rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uwagi na temat organizacji powszechnego głosowania korespondencyjnego w czasie trwania stanu epidemii

Wybory prezydenckie zaplanowane pierwotnie na 10 maja 2020 roku zbiegły się w czasie z wybuchem epidemii koronawirusa i wprowadzeniem stanu epidemii. W związku z tym polskie państwo musiało podjąć działania, które umożliwią wszystkim obywatelom skorzystanie z przyznanego im przez Konstytucję RP czynnego prawa wyborczego jednocześnie zapewniając im bezpieczeństwo w wymiarze zdrowotnym. Rozwiązaniem tego problemu miało być powszechne głosowanie wyłącznie w formie korespondencyjnej. Celem artykułu jest zebranie i omówienie najważniejszych wątpliwości związanych z organizacją takiej formy wyborów, w tym między innymi kwestii: zapewnienia tajności głosowania, organu odpowiedzialnego za przeprowadzenie wyborów, zmian w prawie wyborczym w okresie krótszym niż 6 miesięcy przed datą głosowania, a także możliwości przeprowadzenia wyborów w czasie stanu nadzwyczajnego.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Zarządzanie bezpieczeństwem publicznym w obszarze polityki społecznej

Celem opracowania jest wskazanie na zakres podmiotowy oraz przedmiotowy zarządzania bezpieczeństwem publicznym, wskazanie na jego cele oraz mechanizmy służące jego zapewnianiu w obszarze polityki społecznej, określeniu i ocenie roli państwa w podjętym temacie, a także próba stworzenia prognozy odnoszącej się w zakresie podjętej analizy. Jest to istotne z punktu widzenia pozycji państwa na arenie międzynarodowej, a przede wszystkim zachowanie stabilności społecznej wewnątrz państwa. Realizowanie celów polityki społecznej w sposób zaplanowany i skuteczny przekłada się na stabilność państwa, dobrobyt społecznych oraz stwarza możliwości rozwoju gospodarczego. 

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Sytuacja finansowa na Ukrainie i środki zapewniające jej stabilność w czasie wojny

Celem artykułu jest prezentacja sytuacji finansowej Ukrainy w czasie trwającej wojny z Rosją i ukazanie działań podejmowanych przez ukraińskie państwo, aby zapewnić stabilność systemu finansowego w ekstremalnej sytuacji. Przedstawiono decyzje Narodowego Banku Ukrainy, mające na celu ograniczenie inflacji, utrzymanie stabilności narodowej waluty (hrywny) i systemu bankowego. Scharakteryzowano źródła pomocy finansowej dla Ukrainy z uwzględnieniem możliwości wewnętrznych i pomocy międzynarodowej.  Ponadto, ukazano zadania stojące przed państwem ukraińskim, które pozwolą na jego odbudowę gospodarczą, społeczną i polityczną po zakończeniu zmagań wojennych. W pracy wykorzystano oficjalne materiały Narodowego Banku Ukrainy, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Polityki Społecznej oraz Państwowej Służby Statystycznej Ukrainy.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Reakcja rynku finansowego na wybuch wojny rosyjsko-ukraińskiej w porównaniu do reakcji na wybuch pandemii COVID-19 w Europie

Artykuł wyjaśnia reakcję poszczególnych segmentów rynku finansowego w Europie na agresję rosyjską na Ukrainę. Omówiono trzy grupy rynków, tj. krajów dotkniętych wojną, wybranych krajów CEE pozostających poza strefą euro i strefy euro, a także trzy grupy instrumentów reprezentujących ryzyko walutowe, kredytowe i płynności. Porównano obecną reakcję rynku z reakcją spowodowaną wybuchem pandemii Covid19. Przyjmując sceptycyzm wobec ostrzeżeń ekspertów czy informacji wywiadów niektórych państw oraz skalę zmian cen instrumentów na rynku finansowym można ich wystąpienie tłumaczyć  zjawiskiem nazywanym  czarnym łabędziem. Jest to szczególnie widoczne w nagłym wzroście zmienności oraz zwiększonej korelacji pomiędzy parametrami poszczególnych segmentów rynku finansowego.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Prawne i polityczne konsekwencje wprowadzenia republikańskiej formy rządów dla pozycji ustrojowej głowy państwa w Nowej Zelandii

Przeprowadzona analiza dotyczy skutków prawnych i politycznych potencjalnej zmiany ustroju politycznego w Nowej Zelandii odnośnie do funkcjonowania głowy państwa.  Zgodnie z postawioną tezą, specjalny status Maorysów może komplikować dalszy rozwój wydarzeń, wpływając na osłabienie chęci wprowadzenia republiki w tym państwie. W pracy wykorzystano analizę źródeł prawa i analizę krytyczną oraz metodę opisową. Tekst podzielono na dwie zasadnicze części oraz wstęp i zakończenie. 

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wpływ politycznej osobowość Joe Bidena na jego decyzję o wyborze Kamali Harris

Artykuł analizuje osobowość polityczną Joe Bidena. Aby pokazać cechy charakteru prezydenta, autor analizuje jego dotychczasowe decyzje polityczne. Badanie rozpoczyna się od opisu, czym jest osobowość polityczna i z jakich elementów się składa. Następnie, autor dokonuje analizy niektórych politycznych decyzji Joe Bidena, które wskazują, że jego pewne cechy przywódcze, które zaobserwowano w ostatnim czasie, są w rzeczywistości obecne od dawna, ponieważ można ich było doświadczyć również w przeszłości. Wreszcie na podstawie przeprowadzonych badań autor przewiduje, jak Joe Biden może zachowywać się jako przywódca. 

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Unia Energetyczna – koncepcja, realizacja, stan obecny

Celem artykułu jest analiza unii energetycznej – projektu integracji państw członkowskich w sektorze energii ogłoszony przez Komisję Europejską w 2015 r. W artykule zostały przeanalizowane założenia unii energetycznej wraz z postępami jej realizacji. Projekt unii energetycznej jest pierwszą inicjatywą, która pozwoli na integrację sektora energetycznego.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Sytuacja bezpieczeństwa w A fganistanie po zakończeniu misji ISAF

Problematyka artykułu dotyczy głównych aspektów sytuacji bezpieczeństwa w Afganistanie po zakończeniu misji ISAF . Autor przedstawił ofiary walk i zamachów, kontrolę terytorium Afganistanu, stan afgańskich sił bezpieczeństwa oraz działania władz Afganistanu i Stanów Zjednoczonych Ameryki na rzecz poprawy bezpieczeństwa w państwie. Niestabilność Afganistanu potwierdzają ofiary nieustannych walk i zamachów. Afgańskie siły bezpieczeństwa nie są w stanie samodzielnie utrzymać bezpieczeństwa, dlatego konieczne jest pozostawienie tam sił międzynarodowych. Proponowane przez afgański rząd inicjatywy pokojowe w najbliższym czasie nie przyniosą przełomu, ponieważ zbrojna opozycja nadal wierzy w możliwość pełnego zwycięstwa.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Unijne ramy zarządzania kryzysowego w sektorze bankowym – główne problemy do rozwiązania

Dyrektywa ws. działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (BRRD) wprowadziła do unijnego prawodawstwa nową procedurę – restrukturyzację i uporządkowaną likwidację (resolution) – jako metodę postepowania z upadającymi bankami, pozostawiając jednak wciąż standardowe postępowanie upadłościowe jako „wyjściową” opcję likwidacji banku. Dotychczasowe doświadczenia zdają się wskazywać, że taka konstrukcja unijnych ram zarządzania kryzysowego nie jest optymalna. W artykule omówiono sześć głównych kwestii problemowych, które wymagają podjęcia działań w celu zwiększenia spójności, skuteczności i wiarygodności unijnych ram zarządzania kryzysowego. Poruszone tematy dotyczą przesłanki interesu publicznego, niedopasowania pomiędzy warunkami uruchamiającymi resolution i postępowanie upadłościowe, dostępności pomocy publicznej oraz braku przepisów w zakresie płynności w resolution. Omówiono także zagadnienia związane z resolution małych i średnich banków przy większym zaangażowaniu funduszy gwarantowania depozytów. W publikacji przedstawiono zarówno przyczyny, dla których wskazane obszary wymagają korekty, jak również podjęto próbę wyznaczenia kierunku pożądanych zmian regulacyjnych.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Polityka makroostrożnościowa czy nadzór makroostrożnościowy?

Stabilizacja systemu finansowego i przeciwdziałanie kryzysom gospodarczym są współcześnie jednymi z najważniejszych wyzwań i obszarów aktywności władzy publicznej. Na przestrzeni ostatnich lat, w wielu państwach można było zaobserwować procesy instytucjonalizacji nowej „perspektywy makroostrożnościowej”, która w przeciwieństwie do dotychczasowych rozwiązań obejmuje cały system finansowy. Równocześnie powstała pewna nowa siatka pojęciowa, która jednak zdaje się ignorować dotychczasowe konwencje terminologiczne. W szczególności błędnie używa się pojęcia „nadzór” zamiast „polityka” lub niekiedy pojęcia te traktuje się jako synonimy. Teza ta dotyczy zarówno aktów prawnych UE, jak i prawa krajowego (np. w Polsce), a także nazewnictwa stosowanego w literaturze, gdzie brakuje pogłębionej, interdyscyplinarnej analizy w tym zakresie, jak również zestawień porównawczych pozwalających uporządkować używane pojęcia. Dlatego celem tego opracowania jest usystematyzowanie najważniejszych terminów stosowanych w obszarze stabilności finansowej oraz doprecyzowanie ich znaczenia poprzez wskazanie właściwych desygnatów pojęciowych.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Europejskie obligacje zabezpieczone jako nowa klasa aktywów rynku kapitałowego

Pomysł stworzenia nowego instrumentu rynku kapitałowego narodził się z idei Unii Rynków Kapitałowych. Czerpie on inspirację, przede wszystkim, z  bardzo dobrego doświadczenia listów zastawnych, które zapewniają stabilne, długoterminowe i stosunkowo tanie źródło finansowania działalności bankowej, przyczyniając się jednocześnie do budowania stabilności systemu finansowego. Europejskie obligacje zabezpieczone realizują cele Unii Rynków Kapitałowych wspierając finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw, stanowiących trzon unijnej gospodarki a które zostały szczególnie dotknięte kryzysem wywołanym Covid-19. Pierwsze wdrożenia ESNs pozwalają na wyciągnięcie wstępnych wniosków w zakresie efektywności tego nowego instrumentu kapitałowego, które zostały przedstawione w niniejszym artykule.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ wybranych czynników otoczenia bankowego na włączenie cyfrowe społeczeństwa

Cyfryzacja usług bankowych w ostatnich latach istotnie wpływa na bankowe kanały dystrybucji. Otoczenie makroekonomiczne i technologiczne wymuszają na instytucjach finansowych ukierunkowanie swoich działań na zachęcenie kon-sumentów do korzystania z elektronicznych kanałów dystrybucji usług banko-wych.Celem artykułu jest analiza oddziaływania czynników otoczenia bankowe-go na włączenie cyfrowe społeczeństwa. Zmienne objaśniające zostały podzielo-ne na cztery grupy, które obejmują otoczenie makroekonomiczne i technologicz-ne sektora , infrastrukturę systemu bankowego oraz wybrane miary jego rozwoju . Ponadto przeanalizowano włączenie cyfrowe, w zależności od poziomu wykształ-cenia społeczeństwa w danym kraju.
W badaniach panelowych wykorzystano ustalone efekty losowe. pochodzące z licznych baz danych m.in.: IMF (Financial Access Survey), EBC (Statistical Data Warehouse), Eurostat, BIS, ESMA dla 27 krajów UE w latach 2012-2019.
Wyniki wskazują na istotne zależności pomiędzy zmiennymi objaśniającymi a włączeniem cyfrowym społeczeństwa, potwierdzając dotychczasowe ustalenia a także wskazując nowe zmienne wpływające na włączenie cyfrowe, w tym rolę wysokiego i średniego poziomu wykształcenia społeczeństwa.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Sprawa Etyczna. Opracowanie hipotetycznego studium przypadku CFA The Ethics Challenge edycja 2021

Opracowanie dotyczy analizy zagadnień etycznych jakie zidentyfikowano w studium przypadku obejmującego opis zdarzeń z pierwszego tygodnia pracy nowo zatrudnionego doradcy bankowego w hipotetycznym banku (New Bank). Analiza została wykonana na potrzeby wystąpień w finale 4. edycji konkursu CFA Ethics Challenge 2021. Wykorzystując model trójkąta nadużyć, zidentyfikowano trzy grupy nagannych zachowań lub działań oraz sformułowano propozycje rozwiązań. Opracowano także rekomendacje z intencją poprawy poziomu etyki w New Banku oraz wyeksponowano te aspekty, które zasługują na uznanie.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Dylematy etyczne pracownika banku detalicznego na podstawie hipotetycznego studium przypadku

Opracowanie zawiera rozszerzoną wersję projektu autorów prezentowaną na finale 4 edycji konkursu CFA Ethics Challenge 2021. Tekst zawiera fragmenty charakterystyki zdarzeń z tygodnia pracy nowozatrudnionego doradcy bankowego, oceny tych sytuacji przede wszystkim z uwzględnieniem standardów CFA oraz Kodeksu etyki bankowej. Autorzy analizują sytuacje w jakich znaleźli się pracownicy, identyfikują naruszenia zasad etyki w ich działalności oraz formułują rekomendacje ogólne. Ich rozwinięciem  jest przykładowy test sprawdzający postawy etyczne pracowników instytucji kredytowych. Materiał jest szczególnie przydatny w działalności szkoleniowej z zakresu etyki a także może być wykorzystany do kompleksowej analizy studium przypadku.

Czasopismo: Bezpieczny Bank
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Koncepcja „strategicznej głębi” w tureckiej polityce zagranicznej

Teoria ról w stosunkach międzynarodowych jest interdyscyplinarnym podejściembadawczym, łączącym w sobie kluczowe elementy politologii, psychologii i socjologii. W związku z tym pozwala na lepsze zrozumienie i dogłębną analizę zachowań państwa na arenie międzynarodowej. Zalety metodologiczne teorii ról wynikają z jej specyficznej struktury, która może stanowić łącznik pomiędzy kilkoma perspektywami naukowymi. W ramach niniejszego artykułu dokonano analizy polityki zagranicznej Republiki Turcji, prowadzonej w oparciu o wytycznezawarte w koncepcji „strategicznej głębi”. Zgodnie z jej założeniami aktywność dyplomatyczna i współpraca z sąsiednimi regionami miała zapewnić Turcji pozycję mocarstwa średniej wielkości oraz lidera muzułmańskiego kręgu kulturowego. Niniejszy tekst rozpoczyna się od zarysowania ram teoretycznych i metodologii. Następnie opisano XX-wieczne narracje geopolityczne w Turcji. W trzeciej części artykułu przedstawiono podstawowe założenia koncepcji „strategicznej głębi”. Natomiast czwarta część zawiera przegląd działań tureckiej dyplomacji na Bałkanach, Kaukazie oraz Bliskim Wschodzie i Afryce Północnej. Artykuł kończy podsumowanie rozważań oraz wnioski badawcze.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Turecka polityka zagraniczna: obecne wyzwania i priorytety

Dojście do władzy Partii Sprawiedliwości i Rozwoju wiąże się z jakościową zmianą tureckiej polityki zagranicznej jako całości. Wraz ze stabilizacją władzy Erdoğana od roku 2002 dostrzegalny jest odwrót od tradycyjnych wartości i zasad tureckiej polityki zagranicznej na korzyść podejmowania ryzykownych działań, które są tak podporządkowane wewnętrznym celom ideologicznym, jak i wiążą się z izolacją Ankary. Niniejszy artykuł analizuje turecką politykę w szerszym kontekście, zakładając że współcześnie potrzeba wypracowania nowego paradygmatu jest najważniejszym wyzwaniem, przed jakim stoją jej twórcy.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Projekt gazociągu Turkish Stream – implikacje dla współpracy Rosji i Turcji

Przedmiotem analizy artykułu jest budowa Turkish Stream, gazociągu eksportowego z Rosji, który będzie docierał na rynek energetyczny Turcji, a następnie ma przekroczyć granicę tego państwa z Grecją i kierować się do Europy Południowej. Działania Federacji Rosyjskiej demonstrują chęć odzyskania strategicznej pozycji w relacjach z T urcją i państwami Europy Południowej kosztem Unii Europejskiej. Propozycje Rosji są zgodne z polityką Turcji, która dąży do wzmocnienia swojej roli w regionie. Wspólny strategiczny projekt energetyczny połączy znacząco interesy Rosji i Turcji pomimo wielu sprzeczności oraz zwiększy znaczenie tych państw nie tylko w wymiarze energetycznym, lecz także geostrategicznym.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Dobry z zachowania

Tekst jest refleksją nad szkołą jako instytucją oceniającą ucznia, również jego zachowanie. Regulaminy oceniania zachowania, niejednokrotnie pełne absurdów, odsłaniają słabość narzędzia, jakim jest ocena zachowania. Postawione w tekście pytanie: jakie warunki musiałyby być spełnione, żeby ocena ta naprawdę służyła rozwojowi ucznia, znajduje odpowiedź w przytoczonym jako przykład wartościowego rozwiązania programie zmiany szkoły opartym na samoocenie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja przyrodnicza na rzecz ochrony zwierząt w XIX-wiecznej literaturze dla dzieci i młodzieży

W XIX stuleciu literatura dla dzieci i młodzieży włączyła się do ruchu na rzecz ochrony zwierząt przed okrucieństwem i przemocą. Kluczową kwestią stało się kształtowanie moralnego stosunku do zwierząt, przede wszystkim u dzieci i młodzieży. W ówczesnej literaturze tego typu można wyróżnić dwa podstawowe nurty. Pierwszy to literatura dydaktyczno-moralna, zawierająca historie z życia zwierząt i ludzi, za pośrednictwem których promowano postawy opieki i troski o zwierzęta oraz ukazywano zalety i korzyści płynące z dobrego ich traktowania. Drugi to popularnonaukowa literatura przyrodnicza, w której zadanie upowszechniania wiedzy o życiu i zachowaniu zwierząt traktowano jednocześnie jako środek wychowawczej perswazji na rzecz niezadawania krzywdy zwierzętom.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kobiecość kreowana. Społeczne standardy atrakcyjności z perspektywy kobiet z niepełnosprawnością intelektualną

Powstało wiele badań, artykułów naukowych i książek, które podejmują tematykę presji odczuwanej przez kobiety, aby sprostać standardom atrakcyjności fizycznej zawartym w przekazach medialnych. Problematyka ta odnosiła się przede wszystkim do kobiet pełnosprawnych. Warte zgłębienia wydało się ukazanie perspektywy kobiety z niepełnosprawnością intelektualną. Przeprowadzono badanie ukazujące, jak badane kobiety definiują piękno, jakie cechy charakteru przypisują kobietom atrakcyjnym i jaką stereotypową rolę ich zdaniem pełnią one w społeczeństwie. W artykule skoncentrowano się na znaczeniu przekazów medialnych w tworzeniu standardów dotyczących wyglądu. Wykorzystywanie nierealistycznych wizerunków kobiet w mediach może przyczyniać się do powstawania zjawiska niezadowolenia z własnego ciała. Do kryteriów diagnostycznych niepełnosprawności intelektualnej zalicza się ograniczony rozwój poznawczy i emocjonalny oraz obniżoną zdolność adaptacji społecznej, które mogą wpływać na orientację w zjawiskach i standardach społecznych. Stały dystans do ideału atrakcyjności fizycznej może mieć negatywny wpływ na poczucie własnej wartości kobiet z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ściąganie w szkole a wartości ostateczne i instrumentalne

Celem pracy było zbadanie związków pomiędzy wartościami ostatecznymi i instrumentalnymi a ściąganiem sprawczym, pomocniczym i niechęcią do nieuczciwej pomocy na sprawdzianie. Zastosowano kwestionariusz Sprawdziany (do pomiaru trzech wymiarów ściągania) oraz Skalę wartości Rokeacha w polskiej adaptacji P. Brzozowskiego. Przebadano 549 uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Wyniki potwierdziły negatywne związki pomiędzy ściąganiem sprawczym a wartością „uczciwy” oraz „mądrość”. Potwierdzono również pozytywną korelację ściągania pomocniczego z wartością „pomocny” i negatywną pomiędzy tą wartością a niechęcią do pomocy. Nie potwierdzono natomiast związku pomiędzy ściąganiem sprawczym a wartością „wolność”. Dokonano eksploracji związków pomiędzy pozostałymi wartościami ostatecznymi i instrumentalnymi a trzema wymiarami ściągania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stres a picie alkoholu wśród studentek i studentów w Polsce

Niniejszy artykuł zawiera przegląd najważniejszych współcześnie koncepcji stresu. W artykule wskazana została fizjologia stresu oraz założenia teoretyczne ukazujące różnice pomiędzy stresem a traumą. Analizując proces powstania reakcji organizmu na sytuację stresową, uwzględniono również korzyści wynikające z reakcji organizmu na sytuacje zagrażające, opisując eustres, oraz na negatywne konsekwencje stresu w życiu człowieka: dystres. Artykuł ma charakter badawczy. Analizy wyników badań związane były z analizą hipotezy badawczej zakładającej, że osoby, które wykazują wysokie wyniki w teście badającym poziom stresu, będą wykazywały większą tendencję do zachowań związanych z nadużywaniem alkoholu. Przedstawione w niniejszym artykule wyniki badań dotyczą analizy danych uzyskanych w badaniu ogólnopolskim w roku 2019 na reprezentatywnej grupie 4500 studentek i studentów studiów dziennych i zaocznych. Dobór próby badawczej był zgodny z doborem losowym. Badanie realizowane było w zespole badawczym (prof. zw. dr hab. A. Cybal-Michalska, prof. UAM dr hab. S. Jaskulska, prof. UAM dr hab. N. Walter, dr M. Marciniak, dr E. Karmolińska-Jagodzik) pod kierunkiem prof. UAM dr. hab. Jacka Pyżalskiego w ramach grantu realizowanego dla Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Zagadnienia związane ze stresem wśród studentek i studentów należały do zakresu analiz autorki niniejszego opracowania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Recepcja tematu niepełnosprawności w literaturze dziecięcej wśród uczniów polskich szkół podstawowych

Badania recepcji wśród czytelników dziecięcych nie należą do często praktykowanych w Polsce. Szczególnie istotne dla rozwoju lokalnej edukacji inkluzyjnej/włączającej może być uzyskanie informacji na temat sposobu, w jaki uczniowie szkół podstawowych w klasach IV-VIII odbierają wybrane narracje o niepełnosprawności w tekstach, które są przeznaczone docelowo do tej grupy czytelników. W tym celu wykonane zostały badania ankietowe w grupie 298 dzieci w wieku od 9 do 16 lat. Uczniowie mieli odpowiedzieć na pytania dotyczące ich oceny zachowania bohaterek dwóch powieści: Tydzień Konstancji Olgi Masiuk i Skrzynia Władcy Piorunów Marcina Kozła. Badania wykazały korelację między recepcją tekstu a wiekiem, poziomem inkluzji w środowisku ucznia, dostępem do ośrodków kulturalnych w regionie i osobistym kontaktem dziecka z osobami niepełnosprawnymi. Na ich podstawie można jednak wywnioskować, że to ostatni ze wspomnianych czynników wywiera największy wpływ na sposób, w jaki uczniowie szkół podstawowych odbierają wątki związane z niepełnosprawnością w kulturze. Oznacza to, że wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu niepełnosprawność sama w sobie nie stanowi tematu tabu dla dzieci, dlatego należy od najmłodszych klas rozwijać działania inkluzyjne, włączając w to użycie literatury dziecięcej.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika