rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dostosowanie stylu zarządzania polskich menedżerów do standardów Unii Europejskiej poprzez „trening partycypacji decyzyjnej”

Głównym celem niniejszego artykułu jest ukazanie możliwości dostosowania stylu zarządzania polskich menedżerów do standardów Unii Europejskiej poprzez udział w „treningu partycypacji decyzyjnej”. Autor niniejszego artykułu odwołał się na wstępie do międzynarodowych badań nad przywództwem prowadzonych w 22 krajach europejskich w latach 1995–2000
oraz do badań nad stylem kierowania polskich i zachodnich menedżerów, prowadzonych w latach 1988/89 i 1993/94. Wyniki tych badań obrazują styl kierowania ludźmi w Polsce, skonfrontowany z opisem stylu zarządzania w krajach o rozwiniętej gospodarce rynkowej i utrwalonym systemie demokratycznym. Wyniki badań wskazują, że wykryty syndrom autokratycznego zarządzania polskich menedżerów można modyfikować poprzez „trening partycypacji decyzyjnej”.
W okresie od 1993 roku do 2004 roku autor poddał, wypracowanej przez siebie procedurze „treningu partycypacji decyzyjnej”, imponującą liczbę 1153 polskich menedżerów
średniego szczebla. Artykuł zawiera dane empiryczne świadczące o tym, że ów trening prowadzi do przyrostu średniego poziomu partycypacji decyzyjnej oraz zwiększenia wskaźnika zgodności deklarowanych zachowań menedżerskich ze wskazaniami normatywnego modelu partycypacji decyzyjnej.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ZJAWISKO PRZEDWCZESNEGO KOŃCZENIA NAUKI I JEGO OGRANICZANIE

Artykuł poświęcony jest zjawisku przedwczesnego kończenia nauki, skali tego zjawiska w Europie, sposobom jego badania i ograniczania. Biorąc pod uwagę fakt, że przedwczesne kończenie nauki jest spowodowane kombinacją czynników indywidualnych, edukacyjnych i społeczno-ekonomicznych, w artykule podkreślono, że wszelkie działania na rzecz ograniczania tego zjawiska, skoncentrowane na zapobieganiu, interwencji czy kompensacji, muszą brać pod uwagę specyficzną sytuację państwa i regionu. Nie ma jednego rozwiązania, które byłoby odpowiednie w dowolnie wybranym miejscu i czasie. Przedstawione tutaj wyniki analiz zostały uzyskane w trakcie realizacji międzynarodowego projektu: „ESSE – Early School Leaving & Second Chance Education” finansowanego przez Komisję Europejską w ramach programu Uczenie się przez Całe Życie i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dorośli jako uczestnicy edukacji na tle porównawczym Włoch i Polski

Tekst stanowi próbę porównania uczących się dorosłych w Polsce i we Włoszech. Kategoria dorosłości zostaje zdefiniowana przede wszystkim z perspektywy rozwoju społecznego i duchowego człowieka, wskazane zostają szanse i zagrożenia rozwoju w życiu dorosłego człowieka. Autorka dokonuje podziału nowych uczestników przestrzeni realnej i cyberprzestrzeni, w których człowiek dorosły poszukuje możliwości realizacji szeroko rozumianych potrzeb edukacyjnych. We Włoszech mowa jest o uczestnikach wirtualnej społeczności, emigrantach, młodych dorosłych, ludziach starszych i w późnej starości, a przestrzeniami edukacyjnymi są UTW, uniwersytety oraz organizacje pozarządowe. W Polsce nową kategorią uczących się są dorośli z wyższym wykształceniem, zaobserwować można także dynamiczny rozwój ilościowy i jakościowy uczestników UTW. W Polsce także rozwija się edukacja, mająca na celu wyrównywanie szans grup dyskryminowanych: emigrantów, więźniów, bezdomnych czy bezrobotnych. Porównanie uczących się dorosłych obu krajów wskazuje na wielką różnorodność kształcenia się dorosłych w różnych kręgach kulturowych.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jakość życia w okresie późnej dorosłości

W artykule podjęto problem jakości życia w okresie późnej dorosłości. W badaniu uczestniczyły 74 osoby, emeryci, w wieku 58-83 lata (średnia=69,22), 20 mężczyzn i 54 kobiety. Jako narzędzia badawcze wykorzystano: Skalę Satysfakcji z Życia, Drabinę Cantrila, Kwestionariusz Preferencji Zawodowych Job-6, ankietę własną. Wykonane analizy statystyczne dowiodły istotnego zróżnicowania jakości życia wśród osób o różnym stopniu zbieżności z dawnym środowiskiem pracy i różnej ocenie minionego życia zawodowego. W świetle prezentowanych badań, płeć nie różnicuje jakości życia badanych osób.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poprzez edukację wielokulturową ku pomorskiej wspólnocie regionalnej – uwagi na kanwie nowego kierunku działalności Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego

Autor na przykładzie działań podjętych w ostatnim okresie w tytułowej instytucji edukacyjnej próbuje odpowiedzieć na pytania o to: jak placówki tego typu mogą wykorzystać w nowo podejmowanych działaniach wcześniej wypracowane koncepcje i wcześniej zdobyte doświadczenia praktyczne? oraz – czy uniwersytety ludowe mają współcześnie szansę stać się efektywnymi narzędziami edukacji wielokulturowej? Szkic ukazuje bowiem drogę Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego – jednej z ważnych pomorskich instytucji edukacji dorosłych działających na obszarach wiejskich do podjęcia zadań edukacyjnych o charakterze wielokulturowym. Konieczność ich rozwinięcia wypłynęła z realnych potrzeb zróżnicowanego etnicznie i kulturowo regionu Pomorza oraz z chęci uczestniczenia środowiska Uniwersytetu Ludowego w Wieżycy we współtworzeniu poprzez edukację wielokulturową prawdziwej, w pełni obywatelskiej pomorskiej wspólnoty regionalnej. W artykule przypomniane zostały zatem główne etapy przygotowań do włączenia edukacji wielokulturowej do programu działalności UL-u w Wieżycy, przesłanki teoretyczne skłaniające do rozszerzenia dotychczasowych kierunków działalności placówki o nowy aspekt, jak też pierwsze przedsięwzięcia z zakresu wielokulturowości zrealizowane przez ten podmiot.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
OPINIE PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH NA TEMAT DZIAŁAŃ KOMUNIKACYJNYCH W INSTYTUCJACH POMOCOWYCH – PERSPEKTYWA KSZTAŁTOWANIA KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNYCH

Artykuł podejmuje problematykę działań komunikacyjnych, inicjo- wanych w instytucjach pomocy i integracji społecznej w kontekście kształcenia kompetencji komunikacyjnych i medialnych pracowników socjalnych. Zaprezentowane zostały aktualne opinie pracowników na temat działań komunikacyjnych w publicznych instytucjach pomocowych na podstawie ogólnopolskiego badania; ich wyniki potwierdzają tezę o deficycie systematycznych i konstruktywnych działań PR oraz niskich ocenach ich efektywności. W tym kontekście zarysowana została problematyka zmian w systemie kształcenia pracowników socjalnych. Wskazano na istotną rolę modułów i kursów związanych z komunikacją społeczną, kształtowa- niem kompetencji komunikacyjnych i medialnych, a także na istotne i dalekosiężne konsekwencje ich deficytu, który może przekładać się na niską ocenę efektywności działań́ pomocowych.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O związkach historii życia zawodowego Paula Honigsheima z historią niemieckiej andragogiki

Postać Paula Honigsheima (1885-1963) – pioniera andragogiki w Kolonii (Niemcy) – jest w niniejszym artykule interesująca nie tyle z powodu jego teoretycznych osiągnięć, ile z uwagi na modelowy dla niemieckiego środowiska andragogicznego przebieg jego działalności zawodowej uwarunkowanej kulturo-wo, społecznie i politycznie. Na przykładzie jego biografii można przyjrzeć się bli-żej początkom procesów akademizacji i profesjonalizacji edukacji dorosłych, a szczególnie jej związków z socjologią oraz etnografią. Historia życia P. Honigsheima to droga migranta, która z Niemiec zawiodła go do Francji, a później przez Środkową i Południową Amerykę do USA, aby stamtąd wrócić mentalnie do powojennych Niemiec.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zofia Solarzowa, ta, która czuła niezawodne siły do twórczego przekazywania ludziom ich własnego życia

Artykuł poświęcony został życiu i działalności Zofii Solarzowej, pionierce polskiej oświaty ludowej, pionierce andragogiki, miłośniczce i twórczyni teatru ludowego. Czytelnik ma możliwość poznania usianej licznymi rodzinnymi meandrami drogi edukacyjnej i życiowej bohaterki, jej stawania się działaczką oświatową, ale i współpracy z mężem, Ignacym Solarzem. Autorka przedstawia genezę powstania i funkcjonowanie uniwersytetów ludowych, ich wspólnego dzieła, będącego wyrazem ich wielkiego oddania sprawie ludowej.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Małżeństwa i rodzicielstwo osób z niepełnosprawnością intelektualną – wyzwania współczesności

Artykuł przedstawia przegląd rozwoju idei i literatury przedmiotu poświęconych małżeństwom i rodzicielstwu osób z niepełnosprawnością intelektualną. Zwyczajowo bycie rodzicem i stworzenie własnej rodziny jest wysoko cenioną rolą społeczną. Jednocześnie w przypadku osób z niepełnosprawnością intelektualną istnieje szereg barier na drodze ku równoprawnemu realizowaniu tych ról. Chociaż Konwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych (2008) podkreśla prawo do życia rodzinnego i opowiada się przeciw dyskryminacji osób z niepełnosprawnością w zakresie zawierania związków małżeńskich, prowadzenia życia rodzinnego oraz rodzicielstwa, nadal obecne są silne postawy stygmatyzujące oraz praktyki ekskluzyjne. Działania skierowane na edukację i wspieranie w zakresie realizacji ról rodzinnych dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną są ważnym zadaniem współczesnej andragogiki specjalnej.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O transgresji w edukacji dorosłych i poradnictwie

W niniejszym artykule przedstawiam transgresje osobiste osób dorosłych, które mogą pojawić się w instytucjonalnej sytuacji edukacyjnej i poradniczej. Tematy zajęć dydaktycznych związane z profesjonalnym pomaganiem i rozmowy poradnicze na temat kierunków i sposobów dokonywania zmian w życiu stają się źródłem doświadczeń transgresyjnych niektórych studentów i prawie wszystkich radzących się dorosłych. Prezentuję rodzaje transgresji osobistych i procesy związane z ich doświadczaniem.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
SZKOLNICTWO PRZYWIĘZIENNE W POLSCE W LATACH SZKOLNYCH 2003/2004–2016/2017. WYBRANE PROBLEMY

W artykule przedstawiono wybrane aspekty funkcjonowania szkół istniejących przy zakładach karnych w Polsce. Opisano wartości, które czynią nauczanie w tego typu placówkach ważnym środkiem resocjalizacji penitencjarnej. Pokazano dane statystyczne, które ilustrują sytuację szkolnictwa przywięzięnnego w latach szkolnych 2003/04‒2016/17, m.in. liczbę szkół i oddziałów szkolnych, liczbę uczniów i nauczycieli. Zasadniczą część analizy poświęcono opisaniu barier resocjalizacji za pośrednictwem nauczania. Pośród tych ulokowano m.in. niedostatecznie rozwinięte motywacje podjęcia nauki w szkole przywięziennej, nieadekwatną do potrzeb uczniów ofertę kształcenia, braki w wyposażeniu szkół oraz niską frekwencję na zajęciach szkolnych. Analizę przeprowadzono w oparciu o publikowane cyklicznie przez BP CZSW sprawozdania dotyczące wyników dydaktyczno-resocjalizacyjnych uzyskanych przez szkoły funkcjonujące w zakładach karnych

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Doświadczenie późnego macierzyństwa - narracje kobiet

W artykule podejmuję tematykę związaną z medycznymi, socjologicznymi i pedagogicznymi aspektami „późnego macierzyństwa” kobiet w Polsce. Poprzez badania o charakterze jakościowym prowadzone w oparciu o metodę biograficzną poprzez wywiad narracyjny z dwiema kobietami oraz analizę treści dwóch biografii zamieszczonych na blogach internetowych wskazuję na motywy późnego zajścia w ciążę, przeżywanie narodzin dziecka, sposób godzenia ról społecznych: matki, żony i pracownika oraz organizacji czasu wolnego młodych dojrzałych matek. Wskazuję na głęboką więź z dzieckiem, samorealizację poprzez macierzyństwo i respektowanie potrzeb podmiotowych dziecka u dojrzałych matek.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Spojrzenie na andragogikę i filozofię andragogiki: zarys Międzynarodowy (część I)

Niniejsza praca o historii i filozofii andragogiki ograniczona jest w dużej mierze [aczkolwiek z paroma wyjątkami] do chronologicznego przedstawienia historii i towarzyszącej andragogice filozofii, zgodnie z czasem publikacji dokumentów i opisów wydarzeń w angielskiej wersji językowej. Jednak niektóre z prac przedstawiają aspekty wydarzeń i idei, które dotyczą lat i konkretnych kontekstów, wcześniejszych niż te, w których się ukazały. Nie będzie to w związku z tym dokładna historia wydarzeń i filozofii w formie chronologicznej. Pokazany zostanie ogólny zarys zgodnie z latami ukazania się artykułów, książek, komentarzy i wszelkich innych dostępnych publikacji.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
MASZYNA WOJENNA PRZECIW TYRANII. KSIĄŻKA WŚRÓD LUDZI HELENY RADLIŃSKIEJ – ISKRY NA CZAS OBECNY

To jest próba namysłu nad wymiarami praktyki lektury na marginesach książki o książkach Heleny Radlińskiej, jednej z najwybitniejszych animatorek refleksji andragogicznej. W jego centrum umieszczam wątpliwość́ co do tego, czy potrafimy jeszcze/już czytać. Kontekstem tych rozważań będzie jakość sfery publicznej niepodległego państwa i towarzyszący jej cień tyranii. Tyranom nie przeszkadzają ci, którzy nie czytają, ani ci, którzy czytają̨ płytko i w pośpiechu.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
PYTANIA O AUTOKREACJĘ W PERSPEKTYWIE DZIAŁAŃ TWÓRCZYCH

Problematyka poruszana w niniejszym artykule stanowi przyczynek do szerszych badań i studiów nad autokreacją. Analizy nad przeobrażeniami twórczymi w biegu życia, wiodą do krystalizacji indywidualnych procesów autokreacji. Wizja świata i wizja siebie ewoluuje w biegu życia, co ma fundamentalny związek z krystalizującą się postawą twórczą i zmiennym obrazem dzieł, które powstają niejako ciągle od nowa, w nowej perspektywie, zrodzonej z przeżyć, doświadczeń i doznań twórcy. Stąd też dzieło stanowi z jednej strony wyraz indywidualności swego twórcy, z drugiej transcenduje go ku światu, a z trzeciej niejako stwarza swojego kreatora. Złożoność refleksji podejmowanych w ramach autokreacji łączy w sobie perspekty- wę egzystencjalną i aksjologiczną, skłaniającą podmiot do wytyczania symbolicz- nych drogowskazów, ku czemu warto podążać z perspektywy autobiograficznej. Narracja autobiograficzna stanowi bowiem swoisty „klucz” do poznania i zrozumie- nia ludzkiej egzystencji. Zwrot w stronę badań biograficznych wiąże się z potrzebą (i możliwością) osadzenia potencjalnych badań nad autokreacją w działaniu twórczym w obrębie paradygmatu interpretatywnego. Tą drogą możliwym staje się dookreślenie indywidualnych profili kształtowania samego siebie w biegu życia w kontekście aktów twórczych. W szerszej perspektywie badawczej, profile te, mogą się stać drogowskazem i świadectwem działań innych ludzi w drodze do samokształtowania się, a ponadto czynią możliwym wyznaczenie podobieństw i różnic miedzy twórcami.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Cztery pokolenia rzeczniczek walki z rakiem piersi w służbie medialnej edukacji zdrowotnej

Medialna edukacja raka piersi pojmowana w kategoriach zarówno promocji zdrowia, jak i prewencji choroby, jest obecnie stałym elementem kultury popularnej. W jej realizację zaangażowane są równe grupy społeczne i zawodowe, a przede wszystkim lekarze, dziennikarze oraz wyleczone pacjentki. W tekście podjęto kwestię zaangażowania się znanych pacjentek w podnoszenie społecznej świadomości raka piersi. Medialną edukację choroby onkologicznej przedstawiono z perspektywy chronologicznej, wyróżniając cztery okresy rzecznictwa raka piersi.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
BY W STOSOWNYM WIEKU BYŁY – WYMAGANIA STAWIANE PIERWSZYM ADEPTKOM SZTUKI POŁOŻNICZEJ

Pierwszymi na świecie placówkami kształcenia zawodowego dla kobiet były szkoły położnicze. Pierwsze tego typu placówki pojawiły się w XVII wieku we Francji. Wyposażanie kobiet w niezbędne przy odbieraniu porodów umiejętności miało postać „terminowania” pod okiem wykwalifikowanej położnej. Specyfika zawodu, jaki w przyszłości miały wykonywać uczennice, sprawiła, że na kursy przyjmowane były wyłącznie niewiasty dorosłe, czyli takie, które posiadały już pewne doświadczenie seksualne. Do grona uczennic najchętniej przyjmowano młode mężatki oraz wdowy. Uważano, że wśród uczennic nie powinny znaleźć się panny, gdyż treści podawane podczas asystowania przy porodach mogłyby wywołać u nich zawstydzenie i zażenowanie. Oprócz wieku ważnymi wyznacznikami doboru uczennic było ich „prowadzenie się”, stan zdrowia oraz wyznanie. Wypracowane we Francji kryteria przyjęć do szkoły akuszerek były powielane w innych krajach europejskich (także w Polsce), w których tworzone były podobne placówki. Wymogi stworzone w XVII wieku obowiązywały bez większych zmian do końca XIX wieku.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
AKTYWNOŚĆ EDUKACYJNO-ZAWODOWA SENIORÓW FORMĄ ZAGOSPODAROWANIA CZASU NA EMERYTURZE

W artykule wyjaśniam znaczenie określenia „aktywność” oraz wskazuję na jej pozytywne aspekty w życiu seniorów, interpretuję współczesne pojęcie czasu. Analizuję wyniki badań dotyczące aktywności edukacyjnej i/lub zawodowej osób, których podstawowym źródłem egzystencji było świadczenie emerytalne lub rentowe. Opisuję między innymi rodzaje i formy przejawianej przez seniorów aktywności edukacyjnej i zawodowej. Ujawniam motywy, które inspirowały seniorów do podejmowania wysiłku edukacyjnego czy pracy zarobkowej. Wskazuję na zmienne, które wyróżniają seniorów pod względem aktywności edukacyjnej i zawodowej.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WPŁYW NAUKI DOROSŁYCH NA ŻYCIE RODZINNE NA PODSTAWIE PAMIĘTNIKÓW LAT 60. I 70. XX WIEKU

Na podstawie plonu konkursów pamiętnikarskich z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych starano się prześledzić motywy podejmowania nauki przez osoby dorosłe i wpływ nauki na funkcjonowanie rodziny. Motywy różniły się w zależności od tego, jaka była przyczyna przerwania nauki, w jakim wieku ją podejmowano. Choć badania studentów z tego okresu wskazują, że najczęstszym motywem była chęć doskonalenia zawodowego, to z pamiętników wynika, że ambicja była tu czynnikiem najistotniejszym, pojawia się też motyw nieuwzględniony w badaniach, czyli niechęć do brania udziału w domowych obowiązkach. Długotrwała nauka osób dorosłych wpływała bardzo często destrukcyjnie na rodzinę. Mężczyźni rezygnowali nie tylko z uczestnictwa w pracach domowych, ale także z wychowywania dzieci i spędzania czasu z żoną. Kobiety wprawdzie nadal prowadziły gospodarstwo, ale bardzo często przekazywały wychowanie dzieci komu innemu, czasem nawet oddając je z domu. Nie wszystkie rodziny przetrwały ten okres. Problemem był także brak czasu na uczestnictwo w kulturze.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WARTOŚCI UZNAWANE PRZEZ STUDENTÓW STUDIÓW NIESTACJONARNYCH

W artykule podejmujemy rozważania dotyczące wartości uznawanych przez studentów studiów niestacjonarnych. Przedstawiamy i interpretujemy wyniki badań, poszukując odpowiedzi na następujące pytania: Które wartości życia społecznego – obiektywne i subiektywne – uznają respondenci za najcenniejsze? W jakim stopniu kobiety i mężczyźni różnią się w ocenie wyodrębnionych wartości? Które z wartości ulegają zmianie wraz z wiekiem respondentów? Czy miejsce zamieszkania respondentów różnicuje ich pod względem uznawanych wartości? W jakim zakresie sytuacja materialna respondentów współdecyduje o preferowanych przez nich wartościach? Badaniami objęto 178 studentów drugiego roku studiów licencjackich niestacjonarnych z uczelni publicznych i niepublicznych Wrocławia.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
(NIE)PAMIĘĆ CZASÓW WOJNY I POWOJENNYCH NAJSTARSZYCH MIESZKAŃCÓW SĄDECKICH WSI

Artykuł stanowi prezentację fragmentu badań biograficznych przepro- wadzonych wśród osób starych zamieszkujących tereny wiejskie Beskidu Sądeckiego. Badania dotyczyły pamięci czasów wojny i powojennych. Pamięć tego okresu stanowi ważny komponent życia osób badanych, poprzez który konstytuuje się ich doświadczenie zarówno osobiste, jak i zbiorowe.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
BIOGRAFICZNE UCZENIE SIĘ I NARRACYJNE UCZENIE SIĘ – RAMY TEORETYCZNE

Na gruncie andragogiki rozwijane są teorie wyjaśniające fenomen uczenia się człowieka dorosłego pozostającego w związku z biegiem jego życia. Wśród nich wymienić można teorię biograficznego uczenia się i teorię narracyjnego uczenia się. W tekście przedstawiono ich założenia oraz podjęto próbę wskazania elementów wspólnych i różnicujących te dwa rodzaje uczenia się. Biograficzne uczenie się i narracyjne uczenie się współistnieją ze sobą, są sobie bliskie, w niektórych zakresach się pokrywają. Obydwa procesy należy łączyć z uczeniem się z życia oraz z procesem całożyciowym. Ich istotnymi elementami są: (re)konstruowanie narracji, refleksja, interpretowanie, wyjaśnianie i nadawanie subiektywnych znaczeń doświadczeniom życiowym. Istotą biograficznego uczenia się jest refleksja nad biografią własną lub Innych. Narracyjne uczenie się zachodzi zaś w akcie opowiadania. Obejmuje ono pełny zakres doświadczeń stanowiących przedmiot opowieści, wykraczając poza doświadczenia tylko biograficzne.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
MŁODOŚĆ WOBEC STAROŚCI – DOŚWIADCZENIEM OBCOŚCI? – RAPORT Z BADAŃ

Artykuł stanowi formę raportu z badań dotyczących stosunku i postrzegania przez osoby młode – studentów pedagogiki – starości przebiegającej w ośrodku pomocy społecznej dla osób starych. Analiza zgromadzonego materiału empirycznego została wzbogacona przykładami wypowiedzi dotyczących różnych płaszczyzn spostrzeżeń związanych z obserwacją ludzi starych zamieszkujących zinstytucjonalizowaną placówkę. Ponadto w artykule starano się ukazać przyczynę wielu trudnych emocji opisywanych przez studentki i studentów, jakie pojawiały się względem podopiecznych ośrodka.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Modelowanie jako strategia dydaktyczna w akademickim kształceniu refleksyjnych nauczyciel

Modelowanie jest skuteczną strategią kształtowania umiejętności dydaktycznych studentów. Może jednak służyć także „edukacji do refleksyjnej praktyki” w ujęciu Schöna (1987). Zaprezentowany tekst opisuje badania w działaniu, przeprowadzone przez autorkę, których celem było wspomaganie procesu rozwijania się refleksyjności u studentów. W oparciu o arkusze obserwacyjne wypełniane przez studentów zaobserwowano u nich zmiany w dwóch obszarach: refleksji dotyczącej obserwacji lekcji i refleksyjnego podejścia do własnej praktyki, czyli samodzielnie prowadzonego procesu dydaktycznego. W efekcie sprzężenia zwrotnego duże zmiany pojawiły się również w praktyce akademickiej badacza.

Czasopismo: Edukacja Dorosłych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika