rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Obecność fazy ciekłej w obszarze kontaktu narzędzia z odkuwką ze stopu tytanu jako źródło katastrofalnego mechanizmu zużycia

Celem niniejszej pracy było określenie mechanizmu zużywania się materiału matrycy, jak i odkuwki tytanowej podczas procesu kucia matrycowego. Materiałem do badań była stal narzędziowa 55NiCrMoV7 z warstwą napawaną o pod-wyższonej zawartości Cr i Mo oraz odkuwka ze stopu Ti6Al4V. W wyniku kucia w temperaturze 940ºC na powierzchni obu materiałów pojawiły się wyraźne wy-żłobienia. Analiza metalograficzna pozwoliła stwierdzić, iż na powierzchni materiałów występują porowate struktury tlenkowe. Analiza chemiczna z tych obsza-rów wykazała obecność w produktach zużycia występujących na materiale matrycy – zwiększonej zawartości tytanu i aluminium. Wzajemne mieszanie materiału odkuwki i matrycy skutkowało powstaniem na powierzchni materiału niskotopliwej eutektyki. Zwiększenie temperatury na powierzchni styku najprawdopodob-niej związane było z efektem egzotermicznym od odkształcenia, jak i tarciem występującym podczas procesu kucia. Zwiększony udział fazy α na powierzchni odkuwki skutkował powstawaniem w obszarach przypowierzchniowych siatki pęknięć. Pęknięcia te powodowały dodatkową intensyfikację procesu zużycia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Efektywność przeciwzużyciowa biododatków w wytypowanych olejach bazowych

Określono kryteria oceny właściwości przeciwzużyciowych i przeciwzatarciowych produktów otrzymanych w wyniku oczyszczania odpadów porafinacyjnych i modelowych kompozycji (na bazie poli-alfa-olefin i poliestrów) smarnych z ich udziałem. Kryteria te posłużyły do wytypowania najefektywniejszych dodatków do ekologicznych baz olejowych. Stwierdzono, że najefektywniejszym, spośród otrzymanych produktów, dodatkiem smarnym jest produkt otrzymany w wyniku oczyszczania szlamów porafinacyjnych (PL4).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Kształtowanie tribologicznych właściwości ekologicznych smarów plastycznych

Opracowano smary plastyczne na bazie nietoksycznych olejów i zagęszczaczy przeznaczone do stosowania w łożyskach maszyn, w których wskazane jest stosowanie nietoksycznych środków smarowych. Poprzez eksperyment tribologiczny prowadzony w warunkach stałego obciążenia węzła tarcia i w warunkach zacierania dokonano doboru ilości nieorganicznego dodatku modyfikującego właściwości smarne. Z zastosowaniem techniki EDS zbadano skład warstwy wierzchniej śladu tarcia. Stwierdzono jedynie zwiększoną obecność węgla i tlenu w odniesieniu do materiału węzła tarcia. Możemy przypuszczać, że tworzące się węgliki i tlenki modyfikują warstwę wierzchnią czyniąc ją bardziej odporną na procesy zacierania i zużycia. Na podstawie uzyskanych wyników wytypowano skład bezpiecznego ekologicznie smaru plastycznego, który można stosować jako skuteczny zamiennik komercyjnego smaru łożyskowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania procesu tarcia kinetycznego w ciernych skojarzeniach żeliwo-stal

W artykule przedstawiono przeprowadzone badania tribologiczne wybranego skojarzenia żeliwo–stal. Zaprezentowano w tym celu zbudowane stanowisko badawcze oraz jego oprzyrządowanie pomiarowe. Scharakteryzowano sposób przygotowania próbek do badań oraz przeprowadzone eksperymenty badawcze. Omówiono zastosowaną oryginalną metodykę badań sprowadzającą się do pomiaru momentu skręcającego, przemieszczenia kątowego jako drogi tarcia i siły docisku próbki. Umożliwiło to wyznaczenie pozostałych parametrów i charakterystyk badanego procesu tarcia. Zamieszczono wyniki oraz przykłady uzyskanych z badań charakterystyk tarciowych. Sprecyzowano sposób wyznaczania wartości kinetycznego i statycznego współczynnika tarcia dla badanego skojarzenia żeliwo–stal.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ temperatury i prądu anodowania na zmiany właściwości tribologicznych pary ślizgowej Al2O3/WS2 - PEEK/BG

Celem artykułu jest przedstawienie zmian właściwości tribologicznych skojarzenia: warstwa Al2O3/WS2–materiał polimerowy PEEK/BG, pod wpływem zastosowania różnych temperatur i wartości prądów podczas procesu otrzymywania warstw. Materiał badań stanowiła warstwa tlenku aluminium otrzymana metodą anodowania twardego w elektrolicie z 30 g domieszką WS2 na 1 l elektrolitu, w temperaturze 293, 298 i 303 K oraz przy gęstości prądu 2, 3 i 4 A/dm2. Jako partnera tribologicznego wybrano liniowy polimer aromatyczny PEEK/BG stosowany jako uszczelnienia w bezsmarowych układach kinematycznych. Analizowane właściwości tribologiczne obejmują wyniki badań intensywności zużywania materiału polimerowego PEEK/BG oraz pomiar współczynnika tarcia prezentowanego węzła tribologicznego. Badania przeprowadzono na testerze T17 w ruchu posuwisto-zwrotnym, w warunkach tarcia technicznie suchego. Przedstawione wyniki badań tribologicznych uzupełnione zostały analizą pomiarów stereometrycznych, wykonanych przed i po teście tribologicznym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zjawisko selektywnego przenoszenia w skojarzeniach ślizgowych smarowanych olejem modyfikowanym nanocząstkami miedzi

W artykule scharakteryzowano zjawisko zjawiska selektywnego przenoszenia oraz opisano warunki jego występowania w kinematycznych węzłach maszyn. Przedstawiono wyniki badań wykonanych w zakresie generowania tego zjawiska w układach materiałowych stal–miedź. Omówiono wstępne rezultaty badań w zakresie możliwości wywołania zjawiska selektywnego przenoszenia w układach tribologicznych, do których miedź dostarczano w postaci nanocząstek, dodawanych do oleju smarowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena wpływu wodnych roztworów kwasu siarkowego na zużycie erozyjne powłok epoksydowych

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu oddziaływania wodnych roztworów kwasu siarkowego (3, 10, 20%) na zużycie erozyjne powłok epoksydowych. Stwierdzono zmianę chemicznej struktury starzonych powłok w wyniku ich znacznego utlenienia. Wpłynęło to na wzrost kruchości powłok, co przyczyniło się do utraty spójności napełniaczy oraz pigmentów z tworzywem epoksydowym. Na kolejnym etapie zachodziło ich uwalnianie z powierzchni powłok. Przyczyniło się to do znacznego wzrostu chropowatości powierzchni starzonych powłok tym większego, im wyższe było stężenie medium agresywnego i im dłuższy był okres jego oddziaływania. Destrukcja powierzchni powłok skutkowała: pęcherzeniem, pękaniem oraz powstawaniem kraterów. Starzenie miało istotny wpływ na zwiększenie intensywności zużywania erozyjnego badanych powłok epoksydowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Deformacje i pękanie układów powłoka-podłoże przy obciążeniach działających w styku skoncentrowanym

W publikacji zostały zaprezentowane rozważania na temat deformacji i niszczenia układów powłoka–podłoże przy obciążeniach działających w styku skoncentrowanym. Przedstawiono wyniki modelowania metodą elementów skończonych i na ich podstawie analizowano wartości nacisków powodujących odkształcenia plastyczne podłoża i pękanie powłok w zależności od geometrii styku i grubości powłoki. Przedstawiono także wyniki testów indentacyjnych przy użyciu wgłębników o różnych promieniach zaokrąglenia Ri dla powłok TiN o względnych grubościach t/Ri z zakresu 0,005-0,25. Porównując wyniki eksperymentów z analizami MES sporządzono mapę deformacji i pękania badanych układów powłoka–podłoże.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza właściwości mikromechanicznych i tribologicznych powłok nanokompozytowych nc-WC/a-C i Nc-WC/a-C:H

W publikacji zostały zaprezentowane wyniki badań mikromechanicznych oraz tribologicznych powłok nc-WC/a-C i nc-WC/a-C:H osadzonych poprzez rozpylanie magnetronowe na nieutwardzonym i utwardzonym powierzchniowo tlenem stopie Ti6Al4V. Obie powłoki są zbudowane z nanocząstek różnych węglików wolframu WC o wielkości 2-6 nm umieszczonych w amorficznej węglowej osnowie. Porównywano wpływ rodzaju osnowy węglowej – amorficznej (a:C) i amorficznej uwodornionej (a-C:H) oraz wpływ umocnienia podłoża przez utwardzenie tlenem na właściwości mikromechaniczne i tribologiczne układów z powłokami kompozytowymi. Twardość powłoki nc-WC/a-C wynosi 18,4 GPa, a powłoki nc-WC/a-C:H 14,1 GPa. Testy tribologiczne wykazały natomiast znacznie lepszą odporność na zużycie przez tarcie powłoki nc-WC/a-C:H niż powłoki nc-WC/a-C.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ dodatków na charakterystyki tribologiczne smarów plastycznych

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych realizowanych w obecności modyfikowanych smarów plastycznych. Zbadano wpływ warunków tarcia oraz dodatków typu polimerowego i fulerenowych nanostruktur węglowych na charakterystyki tribologiczne smarów plastycznych. Testy zużyciowe realizowano w warunkach izotermicznych, w trzech różnych temperaturach. Po testach oceniono wpływ warunków tarcia na zmiany zachodzące na powierzchni tarcia oraz na zmianę jakości badanych smarów. Do identyfikacji zmian zachodzących w warstwie wierzchniej pod wpływem tarcia zastosowano technikę SEM/EDS. Natomiast do oceny zmian odporności oksydacyjnej smarów wykorzystano różnicową kalorymetrię skaningową DSC. Zastosowane dodatki wyraźnie wpłynęły na stabilność oksydacyjną oraz na skuteczność działania smarów w warunkach testu, szczególnie w podwyższonej temperaturze.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Samooczyszczające się hydrofobowe systemy tribologiczne

Procesy adhezyjne lub mechanizmy tribologiczne są interesujące z wielu powodów. Biologiczne mechanizmy kontaktowe pomagają w zrozumieniu zasad funkcjonowania wielu technicznych adhezyjnych urządzeń. Zbadanie biologicznych stykowych powierzchni stało się źródłem rozwoju idei twórczych w zakresie przemysłowych zastosowań powierzchni samo-oczyszczających się. Na przykład powierzchnie samooczyszczające są bardzo pożądane w zbiornikach do magazynowania olejów, smarów, farb. Ponadto powierzchnie lemieszy pługa powinny też posiadać własność samooczyszczania się od pozostałości gleby po orce. Zdolność samooczyszczania powierzchni jest procesem tribologicznym. Powierzchnie hydrofobowe charakteryzują się specyficzną rzeźbą w postaci mikroi nanorowków. W pracy wyjaśniono mechanizm zanieczyszczenia powierzchni tworzony adhezyjnym wiązania nanoobiektów z rozpatrywanymi powierzchniami na skutek sił Van der Waalsa.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ stanu energetycznego warstwy wierzchniej na zwilżalność stali aktywnymi i nieaktywnymi substancjami smarującymi

W artykule przedstawiono wpływ stanu energetycznego warstwy wierzchniej stali 15 na jej zwilżalność aktywnymi i nieaktywnymi powierzchniowo substancjami smarującymi. Stan energetyczny oceniano na podstawie analizy zmian swobodnej energii powierzchniowej obliczanej (metodą dyspersyjno-polarną) w oparciu o pomiary statycznego kąta zwilżania. Zwilżalność charakteryzowano na podstawie obserwacji zmian statycznego kąta zwilżania dla czterech substancji smarujących: oleju parafinowego, oleju Tranself EP, bazy olejowej SN-400 i bazy olejowej SN-400 z dodatkiem Mind M. Stwierdzono, że wzrost swobodnej energii powierzchniowej wpływa na poprawę zwilżalności powierzchni stali wszystkimi substancjami smarującymi. Otrzymane wyniki były najbardziej widoczne dla substancji smarujących z dodatkami przeciwzużyciowymi i przeciwzatarciowymi.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości przeciwzużyciowe amorficznych warstw a-Si:C:H stosowanych w ogniwach fotowoltaicznych

Amorficzne uwodornione warstwy na bazie krzemu i węgla a-Si:C:H pełnią rolę warstw antyrefleksyjnych w ogniwach fotowoltaicznych. Warstwy o grubości rzędu 100 nm zostały osadzone niskotemperaturową techniką PECVD na podłożach z krzemu monokrystalicznego i multikrystalicznego. Analiza składu chemicznego metodą spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni FTIR potwierdza obecność dużej ilości wiązań wodorowych w strukturze warstw. Przyczepność warstw do obydwu typów podłoży określono na podstawie testów zarysowania. Odporność na zużycie wyznaczono w teście tribologicznym w styku kula Al2O3–tarcza. Nałożenie warstwy a-Si:C:H obniża współczynnik tarcia do ok. 0,1 i zwiększa odporność na zużycie ok. 4 razy w stosunku do krzemu monokrystalicznego bez powłoki i w mniejszym stopniu w stosunku do krzemu multikrystalicznego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania wpływu dodania preparatu eksploatacyjnego na zużycie węzłów tarciowych

W opracowaniu przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań doświadczalnych z zakresu modyfikowania warunków pracy węzłów tarcia preparatem eksploatacyjnym. W ramach pracy przeprowadzono doświadczalne badania ubytku masy na stanowisku AMSLER próbek smarowanych czystym i zanieczyszczonym olejem przekładniowym, do którego dodano rozpatrywany preparat eksploatacyjny. Oprócz wyznaczenia ubytku masy, przeprowadzono pomiary chropowatości i badania mikroskopowe powierzchni współpracujących próbek. Wykazano istotną poprawę właściwości tribologicznych węzłów tarcia związaną z zastosowaniem rozpatrywanego preparatu eksploatacyjnego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania charakterystyki przekładni zębatej typu "power shift" obciążonej masą bezwładnościową

Przekładnie zębate stosowane w układzie napędowym maszyn roboczych, a szczególnie ładowarek kołowych narażone są na wysokie i zmieniające się w dużym zakresie obciążenia eksploatacyjne. Prowadzenie badań eksploatacyjnych wymaga odpowiedniego środowiska w sensie możliwości urabiania ziemi lub przeładunku materiałów sypkich, jak również łączy się z dużymi kosztami finansowymi. Stosuje się zatem badania stanowiskowe z masami bezwładnościowymi umocowanymi na wale wyjściowym przekładni do mostu przedniego i mostu tylnego ładowarki kołowej. Odpowiednio obliczone masy uzyskujące odpowiednie prędkości obrotowe w czasie badań wywołują obciążenia przekładni zębatej odpowiadające obciążeniom eksploatacyjnym podczas rzeczywistej pracy ładowarki. Niejednokrotnie obciążenia w badaniach stanowiskowych w umownej jednostce czasu przewyższają liczbę wartości szczytowych obciążeń mierzonych w warunkach eksploatacji ładowarki.  Określenie charakterystyki badanej przekładni zębatej wymaga wykonania badań, na podstawie których określa się wartości przekładni hydrokinetycznej, momentu obrotowego na wyjściu przekładni zębatej oraz prędkości obrotowej. Do przełączania biegów niezbędne jest określone ciśnienie oleju, które mierzono we wszystkich sprzęgłach występujących w przekładni.  Wyniki badań ilustrowane wykresami wskazują na spadek prędkości obrotowej na wale wejściowym przekładni podczas przełączania biegów oraz na wzrost ciśnienia oleju w poszczególnych sprzęgłach w funkcji czasu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania tribologiczne kół zębatych stożkowych. Cz. I - Urządzenie i metodyka badawcza

W artykule przedstawiono, opracowane w Instytucie Technologii Eksploatacji – PIB w Radomiu, urządzenie i metodykę badań tribologicznych kół zębatych stożkowych o łukowej linii zęba. Koncepcja opracowania takiego urządzenia wynikła z problemu zgłaszanego przez niektórych wytwórców urządzeń zawierających koła zębate stożkowe (np. motoreduktorów), związanego ze zwiększeniem wiarygodności badań – do tej pory szeroko stosowane są urządzenia i metody badania wyłącznie kół zębatych walcowych o zębach prostych, których geometria wyraźnie różni się od geometrii kół stożkowych.  Wobec braku norm dotyczących tribologicznych badań kół zębatych stożkowych opracowano własną metodykę badawczą. Dotyczy ona badania najgroźniejszych form zużywania kół zębatych stożkowych, takich jak zacieranie oraz powierzchniowe zużywanie zmęczeniowe (pitting). Celem zastosowania tych metod będzie zbadanie wpływu olejów przekładniowych oraz nowoczesnych sposobów modyfikacji powierzchni poprzez nanoszenie cienkich, twardych powłok niskotarciowych na wyżej wymienione formy zużywania kół zębatych. Konieczność takich badań podyktowana jest potencjalnymi wymaganiami stosowania olejów ekologicznych (z bazami naturalnymi) oraz tendencją do redukcji temperatury pracy w przekładniach (na skutek zmniejszenia tarcia), co można osiągnąć np. poprzez zastosowanie powłok niskotarciowych na zębach kół.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rozważania o podstawach tribologii. Cz. 11, O naukowości tribologii

W opracowaniu podjęto ponownie kwestię naukowości tribologii, omawiając kolejno ogólne zagadnienia naukowości i demarkacji wiedzy w dyscyplinie badawczej oraz naukowości rezultatów prac badawczych. Powrót do tych zagadnień okazał się celowy ze względu na przyrost wiedzy tribologicznej oraz procesy dyferencjacji, jakie w niej zachodzą w wyniku procesów rozwojowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne warstw hybrydowych wytwarzanych w procesach chromowania dyfuzyjnego połączonych z obróbką PVD

W pracy omówiono wyniki badań dotyczących budowy i właściwości tribologicznych warstw hybrydowych typu CrC+CrN wytwarzanych na powierzchni stali X210Cr12 w procesach chromowania dyfuzyjnego, wykonywanego metodą proszkową, połączonych z obróbką PVD. Przeprowadzono porównanie warstw hybrydowych typu CrC+CrN z pojedynczymi warstwami węglikowymi typu CrC, wytwarzanymi na powierzchni stali, bez powłoki CrN. Właściwości tribologiczne (zużycie liniowe) otrzymanych warstw oceniano przy wykorzystaniu metody trzy wałeczki-stożek. Wykazano, że odporność na zużycie przez tarcie warstw hybrydowych typu CrC+CrN jest prawie dwa razy większa od odporności pojedynczych warstw węglikowych typu CrC.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyki tribologiczne węglikowych warstw chromowanych wytwarzanych metodą proszkową przy obniżonym ciśnieniu

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących chromowania dyfuzyjnego
stali narzędziowej metodą proszkową zmodyfikowaną przez zastosowanie obniżonego ciśnienia podczas procesu dla uniknięcia utleniania wsadu. Procesy
chromowania prowadzono w atmosferze chlorków chromu, przy obniżonym
ciśnieniu w zakresie od 1 do 800 hPa, w temperaturze 830°C. Przeprowadzono
badania budowy warstw, ich składu fazowego, profilów stężenia pierwiastków
w strefie dyfuzyjnej warstw chromowanych oraz ich właściwości tribologicznych.
Przeprowadzono porównanie pomiędzy grubością warstw wytwarzanych
na stalach narzędziowych metodą próżniową oraz tradycyjną metodą proszkową.
Wykazano, że metodą próżniową można wytwarzać warstwy przy znacznie
niższych temperaturach, niż jest to możliwe za pomocą tradycyjnej metody
proszkowej, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia właściwości mechanicznych
podłoża stali. Wykazano dużą odporność na zużycie przez tarcie węglikowych
warstw chromowanych wytwarzanych metodą próżniową.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ geometrii szczeliny smarowej na nośność łożyska z czopem ze śrubowym rowkiem

Celem zaprezentowanych w artykule analiz było określenie wpływu śrubowego rowka na czopie na nośność poprzecznego łożyska ślizgowego. W efekcie przeprowadzonych badań zaproponowano dwa wskaźniki, za pomocą których można dokonać prognozy wpływu geometrii rowka i szczeliny smarowej na nośność. Artykuł zawiera również zestawienie wartości wskaźników oraz nośności wyznaczonych dla konkretnych przykładów łożysk.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stan termiczny i drgania przekładni zębatej przenośnika taśmowego jako funkcja smarowania

W opracowaniu przedstawiono wyniki eksploatacyjnych badań drgań i temperatury dwustopniowej przekładni zębatej pracującej w układzie napędowym przenośnika taśmowego. Drgania rejestrowano za pomocą przenośnego miernika drgań typu MD-5U. Określono zależność poziomu drgań RMS od klasy lepkościowej oleju smarującego (zastosowano oleje w klasach lepkości wg ISO: VG 46, VG 68 oraz VG 150) oraz od temperatury roboczej oleju zmieniającej się w cyklu pracy przekładni od jej rozruchu aż do osiągnięcia ustalonego stanu termicznego. Uzyskane wyniki badań wskazują na istotność wpływu lepkości oleju smarującego na stan termiczny i poziom drgań przekładni zębatej pracującej w określonych warunkach eksploatacyjnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zróżnicowanie mechanizmów zużywania korozyjno-mechanicznego stali odpornych na korozję w węzłach ślizgowych

W artykule przedstawiono wyniki badań zużycia korozyjno-mechanicznego wybranych stali odpornych na korozję (AISI 430, AISI 420, AISI 321 i AISI 304) w 5% i 10% roztworze H2SO4 oraz 3,5% roztworze NaCl. Eksperymenty wykonano z wykorzystaniem specjalistycznego stanowiska z węzłem modelowym typu pin-on-disc. Stanowisko zaprojektowano i wykonano w Instytucie Maszyn Roboczych i Pojazdów Samochodowych Politechniki Poznańskiej. W artykule zaprezentowano wyniki badań, które umożliwiają identyfikację elementarnych mechanizmów powodujących zużywanie korozyjno-mechaniczne. Szczególną uwagę w artykule zwrócono na procesy związane z propagacją mikropęknięć. Przedstawiono przykład zużywania delaminacyjnego zaobserwowany w przypadku tarcia w węźle ślizgowym dla stali AISI 304 w 3,5% roztworze NaCl przy naciskach rzędu 0,36 MPa i średniej prędkości ślizgania 60 mm/s.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie kinetyki procesu pasywacji powierzchni stali nierdzewnych na potrzeby modelowania tribokorozji węzłów ślizgowych

W artykule przedstawiono wyniki badań procesu pasywacji stali AISI 420, AISI 430 i AISI 304 w 0,5M roztworze H2SO4. Eksperyment realizowano na dwóch etapach. W trakcie pierwszego etapu przez 15 minut polaryzowano powierzchnię próbki potencjałem katodowym (około 0,3 V niższym od potencjału stacjonarnego). Na drugim etapie w sposób skokowy zwiększano potencjał do wartości odpowiadającej początkowi zakresu pasywnego i monitorowano zmiany natężenia prądu (około 20 pomiarów w ciągu sekundy). Zgodnie z modelem wzrostu warstw pasywnych (zaproponowanym przez S. Mischlera) uzyskane wyniki aproksymowano charakterystykami liniowymi w układzie (q-1)-log(i) (q - ładunek przepływający w badanym układzie, i - gęstość natężenia prądu pasywacji). Stałe materiałowe wyznaczone w wyniki aproksymacji wykorzystano do prognozowania tribokorozji w węźle ślizgowym typu pin-on-disc.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zużycie delaminacyjne stali AISI 304 w warunkach tribokorozji

W artykule przedstawiono wyniki badań zużywania korozyjno-mechanicznego (tribokorozji) stali AISI 304 w 3,5% roztworze NaCl. Badania wykonano na specjalistycznym stanowisku z węzłem modelowym typu pin-on-disc, zaprojektowanym i wykonanym w Instytucie Maszyn Roboczych i Pojazdów Samochodowych Politechniki Poznańskiej. Po testach przy obciążeniu rzędu 0,36 MPa i średniej prędkości ślizgania 60 mm/s, na powierzchni tarcia zaobserwowano ślady charakterystyczne dla zużywania delaminacyjnego. Wyniki badań zilustrowano zdjęciami mikroskopowymi powierzchni zużycia oraz zgładu wykonanego wzdłuż drogi tarcia. Dodatkowo zamieszczono rezultaty symulacji numerycznych (rozkład naprężeń i współczynnika intensywności naprężeń w strefie styku) potwierdzające możliwość propagacji pęknięcia (zainicjowanego w miejscach nieciągłości) równolegle do powierzchni tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna