rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Porównanie ewapotranspiracji wskaźnikowej według Penmana i Penmana-Monteitha w różnych regionach Polski

W pracy porównano ewapotranspirację wskaźnikową w latach 1970-1995 obliczoną dwoma metodami dla 17 stacji agrometeorologicznych, położonych w różnych rejonach agroklimatycznych Polski.  Ewapotranspiracja wskaźnikowa obliczana według wzoru Penmana była większa średnio o 21% od obliczanej według wzoru Penmana-Monteitha. W okresie wegetacyjnym różnica ta wynosiła średnio 80-100 mm. Najmniejsze wartości ewapotranspiracja wskaźnikowa osiągała na obszarze Polski północno-wschodniej, a największe - w Polsce Centralnej i Zachodniej.  Z porównania wynika, że wartość współczynnika roślinnego stosowana do obliczania zapotrzebowania roślin na wodę na podstawie ewapotranspiracji wskaźnikowej powinna być dostosowana do metody obliczania ewapotranspiracji wskaźnikowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie wskaźnika suszy atmosferycznej SPI w sezonie wegetacyjnym w Polsce

W artykule analizowano występowanie zjawiska suszy w Polsce według zmodyfikowanego wskaźnika standaryzowanego opadu SPI w sezonie wegetacyjnym (IV-IX) wielolecia 1954-1998. Wskaźnik SPI obliczono na podstawie ciągów pomiarowych opadów z 31 stacji leżących na obszarach poniżej 400 m n.p.m. Charakterystyki rozkładu opadów i wartości wskaźnika SPI umożliwiły analizę przestrzenno-czasową występowania suszy w trzech klasach: umiarkowanej, silnej i ekstremalnej w okresach miesięcznych i sześciomiesięcznych (długość sezonu wegetacyjnego). Otrzymane wyniki dały podstawę do wskazania regionów o zwiększonej częstości wystąpienia suszy w całym sezonie wegetacyjnym i w poszczególnych jego miesiącach. Uzyskano procentowy rozkład zasięgu suszy w poszczególnych miesiącach wielolecia.  Wykorzystując średnie sumy opadów i definicję wskaźnika SPI, obliczono wartości progowe sum opadów, których przekroczenie powoduje włączenie badanego okresu do klasy suszy łagodniejszej lub przerywa suszę. Prezentowane materiały i metody badań mogą być wykorzystane do konstrukcji map obszarów szczególnie wrażliwych na susze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Propozycje stosowania taranów wodnych

Artykuł zawiera rozważania dotyczące obecnych możliwości wykorzystywania taranów wodnych. W pracy przedstawiono kilka przykładów potencjalnego wykorzystania tego typu urządzeń. Przykłady te podzielono na kilka grup, aby wyeksponować charakterystyczne cechy różnych rodzajów odbiorców, jednak jest to podział umowny i przykłady przedstawione w jednej grupie równie dobrze mogą być wykorzystane w innej. Oprócz tego omówiono charakterystykę ujęć oraz specyfikę źródeł wody przydatnych do zasilania taranów wodnych. W artykule zebrano podstawowe informacje o urządzeniu, opisano zasady jego funkcjonowania i przedstawiono rys historyczny. Motywacja do zajęcia się tematyką taranów wodnych wynikła z obserwacji i analizy działania dwóch historycznych systemów zaopatrzenia w wodę, znajdujących się obecnie w województwie warmińsko-mazurskim, z których jeden działa nieprzerwanie od 1897 r.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dobowa zmienność temperatury i wilgotności powietrza na wysokości 2,0 i 0,5 m w siedlisku wilgotnym w dolinie Noteci i siedlisku suchym w Bydgoszczy

W pracy przestawiono analizę dobowej zmienności temperatury i wilgotności powietrza w okresie wegetacyjnym w dwóch siedliskach w rejonie Bydgoszczy. Wykazano duże zróżnicowanie wartości, przebiegu w ciągu doby i rozkładu pionowego w przyziemnej warstwie atmosfery: temperatury, wilgotności względnej, ciśnienia pary wodnej i niedosytu wilgotności powietrza. Przyczyną tego zróżnicowania jest uwilgotnienie siedliska glebowo-wodnego oraz pokrywa roślinna. Zmienność temperatury i wilgotności powietrza w ciągu doby i ich pionowy rozkład powodują, że zależności parowania wody od średniego dobowego niedosytu wilgotności powietrza są różne w badanych siedliskach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia osadem ściekowym i fosfogipsem na aktywność dehydrogenazy, potencjał mineralizacyjny azotu oraz biomasę mikroorganizmów w glebie pod uprawą Cannabis sativa L

Osady ściekowe oraz fosfogipsy powstają jako produkty uboczne, odpowiednio oczyszczania ścieków i produkcji nawozów fosforowych. Wydaje się, że spośród znanych sposobów zagospodarowania przedmiotowych odpadów racjonalne jest ich rolnicze wykorzystanie. Rośliny – wykorzystując zawarte w nich składniki pokarmowe – przyczyniają się do utylizacji uciążliwego materiału. Celem badań przedstawionych w niniejszej pracy było określenie wpływu nawożenia osadem ściekowym i fosfogipsem na aktywność dehydrogenaz, potencjał mineralizacyjny azotu i biomasę mikroorganizmów w glebie pod uprawą konopi siewnych (Cannabis sativa L.) odmiany Białobrzeskie. Poletka, z wyjątkiem wariantu kontrolnego, nawożono osadem ściekowym jako ekwiwalentem nawożenia azotowego w dawce 170 kg N∙ha<sup>-1</sup> oraz fosfogipsem w trzech wariantach: 100, 500 i 1000 kg∙ha<sup>-1</sup>. W czerwcu (początkowa faza wzrostu rośliny), lipcu (pełnia wzrostu) oraz we wrześniu (końcowa faza wzrostu) w glebie oznaczano aktywność dehydrogenaz, potencjał mineralizacyjny azotu i biomasę mikroorganizmów. Badania wykazały pozytywny wpływ nawożenia osadem ściekowym i fosfogipsem na aktywność biologiczną gleby pod uprawą konopi siewnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność produkcyjna rozdeszczowanej wody w wybranych gospodarstwach rolnych

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących jednostkowej produktywności rozdeszczowanej wody, prowadzonych w latach 1999-2002 w 16 gospodarstwach regionu Kujaw.  Badaniami objęto 8 gatunków roślin rolniczych, trwałe użytki zielone oraz 13 gatunków roślin warzywnych. Spośród roślin rolniczych największą produktywność jednostkową wody uzyskano w przypadku deszczowania buraka cukrowego, życicy wielokwiatowej i ziemniaka średnio późnego. W grupie roślin warzywnych największą produktywność jednostkową rozdeszczowanej wody stwierdzono w przypadku deszczowania kapusty białej, cebuli, selera, kalafiora i ogórka.  Opracowany - pod kątem produktywności jednostkowej wody - ranking deszczowanych gatunków roślin może być w pewnym stopniu pomocny w doborze właściwej struktury upraw w gospodarstwach stosujących nawodnienia deszczowniane.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka niżówek w potokach górskich w zlewniach różnej lesistości

Celem pracy jest wyodrębnienie na hydrogramie odpływu okresów niżówkowych i scharakteryzowanie niżówek płytkich i głębokich występujących w latach 1970/1971-2001/2002 w potokach Biała Woda i Czarna Woda, będących źródłowymi potokami Grajcarka, prawobrzeżnego dopływu Dunajca. Zlewnie omawianych potoków są użytkowane leśnie i pastwiskowo-łąkowo, jednakże zlewnia Czarnej Wody odznacza się większą lesistością niż zlewna Białej Wody.  W pracy określono parametry ilościowe niżówek, tj.: czas trwania, liczbę wystąpień, objętość niedoboru wody i odpływ średni niżówki. Opracowano również rozkład niżówek w okresie objętym badaniami.  Stwierdzono, że w obydwu potokach niżówki występują zdecydowanie częściej w półroczach zimowych niż w letnich. Niżówki płytkie nie występują lub występują bardzo sporadycznie w: kwietniu, maju, czerwcu i lipcu. Liczba wystąpień niżówek płytkich w półroczu letnim jest większa w Białej Wodzie niż w Czarnej Wodzie, jest też tam większy niedobór wody. Przyczyną tego jest mniejsza zdolność retencyjna zlewni Białej Wody, wynikająca z mniejszej lesistości. Najdłuższe niżówki płytkie na Czarnej Wodzie i Białej Wodzie wystąpiły w latach hydrologicznych: 1986/1987, 1993/1994 i 2000/2001. W półroczach letnich niżówki głębokie nie wystąpiły, a w półroczach zimowych należały do rzadkości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Małe budowle wodne z gabionów - charakterystyka i badania wstępne

W artykule przedstawiono informacje dotyczące elementów gabionowych stosowanych w budownictwie hydrotechnicznym. Scharakteryzowano kilka wykonanych w ostatnich latach budowli piętrzących skonstruowanych z użyciem gabionów. Na tym tle przedstawiono zagadnienia z zakresu budownictwa wodnego, które powinny być rozwiązane w pierwszej kolejności. Pokrótce scharakteryzowano zakres planowanych badań terenowych oraz obiekty badawcze. Przedstawiono wstępne wyniki prac terenowych wykonanych w okresie budowy obiektów i bezpośrednio po ich oddaniu do eksploatacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ ugniatania kołami ciągnika dwóch gleb - piaszczystej i pyłowej na ich właściwości retencyjne

W pracy przedstawiono wyniki badań nad wpływem ugniatającego działania kół ciągnika rolniczego na zmiany właściwości retencyjnych dwóch różnych gleb pokrytych roślinnością trawiastą. Badania prowadzono na specjalnie założonych doświadczeniach polowych, w których obiekty doświadczalne były poddawane ugniataniu kołami ciągnika Ursus C-360 przez 0-, 2-, 4- i 6-krotne przejazdy (całych powierzchni), w ciągu 3 lat po każdym pokosie (3 pokosy rocznie, łącznie 9 serii przejazdowych). Po ostatnim ugniataniu pobrano próbki gleby z 3 głębokości (0-5, 10-15, 20-25 cm) do określenia właściwości retencyjnych i oznaczono retencję użyteczną i produkcyjną badanych gleb.  Z badań wynika, że właściwości retencyjne rozpatrywanych gleb pod wpływem wielokrotnych przejazdów ciągnika zmieniają się w różnym stopniu. Na glebie pyłowej nacisk kół ciągnika spowodował istotne zmiany zawartości wody retencyjnej, zarówno użytecznej, jak i produkcyjnej. Na glebie piaszczystej wpływ ugniatania był mniej wyraźny, a istotne różnice wystąpiły tylko między obiektami ugniatanymi a obiektem kontrolnym i to głównie w warstwie 10-15 cm.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sukcesja roślinna na odłogowanych gruntach ornych

Na podstawie ponad 10 lat badań i obserwacji przedstawiono sukcesję roślinną na odłogowanych gruntach ornych w warunkach niżu i terenów górskich w Polsce. Stwierdzono, że tempo sukcesji roślinnej w górach jest szybsze niż na niżu. W warunkach odłogowania gleb bardziej wilgotnych już w początkowym stadium sukcesji dominują trawy. Początkowe stadium sukcesji w górach trwa krócej (2 lata) niż na niżu (4 lata). W górach w początkowym stadium sukcesji dominują trawy a na niżu - rośliny dwuliścienne. Na proces sukcesji wpływa też rodzaj przedplonu; po uprawie zbóż szybciej wkraczają trawy, a po okopowych dwuliścienne. W stadium optymalnym sukcesji trawy eliminują rośliny dwuliścienne. Siewki drzew szybciej zasiedlają odłogowane grunty po uprawach okopowych niż zbóż. W górach młody las tworzy się po 5-6 latach odłogowania, a na niżu po 8-10 latach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane właściwości chemiczne osadów dennych wód otwartych w zlewni Raszynki

Artykuł przedstawia wyniki analiz wybranych wskaźników chemicznych osadów dennych wód Raszynki, jej dopływów oraz Stawów Raszyńskich. Odczyn osadów w większości przypadków jest obojętny lub lekko kwaśny, optymalny dla rozwoju fauny i flory środowiska wodnego. Przeważają osady mineralne lub z domieszką substancji organicznej. Zawartość azotu ogólnego i pojemność sorpcyjna zależą od pojemności substancji organicznej w osadach. Osady nie są skażone chemicznie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy związane z wdrażaniem programów działań na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (OSN) w Wielkopolsce

Dyrektorzy Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej (RZGW) w Poznaniu i we Wrocławiu pod koniec 2003 r. wyznaczyli na terenie województwa wielkopolskiego największą w Polsce powierzchnię i liczbę obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródełrolniczych (OSN). Od 2004 r. rozpoczęto wdrażanie programów działań, mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. W 2008 r. dokonano weryfikacji wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszarów szczególnie narażonych, z których odpływ azotu do tych wód należy ograniczyć. Doświadczenia zdobyte podczas pierwszego, czteroletniego okresu wdrażania dyrektywy azotanowej skłoniły pracowników RZGW w Poznaniu i we Wrocławiu do przygotowania jednolitych programów działań dla wszystkich OSN na terenie województwa wielkopolskiego. W artykule omówiono problemy, jakie wystąpiły w pierwszym okresie wdrażania programów (lata 2004-2008) oraz takie, które mimo podjętych działań mogą wystąpić podczas wdrażania obecnie obowiązujących programów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wartości pokarmowej pasz z trwałych użytków zielonych w badanych gospodarstwach ekologicznych

Badania prowadzono w latach 2004-2007 w 34 ekologicznych gospodarstwach łąkarskich prowadzących produkcję zwierzęcą. W ramach badań analizowano próbki zielonek z łąk i pastwisk, próbki siana oraz kiszonek z runi łąkowej. Oceniano zawartość wybranych składników mineralnych (N, P, K, Ca, Mg i Na) i składników pokarmowych (popiół surowy, białko ogólne, włókno surowe i tłuszcz surowy). Wartość energetyczną pasz wyrażono w MJ oraz wg systemu INRA - w JPM i JPŻ. Zarówno zawartość składników pokarmowych jak i wartość energetyczna analizowanych pasz średnio mieściły się w granicach wartości uznawanych za optymalne. Stwierdzono jednakże bardzo duże ich wahania, szczególnie w odniesieniu do białka ogólnego i włókna surowego. Średnia zawartość fosforu była zadowalająca w zielonce pastwiskowej oraz nieznacznie niedoborowa w pozostałych paszach. Średnia zawartośćpotasu i magnezu była zadowalająca we wszystkich rodzajach pasz. Zawartość wapnia była minimalnie niedoborowa tylko w sianie, natomiast zawartość sodu wyjątkowo mała we wszystkich rodzajach pasz. W porównaniu z wynikami badań siana z gospodarstw konwencjonalnych w Polsce w badaniach w gospodarstwach ekologicznych stwierdzono większy udziałpróbek o większej zawartości fosforu, wapnia i magnezu, o zbliżonym udziale potasu i znacznie mniejszej zawartości sodu. W celu lepszego wykorzystania pasz z trwałych użytków zielonych i poprawy ich jakości, konieczne jest doskonalenie metod użytkowania łąk, w tym gospodarki nawozowej, oraz technologii sporządzania pasz, szczególnie w gospodarstwach o dużym udziale TUZ, w których produkcja zwierzęca stanowi podstawowe źródło ich dochodu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena funkcjonowania systemu odwadniająco-nawadniającego dla zrównoważonego łąkowego wykorzystania gleby torfowo-murszowej

W pracy przedstawiono ocenę funkcjonowania systemu odwadniająco-nawadniającego na glebie torfowo-murszowej na kwaterze Biebrza 29 (torfowisko Kuwasy - środkowy basen Biebrzy). Na podstawie przeprowadzonych w okresie wegetacji 2007 r. pomiarów stanów wód powierzchniowych (w rowach) i wód gruntowych (w studzienkach obserwacyjnych) wykazano skuteczne funkcjonowanie systemu odwadniająco-nawadniającego. Przyjmując za kryteria dopuszczalny zakres zmian ciśnienia ssącego w strefie korzeniowej oraz dopuszczalne stany wód gruntowych mierzone w środku łanu, stwierdzono, że mimo upływu ponad 50 lat od wykonania analizowanego systemu działa on sprawnie, odprowadzając nadmiar wody po okresie intensywnych opadów oraz zasilając w wodę strefę korzeniową roślin przez podsiąk kapilarny w okresie suszy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Związki azotu w wodzie studziennej w świetle ryzyka zdrowotnego mieszkańców gminy Wodynie (woj. Mazowieckie)

Badania stężenia związków azotu w wodzie ze studni przydomowych prowadzono od września 2006 r. do października 2007 r. na terenie gminy Wodynie w woj. mazowieckim. Badaniami objęto wodę pochodzącą z 18 studni kopanych i wierconych. Próbki wody pobierano sześciokrotnie i oznaczono w nich stężenie: NO<sub>3</sub><sub>-</sub>, NO<sub>2</sub><sub>-</sub>, NH<sub>4</sub><sup>+</sup>, PO<sub>4</sub><sup>3-</sup>, Cl<sup>-</sup>, Ca<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup> oraz twardość ogólną, odczyn i przewodność elektrolityczną. W pracy oszacowano ryzyko zdrowotne wynikające z obecności azotanów (V) w wodzie spożywanej przez ludność. Otrzymane wyniki wskazują, że 39% badanych ujęć charakteryzuje się wodą o ponadnormatywnym stężeniu azotanów (V), a 6% ujęć - wodą o ponadnormatywnym stężeniu azotanów (III). Stężenie jonów amonowych w wodzie mieściło się w zakresie normy. Wykazano istotne statystycznie różnice w stężeniu azotanów (V) w wodzie studni kopanych i wierconych. Oceniając ryzyko zdrowotne, stwierdzono, że w przypadku 89% badanych wód studziennych ludność spożywała wraz z wodą azotany (V) w ilości przekraczającej akceptowane dzienne pobranie ADI, czyli poniżej marginesu bezpieczeństwa (ADI : EDI ə). Wśród 18 monitorowanych studni woda tylko z czterech studni przez cały okres badań spełniała zalecane normy, z wyjątkiem magnezu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza funkcjonowania gospodarstw rolnych na obszarach szczególnie narażonych w zlewni sony w aspekcie ich wpływu na jakość wód

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu gospodarstw rolnych na poziom zanieczyszczenia wód azotanami. Badania przeprowadzono w zlewni Sony, stanowiącej obszar szczególnie narażony, stosując metodologię ustaloną przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie. Uzyskane wyniki wskazują, że obserwowane na tym obszarze zwiększenie zanieczyszczenia azotanami nie ma, dającego się udowodnić, związku z działalnością rolniczą. Może to mieć istotne znaczenie w planowaniu przedsięwzięć w zakresie ochrony wód na tym obszarze.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Poziom krajowego nasiennictwa traw pastewnych a stan biologiczny użytków zielonych w Polsce

Praca zawiera analizę kształtowania się głównych parametrów polskiego nasiennictwa traw pastewnych (liczba reprodukowanych odmian, areał, plon, zbiory) obecnie oraz w przyszłości. W tej futurologicznej diagnozie uwzględnia się czynniki przyrodnicze, ekonomiczne i antropogeniczne oraz przewidywane zapotrzebowanie na nasiona. W opracowaniu przyjęto założenie bezpośredniej zależności stanu biologicznego paszowych użytków zielonych od posiadania nasion dominujących w runi gatunków traw. Odpowiedni poziom nasiennictwa i dostępność nasion traw, jako nośnika postępu biologicznego (tworzonego w hodowli), umożliwia bowiem kształtowanie pożądanego składu botanicznego i jakościowego komponowanych mieszanek do zasiewu lub podsiewu użytków zielonych.  W polskim nasiennictwie traw paszowych występuje obecnie wyraźna tendencja rozwojowa i znajduje się ono na etapie odbudowy dawnego dużego potencjału, po głębokim regresie z czasu rekonstrukcji gospodarki w latach 90. Ubiegłego wieku. Aktualny areał reprodukcji na poziomie 8 tys. ha oraz zbiory ok. 7,8 tys. t rocznie, w warunkach uzyskiwania plonów 8,9 dt z ha, prawie pokrywająkrajowe zapotrzebowanie pod względem masy, a z uwzględnieniem handlu zagranicznego - także asortymentowo.  Jednocześnie istniejący trend wzrostu niemal wszystkich parametrów nasiennictwa traw paszowych, zwłaszcza plonowania (spośród biologicznych), cen i opłacalności (z ekonomicznych) oraz specjalizacji, większego areału i regionalizacji (z antropogenicznych), jednoznacznie wskazuje na możliwość perspektywicznego rozwoju tego nasiennictwa.  Krajowe nasiennictwo będzie w przyszłości w stanie pokryć (zakładając utrzymanie właściwego stanu biologicznego i podwojenie produktywności użytków zielonych) zapotrzebowanie na nasiona w ilości 18 tys. t rocznie. Istnieją też możliwości, w warunkach dużej liczby producentów i dość licznych firm handlowo-nasiennych, poprawy asortymentu gatunkowo-odmianowego, z jednoczesnym poszerzeniem go o kilka gatunków marginalnych, co stworzy także większe możliwości eksportowe.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metody magazynowania nawozów naturalnych w gospodarstwach rolnych

Istotne znaczenie dla ochrony środowiska ma dobór odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które zmniejszają ujemne skutki magazynowania odchodów zwierzęcych. Metody wyboru magazynowania odchodów zwierzęcych powinny być dostosowane do obowiązujących przepisów prawa. Skutecznym sposobem ochrony środowiska jest eksploatacja obiektów budowlanych w postaci płyt gnojowych i zbiorników na płynne odchody zwierzęce.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wartości przyrodnicze sudeckich użytków zielonych o zróżnicowanym sposobie użytkowania na tle warunków siedliskowych i fizjograficznych

W pracy przedstawiono charakterystykę zbiorowisk łąk kośnych i pastwisk usytuowanych w Sudetach Środkowych i Wschodnich, w gospodarstwach uczestniczących w Programie rolno środowiskowym pod kątem ich wartości przyrodniczej na tle czynników siedliskowych, fizjograficznych i sposobu użytkowania. Na podstawie zdjęć fitosocjologicznych wykonanych metodą Brauna-Blanqueta określono przynależność fitosocjologiczną zbiorowisk łąkowo-pastwiskowych, bogactwo gatunkowe (liczba gatunków ogółem i średnia w zdjęciu) oraz różnorodność gatunkową (wskaźnik H'). Zbiorowiska badanych użytków zielonych zakwalifikowano do klasy Molinio-Arrhenatheretea i rzędu Arrhenatheretalia. Wyróżniono 3 zespoły: Arrhenatheretum elatioris, Lolio-Cynosuretum i Festuco-Cynosuretum, 2 zbiorowiska z gatunkiem dominującym: Poa pratensis-Festuca rubra i z Agrostis capillaris oraz zbiorowisko ze związku Polygono-Trisetion. Fitocenozy łąkowe Sudetów Środkowych charakteryzują się większym bogactwem gatunkowym od fitocenoz usytuowanych w Sudetach Wschodnich, średnio o 20 gatunków. Największą liczbę gatunków (64), stwierdzono na łące konietlicowej, ze związku Polygono-Trtisetion, użytkowanej w sposób kośno-pastwiskowy. Siedlisko to wymaga ochrony w formie wyznaczania obszarów Natura 2000. Fitocenozy pastwiskowe: Lolio-Cynosuretum i Festuco-Cynsuretum są mniej bogate, ale o wyrównanej liczbie gatunków (43-44). Wartości wskaźnika różnorodności H' zawierają się w granicach od 2,32 do 2,69, największą jego wartość stwierdzono w zbiorowisku Festuco-Cynosuretum. Na różnorodność florystyczną zbiorowisk badanych użytków zielonych miał wpływ sposób użytkowania i kompleks czynników siedliskowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka