rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uwagi na temat środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową

Zakaz wstępu na imprezę masową jest jednym ze środków karnych, który został wprowadzony do kodeksu karnego 20 marca 2009 r. Dodanie tego przepisu było odpowiedzią ustawodawcy na rozwijające się zjawisko przestępczości popełnianej na imprezach masowych, w tym także podczas meczów piłki nożnej. Dodanie tego środka karnego do katalogu środków karnych z art. 39 k.k. było uwarunkowane w dużej mierze determinantami systemu społecznego. Imprezy masowe charakteryzują się skupiskiem dużej liczby osób w określonym miejscu. Imprezy te są zazwyczaj dostępne dla szerszej grupy osób, w tym także dla osób, które traktują te zgrupowania jako okazję do popełniania przestępstw. Aby zapobiegać sytuacjom, w których dochodzi do popełniania czynów zabronionych w trakcie imprez masowych, ustawodawca wprowadził możliwość orzekania przez sądy zakazów wstępu na imprezę masową, ograniczając tym samym ryzyko wystąpienia w trakcie tych imprez zdarzeń mogących mieć wpływ na ich bezpieczeństwo. Omawiany środek karny był przedmiotem dyskusji społecznej, przede wszystkim ze względu na skuteczność jego stosowania w praktyce. Przepisy dotyczące zakazu wstępu na imprezy masowe, ze względu na niedoskonałość wprowadzonych uregulowań oraz istniejące luki prawne (m.in. brak możliwości wyegzekwowania stosowania orzeczonego zakazu) zostały znowelizowane już w 2010 r. W związku ze zbliżającą się w naszym kraju dużą imprezą masową, jaką będą Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej w 2012 r., przedmiotem wystąpienia będzie analiza przepisów de lege lata i de lege ferenda.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Krakowska Chorągiew Męska ZHP. Powstanie i początki działalności (1920–1921). Kalendarium wydarzeń

Artykuł przedstawia początki działalności Krakowskiej Chorągwi Męskiej ZHP. Opisuje rozwój organizacyjny chorągwi w świetle dokumentów ówczesnych lokalnych oraz centralnych władz harcerskich (1920–1921). W opracowaniu wykorzystano niepublikowane źródła archiwalne, znajdujące się w Archiwum Akt Nowych w Warszawie (zespół „Archiwum Związku Harcerstwa Polskiego [1913–1939]”) oraz zachowane źródła drukowane (sprawozdania Zarządu Oddziału i komendy chorągwi, rozkazy komendy chorągwi, sprawozdania Naczelnej Rady Harcerskiej i publikacje na łamach prasy harcerskiej). Powstanie chorągwi było związane z ostatecznym połączeniem w jednolity ZHP dawnych dzielnicowych organizacji harcerskich na I Walnym Zjeździe ZHP w Warszawie (31 grudnia 1920 – 2 stycznia 1921). Równolegle organizował się Zarząd Oddziału Krakowskiego ZHP. W 1921 r. w Krakowie działało już 18 drużyn podzielonych na trzy hufce. Środowisko było dobrze oceniane przez władze i wspierane przez lokalną społeczność. Jego pracę organizowali późniejsi wybitni działacze harcerscy; niektórzy z nich w czasie okupacji ofiarą swojego życia zaświadczyli o wierności harcerskim ideałom.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
O językach używanych przez członków niektórych organizacji terrorystycznych

Identyfikacja języka używanego przez członków organizacji terrorystycznej i zapewnienie możliwości tłumaczenia materiałów w tymże ma kluczowe znaczenie dla zwalczania tego rodzaju grup. Niniejszy artykuł poświęcony jest profilom językowym wybranych organizacji uznawanych za terrorystyczne, przedstawiając analizę ich sytuacji językowej oraz jej wpływ na możliwość tłumaczenia przejętych materiałów, komunikacji z zatrzymanymi członkami ugrupowania, czy wreszcie na stosunki panujące wewnątrz niego. Zobaczymy, że w przypadku niektórych organizacji język stanowi istotny aspekt ich ideologii. Inne starają się minimalizować znaczenie tego czynnika, by uniknąć wewnętrznych konfliktów. W artykule przedstawiono też, jak zrozumienie sytuacji językowej w danym ugrupowaniu (a w szczególności kompetencji językowych jego członków) może być pomocne w typowaniu regionów, w których organizacja ta może działać.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Miny jako problem bezpieczeństwa współczesnego świata. Rozważania w obszarze Międzynarodowego Prawa Humanitarnego

Artykuł omawia problem, jakim jest zagrożenie dla bezpieczeństwa współczesnego świata wynikające z użycia w konfliktach zbrojnych min przeciwpiechotnych. Analizuje powyższe zagrożenie (a właściwie zagrożenia) w aspekcie międzynarodowych dokumentów Prawa Humanitarnego. Ukazuje, iż rozmaite organizacje, takie jak ONZ i Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, oraz rządy wielu państw inicjują istotne akcje poświęcone procesowi usuwania min, pomocy ich ofiarom i publicznej edukacji, lecz problem ten nadal pozostaje nierozwiązany do końca. Zwraca uwagę na istotne konsekwencje społeczne, jakie niesie ze sobą użycie tych śmiercionośnych środków walki.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Zielona dyplomacja jako zewnętrzny wymiar polityki ekologicznej Kazachstanu

W artykule podjęto próbę zdefiniowania pojęcia „zielona dyplomacja”. Omówione zostały problemy ekologiczne Kazachstanu, ich transgraniczny charakter oraz wewnętrzny i zewnętrzny wymiar realizowanej polityki ekologicznej. Celem artykułu jest ukazanie znaczenia zielonej dyplomacji z polityce zagranicznej Kazachstanu. W artykule przyjęto dwie hipotezy. Po pierwsze, dla Kazachstanu zielona dyplomacja ma instrumentalne znaczenie i jest wykorzystywana jako narzędzie budowy pozytywnego wizerunku państwa na arenie międzynarodowej. Po drugie, zielona dyplomacja wpływa również stymulująco na bezpieczeństwo ekologiczne Kazachstanu.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Opodatkowanie ekologiczne narzędziem ochrony środowiska państw nordyckich

Podatek ekologiczny jest świadczeniem pieniężnym, którego podstawą jest jednostka naturalna pewnego zjawiska, które wywiera szczególnie negatywny wpływ na środowisko. Podstawową funkcją tego podatku powinna być funkcja pozafiskalna, nakierowana przede wszystkim na ochronę środowiska naturalnego, przy wykorzystaniu podatków i opłat jako narzędzi stymulujących działania podmiotów funkcjonujących na rynku. Artykuł podejmuje problem opodatkowania ekologicznego w państwach nordyckich w latach 2008– 2016. Jego celem jest analiza wpływu, jaki mają podatki ekologiczne na zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska. Opracowanie zostało przeprowadzone w oparciu o koncepcję Pigou oraz idee zawarte w ramach reformy opodatkowania ekologicznego.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Kryzys – zagrożeniem bezpieczeństwa państwa i społeczeństwa. Wizja, misja i zasady systemu zarządzania w sytuacjach kryzysowych

Artykuł poświęcony jest problemom kryzysu i zasadom, jakim winien odpowiadać konstruowany system. Przedstawiono zarys teorii kryzysu, definicję i cechy. Dla jego zobrazowania odwołano się do teorii regulacji. Podkreślono różnorodność kryzysów związanych ze sferami społecznej aktywności. Następnie określono wizję, misję i zasady współczesnego systemu zarządzania kryzysowego.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Zapiski masona. Relacja Kurta Reichla z rozmowy z Andrzejem Strugiem w 1932 roku, w świetle polskiej historiografii

W bibliotece Pałacu w Ciążeniu zostały odnalezione ważne dokumenty dotyczące historii
polskiego wolnomularstwa. Jeden z nich to relacja z rozmowy spisana w okresie międzywojennym
przez niemieckiego wolnomularza Kurta Reichla, którą odbył on w 1932 roku
z Andrzejem Strugiem, jednym z szefów polskiej masonerii. Rozmowa ta dotyczyła m.in.
kwestii nastawienia ideowego i politycznego polskich lóż. Drugi dokument to artykuł historyka
Leona Chajna, dotyczący wyżej wspomnianego memorandum, stanowiąca próbę
wykorzystania nowych źródeł w historiografii polskich lóż i przedstawienia tej problematyki
szerszej publiczności. Trzeci dokument to krytyka artykułu Leona Chajna dokonana
przez jego zagorzałego adwersarza profesora Ludwika Hassa. Historiografia polskiego
wolnomularstwa, walka pomiędzy dwoma historykami wolnomularstwa polskiego, niepewna
kwestia wiarygodności międzywojennego źródła historycznego, obraz polskich lóż
międzywojennych i w końcu poglądy oraz postawa Andrzeja Struga, szefa masonerii polskiej
– oto główne zagadnienia poruszane w powyższym artykule.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Prawne dylematy udostępniania informacji publicznej w polskiej administracji samorządowej

Jawność życia publicznego spełnia istotną rolę w działalności jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Stąd też w niniejszym artykule podjęto próbę ukazania zasad dostępu obywateli do informacji publicznej na szczeblu gminy. W wprowadzeniu dokonano przeglądu podstaw prawnych udostępniania informacji publicznej oraz zdefiniowano pojęcia towarzyszące temu zagadnieniu. W kolejnej części artykułu poddano analizie zasady i formy działalności gminy mające na celu realizowanie przysługujących w tym zakresie praw obywatelskich. Wskazano organom gmin także kwestię organizacyjną dotyczącą udostępniania społeczności lokalnej interesujących ją dokumentów. Na podstawie aktów prawnych i orzecznictwa sądowego zaakcentowano potrzebę umieszczania wszelkich informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Wiele treści znajdujących się w tym artykule omówiono na tle zdarzeń zaistniałych w codziennej działalności samorządu gmin. Ponadto wytypowano i poddano wnikliwej analizie zagrożenia wynikające z bagatelizowania konstytucyjnego obowiązku informowania społeczeństwa o publicznej działalności organów gminy.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Kształtowanie kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie, jako element zarządzania firmą w ocenie studentów

Celem artykułu jest ukazanie kultury bezpieczeństwa jako istotnego elementu zarządzania firmą, oraz roli, jaką odgrywa kształtowanie kultury bezpieczeństwa w zarządzaniu firmą. Pojęcie kultury bezpieczeństwa można odnieść zarówno do społeczeństwa czy przedsiębiorstwa, jak i do jednostki. Poczucie osobistej odpowiedzialności za sprawy bezpieczeństwa przekłada się na kulturę bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach. W badaniach posłużono się narzędziem pozwalającym na ocenę klimatu bezpieczeństwa, co pośrednio pozwala na monitorowanie poziomu kultury bezpieczeństwa. Badanie klimatu bezpieczeństwa pozwala określić postawy pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a także diagnozuje procedury funkcjonujące w organizacjach.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Bezpieczeństwo międzynarodowe a prawa człowieka

Poszukiwanie równowagi między zapewnieniem przestrzegania podstawowych praw i wolności a bezpieczeństwem międzynarodowym nie może prowadzić do odchodzenia od już osiągniętych, na poziomie krajowym i międzynarodowym, standardów ochrony praw człowieka. W stosunkach międzynarodowych dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa „sobie”, nie może prowadzić do znaczącego obniżenia standardów ochrony praw innych, innymi słowy, potrzeba wyjątkowej powściągliwości w używaniu siły w stosunkach międzynarodowych i korzystania z instrumentu interwencji humanitarnej. Walka z zagrożeniami bezpieczeństwa międzynarodowego musi być prowadzona w granicach obowiązującego prawa międzynarodowego i prawa krajowego poszczególnych państw. Walka z bezprawiem musi się odbywać przy użyciu środków zgodnych z prawem. Nie oznacza to jednak, że społeczność międzynarodowa i poszczególne państwa w ten sposób się osłabiają. Państwo, zwalczając zagrożenia międzynarodowe, chroni konstytucyjne prawa i wolności swoich obywateli tylko wówczas, gdy samo ich w sposób nadmierny nie ogranicza. Konieczne jest więc zachowanie przy podejmowaniu zarówno działań ustawodawczych, jak i praktycznych, swoistej równowagi między odpowiedzią na współczesne wyzwania bezpieczeństwa międzynarodowego a prawami i wolnościami obywatelskimi.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Powstanie, zasady działania i szkolenia jednostek specjalnych w Ludowym Wojsku Polskim

Przedmiotem artykułu są jednostki specjalne Wojska Polskiego w latach 1964–1993. Autor prezentuje genezę tych jednostek w Polsce, przesłanki powstania oraz organizację. Przedstawione zostały jednostki funkcjonujące na poziomie strategicznym (1 batalion szturmowy), operacyjnym (armijne kompanie specjalne) oraz taktycznym (kompanie specjalne batalionów rozpoznawczych dywizji). Ponadto zaprezentowano zasady działania i formy szkolenia jednostek specjalnych w Polsce. Artykuł ukazuje własne, oryginalne rozwiązania w procesie organizacji i doskonalenia jednostek specjalnych w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Próby stabilizacji Egiptu po Arabskiej Wiośnie. Military electoral authoritarianism

Arabską Wiosnę w Egipcie i obalenie reżimu Hosniego Mubaraka w styczniu 2011 r. należy rozpatrywać jako implikację Jaśminowej Rewolucji w Tunezji. Fala protestów postrzegana była przez państwa zachodnie jako proces, którego efektem miała być szeroko pojęta demokratyzacja Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, jak również powstanie w państwach regionu społeczeństw obywatelskich. Mimo że zrodzona z buntu społecznego, Arabska Wiosna miała prowadzić do stabilizacji regionu. Jej skutki okazały się jednak zupełnie inne niż oczekiwano. W przypadku Egiptu regime change stworzyła tylko pozory zmian społeczno-politycznych. Krótkoterminowo beneficjentami obalenia Mubaraka stały się ugrupowania opozycyjne, prodemokratyczni aktywiści i następnie umiarkowani islamiści. Faktycznym zwycięzcą była jednak armia i byli oficerowie wojskowi, w tym wybrany ponownie w marcu 2018 r. na urząd prezydenta gen. Abd al-Fattah as-Sisi. Arabska Wiosna zainicjowała więc kolejny etap w historii Egiptu – military electoral authoritarianism – równie niedemokratyczny jak przed 25 stycznia 2011 r. W Egipcie na straży stabilności państwa stoi armia, która walcząc z islamskimi radykałami i terrorystami, zyskała poparcie Stanów Zjednoczonych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Regionalne i globalne implikacje chińsko-amerykańskiej rywalizacji energetycznej w Zatoce Perskiej

Stany Zjednoczone i Chiny jako dwaj najwięksi światowi konsumenci ropy naftowej i energii mają coraz większy wpływ na globalną geopolitykę energetyczną. Rosnące zapotrzebowanie Chin na energię rodzi otwartą konkurencję, a nawet bezpośrednią rywalizację między tymi dwoma państwami o surowce. Równocześnie, Stany Zjednoczone i Chiny wydają się posiadać zasadniczo różne poglądy roli światowych rynków energii. O ile Stany Zjednoczone opierają swoją politykę energetyczną w znacznej mierze na rynkach światowych, o tyle Pekin, by sprostać zapotrzebowaniu wewnętrznemu, prowadzi etatystyczną politykę opartą o dwustronne umowy z krajami-producentami. Obszarem szczególnego zainteresowania obydwu państw jest bogaty w surowce region Zatoki Perskiej. Tymczasem, wbrew wzajemnemu postrzeganiu, globalne interesy energetyczne Chin i Stanów Zjednoczonych są zbieżne, a oba kraje powinny współdziałać na rzecz utrzymania stabilnych i umiarkowanych cen surowców. Wiek XXI będzie erą ostrej rywalizacji mocarstw o surowce, a rosnące zapotrzebowanie chińskiej gospodarki na nie „przesuwa” Chiny z gracza regionalnego do aktora, którego polityka wywołuje implikacje globalne. Czy Chiny będą zainteresowane włączeniem się w normy i zasady światowego systemu obrotu surowcami w kolejnych dekadach XXI w.? Czy Stany Zjednoczone będą umiały podjąć współpracę i zmniejszyć istniejącą nieufność z Chinami?

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Globalna strategia Niemiec wobec państw/mocarstw wschodzących – aspekt bezpieczeństwa

Przesunięcia w globalnym układzie sił i kształtowanie wielobiegunowego porządku światowego
z nową kategorią państw/mocarstw wschodzących/rozwijających się znajdują
wyraz w niemieckiej polityce zagranicznej, która ukierunkowana jest na poszukiwanie
i budowę nowych partnerstw. W zakresie bezpieczeństwa, oprócz tradycyjnego zakotwiczenia
w NATO, udziału w misjach ONZ i prób rozwijania europejskiej Wspólnej Polityki
Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO), Niemcy realizują własną strategię wobec państw
wschodzących, w której można wyróżnić dwa komponenty: współpracę poprzez dialog,
doradztwo i ekspertyzę oraz handel uzbrojeniem.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
E-podsłuch. Zarys problematyki

Artykuł porusza problematykę stosowania przez służby państwowe tzw. podsłuchu komputerowego. We współczesnym świecie w zasadzie brak jest dziedziny życia, która funkcjonowałaby bez wykorzystywania komputerów. Powoduje to także, że sieć wykorzystywana jest przez przestępców, a nawet terrorystów. To właśnie za pomocą sieci przestępcy przekazują sobie nawzajem szereg bardzo istotnych informacji. Państwo z pomocą swoich służb musi na takie zjawiska reagować. Istniejące w polskim systemie prawnym instytucje pozwalają na przechwytywanie transmisji teleinformatycznych i zapoznawanie się z ich treścią. W niniejszej pracy poddano analizie zarówno kwestie techniczne, jak i regulacje prawne umożliwiające prowadzenie podsłuchu komputerowego. Policja i inne służby na gruncie polskiego prawa mogą przechwytywać transmisje teleinformatyczne w ramach czynności operacyjno-rozpoznawczych, jak i procesowych. Wart podkreślenia jest fakt, że teledowody zgromadzone podczas podsłuchu operacyjnego stanowią pełnowartościowy dowód, który można wykorzystać podczas procesu sądowego. W artykule starano się również pokazać, jak trudna jest walka z przestępcami i terrorystami wykorzystującymi w swojej działalności zasady tzw. steganografii. Wykorzystywanie tej metody może w praktyce spowodować, iż podsłuch będzie bezskuteczny. Należy także pamiętać, że podsłuch komputerowy musi być prowadzony z zachowaniem standardów demokratycznego państwa prawa, jako jeden z najdrastyczniejszych instrumentów ingerujących w prawa człowieka.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Kwestia podziemnego zgazowania węgla w Polsce

Problematyka podziemnego zgazowania węgla jest zagadnieniem budzącym coraz większe zainteresowanie zarówno producentów energii i jej odbiorców, jak też środowisk ekologów, czy wreszcie badaczy zajmujących się tym zagadnieniem przede wszystkim naukowo. Z uwagi na posiadane zasoby surowca kwestia podziemnej gazyfikacji jest szczególnie istotna dla Polski, która mogłaby wygenerować dodatkowe źródło energii. Celem opracowania jest ukazanie znaczenia podziemnej gazyfikacji węgla oraz rozwoju tej technologii w Polsce. W artykule przedstawiono zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki, jaka niesie gazyfikacja węgla w złożu, w szczególności zaś zagrożenia dla środowiska, które wystąpiły w różnych częściach świata. Zagrożenia te sprawiają, że wykorzystywanie podziemnej gazyfikacji węgla na skalę przemysłową będzie możliwe zapewne w dość odległej perspektywie.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Znaczenie wywiadowni gospodarczych w zapewnieniu bezpieczeństwa gospodarczego – zarys problemu

Zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego jest jednym z najbardziej istotnych wyzwań dla zarządzających. W artykule przybliżono istotę wywiadu gospodarczego oraz jego funkcje. Omówiono zasady współpracy między wywiadowniami gospodarczymi oraz przedsiębiorstwami, wskazując na pozytywne (niski koszt) i negatywne (informacje dotyczące głównie przeszłości) skutki takiej współpracy.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Jugosłowiańska koncepcja federacji bałkańskiej jako paradygmat systemu bezpieczeństwa na Bałkanach (1943-1948)

Jednym z elementów systemu bezpieczeństwa na Bałkanach, związanym z duchowym i politycznym odrodzeniem narodów bałkańskich, były programy federacyjne postulujące stworzenie państwa związkowego. Sformułowane w XIX w., miały na celu złamanie panowania tureckiego na Półwyspie Bałkańskim, realizację aspiracji narodowowyzwoleńczych państw, które do tej pory były zniewolone przez Turków, oraz przeciwdziałanie dominacji mocarstw dążących do panowania na Bałkanach (Austro-Węgry i Rosja). Artykuł umieszcza plany federacyjne w kontekście budowy systemu bezpieczeństwa na Bałkanach, starając się jednocześnie odpowiedzieć na pytanie, co zadecydowało o ich fiasku po 1945 r. Jugosłowiańska koncepcja federacji bałkańskiej miała bowiem największe szanse na realizację właśnie w czasie kształtowania się nowego, pojałtańskiego ładu międzynarodowego. Zwrócono ponadto uwagę na perspektywę reanimowania idei federacyjnej w tej części Europy, gdyż mogłaby ona odgrywać zasadniczą rolę w tworzeniu systemu bezpieczeństwa na Półwyspie Bałkańskim – zwłaszcza, że rejon ten do dziś stanowi najmniej stabilną część Europy, głównie z powodu nierozwiązanego konfliktu o Kosowo.

Czasopismo: Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości