rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Federalny Urząd Ochrony Konstytucji – zadania i charakterystyka zwalczanych zagrożeń

Prezentowany artykuł omawia podstawowe kompetencje Federalnego Urzędu
Ochrony Konstytucji (Bundesamt für Verfassungsschutz – BfV), będącego największą
służbą specjalną Republiki Federalnej Niemiec. Autor przedstawia tu kluczowe zadania
BfV oraz ich genezę wiążącą się z powstaniem Urzędu kilka lat po zakończeniu
II wojny światowej. W artykule podkreślono, że konkretne działania BfV, będące
realizacją normatywnie zakreślonych zadań, wynikają nie tylko z przepisów prawa, ale
w praktyce są kształtowane również przez obiektywne czynniki zewnętrzne.
W artykule zostały omówione główne zagrożenia zwalczane przez BfV, do których
należą ekstremizm lewicowy, prawicowy, narodowościowy i religijny. Szczególnie
groźną postacią tego ostatniego jest islamizm i towarzyszący mu terroryzm. Kilka słów
poświecono również działalności na terenie RFN obcych wywiadów, przede wszystkim
rosyjskego i chińskiego. Charakterystycznym, krótko omówionym w artykule zagrożeniem
zwalczanym przez BfV, jest także organizacja scjentologiczna.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zakres zainteresowania radzieckiego cywilnego wywiadu naukowo-technicznego w okresie rządów Michaiła Gorbaczowa. Z perspektywy wymiany informacji wywiadowczej pomiędzy MSW PRL a KGB ZSRR

Już w latach 50. XX w. luka technologiczna pomiędzy państwami kapitalistycznymi a blokiem komunistycznym była ewidentna, na niekorzyść tego ostatniego. Wraz z odprężeniem w relacjach międzynarodowych w latach 70. kraje RWPG zdołały przyswoić
część zachodnich technologii, zakupując licencje. Najważniejsze rozwiązania, zwłaszcza w zakresie elektronicznych systemów sterowania oraz chemii organicznej, były jednak nadal poddane przez zachodnioeuropejskie koncerny ścisłej ochronie.
Transfer technologii hamowało dodatkowo zaostrzone u progu dekady lat 80. amerykańskie embargo na tzw. produkty podwójnego zastosowania. W niniejszym przyczynku autor wysuwa tezę, że ZSRR zmobilizował wywiady państw RWPG na rzecz masowego przenikania do zachodnich ośrodków naukowo-badawczych i produkcyjnych w celu zdobycia pożądanych z punktu widzenia gospodarki ZSRR (oraz pozostałych państw RWPG) technologii, i tym samym przełamania zachodnich restrykcji handlowych. Akcent został położony na stronę radziecką w celu sygnalnego wypełnienia luki obejmującej – z punktu widzenia badań nad wywiadem naukowo-
-technicznym KGB ZSRR – drugą połowę lat 80. XX w.
Analizą objęto przede wszystkim katalogi i opisy zadań przekazywanych przez KGB polskiemu MSW, a także raporty polskiego wywiadu ze spotkań roboczych z radzieckimi
partnerami. Dzięki zachowanym w Archiwum IPN dokumentom można określić jakość i ilość przemycanych i wymienianych materiałów, a ponadto zidentyfikować kraje, instytucje i firmy, które znajdowały się w zainteresowaniu wywiadu ZSRR.
Oprócz wiedzy dotyczącej samych technologii oba wywiady wymieniały się także doświadczeniem w zakresie pozyskiwania i obsługi agentów. Wśród najważniejszych konkluzji analizy należy wymienić: systematyczny wzrost ilości przekazywanych w obie strony informacji; pozornie zrównoważone zainteresowanie ZSRR technologiami cywilnymi i wojskowymi przy rzeczywistym transferze informacji do i z Polski zdominowanym przez zastosowania cywilne; przewagę technologii elektronicznych
i informatycznych, a także biotechnologicznych i medycznych, przy mniejszym zainteresowaniu obu stron wymianą w zakresie przemysłu ciężkiego i energetyki.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Tajne przeszukanie w literaturze szpiegowskiej, kryminalnej, sensacyjnej i political fiction

Tajne przeszukanie jest jedną z najbardziej newralgicznych metod pracy operacyjnej stosowanych przez służby specjalne. W większości państw nie ma jawnych przepisów dotyczących tajnych przeszukań i właściwie żadna ze światowych służb nie przyznaje się do stosowania tej metody podczas realizacji zadań służbowych. Trudno natrafić na jakiekolwiek dane na ten temat zarówno w literaturze profesjonalnej poświęconej działalności służb specjalnych, jak i w literaturze prawniczej. Informacje dotyczące „tajnego wejścia" i „tajnego przeszukania" można znaleźć jedynie w publikacji Instytutu Pamięci Narodowej dotyczącej instrukcji obowiązujących w Służbie Bezpieczeństwa w latach 1970-1989. W kilku innych polskich wydawnictwach widnieją tylko krótkie wzmianki na ten temat.
Wiele informacji na temat tajnego przeszukania zawiera natomiast zwykła beletrystyka, przede wszystkim powieści szpiegowskie, sensacyjne i kryminalne. W artykule przedstawiono przykłady publikacji poruszających tę tematykę, m.in. W. Suworowa, A.C. Doyle'a, T. Clancy'ego, F. Forsytha i V.V. Severskiego.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kontratyp w uprawnieniach ABW i MI5

Artykuł ma postać felietonu prawniczego. Jako cel stawia sobie zrozumiałe
zaprezentowanie uprawnień ABW i MI5 jako kontratypu, czyli okoliczności wyłączających
odpowiedzialność karną za działania noszące formalne znamiona przestępstwa.
Większość metod pracy operacyjnej, których istotę można ująć jako podstępne doprowadzanie
do wszczęcia postępowania karnego, oraz metod pracy śledczej, takich
jak zatrzymanie, stosowanie środków przymusu bezpośredniego itd., to działania
wypełniające formalne znamiona przestępstwa. Rodzi się wobec tego pytanie, jakie
przepisy bądź konstrukcje prawne przywracają legalność takich działań funkcjonariuszy.
Analiza tego typu konstrukcji zawartych w ustawie o ABW oraz AW stanowi
pierwszą część artykułu.
W części drugiej artykuł przedstawia uregulowania dotyczące czynności operacyjno-
rozpoznawczych w legislacji brytyjskiej, koncentrując się przy tym na przepisach
zawartych w Regulation of Investigatory Powers Act 2000, ustawy będącej podstawą
pracy operacyjnej wielu brytyjskich służb, między innymi MI5. Model brytyjski opiera
się na autoryzacji określonych działań przez określone podmioty. Tak więc uzyskanie
stosownego zezwolenia będzie okolicznością przywracającą legalność działaniu
noszącemu formalne znamiona przestępstwa.
W artykule zanalizowano również zakres uprawnień służb brytyjskich i sposób
ich nadzorowania. Wskazano, że istotną rolę w zakresie nadzoru pełnią tu Komisarze:
do spraw Służb, Inwigilacji oraz Naruszeń Komunikacyjnych. W systemie brytyjskim
funkcjonuje wreszcie wyspecjalizowany organ sądowy, którego zadaniem jest rozpatrywanie
skarg osób uważających, że ich prawa jednostkowe zostały poprzez działania
służb naruszone. Uprawnienia służb brytyjskich są zdecydowanie szersze niż uprawnienia służb polskich, ale jednocześnie są zrównoważone ich pełnym i transparentnym nadzorowaniem.
Na koniec porównano legislację polską i brytyjską oraz postawiono wnioski de lege ferenda.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Paradygmat wojny i pokoju. Rola i znaczenie materializmu dialektycznego w rosyjskiej nauce wojskowej w XXI w.

Artykuł dotyczy materializmu dialektycznego, który nadal pełni funkcję uniwersalnego
paradygmatu stosowanego w rosyjskiej nauce wojskowej. Jego prawa
i kategorie tworzą zbiór uniwersalnych prawideł, ram i zasad, za których pomocą
konstruuje się obraz wojny, pokoju i polityki w świadomości elit wojskowych, decyzyjnych
oraz społeczeństwa rosyjskiego. Materializm dialektyczny pełni funkcję
światopoglądową, gnoseologiczną (teoretyczno-poznawczą) i metodologiczną.
Te funkcje przejawiają się w przekonaniu o istnieniu absolutnie uniwersalnych
i niepodważalnych praw kierujących przyrodą, społeczeństwami i historią. Prawa,
o których mowa, znajdują zastosowanie w badaniach dotyczących wojny i pokoju.
Po upadku komunizmu „naukowy światopogląd marksistowsko-leninowski”
zastąpiono „naukowym światopoglądem geopolitycznym”, podnosząc go do rangi
doktryny polityki zagranicznej i bezpieczeństwa państwa. To oznacza, że w rosyjskim
ujęciu, wraz z upadkiem komunizmu, funkcję siły napędowej polityki
państw w stosunkach międzynarodowych przestała pełnić walka klas. Została ona
zamieniona na geopolityczną konfrontację między cywilizacjami i tworzącymi je
państwami. W tym kontekście, w świadomości rosyjskich elit wojskowych i decyzyjnych,
polityka staje się permanentną walką o władzę i zasoby, a wojna i pokój
to różne fazy tego samego procesu. Wojna jest postrzegana jako zjawisko społeczno-
historyczne, które podlega obiektywnym prawom i współzależnościom formułowanym
na podstawie kategorii materializmu dialektycznego – nauki badającej
obiektywną, czyli materialną, rzeczywistość. Ujawnienie, zdefiniowanie i opisanie
tych obiektywnych praw i współzależności jest głównym zadaniem rosyjskiej nauki
wojskowej. Pełnią one bowiem rolę wskazówek, których uwzględnienie eliminuje
lub przynajmniej ogranicza możliwość popełnienia błędu, co umożliwia
odniesienie zwycięstwa w ewentualnej wojnie. Prawa i prawidłowości wojny mają
charakter strukturalny i hierarchiczny. Dzielą się na prawa ogólne, szczególne
i jednostkowe. To powoduje, że potencjalny przeciwnik jest postrzegany jako system
lub struktura złożona ze współzależnych od siebie materialnych i duchowych
czynników rozumianych jako potęga ogólna, która stanowi sumę potencjałów odzwierciedlających najważniejsze dziedziny życia państwa i społeczeństwa. Paleta
metod walki, środków i działań dobieranych w celu zniszczenia nieprzyjaciela jest
ściśle uzależniona od tych potencjałów.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Specyfika stosunków polsko-radzieckich w latach 1944-1991

Celem artykułu jest przedstawienie cybernetycznego modelu procesu radzieckiej penetracji w Europie Środkowo-Wschodniej po II wojnie światowej, który pozwala również na wykrycie i dokonanie analizy procesów penetracyjnych łączących ZSRR z PRL.
Przez niespełna pół wieku Europa Środkowo-Wschodnia znajdowała się pod dominacją radziecką. Na końcowym etapie II wojny światowej państwa leżące w tej części Europy stały się obiektem radzieckiej penetracji. Proces ten w poszczególnych państwach wyglądał inaczej – wynikało to z uwarunkowań historycznych (tradycji ulegania państw bloku wschodniego), stosowanych metod i ich skuteczności oraz z zachowania się systemu penetrowanego (podatność na bodźce sterujące, stopień autonomiczności).
Penetracja ZSRR była okresowo zakłócana, przede wszystkim wskutek przesileń politycznych w tym państwie, do których dochodziło w momentach zmian na stanowisku sekretarza generalnego KPZR. W latach 80. XX w. radzieckie kierownictwo postawiło imperium przed wyzwaniami współczesności. Uruchomione mechanizmy spowodowały przerwanie procesów penetracyjnych. Nastąpiło przetransformowanie więzów zależności w kierunku wywierania wpływu.
Cybernetyczny model penetracji z jednej strony pozwala na przeanalizowanie oraz wyjaśnienie charakteru i działania radzieckich struktur penetrujących, z drugiej zaś stwarza podstawę do rozważań na temat zakresu i skutków radzieckich działań penetracyjnych oraz stopnia zależności państw bloku wschodniego, w tym PRL, od ZSRR.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zakres kompetencji organów policyjnych uprawnionych do wnioskowania o kontrolę operacyjną.

Jednym z elementów weryfikacji zasadności kierowania wniosków o zarządzenie
kontroli operacyjnej jest zgoda komendanta głównego Policji, komendanta Centralnego
Biura Śledczego Policji lub komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie z literalnym
brzmieniem art. 19 ust. 1 ustawy o Policji taki wniosek powinien podpisać odpowiednio
komendant główny Policji, komendant CBŚP lub komendant wojewódzki Policji.Aktualnie przekazanie uprawnień komendanta głównego Policji dotyczących wnioskowania
o kontrolę operacyjną na jego zastępców jest w pełni zrozumiałe. W przypadku
zastąpienia organu policyjnego umocowanego do określonych działań na poziomie
ustawy powinna być jednak zastosowana konstrukcja nie „zwykłego” upoważnienia,
a przedstawicielstwa administracyjnego, z powołaniem się na art. 268a kodeksu postępowania
administracyjnego. Konsekwentnie natomiast należałoby się skłaniać ku takiemu
rozwiązaniu, aby upoważnienie do działania w tym zakresie także przez zastępującego
organ Policji miało swoje uregulowanie w ustawie kompetencyjnej.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawne aspekty znalezienia zabytku. Kilka uwag na marginesie domniemanych odkryć pod Wałbrzychem i sprawy tzw. złotego pociągu.

Przedmiotem niniejszego opracowania jest niezwykle aktualny temat prawnych
aspektów rzeczy znalezionych. Autorzy rozpoczęli swoje rozważania od krótkiego wprowadzenia
na temat historycznych aspektów grabieży dziedzictwa narodowego, aby następnie
w sposób szczegółowy opisać najważniejsze niuanse prawne pojawiające się na kanwie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, znalezisk z perspektywy polskiego prawodawcy. Podsumowując, autorzy zaproponowali
katalog czynności, które należałoby podjąć w przypadku znalezienia zabytkowego obiektu.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Koncepcja cyberbezpieczeństwa w ujęciu Chińskiej Republiki Ludowej - wybrane aspekty.

W prezentowanym artykule autor porusza tematykę dotyczącą cyberbezpieczeństwa,
ukazując to zjawisko z perspektywy jednego z najsilniejszych w tym aspekcie
krajów – Chin. Państwo Środka uważane jest za jedno z trzech najsilniejszych cybermocarstw
oprócz USA oraz Federacji Rosyjskiej. Analiza wybranych obszarów działalności
ChRL jest oparta zarówno na wskazaniu metod organizacyjnych, instytucjonalnych
oraz strategicznych w odniesieniu do potencjału defensywnego i ofensywnego, jak
i na przedstawieniu najczęściej wykorzystywanych narzędzi technologicznych. Autor
w swoim studium stara się wskazać na różnice między podejściem do omawianej problematyki
realizowanym m.in. w krajach NATO a Chińską Republiką Ludową, dokonując
próby określenia efektywniejszych rozwiązań. Całość analizy jest uzupełniona informacjami
dotyczącymi grupy Comment Crew posądzanej o realizację zleceń dla rządu
w Pekinie oraz przedstawieniem wybranych specjalistów przeprowadzających ataki
o charakterze szpiegowskim.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Postępowanie dyscyplinarne w służbach specjalnych w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych

Służby specjalne są wyspecjalizowanymi organami państwa powołanymi do
zwalczania szczególnych zagrożeń dla funkcjonowania kraju. W odróżnieniu od
innych formacji zmilitaryzowanych charakteryzują się one tym, że działają w sposób
niejawny, a ich działalność obejmuje również czynności dokonywane poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak mimo podobieństw w działalności służb specjalnych
ustawodawca uregulował w odmienny sposób procedurę postępowania w sprawach
dyscyplinarnych.
We wszystkich służbach specjalnych ustalono ogólną klauzulę odpowiedzialności
dyscyplinarnej. Ustawy nie określają definicji przewinienia dyscyplinarnego.
Przewinienie dyscyplinarne jest natomiast definiowane przez określenie w kolejnych
przepisach katalogu czynów, za które funkcjonariusz może zostać ukarany. Jednak
w tym wypadku ustawodawca sformułował w różny sposób katalog czynów, które są
przewinieniami dyscyplinarnymi w służbach specjalnych. Mamy tutaj dwa rozwiązania:
przewinienia dyscyplinarne stanowią zamknięty katalog czynów (AW, CBA)
• wymienione przewinienia dyscyplinarne nie stanowią zamkniętego katalogu czynów,
a podane w przepisach wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy (ABW,
wojskowe służby specjalne).
Postępowanie dyscyplinarne we wszystkich służbach specjalnych ma charakter
inkwizycyjny, w którym dominującą rolę odgrywa przełożony dyscyplinarny.
Przełożonym dyscyplinarnym dla wszystkich funkcjonariuszy jest szef danej służby
specjalnej. Kierownik jednostki organizacyjnej służby jest natomiast przełożonym dyscyplinarnym
w stosunku do podległych mu funkcjonariuszy. Przełożony dyscyplinarny
decyduje o wszczęciu postępowania, ocenia zebrany przez rzecznika dyscyplinarnego
materiał dowodowy oraz wymierza karę. Kary dyscyplinarne są natomiast odpłatą za
popełnione przewinienie dyscyplinarne. Orzeczenie kary dyscyplinarnej oznacza, że
dokonano całościowej oceny czynu obwinionego. Ocena taka powinna prowadzić do
tego, aby wymierzona kara była adekwatna do wagi czynu, ale także uwzględniała inne
uwarunkowania związane z osobą obwinionego i okolicznościami popełnienia czynu.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Geneza wprowadzenia przepisów regulujących formy ochrony cudzoziemców na terytorium RP

W dniu 1 września 2003 r. weszły w życie nowe uregulowania dotyczące osób
ubiegających się w Polsce o nadanie statusu uchodźcy. Zamiast jednej ustawy o cudzoziemcach,
regulującej zagadnienia wjazdu, wyjazdu, przejazdu i pobytu cudzoziemców
na terytorium RP oraz, w dosyć ograniczony sposób, sprawy uchodźców, azylu i ochrony
czasowej, powstały dodatkowo dwa odrębne akty, tj. Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r.
o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.
z 2003 r. Nr 128, poz. 1176) oraz Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o zasadach i warunkach
wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej oraz członków
ich rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003 r. Nr 140, poz. 1180).
Już podczas prac nad tą ustawą dostrzeżono, że z ustawy o cudzoziemcach powinny być
wyodrębnione przepisy dotyczące udzielania ochrony cudzoziemcom wymagającym,
zgodnie ze standardami międzynarodowymi, szczególnego traktowania. Opracowano
więc odrębny akt prawny, tj. wymienioną powyżej ustawę o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w którym uregulowano postępowanie
wobec obcokrajowców, którzy ubiegają się o nadanie statusu uchodźcy, udzielenie
azylu, ochrony czasowej lub zgody na pobyt tolerowany.
W niniejszej publikacji dokonano szczegółowego omówienia przepisów przedmiotowej
ustawy, wykorzystując w tym celu dostępne materiały źródłowe oraz własne
doświadczenia autorki. Podjęto też próbę precyzyjnego przybliżenia tematu związanego
z cudzoziemcami oraz wymieniono mankamenty omawianej regulacji w kontekście
działań podejmowanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego zgodnie z jej
właściwością rzeczową.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Polskie planowanie strategiczne. Miejsce służb specjalnych w strategiach bezpieczeństwa.

W artykule przedstawiono problematykę planowania strategicznego w Polsce
na przykładzie służb specjalnych. W pierwszej części zwrócono uwagę na teoretyczne
aspekty tworzenia strategii oraz na niewystarczające unormowanie opisywanej
problematyki w polskim systemie prawnym, w tym m.in. na brak definicji legalnych
pojęć s ł u ż b y s p e c j a l n e i s t r a t e g i a b e z p i e c z e ń s t w a n a r o d o w e g o . Najważniejszym
elementem artykułu jest ukazanie miejsca i roli, jaką przypisywano
służbom specjalnym w dokumentach strategicznych na przestrzeni ostatnich 25 lat. Analizie poddano treść wybranych dokumentów, a w szczególności wymienione
w nich zagrożenia, priorytety oraz zadania służb wywiadowczych i kontrwywiadowczych.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Hipoteza tłumacząca sposób zainicjowania przez GPU gry operacyjnej z Oddziałem II SG WP w czasie afery „MOCR-Trust” – czyli zagadka Wiktora Tomira Drymmera.

Artykuł jest próbą wyjaśnienia użycia przez sowiecki kontrwywiad (KRO GPU)
w grze operacyjnej prowadzonej w ramach akcji dezinformacyjnej krypt. „Trust” osoby
znanej osobiście jednemu z polskich oficerów będących ofiarami sowieckiej prowokacji.
Autor wysuwa hipotezę o jakimś rodzaju związku między polskim oficerem a agentem
GPU używanym w operacji jako kontakt polskiego wywiadu, tłumaczący brak poinformowania
centrali o zakładanym rozpoznaniu sowieckiego agenta. Autor unika jakichkolwiek
definitywnych rozstrzygnięć co do charakteru wspomnianej relacji, poprzestając
na hipotetycznym założeniu jego prawdopodobnego istnienia.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przestępczość w cyberprzestrzeni – zagadnienia definicyjne

Artykuł stanowi próbę uporządkowania siatki pojęciowej stosowanej w prawie
do określenia gałęzi przestępczości zwanej popularnie „komputerową”. W tekście zostają
przytoczone definicje pojęć: n a d u ż y c i e k o m p u t e r o w e, p r z e s t ę p s t w o
z w i ą z a n e z k o m p u t e r e m, b e z p r a w n e u ż y c i e k o m p u t e r a, p r z e s t ę p s t w o
k o m p u t e r o w e oraz c y b e r p r z e s t ę p s t w o, używane w rozlicznych dokumentach
prawnych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Rozważania definicyjne wskazują
na swoistą ewolucję rozumienia tego, czym charakteryzuje się omawiana dziedzina
czynów bezprawnych. We wnioskach dokonano syntetycznego zestawienia najważniejszych
cech definicyjnych wymienionych pojęć oraz wskazano ich najistotniejsze elementy
wspólne.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Sieciowość współczesnych organizacji przestępczych funkcjonujących w obszarze przestępczości zorganizowanej i terroryzmu

Stale zmieniająca się struktura organizacyjna grup działających w obszarze prze¬stępczości zorganizowanej oraz terroryzmu wynika z potrzeby doskonalenia kamuflażu i przyjmowania bardziej elastycznych rozwiązań, które uniemożliwiają ich rozpracowa¬nie przez organy ścigania. Dlatego też coraz liczniej organizacje przestępcze, budując swoje struktury, przyjmują model o charakterze sieciowym. Tym samym przed organami ścigania stają nowe, coraz trudniejsze wyzwania związane z oceną zachowań organi¬zacyjnych, typowaniem rzeczywistego przywództwa i identyfikacją kanałów informa¬cyjnych. Naprzeciw tym wyzwaniom wychodzą rozwiązania stosowane między innymi w naukach ścisłych (fizyce), które zostały także przetransponowane na nauki społeczne (socjofizyka). Pomocne są między innymi badania zależności (relacji) i zachowań, jakie zachodzą między poszczególnymi węzłami w sieciach złożonych.
Podążając za negatywną ewolucją zjawisk społecznych, organy ścigania powinny podjąć badania kryminalistyczne nad oceną funkcjonowania sieciowych struktur orga¬nizacyjnych. Dotyczy to nie tylko samych modeli strukturalnych, lecz także kreowania przestępstw popełnianych w przestrzeni cybernetycznej, przy wykorzystaniu mecha¬nizmów przekazu informacji, jakie stwarzają nowoczesne komunikatory. Prowadzone w wielu krajach badania dotyczą przede wszystkim analizy zachowań organizacyjnych w skomplikowanych wewnętrznie i obszarowo strukturach przestępczych. Dzięki bada¬niom organy ścigania będą mogły otrzymać obiektywny obraz odwzorowujący zacho¬wania nielegalnych organizacji, ale przede wszystkim będą mogły przyjąć najwłaściw¬szą taktykę przeciwdziałania ich działalności. Uzyskane w wyniku przeprowadzonych analiz wnioski mogą pozwolić w przyszłości także na dokonanie rewizji aktualnie uzna¬wanych rozwiązań o charakterze penalnym.

Czasopismo: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, nauki prawne