rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ograniczenie prawnej ochrony życia - zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego

Szczególnym obszarem zainteresowania Najwyższej Izby Kontroli (dalej także NIK, Izba) są kwestie mające zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa państwa. NIK sukcesywnie przeprowadza kontrole elementów jego systemu oraz rozwiązań ułatwiających przeciwdziałanie terroryzmowi i zwalczanie tego zjawiska1 . Obejmują one również różnego rodzaju formacje stosujące działania ofensywne, charakteryzujące  się daleko idącą ingerencją w wolności i prawa jednostki, a w razie konieczności mające możliwość użycia broni, również w celu pozbawienia życia osoby dokonującej zamachu terrorystycznego. Ustawodawca określił to terminem „specjalne użycie broni”. Zagadnienie budzi wątpliwości konstytucyjne, zwłaszcza w odniesieniu do art. 38 ustawy zasadniczej, w którym zagwarantowano prawną ochronę życia. Rozważania podjęte w artykule odnoszą się do wybranych zagadnień dotyczących zakazu pozbawienia życia (ang. right not to be killed2 , tj. prawa do nie bycia zabitym) oraz jego legalnej limitacji (ograniczenia) przez państwo ze względu na zagrożenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Osiągnięcia szkolne i kreatywność – w poszukiwaniu przyczyn zróżnicowania relacji

Celem artykułu jest zidentyfikowanie przyczyn różnic w sile oraz kierunku korelacji między osiągnięciami szkolnymi a kreatywnością. Opisywana relacja jest obecnie tematem intensywnych polskich i międzynarodowych analiz. W oparciu o rozróżnienie czterech grup czynników związanych zarówno z osiągnięciami szkolnymi, jak i z kreatywnością, tj. czynników poznawczych, osobowościowych, motywacyjnych i środowiskowych, zostaną przedstawione argumenty przemawiające za istnieniem tak pozytywnych, jak i negatywnych związków. Artykuł zakończy próba zestawienia możliwych czynników warunkujących różny kierunek i nasilenie opisywanej korelacji.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Odpowiedzialność cywilna za niebezpieczną żywność - szkody wyrządzone przez produkty przeznaczone do spożycia

Bezpieczeństwo żywności jest  zagadnieniem interdyscyplinarnym –  łączy problematykę medyczną, rolniczą, ekonomiczną, prawną. To również ważny problem społeczny. Wśród kwestii prawnych na czoło wysuwają się zagadnienia prawa administracyjnego, dotyczące zarówno procesu produkcji i dystrybucji, jak i urzędowej kontroli nad bezpieczeństwem żywności. W  przepisach uregulowano zagadnienia odpowiedzialności za negatywne skutki wprowadzenia do obrotu żywności niebezpiecznej dla życia i zdrowia, związane z odpowiedzialnością cywilną, a w skrajnych przypadkach – karną. Spośród wskazanych obszarów zasadniczym przedmiotem dalszych rozważań będą zagadnienia odpowiedzialności cywilnej, czyli prawa odszkodowawczego.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Za dużo twórczości? Pułapki twórczości codziennej i amatorskiej w kulturze nadmiaru, kiczu i braku smaku

Artykuł poświęcony jest problemowi nadmiaru produktów aktywności twórczej, zwłaszcza twórczości codziennej i amatorskiej, z jakim się spotykamy na platformach cyfrowych i w mediach. Autor opisuje symptomy tego nadmiaru, odwołując się do krytycznej analizy socjologów kultury, i stawia hipotezę, iż zalew twórczości jest po części spowodowany popadnięciem wielu twórców codziennych i amatorów w trzy główne pułapki: pułapkę złudzenia łatwości procesu twórczego, pułapkę zaniku narzędzi rzetelnej selekcji wytworów oraz pułapkę nadłatwości komunikowania produktów kreatywności. Po zdekonspirowaniu mechanizmów tych „pułapek” następuje próba zarysowania pozytywnego programu edukacyjnego, opartego na koncepcji pogłębionych ćwiczeń A. Ericssona i „zasady 10 lat”, będących warunkami osiągnięcia szczebli twórczości profesjonalnej i mistrzowskiej.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Celowość zmiany systemu kontroli bezpieczeństwa żywności - na podstawie kontroli NIK, audytów KE i badań własnych

Polski system nadzoru nad bezpieczeństwem żywności jest wieloinstytucjonalny. Powołanie Państwowej Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności, dzięki konsolidacji Inspekcji Weterynaryjnej, Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i  Nasiennictwa, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz  przeniesienie do  nowego podmiotu części zadań z Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Handlowej, a w zakresie dotyczącym kontroli stosowania i składowania nawozów także  zadań Inspekcji Ochrony Środowiska, posłużyłoby ujednoliceniu procesów kontrolnych i  monitorujących, ograniczyło niejasności kompetencyjne i decyzyjne oraz poprawiło bezpieczeństwo żywności w Polsce. Biorąc pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz audytów Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności Komisji Europejskiej, jak również obserwacje własne, przedstawiono celowość zmian istniejącego systemu kontroli bezpieczeństwa żywności w Polsce.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Uwarunkowania reformy struktury organów kontroli żywności - potrzeba wprowadzenia zmian systemowych w Polsce

Niepokojące wyniki przeprowadzanych w ostatnich latach przez NIK kontroli dotyczących bezpieczeństwa żywności, spowodowane zdaniem Izby „brakiem spójnego i efektywnego systemu nadzoru nad bezpieczeństwem produkcji i dystrybucji żywności”, stały się bodźcem do wznowienia rozważań na  temat możliwości konsolidacji struktury polskich organów jej urzędowej kontroli. Dalekosiężnym celem jest skupienie w jednej instytucji nadzorującej wszystkich lub przynajmniej większości elementów zróżnicowanego zakresu przedmiotowego prawa żywnościowego. Służyłoby to z jednej strony poprawie skuteczności nadzoru nad podmiotami obecnymi na rynku spożywczym, a z drugiej zmniejszeniu administracyjnego obciążenia, np. dzięki redukcji liczby organów, które badają ich działalność gospodarczą. Pomimo konsensusu świata nauki, przedstawicieli administracji publicznej i  organizacji przedsiębiorców co  do  celu reformy, od wielu lat nie doczekała się ona realizacji. Dyskutuje się o  usytuowaniu nowej inspekcji lub jej centralnego organu. Proponuje się podporządkowanie nowego podmiotu ministrowi właściwemu ds. zdrowia, który w Polsce koordynuje działalność instytucji związanych z bezpieczeństwem żywności, albo Prezesowi Rady Ministrów, zamiast postulowanej w ostatnim projekcie podległości ministrowi ds. rolnictwa.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Ocena działania urzędowej kontroli żywności - propozycje zmian w systemie

Przeprowadzone przez Najwyższą Izbę Kontroli w ostatnich latach badania dotyczące szeroko ujętej problematyki bezpieczeństwa żywności oraz audyty Komisji Europejskiej w Polsce ujawniły problemy organizacji urzędowej kontroli żywności. Nakładanie się kompetencji poszczególnych inspekcji, niedostateczna współpraca i  koordynacja działań, brak skutecznych mechanizmów służących ujawnianiu nielegalnej działalności podmiotów zajmujących się produkcją żywności, nieskuteczny nadzór nad ubojem zwierząt, niesprawny system kontroli sprzedaży internetowej, to tylko niektóre z wad istniejącego systemu. Taki stan potwierdziły też opinie naukowców. Mając to na uwadze, Izba przedstawiła analizę problemów systemu kontroli bezpieczeństwa żywności oraz rekomendacje działań służących podniesieniu jego sprawności. Propozycje kierunkowych rozwiązań ujęto w czterech obszarach tematycznych.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wybrane aspekty ewolucji systemu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w latach 1968-2009

W roku 2008 lotnictwo cywilne na świecie obsłużyło ponad 2 271 mln pasażerów. Ta ogromna liczba podróżnych odzwierciedla, jaką wagę przywiązujemy do tego, by na początku XXI przemieszczać się szybko, bezpiecznie i komfortowo. W artykule tym autor postara się przybliżyć punkty zwrotne w historii bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. Ukazane zostaną akty terrorystyczne, które wpłynęły za zmianę przepisów bezpieczeństwa, oraz, w wielkim skrócie, regulacje wprowadzane do dokumentów, będące swoistą odpowiedzią na działania terrorystów. W celu zachowania chronologii, bezpieczeństwo lotnictwa cywilnego rozpatrywane jest w dwóch przedziałach czasowych. Okres pierwszy, rozpoczęty w roku 1968 działaniami terrorystów palestyńskich, trwający do zamachu agentów libijskich na samolot Pan Am nad Lockerbie w 1988. Okres drugi, który symbolicznie otwierają ataki z 11 września 2001 roku, trwa do dnia dzisiejszego. Autor stara się wykazać w tekście kierunki ewolucji przepisów oraz zabezpieczeń w lotnictwie cywilnym w tym okresie. We fragmencie artykułu dotyczącym drugiego z omawianych okresów, szczególna waga została przyłożona do osiągnięć ustawodawstwa Unii Europejskiej, która po 2001 roku przejęła światowe przewodnictwo w dziedzinie przepisów bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. To ustawodawstwo europejskie wyznacza, w ostatnim czasie, nowe standardy organizacji tego systemu. Niewielka objętość tekstu uniemożliwia pełne i kompleksowe omówienie podjętej tematyki, dlatego autor skupił się na aspekcie problemu terroryzmu lotniczego, czy też szerzej terroryzmu wobec lotnictwa cywilnego. Autor podjął także próbę ukazania wpływu rozwoju systemu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego na zwykłego pasażera, który w porcie lotniczym i na pokładzie samolotu musi dostosować swoje postępowanie do wielu drobiazgowych przepisów

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Między performansem a działaniem – o pewnym wariancie badań posługujących się sztuką

Celem artykułu jest zaprezentowanie modelu badań posługujących się sztuką w autorskim projekcie pt. Matki wykluczone społecznie. Cele badań zorientowane są m.in. na: poznanie doświadczeń matek wykluczonych społecznie; pobudzenie autorefleksji badanych kobiet nad ich doświadczeniami macierzyństwa; uwrażliwienie i budowanie krytycznej refleksji uczestników i odbiorców badań związanej z doświadczeniami badanych kobiet. Proponowany model badań przez sztukę przyjmuje formę uczestniczącej, krytycznej i zaangażowanej społecznie praktyki badawczej. W niniejszym tekście omówione zostały kolejne etapy zastosowanego modelu. Specyficzne jest tu włączenie elementów sztuki do procesu badawczego. Na podstawie przeprowadzonych badań zostaną przygotowane scenariusze dla zaproszonych do projektu aktorek, których zadaniem będzie odegranie kobiet badanych. Sceny te będą sfilmowane, a następnie upublicznione podczas performansu.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Bezpieczeństwo kulturowe III Rzeczpospolitej – przegląd zagrożeń

Artykuł dotyczy niebezpieczeństw, które zagrażają kulturze polskiej. Autor podaje ogólną klasyfi kację zagrożeń, która została wypracowana przez polskich naukowców. Zauważa, że jest to nowa dziedzina, która wymaga jeszcze wielu prac jej poświęconych. W sposób szczegółowy Autor opisał zagrożenia dla języka polskiego, rodzimego fi lmu, teatru, czytelnictwa czy zabytków. Wskazał na instytucje, które powinny dbać o zachowanie polskiej kultury, jak również na odpowiednie dokumenty (ustawy), mające nie tylko ją zachować, ale także w sposób twórczy rozwijać. Wykazał przy tym, że po 1989 r. następuje ciągły proces degradacji życia kulturalnego Polaków. Działania, które podjęto, aby temu przeciwdziałać, są mało skuteczne.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Siły Morskie RP w nowej sytuacji geopolitycznej. Struktura, zadania, koncepcja przeobrażeń

W ostatnim czasie w prasie fachowej publikowane są liczne informacje o postępującej degradacji potencjału bojowego polskiej marynarki wojennej. Przyczyny tego stanu rzeczy upatruje się zwykle w wieloletnim niedostatecznym finansowaniu programów modernizacji floty. Na obecną kondycję marynarki wojennej wpłynęły również takie zjawiska, jak: tendencja do zmniejszania wielkości sił zbrojnych państw wysoko rozwiniętych (po rozpadzie układu bipolarnego), kosztowna transformacja SZ RP oraz czynniki polityczne i makroekonomiczne, w tym światowy kryzys ekonomiczny. Wydaje się jednak, że istotną przyczyną złej sytuacji marynarki wojennej jest również przyjęcie na przełomie XX i XXI wieku niewłaściwych priorytetów jej rozwoju. Nie uwzględniono bowiem konieczności dokonania weryfikacji funkcji sił morskich w systemie bezpieczeństwa państwa, które wynikają ze zmian zachodzących w środowisku bezpieczeństwa. Ze względu na złożoność zagadnienia, w artykule zwrócono uwagę na wybrane aspekty problemu, mające podkreślić nadrzędną rolę priorytetyzacji zadań w procesie planowania rozwoju sił morskich. Artykuł jest uaktualnioną wersją tekstu, który ukazał się w sierpniowym numerze miesięcznika „Przegląd Morski”. Kuluarowe dyskusje po pierwszej publikacji potwierdziły przypuszczenia autorów, że prezentowane w tekście tezy wzbudzą negatywne emocje u części czytelników. Autorzy podtrzymują jednak swoje pierwotne stanowisko, że obecny stan Marynarki Wojennej RP uprawnia do formułowania wyrazistych opinii. W artykule prezentowane są wyłącznie osobiste poglądy autorów będące wynikiem poszukiwań związanych z prowadzeniem badań naukowych.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Międzynarodowe środki przeciwdziałające praniu pieniędzy pochodzących z przestępstw korupcyjnych

Artykuł przedstawia najważniejsze organizacje międzynarodowe, których działalność skupia się na walce z przestępczością korupcyjną, koncentrując się na postanowieniach dokumentów międzynarodowych odgrywających największą rolę w tym zakresie. Wskazuje podstawowe cele i wytyczne odpowiednich inicjatyw organizacji regionalnych, międzyregionalnych oraz wielostronnych zajmujących się zwalczaniem procederu prania pieniędzy przeznaczonych w szczególności dla banków i instytucji fi nansowych. Inicjatywy te przedstawione są na tle unormowań konwencyjnych dotyczących zwalczania i zapobiegania przestępczości korupcyjnej, mogą jednak mieć zastosowanie nie tylko w przypadku przestępczości korupcyjnej, lecz również w przypadku każdej innej transgranicznej działalności przestępczej.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Wojsko Polskie w operacjach utrzymania bezpieczeństwa międzynarodowego 1973-2008

Jednym z ważniejszych problemów bezpieczeństwa międzynarodowego po zakończeniu II wojny światowej było niedopuszczenie do rozprzestrzenienia się wybuchających w różnych rejonach świata konfliktów lokalnych. Podejmowane w tym celu działania z ramienia ONZ oraz regionalnych organizacji bezpieczeństwa międzynarodowego (NATO, UE) sprowadzały się do podejmowania misji pokojowych o różnorodnym charakterze, począwszy od misji obserwacyjnych i utrzymania pokoju, na misjach stabilizacyjnych i wymuszaniu pokoju kończąc. Od zakończenia wojny koreańskiej w 1953 r. do wybuchu wojny Jom Kippur w 1973 r. udział Polski w tych misjach ograniczał się wyłącznie do wysyłania obserwatorów nadzorujących rozejm lub porozumienie pokojowe. Przełomem stał się rok 1973 kiedy to podjęto decyzję o wysłaniu na Bliski Wschód pierwszej jednostki specjalnej Wojska Polskiego. Wydarzenie to zapoczątkowało trwający już 35 lat okres intensywnego udziału polskich jednostek w misjach pokojowych. Oprócz misji na Bliskim Wschodzie (na Wzgórzach Golan, Półwyspie Synaj i Libanie) Polska skierowała swoich żołnierzy do innych rejonów świata, gdzie zagrożone było bezpieczeństwo. Stąd udział polskich kontyngentów w misjach w: Czadzie, Namibii, Kambodży, Kongo, Iraku i Afganistanie, a także na terenie Europy w: Chorwacji, Bośni, Hercegowinie, Albanii i Kosowie. Uzyskane podczas tych misji rezultaty zapewniły Polsce trwały wkład w utrzymanie bezpieczeństwa międzynarodowego. W niniejszym artykule dokonano przeglądu operacji pokojowych, w których uczestniczyły, bądź uczestniczą jednostki Wojska Polskiego. Skoncentrowano się na ukazaniu zakresu zadań realizowanych przez te jednostki w poszczególnych misjach oraz stopniu zaangażowania organizacyjnego w ich realizację. Misje, w których brali udział polscy żołnierze, podzielono na dwie zasadnicze grupy: operacje utrzymania pokoju oraz operacje stabilizacyjne i wymuszania pokoju.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Sprawdzian w klasie szóstej w krzywym zwierciadle?

Od kilkunastu lat ważnym elementem „regulującym” funkcjonowanie naszej szkoły są egzaminy zewnętrzne. Co roku przystępują do nich na trzech poziomach: sprawdzianu w klasie szóstej, egzaminu gimnazjalnego oraz matury setki tysięcy uczniów, a komisje egzaminacyjne gromadzą ogromną ilość informacji o tym, co uczniowie potrafią, a także z czym sobie nie radzą. Jakie użyteczne dla systemu edukacji czy decydentów oświatowych informacje płyną z tych danych? Trudno powiedzieć, bo tego typu analiz po prostu brak. W artykule przyjrzałem się kolejnym sprawdzianom w klasie szóstej przez pryzmat najwyżej punktowanego zadania tekstowego oraz rozkładu jego wyników. Wnioski płynące z tej, bardzo prostej statystycznie, analizy powinny skłaniać do głębszej refleksji nad efektami wspomnianej na początku „regulacji”.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aspekty prawne Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa po reformie dokonanej Traktatem Lizbońskim

Artykuł przedstawia analizę prawną rozwiązań dotyczących Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa wprowadzanych przez Traktat Lizboński. Koncentruje się na trzech grupach zagadnień: miejsca WPZiB w strukturze Unii Europejskiej, relacji między WPZiB a działaniami zewnętrznymi Unii oraz niejasności prawnych i terminologicznych powstałych w wyniku wprowadzenia przepisów nowelizujących. Autor zwraca uwagę, iż mimo podjętej próby skupienia wszystkich sfer aktywności Unii w jej ramach, nadal możemy mówić o strukturze fi larowej, bowiem WPZiB zachowała swoją międzyrządową specyfi kę. Ponadto uczynienie z Wysokiego Przedstawiciela jedynego organu odpowiadającego w pełni za reprezentowanie Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej niezbyt się powiodło, bowiem może dochodzić do sporów kompetencyjnych pomiędzy nim a Przewodniczącym RE wynikających z nieprecyzyjności przepisów. Poza tym autor wskazuje, iż z przyczyn politycznych prawdopodobnie pozostaną w strukturze Komisji sfery działań zewnętrznych Unii, niepodporządkowane Wysokiemu Przedstawicielowi. Niemniej jednak długość jego kadencji, połączona z podporządkowaniem mu rozbudowanego aparatu administracyjno-dyplomatycznego, może sprawić, iż stanie się on „twarzą” Unii na arenie międzynarodowej, wypierając z tej roli Przewodniczącego RE. W konkluzjach autor wskazuje jednak, iż bardzo wiele będzie zależało od praktyki pierwszych lat funkcjonowania tych organów.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zmieńmy uniwersytet w lepszą fabrykę

Artykuł jest polemiką z książką Oskara Szwabowskiego Uniwersytet – fabryka – maszyna. Uniwersytet w perspektywie radykalnej (2014). Szwabowski diagnozuje obecny stan uniwersytetu – w Polsce oraz większości krajów zachodnich – jako instytucji w pełni podporządkowanej ukrytej logice kapitału. Wykorzystując Marksowskie kategorie analityczne, przedstawia wizję Akademii jako fabryki, w której praca zatraca swą autonomię i przybiera postać całkowicie wyalienowaną, zarówno w sferze działalności edukacyjnej, jak i badawczej. Co ciekawe, Szwabowski nie stara się bronić uniwersytetu przed ufabrycznieniem, z zasady odżegnując się od perspektywy arystokratycznej, która przyznawałaby uczelni wyróżniony i uprzywilejowany status, na rzecz perspektywy „robociarskiej”. W ufabrycznieniu universitas widzi on wręcz szansę na całościową, rewolucyjną zmianę otaczającej nas, neoliberalnej rzeczywistości. Nowym proletariatem, odczuwającym jarzmo wyzysku, a zarazem zdolnym do odkrycia i ujawnienia zawoalowanych mechanizmów kapitału są dziś akademicy, i to w nich upatruje Szwabowski siłę napędową przyszłej, oczekiwanej rewolucji. Polemika z powyższą argumentacją Szwabowskiego wskazuje głównie na słabość empirycznego uzasadnienia postawionych tez, a także na życzeniowy charakter projektu społecznej rewolucji, którą zainicjować mieliby akademicy.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Internet i jego wpływ na procesy pamięciowe

Celem artykułu jest określenie wpływu Internetu na procesy pamięciowe. Autorka stara się udzielić odpowiedzi na pytanie, jak intensywne korzystanie z Internetu może determinować proces zapamiętywania. Dominujące medium epoki cyfrowej traktuje autorka jak zewnętrzny bank danych, który zwalnia nas z procesu zapamiętywania, gdyż polegamy na zewnętrznym zasobie, do którego w dowolnej chwili można sięgnąć. Jednocześnie zwraca uwagę, iż dostrzeganie procesu obniżania się sprawności i efektywności naszego umysłu nie ma charakteru precedensowego, gdyż w przeszłości tego typu obawy były artykułowane wobec każdego nowego medium.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Fundamentalizm islamski wobec współczesnego bezpieczeństwa. Rola „kaznodziejów” i „szarlatanów”

Fundamentalizm jest cechą charakterystyczną wszystkich wyznań, jednak współczesne czasy zdominował fundamentalizm islamski. Radykalizm muzułmańskich fundamentalistów przekraczający ludzkie granice tolerancyjności, przyzwoitości i wolności, doprowadził do sytuacji, w której śmiało można mówić o konfrontacji religii islamu z resztą świata. W opinii wielu Europejczyków stanowi on największe zagrożenie dla zachodnich wartości, a światowe media szukające przyczyny zamachów zawsze podkreślają fanatyzm terrorystów oraz ich nienawiść do Zachodu. Autor, analizując źródła i przyczyny takiej postawy Muzułmanów, stwierdza, że jest to efekt przeobrażeń o charakterze społecznym i ideologiczno-kulturowym. Przywódcy religijni świata islamu, w zależności od czasów, otoczenia oraz wielu innych czynników, kształtowali to wyznanie wedle własnego uznania. Zmieniały się ich poglądy oraz metody działania, ale zawsze ich spuścizna zostawiała trwały ślad, który był wzorem do dalszej radykalizacji islamu. Nawet współcześni ideolodzy fundamentalizmu islamskiego, uważający się za reformatorów, cały czas rozbudowują doktrynę fundamentalizmu wykorzystując zgoła odmienne metody przekazu. Jednakże w dalszym ciągu opierają się na dorobku intelektualnym swoich poprzedników.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie