rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O specyfice zużywania metalopolimerowego kompozytu termoutwardzalnego

W artykule przedstawiono wyniki badań nad opracowaniem kompozytu termoutwardzalnego na elementy łożysk ślizgowych. Badaniom poddano kompozyty o zróżnicowanych składach chemicznych. Omówiono wpływ chemoutwardzalnej żywicy epoksydowej na charakterystyki tribologiczne kompozytów fenolowo-formaldehydowych. Zbadano oddziaływanie temperatury prasowania na odporność cieplną oznaczaną za pomocą różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC) i zużycie skojarzenia kompozyt termoutwardzalny–stal. Charakterystyki tribologiczne kompozytów wyznaczono na testerze T-05 typu rolka–klocek. Do identyfikacji zmian w składzie eksploatacyjnej warstwy wierzchniej elementów modelowego węzła tarcia wykorzystano skaningową mikroskopię elektronową (SEM).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne powłok diamentopodobnych smarowanych cieczami jonowymi

W pracy przedstawiono wyniki badań powłok diamentopodobnych typu TiN/
/a-C:H:W otrzymywanych techniką fizycznego osadzania z fazy gazowej PVD
na elementach ze stali SW7M. Strukturę i topografię powłoki badano z użyciem
skaningowego mikroskopu elektronowego – SEM oraz profilometru. Analizy
składu chemicznego wykonano z zastosowaniem spektroskopii wyładowania
jarzeniowego GDOES. Właściwości tribologiczne badano z użyciem testera T-01M podczas tarcia technicznie suchego i smarowania wybranymi cieczami
jonowymi: tetrafluoroboranem 1-butylo-3-metyloimidazoliowym, BMIBF4 oraz
bis(trifluorometylosulfonylo)amidkiem triheksylotetradecylofosfoniowym. Wyniki
otrzymane podczas zrealizowanych badań wykazały, że zastosowanie powłok
diamentopodobnych zdecydowanie poprawia właściwości tribologiczne, które
dodatkowo mogą być zwiększane poprzez zastosowanie cieczy jonowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie właściwości tribologicznych warstw wierzchnich modyfikowanych nanofazowymi materiałami proszkowymi

Rozwój technologii wytwarzania zarówno warstw, jak i litych materiałów o strukturze nanokrystalicznej spowodował uzyskanie nowych materiałów, o szerokich możliwościach aplikacyjnych. Zastosowanie niekonwencjonalnych metod wytwarzania nanomateriałów pozwala uzyskać materiały o składzie fazowym nieosiągalnym metodami tradycyjnymi. Okazuje się, że zmniejszając wymiary ziaren znanych materiałów, można uzyskać materiał o lepszych właściwościach fizykochemicznych, mechanicznych itp. W Instytucie Obróbki Plastycznej przeprowadzono badania warstw wierzchnich stosowanych dla wybranych części konstrukcyjnych pracujących w trudnych warunkach eksploatacyjnych. W referacie omówione zostały metody wytwarzania mikro- i nanocząstek proszków dwusiarczków oraz technologia nakładania warstw wierzchnich z nanofazowych materiałów proszkowych. Podane są wybrane wyniki badań tribologicznych omawianych części konstrukcyjnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Redukcja siły napędu w ruchu ślizgowym pod wpływem drgań stycznych wzdłużnych

W pracy przedstawiono wyniki analizy wpływu drgań kontaktowych stycznych wzdłużnych na siłę tarcia i na siłę napędu w ruchu ślizgowym. W badaniach doświadczalnych mierzono zmiany siły napędu w czasie przesuwu ciała górnego po wprawianym w ruch drgający, w kierunku stycznym do przesuwu, ciele dolnym. Gdy amplituda prędkości drgań wymuszonych była większa od składowej stałej prędkości przesuwu, następowało zmniejszenie siły napędu. Było ono tym większe, im większa była różnica między amplitudą prędkości drgań wymuszonych a prędkością przesuwu. Badania symulacyjne przeprowadzono w środowisku Matlab-Simulink. W procedurach obliczeniowych wykorzystano klasyczny model tarcia Coulomba oraz model dynamiczny Dahla. W przypadku modelu Dahla uzyskano bardzo dobrą zgodność z wynikami badań doświadczalnych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Tribotechnologia i jej relacje z tribologią

W pracy o charakterze dyskusyjnym zaproponowano wprowadzenie dwóch pojęć związanych z tribologią i technologią, tzn.: - tribotechnologia – oznaczająca operacje technologiczne w budowie maszyn wykorzystujące do realizacji swojej funkcji procesy tribologiczne (tarcie toczne, ślizgowe, mieszane, z udarem i spoczynkowe) wraz z odpowiednim ich różnicowaniem, - technotribologia – obejmująca różnorodne operacje technologiczne stosowane do konstytuowania powierzchni systemów tribologicznych. Operacje te można podzielić na: zmniejszające współczynnik tarcia, zwiększające współczynnik tarcia lub zwiększające odporność na zużycie obrabianych powierzchni systemu tribologicznego. Zaproponowano również uściślenie zakresu pojęcia tribotechnika, do którego zaliczono: tribochemię, technotribologię, projektowanie ukierunkowane na potrzeby tribologiczne (DFT) oraz planowanie i projektowanie eksperymentów tribologicznych (DoET).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stanowisko do badań układów sprzęgających w warunkach ich zwiększonej odporności na zużycie tribologiczne

W referacie Badania maksymalnej odporności układów metali na zużywanie tribologiczne na zmodyfikowanej maszynie T-01, opublikowanym w Materiałach XXV Szkoły Tribologicznej, przedstawiono stanowisko badawcze do badań maksymalnej odporności na zużywanie tribologiczne. Obecnie wykonane zostało nowe urządzenie służące do badań odporności układów sprzęgających. W artykule omówiono jego konstrukcję oraz możliwości badawcze. Jest to zmodyfikowany układ typu trzpień–tarcza modelujący typowe warunki pracy tarczowego układu hamulcowego lub sprzęgłowego, ale z wymuszeniem temperatury strefy tarcia. Oprócz części mechanicznej stanowisko wyposażone jest w cyrkulator służący do ustalania i stabilizowania temperatury w strefie tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zużycie jako kryterium oceny wpływu środka smarowego w systemie tribologicznym

Autor przedstawia metodę i wyniki badań dotyczących wartości pomiaru zużycia elementu pary kinematycznej jako kryterium oceny wpływu środka smarowego w systemie tribologicznym.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wymuszeń mechanicznych na kształtowanie właściwości fizykochemicznych smarów plastycznych

W publikacji przedstawiono wyniki badania wpływu wymuszeń mechanicznych na stabilność mechaniczną i termiczną smarów plastycznych. Badane kompozycje smarowe otrzymano dyspergując w syntetycznym oleju estrowym i oleju mineralnym zagęszczacz nieorganiczny. Do kształtowania właściwości tribologicznych zastosowano estrowe i nieorganiczne dodatki smarne. Poprzez pomiar penetracji, temperatury kroplenia i ilości wydzielonej fazy dyspergującej oceniono wpływ zastosowanych składników na właściwości fizykochemiczne. Kompozycje poddano również działaniu wymuszeń mechanicznych i oceniono ich wpływ na zmianę wartości badanych parametrów. Przeprowadzone badania wykazały, że dla mineralnej kompozycji smarowej nastąpiło obniżenie stabilności mechanicznej i termicznej. Natomiast syntetyczne smary poprawiły swoje parametry w zakresie stabilności termicznej i mechanicznej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Przykłady zastosowań technologicznych ablacyjnej mikroobróbki laserowej w tribologii

W pracy przedstawiono przykłady zastosowań technologicznych ablacyjnej mikroobróbki laserowej w modyfikacji warstwy wierzchniej elementów silnika spalinowego (zawory, tuleje cylindrowe). Modyfikacja trzonków zaworów azotowanych jarzeniowo pozwoliła uzyskać charakterystyczną topografię powierzchni o wysokiej mikrotwardości do 1400 HV0,05. W procesie mikroobróbki laserowej górnej strefy stalowej i żeliwnej tulei cylindrowej wytworzono charakterystyczne mikrozasobniki olejowe, mające na celi gromadzenie oleju, a tym samym poprawę warunków współpracy skojarzenia tłok–pierścień–tuleja cylindrowa. Wykorzystując nanosekundowe impulsy laserowe, dokonano także modyfikacji warstwy wierzchniej gładzi żeliwnych tulei cylindrowych, uzyskując jednocześnie efekt oczyszczania i mikronadtapiania warstwy powierzchniowej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stanowisko do badania statycznego i kinetycznego współczynnika tarcia skojarzeń ciernych

W artykule przedstawiono zbudowane stanowisko do badania procesów tarcia skojarzeń ciernych, stosowanych w konstrukcjach sprzęgieł i hamulców. Praca zawiera schemat i opis działania stanowiska oraz zaprojektowanych torów pomiarowych. W pracy dokonano teoretycznej analizy obciążeń badanych skojarzeń oraz ich wpływu na wartości wyznaczanych współczynników tarcia. Zawarto opis zastosowanego systemu pomiarowego sterowanych i wyznaczanych parametrów badawczych. W podsumowaniu przedstawiono możliwości utylitarnego wykorzystania potencjalnych wyników badań.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie wpływu parametrów skrawania na zużycie ostrzy głowic frezowych przy obróbce tworzyw węglowych WPW-65

W artykule przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w warunkach przemysłowych nad intensywnością zużywania się ostrzy noży głowic frezowych przy obróbce mechanicznej bloków węglowych. Bloki wykonane z tworzywa WPW-65, przeznaczonego na wykładziny garów Wielkich Pieców charakteryzują się dużą odpornością na ścieranie, co powoduje, że intensywność zużycia ściernego narzędzi jest wysoka. Przebadano wpływ prędkości i posuwu na intensywność zużycia ściernego. Wyznaczono okresy trwałości ostrza dla przyjętego kryterium zużycia oraz wydajność objętościową procesu skrawania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości anodowej powłoki twardej modyfikowanej polimerem w zastosowaniach do węzłów o ruchu posuwisto-zwrotnym

W artykule przedstawiono charakterystyki tribologiczne kojarzenia trzpień-płaszczyzna w ruchu posuwisto-zwrotnym (Tester T-17 produkcji ITeE - PIB w Radomiu) w warunkach tarcia technicznie suchego. Poddano analizie przeciwpróbki wykonane z czystego APT i APT modyfikowanego polimerem. W artykule przedstawiono również badania stereometryczne i obserwacje mikroskopowe. Przeprowadzone badania i analiza wyników potwierdziły przydatność tak uszczelnionej warstwy do zastosowań na elementy ślizgowe w skojarzeniach o ruchu rewersyjnym. W pracy zamieszczono model 3D analizowanej warstwy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Nośność i odporność na zużycie łożysk ślizgowych ze śrubowym rowkiem na czopie

W artykule przedstawiono wyniki badań nośności i odporności na zużycie łożysk ślizgowych ze śrubowym rowkiem na czopie. Nośność badano przy smarowaniu olejem czystym, natomiast odporność na zużycie przy smarowaniu olejem zanieczyszczonym. Stwierdzono, że śrubowy rowek na czopie zmniejsza zużycie (ponaddwukrotnie) węzła ślizgowego przy zanieczyszczonym oleju. Śrubowy rowek na czopie zwiększa również wydatek oleju i powoduje zmniejszenie nośności. Uzyskane wyniki są skorelowane z bezwymiarowym parametrem w postaci ilorazu pola przekroju poprzecznego rowków do pola prostokąta o bokach równych szerokości łożyska i minimalnej wysokości szczeliny smarowej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rola aktywnych powierzchniowo pochodnych silikonów jako dodatków modyfikujących właściwości smarne wody

Oleje silikonowe są stosowane jako substancje smarowe względnie dodatki modyfikujące właściwości smarowe baz olejowych. Związki te wykazują jednak brak rozpuszczalności w wodzie. Dlatego jako dodatki poprawiające smarność wody wytypowano rozpuszczalne w wodzie pochodne silikonowe. Są nimi: czwartorzędowy diamidopolidimetylosiloksan (Quaternium-80), który zaliczany jest do surfaktantów kationowych oraz oksyetylenowany silikon należący do grupy niejonowych związków powierzchniowo czynnych (Bis-PEG/PPG-20/20 Dimethicone). W prezentowanej pracy wyznaczone zostały opory ruchu i zużycie w obecności wodnych roztworów wybranych pochodnych silikonowych jako modelowych substancji smarowych. Testy prowadzono za pomocą aparatu T-02 wyprodukowanego przez Instytut Technologii Eksploatacji w Radomiu. Stwierdzono, że w zakresie niskich stężeń, rzędu kilku procent, kationowy surfaktant zdecydowanie zmniejsza opory ruchu i zużycie w stosunku do jego niejonowego odpowiednika.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Niskotemperaturowe charakterystyki tribologiczne stalowych skojarzeń ciernych

Dane zawarte w katalogach materiałowych dotyczące właściwości tribologicznych materiałów podawane są dla warunków pracy w temperaturach dodatnich, co może być błędne w przypadku ich wykorzystania przy doborze materiałów na pary tarciowe przeznaczone do pracy w niskich temperaturach. Istniejące metody badawcze realizowane w pokojowej temperaturze otoczenia nie pozwalają na wnioskowanie o tarciowo-zużyciowych charakterystykach materiałów w warunkach niskich temperatur. Celem przedstawionej w niniejszym artykule pracy było porównanie charakterystyk tribologicznych uzyskiwanych dla powszechnie stosowanych materiałów konstrukcyjnych w warunkach temperatur dodatnich oraz ujemnych. Badania z wykorzystaniem opracowanego w Instytucie Technologii Eksploatacji – PIB urządzenia badawczego o symbolu T-25, przeznaczonego do badań w niskich temperaturach w ślizgowym styku trzpień–tarcza (pozwalającego na oziębianie węzła tarcia do temperatury -60oC), przeprowadzono dla stalowych skojarzeń: C45/100Cr6, CT120/100Cr6 i 100Cr6/100Cr6. W wyniku przeprowadzonych badań wykazano, że w obniżonych temperaturach średnia wartość współczynnika tarcia, dla wszystkich przebadanych skojarzeń, jest różna (w zbadanych przypadkach – większa) niż uzyskiwana w temperaturze pokojowej. Dla każdego skojarzenia materiałowego istnieje temperatura, w której uzyskano minimum zużycia; wynosi ona odpowiednio: -10°C dla skojarzenia C45/100Cr6, 0°C dla CT120/100Cr6 i -45°C dla 100Cr6/100Cr6.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Tworzenie map zużycia dla procesu tribokorozji w węzłach ślizgowych na przykładzie stali odpornych na korozję

W artykule przedstawiono mapę zużycia ilustrującą intensywność tribokorozji stali AISI 304 w 0,5M roztworze H2SO4 w zakresie nacisków od 1 do 45 MPa przy częstotliwości wymuszeń mechanicznych od 2 do 5 Hz. Dla skrajnych wymuszeń intensywność zużywania wyznaczono eksperymentalnie. Badania wykonano na specjalistycznym stanowisku z węzłem modelowym typu pin-on-plate. Do oszacowania intensywności tribokorozji w obszarze wymuszeń pośrednich wykorzystano autorski model symulacyjny. Uzyskana mapa zużycia pozwala określić wpływ warunków eksploatacji na intensywność usuwania materiału w węźle ślizgowym podczas tribokorozji.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Porównanie zużycia węzłów tarcia sprężarek chłodniczych pracujących w niekorzystnych warunkach eksploatacyjnych

Przyczyną uszkodzeń sprężarek chłodniczych jest brak oleju, nieodpowiednio dobrany olej do czynnika, przegrzanie sprężarki, uderzenie cieczowe, rozruch zalanej sprężarki oraz zalanie ciekłym czynnikiem.  W pracy przedstawiono wyniki badania zużycia węzłów tarcia sprężarki chłodniczej. Badania wykonano na stanowisku eksperymentalnym składającym się z rzeczywistych elementów chłodniczych. Na urządzeniu tym można symulować różne niekorzystne warunki pracy sprężarki. Opracowanie zawiera porównanie profili chropowatości powierzchni przed i po próbach badawczych. Sprężarka chłodnicza pracowała w obecności mieszaniny oleju i ciekłego czynnika chłodniczego oraz w obecności gorących gazów czynnika chłodniczego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wysokotemperaturowe własności tribologiczne stopów Fe-Al

W niniejszej pracy poddano dyskusji wysokotemperaturowe własności tribologiczne stopów Fe-Al. Jako materiał wyjściowy do badań zastosowano stop FeAl w formie odlewu oraz otrzymany z proszku stopu. Analizie został poddany wpływ rodzaju stopu na jego własności tribologiczne. Badania tribologiczne wykonano w temperaturze 700C w układzie trzpień-tarcza. Określono wielkość zużycia oraz współczynnik tarcia. Dyskusji poddano różnice w mechanizmach zużycia tribologicznego badanych materiałów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ wzrostu gęstości usieciowania na właściwości mechaniczne i tribologiczne polimeru GUR 1050 dla endoprotezoplastyki kształtowanego przez napromieniowanie i odkształcenie plastyczne

W celu zwiększenia odporności polietylenu GUR 1050 na odkształcenie plastyczne i zużycie ścierne przeprowadzono modyfikację radiacyjną z późniejszym odkształceniem plastycznym. Stosowano napromieniowanie elektronami o dawce 26-156 kGy i odkształcenie plastyczne o wartości ef= 0,2.
Ze wzrostem dawki napromieniowania odnotowano znaczne zwiększenie gęstości usieciowania polimeru. Stwierdzono równocześnie, że występuje ścisły związek pomiędzy gęstością usieciowania a właściwościami mechanicznymi i tribologicznymi badanego polimeru. Potwierdzenie stanowi mniejsza wartość zużycia tribologicznego GUR 1050.
Testy tribologiczne przeprowadzone na testerach T-05 i T-01 dowodzą, że wzrost gęstości usieciowania po napromieniowaniu strumieniem elektronów i po odkształceniu plastycznym polimeru powoduje 13-krotne obniżenie intensywności zużycia liniowego i 6-krotne obniżenie intensywności zużycia masowego w stosunku do polietylenów niemodyfikowanych.
Uzyskane wyniki dowodzą skuteczności stosowanej technologii kształtowania polimeru, która rokuje możliwość wydłużenia czasu użytkowania panewek endoprotez.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne kompozytów kauczuku butadienowo--akrylonitrylowego zawierających nanorurki węglowe

Zbadano wpływ dodatku nanorurek węglowych na właściwości tribologiczne kompozytów elastomerowych. Zostały one sporządzone z kauczuku butadienowo-akrylonitrylowego (NBR), napełnionego wielościennymi nanorurkami węglowymi (MWCNT) w ilości 1–5 cz. wag./100 cz. wag. NBR i usieciowane siarkowym zespołem sieciującym. Nanorurki węglowe poddawano dodatkowej modyfikacji w plazmie niskotemperaturowej z metanu. Strukturę MWCNT obserwowano z użyciem skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM), natomiast mikromorfologię kompozytów badano za pomocą mikroskopu sił atomowych (AFM). Charakterystyki tribologiczne oraz zużycie materiałów oznaczano, używając tribometru o skojarzeniu ciernym typu rolka–klocek.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ograniczenie trwałości skojarzeń ceramicznych w wyniku propagacji pęknięć powierzchniowych

Materiały ceramiczne od kilkunastu lat znajdują coraz większe zastosowanie w technice. Wynika to z charakterystycznych właściwości materiałów ceramicznych, takich jak: duża twardość, odporność na korozję, możliwość stosowania w środowiskach agresywnie chemicznych, a także z uwagi na mniejszy ciężar właściwy w porównaniu z materiałami stalowymi. Przykładem zastosowań tej grupy materiałowej mogą być: powłoki ceramiczne nakładane na powierzchnie cylindrów silników samochodowych, elementy pomp drukarskich, elementy zaworów kulowych itp. Materiały ceramiczne znajdują także zastosowanie w inżynierii łożyskowania, czego dowodem są między innymi hybrydowe łożyska toczne. Jednak zastosowanie materiałów ceramicznych wiąże się z wieloma ograniczeniami. Podstawową ich wadą jest mała odporność na kruche pękanie, która wiąże się z ich strukturą chemiczną i właściwościami mechanicznymi. Drogą do szerokiego zastosowania tego typu materiałów jest znajomość mechanizmów propagacji pęknięć i momentu ich inicjacji w określonych warunkach pracy. W niniejszym artykule przedstawiona została krótka analiza literaturowa dotycząca mechanizmów propagacji pęknięć w materiałach ceramicznych oraz wyniki dotychczasowych badań doświadczalnych wybranych materiałów ceramicznych z uwzględnieniem wpływu pęknięć powierzchniowych na trwałość ceramicznych skojarzeń tocznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Własności tribologiczne stali stopowych nadeutektoidalnych

Niniejsza praca dotyczy roli mikrostruktury oraz charakterystyk materiałowych we własnościach tribologicznych stopowych stali nadeutektoidalnych 80CrMoV4-3 i 90CrV6. Badaniami objęto stale, których zastosowanie, ze względu na warunki pracy, wymaga określenia ich własności tribologicznych. Stale te różniły się wielkością ziarna (4 i 10 wg ASTM), ilością wydzieleń węglików drugorzędowych oraz nieznacznie twardością (288 i 305 HBW). W pracy określono rolę morfologii wydzieleń węglikowych w mechanizmie zużywania się takich stali, zarówno w styku ze stalami konstrukcyjnymi, jak i stalą łożyskową. Określono średni współczynnik tarcia i jego kinetykę zmian oraz stopień zużycia tych stali w zależności od zastosowanej przeciwpróbki. Rozdrobnienie ziarna i wzrost udziału węglików drugorzędowych sprzyja wzrostowi współczynnika tarcia, przyspiesza stabilizację warunków tribologicznych, powoduje intensywniejsze zużywanie się takiej stali w przypadku styku z podstawowymi stalami konstrukcyjnymi charakteryzującymi się wyraźną pasmowością, natomiast w niewielkim stopniu powoduje zmniejszenie zużycia w przypadku styku ze stalą łożyskową. Badania tribologiczne zostały wykonane na testerze T-05, przy obciążeniu 100 N przy temperaturze pokojowej. Jako przeciwpróbki zastosowano stal łożyskową 100Cr6 oraz stale konstrukcyjne: S355J0, S235JR i LRAH36. Badania wykonano dla czasu 2000 sekund. Podczas trwania testu tribologicznego z przeciwpróbki usuwane były produkty tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza zużycia polietylenu UHMW PE stosowanego w układach biotribologicznych

W pracy przedstawiono wyniki badań materiałów stosowanych na elementy systemów biotribologicznych – endoprotez stawów. Badaniom poddano polietylen ultra-wielkocząsteczkowy UHMW PE w skojarzeniu trącym ze stopem Co-Cr-Mo oraz ze stopem Co-Cr-Mo z powłoką TiN, otrzymaną techniką PVD. Topografię i analizę powierzchni oceniano przy użyciu mikroskopu skaningowego SEM oraz mikroskopu sił atomowych AFM. Charakterystyki tribologiczne uzyskano na aparacie T-17, pracującym w skojarzeniu trzpień–płytka zgodnie z normą ASTM 732-82 w warunkach tarcia ze smarowaniem roztworem Ringera. Badania wykazały, że mechanizmy zużycia polietylenowych elementów zależą przede wszystkim od materiału powierzchni roboczych węzła tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna