rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Techniki muzykoterapii neurologicznej – przegląd i charakterystyka. Opis przypadków

Techniki Muzykoterapii Neurologicznej (Neurologic Music Therapy – NMT) są to strategie postępowania terapeutycznego polegające między innymi na słuchaniu muzyki znanej i lubianej przez pacjenta, wspólnym śpiewaniu, dodawaniu melodii do wybranych słów, czy też na wspólnym graniu na instrumentach muzycznych. Dzięki nim trwałość efektów terapii jest większa, a także ogólny stan zdrowia pacjentów ulega poprawie. Muzykoterapia neurologiczna stosowana jest często w afazji, zaburzeniach dementywnych, w chorobie Parkinsona, Alzheimera, jak też w innych zaburzeniach neurologicznych, które mają wpływ na procesy poznawcze. W artykule przedstawiono wszystkie techniki muzykoterapii neurologicznej, podzielono je na trzy grupy (sensomotoryczną, logopedyczną i kognitywną) oraz krótko scharakteryzowano. Opisano również przypadki pacjentów, z którymi prowadzono terapię za pomocą wybranych technik muzykoterapii neurologicznej oraz opisano własne refleksje na temat przebiegu i efektów terapii.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wielojęzyczność u osób z zaburzeniami o typie afazji. Rekonesans zagadnień

Jednym z najbardziej interesujących zagadnień dotyczących ludzkiej mowy jest skomplikowana korelacja między językiem i mózgiem oraz mózgiem i językiem. W niniejszym artykule mamy do czynienia z próbą odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób u osób z zaburzeniami o typie afazji reprezentowana jest wielojęzyczność. Jakie skutki ma udar mózgu na ośrodki mowy w mózgu. Należy tu zaznaczyć, iż obserwacje pacjentów z zaburzeniami afatycznymi odgrywają znaczącą rolę w zrozumieniu dysfunkcji mózgu oraz są źródłem tworzenia modeli o procesach uczenia się i funkcjach mózgu.
Najnowsze badania afazjologiczne są jedną z nielicznych możliwości uzyskania odpowiedzi na pytanie dotyczące reprezentowania aktywności językowych zachodzących w mózgu. Czy wyobrażenie
o oddzielnym reprezentowaniu poszczególnych języków u poligloty w różnych regionach mózgu znajduje jeszcze swoich zwolenników? W artykule wyjaśniono terminologię wielojęzyczności, afazji, jej przyczyny. W dalszej jego części poddano analizie czynniki, który odgrywają znaczącą rolę w procesie restytucji językowej.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Zniekształcenia struktury wyrazu spowodowane uszkodzeniami słuchu. Problemy diagnostyczne

Artykuł dotyczy problematyki zniekształceń struktury wyrazu będących skutkiem uszkodzenia słuchu. Właściwe ich rozpoznanie na etapie diagnozy jest warunkiem powstania właściwego programu terapii. Błędna klasyfikacja tego typu zaburzeń jako szeroko rozumianych problemów leksykalnych prowadzi do błędnej identyfikacji przyczyn ich występowania, co nieprawidłowo
ukierunkowuje terapię logopedyczną i negatywnie wpływa na jej efektywność. W artykule zamieszczono przykładowe analizy poszczególnych typów zakłóceń na poziomie struktury wyrazu występujących w mowie dzieci z uszkodzeniami, co ma na celu ułatwienie ich rozpoznania i zróżnicowania z innymi rodzajami zaburzeń dotyczącymi jednostek leksykalnych.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Motoryka artykulacyjna a status fizyczny i sprawność mięśni oddechowych dzieci z wadą wymowy

Analiza dotychczasowych badań w aspekcie neurofizjologicznych procesów i rozwoju czynności mówienia wskazuje na występowanie związku pomiędzy ogólnym statusem fizycznym dziecka a jego percypowaniem swojego ciała, w szczególności funkcjami z zakresu małej i dużej motoryki a realizacją głosek. Badania stanowią kontynuację podjętych przez autorów w poprzednim tomie czasopisma rozważań teoretycznych o znaczeniu zdolności percypowania ciała i integracji oraz koordynacji zmysłowo-ruchowej w kontekście rozwijania sprawności realizacyjnych. Celem badań była ocena zróżnicowania i zależności pomiędzy statusem fizycznym, sprawnością funkcjonalną mięśni oddechowych a motoryką artykulacyjną wśród dzieci z ubytkiem słuchu w stopniu znacznym i głębokim (n = 17) po implantacji ślimakowej na tle dzieci słyszących, ale z wadą wymowy (n = 29). Wszyscy badani byli poddawani terapii logopedycznej w Centrum Diagnostyki, Leczenia i Rehabilitacji Zaburzeń Słuchu, Głosu i Mowy w Wojewódzkim Szpitalu Podkarpackim im. Jana Pawła II w Krośnie. Prezentowane wyniki potwierdziły, że motoryka mięśni oddechowych, wyrażona ich sprawnością funkcjonalną, wraz ze zmieniającym się statusem fizycznym dziecka wpływa na stan artykulacji, niezależnie od etiopatogenezy ewentualnych wad w tym zakresie. Poszukiwanie zatem optymalnych sposobów terapii logopedycznej w zakresie wad wymowy powinno obejmować zintegrowane z usprawnianiem mięśni oddechowych ćwiczenia kształtujące koordynacyjne zdolności motoryczne. Sprawne i wydolne mięśnie oddechowe stanowią bowiem istotną część narządu wykonawczego mowy, biorącego udział w realizacji dźwięku.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wizerunek i samoocena logopedy

W artykule przedstawiono badania i opinie dotyczące wizerunku i samooceny logopedy. Poruszono też kwestie związane z jego tożsamością , wykształceniem i wyceną usług logopedycznych.
Omówiono również problem solidarności zawodowej oraz roli etyki i autorytetów. Podano również zarys koncepcji kształtowania pozytywnego wizerunku logopedy.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wpływ deskrypcji dzieła sztuki na jego percepcję

Artykuł niniejszy podejmuje problem percepcji estetycznej brzydoty w sztuce. Celem prezentowanych badań jest poznanie recepcji dzieł sztuki współczesnej w ocenie studentów Wydziału Artystycznego UMCS, a także porównanie tych ocen grup studentów, którzy zapoznali się bądź nie z deskrypcją (w formie opisu dzieł sztuki i oprowadzania kuratorskiego). Celem artykułu była zatem próba odpowiedzi na pytanie: czy poznanie informacji w formie opisu tekstowego i deskrypcji kuratorskiej, dotyczących badanych dzieł sztuki i ich autorów, ma wpływ na zakres rozumienia i ocenę oglądanego dzieła, a więc w jaki sposób informacja o dziele lub jej brak wpływają na percepcję i wartościowanie estetyczne dzieła.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Sposoby organizacji wiedzy w języku. Przyczynek do diagnozy logopedycznej

W artykule omówiona została koncepcja aktywnej roli języka w postrzeganiu rzeczywistości i rozwoju procesów poznawczych, począwszy od tezy von Humboldta, poprzez założenia lingwistyki kognitywnej, a skończywszy na metodologii językowego obrazu świata i pojęciu definicji kognitywnej. Problematyka artykułu dotyczy roli definicji kognitywnej w procesie diagnozy logopedycznej. Ten typ definicji daje wgląd w zasób wiedzy, jaką posiada osoba badana, umożliwia pokazanie różnic pomiędzy dziecięcą strukturą pojęć a pojęciami, którymi posługują się dorośli użytkownicy języka. Obrazuje charakter sfery pojęciowej (np. obecność tylko niektórych kategorii w strukturze pojęciowej) oraz specyfikę definiowania wyrazów (np. ubóstwo środków leksykalnych) w definicjach osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Cechy definicji kognitywnej zostały przedstawione za pomocą antonimów biegunowych, takich jak: piękno – brzydota, miłość – nienawiść.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Interdyscyplinarne leczenie rozszczepów wargi i/lub podniebienia – aktualny stan wiedzy

Rozszczep wargi i/lub podniebienia jest jedną z najczęstszych występujących w populacji ludzkiej wad wrodzonych. Odpowiada bowiem za 65% anomalii rozwojowych twarzoczaszki, a postępowanie terapeutyczne w tej wadzie, ze względu na różnorodność i złożoność problemów, które z niej potencjalnie wynikają, bywa niezwykle trudne. Rozliczne kontrowersje dotyczą zarówno samego postępowania chirurgicznego – pierwotnego i wtórnego – jak i rehabilitacji, która w najprostszym ujęciu dotyczy warunków szczękowo-zgryzowych i mowy. Na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza nastąpiło szczególnie dużo zmian w koncepcji leczenia tej wady. Przedstawia je niniejszy artykuł, podkreślając najistotniejsze nowe tendencje. W odniesieniu do samego leczenia chirurgicznego światową tendencją stało się skracanie terminu pierwotnego chirurgicznego zamknięcia szczeliny rozszczepu podniebienia. Wg obecnych standardów postępowania powinno ono mieć miejsce w pierwszym roku życia dziecka, co ma związek zarówno z rozwojem anestezjologii dziecięcej, jak i z nowoczesnym spojrzeniem na rehabilitację mowy i zgryzu w tej najczęstszej wadzie rozwojowej twarzoczaszki.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wielopostaciowość mutyzmu wybiórczego a jego terapia

Mutyzm selektywny jest jednostką nozologiczną budzącą od lat kontrowersje. Jest wprawdzie w klasyfikacjach DSM – V oraz ICD – 10 zaliczane do zaburzeń lękowych, ale wyróżnia się różne jego rodzaje, takie jak mutyzm wybiórczy sytuacyjny (MWS), lękowy (MWL), traumatyczny (MWT), opozycyjno-buntowniczy (MWO-B). Wielopostaciowość MW sprawia, że jego terapia powinna być dostosowana do specyfiki zaburzenia. Jej efektywność nie została potwierdzona w sposób naukowy.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Podejście interakcyjne rodzic – dziecko w terapii opóźnień rozwoju mowy

W artykule zaprezentowano podejście interakcyjne rodzic – dziecko w terapii opóźnień rozwoju mowy. Autorka zwraca uwagę na wieloznaczność terminu „opóźniony rozwój mowy”, przedstawiając własne stanowisko w tej kwestii. Dokonuje także przeglądu definicji interakcji w różnych dyscyplinach naukowych: psychologii, socjologii, logopedii. Przedstawia techniki stymulacji rozwoju językowego oparte na podejściu interakcyjnym, w którym nacisk kładzie się na komunikowanie z dzieckiem (a nie tylko mówienie do dziecka) i które w nowym świetle stawia zalecenie tzw. kąpieli słownej.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Wiersze jako scenariusze ćwiczeń językowych

Artykuł przedstawia funkcjonalizację teorii paidii jako metodę aksjologii wierszy mających wyraźną sprawność zabawową, ale i zarazem edukacyjną. Analizy pozwoliły stwierdzić, że większość pajdialnych wierszy logopedycznych stanowi wyliczeniowo-repetycyjny model, ponieważ po wielokrotnym wyliczeniowym opisie danego zjawiska lub roli następuje ich powtarzanie (repetycja) w celu utrwalenia. Odnosi się też wrażenie, że znaczna część takich tekstów stanowią sylabotoniki (trocheiczne, jambiczne lub amfibrachiczne) ze stałą średniówką, rymami żeńskimi, parzystymi, przybierające mnemotechniczne własności. Częstym tematem prezentowanym w takich wierszach są zasady dotyczące: alfabetu, gramatyki i ortografii, dawniej języka greckiego czy łaciny. Wspomagają one zapamiętywanie wiedzy abstrakcyjnej, służą na przykład do ćwiczeń poznania abecadła. Są najłatwiejsze do powtarzania i zapamiętania – przysłowiowo „wpadają w ucho”, a podstawowym środkiem poetyckim bywa w nich instrumentacja głoskowa. Część z wybranych wierszy Tuwima, Kerna, Sztaudyngera, Strzałkowskiej, Dębskiego, czy Edyk-Psut nie powstała z myślą ćwiczenia systemów mowy, lecz zabawy językowej (gramatyczno-leksykalnej), w której spontanicznie (niekoniecznie zamierzenie), takim ćwiczeniom służą. Niektóre mają jednak charakter metatekstowy czy metalogopedyczny, ponieważ wprowadzają pojęcie ćwiczeń, np. systemu fonetyczno-fonologicznego lub gramatycznego oraz podpowiadają sposoby ich realizacji.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Lateralizacja słuchowa – wybrane problemy diagnozy i terapii

Lateralizacja słuchowa jest zjawiskiem coraz powszechniej uwzględnianym w diagnozie i terapii logopedycznej. Z perspektywy opisu zaburzeń mowy i trudności w czytaniu i pisaniu lateralizacja, w tym lateralizacja słuchowa, zajmuje ważne miejsce, ponieważ pozwala wyjaśnić mechanizmy zaburzeń. Ważne jest zatem przedyskutowanie sposobów diagnozowania lateralizacji słuchowej i wskazanie sposobów usprawniania tej funkcji.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Znaczenie potencjału fizycznego i motorycznego dla rozwoju mowy dzieci z implantem ślimakowym – doniesienia wstępne

Analiza neurofizjologiczna procesów rozwojowych zaimplantowanych dzieci z głębokim niedosłuchem wskazuje na związki pomiędzy nabywaniem umiejętności językowych a funkcjami motorycznymi z zakresu zarówno małej, jak i dużej motoryki. Celem pilotażowych badań, przeprowadzonych w czasie dwutygodniowego turnusu rehabilitacyjnego na grupie 17 dzieci z głębokim niedosłuchem po implantacji ślimakowej, była ocena poziomu wybranych koordynacyjnych zdolności motorycznych (KZM) i umiejętności językowych. Wykazano związek pomiędzy badanymi sprawnościami. Prezentowane wstępne wyniki potwierdzają konieczność prowadzenia badań ciągłych zarówno w sferze koordynacyjnych zdolności motorycznych (KZM), jak i w aspekcie rozwoju umiejętności językowych w celu poszukiwania optymalnych sposobów terapii dla osób po implantacji ślimakowej.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Węch i jego zaburzenia przedmiotem badań (również) logopedii

Artykuł zawiera opis zmysłu węchu, jego rozwoju oraz działania. Ujęto w nim informację o pełnionych przez węch funkcjach i roli, jaką spełnia w codziennym życiu człowieka. Następnie dokonano przedstawienia charakterystyki zaburzeń węchu. Ostania część artykułu wiąże się z uzasadnieniem, dlaczego węch i jego upośledzenie miałyby być również przedmiotem badań nauki, którą jest logopedia.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Zależność zaburzeń mowy i osiągnięć szkolnych uczniów klas III szkoły podstawowej

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczące porównania wyników w nauce osiąganych w szkole przez uczniów, którzy mają zaburzenia mowy oraz wyników dzieci, które takich zaburzeń nie mają. Badania zostały przeprowadzone na podstawie „Logopedycznego Testu Przesiewowego Dla Dzieci w Wieku Szkolnym” (Grabias, Kurkowski i Woźniak 2007). Wyniki badań porównano z ocenami końcoworocznymi oraz wynikami ankiet, w których nauczyciele ocenili osiągnięcia szkolne dzieci. Podjęty problem badawczy jest istotny nie tylko dla logopedów, ale również dla pedagogów i pracowników oświaty.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Tempo wypowiedzi w oligofazji

W artykule przedstawiono wyniki badań nad tempem wypowiedzi uczniów szkoły specjalnej dotkniętych oligofazją o podłożu niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim odniesionych
do grupy kontrolnej – rówieśników niedotkniętych żadnymi zaburzeniami rozwojowymi. Analizy wypowiedzi uczniów objęły wybrane ilościowe i jakościowe aspekty mowy. Wśród analizowanych
parametrów znalazły się: liczba sylab i głosek użytych w 30-sekundowym fragmencie wypowiedzi, liczba pauz wraz z ich charakterystyką, a także procentowy udział pauz w wypowiedzi. Uzyskany dzięki zastosowaniu programu Audacity materiał poddano analizom statystycznym za pomocą testów: Shapiro-Wilka oraz Manna-Whitneya.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Stan badań nad współwystępowaniem przetrwałych odruchów pierwotnych oraz zaburzeń rozwoju mowy u dzieci

Ocena posturalnych odruchów pierwotnych należy do badań neurologicznych niemowląt. Fizjologicznie odruchy te występują mimowolnie w odpowiedzi na bodźce zewnętrzne, z czasem ustępując miejsca coraz bardziej złożonym ruchom dowolnym. Jeżeli jednak nie zostaną w pełni wyhamowane, mogą utrudniać proces rozwoju psychoruchowego dziecka. Przetrwałe odruchy pierwotne opisywane są przede wszystkim na gruncie fizjoterapii i medycyny. Coraz większą świadomość na ten temat mają pedagodzy i inni terapeuci. Wiedza o obrazie klinicznym przetrwałych odruchów pierwotnych i ich konsekwencjach może przyczynić się do bardziej wnikliwej diagnostyki rozwoju motorycznego oraz efektywniejszych działań terapeutycznych podejmowanych przez fizjoterapeutów, logopedów oraz pedagogów specjalnych. Celem artykułu jest analiza materiałów badawczych odnoszących się do współwystępowania przetrwałych odruchów pierwotnych z zaburzeniami rozwoju mowy u dzieci. Jest to temat wciąż wymagający pogłębienia. Wydaje się zasadne prowadzenie precyzyjnych badań empirycznych nad zależnością tych zjawisk.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Możliwości zastosowania muzyki w terapii logopedycznej. Przegląd badań

Istnienie związków między muzyką a mową, dostrzegane i opisywane przez myślicieli już w czasach starożytnych, obecnie zyskuje potwierdzenie w wynikach licznych badań empirycznych. Powiązania te obecne są nie tylko w charakterystyce akustycznej i audytywnej muzyki oraz mowy, ale dotyczą również podobieństw procesów ich percepcji i ekspresji, co sprawia, że aktywność muzyczna może być wykorzystywana w usprawnianiu funkcji zaangażowanych w odbiór mowy oraz w jej realizację. W artykule zaprezentowano aktualne, oparte na dostępnych w literaturze wynikach badań, ustalenia dotyczące możliwości i skuteczności wykorzystania muzyki w terapii zaburzeń mowy, słuchu i głosu.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Tempo artykulacji i tempo mówienia w otępieniu alzheimerowskim

W opracowaniu podjęto temat szybkości mówienia osób dotkniętych chorobą Alzheimera (AD). Odwołując się do studiów literaturowych, badań eksperymentalnych, obliczeń ilościowych oraz ich statystycznej weryfikacji z wykorzystaniem testów: Shapiro-Wilka i Manna-Whitneya, wyznaczono tempo tworzenia wypowiedzi słownych w tej jednostce chorobowej. Dokonując analizy i deskrypcji tempa artykulacji (articulation rate) oraz tempa mówienia (speaking rate), decydujących o szybkości, z jaką mówią osoby dotknięte otępieniem alzheimerowskim, ocenie poddano także następujące parametry szczegółowe: średni udziału pauz w wypowiedziach (liczba + dane procentowe), średni czas trwania wszystkich pauz (s), średni czas trwania pauz właściwych (s), średni czas trwania pauz wypełnionych (s), średni czas trwania pauz częściowo wypełnionych (s). Rezultaty porównano z normami określonymi dla polszczyzny na gruncie ontolingwistyki. Otrzymane wyniki odniesiono także do wyników analogicznych, uzyskanych w grupie osób starzejących się fizjologicznie. Dodatkowo, dążąc do szerszej perspektywy badawczej, rezultaty porównano z wynikami uzyskanymi wśród osób autystycznych oraz niepełnosprawnych intelektualnie.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Muzyka i intonacja w percepcji dzieci korzystających z aparatów słuchowych

Cechy wspólne mowy i muzyki są szczególnie widoczne w prozodii. Wyniki badań nad powiązaniami procesów percepcji obydwu tych zjawisk, choć istotne w perspektywie zastosowania muzyki w działaniach służących kształtowaniu prozodii mowy, opisywane są w literaturze stosunkowo rzadko. Niewiele jest również doniesień na ten temat w odniesieniu do osób z uszkodzonym narządem słuchu.
W artykule zaprezentowano wyniki badań własnych nad odbiorem zjawisk muzycznych – melodii i rytmu oraz intonacji w mowie przez dzieci z prelingwalnym uszkodzeniem narządu słuchu korzystające z aparatów słuchowych. Wskazują one na obniżoną, w porównaniu z grupą kontrolną, sprawność percepcyjną badanych w zakresie wszystkich tych zjawisk. Najmniejsze zaburzenia dotyczą odbioru struktur intonacyjnych, największe zaś – melodii instrumentalnych.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Problemy terapeutyczne w pracy z osobami z niepełnosprawnością intelektualną – budowanie kompetencji językowej, komunikacyjnej i poznawczej

Osoby z niepełnosprawnością intelektualną stanowią znaczącą liczebnie grupę, wymagającą terapii logopedycznej od najwcześniejszych etapów rozwoju. Prowadzenie takich oddziaływań musi uwzględniać ogromne zróżnicowanie tej części populacji generalnej, wynikające m.in. z różnych możliwości intelektualnych, etiologii, notowanych zaburzeń towarzyszących (np. sensorycznych czy ruchowych), stanu zdrowia, środowiska, w których dziecko dorasta. W artykule autorzy wyróżnili z punktu widzenia praktyki logopedycznej kilka podgrup osób z niepełnosprawnością intelektualną, wymagających różnego podejścia terapeutycznego, metod i technik pracy oraz różniących się rokowaniami.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Kompetencja narracyjna uczniów z zaburzeniem rozwoju koordynacji

Diagnoza zaburzeń rozwoju koordynacji może dokonać się poprzez ocenę sprawności narracyjnych, które odzwierciedlają tkwiącą w ludzkim umyśle wiedzę o świecie, czyli sposób poznawczego reprezentowania świata. Wpisana w filogenetyczny rozwój potrzeba szybkiego reagowania na bodźce wiąże się z wykształceniem zróżnicowanych układów przetwarzania informacji. Stan dojrzałości struktur ośrodkowo-obwodowych określa poziom procesów rozwoju koordynacji oraz kulturowego uczenia się. W artykule zanalizowana została kompetencja narracyjna uczniów z zaburzeniem rozwoju koordynacji.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Słabowidzący aktywnym uczestnikiem komunikacji. Możliwości wsparcia ucznia w przestrzeni ogólnodostępnej szkoły średniej

W artykule zaprezentowano możliwości wsparcia słabowidzącego ucznia w przestrzeni ogólnodostępnej szkoły średniej. Uwzględnione zostały specyficzne dla osób z niepełnosprawnością wzroku trudności w komunikacji, wynikające z barier fizycznych w przestrzeni publicznej, prywatnej i intymnej szkoły. Wskazane zostały dostosowania w zakresie metod, form pracy i pomocy dydaktycznych, niezbędne dla komfortowej codziennej pracy oraz aktywizacji ucznia w sytuacjach lekcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem interakcji językowej (w układzie symetrycznym: uczeń–uczeń i asymetrycznym: nauczyciel–uczeń). Egzemplifikację stanowi opis przypadku słabowidzącego maturzysty, uczęszczającego do jednego z publicznych łódzkich liceów.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia