rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Cieszyn-Czeski Cieszyn – wybrane aspekty funkcjonowania miasta podzielonego na granicy polsko-czeskiej w kontekście transgranicznej mobilności mieszkańców

Głównym celem artykułu jest analiza otwartości transgranicznej firm usługowych działających w mieście podzielonym Cieszyn-Czeski Cieszyn i powiązań między mieszkańcami obu miast. Elementy podlegające badaniu stanowią jedynie fragment całokształtu relacji transgranicznych, na które składa się cały kompleks relacji w sferze politycznej
czy też gospodarczej. Jednakże kwestia otwartości firm na klientów z drugiej strony granicy oraz motywacje i częstość przekraczania granicy przez mieszkańców, a także percepcja sąsiadów stanowią istotny aspekt praktyk transgranicznych. Ich analiza pozwala na identyfikację charakteru powiązań transgranicznych o wymiarze lokalnym
z punktu widzenia codziennego życia mieszkańców miasta podzielonego granicą państwową. Analiza przestrzeni instytucjonalnej pozwala uchwycić kształtowanie się procesów oddolnych, które są w znacznej mierze niezależne od inicjatyw podejmowanych przez władze lokalne.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ludność polska w wieloetnicznych regionach Litwy, Łotwy i Białorusi

Pomimo podobnych uwarunkowań historycznych mniejszość polska, zamieszkująca tereny dawnego

Wielkiego Księstwa Litewskiego i Inflant Polskich, w zależności od miejsca zamieszkania

(Litwa, Łotwa, Białoruś) znajduje się w odmiennej sytuacji społeczno-gospodarczej i polityczno-

-ustrojowej. Odciska się to na relacjach mniejszości polskiej z innymi grupami etnicznymi oraz

władzami państwowymi. Analiza sytuacji sugeruje, iż pod wieloma względami najlepsze warunki

dla pielęgnowania swojej odrębności (pomimo niewielkiej liczebności) ma mniejszość polska na

Łotwie. Na przeciwległym krańcu, choć najliczniejsza, znajduje się mniejszość polska na Białorusi.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Problematyka małżeństw mieszanych katolicko-ewangelickich oraz konwersje na Mazurach w latach 1850–1960

Niniejszy artykuł jest próbą przedstawienia problematyki współistnienia dwóch społeczności wyznaniowych
na terenie Mazur na przełomie XIX i XX w. Szczególnej analizie poddane zostaną małżeństwa mieszane, zawierane przez przedstawicieli obydwu społeczności oraz związane z tym zjawisko zmiany wyznania (konwersji). Celem autora jest uchwycenie zmian we wzajemnych ewangelicko-katolickich relacjach w kontekście zmieniającej się sytuacji politycznej i demograficznej. W dalszej części podjęta zostanie próba analizy socjologicznej zachodzących zjawisk i ich wpływu na rozpad społeczności ewangelickich Mazurów.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Polsko-niemieckie pogranicze kulturowe na przykładzie kontaktów szlachty wielkopolskiej, śląskiej i brandenburskiej w XVI–XVIII wieku

W artykule przedstawiono tradycję wymiany kulturowej na pograniczu polsko-śląsko-brandenburskim w XVI–XVIII w. na przykładzie relacji szlachty zamieszkującej w każdym z tych regionów. Zaprezentowano kontakty rodzinne i majątkowe szlachty polsko- i niemieckojęzycznej, ze specjalnym naciskiem na polonizację rodzin szlacheckich, które przybywały do Wielkopolski z południa lub zachodu i osiedlały się tam na stałe. Analiza kwestii etnicznych na pograniczu służy głównie rozpatrywaniu tworzenia się specyficznej wspólnoty szlacheckiej na kresach Wielkopolski i polsko-niemieckiej wymiany kulturowej.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Problemy metodyczne w procesie opracowania „Atlasu przemian politycznych na świecie w XX i XXI wieku”

Od początku istnienia Katedry Geografii Politycznej i Studiów Regionalnych prowadzone są w niej studia nad stworzeniem „Atlasu przemian politycznych na świecie w XX wieku”, rozszerzone w ostatnich latach również na pierwsze dekady wieku
XXI.	Zgromadzone doświadczenie pozwala dokonać przeglądu przyjętej metodyki oraz omówić trudności i bariery z nią związane, występujące w toku zarówno gromadzenia materiału faktograficznego, jak i jego przetworzenia i prezentacji, tak w postaci tekstowej, jak i kartograficznej.
W artykule, na podstawie własnych doświadczeń empirycznych, omówiono niektóre aspekty procesu przeprowadzania kwerend faktograficznych, krytycznej oceny wartości pozyskanych informacji, wiarygodności źródeł, trudności związanych z obowiązującymi w różnych częściach świata systemami pomiaru powierzchni oraz odmiennymi sposobami rachuby czasu (kalendarzami). Podjęto analizę rangi dokumentów uchwalanych w tej samej sprawie przez różne instytucje sprawcze, przy uwzględnieniu odmienności ustrojowych w poszczególnych państwach i okresach historycznych.
Dokonano krytycznej analizy dostępnych źródeł, ukazując zarazem zmienność dostępności do nich wynikającą z postępu cywilizacyjnego, który nastąpił od czasu podjęcia badań nad „Atlasem” w końcu lat 70. XX wieku.
Odniesiono się także do kwestii związanych z procesem prezentacji kartograficznej zmian politycznych w całej ich złożoności, podejmując krytykę niektórych już wydanych atlasów historycznych i wskazując na dobre i złe metody przedstawiania zjawisk na mapie, które mogą być zastosowane w przyszłej publikacji opracowywanego „Atlasu”. Czas, który upłynął od podjęcia studiów nad Atlasem, przyniósł w tej dziedzinie wiele nowoczesnych rozwiązań, które można dziś z powodzeniem zastosować, łącznie z rezygnacją z tradycyjnej drukowanej formy edycji i zastosowaniem formy elektronicznej, w której możliwa jest do uzyskania ruchomość obrazu.
Rozważania zilustrowano konkretnymi przykładami opartymi  na uzyskanych już wynikach badań i ich dotychczasowej (jakkolwiek w ograniczonej formie) prezentacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Miasto a język. Rola miast w kształtowaniu sytuacji językowej

Miasta odgrywają istotną rolę w kształtowaniu sytuacji językowej państw i regionów. W miastach działają dwa mechanizmy językowe: różnicowania i ujednolicania sytuacji językowej. Różnicowanie wynika z imigracji do miasta, ujednolicanie – z kontaktów ludności wewnątrz miasta. W skrajnych przypadkach szybkiego napływu do miasta ludności różnych języków może powstać trudność w komunikowaniu się ludności miasta (efekt „wieży Babel”). W XIX w. taka sytuacja była np. w Łodzi i Białymstoku. Ujednolicanie sytuacji językowej w mieście przebiega poprzez etap języka wspólnego i dwujęzyczności części mieszkańców. Ważnym zagadnieniem jest to, który język staje się językiem wspólnym miasta – zależy to od liczebności poszczególnych grup etniczno-językowych, ich siły ekonomicznej i politycznej, od prestiżu poszczególnych języków, a w czasach współczesnych od polityki językowej państwa lub regionu. Zróżnicowane cechy
społeczno-zawodowe ludności miasta i wsi powodują, że często miasta odróżniają się sytuacją etniczną i językową od otaczających obszarów wiejskich. Miasto i obszary otaczające są w kontakcie prowadzącym do zmiany sytuacji językowej – językowego „wchłonięcia” miasta przez otoczenie lub ekspansji miasta i upodobnienia otoczenia do miasta albo równowagi i napięć na tle językowym między miastem a otoczeniem (jak obecnie w Brukseli). Miasta, tworząc sieć powiązań, sprzyjają ekspansji najważniejszego języka w danym państwie (imperium), co w czasach współczesnych było wykorzystywane do ujednolicania kulturowo-językowego w ramach budowy państw narodowych.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Pruskie wsie liniowe w okolicach Łodzi i ich mieszkańcy w początkach XIX wieku

Odszukane w zbiorach Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego rękopiśmienne plany wsi („kolonii”) założonych w latach 1799–1802 przez władze pruskie w okolicach Łodzi, stały się zachętą do przybliżenia ich historii. Na podstawie źródeł archiwalnych i literatury zrekonstruowano trudne początki gospodarowania sprowadzonych do nich osadników z głębi Niemiec. Scharakteryzowano przesłanki i omówiono czynniki pozwalające omawianym wsiom zachować układ przestrzenny oraz odrębność kulturową mieszkańców.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Horyzont geograficzny Ewangelii Marka

Ewangelia Marka od XVIII wieku powszechnie uważana jest za najstarszą z ewangelii kanonicznych, a wśród ewangelii kanonicznych dodatkowo za najstarszą z tzw. ewangelii synoptycznych. Często też traktowana jest jako źródło bądź jedno ze źródeł dla tekstów Mateusza i Łukasza, którzy przekaz Markowy uzupełniają, skracają, a bardzo często też uściślają i poprawiają nie tylko pod względem stylistycznym, ale także rzeczowym – w tym historycznym i geograficznym. Współczesna biblistyka próbuje ustalić pochodzenie, przyczynę i zasadność tych korekt, biorąc pod uwagę zarówno etapy redakcji, struktury tekstu, jak i kompetencje odbiorcze oraz świadomość teologiczną, historyczną i geograficzną adresatów poszczególnych ewangelii.
Celem prezentowanego artykułu jest konfrontacja wzmianek topograficznych zawartych w Ewangelii Marka z rzeczywistymi danymi geograficznymi oraz wskazanie funkcji, jakie wzmianki te pełnią w strukturze i kompozycji utworu oraz w jego teologicznym przesłaniu.  Podstawowym  materiałem  badawczym  jest  grecki  tekst  Ewangelii  wraz z aparatem krytycznym (NA 28); dominantę metodologiczną stanowi krytyka redakcji (redaction criticism) wraz z analizą lingwistyczną.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znajomość idei grup producenckich wśród uczniów szkół rolniczych

Celem artykułu jest określenie znajomości idei grup producentów rolnych w Polsce wśród uczniów szkół rolniczych. Pomimo szeregu inicjatyw podejmowanych na rzecz rozwoju grup producenckich, o charakterze promocyjnym czy edukacyjnym, integracja wśród polskich rolników nie jest popularna. Zwrócono uwagę, że tendencja do częstszego integrowania się rolników młodszych i lepiej wykształconych sugeruje, aby zainteresować się systemem kształcenia rolniczego. Stosunkowo dobrze rozbudowana sieć szkół rolniczych stanowi potencjał do upowszechniania idei grup producenckich, jednak w toku badania nie wykazano jednoznacznej zależności pomiędzy działalnością szkół a powstawaniem grup producenckich. Pomimo możliwości realizowania przez szkoły rolnicze modułu edukacyjnego dotyczącego funkcjonowania grup producenckich, znajomość idei wśród uczniów jest słaba.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Bracia czescy w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w Polsce – przeszłość i teraźniejszość

Artykuł prezentuje rozwój osadnictwa czeskich protestantów (luteranów oraz braci czeskich) na ziemiach polskich z perspektywy geografii historycznej; uwzględniono zarówno ziemie należące do Polski w przeszłości (np. Wołyń), jak i te włączone do niej dopiero po drugiej wojnie światowej (np. ziemię kłodzką). W artykule wyróżniono kilka zasadniczych etapów historycznych tego osadnictwa, jego lokalizację oraz przyczyny (polityczne oraz gospodarcze). Omówiono jego charakterystyczną morfologię (na podstawie pozostałych do dziś śladów w przestrzeni) oraz wpływ wyznania i kultury osadników na miejscową ludność. Podsumowaniem całości studium jest przedstawienie roli, jaką obecnie ludność pochodzenia czeskiego odgrywa w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w Polsce.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Gminne instytucje w infrastrukturę edukacyjną w Łódzkim Obszarze Metropolitalnym w latach 2007–2013

Celem artykułu jest szczegółowa analiza wydatków inwestycyjnych na infrastrukturę edukacyjną, poniesionych przez gminy Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego. Zakres czasowy badania obejmuje lata od 2007 do 2013 roku, a więc miniony okres programowania Unii Europejskiej. Dzięki podjętym badaniom autorzy, po pierwsze, zidentyfikowali znaczenie inwestycji w infrastrukturę edukacyjną w polityce inwestycyjnej gmin Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego. Po drugie, ocenili jakość planowania strategicznego i finansowego w zakresie rozwoju i modernizacji infrastruktury edukacyjnej w badanych gminach. Autorzy w swoich badaniach wykorzystali opracowaną wcześniej metodologię analizy planów strategicznych gmin oraz budżetów gmin i sprawozdań z ich wykonania (Napierała i in. 2013). Zdiagnozowano plany gmin w zakresie rozwoju i modernizacji infrastruktury edukacyjnej oraz zweryfikowano realizację owych zamierzeń. W analizach pokazano specyfikę inwestycji zrealizowanych w różnych typach gmin: wiejskich, miejskich i miejsko-wiejskich.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Edukacyjny wymiar Programu Odnowa Wsi na przykładzie gminy Nowosolna województwa łódzkiego

Celem artykułu jest identyfikacja edukacyjnych aspektów realizacji programu Odnowa Wsi na przykładzie projektu zrealizowanego w gminie Nowosolna w województwie łódzkim (budowa świetlicy środowiskowej we wsi Byszewy) w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego na lata 2004–2006” oraz doświadczeń województwa opolskiego. Edukacja w Odnowie Wsi może, zdaniem autorki, przejawiać się w dwóch głównych aspektach. Przeprowadzone badania naukowe na terenie gminy Nowosolna pozwalają na ich dostrzeżenie i identyfikację.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane inicjatywy z zakresu wspierania edukacji i ich wpływ na rozwój społeczno-ekonomiczny obszarów wiejskich Pomorza

W niniejszym artykule, na przykładzie Pomorza (województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego), zaprezentowano wybrane działania edukacyjne podejmowane przez społeczności lokalne, które wpływają na rozwój społeczno-ekonomiczny pomorskich wsi. Zobrazowano ogólny stan szkolnictwa obszaru badawczego. Uwzględniono aktywność wybranych organizacji w zakresie edukacji dzieci i młodzieży pochodzącej ze środowisk wiejskich, głównie poprzez tworzenie małych szkół i przedszkoli, a także specjalizacji wsi. Ponadto, zwrócono uwagę na kwestię wykorzystania środków unijnych w tym zakresie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie transferu wiedzy i edukacji dla rozwoju obszarów wiejskich

W artykule podjęte zostały rozważania dotyczące możliwości transferu wiedzy i wykorzystania nowych form edukacji dla mieszkańców obszarów wiejskich. Głównym celem artykułu było wskazanie na znaczenie wiedzy i edukacji jako istotnych elementów rozwoju obszarów wiejskich. Tematyka wiedzy i edukacji niezmiennie się tu łączy, gdyż poprzez sprawne systemy edukacyjne gromadzimy wiedzę, którą następnie możemy przetwarzać, uzupełniać i kreować jej nowe zasoby. Konstrukcję artykułu wraz z wprowadzeniem tworzy pięć części. Początkowo podjęto się analizy pojęcia i znaczenia wiedzy i jej dyfuzji dla rozwoju mieszkańców obszarów wiejskich. Następnie zbadano, jak zjawisko wiedzy i edukacji zostało opisane w wybranych dokumentach unijnych, z uwzględnieniem obszarów wiejskich. W kolejnej części zbadano to samo zagadnienie, ale w perspektywie wybranych dokumentów poziomu krajowego (również ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich). W czwartej części omówiono wybrane, możliwe do zastosowania na obszarach wiejskich nowe formy kształcenia i transferu wiedzy. W ostatniej części zaprezentowano możliwe do zastosowania w procesie kształcenia i transferu wiedzy nowoczesne technologie informacyjne i podano przykłady ich zastosowania. Artykuł przygotowany został w oparciu o analizę desk research danych wtórnych, głównie artykułów i publikacji krajowych oraz dokumentów urzędowych szczebla unijnego i krajowego nowego okresu programowania na lata 2014–2020. Analiza przeprowadzona została również wśród zasobów internetowych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wydatki na dobra i usługi związane z rozwojem intelektualnym członków gospodarstw domowych z perspektywy wiejskich budżetów domowych

Inwestowanie w dobra i usługi związane z kształceniem mogą przynieść wymierne efekty społeczne. W artykule skupiono się na analizie cech determinujących wydatki na rozwój intelektualny członków rodziny w wiejskich gospodarstwach domowych oraz dokonano porównania poziomu wydatków na kształcenie w zależności od miejsca lokalizacji, tj. uwzględniono gospodarstwa domowe zlokalizowane w największych miastach oraz gospodarstwa domowe zlokalizowane na wsiach. Wydaje się, że mimo licznych przeobrażeń polskiej wsi nadal utrzymują się znaczne różnice w modelach konsumpcji, także w odniesieniu do wydatków na kształcenie, między gospodarstwami domowymi z miast i ze wsi.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zagospodarowanie przestrzenne gminy wiejskiej Kotlin w świadomości jej mieszkańców

Celem artykułu jest ocena wpływu wiedzy oraz doświadczenia związanego z tematyką planowania przestrzennego mieszkańców gminy wiejskiej Kotlin położonej w województwie wielkopolskim na postrzeganie jej stanu zagospodarowania. Na podstawie badań ankietowych określono znajomość opracowań planistycznych wśród mieszkańców, odczuwanie przez nich przestrzeni oraz stan ich zadowolenia z prowadzonej w gminie polityki przestrzennej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rola czynnika ludzkiego w unowocześnianiu polskiego rolnictwa na przykładzie producentów mleka

Postęp wdrażany w produkcji rolnej uwarunkowany jest wieloma czynnikami, wśród których dużą wagę przypisuje się postawie producentów rolnych. Z tego względu główny cel opracowania skoncentrowano na samoocenie kompetencji posiadanych przez producentów rolnych niezbędnych w procesie unowocześniania ich gospodarstw. Zwrócono także uwagę na wykształcenie rolników, źródła pozyskiwania wiedzy oraz sposoby jej uaktualniania. Podstawowym źródłem informacji były dane pierwotne zgromadzone metodą wywiadu bezpośredniego przeprowadzonego z właścicielami 74 gospodarstw mleczarskich z województwa warmińsko-mazurskiego. Do analizy pozyskanego materiału badawczego wykorzystano statystyki opisowe oraz wskaźnik ważności. Na podstawie przeprowadzonych badań nie stwierdzono związku pomiędzy realizowaniem lub nierealizowaniem inwestycji a wiekiem i wykształceniem. Dokonana pod względem ważności hierarchizacja kompetencji pozwoliła stwierdzić, że w procesie unowocześniania badanych gospodarstw mleczarskich najważniejsze były chęć do nauki i zorientowanie na wiedzę.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Nierówności w poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich województwa łódzkiego

Zasadniczym celem artykułu jest wyjaśnienie nierówności w poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich województwa łódzkiego oraz porównanie ich do wyników badań sprzed wejścia Polski do Unii Europejskiej. Rezultatem przeprowadzonego postępowania badawczego jest klasyfikacja gmin wiejskich regionu łódzkiego według poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego. Źródłem danych statystycznych był Bank Danych Lokalnych, Głównego Urzędu Statystycznego. Ranking gmin opracowano dla 2008 i 2013 roku, czyli dla początku i końca okresu programowania rozwoju w Unii Europejskiej. Badania mają charakter dynamiczny, dzięki czemu możliwe było zaprezentowanie zmian w nierównościach rozwoju społeczno-gospodarczego. Wyniki badań pokazały, że nastąpiło zmniejszenie się ogólnych nierówności rozwojowych na terenach wiejskich województwa. Pomiędzy przyjętymi w badaniu latami (2008–2013) doszło do wzrostu poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego. W największym zakresie wzrost poziomu rozwojowego zaobserwowano w gminach wiejskich położonych poza aglomeracją łódzką, bardzo często w terenach peryferyjnych, w obszarach o przewadze funkcji rolniczych. Ważnym elementem wzrostu społeczno-ekonomicznego były większe wydatki inwestycyjne, wzrost ogólnych wydatków gminy, i wynikające częściowo z tego uzupełnianie podstawowych niedoborów infrastrukturalnych (wzrost warunków życia). Za największy problem rozwojowy gmin wiejskich należy uznać pogarszającą się sytuację demograficzną. Z pewnością ważnym czynnikiem dalszych przemian społeczno-ekonomicznych będzie zmniejszający się udział dzieci i młodzieży oraz osób w wieku produkcyjnym mobilnym.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Działalność społeczno-kulturalna mniejszości narodowych i religijnych w przestrzeni miejskiej Pabianic do drugiej wojny światowej

Mniejszości narodowe (głównie żydowska i niemiecka), tożsame na ogół z mniejszościowymi
wspólnotami religijnymi, wniosły wymierny wkład w rozwój zarówno gospodarczy, jak i spo-
łeczno-kulturalny Pabianic. Głównym celem artykułu jest określenie charakteru i form organizowania
w przestrzeni miejskiej aktywności społeczno-kulturalnej przez wymienione grupy.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Amazońskie plemię Sateré-Maué – między akulturacją a asymilacją

W artykule zanalizowano procesy akulturacji i asymilacji zachodzące pośród przedstawicieli amazońskiego plemienia Sateré-Maué, pozostającego do niedawna w izolacji od głównej masy społeczeństwa Brazylii. Badaniem objęto zarówno część plemienia nadal żyjącą na obszarze rdzennym, jak i tę część, która migrowała w okolice dużych ośrodków miejskich Amazonii. Obserwację terenową prowadzono w listopadzie 2006 r. w okolicach Manaus oraz w wiosce plemiennej w gminie Iranduba nad rzeką Ariaú, dopływem Rio Negro.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Aktywizacja funkcjonalna małych miast przy pomocy środków z funduszy europejskich na przykładzie miasta i gminy Gołdap

Gołdap – małe miasto położone tuż przy granicy z Obwodem Kaliningradzkim
– od lat zmaga się z szeregiem problemów takich, jak: postępujący proces
starzenia się społeczeństwa, migracje, bezrobocie, niska aktywność mieszkańców oraz
historycznie uwarunkowane defekty w strukturze funkcjonalno-przestrzennej, które
stanowią duże wyzwanie dla władz miasta. Aby przeciwdziałać tym negatywnym
zjawiskom zdecydowano się na wykorzystanie lokalnego naturalnego potencjału –
walorów środowiskowych oraz zmianę charakteru miejscowości z rolniczego na
uzdrowiskowy. Liczne związane z tym inwestycje zostały zrealizowane w znacznym
stopniu ze środków unijnych.
Celem artykułu jest analiza przekształceń, jakie zaszły w strukturze funkcjonalno-
-przestrzennej miasta w wyniku wykorzystania funduszy z Unii Europejskiej. Przeprowadzone
badania umożliwiły ocenę zmian tkanki miejskiej, ich wpływu na organizację
przestrzeni, jak również określenie tendencji rozwojowych Gołdapi.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna