicznych ruchów w obrębie górotworu kopalni. Podstawowym celem było wyznaczenie takich wskaźników, które umożliwiałyby jednoznaczne stwierdzenie istnienia ruchów tektonicznych po ostatecznym uformowaniu się złoża oraz współczesnych, związanych wyłącznie z możliwymi dalszymi ruchami Karpat. Na podstawie przeprowadzonych w kopalni obserwacji za wskaźniki takie uznano: deformacje utworów wtórnych, żyły soli włóknistych, zaburzenia niektórych powierzchni nieciągłości i zróżnicowany stopień zaciskania wyrobisk górniczych

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pilotowa instalacja odsalania wód geotermalnych w Polsce

Wstępne wyniki badań odsalania wód geotermalnych prowadzone w Laboratorium Geotermalnym Polskiej Akademii Nauk (IGSMiE PAN) pokazały, iż możliwe jest wytwarzanie wód pitnych z wód geotermalnych o podwyższonym zasoleniu. Istnieje wiele rozwiązań ideowych odsalania, jednakże głównym czynnikiem determinującym wdrożenie konkretnej technologii jest zawsze koszt odsalania. Zależy on od szeregu czynników, jakości wody surowej, rodzaju technologii i wielkości instalacji oraz kosztów energii. Technologie membranowe odsalania wód oraz metody hybrydowe, łączące technologie membranowe i termiczne, stosowane są na dużą skalę w wielu regionach świata do produkcji wody pitnej. Uznawane są też za dobrą pod względem technicznym i ekonomicznym metodę odsalania wód, głównie morskich. Pilotowe badania odsalania wód geotermalnych pokazują, iż technologie te mogą znaleźć zastosowanie w odsalaniu wód geotermalnych. Wykorzystanie wód geotermalnych do celów pitnych w skali przemysłowej będzie wymagało przede wszystkim lepszego i bardziej efektywnego ich schłodzenia - do temperatury poniżej 35°C. Optymalne wykorzystanie i zagospodarowanie wydobywanych wód geotermalnych umożliwiające zoptymalizowanie pracy systemu oraz poprawę ekonomicznej sfery funkcjonowania zakładów geotermalnych jest istotnym problemem w przypadku większości przedsięwzięć na terenie Polski i za granicą. Wykorzystanie schłodzonych wód do celów pitnych, zwłaszcza w instalacjach pracujących w systemie otwartym (bez zatłaczania schłodzonych wód do górotworu), może się przyczynić do kompleksowego ich wykorzystania, a jednocześnie decentralizacji produkcji wód pitnych. Prowadzone w IGSMiE PAN badania dotyczącą dwóch istotnych obszarów badawczych: geotermii (metodyka utylizacji schłodzonych wód) i hydrogeologii (gospodarka wodna).

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ograniczenie zagrożenia wodnego w zachodniej części Kopalni Soli „Wieliczka” metodą tamowania dopływów

Jedną z metod stosowanych przy likwidacji zagrożenia wodnego w kopalniach soli jest metoda  tamowania dopływów. Warunkiem osiągnięcia sukcesu jest dobre rozpoznanie geologiczne  i mała perforacja górotworu wyrobiskami górniczymi w rejonie wypływu. Przykładem skutecznego  zamknięcia dopływu wód do wyrobisk górniczych jest opanowanie awarii wodnej w zachodnim  krańcu Kopalni Soli "Wieliczka" w 1959 r., kiedy to w trakcie wykonywania otworu badawczego  6-67 w kierunku północnym nastąpiło wdarcie się wód do kopalni. Wypływ zamknięty został za pomocą zespołu tam wodnych. W publikacji omówiono warunki geologiczno-górnicze w zachodnich  końcówkach poziomu V i VI, przebieg akcji ratowniczej, budowę zespołu tam wodnych oraz kształtowanie się ciśnienia na tamach.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Granica pięter cechsztynu PZ3 i PZ4 w wysadzie solnym Inowrocławia na archiwalnych fotografiach w kopalni "Solno" - przyczynek do interpretacji lokalnych warunków sedymentacji w środkowej części polskiego basenu cechsztyńskiego

Na odsłonięciach w kopalni "Solno" w Inowrocławiu (obecnie zlikwidowanej) na początku lat  80. ubiegłego wieku udokumentowano fotograficznie spękania błotne na stropie zubru brunatnego  Na3t kończącego cykl sedymentacyjny piętra cechsztynu PZ3. Zuber brunatny przykryty jest  warstwą soli podścielającej Na4a0, która stanowi pierwszy utwór kolejnego piętra cechsztynu PZ4.  Kontakt zubru brunatnego z solą podścielającą zarysowuje się wyraziście. W niektórych odsłonięciach  pojawia się na nim cienka (1-2 cm) warstewka anhydrytu, wskazująca na rozcieńczenie roztworu  w zbiorniku sedymentacyjnym. Miejscami, pomiędzy spękaniami błotnymi na stropowej powierzchni  zubru brunatnego a typową solą podścielającą, pojawia się cienka (decymetrowa) warstwa soli kamiennej  czerwonej, ciemnoczerwonej, która prawdopodobnie powstała z rozpuszczania soli w stropowych  partiach zubru. Udokumentowane fotograficznie zjawiska świadczą o krótkim epizodzie wynurzenia  się dna zbiornika sedymentacyjnego i przerwania ciągłości sedymentacji na tym obszarze,  a także o warunkach paleogeograficznych osadzania się soli podścielającej.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
KPMG w Polsce w perspektywie roku 2015 oraz 2020

Zapisy przyjęte w dyrektywach UE wprowadzających pakiet energetyczno-klimatyczny skutkować  będą zwiększonym popytem na gaz ziemny w państwach UE, w tym w szczególności w Polsce, której gospodarka energetyczna oparta jest na węglu. W kolejnych dekadach będziemy obserwować  wzrost znaczenia gazu ziemnego jako nośnika energii w sektorze elektroenergetycznym i ciepłowniczym. Dodatkowym czynnikiem wpływającym pozytywnie na poziom konsumpcji gazu będzie  rozbudowa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych. W opisanej sytuacji konieczne będzie zapewnienie  odpowiednich pojemności magazynowych, poprzez rozbudowę istniejących podziemnych magazynów  gazu oraz budowę nowych magazynów, w celu zapewnienia dostaw gazu ziemnego do odbiorców.  Obecnie eksploatowane w Polsce magazyny gazu mają 1.6 mld m3 pojemności (licząc  magazyny na gaz ziemny wysokometanowy). Biorąc pod uwagę przeprowadzane teraz inwestycje,  rozbudowę podziemnych magazynów gazu, prognozowany wzrost popytu na gaz ziemny w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu magazynowego oraz funkcjonowania rynku gazu,  uzasadnione jest podjęcie decyzji o rozpoczęciu budowy nowego, dużego tawernowego podziemnego  magazynu gazu w Polsce.

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ruda żelaza z dawnych kopalń pod Bobrowcem (Tatry Zachodnie)

Po raz pierwszy opisano enigmatyczną rudę żelaza, która była wydobywana na południowo--zachodnich zboczach Bobrowca w Tatrach Zachodnich w pierwszej połowie XIX wieku. Jej składnikami są hematyt, goethyt i lepidokrokit, występujące w formie spoiwa drobnoziarnistych piaskowców i mułowców dolnego triasu oraz drobnych żył przecinających te skały. Ruda żelaza ma cechy utworu wtórnego. Tworzy ona czapę wietrzenia i żyłki powstałe wskutek tektonicznej remobilizacji w strefie nasunięcia jednostki kriżniańskiej na autochton wierchowy. Pierwotna ruda występowała prawdopodobnie w formie soczewki siarczków żelaza w osadzie mułowcowo-ilastym źle przewietrzanego basenu. Zawartość żelaza w rudzie utlenionej wynosi około 30%. Praca rzuca nowe światło na genezę rud żelaza i warunki facjalne w serii osadowej dolnego triasu Tatr

Czasopismo: Geologia / Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka