rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Geograficzna sukcesja religii wielkiego stepu

Tematem artykułu jest przestrzenna ewolucja religii Wielkiego Stepu i Azji Środkowej. Jako perspektywę historyczną analizy badawczej przyjęto Jedwabny Szlak i XIII-wieczne imperium mongolskie. Obszary wnętrza Azji, przez które przebiegał Jedwabny Szlak, cechowała różnorodność religijna oraz tolerancja. Wraz z rozpadem imperium mongolskiego tradycyjne religie zostały stopniowo zastąpione religiami uniwersalnymi, które powstały poza badanym obszarem: islamem, buddyzmem tybetańskim, prawosławiem. W państwach związanych z Wielkim Stepem i tradycją koczowniczą pojawiają się współcześnie ruchy odnowy starych religii, takich jak tengryzm i zaratusztrianizm. Nie mają one jednak większego znaczenia politycznego.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obrzęd azanu wśród Tatarów polskich na podstawie Chamaiłu Alijewicza

W niniejszym artykule przeanalizowano obrzęd azanu wśród Tatarów polskich na podstawie zapisów zawartych w Chamaile Alijewicza. Temu zabytkowi piśmiennictwa tatarskiego nadano taką nazwę ze względu na brak możliwości zidentyfikowania jego autora. Ibrahim Bronisław Alijewicz był natomiast imamem Muzułmańskiej Gminy w Nowym Jorku i to o nim wiadomo, że przez wiele lat swojej posługi korzystał właśnie z tego chamaiłu. We wprowadzeniu przedstawiona została charakterystyka języków występujących w chamaile oraz w innych zabytkach piśmiennictwa tatarskiego. Część kolejna opisuje Chamaił Alijewicza pod względem wyglądu, struktury oraz zawartości (szczegółowy spis treści). Część ostatnia zawiera opis azanu oraz przetłumaczony fragment Chamaiłu Alijewicza dotyczący tego obrzędu. Dla porównania zamieszczone są również zdjęcia oryginalnych stron zapisanych pismem arabskim. Opisany w niniejszym artykule tatarski obrzęd azanu pokazuje, że wśród Tatarów polskich nakładają się na siebie religia muzułmańska, chrześcijańska, dawne obrzędy plemienne, a także polskie tradycje ludowe.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kościół – aktor w przestrzeni publicznej i sferze politycznej

Autorka artykułu przedstawia Kościół katolicki jako instytucję obecną w życiu publicznym, tj. zarówno w sferze publicznej, jak i politycznej. Wskazuje przy tym na znaczenie każdej z tych sfer. Chcąc pokazać, jak współcześnie powinny przedstawiać się relacje między dwiema instytucjami (tj. między państwem a Kościołem), działającymi w tym samym obszarze (tj. w życiu publicznym), wysunięte wnioski odnosi do wybranych aktów prawnych regulujących stosunki państwo – Kościół w III Rzeczypospolitej Polskiej.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jak buddyzm stał się religią chińską?

Autor w barwny i syntetyczny zarazem sposób opisuje poszczególne etapy adaptacji buddyzmu w Chinach. Wywodząca się z Indii religia dotarła do Państwa Środka za panowania cesarza Mingdi (28-75 r. n.e.) z dynastii Hanów. Legitymizacja buddyzmu w Chinach dokonała się w dialogu z kulturowymi standardami – zwłaszcza konfucjanizmem (religią państwową) i taoizmem (religią ludu). Stosując metodę guoyi („osiągnięcia znaczenia”) ustanowiono analogie między ideami buddyjskimi zapisanymi w sanskrycie i pojęciami występującymi w taoistycznych tekstach klasycznych Laozi i Zhuangzi oraz w Yijing. Buddyjscy misjonarze propagowali teksty dwóch klasycznych nurtów buddyzmu – mahajany i hinajany – wykazując, że wskazania ich religii nie kłócą się z oficjalnymi założeniami konfucjanizmu. W tej kwestii wielką rolę odegrali dwaj wybitni tłumacze: An Shigao i Lokakshema oraz mędrzec Dao An. Ten ostatni starał się rozwiązać problem niejednorodności buddyjskiej literatury (traktował mahajanę i hinajanę jako nurty równorzędne). W konsekwencji rozwinięto klasyfikację buddyjskiej doktryny w oparciu o metodę ban jiao („odróżnienie nauk”). Na tej podstawie określano czas i miejsce ogłoszenia znaczących sutr w trakcie ziemskiej wędrówki Buddy: miał on rozpoczynać od sutr hinajanistycznych, następnie rozwijać bardziej zaawansowaną naukę i kończyć na mahajanistycznej sutrze Mahaparinirwany (Daban niepan jing). Dynamiczny rozwój buddyjskich wspólnot monastycznych stał się wyznacznikiem definitywnej legitymizacji nowej religii w Chinach.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Werbiści polskiego pochodzenia na misjach w Indiach

Według tradycji historia Kościoła indyjskiego sięga czasów apostolskich i związana jest z działalnością św. Tomasza Apostoła. Prawdziwego dynamizmu ewangelizacyjnego misje w Indiach nabrały wraz z przybyciem w 1542 roku jezuitów, a wśród nich św. Franciszka Ksawerego i Roberto de Nobiliego. Ich owocna praca doprowadziła do wzrostu liczby lokalnych wspólnot. Jej skutkiem było też dostosowania chrześcijaństwa do lokalnej kultury. Tzw. spory akomodacyjne zniweczyły to wielkie osiągnięcie. Pomimo wielu przeciwności Kościół indyjski trwał i umacniał się. Od 1932 roku wkładem w jego rozwój szczyci się również Zgromadzenie Słowa Bożego. Wśród werbistów, którzy pracowali w Indiach, było również 10 Polaków. Byli oni zaangażowani najpierw w zwyczajną pracę duszpasterską, następnie podejmowali się zadań specjalnych – zwłaszcza w dziedzinie inkulturacji. Niniejsze opracowanie przypomina ich sylwetki.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Stanowiska i deklaracje przywódców partii politycznych w Polsce wobec religii

Celem opracowania jest analiza porównawcza wypowiedzi sejmowych, wygłoszonych przez przywódców partii politycznych w Polsce odnośnie do religii. Zakres merytoryczny obejmuje cztery główne partie polityczne (PiS, PO, PSL, SLD) oraz ich 15 przywódców, wypowiadających się w Sejmie RP w latach 1991-2015. Należy stwierdzić, że problematyka szeroko rozumianej religii jest rzadko poruszana przez przywódców partii, na co wskazują 62 wypowiedzi spośród 3795. W ujęciu liczbowym o kwestiach związanych z religią częściej niż przywódcy PiS (8 odniesień) i PO (6) wypowiadali się liderzy SLD (28) oraz PSL (20). Przywódcami, którzy najczęściej odnosili się do aspektów religijnych, byli J. Oleksy (13 wystąpień – 5,8% ogółu jego wypowiedzi) oraz L. Miller (11 – 2,6%). Brak odwoływania się do kwestii religii dotyczy pięciu przywódców partyjnych: L. Kaczyńskiego, M. Płażyńskiego, R. Bartoszcze, J. Wojciechowskiego, K. Janika. Analiza jakościowa pokazała, że przywódcy partii odnosili się zasadniczo pozytywnie bądź neutralnie do kwestii związanych z religią. Pozytywny stosunek przejawiali głównie przywódcy PiS, PO oraz PSL. Natomiast neutralny, nie zaś negatywny (zwalczający) stosunek werbalny cechował przywódców SLD.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sobór Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej 1917-1918 a działalność misyjna

Sobór Lokalny Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej z lat 1917-1918 był wydarzeniem szczególnym. Moment rozpoczęcia prac soborowych, skład osobowy reprezentacji oddelegowanych do Moskwy oraz powzięte postanowienia wprowadzały nowe, posynodalne elementy funkcjonowania wspólnoty. Jeden z aspektów procesu reformatorskiego odnosił się do organizacji oraz zakresu kompetencyjnego centralnych i terenowych struktur misyjnych Kościoła prawosławnego. Ich działalność, na każdym szczeblu zarządu, przynieść miała ewangelizację, oświecenie religijne, rozwój duchowości i wiary. Owoce kilkunastomiesięcznych obrad soborowego oddziału Misji wewnętrznej i zewnętrznej, który zdołał – pomimo pewnych kontrowersji – wypracować spójny program działalności misyjnej, zostały zaprzepaszczone. Postanowienie końcowe O misji wewnętrznej i zewnętrznej pozostało teoretycznym projektem, niemożliwym do realizacji w warunkach rodzącego się państwa sowieckiego.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pogrzeb w islamie

Życie doczesne według muzułmanina jest przemijającym darem od Allaha. Rola bliskich w momencie konania, śmierci i pogrzebu muzułmanina ma ogromne znaczenie. W momencie konania umierającemu powtarza się wyznanie wiary i nakłania, by sam je powtarzał. Po ustaniu funkcji życiowych ciało zmarłego układa się na prawym boku twarzą zwróconą w kierunku Mekki oraz przystępuje do rytualnego oczyszczenia i przygotowania do pochówku. Jeżeli zmarły miał jakiś dług – należy go uregulować. Po obmyciu ciało zmarłego owija się w całun. Pogrzeb należy przeprowadzić w ciągu doby po zgonie. Po dokonanej ablucji następuje modlitwa zgodna z zaleceniami Koranu. Ciało zanosi się na cmentarz i składa się do grobowca w taki sposób, żeby twarz była zwrócona w kierunki Mekki. Nagrobki muzułmańskie są bardzo skromne, bez zbędnych dekoracji i kwiatów. Następnego dnia najbliżsi krewni zmarłego muszą rozdać jałmużnę i dopiero wtedy otrzymać od innych kondolencje.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Arabski – językiem Koranu, Muhammada i mieszkańców raju

W artykule omówiono muzułmański dogmat o sakralności języka (i alfabetu) arabskiego jako języka świętej Księgi islamu – Koranu. Przedstawiono również konsekwencje tego dogmatu dla zachowania jedności świata islamu, zwłaszcza w okresie terytorialnej ekspansji tej religii, a także dla rozwoju nauki i sztuki, przede wszystkim gramatyki i leksykologii. Z dogmatu opartego na kilkunastu sformułowaniach, zawartych bezpośrednio w arabskim oryginale Księgi, wynika również zakaz dokonywania i wykorzystywania przekładów Koranu w celach religijnych. Przekład Księgi może funkcjonować jedynie jako tzw. Tefsir, czyli objaśnienie, wytłumaczenie (w języku innym niż arabski) sensów Koranu oryginalnego, czyli arabskiego. Wysuwane w artykule tezy zostały zilustrowane przykładami z piśmiennictwa Tatarów – muzułmanów Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Towarzyszenie małżeństwom w kryzysach w świetle adhortacji Amoris laetitia

W artykule podjęta została próba odpowiedzi na pytanie, na czym polega duszpasterskie towarzyszenie małżonkom w kryzysach w świetle adhortacji papieża Franciszka Amoris laetitia. Omówione zostały kryzysy: początków, narodzin dziecka, jego wychowania i dojrzewania, „pustego gniazda”, starzejących się rodziców. Wiążą się one z trudnościami: emocjonalnymi, społecznymi, duchowymi, gospodarczymi, zawodowymi, niedojrzałością emocjonalną.
Do grupy osób wspierających w kryzysach zalicza się duszpasterzy, doradców i specjalistów, a także doświadczonych małżonków. Ich zadaniem jest wspieranie małżonków w kryzysie pomocą duszpasterską lub specjalistyczną oraz świadectwem wiary. Wymaga to rzetelnego rozeznawania, umiejętności słuchania, a nade wszystko sztuki ukazania, że to, co jawi się w danym momencie, jest okazją do bardziej świadomego życia.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Praktyki religijne Tatarów polskich na przykładzie obchodzenia święta Kurban Bajram

Artykuł poświęcony jest praktykom religijnym Tatarów polskich na przykładzie obchodzonego święta Kurban Bajram – najważniejszego wśród świąt muzułmańskich. Najpierw autor przypomina historię Tatarów polskich, ich wysiłki asymilacyjne do społeczności polskiej. Na szczególną uwagę zasługuje tu fakt zgodnej egzystencji Tatarów z Polakami i Litwinami. Następnie autor analizuje obrzęd przygotowania ofiarnego zwierzęcia i jego rytualnego uboju, rytualne powinności składających ofiarę – imama i rzezaka, jak również modyfikacje tych zachowań religijnych w kontekście polskim. Ważnym akcentem jest tu naświetlenie społecznego odbioru rytualnych zabójstw zwierząt. Artykuł kończy się uwagami o integracyjnym charakterze święta Kurban Bajram pozwalającym na zachowanie, przez stulecia, tatarskiej tożsamości religijnej i kulturalnej w Polsce.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Katolicyzm ewangeliczny George’a Weigla a kryzys Kościoła

Autor artykułu postawił sobie dwa cele: prezentację zasadniczych idei Weigla na temat uwarunkowań kryzysu wspólnoty kościelnej oraz zarysowanie koncepcji katolicyzmu ewangelicznego. Kryzys ma zdaniem omawianego autora dwa zasadnicze wymiary: osobowy (zanik wiary i postawy bycia uczniem) oraz instytucjonalny (nadmierna instytucjonalizacja Kościoła). Ponadto jawi się jako szansa i czas nowych możliwości. Kryzys, jak również postulowana odnowa Kościoła są uwarunkowane chrystofobią i humanizmem ateistycznym. Do najważniejszych wyzwań, w obliczu których, zdaniem Weigela, stoi Kościół, należą: troska o moralność, wpływ na kształtowanie porządku demokratycznego, żywy udział w społeczeństwie obywatelskim, zachowanie duchowej tożsamości. W związku z tym Kościół domaga się odnowy, która stoi pod znakiem katolicyzmu ewangelicznego. Ów katolicyzm jawi się jako ruch ewangeliczny oraz forma wspólnoty człowieka z Bogiem i ludźmi. Jego główną misję stanowi przekaz prawdy zbawczej. Katolicyzm ewangeliczny polega na powrocie do źródeł wiary i Kościoła. Jest fundamentem głębokiej reformy, której punkt odniesienia stanowi osobowa prawda – Jezus Chrystus.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Islam jako religia w ujęciu papieża Benedykta XVIIslam jako religia w ujęciu papieża Benedykta XVI

W artykule autor podejmuje kwestię rozumienia islamu jako religii przez Benedykta XVI. Zauważając, że papież w czasie swego pontyfikatu poświęcił wiele uwagi muzułmanom, analizuje jego wypowiedzi, by odpowiedzieć na pytanie o status islamu jako religii w nauczaniu Kościoła. Za punkt wyjścia autor przyjął rozumienie religii jako związku człowieka z Bogiem, którą konstytuują następujące elementy: doktryna, zasady życia moralnego, kult, organizacja. Autor wykazuje, że trzy pierwsze elementy są wyraźnie obecne w wypowiedziach Ojca Świętego, zwłaszcza zagadnienia związane z zasadami życia moralnego, zaś element organizacyjny jest tylko implikowany.
Ponieważ Benedykt XVI mocno akcentuje, że pojęcie religii, w tym także islamu, nie może być łączone z przemocą, autor poświęca temu zagadnieniu osobny punkt. Przedstawia w nim myśl papieża, który odrzuca przemoc jako zafałszowanie i wypaczenie religii. Ostateczniemautor dochodzi do wniosku, że w świetle przemówień Ojca Świętego do muzułmanów, można przyjąć, iż rozumie on islam jako religię w podanym wyżej znaczeniu. Jednak przemówienia papieża są też podstawą do kolejnego wniosku, a mianowicie że nie we wszystkichmwspólnotach muzułmańskich islam jako religia się realizuje.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dwie twarze islamu – przypadek średniowiecznej Sycylii

Islam jawi się dziś jako nietolerancyjna religia pozostająca w konflikcie z tradycją judeochrześcijańską. Jednak przykład średniowiecznej Sycylii dowodzi, że w imię Koranu można zbudować wielokulturowe społeczeństwo. Strategiczne położenie Sycylii od wieków przyciągało osadników. Od VI wieku władało nią Bizancjum. W VIII wieku wyspa zainteresowała Arabów tworzących nowe państwa w Afryce Północnej. Jednym z nich był emirat Aghlabidów. W 827 roku wyruszyła stamtąd armia, rozpoczynając muzułmański podbój Sycylii, który - pod znakiem rzezi i zniszczeń - trwał przez kolejne dziesięciolecia. W X wieku władzę na wyspie przejęła dynastia Kalbidów. Wprowadzili oni politykę tolerancji, dbali o rozwój nauki i kultury, wspierali rolnictwo oraz handel. W XI wieku Sycylię podbili Normanowie. Zetknąwszy się z wysoką kulturą wyspy, utrzymali oni większość rozwiązań poprzedników. Językami urzędowymi były łacina i greka, a także arabski. Z połączenia różnych kultur powstało jedno z najnowocześniejszych społeczeństw tamtych czasów.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chiński konwertyta John Wu (Wu Jingxiong 吳經熊, 1899-1986) i jego duchowy dialog z religiami Chin

John C.H. Wu (1899-1986) to wyjątkowa postać w historii spotkania chrześcijaństwa z kulturami Chin. Był prawnikiem, filozofem prawa, pedagogiem życia religijnego oraz konwertytą. Urodził się 28 marca 1899 r. w Ningpo (Chiny). W 1917 nawrócił się na protestantyzm (mając 18 lat), a w 1937 na katolicyzm (w wieku 38 lat). Życie wiarą chrześcijańską u Johna Wu nie było sprawą oczywistą. Kryzys wiary nastąpił u niego szczególnie podczas pobytu w USA (1920-1921, 1923-1924, 1929-1930). Zaś lata 30. XX w. w Chinach były wyzwaniem dla „jego chrześcijaństwa”. Duchową wędrówkę Johna Wu można określić jako podążanie „ponad Wschodem i Zachodem”. W jego twórczości dominuje motyw przezwyciężania przeciwieństw: chrześcijaństwo (katolicyzm) – religie chińskie (daoizm, buddyzm, konfucjanizm); to, co ludzkie – to, co boskie; to, co naturalne – to, co nadnaturalne; to, co stare – to, co nowe. Nawrócenie Johna Wu doprowadziło go do następujących wniosków: boskość przewyższa ludzkość; uniwersalność przekracza to, co partykularne; duchowość człowieka przekracza różnicę pomiędzy „Wschodem i Zachodem”. Kluczem do zrozumienia religii chińskich u Johna Wu jest analogia pomiędzy Starym i Nowym Testamentem: to, czym był Stary Testament dla Żydów, tym była „stara tradycja chińska” dla Johna Wu. Religie Chin są pedagogami Johna Wu w drodze ku chrześcijaństwu.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Laicyzm: punkt docelowy czy ślepa uliczka?

Mając na uwadze liczne zmiany zachodzące w Europie, zarówno w kontekście politycznym, jak i społecznym, trzeba stwierdzić, że kwestia obecności Kościoła w państwie oraz ich wzajemnych relacji pozostaje stałym przedmiotem toczących się rozmów i debat. Celem artykułu pt. Laicyzm – punkt docelowy czy ślepa uliczka? jest przedstawienie koncepcji rozdziału państwa od Kościoła (laicyzm), wskazanie jej etapów i ogólnych konsekwencji. Artykuł omawia także proces sekularyzacji i jego wpływ na relacje państwo – Kościół w wybranych państwach Europy; zestawiono modele tych relacji, charakterystyczne dla kilku krajów, by idąc dalej, móc wskazać na ogólne konsekwencje całego procesu.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kalifat i współczesna próba jego reaktywacji

Od śmierci Muhammada umma borykała się z problemem wyłonienia powszechnie akceptowanego przywódcy. Spór ten musiał jednak zakończyć się jakimś konsensusem. Pierwszym rozwiązaniem był okres tzw. kalifów wybieralnych, przez większość akceptowanych ze względu na ich bliskość czasową z Prorokiem i świadectwo życia. Późniejszą praktyką stał się dziedziczny kalifat Umajjadów, a następnie Abbasydów. Instytucja ta zakończyła się wraz z upadkiem Bagdadu w 1258 roku. Wielokrotnie podejmowano bezowocne próby reaktywacji kalifatu, który w ostateczności został zniesiony w 1924 roku. Dziś wraca się do tej idei. Ogłoszony w 2014 roku kalifem Abu Bakr al-Baghdadi, przywódca Państwa Islamskiego (ISIS), jest dosyć zagadkową postacią i jednym z najbardziej niebezpiecznych przywódców terrorystycznych na świecie. W kontekście jego osoby pojawiają się pytania dotyczące kryteriów i ważności dokonania tego wyboru, jak również zasadności innych muzułmańskich form sprawowania władzy.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Michał Piotr Boym i Jan Mikołaj Smogulecki – dwie jezuickie drogi do Państwa Środka

Michała Piotra Boyma i Jana Mikołaja Smoguleckiego, dwóch XVII-wiecznych polskich jezuitów, różniło niemal wszystko: pochodzenie, majątek, wykształcenie, zainteresowania, charaktery. Ich losy splotły się jednak, gdy, zainspirowani chęcią niesienia Chrystusowej Ewangelii ludom Dalekiego Wschodu, wstąpili do Towarzystwa Jezusowego. W trakcie 2-letnich studiów teologicznych w Krakowie przygotowywali się wspólnie do podjęcia w przyszłości pracy misjonarza w Chinach. Ich drogi rozeszły się jednak w momencie, gdy Smogulecki wyjechał do Rzymu, gdzie jeszcze przed ukończeniem studiów otrzymał obietnicę wyjazdu na Wschód. Boym natomiast pozostał w Krakowie, skąd listownie przekonywał generała zakonu o swym misyjnym powołaniu, oskarżając nawet Smoguleckiego o brak lojalności. Świadectwo starań obu jezuitów o skierowanie na misję, a także powstałej między nimi animozji, zawarte jest w listach, które obaj skierowali do ówczesnego generała zakonu, Mutio Vitelleschiego, a które znajdują się obecnie w Archivum Romanum Societatis Iesu (Pol. 79). Chociaż ostatecznie i Boym, i Smogulecki sprawowali posługę misyjną w Państwie Środka, a nawet przebywali tam w tym samym czasie, wydaje się, że ich drogi nie spotkały się już nigdy.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tatarzy polscy w Gorzowie Wielkopolskim

Celem artykułu jest zaprezentowanie obecności Tatarów polskich na Ziemiach Zachodnich. W artykule pokazane są przykłady działalności Tatarów w Gorzowie Wielkopolskim. Zwrócono uwagę na działalność społeczną, lokalną i religijną. Mimo, że mało liczni Tatarzy starali się zaznaczyć swoją obecność w Gorzowie. Działalność i zaangażowanie przedstawicieli tej grupy w budowanie obrazu Gorzowa zapisały się w historii miasta na stałe. Dla wielu mieszkańców Rozalia Aleksandrowicz czy Elżbieta Włodarczyk to postaci, których działalność była widoczna w mieście i pozwoliła lepiej poznać Tatarów, ich kulturę, tradycję czy kuchnię. Obecność w Gorzowie Wielkopolskim tej społeczności wpisała się na stałe w budowanie historii miasta i jego wielokulturowego obrazu. Szkoda, że Tatarzy polscy „znikają” z obrazu miasta, którego są współtwórcami.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Małżeństwo i rodzina w hinduizmie

Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie tematyki związanej z małżeństwem i rodziną w hinduizmie. Hinduskie małżeństwo postrzegane jest jako indywidualny i intymny związek dwóch osób, przy jednoczesnym wyraźnym podkreśleniu jego istotnego znaczenia dla całej społeczności – od harmonii tego związku zależą losy całej kasty. Mimo istotnego znaczenia małżeństwa w tradycji hinduskiej, w społeczeństwie tym nadal funkcjonują niewłaściwe zachowania. Uwidaczniają się one zwłaszcza na etapie zaręczyn i związanych z nimi negocjacjami w sprawie „wysokości” posagu. Innym, ciągle jeszcze obecnym w społeczności rytuałem, pozostaje ceremonia sati. Mimo sprzeciwu władz oraz organizacji humanitarnych, kobieta często wybiera spalenie na stosie wraz ze zwłokami męża, aniżeli żyć w pogardzie, jako wdowa. Oprócz małżonków, w rodzinie istotne miejsce zajmują dzieci będące gwarancją ciągłości rodu oraz gwarantem permanencji sprawowania obrzędów religijnych ku czci zmarłych przodków.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Werbiści a geneza dekretu Ad gentes

Artykuł przedstawia genezę powstania dekretu misyjnego Ad gentes. Historia dekretu stanowi jeden z najbardziej pasjonujących epizodów Soboru Watykańskiego II. W ciągu czterech lat komisje misyjne wypracowały sześć różnych dokumentów. Negatywna ocena szóstego schematu (9 listopada 1964 roku) otwarła drogę do ostatecznej wersji Ad gentes. Jego perypetie wkomponowane były w proces powstawania innych dokumentów soborowych. Powstanie dekretu Ad gentes było możliwe dzięki zwycięstwu soborowej opcji reformatorskiej. Jej głównymi przedstawicielami byli biskupi misyjni i przełożeni zgromadzeń misyjnych - wśród nich główny architekt dokumentu, generał Zgromadzenia Słowa Bożego o. Johannes Schutte, przyjaciel kardynała Kolonii Josefa Fringsa. Dzięki poparciu biskupów misyjnych stał się on promotorem dokumentu misyjnego. O. Schutte pozyskał do pracy w podkomisji redakcyjnej w Nemi najlepszych ekspertów, jak Y. Congar czy J. Ratzinger.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne