rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Indywidualizm czy zespołowość – w jakich kategoriach myślimy o przedsiębiorczości

Przedsiębiorczość to pojęcie, które zwykle rozpatruje się w kategoriach działań indy‑ widualnych, realizowanych indywidualnie procesów czy przedsięwzięć. Jednocześnie podkreśla się rolę przedsiębiorcy jako osoby zarządzającej zespołem i przy jego udziale uzyskującym założone cele. W literaturze pojawiają się zagadnienia związane z przedsię‑ biorczością zespołową i zespołami przedsiębiorczymi, których miejsce w tworzeniu firm i osiąganiu innowacyjnych efektów pracy jest bardzo istotne. Celem artykułu jest ana‑ liza znaczenia pojęcia przedsiębiorczości w zakresie indywidualizmu oraz zespołowości w grupie studentów kierunków menedżerskich. Przeprowadzone badanie pokazuje, że nie są to kategorie istotne dla badanej grupy, zaś dostrzeganie kapitału przedsiębiorczego współpracy pozostaje na niskim poziomie. Artykuł zawiera rekomendacje dotyczące pro‑ mowania kooperacji w działalności przedsiębiorczej.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Przegląd projektów foresightu branżowego w Polsce

Foresight, jako narzędzie antycypowania przyszłości, ma w Polsce krótką historię. Działania sprzyjające promowaniu idei foresightu zostały zainicjowane w latach 2003-2005 przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji w formie Pilotażowego Programu Foresight w polu badawczym „Zdrowie i Życie”. W 2006 r. rozpoczęto realizację Narodowego Programu Foresight „Polska 2020”; prowadzi się także osiem projektów regionalnych oraz dziesięć projektów branżowych. Celem artykułu jest szczegółowa prezentacja projektów branżowych typu foresight realizowanych w Polsce, pod kątem tematyki, celów, oczekiwanych rezultatów, interesariuszy, rozmieszczenia geograficznego, ram i horyzontu czasowego, a także zastosowanych metod, budżetu i źródeł finansowania. Autorzy zwracają również uwagę na specyfikę polskich projektów foresightu branżowego na tle innych państw Europy, przyjmując za kryteria wyróżniające: liczbę projektów, metodykę oraz obszary badawcze będące przedmiotem analiz.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Jakość procesów dydaktycznych realizowanych przez kandydatów do nauki o wysokim potencjale

Dążenie uczelni do wysokiej jakości procesów dydaktycznych nabiera w ostatnich latach coraz większego znaczenia. Praktycznym kryterium jej osiągania jest odniesienie do kultury pracy dydaktycznej, której kierunek rozwoju zależy od nauczyciela akade‑ mickiego i jego kompetencji. W artykule przedstawiono fragmenty wyników badań prowadzonych na końcowym etapie projektu doktorantów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Analizę danych empirycznych poprzedza przegląd koncepcji kultury pracy edukacji biznesowej w kontekście kształtowania postaw przedsiębiorczych. Z badań wynika, że doktoranci‑talenty realizują zajęcia przede wszystkim w konwencji kultury mechanistyczno‑pasywnej. W niewielkim stopniu organizowane przez nich procesy mają znamiona kultury humanistycznej opartej na wysoko jakościowych metodach aktywizu‑ jących i nie są skoncentrowane na kształtowaniu postaw przedsiębiorczych.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Powiązania foresightu regionalnego z nowoczesnym zarządzaniem przedsiębiorstwem produkcyjnym

Celem artykułu jest ukazanie powiązań foresightu regionalnego z nowoczesnym zarządzaniem przedsiębiorstwem produkcyjnym. Autorzy opisują rodzaje oraz etapy realizacji foresightu regionalnego, dokonują przeglądu polskich foresightów regionalnych, a także przedstawiają rządowe programy służące działaniom typu foresight. Dokonują przy tym modyfikacji czynników wpływających na strategię przedsiębiorstwa produkcyjnego, dowodząc, że uczestnictwo w foresightcie regionalnym oraz obserwowanie wyników innych projektów typu foresight może być, w perspektywie długoterminowej, źródłem wymiernych korzyści.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Adaptacja algorytmu prowadzenia procesu foresightu technologicznego w jednostkach badawczo-rozwojowych

Dynamiczny wzrost znaczenia konkurencyjności i innowacyjności wysoko zaawansowanych technologii oraz wiążąca się z tym potrzeba strategicznego planowania działań zarówno w skali kraju, regionu, jak i poszczególnych instytucji determinuje działania rozwiniętych gospodarek świata ukierunkowane na przewidywanie zmian i tendencji rozwojowych, zwłaszcza w średnim i długim okresie. Efektywne narzędzie do realizacji tego celu stanowią techniki foresightu. Skuteczna realizacja foresightu wymaga zastosowania każdorazowo podejścia indywidualnego, uwzględniającego specyfikę kraju, instytucji lub tematyki. Autorki analizują specyficzne uwarunkowania społeczne i gospodarcze prowadzenia projektów typu foresight w Polsce. Szczególną uwagę zwracają na uwarunkowania wywierające negatywny wpływ na realizację i efekty projektów foresight, w tym: brak wystarczającej współpracy przedstawicieli środowisk biznesu, nauki, polityki i społeczeństwa, znikomy udział sektora prywatnego w pracach badawczo-rozwojowych, opieranie się na transferze i dyfuzji technologii, a nie na rozwijaniu technologii bazowych oraz biurokratyzacja systemu administracji. Na tym tle przedstawiają propozycję algorytmu postępowania w trakcie realizacji projektów foresight przez jednostki badawczo-rozwojowe działające na rzecz zrównoważonego rozwoju. Szczególną uwagę poświęcają dwóm podstawowym elementom determinującym efektywną realizację foresightu - doborowi metod oraz ekspertów. Z wykorzystaniem opracowanego algorytmu realizacji procesu foresight typują kluczowe kierunki badawcze w dziedzinie nanotechnologii w Polsce. W realizowanym zadaniu zdecydowały się na wybór metody kluczowych technologii jako metody głównej. Jako dodatkowe metody eksperckie przyjęły skanowanie otoczenia, technikę SWOT, drzewo odniesień i uzupełniły uzyskane rezultaty badaniami statystycznymi. W efekcie zidentyfikowały kierunki rozwijane obecnie w przodujących gospodarkach świata, w których Polska ma już znaczące osiągnięcia, a także dziedziny nowe dla Polski, w których istnieje obecnie w kraju niezbędny potencjał umożliwiający ich realizację oraz osiągnięcie w stosunkowo krótkim czasie liczącej się pozycji w Europie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Społeczne uwarunkowania postaw przedsiębiorczych

W kontekście kreowania i wzmacniania przedsiębiorczości znaczenie mają czynniki zarówno ekonomiczne, jak i pozaekonomiczne, w tym również społeczne. Celem arty‑ kułu jest eksploracja społecznych determinant postaw przedsiębiorczych obejmujących zmienne społeczno‑demograficzne, a także te związane z socjalizacją, stanowiące istotne mechanizmy warunkujące przedsiębiorczość. Podstawę empiryczną prezentowanych ana‑ liz stanowią badania ogólnopolskie zrealizowane przez Centrum Badań Opinii Społecznej na zlecenie Uniwersytetu Łódzkiego w ramach grantu nt. Przedsiębiorczość Polaków – aspekt społeczny i przestrzenny.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Foresight regionalny w sektorze turystyki - doświadczenia regionu kanadyjskiego

Badania projektów foresightu regionalnego w Polsce oraz Europie wskazują na koncentrowanie się większości projektów na tematyce rozwoju priorytetowych technologii, pomijając lub traktując bardzo powierzchownie sektor usług. Po wprowadzeniu teoretycznym do problematyki foresightu regionalnego, autor przeprowadza analizę przypadku projektu foresightu regionalnego dotyczącego - kluczowego dla gospodarki regionu - sektora usług, jakim jest turystyka. Przedstawia genezę projektu, jego cele, przebieg, zastosowane metody oraz wyniki osiągnięte w regionie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Foresight w kontekście kultury technicznej

Autor poszukuje związków między próbami wglądu w przyszłość i społecznymi uwarunkowaniami tego rodzaju przedsięwzięć, zwłaszcza czynnikami kulturowymi determinującymi sposób podejmowania takich prób. Ponadto zmierza do wskazania kilku czynników ryzyka towarzyszącego tego rodzaju działalności, wiążących się z Narodowym Programem Foresight „Polska 2020”.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Przedsiębiorczość i edukacja – podobieństwa i różnice przedsiębiorców, menedżerów i liderów

Rola uniwersytetów pod względem kształtowania przedsiębiorczej postawy i umiejęt‑ ności jest nieoceniona. Dlatego ważne jest rozwinięcie efektywnych metod nauczania, które przez cały proces edukacji będą rozwijały te kompetencje. W artykule rozważono, w którym kierunku należy rozwijać program nauczania i jakie metody nauczania powinny zostać włączone. Przedstawiono w nim również, którym kompetencjom przedsiębiorczym trzeba poświęcić szczególną uwagę podczas treningu. W artykule oparto się na materiale badawczym zdobytym podczas wywiadów przeprowadzonych ze studentami różnych lat, absolwentami oraz menedżerami, podczas których zadawano im pytania dotyczące kompetencji potrzebnych menedżerom, liderom i przedsiębiorcom. Na końcu omówiono metody rozwijania owych kompetencji. Uczelnie powinny się koncentrować zwłaszcza na rozwijaniu wyobraźni, kreatywności, krytycznego myślenia i umiejętności analizy.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Międzynarodowe badania, debata i polityka edukacyjna

Organizacje międzynarodowe, takie jak OECD, Bank Światowy i Unia Europejska, wywierają istotny wpływ na polską politykę odnoszącą się do edukacji i nauki. Sama ideologia zmiany, a także poszczególne rozwiązania - dotyczące m.in. finansowania nauki i szkolnictwa, zarządzania, konstruowania wskaźników - są współtworzone przez ekspertyzy wyżej wymienionych organizacji. Czasem ów wpływ bierze się stąd, że Polska przechodzi przeobrażenia, które w krajach Unii Europejskiej nastąpiły kilkanaście lat wcześniej. Dlatego rozwiązania wypracowane w tych krajach (po modyfikacjach) odpowiadają także Polsce. Dotyczy to m.in. doświadczanej u nas od kilku lat ekspansji szkolnictwa wyższego, a także współpracy szkół wyższych z otoczeniem w gospodarce opartej na wiedzy. Raport OECD o polskim szkolnictwie wyższym wskazuje na słabą współpracę naszych uczelni z otoczeniem. Wynika to m.in. z tradycyjnie pojmowanej zasady autonomii, która stanowi dużą wartość dla środowiska akademickiego. Oferta programowa szkół wyższych jest słabo dostosowana do potrzeb rynku pracy. Podaż miejsc na studiach (pod względem kierunków i programów) kształtowana jest przede wszystkim przez możliwości szkół wyższych (rynek producenta), po trosze także przez oczekiwania kandydatów, ale już nie przez rynek pracy. Potrzebna jest polityka, która lepiej skoordynuje misje szkół wyższych, tak aby ich działania w większym stopniu odpowiadały potrzebom otoczenia.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Rola uniwersytetu w regionalnym systemie innowacji

Wśród współczesnych koncepcji rozwoju regionalnego coraz większego znaczenia nabiera system innowacji. Autor ukazuje tradycyjne i współczesne funkcje uniwersytetu w kreowaniu, dyfuzji i absorpcji innowacji w tym systemie. Stanowiąc część narodowego systemu innowacji, regionalny system innowacji wywiera wpływ na tworzenie środowiska innowacyjnego w regionie oraz sprzyja budowie gospodarki opartej na wiedzy. Dlatego artykuł zawiera propozycję nowego spojrzenia na uniwersytet.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wpływ Design Thinking na rozwój przedsiębiorczości

Celem artykułu jest przedstawienie innowacyjnego podejścia do rozwijania przedsiębior‑ czości poprzez zastosowanie umiejętności myślenia projektowego stosowanego w meto‑ dologii Design Thinking. Badania prowadzone od kilku lat przez firmę MasConsulting potwierdzają, że Design Thinking pozwala na skuteczne rozwiązywanie skomplikowanych problemów oraz tworzenie innowacyjnych rozwiązań. Skłania do przedsiębiorczości i współpracy interdyscyplinarnych zespołów nastawionych na diagnozowanie problemów, generowanie pomysłów oraz testowanie najlepszych rozwiązań. Celem procesu Design Thinking jest opracowanie rozwiązań, które są jednocześnie opłacalne biznesowo, wyko‑ nalne technicznie i pożądane przez klientów oraz odpowiadają na ich realne potrzeby.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zatrudnialność – pojęcie, wymiary, determinanty

Celem niniejszego opracowania jest wskazanie wymiarów zatrudnialności oraz identyfi‑ kacja jej kluczowych determinant, ze szczególnym uwzględnieniem czynników indywidu‑ alnych i organizacyjnych. W artykule omówiono ewolucję koncepcji zatrudnialności, od wariantu dychotomicznego do interaktywnego. Zaprezentowano problemy definicyjne związane z pojęciem zatrudnialności oraz scharakteryzowano różne wymiary zatrud‑ nialności. Ponadto, dokonano identyfikacji kluczowych determinant zatrudnialności, ze szczególnym uwzględnieniem czynników indywidualnych i organizacyjnych. W artykule, wykorzystując metodę opisową, dokonano przeglądu literatury przedmiotu.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Nauczyciele akademiccy wobec zmian systemowych i strukturalnych w szkolnictwie wyższym

W artykule rozważany jest problem kształtowania się nowego wizerunku instytucji akademickiej w związku z ograniczeniem środków z budżetu na jej działalność. Obok pozostającego w kręgu wpływów tradycji liberalnej uniwersytetu badawczego, krystalizuje się nowy, zorientowany prorynkowo uniwersytet przedsiębiorczy. Autorka charakteryzuje obie te koncepcje, równocześnie wskazując na niektóre konsekwencje kształcenia masowego oraz rynkowego podejścia do wyników badań naukowych dla podstawowych obszarów aktywności instytucji akademickiej. Do ilustracji problemu wykorzystuje wyniki badań ankietowych, przeprowadzonych w 2007 r. wśród nauczycieli akademickich. Objęto nimi nauczycieli akademickich ze stopniem co najmniej doktora, zatrudnionych na wybranych uniwersytetach, politechnikach i akademiach ekonomicznych na kierunkach humanistycznych, ekonomicznych i technicznych. W artykule przytoczone zostały opinie badanych, ilustrujące ich stosunek do orientacji „zewnętrznej” uniwersytetu. W konkluzji autorka stwierdza, iż skutkiem traktowania szkolnictwa wyższego na równi z pozostałymi instytucjami tworzącymi strukturę społeczną może być utrata tożsamości uniwersytetu, przejawiającej się w jedności nauki i kształcenia.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Humanistyka i ekonomia na początku XXI wieku Rozważania wokół książki Jamesa F. Englisha Ekonomia prestiżu. Nagrody, wyróżnienia i wymiana wartości kulturowej oraz innych rozpraw humanistyczno‑ekonomicznych

W drugiej dekadzie XXI wieku związki humanistyki i ekonomii wydają się nieuniknione. Ten nie zawsze bezkonfliktowy mariaż można zaobserwować na różnych – by posłużyć się terminologią Pierre’a Bourdieu – polach działalności społecznej: od finansowania lokalnych przedsięwzięć kulturalnych, poprzez edukację humanistyczną na wszystkich etapach kształcenia, zwłaszcza w perspektywie idei long life learning, aż po radykalne dla kultury przemiany mediów związane z rozwojem nowych technologii. Ekonomia wpływa na humanistykę, a humanistyka niejednokrotnie staje się przedmiotem zainteresowania ekonomii. Nie zawsze jednak między przedstawicielami tych dyscyplin zachodzi pełne porozumienie. Szukaniu tego porozumienia, jak też innych aspektów wymiany myśli między humanistami a ekonomistami jest poświęcony niniejszy artykuł.

Czasopismo: Edukacja Ekonomistów i Menedżerów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Komunikacyjny (polilogiczny) model zarządzania jakością w szkole wyższej

Zarządzanie jakością to jeden z podstawowych obszarów analiz w badaniach edukacyjnych. Autor omawia znaczenie, jakie dla tych rozważań ma wypracowany w naukach społecznych paradygmat komunikacyjny, związany przede wszystkim z dziełem Jurgena Habermasa, uzupełniony o wnioski wyciągnięte z krytyki tego paradygmatu przeprowadzonej m.in. przez Chantal Mouffe, W pierwszej części artykułu wskazano powody, dla którego uznać należy za niezbędne wprowadzenie do refleksji nad problematyką quality management wspomnianej perspektywy komunikacyjnej, zaś w drugiej części zarysowano projekt polilogicznej strategii kształtowania ładu korporacyjnego jako strategii umożliwiającej wypracowanie strategii działania szkoły wyższej (ujętej jako deklaracja misji) oraz opartych na tej strategii wskaźników jakości w sposób uwzględniający oczekiwania wszystkich typów jej interesariuszy. W ostatniej części omówiono problematykę szerokiego uwzględnienia paradygmatu komunikacyjnego w obrębie procedur ewaluacji jakości.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Program doskonalenia kompetencji nauczycieli akademickich - doświadczenia hiszpańskie

Przedmiotem artykułu jest szczegółowe omówienie hiszpańskiej koncepcji programowania doskonalenia kompetencji u nauczycieli akademickich oraz implikacji, jakie owa propozycja za sobą niesie. Omawiany program powstał w wyniku prac nad modelem rozwoju zawodowego nauczycieli akademickich w Andaluzji, prowadzonych pod kierunkiem prof. Luisa Miguela Villar Angulo do 2002 r. Efektem prac nad tym programem był kurs dla nauczycieli akademickich, przeprowadzony w roku akademickim 2002/2003 (między 8 stycznia a 2 kwietnia 2003 r.), oraz książka zatytułowana Program podnoszenia jakości kształcenia uniwersyteckiego (Programa para la Mejora de la Docencia Universitaria) wydana w 2004 r. przez wydawnictwo Pearson Educación. Książka ukazała się w kilku krajach jednocześnie, przede wszystkim hiszpańskojęzycznych (miejsca wydania: Madryt, Meksyk, Santafe de Bogota, Buenos Aires, Caracas, Lima, Montevideo, San Juan, San José, Santiago, Sao Paulo, White Plains) i dołączono do niej CD z najważniejszymi informacjami dotyczącymi konstrukcji samego programu oraz założeń teoretycznych, które legły u jego podstaw. Luis Miguel Villar Angulo jest profesorem mianowanym Uniwersytetu w Sewilli i zajmuje się dydaktyką oraz organizacją szkolnictwa. Koordynował pracę zespołu naukowców złożonego z 24 wykładowców uniwersyteckich, specjalizujących się w kształceniu nauczycieli, reprezentujących osiem uczelni hiszpańskich i cztery dziedziny nauki: dydaktykę i organizację szkolnictwa, metodologię badań edukacyjnych, psychologię społeczną oraz socjologię.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Problemy (nie)etyczne a budowanie przewagi konkurencyjnej wyższych szkół niepublicznych

Zmiany zachodzące obecnie w szkolnictwie wyższym w Polsce następują w sposób skokowy, a nie ewolucyjny. Jest to uwarunkowane przede wszystkim potrzebą instytucjonalnej transformacji uczelni niepublicznych oraz odchodzeniem od modelu uczelni funkcjonującej zgodnie z ideą Wilhelma Humboldta w stronę modelu szkoty wyższej będącej uczestnikiem gry rynkowej (uniwersytet przedsiębiorczy). Moment przejścia rodzi wiele dylematów natury etycznej. Z jednej strony od uczelni oczekuje się działań służących wyższym celom (pro publico bono) z drugiej są one zmuszone do funkcjonowania zgodnie z twardymi regułami rynkowymi. Konieczność pozyskiwania nowych źródeł finansowania, współpraca z partnerami zewnętrznymi (w tym biznesowymi), idea transferu wiedzy, walka konkurencyjna, wyczerpywanie się dotychczasowych narzędzi marketingowych są równoznaczne z pojawieniem się nowych, często wymykających się jednoznacznym ocenom, problemów i dylematów etycznych. Oprócz tworzenia uczelnianych czy ogólnopolskich kodeksów etycznych, idealnym rozwiązaniem może się stać poddawanie się audytowi etycznemu. Poprzez audyt - dokonywany przez niezależne instytucje czy ośrodki etyki biznesu - oceniane byłyby zachowania etyczne w danej uczelni, zarówno wewnątrz, jak i w odniesieniu do transparentności form współpracy z otoczeniem. Podawane do publicznej wiadomości i szeroko komentowane raporty z audytu etycznego mogą się stać jednym z narzędzi budowania przewagi konkurencyjnej uczelni przestrzegającej kodeksu etycznego.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wzrost gospodarczy a gospodarka oparta na wiedzy

Autorka dokonuje identyfikacji terminu „gospodarka oparta na wiedzy”. Na podstawie przyjętej definicji podejmuje próbę przeprowadzenia ekonometrycznego dowodu na to, że niektóre kraje realnie zmierzają do gospodarki opartej na wiedzy, a także wskazuje, jakie czynniki wykorzystują w tym procesie. Kraje te spełniają niezbędne warunki w zakresie stabilizacji makroekonomicznej, a przede wszystkim zapewniają odpowiednią jakość instytucji publicznych (w sferze gospodarki i polityki). Do czynników umożliwiających rozpoczęcie budowy gospodarki opartej na wiedzy należą wysoki poziom kapitału ludzkiego - jeśli wcześniej zostały stworzone warunki do jego produktywnego wykorzystania - oraz wysoki poziom systemu informatycznego.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości