rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wplyw kwasu glutaminowego,histydyny i argininy na spozycie diety.Sklad chemiczny oraz przyrosty masy ciala szczurow

Prześledzono wpływ kwasu glutaminowego, histydyny i argininy na spożycie diet, przyrosty i skład chemiczny masy ciała 30-dniowych samców szczurzych szczepu Wistar.
Źródłem białka w dietach była kazeina. Do diet dodano jeden z badanych aminokwasów w ilości 5g/100g diety. Dodatek tych aminokwasów spowodował istotne obniżenie spożycia diet, przyrostu masy ciała i jego składników, tj. wody, białka, tłuszczu i popiołu.
Dodatek histydyny do diety powodował obniżenie stosunku azotu do wody w ciele, co świadczyło o opóźnieniu chemicznego dojrzewania tkanek, równocześnie ze zmniejszeniem procentowej zawartości tłuszczu w ciele.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oszacowanie pobrania przez ludność województwa podlaskiego wybranych dozwolonych substancji konserwujących stosowanych w przemyśle spożywczym

Celem pracy było oszacowanie pobrania z żywnością wybranych dozwolonych substancji konserwujących.
Materiał do badań stanowiły próbki żywności pobrane w 14 powiatach województwa podlaskiego w kierunku
zawartości środków konserwujących (azotanu sodu, azotynu sodu, kwasu benzoesowego i jego soli oraz kwasu
sorbowego i jego soli) w ramach prowadzonej w latach 2004-2007 urzędowej kontroli żywności. Dane o spożyciu
artykułów żywnościowych stanowiły wyniki badań przeciętnego spożycia niektórych artykułów żywnościowych
w gospodarstwach domowych w których zarejestrowano spożycie danego artykułu prowadzonych przez GUS,
zaś dane o spożyciu napojów bezalkoholowych stanowił raport z marca 2008 r (rynek napojów bezalkoholowych
w Polsce). Stwierdzono, że średnie pobranie badanych substancji konserwujących z przeciętną dietą nie stanowi
zagrożenia dla ludzi. Biorąc pod uwagę, że dane o spożyciu produktów spożywczych pochodzących z badań budżetów
gospodarstw domowych są ograniczone, celowe jest opracowanie szczegółowych baz danych spożycia produktów
spożywczych co pozwoliło by w sposób bardziej precyzyjny dokonywać ocen pobrania tych substancji.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia oraz prozdrowotna edukacja żywieniowa dzieci w okresie skoku pokwitaniowego z terenu miasta Szczecin

Celem badań była ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia dzieci w wieku 13 lat, w okresie skoku pokwitaniowego,
u których określono masę i wysokość ciała oraz obwód talii a z uzyskanych wartości wyliczono wskaźniki BMI, WC i WHtR,
które odniesiono do rozkładów centylowych dzieci warszawskich i łódzkich. Tylko u 63,6% dziewcząt i 68,9% chłopców
szkół szczecińskich, wartość wskaźnika BMI była prawidłowa. Problem gromadzenia tkanki tłuszczowej (WC ≥ 90c) w talii
dotyczył blisko 14% dziewcząt i 9,4% chłopców. Wartości wskaźnika WHtR ≥ 90c stwierdzono u blisko 11% badanych dzieci.
Na podstawie wartości BMI wytypowano dzieci z nadwagą (BMI 90- 97c) i otyłością (BMI ≥ 97c), od których uzyskano
jadłospisy pochodzące z 3-losowo wybranych dni tygodnia. Analiza sposobu żywienia badanych dzieci z nadwagą i otyłością
wykazała niską wartość energetyczną diety, niedobór białka ogółem, węglowodanów złożonych, błonnika, składników mineralnych
(Ca, Mg, Fe, Cu, Zn), witamin z grupy B, oraz A i E (u dziewcząt), C (u chłopców) oraz płynów. Przeprowadzono
prozdrowotną edukację żywieniową w formie warsztatów, a po 3 miesiącach ankietę oceny efektów szkolenia. Analiza ankiety
ewaluacyjnej, wykazała wprowadzenie przez dzieci do swoich jadłospisów istotnych korzystnych zmian żywieniowych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Kontrola zywnosci w obrocie miedzynarodowym. Cz.I. Dokumenty Europejskiej Wspolnoty Gospodarczej

Omówiono Dyrektywę Rady Europy 89/397/EEC, harmonizującą zasady urzędowej kontroli żywności. Podano ogólne zasady obowiązujące kraje członkowskie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej dotyczące kontroli żywności, substancji dodatkowych i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Omówiono projekt uzupełnień do powyższej Dyrektywy.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena spożycia wód butelkowanych jako źródła wybranych składników mineralnych wśród młodzieży akademickiej

Wprowadzenie. Biorąc pod uwagę asortyment naturalnych wód mineralnych i źródlanych oraz wód stołowych, a także ich
stopień mineralizacji (od nisko do wysokozmineralizowanych) można przypuszczać, że będą one nabierały coraz większego
znaczenia jako źródło składników mineralnych w codziennym żywieniu.
Cel badań. Celem pracy była ocena wielkości spożycia wód butelkowanych oraz zawartych w nich wybranych składników
mineralnych wśród młodzieży akademickiej.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono wśród 2 grup studentek w wieku 18-26 lat Szkoły Głównej Gospodarstwa
Wiejskiego (SGGW) oraz Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW), po 50 z każdej uczelni, w okresie od
maja do października 2010 roku. Do oceny ilości pobieranej wody i spożycia składników mineralnych z wodami wykorzystano
ankietę, w której kwestionariuszu zawarto pytania dotyczące zwyczajowego spożycia wód butelkowanych pod kątem
ich rodzaju i ilości. Oceniano podaż wapnia, magnezu, sodu, potasu, krzemu, chloru i fluoru, jako głównych składników
wód deklarowanych na etykietach opakowań.
Wyniki. Prawie 40% badanych spożywało 4 szklanki wody dziennie, ok. 24% - 2 szklanki, ok. 24% - 3 szklanki, 11% - 1
szklankę, przy czym były to głównie wody nisko- i średniozmineralizowane. Przeciętne dzienne spożycie wapnia, magnezu
sodu, potasu, chloru i fluoru w badanej populacji wynosiło odpowiednio: 64,1; 26,5; 14,3; 1,9; 5,4; i 0,1 mg/osobę. Pobranie
krzemu było na poziomie 14, 4 mg/osobę/dzień. Spośród spożywanych z wodami butelkowanymi składników mineralnych
największe znaczenie miały wapń i magnez (odpowiednio: 6% i 8% wartości referencyjnych).
Wnioski. Wody butelkowane spożywane przez badaną populację nie stanowiły znaczącego źródła zaopatrzenia organizmu
w składniki mineralne, ale mogą być ich cennym uzupełnieniem. Istnieje konieczność propagowania picia naturalnych wód
mineralnych i źródlanych oraz stołowych jako źródła dobrze przyswajalnych składników mineralnych, zwłaszcza jeśli są
to wody wysokozmineralizowane niskosodowe.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Rtec w trzech gatunkach grzyba maslak z niektorych miejsc w Polsce

Oznaczono zawartość rtęci ogółem w owocnikach maślaka pstrego (Suillus variegatus), sitarza (S. bovinus) i zwyczajnego (S. luteus) oraz w wierzchniej warstwie podłoża glebowego z kilku przestrzennie odległych od siebie miejsc w Polsce. Wszystkie trzy gatunki maślaków cechowała mała zawartość rtęci w owocnikach. Wartości średniej arytmetycznej stężenia rtęci w kapeluszach i trzonach maślaków w zależności od miejsca ich pochodzenia mieściła się w granicach, odpowiednio, od 0,17±0,07 do 0,22±0,12 i od 0,047±0,015 do 0,071±0,035 µg/g masy suchej dla maślaka pstrego; od 0,28±0,11 do 0,79±0,40 i od 0,17±0,07 do 0,51±0,22 µg/g ms dla maślaka sitarza oraz od 0,095±0,082 do 0,17±0,05 i od 0,045±0,026 do 0,070±0,026 µg/g ms dla maślaka zwyczajnego. Wszystkie trzy gatunki maślaka bionagromadzały rtęć (BCF >1). Maślak sitarz względnie wydajniej nagromadzał rtęć niż pozostałe dwa gatunki, a wartość współczynnika BCF rtęci ogółem wyniosła od 18±10 do 45±20 w kapeluszach i od 9,4±7,5 do 29±11 w trzonach tego grzyba. Poziom zanieczyszczenia rtęcią wierzchniej warstwy gleby był niewielki, średnio od 0,017±0,003 do 0,029±0,020 µg/g ms.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Nanotechnologia – możliwości i zagrożenia

Nanocząstki to obiekty, których co najmniej jeden z wymiarów nie przekracza 100 nm. Istnieją one w przyrodzie lub
mogą być wytwarzane w wyniku ludzkiej działalności, w sposób zamierzony lub niezamierzony. Nanotechnologia to ogólna
nazwa całego zestawu technik i sposobów tworzenia struktur o rozmiarach nanometrycznych. Obecnie materiały w skali
nano znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach, począwszy od elektroniki, poprzez medycynę, kosmetologię, na motoryzacji
i budownictwie kończąc. W zależności od zastosowania nanocząstek możemy mieć do czynienia z czterema drogami
narażenia:oddechową, pokarmową, pozajelitową i przez skórę. Nanocząstki charakteryzuje większe pole powierzchni aktywnej
na jednostkę masy w porównaniu do większych cząstek. Wraz ze wzrostem powierzchni, może wzrastać potencjalne
oddziaływanie na zdrowie. Toksyczność nanocząstek zależy od wielu czynników. Do najważniejszych należą: rozmiar, kształt,
skład chemiczny, rozpuszczalność, pole powierzchni i ładunek powierzchniowy. Ocena ryzyka dotycząca ludzkiego zdrowia
powinna zostać zintegrowana na wszystkich etapach cyklu żywotności nanomateriału, począwszy od momentu powstania
koncepcji, poprzez badania i rozwój, produkcję, dystrybucję, użycie aż do usunięcia lub recyklingu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość związków fenolowych oraz aktywność antyoksydacyjna gotowych do spożycia deserów dla niemowląt

Celem pracy było określenie zawartości związków fenolowych oraz aktywności przeciwutleniajacej gotowych do spożycia
deserach dla niemowląt. Materiał do badań stanowiło sześć rodzajów deserów owocowych zakupionych w handlu
detalicznym w 2008 roku, w których oznaczono zawartość suchej masy, zawartość związków fenolowych i poziom aktywności
przeciwutleniajacej na podstawie zdolności wygaszanie wolnego rodnika ABTS∙. Największym udziałem suchej masy
charakteryzował się mus z jabłek moreli i bananów (16,9%). Pod względem zawartości związków fenolowych wyróżniał się
krem z jabłek i dzikiej róży (186,3 mg/100 g) oraz jabłuszka z owocami leśnymi (170,7 mg/100 g). Najwyższą aktywność
antyoksydacyjną wśród deserów oznaczono w kremie z jabłek i dzikiej róży (14,2 μmol Trolox/g) oraz musie jabłkowym
z brzoskwiniami (12,8 μmol Trolox/g). Pojemność przeciwutleniajaca pozostałych przecierów była nieco mniejsza i wahała
się w granicach 11,4-11,7 μmol Trolox/g.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Przekroczenia dopuszczalnych poziomow pozostalosci pestycydow w zywnosci zglaszane do oceny ryzyka zgodnie z procedurami RASFF w Polsce

Przedstawiono rezultaty oceny ryzyka dla potrzeb oceny potencjalnych zagrożeń ze strony produktów spożywczych pochodzenia roślinnego, w których stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów (NDP). Zgodnie z zasadami funkcjonowania systemu RASFF, każde przekroczenie ustalonego limitu zanieczyszczeń w żywności zostało poddane ocenie w celu ilościowego określenia stopnia zagrożenia dla konsumentów. Przedstawiono zasady oceny ryzyka stosowane dla potrzeb jego zarządzaniem w systemie urzędowej kontroli żywności. W przypadku przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów oceniono ryzyko dla populacji generalnej konsumentów jak również dla małych dzieci jako grupy najbardziej wrażliwej. Od początku funkcjonowania systemu RASFF w Polsce, tj. od połowy 2003 do końca 2007 roku dokonano oceny ryzyka w 148 przypadkach przekroczeń NDP, co stanowi 2,5% w stosunku do całkowitej liczby próbek poddanych kontroli. Jednak aż 0,39% przebadanych próbek stanowiło istotne zagrożenie dla zdrowia konsumentów, a dodatkowa ocena ryzyka pozwoliła wykazać szczególne zagrożenie dla małych dzieci.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena zawartosci jodku potasowego w krajowej soli spozywczej

Zbadano 3418 próbek soli spożywczej, w tym 2440 próbek soli jodowanej. Odsetek próbek, w których stwierdzono właściwą zawartość jodku potasowego wynosił od 30% do 50% w zależności od producenta soli.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena czestosci wystepowania mikrojader w erytrocytach myszy eksponowanych subchronicznie na promieniowanie jonizujace i nonylofenol

Celem pracy było określenie indukcji mikrojąder w retikulocytach i erytrocytach polichromatycznych myszy pod wpływem subchronicznej ekspozycji na promieniowanie X, nonylofenol (NF) lub na skojarzone działanie obu czynników. Myszy Pzh: SFIS narażane były przez 8 tygodni, 5 razy w tygodniu. Dawki wynosiły 0.05 Gy lub 0,10 Gy promieniowania X, 25 mg/kg mc lub 50 mg/kg mc nonylofenolu, a w przypadku skojarzonego działania 0,05 Gy + 25 mg/kg mc NF lub 0,10 Gy + 50 mg/kg mc NF.
Zarówno promieniowania X, jak i NF działając oddzielnie indukowały powstawanie mikrojąder w retikulocytach i erytrocytach polichromatycznych myszy. Skojarzone działanie obu czynników w retikulocytach krwi obwodowej oraz w erytrocytach polichromatycznych szpiku kostnego indukowało zwiększoną częstość występowania mikrojąder w porównaniu do efektów działania każdego z czynników oddzielnie. W retikulocytach szpiku kostnego skojarzone działanie obu czynników w małych dawkach (0,05 Gy + 50 mg/kg mc NF) powodowało zwiększenie efektu mutagennego. Natomiast, w przypadku skojarzenia obu czynników w większych dawkach (0,10 Gy + 50 mg/kg mc NF), nonylofenol może wywierać efekt ochronny w stosunku do DNA retikulocytów powodując zmniejszenie uszkodzeń indukowanych przez promieniowanie X.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wartosc odzywcza calodziennych racji pokarmowych odtwarzanych w kilku regionach kraju. Cz VI.Zawartosc retinolu,Beta-karotenu i witaminy E

Zbadano całodzienne racje pokarmowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych i nierobotniczych o średnich dochodach rocznych. Zawartość retinolu i β-karotenu w tych racjach była wystarczająca w stosunku do norm zalecanego spożycia, natomiast zawartość witaminy E była za niska. Racje realizowały normę na witaminę E zaledwie w okolo 60%.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Kinetyka rozkladu specyficznych zanieczyszczen w srodowisku wodnym

Wyznaczono kinetykę rozkładu specyficznych zanieczyszczeń wód powierzchniowych: wybranych przedstawicieli wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (benzo(a)piren i fluoranten) i chlorowcowych pochodnych metanu (chlorek metylenu, chloroform, czterochlorek węgla). Doświadczenia prowadzono w warunkach laboratoryjnych symulujących środowisko wody rzecznej i destylowanej.
Szybkość rozkładu badano w zależności od stężenia początkowego, temperatury i zdolności adaptacyjnych mikroflory do środowiska.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena zawartości wybranych witamin w całodziennej racji pokarmowej pacjentów otyłych

Celem pracy była ocena zawartości wybranych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E) i w wodzie (B1, B2, B6,
B12, C, niacyna) w całodziennej racji pokarmowej osób otyłych nie stosujących diety odchudzającej (201 otyłych kobiet-
BMI=32,9±6,2kg/m2 i 60 mężczyzn -BMI=33,4±5,3 kg/m2). Średni wiek kobiet wynosił 45,8 ±12,2 lat, a mężczyzn 48 ± 13,5
lat. Ocenę sposobu żywienia przeprowadzono metodą wywiadu 24-godzinnego. Zawartość wybranych witamin w całodziennej
racji pokarmowej oceniono przy użyciu programu komputerowego DIETA2. Podaż witamin porównano z normami na
poziomie bezpiecznym dla osób o małej aktywności fizycznej. Zaobserwowano niską zawartość w żywieniu witaminy B1 u
kobiet i B2 u mężczyzn. Wykazano, że w jadłospisach osób otyłych (zarówno kobiet jak i mężczyzn) zawartość w diecie na
poziomie normy dotyczyła witaminy E, niacyny, ryboflawiny (kobiety), witaminy B6 (mężczyźni). Wysoką zawartość w diecie
odnotowano w przypadku witaminy A, B12, oraz witaminy C zarówno u otyłych kobiet jak i mężczyzn.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie gliadyny w niektorych produktach bezglutenowych metoda Elisa

Zastosowano z pomyślnym rezultatem metodę immunoenzymatyczną z wykorzystaniem króliczych przeciwciał przeciwko gliadynie i koniugatów przeciwciał z peroksydazą do oznaczania gliadyny w bezglutenowej żywności. Otrzymane wyniki oznaczania gliadyny wskazują, że zawartość gliadyny jest w nich niska i nie przekracza 0,1%.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu zywienia gimnazjalistow z Olesnicy

Celem pracy była ocena sposobu żywienia gimnazjalistów. Grupę badaną stanowiło 113 uczniów gimnazjum z Oleśnicy, w tym 65 dziewcząt i 48 chłopców. Badanie przeprowadzono metodą bieżącego notowania jadłospisów w ciągu 3 dni. Stwierdzono, że średnia całodzienna racja pokarmowa (CRP) badanych dziewcząt nie pokrywała zapotrzebowania na: jednonienasycone i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, wapń, żelazo, miedź oraz tiaminę i niacynę. Średnia CRP badanych chłopców pokrywała zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Procent energii pochodzącej  z tłuszczów w średniej CRP badanych był niezgodny z zaleceniami. Spożycie tłuszczów pokrywało w zbyt dużym procencie całodobowe zapotrzebowania na energię, natomiast procent energii pochodzącej z węglowodanów był na najniższym poziomie zaleceń. Skład kwasów tłuszczowych dostarczanych ze średnią CRP dziewcząt i chłopców był nieprawidłowy. W obu badanych grupach stwierdzono nadmierne spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc rteci we wlosach mieszkancow Warszawy narazonych i nienarazonych zawodowo

Określono stopień narażenia na rtęć ludzi zamieszkałych na terenie Warszawy i okolic na podstawie oznaczeń tego pierwiastka we włosach osobników nienarażonych oraz narażonych zawodowo. Oznaczenia wykonywano metodą spektrofotometrii atomowo-absorpcyjnej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia i aktywności fizycznej uczniów Zespołu Szkół Gastronomicznych w Białymstoku

Celem pracy była ocena sposobu żywienia i aktywności fizycznej uczniów Zespołu Szkół Gastronomicznych w Białymstoku.
Kwestionariusz ankiety przeprowadzono w kwietniu w 2008 roku wśród 74 uczniów. Obliczono wartość energetyczną i
zawartość głównych składników odżywczych diety i porównano je z normami. Diety uczniów zawierały prawidłową wartość
energetyczną i zawartość białka, tłuszczów oraz węglowodanów. Umiarkowaną aktywnością fizyczną charakteryzowało się
jedynie 58% dziewcząt i 61% chłopców. Badani uczniowie powinni skorygować sposób odżywiania i zwiększyć aktywność
fizyczną.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wybrane aspekty stylu życia pracowników branży hotelarskiej

Wprowadzenie. Sposób żywienia, aktywność fizyczna i styl życia są istotnymi elementami wpływającymi na stan zdrowia
pracownika.
Cel badań. Celem badań była ocena wybranych aspektów stylu życia grupy osób zatrudnionych w branży hotelarskiej,
eksponowanych na rotacyjny charakter pracy.
Materiał i metoda. Badania z zastosowaniem przygotowanego kwestionariusza przeprowadzono w grupie 241 osób (121
kobiet i 120 mężczyzn) w wieku 25-35 lat wybranych krakowskich hoteli.
Wyniki. W badanej grupie dominował 3-posiłkowy model żywienia, częstszy u mężczyzn (62,9% vs. 47,9%; P<0,05), którzy
odżywiali się mniej regularnie niż kobiety (28,6% vs. 55,5%; P<0,001). Z lokali „fast-food” z większą częstością korzystali
mężczyźni (kilka razy w tygodniu: 17,1% vs. 7%; P<0,05). Ryby z częstością kilka razy w tygodniu spożywało 21,1% kobiet
i 30% mężczyzn, a warzywa kilka razy dziennie 25,4% kobiet i 15,7% mężczyzn. Kilka porcji owoców dziennie częściej
spożywały kobiety (25,4% vs. 8,6%; P<0,01). Spośród napojów alkoholowych, kobiety częściej piły wino (49,3% vs. 18,6%;
P<0,001), a mężczyźni piwo (50% vs. 33,3%; P<0,01) i napoje wysokoprocentowe (31,4% vs. 17,4%; P<0,01). Częstość
konsumpcji napojów alkoholowych była większa u mężczyzn (P<0,001). Rekreacyjną aktywność fizyczną w wolnym czasie
podejmowało 15,2% kobiet i 20,7% mężczyzn, którzy deklarowali jednocześnie większą jej objętość niż kobiety (P<0,01).
Kobiety częściej wybierały fitness a mężczyźni gry zespołowe (P<0,001). Rolę aktywności fizycznej w obniżaniu napięcia
psychicznego postrzegało 18,7% kobiet i 29,8% mężczyn (P<0,05). Wykazano także spadek subiektywnej oceny sprawności
fizycznej wraz ze wzrostem wskaźnika masy ciała BMI (P<0,05). Osoby postrzegające swoją sprawność fizyczną jako
bardzo dobrą miały BMI na poziomie 22,1 kg/m2, a osoby z niską oceną sprawności fizycznej na poziomie 23,7 kg/m2.
Wnioski. W grupie pracowników branży hotelarskiej wykazano rozpowszechnienie błędów żywieniowych oraz niski poziom
rekreacyjnej aktywności fizycznej, a także zróżnicowanie niektórych zachowań zdrowotnych w zależności od płci.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Sposób żywienia a stan odżywienia studentów ZUT w Szczecinie na tle młodzieży z innych ośrodków akademickich w Polsce

Oceniano sposób żywienia kobiet i mężczyzn studiujących na wybranym kierunku Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) w Szczecinie. Badaniami objęto 198 osób. Wykazano liczne błędy w żywieniu kobiet i mężczyzn. Stwierdzono niewystarczającą podaż mleka i jego produktów, warzyw i owoców oraz produktów zbożowych u obu płci. W żywieniu mężczyzn zdiagnozowano nadmiar tłuszczu, mięsa a szczególnie wędlin oraz serów podpuszczkowych i jaj. Populacja kobiet spożywała w nadmiarze cukier i słodycze. Odsetek energii pochodzącej z tłuszczu był zbyt wysoki i wynosił w grupie kobiet 35,7% a w grupie mężczyzn 37,1%. Ocenę spożycia składników pokarmowych przeprowadzono zgodnie z uaktualnionymi w 2008 roku normami. W obu grupach obserwowano niedobory w diecie: wapnia, potasu, witaminy D, folianów, witaminy C, magnezu a dodatkowo w populacji kobiet witamin z grupy В oraz składników mineralnych. Stan odżywienia oceniono metodami antropometrycznymi w oparciu o masę i wysokość ciała (BMI) oraz obwód talii i bioder (WHR). Zauważono, że wartość BMI nie odzwierciedla tak dobrze narastającego problemu otyłości wśród młodzieży jak wskaźnik otyłości wisceralnej (WHR) mierzony w całej populacji. Na podstawie wartości WHR stwierdzono, że blisko 35% młodzieży akademickiej ze Szczecina predysponuje do wystąpienia otyłości, cukrzycy II stopnia, miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena rozpowszechnienia i wielkości suplementacji witaminami i składnikami mineralnymi w populacji polskiej

Celem pracy było ustalenie rozpowszechnienia stosowania suplementacji w zależności od czynników demograficznych,
ekonomicznych i zdrowotnych oraz ocena dawek witamin i składników mineralnych pobranych z suplementów w populacji
Polski w wieku 20-74 lata. W pracy wykorzystano dane 3132 mężczyzn i 3529 kobiet, dla których uzyskano informacje dotyczące
stosowania suplementów witamin i składników mineralnych w dniu poprzedzającym badanie. Rozpowszechnienie
suplementacji w zbadanej grupie jest stosunkowo niewielkie i zależne od płci, miejsca zamieszkania, poziomu wykształcenia i
dochodu. Średnie pobranie z suplementów większości witamin przekraczało zalecane dzienne spożycie. Pobranie składników
mineralnych z suplementów było wysokie jedynie dla żelaza, natomiast dla wapnia i magnezu średnie pokrycie zalecanych
wartości nie przekraczało 25%. Wysokie pobranie z suplementów witaminy A, niacyny oraz żelaza może powodować ryzyko
wystąpienia niekorzystnych efektów zdrowotnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu