rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Państwowa Komisja Wyborcza w roku 1989

Można postawić tezę, że wybory z 4 czerwca 1989 r. miały dla przyszłości Polski znaczenie zasadnicze. Porozumienie zawarte przy Okrągłym Stole umożliwiało opozycji demokratycznej jedynie obecność w parlamencie i tym samym kontrolę aparatu władzy. Miało też przerzucić na opozycję część odpowiedzialności za państwo. Wynik wyborów spowodował, że obóz komunistyczny musiał władzę oddać w ręce dotychczasowej opozycji. W artykule przedstawiono wysiłki przedstawicieli Komitetu Obywatelskiego w Państwowej Komisji Wyborczej zmierzające do zabezpieczenia rzetelności wyborów. Jest to jednocześnie obraz powstawania w Polsce prawa wyborczego charakteryzującego demokratyczne państwo oraz tworzenia się kultury prawnej społeczeństwa.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Koniec transformacji systemowej – czas na złoty wiek Polski

W roku 25-lecia przemian w wolności i demokracji chcę ogłosić: W Polsce zakończyła się właśnie transformacja systemowa! Dokonaliśmy gruntownych zmian, zmieniliśmy nawet epokę. Dlatego powinniśmy oficjalnie zamknąć okres transformacji i ogłosić czas państwa dojrzałej demokracji oraz okrzepłej gospodarki. Niech ten rok jubileuszowy będzie symboliczną cezurą pomiędzy etapem burzenia i budowania a etapem urządzania i rozwoju. Niech to będzie nowy złoty wiek Rzeczypospolitej!

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Społeczeństwo obywatelskie w Polsce 25 lat po wielkiej zmianie

Artykuł jest próbą pokazania ewolucji i stanu społeczeństwa obywatelskiego w Polsce w ćwierć wieku po transformacji ustrojowej na podstawie najważniejszych badań zastanych oraz badań i obserwacji własnych. Nawiązuje też do obecnej w polskim dyskursie od połowy XIX w. do dziś tezy o trudnościach w budowie polskiego społeczeństwa obywatelskiego. Z przeprowadzonej analizy wynika, że Polacy rzeczywiście rzadziej stowarzyszają się nie tylko w porównaniu z obywatelami Europy Zachodniej, ale nawet w porównaniu z obywatelami innych krajów postkomunistycznych. Polską specyfiką jest wreszcie z jednej strony wielość rozmaitych stowarzyszeń, w tym także reprezentujących tzw. nowe ruchy społeczne, z drugiej zaś – ich kadrowy charakter. Przynależność do stowarzyszeń nie jest w Polsce masowa, nie jest elementem kultury politycznej społeczeństwa, lecz ma charakter elitarny. Media społecznościowe mogą ułatwić komunikowanie się i współdziałanie w sprawach publicznych, ale na razie rolę tę pełnią w niewielkim stopniu.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Polska u progu drugiej fazy modernizacji, czyli jak jednocześnie doganiać i uciekać

Punktem wyjścia artykułu jest teza, że modernizacja Polski mieć będzie w nadchodzących latach (w dalszym ciągu) odgórny charakter. Będzie ona więc nadal inicjowana, koordynowana i nadzorowana przez państwo. Autor artykułu koncentruje się – w dalszej jego części – na dwóch kwestiach. Po pierwsze, na społecznych, politycznych i ekonomicznych zagrożeniach, jakie niesie ze sobą odgórna modernizacja. Po drugie, na warunkach, jakie muszą zostać spełnione, by ta odgórnie prowadzona modernizacja nie pogłębiła starych społecznych, ekonomicznych oraz politycznych problemów ani nie zaowocowała nowymi.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zmiany stosunków własnościowych w Polsce po roku 1989

Artykuł przedstawia zmiany systemowe wprowadzone w Polsce po 1989 r., które umożliwiły przejście z gospodarki centralnie sterowanej do wolnorynkowej. Podjęcie głębokich i szerokim reform o charakterze prawnym, gospodarczym i społecznym pozwoliło na ukształtowanie demokratycznego ustroju po wielu latach sprawowania władzy komunistycznej. Transformacja systemowa była możliwa dzięki znaczącym przemianom podstaw prawnych, począwszy od zmian w ustawie zasadniczej, określającej istotę prawa własności i obowiązek jego poszanowania, poprzez uchwalenie innych aktów prawnych koniecznych do zmiany stosunków własnościowych (takich jak ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, prawa o działalności gospodarczej czy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi). Równoległe reformy systemu bankowego oraz polityki pieniężno-kredytowej umożliwiły napływ kapitału zagranicznego i pozwoliły na rozwój prywatnej przedsiębiorczości. W wyniku przemian ustrojowych, jakie zaszły w ostatnich 25 latach, Polska jako demokratyczne państwo prawa jest członkiem Unii Europejskiej, a polska gospodarka rynkowa staje się coraz bardziej konkurencyjna. Niestety, mimo głębokich przekształceń w sferze własnościowej, Polska przez ostatnie ćwierćwiecze nie rozwiązała kwestii zwrotu prawowitym właścicielom własności przejętej bezprawnie przez władze komunistyczne.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wyzwania dla Polski – 25 lat po odzyskaniu suwerenności

Ćwierćwiecze polskiej suwerenności – od upadku komunizmu – było sukcesem Polski zarówno w sferze przemian wewnętrznych, gospodarczych i politycznych, jak i sferze jej polityki zagranicznej i osiągniętej pozycji międzynarodowej. Osiągnięcia nie eliminują wyzwań. Żaden naród w żadnym momencie swego istnienia nie jest od nich wolny. Wśród wyzwań wewnętrznych, przed którymi stoi Polska, autor wymienia zapewnienie funkcjonalności systemu politycznego, europeizację Polski w sensie europejskich standardów życia społecznego oraz powstrzymanie zapaści demograficznej. Do europejskich wyzwań Polski autor zalicza przede wszystkim włączenie się do strefy euro, która staje się twardym rdzeniem integracji europejskiej. Ponadto ważna będzie jej aktywność na rzecz takiego kształtu instytucjonalnego i tożsamości UE, która zapewni jej witalność i zdolność do wpływania na jej otoczenie. Wreszcie, Polska musi zabiegać o europejski charakter Europy Wschodniej, która jest częścią jej historii i geopolitycznego sąsiedztwa.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wolontariat w Polsce. Przykład projektu Polska Cyfrowa Równych Szans

Artykuł jest raportem z badania prowadzonego wśród Latarników – wolontariuszy projektu Polska Cyfrowa Równych Szans, osób odpowiedzialnych za wprowadzenie osób w wieku 50+ w cyfrowy świat. Wyniki badań pokazują ogólny rys cech społeczno-demograficznych Latarników, ich wcześniejsze doświadczenia z wolontariatem, specyfikę pracy w projekcie PCRS oraz odbiór społeczny wolontariuszy. Poszczególne dane prezentowane są na tle wyników badań ogólnopolskich, a także europejskiego i polskiego kontekstu funkcjonowania wolontariatu. Wyniki pokazują dość duże zróżnicowanie definiowania samego wolontariatu, a co za tym idzie ‒ różne motywacje włączania się w tego typu działania, a także różne poziomy satysfakcji z bycia wolontariuszem. Porównanie odpowiedzi Latarników z wynikami ogólnopolskich badań wolontariuszy wskazuje na możliwe podobieństwa i różnice między nimi, a zaprezentowane typologie wskazują kluczowe punkty podziału tej heterogenicznej grupy, jaką są wolontariusze.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawo własności odpadów komunalnych

Informując o planowanych, a następnie wprowadzonych, zmianach w systemie gospodarowania odpadami, media spopularyzowały stwierdzenie, że gminy przejmą własność odpadów komunalnych. Hasło to, powtarzane wielokrotnie, utrwaliło się w świadomości społecznej. Trafiło nawet do języka prawniczego, jako swoisty skrót myślowy. Warto zatem podjąć refleksję nad jego sensem i prawdziwością. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wniosków z analizy tytułu prawnego do śmieci, jaki przysługuje poszczególnym podmiotom prawnym zaangażowanym w proces gospodarowania odpadami od ich powstania do utylizacji.
        Rozważania na ten temat z pozoru wydają się pobawione jakiejkolwiek doniosłości w sferze prawnej czy ekonomicznej. W istocie wnioski z nich płynące mają praktyczne znaczenie, choćby w kontekście kradzieży odpadów. Warto pamiętać, że w tle owych rozważań znajduje się proces gospodarowania odpadami będący wyzwaniem dla współczesnego świata i jednocześnie dochodową gałęzią gospodarki. O wielkich pieniądzach, jakie wchodzą w grę, można mówić zarówno w kontekście rynku usług wywozu i zagospodarowywania odpadów komunalnych, jak i zysków z odzysku surowców wtórnych. Dość powiedzieć, że przygotowany przez Bank of America Merrill Lynch w kwietniu 2013 r. raport „No time to waste – global waste primer” szacuje wartość światowego rynku odpadów komunalnych na kwotę ok. 410-430 mld USD, w rozumianej zaś szeroko branży śmieciowej (w tym odpady radioaktywne, medyczne czy spalarnie śmieci) – na bilion dolarów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Autorskie prawa osobiste w ustawodawstwach Francji i Republiki Federalnej Niemiec – analiza prawnoporównawcza

Konstrukcja dóbr osobistych twórców jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień prawa autorskiego, w odniesieniu do którego wprowadzenie jednolitych norm międzynarodowych jest utrudnione, przez wzgląd na tradycyjny podział na państwa tradycji copyright oraz kontynentalne regulacje autorskoprawne. Jakkolwiek, zauważalne jest dążenie do zbliżenia systemów prawnych, m.in. przez wprowadzenie do porządków krajów common law prerogatyw osobistych twórców. Należy jednak podkreślić, że mimo przyjęcia na gruncie ustaw państw kontynentalnych praw osobistych twórców, ich struktura i katalog środków ochrony są wielce zróżnicowane. W artykule została omówiona sytuacja prawnoosobista twórców w porządku prawnym Francji oraz Republiki Federalnej Niemiec. Zasadniczym celem artykułu jest analiza i porównanie konstrukcji i przedmiotu wybranych uprawnień autorskich zawartych w regulacjach krajowych wskazanych państw, jak również wykazanie istnienia wspólnych instytucji jurydycznych, dotyczących autorskich dóbr niematerialnych w poszczególnych reżimach z uwzględnieniem linii wypowiedzi orzecznictwa.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Efektywność portfeli akcji zabezpieczonych opcjami indeksowymi na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2007-2015

W artykule przeprowadzono badanie ilościowe na danych z lat 2007-2015, które miało na celu ocenę celowości wykorzystania instrumentów pochodnych w kontekście podwyższania stopy zwrotu i obniżania ryzyka portfeli akcji notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Celem artykułu jest sprawdzenie, na podstawie badania empirycznego, efektywności portfeli zabezpieczonych opcjami indeksowymi. Efektywność rozumie się jako stosunek zysku do ryzyka portfeli akcji notowanych na GPW. Zakres czasowy badania podzielono na trzy okresy w taki sposób, aby ukazać różnicę w efektywności portfeli podczas słabej koniunktury giełdowej. Spośród metod badawczych wykorzystano m.in. analizę porównawczą oraz analizę regresji do obliczenia wartości współczynnika beta. Efektywność portfeli zabezpieczonych opcjami indeksowymi i tych niezabezpieczonych została zmierzona wskaźnikami Sharpe’a, Treynora, Jensena, Information Ratio i Sortino. Sformułowano hipotezę badawczą stwierdzającą, że portfele spółek zabezpieczone derywatami są bardziej efektywne niż portfele niezabezpieczone (indeksy giełdowe). W badanym okresie portfele zabezpieczone opcjami indeksowymi charakteryzowały się wyższą stopą zwrotu i niższym ryzykiem niż portfele indeksów giełdowych. Zostało to potwierdzone przez analizę kształtowania się mierników efektywności.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawo intertemporalne w państwie prawnym

W niniejszym opracowaniu przedstawiono podstawowe związki między tzw. prawem intertemporalnym a zasadą państwa prawnego. Zasadę tę osadzono w strukturze ontycznej prawa wyznaczanej deklarowanym konstytucyjnie uznaniem godności ludzkiej za źródło praw i wolności jednostki. Praw zatem niedysponowanych, albowiem jednym z aspektów prawa fundowanego na związkach z godnością ludzką jest jego niearbitralność (w sensie, że człowiek nie może być środkiem prawa, zawsze jest jego celem). Po rozpoznaniu kontekstu filozoficznego, normatywnego, kognitywnego i historycznego problematyki intertemporalnej skrótowo została przedstawiona ona sama. Problematyka prawa intertemporalnego pozostaje w ścisłych związkach z zasadą państwa prawnego, traktowaną jako koniunktywnie pojęta zasada zasad służących realizacji przyjętej koncepcji państwa prawnego. Zasada państwa prawnego chroni trzy podstawowe wartości łączące się z zagadnieniami intertemporalnymi. Pierwszą jest wolność ludzka; drugą ‒ pewność prawa, trzecią ‒ jasność i przejrzystość prawa (co skądinąd można traktować jako przejaw pewności prawa), której ochronie służą m.in. zasady poprawności legislacyjnej. To właśnie zasada państwa prawnego jest podstawowym wyznacznikiem prawnej poprawności decyzji prawodawczej co do stanowienia regulacji intertemporalnych, podstawową jej funkcją jest zaś ochrona jednostki przed nielegitymowanymi działaniami organów władzy publicznej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Obligacje podporządkowane, wieczyste i przychodowe w Polsce – próba oceny ekonomicznych skutków nowelizacji ustawy o obligacjach

W niniejszym artykule zaprezentowano zmiany dotyczące obligacji nieskarbowych w Polsce, jakie wprowadziła nowelizacja ustawy o obligacjach z 2015 r., oraz podjęto próbę oceny ich ekonomicznych skutków. Nowa ustawa ma wspierać rozwój rynku opisywanych instrumentów finansowych. W tym celu wprowadzono m.in. nowe rodzaje obligacji – podporządkowane i wieczyste. Ponadto dokonano szeregu zmian mających na celu stworzenie warunków prawnych do rozwoju zdefiniowanych w prawie, ale nadal rzadko stosowanych obligacji przychodowych. W niniejszym artykule autor rozważa potencjalne ekonomiczne skutki dokonanych zmian.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
O procesie racjonalizacji wydatków publicznych

Cele niniejszego artykułu to pełne wyjaśnienie pojęcia racjonalizacji wydatków publicznych, ustalenie różnic między racjonalizacją wyborów a racjonalizacją kosztów, a ponadto ustalenie, czy każde działanie oszczędnościowe można określić mianem racjonalizacji wydatków publicznych. Autor w szczególności przeanalizował zwrot racjonalizacji w kontekście języka prawnego, prawniczego, potocznego i ekonomicznego oraz zaprezentował proces racjonalizacji wydatków publicznych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Przyrzeczenie administracyjne w systemie prawnych form działania administracji

Przedmiotem artykułu jest problematyka przyrzeczenia administracyjnego w systemie prawnych form działania. Artykuł obejmuje przegląd stanowisk przedstawicieli nauki na temat miejsca przyrzeczenia administracyjnego w typologiach prawnych form działania administracji. W artykule zwrócono uwagę na kwestię otwartego i zmiennego katalogu prawnych form działania, co jest szczególnie istotne w kontekście przyrzeczenia administracyjnego, jako formy nie w pełni unormowanej w polskim prawie administracyjnym. Autorka wskazuje także, że funkcjonowanie przyrzeczenia administracyjnego w systemie prawnych form działania może przyczyniać się do urzeczywistniania w praktyce administrowania wartości wyrażanych w zasadzie zaufania obywateli do państwa i prawa oraz prawie do dobrej administracji.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych – zobowiązaniem dla wszystkich (!?)

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) zakłada pełne włączenie osób z ograniczeniem sprawności w życie zbiorowości (integracja – normalizacja – inkluzja), jako niezbędny element budowy społeczeństwa otwartego „dla” i „na” sprawy osób z niepełnosprawnością, dysponującego instrumentami znoszenia bariery utrudniających realne szanse znalezienia się ludzi z ograniczoną sprawnością w głównym nurcie życia społecznego – w systemie edukacji, na rynku pracy i uzyskiwania przez nich zdolności do samodzielności i niezależności. Konwencja wielu standardów służących wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnością nie podwyższa, a jedynie uwypukla konieczność ich respektowania zgodnie ze współczesną koncepcją normalizacji i uniwersalnego projektowania rozwiązań architektonicznych, jak również przedmiotów i kształtowania infrastruktury społecznej i instytucjonalnej. Tak czy inaczej oznacza to, że wszystko co ma charakter publiczny (infrastruktura, zasoby, multimedia itp.), winno być w przyszłości tworzone w zgodzie ze standardami dostępności. Decydentom różnych szczebli trzeba będzie zatem stale przypominać, że wzmacnianie samodzielności i efektywności osób z ograniczeniem sprawności (edukacja, praca), to nie tylko koszt, lecz także: 1) inwestycja – ludzie z ograniczeniem sprawności i ich potencjał to trudny do przecenienia zasób gospodarki. Wdrażanie Konwencji ONZ stworzy nowe miejsca pracy dla osób z ograniczeniem sprawności, jak i dla innych członków zbiorowości pracujących na rzecz inkluzji; 2) zapobieganie – ograniczanie/eliminowanie źródeł niepełnosprawności, ubóstwa; stwarzanie warunków sprzyjających zaradności i samodzielności jednostek z ograniczoną sprawnością w rozwiązywaniu własnych problemów itp. W jaki stopniu Konwencja stanie się ramą programów przeciwdziałania dyskryminacji osób z ograniczeniem sprawności (polityka społeczna na rzecz osób z niepełnosprawnością), a w jakim będzie to kolejny dokument perswazyjny, rozstrzygnie wola polityczna władz publicznych oraz determinacja sektora pozarządowego w lobbingu na rzecz wdrożenia Konwencji, a także zgoda obywateli na zmiany we wtórnym podziale dochodu uwzględniającym potrzeby ludzi z niesprawnościami.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wpływ europeizacji prawa na standardy ochrony jednostki przed władzą dyskrecjonalną organów administracji publicznej

W artykule zostało przedstawione pojęcie dyskrecjonalności w polskim prawie administracyjnym oraz w prawie unijnym. Nierównorzędność stron stosunku administracyjnoprawnego jest potęgowana przez działanie organów administracji publicznej w ramach władzy dyskrecjonalnej. Sytuacja prawna jednostki wobec organu ulega tym większej dysproporcji, im więcej luzu decyzyjnego przyznanego przez prawodawcę posiada organ. Problem ten zauważa także prawodawca unijny. Z tego względu istniejące standardy oraz planowane regulacje w zakresie prawa administracyjnego (Europejski kodeks postępowania administracyjnego) mają na celu przede wszystkim ochronę jednostki. Wskazuje się na konieczność zachowania równowagi między interesem publicznym a słusznym interesem strony. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że w porządku międzynarodowym podmiotami są nie tylko państwa członkowskie, ale także same jednostki i to one zostały objęte szczególną ochroną prawną.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zakończenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego

W artykule podjęta została problematyka różnych sposobów, w jakie może zakończyć się administracyjne postępowanie egzekucyjne. Cechą charakterystyczną tego postępowania jest brak odrębnej regulacji procesowej na wypadek całkowitego wykonania obowiązku. W opracowaniu dokonana została ocena takiego stanu prawnego przy uwzględnieniu ‒ z jednej strony ‒ ochrony uprawnień zobowiązanego, a z drugiej ‒ istoty oraz efektywności postępowania egzekucyjnego. Ze względu na charakter prawny tego postępowania istotną rolę odgrywają w nim czynności faktyczne. Z kolei czynności prawne muszą być w ścisły sposób podporządkowane osiągnięciu celu tego postępowania, którym jest wykonanie nałożonego na podmiot zobowiązany obowiązku.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Immunitet państwowego statku powietrznego w świetle prawa międzynarodowego

Immunitet państwowego statku powietrznego stanowi interesujące zagadnienie badawcze, które jak dotąd nie zostało w sposób wyraźny uregulowane w prawie międzynarodowym i stosunkowo rzadko jest omawiane w doktrynie prawa międzynarodowego. Niewielkie zainteresowanie immunitetem państwowego statku powietrznego budzi pewne zaskoczenie, jeżeli porównamy je ze stosunkowo dużym znaczeniem, jakie przypisuje się immunitetowi państwowych statków morskich.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia jako wyraz zachowań altruistycznych

W pierwszej części artykułu zaprezentowano wnioski z przeglądu dorobku nauk humanistycznych i społecznych, którego celem było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ustawodawca powinien chronić altruizm. W związku z pozytywną odpowiedzią oraz konstatacją, że jednym z instrumentów ochrony altruizmu może być instytucja prawna oparta na idei negotiorum gestio, drugą część artykułu stanowi analiza regulacji prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia w polskim Kodeksie cywilnym z 1964 r. (art. 752-757). Dostrzeżono, że głównym powodem, dla którego instytucja ta znalazła się w Kodeksie zobowiązań z 1933 r., a następnie w Kodeksie cywilnym był konserwatyzm prawniczy, niemniej nadal istnieje społeczna potrzeba uzasadniająca obecność tej regulacji w polskim systemie prawnym.
        Ogólna ocena instytucji prowadzi do wniosku, że wbrew deklaracjom doktryny, polski ustawodawca wcale nie jest przychylny względem osób niosących innym pomoc z pobudek altruistycznych. Szczegółowej ocenie z punktu widzenia wniosków płynących z pierwszej części artykułu poddane zostały zagadnienia wymogów posiadania intencji działania w cudzej spawie, działania z korzyścią dla osoby zainteresowanej, a także kwestia wynagrodzenia gestora.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne