rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badanie zachowań seksualnych dzieci i młodzieży – problemy etyczne i metodologiczne

W oryginalnych polskich opracowaniach dotyczących seksualności dzieci i młodzieży, a także w planowaniu badań z tego zakresu można zaobserwować istotne niedoskonałości metodologiczne i kwestie budzące kontrowersje etyczne, począwszy od „wrażliwości” tematyki, spotykającej się ze zróżnicowaną oceną społeczną, poprzez trudności w badaniach porównawczych (większość literatury pochodzi z anglojęzycznego obszaru kulturowego), specyfikę doboru populacji badanych (zawężonej nieomal zupełnie do ofiar molestowania seksualnego), na trudnościach w formułowaniu celów badawczych i sposobów ich realizacji bez narażania osób badanych na możliwe szkody skończywszy. Istotnymi ograniczeniami, ściśle związanymi z wymienionymi problemami etycznymi, są aspekty metodologiczne badań zachowań seksualnych dzieci i młodzieży – zarówno zdrowej, jak i z grup klinicznych. W pracy omówiono niedoskonałości różnych sposobów zbierania danych i metod badawczych (opisy przypadków – case studies, wywiady zbierane od dzieci i młodzieży dotyczące ich zachowań seksualnych, retrospektywne opisy własnych zachowań seksualnych z czasu dzieciństwa i adolescencji dokonywane przez młodych dorosłych, obserwacje zachowań seksualnych młodszych dzieci dokonywane przez rodziców i opiekunów, standaryzowane skale oceny zachowań, obserwacja bezpośrednia oraz samomonitorowanie i badania neuroobrazowe), a także związane z nimi korzyści. Wartości i ograniczenia tych metod przedstawione są w optyce aksjologicznej, na podstawie badań własnych dzieci z populacji klinicznej.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Flora porostów Wzgórz Radomszczańskich i ich pobrzeży

Praca zawiera ewidencję i rozmieszczenie 262 gatunków porostów mezoregionu
Wzgórz Radomszczańskich oraz przylegających doń fragmentów
mezoregionów Równiny Piotrkowskiej i Niecki włoszczowskiej. Są to nie
publikowane dotychczas dane florystyczne, zebrane w latach 1968-1976
z 139 stanowisk. Na uwagę zasługują: nowy dla nauki takson w randze
formy: Parmelia fuliginosa for. endoferruginea Czyż., nowy dla flory
porostów Polski gatunek Calicium lignicolum Nadv. oraz gatunki związane
z górskimi bądź wyżynnymi ośrodkami występowania, rzucające pewne
światło na zagadnienie przynależności geobotanicznej tego, dobrze wyodrębnionego
fizjograficznie, fragmentu Polski środkowej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Materiały do flory Polski w Herbarium Universitatis Lodziensis, cz. IX

Praca zawiera materiały z rodzaju Juncus opracowane na podstawie
arkuszy zielnikowych zgromadzonych w Herbarlum Vnlversitatis Lodziensis.
Uwzględniono w niej następujace gatunki: Juncus alpinus V111.
10 stanowisk, J. ambiguus Gurs. - 1, J. articulatus L. - 129, J. stratus
Krocker - 2, J. bufonius L. - 114, J. bulbosus L. - 15, J. compressus
Jacq. - 43, J. conglomeratus L. - 19, J. effusus L. - 198,
J. flliformis L. - 3, J. inflexus L. - 47, J. macer Gray - 30, J.
squarrosus L. - 26, J. tenegeia Ehrh. - 1.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Flora glonów Bełchatowskiego Okręgu Przemysłowego

W pracy podano charakterystykę fizyczno-geograficzną Bełchatowskiego
Okręgu Przemysłowego (rys. 1). W próbach pobranych z rzeki Widawki
powyżej kopalni, z kanałów odwadniających, sztucznego koryta oraz
naturalnego koryta rzeki Widawki zidentyfikowano 448 taksonów glonów
(tab. 1). W próbach napotkano na skorupki następujących gatunków
glonów kopalnych: Actlnoptychus undulatus (Bail.) Ralfs, Thalassioslra
antigua (Grun.) A. Cl. (fot. 1), Dictyocha fibula Ehr. (fot. 2).
Podano nowy dla Polski gatunek okrzemki: Surirella bifida A. Cl., która
występowała na stanowisku 4 i 6 (fot. 3).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Objawy autyzmu, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi oraz innych zaburzeń neurorozwojowych jako przejaw zaburzonej neuroplastyczności

Zaburzenia obejmujące różny stopień behawioralnej dezorganizacji, nieprawidłowy rozwój funkcji poznawczych oraz deficyty w zakresie funkcjonowania społecznego zostały ujęte w klasyfikacji DSM-V (2013) jako grupa zaburzeń neurorozwojowych, w obrębie której znajdują się m.in. takie kategorie nozologiczne, jak upośledzenie umysłowe, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, specyficzne zaburzenia uczenia się, zaburzenia motoryczne oraz zaburzenia komunikacji. Objawy występują od początku okresu rozwojowego, często z różnym nasileniem, współistnieją ze sobą, a ich obraz kliniczny wraz z wiekiem może ulegać zmianom. Mimo intensywnych badań procesy i mechanizmy mózgowe, które leżą u podstaw deficytów poznawczych i behawioralnych, pozostają nadal niejasne. W ostatnich dekadach wskazuje się na możliwy udział zaburzonej neuroplastyczności w powstawaniu objawów zaburzeń neurorozwojowych. Według współczesnych koncepcji plastyczność jest tą właściwością układu nerwowego, która odpowiada za procesy uczenia się, zapamiętywania, samoregulacji oraz adaptacji do zmieniających się warunków środowiska. W rozwijającym się mózgu dynamiczne procesy związane z przebudową łączności neuronalnej są wynikiem wzajemnego oddziaływania czynników genetycznych i środowiskowych. Ostatnie dekady przyniosły wiele dowodów wskazujących na udział macierzy zewnątrzkomórkowej w procesach plastyczności synaptycznej układu nerwowego. Dwukierunkowy charakter plastyczności synaptycznej obejmuje dojrzewanie i eliminację połączeń synaptycznych. Proteoliza macierzy zewnątrzkomórkowej podczas wczesnego okresu rozwoju układu nerwowego wydaje się odgrywać kluczową rolę w proliferacji, migracji i różnicowaniu komórek nerwowych oraz tworzeniu sieci neuronalnych. Nieprawidłowa aktywność proteaz w obrębie macierzy zewnątrzkomórkowej hipotetycznie może zaburzać strukturę i funkcję sieci neuronalnych, prowadząc do ujawniania się dysfunkcji poznawczych i behawioralnych w zaburzeniach neurorozwojowych.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Brioflora kompleksów leśnych Bełchatowskiego Okręgu Przemysłowego, cz. I

Przedstawiona praca (I część dłuższego cyklu) oparta jest na wynikach
badań prowadzonych w zakresie problemu węzłowego 09.10., w temacie
badawczym 09.10.03.01.10 pt. Wpływ kopalni odkrywkowej i elektrowni
na kompleksy leśne Bełchatowskiego Okręgu Przemysłowego - dokumentacyjne
badania florystyczno-fitosocjologiczne, finansowanym przez
Instytut Badawczy Leśnictwa w Warszawie.
Na podstawie wyników badań formułowane będą wnioski dotyczące przebudowy
drzewostanów gospodarczych, zmieniających się pod wpływem osuszania
terenów wokół kopalni oraz w związku z działaniem emisji przemysłowych.
Podjęte badania briologiczne, oparte na szczególnej wrażliwości
ekologicznej mszaków, dostarczą cennych danych wskazujących na intensywność
zmian zachodzących w siedliskach.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Flora segetalna Wzniesień Łódzkich

W pracy podano wykaz stanowisk 310 gatunków chwastów, zanotowanych
w latach 1973-1977 na siedliskach segetalnych Wzniesień Łódzkich. Poza
tym przedstawiono ogólną charakterystykę flory segetalnej tego mezoregionu.
Na podstawie analizy zebranego i zestawionego materiału
stwierdzono zależność składu flory segetalnej omawianego obszai^i od
warunków przyrodniczych, poziomu kultury rolnej i nasilenia procesów
urbanizacyjnych. Na skutek wzmożonej antropopresji zaznacza się wulgaryzacja
i kosmopolityzacja flory segetalnej tej części środkowej
Polski.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Okrzemki torfowiska w Magdalenowie

W próbach pobranych z torfowiska w Magdalenowie (woj. piotrkowskie)
zidentyfikowano 248 taksonów okrzemek (tab. 3). Nowym gatunkiem dla flory
Polski jest Asterionella fibula (Bréb.) Hust. (rys. 2). Interesującym
i rzadkim gatunkiem jest Pinnularia polyonca (Bréb.) O. Müll. (rys. 3).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Niektóre nowe i rzadkie gatunki we florze segetalnej Wyżyny Częstochowskiej

Praca zawiera wyniki obserwacji nad florą segetalną, przeprowadzonych
w latach 1976-1978, oraz przedstawia listę florystyczną 85 gatunków
synantropijnych z terenu Wyżyny Częstochowskiej.
Florę segetalną tego obszaru cechuje olbrzymia różnorodność i bogactwo,
co wiąże się ze szczególnie urozmaiconym podłożem oraz zróżnicowaniem
siedlisk.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Flora synantropijna Sulejowa i Podklasztorza

Artykuł zawiera wyniki badań, przeprowadzonych w latach 1974-1978,
nad florą synantropijną Sulejowa i Podklasztorza, miejscowości położonych
w sąsiedztwie sulejowskiego zbiornika retencyjnego. Florę synantropijną
tych miejscowości cechuje duża różnorodność i bogactwo, co
wiąże się z zróżnicowaniem siedlisk. Reprezentowana jest ona przez 535
gatunków, w tym 392 (73%) to gatunki wspólne dla Sulejowa i Podklasztorza.
Gatunki rodzime - apofity liczą 333 (62,2%), a obce - antropofity
202 (37,8%).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Materiały do flory Puszczy Pilickiej

W niniejszej pracy przedstawiono listę gatunków roślin stwierdzonych
w trakcie badań zbiorowisk leśnych z udziałem antropogenicznie
wprowadzonej sosny nad środkową Pilicą (Kurowski 1977).
Szczególne znaczenie posiadają nowe stanowiska Linnaea borealis, Adenophora
liliifolia, Trifolium lupinaster, Osmunda regalis i Galium
rotundifolium.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Występowanie niektórych gatunków chwastów na glebach różnych kompleksów województwa skierniewickiego. Część II

Praca wykonana w ramach resortowego problemu 402.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Botanica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Poziom agresji u młodzieży po próbach samobójczych

Wprowadzenie: Z roku na rok systematycznie wzrasta liczba zamachów samobójczych wśród młodzieży, a także się próg wiekowy adolescentów podejmujących próby samobójcze. Wśród czynników wykazujących związek z samobójczością w grupie nastolatków literatura przedmiotu wymienia zachowania i postawy agresywne. Cel: Celem niniejszej pracy było określenie poziomu agresji, jej nasilenia, sposobu ekspresji w grupie młodych osób po próbach samobójczych. Materiał i metoda: Grupa badanych po próbie samobójczej obejmowała 99 osób, porównywano ją z 301-osobową grupą kontrolną. W pracy wykorzystano Inwentarz Psychologicznego Syndromu Agresji (IPSA) oraz Skalę Ekspresji Gniewu (SEG). Wyniki: W pracy stwierdzono, że młodzież po próbach samobójczych wyróżnia się podwyższonym poziomem agresji oraz gniewu, trudniej manifestuje w sposób akceptowany społecznie postawy i zachowania uznane jako agresywne, cechuje się wyraźnym brakiem umiejętności wyrażania złości, gniewu lub innych negatywnych emocji, rzadziej dokonuje negatywnej samooceny, rzadziej przejawia wrogie pragnienia wobec innych ludzi i stosuje mało zachowań pozornie nieagresywnych. Ponadto rzadziej przenosi agresję na przedmioty martwe, jest mniej wrzaskliwa, kłótliwa i wulgarna, rzadziej podejmuje działania noszące znamiona przemocy fizycznej. Wnioski: Niniejsze wyniki mogą być wykorzystywane do konstruowania strategii, programów i grup wsparcia dla młodzieży ze skłonnościami suicydalnymi.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Wpływ stężeń terapeutycznych amisulprydu i risperidonu na peroksydację lipidów ludzkiego osocza – badania in vitro

Wprowadzenie: Leki przeciwpsychotyczne mogą wpływać w różny sposób na stres oksydacyjny, mierzony za pomocą peroksydacji lipidów osocza. Prawdopodobnie niektóre z nich mogą nasilać zaburzenia równowagi oksydacyjnej, występujące w schizofrenii. Działanie amisulprydu i risperidonu na procesy redoks nie jest dostatecznie poznane. Cel badania: Ustalenie wpływu amisulprydu i risperidonu na peroksydację lipidów ludzkiego osocza, mierzoną za pomocą oznaczenia stężenia związków reagujących z kwasem tiobarbiturowym (TBARS), w modelu in vitro. Materiał i metody: Krew do badań pobrano od zdrowych ochotników (w wieku 24-26 lat) na roztwór ACD. Substancje aktywne badanych leków rozpuszczono w 0,01% dimetylosulfotlenku (DMSO) do stężeń końcowych (amisulprydu 578 ng/ml i risperidonu 64 ng/ml) i inkubowano z osoczem 1 i 24 godziny w temperaturze 37ºC. Do każdego doświadczenia wykonano próby kontrolne osocza z DMSO (bez leku). Poziom peroksydacji lipidów mierzono w osoczu, oznaczając stężenie TBARS metodą spektrofotometryczną (wg Rice’a-Evansa, 1991). Do analizy wyników zastosowano metody statystyczne: sparowany test t-Studenta i analizę wariancji ANOVA II oraz test NIR (StatSoft Inc., Statistica v. 6.0). Wyniki: Analiza wariancji ANOVA II wykazała istotne różnice we wpływie obu leków na stężenie TBARS (F=4,26; df=2; p<0,05). W odniesieniu do prób kontrolnych amisulpryd po 24 godzinach inkubacji z osoczem spowodował istotny spadek stężenia TBARS (p<0,003), natomiast risperidon – wzrost stężenia TBARS o 14% (p>0,05). Wniosek: Amisulpryd i risperidon w stężeniach odpowiadających dawkom rekomendowanym do leczenia ostrego epizodu schizofrenii nie powodują stresu oksydacyjnego mierzonego za pomocą peroksydacji lipidów. W przeciwieństwie do risperidonu amisulpryd wywiera działanie antyoksydacyjne.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Ja idealne u młodzieży z nadwagą i otyłością

Celem pracy była ocena ja idealnego i funkcjonowania społecznego u dzieci i młodzieży z nadwagą i otyłością. Do udziału w badaniu zakwalifikowano 69 pacjentów (40 dziewcząt i 29 chłopców) Specjalistycznej Poradni Zapobiegania i Leczenia Otyłości ze zdiagnozowaną nadwagą i otyłością prostą (nadmierną masą ciała – n.m.c.) pozostających pod opieką ambulatoryjną z wynikiem z-score większym od 2, w wieku od 9 do 17 lat (średnia wieku 13 lat i 10 miesięcy ±2 lata i 4 miesiące). Grupa była zróżnicowana co do miejsca zamieszkania (miasto, wieś). Badania przeprowadzono przy użyciu ankiety ze zmiennymi socjometrycznymi dotyczącymi funkcjonowania szkolnego i społecznego (wiek, płeć, zamieszkanie, waga, dotychczasowe sposoby leczenia, obecność otyłości w rodzinie) oraz Testu Przymiotnikowego ACL H. Gougha, A. Heilbruna w wersji „Jaki chciałbyś być”. Ponadto ustalono stosunek badanych do szkoły, ich deklarowane wyniki szkolne, rozległość kontaktów społecznych, poziom akceptacji własnego ciała, stosowane metody redukcji nadmiernej masy ciała. Przeprowadzona analiza statystyczna wykazała różnice między podgrupą chłopców i podgrupą dziewcząt w 2 skalach ACL, skali 22 Pn. i 24 Gp. oceniających poczucie niższości i gotowość do poradnictwa oraz we wskaźniku z-score dla BMI. Ponadto stwierdzono, że deklaracja posiadania bliskiej osoby (sympatii) różnicowała istotnie statystycznie badanych w zakresie 9 z 24 skal ACL. Stwierdzono także zależność między z-score dla BMI a skalą 4 ACL Pn. (liczba wybranych przymiotników o znaczeniu negatywnym) oraz deklarowaną akceptacją własnego ciała. Poza tym potwierdzono zależność pomiędzy skalą 6 ACL Sk. (samokontrolą) a miejscem zamieszkania. Wyniki szkolne korelowały z częstością ważenia oraz skalą 22 ACL oceniającą poczucie niższości i 23 ACL – submisją.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Opinie personelu i pacjentów leczonych odwykowo stacjonarnie i ambulatoryjnie dotyczące przyczyn i leczenia uzależnienia od alkoholu. Opinie pacjentów o alkoholizmie

Wstęp: Zbadanie postaw osób uzależnionych od alkoholu oraz personelu pracującego z pacjentami uzależnionymi może być przydatne do opracowania metod zapobiegania i leczenia. Materiał i metody: Badaniom ankietowym poddano 308 osób, w tym 104 osoby uzależnione od alkoholu leczone na oddziale odwykowym stacjonarnym, 102 osoby leczone ambulatoryjnie w poradniach odwykowych i zdrowia psychicznego oraz 102 osoby z personelu tychże instytucji. Badania przeprowadzono w 1995 roku. Wyniki: Pacjenci leczeni stacjonarnie i ambulatoryjnie różnili się co do oceny przyczyn i leczenia uzależnienia od alkoholu. Porównanie wypowiedzi pacjentów i personelu wykazało różnice w zapatrywaniu się na przyczyny alkoholizmu – ci pierwsi wskazywali na niepowodzenia życiowe, złe zwyczaje i nawyki. Pacjenci nie zaprzeczali też błędom wychowawczym swoich rodziców, a także niekorzystnemu wpływowi rodzin i przyjaciół. Wnioski: W porównaniu z pacjentami leczonymi ambulatoryjnie pacjenci leczeni stacjonarnie częściej wybierali odpowiedzi w kwestionariuszu ankiety, które nie wiązały się z pokonywaniem tej choroby. Pacjenci leczeni szpitalnie wyróżniali się gorszą sytuacją majątkową, gorszymi relacjami w rodzinie i niższym poziomem wykształcenia. Personel cechował się bardziej adekwatnymi do potrzeb terapii postawami zdrowotnymi w porównaniu z pacjentami, zwłaszcza leczonymi stacjonarnie.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Wypalenie zawodowe wśród studiujących pielęgniarek

Wypalenie zawodowe to odpowiedź na stres, którego źródłem jest sytuacja w pracy. Zjawisko to dotyczy głównie reprezentantów zawodów, których istotą jest praca z ludźmi, m.in. lekarzy, pielęgniarek, ratowników i innych; w grupach tych bliska, zaangażowana interakcja z innymi stanowi istotę profesjonalnego działania i warunkuje powodzenie w zawodzie, sukces, a także rozwój. W badaniu wzięło udział 281 osób – studentów pielęgniarstwa w ramach studiów pomostowych niestacjonarnych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, w większości w wieku 40-60 lat (55,2%), zatrudnionych przeważnie w oddziałach szpitalnych (55,9%), ponad 3/4 (76,5%) badanych – na umowę o pracę. W pracy wykorzystano autorską ankietę strukturalizowanego wywiadu oraz Kwestionariusz MBI, opracowany przez Maslach i Jackson, w polskiej wersji Pasikowskiego (2004 r.). Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej. Przeprowadzona analiza wypalenia zawodowego potwierdziła, że wyczerpanie emocjonalne powiązane jest ze stażem pracy, liczbą dni zwolnienia oraz liczbą placówek, w których pielęgniarki były zatrudnione. Nie zaobserwowano natomiast, by istniała korelacja miedzy tymi zmiennymi a depersonalizacją i poczuciem braku osiągnięć. Nie wykazano również, aby nasilenie symptomów wypalenia zawodowego zależało od wieku badanych. Okazało się, że osoby zatrudnione w systemie zmianowym odczuwają znacznie silniejsze wyczerpanie emocjonalne aniżeli pielęgniarki pracujące w systemie dziennym. Zaobserwowano również, że pielęgniarki zatrudnione w szpitalach odczuwają znacznie silniejsze symptomy w obu obszarach wypalenia zawodowego aniżeli osoby pracujące w innych placówkach. Ponadto nie potwierdzono, aby poczucie braku osiągnięć zależało od miejsca wykonywanej pracy. Biorąc pod uwagę poziomy referencyjne trzech wymiarów wypalenia zawodowego wg MBI, stwierdzono, że większość badanych cechowała się niską wartością w zakresie wyczerpania emocjonalnego i depersonalizacji, a wysoką w aspekcie poczucia braku osiągnięć.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zachowanie w sytuacjach trudnych – przetrwanie emocjonalne

Kryzys to element życia. Potocznie oznacza trudności, ale postrzega się go także jako stan przełomu, początek zmian. Aby walczyć z kryzysem, trzeba mieć świadomość zagrożenia. Im więcej wiemy o potencjalnym zagrożeniu, tym łatwiej przygotować się do walki. Wiedza pozwala na kontrolowanie sytuacji. Interwencja kryzysowa powinna polegać na szybkim zdiagnozowaniu sytuacji (identyfikacji przyczyn kryzysu), określeniu sytuacji osoby w kryzysie i jej umiejętności poradzenia sobie z problemami, możliwości współdziałania, a także udzieleniu pomocy. Istotną rolę odgrywa tu psycholog lub psycholog kliniczny, reprezentujący holistyczne podejście. Coraz częściej mówi się o zapobieganiu specjalistycznej atomizacji medycyny i podejmuje kroki zapobiegające hamowaniu kompleksowego leczenia pacjenta. Zdrowie postrzega się w kontekście czynników psychospołecznych, gdyż wiadomo, że z każdą chorobą wiążą się silne emocje, zależne od wielu czynników. Odpowiednie wsparcie może wyzwolić motywację i energię do walki z chorobą. Problemu kryzysu i walki z nim nie doceniano w przeszłości, chociaż kryzys – jako zjawisko rozpatrywane w sferze funkcjonowania człowieka – jest nieuchronną konsekwencją rzeczywistości, w jakiej się znajdujemy. O sposobie walki z kryzysem decyduje wiele czynników: indywidualne reakcje, otoczenie, okoliczności. Autor chciałby, aby zasygnalizowane problemy stały się przyczynkiem do dyskusji nad próbą „humanizacji świata”, której nie uda się osiągnąć bez udziału nas, psychologów, a więc humanistów.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zaburzenia więzi i krzywdzenie dzieci jako problem towarzyszący zaburzeniu hiperkinetycznemu (ADHD) i zaburzeniom zachowania

Zaburzenie hiperkinetyczne (w klasyfikacji amerykańskiej DSM-IV używa się nazwy: zespół nadpobudliwości psychoruchowej – attention-deficit/hyperactivity disorder, ADHD) charakteryzuje stały wzór zachowania, na który składają się zaburzenia uwagi, nadmierna impulsywność oraz nadruchliwość w istotny sposób pogarszające funkcjonowanie dziecka w środowisku domowym i szkolnym. Zaburzeniu hiperkinetycznemu często towarzyszą inne zaburzenia, m.in. zaburzenia zachowania. Autorki pracy poruszają zagadnienie współwystępowania obu zaburzeń oraz patogenezy określonych podtypów ADHD (podtypu z przewagą impulsywności i mieszanego) w kontekście zaburzeń więzi i/lub krzywdzenia dziecka. Według teorii przywiązania związek pomiędzy dzieckiem a najbliższym opiekunem kształtuje sposób, w jaki dziecko będzie później postrzegało siebie i innych. Zwrócono uwagę na zjawisko nacechowanej negatywnymi emocjami interakcji pomiędzy dzieckiem z ADHD a jego opiekunem, co zwiększa ryzyko wystąpienia krzywdzenia w związku z nadpobudliwością dziecka oraz indywidualnymi cechami opiekuna. Występująca w wielu rodzinach dzieci z ADHD przemoc fizyczna, emocjonalna oraz zaniedbanie mogą mieć również wymiar transgeneracyjny i być wyrazem wielopokoleniowych zaburzeń więzi. W literaturze podkreśla się znaczenie traumatycznych doświadczeń szeroko rozumianej przemocy dla rozwoju emocjonalnego, samokontroli oraz relacji społecznych. W niektórych przypadkach związek między doznawaniem przemocy w dzieciństwie i stosowaniem jej wobec własnych dzieci może być skutkiem zbyt słabych relacji z własnym rodzicem i zakłóceń w tworzeniu się bezpiecznego przywiązania. Autorki postulują indywidualne podejście do terapii dziecka z ADHD uwzględniające wyżej wymienione problemy dziecka i jego rodziny.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia