rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wybrane sposoby ochrony kobiet doświadczających przemocy małżeńskiej – uwarunkowania prawne a ocena praktyków

Przemoc małżeńska jest trudnym doświadczeniem, na zawsze albo na bardzo długo burzącym spokój życia rodzinnego, odbierającym pokrzywdzonym poczucie bezpieczeństwa – jedną z najważniejszych potrzeb człowieka. Wobec tego problemu nie można pozostać obojętnym. W związku z tym system prawny państwa zapewnia określone mechanizmy, mające chronić osoby doznające przemocy. Czy są to narzędzia skuteczne? Przedkładany artykuł omawia to zagadnienie, udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie, w oparciu o wyniki badań zrealizowanych w ramach międzynarodowego projektu SNaP „Special Needs and Protection Orders” z programu Daphne III. Badania o charakterze jakościowym (wielokrotne studium przypadku) przeprowadzono wśród praktyków, na co dzień zawodowo zajmujących się przemocą w rodzinie, uzupełnione zostały o wyniki analizy akt z Sądu Rejonowego w Białymstoku. W zależności od reprezentowanego obszaru pomocy, wybrane sposoby ochrony kobiet doświadczających przemocy małżeńskiej oceniane są przez praktyków inaczej, bardziej lub mnie pozytywnie. Polaryzacja opinii jest rzeczą naturalną. Nie ulega jednak wątpliwości, iż skuteczność zapewniania bezpieczeństwa osobom pokrzywdzonym w wyniku agresywnych zachowań domowników jest coraz większa, a o wciąż istniejących niedomaganiach systemu trzeba mówić, by zostały one w przyszłości udoskonalone.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Aksjologiczne konteksty resocjalizacji osadzonych w aspekcie założeń personalizmu chrześcijańskiego

Personalizm to nadanie czemuś charakteru osobistego, osobowość człowieka, wychowanie osoby − aksjologia to wartości − a resocjalizacja to przemiana (zmiana) − osobowości jednostki (osoby) ukierunkowanej na stronę wolności, samodzielnego podejmowania decyzji i pełnienie ról społecznych, mającej możliwość autonomicznego i wolnego decydowania. Celem artykułu jest rozwinięcie (interpretacja, kontynuacja) ostatniego akapitu mojej − będącej studium naukowym − publikacji, uwzględniającej osiągnięcia współczesnej pedagogiki, psychologii penitencjarnej i nauczania Magisterium Kościoła, pt.: Destygmatyzacja przestępców w świetle Magisterium Kościoła oraz poglądów na resocjalizację. W ramach swoich rozważań pedagogiczno-resocjalizacyjnych, w zgodzie z wymową Magisterium Kościoła, sformułowałem koncepcję (współbrzmiącą z szeroko pojmowanym nurtem humanistyczno- egzystencjalnym, m.in. z psychologią humanistyczną i pozytywną, a także z wychowaniem aksjologicznym ukierunkowanym na osobowościowy potencjał człowieka), którą nazwałempersonalistyczną aksjologią resocjalizacji. Metodologią zastosowaną przy pisaniu przedmiotowej publikacji stało się przeprowadzenie krytycznej analizy literatury, w tym własnego dorobku naukowego i innych dokumentów, w tym dostępnych zasobów internetowych.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zróżnicowane formy oddziaływań terapeutyczno-resocjalizacyjnych stosowane wobec sprawców i sprawczyń przemocy seksualnej wobec dzieci

Celem niniejszego opracowania było przedstawienie specyficznych czynników ryzyka, które różnią sprawców i sprawczynie dopuszczających się wykorzystywania seksualnego wobec dzieci, a także omówienie oddziaływań terapeutycznych stosowanych wobec kobiet i mężczyzn będących sprawcami tych czynów. W szczególności zwrócono uwagę na warunki zastosowania dwóch modeli terapeutycznych MBT i FBT oraz terapii gender blind i gender bias.Wskazanie różnic zarówno w zakresie czynników ryzyka jak specyfiki działania sprawców i sprawczyń przemocy seksualnej uzasadnia potrzebę odmiennego traktowania terapeutycznego i resocjalizacyjnego obu kategorii. Tradycyjne i stereotypowe traktowanie kobiet uwikłanych w przemoc seksualną jako ofiar i poddawanie ich terapii dla ofiar nie znajduje w wielu wypadkach uzasadnienia, podobnie jak i stosowanie wobec nich standardowych rozwiązań praktykowanych wobec sprawców płci męskiej. Podejmowane wobec sprawczyń oddziaływania wymagają uwzględnienia nie tylko specyfiki ich sytuacji życiowej, pełnionych ról społecznych ale także złożonych następstw procesu pierwotnej i wtórnej wiktymizacji. Oddziaływania podejmowane wobec sprawców i sprawczyń tego typu czynów, zarówno w warunkach izolacyjnych jak i ambulatoryjnych nie powinny być sprofilowane pod kątem stereotypowego postrzeganiakobiety i mężczyzny uwikłanych w problem przemocy seksualnej. Niezbędne jest zatem wyjście poza ten stereotypowy schemat i zastosowanie niezunifikowanych rozwiązań.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Oblicza przemocy w dyskursie nauki, publicystyki oraz w doświadczeniach ofiar

W artykule przedstawiam jeden rodzaj przemocy – przemoc w rodzinie i jej konsekwencje. Proponuję spojrzenie na ten problem z dwóch różnych, wzajemnie uzupełniających się perspektyw. Z perspektywy teorii nauk społecznych, oraz z perspektywy towarzyszącego im dyskursu publicznego. Opisuję także doświadczenia ofiar przemocy. Zastosowane metody analizy to krytyczna analiza tekstów naukowych, krytyczna analiza publicystyki, wywiad skoncentrowany na problemie oraz krytyczna analiza wypowiedzi dorosłych, którzy na podstawie retrospekcji udostępnili swoje doświadczenia związane z przemocą w rodzinie. Kontekstem zaprezentowanych analiz jest krytycznie zrekonstruowany dyskurs dotyczący przeobrażeń współczesnej rodziny.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Architektura galicyjskich dworców kolejowych (na wybranych przykładach drugorzędnych linii kolejowych)

W artykule zajęto się przemianami, jakie zachodziły w architekturze drugorzędnych stacji kolejowych na obecnym Podkarpaciu, m.in.: w Rozwadowie, Tarnobrzegu, Mielcu, Zbydniowie, Nadbrzeziu, Nisku, Strzyżowie, Czudcu, Boguchwale. Badaniami objęto dworce na liniach: Dębica – Nadbrzezie z odnogą do Rozwadowa, a także Jasło – Rzeszów. Na podstawie analizy planów została scharakteryzowana m.in. struktura przestrzenna poczekalni, pomieszczeń restauracyjno-barowych dla podróżnych, kas, mieszkań pracowniczych. Podjęto próbę nakreślenia przekształceń wnętrz stacji kolejowych pod kątem ich funkcji użytkowych. Na przykładzie stacji w Rozwadowie zaprezentowano m.in. plany budowy łaźni natryskowych dla wycofującego się wojska z frontu w 1916 r. W tekście zajęto się również próbą ukazania ekonomicznego znaczenia tzw. linii gospodarczych dla rozwoju obecnego Podkarpacia i warunków podróżowania koleją po liniach drugorzędnych.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o sztuce
Listy Antoniego Prochaski do Aleksandra Semkowicza (1876–1887) w zbiorach prywatnych Teofla Emila Modelskiego

W artykule przedstawiono korespondencję prywatną Antoniego Prochaski do Aleksandra Semkowicza ze zbiorów prywatnych Teofla Emila Modelskiego, przechowywanych w Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dokumentuje ona pobyt A. Prochaski na kwerendach archiwalnych i bibliotecznych w Königsbergu, Petersburgu i Moskwie (1876–1882). Listy dają wgląd w środowisko naukowe luminarzy niemieckiej, polskiej i rosyjskiej nauki historycznej, przybliżają warunki codziennej pracy archiwalnej, wprowadzają w tematykę prac Prochaski skoncentrowanych na dziejach Polski XIV–XV w.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Wszechpolak austriackim ministrem kolei. Wokół kariery politycznej Stanisława Głąbińskiego

Stanisław Głąbiński (1862–1941) to prawnik, ekonomista i polityk, który w pierwszym okresie swojej działalności naukowej i politycznej związał się z monarchią austro-węgierską. Wybrany do austriackiej Rady Państwa (1902 r.), a następnie do Sejmu Krajowego (1904 r.) robił szybką karierę polityczną. Szczególnie krytykowany był przez konserwatystów krakowskich, którzy obawiali się zmniejszenia swoich wpływów politycznych w Galicji. Konfikty polityczne i narodowościowe, reforma ordynacji wyborczej i tzw. sprawa kanałowa stworzyły przed konserwatystami krakowskimi szansę na odsunięcie Głąbińskiego od bezpośredniego wpływu na politykę i rezygnację z funkcji prezesa Koła Polskiego. W 1911 r. Głąbiński otrzymał w ponownie tworzonym przez Richarda Bienertha rządzie resort Ministerstwa Kolei. Stało się to początkiem upadku pozycji politycznej Głąbińskiego na galicyjskiej scenie politycznej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Galicyjski ruch ludowy w początkowym okresie działalności Stronnictwa Ludowego

Narodziny zorganizowanego ruchu ludowego, którego przejawem było powołanie do życia Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, a następnie Stronnictwa Ludowego, było zwieńczeniem wieloletniego procesu rozpoczętego na początku ery konstytucyjnej. Realizacja politycznych dążeń działaczy chłopskich, których pierwszym krokiem stało się powstanie Ludowego Centralnego Komitetu Wyborczego w 1895 r., rozpoczęła nowy etap w galicyjskim ruchu ludowym. Grupa demokratycznej inteligencji, skupiona wokół Bolesława Wysłoucha, ks. Stanisława Stojałowskiego oraz braci Potoczków, swoje aspiracje polityczne koncentrowała na emancypacji ludności wiejskiej spod wpływów konserwatystów i ziemiaństwa oraz rozbudzenia świadomości politycznej chłopów galicyjskich. Pomimo licznych niepowodzeń ideologicznych i organizacyjnych narodziny nowej siły na galicyjskiej scenie politycznej niewątpliwie miało wielkie zasługi w uświadomieniu i w konsekwencji odrodzeniu społeczeństwa polskiego.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Polacy na uroczystościach ku czci Františka Palackiego i I Zjeździe Dziennikarzy Słowiańskich w Pradze

Niniejszy artykuł omawia przebieg jubileuszu 100-lecia urodzin Františka Palackiego i towarzyszącego mu I Zjazdu Dziennikarzy Słowiańskich w Pradze w 1898 r. z perspektywy galicyjskich Polaków. Praca bazuje na kwerendzie prasy galicyjskiej, w tym przede wszystkim takich gazet, których członkowie redakcji byli obecni w Pradze. Rezultatem przeprowadzonych badań jest próba rekonstrukcji wydarzeń w stolicy Czech, a także ukazanie, jak Polacy postrzegali głoszone przez Czechów idee. O ile Polacy byli zgodni co do potrzeby współpracy między poszczególnymi narodami słowiańskimi celem zabezpieczenia praw narodowych w monarchii habsburskiej, o tyle różnili się z Czechami w zakresie metod działania oraz szukania sojuszników. Najwięcej kontrowersji wzbudziło zaproszenie przez organizatorów rosyjskiej delegacji. Choć współpraca między dziennikarzami słowiańskimi była kontynuowana na kolejnych zjazdach dziennikarskich aż do 1912 r., to właśnie obecność i zaangażowanie Rosjan zadecydowało o wycofaniu się Polaków z ostatnich spotkań.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Spory o służebności przechodu, przejazdu i przegonu bydła w relacjach miast i wsi ze zwierzchnością dworską na terenie Galicji w XIX wieku

Artykuł odnosi się do kwestii mobilności w kontekście funkcjonowania służebnego prawa do przemieszczania się, czyli przechodu, przejazdu i przegonu bydła przez nieruchomości dworskie. Do 1848 r. chłopi i mieszczanie galicyjscy korzystali z nich na podstawie nadań lub prawa zwyczajowego. W drugiej połowie XIX w. prawa znoszono lub regulowano. Badania archiwalne dowiodły, iż w całym stuleciu dochodziło do licznych konfiktów o służebności, co jest główną hipotezą stawianą w artykule. Konstrukcja publikacji ma klasyczną budowę składającą się z wprowadzenia zawierającego tło historyczne, hipotezę i pytania badawcze; omówienia podstawy źródłowej, metodologii i narzędzi badawczych; zasadniczej treści oraz podsumowania i ogólnych wniosków. Artykuł powstał na podstawie źródeł archiwalnych, głównie z Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego Ukrainy we Lwowie, które zostały po raz pierwszy w nim użyte. Uzupełnienie stanowią materiały kartograficzne opracowane w oprogramowaniu QGIS.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Galicja w 1831 roku w opiniach emigrantów-uczestników powstania listopadowego

W 1831 r. w Galicji znajdowali się byli powstańcy z oddziałów generałów: Józefa Dwernickiego, Girolamo Ramoriny, Samuela Różyckiego oraz innych. Pozostały po nich wspomnienia. W niniejszym artykule wykorzystano dwadzieścia pięć dzienników, wspomnień, pamiętników oraz korespondencji. Z tego materiału wybrano charakterystyki społeczno-gospodarcze galicyjskich miast, miasteczek i wsi. W opisach marszrut znajdują się również kreślone obrazy infrastruktury czy zabytków historycznych mijanych miejscowości. W analizowanych tekstach miasta cyrkularne postrzegane były jako murowane, z licznymi tzw. pamiątkami przeszłości. Miasteczka, dominujące w krajobrazie Galicji, przedstawiały się jako zaniedbane miejsca o drewnianej zabudowie, błotniste. Charakterystycznym elementem wsi były tzw. kurne chaty. Galicja w 1831 r. to kraina pełna dworów i dworków, w których szlachta była przychylnie nastawiona do sprawy narodowej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
W kręgu mitu habsburskiego. Alicja Ankarcrona – Badeni – Habsburg – Altenburg (1889–1985)

Mieszkała w Sztokholmie, Brukseli, Busku, Lwowie, Wiedniu i Żywcu. Należała do europejskiej elity elit przełomu XIX i XX w. Szwedzka arystokratka, która wyszła za polskiego hrabiego, by po jego śmierci poślubić arcyksięcia Habsburga. Nie przestała być Szwedką, gdy została Polką. Nie przestała być Polką, gdy podczas I wojny światowej związała się z Habsburgiem z Żywca. Należała do „pięknej epoki”. Przeżyła wprawdzie cesarzy i królów, dwie wojny światowe i czas dyktatorów, ale nigdy się z tamtą epoką mentalnie nie rozstała. Była w AK. Po wojnie żyła nader skromnie. Tytułowana po mężu księżną Habsburg, który to tytuł nie istniał, była do końca uosobieniem „lepszych czasów” i „mitu habsburskiego” Jej życie to historia Europy w miniaturze. I niezwykle ciekawy przypadek dozgonnego uwikłania w przeszłość.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Styl i sposoby oddziaływania kuratorów sądowych w pracy z dozorowanymi zakwalifikowanymi do zróżnicowanych grup ryzyka przestępczości powrotnej

W artykule dokonano oceny stylu i sposobów oddziaływania kuratorów sądowych w pracy z dozorowanymi zakwalifikowanymi do zróżnicowanych grup ryzyka przestępczości powrotnej. Zaklasyfikowanie osób dozorowanych do grup ryzyka ma na celu poprawę bezpieczeństwa publicznego i dostosowanie rodzaju i intensywności oddziaływań kuratorów do profilu skazanych. W ten sposób powstaje możliwość dostosowania metodycznych oddziaływań kuratorów sądowych do strategii pracy ogólnoświatowych służb probacyjnych opartych na modelu zarządzania przypadkiem. W części empirycznej zaprezentowano obraz stylu i sposobów pracy kuratorów sądowych w percepcji dozorowanych. Przedstawione informacje są unikalne na tle dotychczasowych, jednostronnych analiz pracy kuratorów sadowych opartych głównie na ocenie zapisów czynności wytwarzanych przez samych kuratorów. Wykazano, że kuratorzy sądowi niezależnie od obiektu oddziaływań preferują głównie styl pośredni usytuowany pomiędzy stylem autokratycznym a demokratycznym.

Czasopismo: Resocjalizacja Polska
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zakopane i Tatry fin de siècle. Jan Kasprowicz – podróże artysty

Artykuł omawia proces kształtowania się zainteresowania Zakopanem i kulturą Podhala w drugiej połowie XIX w. oraz na początku wieku XX. Porusza problem nabywania przez górali narodowej tożsamości. Charakteryzuje środowisko zakopiańskiej elity inteligenckiej i artystycznej. Podejmuje próbę analizy, w jaki sposób fascynacja tatrzańskim krajobrazem oraz góralską kulturą wpłynęła na ukształtowanie się jednego z mitów fundujących nowoczesną, narodową tożsamość. Jednocześnie stara się ukazać, jak artyści oddziaływali na rozwój Zakopanego jako kurortu. Pokazuje także wpływy bohemy artystycznej na przemiany kultury podhalańskich górali. W drugiej części artykułu omówiono związki poety Jana Kasprowicza z Podhalem. Przedstawiono jego peregrynacje do Zakopanego i Poronina. Na wybranym przykładzie z twórczości podjęto próbę analizy fascynacji poety Tatrami i góralską kulturą.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Wyjazdy Jadwigi z Zamoyskich Sapieżyny

Głównym celem niniejszego artykułu jest omówienie wyjazdów księżnej Jadwigi z Zamoyskich Sapieżyny. Jej życie było przeplatane bolesnymi momentami – w różnym wieku siedmioro z ośmiorga jej dzieci zmarło w wyniku różnych chorób. W celu ratowania ich zdrowia wyjeżdżała do miejscowości uzdrowiskowych. Po śmierci dzieci nie zaprzestała wyjazdów. Podróżowała turystycznie, odwiedzała rozrzuconą po Europie rodzinę, odbywała wraz z mężem kuracje w różnych kurortach. Jej wyjazdy bardzo często wymagały dużej aktywności. Jak na ówczesne możliwości odbywała dalekie podróże, m.in. odwiedziła północną Afrykę, wypoczywała na Lazurowym Wybrzeżu czy wędrowała w Alpach.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Podróże galicyjskiej rodziny ziemiańskiej w XIX wieku na przykładzie Skrzyńskich

Wyjazdy zagraniczne należały do najbardziej elitarnych rozrywek ziemiaństwa w XIX w. Moda, jaka na początku XIX w. zapanowała wśród elit ziemiańskich, nakazywała bywanie w uzdrowiskach. Pobyt w nich wiązał się nie tylko z zalecanymi przez lekarzy kuracjami, ale miał także charakter towarzysko-rozrywkowy. Rodzina Skrzyńskich, posiadająca majątki ziemskie w okolicach Krosna, Dubiecka i Lwowa, w latach 50. XIX w. wyjeżdżała głównie do Karlsbadu, Ostendy i Oeynhausen w Westfalii. Celem podróży było korzystanie z tamtejszych wód leczniczych. Dla poratowania zdrowia córki Marii Emilia Skrzyńska w zimie 1877 r. spędziła trzy miesiące na południu Włoch. Ponadto panie Skrzyńskie odbyły pielgrzymkę do Lourdes we Francji, wiążąc polepszenie stanu zdrowia Marii z cudowną interwencją Matki Bożej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Podróże kulturowe krakowskich stańczyków ze szczególnym uwzględnieniem relacji Stanisława Koźmiana

W XIX w. nastąpił gwałtowny rozwój turystyki, co przyniosło m.in. ogromny rozwój opisów podróży, czyli tzw. podróżopisarstwa. Podróże, których celem było poznanie ważnych miejsc kulturowych (np. Grecja, Włochy, Ziemia Święta), były istotnym elementem wychowania synów arystokracji i bogatej szlachty. Podróże te możemy nazwać podróżami kulturowymi. Artykuł opisuje wybrane relacje z podróży dwóch krakowskich stańczyków, Stanisława Tarnowskiego i Stanisława Koźmiana, które odbywali w młodości. W pierwszej części zostaje przedstawiona podróż dwudziestoletniego Tarnowskiego do Ziemi Świętej, którą odbył razem z innym późniejszym stańczykiem, Ludwikiem Wodzickim. Podróż trwała pięć miesięcy – od listopada 1857 r. do kwietnia roku następnego. Druga część artykułu poświęcona jest relacjom Koźmiana z jego studenckiej wyprawy do Tatr w 1853 r. (miał wówczas 17 lat) oraz trzy późniejsze podróże do Holandii, Pesztu i Pragi (w latach 1869–1871). Te ostanie relacje Koźmian podporządkował promowanej przez siebie i innych stańczyków idei austro-polskiej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Podróże badawcze archiwistów Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej na przełomie XIX i XX wieku

Druga połowa XIX w. na terenie Galicji to czas wzrostu świadomości archiwalnej i znaczenia nie tylko współcześnie powstających archiwaliów, ale przede wszystkim wartości materiałów dotyczących przeszłości Polski, a nade wszystko dziejów lokalnych społeczności. Zdawało sobie z tego sprawę grono galicyjskich badaczy, naukowców, historyków i archiwistów skupionych wokół Grona Konserwatorów Galicji Zachodniej i od lat 80. XIX w. podejmowało działania mające na celu uratowanie archiwalnego dziedzictwa, m.in. poprzez organizację podróży archiwalnych. W latach 1894–1911 udało się podjąć 11 takich wypraw badawczych. Problematyka artykułu opartego na materiale źródłowym zgromadzonym w Archiwum Narodowym w Krakowie koncentruje się na zaprezentowaniu strony organizacyjnej podróży oraz prowadzonej w ich ramach pracy badawczej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Wpływ podróży na dynamikę życia wybranych uczniów Ksawerego Liskego

Autorka artykułu analizuje kwestię wpływu podróży na dynamikę życia wybranych uczniów Ksawerego Liskego, to znaczy Bronisława Gorczaka (1854–1918) oraz Wiktora Czermaka (1863–1913). Pierwszy po ukończeniu studiów we Lwowie podjął na początku lat 80. XIX w. obowiązki archiwisty – potem także bibliotekarza – w Sławucie na Wołyniu, u księcia Romana Damiana Sanguszki. Drugi po obronie na Uniwersytecie Jagiellońskim napisanej we Lwowie rozprawy doktorskiej mógł dzięki wsparciu krakowskiej wszechnicy prowadzić kwerendy w archiwach rzymskich, berlińskich, wiedeńskich, osiągając z czasem profesurę zwyczajną. Autorka dochodzi do wniosku, że na przełomie XIX i XX w. naukowe podróże były ważnym czynnikiem rozwoju badaczy przeszłości, a Lwów pozostawał dla wychowanków Liskego stałym punktem odniesienia.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo
Artysta w drodze. Wędrówki muzyka Stanisława Bursy nie tylko po Galicji z przełomu XIX i XX wieku

Stanisław Bursa (1865–1947) reprezentował typ XIX-wiecznego artysty wszechstronnego, znanego jako śpiewak (tenor), dyrygent, kompozytor i pedagog. Równolegle budował swoją karierę urzędniczą (pracownik Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie). Życie Bursy do 1914 r. naznaczone było doświadczeniem podróży i ciągłą zmianą miejsca zamieszkania. Przemieszczał się po Galicji jako urzędnik asekuracyjny, odbywał podróże edukacyjne, wyjeżdżał w celach leczniczych, odwiedzał liczną rodzinę. Regularne wędrówki artystyczne po Galicji i terenach zaboru pruskiego oraz Śląska, podejmowane od pierwszej dekady XX w., stwarzały też możliwość dodatkowego zarobkowania. W niniejszym opracowaniu autorka koncentruje się na zagadnieniu mobilności i jej wpływie na przebieg kariery artystycznej nie tylko z punktu widzenia migracji wewnętrznej, ale także mobilności w rozumieniu zdolności do działania na wielorakich polach w sferze zawodowej.

Czasopismo: Galicja. Studia i materiały
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o sztuce