rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Idea of right application. Robert Frost’s motive of going beyond rightly applied to spiritual issues

Pierwszym celem niniejszego artykułu jest próba uporządkowania pewnych terminologicznych kwestii w zakresie interpretacji tekstów, szczególnie poezji posiadającej status miejsca teologicznego (locus theologicus). Ów cel został zrealizowany przez propozycję wprowadzenia pojęcia właściwej aplikacji tekstu (the right application), która oznacza pełne respektowanie oryginalnego znaczenia tekstu z jednoczesnym przeniesieniem go poza granicę ścisłej analizy i interpretacji do kręgu problematyki życia duchowego i religijnego. W swoich dwóch formach, aplikacji pozytywnej (yes-application) oraz warunkowej (yes but-application), właściwa aplikacja ukazuje, jak czytanie poezji może stymulować życiowe decyzje i określać kształt duchowości.Drugim celem artykułu jest praktyczne przedstawienie tej idei poprzez opracowanie motywu przekraczania granic, zaczerpniętego z poezji Roberta Frosta, jednego z najwybitniejszych i wspaniałych artystów dwudziestego stulecia.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Antydemoniczny charakter sakramentu Eucharystii

Życie i dzieło Jezusa Chrystusa ma charakter zbawczy i wyzwalający z mocy złego ducha. Z tej perspektywy ustanowienie Eucharystii i dawanie się wiernym jako Pokarm to dzieła wybitnie antydemoniczne, które uwalniają spod władzy duchów ciemności i stanowią niezbędną pomoc zarówno dla chrześcijan w codziennej walce duchowej, jak i dla opętanych na drodze do uwolnienia.Również warstwa liturgiczna tego sakramentu zawiera wiele odniesień do chwalebnego zwycięstwa Chrystusa nad Szatanem i nieustanne błaganie o zachowanie ludzi od jego wpływu. Eucharystia nie stanowi jednak narzędzia do wyzwolenia opętanych z mocy demona, lecz jest fundamentalnym elementem procesu wyzwolenia poprzez egzorcyzm.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Symbole w filmie W imię… Małgorzaty Szumowskiej w perspektywie interpretacji kerygmatycznej

Kerygmatyczna interpretacja filmu jest stosunkowo nowym modelem spojrzenia na obraz filmowy. Rozwija się od kilku lat w odniesieniu do funkcjonującego już od dawna modelu interpretacji w literaturze jako poszerzenie sztuki interpretacji o dyskurs teologiczny i religijny. Artykuł przybliża zasady interpretacji kerygmatycznej. Autor interpretuje w tym duchu film W imię… Małgorzaty Szumowskiej, analizując jego symbolikę w kontekście aluzji fabularnych, literackich i malarskich.W imię… Małgorzaty Szumowskiej (2013) jest jednym z bardziej docenianych filmów ostatnich lat – otrzymał m.in. Srebrne Lwy w Gdyni, nagrodę za najlepszą reżyserię, nagrodę dla Andrzeja Chyry jako najlepszego aktora. Jednak premiera filmu wywołała wielkie emocje. Niektórzy nazwali go „antykościelnym”, „jednostronnym”, „miałkim”, inni określili najciekawszym filmem festiwalu w Berlinie.W artykule autor skupia się także na filmowej roli księdza, która wydaje się przełomem w portretowaniu księdza we współczesnym polskim kinie. Wnioski z interpretacji filmu pojawiają się w kontekście refleksji ogólnych dotyczących filmowych ról księdza w polskim kinie.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Miriam, muzykująca prorokini

W niniejszym artykule ukazano postać Miriam interpretowaną jako archetyp kobiety muzyka oraz aspekty muzyczne zarysowane w Wj 15, 20–21, w perspektywie kulturowej, uwzględniającej wybrane teksty starotestamentowe oraz inne źródła literackie i archeologiczne/ikonograficzne pochodzące ze starożytnego Izraela/Palestyny, Egiptu i Mezopotamii, mieszczące się zasadniczo w interwale czasowym: XIV/XIII w. p.n.e. – VI/V w. p.n.e. Materiał porównawczy został dobrany w oparciu o kryterium zasadzające się na związkach pomiędzy profetyzmem a muzyką oraz powiązaniach kobiet ze śpiewem (šîr), grą na bębnach (tōp) i tańcem (māḥôl).

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Acedia a lype w pismach Ewagriusza z Pontu. Teo-antropologia ontologiczna

W artykule bada się problem relacji dwóch zjawisk Ewagriańskiej teo-antropologii: acedii (zniechęcenie) i lype (smutek). Problem jest rozpatrywany z perspektywy antropologii ontologicznej (bada człowieka od strony możliwości i powinności bycia sobą). Celem analiz jest wykazanie i wyjaśnienie różnic dzielących acedię i lype poprzez ich uzasadnienie antropologiczne. Cel jest osiągany przy pomocy pojęć aksjologii egzystencjalnej. W artykule zmierza się do pokazania, że acedia i lype wskazują w człowieku na różne wymiary: acedia wypacza w egzystencji sferę nastawienia na wartości podstawowe; lype wypacza w egzystencji obszar nastawienia na wartości pozytywne, których urzeczywistnienie oznacza jej spełnienie.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Prawa mniejszości etnicznych w nauczaniu papieży. Zarys problemu prawnego

W historii walki ludności etnicznej Ameryki Północnej o poszanowanie praw Kościół katolicki był zawsze przestawiany jako ten podmiot, który najbardziej przyczynił się do naruszenia podstawowych praw tej ludności, w tym prawa do godności i samostanowienia. Niemal całkowicie pomija się postawę rządów państw kolonialnych czy nowo powstałego państwa kanadyjskiego, Stanów Zjednoczonych, a także innych wyznań chrześcijańskich, które wspierały politykę asymilacji, wysiedlenia i marginalizacji ludności etnicznej. W szeroko prowadzonej dyskusji w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych głos Kościoła katolickiego, który stanął w obronie rdzennych mieszkańców kontynentu amerykańskiego, jest całkowicie zapomniany. Słowa kolejnych papieży upominających się o poszanowanie praw ludności etnicznej, odcinających się od polityki dehumanizacji są ignorowane, a wręcz negowane. Dlatego warto przypomnieć, że od samego początku Kościół katolicki poprzez swojego zwierzchnika, jakim jest papież, protestował przeciwko naruszeniu praw rdzennej ludności Ameryki Północnej i stanowczo odcinał się od wszelkich działań władzy państwowej zmierzającej do asymilacji tej ludności. W rzeczywistości to dzięki pracy misjonarzy, mających poparcie Stolicy Apostolskiej, zachowała się kultura, język czy tradycja ludności indiańskiej na tym kontynencie. Niniejszy artykuł przypomina zapomniany głos papieży w obronie praw ludności etnicznej Ameryki Północnej.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Wybrane formy przepowiadania słowa Bożego w parafii (kan. 770 KPK)

Celem artykułu jest ukazanie innych (różnych od misji czy rekolekcji parafialnych) form przepowiadania słowa Bożego, dostosowanych do miejscowych potrzeb, które proboszczowie winni organizować zgodnie z zarządzeniem biskupa diecezjalnego.W jego pierwszej części przedstawiono różne formy przepowiadania słowa Bożego w parafii.W drugiej części wskazano na źródła i treść „innych form przepowiadania” słowa Bożego, natomiast część trzecia została poświęcona ważniejszym rodzajom „innych form przepowiadania” parafialnego.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Przez wsparcie do jakości kształcenia. O sytuacji osób z niepełnosprawnościami w UPJPII w Krakowie

Od kilku lat w Polsce zainteresowanie sytuacją osób niepełnosprawnych rośnie. Zmiany w szkolnictwie wyższym obejmują także kandydatów na studentów i studentów z niepełnosprawnością. O ile infrastruktura działa coraz lepiej, o tyle zarówno nauczyciele akademiccy, jak i administracja mają jeszcze wiele do zrobienia. Stopniowo zwiększa się jednak świadomość, że niepełnosprawność nie musi być ograniczeniem, także w dostępie do nauki na uczelni wyższej. Uniwersytety dążą do tego, aby studenci mieli jednakowe szanse na kształcenie i nie doświadczali ograniczeń w uczestniczeniu w życiu społeczności akademickiej np. z powodu niepełnosprawności.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Regulacja prawna zaręczyn w Polsce

W polskim systemie prawnym instytucja zaręczyn była regulowane niezależnie od siebie zarówno w prawie cywilnym, jak i kanonicznym. W prawie cywilnym były początkowo instytucją prawa zwyczajowego. W obcych porządkach prawnych obowiązujących na terytorium Polski w wieku XIX i pierwszej połowie wieku XX instytucja zaręczyn znalazła się w większości kodeksów. Regulacje te chroniły swobodę zawarcia małżeństwa, różne natomiast mogły być skutki majątkowe. Dopiero po drugiej wojnie światowej w Polsce udało się stworzyć własne prawo małżeńskie, które przez kilka lat obejmowało także zaręczyny. W prawie kanonicznym przez długi okres nie było jednolitych przepisów w odniesieniu do zaręczyn. Na początku XX wieku wprowadzono wymogi dotyczące prawnej formy zaręczyn. Przepisy te nie przetrwały jednak do czasów współczesnych.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
O niektórych uchybieniach legislacyjnych w nowym statucie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie

Prawodawstwo jest sztuką. Wymaga ona ogromnej wiedzy na temat zasady prawa, ale także znajomości techniki redagowania aktów prawnych. Ze względu na szczególne znaczenie prawa w Kościele, każdy prawodawca kościelny musi dołożyć wszelkich starań, aby należycie wykonywać swoją pracę. Krytyka wyników jego działalności powinna być zawsze postrzegana jako wyraz szczerej troski o Kościół. W perspektywie technik legislacyjnych w niniejszym artykule przedstawiono analizę nowego statutu Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, który wszedł w życie 8 czerwca 2015 roku. Ogólny wniosek z rozważań jest taki, że statut, o którym mowa, został napisany bez większego poszanowania zasad dobrego prawodawstwa i powinien zostać wkrótce zmieniony.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Niektóre aspekty trynitologii współczesnej

W ostatnim okresie można zauważyć w teologii odnowione zainteresowanie pierwszą tajemnicą wiary chrześcijańskiej, którą jest tajemnica Trójcy Świętej. Efekty refleksji teologicznej w tej dziedzinie są coraz bardziej widoczne. Coraz większy nacisk kładziony na chrystologię nieuchronnie pociąga za sobą pogłębioną refleksję o genezie wydarzenia Jezusa Chrystusa w ramach tajemnicy trynitarnej i o jego stałym związku z tą tajemnicą (preegzystencja). Jezus Chrystus jest widziany w bardzo mocnym związku z Ojcem oraz z Duchem Świętym. Odnotowuje się więc w teologii trynitarnej duży rozkwit dzieł i proponowanych ujęć, wyraźnie wpływający na nowe katechizmy i podręczniki religii. W niniejszym opracowaniu zostają wskazane niektóre zagadnienia, które zwracają w teologii trynitarnej szczególną uwagę. Na pierwszym miejscu trzeba podkreślić, że zagadnieniem mocno akcentowanym jest samoudzielanie się Boga, którego rezultatem jest podkreślenie, ze tajemnica Trójcy jest tajemnicą dla człowieka, prowadzącą do oświecenia jego życia. Wychodząc od tajemnicy Jezusa Chrystusa, podkreśla się wszystkie te wątki, w których jawi się On jako Syn Ojca. Szczególnego znaczenia nabrał w tym względzie tak zwany „logion Janowy” (Mt 11, 25–27). W odniesieniu do Ducha Świętego podkreśla się Jego związek z rzeczywistością wolności w Bogu i w człowieku, a tym samym także z tajemnicą boskiej komunii i miłości. Niebagatelną rolę odgrywają w refleksji nad Trójcą Świętą kwestie dotyczące języka, zwłaszcza postuluje się szersze uwzględnienie języka biblijnego. W końcu trzeba pokreślić, że wiele uwagi poświęca się modlitwie jako drodze do miłującego poznania Boga.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
W kierunku hermeneutyk substancjalnej zmiany. Pomiędzy soborową kontynuacją a tendencją do przerwania

W interpretacji objawienia, jak i tekstów magisterialnych w posoborowej teologii katolickiej ujawniły się silne napięcia i rozbieżności. Są one konsekwencją opowiedzenia się za odmienną hermeneutyką. Każda ze stron rości sobie naturalnie prawo do określenia „reforma”. Jednakże uważna i krytyczna analiza funkcjonujących trzech rodzajów hermeneutyk („bezwzględnej ciągłości”, „przerwania” i „absolutnej wierności tradycji”) nie jest do końca zadowalająca.W swej zewnętrznej formie ekspresji symbole i dogmaty wiary są historyczne, czyli z upływem historii stają się anachroniczne, mimo że istota (rdzeń) doktryny nie ulega zmianie, gdyż pochodzi z Boskiego objawienia i jest przez wierzącego doświadczane osobiście. Fundamentalna podstawa wiary tkwi zatem w wydarzeniu objawienia, czyli w samoudzielaniu się Trójjedynego Boga. Stąd objawienie należy pojmować nie jako twierdzenie prawdy, ale jako wydarzenie prawdy. Chodzi o osobiste doświadczenie Zmartwychwstałego, a nie wiedzę czy informację o Nim. A zatem język i sposób przekazu musi być ciągle weryfikowany i uwspółcześniany. Natomiast na zawsze prawda pozostaje nie całkowicie uchwycona. Dlatego niniejszy artykuł jest małym przyczynkiem do wypracowywania czwartego rodzaju hermeneutyki – hermeneutyki zmiany substancjalnej, jaka dopuszczałaby jednak zerwanie ciągłości w pewnych punktach, i mimo to nie burzyła tożsamości wiary.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Mass media i czerpanie z wartości duchowych w świetle orędzia Pawła VI na VII Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu

W 1973 roku, w związku z VII Światowym Dniem Środków Społecznego Przekazu, papież Paweł VI ogłosił orędzie Środki społecznego przekazu oraz afirmacja i promocja wartości duchowych. Artykuł prezentuje, jak w dokumencie rozumiana jest relacja między mass mediami i czerpaniem z wartości duchowych. Zwrócono uwagę na następujące zagadnienia: 1) także w czasach dynamicznego rozwoju technologicznego podstawowymi dla człowieka i świata są związki z Bogiem; to od tych związków zależy ich pomyślność; 2) ukazano człowieka jako istotę dynamiczną, jako protagonistę wielorakich relacji; 3) wskazano na pojmowanie wartości duchowych jako posiadających ważne, pozytywne znaczenie także współcześnie; 4) wskazano na rozumienie wybranych relacji między mediami i wartościami duchowymi oraz pozytywne znaczenie tych związków współcześnie i w przyszłości.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Situation der Katechese in Europa zu Beginn des 21. Jhs. Nach der Veröffentlichung des Directorium catechisticum generale

Powyższy wykład został wygłoszony w Rzymie podczas Seminar of Study on Catechesis in Europe, the United States of America and Latin America, zorganizowanego przez Pontificio Consiglio per la Promozione della Nuova Evangelizzazione, w dniach od 6 do 8 marca 2014 roku. Do udziału w tym seminarium zostało zaproszonych 35 osób: pracowników wydziałów katechetycznych, wykładowców uniwersyteckich, katechetów, redaktorów czasopism naukowych i duszpasterzy. Nawiązując do epizodu związanego z przyjęciem chrztu przez zamożną mieszkankę miasta Tiatyra, o imieniu Lidia, opisanego w 16 rozdziale Dziejów Apostolskich, zwrócono uwagę na fakt, iż w praktyce katechetycznej i ewangelizacyjnej mamy do czynienia z działaniami na dwóch płaszczyznach: ludzkiej i boskiej. Jeśli chodzi o boską płaszczyznę, pozostaje ona poza naszym poznaniem. Mamy natomiast wpływ na kształtowanie ludzkiej płaszczyzny, gdyż to od nas zależy, w jakim stopniu wykorzystamy nasze możliwości, aby być dobrze przygotowanym do głoszenia Ewangelii. Należy stwierdzić, że po Soborze Watykańskim II Kościół zintensyfikował swe wysiłki na polu działalności katechetycznej. Wyrazem tego jest wielkie bogactwo dokumentów na temat katechezy. Na pierwszym miejscu należy wymienić niezwykłą publikację jaką jest Katechizm Kościoła katolickiego z roku 1992, a także Dyrektorium ogólne o katechizacji z roku 1997. W następstwie tych publikacji powstały trzy inicjatywy starające się opisać sytuacje katechezy w Europie. Były to inicjatywy Rady Biskupów Europy (Concilium Conferentiarum Episcoporum Europae – CCEE) z roku 2005, inicjatywa niemiecka z roku 2007 oraz inicjatywa Katedry Katechetyki Papieskiego Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie z roku 2009. Autor tej ostatniej inicjatywy został zaproszony przez przewodniczącego Pontificio Consiglio per la Promozione della Nuova Evangelizzazione, abp. Rina Fisichellę do zaprezentowania wyników badań na wspomnianym wyżej seminarium. W artykule została przedstawiona sytuacja katechezy w krajach Unii Europejskiej i z nią związanych. Zwrócono uwagę na kościelne dokumenty na temat katechezy, model nauczania religii w szkołach i w parafiach. Zaprezentowane zostały czynniki, które mają wpływ na realizację nauczania religii w szkołach i parafii. Okazuje się, że pomimo trudności, nauczanie religii w szkole jest podstawową formą dotarcia z Ewangelią do dzieci i młodzieży. W związku z tym, że nie można mówić o jednym modelu katechezy w Europie, należy położyć nacisk na przemyślenie, jak pomóc szkolnemu nauczaniu religii zachować katechetyczny charakter. Wydaje się, że w dobie nowej ewangelizacji wskazane jest mówienie także o nowej katechizacji, czemu pomogłoby opracowanie nowego, trzeciego dyrektorium katechetycznego.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Globalizacja a dzieło stworzenia-zbawienia

Określenie „globalizacja” można uznać za symbol naszej epoki, nowoczesności i postępu. Tytuł artykułu odsyła również do zawsze związanej z chrześcijaństwem koncepcji historii właśnie jako jednoczenia na bardzo szeroką skalę i dogłębnie. Pierwsza część opracowania prezentuje ogólny zarys tak rozumianych dziejów. Następnie zostały wskazane przykłady związanej z duchowością chrześcijańską realizacji tego jednoczenia. Ostatnia część jest poświęcona stosunkowi chrześcijaństwa do jednego z podstawowych narzędzi i wymiarów jednoczenia, którym jest współczesna globalizacja, czyli do środków społecznego przekazu. Nieraz nie zauważa się, że na ten stosunek składa się np. podziw. Rysuje się w ten sposób zbieżność między współczesną globalizacją i chrześcijańskim rozumieniem historii, która przedstawia się jako korzystna i dla chrześcijaństwa, i dla współczesnych procesów globalizacji.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Zbawczy wymiar teokalii w Koranie a ikonoklazm islamu

Bóg jako podmiot zbawiający ujawnia się w Koranie poprzez swoje imiona. W imionach Boga konkretyzuje się Jego piękno. Tajemnica Boga objawiona w Koranie zgodnie z wiarą islamu może być rozumiana w kategoriach teokalii (ﺃﻷﺳْﻤَﺎﺀُ ﺍﻠﺤُﺴْﻨﻰ ʼal-ʼasmāʼu l-ḥusnà). Bóg jest poznawany i dotykalny przez człowieka w konkretnych imionach. Zgodnie z nauką islamu Koran został objawiony prorokowi Muḥammadowi w języku arabskim. On usłyszał pierwsze z tych objawień w jaskini Hira przez głos, który mu nakazał: „Głos! w imię twego Pana, który stworzył! […] Głos! Twój Pan jest najszlachetniejszy!” (S. XCVI, 1–5). Zbawienie w Koranie jest uważane za pragnienie oglądania oblicza Bożego (S. II, 272; VI, 52; XIII, 22; XVIII, 28; XXX, 38.39; XCII, 20). Wszyscy zbawieni ludzie upadną na swoje oblicza przed obliczem majestatu Bożego i będą głosić chwałę oblicza Boskiego (S. II, 255). Różaniec muzułmański (ﺳُﺒْﺤَﺔ subḥatun; ﻣِﺴْﺒَﺤَﺔ misbaḥatun; ﺗﺴْﺒِﻴﺢٌ tasbīḥun) jest tu, na ziemi, konkretyzacją ontycznego piękna Boga. Wskazując na piękne imiona Boga, muzułmanin dotyka oblicza Bożego (ﻭَﺟْﻪُ ﷲِ wağhu l-lāhi) – widzi obraz Boga. Różaniec muzułmański występuje w formie zastępczej w odniesieniu do obrazu. Islam jest religią anikoniczną, ponieważ Koran nie zawiera bezpośredniego zakazu tworzenia wizerunków Boga i istot ludzkich. Koran zakazuje tworzenia bożków, idoli (S. XXI, 52 nn; XXXIV, 13). Twórca islamu wykluczył myśl o „wizerunkach Boga” (ﺻُﻮَﺭُ ﷲِ ṣuwaru l-lāhi), ponieważ taki sposób wyobrażania Boga w niebiosach byłby Jego tworzeniem przez ludzki byt. Bóg jest całkowicie suwerenny. Mówienie o Bogu jako „kształtowanym” lub „oglądanym” (ﻣَﻨْﻈﻮﺭٌ manẕūrun) byłoby sugestią, że jest On „tworzony” (ﻣُﺼَﻮﱠﺭٌ muṣawwarun) przez ludzkie wyobrażenie. Jest to zgodne z wyznawaniem absolutnego monoteizmu. Określenie a-ikoniczny (anikoniczny) w odniesieniu do islamu jest bliższe prawdy niż termin ikonoklazm islamu.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Naród, pamięć i tożsamość w nauczaniu społecznym św. Jana Pawła II

Głównym celem artykułu jest analiza postrzegania przez Jana Pawła II takich kategorii, jak naród, ojczyzna, patriotyzm czy tożsamość narodowa. Opracowanie składa się z trzech części. Pierwsza z nich wskazuje na daleko idący związek między doświadczeniami dziejowymi narodu polskiego, z którego wywodził się papież, elementami biografii Karola Wojtyły a zasadniczym przesłaniem i polityczno-społecznym wymiarem pontyfikatu 264 biskupa Rzymu. W drugiej – kluczowej dla tematu – scharakteryzowano tytułowe pojęcia na podstawie homilii, okolicznościowych przemówień, a przede wszystkim treści ostatniej książki Jana Pawła II pt. Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci. Wreszcie trzecia, niejako uzupełniająca część opracowania, zawiera nowatorskie ujęcie porównawcze dotyczące zapatrywania się na polskość i Polaków przez następców Jana Pawła II – papieży Benedykta XVI oraz Franciszka, jak również politologiczne dygresje do najbardziej aktualnych wydarzeń, takich jak chociażby kanonizacja papieża Polaka.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne
Nadzieja w Jezusie Chrystusie

Proces sekularyzacji, który naznacza swoim wpływem dzisiejszą religię i kulturę, wywiera swój wpływ także na nadzieję chrześcijańską. Z tego powodu w nowej formie pojawiają się dwa kluczowe grzechy przeciw nadziei, którymi są rozpacz i zuchwała ufność. Przez nie człowiek gubi się w swojej wolności, zamyka się przed nim droga ku przyszłości. Świat bez nadziei, jak w czasach przedchrześcijańskich, staje się smutny i zimny duchowo. W istniejącej sytuacji pojawia się pytanie, w jaki sposób odnowić przekonanie o wartości nadziei i jak ją ukazywać wobec trudności, które napotyka ona w codziennym życiu. Artykuł wskazuje wzór człowieka nadziei, którym jest męczennik. Przypomina on, że w głoszeniu nadziei ważne jest zwrócenie uwagi na: bliskość wieczności, pozytywny wymiar stworzenia oraz perspektywę krzyża. Natomiast zwieńczeniem duchowym nadziei jest modlitwa.

Czasopismo: Analecta Cracoviensia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, historia, pedagogika, prawo kanoniczne