rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie metod planowania eksperymentów w ocenie wybranych własności stali

Polepszenie własności konstrukcyjnych stali można uzyskać poprzez wykorzystanie rezultatów odpowiednio zaplanowanych doświadczeń. Mogą one zidentyfikować oddziaływania synergiczne, czyli wzajemne wzmacnianie działania poszczególnych czynników powodujące, że łączny efekt jest większy od sumy efektów ich działania oddzielnego. Działania synergiczne wykazują m.in. pierwiastki stopowe. Przedstawione efekty uzyskano w oparciu o eksperymenty zrealizowane według planów czynnikowych dwuwartościowych (2n-p) i ich rozwinięcia – planów kompozycyjnych. W pierwszym etapie optymalizacji formułuje się pożądane efekty badanego procesu. Po ich zweryfikowaniu przeprowadza się serię eksperymentów, których celem jest wyznaczenie poszukiwanego optimum. W każdym etapie badań stosuje się metody statystyczne i analityczne pozwalające na weryfikację poprawności podejmowanych decyzji [L. 1, 3].
 Poszukiwane własności mechaniczne stali odgrywają również ważną rolę we własnościach tribologicznych związanych z tarciem i zużywaniem materiałów. Zmieniając np. parametry procesów obróbki cieplnej stali, możemy spowodować polepszenie lub pogorszenie jej odporności na zużycie. W pracy poddano analizie trzy wybrane gatunki stali: C40, 41Cr4, 42CrMo4 i za pomocą metod planowania eksperymentów pokazano wpływ temperatury odpuszczania, udziału martenzytu oraz zawartości węgla na kształtowanie się własności mechanicznych badanych stali. Na podstawie przeprowadzonych badań określono tzw. współczynniki regresji i ułożono równania, w których pokazano wpływ poszczególnych zmiennych na własności stali.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne powłok na bazie żelaza otrzymanych różnymi metodami technologicznymi

W artykule przedstawiono wpływ powłok na bazie żelaza o różnym składzie chemicznym, nanoszonych różnymi metodami technologicznymi oraz warunków tarcia na właściwości tribologiczne pary trącej, tj. współczynnik tarcia i intensywność zużycia elementów węzła tarcia. Materiałem, na który nakładano powłokę, była stal C45, grubość powłok znajdowała się w zakresie 0,5-0,7 mm.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena parametrów chropowatości powierzchni toczonych otworów w kołach zębatych obrabianych nagniataniem

W artykule zaprezentowano wyniki z badań eksperymentalnych dotyczących przygotowania powierzchni do obróbki wykończeniowej nagniataniem. Badania dotyczyły obróbki materiałów w stanie utwardzonym po hartowaniu. Analizowano wpływ parametrów toczenia na twardo na uzyskiwane wartości parametrów chropowatości powierzchni jako wejściowych przed procesem nagniatania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Oszacowanie wpływu korekcji zębów na zużycie, trwałość oraz wytrzymałość kontaktową ewolwentowych przekładni walcowych o zębach prostych

Przedstawiono opracowaną metodę badania procesu zużywania powierzchni bocznych zębów walcowych przekładni zębatych z uwzględnieniem korekcji zazębienia. Przeprowadzono badania wpływu korekcji technologicznej (P-O) oraz konstrukcyjnej (P) na maksymalne naprężenia kontaktowe, prędkość poślizgu, zużycie zębów oraz trwałość przekładni. Ustalono podstawowe zależności tego wpływu, a wyniki obliczeń podano w postaci wykresów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza teoretyczno-eksperymentalna zmienności siły osiowej w połączeniach śrubowych

Przedstawiono dwie analizy rozrzutu wartości zacisku wstępnego w śrubie podczas montażu połączeń śrubowych. Analiza teoretyczna oparta jest na zmienności współczynnika tarcia, nawet dla tego samego rodzaju materiału śrub. W praktyce stosowane są różne materiały konstrukcyjne, co dodatkowo zwiększa jego zakres zmienności. Powoduje to duży rozrzut wartości siły osiowej w śrubie w funkcji momentu dokręcania. Analiza doświadczalna polega na badaniu zmienności współczynnika tarcia w zależności od rodzaju pokrycia śrub. Przeprowadzone badania dwóch rodzajów śrub wskazują na stabilizację siły osiowej w funkcji momentu dokręcania, a także na wzrost jej wartości w odniesieniu do śrub niepokrytych. Zastosowanie pokryć (smarowanie) może spowodować zniszczenie połączenia śrubowego podczas montażu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Model diatermiczny łożyska porowatego z dodatkowym zasilaniem olejem

Przedstawiona w pracy analiza dotyczy modelu diatermicznego łożyska porowatego pracującego w warunkach dodatkowego zasilania olejem. Podane zostały równania ruchu i energii dla szczeliny smarnej i tulei porowatej uzupełnione równaniami przewodzenia i przejmowania ciepła w obszarze całego łożyska. W obliczeniach uwzględniono zmianę lepkości oleju w funkcji temperatury. Wyniki obliczeń podano w postaci przestrzennych rozkładów ciśnienia i temperatury w filmie smarnym i w tulei porowatej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ warunków eksploatacji na własności cieplne bezstykowego uszczelnienia czołowego

W pracy przedstawiono wyniki badań symulacyjnych dotyczących wpływu parametrów eksploatacyjnych na rozkłady temperatury w elementach konstrukcyjnych oraz w warstwie medium rozdzielającej pierścienie. Sformułowany model matematyczny składający się ze wzajemnie sprzężonych równań różniczkowych cząstkowych rozwiązano numerycznie w oparciu o własny program komputerowy. Do rozwiązania równań o pochodnych cząstkowych zastosowano metodę objętości skończonej (FVM).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania właściwości ciernych wybranych tworzyw poliuretanowych stosowanych w napędach kolejek szynowych

Istotną rolę w dostawach maszyn, urządzeń oraz ludzi do ścian węglowych spełniają kolejki podwieszane i naspodkowe z napędami ciernymi. Ich możliwości transportowe limituje sprzężenie cierne kół napędowych z szynami. Dlatego podstawowe znaczenie w eksploatacji tych kolejek mają dobre własności cierne tworzyw stosowanych na okładziny kół napędowych. W pracy przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych współczynnika tarcia oraz zużycia wybranych tworzyw poliuretanowych, które są stosowane na okładziny kół napędowych w kolejkach.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza wymiany ciepła w pierścieniach uszczelniających

W pracy przedstawiono wyniki analizy wymiany ciepła w czołowym uszczelnieniu bezstykowym z mikrowyżłobieniami (mikrostrukturami) na powierzchni czołowej pierścienia uszczelniającego. Przedstawiono model termohydrodynamiczny uszczelnienia czołowego zawierający równanie rozkładu ciśnienia i równanie energii dla warstewki medium w szczelinie oraz równanie przewodnictwa ciepła w pierścieniu. Sformułowany model matematyczny składający się ze wzajemnie sprzężonych równań różniczkowych cząstkowych rozwiązano numerycznie w oparciu o własny program komputerowy. Przeprowadzono analizę parametryczną wpływu kształtu i geometrii mikrostruktur na rozkład temperatury w warstewce medium oraz pierścieniu uszczelniającym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Moment oporowy w łożyskach tocznych - metody i urządzenia badawcze

W pracy przedstawiono teoretyczne i empiryczne zależności, pozwalające na wyznaczenie momentu tarcia w łożysku tocznym oraz wyniki oszacowania wartości momentu uzyskane w oparciu o te zależności. Dokonano oceny istniejących urządzeń do pomiaru momentu tarcia w łożysku i przedstawiono kierunki działań pozwalających zmniejszyć tarcie w łożysku i precyzyjniej go mierzyć.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Uszkodzenia bieżni łożysk wieńcowych

W artykule przedstawiono niektóre postacie uszkodzeń bieżni łożysk wieńcowych i wskazano ich przyczyny. Szczególną uwagę zwrócono na bieżnie łożysk kulkowych jednorzędowych o styku czteropunktowym. Analizie poddano zmiany kąta działania w łożysku kulkowym, uwzględniając podatność pierścieni łożyskowych na zginanie i skręcanie. Badania symulacyjne przeprowadzono, stosując metodę elementów skończonych. Otrzymano identyfikację zmian kąta działania poszczególnych kulek wzdłuż obwodu bieżni i jednocześnie rozkład obciążenia przypadającego na poszczególne kulki. Uwzględniono graniczne obciążenia siłą osiową i momentem wywrotnym. Wykazano, że kąty działania niektórych elementów tocznych znacznie się zwiększają. Może to spowodować zniszczenie bieżni poprzez rozwalcowanie krawędzi pierścienia łożyska. Zaproponowano sposoby uniknięcia przedwczesnych uszkodzeń bieżni już na etapie projektowania i doboru łożysk wieńcowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wybranych czynników na opory ruchu w tocznym węźle tribologicznym

W pracy przedstawiono rozważania dotyczące oceny wpływu obciążenia i czasu pracy węzła tribologicznego oraz chropowatości współpracujących powierzchni (będącej wynikiem procesu technologicznego) na opory ruchu. Badania przeprowadzone na maszynie zużyciowej AMSLER wykazały, że zmiany oporów ruchu podczas eksploatacji pary kinematycznej z tarciem tocznym zachodzą w sposób ewolucyjny, ze zmienną intensywnością. Wyniki badań empirycznych pozwoliły na opisanie modelami matematycznymi zmian momentu tarcia, zachodzących w wyniku oddziaływania wymuszeń zewnętrznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Metody badań łożysk tocznych w aspekcie współczesnych wymagań wyrobów o wyższych parametrach eksploatacyjnych

Rozwój konstrukcji urządzeń mechanicznych wymusza intensywny postęp w produkcji łożysk tocznych. Kryteria, jakie muszą spełniać łożyska narzucają konieczność oferowania produktów dedykowanych dla konkretnych aplikacji. Wymaga to wypracowywania konsensusu pomiędzy poprawą istotnych a pogorszeniem nieistotnych dla tej aplikacji parametrów. Do oceny takich łożysk niezbędne jest użycie niestandardowych, nowoczesnych metod i urządzeń badawczych. W pracy omówiono znaczenie łożysk w eksploatacji urządzeń mechanicznych oraz wpływ ich wybranych parametrów na efektywność pracy w określonych aplikacjach. Przedstawiono cele, metody i urządzenia badawcze oraz określono potrzeby opracowania prostych i szybkich metod, usprawniających ocenę poprawności kojarzenia łożysk z aplikacjami.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie przemian chemicznych olejów smarowych wytwarzanych z udziałem surowców roślinnych

Produkty pochodzenia roślinnego stanowią bogate źródło związków o właściwościach przeciwutleniających. Przeprowadzono badania dotyczące składu i możliwości zastosowań tych produktów w technologii otrzymywania środków smarowych. Zbadano skutki przemian kompozycji opartych na surowcach naturalnych zachodzące podczas procesu utleniania. Ocenę składu chemicznego badanych kompozycji przeprowadzono metodą spektrofotometrii FTIR.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zastosowanie metody Taguchiego planowania eksperymentów w badaniach tribologicznych

W artykule pokazano zarys metody planowania eksperymentów opracowanej przez Taguchiego dla potrzeb optymalizacji procesów oraz przykłady jej zastosowania do rozwiązania wybranych zagadnień tribologicznych. Pokazano wykorzystanie metody Taguchiego do optymalizacji wartości parametrów metody ball-cratering, oceny odporności powłok na zużycie ścierne oraz do rozwiązania problemu minimalizacji rozrzutu wyników wybranych metod badań własności tribologicznych. Przeprowadzone badania pokazały przydatność metody Taguchiego do minimalizacji rozrzutu wartości badanych cech tribologicznych. Zastosowanie metody Taguchiego do optymalizacji wielkości rozrzutu wyników badań pozwoliło na znaczące zmniejszenie liczby koniecznych eksperymentów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie zmian lepkości cieczy ferromagnetycznych poddanych działaniu stałego pola magnetycznego

W pracy przestawiono wyniki badań lepkości wybranych cieczy ferromagnetycznych poddanych działaniu stałego pola magnetycznego przy różnych wartościach strumienia indukcji magnetycznej. W badaniach uwzględniono wpływ szybkości ścinania na zmianę lepkości ferrocieczy. Zakres zmian lepkości cieczy ferromagnetycznej na skutek oddziaływania pola magnetycznego jest w dużej mierze zależny od szybkości ścinania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ cieczy o zróżnicowanych właściwościach fizykochemicznych na intensywność zużywania ściernego warstw hybrydowych wyznaczaną metodą ball-cratering

W artykule przedstawiono wyniki badania odporności na zużycie ścierne wybranych warstw hybrydowych wykorzystywanych do podwyższania trwałości narzędzi do obróbki plastycznej. Testy tribologiczne wykonano metodą ball-cratering przy wykorzystaniu dwóch cieczy stosowanych do przygotowania zawiesin ściernych - wody dejonizowanej i czystego alkoholu etylowego. Prze analizowano wpływ rodzaju cieczy na intensywność zużywania ściernego warstw hybrydowych typu warstwa azotowana-powłoka PVD. Podjęto próbę wyjaśnienia oddziaływania zróżnicowanych właściwości cieczy użytych do realizacji testów na intensywność zużywania ściernego badanych warstw hybrydowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wzdłużne pole magnetyczne w szczelinie poprzecznego łożyska ślizgowego

W pracy autorzy przedstawiają analityczno-numeryczną metodę wyznaczania składowych wektora natężenia pola magnetycznego w szczelinie walcowego łożyska ślizgowego. Zagadnienie to staje się istotne, gdy jako czynnik smarowy w łożysku ślizgowym zostanie zastosowana ferrociecz, na którą działa zewnętrzne pole magnetyczne.  Wyznaczenie składowych wektora natężenia pola magnetycznego opiera się na analitycznym rozwiązaniu równań Maxwella, a następnie wyznaczeniu stałych całkowania poprzez symulację komputerową. Tak wyliczone numerycznie pole magnetyczne posłuży do dalszych obliczeń numerycznych, między innymi rozkładu ciśnienia hydrodynamicznego i siły tarcia w poprzecznym łożysku ślizgowym smarowanym ferrocieczą.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ rodzaju cieczy bazowej smarów plastycznych na zużycie zmęczeniowe modelowego węzła tarcia

W pracy przedstawiono charakterystyki zużycia zmęczeniowego powierzchni w łożysku tocznym modelowego węzła tarcia, smarowanego plastycznymi środkami smarowymi na bazie oleju mineralnego i cieczy syntetycznych. Zbadano, wg normy IP 300/82, wpływ badanych środków smarowych na pitting elementów pracujących w wysoko obciążonym styku smarowanym. Oceniono skuteczność przeciwpittingową środków smarowych, porównując L10 i L50, tj. czas, po upływie którego 10% i 50% węzłów tarcia, smarowanych badanymi środkami smarowymi, ulegnie uszkodzeniu. Stwierdzono, że wyższą trwałość węzłów tarcia zapewnia smar plastyczny, w którym jako ciecz bazową zastosowano głęboko rafinowany olej parafinowy lub jego mieszaninę z diestrem kwasu sebacynowego. Natomiast olej syntetyczny, stosowany jako baza smaru plastycznego, powodował znaczne pogorszenie właściwości przeciwpittingowych w porównaniu z pozostałymi zbadanymi kompozycjami smarów plastycznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyki tribologiczne APT-T5W w aspekcie różnych węzłów tarcia i rodzajów ruchu

Celem artykułu jest przedstawienie właściwości tribologicznych powłok tlenku aluminium, które zostały wytworzone na stopie aluminium EN-AW-5251 metodą anodowania twardego. Powłoka tlenkowa posiada włóknistą strukturę i porowatą morfologię powierzchni o rozmiarach porów uzależnionych od warunków utleniania. Wytwarzanie twardych, odpornych na zużywanie powłok tlenkowych jest powszechnie stosowanym zabiegiem poprawy właściwości tribologicznych aluminium. Powłoki tlenkowe badano w skojarzeniu z tworzywem T5W, wykorzystywanym do produkcji uszczelnień urządzeń tłokowych. Testy tribologiczne przeprowadzono na testerach: T-01 (w ruchu obrotowym), T-05 (w ruchu obrotowym i oscylacyjnym) oraz T-17 (w ruchu posuwistozwrotnym) w warunkach tarcia technicznie suchego. Dla wszystkich rodzajów skojarzeń powłoki tlenkowe zostały wykonane w takich samych warunkach gęstości prądu, temperatury elektrolitu oraz powierzchni utleniania.  W pracy zostały przedstawione analizy charakterystyk tribologicznych dla poszczególnych rodzajów ruchu. Analiza wyników badań tribologicznych jest uzupełniona badaniami morfologii powierzchni.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ urządzenia badawczego i parametrów procesu tarcia na rozrzut zużycia

Wartości zużycia uzyskiwane w badaniach tribologicznych dla tych samych skojarzeń materiałowych uzyskiwane w porównywalnych warunkach mogą różnić się znacząco. Wpływ parametrów procesu tarcia na porównywalność i powtarzalność zużycia pozostaje niewyjaśniony. W artykule przedstawiono wyniki badań ukierunkowanych na identyfikację wpływu parametrów procesu, urządzenia testowego oraz skojarzenia materiałowego pary tarciowej na rozrzuty wyników. W przeprowadzonych procesach tarcia uwzględniono trzy różne skojarzenia materiałowe oraz różne wartości parametrów: wilgotności, obciążenia i prędkości. Badania powtórzono na trzech tribotesterach. Wykorzystano metodę Taguchiego do zaplanowania eksperymentu optymalizacyjnego w celu wyznaczenia wartości parametrów dla poprawy precyzji oszacowania zużycia. Przeprowadzone analizy wykazały istotny wpływ skojarzenia materiałowego oraz niewielkie znaczenie urządzenia testowego na rozrzut wyników oraz porównywalność zużycia wyznaczonego na różnych tribotesterach.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ stężenia napełniacza w smarze plastycznym na efektywność smarowania stalowych węzłów ślizgowych pracujących przy tarciu mieszanym

W publikacji przedstawiono wyniki badań rozpoznawczych nad wpływem różnych napełniaczy (Bi₂O₃, Sb₂O₃, CuO, ZnO, TiO₂) w wapniowym smarze plastycznym (Maszynowy 2) na efektywność smarowania stalowych skojarzeń ślizgowych. Badania tribologiczne przeprowadzono na aparacie czterokulowym. Analizie poddano kompozycje smarowe mające 4 i 10% wagowo każdego z przyjętych napełniaczy. Dla celów porównawczych wyznaczono charakterystyki tribologiczne Smaru Maszynowego 2 bez napełniacza. Efektywność analizowanych smarów oceniono według dwóch wielkości kryterialnych, tj.: granicznego obciążenia zatarcia Foz oraz granicznego nacisku zatarcia poz. Wyniki eksperymentu opracowano statystycznie na poziomie ufności 95%, stosując test t-Studenta. Stwierdzono, że dwutlenek tytanu, tlenek cynku i trójtlenek bizmutu są mało efektywnymi napełniaczami Smaru Maszynowego 2. Ponadto zaobserwowano, że zmiana stężenia tlenku miedzi lub trójtlenku antymonu z 4% do 10% powoduje zwiększenie efektywności smarowania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zmiany w mikrostrukturze stopów na osnowie żelaza wywołane kontaktem tribologicznym ze stalą nagrzaną do zakresu występowania austenitu

Kształtowanie plastyczne stali na gorąco (w tym kucie) odbywa się najczęściej w temperaturze występowania austenitu. Dlatego własności tribologiczne narzędzi stosowanych w przeróbce plastycznej na gorąco powinny odnosić się do warunków, w których mają one kontakt z nagrzaną do zakresu austenitu stalą. W pracy przedstawiono zjawiska występujące na powierzchni materiałów narzędziowych w wyniku ww. kontaktu tribologicznego, które mają wpływ na mikrostrukturę w ich warstwie wierzchniej. Określono wpływ mikrostruktury materiałów narzędziowych na osnowie żelaza na: tworzenie i utrzymywanie się na powierzchni tzw. białej warstwy oraz nalepień, występowanie pęknięć zmęczeniowo-cieplnych, podatność na odkształcenie plastyczne, wykruszanie materiału narzędzia (w tym węglików) jak i zmian w mikrostrukturze warstwy wierzchniej wywołanych oddziaływaniem cieplnym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena właściwości tribologicznych powłok uzyskanych drogą metalizacji natryskowej

W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości tribologicznych, tj. zużycia i współczynnika siły tarcia powłok uzyskanych na drodze metalizacji natryskowej. Badaniom poddano powłoki na bazie niklu, chromu, chromo-niklu, węglików spiekanych oraz kompozytu ceramicznego. Badania przeprowadzono w funkcji zmienności parametrów F, v, jak również przy stałej prędkości i obciążeniu. Wykazano, że najkorzystniejszymi właściwościami tribologicznymi spośród badanych powłok charakteryzuje się powłoka na bazie węglików spiekanych, a najgorszymi powłoka ceramiczna.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza wpływu rodzaju styku w węźle ślizgowym na ocenę efektywności smarowania

Przedstawiono badania wpływu rodzaju styku w węźle ślizgowym na ocenę efektywności smarowania smarami plastycznymi stalowych węzłów ślizgowych pracujących przy tarciu mieszanym. Badania tribologiczne prowadzono na dwóch tribometrach: aparacie czterokulowym (styk punktowy) oraz na maszynie wahadłowej z łożyskiem ślizgowym (styk rozłożony). Badane skojarzenia smarowano czterema rodzajami smaru: smarem Litomos EP-25, samochodowym 1S oraz dwiema kompozycjami sporządzonymi na bazie smaru 1S, tj. zawierającymi 6% proszku miedzi lub 6% proszku PTFE. W testach realizowanych na aparacie czterokulowym, efektywność smarowania oceniano według dwóch kryteriów – zużycia kulek d i obciążenia granicznego Fg. W badaniach przy styku rozłożonym (maszyna wahadłowa) kryteriami oceny efektywności smarowania było obciążenie graniczne Fg oraz sumaryczne zużycie (liniowe) czopa i panwi. Wyniki eksperymentu zostały opracowane statystycznie dla poziomu ufności 95%, stosując test t-Studenta.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ dodatku na zużycie węzłów trących pracujących w obszarze: tarcia mieszanego

W opracowaniu przedstawiono wyniki badań doświadczalnych z zakresu modyfikowania warunków pracy węzłów tarcia trzema preparatami – dwoma wytwarzającymi na powierzchni elementów warstwę ceramiczną i jednym modyfikującym warstwę wierzchnią na drodze reakcji chemicznej. W ramach pracy przeprowadzono doświadczalne badania na standardowym aparacie czterokulowym próbek smarowanych olejem Castrol Magnatec Diesel 10W-40 bez dodatku (jako olej odniesienia) i z wymienionymi dodatkami w ilości 10% lub 0,1%. Do oceny skuteczności smarowania przyjęto trzy kryteria (obciążenie graniczne Fg, charakterystyka zużycia w funkcji obciążenia nadanego d = f(F), wskaźnik granicznego obciążenia zużycia Goz). Wielkości kryterialne zaczerpnięto z normy PN-76/C-04147 "Badania własności smarnych olejów i smarów". Wyniki opracowano statystycznie przy poziomie ufności 95%, stosując test t-Studenta. Oceniając skuteczność działania badanych środków w oleju Castrol Magnatec Diesel 10W-40, stwierdzono ich pozytywne działanie, chociaż poprawa określanych wskaźników istotnie zależy od badanych materiałów, a uzyskany efekt nie zawsze wart jest poniesionych nakładów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna