rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
BADANIE TALIS – BRAK KONTYNUACJI. CZY TO WŁAŚCIWA DECYZJA?

Tekst porusza główne aspekty braku kontynuowania w Polsce badania TALIS. Artykuł podzielony jest na pięć sekcji i dyskusję. Pierwsza odnosi się do największych i najważniejszych międzynarodowych badań edukacyjnych. Sekcja druga porusza najważniejsze zagadnienia TALIS’a. Problemy kosztów badania TALIS i skali aprobaty społecznej są zaprezentowane w sekcjach trzeciej i czwartej. Korzyści wynikające z uczestnictwa w badaniu TALIS są syntetycznie przedstawione w sekcji piątej. Dyskusja jest zakończeniem artykułu.

Czasopismo: Ruch Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
In die alte Heimat – o pielgrzymowaniu niemieckich katolików do byłej Wolnej Prałatury Pilskiej w relacjach Johannesbote (cz. II)

Artykuł analizuje relacje z pielgrzymek katolików byłej Wolnej Prałatury Pilskiej, dziś mieszkających w Niemczech, do sanktuarium w Skrzatuszu w latach 1983–1999. Wspomnienia były drukowane w czasopiśmie katolików prałatury Johannesbote, wydawanym od 1948 r. Treść relacji pozwala odkryć mało znane historie ludzi wypędzonych ze swojej ojczyzny, ale też ich zmagania w budowaniu nowej tożsamości. Bardzo ważną rolę odgrywa w tym procesie wiara, w tym pobożność maryjna, tak wyraźnie obecna pielgrzymkach do sanktuarium. Lata po przełomie 1989 r. otworzyły nowe możliwości kontaktów i budowania pojednania niemiecko-polskiego we wspólnocie Kościoła. Obraz, jaki się wyłania z publikacji, nie ukrywa rzeczy przykrych, ale przede wszystkim jest świadectwem wielkiej pracy duszpasterskiej. Owocem tego jest mocna wiara, radość, nowe spojrzenie na trudne losy ludzi II wojny światowej i historię
powojenną.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ołtarz Świętego Anioła Stróża w kościele pielgrzymkowym w Skrzatuszu z fundacji Jana Wiganda de Osten-Sacken

W kościele pielgrzymkowym w Skrzatuszu zachował się ołtarz boczny dedykowany Aniołowi Stróżowi i św. Aniołom. Fundatorem ołtarza w 1715 r., altarii z nim związanej i Bractwa Świętych Aniołów Stróżów był Jan Wigand de Osten-Sacken, protoplasta polskiej gałęzi tego rodu. Zachował się dokument fundacyjny ołtarza, w którym m.in. są podane finansowe warunki funkcjonowania fundacji oraz zobowiązania duchowe na rzecz fundatora ołtarza.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Działalność kapelanów rzymsko- i greckokatolickich w więzieniach Galicji Wschodniej w okresie międzywojennym

W artykule przedstawiono podstawy prawne oraz praktyczną działalność rzymsko- i greckokatolickich kapelanów w więzieniach Galicji Wschodniej w okresie międzywojennym. Wyjaśniono, że kapelani prowadzili swoją duszpasterską działalność w charakterze pracowników kontraktowych: odprawiali msze święte, prowadzili rozmowy na tematy religijne, rekolekcje oraz spowiadali, otaczali opieką duchowną chorych więźniów, przewodniczyli pogrzebom zmarłych w więzieniu itd. Pokazano, że pomimo trudnych warunków materialnych kapelani niewątpliwie odegrali ważną rolę w życiu codziennym więźniów trzech południowo-wschodnich województw Polski.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Testament Kaspra Kazimierza Cieciszowskiego, biskupa łuckiego i żytomierskiego

Artykuł ma na celu uzupełnienie nowymi faktami biografii Kaspra Kazimierza Cieciszowskiego, biskupa łuckiego i żytomierskiego w latach 1798–1831, metropolity mohylewskiego w latach 1827–1831. Będąc przez ponad 30 lat ordynariuszem diecezji łucko-żytomskiej, założonej w roku 1798, biskup Cieciszowski przyczynił się nie tylko do zachowania, ale i do rozwoju Kościoła katolickiego na Wołyniu w warunkach absolutyzmu rosyjskiego. Czytelnik będzie mógł się o tym upewnić, zapoznając się z testamentem biskupa Cieciszowskiego i dopełnieniem do niego.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Portret Ludwika Wejhera w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Skrzatuszu

Autor omawia życiorys Ludwika Wejhera (ok. 1611–1656), wojewody pomorskiego, starosty wałeckiego, którego mało znany portret znajduje się kościele skrzatuskim.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kilka uwag na temat różnych koncepcji świątyni w Starym i Nowym Testamencie

W artykule podjęta jest kwestia sposobów, w jakie patrzono na świątynię na przestrzeni czasów biblijnych. Najpierw analizowana jest starożytna, bliskowschodnia koncepcja świątyni jako góry Boga; miejsca łączącego niebo i ziemię oraz spinającego cały porządek stworzenia i jego powiązania z osobą króla. Następnie wykazane są podobieństwa i różnice pomiędzy tą koncepcją i starotestamentalnym sposobem postrzegania tzw. Pierwszej Świątyni zbudowanej przez Salomona. W dalszej części omówiona jest nowa koncepcja tzw. Drugiej Świątyni odbudowanej po wygnaniu babilońskim, której ideową reminiscencją jest opis namiotu–świątyni (Księga Wyjścia) oraz przepisów dotyczących sprawowanego w niej kultu i osób biorących w niej udział (Księga Kapłańska). Nowa koncepcja postrzega przede wszystkim sanktuarium jako rzeczywistość „w drodze”, niezwiązaną z konkretnym miejscem geograficznym ani tym bardziej jakimkolwiek królem. Istotą tak rozumianej świątyni jest zabezpieczenie obecnego w niej sacrum i umożliwienie jego emanacji na uczestników kultu. Ta swoista „inkarnacja” sacrum znajduje swoje odzwierciedlenie także w tekstach Nowego Testamentu, gdzie ukazuje się Jezusa Chrystusa jako nową świątynię, której zwieńczeniem jest świątynia niebiańska i pełny w niej udział wszystkich wiernych.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Archiwum Parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Skrzatuszu. Inwentarz

Początki Skrzatusza sięgają połowy XV w. Najprawdopodobniej wówczas powstała tam pierwsza drewniana świątynia. Jako samodzielna parafia przestała istnieć w czasie reformacji. W 1602 r. Skrzatusz został dołączony do parafii w Wałczu. Samodzielność otrzymał ponownie dzięki biskupowi Wojciechowi Tolibowskiemu w 1660 r. W 1575 r. garncarz z Piły przyniósł Pietę do Skrzatusza z Mielęcina. Odtąd kościół parafialny stał się miejscem licznych pielgrzymek. W latach 1772–1945 ziemia wałecka ze Skrzatuszem należała do państwa niemieckiego. Archiwalia przedwojenne przekazano do archiwum diecezjalnego w Koszalinie. Tam je opracowano i zinwentaryzowano, nadając sygnatury od 1 do 230. Obecnie są dostępne dla zawodowych historyków, jak i badaczy amatorów.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rola i miejsce duchowości wśród uczestników Diecezjalnego Spotkania Młodych w Skrzatuszu

Celem opracowania jest dostrzeżenie cech duchowości i religijności młodego pokolenia katolików uczestniczących w spotkaniach młodzieży w Skrzatuszu. Niniejsze badanie jest próbą wyjścia naprzeciw szerszym analizom, które za cel obierają sobie udzielenie odpowiedzi na pytanie postawione przez Janusza Mariańskiego: Czy w społeczeństwie polskim rosnące siły sekularyzacyjne i pogłębiający się sceptycyzm są neutralizowane przez trendy przeciwne, w postaci sił ewangelizacyjnych Kościoła katolickiego. Metodami badań własnych były wywiady kwestionariuszowe i pogłębione wywiady indywidualne, a także obserwacja uczestnicząca.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tobiasz wzorem człowieka czyniącego miłosierdzie. Uczynki miłosierdzia w Księdze Tobiasza

Niniejsze opracowanie jest próbą przedstawienia zagadnień szczegółowych, takich jak autorstwo Księgi Tobiasza, nazwa, okres jej powstania oraz środowisko, jak również cechy literackie oraz cel jej napisania. W artykule podjęto próbę określenia pojęcia miłosierdzie i wskazania, jak pojęcie to rozumiał autor biblijny. Omówiono uczynki miłosierdzia, które w swoim życiu propagował i wykonywał Tobiasz. W opracowaniu dokonano egzegezy dwóch podstawowych fragmentów, które w sposób konkretny odnoszą się do omawianego zagadnienia.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Salezjanie w Skrzatuszu w latach 1972–2001

W wyniku podziału administracyjnego Kościoła w Polsce w 1972 roku Skrzatusz znalazł się w granicach powstałej wówczas diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Stał się głównym sanktuarium maryjnym na jej terenie. Do 2001 roku w parafii i sanktuarium pracowali salezjanie. Artykuł omawia ich zaangażowanie duszpastersko-wychowawcze w Skrzatuszu w latach 1972–2001.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Instytucja odpustów w ujęciu prawnym z praktycznym zastosowaniem w sanktuarium skrzatuskim

Artykuł jest poświęcony tematyce odpustów. Autor zwraca szczególną uwagę na historię tej instytucji w Kościele, porusza aspekt prawny, czasami zawiły dla wiernych i duszpasterzy, zwłaszcza gdy chodzi o warunki uzyskania odpustu cząstkowego i zupełnego. Zostały nakreślone cztery nadania ogólne odpustów oraz podany wykaz odpustów ze szczególnym uwzględnieniem roli sanktuarium w tej dziedzinie. Skrzatusz, jako sanktuarium Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, jawi się jako miejsce uprzywilejowane i ważne pod kątem praktyki zyskiwania odpustów w życiu chrześcijanina.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wspólnotowy wymiar życia duchowego Sióstr Uczennic Krzyża w świetle Konstytucji i Pism Wspólnoty

Artykuł jest poświęcony wspólnotowemu wymiarowi życia duchowego Wspólnoty Sióstr Uczennic Krzyża. Przeanalizowana literatura, od dokumentów Kościoła po Konstytucje Wspólnoty i listy jej założycielki, prezentuje, jak formacja oraz codzienność wpływają na rozwój duchowy osób konsekrowanych. Liczne przytoczenia z konstytucji opisują prawo życia uczennicy Krzyża. Pokazują one drogę do Boga, do Wspólnoty i drugiego człowieka. Każda siostra poprzez wierność prawu i życiu w łasce może pokonywać drogę od starego człowieka do nowego, od serca z kamienia do serca z ciała, czyli do życia w przyjaźni z Bogiem. Dla uczennicy Krzyża to przejście dokonuje się w oddawaniu swojego życia, szczególnie za tych, którzy nie znają albo odrzucają Boga, by mogli spotkać Jego Miłość.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Fatima: Światło Boga

Temat objawień fatimskich jest podejmowany z najróżniejszych stron, począwszy od refleksji teologicznej i duchowej, po analizy fenomenologiczne i psychologiczne. Badania nad Fatimą w wymiarze teologii wymagają odkrycia tego, co w przekazie objawień fundamentalne – co stanowi wspólny mianownik, bywa, że ukryty, wszystkich treści objawień. Taki fundament pozwala dostrzec Boży plan zawarty w orędziu i zrozumieć go jako przekaz integralny. Najnowsze badania sugerują, że istnieje potrójny mianownik objawień fatimskich. Pierwszym jest światło, które w refleksjach Siostry Łucji staje się Światłem pisanym wielką literą, bowiem to „światło było Bogiem”. Dzieci, zanurzone w tym Świetle, zaczynają uczestniczyć w Boskich tajemnicach i przemieniać na Jego obraz i podobieństwo. Drugim elementem fundamentu orędzia fatimskiego jest temat Niepokalanego Serca Maryi. To ono staje się kluczem do lepszej przyszłości, źródłem świętości, naczyniem łaski zdolnej zatopić każdy grzech. W zupełnie ostatnich refleksjach siostry Łucji pojawia się jeszcze trzeci element: wielkie Jestestwo Boga, które jest biblijnym „Ja Jestem” (ciekawe, że Jan Paweł II podczas uroczystości beatyfikacyjnych Franciszka i Hiacynty porównał doświadczenie dzieci fatimskich do doświadczenia Mojżesza!), z drugiej jest formą Opatrzności, która planuje zbawcze dzieje świata. Trzy tematy mówią o tym samym: są zaproszeniem do wejścia w misterium Boga, do zjednoczenia się z Nim. Kluczem do tego jest serce chrześcijanina: Niepokalane Serce Maryi jest dla nas wzorem doskonałego zjednoczenia serca z Sercem Zbawiciela – życia w Bożym Świetle.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Aktualność „orędzia wieku”

Objawienia w Fatimie są wyjątkowe w historii objawień i jedyne tego rodzaju w objawieniach maryjnych, gdyż rzeczywistość, której dotyczą, jest niepowtarzalna w dziejach ludzkości. Jan Paweł II, nazywając je „orędziem wieku”, mówił, że jest ono dziś jeszcze bardziej aktualne i bardziej naglące niż kiedykolwiek. Maryja, objawiając się sześciokrotnie trójce dzieci: Łucji, Franciszkowi i Hiacyncie w Fatimie, a potem jeszcze dwukrotnie s. Łucji w Pontevedra i Tuy, stale nawoływała do rozwijania życia duchowego, do dobrowolnego powrotu do Boga, do zadośćuczynienia za wszystkie grzechy przeciw Sercu Jezusa i Maryi. Ta prośba Maryi ciągle potrzebuje spełnienia, aby świat doświadczył jedności i pokoju.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Spotkanie jako model komunikacji w orędziach papieża Franciszka na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu

Bezprecedensowy rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych na pewno jest szansą człowieka i motorem wielu zmian w nim samym i w środowisku jego życia. Samo narastanie tempa przemian nie jest jednak równoznaczne z podążaniem we właściwym kierunku. Stąd, obok ciągle zwiększających się możliwości technologicznych, potrzeba jeszcze operatywnego modelu komunikacji, który w coraz większej złożoności i płynności procesów komunikacyjnych stanowiłby pewny punkt odniesienia i oparcia. Taki właśnie model, inspirowany teologiczną dynamiką wydarzenia spotkania, proponuje papież Franciszek w swoich orędziach na Światowy Dzień Komunikowania Społecznego.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Maryjny wymiar nauczania prymasa Stefana Wyszyńskiego

Maryjność Prymasa Tysiąclecia wynikała z jego osobistych przeżyć i doświadczeń, a także z charakterystycznej w ciągu wieków religijności narodu polskiego. W jego relacji do Matki Jezusa Chrystusa można wyróżnić wymiar systematycznej refleksji wiary, teologiczny, a także duszpasterski, bardziej praktyczny, wynikający z zadań, jakie spoczywały na prymasie Polski w związku z jego posługą. Stefan Wyszyński był zafascynowany pokorą i prostotą Niepokalanej, która choćby tylko ze względu na ten przywilej jest wyniesiona przez Boga nad wszystkie stworzenia. Prymas tak chciał rozumieć i realizować – na wzór Niepokalanej – swoje powołanie. Nie w wyniosłości, jakiejkolwiek wyższości, ale w pokorze i całkowitym zaufaniu Maryi w spotkaniu z epokowymi wyzwaniami, jakie pojawiły się przed nim w sytuacji konfrontacji komunistycznej ideologii z Kościołem katolickim w Polsce. Maryjność prymasa należy zatem określić jako bardzo osobistą, ale i bardzo narodową. Nie w sensie wyłączności, jakichkolwiek naleciałości nacjonalistycznych, ale właściwego Polsce charakteru maryjnej religijności. Poza tym maryjność zorientowaną na kwestie wolnościowe, szczególnie dochodzące do głosu w czasach kardynała i znajdujące swoją konkretyzację, a zarazem rozwinięcie, w symbolice Jasnej Góry – Matki Boskiej Częstochowskiej.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dzieje organów w Diecezjalnym Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu (cz. I)

W tekście przedstawiono dzieje skrzatuskich organów, począwszy od opracowania kosztorysu w 1866 roku w firmie Wilhelma Sauera we Frankfurcie nad Odrą. Instrument o 19 głosach powstał w 1874 roku, a jego budowę zrealizowała wspomniana fabryka Sauera. Czas budowy dzieła potwierdzają zarówno rękopiśmienne akta, jak i nieznany dotąd badaczom katalog firmy z 1882 roku, wydrukowany z okazji jej 25-letniego jubileuszu. W 2004 roku obiekt poddano kapitalnemu remontowi i czas ten stanowi krańcową datę opracowania. W artykule znajdują się odpisy i streszczenia niemieckojęzycznych przekazów traktujących o zachowaniu dawnego chóru muzycznego wraz z wbudowaną weń atrapą – pozytywem, pozostałością po dawniejszym instrumencie. Niniejsze opracowanie jest pierwszym z serii dziejów organów w Skrzatuszu.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dzieje organów w Diecezjalnym Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu (cz. II)

W tekście przedstawiono faktyczny stan skrzatuskich organów w latach 1833–1843 oraz treść akt relacjonujących próby ich skutecznego wyremontowania. Instrument o 19 głosach powstał w 1874 r., a jego budowę zrealizowała fabryka Sauera. Autor objaśnił dziesięć (z oryginalnych dwunastu) rejestrów, które tylko w pewnym stopniu pasują do nazw głosów podanych przez dwóch organmistrzów: Schallina z Trzcianki i Johanna Masloffa z Rzeczenicy i skonfrontował z przekazem Konstantego Kamieńskiego (Kamińskiego) z Opalenicy. Ponadto omówił wykazy kosztów naprawy organów wykonane przez powyższych organmistrzów, z kwotami na wszystkie czynności związane z pracami. W artykule znajdują się odpisy niemieckojęzycznych dokumentów traktujących o kosztach remontu barokowego instrumentu. Niniejsze opracowanie jest drugim z serii dziejów organów w Skrzatuszu.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dziewictwo Najświętszej Maryi Panny według Hieronima ze Strydonu

Hieronim ze Strydonu podejmuje się obrony dziewictwa NMP ze względu na Jezusa Chrystusa. Za najdoskonalszy sposób naśladowania Zbawiciela uznaje życie ascetyczne, prowadzone w warunkach pustyni. W ramach takiej formy realizacji chrześcijańskiego powołania – według Hieronima – znajduje się przede wszystkim dziewictwo, o czym świadczy treść jego pism. W jednym z nich, skierowanym przeciw Helwidiuszowi, broni dziewictwa NMP, w jego przekonaniu doskonale realizującej ten ideał chrześcijańskiego życia. Obrona i zarazem apologia dziewictwa, a w związku z tym także cześć oddawana Matce Jezusa, pozwalają zapoznać się z umiejętnościami lingwistycznymi i egzegetycznymi Hieronima, a przede wszystkim jego znajomością Pisma Świętego, oraz z najczęściej podejmowanymi w tym czasie kwestiami teologicznymi, do których należą, momentami dość burzliwe, spory na temat dziewictwa NMP.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Życie wspólne drogą do rozwoju duchowego we Wspólnocie Sióstr Uczennic Krzyża

W artykule opisano, na przykładzie Wspólnoty Sióstr Uczennic Krzyża, w jaki sposób życie we wspólnocie może stać się drogą do rozwoju duchowego. Człowiek, przekraczając siebie, wychodząc poza własne sprawy, już się rozwija. We wspólnocie przechodzi od „ja” do „my”. Staje się odpowiedzialny za kształt swojej wspólnoty, jego rozwój duchowy (lub jego brak) wpływa na kształt całej wspólnoty. Warunkami rozwoju duchowego są spotkania z Chrystusem, zwłaszcza w Eucharystii i podczas adoracji, wierność Ewangelii i ciągłe nawracanie się oraz troska o Kościół i zaangażowanie w jego życie. Siostry mają pomagać Kościołowi w wypełnianiu jego posłannictwa poprzez apostolat wśród świeckich. Najpierw jednak, zanim wyjdą do ludzi spoza wspólnoty, muszą nauczyć się dostrzegać swoje współsiostry, przyjmować je wraz ze wszystkimi słabościami, otoczyć je modlitwą, miłością i zrozumieniem.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zabytkowe srebra kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Skrzatuszu

Artykuł omawia zabytkowe srebra kościoła katolickiego w Skrzatuszu. Przedstawione są tu obiekty z okresu XVII-XX w., zarówno istniejące, jak i zaginione.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Proces beatyfikacyjny sługi Bożego kard. Augusta Hlonda

Każdy proces kanonizacyjny jest długim i pracochłonnym procesem mającym na celu udokumentowanie świętości życia sługi Bożego, która może wyrazić się poprzez heroiczność cnót, męczeństwo, a od niedawna także nieodwołalne ofiarowanie życia dla bliźnich. W Kościele katolickim toczy się wiele takich procesów, gdyż Kościół pragnie pokazać, że świętość jest dostępna dla wszystkich. Niniejsze przedłożenie omawia historię i obecny stan procesu beatyfikacyjnego sługi Bożego kard. Augusta Hlonda SDB (1881–1948), prymasa Polski i założyciela Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej. Na początku jednak tegoż opisu autor w sposób skrótowy zaznajamia czytelnika z ogólnymi zasadami i poszczególnymi etapami procesu beatyfikacyjnego, który jest z kolei pierwszą częścią procesu kanonizacyjnego. Następnie została przedstawiona kwestia tzw. „opinii świętości”, która w procesie beatyfikacyjnym jest niezbędnym warunkiem wszczęcia dochodzenia. W przypadku kard. Hlonda to przekonanie ludzi o jego świątobliwym życiu można było zaobserwować już w momencie pogrzebu. W kolejnej części wicepostulator procesu przedstawia szczegółową historię przebiegu dochodzenia – poczynając od starań podejmowanych w latach 60. i 70. ubiegłego stulecia, poprzez fazę diecezjalną, aż po stan obecny, który nazywany jest etapem rzymskim. Ponieważ proces beatyfikacyjny prymasa Hlonda prowadzony jest drogą heroiczności cnót, więc do beatyfikacji potrzebny będzie cud. Autor tegoż przedłożenia w kolejnej jego części omawia 3 przypadki uzdrowień za przyczyną sługi Bożego, które wstępnie zostały poddane weryfikacji, czy można je przedstawić Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych jako wydarzenia nadzwyczajne i niewytłumaczalne z medycznego punktu patrzenia. Wreszcie na końcu można zaznajomić się z kontrowersjami i oskarżeniami, które pojawiły się w czas trwającego procesu. Wicepostulator przedstawił cztery: 1. Oskarżenie prymasa o antysemityzm; 2. Kwestia wyjazdu kardynała z Polski na początku września 1939 roku; 3. Zarzut kolaboracji z Niemcami; 4. Problem nadzwyczajnych uprawnień, otrzymanych od Stolicy Apostolskiej w 1945 roku. Całość przedstawionego zagadnienia kończy się pozytywną konkluzją wskazującą, że formalny proces beatyfikacyjny kard. A. Hlonda posuwa się do przodu, i co więcej, ma szanse na pozytywne zakończenie jeszcze w bieżącym roku. Warto także zauważyć, że w roku 2018 przeżywamy 70. rocznicę narodzin dla nieba prymasa Augusta Hlonda.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Koronacja Matki Boskiej Ostrobramskiej w Wilnie 2 lipca 1927 roku

Rok 2017 jest czasem jubileuszy związanych z kultem maryjnym w Polsce i na świecie. W Kościele powszechnym, na czoło wysuwa się 100. rocznica objawień Matki Bożej w Fatimie. W Polsce w roku bieżącym przypominamy także o 300. rocznicy koronacji obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze (1717), czy też 140. rocznicy objawień maryjnych w Gietrzwałdzie (1877). Nieco zapomnianą zaś rocznicą wydaje się w tym gronie 90-lecie koronacji obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej w Wilnie, która odbyła się 2 lipca 1927 roku. Kult Matki Bożej Miłosierdzia znacznie dziś wykracza poza archidiecezję wileńską. Jest obecny także na terenie diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Artykuł omawia przygotowanie i przebieg uroczystości koronacyjnych oraz prezentuje dwa dokumenty z nią związane.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Gwiazda świecąca, poranna” (Ap 22,16). O witrażach w koszalińskiej katedrze

Pisanie o kościele katedralnym może łączyć rzetelną wiedzę historyczną i konserwatorską z tradycją duchową chrześcijaństwa. Trwające od wielu lat prace konserwatorskie w koszalińskiej katedrze, które przewidują także korektę instalacyjną witraży w prezbiterium świątyni biskupiej, każą podjąć rozmowę o obecności, historii i znaczeniu tych ponadstuletnich elementów wystroju artystycznego i liturgicznego. W artykule zostały zebrane podstawowe informacje związane z pochodzeniem witraży oraz refleksje nad ich historycznym i aktualnym kontekstem, a także przedstawione pewne sugestie co do ikonograficznego programu prezbiterium katedry.

Czasopismo: Rocznik Skrzatuski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne