Ultrasonografia wybranych chorób jelita cienkiego

Jelita, a zwłaszcza jelito cienkie, rzadko są przedmiotem badań ultrasonograficznych,
głównie ze względu na zawartość gazów i treści pokarmowej. Celem pracy była analiza
obrazu ultrasonograficznego wybranych chorób jelita cienkiego u osób dorosłych, w tym
pod kątem ich diagnostyki różnicowej. Materiał i metody: W latach 2001–2012 wykonano
badania ultrasonograficzne jamy brzusznej u 176 pacjentów z następującymi chorobami
jelita cienkiego: chorobą Leśniowskiego‑Crohna
(n=35), niedrożnością jelita cienkiego
(n=35), jersiniozą (n=28), biegunką infekcyjną (n=26), zespołem rozrostu bakteryjnego
(n=25), chorobą trzewną (n=15) i niedokrwieniem jelita cienkiego (n=12). Chorych
badano na czczo, bez żadnego przygotowania, stosując głowice konweksowe 3,5–6 MHz
i liniowe 7–12 MHz. Integralnym elementem badania była ocena jelita cienkiego w czterech
kwadrantach jamy brzusznej. Analizie poddano następujące elementy obrazu ultrasonograficznego
jelita cienkiego: grubość i stopień unaczynienia ścian, obecność pogrubiałych
fałdów w jelicie czczym, redukcję ich liczby, obecność treści płynnej i gazowej
w jelicie, jego aktywność perystaltyczną, występowanie jejunizacji jelita krętego i wgłobienia
enteroenteralnego. Ponadto określano wielkość węzłów chłonnych krezkowych
i szerokość tętnicy krezkowej górnej, oceniano jamę otrzewnej pod kątem obecności wolnego
płynu. Wyniki: Uzyskano istotne statystycznie różnice między grubością ścian jelita
cienkiego w chorobie Leśniowskiego‑Crohna
oraz w przebiegu zmian niedokrwiennych
a jej grubością w pozostałych analizowanych jednostkach chorobowych. Niedrożność
jelita cienkiego przejawiała się obecnością rozdętych przez gaz i płyn pętli oraz pojawiającymi
się okresowo silnymi skurczami perystaltycznymi. W przebiegu zmian niedokrwiennych
ściany jelita były pogrubiałe, bez cech wzmożonego unaczynienia, w większości
przypadków stwierdzono zwężenie światła jelita. Płyn w jelicie odnotowano u wszystkich
chorych z chorobą trzewną, gaz u 86,7% pacjentów, zgrubienie fałdów w jelicie czczym
u 86,7%, ich redukcję u 80%, wzmożoną perystaltykę jelit u 93,3%, a jejunizację u 40%.
W 80% przypadków choroby trzewnej jelito wykazywało cechy przekrwienia w badaniu
kolorowym dopplerem, u 53,3% pacjentów stwierdzono poszerzenie światła tętnicy krezkowej
górnej. Powiększone węzły chłonne krezkowe uwidoczniono u 73,3% badanych,
wgłobienie enteroenteralne u 33,3%, natomiast wolny płyn w jamie otrzewnej u 60% osób.
Wnioski:
1. Niedrożność jelita cienkiego przejawia się obecnością wyraźnie poszerzonych pętli
jelitowych wypełnionych gazem i płynem oraz okresowo pojawiającą się silną, pogłębioną
perystaltyką.
2. Zmiany niedokrwienne i w przebiegu choroby Leśniowskiego‑Crohna
cechują się
obecnością odcinkowego pogrubienia ścian jelita i zwężenia jego światła, ponadto
w chorobie Leśniowskiego‑Crohna
– wzmożonego unaczynienia ścian i adenomegalii
krezkowej.
3. Choroba trzewna manifestuje się obecnością:
A. zwiększonej ilości płynu, głównie w jelicie czczym; ściany jelita czczego są pogrubiałe
i przekrwione, perystaltyka ulega przyspieszeniu;
B. przerośniętych fałdów błony śluzowej – nierzadko mamy do czynienia ze zmniejszeniem
ich liczby, jejunizacją i przemijającym wgłobieniem enteroenteralnym;
C. zmian ultrasonograficznych wymagających różnicowania przede wszystkim
z zespołem rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego i w mniejszym stopniu z biegunką
infekcyjną.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna