rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie kwasu acetylosalicylowego w prewencji sercowo-naczyniowej

Kwas acetylosalicylowy należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jego działanie polega przede wszystkim na hamowaniu konstytutywnej cyklooksygenazy typu 1 (COX-1), ale też indukowalnej cyklooksygenazy 2 (COX-2), odpowiadającej za syntezę określonych prostaglandyn (mediatorów stanu zapalnego). Poprzez nieodwracalne hamowanie COX-1 w płytkach krwi kwas acetylosalicylowy wykazuje działanie przeciwzakrzepowe (antyagregacyjne).
Lek w małych dawkach jest stosowany w terapii schorzeń rozwijających się na podłożu miażdżycowym (ostre i przewlekłe zespoły wieńcowe, udary mózgu o etiologii niedokrwiennej, przemijające napady niedokrwienne mózgu, miażdżyca tętnic obwodowych, w tym kończyn dolnych i tętnic szyjnych). Kwas acetylosalicylowy w dawce 75 mg/dobę jest jednym z podstawowych leków stosowanych we współczesnej kardiologii, szczególnie w prewencji wtórnej incydentów sercowo-naczyniowych. Znajduje to odzwierciedlenie w wynikach wielu badań klinicznych oraz w aktualnych wytycznych ekspertów Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC).

Czasopismo: Gabinet Prywatny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Suplementacja żelaza u dzieci

Żelazo jest jednym z ważniejszych składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Szczególnie istotna jest jego rola w procesie tworzenia hemoglobiny i funkcjonowaniu układu krążenia. Podczas intensywnego wzrostu u dzieci następuje wzrost zapotrzebowania na żelazo dostarczane w diecie. Postać, w jakiej jest spożywane żelazo, ma duże znaczenie dla przyswajalności. Żelazo hemowe pochodzące z produktów odzwierzęcych charakteryzuje się lepszą przyswajalnością. W przypadku problemów z dostarczaniem odpowiedniej ilości dobrze przyswajalnego żelaza można rozważyć jego suplementację.

Czasopismo: Lek w Polsce
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Planowanie wspomagania terapii przeciwnowotworowej przez suplementację witaminą C w oparciu o nowy model jej homeostazy w komórce

Witamina C jest od lat przedmiotem dyskusji i kontrowersji spowodowanych brakiem wiedzy dotyczącej mechanizmów jej działania. W rezultacie wszelkie wskazaniaodnoszące się do suplementacji witaminą C spotykały się z dużą dozą nieufności. W przedstawionym opracowaniu pokazano aktualny stan wiedzy dotyczący metabolicznej roli witaminy C oraz mechanizmy odpowiedzialne za jej homeostazę na poziomie organizmu i komórki. W oparciu o tę wiedzę zaproponowano model opisujący homeostazę witaminy C, pozwalający na wyciągnięcie praktycznych wniosków dotyczących jej suplementacji.
 
Na potrzeby prezentowanego omówienia przyjmujemy, że witamina C to biologicznie aktywna postać askorbinianu (anion kwasu L-askorbinowego). Anion ten powstaje w wodzie w wyniku dysocjacji soli lub kwasu askorbinowego, a fizjologiczna aktywność witaminy C skorelowana jest z jej ilością w organizmie, którą ocenia się na podstawie stężenia w surowicy krwi. Przyjmuje się, że dwa stężenia witaminy C w surowicy są ważne z punktu widzenia diagnostycznego. Pierwsze stężenie to 50 μM. Jest to stężenie witaminy C w surowicy, powyżej której zapotrzebowanie organizmu na witaminę C jest zaspokojone. Drugie stężenie to 20 μM. Gdy stężenie witaminy C w surowicy krwi jest poniżej tego poziomu, to pojawia się zagrożenie wystąpienia szkorbutu.

Czasopismo: Lek w Polsce
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zastosowanie zmikronizowanej diosminy w leczeniu objawów przewlekłej niewydolności żylnej

Przewlekła niewydolność żylna jest przyczyną obniżonej jakości życia i zwiększonych kosztów dla systemów opieki zdrowotnej. Dotyczy ona coraz większej grupy osób w związku ze starzeniem się społeczeństwa, a także z coraz częstszym występowaniem otyłości. Lekami stosowanymi w leczeniu tego schorzenia są tzw. preparaty wenoaktywne, zawierające m.in. zmikronizowaną diosminę, pojedynczo lub z innymi flawonoidami. Badania kliniczne wykazały, że diosmina znacznie zmniejsza ból, uczucie ciężkości i obrzęk nóg, a także obrzęki kostek i dyskomfort czynnościowy. Wykazuje silne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Wczesne rozpoczęcie leczenia diosminą może potencjalnie korzystnie zmienić przebieg kliniczny choroby. Międzynarodowe wytyczne dotyczące postępowania z przewlekłą niewydolnością żylną zalecają stosowanie leków z diosminą w celu zmniejszenia objawów choroby i poprawy jakości życia.

Czasopismo: Lek w Polsce
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Adaptogenne działanie ashwagandhy

Withania somnifera, znana również jako ashwagandha, jest powszechnie stosowana w ajurwedzie – tradycyjnej medycynie indyjskiej. Na świecie obserwuje się wzrost zainteresowania tym surowcem ze względu na jej właściwości adaptogenne. Badania przedkliniczne i kliniczne wskazują na to, że ekstrakty z korzenia i liści wykazują działanie przeciwstresowe i przeciwlękowe, jak również łagodzą objawy depresji i bezsenności. Dłuższa suplementacja była bezpieczna, nie wywołała poważnych skutków ubocznych. Ekstraty z W. somnifera mogą być zatem stosowane w łagodzeniu stresu, lęku i bezsenności oraz w celu ogólnej poprawy odporności organizmu.
 
Obecnie coraz większa część populacji zwraca się o pomoc medyczną, aby przezwyciężyć stres. Dostępne na rynku leki o działaniu uspokajającym i łagodzącym stres o działaniu wyłącznie objawowym są często związane z poważnymi, niepożądanymi skutkami, które obejmują m.in. uzależnienie, czy objawy odstawienia. Dlatego wielu pacjentów szuka terapii alternatywnych, w fitomedycynie  i leku roślinnym. Popularne ostatnio stało się pojęcie adaptogenu – kategorii ziołowych produktów leczniczych i odżywczych promujących zdolność przystosowania się, odporność i przetrwanie organizmów żywych w stresie.
Zgodnie z definicją EMA (European Medicines Agency) substancje adaptogenne mają wykazywać zdolność normalizacji funkcji organizmu i wzmacniania systemów narażonych na stres. Mają także wpływać na zdrowie, chroniąc przed szerokim spektrum niekorzystnych czynników środowiskowych i stanów emocjonalnych.

Czasopismo: Gabinet Prywatny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Metoda take&make w edukacji performatywnej. Studium przypadku

Artykuł jest raportem z badań przeprowadzonych w grupie studentów pedagogiki, dotyczących zastosowania metody performatywnej take&make w ramach przedmiotu pedagogika porównawcza. Celem badań było poznanie doświadczeń studentów pedagogiki dotyczących realizacji nieobowiązkowego zadania performatywnego w ramach przedmiotu pedagogika porównawcza. W badaniu zastosowano metodę indywidualnych przypadków. Techniką zastosowaną w badaniu była technika analizy dokumentów, w tym przypadku wpisów na forum dydaktycznym na platformie e-learningowej – ich treści oraz dostępnych informacji dotyczących wpisów, takich jak data wpisu oraz średnia ocen studenta dokonującego wpisu. Główną strategią analizy danych była analiza jakościowa, a strategią uzupełniającą analiza ilościowa. Analizie jakościowej został poddany charakter odpowiedzi w zadaniach prawidłowo zrealizowanych – rodzaj działania podjętego przez studentów i jego twórczy lub odtwórczy charakter, ale także strategie podjęte przez studentów, którzy nie zaliczyli zadania. Analizie ilościowej poddano liczbę złożonych prac, liczbę prac zaliczonych (rozwiązań performatywnych) i niezaliczonych (rozwiązań nieperformatywnych), ich korelację ze średnią ocen z zadań obowiązkowych oraz czasem złożenia pracy. Artykuł wskazuje na potrzebę stosowania metod performatywnych w edukacji, które uruchamiają uczniów do działania, nie tylko planowania własnych działań.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Tunel do sześcianu”: art-based research w praktyce edukacji wyższej

W artykule zaprezentowano projekt artystyczno-edukacyjno-badawczy Tunel do sześcianu, zrealizowany przez dwa środowiska związane z przestrzenią artystyczną i edukacyjną: grupę studentek i studentów Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, specjalności edukacja artystyczna i medialna, przygotowujących się do pracy w charakterze edukatorów i edukatorek artystycznych, oraz drugą grupę: osoby studiujące w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Podstawą metodologiczną zrealizowanych działań były badania posługujące się sztuką (art-based research). Podstawę teoretyczną projektu stanowiła sztuka-jako-pedagogika Clair Bishop oraz szeroko komentowany zwrot edukacyjny w sztuce współczesnej. Podstawą artystyczną zaś był projekt artysty Piotra Grabowskiego Tunel. Znaczenie ludzkości dla przyszłości. W artykule omówiono założenia projektu, jego realizację oraz wnioski z badań. Pokazano również projekt studencki jako przykład wykorzystania art-based research w praktyce edukacji wyższej.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zmagania z biografią. Konstruowanie tożsamości religijnej w warunkach nieciągłości przekazu międzypokoleniowego

W artykule poruszone zostały zagadnienia dotyczące poszukiwań tożsamościowych trzeciej powojennej generacji polskich Żydów. Jego celem jest próba rekonstrukcji doświadczeń związanych ze stawaniem się religijnym Żydem i wyborem żydowskiej drogi w okresie adolescencji w sytuacji braku lub niepełnej transmisji międzypokoleniowego dziedzictwa kulturowego. Przywołane dwie biografie poddano analizie pod kątem ścieżek edukacyjnych narratorów, przede wszystkim kształcenia w ramach edukacji nieformalnej, samodzielnego zdobywania wiedzy kulturowej (religijnej), jak również możliwości i ograniczeń formalnej edukacji żydowskiej w naszym kraju. Badania zrealizowano w oparciu o metodę biograficzną, wywiady swobodne/pogłębione. Artykuł składa się z czterech części zasadniczych: 1. wykorzystanie metody biograficznej w ramach badań własnych; 2. kontekst społeczny biografii „nieoczekiwanego pokolenia”; 3. dwie egzemplifikacje biograficzne; 4. ukazanie zmagań narratorów w konstruowaniu własnej drogi edukacji religijnej. Egzemplifikacje w postaci przywołanych dwóch biografii służą ukazaniu procesu „stawania się religijnym Żydem” w „generacji odnalezionej”, indywidualnych zdarzeń biograficznych oraz wspólnych sekwencji biograficznych. Wskazano także na tzw. kotwice biograficzne, m.in. osoby znaczące, autorytety religijne, organizacje mniejszościowe, dostępność edukacji religijnej w warunkach polskich – przyczyniające się do rozwoju „ja kulturowego”.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rodzina z pominiętym pokoleniem: doświadczenia życiowe dziadków wychowujących wnuki

Cel: W ostatniej dekadzie w wielu krajach na świecie obserwuje się wzrost liczby rodzin z pominiętym pokoleniem, w których dziadkowie przejmują obowiązki związane z wychowaniem wnuków. Opisywane zjawisko staje się również coraz bardziej powszechne w Polsce. Artykuł prezentuje wybrane wyniki badań, których celem jest lepsze zrozumienie doświadczeń dziadków wychowujących wnuki w rodzinach z pominiętym pokoleniem. Metody: Uczestnicy zostali celowo wybrani spośród dziadków wychowujących wnuki, żyjących w rodzinach z pominiętym pokoleniem w województwie podlaskim. Dane zostały zebrane za pomocą częściowo ustrukturyzowanych wywiadów pogłębionych z 20 uczestnikami. Zastosowanie w badaniach perspektywy biograficznej pozwoliło na uzyskanie szczegółowych narracji dotyczących doświadczeń życiowych starszych dziadków w rodzinach z pominiętym pokoleniem. Wyniki i wnioski: Opowieści dziadków ukazują dwoistość doświadczenia składającego się jednocześnie ze stresu/satysfakcji, smutku/radości, bycia widzialnym/niewidzialnym. Rozwiązywanie problemów, z którymi borykają się dziadkowie żyjący w gospodarstwach domowych z pominiętym pokoleniem, jest istotne, ponieważ może zmniejszyć poziom stresu. Dlatego też konieczne jest wypracowanie modelu wsparcia dziadków wychowujących wnuki w rodzinach z pominiętym pokoleniem, co mogłoby mieć znaczenie w kontekście adaptacji do nowej sytuacji życiowej i zwiększenia dobrostanu psychicznego.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Chcę być nauczycielem, ponieważ…” Proces wyboru zawodu na tle autobiografii studentek pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej

W artykule przedstawiono wyniki badań jakościowych, których celem było poznanie doświadczeń autobiograficznych przyszłych nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej dotyczących ich procesu wyboru zawodu. Badania zostały przeprowadzone na przełomie roku 2019/2020 w grupie 164 studentek II roku pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku. W pierwszej części artykułu przedstawiono elementy koncepcji badań zawierającej przedmiot badań, charakterystykę terenu badań oraz metodę badań. Znaczną część artykułu poświęcono prezentacji wyników badań dotyczących etapu wyboru zawodu nauczyciela. Na podstawie analizy swobodnych wypowiedzi autobiograficznych studentek ukazano okoliczności, zdarzenia, sytuacje i doświadczenia życiowe, które były znaczące w procesie wyboru ich zawodu. Ponadto zidentyfikowano motywy, którymi kierowały się przyszłe nauczycielki przy wyborze zawodu. W wyniku analizy narracji badanych wyłoniono osoby znaczące, które odegrały istotną rolę przy podjęciu decyzji związanej z wyborem zawodu nauczyciela edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. W ostatniej części tekstu zaprezentowano konkluzje z badań. Ponadto omówiono implikacje dla teorii, praktyki i badań nad rozwojem zawodowym nauczycieli.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zastosowanie koncepcji ESA Howarda E. Grubera w badaniach jakościowych nad twórczą pracą dydaktyczną nauczycieli akademickich-innowatorów

Głównym celem artykułu jest przedstawienie genezy i głównych założeń koncepcji teoretyczno-metodologicznej The Evolving Systems Approach to Creative Work Howarda E. Grubera, a także relacja z badań jakościowych nad doświadczeniami nauczycieli akademickich w twórczej pracy dydaktycznej. W badaniach tych wykorzystano teorię ESA zarówno do przygotowania koncepcji badawczej, jak i analizy i interpretacji uzyskanych wyników badań. W badaniach wzięło udział 13 nauczycieli akademickich, którzy przynajmniej od 5 lat wprowadzają do kształcenia studentów: pionierskie adaptacje, twórcze modyfikacje, własne autorskie rozwiązania dydaktyczne obejmujące: koncepcje, strategie, metody, techniki i narzędzia kształcenia, warsztaty, systemy oceniania studentów. W projekcie badawczym zastosowano wielokrotne, deskryptywne studium przypadku, przeprowadzono wywiady jakościowe semistrukturyzowane oraz analizę dokumentów (publikacje, zdjęcia). Przeprowadzono analizę wertykalną uzyskanych wyników badań, czego rezultatem było stworzenie indywidualnego modelu twórczej pracy każdego uczestnika badań, a także analizę horyzontalną-przekrojową przez wszystkie przypadki. Na podstawie licznych prawidłowości stwierdzonych u badanych przypadków przedstawiona została propozycja systemowego modelu twórczej pracy dydaktycznej badanych nauczycieli.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Twórczość jako perspektywa doświadczenia. Synergiczność doświadczeń w twórczości (cało)życiowej

Zamiarem autorskim opracowania jest ukazanie roli twórczości jako perspektywy doświadczenia w kontekście procesów twórczości (cało)życiowej jako potrzeby (samo)realizacji człowieka w rozwoju. Twórczość i proces tworzenia – będąc spójną jednością myślenia, doznawania oraz działania – jest rodzajem pełnego i spełnionego doświadczenia. Poprzez jakościowy sposób rozumienia ludzkiego działania człowiek jest traktowany jako podmiot tworzący i przekształcający otaczającą rzeczywistość. Każdy obszar aktywności, w którym jednostka uczestniczy, jest przez nią współtworzony. Może być swoistym przejawem synergii (efektu synergii), gdzie uzyskujemy zwielokrotnione korzyści dzięki umiejętnemu połączeniu składowych całości. Twórczość jako perspektywa doświadczenia ukazuje sens pracy twórczej nadającej sens życiu. Twórczość (cało)życiowa została ukazana jako twórczość ludowa będąca wyrazem psychicznych potrzeb człowieka oraz jako opowieść życia i jego ekspresja na przykładzie (nie)oczywistej biografii samorodnego twórcy. Twórczość (cało)życiowa obecna w twórczości ludowej i samorodnej potwierdza uznanie jej za wartość osobistą, społeczną, poznawczą i estetyczną.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Od podejścia jakościowego do ilościowego. Droga badaczek w projektowaniu badań mieszanych

Artykuł zawiera opis procesu tworzenia projektu badań w strategii mieszanej. Autorki prezentują swoją drogę przejścia od metod jakościowych do ilościowych oraz swój pomysł ich twórczej integracji. Projekt badawczy opisany jest nie tylko od strony metodologicznej, ale zawiera także autorską koncepcję teoretyczną w postaci Modelu re-decyzji życiowych. Autorki podejmują wątki przełomowych zmian życiowych w kontekście samorealizacji, z punktu widzenia szeroko rozumianej psychologii humanistycznej, oraz tego, jak połączenie różnych typów danych sprzyja bardziej efektywnemu badaniu danego zjawiska. Intencją autorek jest inspirowanie do przełamywania własnych schematów naukowych oraz ukazanie wartościowości współpracy i zespołowości.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wywiady online w badaniach jakościowych okresu pandemii: inkluzywny potencjał, zagrożenie wykluczeniem i jakość gromadzonych danych

Artykuł poświęcony jest technice wywiadów online, które zyskały znaczącą popularność w okresie pandemii. W tekście postawiono dwa zasadnicze cele. Pierwszym był namysł nad możliwością występowania mechanizmów wykluczania oraz inkluzji różnych kategorii uczestników badań. Drugim celem była analiza wpływu stosowanych kanałów komunikacji z badanymi na jakość gromadzonych danych jakościowych. Zrealizowane badania wskazują, iż badania realizowane online stopniowo stają się coraz bardziej inkluzywne, a argument wykluczenia cyfrowego podlega postępującej dezaktualizacji. Wyraźną rolę wykluczającą może nadal odgrywać wykształcenie badanych, zwłaszcza wśród badanych z wykształceniem niższym od średniego. Jednocześnie formuła wywiadów online oferuje znaczny potencjał proinkluzywny, czego wyrazem był udział w badaniu szeregu uczestników, którzy w ramach tradycyjnych badań mogliby pozostawać trwale niedostępni. Badania wskazują też, że choć wywiady online są rozwiązaniem efektywnym, to rezultatem zastosowania zróżnicowanych kanałów komunikacji są systematyczne i mierzalne różnice zgromadzonych danych. Biorąc pod uwagę długość zapisu, liczbę nagrań przerwanych oraz jakość połączeń, wywiady realizowane przez Zoom oferowały dane wyraźnie lepszej jakości niż Skype. Z kolei aplikacje mobilne (podobnie jak rozmowy telefoniczne), pomimo tego, że oferują zbliżone funkcje, nie stanowiły dla nich realnej alternatywy i trudno je rekomendować.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Majsterkowanie (z) bricolage. Rekonstrukcja wybranych założeń filozoficzno‑metodologicznych koncepcji Joe L. Kincheloe

Bricolage jako dociekanie filozoficzne to krytyczno-konstruktywistyczna perspektywa badawcza zaproponowana przez Joe L. Kincheloe. Jej praktyczna implementacja opiera się na wykorzystywaniu różnych narzędzi filozoficznych w celu wyjaśnienia procesu dociekania i zapewniania wglądu w założenia, na których opiera się on koncepcyjnie (Kincheloe, 2008). Rozważania podejmowane w tym artykule zmierzają do charakterystyki współtworzących bricolage przedzałożeń filozoficzno-metodologicznych. Ich refleksyjna recepcja warunkuje bowiem możliwość rzetelnego wykorzystywania tej perspektywy w praktyce badań naukowych. Dokonaną rekonstrukcją kierowało następujące pytanie badawcze: Jakie przedzałożenia epistemologiczno-ontologiczno-metodologiczne składają się na praktykę badań wykorzystujących bricolage, zgodnie z koncepcją Kincheloe? Materialną podstawę rozważań wyznacza zbiór zestawionych w bibliografii książek oraz artykułów. Szczegółową, choć z całą pewnością niewyczerpującą odpowiedź na postawiony problem badawczy przedstawiam w trzech tematycznie wydzielonych częściach artykułu. W rozdziałach pierwszym oraz drugim dokonuję charakterystyki epistemologii i ontologii złożoności. W rozdziale trzecim zwracam z uwagę na aktywną wizję metodologii. Zaprezentowane w artykule treści, choć tematycznie uporządkowane, przenikają się wzajemnie, prowadząc do reprezentacji wybranych aspektów bricolage.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O „Historii Ukrainy”

23 czerwca 2022 roku podczas konferencji The International Federation for Theatre Research w Reykjaviku odbył się panel poświęcony teatrowi ukraińskiemu – Ukrainian Theatre. Now – przygotowany i prowadzony przez Ewę Bal i Kasię Lech. Podczas panelu swoje wystąpienia zaprezentowały w formie zdalnej Mайя Гарбузюк/Maija Harbuziuk z Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki oraz Юлія Білинська/Julija Bilińska, Софія Оніщенко/Sofija Oniszczenko, Дар'я Богдан/Darja Bogdan i Василина Марценюк/Wasyłyna Marceniuk z Narodowego Uniwersytetu Artystycznego w Charkowie. Poniżej prezentujemy wystąpienie Sofii Oniszczenko, Daszy Bogdan i Wasyłyny Marceniuk o spektaklu Historia Ukrainy / Історія України, który zrealizowały w Akademii Sztuk Teatralnych (filia we Wrocławiu; przy pracy z dźwiękiem i światłem pomagali studenci AST Wrocław: Krzysztof Kozak, Filip Jaśkiewicz i Tomasz Żurek).

Czasopismo: Didaskalia. Gazeta Teatralna
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Aktualne wyzwania dla polskiego systemu zabezpieczenia społecznego (wybrane problemy)

Podstawowe zasady polskiego systemu zabezpieczenia, sformułowane blisko 3 dekady temu, funkcjonują w dynamicznie zmieniających się realiach społeczno-gospodarczych. W odpowiedzi na aktualne wyzwania zmieniają się paradygmaty wyznaczające zakres i formy  działania. Wdrażane są nowe rozwiązania instytucjonalne, a także nowe, oparte na nowoczesnych technologiach, rozwiązania organizacyjne. W artykule odniesiono się do wybranych uwarunkowań zmian,  jakie zachodzą w obszarze zabezpieczenia społecznego, a szczególnie w ubezpieczeniach społecznych w Polsce. Zwrócono uwagę na wyzwania będące skutkiem starzenia się populacji i narastania zjawiska niesamodzielności oraz na problemy,  jakie wiążą się z nowymi formami pracy. Wskazano na rozwój nowego elementu systemu: pozaubezpieczeniowe świadczenia społeczne, tzw. specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne, dla najsłabszych grup społeczeństwa.
Zaznaczono zmieniającą się rolę i zadania  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i  wdrażane w nim nowe standardy obsługi klientów. W zakończeniu przywołano wyzwania dla zabezpieczenia społecznego,  które wciąż wymagają rozwiązania.

Czasopismo: Zabezpieczenie Społeczne. Teoria, Prawo, Praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne