rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania rozwarstwień skał w stropie wyrobiska z obudową kotwową

W artykule przedstawiono wyniki rozwoju rozwarstwień skał wokół wyrobiska przygotowawczego w KWK „Dobropolskaja” na
Ukrainie. Konstrukcję stacji pomiarowych wykonano zgodnie z metodą WNIMI (Wszechzwiązkowy Instytut Miernictwa Naukowo-
Badawczy). Stacje pomiarowe były wyposażone w rozwarstwieniomierze, które zainstalowano bezpośrednio w przodku chodnika.
Analizę dynamiki rozwoju strefy rozwarstwienia skał stropu wyrobiska sporządzono na podstawie wyników przemieszczeń
rozwarstwieniomierzy wielopunktowych. W podsumowaniu podano czas, dla którego w górotworze skalnym zaczynają pojawiać
się deformacje, których dalszy rozwój może doprowadzić do obwałów stropu powyżej strefy skotwionej. Stwierdzono, że dla
warunków górniczo-geologicznych poziomu 450, zakotwiony strop przemieszcza się bez znacznych rozwarstwień na głębokości
od konturu 1,0 ÷ 2,3 m, a odcinek stropu na głębokości między 0,5 ÷ 1,0 m odspaja się od wyżej leżącej części.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie systemu ścianowo-podbierkowego w górnictwie węgla kamiennego i lignitu

W artykule scharakteryzowano systemy eksploatacji stosowane w różnych kopalniach na świecie do wybierania grubych pokładów
węgla i lignitu metodą podziemną. Omówiono zróżnicowane warunki geologiczno-górnicze złóż i przedstawiono etapy
technologiczne w procesie eksploatacji wraz ze stosowanymi urządzeniami oraz ich parametrami. Pokazano ideę i schematy
systemu ścianowo-podbierkowego w różnych odmianach z wykorzystaniem kompleksu ścianowego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niektóre problemy prawne i finansowe likwidacji kopalń odkrywkowych

Przedmiotem artykułu są przegląd i analiza przepisów prawa odnoszących się do likwidacji kopalń odkrywkowych i rekultywacji
terenów po działalności górniczej. Przepisy wprowadzone przed kilkunastu laty, nie są satysfakcjonujące i mimo
późniejszych nowelizacji wymagają doprecyzowania zarówno w warstwie formalnoprawnej; jak i co do sposobu zapewnienia
środków finansowych na likwidację kopalń. Szczególną uwagę zwrócono na proces projektowania koncepcji likwidacji oraz
na wybór kierunku i sposobu rekultywacji. Przeprowadzono analizę czynników wpływających na koszty likwidacji, podano
sposób ich szacowania. Ocenie poddano zasady gwarancji środków finansowych na realizację przedsięwzięć likwidacyjnych.
Przeanalizowano szczegółowo zasady obowiązującego obecnie funduszu likwidacji zakładu górniczego. Wynikiem prac są
wnioski i postulaty ukierunkowane na usprawnienie procesu likwidacji kopalń odkrywkowych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sucha metoda wzbogacania węgla w Polsce

Suche metody separacji węgla były szeroko stosowane na początku XX wieku. Na przykład w Europie suche metody separacji
węgla były stosowane w Anglii (1925 r.), a później w 1928 roku w Niemczech, Polsce i Belgii. Pierwszy stół powietrzny do
suchej separacji został zbudowany w 1919 roku w Stanach Zjednoczonych. Metody suche można podzielić na separację opartą
na wykorzystaniu różnicy wielkości ziaren, separację opartą na różnicy w barwie/składzie ziaren, separację elektrostatyczną
lub magnetyczną, wzbogacanie powietrzne i najprostsze sortowanie ręczne. W wyniku niezbyt zadowalających wyników sucha
separacja została zastąpiona przez separację w środowisku wodnym (osadzarki wodne) lub w cieczach ciężkich (wzbogacalniki
zawiesinowe). Aby znaleźć lepsze urządzenie do separacji suchej, w Chinach opracowano wibracyjno-powietrzny separator
typu FGX. Obecnie w Polsce pracują 3 tego typu separatory – dwie instalacje typu FGX-3 funkcjonujące w sektorze prywatnym
usuwają skałę płonną z produktów handlowych, aby poprawić jakość produktu finalnego. Trzecia instalacja typu FGX-1
zakupiona przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, działa jako instalacja eksperymentalno-badawcza.
Badane są aktualnie możliwości wykorzystania tej technologii w zakładach przeróbczych węgla kamiennego w Polsce. Uzyskano
pozytywne wyniki wzbogacania surowego węgla kamiennego z kilku kopalń. Przemysł węglowy rozważa decyzję o zastosowaniu
separatora FGX w już istniejących zakładach przeróbczych. Separator ten stanowiłby węzeł odkamieniania surowego
węgla przed skierowaniem go do mokrych procesów wzbogacania. Wdrożenie separatora FGX w systemie wzbogacania węgla
będzie innowacyjnym rozwiązaniem w technologii przeróbki węgla w Polsce. W artykule zostanie przedstawiona koncepcja
tego rozwiązania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Regulacje prawne podziemnego składowania odpadów

Stosunkowo często zmieniane przepisy w zakresie ochrony środowiska, gospodarki odpadami i składowania odpadów wynikają
z potrzeby ich dostosowania do wymagań Unii Europejskiej. W artykule przedstawiono najnowsze regulacje prawne w zakresie
podziemnego składowania odpadów.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ intensywności eksploatacji i zruszenia górotworu na wartość współczynnika eksploatacji

W artykule przedstawiono analizę wartości współczynnika eksploatacji przeprowadzoną w jednym z rejonów Górnośląskiego
Zagłębia Węglowego. Analizie poddane zostały obszary, w których zróżnicowana była intensywność eksploatacji. Wartości
współczynników eksploatacji wyznaczono z dopasowania krzywej obniżeń pomierzonych, a także na podstawie równania regresji
wynikającego z cech górotworu w jakim prowadzona jest działalność wydobywcza. Górotwór w analizowanych obszarach
scharakteryzowano przez miąższość i rodzaj warstw nadkładu, rodzaj warstw karbonu, głębokość eksploatacji oraz stopień
naruszenia górotworu wcześniej dokonaną eksploatacją. Ocenie poddano wartość współczynników eksploatacji dla przypadków
charakteryzujących się różnym stopniem zruszenia górotworu.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zagrożenia zapadliskami metodą GPR 4D dla potrzeb uzdatnienia podłoża budowlanego na terenach pogórniczych

W artykule przedstawiono wynik badań georadarowych prowadzonych w rejonie zapadlisk pochodzenia górniczego w Trzebini-Siersza. Czasoprzestrzenne badania georadarowe, tzw. 4D pozwoliły na śledzenie zmian zachodzących w górotworze i na przewidywanie wystąpienia zapadlisk. Na podstawie badań georadarowych stwierdzono, że w analizowanym rejonie obserwuje się ciągłe zmiany deformacji w górotworze, które mogą skutkować występowaniem deformacji nieciągłych w kolejnych latach. Wykazano potrzebę prowadzenia badań geofizycznych przed podjęciem prac naprawczych, jak również badań potwierdzających prawidłowość wykonanych prac uzdatniających podłoże. Badania prowadzone przez pracowników AGH miały charakter badań naukowych, ale okazało się, że mają one duże znaczenie utylitarne.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie skojarzonych zagrożeń naturalnych w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

W artykule przedstawiono uwarunkowania eksploatacji w kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, które wpływają na
intensyfikację skojarzonych zagrożeń naturalnych. Scharakteryzowano skalę występowania zagrożeń: metanowego, wybuchem
pyłu węglowego, pożarami endogenicznymi, tąpaniami oraz wyrzutami gazów i skał, przedstawiając możliwość koincydencji
tych zagrożeń i przypadki niebezpiecznych zdarzeń wynikających z ich wzajemnego oddziaływania. Wskazano również przykłady
kolizyjności skutków metod zwalczania zagrożeń skojarzonych w odniesieniu do zagrożeń: metanowego, pożarowego
i tąpaniami. Treść artykułu potwierdza istotny wpływ zagrożeń skojarzonych na stan bezpieczeństwa w polskim górnictwie
węgla kamiennego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie sieci neuronowych do prognozy zagrożenia sejsmicznego

Obserwowany poziom sejsmiczności indukowanej prowadzonymi robotami górniczymi jest w dużym stopniu zależny od występujących warunków geologiczno-górniczych. Warunki te (w szczególności górnicze) mogą być w sposób ilościowy opisywane metodami analitycznymi. Wyniki wcześniejszych prac pozwoliły stwierdzić istnienie zależności korelacyjnych pomiędzy szacowanymi stanami energetycznymi górotworu (zmianami energii właściwej odkształcenia sprężystego) a rejestrowaną liczbą i wydatkiem energetycznym wstrząsów. Opracowano proste modele regresji umożliwiające prognozowanie zmian sejsmiczności towarzyszącej prowadzonym robotom górniczym. W artykule przedstawiono wyniki dalszych badań, których celem było określenie możliwości wykorzystania do prognozy zmian poziomu sejsmiczności indukowanej wybierką złoża sieci neuronowych. Podstawową cechą sieci neuronowych jest zdolność generalizacji, czyli uogólniania wiedzy dla nowych danych, nieznanych wcześniej, niedostępnych w trakcie nauki. Wykazują one odporność na nieciągłości, zaburzenia lub braki w zbiorze uczącym. Zalety sieci neuronowych sprawiają, że są one coraz częściej wykorzystywanym narzędziem do rozwiązywania różnych problemów, m.in. geofizycznych i geomechanicznych. Rezultaty obliczeń wykonanych dla silnie zagrożonego sejsmicznie rejonu robót górniczych prowadzonych w kopalni węgla kamiennego potwierdziły możliwość zastosowania sieci neuronowych do szacowania zmian wielkości sejsmiczności indukowanej towarzyszącej eksploatacji złoża. Odpowiednio wytrenowana (nauczona) sieć neuronowa może być wykorzystywana do oceny poziomu zagrożenia wstrząsami na wybiegach projektowanych robót w tym samym rejonie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona powierzchni dzielnicy Wirek w świetle dokonanej i prowadzonej podziemnej eksploatacji górniczej

W artykule przedstawiono syntetycznie uwarunkowania ochrony zabudowy dzielnicy Wirek w Rudzie Śląskiej, gdzie od lat prowadzona
jest eksploatacja górnicza. Scharakteryzowano warunki geologiczne, dokonaną i projektowaną eksploatację ostatniego
pokładu 414/2 oraz pomierzone deformacje powierzchni. W szczególności przedstawiono uszkodzenia oraz podjęte naprawy
i zabezpieczenia budynku kościoła, który wielokrotnie był poddawany wpływom eksploatacji górniczej. Budynek kościoła
będzie kotwiony, a sklepienia zostaną zabezpieczone nowatorskim rozwiązaniem chronionym patentem pt. Łukowa podpora
wzmacniająca konstrukcje budowli.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wtłaczanie wody do nieczynnych wyrobisk górniczych i zrobów pokładu 712/1-2+713/1-2 w rejonie E-E2 Ruchu Rydułtowy

W artykule przedstawiono problematykę wtłaczania wody w PGG S.A. Oddziału KWK ROW Ruch Rydułtowy, rejon E-E2,
od rzędnej wysokościowej -962,5 m n.p.m., czyli od czoła wyrobiska będącego w postępie chodnika odstawczego E-E2
w pokładzie 712/1-2+713/1-2, do rzędnej wysokościowej -808,0 m n.p.m., czyli do otamowanych zrobów ściany II-E-E2
w pokładzie 712/1-2+713/1-2. Zalewanie rejonu E-E2 odbywało się samoczynnie wodą z dopływu naturalnego i poprzez
wtłaczanie wody technologicznej. Całkowity słup wody wynosił 154,5 m wysokości, z czego 21,0 m słup wody oparty był
o korek wodny posadowiony w przekopie pochyłym do pokładu 713/1-2. Spąg korka wodnego K-1 znajdował się na rzędnej
wysokościowej -829,0,0 m n.p.m. Po procesie wtłaczania wody i parodniowym postoju układu, miało miejsce odprowadzenie
nagromadzonej w tym rejonie wody. W początkowej fazie woda grawitacyjnie spływa od rzędnej wysokościowej -808,0,0 m
n.p.m. do rzędnej wysokościowej -829,0,0 m n.p.m., a następnie od tej rzędnej odpompowywanie odbywało się na zasadzie
przebudowy pomp w miarę obniżania się zwierciadła wody.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ podsadzania pustek po podziemnym zgazowaniu węgla na wielkość deformacji powierzchni

Podziemne zgazowanie węgla jako perspektywiczna metoda pozyskiwania gazu syntezowego będzie powodować powstawanie
pustek w górotworze, które pozostawione bez wypełnienia będą przyczyną znacznych deformacji powierzchni. W artykule
przedstawiono wyniki rozważań teoretycznych nad wpływem ściśliwości podsadzki i stopnia wypełnienia na wartość współczynnika
osiadania przy podsadzaniu pustek po podziemnym zgazowaniu węgla.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Branża węgla brunatnego, stan obecny i perspektywa rozwoju na I połowę XXI wieku

Polskie górnictwo węgla reprezentuje światowy poziom. To jedna z najlepszych specjalności gospodarczych, jakie Polska posiada. Polskie górnicze uczelnie techniczne, instytuty naukowe i projektowe oraz fabryki zaplecza technicznego ze swoimi technologiami i maszynami znane są na całym świecie. Polska jako jeden z nielicznych krajów na świecie posiada wszystkie atuty do kontynuacji wydobycia węgla, a w przypadku węgla brunatnego do podwojenia jego wydobycia w okresie następnych 20-30 lat. W artykule omówiono podstawowe dane branży węgla brunatnego w Polsce, zasoby węgla oraz scenariusze strategii rozwoju górnictwa węgla brunatnego w I połowie XXI wieku ze szczególnym omówieniem scenariusza pesymistycznego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Efektywność studni odwadniających

Systemy przemysłowe zużywają na przepompowanie cieczy ponad 20 % energii elektrycznej produkowanej na świecie. Wykorzystanie potencjału pompowego przy minimalnych nakładach energetycznych wymaga właściwego doboru poszczególnych elementów składowych systemu i dostosowanie parametrów pracy urządzeń do warunków środowiskowych. W przypadku studni ujęciowych i odwadniających oznacza to konieczność wpasowania parametrów systemu pompowo-tłocznego do własności geohydraulicznych ośrodka wodonośnego. W artykule omówiono sposób oznaczania charakterystyk sprawności poszczególnych elementów składających się na system pompowo-tłoczny oraz sposób określania przebiegu charakterystyki sprawności studni. W końcowej części pracy poddano analizie dwa różne przypadki studni odwadniających pełniących odmienne funkcje w systemie odwodnienia kopalni odkrywkowej węgla brunatnego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda wykrywania fałszywych alarmów w systemie monitorującym sieć telekomunikacyjną kopalni

Zapewnienie bezpieczeństwa pracy i utrzymanie ciągłości wydobycia to kluczowe zadania systemów telekomunikacyjnych w górnictwie głębinowym. Systemy te pomimo nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań monitorowania infrastruktury nie są wolne od wad. Praktycznym problemem jest występowanie fałszywych alarmów o uszkodzeniu infrastruktury, które powodują negatywne skutki, takie jak zwiększenie kosztów bieżącej eksploatacji systemu i przeciążenie informacyjne operatorów. W publikacji zaproponowano metodę wykrywania fałszywych alarmów w systemie telekomunikacyjnym kopalni oraz zaprezentowano niektóre reguły dostarczające użytecznej wiedzy z danych. Eksperymenty zostały przeprowadzone na rzeczywistych danych pochodzących z systemu telekomunikacyjnego funkcjonującego w kopalni KGHM Polska Miedź S. A.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wymiarów filarów międzykomorowych na ich nośność w świetle wybranych rozwiązań analitycznych

W artykule zaprezentowano wybrane metody wymiarowania filarów międzykomorowych w podziemnych kopalniach soli prowadzących eksploatację systemem komorowym. Porównano przedstawione metody oraz wskazano na istotne różnice w uzyskiwanych wynikach. Dla zilustrowania omawianych metod wykonano przeliczenia szerokości filarów międzykomorowych na realnych przykładach zaczerpniętych z podziemnej kopalni soli oraz przedstawiono ich wyniki.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wskaźnik nośności CBR kompozytów z odpadów powęglowych i popiołu lotnego

W pracy przedstawiono wyniki badań wskaźnika nośności CBR nieprzepalonych odpadów powęglowych pochodzących ze składowiska KWK „Rydułtowy-Anna", popiołu lotnego ze zsypu z elektrofiltrów Elektrowni „Skawina" oraz ich kompozytów. Kompozyty przygotowano przy 10, 20 i 30% dodatku popiołów w stosunku do suchej masy odpadów powęglowych. Stwierdzono znaczące zwiększenie wskaźnika nośności kompozytów odpadów powęglowych z popiołem lotnym w stosunku, tak do odpadów powęglowych, jak i popiołu lotnego. Najwyższe jego wartości w zależności od obciążenia próbek uzyskano dla kompozytów z 10-procentowym bądź 20-procentowym dodatkiem popiołu.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wieloprzyczynowość wysokoenergetycznych wstrząsów górniczych

Analiza mechanizmu ogniska wstrząsu pozwala odtworzyć sposób destrukcji górotworu w strefie ogniskowej. Najbardziej
prawdopodobne mechanizmy powstawania zjawisk sejsmicznych można określić dzięki metodzie inwersji tensora momentu
sejsmicznego. Poznanie procesów zachodzących w ogniskach wysokoenergetycznych wstrząsów towarzyszących eksploatacji
górniczej umożliwia poprawniejszą ocenę zagrożenia tąpaniami metodą sejsmologiczną. W artykule zostały przedstawione
wyniki analizy mechanizmów ognisk wysokoenergetycznych wstrząsów (o energii sejsmicznej ≥ 105 J), powstałych podczas
eksploatacji ścianowej pokładu 510 prowadzonej w jednej z kopalń GZW. Obliczone mechanizmy ognisk wstrząsów były
skorelowane z występującymi w rejonie objętej badaniami ściany warunkami górniczo-geologicznymi. W mechanizmie ognisk
analizowanych wstrząsów dominowała składowa ścinająca. Czynnikami odpowiedzialnymi za powstawanie najsilniejszych
wstrząsów były przemieszczenia na uskokach, pękanie grubej warstwy piaskowca zalegającej nad eksploatowanym pokładem
oraz zmiana równowagi naprężeniowej w filarze dla przekopów skrzydłowych spowodowana prowadzoną eksploatacją.
W ogniskach kilku wstrząsów za frontem ściany stwierdzono także występowanie mechanizmu implozyjnego, wskazującego
na destrukcję skał stropowych w wyniku tworzenia się zawału.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasady klimatyzacji wyrobisk górniczych kopalń węgla kamiennego w skrajnie trudnych warunkach geotermicznych

Zaproponowano metodykę zapewniającą zgodne z przepisami parametry powietrza kopalnianego w wyrobiskach o dużej koncentracji wydobycia, w których panują skrajnie trudne warunki geotermiczne. Przedstawiono zintegrowany system prognozowania, zwalczania i monitorowania zagrożenia klimatycznego dla sieci wyrobisk w głębokiej kopalni węgla kamiennego. Rozważania przeprowadzono w odniesieniu do poziomów, na których temperatura pierwotna skał jest nie tylko wyższa od 40° C, ale również poziomów, na których temperatura ta dochodzi do 50° C. Wymieniony system składa się z kilku modułów, a mianowicie: komputerowej bazy danych dotyczącej badanego obiektu (kopalni, poziomu, partii), zintegrowanej metody prognozowania warunków klimatycznych dla sieci wentylacyjnej w wyrobiskach z opływowymi prądami powietrza oraz w drążonych wyrobiskach z wentylacją odrębną, schematu temperaturowego rozpatrywanej sieci wentylacyjnej. Metodyka obejmuje sposoby efektywnej i ekonomicznej klimatyzacji głębokiego poziomu wydobywczego, przy wykorzystaniu schematu temperaturowego kopalnianej sieci wentylacyjnej, oraz rozwiązania klimatyzacyjne dla wyrobisk z wentylacją odrębną drążonych w skałach o temperaturze pierwotnej dużo wyższej od 40° C, kontrolę skuteczności podjętych środków prewencji zagrożenia klimatycznego oraz wprowadzenie ewentualnej korekty. Przy takim podejściu do problemu możliwe jest zapewnienie prawidłowych warunków klimatycznych w wyrobiskach górniczych o temperaturze pierwotnej skał zbliżonej do 50° C.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowoczesne techniki satelitarne w badaniach deformacji powierzchni terenu

Wraz z postępem techniki wdrażane są nowe metody w ocenie deformacji powierzchni terenu. W pracy zaprezentowano nowe możliwości jakie dają techniki satelitarne. Przykładem jest zastosowanie techniki PS InSAR jako narzędzia do opisu przemieszczeń pionowych powierzchni terenu. Satelitarna interferometria radarowa w pewnych sytuacjach może uzupełniać pomiary niwelacyjne. Kolejny przykład to możliwości interpretacyjne przemieszczeń rejestrowanych na stacjach ASG-EUPOS. Ostatnia opisana technika pomiarowa ma na razie charakter przyszłościowy i dotyczy zmian w polu siły ciężkości, jako efektu w rozkładzie mas mierzonego w ramach misji satelitarnych. Poszukiwanie coraz to nowych rozwiązań w ocenie deformacji górotworu i powierzchni terenu daje nadzieję na ich pełniejszy opis, w tym wielkopowierzchniowych zmian fizycznych zachodzących w naruszonym eksploatacją górotworze.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Technologie wydobycia i odzysku metali z konkrecji polimetalicznych zalegających na dnie oceanów

W związku z wyczerpywaniem się lądowych zasobów kopalin, a zwłaszcza niektórych surowców metalicznych niezbędnych dla rozwoju gospodarczego, wstępnie rozpoznane na dnie oceanów polimetaliczne konkrecje coraz częściej traktowane są jako potencjalne źródło różnych metali. Bardzo duże głębokości zalegania, możliwość występowania bardzo niekorzystnych warunków pogodowych, falowanie, prądy morskie oraz duże odległości od lądów powodują, że przemysłowe wydobycie konkrecji jest trudnym technicznie i bardzo kosztownym przedsięwzięciem. W artykule przedstawiono podstawowe możliwe sposoby wydobycia konkrecji polimetalicznych, technologie odzysku metali z tego typu złóż, a także zagrożenia wynikające z eksploatacji.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza utrzymania stateczności wyrobisk korytarzowych w długim okresie

W artykule przedstawiono przykłady obserwacji wyrobisk korytarzowych wykonywanych w górotworze karbońskim w różnych warunkach stropowych, dla których testowano różne schematy obudowy. Obserwacje takie wykonywano nawet przez okres kilku lat. Wykonywane pomiary pozwoliły na ocenę intensywności ruchów górotworu wokół wyrobiska, a także na oszacowanie granicznego czasu intensywnych przemieszczeń skal wokół niego. Na podstawie pomiarów można wskazać pewne warunki naturalne i techniczne, które sprzyjają utracie stateczności wyrobiska oraz ocenić skuteczność wybranych schematów obudowy dla przeciwdziałania zagrożeniu zawałowemu w warunkach górotworu karbońskiego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka