rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Życie wśród innych jako wyzwanie. Rola kształcenia ogólnego

Obcowanie z innością jest wpisane w kondycję współczesnego człowieka. Na co dzień napotyka on na odmienność w bardzo różnych przejawach – kulturowym, religijnym, związanym z tożsamością płciową i seksualnością, wiekiem, chorobą czy niepełnosprawnością. Sytuacje takie nie są dla jednostki łatwe. Na to, co jest obce, inne, często reagujemy lękiem, niepewnością, a czasem jawną wrogością. Celem rozważań podjętych w niniejszym artykule jest ukazanie roli edukacji w przygotowaniu człowieka do życia wśród innych; stworzenie podstaw, by potrafił w refleksyjny, krytyczny i odpowiedzialny sposób odnosić się do Innego. W artykule autorka odwołuje się do idei kształcenia ogólnego, ukierunkowanego na rozwijanie takich cech i predyspozycji, jak: krytyczne myślenie, namysł nad sobą, empatia, wyobraźnia, odpowiedzialność obywatelska. Wskazuje na starożytne tradycje, z których wyrasta ta idea. Uzasadnia dlaczego kształcenie ogólne pełni zasadniczą rolę w przygotowaniu człowieka do spotkania Innego i dlaczego powinno być zobowiązaniem, które podejmą wszyscy – a nie tylko wybrani – nauczyciele i edukatorzy.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, nauki socjologiczne
Zagadnienia prawne zatrudnienia osób migrujących i ich ochrona zdrowia

Przedmiotem artykułu jest prezentacja zagadnień prawnych zatrudnienia osób migrujących i ich ochrona zdrowia. Problem badawczy sformułowano jako pytanie: jakie problemy zatrudnienia i zdrowia osób migrujących pojawiają się w związku z emigracją i imigracją. Autor artykułu próbuje też znaleźć odpowiedź na szczegółowe pytania dotyczące zatrudniania w Polsce migrantów spoza Unii Europejskiej, problemów migrantów z perspektywy wschodu i zachodu Europy, dynamiki imigracji do Polski, tworzenia przedsiębiorstw przez cudzoziemców w Polsce. W drugiej części pracy autor odniósł się do zasad prawnych dotyczących zagranicznych pacjentów opieki zdrowotnej i badań profilaktycznych pracowników zagranicznych. Celem teoretyczno-poznawczym artykułu jest przedstawienie zagadnień zatrudnienia cudzoziemców z różnych perspektyw prawnych. Celem praktyczno-wdrożeniowym jest wskazanie czynników reformujących w polityce zatrudnieniowej w odniesieniu do cudzoziemców. Podczas prac nad artykułem autor korzystał z czasopisma „Polityka społeczna” oraz obowiązujących aktów prawnych. Artykuł należy do kategorii przeglądu literatury.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Okiem pracownika systemu: niewłaściwa alokacja środków finansowych w ochronie zdrowia. Część i – diagnoza

W artykule omówiono finansowe aspekty funkcjonowania polskiego systemu ochrony zdrowia. Przedstawiono źródła jego finansowania i prawne aspekty działania oraz przytacza wzorce stosowane w innych krajach. Skupiono się na obszarach marnotrawienia środków finansowych w systemie zdrowotnym, omówiono przede wszystkim nieodpowiednie rozdysponowanie funduszy oraz wadliwe rozwiązania w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych. Analiza zawiera również odniesienia do obecnej sytuacji zdrowotnej związanej z pandemią COVID-19.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Instytucja rzecznika praw dziecka w systemie ochrony dzieciństwa: istota, międzynarodowe modele funkcjonowania, doświadczenia Ukrainy

Artykuł dotyczy problematyki praw dzieci, polityki ochrony ich praw, funkcjonowania instytucji rzeczników praw dziecka (ombudsmanów ds. dzieci) w kontekście międzynarodowym. Analizie poddano podstawowe modele funkcjonowania instytucji rzecznika praw dziecka (RPD) w różnych krajach. W artykule zaproponowano autorską klasyfikację modeli funkcjonowania instytucji RPD: instytucja utworzona zgodnie ze specjalną ustawą przyjętą przez parlament, dotyczącą rzecznika praw dziecka; instytucja utworzona zgodnie z ustawodawstwem o ochronie praw dzieci; instytucja utworzona i działająca w ramach istniejących władz publicznych; instytucja utworzona i funkcjonująca przy udziale organizacji pozarządowych. Zwrócono także szczególną uwagę na podstawy prawne oraz model funkcjonowania instytucji Rzecznika Praw Dziecka na Ukrainie.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rola aktywności w przeciwdziałaniu ekskluzji społecznej osób starszych

Społeczeństwo coraz bardziej się starzeje, przybywa osób w wieku poprodukcyjnym doświadczających społecznego wykluczenia, a co za tym idzie jakość życia osób starszych ulega pogorszeniu, co ma negatywny wpływ na aktywność tej grupy społecznej. Aktywność w życiu każdego seniora jest niezmiernie istotna, gdyż może na dalszy plan odsunąć sędziwą starość, może nie tylko dodać seniorom „lat do życia”, ale również „życia do lat”. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli aktywności w przeciwdziałaniu ekskluzji społecznej osób starszych, a także problematyki starości na podstawie wybranej literatury przedmiotu. Autor omawia role społeczne pełnione przez seniorów oraz wybrane formy aktywności osób starszych. Główną metodą badawczą zastosowaną w artykule jest analiza literatury przedmiotu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Polityka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o polityce i administracji
Od redaktora. Aktualne teoretyczne, metodologiczne i tematyczne podejścia w badaniach dzieciństwa i młodzieży w perspektywie jakościowej

W ciągu kilku ostatnich dekad powstały interdyscyplinarne studia nad dziećmi i dzieciństwem oraz nowa socjologia dzieci i dzieciństwa. Narodziły się one z przekonania o zbyt wąskim definiowaniu tego, kim jest „dziecko” i czym jest „dzieciństwo” w naukach takich jak socjologia, psychologia, etnologia, historia, geografia, prawo, ekonomia. Nowe badania nad dziećmi i dzieciństwem objęły obszary geograficzne, kulturowe i tematyczne wcześniej pomijane. Paradygmat „nowej socjologii dzieciństwa” opiera się na założeniach, że dzieciństwo jest konstruowane społecznie, a dzieci powinny być postrzegane jako ważni społeczni aktorzy. Socjologia interpretatywna i interakcjonizm symboliczny stanowią znaczącą podstawę teoretyczną dla nowej socjologii dzieci i dzieciństwa. Rozwój nowej socjologii dzieci i dzieciństwa znajduje odzwierciedlenie w powstających w ramach stowarzyszeń socjologicznych sieci tematycznych, komitetów i sekcji badawczych.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Why wear a prosthetics when you could become a superhero instead? Dzieci, protezy i kilka uwag o tym, jak słownik krytycznych studiów nad niepełnosprawnością może wzbogacić język nowych studiów nad dzieciństwem

Artykuł stanowi propozycję przyjrzenia się interpretacyjnemu potencjałowi pojęć ze słownika krytycznych studiów nad niepełnosprawnością (prosthetic power, visual activism) jako narzędzi analizy doświadczeń niepełnosprawnych dzieci prowadzonej w ramach nowych studiów nad dzieciństwem. W polu studiów nad niepełnosprawnością analizy dzieci i ich (niepełnosprawnego) dzieciństwa wciąż pozostają w mniejszości, podobnie jak w polu nowych studiów nad dzieciństwem niepełnosprawność wciąż nie zyskała takiej widoczności, jak płeć, klasa czy rasa. Wychodząc od opisu przykładów projektów dziecięcych protez 3D redefiniujących sztuczną kończynę odpowiednio jako pretekst do zabawy z innymi dziećmi, atrybut superbohatera i pole sprawstwa rozumianego jako współprojektowanie (siebie), poszukuję w nich nawiązań do wątków teoretycznych i interpretacyjnych obecnych w polu współczesnych, krytycznych studiów nad niepełnosprawnością, a następnie odnoszę je do perspektywy nowych studiów nad dzieciństwem, pokazując – na przykładzie disabled children’s childhood studies – jaka rama analizy niepełnosprawnych dzieci może powstać na bazie imperatywów krytycznych studiów nad niepełnosprawnością i nowych studiów nad dzieciństwem.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Konwencja o prawach dziecka a realizacja praw dziecka z niepełnosprawnością w relacjach rówieśniczych

Podjęte rozważania wpisują się we współczesny dyskurs w społecznym podejściu do niepełnosprawności, gdzie zwraca się szczególną uwagę na kwestię obywatelstwa i realizacji praw osób niepełnosprawnych, w tym także dzieci. Prezentowany artykuł dotyczący realizacji praw dziecka z niepełnosprawnością ma za zadanie pokazać przede wszystkim, jak Polska realizuje Konwencję ONZ o prawach dziecka w świetle okresowych sprawozdań z wykonywania konwencji. Zaś analiza opinii dzieci pełno- i niepełnosprawnych ma przedstawić, w jaki sposób one same rozumieją prawa dziecka, które są dla nich najważniejsze, a także jakie istnieją bariery w realizacji tych praw w codziennym funkcjonowaniu. Teoretyczne ramy prowadzonych analiz stanowią podstawowe tezy poszerzonej społeczno-relacyjnej teorii niepełnosprawności z uwzględnieniem podejścia opartego na prawach człowieka (the rights-based approach), a także nowoczesnej koncepcji dzieciństwa.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Praktykowanie czasu wolnego w sytuacji niedoboru i nadmiaru

Za sprawą gruntownych przemian czasowych struktur codzienności, które zachodzą w społeczeństwie polskim od lat 90. XX wieku, życie codzienne znacznej liczby jego członkiń i członków przybiera formę niedoczasu lub „rozczasania”. Nowe kondycje temporalne, związane z jednej strony z sytuacją chronicznego braku czasu, z drugiej zaś z ciężarem jego nadmiaru, sprawiają, że praktykowanie czasu zwanego wolnym dla wielu ludzi staje się wyzwaniem. W artykule przyglądam się problematyczności czasu wolnego, budując jego obraz z tworzywa doświadczeń osób żyjących w niedoczasie i w „rozczasaniu”. Zasadnicza część tekstu zawiera rekonstrukcję praktyk społecznych związanych z domeną czasu wolnego w sytuacji jego niedoboru i nadmiaru. Poprzedza ją charakterystyka kondycji temporalnych, które podważają zasadność traktowania omawianego zjawiska jako oczywistej właściwości życia codziennego.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„PIĄTA DROGA” ŚW. TOMASZA Z AKWINU W FORMALIZACJACH J.M. BOCHEŃSKIEGO I P. WEINGARTNERA

Obecny stan badań wskazuje, że formalizacje piątej drogi św. Tomasza z Akwinu pozostawił o. J. M. Bocheński (1902-1995) zasadniczo w trzech wersjach. Pierwsza z nich pochodzi z artykułu zatytułowanego Die fünf Wege z 1989 r., trzecia (nieautoryzowana) z książki Gottes Dasein und Wesen. Logische Studien zur Summa Theolgiae I, qq. 2-11 wydanej w Monachium w 2003 r. Uzupełnieniem tych opracowań stanowi wersja druga, pochodząca z manuskryptów książki: jeden w języku niemieckim (1989 r.), drugi w polskim (1993 r.). Publikacje te ukazują wkład jaki poczynił o. J. M. Bocheński w realizację zamierzenia stosowania narzędzi współczesnej logiki na terenie filozofii Boga i teologii. Jednym z głównych, współczesnych kontynuatorów tych idei w Austrii jest Paul Weingartner (ur. 1931 r.). W roku 2010 opublikował on książkę: God’s Existence? A Logical Commentary on the Five Ways of Thomas Aquinas, która w wielu miejscach nawiązuje wprost do prac J. M. Bocheńskiego i tak jak praca tego ostatniego jest komentarzem logicznym do pewnych fragmentów Sumy Teologicznej św. Tomasza z Akwinu.

Czasopismo: Roczniki Filozoficzne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Badania biograficzne w naukach społecznych

Tematem wprowadzenia do bieżącego numeru „Przeglądu Socjologii Jakościowej” poświęconego badaniom biograficznym jest ogólny komentarz dotyczący stanu badań i analiz biograficznych w naukach społecznych i ich instytucjonalnego umocowania. We wstępie  krótko scharakteryzowane i merytorycznie uzasadnione zostały również zawartość i układ tomu.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Badania biograficzne a psychoterapia. Kilka uwag o terapeutycznych aspektach socjologicznych wywiadów biograficznych

Artykuł stanowi rezultat dyskusji między socjolożką a zawodowym psychoterapeutą. Celem autorów jest rozważenie terapeutycznych funkcji wywiadu biograficznego w odniesieniu do założeń profesjonalnej terapii psychologicznej. Terapeutyczne aspekty spotkania badacz–narrator mają szczególne znaczenie w przypadku przedsięwzięć badawczych, niejako „z założenia” uruchamiających traumatyczne wspomnienia lub refleksję nad aktualnym doświadczeniem badanych (np. biografie wojenne, uchodźców, osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym, osób ciężko chorych i niepełnosprawnych). W tekście poruszono problematykę celów badań naukowych i celów terapii, problematykę relacji między narratorem/klientem i badaczem/terapeutą oraz zawodowych umiejętności niezbędnych dla prowadzenia wywiadów biograficznych i praktyki psychoterapeutycznej. Autorzy poruszają także problem celowości i zasadności ewentualnych interwencji o charakterze terapeutycznym podejmowanych przez badacza w trakcie wywiadu, zwłaszcza w kontekście norm etycznych i wpływu uczestnictwa w wywiadzie na przebieg pracy biograficznej i pracy nad tożsamością narratora. Empiryczne tło rozważań stanowią wywiady biograficzne z dorosłymi wychowankami domów dziecka zgromadzone w projekcie „Zinstytucjonalizowana tożsamość. Procesy formowania się tożsamości w świetle losów biograficznych dorosłych wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych, 2011–2014”

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Przypisy tłumacza w słowackim przekładzie Doliny Issy Czesława Miłosza

Przypisy tłumacza zazwyczaj służą do wyjaśnienia czytelnikowi trudnych do przetłumaczenia elementów kultury wyjściowej. W słowackim przekładzie Doliny Issy Czesława Miłosza autor translacji — Miloš Ferko — zastosował 88 przypisów dolnych, które spełniają różne funkcje. Przypisy stanowią dla tłumacza przestrzeń np. do wyjaśniania kontekstu historycznego, elementów topograficznych, lecz także do podania własnej interpretacji oryginału lub do wskazania nawiązań intertekstualnych. Autorka artykułu analizuje przypisy tłumacza pod kątem ich wpływu na czytelnika oraz na odbiór całego przekładu w kulturze docelowej.

Czasopismo: Przekłady Literatur Słowiańskich
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Możliwości i ograniczenia przekraczania granic między dyscyplinami naukowymi – na przykładzie psychoterapii humanistyczno-egzystencjalnej i interpretatywnie zorientowanej socjologii

W tym artykule interesować mnie będzie zjawisko rozmycia i przekraczania granic między różnymi dyscyplinami w ramach nauk społecznych i humanistycznych. Skoncentruję się na analizie wzajemnego przenikania się logik charakterystycznych dla dwóch wybranych dyscyplin: podejścia, diagnozowania i sposobu pracy z klientami w psychoterapii humanistyczno-egzystencjalnej z założeniami, wytycznymi do prowadzenia wywiadów z badanymi i sposobem analizy w interpretatywnie zorientowanej socjologii. Podstawowe pytanie to, jak konkretnie przeformułowywać te granice, by socjologia w sposób uprawomocniony poznawczo w obrębie swojej dziedziny, a także w sposób uprawomocniony etycznie ze względu na badanych i badaczy mogła skorzystać z wiedzy i doświadczenia praktycznego psychoterapeutów Gestalt. W tym celu przyglądam się zagadnieniom ontologicznym, epistemologicznym i metodologicznym w obu dyscyplinach, patrzę na podobieństwa oraz różnice i wyciągam wnioski mogące służyć różnym etapom procesu badawczego w socjologii, od konceptualizacji badania przez czynności badawcze po analizę danych.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Pomiędzy autobiografią a biografią. Biografia literacka jako źródło badań socjologicznych

Celem tekstu jest zwrócenie uwagi na biografię literacką jako przedmiot badań socjologicznych. Niniejszy artykuł składa się z dwóch powiązanych części. W pierwszej biografia zostaje przedstawiona w perspektywie komunikacji literackiej pomiędzy bohaterem biografii (który stara się nadać swojemu życiu określony sens i interpretację w materiałach autobiograficznych) a autorem, który może zaakceptować tę interpretację, ale może ją również odrzucić. Pomiędzy autorem i bohaterem istnieje niepisana umowa (pakt moralny), zobowiązująca biografa do zachowania intymności, unikania zdrady, niepodważania zaufania, jakim obdarzył go bohater. W drugiej części prześledzono strategie stosowane przez autorów dwóch biografii (Andrzeja Franszaka oraz Artura Domosławskiego). Biografie te zostały opublikowane niemal równolegle, obie poświęcono wybitnym postaciom polskiej literatury i życia publicznego. Obie ukazują odmienny stosunek do materiałów (auto)biograficznych. Podczas gdy jedna biografia jest przykładem dotrzymania paktu moralnego, druga jest przykładem jego naruszenia.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wokół projektu biografii Adama Podgóreckiego: wyzwania koncepcyjne, metodologiczne i społeczne

Życie Adama Podgóreckiego, obfitujące w paradoksy i dramatyczne zwroty, pozostaje słabo rozpoznane. Z tego względu artykuł w pierwszej kolejności ukazuje krótki szkic biograficzny polskiego badacza, bazujący na wspomnieniach oraz dokumentach, w tym osobistych. Szczególną uwagę poświęcono latom powojennym, w tym okresowi studenckiemu oraz udziałowi Podgóreckiego w Klubie Logofagów, niezwykłej i nieoficjalnej grupie dyskusyjnej. Tekst wskazuje również na cenę, jaką naukowcy „nieposłuszni w myśleniu” musieli płacić w reżimie komunistycznym. W tym kontekście przypadek Podgóreckiego odkrywa mechanizmy stopniowego wykluczania w środowisku naukowym skutkującego w ostateczności przymusową emigracją z kraju. Ważna jest tu także rola, jaką odegrała w życiu Podgóreckiego Służba Bezpieczeństwa. Po drugie, artykuł analizuje różne socjologiczne podejścia do biografii. Podkreślono tam pewne ograniczenia oraz bariery o charakterze koncepcyjnym i metodologicznym. Pisanie biografii ukazane jest również jako praktyka społeczna, uwikłana w rozstrzyganie dylematów kariery naukowej biografa oraz jako wyzwanie dla aktualnej hierarchii w polskim środowisku socjologicznym.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
„Pomieszany świat” dzieciństwa Johna Maxwella Coetzee. Pisarstwo autobiograficzne jako przedmiot zainteresowania antropologa kultury

Przedmiotem zainteresowania są w prezentowanym tekście wspomnienia wybitnego południowoafrykańskiego pisarza – Johna Maxwella Coetzee, zatytułowane Chłopięce lata. Sceny z prowincjonalnego życia. Lektura wybranego tekstu stanowi dla autorki pretekst, by zastanowić się nad tym, jak zapisywany jest w narracji autobiograficznej proces tworzenia własnej tożsamości, kształtowania własnego Ja, jaki jest wpływ dziedzictwa rodzinnego oraz otoczenia społecznego na los człowieka, a także, jakie obrazy dzieciństwa wyłaniają się z badanej opowieści oraz na ile są one zgodne z ugruntowanymi kulturowo wyobrażeniami tego okresu życia. Tym, czego autorka poszukuje w opowieści Coetzee i za czym podąża, nie jest jednak prawda faktów, ale tak zwana prawda narracyjna, powiązana z kategorią tożsamości narracyjnej, czyli wyobrażenia podmiotu o samym sobie, które to wyobrażenie podmiot ujawnia i udostępnia innym w formie autonarracji. Z uwagi na przyrodzone ograniczenia języka oraz ludzkiej pamięci nikt nie jest bowiem w stanie dokonać wiernego odtworzenia własnej biografii, jest zdolny jedynie odsłonić jej aktualne wyobrażenie.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Wykorzystanie autobiograficznego wywiadu narracyjnego w badaniach nad konstruowaniem obrazu przeszłości w biografii. Na przykładzie socjologicznego porównania narracji na temat życia w PRL i NRD.

Przedmiotem artykułu jest pokazanie możliwości zastosowania badań biograficznych, a ściślej wywiadu autobiograficzno-narracyjnego, w badaniach nad biograficznym i społecznym obrazem przeszłości. Zostanie to ukazane na konkretnym przykładzie projektu badawczego. Przy czym nie są tu prezentowane ani przebieg, ani wyniki badań, ale założenia teoretyczne i metodologiczne, które umożliwiły konceptualizację problematyki i zarysowanie wstępnych ram interpretacyjnych związanych z projektem badania konkretnych zjawisk i procesów społecznych. Autorzy chcą w ten sposób pokazać możliwość wykorzystania badań biograficznych, które w tej perspektywie nie są jedynie metodą gromadzenia i analizy materiałów empirycznych, ale wyznaczają określony sposób myślenia o interesującej autorów problematyce. Celem projektu jest zbadanie polskiego i niemieckiego doświadczenia socjalizmu obejmującego lata 1945–1989.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Badacz z Polski na Ukrainie: problemy metodologiczne

Celem artykułu jest analiza metodologicznych aspektów prowadzenia badań w obcym kulturowo środowisku, w sytuacji różnic językowych i różnych identyfikacji narodowych badacza i rozmówcy. Analiza problemu podjęta została na przykładzie badań terenowych zrealizowanych przez polską badaczkę na Ukrainie. Staram się odpowiedzieć na pytanie, czy odmienna narodowość ma w takiej sytuacji wpływ na interakcję z rozmówcami oraz otrzymywany materiał, czy jest ona obciążeniem czy zaletą, a także w jaki sposób można ten wpływ kontrolować. Interesuje mnie kwestia kontaktu z rozmówcami i interakcji podczas samego wywiadu oraz różnego rodzaju przypadki modyfikowania narracji  przez rozmówcę ze względu na odmienną identyfikację narodową badacza. Prezentację poszczególnych problemów pojawiających się w toku realizacji badań i analizy materiału ilustruję fragmentami nagranych w ramach badań wywiadów.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Badanie zderzenia kultur metodą biograficzną

Artykuł prezentuje założenia teoretyczne i metodologiczne badania historycznego przypadku zderzenia między kulturą polską i sowiecką na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939–1941. Badania przeprowadzono metodą biograficzną, bazując na zastanym materiale pamiętnikarskim. W pierwszej części przybliżono kontekst historyczny przedmiotu badań – pierwszą okupację sowiecką, oraz przyjętą perspektywę teoretyczną – kategorię zderzenia kultur. W części drugiej scharakteryzowano wykorzystane w badaniach źródła, sposób wykorzystania metody biograficznej oraz przebieg procedury badawczej. W zakończeniu artykułu zaprezentowano najważniejsze rezultaty badania wybranego przypadku zderzenia kultur metodą biograficzną.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Interakcja w miejscu pracy z perspektywy kilku podejść dyskursywnych

W artykule omówiono wkład pięciu różnych podejść w ramach analizy dyskursu w interpretację i zrozumienie tego samego materiału empirycznego. Podejścia wybrane do porównania to analiza konwersacyjna, interakcyjna socjolingwistyka, teoria grzeczności, krytyczna analiza dyskursu i psychologia dyskursywna. Dane empiryczne stanowi dziewięciominutowe nagranie dźwiękowe nieformalnej interakcji w miejscu pracy. W artykule zostaną ze sobą zestawione różne sposoby analizy, zostaną również omówione teoretyczne i metodologiczne implikacje używania poszczególnych podejść.

Czasopismo: Przegląd Socjologii Jakościowej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne