rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przemiany krajobrazowe doliny rzeki Tywy w XIX i XX wieku

Głęboko wcięta dolina rzeki Tywy ma przebieg południkowy
i przecina w górnym biegu morenowe obszary Pojezierza Myśliborskiego,
a w środkowym i dolnym biegu – Równiny Wełtyńskiej. Dolina ta
charakteryzuje się dosyć dużym spadkiem oraz znacznymi deniwelacjami,
co sprawiło, że w ubiegłych wiekach była intensywnie wykorzystywana
gospodarczo do napędu młynów. W obrębie zasięgu doliny
nie prowadzono intensywnych prac melioracyjnych czy też regulacyjnych,
w związku z czym rzeka zachowała naturalny charakter do dnia
dzisiejszego.
W pracy przedstawiono analizę zmian krajobrazu w dolinie rzecznej,
dokonaną na podstawie archiwalnych materiałów kartograficznych.
Przeanalizowano kierunki zmian, ich dynamikę z wykorzystaniem analiz
GIS oraz analizy współczynników geostatystycznych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Metale w Calamagrostis epigejos i Solidago sp. ze zrekultywowanych nieużytków poprzemysłowych

Na zrekultywowanych biologicznie nieużytkach poprzemysłowych powstałych ze zwałowisk odpadów po górnictwie węgla lub osadników po flotacji rud cynkowo-ołowiowych, utworzyły się zbiorowiska roślinne z głównym udziałem Calamagrostis Epigejos oraz Solidago Sp. Rośliny te stanowią potencjalną biomasę energetyczną. W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości metali ciężkich Fe, Pb, Zn, Hg, metali alkalicznych Na, K, Ca w wyżej wymienionych roślinach pobranych ze zwałowiska odpadów górniczych oraz osadnika poflotacyjnego rud Zn-Pb. Składniki te mają zasadniczy wpływ na zachowanie się substancji mineralnej przy współspalaniu biomasy w kotłach fluidalnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Koszty pobytu w gospodarstwach agroturystycznych na kujawsko-pomorskiej wsi

Przeprowadzone badania ujawniły, że średnia cena za pobyt dobowy
w gospodarstwie agroturystycznym na kujawsko-pomorskiej wsi nie
jest wygórowana i wynosi 46,84 zł. Najwyższe koszty za pobyt turyści
poniosą w powiecie sępoleńskim (75,35 zł), a najniższe w grudziądzkim.
Z uwagi na to, że gospodarze podawali duże rozpiętości przedziałów cenowych
(od kilkunastu złotych do nawet kilkuset) obliczono, że średnia
cena maksymalna kształtuje się w województwie na poziomie 60,81 zł,
a średnia minimalna 31,45 zł. Zaledwie 25,4% ogółu gospodarstw zakomunikowało,
jakie elementy produktu agroturystycznego (poza noclegiem)
mieszczą się w cenie maksymalnej, a mianowicie całodzienne
wyżywienie z atrakcjami, same atrakcje, czy tylko spożywanie posiłków.
Na tle przeprowadzonych rozważań dało się zauważyć, że większość usługodawców
nie wykazuje się kreatywnością i inicjatywnością, by lepiej
zaprezentować swój produkt agroturystyczny na portalu internetowym.
Ograniczali się oni zazwyczaj do umieszczania podstawowych informacji
na temat usługi, nie przybliżając turyście szczegółowego cennika za
korzystanie z różnych dodatkowych płatnych możliwości wypoczynku.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Studnie wiercone i wody artezyjskie województwa Małopolskiego

W opracowaniu przedstawiono charakterystykę studni wierconych na terenie
województwa małopolskiego oraz ujętych nimi wód artezyjskich występujących
w utworach czwartorzędowych, mioceńskich, paleogeńskich, oligoceńskich,
kredowych, jurajskich, triasowych oraz karbońskich. Wody artezyjskie ujęte są
162 studniami wierconymi o głębokości od 14,5 (czwartorzęd) do 5261,0 m (oligocen)
i o wydajności jednostkowej od 0,001 (jura) do 375,0 (trias) m3·h-1·m-1. Charakteryzują
się one ciśnieniami artezyjskimi od 2,0 do 3021,0 m słupa wody oraz
użytecznymi od 0,1 do 245,0 m słupa wody. Najwyższe ciśnienia artezyjskie i użyteczne
stwierdza się w studniach ujmujących klastyczne, fliszowe warstwy oligoceńskie
Karpat wewnętrznych, a najniższe w studniach alimentowanych przez
piaszczysto-żwirowe utwory czwartorzędowe. Na omawianym obszarze największa
liczba studni wynosząca 20 (12,3% ogółu) charakteryzuje się ciśnieniem artezyjskim
w przedziale 10,0–50,0 m H20, natomiast ciśnieniem użytecznym
(29 studni – 17,9%) 1,0–10,0 m H20. W dalszej kolejności 16 studni (9,9% ogółu)
ujmuje wody z ciśnieniem artezyjskim 50,0–100,0 m H20 a 20 studnie (12,3%)
wody z ciśnieniem użytecznym 1,0–10,0 m H20. Największa liczba studni wynosząca
20 (12,3 % ogółu) o ciśnieniu artezyjskim 10–50 m H20 i 29 (17,9 % ogółu)
o ciśnieniu użytecznym 1–10 m H20 ujmuje wody podziemne z klastycznych
piaszczysto-ilastych warstw mioceńskich. Największa liczba 69 studni artezyjskich
(42,6% ogółu) na omawianym terenie jest zasilana przez węglanowe skały
ery mezozoicznej.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wykorzystanie wiedzy z kursu programowania w praktyce inżynierskiej

W rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znaleźć można
załącznik, który określa standardy kształcenia dla kierunku studiów „Geodezja i
Kartografia” stopnia I, między innymi w zakresie informatyki. Autor od wielu lat
łączy nauczanie programowania z praktyką inżynierską i nie ma wątpliwości co
do celowości wzbogacenia umiejętności inżyniera geodety o tworzenie programów
komputerowych, zdarza się jednak, że celowość nauczania programowania poddawana
jest w wątpliwość i to zarówno przez studentów jak i nauczycieli akademickich.
Opisany w niniejszym sposób rozwiązania problemów, które pojawiły się
podczas wykonywania modernizacji mapy numerycznej, stanowi w opinii autora
silny argument popierający tezę o celowości kształcenia w tym zakresie. Przedsiębiorstwo,
którym opiekował się autor, podjęło się wykonania prac, których celem
była poprawa kartometryczności mapy numerycznej zawierającej wybrane obiekty
bazy danych geoprzestrzennych. Dotrzymanie terminu modernizacji mapy było by
niemożliwe bez stworzenia szeregu drobnych aplikacji usprawniających wykonywanie
prac. Jak się okazało po zakończeniu prac, aplikacje te skróciły czas potrzebny
na wykonanie modernizacji o 1/3 a co najważniejsze, wiedza niezbędna do
ich napisania w znacznej części pokrywa się z tą, która przekazywana jest na prowadzonych
przez autora zajęciach.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Prognoza zamulania zbiorników wodnych Brzóza Stadnicka i Brzóza Królewska

Określono stopień zamulenia zbiorników wodnych Brzóza Stadnicka
i Brzóza Królewska znajdujących się na jednym cieku niekontrolowanym hydrolo-gicznie oraz opracowano prognozy ich zamulenia. W analizie uwzględniono wpływ zbiornika górnego - Brzóza Stadnicka, na ilość rumowiska dopływającego do zbiornika dolnego - Brzóza Królewska. Prognoza zamulenia, opracowana
w trzech wariantach, umożliwiła określenie tzw. żywotności zbiorników.
W pierwszym wariancie opracowano prognozę dla zbiornika górnego w jego zlewni cząstkowej. W drugim wariancie prognozowano zamulenie zbiornika dolnego biorąc pod uwagę dopływ rumowiska ze zlewni całkowitej, bez uwzględnienia zatrzymywania części rumowiska w zbiorniku górnym. W trzecim wariancie natomiast uwzględniono wpływ zbiornika górnego na zbiornik dolny. Wykazano, że badane małe zbiorniki wodne charakteryzują się stosunkowo niskimi wartościami zdolności do zatrzymywania rumowiska, co wpływa na wydłużenie ich żywotności. Określona na podstawie bilansu objętości rumowiska zatrzymanego
i dopływającego zdolność zbiornika Brzóza Stadnicka do zatrzymywania rumowiska wynosi 27,9%. Nieco wyższą wartością βrz=38,7% charakteryzuje się zbiornik Brzóza Królewska. Według prognozy zamulania opracowanej z ustaloną wartością βrz, wyznaczoną na podstawie bilansu rumowiska, żywotność zbiornika Brzóza Królewska zostanie zwiększona ze 192 lat do 217 lat. Wskazuje to na wydłużenie tzw. żywotności tego zbiornika zaledwie o 15 lub 13%.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ przewidywanej zmiany klimatu na zapotrzebowanie ziemniaka późnego na wodę

Praca zawiera analizę wpływu prognozowanej zmiany klimatu na zapotrzebowanie
na wodę ziemniaka późnego w latach 2021–2050 oraz 2071–2100. Dane
meteorologiczne zostały pozyskane z modelu regionalnego RM5.1, z warunkami
brzegowymi z modelu globalnego ARPEGE dla scenariusza emisji SRES: A1B.
Okresem referencyjnym były lata 1971–2000.
Miarą zapotrzebowania wody przez daną roślinę uprawną dla wydania
określonego plonu jest ewapotranspiracja potencjalna tej rośliny. Obliczono ją
przy użyciu metody Penmana-Monteitha i współczynników roślinnych. Wpływ
zmian klimatu na ewapotranspirację potencjalną ziemniaka późnego na obszarze
Polski oceniano na pięciu stacjach meteorologicznych, reprezentatywnych dla
regionów agroklimatycznych: Olsztyn, Bydgoszcz, Warszawa, Wrocław, Kraków.
W wieloleciach 2021–2050 i 2071–2100 zwiększy się zapotrzebowanie na
wodę w uprawie ziemniaka późnego. W wieloleciu 2021-2050 są spodziewane
kilkuprocentowe wzrosty (do 7%), natomiast w latach 2071-2100 prognozowany
wzrost będzie jeszcze większy (do 18%). Największy wzrost zapotrzebowania nastąpi
w regionie południowo-zachodnim i środkowo-wschodnim, a najmniejszy
w południu-wschodnim.
Przewidywane zmiany klimatyczne i związany z nimi wzrost zapotrzebowania
na wodę przez rośliny, powinny spowodować zwiększenie powierzchni nawadnianej
i wzrost zapotrzebowania na wodę do nawodnień.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ nawadniania i nawożenia azotowego prosa odmiany Gierczyckie na występowanie fitofagicznej entomofauny

Badano wpływ nawadniania oraz nawożenia azotowego prosa odmiany
‘Gierczyckie’ na występowanie fitofagicznej entomofauny o kłująco-ssącym aparacie
gębowym. Doświadczenie polowe prowadzono w latach 2005-2006 w Kruszynie
Krajeńskim koło Bydgoszczy.
Stwierdzono, że przylżeńce oraz pluskwiaki stanowiły najliczniejszą grupę,
która zasiedlała rośliny prosa. Odławiano zdecydowanie najmniejszą liczebność
thysanopterofauny, gdy rośliny traktowano średnimi dawkami nawożenia azotowego.
Owady te preferowały rośliny nawadniane. Kwietniczkowate (Phlaeothripidae)
stanowiły zdecydowanie najliczniejszą grupę owadów odławianych spośród
przylżeńców. Liczebność odławianych pluskwiaków była niższa, w porównaniu
do przylżeńców. Hemiptera najliczniej występowały na roślinach nawadnianych,
które traktowano wysokim poziomem nawożenia azotowego. Reprezentowane one
były przez kilka rodzin, takich jak: skoczkowate, tasznikowate, mszycowate i szydlakowate.
Najliczniejszym przedstawicielem Cicadellidae był zgłobik smużkowany
– Psammotettix alienus Dahlbom. Skoczek sześciorek – Macrosteles laevis
Ribaut oraz skoczek ziemniaczak – Empoasca pteridis Dahlbom wystąpiły w nieco
mniejszym nasileniu. Spośród rodziny mszycowatych najliczniej odławiano
mszycę zbożową i mszycę czeremchowo-zbożową. Stosowanie zróżnicowanego
nawadniania oraz nawożenia azotowego w uprawie prosa wpływało na liczebność
fitofagicznych pluskwiaków z rodziny tasznikowatych: zmienika lucernowca - Lygus
rugulipennis Popp. i wysmułka paskorogiego - Trigonotylus coelestialiumKirk. Pierwszy z wymienionych Miridae zdecydowanie preferował rośliny nawadniane
oraz nawożone wyższą dawką azotu.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Projekt urządzenia ogrzewania wody z wtórnym wykorzystaniem energii z systemów chłodzenia

W artykule przedstawiono propozycję konstrukcji naczynia do
ogrzewania wody do celów socjalnych. Jako czynnik grzewczy w zaprojektowanym
systemie wykorzystano ciepło z obiegu wtórnego urządzeń
chłodniczych. Uzyskane wyniki na urządzeniu prototypowym (rys. 4)
pozwalają stwierdzić, że istnieje możliwość warstwowego ogrzewania
cieczy wewnątrz naczynia. Dzieje się to wówczas, jeśli do miejsca
wymiany ciepła dostarczana jest stale chłodna woda. Zaprojektowana
konstrukcja umożliwia wykorzystanie niskotemperaturowych źródeł
ciepła z obiegów chłodzących do ogrzewania wody, eliminując niebezpieczeństwo
przeniknięcia mediów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zróżnicowanie obszarów wiejskich woj. małopolskiego pod względem wyposażania w środki techniczne gospodarstw rolnych

Nierównomierność w nasyceniu i przestrzennym zróżnicowaniu
obszarów wiejskich pod względem rozwoju infrastruktury technicznej
gospodarstw powoduje określone trudności w planowaniu rozwoju danego
regionu w skali całego kraju czy też w skali jednego województwa.
Zróżnicowanie to, przy jednakowych strategiach rozwojowych całych regionów,
jak i makroregionów może powodować jeszcze większe różnice
w rozwoju regionalnym. Przedstawienie oceny wyposażenia w infrastrukturę
techniczną gospodarstw wiejskich przybliży podjęcie odpowiedniej
strategii rozwojowej danego regionu w celu wyrównania szans.
Problem klasyfikacji gmin z uwagi na wiele cech i wskaźników, jakimi
można opisywać poziom nasycenia infrastrukturalnego, jest typowym
problemem wielowymiarowej analizy porównawczej. Przytoczyć tu
należy pojęcie struktury taksonomicznej jako konfiguracji punktów
przestrzeni wielowymiarowej, która jest zbiorem obiektów scharakteryzowanych
za pomocą różnych cech. Ostatecznie, po wstępnej weryfikacji
wartości informacyjnej cech, z dostępnego zestawu cech diagnostycznych
przyjęto do analizy 13 wskaźników opisujących
wyposażenie gospodarstw w infrastrukturę techniczną.
Oceny dokonano, opierając się na syntetycznej mierze rozwoju
będącej agregatem cech diagnostycznych. Przyjmując w przeprowadzonych
badaniach, że αj = 1, tzn., nadając każdej zmiennej diagnostycznej
jednakową wagę, ostatecznie zagregowaną miarę rozwoju
wyznaczono według wzoru: Przyjęty model syntetyzacji cech spełnia postulaty miary unormowanej
na <0,1> i porządkuje liniowo obiekty od najgorszej do najlepszej
pod względem przyjętych kryteriów.
Wykazano duże zróżnicowanie przestrzenne w nasyceniu obszarów
poszczególnymi elementami infrastruktury technicznej jako pewną
funkcję położenia gminy w regionie i jej otoczeniu. Na załączonych mapach
wyznaczono regiony o zbliżonym poziomie zainwestowania gospodarstw
rolnych w infrastrukturę „wewnętrzną”.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena jakości wody do spożycia dostarczanej przez wodociągi wybranego powiatu województwa małopolskiego

Przeprowadzono ocenę fizyczno-chemiczną jakości wody do spożycia, dostarczanej
przez systemy wodociągowe wybranego powiatu woj. małopolskiego.
Ocena obejmuje lata 2003–2006. Przedmiotem badań objętych było 20 wodociągów
w zakresie jakości wody, obejmujących następujące wybrane wskaźniki:
mętność, odczyn, przewodność, amoniak, azotyny, azotany i fluor. Do analizy zostały
wykorzystane wyniki badań kontrolnych jakości wody prowadzone przez
Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. W celu poznania zmienności poszczególnych
wskaźników, oprócz ich wartości średnich, obliczono także wartości maksymalne
i minimalne, odchylenie standardowe oraz liczbę przekroczeń dopuszczalnej wartości
wskaźnika. Badania wykazały duże zróżnicowanie w wartościach wskaźników
między poszczególnymi wodociągami na przestrzeni analizowanych lat. Różnica
ta jest szczególnie widoczna przy porównaniu systemów wodociągowych
z wód podziemnych z systemami korzystającymi z wód powierzchniowych. Lepsza
jakość wody występuje w przypadku tych pierwszych. Woda badanych wodociągów,
pod względem fizyczno-chemicznym w 64,3% spełnia wymagania stawiane
w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej
do spożycia przez ludzi. Główny problem w grupie wskaźników fizycznochemicznych
stanowią przekroczenia mętności wody. W przypadku ujęć wód podziemnych
dopuszczalna mętność 1 NTU była przekroczona w 19,2%, natomiast
wód powierzchniowych aż w 41,1%.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Eksploatacyjne zagrożenia stateczności zapór małych zbiorników wodnych

Stan bezpieczeństwa zapór ziemnych małych zbiorników wodnych Polsce jest często zagrożony, o czym świadczą liczne przypadki różnorodnych awarii. Na tle dotychczasowych opisanych przypadków katastrof przedstawiono stan zagrożenia zapory ziemnej małego zbiornika wodnego u podnóża Wielkiej Sowy w Sudetach, gromadzącego wodę do celów rekreacyjnych, a głównie dla potrzeb naśnieżania stoku narciarskiego. Celem pracy jest wykazanie, że wznoszone niezgodne z zasadami budownictwa hydrotechnicznego zapory małych zbiorników prowadzą do zagrożenia katastrofą. Na omawianym przykładzie wykazano, że złamanie wielu zasad, brak właściwego zagęszczenia, odwodnienia i uszczelnienia skarpy odwodnej prowadzi do awarii. Wykazano ponadto, że stosowana powszechnie w ocenach stateczności budowli ziemnych metoda kołowych linii poślizgu nie zastępuje wszystkich uwarunkowań stateczności występujących w rzeczywistości.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Porównanie wpływu deszczowania i mikronawodnień na produkcję jednorocznych sadzonek brzozy brodawkowatej w warunkach zoomelioracji

W pracy porównano wpływ trzech różnych systemów nawadniania
(deszczowania, mikrozraszania i nawadniania kroplowego) na produkcję
jednorocznych sadzonek brzozy brodawkowatej z udziałem zabiegu
zoomelioracji, który polegał na wprowadzeniu do gleby szkółki
żywego edafonu wraz z materią organiczną gleby leśnej. Ścisłe dwuletnie
(2003–2004) badania polowe przeprowadzono w szkółce leśnej Nadleśnictwa
Bydgoszcz w Białych Błotach na glebie rdzawej właściwej wytworzonej
z piasku luźnego. Doświadczenie założono jako
jednoczynnikowe, metodą losowanych bloków, w czterech powtórzeniach.
Testowane systemy nawodnień ciśnieniowych zwiększyły w sposób
udowodniony statystycznie wysokość i średnicę siewek brzozy. Uzyskane
dzięki nawadnianiu zwiększenie wysokości siewek brzozy wynosiło
od 76 do 100%, natomiast średnica siewek wzrastała wskutek
nawodnień w granicach od 67 do 84%. Najniższe względne przyrosty
badanych cech biometrycznych siewek stwierdzono w warunkach nawadniania
kroplowego. Z drugiej jednak strony, ten system nawodnieniowy
cechował się – w porównaniu z mikrozraszaniem i deszczowaniem
– najbardziej oszczędnym zużyciem wody. Biorąc pod uwagę oba
badane parametry siły wzrostu siewek, najkorzystniejszym okazało się
mikrozraszanie. Ta metoda zapewniała jednocześnie nieco niższe –
w porównaniu z deszczowaniem – sezonowe dawki nawodnieniowe. Zabieg zoomelioracji, w połączeniu z mikronawodnieniami, wpłynął
na wielokrotny wzrost liczebności i liczby gatunków saprofagicznych
mechowców oraz ich dominację w zgrupowaniach roztoczy, co jest typowe
dla gleb leśnych. Na stanowisku z udziałem tradycyjnych metod produkcji
sadzonek (deszczowanie bez ściółkowania) w zgrupowaniu Oribatida
wyraźnie dominował Tectocepheus velatus, na pozostałych stanowiskach
najliczniejszym mechowcem była Oribatula tibialis.
Otrzymane w przeprowadzonym doświadczeniu wyniki wskazują,
że mikronawodnienia (zwłaszcza mikrozraszanie) mogą być rozpatrywane
jako alternatywa dla stosowanych w szkółkach leśnych deszczowni,
a zastosowany zabieg zoomelioracji może pozytywnie wpłynąć na
równowagę biologiczną gleb szkółek.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Bilans wodny w obrębie składowiska odpadów komunalnych

W pracy przedstawiono postępowanie prowadzące do opracowania bilansu
wodnego w obrębie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne (komunalnych).
Zwrócono uwagę na problematykę zasilania składowiska wodami pochodzącymi
z opadów atmosferycznych oraz wymianę wilgoci w obrębie samego
składowiska. Podkreślono ważną dla bilansu wód potrzebę uwzględniania wód
powstających w procesach rozkładu gromadzonych na składowisku odpadów, ponadto
wskazano potrzebę rozdziału wód na wody czyste i wody zanieczyszczone.
Zwrócono uwagę na zmiany w bilansie wód, postępujące w miarę wypełniania
składowiska odpadami. Związane jest to ze zdolnością sorpcyjną wilgoci złoża
odpadów, z czego wynika pewna pojemność wodna odpadów zależna od udziału
masy organicznej w odpadach oraz ich rozdrobnienia i zagęszczenia, która z kolei
decyduje o szybkości infiltracji odcieków w podłoże składowiska. Pracę kończy
podsumowanie, w którym podkreślono ważność i złożoność problematyki bilansowania
wód w obrębie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne, wynikającą
z zachodzących procesów rozkładu i wymiany w obrębie zdeponowanych odpadów
oraz postępującego procesu wypełniania składowiska, a tym samym
zagęszczania powstałej bryły.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wpływ przekształceń koryta na makrofity wodne na przykładzie rzeki Smortawy

W pracy dokonano oceny wpływu przekształceń technicznych koryta
rzeki Smortawy na zbiorowiska makrofitów wodnych. Jako miarę
tego wpływu przyjęto zmienność czterech wskaźników biologicznych,
takich jak: liczba gatunków, stopień pokrycia dna, indeks Shannona-Wienera
i Makrofitowy Indeks Rzeczny.
Badania terenowe wykonano w sezonie wegetacyjnym 2012 roku
na trzech odcinkach rzeki, reprezentujących różny stopień przekształcenia
antropogenicznego: naturalnym, przekształconym w umiarkowanym
zakresie w wyniku ekoregulacji oraz znacznie przekształconym w następstwie
regulacji technicznej. W celu oceny wpływu przekształceń na skład
jakościowy i ilościowy zbiorowisk makrofitów wodnych wykonano analizę
korelacji rang Spearmana.
Przeprowadzone analizy wykazały, że zróżnicowanie
wskaźników biologicznych na badanych odcinkach w słabym stopniu
powiązane jest z zakresem robót przeprowadzonych w korycie
rzeki. Silniejszy związek z tymi wskaźnikami wykazały elementy
systemu koryta cieku, ukształtowane w wyniku działań technicznych,
takie jak: napełnienie rzeki, kształt koryta rzecznego, szerokość
dna, sposób umocnienia skarp oraz zacienienie koryta rzeki.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna