rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ inwestycji JST na subiektywną i obiektywną jakość życia gospodarstw domowych na przykładzie gminy miejskiej Biała Podlaska

Kondycja gospodarki narodowej jest czynnikiem kształtującym w sposób pośredni jakość życia społeczeństwa, a także poszczególnych gospodarstw domowych. Jednym z elementów wpływających na jej kreowanie są działania podejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego. Jednostką najbliższą gospodarstwom domowym jest gmina realizująca wiele zadań własnych i zleconych. Inwestycje realizowane przez gminy mogą i niejednokrotnie są finansowane ze środków uzyskiwanych z funduszy UE.
 Celem artykułu była próba odpowiedzi na pytanie, czy inwestycje finansowane w ramach środków z UE realizowane przez JST wpływają na subiektywną i obiektywną jakość życia gospodarstw domowych. 
Dla realizacji celu badań przeprowadzone zostały badania ankietowe. Dobór próby do badań miał charakter doboru wygodnego. Założeniem uczestnictwa w badaniu było miejsce zamieszkania – gmina miejska Biała Podlaska. Badania przeprowadzone zostały w 2015 r. na grupie 176 kierowników gospodarstw domowych. Dla określenia obiektywnego poziomu życia wykorzystano dane statystyczne pochodzące z badań realizowanych przez Główny Urząd Statystyczny i przeznaczane do publicznej wiadomości na stronie www.stat.gov.pl – Bank Danych Lokalnych. Dodatkowym
źródłem były dane pochodzące z Urzędu Gminy miejskiej Biała Podlaska.
Uzyskane wyniki badań wskazały, że badani kierownicy gospodarstw domowych posiadali dużą wiedzę na temat realizowanych przez samorząd terytorialny inwestycji, a także wysoko ocenili zasadność realizowanych projektów uwzględnionych w badaniach. Jednakże jakość życia w opinii respondentów nie poprawiła się. Można przypuszczać, iż inwestycje te nie podnoszą w opinii badanych jakości życia, gdyż nie pociągały za sobą nowych miejsc pracy.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Kapitał ludzki jako akcelerator rozwoju działalności innowacyjnej – wyniki badań

W sytuacji gdy kapitał ludzki staje się głównym akceleratorem działalności innowacyjnej,
przedsiębiorstwa powinny szukać sposobów efektywnej motywacji swoich pracowników. W artykule
zaprezentowano ujęcie teoretyczne innowacji w elementach kapitału ludzkiego oraz wyniki badań własnych
w obszarze źródeł działalności innowacyjnej. W opracowaniu zasugerowano wykorzystanie
wsparcia UE oraz Republiki Słowackiej na finansowanie projektów innowacyjnych, które mogą się stać
źródłem finansowej motywacji pracowników stanowiąc część ich zmiennego wynagrodzenia

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Kultura energetyczna krajów nordyckich

Celem opracowania jest analiza czynników, które zadecydowały o ukształtowaniu się kultury energetycznej krajów nordyckich. Dla realizacji celu opracowania przedstawiono istotę kultury energetycznej oraz klasyfikację czynników, które decydują o jej kształcie. Szczególny nacisk położono na omówienie kultur energetycznych, jakie ukształtowały się w poszczególnych krajach nordyckich. Podkreślono, że zasadniczymi czynnikami, które w minionych czterdziestu latach zadecydowały o zmianie bilansu energetycznego krajów nordyckich, był kryzys naftowy lat 70. XX wieku oraz oczekiwania społeczne, aby polityka energetyczna była oparta na koncepcji rozwo-ju zrównoważonego i trwałego. Czynniki te wymusiły podjęcie działań na rzecz ograniczenia uzależnienia od importu ropy naftowej, co wiązało się z dywersyfikacją struktury źródeł energii w krajach nordyckich oraz z upowszechnieniem energii atomowej i OZE (głównie hydroenergia, biomasa i energia z wiatru).
Wskazano na znaczne różnice między bilansami energetycznymi krajów nordyckich. Podkre-ślono, że mimo tych różnic występują wspólne cechy pozwalające na zdefiniowanie nordyckiej kultury energetycznej. Jest to związane z dążeniem do dywersyfikacji struktury źródeł energii, dużą dbałością o stan środowiska naturalnego, istnieniem rozwiniętego nordyckiego rynku energii elektrycznej, posiadaniem infrastruktury elektroenergetycznej umożliwiającej przesył energii elektrycznej między krajami nordyckimi oraz ścisłą współpracą tych krajów w prowadzonej poli-tyce energetycznej. Istotną cechą nordyckiego sektora energii jest znaczące przeciętne zużycie energii elektrycznej w przeliczeniu na mieszkańca, co wiąże się z jej stosowaniem do ogrzewania oraz z konkurencyjnym poziomem cen energii elektrycznej w tych krajach.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Nauka a filozofia zrównoważonego rozwoju

W artykule podjęto próbę poszukiwania odpowiedzi na następujące pytania badawcze: jaka
ma być nauka, na czym winna być oparta i jakie związki muszą zachodzić, aby nauka mogła służyć
wdrożeniu w życie idei zrównoważonego rozwoju? Celem publikacji jest zatem próba poszukiwania
odpowiedzi na tak sformułowane pytania badawcze, dotyczące relacji: nauka a filozofia zrównoważonego
rozwoju. W tym zakresie autorka dokonała przeglądu literatury z tematyki szeroko pojmowanej
nauki i jej składowych, a także zaprezentowała autorskie opracowanie – na bazie filozofii
– jej trzech fundamentów, wyrażających piękno nauki. Te fundamenty to: prawda, dobro i mądrość.
W publikacji zaprezentowano rozwój myśli naukowej, dotyczący pojmowania zrównoważonego
rozwoju na podstawie krajowej i zagranicznej literatury przedmiotu, co dało możliwość ewolucyjnego
ujęcia kontekstu refleksji naukowej w tej problematyce:
– od pojmowania zrównoważonego rozwoju jako odnoszącego się do wzrostu gospodarczego,
wspieranego przez środowisko przyrodnicze i społeczne;
– poprzez uznanie go za taki rozwój gospodarczy, który jest pożądany społecznie, uzasadniony
ekonomicznie i dopuszczalny ekologicznie;
– aż po uznanie potrzeby realizacji rozwoju wykraczającego poza dotychczasowe ramy odniesienia
w kierunku tworzenia nowego modelu gospodarki, opartej na wiedzy i innowacyjności, gdzie rodzi
się nowa jakość kapitału ludzkiego jako siły sprawczej zharmonizowanego podnoszenia jakości
życia we wszystkich sferach bytu i działania ludzkiego. To jednak wymaga upowszechniania
holistycznego, interdyscyplinarnego myślenia o rozwoju, w którym przestrzenie bytu i działania
ludzkiego współistnieją, będąc ze sobą sprzężone, gdzie proces decyzyjny podlega wielu kryteriom
wyboru, przy czym ekonomiczność jest jedynie środkiem realizacji celów rozwojowych,
a nie celem samym w sobie.
Przyjmując tezę o naukowo-ideowym kontekście filozofii zrównoważonego rozwoju, przedstawiono
zatem założenia jej paradygmatu, podkreślając znaczenie zarządzania (a nie tylko rządzenia)
na rzecz wcielania w życie idei zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Społeczeństwo informacyjne – projekty i przedsięwzięcia w województwie śląskim

Opracowanie dotyczy budowy społeczeństwa informacyjnego w regionie, a w szczególności w województwie śląskim. Jego celem jest zidentyfikowanie oraz ocena projektów i przedsięwzięć realizowanych w województwie, ukierunkowanych na rozwój społeczeństwa informacyjnego. Przeprowadzone badania mają charakter deskrypcyjno-empiryczny. W części poznawczej opraco-wania przedstawiono ideę społeczeństwa informacyjnego oraz cele strategiczne rozwoju społe-czeństwa informacyjnego. W części empirycznej zaprezentowano wyniki analizy projektów 
i przedsięwzięć realizowanych w województwie śląskim, głównie dotyczących: poprawy technicznej i ekonomicznej dostępności infrastruktury informatycznej i telekomunikacyjnej oraz zwiększenia ilości i użyteczności usług i treści cyfrowych. Rezultaty studiów mogą zostać wykorzystane zarówno przez teoretyków-badaczy, jak i praktyków podejmujących aktywności dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wpływ polityki spójności na funkcjonowanie miast w województwie kujawsko-pomorskim w okresie kryzysu

Kryzys gospodarczy, który rozpoczął się pod koniec pierwszej dekady XXI wieku spowodował
uszczuplenie dochodów budżetowych jednostek samorządowych w Polsce. Mimo to samorządy,
a szczególnie miasta na prawach powiatu kontynuują na szeroką skalę działalność inwestycyjną
współfinansowaną z UE. Artykuł przedstawia opis zadań inwestycyjnych realizowanych
przy współudziale środków z UE przez miasta Bydgoszcz oraz Toruń. Analizie poddano także
wpływ tych przedsięwzięć na stan miejskich finansów.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jako instrument przezwyciężania kryzysu finansów publicznych – ocena najnowszych regulacji prawnych

W artykule zostały omówione podstawowe zmiany wynikające z nowelizacji ustawy o od-powiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Analizie poddano katalog osób, które są odpowiedzialne w świetle ustawy za naruszenie przepisów. Omówiono zmiany wynikające z odpowiedzialności za gospodarowanie środkami publicznymi w ramach projektów finansowanych ze środków zagranicznych, w tym europejskich, oraz czynnościami wynikającymi z procedur zamówień publicznych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Analiza dynamiki natężenia i kierunków migracji ze słabo rozwiniętych województw Polski na tle kraju w latach 2009–2014

Tematyka artykułu związana jest z procesami migracji. Stają się one zjawiskami coraz bardziej
powszechnymi, wpływającymi m.in. na zmiany w poziomie zaludnienia i rozmieszczeniu przestrzennym
ludności. Szczególnego znaczenia zjawisko to nabiera na obszarach charakteryzujących się niskim
poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego, do których zaliczany jest makroregion Polska
Wschodnia (województwa: podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, lubelskie i warmińsko-mazurskie),
potocznie określany jako ściana wschodnia, czy Polska B. Jak powszechnie wiadomo, zaliczany
jest on do regionów problemowych. Jednym z negatywnych zjawisk, szczególnie dotkliwych w tej
części kraju, jest wysoki odsetek osób migrujących. Dodatkowo należy podkreślić, że zdecydowaną
część migrujących tutaj stanowią ludzie młodzi. Mając na względzie powyższe uwagi, analiza procesu
wydaje się być konieczna i uzasadniona. Przedstawione w artykule zagadnienia pozwoliły zobrazować
sytuację w zakresie migracji międzywojewódzkich; pomiędzy województwami Polski. Tekst podzielono
na dwie części. W pierwszej opisana została zastosowana metoda badawcza (siatka przepływów),
w drugiej natomiast przedstawiono wyniki uzyskane z badań własnych. W związku z tym, że migracje
są zjawiskiem złożonym, mającym charakter wieloaspektowy przedstawione w opracowaniu zagadnienia
dotyczące procesów migracyjnych w Polsce Wschodniej nie wyczerpują omawianej problematyki.
Zastosowane podejście badawcze umożliwiło pozyskać informacje o tendencjach oraz kierunkach
przemieszczeń ludności na obszarze Polski w latach 2009–2014. Przeprowadzenie takich badań
w ujęciu dynamicznym stworzyło możliwość identyfikacji, oceny i ilościowej analizy występujących
prawidłowości. Otrzymane wyniki mogą być źródłem informacji o zmianach i tendencjach demograficzno-
społecznych, jakie zaszły na obszarze Polski w badanym okresie.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Konkurencyjność przedsiębiorstw i konkurencyjność gospodarki Polski – zarys problemu

W publikacji podjęto temat konkurencyjności, ze wskazaniem na brak jednej powszechnie akceptowanej definicji tego pojęcia i na wieloznaczność rozumienia tego terminu. Wskazano na wystę-pujące poziomy konkurencyjności oraz różne miary i metody jej oceny z punktu widzenia tych pozio-mów, w tym przedsiębiorstw i gospodarki narodowej. W ostatniej części publikacji podjęto próbę oceny konkurencyjności gospodarki Polski i przedsiębiorstw w niej funkcjonujących.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Główne składowe zróżnicowania regionalnego ze względu na popyt i podaż turystyczną oraz rozwój społeczny. Podejście klasyfikacyjne

Regionalna struktura społeczna Polski wykazała przewagę województw mazowieckiego i pomorskiego.
Województwa te dystansują się wielkością PKB na mieszkańca. Wyróżniają się pod względem
recepcji turystów zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Według szacunków, w 2007 roku
województwo mazowieckie przyjęło 13% krajowego ruchu turystycznego. Kolejne pod względem
liczby turystów krajowych było pomorskie i małopolskie. Podczas podróży długookresowych
Polacy odwiedzali najczęściej województwo pomorskie. W celach turystyczno-wypoczynkowych
Polacy najczęściej podróżowali do województw: pomorskiego, zachodniopomorskiego, kujawsko-
-pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, Najwięcej turystów zagranicznych odwiedziło województwa:
wielkopolskie, dolnośląskie, mazowieckie, małopolskie. Jeśli chodzi o podaż turystyczną to
najlepiej rozwinięta jest baza hotelowa w województwach mazowieckim, śląskim i dolnośląskim.
Obszary o wysokiej recepcji turystycznej charakteryzuje wysoki poziom bazy hotelowej i wysoki
stopień wykorzystania miejsc noclegowych, co pociąga za sobą rozwój społeczny, natomiast poziom
wsparcia unii dla tych regionów nie jest wysoki, co jest zgodne z przyjętą polityką regionalną.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Koszty leczenia wybranych chorób cywilizacyjnych w opiniach respondentów

Systematycznie wzrasta liczba osób chorujących na choroby cywilizacyjne w Polsce, w Europie i na świecie. Rozwiązywanie problemów związanych z tymi chorobami jest dużym wyzwaniem stawianym przed ekonomiką zdrowia i systemami ochrony zdrowia, dlatego prowadzenie badań dotyczących określenia poziomu kosztów tych chorób wydaje się ważne. Celem pracy jest przedstawienie poziomu wybranych kosztów ponoszonych przez chorych na cukrzycę i astmę. Badanie przeprowadzono wśród chorych w wybranych placówkach ochrony zdrowia w Bydgoszczy. Korzystano z kwestionariusza ankiety. W badaniu uczestniczyło 285 osób. Prowadzono wywiad z pacjentami oczekującymi na wizytę u lekarza specjalisty w poradniach szpitalnych leczących dane choroby. Przy pomocy programu Excel utworzono bazę danych dla prowadzonych obliczeń. W badaniu uwzględniono strukturę płci chorych i ich wiek, zamieszkiwanie w mieście lub na wsi, status zawodowy, uzyskiwany poziom dochodu przypadający na jedną osobę w gospodarstwie domowym, czas trwania choroby, częstotliwość przyjmowania leków, korzystanie z prywatnych wizyt u lekarzy specjalistów, poziom ponoszonych wydatków finansowych na te wizyty, poziom miesięcznych wydatków na leki. Wykonano porównanie poziomu ponoszonych kosztów przez chorych na astmę i cukrzycę. Badania wykazały, że astmatycy częściej aniżeli chorzy na cukrzycę korzystają z prywatnych wizyt specjalistycznych i ponoszą wyższe w porównaniu z cukrzykami wydatki na ten cel. Ponad połowa respondentów zaznaczyła, że miesięczne wydatki związane z chorobą cukrzycą lub astmą stanowią duże obciążenie dla budżetu domowego.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Współpraca transgraniczna Ukrainy i Polski w warunkach eurointegracji

Artykuł poświęcony jest badaniu rozwoju współpracy transgranicznej Ukrainy w kontekście
funkcjonowania przestrzeni społecznej w Europie. Zaprezentowano wyniki badania socjologicznego,
dotyczącego priorytetowych kierunków rozwoju współpracy transgranicznej z krajami
sąsiedzkimi oraz oczekiwań obywateli związanych z członkostwem Ukrainy w Unii Europejskiej.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Człowiek i jego praca

Ekonomiczne funkcjonowanie rynku opiera się na rywalizacji wielu jednostek o dostęp do rynku pracy. Praca sama w sobie jest wartością o którą wielu ludzi zabiega. Zjawiska związane z transformacją społeczną w Polsce sprzyjały pojawieniu się w społeczeństwie aspiracji do pozio-mu i tempa wzrostu charakterystycznego dla nowoczesnych, konkurencyjnych gospodarek, ale również ujawniła się konieczność adaptacji pracobiorców do nowych właściwości popytu na pracę. XXI wiek to szybki postęp technologiczny, który ma bezpośredni wpływ na wytwarzane wyroby i usługi, przekształceniom ulega także forma i sposób wykonania pracy. Na rynku pracy poszukiwani są specjaliści nowych zawodów. Dlatego dużego znaczenia u pracowników nabierają takie wartości jak: kwalifikacje, kompetencje, mobilność, otwartość na zmiany, elastyczność i chęć dostosowywania się do nowych warunków oferowanej pracy. Społeczeństwo informacyjne kreśli nowe obszary i dziedziny gospodarki, w których uwidacznia się zapotrzebowanie na nowe zawody i specjalności. Z rynku pracy wypierani są pracownicy o niskich kwalifikacjach oraz osoby, które nie chcą podnosić swych kompetencji zawodowych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Psychologiczne uwarunkowania postaw studentów ekonomii wobec redystrybucji

Badania kwestionariuszowe studentów ekonomii (N=286) przeprowadzone w czerwcu 2015 roku miały na celu odpowiedź na pytanie o przyczyny różnic w postawach wobec powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej i do wyższej edukacji, a także – do polityki podatkowej, która służy wyrównywaniu poziomu życia różnych grup społecznych. Podjęta tematyka wydaje się istotna w kontekście preferencji politycznych przyszłych wyborców i poparcia dla określonych rozwiązań systemowych, zwłaszcza że z badanej grupy w przyszłości mogą wyłonić się osoby stanowiące źródło opinii i tworzące konkretne rozwiązania.
Analiza regresji wykazała, że stosunek do redystrybucji zależy w umiarkowanym stopniu od orientacji na dominację społeczną [SDO, Sidanius i Pratto, 1999], czyli postawy wobec nierówności międzygrupowych oraz doświadczanej winy egzystencjalnej [EG, Hoffman, 1976] wynikającej z przeświadczenia, że jest się niesłusznie uprzywilejowanym. Subiektywny statusu społeczno- -ekonomiczny jedynie w niewielkim stopniu pozwalał przewidywać stosunek do redystrybucji. Inaczej niż w badaniach amerykańskich [Wakslak i in., 2007] nieistotne okazało się oburzenie moralne – negatywne emocje w odpowiedzi na niesprawiedliwe traktowanie innych przez osoby trzecie [Montada i in., 1986].
Jeśli chodzi o poszczególne obszary redystrybucji, to w przypadku polityki podatkowej układ zależności był podobny, przy czym stosunkowo największą rolę odgrywało EG, w przypadku obszaru edukacji wyższej – subiektywny status nie odgrywał rolę, zaś w przypadku ochrony zdrowia – jedynym istotnym predykatorem była SDO. W żadnym z badanych obszarów postawa wo-bec redystrybucji nie zależała ani od doświadczanego oburzenia moralnego, ani od takich zmien-nych, jak ogólne zadowolenie z życia czy poczucie wpływu na własne życie.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Prospołeczność w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa – niedoceniony czynnik wzrostu gospodarczego

W artykule podjęta została kwestia zależności pomiędzy prospołeczną a gospodarczą działalnością przedsiębiorstw oraz wpływu zaangażowania prospołecznego na wykorzystanie kapitału ludzkiego. W szczególności rozważania koncentrują się na wykazaniu, że prospołeczna orientacja przedsiębiorstwa oraz tworzenie prospołecznego środowiska działania i współdziałania sprzyjają wzrostowi sprawności zawodowej pracowników i osiąganych przez nich wyników ekonomicznych. Działania tego typu nie są wystarczająco doceniane wśród czynników wzrostu gospodarczego. Wyjaśniono, na czym polega zaangażowanie prospołeczne, które stanowić może istotny aspekt strategii zarządzania przedsiębiorstwem i instrument osiągania przewagi konkurencyjnej. Przedstawiono, jak w prospołecznym środowisku dochodzi do wzrostu sprawności zawodowej zatrudnionych, podkreślając regulacyjną rolę predyspozycji psychicznych w stymulowaniu pozostałych parametrów tej sprawności, zwłaszcza wiedzy i umiejętności. Zaprezentowano cztery, wybrane typy działań, za pośrednictwem których przejawiać się może aktywność prospołeczna w strategicznej działalności przedsiębiorstw. Są to: 1) rzetelne realizowanie wymogów jakościowych, 2) doskonalenie działalności poprzez eliminowanie strat oraz przeciwdziałanie marnotrawstwu materiałów i surowców, 3) Kształtowanie aksjologicznie ukierunkowanych postaw menedżerów, 4) Podmiotowe traktowanie pracowników. Podejmując próbę wyjaśnienia, na ile świadomość prospołeczna i zaangażowanie w tym zakresie kształtują niedoceniony wymiar efektywności gospodarczej wykorzystano wnioski badawcze uzyskane w Harvard University. Odwołano się także do wyników badań własnych wskazujących na korelację pomiędzy głównymi determinantami zaangażowania prospołecznego przedsiębiorstwa i sprawności zawodowej zatrudnionych. Egzemplifikuje ona wstępnie na przykładzie analizowanego przedsiębiorstwa rozważaną zależność oraz możliwość wpływu długoterminowej aktywności prospołecznej na osiąganie równie długoterminowego wzrostu gospodarczego.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Peryferyjność a nierówności i dysproporcje rozwojowe na poziomie regionalnym

W artykule podjęto zagadnienie peryferyjności w kontekście problematyki rozwoju społeczno-
gospodarczego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem jej skutków w postaci nierówności
i asymetrii w układzie relacji i zależności między centrum a peryferiami. W pierwszej części opracowania
ukazano złożoność i wielowymiarowość zjawiska peryferyjności regionalnej, analizując
jego najważniejsze kryteria i przyczyny. Następnie przedstawiono różnorodność koncepcji teoretycznych
rozwoju regionów peryferyjnych, wychodząc od dychotomicznego podziału na teorie rozwoju
egzogenicznego i endogenicznego. W drugiej części artykułu ukazano zmianę w podejściu do
rozwoju regionów peryferyjnych, której istota polega na ewolucji myślenia (i działania w ramach
polityki regionalnej) w kierunku uznania nadrzędności potencjałów i zasobów endogenicznych.
Przedstawiono także wybrane aspekty peryferyjności polskich i europejskich regionów.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne