rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Nauczyciel(-ka) akademicki(-a) w (auto)metaforze

Autorka za pomocą uzyskanych od młodych adiunktek i adiunktów metafor dotyczących ich własnej sytuacji zawodowo-naukowej podejmuje próbę oglądu uniwersytetu. Kreśli wstępny ogląd niejednorodnego, nieraz sprzecznego wewnętrznie charakteru relacji w uniwersytecie i relacji uniwersytetu z szeroko rozumianym środowiskiem, a więc zastanawia się nad kulturą uczelni, czyli jej wewnętrznymi i zewnętrznymi uwarunkowaniami funkcjonowania. Autorka przedstawia wyniki niewielkiego sondażu, które zebrała, korzystając z metody kuli śnieżnej. Jest to analiza pisemnych wypowiedzi, w których badane i badani określali metaforą własną sytuację zawodowo-naukową. Jest to prezentacja podstawowych problemów, z jakimi borykają się młodzi zatrudnieni na uczelni.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Znaczenie profesjonalizacji zawodowej animatorów kultury

Animacja społeczno-kulturalna, jako nowatorski sposób organizowania działalności społecznej i kulturalnej, spopularyzowała się w Polsce z początkiem lat 90. XX wieku i stała się jedną z pierwszych (a może nawet jedyną komplementarną do zmian społeczno-politycznych, jakie dokonały się w naszym kraju za sprawą transformacji systemowej) odpowiedzi na dominującą w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej koncepcję scentralizowanego upowszechniania kultury. Innowacyjnością podejścia zafascynowani byli zarówno teoretycy, jak i praktycy działalności społeczno-kulturalnej, czego skutkiem było uruchomienie akademickich kierunków kształcenia w zakresie animacji kultury, zmiana nazewnictwa wielu instytucji zajmujących się działalnością społeczno-kulturalną, jak i organizacja rozlicznych spotkań służących wymianie doświadczeń praktyków czy refleksji teoretyków nad tym nowym zjawiskiem. Wiele rozważań poświęcono także osobie animatora kultury, animatora społeczno-kulturalnego, animatora społecznego. Na wiele sposobów charakteryzowano ten profil zawodowy, przypisując mu określoną wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne. Proces profesjonalizacji animatorów kultury może być różnie interpretowany. Z jednej strony jako zawód związany z pozainstytucjonalną działalnością, opierającą się „wtłoczeniu” w jakieś sztywne ramy działalności społecznej czy kulturalnej, nie powinien podlegać sprofesjonalizowaniu. Z drugiej strony czynni animatorzy „młodego pokolenia” nie chcą godzić się z identyfikowaniem ich działalności zawodowej z amatorstwem i pracą wolontaryjną. Napięcie pomiędzy tymi dwoma podejściami jest widoczne od wielu lat. Obecnie wybrzmiewa jednak coraz silniej za sprawą zmniejszającego się zainteresowania pracą w zawodzie animatora i słabnącym zainteresowaniem młodych ludzi kształceniem na kierunkach związanych z animacją kultury. W obliczu takich procesów ponownie można zadać sobie pytanie o zakres i stopień profesjonalizacji zawodowej animatorów kultury w naszym kraju.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dorosły z niepełnosprawnością intelektualną w sieci systemu instytucjonalnego: analiza wybranych problemów

Tekst jest głosem w dyskusji nad nieprawidłowościami w działaniu systemu instytucjonalnego wsparcia dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną, które ze względu na specyfikę ich dysfunkcji napotykają na zasadnicze problemy w procesie uzyskiwania autonomii społecznej, instytucje zaś powołane do wspierania tego procesu niejednokrotnie, ze względu na braki w przygotowaniu personelu, nie wywiązują się należycie ze swych zadań. Tekst, w formie prezentacji studium przypadku, analizuje wspomniane zjawiska i stanowi próbę wskazania źródeł zła, tkwiących w systemie.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Możliwości i ograniczenia działalności animacyjnej w gminnych ośrodkach kultury

Artykuł poświęcony jest instytucjonalnej działalności animacyjnej w środowiskach wiejskich. Prezentuje rezultaty wywiadów swobodnych przeprowadzonych z dyrektorami gminnych ośrodków kultury funkcjonujących na terenie województwa lubelskiego. Opracowanie koncentruje się na potencjałach oraz barierach i wyzwaniach związanych z instytucjonalnym modelem animacji społeczno-kulturalnej. Na podstawie zebranego materiału badawczego wyodrębniono i scharakteryzowano animacyjne zasoby środowisk wiejskich (wspólnotowość, kreatywność, praktycyzm, lokalne dziedzictwo kulturowe, więzi społeczne, potencjał społeczno-kulturowy liderów) oraz najważniejsze bariery utrudniające prowadzenie działań o charakterze animacyjnym (polityczne, ekonomiczne, przestrzenne, infrastrukturalne, mentalnościowe). Cytowane w artykule wypowiedzi badanych dyrektorów odsłaniają ich indywidualne wizje działalności kulturalnej oraz związane z nimi możliwości i ograniczenia.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praktyki studenckie jako pierwszy krok rozwoju zawodowego – refleksje nad doświadczeniami młodych pedagogów

Artykuł dotyczy ważnego elementu edukacji studentów pedagogiki, jakim jest praktyka. Autorki prezentują refleksje powstałe z doświadczeń studentów w momencie zderzenia się pełnych entuzjazmu adeptów pedagogiki, posiadających wiedzę teoretyczną z praktyką podczas praktyk studenckich. W artykule podjęto problem znaczenia i efektywności praktyk studenckich z perspektywy studentów. Jako metodę analizy przyjęto model pentabazy, który umożliwia prezentację wybranych problemów w aspekcie czasu, przestrzeni, zaangażowania i informacji. Kategorie te uznano za możliwe do wykorzystania w procesie przygotowywania i ewaluowania praktyk studenckich. Na podstawie dziennika praktyk studenckich metodą zgodności sędziów kompetentnych wskazano istotne obszary problemowe. Rezultaty analiz doświadczeń studenckich wskazują na rozbieżności między oczekiwaniami a zdobywanym w czasie praktyk doświadczeniem w zakresie ich organizacji oraz zaangażowania i informacji. Ujawnione obszary konfliktu umożliwiają podjęcie refleksji oraz konkretnych działań wśród organizatorów i opiekunów praktyk w zakresie twórczego przepracowania tego dysonansu i wzbudzenie refleksji nad profesjonalizacją pierwszych doświadczeń zawodowych.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Znaczenie wolontariatu w opiniach studentów pedagogiki

celem artykułu jest poznanie i zaprezentowanie znaczenia uczestnictwa w wolontariacie w opinii badanych studentów-wolontariuszy. Materiał i metody: przeprowadzone badanie składało się z dwóch etapów. W pierwszym etapie badań zastosowana została metoda sondażu diagnostycznego, technika-ankieta. W tej części badań wzięło udział 76 studentów-wolontariuszy kierunku pedagogika Uniwersytetu Zielonogórskiego. W drugiej części badań, opartych na metodzie analizy indywidualnych przypadków, wykorzystany został wywiad narracyjny, w którym wzięło udział 12 osób. Wyniki: opierając się na wyrażonej przez respondentów opinii na temat znaczenia, jakie przypisują analizowanej formie aktywności, autorka wyróżniła cztery kategorie znaczeniowe wolontariatu: 1. wolontariat jako naturalny aspekt funkcjonowania społecznego; 2. wolontariat jako droga do rozwoju własnej osoby; 3. wolontariat jako forma przezwyciężania trudnych doświadczeń życiowych; 4. wolontariat jako sposób na odnalezienie drogi zawodowej.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Możliwości analityczne koncepcji społecznego tworzenia rzeczywistości w odniesieniu do homoseksualizmu w Polsce. Refleksje dla poradnictwa

Tekst stanowi próbę wskazania na możliwości analityczne, jakie daje koncepcja społecznego tworzenia rzeczywistości w odniesieniu do zjawiska homoseksualizmu w Polsce. Wskazano w nim także na ważny z perspektywy dyskursu poradoznawczego obszar, jakim jest praca z osobami homoseksualnymi oraz osobami, których bliscy mają homoseksualną orientację seksualną. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej przedstawiony został stosunek polskiego prawa i Polaków do homoseksualizmu. Na podstawie raportów z badań (przeprowadzanych m.in. przez takie instytucje jak Centrum Badań Opinii Społecznej czy Centrum Badań nad Uprzedzeniami) oraz z wykorzystaniem mediów przedstawiono zarówno przejawy homofobii czy dyskryminacji, jak i tolerancji wobec osób homoseksualnych. W drugiej części autorka wskazuje na możliwości analityczne, jakie daje koncepcja społecznego tworzenia rzeczywistości w odniesieniu do sytuacji homoseksualizmu w Polsce. Wskazano tu na pytania, jakie można zadać z perspektywy tej teorii, przyglądając się zjawisku homoseksualizmu na terenie Polski. Trzecia część porusza obszar niesienia pomocy osobom homoseksualnym i ich bliskim w sytuacji poradniczej. Autorka odnosi się tu zarówno do zadań, jakie stawia przed doradcą spotkanie z osobą homoseksualną czy jej bliskimi w sytuacji poradniczej, jak i do postrzegania samej sytuacji poradniczej z perspektywy koncepcji Bergera i Luckmanna. Tekst stanowi wstęp do dalszych badań społecznego stanu wiedzy na temat homoseksualizmu i możliwej zmiany rzeczywistości.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kobiety z okresu socjalizmu w ujęciu oral history – metodologiczne wyzwania badań interdyscyplinarnych.

Czy naprawdę dokonał się awans kobiet w socjalizmie? Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto przyjrzeć się, jakie prace z tego zakresu powstały wówczas w socjologii. Zwartych monografii, rezultatów prac empirycznych było mało. Uderza ograniczony katalog tematów, takich jak: przemiany rodziny w warunkach industrializacji i urbanizacji, pozycja zawodowa kobiet a rodzina, procesy laicyzacji rodziny, modele rodziny w środowisku robotniczym, rodziny w Polsce Ludowej, rodzina wielkomiejska, współczesna rodzina, kobieta – dom – praca oraz oczywiście dominujący motyw pracy zawodowej kobiet. Opracowania te zupełnie nie oddają głosu samym kobietom. Ukierunkowana analiza tych całkiem niedawno powstałych historii mówionych kobiet żyjących w Polsce w komunizmie oraz wywiadów własnych uzyskanych w trakcie realizacji omawianego projektu stanowiła główny problem badawczy projektu: „Odbudować przeszłość, aby uzyskać przyszłość. Narracje kobiet o życiu w komunizmie”. Dylematy metodologiczne, które wynikały z interdyscyplinarności zespołu realizującego ten projekt, stanowiły dominujący wątek zaprezentowanego artykułu. Głównym jego wnioskiem jest to, że postulat pracy w interdyscyplinarnym zespole jest bardzo na czasie. Zarazem realizacja projektów historii społecznej kobiet może dokonywać się według różnych paradygmatów, które czasami stoją wobec siebie w opozycji. Umiejętność elastycznego ich łączenia stanowi o sile takich projektów, jak i o ich wynikach.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Misja: dziecko. Kobiety i mężczyźni wobec rodzicielstwa i prokreacji

Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących uwarunkowań planów i decyzji prokreacyjnych przeprowadzonych wśród kobiet i mężczyzn zamieszkujących województwo śląskie. Badania zostały zrealizowane w 2016 roku na próbie 1000 mieszkańców województwa śląskiego, będących w wieku 18-39 lat. Do ich przeprowadzenia wykorzystano metodę sondażu, przy zastosowaniu techniki wywiadu kwestionariuszowego. Zaprezentowane analizy są ukierunkowane na udzielenie odpowiedzi na pytania o plany prokreacyjne kobiet i mężczyzn, o powody, dla których mają lub chcą mieć dzieci, a także o działania, które są skłonni podjąć w celu realizacji swoich planów związanych z posiadaniem i wychowaniem dzieci. Porównanie opinii i deklaracji kobiet i mężczyzn, będących w wieku właściwym dla prokreacji, ma stanowić przyczynek do dyskusji wokół ewentualnych różnic w podejściu do rodzicielstwa oraz czynników determinujących decyzje dotyczące posiadania dzieci. Wyniki badań pozwalają stwierdzić, że posiadanie potomstwa i bycie rodzicem jest ważne zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Można jednak zauważyć pewne zróżnicowanie powodów, dla których kobiety i mężczyźni chcą być rodzicami. Ponadto to kobiety skłonne są do nieco większych wyrzeczeń i wysiłków ukierunkowanych na realizację planów prokreacyjnych niż mężczyźni.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Obraz obyczajowości seksualnej młodych kobiet i mężczyzn. Stosunek do wybranych norm związanych z aktywnością seksualną

Współcześnie następuje zasadnicza zmiana w ładzie aksjonormatywnym odnoszącym się do seksualności człowieka oraz zmiana roli poszczególnych agend (czynników) socjalizacji seksualnej. W opracowaniu prezentowane są wybrane wyniki badań nad obyczajowością seksualną młodzieży na progu dorosłości, w wieku 18-19 lat, zrealizowanych na ogólnopolskiej próbie badawczej w 2017 roku. Przedmiotem badań był stosunek respondentów do norm społecznych związanych z aktywnością seksualną. Większość badanych ma za sobą pierwsze, przedinicjacyjne doświadczenia seksualne, nieco ponad połowa odbyła inicjację seksualną. Częściej takie doświadczenia mają kobiety, co jest jednym z najważniejszych dowodów zaistnienia zmian obyczajowych. Respondenci wspierają normy, które można określić jako składowe liberalnej obyczajowości seksualnej. Płeć badanych jest ważnym czynnikiem różnicującym ich poglądy. Większy liberalizm młodych mężczyzn przejawia się, między innymi, w ich stosunku do norm związanych z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi. Kobiety istotnie częściej wspierają normy, które odnoszą się do zdrowia seksualnego.

Czasopismo: Dyskursy Młodych Andragogów
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praca zdalna w warunkach pandemii COVID-19. Problemy efektywności i nierówności społecznych

Wprowadzenie. Pandemia COVID-19 spowodowała zmianę trybu świadczenia pracy – ze stacjonarnej (w miejscu pracy) na zdalną. Wywołało to szereg konsekwencji zarówno dla pracodawców, jak i pracowników w zakresie organizacji pracy, a także potwierdziło istniejące oraz stworzyło nowe formy nierówności społecznych.
Cel. Celem artykułu jest próba scharakteryzowania pracy zdalnej w warunkach pandemii COVID-19, ze szczególnych uwzględnieniem jej efektywności, a także nierówności społecznych.
Materiały i metody. W pracy wykorzystano metodę analizy oraz syntezy źródeł literaturowych.
Wyniki. Pandemia COVID-19, pogłębiła niektóre istniejące już formy nierówności społecznych; wystąpiło zjawisko nierównego dostępu do pracy zdalnej. Analizy dotyczące jej efektywności ukazały wciąż funkcjonujący nierówny podział obowiązków domowych między kobietą i mężczyzną, wynikający z kultywowanego w wielu społeczeństwach patriarchalnego modelu rodziny i przypisywania kobietom „tradycyjnych” ról społecznych.
Wnioski. Praca zdalna stanie się – po ustaniu pandemii – w części sektorów rynku pracy i części przedsiębiorstw normą. W związku z tym konieczne jest rozwijanie podczas edukacji szkolnej i w szkołach wyższych tych kompetencji cyfrowych, które są niezbędne w warunkach pracy zdalnej. Ważne jest także podjęcie działań społecznych zmierzających do eliminacji nierówności społecznych ograniczających dostęp do pracy zdalnej, jak i negatywnie oddziałujących na efektywność pracy zdalnej kobiet.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Edukacja zdalna w czasie pandemii COVID-19 w doświadczeniach uczniów i uczennic: ocena relacji szkolnych i jej uwarunkowania

Wprowadzenie. Relacje interpersonalne wysokiej jakości są czynnikiem chroniącym w sytuacji kryzysowej. Badania dotyczące okresu pandemii COVID-19 wskazują na związek oceny własnych sieci relacji i innych aspektów codziennego funkcjonowania. Dotyczy to także dzieci i młodzieży i jest jedną z kluczowych kwestii w profi laktyce negatywnych konsekwencji doświadczeń z okresu pandemii dla rozwoju i zdrowia psychicznego.
Cel. Celem badań prezentowanych w tekście było poznanie szkolnych doświadczeń uczniów i uczennic doznawanych podczas pandemii w obszarze relacji (z kolegami i koleżankami z klasy, z wychowawcą/wychowawczynią, nauczycielkami i nauczycielami). Problemy badawcze dotyczyły uczniowskiej oceny tych relacji i jej uwarunkowań.
Materiały i metody. Uczestnikami badania byli uczniowie i uczennice (N=1955) w wieku od 9 do 20 lat, korzystający z dziennika elektronicznego VULCAN, uczący się w szkołach podstawowych i średnich. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Zebrane dane poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem statystyk opisowych, analizy częstości, testów istotności różnic (test niezależności chi-kwadrat).
Wyniki. Uczniowie i uczennice najlepiej oceniają swoje relacje z wychowawcami. Prawie 70% uważa, że były one dobre przed pandemią i takie pozostały. Ponad 25% dostrzega pogorszenie relacji z kolegami i koleżankami na skutek pandemii i edukacji zdalnej – szczególnie dziewczęta i osoby uczące się w szkołach wiejskich.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Cerkiew przyfrontowego Charkowa

Charków w czasach pokoju był miastem nad wyraz pełnym życia. Wstydliwie ukrywał to za szarymi ścianami budynków, wielkimi kompleksami budowli przemysłowych. Za żywiołem udawanego języka rosyjskiego miasto ukrywało swoją ukraińską istotę, co bezbłędnie zdradzało charkowian, gdziekolwiek by się nie udali – charakterystyczna wymowa i cały wachlarz ukrainizmów oraz typowo lokalnych słówek na kształt sławetnego „trempela” 1. Za tą scenografią miasta skryte było to, co określało jego rzeczywistą tożsamość – poczucie własnej godności, kreatywne podejście do pracy, subtelne, czasem sarkastyczne poczucie humoru i co chyba najważniejsze – zdolność doceniania wolności i jej obrony. Nie przypadkiem właśnie Charków wyróżniał się wśród pięciu pułkowych centrów Słobodzkiej Ukrainy – kraju będącego spełnieniem marzeń Ukraińców o „ziemi swobody” 2 – i stał się jej faktycznym centrum.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Metafizyczna potęga bieli

Interpretacja wiersza Jana Polkowskiego Morze białe analizuje fenomen istnienia współczesnej poezji religijnej niekoniecznie tematycznie zajmującej się Bogiem. Istotą takiej poezji jest wizja świata, z gruntu religijna, zakładająca ufność i zawierzenie bez względu na świecką materię wiersza, który może opisywać najgorsze zbrodnie. Autor ukazuje, że w przypadku najlepszej poezji religijnej zasada anima naturaliter christiana oznacza, że fundamentalna dobroć Boga istnieje w wierszach bezwiednie, właśnie naturalnie, a nie jako coś dodanego czy wykoncypowanego.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Wzorzec dziennikarza według przekazu tygodnika katolickiego „Niedziela”

W tekście przybliżono wzorzec dziennikarza przedstawiony na łamach tygodnika katolickiego „Niedziela”. Celem prezentacji jest znalezienie odpowiedzi na pytania: W jaki sposób powinien wykonywać on swoją pracę? Czy znajdują się objaśnienia, dzięki którym może dokładniej rozumieć dziennikarskie zadania i właściwie je realizować? Objaśnienia te autor odnalazł w tygodniku „Niedziela”; w znajdujących się tam tekstach opisane są następujące zagadnienia związane z dziennikarstwem: misja, profesjonalizm, rzetelność, otwartość, twórczość, uczciwość, etyczność, odpowiedzialność moralna, wyrażanie miłości do Boga – Prawdy, wartości chrześcijańskie. Do realizacji wskazanego celu posłużyły także znajdujące się w „Niedzieli” teksty opisujące błędne pojmowanie pracy dziennikarskiej i tworzenie złego medialnego przekazu. Dziennikarz nierozumiejący dziennikarskiej służby i odrzucający wartości odznacza się brakiem profesjonalizmu, promuje „gwiazdorski styl dziennikarstwa”, zastępuje służbę komercjalnością, posługuje się fałszywymi informacjami, zaprzestaje dążenia do prawdy i wydobywania dobra.
W opracowaniu wykorzystane zostały metody: opisowa i hermeneutyczna; pozwoliły one na przedstawienie podjętego zagadnienia w świetle zgromadzonych publikacji oraz zinterpretowanie przywoływanych z nich treści. W ten sposób odnaleziono odpowiedzi na pytanie o wzorzec dziennikarza.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Jak „widzą” niewidomi?

Artykuł porusza problematykę nowej widzialności i reprodukcji pola społecznego „widzenia” u osób niewidomych jako „podmiotów wizualnych” w perspektywie studiów kultury wizualnej. Przyjmując założenie, że kultura wizualna pociąga za sobą rozważania na temat ślepoty, niewidzialnego, niewidomego w perspektywie społecznej, autor śledzi, w jaki sposób niewidomi funkcjonują jako podmioty wizualne w społeczeństwie wizualnym, czyli osoby konstytuujące aktywny społecznie środek wzroku (niezależnie od jego biologicznej zdolności widzenia) oraz jako efekt szeregu kategorii podmiotów wzrokowych. W tym kontekście Nicholas Mirzoeff odwołuje się do przykładu niewidomych, którzy na początku ery panoptycznej stali się przedmiotem społecznej troski państwa, co doprowadziło do powstania instytucji państwowych dla niewidomych. Panoptyzm stworzył niewidomych jako „naturalny” cel społeczeństwa, państwa i troski, właśnie dlatego, że „widzenie” i „bycie widzianym” stały się problematyczne w trosce dyscyplinarnego państwa narodowego. W eseju The Question of Cultural Identity Stuart Hall wyróżnia trzy typy podmiotów: oświeceniowy, socjologiczny i postmodernistyczny. Odniesienie do racjonalnego podmiotu dotyczy także osób niewidomych. Mitchell wspomina Optykę René Descartesa, w której filozof uważał wzrok za „rozszerzoną formę dotyku”, porównując go do „kija używanego przez niewidomych” do wzmocnienia ścieżki w realnej przestrzeni. Podobnie w perspektywie podmiotu ponowoczesnego warto przywołać model „widzenia bez patrzenia” Paula Virilia – reprodukcji intensywnej ślepoty, która jest ostatnią formą „industrializacji ślepoty” przez „maszyny widzenia”. Koncepcja podmiotu fraktalnego Jeana Baudrillarda dowodzi, że życie niewidomych jest „społeczną konstrukcją widzenia”. Podmiot wizualny, który znajdujemy w koncepcji bioobrazów W.J.T. Mitchell, prowadzi nas do wniosku, że obrazy można tworzyć tak, jak obrazy przedmiotu, wyczuwając je w wyobraźni. Nicholas Mirzoeff proponuje wprowadzenie terminu „zdarzenie wizualne” zamiast pojęcia „podmiot wizualny”; jest on generowany w interfejsie z technologią wizualną w procesie komunikacji za pośrednictwem komputera, w którym mogą uczestniczyć również osoby niewidome. Wreszcie, The Passing Billa Violi zostało zinterpretowane w kontekście obrazów wewnętrznych. Trudno nie przywołać tej koncepcji, mówiąc o obrazach, które są efektem „widzenia” niewidomych. Obrazy generowane przez „oko umysłu” pochodzą ze snów, wspomnień, obrazów i wyobrażeń, w których widzimy siebie, ale z punktu widzenia obserwatora – osoby niewidomej. Viola przypisuje tę funkcję wewnętrznych obrazów kamerze wideo, która działa jak świadomość, stając się odzwierciedleniem naszego „ja”. Według Violi można opisać dynamikę świadomości, która na jednym końcu umieszcza obrazy zewnętrzne (także postrzegane przez niewidomych) i obrazy wewnętrzne (stany uczuć, emocje, marzenia senne i społeczne skutki „widzenia”).

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Dziennik Maksymiliana Ryłły

W zbiorach Narodowego Muzeum im. Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie znajduje się rękopiśmienny, łacińskojęzyczny sześciotomowy Dziennik unickiego biskupa Maksymiliana Ryłły (ok. 1715–1793), który dotąd nie stał się przedmiotem głębszych naukowych badań i starań edycyjnych. Dzieło obejmuje okres od 1742 do 1793 r., który był rokiem śmierci jego autora. W naszej publikacji proponujemy czytelnikom zapoznanie się z początkowym fragmentem pierwszego tomu (lata l742–1756) Dziennika Maksymiliana Ryłły, który przedstawia wydarzenia z roku 1742/1743.

Czasopismo: Perspektywy Kultury
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii