rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ustrojowe wyznaczniki koncepcji szkolnictwa wyższego

Na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku nie da się jednoznacznie wskazać istotnych elementów organizacyjno-prawnych szkolnictwa wyższego. Wiąże się to z mato precyzyjnym określeniem ustroju społeczno-gospodarczego kreowanego przez polską ustawę zasadniczą. W tym stanie rzeczy uzasadnione są różnego rodzaju koncepcje miejsca szkolnictwa wyższego w systemie zadań państwa oraz dopuszczalnego statusu prawnego szkół wyższych. Autor podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie o charakter powinności (świadczeń) władz publicznych, wynikających z art. 70 ust. 1 pkt 4 Konstytucji, uznając je za zadania publiczne realizowane przez działania organizatorskie, koordynacyjne, kontrolne i nadzorcze, tworzące warunki powszechnego prawa do nauki. Za jeden z najważniejszych obowiązków podmiotów edukacyjnych uznawany jest obowiązek współdziałania wszystkich elementów składowych systemu szkolnictwa wyższego wykonujących zadania publiczne; bez względu na ich charakter organizacyjno-prawny i status własnościowy. Na gruncie polskiej konstytucji nie da się wykluczyć traktowania podmiotów świadczących usługi edukacyjne jako przedsiębiorców. Autor zwraca uwagę, iż w tym przypadku do działań uczelni-przedsiębiorców powinny być stosowane wszystkie reguły związane z działaniami przedsiębiorczymi (np. przepisy antymonopolistyczne, nakaz uczciwej konkurencji itp.). W artykule sugerowana jest też możliwość korzystania w realizacji zadań edukacyjnych z form partnerstwa publiczno-prywatnego, zamówień publicznych, a także wykorzystywanie koncepcji interesariuszy. Autor wyraża przekonanie, iż w przyszłym społeczeństwie wiedzy szkoły wyższe powinny legitymować się cechami prawnymi chroniącymi je przed utratą charakteru misyjnego, a zarazem gwarantującymi trwałe miejsce w systemie zaspokajania indywidualnych i społecznych potrzeb oraz praw do nauki i nauczania.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Z tradycji w nowoczesność. Brytyjskie uniwersytety w drodze do społeczeństwa wiedzy

Od XII wieku uniwersytety brytyjskie były instytucjami niewielkimi, hermetycznymi, funkcjonującymi w sposób autonomiczny, a przede wszystkim elitarnymi. W ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat model ten uległ fundamentalnym przekształceniom, a brytyjskie uczelnie utraciły elitarny (klasowy) charakter, przekształcając się w instytucje o charakterze masowym. Tej zmianie towarzyszy też proces komercjalizacji wiedzy i instytucji akademickich oraz stopniowego przyjmowania przez uczelnie wzorów funkcjonowania organizacji komercyjnych wraz korporacyjną kulturą zarządzania. Głównym motorem zmian było stopniowe otwieranie się uczelni na świat zewnętrzny i aktywizacja środowiska naukowego. Uspołecznienie uniwersytetów nie zawsze odbywało się przy poparciu i entuzjazmie środowiska akademickiego, a wiele zmian zostało dokonanych przy stanowczym sprzeciwie uczonych. Jednak kolejne rządy - czy to konserwatywne, czy też laburzystowskie - wykazywały silną determinację polityczną w przełamywaniu tradycyjnych wzorów i modernizacji mechanizmów funkcjonowania uczelni. Autor omawia reformy w brytyjskim szkolnictwie wyższym, których celem była redefinicja miejsca i roli uniwersytetów w społeczeństwie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Co Internet zmienia w tradycyjnej dydaktyce akademickiej?

Autor omawia wpływ techniki komputerowej, a zwłaszcza Internetu, na metody nauczania akademickiego. Zwraca uwagę, że Internet pozwala na znacznie większą jawność procesu dydaktycznego oraz ułatwia bezpośredni kontakt studenta z nauczycielem, co powinno służyć poprawie jakości kształcenia. Pisze o podnoszeniu kwalifikacji nauczycieli akademickich w zakresie posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi w dydaktyce oraz wskazuje na potrzebę wprowadzenia na uczelniach przysposobienia informatycznego dla studentów. Krótko wspomina o inicjatywach uczelni amerykańskich: Open Course Ware (Massachusetts Institute of Technology) oraz Open Knowledge lnitiative.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Działalność badawczo-rozwojowa i innowacje w Polsce a Strategia Lizbońska (2)

W artykule omawiane są uwarunkowania realizacji Strategii Lizbońskiej w Polsce, a zatem: (a) problemy związane z finansowaniem rozwoju nauki na tle porównań międzynarodowych; (b) struktura zaplecza działalności badawczo-rozwojowej, jako czynnika ograniczającego transfer technologii; (c) wynikający stąd poziom innowacyjności polskiej gospodarki. Autorka dokonuje podsumowania szans i zagrożeń realizacji Strategii Lizbońskiej w Polsce oraz przedstawia zalecenia, które mogą się przyczynić do sukcesu w tej dziedzinie.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Jak „działa” wiersz? O składni zdania awangardowego

Pytanie, jakie chciałam w moich wersyfikacyjnych rozważaniach postawić, w punkcie wyjścia dotyczy nie tylko i nie tyle składni zdania awangardowego. Zasadza się ono raczej na próbie zmierzenia się z płaskością kartki papieru – z czym powiązana byłaby intuicja możliwej przestrzenności i ruchomości układów składniowych – której próbowali dopracować się awangardziści, stawiając wobec swoich wierszy postulaty „budowy”. Taką możliwość stworzyć może retoryka, jeżeli retoryczne przesłanki kompozycji dzieła (chcę je rozumieć raczej jako „działanie”), wykorzystane zostaną nie tyle jako narzędzia opisujące stylistyczne aspekty tekstu, ale jako systemat twórczych dyspozycji, powiązanych z odbiorem, traktowanym w kategoriach actio – wykonywania tekstu artystycznego. Tekst poetycki w takim ujęciu byłby „notacją” – na podobieństwo zapisu nutowego w muzyce – jego „wykonanie” polegałoby zaś na „mimetycznym” powtórzeniu czynności twórczych autora.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Strategia Lizbońska- założenia i szanse realizacji w Unii Europejskiej (1)

Artykuł składa się z dwóch części. Pierwsza, opublikowana w tym numerze, zawiera opis podstawowych założeń Strategii Lizbońskiej , mającej prowadzić do radykalnej transformacji gospodarki europejskiej w gospodarkę opartą na wiedzy. Realizacji tego typu gospodarki ma służyć stworzenie tzw. europejskiego obszaru badań i innowacji (European Research Area -  ERA). Autorka omawia podstawowe dokumenty Unii Europejskiej, podkreślając kluczową rolę badań, innowacji i edukacji w gospodarce opartej na wiedzy. Omawiając miejsce sfery B+R, przedstawia główne zamierzenia związane z tą sferą, a następnie szczegółowe zadania, jakie powinny zostać zrealizowane dzięki stworzeniu europejskiego obszaru badawczego. Omówiony został również podstawowy pakiet koniecznych reform ekonomicznych umożliwiających realizację Strategii Lizbońskiej,  a także najważniejsze instrumenty realizacji rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. W kolejnej części artykułu Autorka zajmuje się problemami związanymi z wdrażaniem Strategii,  zwraca uwagę na przedsięwzięcia podejmowane obecnie oraz w perspektywie rozszerzenia Unii Europejskiej. Na szczególną uwagę zasługują wątpliwości i refleksje dotyczące możliwości i ograniczeń realizacji Strategii.  W końcowej części artykułu Autorka prezentuje wyliczenia pokazujące podążanie różnych krajów po ścieżce wyznaczonej przez zamierzenia Strategii Lizbońskiej  oraz rozpatruje szanse jej realizacji. Druga część artykułu, poświęcona Polsce, ukaże się w następnym numerze.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Inicjatywy Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz budowy w Polsce gospodarki opartej na wiedzy

W artykule przedstawiono inicjatywy podejmowane przez Ministerstwo Gospodarki, a obecnie Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, wynikające z zainteresowania tematyką gospodarki opartej na wiedzy oraz przyczyniające się do tworzenia takiej gospodarki w Polsce. Zaprezentowano również elementy strategii rządowych i wynikające z nich działania mające na celu wzmacnianie poszczególnych obszarów gospodarki opartej na wiedzy, przede wszystkim w zakresie poprawy poziomu innowacyjności gospodarki.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Czy Polska ma szansę na gospodarkę opartą na wiedzy?

Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej Autor zwraca uwagę na podejście do problematyki gospodarki opartej na wiedzy jako procesu ekonomicznego lub cywilizacyjnego, w drugiej przedstawia trzy definicje: wychodzącą od przedsiębiorstwa, wynikającą z ujęcia makroekonomicznego oraz wynikającą z podejścia cywilizacyjnego, a także łączące się z tymi ujęciami kontrowersje i spory. Pierwszy obszar sporu rysuje się w ujęciu mikroekonomicznym, wiążąc się z kwestią współpracy w procesie tworzenia i upowszechniania wiedzy versus konkurencji oraz wartości kreowanych przez rynek, któremu podlega także wiedza. Drugi obszar kontrowersji dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy gospodarka oparta na wiedzy jest przedłużeniem cywilizacji przemysłowej, czy też początkiem nowej cywilizacji postindustrialnej. W tym kontekście Autor przedstawia sześć cech charakteryzujących gospodarkę opartą na wiedzy, by następnie postawić pytanie o stopień dojrzałości Polski do tego rodzaju gospodarki oraz ocenić sytuację Polski w świetle charakterystycznych cech gospodarki opartej na wiedzy, a także poziomu zaawansowania krajów Unii Europejskiej w dążeniu do takiej gospodarki. W ostatniej części artykułu Autor podsumowuje swój wywód, udzielając dwóch możliwych odpowiedzi w zależności od omówionych wcześniej układów odniesienia.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Gospodarka oparta na wiedzy - społeczeństwo oparte na wiedzy - trajektoria regionalna

Pierwsza część artykułu poświęcona jest ogólnym problemom transformacji gospodarki w gospodarkę opartą na wiedzy. Transformacja ta wymaga zmian strukturalnych w samej Unii Europejskiej; według liderów Unii powinna być paradygmatem wszelkich wyzwań w Europie. Autor zwraca uwagę na trzy podstawowe założenia dotyczące tego paradygmatu, a następnie na relacje między rozwojem gospodarki opartej na wiedzy i społeczeństwa opartego na wiedzy, wskazując na rolę rozprzestrzeniania się społeczności o wysokiej intensywności wiedzy (działających w obszarach, które cechują się wielkimi zdolnościami w zakresie tworzenia i reprodukcji wiedzy) oraz na konieczność europejskich, krajowych i regionalnych działań na rzecz tworzenia społeczeństwa opartego na wiedzy. Następnie omawia zjawisko nazwane „pułapką równowagi niskiego poziomu efektywności" dotyczące społeczeństw naukowych (odnosi się ono do państw Ameryki Łacińskiej i Europy Środkowo-Wschodniej), które nie rozwijają się automatycznie jako efekt działania rynku (pozostawienie tego rozwoju siłom rynku prowadzi właśnie do niskiego poziomu efektywności). Wynika stąd wiele pytań pod adresem rządu, sektora przedsiębiorstw, a wreszcie - samego sektora nauki. Autor stawia dramatyczne pytanie: czy jesteśmy skazani na wieczność tej pułapki? W kolejnej części artykułu omówiony został trójkąt strategiczny dotyczący współdziałania sektorów biznesu, nauki i społeczności rządowo-samorządowej w procesie tworzenia gospodarki opartej na wiedzy. Następnie Autor proponuje trzeci, regionalny wymiar analizy wzrostu gospodarczego (oprócz poziomu makro i mikro poszczególnych jednostek i form). Ten poziom (mezo) powinien wypracować swą trajektorię definiowaną przez Autora jako samospełniające się przepowiednie oparte na aktorach, decyzjach i nadziejach na przyszłość. Należy dostrzec leseferyczny i sterowany model takiej trajektorii; jest ona bardzo ważna dla krajów o silnym zróżnicowaniu regionalnym. W zakończeniu artykułu Autor proponuje powołanie Towarzystwa Przyjaciół Gospodarki Opartej na Wiedzy i określa jego zadania.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Nauka w gospodarce opartej na wiedzy a sytuacja w Polsce

Celem artykułu jest uwypuklenie pomijanego często faktu, że w gospodarce opartej na wiedzy niezwykle ważną rolę odgrywa nauka. Przypominając, czym różni się wiedza naukowa od innych rodzajów wiedzy, Autorka koncentruje uwagę na dwóch formach oddziaływania wiedzy naukowej na gospodarkę, na innowacjach oraz na edukacji na poziomie wyższym. Pokazane zostały czynniki sprzyjające i ograniczające możliwości wykorzystania efektów nauki w gospodarce.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Wiedza i informacja w nowoczesnym społeczeństwie - przyczynek do dyskusji o społeczeństwie wiedzy

Autorzy przedstawiają podstawowe pojęcia związane ze „społeczeństwem wiedzy” , w powiązaniu z terminem „kultury opartej na nauce” prezentują określone wskaźniki obecności tej kultury, a także warunki pozwalające na połączenie stabilności i funkcjonalności z aprobatą wielości kolektywnych oczekiwań wobec tej kultury. Następnie wymieniają pięć reguł pracy naukowej, których respektowanie pozwala na ochronę tożsamości naukowej perspektywy świata. Opisując, czym jest społeczeństwo wiedzy, zwracają uwagę na to, czego się uczy obywateli w tym społeczeństwie, a także jakie w efekcie cechy będzie mieć obywatel, jeśli taka edukacja zostanie wprowadzona w życie. W kolejnej części artykułu Autorzy omawiają znaczenie pojęć „społeczeństwo postindustrialne”, „społeczeństwo informacyjne” i „społeczeństwo informatyczne” oraz proponują własną definicję społeczeństwa informatycznego, przeciwstawiając tego typu społeczeństwo (będące społeczeństwem mas) społeczeństwu publiczności. W ostatniej części omówione zostały podstawowe cechy obywatela społeczeństwa informatycznego.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Opinia publiczna i polityka naukowa w społeczeństwie wiedzy

Efektywność gospodarki opartej na wiedzy, działanie społeczeństwa wiedzy zależy od polityki odnoszącej się do tworzenia i obiegu wiedzy. Te zaś są w pewnym stopniu uzależnione od debaty i opinii publicznej. Autor rozpatruje związki między debatą i opinią publiczną a tworzeniem polityki. Formułuje hipotezę, że nadal silnie ugruntowane wyobrażenia o nauce, w których bardziej się ceni badania podstawowe niż stosowane, gloryfikuje samostanowienie i autonomię instytucji oraz ludzi tworzących naukę, a rozwojowi nauki przyznaje jednoznacznie pozytywny charakter - nie odpowiadają potrzebom społeczeństwa wiedzy.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
O roli UNESCO, rozwoju nauk biologicznych i miejscu Polski w nauce światowej

Rozmowa z prof. dr hab. Maciejem J. Nałęczem, dyrektorem Departamentu Nauk Podstawowych i Technicznych UNESCO w Paryżu

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Pozyskiwanie wiedzy dla zarządzania przepływem informacji

Autor zajmuje się problemem formalnego (ilościowego) i miękkiego (jakościowego) modelowania przepływu informacji w systemach autonomicznych, które w praktyce kształtowane są przez podsystemy składające się z ludzi, maszyn, robotów itd. W nauce o zarządzaniu modele konstruuje się i stosuje w celu opisania, zrozumienia, a wreszcie wsparcia procesów i działań, które mają charakter przede wszystkim intelektualny. Problemy, którymi zajmują się te modele mogą się pojawiać tak często, że poszukuje się korzyści wynikających ze standaryzacji lub mogą być sytuacjami jednostkowymi o takiej wadze, że podejmuje się kroki w celu poprawy jakości rezultatu podjętej decyzji. Inaczej mówiąc, modele opracowuje się głównie w celu stworzenia wiedzy. Jest to również główny cel platformy modelowania zaproponowanej w artykule.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Systemy zarządzania wiedzą a efektywność innowacyjna przedsiębiorstw

Autorzy przyjmują założenie, że o efektywności innowacyjnej przedsiębiorstw decyduje przede wszystkim innowacyjny system zarządzania, za jaki uważa się system zarządzania wiedzą. W pierwszej części artykułu omawiają sześć filarów gospodarki opartej na wiedzy, w kolejnej części przedstawiają porównanie szczegółowych wskaźników innowacyjności liderów tego typu gospodarki oraz Polski. Następnie omawiają uwarunkowania procesów innowacyjnych w przedsiębiorstwie oraz konkretne zalecenia dotyczące zarządzania innowacjami, wskazują również na inspiracje i źródła innowacji, a także cechy twórczego stylu kierowania. W dalszych częściach artykułu przedstawiony został wpływ innowacji na kierunki działania przedsiębiorstw, rola zarządzania wiedzą w procesie wdrażania innowacji oraz najważniejsze wartości i zdolności, kt.re powinno posiąść przedsiębiorstwo.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Transfer technologii w warunkach polskiej uczelni - doświadczenia Uniwersyteckiego Ośrodka Transferu Technologii Uniwersytetu Warszawskiego

Gospodarka oparta na wiedzy, transfer technologii czy wręcz transfer wiedzy mają być fundamentem przyszłego wzrostu gospodarczego Unii Europejskiej. Jest to także deklarowany przez władze państwowe kierunek rozwoju Polski, będącej już właściwie członkiem Unii Europejskiej. Kierunek zmian europejskiej gospodarki wyznacza przyjęta w 2000 roku tzw. Strategia Lizbońska , która zakłada, że do 2010 r. gospodarka Unii Europejskiej stanie się najbardziej konkurencyjną gospodarką świata. Istotną rolę w podnoszeniu konkurencyjności może odegrać współpraca trzech struktur - akademii (czyli ośrodków akademickich „produkujących” wiedzę), władz (zwłaszcza lokalnych, zainteresowanych rozwojem swojego regionu) oraz gospodarki (dążącej do zwiększenia swojej konkurencyjności). Współpraca ta jest z jednej strony niezwykle trudna, biorąc pod uwagę choćby odmienne horyzonty czasowe działalności prowadzonej przez każdą ze stron, ale też z drugiej - potencjalnie bardzo korzystna dla gospodarki, rynku pracy, rozwoju regionalnego i finansowania badań naukowych. W artykule opisano kilkuletnie doświadczenia Uniwersyteckiego Ośrodka Transferu Technologii Uniwersytetu Warszawskiego, który stara się włączyć do procesu tworzenia gospodarki opartej na wiedzy.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Problemy metodologiczne statystyki nauki, techniki i innowacji (część I)

Artykuł został opracowany na podstawie sprawozdań Autorki z seminariów poświęconych problemom statystyki innowacji, nauki i techniki, organizowanych przez Unię Europejską i OECD. Autorka omawia struktury obu organizacji zajmujące się m.in. zagadnieniami statystyki nauki, techniki i innowacji oraz problematykę będącą przedmiotem obrad na seminariach i sesjach organizowanych przez te instytucje, w tym podstawowe kierunki działalności uznane za najważniejsze przez te organizacje w sferze doskonalenia narzędzi statystycznych. Przedstawia także prace grupy ekspertów krajowych OECD zajmujących się doskonaleniem wskaźników naukowo-technicznych, m.in. nad doskonaleniem Podręcznika Oslo,  będącego powszechnie przyjętym międzynarodowym standardem w zakresie badań statystycznych innowacji technicznych w przemyśle i sektorze usług rynkowych.

Czasopismo: Nauka i Szkolnictwo Wyższe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Cykl prozatorski (cykl narracyjny, cykl opowiadań)

Hasło ukazuje powiązania i różnice występujące pomiędzy takimi określeniami, jak cykl literacki, cykl nowelistyczny czy cykl poetycki w kontekście cyklu prozatorskiego, a także obrazuje stan badań nad zagadnieniem w Polsce. Choć badania nad zagadnieniem cykliczności interesowały już formalistów rosyjskich, tematyka ta spotkała się z zainteresowaniem w naszym kraju dopiero w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, głównie za sprawą badaczy z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku. Tekst podejmuje próbę usystematyzowania pojęcia cykliczności w odniesieniu do prozy na podstawie prac Krystyny Jakowskiej, Bogumiły Kaniewskiej, Jana Trzynadlowskiego i Rolfa Fiegutha.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Badania nad cyklem literackim w Polsce

Artykuł omawia stan badań nad kategorią cykliczności w literaturze polskiej na tle badań europejskich. Tematyka cykliczności interesowała badaczy początkowo zwłaszcza w odniesieniu do liryki. Warto wymienić tutaj prace Stefanii Skwarczyńskiej, Janusza Sławińskiego, Wiesławy Wantuch, Jerzego Ziomka czy Jana Trzynadlowskiego. Po roku 2000, między innymi za sprawą publikacji niemieckojęzycznego slawisty Rolfa Fiegutha, zauważyć można znaczny wzrost zainteresowania polskich badaczy kategorią cykliczności – zarówno w liryce, jak i prozie. Tematyka ta jest bliska zwłaszcza ośrodkowi białostockiemu, którego badacze, pod przewodnictwem Krystyny Jakowskiej, wydali wiele publikacji, analizując tę tematykę szczegółowo. Wśród najbardziej znanych możemy wymienić, m.in. prace Cykl literacki w Polsce (2001), Cykl i powieść (2004), Semiotyka cyklu. Cykl w muzyce, plastyce i literaturze (2005), Cykle i cykliczność. Prace dedykowane pani profesor Krystynie Jakowskiej (2010).

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Drugi rzut oka na stylometryczną mapę literatury polskiej

W artykule przedstawiono wyniki analizy ilościowej najczęstszych słów korpusu ponad 2500 tekstów polskich: literatura polska od XIV do XXI wieku oraz polskie przekłady z angielskiego, francuskiego, rosyjskiego i (w mniejszym stopniu) innych języków. Wykazano istnienie w korpusie silnego sygnału rodzajowego i sygnału języka wyjściowego. Wyniki wskazują również na wyraźną odrębność stylometryczną języka polskich przekładów szekspirowskich i ich bardzo silne podobieństwo stylometryczne do polskiego dramatu romantycznego i neoromantycznego.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Eksperymentalna historia literatury?

Szkic krytyczny poświęcony przełożonej na język polski w 2016 roku książce Franca Morettiego Wykresy, mapy, drzewa. Abstrakcyjne modele na potrzeby historii literatury. Krytyczny ogląd koncentruje się przede wszystkim wokół pierwszego członu tytułowej triady i poddaje pod rozwagę sposób zaaplikowania metodologii nauk empirycznych do badania literatury, który zaproponował komparatysta z Uniwersytetu Stanforda. Prowadzone rozważania stają się okazją do postawienia pytania o dzisiejsze relacje między naukami humanistycznymi i ścisłymi. Odpowiedź na nie prowadzi ostatecznie do zakwestionowania owego podziału i, idąc w ślad za propozycją Morettiego, sprzyja wyłonieniu się nowego, zainspirowanego dyskursywnymi praktykami nauk ścisłych podejścia w badaniach literackich. Nie ma tu jednak mowy o podejściu eksperymentalnym, jak sugerował włoski badacz, a raczej eksperymentatorskim – propagującym kreatywność, otwartość i poszukiwanie nowych, zaskakujących metod, omawiania klasycznych, filologicznych zagadnień.

Czasopismo: Forum Poetyki
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo