rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Biosynteza i suszenie rozpyłowe inwertazy z drożdzy Yarrowia lipolytica

Inwertaza jest ważnym enzymem powszechnie stosowanym w przemyśle spożywczym, zwłaszcza
w cukiernictwie. Dostępne na rynku preparaty inwertazy zawierają enzym uzyskany z drożdży Saccharo-
myces cerevisiae w postaci płynnej. Poszukiwanie nowych źródeł inwertazy oraz uzyskanie bardziej sta-
bilnych preparatów (proszków) może korzystnie zwiększyć ofertę dla przemysłu spożywczego. Do otrzy-
mania sproszkowanych preparatów enzymatycznych stosuje się liofilizację, suszenie fluidyzacyjne,
a nawet suszenie rozpyłowe.
Celem pracy była ocena procesu biosyntezy inwertazy z glicerolu przez genetycznie zmodyfikowany
polski szczep Yarrowia lipolytica oraz otrzymanie suszonego rozpyłowo preparatu tego enzymu. Biosyn-
tezę enzymu wydzielanego przez drożdże prowadzono w trzech niezależnych procesach bioreaktorowych
(H1, H2 i H3) z glicerolem jako głównym źródłem węgla. Z jednego bioreaktora uzyskano od 15926 do
40710 jednostek inwertazy (U) o aktywności właściwej 96,8 ÷ 645,6 U/mg białka. Do suszenia rozpyło-
wego przeznaczono 3690 ml zmieszanego płynu pohodowlanego o aktywności właściwej wynoszącej
263,4 U/mg białka. W procesie suszenia rozpyłowego z dodatkiem 1 % metylocelulozy otrzymano
198,12 g proszku o aktywności właściwej 113,4 U/mg białka. Inwertaza z Y. lipolytica w postaci proszku
wykazywała niższe optimum pH i temperatury niż enzym natywny oraz była bardziej termostabilna.
W zastosowanych warunkach suszenia rozpyłowego inwertaza utraciła 67 % aktywności i dlatego w dal-
szym postępowaniu należy przeprowadzić badania nad optymalizacją parametrów suszenia.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Identyfikacja chemicznych zanieczyszczeń etanolu uzyskanego z ziarna różnych odmian kukurydzy

Celem pracy była identyfikacja związków chemicznych stanowiących zanieczyszczenia etanolu uzy-
skanego w procesie fermentacji alkoholowej różnych odmian kukurydzy. Opisano przyczyny powstawania
w procesie fermentacji kukurydzy takich związków, które obniżają jakość wytwarzanego etanolu. Prze-
prowadzono identyfikację jakościową i ilościową produktów ubocznych w spirytusach po zakończonym
procesie fermentacji. Obejmowała ona grupy związków: estry, aldehydy, alkohole wyższe oraz metanol.
Badania jakości etanolu wykonano metodą chromatografii gazowej.
Zawartość związków karbonylowych w etanolu przeznaczonym na cele spożywcze jest normowana
i nie może przekraczać wartości 0,1 g/dm3 A100. W badanych próbkach zawierała się w zakresie 0,022 ÷
0,087 g/dm3 A100. Największą ilość związków karbonylowych stwierdzono w pierwszym etapie fermenta-
cji, w czasie powstawania największych ilości etanolu. W ciągu następnych godzin fermentacji etanolowej
ilość aldehydów sukcesywnie malała, przy czym największy ich ubytek obserwowano między 16. a 48.
godziną. W żadnym z uzyskanych spirytusów nie stwierdzono obecności akroleiny, która ma właściwości
kancerogenne. Ilość alkoholi wyższych zawierała się w dość szerokich granicach, tj. 0,855 ÷ 3,553 g/dm3
A100. Na ich poziom wpływ miała ilość n-propanolu, izobutanolu, n-butanolu oraz 2-metylo-1-butanolu.
Wydajność alkoholu ze 100 kg ziarna różnych odmian kukurydzy kształtowała się w zakresie 37,5 ÷
43,3 dm3
. Największą wydajność spirytusu uzyskano z ziarna kukurydzy odmian Euralis ES Runway oraz
Euralis ES Hattric.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Ocena zawartości wybranych makro- i mikroelementów w miodach komercyjnych oraz w miodach pochodzących bezpośrednio z pasieki

Miód charakteryzuje się unikatowymi właściwościami sensorycznymi i prozdrowotnymi. W skład
miodu wchodzą między innymi przeciwutleniacze, enzymy, witaminy, makro- i mikroelementy, które
kształtują jego aktywność biologiczną i odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu orga-
nizmu. Miody stanowią źródło potasu, magnezu, wapnia, sodu, siarki, manganu, żelaza, wanadu, chromu,
fosforu, srebra, boru i miedzi. Celem pracy było określenie składu mineralnego miodów odmianowych
dostępnych na polskim rynku. W badaniach użyto polskich miodów różnych odmian: akacjowego, wielo-
kwiatowego, lipowego i rzepakowego. Ocenie poddano miody zakupione w supermarkecie i pochodzące
bezpośrednio z pasieki. Średnia zawartość Ca, K, Na, Mg, Mn, Zn, Cu i Fe w miodach wynosiła odpo-
wiednio [mg/100 g]: 7,42, 59,66, 1,57, 1,44, 0,11, 0,46, 0,02 i 0,12. Największą zawartością makro-
i mikroelementów charakteryzował się miód wielokwiatowy pochodzący bezpośrednio z pasieki –
133,77 mg/100 g. Najmniejszą zawartość składników mineralnych wykazano w miodzie akacjowym
zakupionym w supermarkecie – 27,23 mg/100 g. Dodatkowo przeanalizowano wpływ położenia prywat-
nej pasieki w okolicach Huty Miedzi Głogów na zawartość miedzi w próbach miodów różnych odmian.
Nie stwierdzono statystycznie istotnej różnicy (p ≥ 0,05) pomiędzy średnią zawartością miedzi w miodach
komercyjnych i w miodach z prywatnej pasieki, co wskazuje na brak wpływu pochodzenia geograficznego
na zawartość tego pierwiastka

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Początki polskiej literatury łagrowej. Wprowadzenie do lektury „pamiętnika z Sołówek” Mieczysława Lenardowicza

Artykuł stanowi wprowadzenie do lektury „pamiętnika z Sołówek” Mieczysława Lenardowicza, opublikowanego dwukrotnie w 1930 roku jako Na wyspach tortur i śmierci. Pamiętnik z Sołówek (Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy) i Pamiętnik z Sołówek (Towarzystwo Wydawnicze „Rój”). Utwór ten jest prawdopodobnie pierwszym dziełem polskiej literatury łagrowej i, szerzej, obozowej. W artykule zarysowano kontekst historyczny i historycznoliteracki utworu Lenardowicza: genezę bolszewickich i sowieckich obozów koncentracyjnych, a w szczególności Sołowieckiego Obozu Specjalnego Przeznaczenia, oraz wskazano najważniejsze wczesne świadectwa dotyczące sowieckich obozów koncentracyjnych (głównie Sołowek), w tym teksty opublikowane w Polsce i w Generalnym Gubernatorstwie do 1945 roku. Są wśród nich, obok utworu Lenardowicza, świadectwa obcojęzyczne (rosyjskie, ukraińskie, niemieckie) i ich przekłady, napisane po polsku wspomnienia Białorusina Franciszka Alachnowicza oraz teksty napisane po polsku przez Polaków: artykuły prasowe, reportaże, eseje – traktujące o Sołowkach w sposób mniej lub bardziej bezpośredni.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ku puencie. Uwagi o genezie dwóch utworów Anny Kamieńskiej

Artykuł przedstawia analizę historii zakończeń dwóch wierszy Anny Kamieńskiej – „Kiedy odchodzą wielcy” oraz „Jesteś mi ciepły młody”. Znane nam dokumenty literackie pozwalają znaleźć wspólny element tych dwóch procesów, z których jeden polegał na nieoczekiwanym dopisaniem puenty do ostatniej znanej nam wersji rękopiśmiennej wiersza, a drugi puentą uczynił w ostatnim etapie prac nad utworem zapis ze środka wcześniejszego brulionu. Tą częścią wspólną jest medytacyjny, nieretoryczny charakter warsztatu pisarskiego dojrzałej poetki. Jeśli pominąć oczywiste różnicy między obiema wierszami i procesami, z których się wyłoniły, pozostanie silne podobieństwo, prawdopodobnie cecha charakterystyczna dla sposobu, w jaki pisała Anna Kamieńska przynajmniej od lat sześćdziesiątych minionego wieku, gdy proces twórczy był dla niej nie tyle okazją do znalezienia formy myśli, ale sam był myślorodny.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Określenie profilu kwasów tłuszczowych w wyciągach uzyskanych za pomocą ekstrakcji dwutlenkiem węgla w stanie nadkrytycznym z liści pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.)

Ekologiczne ekstrakty roślinne bogate w substancje biologicznie aktywne są cennym surowcem dla
przemysłu spożywczego, stąd ciągle poszukuje się nowych ich źródeł. Szczególną uwagę zwraca się na
rośliny pospolite, odporne na trudne warunki atmosferyczne, łatwo dostępne i tanie w uprawie. Do tego
typu roślin należy pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.). Celem pracy było określenie profilu kwasów
tłuszczowych zawartych w liściach pokrzywy zwyczajnej, w wyciągach uzyskanych metodą ekstrakcji za
pomocą nadkrytycznego dwutlenku węgla z dodatkiem etanolu. Uzyskano 5 ekstraktów różniących się
sposobem pozyskania oraz parametrami procesu – czasem, ciśnieniem i temperaturą. Profil kwasów tłusz-
czowych oznaczono metodą GC-MS. Identyfikację związków przeprowadzono na podstawie porównania
widm masowych z biblioteką NIST 11 oraz porównania czasów retencji z certyfikowanym materiałem
odniesienia. We wszystkich ekstraktach udział nienasyconych kwasów tłuszczowych był większy niż
nasyconych kwasów tłuszczowych. W badaniach wykazano, że wzrost temperatury i ciśnienia procesu
skutkował wyekstrahowaniem większej ilości pożądanych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Naj-
większą zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych cechował się ekstrakt otrzymany w temp.
50 ºC przy ciśnieniu 250 barów. W wyciągach uzyskanych przy zastosowaniu niskiego ciśnienia i wydłu-
żonego czasu ekstrakcji nie zidentyfikowano kwasu eikozapentaenowego, który był obecny w pozostałych
próbach.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Porównanie wybranych parametrów mikrobiologicznych i biochemicznych napojów kombucha

Celem niniejszej pracy było określenie poziomu wybranych mikroorganizmów, porównanie zawarto-
ści polifenoli i antocyjanów oraz zdolności przeciwutleniającej napojów kombucha dostępnych w handlu
detalicznym z napojem wytworzonym doświadczalnie metodą tradycyjną. Badania objęły 12 napojów
komercyjnych oraz jeden uzyskany doświadczalnie, którego bazą była zielona herbata z 10-procentowym
dodatkiem sacharozy. W badanych produktach oznaczono: liczbę bakterii Acetobacter sp., Gluconobacter
sp., LAB i drożdży, pH, ogólną zawartość antocyjanów, ogólną zawartość polifenoli oraz aktywność
przeciwutleniającą. Aktywność przeciwdrobnoustrojową napojów kombucha oceniono metodą dyfuzyjną,
z zastosowaniem kolumienek, w stosunku do szczepów wzorcowych: Escherichia coli ATCC 35218,
Listeria monocytogenes serotyp 1/2a (KMSiFŻC), Yersinia entercolitica (PCM 1919), Salmonella enteri-
tidis (ATCC 130764), Bacillus cereus (PCM 2019), Enterococcus faecalis (ATTC 29212), Staphylococcus
aureus (ATTC 25923), Saccharomyces cerevisiae (ŁOCK 14), Candida albicans (KMSiFŻC). Stwierdzo-
no, że napoje deklarowane jako pasteryzowane (K7 - K12) były pozbawione mikroorganizmów z analizo-
wanych grup. W pozostałych produktach komercyjnych dominującym mikroorganizmem były bakterie
Acetobacter sp., których liczba zawierała się w przedziale 6 × 10 6 ÷ 1,1 × 10 7 jtk/ml. W napoju doświad-
czalnym wykazano drożdże w ilości 6,5 × 10 5 jtk/ml. Odczyn pH produktów był charakterystyczny i nie
przekraczał 4,3. Zawartość antocyjanów we wszystkich napojach pochodzących z handlu wahała się mię-
dzy 0,2 ÷ 0,3 mg/dl, natomiast w próbie doświadczalnej było ich ponad dwa razy więcej. Zawartość poli-
fenoli oraz zdolność przeciwutleniająca prób były zróżnicowane i nie stwierdzono ich korelacji z pocho-
dzeniem produktu. Głównym czynnikiem warunkującym zdolność napojów kombucha do inhibicji
bakterii potencjalnie chorobotwórczych dla człowieka jest obecność kwasów organicznych. Żaden z bada-
nych napojów nie wykazywał antagonizmu w stosunku do testowanych drożdży.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wiesława Myśliwskiego dzieło in statu nascendi

Artykuł przedstawia proces twórczy Wiesława Myśliwskiego. Skupia się szczególnie na dwóch aspektach pracy pisarza. Pierwszy z nich Myśliwski określa terminem „bezradność owocująca”, to stan, który bezpośrednio poprzedza pisanie. Drugi określiłam jako „teorię pierwszego zdania”, a pojęcie to utworzyłam na bazie wypowiedzi pisarza. Artykuł zawiera analizę pierwszych zdań powieści Wiesława Myśliwskiego. Sygnalizuję możliwość zestawienia „bezradności owocującej” z innymi, choć podobnymi, koncepcjami procesu twórczego m.in. Emila Ciorana czy Sandora Maraiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Stanisław Grzesiuk w objęciach cenzury

W artykule prezentowane są zagadnienia związane z wydawniczymi losami całości literackiego dorobku Stanisława Grzesiuka. Składają się nań trzy autobiograficzne powieści: Pięć lat kacetu, Boso, ale w ostrogach oraz Na marginesie życia. Wydania, które ukazały się za życia pisarza były poddawane różnego typu ingerencjom. Najważniejszym czynnikiem, który miał wpływ na ostateczna postać tekstu była instytucjonalna cenzura. Ponadto autor zmieniał swoje utwory pod wpływem nacisków wydawcy, rodziny oraz w ramach realizacji sądowej ugody. Redaktorzy nowej edycji dzieł Grzesiuka, która ukazała się w 2018 roku w wydawnictwie Pruszyński i S-ka, podjęli próbę rekonstrukcji tekstów sprzed pozaautorskich zmian. Zestawienie tych wydań z pierwodrukami i rękopisami dowodzi, iż wydawnictwo podjęło wiele niezrozumiałych decyzji, które mogą mieć wpływ na błędną recepcję autorskiego przekazu.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ortografia nie do wiary. Wątpliwe bluźnierstwo i bóg

Po śmierci Władysława Broniewskiego Mieczysław Grydzewski zwrócił uwagę na, jego zdaniem, kontrowersyjny zapis słowa „bóg” w bardzo dobrze znanym polskiemu czytelnikowi wierszu Zagłębie Dąbrowskie. Laickie poglądy poeta deklarował na długo przed debiutem. Przez cały okres swojej działalności literackiej konsekwentnie stosował zapis korzystający z małej litery w pisowni słowa „bóg”. Nie czynił tego wbrew regułom, lecz pomimo zasad przyjętych przez polską ortografię. Zamiarem nie było bluźnierstwo, lecz wyłączenie się z opresywnej reguły uznający istnienie monoteistycznego „boga” jako bezdyskusyjny pewnik. Po przełomie 1989 roku część edytorów i badaczy uznała nawet stosowany przez Broniewskiego zapis jako wymuszony przez stalinowską i peerelowską cenzurę i starała się dokonać korekty.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Powlekanie żywności - materiały, metody i zastosowanie w przemyśle spożywczym

Powlekanie żywności stosowane jest w celu przedłużenia okresu przydatności do spożycia wielu nie-
trwałych, łatwo psujących się surowców i produktów spożywczych. Powłoki jadalne mogą zapobiegać
zmianom barwy, tekstury, rozwojowi niepożądanych mikroorganizmów oraz utracie witamin bądź skład-
ników mineralnych. Powinny minimalizować niekorzystny wpływ działania promieniowania słonecznego
oraz wilgoci. Tym samym powłoki i filmy jadalne mogą przyczyniać się do podwyższania jakości i bez-
pieczeństwa żywności. Rozwój opakowań jadalnych może stanowić korzystną, a z czasem konieczną
alternatywę dla opakowań syntetycznych, m.in. ze względów ekonomicznych oraz zdrowotnych. Coraz
częstsze stosowanie biodegradowalnych powłok jadalnych w wielu branżach przemysłu spożywczego ma
na celu ograniczenie zarówno liczby opakowań jednostkowych, jak i zwiększającej się ilości odpadów
zanieczyszczających środowisko. W powlekaniu żywności nadal poszukiwane są rozwiązania pozwalające
na uzyskanie powłok o zakładanych właściwościach użytkowych. Wprowadzanie substancji przeciwdrob-
noustrojowych lub nanomateriałów może wpływać na zwiększanie zakresu stosowania powłok jadalnych
oraz decydować o akceptacji takich produktów przez konsumentów. Obecnie prowadzone są intensywne
badania naukowe w kierunku opracowania efektywnych metod wytwarzania powłok i folii jadalnych oraz
modyfikacji ich właściwości funkcjonalnych. W niniejszej pracy przedstawiono charakterystykę materia-
łów dotychczas stosowanych, jak również nowych – o właściwościach powłokotwórczych. Scharaktery-
zowano metody ich wytwarzania i zastosowanie w przemyśle spożywczym.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Właściwości przeciwutleniające oraz zawawrtośc kapsaicynoidów w wybranych przyprawach z dodatkiem ostrej papryki, dostępnych na polskim rynku

Przyprawy stanowią istotny składnik diety. Ostra papryka jest powszechnie używana jako przyprawa
kuchenna. Korzyści z jej stosowania wiążą się nie tylko z walorami smakowymi, ale także z pozytywnym
wpływem prozdrowotnym. Jest to związane ze związkami polifenolowymi oraz innymi związkami
o właściwościach przeciwutleniających zawartymi w owocach ostrej papryki, na przykład z kapsaicyną.
Celem pracy było określenie zawartości związków polifenolowych, w tym flawonoidów, kapsaicynoidów
oraz właściwości przeciwutleniających i zdolności redukowania jonów żelaza w przyprawach zawierają-
cych paprykę ostrą, dostępnych na polskim rynku. Z 7 różnych przypraw oznaczonych przez producentów
jako „papryka ostra”, „chili” lub „pieprz cayenne” oraz z papryki jalapeño z uprawy w warunkach domo-
wych przygotowano ekstrakty wodno-etanolowe. Oznaczono w nich całkowitą zawartość związków poli-
fenolowych (metodą Folina-Ciocalteu’a) oraz flawonoidów. Wykonano również testy przeciwutleniające
FRAP i DPPH• oraz oznaczono spektrofotometrycznie zawartość kapsaicynoidów w przeliczeniu na kap-
saicynę. Przyprawy dostępne na polskim rynku nie różniły się między sobą znacząco pod względem wła-
ściwości przeciwutleniających, jednak znacznie odbiegały od uzyskanej i wysuszonej w warunkach do-
mowych papryki jalapeño, która wyróżniała się największą zawartością kapsaicyny oraz najwyższymi
wartościami aktywności przeciwutleniającej. Prawdopodobnie miały na to wpływ parametry suszenia
i przechowywania papryki. Ponadto przyprawy wytwarzane przemysłowo mogą zawierać dodatek innych
substancji, które zwiększają objętość produktu, a jednocześnie obniżają jakość końcowego wyrobu. Na
podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że przyprawy zawierające ostrą paprykę mogą być
dobrym źródłem związków przeciwutleniających w diecie.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Zastosowanie spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej całkowitego odbicia (TXRF) do oznaczania zawartości krzemu w materiale roślinnym

Liczne opracowania naukowe, w których wykazano dobroczynne działanie krzemu na rośliny, świad-
czą o wzrastającym zainteresowaniu rolą krzemu w kontekście wpływu na wzrost i prawidłowy rozwój
roślin. Wskazują również na potrzebę uzupełniania tego pierwiastka w podłożu podczas produkcji roślin-
nej.
Celem badań było dopracowanie metody przygotowania próbek materiału roślinnego i oznaczenie
w nich zawartości krzemu z zastosowaniem spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej całkowitego odbi-
cia. Próbki materiału roślinnego, w skład którego wchodziły liofilizowane i suszone liście szałwii lekar-
skiej (Salvia officinalis), suszone liście skrzypu polnego (Equisetum arvense) i suszone liście pokrzywy
zwyczajnej (Urtica dioica), poddano analizie pierwiastkowej. Próbki suszu roślinnego roztwarzano
z wykorzystaniem mieszaniny stężonego kwasu azotowego(V) oraz nadtlenku wodoru w mineralizatorze
mikrofalowym. Analizę zawartości krzemu w próbkach przeprowadzono przy użyciu spektrometru fluore-
scencji rentgenowskiej całkowitego odbicia (TXRF). Zawartość krzemu w próbkach szałwii lekarskiej
wynosiła 0,2 %, w próbkach pokrzywy zwyczajnej – ponad 0,5 %, a w próbkach skrzypu polnego – ok.
1,4 %. W celu potwierdzenia i uzupełnienia otrzymanych informacji zgromadzony materiał roślinny pod-
dano także analizie mikroskopowej z zastosowaniem skaningowego mikroskopu elektronowego, umożli-
wiającego również określenie składu pierwiastkowego w mikroobszarze dzięki spektrometrowi dyspersji
energii wtórnego promieniowania rentgenowskiego. Wykonano fotografie mikroskopowe oraz analizę
składu pierwiastkowego próbek materiału roślinnego w mikroobszarze, a przeprowadzone analizy pozwo-
liły na wykazanie obecności krzemu w trzech próbkach badanego materiału roślinnego: szałwii uprawianej
w sposób konwencjonalny, pokrzywy i skrzypu polnego.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia
Wpływ wartości glikemii na przeżywalność pacjentów z zespołem uzależnienia alkoholowego (ZUA) po urazie czaszkowo-mózgowym

Wprowadzenie: Urazy czaszkowo-mózgowe stanowią jedną z przyczyn ciężkich powikłań oraz zgonów u pacjentów na całym świecie. Zaburzenia glikemii u poszkodowanych z urazem głowy są jednym z częstszych powikłań wtórnych. Według aktualnej wiedzy medycznej zaburzenia te mogą mieć wpływ na rokowanie chorego w kontekście przeżycia. Postępowanie związane z określeniem optymalnego poziomu glikemii, a także wytycznych dotyczących procedur w przypadku zaburzeń glikemii u pacjentów po urazach czaszkowo-mózgowych są przedmiotem licznych badań. Materiał i metody: Badanie miało charakter retrospektywny. Obejmowało grupę 92 chorych z zespołem uzależnienia alkoholowego (ZUA) hospitalizowanych z powodu urazów czaszkowo-mózgowych na Oddziale Klinicznym Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpitala Świętego Rafała w Krakowie w okresie od stycznia 2012 do września 2018 r. Wyniki: Wykazano zależność między hiperglikemią oraz dobowymi wahaniami glikemii a ryzykiem zgonu u pacjentów z urazem czaszkowo-mózgowym. Pacjenci, u których występują epizody hiperglikemii powyżej 11 mmol/dl, oraz pacjenci charakteryzujący się dużymi dobowymi wahaniami glikemii są obarczeni wyższym ryzykiem zgonu. Wnioski: Badanie wykazało zależność między wahaniami glikemii a wzrostem śmiertelności. Dodatkowo epizody hiperglikemii były związane z wyższą śmiertelnością.

Czasopismo: Państwo i Społeczeństwo
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Bakterie kwasu octowego jako potencjalne probiotyki nowej generacji

Bakterie kwasu octowego (ang. AAB – Acetic Acid Bacteria) występują powszechnie w środowisku.
Biorą udział w procesach fermentacji żywności, na której występują naturalnie lub są dodawane celowo
dla uzyskania produktu o pożądanych właściwościach. Bakterie te są izolowane m.in. z roślin i produktów
z nich wytwarzanych, z fermentowanej żywności i napojów. Mikroorganizmy te w procesie fermentacji
wytwarzają wiele związków, wśród których można wyróżnić kwasy glukuronowy i glukonowy, a także
inne kwasy organiczne oraz witaminy. Z przedstawionego przeglądu literatury naukowej wynika, że bak-
terie kwasu octowego mogą mieć zastosowanie terapeutyczne oraz biotechnologiczne i technologiczne.
AAB mają duże znaczenie dla przemysłu spożywczego, zarówno jako bakterie korzystne, jak i szkodliwe
w wielu procesach produkcyjnych, w łańcuchu dostaw i podczas przechowywania produktów. Pomimo
dużego potencjału i szerokich możliwości aplikacyjnych wykorzystywanie bakterii kwasu octowego na
skalę masową jest jednak wciąż ograniczone.
W ostatnich latach duże zainteresowanie wzbudzają bakterie wykazujące właściwości prozdrowotne
i probiotyczne, jednak, aby dany szczep został uznany za probiotyczny, musi spełnić określone wymaga-
nia. Bakterie kwasu octowego nie kolonizują jelita grubego, ale wykazują wiele właściwości prozdrowot-
nych i terapeutycznych, co uzasadnia możliwość ich zaliczenia do grupy probiotyków nowej generacji.

Czasopismo: Żywność Nauka Technologia Jakość
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: technologia żywności i żywienia