rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ostatnie referencje Przemysław Dąbkowski o Janie Kamińskim

Jednym z najbardziej obiecujących uczniów profesora Przemysława Dąbkowskiego był Jan Kamiński. W 1925 roku profesorowi udało się zdobyć dla swojego protegowanego posadę na uniwersytecie w Lublinie. Kamiński nie zawiódł jego nadziei. W 1925 roku ogłosił serię znakomicie przyjętych studiów poświęconych zwłaszcza prawu cechowemu w przedrozbiorowej Rzeczpospolitej. Wybuch wojny zmusił go do opuszczenia Polski w 1939 roku. Po zakończeniu wojny przez jakiś czas miał nadzieję, że uda mu się wrócić do przerwanych aktywności naukowych. Świadczą o tym fascynujące materiały zachowane w jego teczce pracowniczej przechowywanej w Archiwum Uniwersyteckim KUL

Czasopismo: Polonia Inter Gentes
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
„Polski Londyn” po raz pierwszy

Artykuł przedstawia działalność Polaków związanych z Polską Partią Socjalistyczną w stolicy Wielkiej Brytanii na przełomie XIX i XX wieku. W omawianym okresie Londyn był ważnym ośrodkiem, w którym przebywali czołowi przedstawiciele PPS pozostający na emigracji. Rozwijano tam działalność niepodległościową, drukowano znaczące ilości nielegalnej prasy i wydawnictw niepodległościowych, pozyskiwano środki na funkcjonowanie PPS w kraju oraz nawiązywano kontakty ze środowiskami socjalistów z innych części Europy i świata. Z Londynem przez wiele lat związane były takie postacie, jak Witold Jodko-Narkiewicz, Bolesław Antoni Jędrzejowski, Aleksander Dębski, Stanisław Mendelson, Tytus Filipowicz, Leon Wasilewski czy Stanisław Wojciechowski. Kilkakrotnie bywał tu także Józef Piłsudski, który właśnie na Londynie opierał realizację swojego śmiałego planu stworzenia Legionów Polskich w odległej Japonii. 

Czasopismo: Polonia Inter Gentes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zmiany w funkcjonowaniu polskiej społeczności w obwodzie lwowskim na Ukrainie od 1991 do chwili obecnej na podstawie polskiej społeczności w mieście Sambor

Po uzyskaniu w 1991 roku przez Ukrainę niepodległości polscy mieszkańcy tych terenów stali się obywatelami nowego państwa. Wraz z tym zaczęły zmieniać się też ich warunki życia oraz pojawiły się nowe możliwości dla ich funkcjonowania. Zmieniły się one również i dla mieszkańców Sambora, małego miasta, znajdującego się około 70 km na południowy zachód od Lwowa. Mieszkańcy Sambora w czasach ZSRR skupiali swoje życie kulturalne wokół kościoła parafialnego pw. Ścięcia Świętego Jana Chrzciciela, gdzie wszystkie wydarzenia (w tym msze święte oraz nabożeństwa) odbywały się w języku polskim. W trudnych czasach lat 80. i 90. parafia udzielała również wszelkiego rodzaju wsparcia wszystkim osobom, nie tylko pochodzenia polskiego. Przy parafii swoje początki też ma największa organizacja polonijna w mieście – Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej Oddział w Samborze, która zaczęła się spotykać od 1989 r. na terenach kościelnych, dopóki nie przeniosła swej działalności do mieszkań prywatnych, a potem uzyskała własną siedzibę. TKPZL Oddział w Samborze stał się platformą życia kulturalnego dla mieszkańców miasta polskiego pochodzenia i do dnia dzisiejszego aktywnie działa na wielu obszarach. Z początkowej inicjatywy TKPZL Oddziału w Samborze powstała również polska szkoła, która szybko stała się niezależną organizacją polonijną. Do dziś szkoła naucza w trybie weekendowym dzieci i młodzież z polskich rodzin (ale także cieszy się dużą popularnością wśród mieszkańców ukraińskiego pochodzenia) siedmiu przedmiotów: języka polskiego, literatury polskiej, geografii, historii Polski, wiedzy o narodzie polskim, kultury narodu polskiego oraz muzyki. Mimo w miarę dużej aktywności miejscowych organizacji polonijnych jest widoczny fakt emigracji Polaków z Sambora na Zachód (najczęściej do Polski). Skutkiem tego jest naturalnie zmniejszenie się liczby aktywnych Polaków w mieście oraz spadek zainteresowania miejscowej młodzieży w życiem Polonii. Spora część polskich mieszkańców, poprzez asymilację z ukraińską społecznością, także coraz mniej się identyfikuje z polskością.

Czasopismo: Polonia Inter Gentes
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia, nauki o polityce i administracji
Polityka historyczna sąsiadów. Pamięć II wojny światowej jako postawa tożsamości państwowo-politycznej we współczesnej Białorusi

W warunkach kształtowania się współczesnej państwowej narodowości białoruskiej szczególną rolę ideową odgrywa pamięć zbiorowego doświadczenia realiów II wojny światowej. Na Białorusi (podobnie jak w Federacji Rosyjskiej) jest to pamięć Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (1941–1945). Pamięć ta jest znacznie ważniejsza dla Białorusinów aniżeli dla innych, sąsiednich narodów. Wynika to z wieloletniej propagandy czasów sowieckich, znacznych strat ludzkich w okresie wojny oraz z faktu stosunkowo krótkiej praktyki białoruskiej państwowości. Do najistotniejszych elementów tożsamościowych związanych z wojną należą zatem : Mit zwycięstwa nad faszyzmem, mit zjednoczenia „Zachodniej Białorusi” z Białoruską Socjalistyczną Republiką Sowiecką oraz Mit białoruskiej partyzantki okresu niemieckiej okupacji z czasów II wojny. Ukształtowane w czasach sowieckich mity są nadal niezwykle trwałe w świadomości współczesnych Białorusinów i traktowane jako ważne fundamenty ideowo – tożsamościowe narodu zarówno przez władze państwowe jak i środowiska od tych władz niezależne. Dodatkowo nakłada się na trwałość i znaczenie społeczne tych mitów przekonanie o bliskości kulturowo – cywilizacyjnej z Rosjanami wraz z którymi w ramach państwowości sowieckiej Białorusini uczestniczyli w zmaganiach militarnych zakończonych zwycięstwem.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Problematyka odrodzenia oraz współistnienia Litwy i Polski  w podręcznikach wydanych na Litwie

W artykule poddano analizie narrację, którą autorzy litewskich podręczników do historii (11 pozycji wydanych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, przeznaczonych dla klas 5–12) zastosowali do opisu problematyki odrodzenia oraz funkcjonowania państw litewskiego i polskiego w okresie I wojny światowej i w pierwszych latach po jej zakończeniu.
Analiza wykazała, że szczególną uwagę poświęcono genezie odrodzenia Litwy – zjawiskom dotyczącym litewskiego życia społecznego i politycznego. Podręczniki dla klas 9–12 wyraźniej łączą próby odzyskania niepodległości inicjowane przez litewską klasę polityczną z sytuacją panującą w ówczesnej Europie. W kwestii Polski, podręczniki najczęściej wspominają o wadze, jaką państwa Ententy przywiązywały do jej niepodległości oraz o licznych konfliktach zbrojnych, które rozgorzały u zarania jej niepodległości. Narracja autorów podręczników przybliża również uczniom zróżnicowane koncepcje litewskich i polskich polityków związane z odbudową litewskiej państwowości i jej alternatywami, takimi jak chociażby idea odbudowy Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wbić klin między Warszawę i Mińsk. Jak w Moskwie „wymyślono” antypolskie święto dla Białorusi

Artykuł omawia sposób, w jaki rosyjska propaganda i siły prorosyjskie na Białorusi od 2014 r. promowały wprowadzenie oficjalnego święta 17 września. W okresie powojennym, począwszy od lat 50., w BSRR władze radzieckie nie poświęcały tej dacie znaczącej uwagi. W niepodległej Białorusi pamięć o tych wydarzeniach była obecna w obiegu naukowym, a państwo zdawało sobie sprawę z ich niejednoznaczności. Po przyłączeniu Krymu do Rosji w 2014 r. i rozpoczęciu wojny w Donbasie Kreml aktywnie podjął ideologiczną ofensywę w kierunku białoruskim. W procesie tym ważną rolę odgrywała likwidacja współpracy Mińska z Europą, a w szczególności z Polską. Skutecznym narzędziem tej współpracy były więzi historyczno-kulturowe.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Cena zwycięstwa. Pamięć o II wojnie światowej we współczesnym społeczeństwie rosyjskim

Do dziś zwycięstwo nad faszyzmem stanowi dla przeważającej części społeczeństwa rosyjskiego źródło narodowej dumy, inspiracji i natchnienia. Czy można jednak mówić o zwycięstwie, kiedy kraj został doszczętnie zrujnowany i stracił co najmniej jedną dziewiątą swojej ludności? Podważanie znaczenia zwycięstwa  w dzisiejszej Rosji uważane jest przez oficjalne czynniki państwowe niemal za przestępstwo pospolite. Pamięć o „wielkiej wojnie” ma być święta i nikt nie ma prawa rzucić cienia wątpliwości na w wielkie zwycięstwo narodu i jego przywódcy. Dlatego nieliczni historycy i politycy mają odwagę mówić prawdę o wojnie i zwycięstwie. Prawda ta polega na uznaniu faktu, że od pierwszego do ostatniego dnia II wojny światowej niemiecki Wehrmacht nigdy na froncie wschodnim nie miał przewagi liczebnej. Zdecydowanie ustępował on również Armii Czerwonej pod względem ilości i dość często jakości wszystkich typów uzbrojeń. Wielkie  zwycięstwa z lat 1941–1942 Niemcy odnieśli głównie dzięki słabości organizacyjnej Armii Czerwonej, fatalnemu dowództwu i braku motywacji do walki u milionów żołnierzy sowieckich. Jednak z każdą nową porażką Armii Czerwonej jej przewaga nad Wehrmachtem jedynie wzrastała. Ogromna większość obywateli przekonała się, że faszyzm niemiecki stanowi dla nich o wiele gorsze zagrożenie niż stalinizm. Wojna z Niemcami dla przeważającej części społeczeństwa sowieckiego rzeczywiście przekształciła się w wojnę ojczyźnianą. W roku 2011 Duma rosyjska upubliczniła dokumenty rządowe z okresu wojny. Wynika z nich, że straty ludzkie Związku Sowieckiego w wojnie ojczyźnianej 1941–1945 roku sięgają 41 mln 979 tys. osób.  Jest to o prawie 15 mln więcej, niż sądziła komisja Gorbaczowa. Jeszcze 10 mln 833 tys. – to śmiertelność z tzw. przyczyn naturalnych wśród ludności cywilnej i wojskowych. Zwycięstwo Związku Sowieckiego w II wojnie światowej było zwycięstwem pyrrusowym, które jeszcze bardziej wzmocniło nieludzki, totalitarny system zwany stalinizmem. Większość Rosjan jednak odbiera podobne twierdzenia niemal jako obrazę osobistą.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zmiany pamięci o II wojnie światowej w Polsce

Artykuł oparty jest w dużym stopniu na wynikach  badań ankietowych prowadzonych od wielu lat przez OBOP–CBOS. Podkreślona jest w nim zmiana pamięci zbiorowej po 1989 r., od kiedy to następowało powiększanie się dysonansu wynikającego z przekonania o ogromnym wkładzie Polaków w pokonanie faszyzmu (co szczególnie podkreślano wcześniej) a korzystaniem z owoców tego zwycięstwa. Następowało też przywracanie do powszechnej pamięci wiedzy o zbrodniach popełnionych przez Związek Radziecki (17 września, deportacje, Katyń) oraz przez przedstawicieli innych narodów, co owocowało usuwaniem pomników polsko-radzieckiego braterstwa broni. W kontekście popularyzacji wiedzy o zbrodniach na Wołyniu warto jednak podkreślić, że 64 proc. ankietowanych (2018 r.) uważało, że pojednanie pomiędzy Ukraińcami a Polakami jest możliwe. Bardziej dostrzega się też ofiary wśród obywateli polskich różnych narodowości, choć w przypadku współudziału Polaków, wiedza ta jest przyjmowana z trudnościami (Jedwabne). W końcu artykułu sygnalizuje się regionalne różnice w pamięci zbiorowej oraz pomiędzy różnymi grupami społecznymi, zwłaszcza elitą i resztą.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Tajemnice powstańczego obelisku. Nieznane źródło do dziejów powstania styczniowego na Mohylewszczyźnie

Niniejszy artykuł stanowi opis eksponatu znajdującego się na wystawie stałej Muzeum Pamięci Sybiru. XIX-wieczny miniaturowy obelisk datowany na 1864 rok pochodzi z Irkucka w Imperium Rosyjskim. Wewnątrz eksponatu znajduje się jedwabna szarfa zawierająca spis powstańców z guberni mohylewskiej. Autor artykułu podejmuje próbę identyfikacji uczestników niepodległościowego buntu na Mohylewszczyźnie.

Czasopismo: Biuletyn Historii Pogranicza
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Zarządzanie strachem czy racjonalnością? Antyuchodźcza mowa nienawiści na granicy polsko-białoruskiej

Celem artykułu jest prześledzenie – pojawiającej się w polskojęzycznym Internecie – mowy nienawiści dotyczącej kryzysu humanitarnego na granicy polsko-białoruskiej. Sprawdzam zwłaszcza, w jakiej mierze w mowie tej występują wątki charakterystyczne dla dyskursu antyuchodźczego obecnego w Polsce co najmniej od 2015 roku, a w jakiej można rozpoznać przesunięcia i nowe motywy. Zjawiskiem, które wydaje mi się szczególnie charakterystyczne dla ostatniego roku, jest „zarządzanie racjonalnością”, definiowane przeze mnie w relacji do opisywanego szerzej zarządzania strachem. Moje interpretacje oparte są na krytycznej analizie wypowiedzi zebranych za pomocą prototypowej wersji narzędzia monitorowania internetowej mowy nienawiści Counterhate, opracowywanego wspólnie przez Helsińską Fundację Praw Człowieka, Fundację Centrum im. Profesora Bronisława Geremka oraz Securelex.

Czasopismo: Kwartalnik Trzeci Sektor
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki socjologiczne
Phishing i pokrewne ataki socjotechniczne jako zagrożenie dla organizacji pozarządowych

W artykule opisano kluczowe zagadnienia dotyczące phishingu i pokrewnych ataków socjotechnicznych. Na podstawie teoretycznego wprowadzenia i praktycznych przykładów ze świata zestawiono najważniejsze informacje na temat tego zagrożenia cybernetycznego. Celem opracowania jest przedstawienie phishingu jako poważnego zagrożenia dla organizacji pozarządowych i zasugerowanie możliwych środków zapobiegawczych pozwalających uchronić się przed atakami. Zawarte w tekście informacje mają także ułatwić rozpoznawanie takich ataków na podstawie określonych charakterystyk. Ujęto również kluczowe elementy obrony przed tego typu atakami i dobre praktyki pomagające zwiększyć cyberbezpieczeństwo jednostki. Zaprezentowane modele uwzględniają rozwiązania zarówno organizacyjne, jak i systemowe, które mogą pozwolić na zatrzymanie ataku lub ograniczenie jego skutków.

Czasopismo: Kwartalnik Trzeci Sektor
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki socjologiczne
Cywilnoprawna ochrona dobrego imienia organizacji pozarządowej jako dobra osobistego

Realizując swoje działania, organizacje pozarządowe narażone są na krytykę ze strony osób trzecich. Czasami krytyka ta bywa nieuzasadniona i powoduje spadek zaufania do organizacji pozarządowej, co może istotnie wpłynąć na zdolność organizacji do prawidłowego funkcjonowania, szczególnie do realizacji zadań, do których została powołana. Co do zasady, krytyka działalności danego podmiotu jest dopuszczalna w ramach wolności słowa. Wolność ta nie ma jednak charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom. Niedopuszczalne jest na przykład stawianie nieprawdziwych zarzutów czy wykraczanie poza ramy konstruktywnej krytyki. Celem niniejszej publikacji jest ustalenie podstaw i sposobów ochrony dobrego imienia organizacji pozarządowej w ramach cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych.

Czasopismo: Kwartalnik Trzeci Sektor
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Język polski i kultura dla Ukraińców: studia psycholingwistyczne

W artykule przeanalizowano związek języka z kulturą, które kształtują językowy i kulturowy obrazy świata. Podjęto próbę określenia kluczowych pojęć w obrazie językowym świata Ukraińców na słowa-bodźce − język polski i kultura polska poprzez swobodne i spójne eksperymenty asocjacyjne. Zidentyfikowano główne powiązania semantyczne w polach asocjacyjnych i zidentyfikowano największe sfery semantyczne w każdej grupie badanych. W artykule zaktualizowano pojęcie narodowy i kulturowy obraz świata. Znaczenie wywiadu naukowego zyskuje popularność w związku z procesami emigracyjnymi Ukraińców do Polski. Wyniki badań mogą pomóc nauczycielom języka polskiego jako obcego zrozumieć, w jaki sposób język polski i kultura znajdują odzwierciedlenie w językowym obrazie świata Ukraińców. Badanie wykazało, że Ukraińcy postrzegają JĘZYK POLSKI przez pryzmat polskiej kultury. Potwierdza to pogląd, że osobowość językowa poprzez przyswajanie określonego języka obcego, poznaje wartości zakorzenione w językowym i kulturowym obrazie świata tej społeczności językowej. Dla Ukraińców uczących się języka polskiego połączenie językowego i kulturowego obrazu świata jest ważne w procesie przyswajania języka, a czasem także tożsame. Język polski przez Ukraińców postrzegany jest przez pryzmat kultury polskiej. W związku z tym pomaga tworzyć pewne powiązania asocjacyjne, które służą skutecznej i pomysłowej nauce języka.

Czasopismo: Pomiędzy. Polonistyczno-Ukrainoznawcze Studia Naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Differentia specifica mieszkalnictwa w Polsce na arenie międzynarodowej

Głównym celem badania omawianego w artykule jest zidentyfikowanie cech wyróżniających sytuację mieszkaniową w Polsce na tle innych krajów świata. Dodatkowym zamierzeniem jest wskazanie ograniczeń w prowadzeniu analiz porównawczych z zakresu mieszkalnictwa. W badaniu korzystano z zasobów Eurostatu i OECD dotyczących 2020 r. oraz z literatury przedmiotu, z uwzględnieniem kontekstu historycznego sięgającego zasadniczo 1989 r. Posłużono się metodą analizy danych zastanych.
Z badania wynika, że choć w wielu aspektach sytuacja mieszkaniowa w Polsce odbiega na niekorzyść od przeciętnego poziomu w krajach UE i OECD, to pozytywnie wyróżniają ją: rozwijający się sektor budownictwa mieszkaniowego, niski odsetek osób bezdomnych, dominacja sektora mieszkań własnościowych, wsparcie rodziny w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych oraz relatywnie wysoki poziom zadowolenia ze swojego miejsca zamieszkania w kontekście stosunkowo niskich wartości obiektywnych wskaźników opisujących warunki mieszkaniowe. Wśród ograniczeń w prowadzeniu międzynarodowych analiz porównawczych z zakresu mieszkalnictwa zidentyfikowano m.in. brak spójnej metodologii badania bezdomności, brak aktualnych informacji i niedostępność pewnych danych w poszczególnych krajach.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Moskiewska i Kijowska wizja interpretacji sporów o przeszłość ciągłości historycznych korzeni wzajemnej państwowości

Napaść Federacji Rosyjskiej z 24 lutego 2022 na Ukrainę nie była dziełem przypadku, lecz strategii ponownego zajęcia pozycji supermocarstwa. W niej ważną rolę odgrywało odwoływanie się do przeszłości historycznej. Ta faktycznie jest wspólna w jej początkach, tym niemniej różnie interpretowana przez suwerenne od 31 lat państwo. Wychodząc z lansowanej od XVI w. wizji Rosji jako następczyni Cesarstwa Bizantyjskiego, putinowska Federacja Rosyjska rości sobie prawo do tworzenia jednego mocarstwa, skupiającego wszystkie dawne ziemie Imperium Rosyjskiego. Nie uznaje ona odrębnej państwowości oraz narodowości ukraińskiej. Dla realizacji tego celu nastąpiła opisywana wojna.

Czasopismo: Pomiędzy. Polonistyczno-Ukrainoznawcze Studia Naukowe
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, historia
Plany współdziałania politycznego i militarnego Polski i Ukraińskiej Republiki Ludowej 1919–1921

Zmiany geopolityczne w Europie po I wojnie światowej skutkowały powstaniem odrodzonej Polski oraz krótkim okresem funkcjonowania, i do tego bez formalnego uznania suwerenności państwa ukraińskiego. Polska, lansując przez obóz piłsudczykowski wizję federacyjną, zamierzała skupić pod swoim kierownictwem państwa zachodnich rubieży byłego Imperium Rosyjskiego. Od jesieni 1919 r. starania takowe czyniła wobec URL kierowanej przez Petlurę. Nastąpiło to formalnie w kwietniu 1920 r., kiedy podpisano układ polityczny i konwencję wojskową. Jej celem było współdziałanie polityczne i militarne w wojnie prowadzonej przez Polskę z bolszewicką Rosją w latach 1919–1920. Jednak postawa społeczeństwa ukraińskiego, nieudzielająca poparcia tej inicjatywie, przesądzała jej skuteczność. Do tego liderzy obu stron inaczej traktowali sens tego sojuszu oraz nie do końca zachowywali lojalność wobec partnera. Końcem tego współdziałania był najpierw rozejm w opisywanej wojnie, podpisany 12 października 1920 r., a następnie traktat ryski z 18 marca 1921 r. Polska, wbrew woli Piłsudskiego, zgodziła się na zakończenie współpracy z Petlurą oraz na internowanie jego żołnierzy. Jedyne, co wymieniony uczynił, to zgoda i pomoc na próbę samodzielnych działań zbrojnych zwolenników Petlury, co musiało zakończyć się katastrofą dla tychże.

Czasopismo: Pomiędzy. Polonistyczno-Ukrainoznawcze Studia Naukowe
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o polityce i administracji
Teoria konserwatorska a dostępność zabytków /na przykładzie Zamku Wysokiego w Malborku

Obowiązująca Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami zawiera formułuje wymagania dotyczące wszystkich budynków, bez różnicowania ich pod względem wartości zabytkowych. Celem tekstu jest zwrócenie uwagi na problem niespójności między wymaganiami zawartymi w Ustawie, a współczesnymi zasadami ochrony zabytków. Przyjęty w tekście ogólny podział budynków zabytkowych pod względem ich podatności na usuwanie barier skonfrontowano z przykładem Zamku Wysokiego w Malborku, stanowiącego część kompleksu zamkowego (Muzeum Zamkowego w Malborku), wpisanego na listę dziedzictwa światowego UNESCO.

Czasopismo: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Przepis art. 299 Kodeksu spółek handlowych jako funkcja prawa o  niewypłacalności

Przepis art. 299 Kodeksu spółek handlowych nawiązuje do treści art. 298 Kodeksu handlowego. Polski ustawodawca model spółki z ograniczoną odpowiedzialnością generalnie oparł na regulacji niemieckiej. Niemniej z  uwagi na częste przypadki nadużywania formy spółki kapitałowej wprowadził szczególną odpowiedzialność członków zarządu. Regulacja art. 299 Kodeksu spółek handlowych przez lata była przedmiotem ożywionej debaty naukowej i wielu orzeczeń sądowych. W niniejszym opracowaniu stawiana jest teza, że wskazana regulacja jest funkcją prawa upadłościowego. Konsekwencją tej tezy jest wskazanie na zakres odpowiedzialności członka zarządu spółki z  ograniczoną odpowiedzialnością, który podejmie obronę w procesie. Nie w każdym przypadku terminowego złożenia wniosku o upadłość dojdzie do pełnego zaspokojenia wierzycieli. Przeciwnie  – dywidenda upadłościowa jest statystycznie bardzo niska. W opracowaniu wyrażono pogląd, że z  uwagi na wyjątkową konstrukcję odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania osoby prawnej nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia pojęcia szkody. Wreszcie opracowanie wskazuje na znaczenie terminu wymagalności roszczenia dla ustalenia, który z członków zarządu, kolejno sprawujących funkcje, może ponosić odpowiedzialność cywilną.

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Polacy w Chorwacji – historia i współczesność

Artykuł przedstawia zarys historii mniejszości polskiej w Chorwacji ze szczególnym uwzględnieniem ważnych wydarzeń związanych z tą grupą narodową. Omówiono najważniejsze okresy w dziejach obecności polskiej w Chorwacji, uwzględniając wydarzenia od czasów nowożytnych do współczesności. Przedstawiono główne miejsca osadnictwa polskiego na ziemiach chorwackich, zarówno w XIX wieku, jak i współcześnie, przywołując najnowsze dane z przeprowadzonych spisów ludności. W treści artykułu przedstawiono sylwetki osób, które na różnych etapach swojego życia związane były z Chorwacją. Tym samym wyróżniono szereg osobistości ze świata kultury, polityki, życia gospodarczego czy społecznego, które wpływały na dalsze pogłębianie relacji polsko-chorwackich. Opisano także wszelkie obszary wpływające na kreowania życia polonijnego, szczególnie na przestrzeni ostatnich trzech dekad. Zaprezentowano status prawny i pozycję społeczną polskiej mniejszości oraz wskazano na szereg instytucji wspierających grupy polonijne w zachowywaniu narodowej tożsamości na chorwackiej ziemi. 

Czasopismo: Polonia Inter Gentes
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia