rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kościół a problemy małżeństw niesakramentalnych

Dane statystyczne wskazują, iż z roku na rok w Polsce, kraju tradycyjnie chrześcijańskim, wzrasta liczba rozwodów. Nikogo nie dziwi już fakt rozwodu jako tolerowanej i powszechnej formy zakończenia niesatysfakcjonującego związku małżeńskiego. Śledząc dynamikę rozwodów, należy uzmysłowić sobie, iż każdego roku przybywa średnio 90.000–100.000 osób rozwiedzionych, z których duża część wchodzi w kolejne związki małżeńskie lub kohabitacyjne, nieakceptowane przez Kościół. Zatem z każdym kolejnym rokiem zwiększa się liczba członków Kościoła, którzy z racji swej sytuacji cywilnej nie mogą uczestniczyć w pełni życia religijnego i zwiększają szeregi zbiorowości „związków niesakramentalnych”. Skala rozwodów stała się już na tyle duża, iż budzi niepokój duchowieństwa i wymaga podjęcia konkretnych działań w celu znalezienia miejsca dla rozwodników we wspólnocie wierzących, aby powstrzymać ich odejście od wiary i Kościoła. Niniejszy artykuł ma na celu prezentację aktualnego stanowiska Kościoła katolickiego wobec katolików połączonych w małżeństwo jedynie kontraktem cywilnym. Przedstawione jest w nim podłoże doktrynalne tego zagadnienia, wypływające z Pisma Świętego i Magisterium, ustalenia zawarte w dokumentach Kościoła, przykłady rozwiązań instytucjonalnych tego problemu (duszpasterstwa związków niesakramentalnych), stanowiące formę pomocy osobom niepogodzonym ze swoją pozycją i odsuniętych od pełni życia religijnego. Wzrost ilościowy takich duszpasterstw wskazuje na istnienia zapotrzebowania społecznego oraz na zmianę stanowiska Kościoła wobec związków cywilnych. Być może w przyszłości ta zmiana nastawienia wobec „jawnych grzeszników” obejmie także inne społeczności, dziś odsunięte od Kościoła. Dla socjologów jest to bardzo interesujące zjawisko obserwowane in statu nascendi.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wartości religijne i orientacje rytualne współczesnej młodzieży w refleksji socjologicznej

W artykule podjęto refleksję na temat wartości religijnych i orientacji rytualnych współczesnej młodzieży, w kontekście ich wzajemnych związków i implikacji. W tym celu odwołano się do wybranych rezultatów autorskich badań empirycznych, przeprowadzonych pod koniec pierwszej dekady XXI wieku, wśród młodzieży maturalnej województwa świętokrzyskiego. Wartości religijne (sacrum) posiadają mniejsze znaczenie dla młodych, w porównaniu z innymi treściami aksjologicznymi (grupami wartości). Cechy „osobowości rytualnej” częściej przejawiają dziewczęta, osoby wierzące, głęboko wierzące i systematycznie praktykujące, pochodzące raczej z mniejszych środowisk lokalnych. Wydaje się, że zachodzące w Polsce przemiany cywilizacyjne osłabiają wpływ tradycyjnych instytucji socjalizacji religijnej, znacznie rzadziej wywołując pogłębienie zaangażowania kultowego w środowisku młodzieżowym. Niemniej, orientacje rytualne nabyte w okresie socjalizacji pierwotnej stanowią „pas transmisyjny” dla uczestniczenia w różnego typu rytuałach. Brak takich kompetencji utrudnia przeżywanie „tego, co niecodzienne”.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wiedza medyczna jako przedmiot badań w ramach socjologii medycyny i socjologii wiedzy

Wiedza medyczna przez długi czas nie stanowiła przedmiotu badań socjologów medycyny. Wynikało to z ich przekonania, że medycyna jako nauka przyrodnicza zajmuje się faktami natury, które nie podlegają tezie o społecznej determinacji wiedzy. Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób przemiany w obrębie socjologii wiedzy, mianowicie powstanie tzw. mocnego programu socjologii wiedzy i społecznego konstrukcjonizmu, umożliwiły powstanie krytycznej socjologii medycyny, która uznała za uprawnione badanie instytucji medycyny i wiedzy medycznej opartej głównie na tzw. modelu biomedycznym.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zarys problematyki dotyczącej postępowania cywilnego w okresie pandemii COVID-19

W artykule przedstawiono problematykę stosowania przepisów postępowania cywilnego w okresie epidemii COVID-19, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji dotyczącej: (1) możliwości przeprowadzania rozpraw i posiedzeń jawnych w trybie zdalnym za pomocą urządzeń do porozumiewania się na odległość; (2) zarządzenia przeprowadzenia posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy lub posiedzenia jawnego; (3) zamknięcia rozprawy i wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym; (4) dodatkowych wymagań formalnych wobec pism w sprawach rozpatrywanych na posiedzeniu zdalnym; (5) doręczeń pism za pośrednictwem portalu informacyjnego. Celem artykułu jest omówienie głównych rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę w zakresie postępowania cywilnego, mających na celu zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie COVID-19 z uwzględnieniem ich funkcjonalności. Omówiono również nowelizacje przepisów i ich wpływ na przebieg toczącego się już postępowania cywilnego.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne online–perspektywy rozwoju

Poradnictwo psychopedagogiczne online jest integralną częścią poradnictwa tradycyjnego. Nigdy nie oderwało się od swoich korzeni, ani się nie usamodzielniło. Stanowi wzbogacenie możliwości pomocy drugiemu człowiekowi w innych niż tradycyjne warunkach i w sposób uwzględniający potrzeby oraz nawyki nowoczesnego społeczeństwa. Celem pracy jest zbadanie jak w warunkach zmian kryzysowych można wykorzystać poradnictwo online.
Aby zrealizować ten cel dokonano analizy możliwości technicznych i gotowości społecznej na ten rodzaj pomocy. Przegląd i analiza doświadczeń w zakresie poradnictwa i pomocy psychologicznej online posłużyła do tego, aby oszacować możliwości rozwoju tych form wspomagania społeczeństwa w dobie kryzysu pandemicznego. Należy rozwijać kompetencje pedagogów, psychologów i pracowników socjalnych, aby mogli właściwie wykorzystać potencjał poradnictwa online.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ograniczenia jawności działań administracji publicznej ze względu na prywatność jednostki

Globalna rzeczywistość charakteryzuje się przede wszystkim wielokulturowością, a jednocześnie konfliktem wartości. Między innymi zjawisko to występuje pomiędzy zasadą jawności działań administracji publicznej a prawem do prywatności. Współczesna administracja publiczna szeroko rozumiana dysponuje ogromną ilością danych czy informacji o osobach prywatnych. Nieuprawnione lub bezprawne ujawnienie ich może być poczytane przez sądy za naruszenie prawa do prywatności. Celem opracowania jest analiza nie tylko konfrontacja zasady jawności działań administracji publicznej z prawem do prywatności, ale również przedstawienie przykładowych możliwych obszarów konfliktu. Hipotezą badawczą jest twierdzenie, według którego nie zawsze jest możliwe pełna realizacja prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na konieczność ochrony prawa do prywatności. Podstawę do prowadzonej analizy przedmiotowego zagadnienia stanowi dogmatyczna interpretacja przepisów prawa międzynarodowego, unijnego i polskiego oraz analiza orzecznictwa.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Teoretyczne perspektywy socjologii w analizie zjawiska lecznictwa niemedycznego

Artykuł odnosi się do społecznego wymiaru lecznictwa niemedycznego. Przedstawia cztery perspektywy teoretyczne (interakcjonizm symboliczny, fenomenologię, etnometodologię i prakseologię), które można wykorzystać w analizie problemów będących przedmiotem zainteresowania socjologii medycyny. W sposób szczególny skupia się na przyczynach niesłabnącej popularności uzdrowicieli oraz innych niekonwencjonalnych terapeutów.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Prawne aspekty nowoczesnych technologii a poziom wiedzy współczesnego przedsiębiorcy - model i jego weryfikacja

Dążąc do uzupełnienia istniejącej luki w wiedzy przeprowadzono cykl badań, których fundamentalnym celem jest ocena wiedzy dotyczącej prawnych aspektów nowoczesnych technologii reprezentowanej przez polskich menedżerów i właścicieli przedsiębiorstw produkcyjnych działających w sektorze maszyn rolniczych. Główny ciężar badania w ramach prezentowanego obszaru został położony na analizę desk research, obejmującą dostępne źródła literaturowe oraz debatę ekspercką podejmującą tematykę prawnych aspektów nowych technologii. W celu przeniesienia przedmiotowego zagadnienia na poziom sektora maszyn rolniczych i oceny rozbieżności pomiędzy poziomem postulowanym a stanem obecnym w analizie wykorzystano wyniki badania przeprowadzonego w dobranej celowo grupie przedsiębiorstw, w ramach którego ankietowani udzielali odpowiedzi odnośnie do antycypowanego poziomu wiedzy dotyczącej prawnych aspektów nowych technologii. Badanie to stanowiło punkt wyjścia do zdefiniowania luki w zakresie przyswojenia (samoocena) zaprezentowanych w modelu badawczym mikrofundamentów menedżerskiej wiedzy prawnej zorientowanej na nowe technologie.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Chińska Republika Ludowa i Afryka: pomoc finansowa a interesy strategiczne

Wymiar finansowy jest kluczowym aspektem współpracy dwustronnej między Chinami a kontynentem afrykańskim, a instrumenty i mechanizmy współpracy ewoluują wraz ze zmieniającą się strategią i możliwościami finansowymi Państwa Środka, jak również potrzebami i oczekiwaniami partnerów afrykańskich. Pomoc rozwojowa stanowi istotny trzon współpracy finansowej, pozwalający ChRL realizować interesy strategiczne, a jednocześnie przyczyniając się do przyspieszenia tempa rozwoju gospodarczego państw partnerskich. W artykule zawarta jest analiza zagadnień związanych z problematyką pomocy finansowej, w tym pomocy rozwojowej, i charakterystyka działań pomocowych ChRL w Afryce. W rezultacie badań sformułowane są wnioski dotyczące powiązania interesów strategicznych ChRL ze strategią pomocy rozwojowej na kontynencie afrykańskim.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Polityka równoúci p≥ci z perspektywy reøimu welfare state. Na przyk≥adzie Polski i Szwecji

Celem artykułu jest uzasadnienie tezy, że reżim welfare state panujący w danym państwie ma wpływ na implementację polityki równości płci. Zostało to ukazane w oparciu o analizę dostępnej literatury naukowej i danych statystycznych. W pierwszej części artykułu przedstawiono reżimy welfare state w ujęciu Esping-Andersena, jak również ukazano zmiany w definiowaniu różnic pomiędzy poszczególnymi reżimami, które nastąpiły w wyniku badań feministycznych. Część druga poświęcona jest krótkiej charakterystyce polityki równości płci wdrażanej w Szwecji i Polsce. Autorka stara się ukazać, w jaki sposób panujący reżim welfare state mógł przyczynić się do istniejących nierówności społecznych wynikających z płci. Autorka artykułu uważa, że efektywna polityka równości płci jest konieczna, aby móc budować społeczeństwo oparte na wiedzy.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Innowacje a komercjalizacja wiedzy

W artykule podjęty jest temat procesów zmian w uczelniach. Główna teza jest oparta na założeniu, że motorem procesów zmian w uczelniach są innowacje społeczne. Autor przygląda się zagadnieniu zmiany paradygmatu roli uczelni od koncepcji uniwersytetu czysto naukowego po uczelnię komercjalizującą wyniki badań naukowych, wskazując na jej genezę związaną z sieciami społecznymi. W tym kontekście definiowane jest pojęcie innowacji społecznej w perspektywie jej odbiorców. Przedstawione są przykłady innowacji społecznych w relacjach uczelni z aktorami zewnętrznymi: studia przypadków ISIS Innovation z Oxfordu i TuTech z Hamburga oraz koncepcję klastrów, jako najwyżej dotychczas rozwiniętą postać sieci społecznych z aktywnym udziałem uczelni. Autor poddaje analizie, jak idea zmiany może przyczynić się do rozwoju uczelni. Tekst zamyka podsumowanie, w którym podkreślona jest wartość systematycznych innowacji społecznych zachodzących w organizacji uczelni, które generowane są zawsze przez konkretne osoby.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zmiana roli i znaczenia bibliotek oraz informacji naukowej w dobie pandemii koronawirusa SARS-CoV-2

Niniejsze badanie miało na celu zarejestrowanie, jak funkcjonowały biblioteki w czasie pandemii oraz pokazanie istotnych zmian ich roli i znaczenia. Ponadto celem pracy było dowiedzenie, że w komunikacji międzyludzkiej biblioteki w tradycyjnym ujęciu, stojące na straży wiedzy i nauki, w zderzeniu z nowoczesnymi technologiami oraz ogromnym przyspieszeniem w zakresie przekazywania dużych ilości informacji, muszą szczególnie dbać o edukację i promowanie właściwych zachowań informacyjnych wśród użytkowników informacji.
W badaniu wykorzystano przede wszystkim metodę obserwacji oraz analizy dostępnych danych statystycznych, źródeł literaturowych oraz dokumentów prawnych, wytycznych i instrukcji oraz dokumentów normatywnych przyjętych na czas pandemii. Wszystkie zmiany w zakresie funkcjonowania bibliotek w tym czasie opisywane były na stronach internetowych bibliotek w Polsce i na świecie oraz w publikacjach naukowych.
Wskazano na zmianę roli i znaczenia bibliotek oraz informacji naukowej w dobie pandemii. Zdiagnozowano słabe strony w pracy zdalnej bibliotek, podano przykłady dobrych praktyk i zaleceń oraz sposoby na radzenie sobie z podobnymi przeciwnościami. Zidentyfikowano także zmiany w świecie informacji, w tym zjawisko infodemii. Zweryfikowano metody pracy w stanie zagrożenia epidemicznego i pokazano, jakie nowe zadania i role może pełnić biblioteka.
Przeanalizowano różne obszary funkcjonowania bibliotek oraz informacji naukowej w czasie pandemii. W wyniku przeprowadzonych badań dowiedziono, że zadania i funkcje bibliotek uległy dużym zmianom. Większe znaczenie w funkcjonowaniu bibliotek przypisano ich cyfryzacji. Zwiększyło się także wykorzystanie narzędzi elektronicznej w pracy bibliotekarzy oraz w komunikacji z użytkownikami. W tym trudnym dla czytelnika czasie biblioteki musiały wejść w kontakt z nim już nie wyłącznie jako użytkownikiem biblioteki, ale także zagubionym w chaosie informacyjnym i ogarniętym infodemią użytkownikiem mediów społecznościowych. Coraz doskonalsze technologie informacyjno-komunikacyjne pozwoliły na wykorzystanie wielu metod pracy zdalnej i obsługi użytkownika w sytuacji zagrożenia wirusem. Nastąpiła zmiana roli i znaczenia bibliotek i informacja naukowej.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Ludwig von Mises jako filozof nauki. W stronę epistemologicznych podstaw prakseologii

Prezentowany artykuł naświetla metodologiczne podejście do nauki ekonomii rozwinięte przez jednego z najbardziej wpływowych przedstawicieli austriackiej szkoły ekonomicznej Ludwiga von Misesa. Ponieważ głównym zamysłem autora było dokonanie charakterystyki Misesa jako filozofa, jego wkład w dziedzinę metodologii zostały opisany ze szczególnym uwzględnieniem fundamentów filozoficznych (w szczególności: epistemologicznych), z których wyrasta. Z artykułu wyłania się obraz głębokiego myśliciela, który pozostawił po sobie myśl autentycznie wielowątkową, obejmującą zagadnienia takie jak: właściwa metoda ekonomii, metodologiczny monizm i pluralizm, autonomia nauk o człowieku oraz ich epistemologiczny status i wreszcie - klasyczne problemy filozofii Zachodu, a mianowicie pytania o źródła i granice ludzkiej wiedzy, realizm i idealizm, determinizm i indeterminizm, istnienie wolnej woli czy problem ciało-umysł. Mimo że sam Mises uważał się jedynie za ekonomistę i wiele spośród sformułowanych przezeń uwag filozoficznych przybiera w jego dziełach postać zaledwie sugestii, wydaje się on w pełni świadom skomplikowanej filozoficznie materii, na której wspiera się nauka ekonomii. W zakresie metodologii nauk humanistycznych, w szczególności ekonomii, Mises wypracował nowe rozumienie metody apriorycznej jako systemu twierdzeń logicznie wyprowadzanych z oczywistego aksjomatu działania, który stał się odtąd punktem wyjścia dla analizy ekonomicznej prowadzonej w ramach szkoły austriackiej. Zająwszy stanowisko metodologicznego dualizmu, Mises wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy domenami nauk przyrodniczych i ekonomicznych, z czym wiązała się jego ostro krytyczna recepcja neopozytywistycznego ideału nauki zunifikowanej. W odniesieniu do fundamentalnych problemów filozofii, Mises prezentuje się jako zwolennik kantowskiego transcendentalizmu. Niemniej jednak autor artykułu uznaje jego stanowisko za zmodyfikowane w oparciu o kilka innowacji wywodzących się z prakseologii. Na przykład rozumienie apriorycznych form jako narzędzi działania czy też hipoteza o ich ewolucyjnej genezie. W opinii autora daje to podstawę do scharakteryzowania Misesa jako „aktywistycznego kantysty".

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Zarządzanie oparte na rynku. Wkład Charlesa G. Kocha w myśl organizatorską

Market-based management to metoda zarządzania stworzona -przez Charlesa Kocha stanowiąca oryginalne rozwinięcie szeregu idei zaczerpniętych z austriackie] szkoły w ekonomii odniesionych do warunków panujących wewnątrz przedsiębiorstw. W artykule dokonuję rekonstrukcji poglądów Kocha na zarządzanie, wskazuje na ich inspiracje myślą F.A. von Hayeka, L. von Misesa i f. Schumpetera oraz porównuje je z poglądami innych przedstawicieli myśli organizatorskiej. Artykuł składa się ze wstępu i trzech punktów. W pierwszym z nich przedstawiam w zarysie biografię intelektualną Charlesa Kocha i omawiam historię zarządzanego przez niego przedsiębiorstwa Koch Industries. W drugim punkcie przedstawiam główne założenia zarządzania opartego na rynku oraz ich związek z austriacką szkołą w ekonomii. W trzecim punkcie, stanowiącym podsumowanie, poddaję krytycznej analizie poglądy Kocha wskazując na ich podobieństwa z szeregiem idei, już wcześniej zgłaszanych w myśli organizatorskiej, podkreślając jednocześnie sukces z jakim zdołał zaimplementować je on we własnej praktyce zarządzania.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Służby porządkowe pielgrzymki jako szczególny rodzaj grupy dyspozycyjnej

Grupy dyspozycyjne w pełni zorganizowane i przygotowane do szybkiego reagowania są ściśle uzależnione od sytuacji zewnętrznych, które wywołują konkretne działania. Motywacja do reakcji, która jest wynikiem działań zewnętrznych wobec grupy, a więc niezależnych, powoduje, że grupa dyspozycyjna może mieć charakter okazjonalny. Szczególnie jest to widoczne w grupach, gdzie sytuacje, które wymagają reakcji, mogą się zdarzyć tylko w określonym czasie. Takie zjawisko zaobserwować można na przykładzie służby porządkowej pielgrzymki na Jasną Górę, która odbywa się na początku sierpnia każdego roku od kilkudziesięciu lat. Służby porządkowe stanowią interesujące pole do obserwacji, gdyż jako grupa związana wspólnotą religijną i więzią społeczną, która tworzy się podczas trudnej i wyczerpującej fizycznie pieszej drogi, jest także organizacją, która podlega administracji nie tylko kościelnej, ale również państwowej. Artykuł ma na celu przedstawienie służb porządkowych pielgrzymki w kontekście jej organizacji, ze szczególnym zwróceniem uwagi na motywacje kandydatów do służby pielgrzymkowej.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Kapitał kulturowy członków peryferyjnego regionu w kształtującym się społeczeństwie informacyjnym

We współczesnych społeczeństwach podstawowym kapitałem staje się wiedza. Nowoczesne przedsiębiorstwa potrzebują jak najlepiej wykształconych pracowników. Wykształcenie - jak wynika z badań P. Bourdieu - jest związane z zasobami rodzinnego domu, tj. kapitałem kulturowym rodziców. Kapitał ten stanowi istotny endogenny czynnik warunkujący kształtowanie się społeczeństwa wiedzy. Dla peryferyjnych społeczności lokalnych taka konstatacja może oznaczać szansę na rozwój. Może jednak wiązać się z problemem marginalizacji. Szczególnie dotyczy to młodych członków tego typu społeczności jako potencjalnych beneficjentów nowoczesności lub też osób najbardziej zagrożonych wykluczeniem. W artykule podjęte zostały dwa główne problemy badawcze: (1) jak kapitał kulturowy rodziców różnicuje młodzież w realiach „peryferyjnego" województwa podkarpackiego?(2) w jakim stopniu kapitał kulturowy młodzieży umożliwia jej dostosowanie do aktualnych wyzwań społeczeństwa wiedzy?

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Migracje i zmiany klimatyczne. Otwarty problem statusu migrantów środowiskowych w prawie krajowym i międzynarodowym

Wydarzenia ostatnich lat zmieniły nasze postrzeganie procesów migracyjnych. Ze zjawisk lokalnych, prawie incydentalnych, stały się one fenomenem niemal permanentnym z różną siłą i nasileniem występującym na każdym kontynencie. Współczesne migracje mają różne oblicza, różne przyczyny i różne, często trudne do przewidzenia skutki. Okazuje się, że zmiany klimatyczne i degradacja środowiska są najczęstszym, choć niejedynym ich powodem. Jednak liczba przybywających wciąż zaskakuje, budząc konsternację społeczeństw i rządzących. Brak stosownych rozwiązań na gruncie prawa międzynarodowego bardziej jeszcze pogłębia frustrację zarówno potrzebujących pomocy, jak i jej udzielających.

Czasopismo: Journal of Modern Science
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Zróznicowanie kulturowe regionu w ´swiadomo´sci ˙ mieszka ´nców wybranych miast województwa podlaskiego

Opracowanie podejmuje prób? nakreślenia relacji pomiędzy mieszkańcami w dwóch miastach województwa podlaskiego - Białymstoku i Bielsku Podlaskim. Opiera się na wynikach z wywiadów kwestionariuszowych i pogłębionych przeprowadzonych w roku 2009, które pokazały, że badani zauważają zróżnicowanie narodowe, religijno-wyznaniowe i kulturowe swoich miast. Transformacja ułatwiła ekspresie różnorodności w wielu formach. Identyfikacje mniejszościowe odgrywają rolę w kontaktach codziennych, wpływając na nieformalne zachowania i działalność organizacyjną, poprzez które mniejszości zaznaczają swoją obecność i odrębność w społeczności, szczególnie w Bielsku Podlaskim. Zróżnicowanie wykorzystywane jest jako element wyróżniający i promocyjny regionu. Badani traktują je z jednej strony jako pozytyw i szansę na rozwój, poprzez wypracowywanie kompromisów w życiu codziennym. Z drugiej strony, wartość tego zróżnicowania bywa kwestionowana.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Zasoby przyrodnicze jako przykład dóbr typu CPR (common-pool resources). Konflikty o dostęp do wspólnych zasobów i ich znaczenie dla rozwoju lokalnego i regionalnego

Artykuł traktuje zasoby przyrodnicze jako przykład dóbr typu CPR (common-pool resources). Omawiane są one w kontekście konfliktów o dostęp do zasobów na obszarach o szczególnych walorach przyrodniczych. Jeden z konfliktów sprowadza się potwierdzenia ważności służebności nadanych polskim chłopom przez rosyjskiego cara w XIX wieku. Ich potomkowie domagają się prawa do bezpłatnego połowu ryb w jeziorach. Drugi przykład konfliktu odnosi się do Puszczy Białowieskiej i rządowych propozycji powiększenia Białowieskiego Parku Narodowego. Zaobserwowane konflikty przypominają szeroko omawiane w literaturze dylematy CPR. Ich rozwiązanie będzie miało istotne znaczenie z punktu widzenia zapewnienia tym obszarom możliwości rozwoju.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne