rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wkład Aleksandra Mogilnickiego (1875–1956) w narodziny pedagogiki resocjalizacyjnej

Wprowadzenie. Istotnym zagadnieniem pedagogiki na przełomie XIX i XX wieku był problem opieki nad dzieckiem zaniedbanym, w tym także przestępczym. W dyskusji na temat skutecznej resocjalizacji tych dzieci wypowiadali się przedstawiciele różnych dziedzin: psychologowie, lekarze, socjologowie, prawnicy. Jednym z prawników był Aleksander Mogilnicki (1875–1956), który podczas licznych wystąpień przedstawiał możliwości opieki nad nieletnimi przestępcami. Był on współtwórcą międzynarodowej organizacji służącej ochronie dzieci (Association international pour la protection de l’enfance).
Cel. Niniejszy tekst ukazuje stanowisko A. Mogilnickiego na temat opieki nad dzieckiem.
Materiały i metody. Głównymi źródłami są prace A. Mogilnickiego: Dziecko i przestępstwo (1916) i Dziecko wobec prawa (1921), w których autor przedstawił ówczesny stan prawny i możliwości resocjalizacyjne.
Wyniki. Ten wybitny prawnik należy do prekursorów pedagogiki resocjalizacyjnej. Wskazał na rolę rodziny w wychowaniu, a także na rozwiązania prawne i zadania pedagogów wobec dzieci przestępczych.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Kreatywne dzieci z trudnościami w uczeniu się – stereotypy i uprzedzenia jako inhibitory twórczego potencjału człowieka

Wprowadzenie. Zadaniem edukacji, w której od lat mówi się o egalitarnym podejściu do twórczości dzieci oraz znaczeniu tej twórczości dla procesu uczenia się, jest tworzenie warunków pozwalających wszystkim dzieciom na kreatywność w działaniu i twórcze realizowanie się w różnych dziedzinach. Przyjęcie takiej strategii powoduje, że każde dziecko może stać się „twórczym indywidualistą” i „innowatorem roli”, co w perspektywie może prowadzić do budowania pożądanego modelu skuteczności życiowej własnej osoby, a tym samym satysfakcjonującego „bycia-w-świecie”.
Cel. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na podwójną „wyjątkowość” dzieci z trudnościami w uczeniu się – z jednej strony na ich ograniczenia w rozwoju, z drugiej – potencjał twórczy, który nie znajduje jednak, ze względu na zewnętrzne inhibitory, odzwierciedlenia w ich funkcjonowaniu.
Metoda. Prezentując zagadnienie, dokonuję eksplikacji pojęć kreatywności i twórczości, a wskazując na inhibitory kreatywności dzieci z trudnościami w uczeniu się, odwołuję się do przeglądu badań (w tym wyników badań własnych prowadzonych wcześniej), wskazujących na inhibitory odkrywania, stymulowania i wspierania kreatywnego potencjału dzieci z trudnościami w uczeniu się.
Wnioski. Z prowadzonych analiz wynika, że odejście od stereotypowego myślenia dorosłych o kreatywności dzieci z trudnościami w uczeniu się umożliwi dzieciom rozwijanie potrzeb związanych z samorealizacją i autokreacją, zwiększając tym samym ich poczucie skuteczności uczenia się.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
ACE study jako istotny drogowskaz dla kierunku działań edukacyjnych i profilaktycznych w systemie oświaty

Cel. Doniosłość badań ACE study ma charakter wielowymiarowy. Po pierwsze, pokazały one niebywałe rozpowszechnienie niekorzystnych wydarzeń w dzieciństwie w społeczeństwie amerykańskim. Po drugie, dowiodły, jak poważne konsekwencje zdrowotne, nie tylko natury psychicznej, się z nimi wiążą. Świadomość obu tych faktów powinna mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie systemu edukacji, wychowania i profilaktyki. Polska szkoła wydaje się tego nie dostrzegać, choć dysponujemy podobnymi badaniami przeprowadzonymi w naszym kraju, których wyniki są również alarmujące. W artykule dokonano porównawczego zestawienia wyników obu badań celem wykazania konieczności uwzględniania dostarczanych przez nie faktów w konstruowaniu systemu edukacji, zwracając znacznie większą uwagę na kwestie dotyczące wychowania oraz profilaktyki pojmowanej również w kategoriach czysto medycznych.
Metoda. Analiza porównawcza badań amerykańskich i polskich dotyczących krzywdzenia dzieci.
Wnioski. Wyniki badań nie pozostawiają wątpliwości, że profilaktyka ukierunkowana na eliminowanie niekorzystnych wydarzeń w dzieciństwie oraz niwelowanie ich skutków ma, oprócz pedagogicznego, również czysto medyczny wymiar. Fakt ten należy wykorzystać dla wzmocnienia promocji takich oddziaływań.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: archeologia, historia, nauki socjologiczne, pedagogika
Kierunki zmian w kulturze kształcenia pedagogów. Deskrypcje i reinterpretacje

Cel. Celem opracowania czynimy przegląd stanowisk pedeutologicznych wobec zmian w kulturze edukacji przyszłych pedagogów.
Materiały i metody. Rozpoznawaniu problemu poznania służy metoda studyjna piśmiennictwa i analiza pozyskanych stamtąd materiałów. Za istotne wsparcie przyjmujemy wyniki obserwacji uczestniczących – longitudinalnie – z trzech, organizacyjnie, szczebli edukacji przyszłych pedagogów.
Wyniki. Wynikiem podjętych zadań jest układ (jak w śródtytułach) trojakich kwestii rozwiązywanej problematyki bez unikania trudności ich lapidarnej, ale zarazem zasadnej charakterystyki. Trudności bowiem – spoglądając systemologicznie – dotyczą wszystkich komponentów całościowego ujęcia specyfi ki trzech typów przesłanek przemian w kulturze akademickiej edukacji pedagogów.
Wnioski. Adekwatnie do dynamicznie zmieniających się potrzeb zachęcam do wspólnoty rozumień danej problematyki i – też wspólnotowego – podejmowania dyskusji nad optymalnie formowanymi projektami w kwestii usprawnień nie tylko tematycznego myślenia, ale i – w następstwie – prób modernizowania działań w praktyce uczelni wyższych. Wymaga to zarówno renowacji zamysłów, jak i reformowania ich wdrożeń.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Wielkość odwiecznej dharmy. Wyzwolenie w hinduizmie

Hinduizm (dla hinduistów sanātanadharma – wieczny obowiązek) przytłacza ogromem i różnorodnością. Mnogość i inność idei i praktyk religijnych uniemożliwia ich przyswojenie i spójne działanie. Na szczęście obowiązek religijny może być spełniony na wiele sposobów, w zależności od kwalifikacji duchowych lub kompetencji religijnych jednostki (adhikāra) i orientacji w kierunku pożądanego, wybranego Boga (iśtadevata), który ma właściwości (saguṇa), ale jest również pozbawiony ich (nirguṇa). Jednoczesna obecność wielu różnych dróg do ostatecznie nieokreślony Bóg sprawia, że hinduskie soteriologii, przynajmniej w intencji, niemożliwe do wykroczenia..

Czasopismo: Przegląd Religioznawczy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Polityczne uwarunkowania trwania systemu klasowo-lekcyjnego w szkolnictwie publicznym

Cel. Przedmiotem analizy jest panujący we współczesnej Polsce centralistyczny system zarządzania, nadzoru i reformowania edukacji szkolnej. Autor wskazuje na kwestię pozorowania przez rządy lat 1993-2020 procesów decentralizacji, demokratyzacji kształcenia dzieci i młodzieży w szkolnictwie publicznym. Uniemożliwia to rezygnację nauczycieli z edukacji behawioralnej, doktrynalnej, zamkniętej na rzecz dydaktyki konstruktywistycznej, otwartej i zmieniającej system klasowo-lekcyjnego gorsetu.
Materiały i metody. Przedmiotem analizy strategii reform oświatowych jest polityka szkolna władz państwowych Polski po 1989 r. z punktu widzenia dysonansu między roszczeniami opozycji z ruchu społecznego „Solidarność” a dokonaną transformacją systemu szkolnego w wolnej III RP. Głównym problemem badawczym jest dociekanie powodów, dla których nadal obowiązuje w tej polityce system klasowo-lekcyjny z XVII wieku.
Wnioski. Polityka władz oświatowych po 1989 r. dowodzi pozbawionej naukowej racji reprodukcji nie tylko centralizmu oświatowego, ale i pozbawiania młodych pokoleń szans na jakość kształcenia adekwatną do wyzwań XXI wieku oraz stanu wiedzy o zróżnicowanych paradygmatach w dydaktyce szkolnej.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Muzyka w terapii rodzinnej

Wprowadzenie. Ważnym elementem funkcjonowania współczesnej rodziny, a zwłaszcza terapii jej członków, może być wielostronne zastosowanie muzyki. Takie zadanie mogą spełniać elementy muzykoterapii domowej w pracy terapeutycznej z rodziną. W artykule ukazano specyfikę oddziaływania muzykoterapii na relacje, a także na trudności rodzinne.
Cel. Celem artykułu jest zapoznanie z walorami muzyki i jej zastosowaniami w terapii rodzinnej.
Materiały i metody. Przybliżono specyfikę pracy muzykoterapeutycznej w wybranych problemach rodzin. Posłużono się metodą indywidualnych przypadków w różnych sytuacjach rodzinnych.
Wyniki. Współpraca muzykoterapeuty z rodziną umożliwia skuteczne oddziaływania terapeutyczne muzyki.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Twórcze zabawy w zaciszu domu rodzinnego

Wprowadzenie. Na tle interpretacji terminu zabawa i jego różnych klasyfikacji autorka scharakteryzowała zabawy twórcze. Pokazała ich źródło, istotę i typologię. Zabawy twórcze wynikają z wyobraźni i znacznie odbiegają od rzeczywistych. Stanowią one całość, na którą składają się trzy skorelowane elementy: operacje (czyli sprawność umysłowa, która może być twórcza lub standardowa), materiał (który wykorzystywany jest w trakcie ich trwania), metody (sposób realizacji zabawy, tzn. heurystyczny lub algorytmiczny). Autorka dokonała klasyfikacji zabaw twórczych, dzieląc je na siedem typów, które omówiła i zobrazowała.
W zabawach twórczych dzieci mają swobodę ruchu, gestu, mimiki, słowa, fabuły, materiału itp. Zabawy są sposobem ekspresji przeżyć i myśli dzieci, a jednocześnie naturalną drogą ich rozwoju intelektualnego, emocjonalnego, motywacyjnego i rozwoju ich umiejętności.
Cel. Celem artykułu jest przedstawienie autorskiej koncepcji twórczych zabaw i ich egzemplifikacji w zaciszu domu rodzinnego.
Wyniki i wnioski. W trakcie zabawy twórczej dziecko działa, manipulując przedmiotem przestrzennym (materiałem), wytwarza nowe słowa, werbalizuje stwarzane sytuacje, nowe układy międzyludzkie, przyjmuje na siebie nowe role. Operacje, jako sprawność umysłowa, są zatem twórcze, wykonywane na materiale otwartym z wykorzystaniem heurystycznych metod. Chociaż jeden z tych elementów może być algorytmiczny.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
System rodzinny a poczucie samotności młodzieży z rodzin o typowej organizacji życia i rodzin rozłączonych z powodów ekonomicznych

Wprowadzenie. Praca przedstawia analizę porównawczą systemów rodzinnych i poczucia osamotnienia u nastolatków pochodzących z rodzin nierozdzielonych i rozdzielonych ze względów ekonomicznych. Analizowano systemowe wymiary rodziny nawiązujące do Modelu Circumplex Davida Olsona (2011), takie jak spójność (od niezaangażowania, przez odrębność, połączenie, po splątanie), adaptacyjność/elastyczność (od sztywności, przez separację, elastyczność, po chaos), komunikacja i zadowolenie z życia rodzinnego. Poczucie osamotnienia nastolatków przedstawiono zgodnie z autorską trójwymiarową koncepcją społecznej, emocjonalnej i egzystencjalnej samotności psychologicznej ( Dołęga, 2020).
Cel. Celem pracy jest weryfi kacja przekonania, że czasowo-przestrzenne rozłączenie rodzin z powodów ekonomicznych wpływa na pogorszenie funkcjonowania systemowego i wzrost poczucia samotności u nastolatków wychowujących się w takich okolicznościach. Materiały i metody. W pracy wykorzystano autorską ankietę życia rodzinnego, polską adaptację FACES IV (Margasiński, 2009), opartą na Modelu Circumplex D. Olsona (2011) oraz Skalę do Badania Samotności dla młodzieży (SBS) ( Dołęga, 2003). Badanie było mikroanalizą środowiskową z celowym doborem dwóch grup rodzin różniących się zasadniczo jedynie sposobem realizacji funkcji ekonomicznej (rodziny tradycyjne vs rozłączone ze względów ekonomicznych). Kontrolowano czynnik płci. W analizach statystycznych zastosowano testy normalności i inne parametry rozkładów oraz dwuczynnikową analizę wariancji.
Wyniki. Uzyskane wyniki świadczą o braku zasadniczych różnic w funkcjonowaniu systemów rodzinnych oraz w poczuciu samotności u młodzieży z badanych typów rodzin. Znaczący natomiast jest czynnik płci, który dał rezultaty zgodne z kulturowym wzorcem płci (płeć z wychowania). Dziewczęta z rozdzielonych rodzin percypują ich mniejszą spójność, podczas gdy chłopcy z takich rodzin doceniają ich większą elastyczność.
Wnioski. Rezultaty te podają w wątpliwość zasadność powszechnego przekonania, że praca zarobkowa rodziców, która skutkuje czasowym rozłączeniem członków rodziny, bezdyskusyjnie wiąże się z ryzykiem destabilizacji rodzin i wzrostem poczucia samotności u nastolatków. Skłaniają też do refl eksji nad nieuzasadnionym, publicystycznym używaniem terminu „eurosierota”.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Rozwiązywanie sytuacji konfliktowych przez rodziców dzieci z dysfunkcją wzroku

Wprowadzenie. Wszelkie działania zmierzające do budowania świadomości i wiedzy na temat konfliktu stanowią wyzwanie i szanse na lepsze relacje interpersonalne. Artykuł wskazuje na perspektywę zagadnienia konfl iktu w percepcji rodziców dzieci z dysfunkcjami wzroku oraz przewidywany styl rozwiązania przez nich sytuacji konfliktowej. W środowisku rodzinnym nie jest możliwe uniknięcie konfliktu czy sporu, możliwe jest natomiast rozpoznanie sytuacji trudnych i uporanie się z konfliktem w sposób wzmacniający relacje w rodzinie na linii rodzic–dziecko.
Cel. Celem badań było poznanie (potencjalnego) stylu rozwiązania sytuacji konfliktowej przez rodziców dziecka z dysfunkcją wzroku.
Metody. W badaniu pilotażowym posłużono się metodą sondażu diagnostycznego, wykorzystano technikę testu. Kwestionariusz składał się z 30 pytań oraz metryczki. Wszystkie pytania polegały na wyborze jednej z dwóch przedstawionych sytuacji. Test był oparty na zasadzie dostępności i podyktowany wyrażeniem zgody przez rodziców na udział w badaniu. W badaniu pilotażowym wzięło udział 31 rodziców dzieci w wieku
7–16 lat z dysfunkcją wzroku. W celu uzupełnienia informacji poszerzono badania o badanie fokusowe – zogniskowany wywiad grupowy, gdzie grupa liczyła osiem matek.
Wyniki. Rezultaty przeprowadzonych badań ujawniły różnorodność występujących reakcji na sytuacje konfliktowe przez rodziców dzieci z dysfunkcją wzroku. Odpowiedzi rodziców zostały podzielone na reakcje asertywne, związane z zaspokojeniem własnych potrzeb, oraz kooperacyjne – budujące relacje, współpracę i zaspokajające interesy innych. Respondenci wskazali pięć stylów rozwiązywania sytuacji konfliktowych: współzawodnictwo, dostosowanie, unikanie, współpracę i kompromis. Uzupełnienie stanowiły wypowiedzi grupy fokusowej na temat stylów rozwiązywania sytuacji konfliktowych i konkretnych
sytuacji w odniesieniu do sytuacji rodzinnych.
Wnioski. Podsumowaniem wypowiedzi matek było stwierdzenie, że nie ma jednego, najlepszego stylu podejścia, reakcji czy rozwiązania konfliktowych sytuacji. Każdy może być odpowiedni do różnych okoliczności. Badane zwróciły uwagę na to, że w ciągu dnia mogą posługiwać się różnymi stylami, o czym nie miały wcześniej świadomości. Uczestniczki zwróciły także uwagę na to, że po spotkaniu (zogniskowany wywiad grupowy w formule on-line) są bardziej świadome własnych preferencji w sytuacji konfliktowej.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Efektywność terapii poznawczo-behawioralnej – modyfikacja poziomu lęku i samooceny u rodziców dzieci z ASD

Wprowadzenie. Rodzice dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorders, AS D – ang.) doświadczają przewlekłego stresu, który często przeradza się w zaburzenia lękowe i depresyjne, a także dysfunkcje somatyczne. Ze względu na permanentne obciążenie konieczne jest zastosowanie terapii, prowadzącej do zmniejszenia niepokojących objawów, i rozwijanie skutecznych strategii radzenia sobie. Nieliczne jeszcze publikacje dostarczają danych o skuteczności terapii poznawczo-behawioralnej zastosowanej wobec rodziców i opiekunów dzieci z ASD. Cel. Celem artykułu jest przedstawienie polskich badań potwierdzających efektywność terapii poznawczo-behawioralnej zastosowanej wobec rodziców dzieci z ASD.
Materiały i metody. W pracy zastosowano następujące narzędzia: SES – Skalę samooceny Rosenberga oraz STAI – kwestionariusz lęku jako cechy i stanu Spielbergera.
Wyniki. Na podstawie analizy wskaźników uzyskanych przed zastosowaniem interwencji i po niej, w grupie eksperymentalnej oraz w grupie kontrolnej (niepoddanej terapii) należy stwierdzić, że po interwencji nastąpiło statystycznie istotne obniżenie poziomu lęku jako stanu oraz wzrost poziomu samooceny. Analogicznych zmian nie stwierdzono w grupie niepoddawanej interwencji.
Wnioski. Podjęta wobec rodziców dzieci z AS D interwencja terapeutyczna zrealizowana w podejściu poznawczo-behawioralnym stanowi efektywną metodę niwelowania poziomu lęku i podnoszenia samooceny.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Terapia systemowa rodzin jako jeden ze sposobów rozwiązywania problemów dzieci i młodzieży

Wprowadzenie. Niniejszy artykuł podejmuje zagadnienie systemowej terapii rodzin, stanowiącej jedną z współcześnie stosowanych form pomocy rodzinie w sytuacjach trudnych i kryzysowych. Publikacja przybliża to zagadnienie, wyjaśnia cele i ogólne założenia podejścia, ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy dzieci i młodzieży.
Cel. Celem artykułu jest przybliżenie ogólnych założeń systemowej terapii rodzin jako jednej ze współcześnie stosowanych form pracy z rodziną.
Materiały i metody. Na podstawie literatury przedmiotu opisane zostały wybrane elementy terapii rodzin w ujęciu systemowym.
Wnioski. Artykuł dowodzi, że systemowa terapia rodzin może stanowić wartościową alternatywę dla terapii indywidualnych. Uznać ją można za jedną z możliwych form radzenia sobie z problemami dzieci i młodzieży. Systemowe ujęcie daje bowiem szansę na wielokontekstowe poznanie obserwowanego problemu oraz spojrzenie na doświadczaną sytuację z szerszej perspektywy.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Jakość kształcenia na uczelniach zagranicznych a mobilność edukacyjna studentek pedagogiki

Wprowadzenie. Internacjonalizacja stanowi jeden z istotnych wymiarów szkolnictwa wyższego. Towarzyszy jej wzrost dostępności programów wymiany międzynarodowej oraz uznawalności okresu studiów realizowanych za granicą. W strategiach rozwoju uczelni dużo uwagi poświęca się budowaniu oferty uczelni partnerskich, zapewniających wysoką jakość kształcenia i różnorodne metody nauczania. Badania młodzieży akademickiej wskazują, że czynniki te są istotne, ale nie kluczowe w podejmowaniu decyzji o wymianie zagranicznej.
Cel. W prezentowanych badaniach analizie poddano ustosunkowanie młodzieży akademickiej do jakości oferty uczelni zagranicznych jako źródła potencjalnych szans i zagrożeń związanych z mobilnością edukacyjną. Problemy badawcze dotyczyły różnic między studentkami zrekrutowanymi do wymiany i nieplanującymi jej.
Materiały i metody. Badania zrealizowano w latach 2017/2018 oraz 2018/2019 na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu, wśród studentek pedagogiki zrekrutowanych do wymiany w ramach Programu Erasmus+ (N=50) oraz nieplanujących udziału w niej (N=64). Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Dane poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem statystyk opisowych, analizy częstości oraz testów istotności różnic (test U Manna-Whitneya).
Wyniki. Zdecydowana większość badanych postrzega w kategoriach potencjalnych korzyści z uczestnictwa w programie Erasmus+ zarówno możliwość wyboru interesujących uczelni zagranicznych (96,5%), wysoką jakość kształcenia na nich (92,1%), jak i nowe praktyki i metody nauczania (98,2%). Jednocześnie, większość studentek nieplanujących mobilności (w przeciwieństwie do zrekrutowanych do niej) te trzy zakresy oferty uczelnianej postrzega także w kategoriach potencjalnych zagrożeń lub obaw.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Znaczenie muzyki w domach rodzinnych studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej

Cel. Doniosłość bogatego muzycznie środowiska została wyeksponowana w wielu badaniach, które dotyczyły dzieci i wybitnych muzyków. Pominięci zostali w nich przyszli nauczyciele pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Niniejsze badania stanowią zatem próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie: jakie jest znaczenie muzyki w domach rodzinnych studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej?
Materiały i metoda. Przebadano 91 studentek pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej. W ramach sondażu diagnostycznego poproszono je o pisemne dokończenie zdania otwartego: „W moim domu rodzinnym muzyka…”. Narracje poddano analizie jakościowej.
Wnioski. Badania pokazały m.in., że większość rodzin nie zapewnia bogatych doświadczeń muzycznych ani w zakresie wykonywania muzyki, ani w zakresie uczestnictwa w koncertach muzycznych. Funkcjonowanie muzyki w domu rodzinnym respondentek zostało w większości negatywnie ocenione przez dorosłe dzieci. Z tego względu w moim przekonaniu misją uniwersytetów kształcących pedagogów powinno być uświadamianie studentom, jak doniosłą rolę pełnią rodzice w rozwoju muzycznym dziecka.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Sprawność językowa uczniów edukacji wczesnoszkolnej w ocenie rodziców. (Nie)formalne oczekiwania a rzeczywistość

Cel. Celem artykułu jest pokazanie pogłębionej analizy wymagań ministerialnych w zakresie edukacji polonistycznej na pierwszym etapie kształcenia w odniesieniu do rzeczywistego obrazu poziomów sprawności językowej uczniów, kończących edukację wczesnoszkolną oraz ocenę tych umiejętności z perspektywy rodziców.
Materiały i metody. W badaniach dokonano analizy i interpretacji ilościowej i jakościowej konstruowanych wypowiedzi na temat wyobrażeń przyszłości i ulubionych książek dzieci. Przeprowadzono również wywiady z rodzicami.
Wyniki. Ogólna ocena poziomu umiejętności językowych dzieci przez rodziców jest zaniżona. Widać także wyraźny rozdźwięk pomiędzy formalnymi oczekiwaniami a realnymi kompetencjami uczniów w obszarze językowym (15% osiąga wysoki poziom sprawności, 18 % niski poziom sprawności).
Wnioski. Ogólny obraz sprawności językowej dzieci ukazuje dysharmonię pomiędzy ministerialnymi oczekiwaniami a rzeczywistym obrazem kompetencji współczesnych dzieci. Fakt ten nie pozostaje obojętny dla praktyki pedagogicznej. Ocena poziomu rzeczywistych kompetencji językowych dzieci przez rodziców jest niewspółmierna do ich realnych umiejętności oraz z zasady zaniżona. Kwestia ta powinna stać się przedmiotem dyskusji odnoszącej się do kwestii realnej współpracy nauczycieli z rodzicami, aby świadomość rodzicielska nie opierała się na intuicyjnej obserwacji postępów dziecka i rozumieniu procesu rozwojowego w sferze języka, lecz na realnej znajomości i rozumieniu wymagań edukacyjnych. Wszystko to przyczyni się do optymalizacji procesu wsparcia i kształcenia dzieci w obszarze językowym.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia