rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
LUDOBÓJSTWO W IRACKIM KURDYSTANIE WLATACH 80. XX WIEKU I JEGO UMIĘDZYNARODOWIENIE

Problem ludobójstwa w irackim Kurdystanie stanowi apogeum konfliktu iracko-kurdyjskiego sięgającego początku lat 20. XX wieku. Nacjonalistyczna partia Al-Baas, która doszła do władzy w 1963 r., zaczęła prowadzić represyjną politykę wobec Kurdów polegającą na wysiedleniach z rdzennych obszarów na terytoria zamieszkałe przez ludność arabską lojalną wobec rządu. Kolejnymi krokami skierowanymi przeciw mniejszości kurdyjskiej było zorganizowane, masowe niszczenie i konfiskata jej mienia, ponadto zakaz przebywania w strefach wydzielonych przez władze, a także czystki etniczne na dużą skalę. Liczbę Kurdów, którzy padli ofiarą reżimu Saddama Husajna szacuje się na 182 tysiące. Użycie broni chemicznej w miejscowooeci Halabdża spowodowało śmierć ponad 5 tysięcy Kurdów, a ci którzy ocaleli do dziś odczuwają skutki tego ataku. To właśnie ta zbrodnia doprowadziła do umiędzynarodowienia kwestii kurdyjskiej, a w konsekwencji do uniezależnienia obszarów kurdyjskich od Bagdadu w latach 90. XX wieku. Niemal wszyscy autorzy ataku chemicznego oraz innych zbrodni na Kurdach zostali postawieni przed sądem i skazani za popełnione czyny.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
BEZPIECZEŃSTWO SUROWCOWE W ZAKRESIE ZIARNA KAKAOWEGO A SYTUACJA POLITYCZNA NA WYBRZEŻU KOŚCI SŁONIOWEJ

W artykule omówiono problematykę bezpieczeństwa surowcowego w zakresie ziarna kakaowego w kontekście sytuacji politycznej na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Przedstawiono rolę Wybrzeża Kości Słoniowej w światowym obrocie kakao. Rozpatrzono podstawowe aspekty sytuacji politycznej na Wybrzeżu Kości Słoniowej. W podsumowaniu zwrócono uwagę na uwarunkowania bezpieczeństwa surowcowego w zakresie ziarna kakaowego.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
PIRACTWO MORSKIE I JEGO IMPLIKACJE DLA BEZPIECZEŃSTWA MORSKIEGO W DRUGIEJ DEKADZIE XXI WIEKU – CASUS SOMALII

W artykule zaprezentowano i oceniono strategiczne podejście do problemu piractwa morskiego i jego implikacji w kontekście bezpieczeństwa transportu morskiego. Ukazano problem piractwa w najważniejszych regionach jego występowania, intensywność występowania tego problemu w latach 90. XX wieku oraz jego współczesny aspekt. Zaprezentowano i oceniono działania społeczności międzynarodowej w kontekście zwalczania piractwa morskiego oraz pomocy dla państw dysfunkcyjnych na przykładzie Somalii. Artykuł kończy się wnioskami i prawdopodobnym rozwojem omawianego procederu w kolejnych latach, w których Autorka prognozuje, że wdrożone, jak do tej pory działania przyczyniły się do ograniczenia liczby ataków, ale w niewielkim stopniu przyczyniły się do poprawy sytuacji ekonomicznej ludności somalijskiej. W związku z zanotowaniem rosnącej liczby ataków w latach 2015 i 2016, kolejne lata mogą przynieść dalszą falę renesansu piractwa. Jeżeli udzielana pomoc nie zostanie zintensyfikowana i precyzyjniej wykorzystana, to piractwo morskie pozostanie realnym zagrożeniem dla transportu morskiego.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
TAJNE WIĘZIENIA CIA W EUROPIE – IMPLIKACJE DLA POLSKI

Celem artykułu jest przedstawienie stanu realizacji przez Polskę wyroków ETPC w sprawach Al Nashiri i Husayn (Abu Zubaydah) w związku z istnieniem na terytorium RP tajnych ośrodków zatrzymań CIA i torturowaniem osób podejrzanych o terroryzm. Artykuł koncentruje się na ustaleniach faktycznych poczynionych w toku śledztw międzynarodowych prowadzonych przez Parlament Europejski oraz Radę Europy. Osoby podejrzane o terroryzm nie pozostają w próżni prawnej. Przysługują im w równym stopniu podstawowe prawa jednostki, w szczególności wolność od tortur. Tajemnica państwowa nie może stanowić narzędzia ograniczania prawnej odpowiedzialności państwa za przeprowadzenie transparentnych i skutecznych postępowań w sprawie poważnych naruszeń praw człowieka.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
KOORDYNACJA BEZPIECZEŃSTWA IMPREZ MASOWYCH W PRAKTYCE I ISTNIEJĄCYCH ROZWIĄZANIACH PRAWNYCH RP

W niniejszej publikacji przedstawiono znaczenie działań związanych z koordynacją przedsięwzięć zmierzających do prawidłowego przygotowania i kierowania bezpieczeństwem imprez masowych. Ustawodawstwo polskie obejmujące ten zakres tematyczny zagadnień, wskazywało już od 1997 r. proces koordynacji, jako ważny element budowy bezpieczeństwa imprez masowych, który właściwego znaczenia nabrał dopiero przed turniejem finałowym Euro 2012. Nadal jednak, w obowiązujących regulacjach prawnych, nie wskazano koordynatora tego procesu, tym samym również jego obowiązków. Autor publikacji stara się zwrócić uwagę na konieczność rozwiązania tego problemu w przyszłych  regulacjach prawnych.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
WPŁYW CZYNNIKÓW WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH NA ROZWÓJ TERRORYZMU W AZJI CENTRALNEJ

W Azji Centralnej współwystępują czynniki zewnętrze, jak i wewnętrzne mające wpływ na rozwój terroryzmu. Szczególne sąsiedztwo z Afganistanem, jak i Pakistanem umożliwiają tworzenie sieci powiązań pomiędzy różnymi grupami. Kotlina Fergańska stanowi przykład czynników wewnętrznych, takich jak ubóstwo, brak odpowiedniej infrastruktury oraz konflikty etniczne jako odpowiedni grunt dla rozwoju terroryzmu.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
CHIŃSKI MODEL ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO I JEGO POTENCJALNA ADAPTACJA W EUROPIE

Nagłaśniane od ponad trzech dekad sukcesy gospodarcze ChRL spowodowały, że w ostatnich latach znaczenia nabrała debata nie tylko na temat specyficznych cech, ale i potencjalnej uniwersalności tzw. chińskiego modelu rozwoju, zwanego najczęściej Konsensusem Pekińskim lub autorytarnym modelem kapitalizmu państwowego (state capitalism). Model ten ostatnimi laty stał się bardzo atrakcyjny dla wielu rządów, głównie słabiej rozwiniętych państw w świecie. Szczególnie widoczne jest to w Afryce, Ameryce Łacińskiej i Azji Centralnej, gdzie wyjątkowo aktywne są chińskie przedsiębiorstwa i politycy. Trwający od 2008 r. globalny kryzys finansowy i ekonomiczny w wielu regionach świata podważył zaufanie do anglosaskiego modelu gospodarki wolnorynkowej i towarzyszącej mu ideologii neoliberalnej. Szybkość, z jaką Chiny przeszły ze statusu biednego kraju rolniczego do globalnej potęgi gospodarczej, budzi podziw w wielu społeczeństwach. Także w Unii Europejskiej trwa debata na temat kształtowania prawidłowych relacji handlowo-inwestycyjnych z Chinami i oceny chińskiej formuły rozwojowej. Dyskusja dotyczy korzyści i kosztów społeczno ekonomicznych chińskiej formuły rozwojowej oraz jej adaptowalności. Zauważalnej intensyfikacji uległa ona w kontekście realizacji i popularyzacji chińskiej koncepcji połączenia Azji z Europą, czyli projektu Pasa i Drogi (One Belt One Road). Autor w prezentowanym artykule pragnie przybliżyć specyfikę chińskiego modelu rozwoju, przedstawić jego silne i słabe strony na poszczególnych etapach rozwoju i dać odpowiedź na pytanie na ile użyteczny byłby on w Unii Europejskiej, zarówno na poziomie porozumień bilateralnych, jak i strategicznego partnerstwa Chin z całą UE.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
PRZEGLĄD STRATEGICZNY BEZPIECZEŃSTWA PAŃSTW EUROPEJSKICH

Treścią publikacji jest dokonanie przeglądu strategicznego bezpieczeństwa europejskiego państw europejskich w 2016 roku, i stworzenie – na wzór metody „scenariuszy międzynarodowych” – prognoz krótko-, średnio- oraz długoterminowych. Autorzy zajęli się zarówno wydarzeniami mającymi charakter konfliktów zbrojnych (w tym także tzw. „zamrożonymi konfliktami”), a także problemem nasilających się aktów terrorystycznych. Zwrócono także uwagę na kwestię kryzysu imigracyjnego, powodującego zarówno wzrost nastrojów radykalnych, ale będącego również „źródłem” przemytu osób (w tym terrorystów) oraz towarów (w tym broni, wykorzystywanej następnie w zamachach).

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
EWOLUCJA ZAGROŻENIA TERRORYSTYCZNEGO NA BLISKIM WSCHODZIE W 2016 ROKU

Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest problematyka ewolucji zagrożenia terrorystycznego na Bliskim Wschodzie w 2016 r. W tym celu analizie poddano, po pierwsze, istotę i determinanty współczesnego zagrożenia terrorystycznego. Wskazano także najważniejsze podmioty terrorystyczne aktywne na Bliskim Wschodzie. Po drugie – przedstawiono chronologię i najważniejsze trendy w ramach aktywności terrorystycznej w tym regionie. I wreszcie, po trzecie, skupiono się na predykcji najważniejszych trendów rozwoju powyższego fenomenu w 2017 r. i kolejnych latach.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
MIĘDZYNARODOWE ŚRODOWISKO BEZPIECZEŃSTWA AZJI WSCHODNIEJ W 2016 ROKU. ZASADNICZE DETERMINANTY I KIERUNKI EWOLUCJI

Celem artykułu jest analiza stanu międzynarodowego środowiska bezpieczeństwa regionu Azji Wschodniej oraz zasadniczych kierunków jego ewolucji w roku 2016. Autor identyfikuje kluczowe trendy długoterminowe kształtujące regionalny ład bezpieczeństwa omawianego obszaru. Umożliwia to określenie ,,stanu wyjściowego" regionu na początku analizowanego okresu, a także określenie swoistego ,,tła strategicznego", w odniesieniu do którego należy rozpatrywać bieżące wydarzenia. Następnie przedstawiono kluczowe wydarzenia z obszaru bezpieczeństwa międzynarodowego, które zaszły w Azji Wschodniej w trakcie 2016 r. (oraz w pierwszych miesiącach 2017) oraz ukazano  je w nakreślonym kontekście strategicznym. Pozwala to na sformułowanie wstępnej oceny co do wpływu pojedynczych wydarzeń na międzynarodowe środowisko bezpieczeństwa regionu (stabilizujące, destabilizujące lub neutralne). W ostatnim etapie, na bazie dotychczasowych rozważań podjęto próbę prognozy dalszej ewolucji sytuacji bezpieczeństwa w Azji Wschodniej w perspektywie kolejnych 12-18 miesięcy.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
STAN BEZPIECZEŃSTWA W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ W 2016 ROKU

Artykuł stanowi analizę stanu bezpieczeństwa w Ameryce Łacińskiej w roku 2016, biorąc pod uwagę charakter istniejących w regionie zagrożeń. W pierwszej kolejności przedstawione zostały problemy wynikające z toczących się między państwami latynoamerykańskimi sporów granicznych. Następnie, w kontekście wydarzeń z roku 2016 r., omówiony został problem terroryzmu w Ameryce Łacińskiej. Ostatnia część właściwej analizy poświęcona jest przestępczości zorganizowanej i generowanych przez  nią zagrożeniom. Szczególny nacisk położony został na problem narkobiznesu. Zwieńczenie artykułu stanowi podsumowanie omawianych kwestii, jak również prognoza o dwojakim charakterze: krótkoterminowa, dotycząca roku 2017, oraz długoterminowa, wykraczająca poza bieżący rok. 

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo państwa w świetle teorii dóbr publicznych

Artykuł stanowi próbę zastosowania teorii dóbr publicznych, zapożyczonej z ekonomii, do analizy bezpieczeństwa państwa jako podmiotu stosunków międzynarodowych i jako gwaranta bezpieczeństwa żyjących w nim ludzi. Zmiana charakteru wielu zagrożeń z państwowych na niepaństwowe wpływa na cechy bezpieczeństwa jako dobra i każe też zadać pytanie o relację między bezpieczeństwem obu rodzajów podmiotów (państwa i ludzi/obywateli). Celem jest ustalenie, jakiego rodzaju dobrem (publicznym, prywatnym, klubowym, wspólnym) jest, lub może być, bezpieczeństwo w każdym z tych przypadków i czy zasadny jest pogląd, że bezpieczeństwo jest dobrem publicznym. Klasyczne definiowanie bezpieczeństwa jako dobra publicznego przestaje być wystarczające w świetle realiów i nie zawsze znajduje uzasadnienie w codziennej praktyce, na każdym poziomie (jednostkowym, narodowym, międzynarodowym) i w każdym sektorze (dziedzinie).

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
WOJNA Z TERRORYZMEM ZA POMOCĄ DRONÓW

Coraz powszechniejsze wykorzystywanie w operacjach bojowych bezzałogowych statków powietrznych, nazywanych potocznie dronami wzbudza wiele kontrowersji. Paradoksem jest fakt, że mniejsze kontrowersje międzynarodowe wywołuje zjawisko stosunkowo szybkiego upowszechniania się UAV-ów w siłach zbrojnych wielu państw, jak również coraz powszechniejsze ich wykorzystywanie przez różne firmy prywatne, w tej liczbie także prywatne formy wojskowe (PMC). Jednak największe spory dotyczą posługiwania się przez Stany Zjednoczone dronami w walce z terroryzmem. Spory te koncentrują się szczególnie wokół dopuszczalności takich operacji bojowych poza obszarem konfliktów zbrojnych i ich statusu prawnego oraz ich efektywności militarnej w porównaniu do uzyskanych rezultatów, w tym także tzw. efektów ubocznych czyli liczby zabitych cywilów – którzy nie byli celem danej operacji antyterrorystycznej, określonej mianem „selektywnego zabójstwa” (ang. targeted killing). Artykuł omawia rozwój i możliwości techniczne różnych rodzajów wojskowych dronów, ich wykorzystywanie w operacjach antyterrorystycznych oraz ryzyko związane z szybką proliferacją tej nowej broni.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Wpływ procesu zmian politycznych w państwach arabskich na politykę zagraniczną Turcji po 2010 roku

Proces zmian w państwach arabskich, którego początek wyznaczyły protesty w Tunezji na przełomie 2010 i 2011 r., stanowił zaskoczenie nie tylko dla szeroko definiowanej społeczności międzynarodowej, ale także dla najważniejszych graczy w regionach Bliskiego Wschodu oraz Afryki Północnej. Bez wątpienia do tej grupy zaliczyć należy Turcję. Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu procesu zmian w państwach arabskich po 2010 r. na politykę zagraniczną Turcji. Szczegółowej analizie zostały poddane przede wszystkim podstawowe założenia polityki zagranicznej Turcji przed 2010 r. oraz ich późniejsza, ewentualna modyfikacja w obliczu zmian politycznych w świecie arabskim. Na podstawie analizy, autor za nieaktualne uznał dwa z regionalnych celów polityki zagranicznej Turcji: eliminację problemów z państwami w regionie oraz niemożność pełnienia funkcji państwa mediatora w regionie. Konflikt wewnętrzny w Syrii stał się bez wątpienia jednym z przykładów niepowodzenia polityki zagranicznej Turcji. Istotną wadą tureckiej polityki zagranicznej po 2002 r. stanowiło oparcie stosunków na bliskich, osobistych relacjach tureckich polityków z niektórymi autorytarnymi przywódcami państw arabskich. Paradoksalnie, wsparcie procesu przemian w Egipcie, może zagrozić regionalnym aspiracjom Turcji. Pytanie dotyczące atrakcyjności tak zwanego modelu tureckiego dla państw arabskich pozostaje pytaniem otwartym. Chociaż można wskazać przykłady nawiązywania do politycznych doświadczeń Turcji w takich państwach jak Tunezja, Maroko czy Egipt, jest to jeszcze zbyt mało, by można mówić o politycznej miękkiej sile Turcji w regionie.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Od sankcji do sankcji. Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Islamskiej Republiki Iranu

W artykule omówiono sankcje jako instrument wykorzystywany w polityce USA wobec Iranu. Zarzutami podnoszonymi przez USA wobec Iranu jest wspieranie terroryzmu oraz intensywnie rozwijany program atomowy. Po roku 2006 sankcje zostały nałożone także przez Radę Bezpieczeństwa ONZ oraz embargo UE na zakup irańskiej ropy. Kolejne reżimy sankcji nie doprowadziły ani do zmiany polityki Iranu, ani do zmian politycznych w tym państwie. Ukazano problem skuteczności sankcji, zwłaszcza gdy nie wszystkie państwa godzą się na ich zaostrzenie a władze Iranu są zdeterminowane w dalszym rozwijaniu programu atomowego bez względu na koszty, potępienie i kolejne sankcje.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Kultura polityczna w stanie klęski żywiołowej. Studium przypadku - Fukushima

W artykule przedstawiono rolę kultury politycznej podczas klęski żywiołowej, która dotknęła Japonię w 2011 r. Omówiono genezę i ewolucję mentalności japońskiej. Scharakteryzowano przebieg awarii technicznej w elektrowni Fukushima I, zaistniałej po trzęsieniu ziemi i fali tsunami oraz postępowanie rządu, operatora i pracowników w toku jej usuwania. W podsumowaniu zwrócono uwagę na pozytywne i negatywne aspekty japońskiej polityki oraz świadomości społecznej, które objawiły się podczas rozpatrywanej sytuacji.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Pojęcia imperium i imperializm w nauce o stosunkach międzynarodowych

Wbrew pozorom trudno przeprowadzić jednoznaczny rozdział pomiędzy „międzynarodowością” i „imperialnością”. Z jednej strony, z punktu widzenia normatywnej teorii polityki międzynarodowej przekraczanie tej linii wydaje się prowadzić od legitymizacji stosunków międzynarodowych (międzynarodowość) do jej braku (imperialność) i od normalności do wyjątkowości. Z drugiej strony, z historycznego punktu widzenia imperium jest wszechobecną formą uczestnictwa w międzynarodowości świata społecznego. Jedną ze „świętych” zasad w dyskursie o nowożytnym systemie międzynarodowym wydaje się być zakaz imperium. W ostatnich dwudziestu latach pojęcia „imperium” i „imperializm” wróciły do języka analizy stosunków międzynarodowych. Dokonuje się swoista rehabilitacja pojęcia imperium jako jednostki analizy i imperializmu jako praktyki stosunków międzynarodowych. Artykuł przedstawia rozumienie pojęć imperium i imperializm w nauce o stosunkach międzynarodowych i historii stosunków międzynarodowych. Autor omawia często pomijane w nauce o stosunkach międzynarodowych idee i praktyki podzielane przez imperia oraz wpływ jaki zamorskie imperia wywarły na Europę i jej kulturę. Istotnym problemem omawianym przez Autora jest wyjaśnienie braku szczególnego zainteresowania imperializmem w głównych nurtach badawczych w nauce o stosunkach międzynarodowych. Autor przedstawia zatem istotę rozumienia problemu imperializmu w nurtach teoretyzowania o stosunkach międzynarodowych inspirowanych marksowską krytyką kapitalizmu poczynając od W. Lenina i K. Kautskiego przez E.Wood, A. Gunder Franka, I. Wallersteina na M. Hardt, A. Negri oraz teoretykach nowego imperializmu kończąc. W końcowej części artykułu Autor uzasadnia tezę, że sto lat refleksji teoretycznej nad imperium i imperializmem, w której istotne miejsce zajmują także badania prowadzone w drugiej połowie XX w. w formie teorii zależności i analizy systemów-światów, zatoczyło koło powracając na pocz. XXI w. do problemu przemocy i siły w ramach kapitalistycznych stosunków społecznych. Ostatnie wydarzenia w stosunkach międzynarodowych ukazują kłopotliwe związki między ideałem umów społecznych, szczególnie w sferze ekonomicznej a stosowaniem siły militarnej w stosunkach międzynarodowych.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Teoria stosunków międzynarodowych a filozofia nauki

Nauka o stosunkach międzynarodowych nie jest pewna swojego statusu jako „nauka” i racjonalne przedsięwzięcie zdolne do wytwarzania wiedzy o świecie polityki międzynarodowej. W długiej dyscyplinarnej historii legitymizacji pola badawczego jako „naukowego” badacze stosunków międzynarodowych importowali wiele stanowisk z filozofii nauki w celu ustanowienia pewnych fundamentów nauki o stosunkach międzynarodowych. Kwestie filozoficzne są zazwyczaj traktowane jako uniwersalne, ponadczasowe i abstrakcyjne w swojej naturze. Filozofia nauki zajmuje się badaniem abstrakcyjnych kwestii logicznych, epistemologicznych i ontologicznych związanych w szczególności z problemem w jaki sposób sądy naukowe są uzasadniane lub strukturyzowane. Niestety, żadne takie pewne fundamenty nie istnieją. Filozofia nauki sama stanowi kontestowane pole badań, w którym nie istnieje konsensus odnośnie właściwych fundamentów nauki. Na jej gruncie ustanowiono co najmniej trzy dobrze uzasadnione stanowiska fundacyjne: instrumentalizm, społeczny konstruktywizm i naukowy realizm. Żadne z nich nie uzyskało powszechnej akceptacji. Artykuł przedstawia napięcia między różnymi filozofiami nauki. Debaty nad „nauką” w stosunkach międzynarodowych podzieliły dyscyplinę w kwestii możliwości ustanowienia naukowych stosunków międzynarodowych. Stanowiska fundacyjne stały się istotnym elementem w sposobie myślenia badaczy stosunków międzynarodowych o swojej pracy naukowej. Podziały między pozytywistami, antypozytywistami i postpozytywistami stały się nieuniknionym rezultatem roszczeń poszczególnych grup badaczy do zajmowania słusznego stanowiska w filozofii nauki.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Międzynarodowe sądy karne jako instrumenty kontroli przestrzegania fundamentalnych praw człowieka

Poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego prawa praw człowieka doprowadziły w latach 90tych XX wieku do urzeczywistnienia inicjatyw mających na celu ścigania i karanie sprawców takich czynów. Trzy powołane wówczas trybunały karne stały się swoistymi mechanizmami międzynarodowej kontroli post factum nad przestrzeganiem fundamentalnych praw przysługujących jednostce. Zostały zobowiązane przede wszystkim do ustalenia odpowiedzialności i ukarania sprawców zbrodni. W artykule ukazano genezę i istota funkcjonowania, a także efekty aktywności trybunałów karnych na rzecz przywracania wiary w fundamentalne prawa człowieka. Udowodniono, że międzynarodowe sądy karne sprzyjają umocnieniu koncepcji ochrony praw człowieka i bezpieczeństwa definiowanego przez pryzmat jednostek, jednak z uwagi na formalne i rzeczywiste przeszkody w realizacji swych kompetencji, nie przyczyniają się do wzmocnienia rzeczywistej ochrony fundamentalnych jednostki.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Ekspansja chińskiego kapitału w Europie - potencjalne szanse i zagrożenia dla Polski

Celem artykułu jest analiza szans i zagrożeń, które generuje chińskie zaangażowanie inwestycyjne w państwach Unii Europejskiej, a także możliwości przeciwdziałania jego ewentualnym negatywnym konsekwencjom. Ostatnie lata przyniosły ze sobą wyraźny wzrost zainteresowania przedsiębiorstw z Chińskiej Republiki Ludowej podejmowaniem działalności inwestycyjnej w państwach Unii Europejskiej. Można przy tym zakładać utrzymanie się tej tendencji w najbliższym czasie. Poza korzyściami ekonomicznymi, które generuje chińskie zaangażowanie inwestycyjne, wskazuje się także na pewne zagrożenia z tym związane. Problem ten powinien stać się także obiektem zainteresowania polskich decydentów. Mimo relatywnie niewielkiej dotychczas aktywności chińskich przedsiębiorstw w Polsce, Chiny wydają się być zainteresowane zwiększeniem obecności gospodarczej w Europie Środkowo-Wschodniej, Polską traktując jako lidera państw regionu.

Czasopismo: Przegląd Strategiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji