rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Otrzymywanie włókien alginianowych i chitozanowych metodą elektroprzędzenia

Elektroprzędzenie (ang. electrospinning) jest prostą i efektywną techniką pozwalającą na produkcję włókien polimerowych. W metodzie elektroprzędzenia siły elektrostatyczne są używane do produkcji włókien lub sfer o różnej morfologii i rozmiarach w skali mikro- i nanometrów. Obecnie ponad 100 polimerów, naturalnych i syntetycznych, zostało z powodzeniem wytworzonych w procesie elektroprzędzenia. Na proces elektroprzędzenia wpływa wiele parametrów, między innymi lepkość roztworu, średnia masa cząsteczkowa polimeru, przyłożone napięcie, prędkość przepływu. Elektroprzędzenie biopolimerów, alginianu i chitozanu jest wyzwaniem. Te dwa naturalne polimery charakteryzują się niską toksycznością, biodegradowalnością i właściwościami antybakteryjnymi, co jest szeroko wykorzystywane i pożądane w aplikacjach biomedycznych. W prezentowanej pracy omówiono wpływ warunków elektroprzędzenia na proces otrzymywania włókien alginianowych domieszkowanych poli(tlenkiem etylenu) i włókien chitozanowych otrzymywanych z roztworu kwasu trifluorooctowego i dichlorometanu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Medyczne zastosowania laktoferyny

Laktoferyna, białko wydzielnicze występujące w dużym stężeniu w siarze i mleku, w mniejszym w ślinie, łzach, nasieniu, śluzie itd., od lat przyciąga uwagę badaczy ze względu na szerokie spektrum działania. Przypisuje się jej działanie antybakteryjne, przeciwgrzybicze, antywirusowe, immunomodulacyjne, przeciwnowotworowe oraz wiele innych. W poniższym artykule opisano wyniki najnowszych badań dotyczących medycznych zastosowań laktoferyny. Białko to jest niezwykle interesujące ze względu na różnorodność pełnionych funkcji przy jednoczesnym braku toksyczności, czego dowodem jest posiadanie certyfikatu GRAS (Generally Recognized as Safe).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Substytucja octanów allilowych nukleofilami fosforowymi oraz zawierającymi atom fosforu

Celem projektu było zbadanie reaktywności wybranych octanów allilowych w substytucji nukleofilami fosforowymi lub karboanionami zawierającymi atom fosforu. W reakcji zastosowano fosforyn trietylowy, fosfonooctan trietylowy oraz metyleno- bisfosfonian tetraetylowy. Produktami były α,β-nienasycone estry zawierające grupę lub grupy fosfonianowe, dla których następnie przeprowadzono hydrolizę do form kwasowych z użyciem bromotrimetylosilanu. W wyniku tego otrzymano szereg związków wielofunkcyjnych, których struktury poddano charakterystyce technikami spektroskopowymi. W przypadku związków polikarboksylowych napotkano trudności z wydzieleniem oczekiwanych produktów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Biomateriały stosowane w inżynierii tkankowej do regeneracji tkanek

Inżynieria tkankowa jest interdyscyplinarną dziedziną nauki, rozwijającą się bardzo intensywnie w ostatnich kilkunastu latach. Nowe sposoby leczenia uszkodzonych tka- nek i narządów są nieustannie poszukiwane. Rusztowania tkankowe do hodowli komórki pacjenta wydają się przełomowym rozwiązaniem, mającym ogromne możliwości wdrożeniowe w medycynie regeneracyjnej. Aktualnie bada się różnorodne porowate struktury wspierające adhezję, różnicowanie i proliferację komórek. Dobór odpowiedniego biomateriału, na którym będzie się rozwijać nowa tkanka pacjenta, jest jednym z kluczowych zagadnień w trakcie projektowania nowoczesnego rusztowania tkankowego i całego procesu leczenia. Spośród licznej grupy biomateriałów stosowanych do wytwarzania trójwymiarowych skafoldów na szczególną uwagę za- sługują biodegradowalne polimery, takie jak polilaktyd (PLA), poliglikolid (PGA), ko- polimer polilaktyd-glikolid (PLGA), polikaprolakton (PCL), chityna, kolagen oraz bioaktywna ceramika – trójfosforan wapnia (TCP) i hydroksyapatyt (HAp). Celem niniejszej pracy jest przedstawienie przeglądu literaturowego dotyczącego biomateriałów wykorzystywanych do wytwarzania trójwymiarowych rusztowań tkankowych do hodowli komórkowej. Stosowane materiały podzielono na trzy grupy – polimery, ceramikę i metale – z uwzględnieniem aktualnie panujących trendów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne
Nadwrażliwość na preparaty cyklosporyny u dzieci z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego - opis dwóch przypadków

Cyklosporyna jako lek immunosupresyjny jest wykorzystywana w wielu dziedzinach medycyny w tym w gastroenterologii w terapii nieswoistych zapaleń jelit. Reakcje nadwrażliwości na preparaty cyklosporyny występują rzadko i mogą mieć związek ze składnikiem dodatkowym leku - polioksyetylowanym olejem rycynowym. W niniejszej pracy przedstawiamy opis przypadków 10-letniej dziewczynki oraz 7-letniego chłopca leczonych w naszej Klinice preparatami cyklosporyny z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. U dzieci w trakcie terapii obserwowano objawy kliniczne, pod postacią reakcji skórnej i ogólnoustrojowej, mogące sugerować nadwrażliwość na lek. Przedstawiono także opisywane w literaturze przypadki zarówno alergicznej, jak i niealergicznej nadwrażliwości na preparaty cyklosporyny.

Czasopismo: Alergia Astma Immunologia - przegląd kliniczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki biologiczne
Żółtaczka związana z karmieniem piersią

Żółtaczka to najczęstszy objaw kliniczny w okresie noworodkowym. W pierwszych dobach życia poziom bilirubiny niezwiązanej w surowicy krwi jest wyższy niż kiedykolwiek później. Z karmieniem piersią wiążą się zarówno większa częstość występowania żółtaczki, jak i jej większe nasilenie. Postać wczesna – żółtaczka dzieci karmionych piersią – wynika przede wszystkim z niedostatecznej podaży kalorii i ustępuje stopniowo wraz z normalizacją poziomu laktacji. Postać późna – żółtaczka pokarmu kobiecego – pojawia się po 4.–7. dniu życia u zdrowych noworodków i związana jest głównie z obecnością w mleku kobiecym nieznanego czynnika, który prowadzi do nasilonej reabsorbcji jelitowo-wątrobowej bilirubiny. Żółtaczka karmienia piersią, tzw. późna, stanowi najczęstszą przyczynę przedłużającej się żółtaczki wynikającej z podwyższonego poziomu bilirubiny niezwiązanej. Podwyższone stężenie bilirubiny związanej jest zawsze patologiczne i wymaga pilnego poszerzenia diagnostyki. Do niedawna uważano, że żółtaczka karmienia piersią to stan łagodny, który nigdy nie powoduje uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. W świetle obecnie dostępnych badań naukowych nie jest to całkowicie pewne, stąd konieczność monitorowania poziomu bilirubiny. Żółtaczka pokarmu kobiecego stanowi rozpoznanie z wykluczenia, zatem w pierwszej kolejności należy przeprowadzić diagnostykę różnicową. W przypadku żółtaczki pokarmu kobiecego stężenie bilirubiny w surowicy krwi powróci do normy do 12.–14. tygodnia życia. Jeśli noworodek/niemowlę jest w stanie dobrym, prawidłowo się rozwija i systematycznie przybiera na wadze, zaleca się jedynie wspieranie rodziców w efektywnym karmieniu naturalnym, obserwację i systematyczną kontrolę pediatryczną. Żółtaczka karmienia piersią nie stanowi przeciwwskazania do szczepień ochronnych.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Leczenie zespołu suchego oka za pomocą kwantowego rezonansu komórkowego

Zrównoważenie składu łez, a co za tym idzie – przywrócenie homeostazy powierzchni oka jest trudne do osiągnięcia. Wpływają na to złożoność składu łez, różnorodność gruczołów wydzielniczych, a także skomplikowane i nie do końca poznane interakcje oddziałujące na skład, jakość i ilość łez. Zastosowanie technologii kwantowego rezonansu komórkowego – Biomolecular Quantum Resonance Rexon EyeTM (Resono Ophthalmic, Włochy) – opiera się na dostarczaniu kwantów (porcji) energii elektromagnetycznej wysokich częstotliwości (4–64 MHz) i niskich mocy, które wchodząc w interakcje z transportem jonów, białek błon komórkowych, a także oddziałując na same komórki, zmieniają ich działanie. Zastosowanie nowej technologii w leczeniu zespołu suchego oka dołącza do istniejących zastosowań kwantowego rezonansu komórkowego, takich jak: chirurgia, leczenie ran, leczenie złamań kości, a także leczenie bólu.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Aspekty kardiologiczne stwardnienia guzowatego

Stwardnienie guzowate to genetycznie uwarunkowany zespół, dziedziczony w sposób autosomalny dominujący, o częstości występowania około 1:10 000, a w populacji dziecięcej 1:6800, spowodowany mutacją jednego z dwóch genów: TSC1 na chromosomie 9. (9q34) lub TSC2 na chromosomie 16. (16p13.3). Szczegółowe amerykańskie wytyczne dla kardiologów z 2014 roku podkreślają dużą różnorodność fenotypową stwardnienia guzowatego. Możliwe jest zarówno występowanie bardzo wczesnych manifestacji choroby, pod postacią obserwowanych już w 15. tygodniu życia płodowego guzów serca typu rhabdomyoma, jak i pojawianie się objawów kardiologicznych (zwłaszcza zaburzeń przewodnictwa) u osób dorosłych ze stwardnieniem guzowatym, które wcześniej takich objawów nie miały. Do problemów kardiologicznych u osób ze stwardnieniem guzowatym, poza guzami serca, zaburzeniami rytmu i przewodnictwa, należą również rzadsze nieprawidłowości, takie jak koarktacja aorty, tętniak aorty piersiowej lub brzusznej, rhabdomyositis (rzadka forma kardiomiopatii) oraz nadciśnienie tętnicze. Echokardiografia jest metodą z wyboru w diagnostyce zajęcia serca w przebiegu stwardnienia guzowatego. Guzy serca typu rhabdomyoma mają tendencję do pojawiania się pomiędzy 20. a 30. tygodniem życia płodowego. Alternatywą, a czasem uzupełnieniem badania echokardiograficznego w diagnostyce guzów serca w stwardnieniu guzowatym jest rezonans magnetyczny serca. W ostatnich 5 latach ukazały się pojedyncze doniesienia o zastosowaniu ewerolimusu w indukowaniu szybkiego zaniku guzów typu rhabdomyoma w opornej na typowe leczenie farmakologiczne niewydolności serca. Jednak większość guzów serca typu rhabdomyoma zanika samoistnie w ciągu pierwszego roku życia dziecka. Sporadycznie chorzy wymagają interwencji kardiochirurgicznej w celu usunięcia guzów serca, będących przyczyną opornej na leczenie farmakologiczne niewydolności serca.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Trichobezoar jako przyczyna guza w nadbrzuszu u nastolatki

Trichobezoar to ciało lokalizujące się głównie w żołądku, złożone m.in. z włosów połkniętych w wyniku trichotillomanii i trichotillofagii. Objawy są zwykle niespecyficzne, zależne od lokalizacji i wielkości trichobezoaru. Zazwyczaj obserwuje się bóle w nadbrzuszu, wzdęcia, nudności, wymioty, uczucie pełności w jamie brzusznej, zaburzenia połykania, utratę łaknienia, ubytek masy ciała i nieprzyjemny zapach z ust. W artykule przedstawiono przypadek dziewczynki, u której bóle brzucha i nudności były mylnie interpretowane jako infestacja jelitowa, a następnie, przez kilka lat, jako refluks żołądkowo-przełykowy. Stwierdzono guz w nadbrzuszu, który w badaniach obrazowych wskazywał na istnienie bezoaru, po czym usunięto go chirurgicznie z dobrym efektem. W diagnostyce objawów gastroenterologicznych trzeba brać pod uwagę, zwłaszcza u dziewczynek i młodych kobiet, możliwość trichotillofagii – ważne jest więc rozszerzenie wywiadu lekarskiego o pytania dotyczące zachowań kompulsywnych. Po leczeniu należy objąć pacjentkę psychoterapią w celu zapobieżenia nawrotom.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka wynikające ze stosowania wybranych paliw w indywidualnych instalacjach grzewczych

Procesom generacji ciepła użytkowego w indywidualnych systemach grzewczych towarzyszy emisja szeregu związków stanowiących bezpośrednie lub pośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Ze względu na brak odpowiednich instalacji ochrony atmosfery oraz norm środowiskowych, specyficznych dla działania dużych, zawodowych bloków energetycznych, uwalniane w paleniskach domowych zanieczyszczenia praktycznie w całości wyprowadzane są do otoczenia. W pracy porównano poziomy rocznych emisji wybranych grup związków towarzyszących działaniu indywidualnego systemu grzewczego w zależności od rodzaju stosowanego paliwa, przedstawiono także specyfikę powstawania ważniejszych toksyn, ich wpływ na zdrowie człowieka oraz możliwości ograniczenia związanej z nimi tzw. niskiej emisji. Wykazano także, iż procesy spalania poza przemysłem stanową około 34% krajowej emisji SO2, 12% NOx, 64% CO, 40% pyłów, 87% wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, 66% dioksyn i furanów, 19% niemetanowych lotnych związków organicznych oraz do 55% różnych metali ciężkich (w tym 47% Cr, 55% Ni i 42% Zn), potwierdzając dominujący wpływ energetyki komunalnej i ogrzewnictwa indywidualnego na emisję substancji niebezpiecznych dla zdrowia i życia człowieka.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Emisja zanieczyszczeń z sektora transportu lotniczego i jej wpływ na zdrowie człowieka

Szybki rozwój lotniczego transportu pasażerskiego oraz towarowego, jaki dokonał się w ostatnich 50 latach, nie pozostał bez wpływu na środowisko naturalne. Prowadzone w tym zakresie badania wykazały negatywne oddziaływanie, które można rozpatrywać zarówno w skali lokalnej, tj. w bliskim sąsiedztwie lotnisk, jak i w skali globalnej z uwzględnieniem wywołanych zmian klimatycznych i zanieczyszczenia powietrza. W artykule przedstawiono stan wiedzy na temat skutków oddziaływania transportu lotniczego na zdrowie ludzi.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Zagrożenia środowiskowe i toksykologiczne wynikające ze stosowania czwartorzędowych soli amoniowych

Czwartorzędowe ciecze jonowe (CSA), ze względu na ich szerokie zastosowania, głównie jako surfaktanty i środki odkażające, stanowią zagrożenie zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia człowieka. Artykuł przedstawia charakterystykę, zastosowanie i występowanie w środowisku CSA, ich aktywność przeciwdrobnoustrojową, a także toksyczność tych związków dla środowiska i człowieka. Około 25% stosowanych CSA dostaje się do środowiska głownie ze ściekami. Szczególnie wrażliwe na te związki są organizmy wodne, zwłaszcza glony, natomiast ich obecność w glebie powoduje pojawienie się w roślinach stresu oksydacyjnego. Człowiek narażony jest na kontakt z CSA głównie w miejscach ich produkcji i zastosowania. Najczęstszym objawem ekspozycji na CSA jest kontaktowe zapalenie skóry, a także podrażnienie dróg oddechowych oraz alergie. Ponadto istnieją możliwości wywołania przez CSA mutacji prowadzących do zmian nowotworowych.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Ocena zanieczyszczenia żywności pestycydami fosforoorganicznymi a ryzyko zdrowotne konsumentów

Globalizacja produkcji żywności i konieczność wyżywienia stale rosnącej liczby ludności na świecie wymusza stosowanie coraz większej ilości środków ochrony roślin. Szczególne zaniepokojenie budzi obecność pozostałości tych związków w żywności, między innymi pestycydów fosforoorganicznych, które ze względu na trwałość oraz toksyczność mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumenta. Człowiek codziennie narażony jest na kontakt z tymi ksenobiotykami. Związki te przenikają do organizmu człowieka przede wszystkim drogą pokarmową, a także przez układ oddechowy i skórę. Pozostałości pestycydów oraz ich metabolitów stwierdzono w tkankach ludzkich i moczu, także u osób nie stykających się z nimi w pracy. Nawet niskie ich dawki mogą wywołać negatywne skutki zdrowotne, takie jak: zaburzenia hormonalne, zmniejszenie inteligencji, problemy związane z rozrodczością, a nawet nowotwory.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Wczesna diagnostyka wrodzonych zmian naczyniowych podstawą do szybkiej profilaktyki następstw – opis przypadku

Zespół Klippla–Trénaunaya jest zespołem wad wrodzonych, który charakteryzuje triada objawów: malformacje naczyniowe o charakterze mieszanym, żylaki lub inne zmiany w układzie żylnym, przerost kości i tkanek miękkich w obrębie kończyny dolnej. W pracy zaprezentowano przypadek 5-letniego chłopca z rozległymi zmianami naczyniowymi kończyn dolnych i pośladków, u którego objawy należące do triady ujawniały się stopniowo. W wieku 4 lat pacjent trafił do Zakładu Diagnostyki Obrazowej w celu dalszej diagnostyki. W toku postępowania potwierdzono triadę charakterystyczną dla zespołu Klippla–Trénaunaya, w tym rozpoznano agenezję żyły podkolanowej. Chłopiec pozostaje pod opieką wielodyscyplinarnego zespołu lekarzy w Centrum Zdrowia Dziecka. Wczesna i dokładna diagnostyka umożliwia szybką prewencję powikłań, jakie niesie za sobą zespół Klippla–Trénaunaya, oraz pozwala na indywidualny dobór metod leczenia.

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Grzyby w diecie człowieka - wartość odżywcza i prozdrowotna

Grzyby, od dawna obecne w diecie Polaków, wykazują wielorakie właściwości odżywcze, prozdrowotne i lecznicze. Właściwości tych nie są pozbawione także gatunki najczęściej zbierane w lasach (pieprznik jadalny, borowik szlachetny i podgrzybek brunatny) oraz gatunki uprawne (pieczarki i boczniaki). Surowcem spożywczym są przede wszystkim grzyby wielkoowocnikowe, ale od niedawna opracowano technologię produkcji mykoprotein Quorn™ z strzępek Fusarium graminearum. Niektóre produkty z dodatkiem cennych gatunków można traktować jako żywność funkcjonalną, której spożywanie podwyższa jakość zdrowia człowieka. Lecznicze zastosowanie znane jest medycynie ludowej, a cztery polisacharydy grzybowe - grifolan, krestin, lentinan i schizofylan są obecnie zarejestrowanymi w niektórych krajach lekami w terapii antynowotworowej. Najwięcej obaw podczas konsumpcji grzybów wzbudza akumulacja metali ciężkich w ich strzępkach oraz ciężkostrawność, ze względu na obecność chityny w ścianach komórkowych. Obróbka kulinarna - smażenie, suszenie, mrożenie, blanszowanie i konserwowanie zmienia wartość odżywczą grzybów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Rola składników diety w syntezie wybranych neurotransmiterów

Neurotransmitery to związki chemiczne uwalniane z aksonu, stanowiącego wypustkę neuronu, w wyniku pojawiającej się fali depolaryzacyjnej, które biorą udział w przekazywaniu impulsów w układzie nerwowym. Zaburzona synteza tych związków i ich działanie w mózgu jest jedną z hipotez dotyczących etiopatogenezy zaburzeń psychicznych. Do klasycznych neurotransmiterów należą ester acetylocholina, aminokwasy (kwas glutaminowy, kwas γ-aminomasłowy) oraz aminy biogenne (dopamina, adrenalina, noradrenalina, serotonina i histamina).W ich syntezie w mózgu znaczącą rolę odgrywa: ilość i rodzaj spożytego białka będącego źródłem aminokwasów (L-tyrozyny, fenyloalaniny, tryptofanu, kwasu glutaminowego, histydyny), węglowodanów, kwasów tłuszczowych, witamin (B1, B6, B9, B12, C, E), składników mineralnych (Ca, Na, K, Mg, Fe, Mn, Zn, J) oraz choliny.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Komentarz redakcyjny do artykułu E. Szymańskiej i K. Winnickiej Ocena właściwości reologicznych i mukoadhezyjnych wybranych preparatów z mometazonu furoinianem w postaci aerozolu do nosa

Donosowe glikokortykosteroidy zarejestrowane są do leczenia alergicznego nieżytu nosa(1,2) i polipów nosa(2,3), ponadto zgodnie z wytycznymi towarzystw naukowych powszechnie stosuje się je w leczeniu ostrych i przewlekłych zapaleń zatok(2,3).

Czasopismo: Pediatria i Medycyna Rodzinna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Mięso wieprzowe a zdrowie człowieka

Konsumpcja mięsa wieprzowego w Polsce wynosi około 56% i nie zmniejsza się, mimo, że rośnie spożycie mięsa drobiowego. Uważa się, że choroby układu krążenia i nowotworowe można ograniczyć poprzez zmniejszenie spożycia mięsa, zwłaszcza tłustego. Skład i wartość odżywcza mięsa zależy od czynników genetycznych i żywienia świń. Współcześnie mięso wieprzowe jest znacznie chudsze niż 50 lat temu. Nie należy negować jego właściwości odżywczych, gdyż jest bardzo wartościowym źródłem energii i łatwo przyswajalnego białka, a także witamin i mikroelementów. Dodatkowo poprzez żywienie zwierząt można modyfikować jego skład tak, aby zwiększyć jego wartości prozdrowotne. Częstym zarzutem jest zbyt wysoka zawartość cholesterolu w mięsie wieprzowym. Jednak nie sam cholesterol jest przyczyną wielu chorób, ale sposób obróbki mięsa, w trakcie którego powstają niekorzystne z punktu zdrowotnego produkty utleniania cholesterolu.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Barwniki w żywności a zdrowie konsumentów

Barwa jest jednym z najważniejszych wskaźników, którym kierują się konsumenci przy wyborze produktów żywnościowych. W celu przywrócenia bądź nadania barwy żywności powszechnie stosowane są substancje barwiące: naturalne, identyczne z naturalnymi oraz syntetyczne. Celem pracy był przegląd informacji i badań naukowych oraz regulacji prawnych dotyczących najczęściej stosowanych barwników spożywczych w aspekcie oddziaływania na zdrowie konsumenta. Omówiono aspekty prawne związane z bezpieczeństwem stosowania barwników spożywczych, główne grupy substancji barwiących z uwzględnieniem wskaźnika maksymalnego dopuszczalnego dziennego pobrania (ADI) oraz wskazano zarówno pozytywny jak i negatywny wpływ barwników na zdrowie konsumentów.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku
Konsekwencje zdrowotne nieprawidłowości w żywieniu dzieci i młodzieży w wieku gimnazjalnym

Okres dojrzewania w powszechnej opinii uważany jest za czas charakteryzujący się dobrym stanem zdrowia, jednak swój początek może mieć wtedy wiele chorób przewlekłych, które będą determinowały stan zdrowia w wieku dorosłym. Część chorób (tj. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, obniżona gęstość mineralna kości), które do niedawna traktowane były jako schorzenia występujące wyłącznie u osób dorosłych, aktualnie stwierdza się także u dzieci i młodzieży. Monitorowanie i ocena sposobu żywienia, stanu odżywienia i stanu zdrowia dzieci i młodzieży są niezmiernie istotne nie tylko z punktu widzenia aktualnego stanu zdrowia, ale również dlatego, że będą określać parametry stanu zdrowia w wieku dorosłym. Wczesne identyfikowanie dzieci ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób dietozależnych oraz podejmowanie odpowiednich działań interwencyjnych pozwoli na skuteczną profilaktykę i wdrożenie działań edukacyjnych z zakresu promocji zdrowego stylu życia.

Czasopismo: Kosmos
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki biologiczne, nauki o ziemi i środowisku