rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wizualizacja kartograficzna krajobrazu pogranicza kulturowego – Źródła i metody

W opracowaniu przedstawiono propozycje metodyczne dotyczące wykorzystania wybranych źródeł danych oraz metod określania przestrzennego zróżnicowania krajobrazu pogranicza kulturowego. Badania przeprowadzono na przykładzie województwa podlaskiego, charakteryzującego się wyraźnym zróżnicowaniem kulturowym. Przebiega tam strefa przejściowa między kręgami kulturowymi Europy Zachodniej (łacińskiej) i Wschodniej (bizantyjskiej). Z uwagi na specyfikę obszaru badań za podstawę wielokulturowości przyjęto zróżnicowanie wyznaniowe z podziałem na rzymskokatolickie i prawosławne. Do określenia zasięgu i intensywności oddziaływania badanych kultur zastosowano 4 sposoby delimitacji przestrzeni z wykorzystaniem buforów, wieloboków Thiessena, pól podstawowych oraz podziału terytorialnego. Efektem analiz było opracowanie map różnicowych i wyznaczenie granic wpływów kulturowych, które następnie zaznaczono na mapie wynikowej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Tymczasowość sacrum w krajobrazie miasta. Analiza przestrzeni praktyk związanych z obchodami Bożego Ciała i żałoby po śmierci Jana Pawła II w Warszawie

Artykuł prezentuje tymczasowe reprezentacje sacrum w krajobrazie – dynamikę powstawania i niszczenia odnawianych co roku konstrukcji symbolicznych. Przedmiotem opisu są tymczasowe materialne reprezentacje obchodów – obiekty tj.: ołtarze, krzyże kwietne czy wzory ze zniczy – analizowane w kontekście tworzenia się krótkotrwałych międzyludzkich więzi wśród uczestników tego typu zgromadzeń. Jak należy rozumieć powszechność tego rodzaju przejawów religijności w nowoczesnej strukturze społecznej? Czy ich nietrwałość zagraża ich sakralnemu i wspólnototwórczemu charakterowi (jako „reprezentacji kolektywnych” w ujęciu socjologii religii E. Durkheima)? Czy ich usytuowanie, wykraczające poza tradycyjną przestrzeń świętą, jest arbitralne, czy zależy od pamięci społecznej związanej z danym miejscem (np. kategoria „miejsca mocy”)? Autorzy przedstawiają dwie analizy przypadku: obchodów święta Bożego Ciała oraz spontanicznych zgromadzeń w ramach placu Piłsudskiego po śmierci Jana Pawła II w 2005 roku oraz w czasie kolejnych jej rocznic.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Badanie społecznej percepcji krajobrazu jako podstawa oceny predyspozycji przestrzeni geograficznej do lokalizacji farm wiatrowych

Rozwój energetyki wiatrowej oznacza wzrost zagrożenia dla krajobrazu, w tym jego walorów fizjonomicznych. Jednym z ważniejszych zadań do zrealizowania na etapie planowania farm wiatrowych jest ocena wizualnej jakości krajobrazu przez społeczności lokalne. W przedstawionych badaniach 57 ekspertów oceniło 18 krajobrazów przedstawionych na fotografiach. Oceniono jakoś wizualną krajobrazu oraz znaczenie form ukształtowania i pokrycia terenu dla tej jakości. Wskazano, że krajobrazy o dużej konfliktowości dla elektrowni wiatrowych mają zróżnicowaną rzeźbę terenu, dalekie pole widoku, wiele planów i duże urozmaicenie naturalnych form pokrycia. Niskimi walorami fizjonomicznymi charakteryzują się krajobrazy antropogeniczne, w tym industrialne. Elementami struktury krajobrazu mającymi duże pozytywne znaczenie dla walorów widokowych są lasy, zbiorniki wodne, aleje drzew i grupowe zadrzewienia. Elementami degradującymi walory fizjonomiczne krajobrazu są drogi asfaltowe, sieci energetyczne wysokich napięć, zabudowa produkcyjna i cmentarze.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyspa w krajobrazie jako problem regionalizacji fizycznogeograficznej na przykładzie Garbu Opola

W regionalizacji fizycznogeograficznej Polski obszar Garbu Opolskiego zaliczony został do makroregionu Nizina Śląska i mezoregionu Pradolina Wrocławska. Kwalifikacja ta nie jest zgodna z kryteriami wyróżniania mezoregionów i makroregionów. Garb Opolski pod względem budowy geologicznej może być identyfikowany jako część nieodległej Wyżyny Śląskiej, choć położony jest na znacząco mniejszej wysokości niż granica hipsometryczna między nizinami a wyżynami. Przykład Garbu Opolskiego pokazuje problem określenia przynależności wyspowych jednostek fizyczno-geograficznych na pograniczu wyżyn i nizin Polski. Na podstawie przeprowadzonych badań wskazano na dwie możliwości rozwiązania podobnych problemów: przyłączenie do przyległych jednostek podobnych genetycznie lub akceptację wyspy o odmiennym charakterze niż otaczająca jednostka. Dokonano podziału obszaru na mikroregiony. Wskazano na konieczność doprecyzowania definicji mezoregionu oraz kryteriów wydzieleń makro- i mikroregionów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Infrastruktura komunikacyjna w krajobrazie miejskim Paryża

Infrastruktura komunikacyjna jest jednym z istotnych elementów krajobrazu miejskiego. Odzwierciedla on działalności człowieka, sposoby przekształcania środowiska naturalnego oraz poziom rozwoju kultury. W przypadku Paryża, wspomniana infrastruktura stanowi swego rodzaju markę – wizytówkę stolicy Francji, która jest rozpoznawalna i doceniana przez turystów z całego świata. Z drugiej strony, niewielkie rezerwy przestrzenne miasta wymuszają stopniowy spadek udziału terenów związanych z transportem – zwłaszcza kolejowym. Dzieje się to za sprawą inwestycji mających na celu zmiany funkcjonalno – przestrzenne na wspomnianych terenach.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy wybranych wysp Bałtyku jako przedmiot zainteresowań geoturystycznych

Region Morza Bałtyckiego nie może konkurować pod względem walorów wypoczynkowych tradycyjnej letniej turystyki wypoczynkowej z regionem śródziemnomorskim. Trudne i zmienne warunki klimatyczne chłodnego morza czynią z bałtyckich kurortów destynacje urlopowe głównie turystyki krajowej, aktywnie wykorzystywane w krótkim zazwyczaj okresie ciepłego lata. Tymczasem bałtyckie wyspy − Gotlandia, Olandia, Bornholm, Rugia, Wolin i Uznam − oferują turystom szereg wysokiej jakości, certyfikowanych atrakcji geoturystycznych, co czyni z krajobrazów naturalnych i kulturowych tutaj spotykanych wciąż niedoceniony i nieodkryty potencjał turystyczny. Artykuł koncentruje się na opisie geodziedzictwa wybranych wysp Bałtyku, jako podstawy dla rozwoju geoturystyki. Czytelne w krajobrazie, wizualnie atrakcyjne artefakty przyrody nieożywionej jawią się tutaj jako wyjątkowo cenna ilustracja historii i ewolucji regionu bałtyckiego.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
O architekturze krajobrazu, kompozycji krajobrazu i specjalistycznej terminologii – rozważania wprowadzające

W artykule podjęto próbę opisania początków architektury krajobrazu, działalności architektów krajobrazu oraz tworzenia terminologii, specjalistycznego języka i definicji z tego zakresu. Architektura krajobrazu – to specjalność zawodowa, która od drugiej połowy XIX w. zmieniła obraz wielu miast stawiając na piękne otoczenie, harmonijną przestrzeń i zaspakajanie potrzeb wypoczynku. Ta mająca już ponad sto lat dyscyplina oprócz znaczących projektów doczekała się rozległej literatury przedmiotu. Jest to obszerny zestaw publikacji przedstawicieli różnych specjalności dotyczących badań nad krajobrazem, jego percepcją i oceną. W pracy opisano, opierając się na podstawowej i uznanej przez architektów krajobrazu literaturze przedmiotu, wybrane zagadnienia związane z kompozycją i kształtowaniem krajobrazu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Łódzka przestrzeń pamięci do turystycznego zagospodarowania

Każde miasto ma swój zasób kulturowo‐materialny przechowywany dzięki wielopokoleniowej pamięci. Owa przestrzeń pamięci, stanowi olbrzymi, często słabo wykorzystany potencjał, który odpowiednio i odpowiedzialnie zagospodarowany może dobrze służyć promocji miasta. W referacie przedstawiono możliwości zagospodarowania niezwykle pojemnej łódzkiej przestrzeni pamięci, której projekcja służyć może ożywieniu rozwoju turystyki krajowej i zagranicznej nastawionej docelowo na Łódź. Określono najbardziej wartościowe domeny kultury niematerialnej miasta: tereny szczególnie związane z rozwojem wielonarodowościowego miasta okresu ziemi obiecanej; miejsca heroizmu i solidarności Polaków i Żydów okupione tysiącami ofiar w walce z okupantem; rozwój ośrodka sztuki awangardowej związanej z nazwiskami K. Kobro i W. Strzemińskiego, oraz ponadmaterialny dorobek docenionego w świecie powojennego centrum polskiej kinematografii, które stworzyło gwiazdy formatu: K. Kieślowskiego, R. Polańskiego i A. Wajdy.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Rozwój przestrzenny wsi o tradycjach miejskich

Szereg wsi dolnośląskich wywodzi się z osiedli miejskich, które na przestrzeni lat przeżywały swoje okresy rozwoju, stagnacji, niekiedy ponownego rozkwitu, a wreszcie utraty praw miejskich. Każda z tych miejscowości ma swoją historię i specyfikę, co zadecydowało o ich upadku lub rozwoju. Obecnie ich losy zależne są od wielu okoliczności, między innymi od położenia względem większych ośrodków miejskich, niektóre pełnią rolę miejscowości satelitarnych, inne dążą do odzyskania praw miejskich. W zasadzie charakteryzują się układem urbanistycznym, który przetrwał w postaci niewielkiego rynku, uliczek rozchodzących się prostopadle, z zabudową w miarę zwartą i niską. Obecnie miejscowości te często są siedzibą władz gminy, szkoły ponadpodstawowej, kilku sklepów i zakładów usługowych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Propozycja mikroregionalizacji województwa śląskiego – weryfikacja metody na wybranych mezoregionach

Artykuł porusza aktualny problem weryfikacji dotychczasowego podziału fizycznogeograficznego Polski (mikroregionalizacja) wybranych mezoregionów województwa śląskiego. Podejmowane próby wykonywania mikroregionalizacji są zawiązane z trwającymi pracami nad przygotowaniem audytów krajobrazowych województw. Autorzy diagnozują powody niedoskonałości dotychczasowej klasyfikacji jednostek fizycznogeograficznych, proponując kryteria i procedurę mikroregionalizacji. Próbą weryfikacji poprawności dotychczasowego podziału fizycznogeograficznego oraz testowaniem zaproponowanej metody jest wydzielenie mikroregionów w obrębie czterech wybranych mezoregionów (Obniżenie Górnej Warty, Wyżyna Częstochowska, Wyżyna Katowicka i Płaskowyż Rybnicki). Przedstawione wyniki ujawniają nieprecyzyjność dotychczasowego podziału regionalnego Polski i trudności interpretacyjne procesu mikroregionalizacji.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wybrane elementy CSSM – kompleksowego systemu zarządzania przestrzenią w ochronie krajobrazu kulturowego

Działania planistyczne mają z jednej strony oddziaływanie silne związane z prawnym statusem procedur ujmowanych w ramach przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z drugiej strony działanie to jest mocno ograniczone tym, że dla zachowania skuteczności poza regulacje prawne ustalenia planistyczne wykraczać nie mogą. Rozwiązania architektoniczne względnie architektoniczno‐konserwatorskie, jakkolwiek szczegółowo odnoszące się do konkretnego zabytku lub zespołu chronionego, z mocy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowią jedynie swoistą ingerencję jednostkową, które pod względem celu i zakresu działania stają się zdeterminowane. Z kolei zapisy samej ustawy tworzą wprawdzie mechanizmy ochronne, ale ani nie wymuszają, ani nie nakłaniają sprawujący opiekę organ do wychodzenia poza literę prawa po to, by cele i zakres działań formułować, zwłaszcza jeśli wykracza on poza podstawowe rozumienie ochrony, zabezpieczania. Konferencja w Działdowie, która miała miejsce we wrześniu 2007, poświęcona ochronie zamków, stała się forum zaprezentowania wielu nadal aktualnych dylematów, wśród których wyraźnie zarysowały się: brak systemowej struktury planowania i realizacji działań wobec obszarów i obiektów chronionych, luki w strukturze uregulowań prawnych oraz brak mechanizmów pozwalających na indywidualizację działań wobec każdego obiektu, dostosowanych do jego specyfiki. Konferencja pokazała jednak również ograniczenia istotnej części środowiska zajmującego się zabytkami, w tym ujawniła, że aplikacje na polu interdyscyplinarnym są nadal ograniczone. Trwa stereotypowe i mylne przekonanie o złej roli architektów i szlachetnej roli konserwatorów, drobiazgowo, niemal analitycznie, rozważa się niekorzystne tendencje i brak mechanizmów ochronnych. Zabrakło, przynajmniej podczas części prezentacyjnej, propozycji zmiany stanu rzeczy i dyskusji nad tym, jak skuteczność działań ochronnych wzmocnić, ale i jak postrzegać problemy konserwatorskie w szerszym kontekście. Przykłady negatywnych zjawisk nie stały się okazją do wielu propozycji, jak doprowadzić do odwrócenia trendów i ustanowić strukturę właściwych działań. Podstawowym problemem jest nie tyle diagnoza stanu dokonywana przy wielu okazjach, konferencjach i sympozjach, lecz poszukiwanie instrumentarium, które pozwoliłoby w silnie zmieniającej się rzeczywistości legislacyjnej utrzymać ciągłość pozytywnych tendencji cywilizacyjnego oddziaływania na przestrzeń. Wobec zaniku systemu scentralizowanego szansą wydaje się być formowanie programów w układzie bottom‐up, wyrastających z lokalnych potrzeb i codziennego planowania miejscowego z niezbędną w takim przypadku koordynacją i próbą stworzenia wspólnego źródła wiedzy o przestrzeni, a także praktycznego wykorzystania tej kumulatywnej wiedzy. Niniejszy artykuł jest głosem w tak pojmowanej dyskusji o krajobrazie kulturowym.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wykorzystanie energii wiatru i wody w okresie ostatnich 200 lat na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego

Wiatr i woda stanowiły do połowy XIX w. podstawowe źródła energii dla zakładów produkcyjnych. Jako miarę stopnia rozwoju gospodarczego danego regionu przedstawiano liczbę i wielkość młynów wodnych i wietrznych. Wskutek rewolucji przemysłowej nastąpiła zasadnicza zmiana rodzaju zakładów wykorzystujących energię wiatru i wody. Polegała ona na stopniowym odejściu od funkcji napędzania urządzeń młyna, i produkcji energii elektrycznej. Obecnie notuje się ponowne zainteresowanie dawnymi lokalizacjami młynów w celu ich przeznaczenia na potrzeby nowoczesnych elektrowni wiatrowych i małych elektrowni wodnych (MEW). W niniejszym artykule przedstawiono zmiany w zakresie pozyskiwania energii wiatru i wody na obszarze obecnego województwa kujawsko-pomorskiego. Wykazano, że obszary występowania wiatraków pokrywały się z obszarami o najniższych zasobach wodnych, na których nie funkcjonowały młyny wodne.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy megalityczne. Próba zdefiniowania pojęcia i umiejscowienia w typologiach krajobrazu

Budowle megalityczne stanowią jeden z najstarszych elementów kulturowych Europy. Poprzez swoją monumentalną formę megality stanowiły przez tysiąclecia swego istnienia wyróżniający element krajobrazu. Celem artykułu jest wykazanie, iż szczególny charakter materialny i niematerialny przestrzeni cechującej się występowaniem megalitów może decydować o wyodrębnieniu w dotychczasowych klasyfikacjach typu krajobrazu megalitycznego. Na potrzeby zdefiniowania pojęcia przyjęto fizjonomiczno-percepcyjne ujęcie krajobrazu. Przedstawiono ogólną charakterystykę krajobrazu megalitycznego pod względem wartości kulturowych, przyrodniczych, przestrzennych i niematerialnych. Odniesiono jego cechy do wybranych typologii krajobrazu i zaproponowano autorską definicję krajobrazu megalitycznego. Uznano, że krajobraz megalityczny należy do podtypu krajobrazu archeologicznego (historycznie), sakralnego (funkcjonalnie) oraz krajobrazu przyrodniczo-kulturowego (w zakresie przekształceń antropogenicznych). Charakteryzuje się specyficzną fizjonomią o własnej formie krajobrazowej oraz unikalnych cechach niematerialnych i swoistym genius loci, związanych z historyczną (sepulkralną, świątynną, społeczną, astronomiczną, magiczną) oraz obecną (ezoteryczną, turystyczną) funkcją obiektów. Zebranie cech charakterystycznych krajobrazu megalitycznego oraz ulokowanie typologiczne przedstawione w artykule stanowi podstawę do dalszych dyskusji i działań w zakresie znaczenia, oceny zagrożeń oraz ochrony współczesnych krajobrazów megalitycznych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Ewolucja Doliny Dolnej Warty od XVII do XX w. na podstawie analiz kartograficznych

Niniejsza analiza stanowiąca część pracy doktorskiej dotyczy reinterpretacji danych kartograficznych ukazujących się od XVII do końca XX w. W analizie elementów hydrograficznych przyjęto skalę dokumentów 1: 100 000 w pięciu niezależnie kartowanych map. Ewolucję układów hydrograficznych Dolina Dolnej Warty rozpatrywano na odcinku od Gorzowa Wielkopolskiego do Kostrzyna nad Odrą. Celem niniejsze analizy jest próba odtworzenia zmian hydrograficznych od XVII do XX w. wskazanego obszaru badawczego. W analizie wykorzystano również mapy przeglądowe z XVI w. porównując elementy sieci rzecznej oraz dokonując oceny ich wiarygodności i zasięgu przemian stosunków wodnych związanych z antropopresją. Różny poziom kartometryczności map przeglądowych, oraz sposób prezentacji treści hydrograficznej ograniczają ich przydatność w analizach przestrzennych, ale należy podkreślić, że są potrzebnym źródłem informacji wzbogacając zakres danych na rozpatrywanym obszarze.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Znaczenie różnorodności krajobrazu Republiki Południowej Afryki w rozwoju turystyki

Republika Południowej Afryki zajmuje południowy kraniec kontynentu afrykańskiego między 22° a 35°S i 17°E a 33°E. Powierzchnia RPA wynosi ponad 1,2 mln km<sup>2</sup>. Ten duży pod względem powierzchni kraj cechuje się bardzo złożoną budową geologiczną oraz urozmaiconą rzeźbą – najwyższy szczyt Njesuthi znajduje się w Górach Smoczych i osiąga 3408 m n.p.m. Warunki klimatyczne kształtowane są w znacznej mierze przez prądy morskie: zimny Benguelski na Oceanie Atlantyckim opływający południowo-zachodnie wybrzeże oraz ciepły Mozambicki (Agulhas) na Oceanie Indyjskim opływający wschodnie wybrzeże RPA. Zróżnicowane warunki wilgotnościowe i termiczne znajdują odzwierciedlenie w pokrywie roślinnej Południowej Afryki, która w znacznej mierze wpływa na rozmieszczenie fauny. Na terenie RPA wyodrębnia się 9 głównych biomów (NBSAP, 2005) i 17 lądowych ekoregionów (Olson i in., 2001). Wszystko to powoduje, iż opisywany kraj charakteryzuje się dużą różnorodnością krajobrazu, wpływającą w znacznym stopniu na rozwój turystyki.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Znaczenie cech krajobrazu w kreowaniu przestrzeni kulturowej w układach regionalnych

Ważnym etapem racjonalnego wykorzystania krajobrazu kulturowego jest identyfikacja jego tradycyjnych form, uwzględniających nie tylko użytkowanie, ale i strukturę przestrzeni oraz charakterystyczne wyróżniki. W pracy podjęto próbę określenia roli cech krajobrazowych wpływających na zachowanie tożsamości określonych grup społecznych w europejskich układach regionalnych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyróżniki krajobrazu dawnych ziem polskich w wybranych obszarach ameryki południowej jako swoisty przykład dziedzictwa kulturowego emigrantów

Ameryka Łacińska stała się celem masowej emigracji transatlantyckiej z Europy na przełomie XIX i XX w. Po przyjeździe na kontynent, przede wszystkim do Brazylii, Argentyny, Urugwaju, Paragwaju, imigranci, głównie z obszarów wiejskich Galicji, znaleźli się w odmiennym środowisku przyrodniczym, gospodarczo-społecznym, kulturowym i politycznym, co pogłębiało tęsknotę za krajem, krajobrazem swojej wsi i najbliższej okolicy. Asymilując się do nowych uwarunkowań czerpali wzorce z kraju ojczystego, podejmowali próby „oswojenia” najbliższej okolicy i starali się implementować rozwiązania znane ze starej ojczyzny. Przejawy takiej działalności uwidaczniają się silnie w krajobrazie, w którym zidentyfikowano wyróżniki o charakterze przyrodniczym i kulturowym oraz materialnym i niematerialnym. Kolejne pokolenia podtrzymywały tradycje przodków, nie tylko jako przejaw tęsknoty za krajobrazem z Europy, ale również w celu zademonstrowania pochodzenia i podkreślenia odmienności od pozostałych osadników.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmiany krajobrazu Beskidu Śląskiego i Żywieckiego w percepcji mieszkańców a jego ochrona

Dla skuteczności ochrony krajobrazu duże znaczenie ma partycypacja społeczna. Stąd istotna jest wiedza na temat percepcji krajobrazu przez mieszkańców. Celem opracowania było zbadanie percepcji zmian krajobrazu przez mieszkańców wybranych miejscowości powiatu żywieckiego oraz poznanie ich opinii na temat kierunków tych zmian, co stanowi pierwszy etap badań nad próbą rozpoznania wśród mieszkańców gotowości do partycypacji w działaniach na rzecz krajobrazu. Przeprowadzone badania sondażowe wykazały, że mieszkańcy negatywnie oceniają krajobrazowe skutki porzucania działalności rolniczej, natomiast na ogół pozytywnie oceniają estetykę obszarów zabudowanych. Krajobrazy pasterskie w Karpatach, podlegające w ostatnich latach szczególnej ochronie, znajdują się poza zasięgiem codziennej percepcji mieszkańców. Znajomość tego faktu może mieć duże znaczenie dla możliwości angażowania społeczeństwa w czynną ochronę tych krajobrazów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Metody analizy krajobrazu sakralnego miasta

W artykule autorki odnoszą się do obiektywnych form przestrzeni sakralnej miasta. W tym przypadku na przestrzeń tę składają się przede wszystkim obiekty takie jak kościoły, cmentarze i parafie – elementy punktowe i powierzchniowe. Jednym z dwóch celów jest pokazanie narzędzi ArcGIS jako narzędzi analitycznych. Tworzone mapy nie są tylko ilustracjami do tekstu czy narzędziami porządkującymi zebrany w toku inwentaryzacji terenowej materiał, ale stanowią punkt wyjściowy do dalszych badań. Zaprezentowane zostaną analizy 3D (opracowanie profilu wysokości zabudowy wokół kościołów) służące wyznaczaniu dominant wysokościowych, analizy dystansu (dostępność komunikacyjna) i mapy gęstości dla otoczenia kościołów i parafii umożliwiające np. określenie stopnia zabudowy i jej typów. Wszystkie opracowania dotyczą Łodzi i to właśnie pokazanie zróżnicowania jej przestrzeni sakralnej jest drugim celem artykułu.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka