rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pacyfikacja i okupacja? Wybrane aspekty ateńskiej polityki wobec sprzymierzeńców z II Związku Morskiego

Niniejszy artykuł ma na celu próbę określenia charakteru ateńskich garnizonów w państwach członkowskich II Związku Morskiego (IV w. przed Chr.). Zagadnienie to wiąże się z szerszym problemem charakteru owego sojuszu, często postrzeganego przez współczesnych uczonych przez pryzmat swojego poprzednika (Związku Delijskiego z wieku V) jako instrument polityki imperialnej Aten. W takim wypadku placówki wojskowe w państwach członkowskich, oprócz zadań związanych z projekcją siły wobec przeciwników zewnętrznych, służyłyby również zagwarantowaniu dominacji hegemona związku nad sojusznikami. Ze współczesnego punktu widzenia mogłyby mieć zatem charakter okupacyjny, choć przepisy regulujące funkcjonowanie symmachii zawierały gwarancje mające uchronić jej członków przed takimi sytuacjami. W artykule nacisk został położony na zebranie wzmianek o wykorzystaniu garnizonów do ingerencji w sprawy wewnętrze sprzymierzonych poleis. Materiał źródłowy przynosi jednak dość skromną ilość podobnych informacji. Ponadto jego analiza sugeruje, że odpowiedzialność za przypadki nadużyć spoczywała raczej na konkretnych dowódcach ateńskich; trudno natomiast mówić o jednym „imperialnym” kursie w polityce ateńskiej.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Cezariańska okupacja ziem Eduów i Sekwanów w latach 58–51 p.n.e. Przebieg i strategie oporu

Podczas podboju Galii w latach 58–51 p.n.e. Gajusz Juliusz Cezar starał się opisywać relacje z Eduami i Sekwanami jako przyjazne, przedstawiając oba ludy jako wiernych aliantów republiki rzymskiej. W rzeczywistości już od 58 r. p.n.e. można było zaobserwować wzrost antyrzymskich nastrojów, potęgowanych traktowaniem przez Cezara sojuszników jako źródła wsparcia militarnego i zaopatrzenia na okoliczność kolejnych kampanii. Doprowadziło to do sytuacji, że ziemie Eduów i Sekwanów znalazły się faktycznie pod rzymską okupacją. Oba plemiona stosowały różne strategie oporu: od sabotowania rozkazów Cezara, przez uchylanie się od walki, po podejmowanie otwartej konfrontacji. Po 54 r. p.n.e. symbolem antyrzymskiej postawy stał się Dumnoryks, jeden z najbardziej wpływowych Eduów. Jego śmierć wyznacza symboliczną granicę między sabotażem a otwartym oporem, którego kulminacją było przyłączenie się Eduów i Sekwanów do powstania Wercyngetoryksa.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Trzy okupacje Krakowa  przez wojska rosyjskie w latach 1809–1831. Analiza porównawcza

W pierwszej połowie XIX w. Kraków trzykrotnie znalazł się pod rosyjską okupacją wojskową: w 1809 r., gdy należał do Austrii, w latach 1813–1815, gdy należał do Księstwa Warszawskiego i w 1831 r., gdy był stolicą Wolnego Miasta Krakowa. Każda z okupacji rosyjskich miała inne cele i charakter. W 1809 r. głównym (niezrealizowanym) celem było niedopuszczenie do przejęcia miasta z rąk austriackich przez Księstwo Warszawskie. W latach 1813–1815 okupacja miasta była efektem przegranej Napoleona pod Moskwą i ofensywy wojsk rosyjskich na państwa napoleońskiej Europy. W 1831 r. okupacja miała charakter ekspedycji karnej za wspomaganie powstania listopadowego przez mieszkańców Krakowa. Każdorazowy pobyt wojsk rosyjskich w Krakowie wywoływał perturbacje gospodarcze i wzrost przestępczości. Dla załogi okupacyjnej największym zagrożeniem okazała się masowa zachorowalność żołnierzy na choroby weneryczne, najlepiej poświadczona dla lat 1813–1815.
Polityczne znaczenie trzech okupacji wojskowych Krakowa przez wojsko rosyjskie było stosunkowo niewielkie. Koszty utrzymania żołnierzy były znaczne, ale nie doprowadziły do zrujnowania finansów miasta. Zachowanie się wojsk okupacyjnych, w wielu wypadkach naganne, nie odbiegało jednak od standardów pierwszej połowy XIX w.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Nienazwana okupacja. Zarząd terenami odebranymi nieprzyjacielowi  przez austro-węgierskie związki operacyjne w świetle regulaminów cesarsko-królewskiej armii

Niniejszy tekst poświęcono zagadnieniu administrowania terenami odebranymi nieprzyjacielowi przez związki operacyjne cesarsko-królewskiej armii w świetle dokumentów normatywnych regulujących sposoby funkcjonowania habsburskiego wojska. Wprawdzie w regulaminach nie pojawiał się termin Besetzung – „okupacja”, ale przyjęte rozwiązania w pełni wyczerpywały jej znamiona. W artykule zilustrowane zostały struktury wyższych dowództw austro-węgierskich sił zbrojnych odpowiedzialnych za administrowanie terenami zdobytymi na nieprzyjacielu oraz sposoby organizacji tych terytoriów. Za podstawę źródłową tekstu posłużyły materiały normatywne: Konwencja dotycząca praw i zwyczajów wojny lądowej (IV konwencja haska z 1907 r.) oraz obowiązujące w habsburskich siłach zbrojnych u progu wybuchu Wielkiej Wojny regulaminy. Pewne uzupełnienie stanowią materiały archiwalne wytworzone przez cesarsko-królewskie związki operacyjne działające na froncie wschodnim w pierwszym roku I wojny światowej.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Podwójna okupacja i granice kompromisu. Galicja w okresie I wojny światowej

Podczas I wojny światowej Galicja poddana była okupacji rosyjskiej. Rosjanie ogłosili inkorporację prowincji i prowadzili jej rusyfikację. W wyniku zwycięskiej ofensywy wojska państw centralnych wiosną 1915 r. wyzwoliły większość Galicji. Jednak na terenach oswobodzonych wojska austro-węgierskie wprowadziły brutalny reżim wojskowy, szukając zdrajców i kolaborantów. Po lecie 1915 r. autonomia Galicji została faktycznie skasowana, a prowincja podporządkowana armii. Nieoczekiwana skala represji, zwłaszcza ze strony oddziałów węgierskich, przyczyniła się do podkopania lojalności polskich mieszkańców Galicji do monarchii habsburskiej Pozwala to – w ocenie autora – na wysunięcie tezy, iż z perspektywy mieszkańców Galicji można mówić o podwójnej okupacji prowincji w latach 1914–1918. Na przykładzie losów prezesa sądu w Stanisławowie Artura Aulicha (1850–1921), który przebywał w mieście podczas rosyjskiej okupacji, opisano, jakie – w ocenie władz austriackich – zachowania z okresu okupacji uznawano za godne potępienia.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Siły Zbrojne PRL w strukturach wojskowych Układu Warszawskiego

Utworzenie Układu Warszawskiego wiązało się z powołaniem wielu organów o charakterze wojskowym. W początkowym okresie funkcjonowały tylko dwa w postaci Zjednoczonego Dowództwa i Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych. Nie zapewniały one możliwości większego wpływu na funkcjonowanie sojuszu wszystkim państwom członkowskim. Dopiero w latach siedemdziesiątych, w wyniku nasilenia zimnej wojny, utworzone zostały nowe organy wojskowe o charakterze doradczym jak: Komitet Ministrów Obrony, Rada Wojskowa Dowództwa Zjednoczonych Sił Zbrojnych, Wojskowa Rada Naukowo-Techniczna i Komitet Techniczny Zjednoczonych Sił Zbrojnych. Rozbudowano też Sztab Zjednoczonych Sił Zbrojnych, w którym przewidziano stanowiska dla przedstawicieli wszystkich armii Układu Warszawskiego. Polscy oficerowie nie zajmowali w organach wojskowych kluczowych stanowisk. Próba zmiany tej sytuacji została podjęta dopiero w drugiej połowie lat osiemdziesiątych, gdy Układ Warszawski chylił się już ku upadkowi.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Żołnierze Justyniana w Afryce – okupanci czy wyzwoliciele?

Podbój państwa Wandalów przez armię cesarza Justyniana postrzegany bywa jako odzyskanie dawnych rzymskich prowincji i wyzwolenie rzymskiej ludności spod obcego panowania. Tymczasem rzymscy dowódcy działający na tym terenie nie traktowali lojalności miejscowych jako rzeczy oczywistej, przeciwnie, podjęli wiele działań mających pozyskać przychylność przyszłych poddanych Cesarstwa. Artykuł ma na celu prześledzenie zarówno działań rzymskiej armii i administracji wobec ludności cywilnej na afrykańskim obszarze działań wojennych, jak i jej reakcji, w szczególności w wymiarze mającym znaczenie dla przebiegu wojskowych operacji. W swoich rozważaniach skupiam się nie tylko na kampanii 533 r., ale biorę też pod uwagę kolejnych 15 lat wojen, podczas których stabilizowała się władza rzymska nad odzyskanymi terenami.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2021 r., sygn. akt II GOK 3/18

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2021 r., którego przedmiotem była ocena legalności uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie przedstawienia (nieprzedstawienia) wniosków o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej, stworzył możliwości kwestionowania obsady składów orzekających z udziałem sędziów wybranych w tej procedurze. Sąd administracyjny nie dokonał jednak oceny ważności powołań sędziów uznając, że skutki wydanego w sprawie orzeczenia nie odnoszą się do ustrojowej ważności oraz skuteczności prezydenckich aktów powołań na urząd sędziego. Wyrok nie rozstrzyga zatem kluczowej kwestii przesądzającej o skuteczności obsady urzędu sędziowskiego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wyrażenie „godność” – pojęcie godności – godność. O niektórych teoretycznych aspektach ujęcia godności w Konstytucji RP

Opracowanie zmierza do uwyraźnienia trzech, zasadniczych z punkty widzenia semiotyki, sfer czy płaszczyzn, na których toczy się dyskurs (raczej – toczą się dyskursy) dotyczące godności, oraz do doprecyzowania relacji zachodzących między tymi płaszczyznami. W analizach wykorzystuje się koncepcję Kazimierza Ajdukiewicza. Można wskazać trzy zasadnicze płaszczyzny, w których ma miejsce dyskurs o godności – płaszczyznę wyrażeń językowych, na której znajduje się nazwa „godność”; płaszczyznę znaczeń, na której znajduje się pojęcie godności; oraz płaszczyznę przedmiotową, na której znajduje się godność. Między wyrażeniem „godność”, a różnymi pojęciami godności zachodzi relacja znaczenia, między wyrażeniami, a ich desygnatami zachodzi relacja oznaczania, a między pojęciami godności, a ich desygnatami relacja ujmowania.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Rzecznik Praw Obywatelskich i jego aktywność podczas pandemii COVID-19 (wybrane problemy)

Artykuł poświęcony jest analizie działalności Rzecznika Praw Obywatelskich podczas pandemii COVID-19 w Polsce. Dotychczasowe doświadczenia powalają wyciągać wnioski co do działalności instytucji ombudsmana i problemów o charakterze społecznym, politycznym i prawnym, jakie wygenerowały w państwie różne regulacje zmierzające do eliminacji samego wirusa, jak i skutków jego występowania. Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane problemy związane ze specyfiką działalności instytucji państwowych, w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków, a także działania podejmowane w obszarze administracji, ochrony zdrowia i działalności gospodarczej. Autor stara się wykazać, że Rzecznik Praw Obywatelskich podejmował zintensyfikowane wysiłki na rzecz ochrony praw obywatelskich w okresie pandemii i wskazywał na kluczowe problemy z tym związane.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Europejski charakter sądu krajowego

Przedmiotem niniejszego opracowania jest wykazanie europejskiego charakteru sądu krajowego, który orzekając na podstawie prawa unijnego staje się sądem unijnym. Przemawiają za nim następujące przesłanki. Po pierwsze jest on elementem unijnego wymiaru sprawiedliwości i łącznie z TSUE zobowiązany jest do zagwarantowania efektywności prawa unijnego. Realizując powierzone zadanie kieruje się zasadami definiującymi unijny system prawny: zasadą prymatu, bezpośredniego skutku i bezpośredniego stosowania, które służą urzeczywistnieniu metazasady efektywności prawa unijnego. Jednakże stosowane są one do aktów posiadających bezpośredni skutek. W pozostałych przypadkach sąd krajowych wykorzystuje wykładnię prounijną, czyli dokonuje reinterpretacji norm prawa krajowego w świetle celu i skutku prawa unijnego. Przenosząc de facto wskazane obowiązki na grunt krajowy sąd krajowy stosuje krajowe przepisy proceduralne dostosowując jednocześnie i ich skuteczność do potrzeb prawa unijnego. Wykonując wskazane obowiązki sądy krajowe wyposażone zostały w prawo do kierowania pytań prejudycjalnych do TS.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prokuratura w państwach Grupy Wyszehradzkiej – historia, uwagi prawnoporównawcze, współpraca

Prokuratura należy do jednych z najważniejszych organów państwa, do zadań którego należy stanie na straży praworządności oraz ściganie przestępstw. Sprawne funkcjonowanie prokuratury jest jedną z gwarancji realizacji demokratycznego państwa prawnego. Po 1989 r., w państwach Europy Środkowo-Wschodniej po uniezależnieniu się od wpływów sowieckich zaczęto reformować organy prokuratury starając się dostosować je do nowych warunków. Wymiana wzajemnych doświadczeń w tym zakresie przybrała szczególną postać w przypadku Polski, Węgier, Słowacji i Czech, to jest państw tworzących tak zwaną Grupę Wyszehradzką, w ramach której dochodzi do corocznych spotkań prokuratorów generalnych. Spotkania te mają na celu pogłębienie współpracy w ramach państw grupy. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie zasad funkcjonowania prokuratury w państwach Grupy Wyszehradzkiej i dokonanie ich porównania także w ujęciu historycznym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
O możliwości wycofania przez Prezydenta wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy

Artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na zagadnienie możliwości wycofania przez Prezydenta RP wniosku do TK w trybie kontroli prewencyjnej oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie ustawy. W niniejszej pracy zawarto rozważania dot. art. 122 Konstytucji, w szczególności czasu Prezydenta na zapoznanie się z przedstawionymi regulacjami jak i podjęcie decyzji co do dalszych działań tj. podpisania, wystąpienia z wnioskiem do TK bądź alternatywnie, zwrócenia Sejmowi do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie skorzystanie z weta. Autor skupia uwagę przede wszystkim na analizie regulacji dotyczących przedmiotowego problemu, poszerzoną o liczny pogląd doktryny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Dobry start, ale nadal daleko do podium, czyli o pierwszych ustawowych regulacjach lobbingu w Niemczech na poziomie federalnym i krajowym

Z dniem 1 stycznia 2022 r. w życie weszły dwie niemieckie ustawy dotyczące regulacji lobbingu. O ile ustawa bawarska to trzecia tego typu regulacja przyjęta w krajach związkowych, o tyle ogólnoniemiecka ustawowa regulacja lobbingu stanowi novum. Celem niniejszego artykułu jest – poza prezentacją nieopisywanych dotąd w polskiej literaturze naukowej najnowszych niemieckich regulacji lobbingowych – udzielenie odpowiedzi na pytanie o ich ocenę na tle standardów wypracowanych w dorobku legislacyjnym i naukowym na świecie. Czy najnowsze niemieckie regulacje lobbingowe spełniają te standardy, czy przeciwnie – powielają wielokrotnie opisywane w literaturze błędy? A może jest jeszcze inaczej i regulacje te zawierają także innowacyjne rozwiązania godne powielenia w regulacjach lobbingowych innych państw? Wreszcie – czy i w jaki sposób ustawy krajów związkowych różnią się od ustawy federalnej? Ocena niemieckich ustaw lobbingowych nie jest jednoznaczna. Z jednej strony widać, że ich projektodawcy zaznajomili się z literaturą przedmiotu, w której sformułowano model regulacji optymalnej, ustawy niemieckie zawierają, a nawet innowacyjne rozwiązania, z drugiej – mankamenty regulacji przeważają nad jej zaletami – co sygnalizowano już na etapie prac legislacyjnych. Ustawy zasługują na korekty, ale stanowią dobry start na drodze do poddania działalności lobbingowej w Niemczech efektywnej regulacji i kontroli.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Działalność instytucji rządowych na rzecz realizacji zasady równości wobec prawa w Polsce po 1989 r.

Instytucje i organizacje, które składają się na polski ruch feministyczny funkcjonujący w Polsce po 1989 r., można sklasyfikować na wiele sposobów. Jednym z nich jest wyodrębnienie podmiotów o charakterze rządowym oraz pozarządowym, na podstawie kryterium jednostki założycielskiej oraz źródła finansowania ich działalności3. Przedmiotem analizy podjętej na potrzeby przygotowania niniejszego tekstu stały się wyłącznie instytucje publiczne, powstałe z inicjatywy organów administracji rządowej i im podlegające. Skoncentrowano się na powoływanym przez Prezesa Rady Ministrów urzędzie pełnomocnika rządu do spraw związanych z równym traktowaniem4, którego zarówno nazwa, jak i kompetencje oraz sposób usankcjonowania prawego, zmieniały się po transformacji ustrojowej wielokrotnie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Modele prawny i pozaprawny uprawnień w stanach nadzwyczajnych

Instytucja stanów nadzwyczajnych nabrała nowego wymiaru wraz z rozwojem państw o ustroju demokratycznym. Ich cechą jest epizodyczność i jurydyzacja. Stany te mogą być wywołane przez czynniki egzogeniczne i/lub endogeniczne. Wprowadzane są w celu przeciwdziałania zagrożeniu bezpieczeństwa państwa, jego integralności oraz dbałości o dobro narodu. W okresie ich trwania wzrasta rola władzy wykonawczej, a prawa i wolności obywatelskie zostają ograniczone. W artykule nacisk położony został na modele uprawnień władzy w stanach nadzwyczajnych. Zaprezentowano podejścia Davida Dyzenhausa oraz Orena Grossa i Fionnuala Ní Aoláin. W artykule postawiono tezę głoszącą, że źródła uprawnień władz w okresie stanów ekstraordynaryjnych mają nie tylko podłoże prawne, ale także umiejscowione są poza prawem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
W sprawie zgodności z Konstytucją RP powoływania sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa przez Sejm

Przedmiotem niniejszego tekstu jest ustalenie, czy art. 9a ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jest zgodny z Konstytucją RP. W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie przeanalizowano relacje, jakie powinny panować pomiędzy poszczególnymi władzami w systemie opartym o zasadę podziału władz. Następnie rozwiano wątpliwości co do tego, czy KRS jest organem występującym w pionie władzy sądowniczej. Ostatecznie stwierdzono, że w RP Sejm nie powinien mieć innych kompetencji kreacyjnych wobec organów władzy sądowniczej, niż tylko te, które wyraźnie przewiduje Konstytucja RP. W przeciwnym razie izba postawiona jest w pozycji nieuzasadnionej supremacji względem judykatywy, a władza sądownicza nie daje gwarancji, iż o wolnościach i prawach człowieka rozstrzygać będą niezależne i bezstronne sądy obsadzone przez niezawisłych sędziów.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Idea niegodziwości prawa a konstytucyjny obowiązek jego przestrzegania

Określony art. 83 Konstytucji obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej ma istotne znaczenie nie tylko w perspektywie dogmatyczno-prawnej. W immanentny sposób wiąże się on także z tak fundamentalnymi zagadnieniami jak istota prawa czy też uznanie, że prawo niesprawiedliwe nie jest prawem. Uwzględniając powyższe celem artykułu jest nie tylko zestawienie doktrynalnej idei niegodziwości prawa z treścią art. 83 Konstytucji, ale także odpowiedź na pytanie czy koncepcja ta może znaleźć zastosowanie we współczesnych państwach demokratycznych. Analizowana konstrukcja może mieć szczególne znaczenie w tych demokracjach, w których zachodzą procesy tzw. odwrotnej tranzycji ustrojowej i chronić je przed przeistoczeniem się w formy quasi autorytarne lub quasi totalitarne. Idea niegodziwości prawa może stanowić zatem jeden z ostatnich, jeżeli nie ostatni, poziom ochrony ustroju demokratycznego, jedną z nowych form realizacji koncepcji „demokracji zdolnej do obrony”, a posłużenie się nią może być nie tylko moralnym ale także i prawnym obowiązkiem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Tryb zgłaszania kandydatów w wyborach na urząd Prezydenta RP

W artykule poddano analizie procedurę zgłaszania kandydatów na urząd Prezydenta RP. Ocenie poddane zostały przepisy Konstytucji i kodeksu wyborczego. Analiza wyborów na urząd Prezydenta w Polsce wskazuje, że wymóg zebrania 100 000 podpisów obywateli posiadających czynne prawo wyborcze do Sejmu nie jest trudny do spełnienia. W związku z tym, w wyborach Prezydenta uczestniczą kandydaci o znikomym poparciu społecznym, którzy uzyskują w wyborach mniej niż 100 000 głosów. Jednocześnie praktyka wyborcza wskazuje, że przy zbieraniu podpisów popierających często dochodzi do nieprawidłowości. Na problem ten wielokrotnie uwagę zwracała Państwowa Komisja Wyborcza. Artykuł kończą propozycje nowelizacji kodeksu wyborczego zmierzające w kierunku doprecyzowania zasad zbierania podpisów poparcia oraz wprowadzenia kaucji wyborczej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zmiany w systemie wymiaru sprawiedliwości a wykonalność orzeczeń sądów dyscyplinarnych samorządu radców prawnych – uwagi na tle art. 17 ust. 1 Konstytucji

Celem niniejszego opracowania jest analiza problemu prawnego związanego z działalnością sądów dyscyplinarnych samorządu zawodowego radców prawnych, w związku z uchwalonymi w 2017 r. zmianami w obszarze wymiaru sprawiedliwości. Zagadnienie to immanentnie łączy się z kwestionowaniem, zarówno przez orzecznictwo polskie, jak i międzynarodowe, statusu istniejącej do 14 lipca 2022 r. Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego jako sądu o cechach konstytucyjnych. W związku z tym faktem, istotnego znaczenia nabiera odpowiedź na pytanie, czy orzeczenia sądów dyscyplinarnych samorządu zawodowego radców prawych, które przeszły kontrolę kasacyjną w Sądzie Najwyższym, w obecnym stanie prawnym wywołują skutki prawne i winny być wykonywane przez organy samorządu radców prawnych? Poruszona problematyka ma zasadnicze znaczenie dla praktyki funkcjonowania samorządu zawodowego radców prawnych, albowiem od udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie w dużej mierze zależy zdolność tego samorządu do realizacji konstytucyjnej funkcji sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne