rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sytuacja ekonomiczna gospodarstw rolnych specjalizujących się w uprawach polowych szczególnie zagrożonych suszą rolniczą w województwie wielkopolskim w latach 2006–2013

Celem badań była ocena funkcjonowania dwóch grup gospodarstw specjalizujących się w uprawach polowych w województwie wielkopolskim, które prowadziły nieprzerwanie rachunkowość dla Polskiego FADN w latach 2006–2013. Pierwszą grupę stanowiły 22 gospodarstwa, które w analizowanym okresie znajdowały się w gminach szczególnie zagrożonych suszą rolniczą, natomiast drugą 176 gospodarstw w pozostałych gminach. Analizie porównawczej poddano ich potencjał produkcyjny, organizację i strukturę produkcji, efektywność ekonomiczną oraz możliwości inwestycyjne. Stwierdzono, że gospodarstwa, które znajdowały się w gminach szczególnie zagrożonych występowaniem suszy rolniczej charakteryzowały się, w porównaniu z gospodarstwami pozostałymi, większymi nakładami pracy na 1 ha użytków rolnych (UR), miały mniejszy obszar UR, słabsze techniczne uzbrojenie pracy oraz gorszą sytuację ekonomiczną.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zbiorowiska roślinne doliny Warty na odcinku Santok - Stare Plichno

W pracy przedstawiono wyniki badań fitosocjologicznych przeprowadzonych w latach 2003-2005, w dolinie Warty na odcinku Santok-Stare Polichno (województwo lubuskie). Zróżnicowany układ siedlisk (obecność wału przeciwpowodziowego) przyczynił się do różnorodności zbiorowisk roślinnych, mimo małej powierzchni terenu. Powierzchniowo dominowały zbiorowiska szuwarowe (13 ha), następne w kolejności były zbiorowiska łąkowe (9 ha), najmniejszą powierzchnię zajmowały zbiorowiska nitrofilne (4 ha). Różnorodny materiał glebowy (znaczna ilość frakcji piaszczystej) użyty do budowy wału przeciwpowodziowego umożliwił rozwój zbiorowisk łąkowych oraz sucholubnych fitocenoz nitrofilnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Małe zbiorniki wodne na obszarze powiatu wrocławskiego ziemskiego

Tematem opracowania jest liczebność i rozmieszczenie małych zbiorników wodnych na obszarze powiatu wrocławskiego ziemskiego w zlewniach II i III rzędu. Ich rolę i znaczenie w zagospodarowaniu przestrzennym i krajobrazie rolniczym przedstawiono na podstawie literatury. Ustosunkowano się do metod inwentaryzacji tych zbiorników oraz podjęto próbę ich klasyfikacji na badanym terenie. Stwierdzono, że najbardziej dokładne i wiarygodne dane uzyskano w badaniach własnych, przeprowadzając inwentaryzację zbiorników na podstawie map glebowo-rolniczych w skali 1:5 000 i tworząc oddzielną warstwę informacji w bazie danych o czynnikach przyrodniczych województwa dolnośląskiego w systemie GIS Arc Info.  Próbę klasyfikacji zbiorników wodnych podjęto na podstawie cech określających ich usytuowanie w terenie przez porównanie treści map glebowo-rolniczej i topograficznej w skali 1:10 000. Badania wykazały, że na obszarze powiatu znajduje się 1312 zbiorników wodnych (na km2 przypada 1,2). Najwięcej ich występuje w zlewni Bystrzycy ze Strzegomką (433). Najgęstszą siecią zbiorników charakteryzują się zlewnie Oławy i Odry. Na 1 km² przypada odpowiednio 2,6 i 2,4 zbiornika. Najmniej zasobna w zbiorniki jest zlewnia Ślęzy. W zlewni tej zinwentaryzowano 256 zbiorników, a ich liczba na 1 km² wynosi 0,7. Zbiorniki występujące na obszarze badanego powiatu w większości powstały w wyniku działalności ludzkiej, jako dawne wyrobiska po wydobyciu gliny, piasku i żwiru. Na drugim miejscu są zbiorniki kopane z przeznaczeniem na przeciwpożarowe, stawy rybne i zbiorniki ozdobne. Mało jest zbiorników naturalnych - oczek wodnych, tzw. śródpolnych (w zasięgu pól uprawnych i użytków zielonych) oraz śródleśnych. Najwięcej zbiorników wodnych występuje w pobliżu terenów zabudowanych oraz starorzeczy. Osobną kategorię stanowią zbiorniki zaporowe na rzekach. Ogólne informacje na ich temat zaczerpnięto z opracowania dotyczącego małej retencji w województwie dolnośląskim.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wpływu wybranych cech gleb łąkowych na przenikanie rozpuszczalnych form składników mineralnych do płytkich wód gruntowych

Przedmiotem badań była ocena wpływu wybranych cech gleby łąkowej, tj. pHCaCl<sub>2</sub> i zawartości rozpuszczalnego węgla organicznego (RWO) na przemieszczanie się łatwo rozpuszczalnych form składników mineralnych do płytkich wód gruntowych. W latach 2001-2005 co miesiąc pobierano próbki gleby z warstw 0-10 i 10-20 cm oraz płytkich wód gruntowych ze studzienek kontrolnych zainstalowanych na pasach ochronnych wieloletnich doświadczeń łąkowych w miejscowościach: Janki, Laszczki, Falenty i Baniocha w województwie mazowieckim. Statystycznie istotne dodatnie współczynniki rang Spearmana w układzie wartość pHCaCl<sub>2</sub> - stężenie wybranych składników w płytkich wodach gruntowych otrzymano dla: P, K, Mg, natomiast ujemne wartości tych współczynników - dla Mn i Zn. Ujemne wartości współczynników korelacji otrzymano także w przypadku zależności stężenia badanych składników mineralnych w płytkich wodach gruntowych od zawartości RWO w wyciągu z gleby łąkowej w 0,01 mol·dm-³ roztworze CaCl<sub>2</sub>.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia mineralnego na plonowanie, skład florystyczny i walory przyrodnicze łąk na glebie torfowo-murszowej w świetle wyników wieloletniego doświadczenia

W latach 1991-2000 na podstawie doświadczenia poletkowego, realizowanego metodą losowanych bloków w sześciu powtórzeniach, przeprowadzono ocenę wpływu wieloletniego nawożenia mineralnego na plonowanie, skład florystyczny oraz walory przyrodnicze trwałej łąki 2-kośnej na posusznej glebie torfowo-murszowej. W doświadczeniu tym, realizowanym od 1957 r., stosowano następujące kombinacje nawozowe: 0, K, PK, NPK. Brak nawożenia w ciągu wielu lat powodował bardzo silną degradację łąki, prowadzącą aż do zanikania darni. Plony siana nie przekraczały 1,5 t·ha-¹. Nawożenie samym potasem (K) w niewielkim stopniu zwiększało wydajność użytku, sprzyjało natomiast kształtowaniu bogatszych florystycznie zbiorowisk, z udziałem cenniejszych przyrodniczo gatunków, charakterystycznych dla półnaturalnych łąk zmiennowilgotnych i świeżych oraz niektórych bagiennych. Największy wpływ na plony (7-10 t·ha-¹) miało nawożenie fosforem i potasem (PK), sprzyjające rozwojowi traw wysokich, z przewagą stokłosy bezostnej (Bromus inermis Leyss.). Działanie azotu nawozowego, ze względu na intensywną mineralizację substancji organicznej gleb, było nieznaczne. Łąki nawożone tym składnikiem były podatne na zachwaszczanie nitrofilnymi gatunkami zielnymi, zwłaszcza w latach z głębszym położeniem zwierciadła wody gruntowej, sprzyjającym procesom mineralizacji substancji organicznej gleb. Walory przyrodnicze badanych łąk, ocenione na podstawie występującej w ich obszarze flory i wyliczonych średnich wskaźników waloryzacyjnych [OŚWIT, 2000], określono jako małe i umiarkowane. Wartości wspomnianych wskaźników waloryzacyjnych wynosiły od 1,8 (małe walory) do 2,3 (umiarkowane walory). Mniejsze walory przyrodnicze i jednocześnie duże walory gospodarcze miała łąka nawożona NPK, a większe - łąka nawożona samym potasem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój zbiorowisk roślinnych na glebie torfowo-murszowej po zaniechaniu wieloletnich upraw polowych

Celem badań było rozpoznanie zbiorowisk roślinnych, rozwijających się w wilgotnych obniżeniach terenowych po wieloletnich uprawach roślin polowych na glebie torfowo-murszowej. Oceniano samozadarnianie w płodozmianie rolniczo niezagospodarowanym oraz kierunki spontanicznej sukcesji roślinnej po wysiewie wieloskładnikowej mieszanki traw. Badania prowadzono na wieloletnim doświadczeniu poletkowym w ZDMUZ Biebrza. Odłogowane grunty po uprawach polowych ulegały przynajmniej częściowemu samozadarnieniu, lecz kierunki dalszego rozwoju zbiorowisk były zupełnie inne niż po wysiewie wieloskładnikowej mieszanki traw. W stanowiskach długotrwale nienawożonych oraz nawożonych wcześniej samym potasem (K) sukcesja roślinna prowadziła w kierunku wykształcania się zwartych zarośli wierzbowo-brzozowych (Salix cinerea-Betula pubescens). W stanowiskach zasobnych w fosfor i potas, po wieloletnim nawożeniu tymi składnikami (PK, NPK), kształtowały się fitocenozy o charakterze półruderalnym, z przewagą rozłogowych traw oraz nitrofilnych gatunków zielnych z dominującą pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica L.).  Wysiew mieszanki łąkowej i 2-kośne użytkowanie decydowało o rozwoju wilgotnych muraw z większym udziałem gatunków typowych dla gleb o zmniejszonej porowatości, głównie charakterystycznych dla rzędu Trifolio fragiferae-Agrostietalia stoloniferae. Brak nawożenia mineralnego nie służył rozwojowi traw wysokich i średnio wysokich, sprzyjał natomiast pojawianiu się mchów. Nawożenie samym potasem (K) zwiększało udział sitów i gatunków bagiennych w runi, podczas gdy nawożenie fosforem i potasem (PK), podobnie jak fosforem i potasem z dodatkiem azotu (NPK) sprzyjało dominacji traw, głównie mietlicy białawej (Agrostis gigantea Roth.), tymotki łąkowej (Phleum pratense L.) i kostrzewy trzcinowej (Festuca arundinacea Schreb.).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ głębokości odwodnienia na warunki wilgotnościowe gleby torfowej średnio zmurszałej

Przedmiotem podjętych w ramach pracy badań jest wpływ głębokości odwodnień, w warunkach różnej intensywności gruntowego dopływu wody i różnych warunków klimatycznych Polski, na czas występowania stanów nadmiernego, dostatecznego i niedostatecznego uwilgotnienia korzeniowej warstwy gleby o średnim stopniu zmurszenia, występującej pod ekstensywnie użytkowaną dwukośną łąką. Problem praktyczny to pytanie o "najlepszą" głębokość odwadniania, gwarantującą najdłuższy czas dostatecznego uwilgotnienia gleby.  W wyniku przeprowadzonych badań z wykorzystaniem kalibrowanego i weryfikowanego matematycznego modelu symulacyjnego stwierdzono m. in., że:  1. Głębokość odwodnienia i intensywność gruntowego zasilania gleby w wodę mają istotny wpływ na czasy trwania nadmiernego, dostatecznego i niedostatecznego uwilgotnienia korzeniowej warstwy gleby. Wpływ ten jest w małym stopniu zróżnicowany zmiennością warunków klimatycznych Polski. 2. Istnieje taka głębokość odwadniania, nazywana normą rolnośrodowiskową odwodnień, w warunkach której osiąga się najkorzystniejsze uwilgotnienie korzeniowej warstwy gleby - największą wartość średnią z rocznych sum czasów trwania dostatecznego uwilgotnienia korzeniowej warstwy. Norma ta jest równa:  - minimalnej normie odwodnienia z<sub>1</sub> - w przypadku opadowego zasilania gleby w wodę,  - średniej wartości z minimalnej z<sub>1</sub> i średniej z<sub>2</sub> normy odwodnienia - w przypadku gruntowego zasilania gleby w wodę ze stałą intensywnością q = 1 mm·d-¹, - średniej normie odwodnienia z<sub>2</sub> - w przypadku dopływu wód gruntowych ze stałą intensywnością q = 2 mm·d-¹. 3. Brak odwadniania badanej gleby może być akceptowany tylko w przypadku opadowego zasilania jej w wodę. Efekty są tym lepsze, im suchszy rok, szczególnie zaś - suchszy okres zimowy. Najgorsze (nieakceptowalne) efekty, tj. duża częstość występowania długich okresów nadmiernego uwilgotnienia, występują w glebach o opadowo-gruntowym zasilaniu w wodę.  4. Niekontrolowane (samoczynne) odwodnienia stanowią dobrą metodę regulacji stosunków powietrzno-wodnych w glebach o opadowo-gruntowym zasilaniu w wodę. W przypadku gleb zasilanych w wodę tylko przez opady, taki sposób melioracji może być korzystny tylko w latach wilgotnych i po śnieżnych zimach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie nawodnień podsiąkowych w kształtowaniu plonów z łąk w małej dolinie rzecznej

Gospodarowanie wodą w systemach melioracyjnych, usytuowanych w małych dolinach rzecznych, powinno uwzględniać przede wszystkim funkcje nawadniające tych systemów, umożliwiające zarówno wzrost produkcyjności rolnictwa, jak i ochronę walorów przyrodniczych. W pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych w latach 2002-2006 nad wpływem nawodnienia podsiąkowego na plonowanie łąk w małej dolinie rzecznej. Uzyskane wyniki wskazują na znaczną efektywność nawadniania i celowość jego stosowania w dolinach rzecznych. Wykorzystanie nawodnień na cele plonotwórcze i środowiskowe wymaga jednak subwencji dla rolnictwa, szczególnie dla spółek wodnych, utrzymujących urządzenia melioracyjne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Łąki mozgowe (Phalaridetum arundinaceae) w dolinie Baryczy

W pracy przedstawiono wyniki badań geobotanicznych (119 zdjęć fitosocjologicznych, wykonanych metodą Brauna-Blanqueta), prowadzonych w latach 1998-2003 w dolinie Baryczy. Celem badań była ocena wpływu aktualnych warunków siedliskowych na skład florystyczny, walory przyrodnicze i użytkowe łąk mozgowych. Wykazano, że płaty Phalaridetum arundinaceae zajmują w tej dolinie ok. 20,0% powierzchni użytków zielonych. Najczęściej są to formy przejściowe zbliżone do zbiorowisk klasy Molinio-Arrhenatheretea, rzędu Molinietalia. Zakres przekształceń sukcesyjnych zależy od warunków geomorfologiczno-siedliskowych w dolinie, głównie - zmian w uwilgotnieniu gleby. Łąki mozgowe w dolinie Baryczy mają umiarkowane i średnio umiarkowane walory przyrodnicze (klasa waloryzacji IVB, VB) oraz mierną wartość użytkową (Lwu 5,4-6,0).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Względna przyrodnicza zasadność rozwoju odwodnień i nawodnień w skali województw

Przedmiotem pracy jest specyficzna cecha województwa, którą jest względna przyrodnicza zasadność rozwoju w nim melioracji (odwodnień albo nawodnień) użytków rolnych. Względna, gdyż cecha ta odnoszona jest do przyrodniczej zasadności rozwoju melioracji w pozostałych województwach w kraju. Praca składa się z dwóch części. Pierwsza dotyczy klimatycznej, glebowo-wodnej, hydrologicznej i przyrodniczej kwantyfikacji względnej zasadności rozwoju melioracji w województwach, druga zaś syntezy tych cząstkowych rodzajowych zasadności w jeden wskaźnik – względną przyrodniczą zasadność rozwoju melioracji w województwie. W realizacji pierwszej części wykorzystuje się wskaźniki charakteryzujące cząstkowe zasadności rozwoju melioracji w powiatach, w drugiej zaś fragment wielokryterialnej dialogowej metody porządkowania wariantów ELECTRE III. Na podstawie metodyki opisanej wcześniej przez autora sklasyfikowano województwa w Polsce. Klasyfikacji dokonano na podstawie takich rodzajowych zasadności rozwoju melioracji, jak: klimatyczna, glebowo-wodna, hydrologiczna i przyrodniczo-ekologiczna. Według tej klasyfikacji największą przyrodniczą zasadnością rozwoju odwodnień charakteryzuje się województwo łódzkie, a najmniejszą – województwo lubuskie. Największa zasadność rozwoju nawodnień występuje w województwie opolskim, najmniejsza zaś w województwie małopolskim.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawożenia odpadami pofermentacyjnymi z biogazowni na zawartość biomasy żywych drobnoustrojów w glebie

W pracy przedstawiono wpływ nawożenia gleby odpadem pofermentacyjnym, pochodzącym z biogazowni rolniczej, na zawartość biomasy żywych mikroorganizmów. Analizy laboratoryjne przeprowadzono na próbkach glebowych pobranych z poletek doświadczalnych Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, na których wysiano dwie kombinacje mieszanek traw: M1 – kostrzewa czerwona (Festuca rubra L.), wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.), życica trwała (Lolium perenne L.) i M2 – kostrzewa trzcinowata (Festuca arundinacea Schreb.), kostrzewa czerwona (Festuca rubra L.), kostrzewa owcza (Festuca ovina L.), życica trwała (Lolium perenne L.). Badania przeprowadzono w latach 2011 i 2014. Z analizy otrzymanych danych wynika, że na badany wskaźnik biologiczny miał wpływ skład gatunkowy wysianej mieszanki traw oraz intensywność rozkładu odpadu pofermentacyjnego w środowisku glebowym. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że zawartość biomasy żywych drobnoustrojów po pięciu miesiącach od zastosowania pulpy pofermentacyjnej pod uprawą mieszanki traw M2 była większa niż pod uprawą mieszanki traw M1. Wykazano, że po 3 latach od założenia doświadczenia zawartość biomasy żywych mikroorganizmów w glebie zmniejszyła się, za wyjątkiem gleby pochodzącej z poletka obsianego mieszanką M1 nienawożonej odpadem, gdzie utrzymała się na zbliżonym poziomie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zawartość makro- i mikroskładników w życicy trwałej po zastosowaniu kompostów z wycierki ziemniacznej i komunalnego osadu ściekowego

Prezentowane w pracy badania miały na celu określenie wpływu kompostów z komunalnych osadów ściekowych i wycierki ziemniaczanej na zawartość makro- i mikroskładników w życicy trwałej odmiany Maja. Doświadczenie wazonowe przeprowadzono w hali wegetacyjnej Akademii Rolniczej w Szczecinie na glebie brunatnej niecałkowitej o składzie granulometrycznym piasku lekkiego (gleba lekka, kompleks V). Ze względu na małą zawartość potasu w kompostach z osadów ściekowych wprowadzono dodatkowo nawożenie mineralne 50-procentową solą potasową.  Doświadczenie wazonowe obejmowało sześć obiektów nawozowych i jeden kontrolny. Realizowano je w 3 powtórzeniach.  Po mineralizacji próbek życicy trwałej oznaczono zawartość K, Mg, Ca, Cd, Cu, Mn, Ni, Pb i Zn metodą absorpcyjnej spektometrii atomowej (ASA), N<sub>og</sub> metodą Kjeldahla i P - kolorymetrycznie metodą wanadanowo-molibdenową. Zwiększenie dawek kompostów (podwojenie i potrojenie) spowodowało zwiększenie zawartości azotu, wapnia, magnezu, siarki, kadmu, miedzi, manganu, niklu i ołowiu w suchej masie życicy trwałej. Odmienną zależność, czyli zmniejszenie zawartości, odnotowano w przypadku potasu.  Najwięcej makro- i mikroskładników zawierały rośliny z obiektów traktowanych kompostami z 70-procentowym udziałem komunalnego osadu ściekowego (E, F), a najmniej z obiektów nawożonych kompostami z 70-procentowym udziałem wycierki ziemniaczanej z dodatkiem słomy żytniej lub trocin z drzew iglastych (C, D). Różnice te były spowodowane większą zawartością makroskładników i metali ciężkich w komunalnych osadach ściekowych niż w wycierce ziemniaczanej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyznaczanie stężenia oraz depozycji NH<sub>x</sub> w Polsce za pomocą modelu FRAME

Skuteczne zmniejszenie emisji tlenków siarki i azotu w Europie doprowadziło w ostatnich latach do zwiększenia względnego udziału amoniaku w zakwaszeniu i eutrofizacji środowiska przyrodniczego. W pracy zaprezentowano wyniki modelowania rozkładów przestrzennych stężenia oraz depozycji suchej i mokrej amoniaku w Polsce w rozdzielczości 5x5 km. W tym celu zastosowano brytyjski model FRAME, który w ostatnich latach jest przystosowywany do pracy w warunkach polskich. FRAME jest modelem typu Lagrange'a, cechującym się dużą rozdzielczością pionową (33 warstwy) oraz przestrzenną (5x5 km).  Walidację modelu w odniesieniu do stężenia i depozycji NH<sub>x</sub> przeprowadzono na podstawie pomiarów punktowych oraz przez porównanie bilansu depozycji z innymi dostępnymi źródłami danych: EMEP (European Monitoring and Evaluation Program), IOŚ i IMGW. Stwierdzono dużą zgodność wyników uzyskanych za pomocą modelu FRAME z dostępnymi danymi pomiarowymi. Bilans depozycji suchej i mokrej NH<sub>x</sub> dla Polski, obliczony na podstawie danych uzyskanych za pomocą FRAME, jest zbliżony do podawanego przez EMEP i GIOŚ. Zaprezentowane w pracy wyniki badań wykazują także konieczność poprawy niektórych parametrów w polskiej wersji modelu FRAME. Dotyczy to szczególnie procesu seeder-feeder, którego efektywny wpływ na wielkość mokrej depozycji zmienia się przestrzennie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyniki ekonomiczno-rolnicze produkcji łąkarskich gospodarstw ekologicznych

Badania, metodą ankietową, przeprowadzono w 2004 r. w 39 ekologicznych gospodarstwach łąkarskich na terenie 9 województw naszego kraju (kujawsko-pomorskie, lubuskie, małopolskie, mazowieckie, opolskie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie i wielkopolskie). Powierzchnia badanych gospodarstw wahała się od 3,13 ha do 319,42 ha (średnio 38,49 ha). Postawiono hipotezę roboczą, że w takich gospodarstwach istnieje możliwość produkcji zdrowej żywności dopuszczalnej przyrodniczo (ekologicznie), akceptowanej społecznie i efektywnej ekonomicznie. Dokonano wstępnej klasyfikacji gospodarstw, wg zasad klasyfikacji w krajach Unii Europejskiej. Określono typy rolnicze ogólne, podstawowe i szczegółowe badanej grupy gospodarstw, oraz klasy ich wielkości ekonomicznej. Omawiane gospodarstwa charakteryzowały się średnimi i niskimi wartościami przychodów z produkcji rolniczej. Przychody z produkcji zwierzęcej stanowiły ok. 90% całej wartości przychodów. Oznacza to, że gospodarstwa te nastawione były na produkcję zwierzęcą, głównie na chów bydła mlecznego. Nadwyżka bezpośrednia gospodarstw (różnica między kosztami bezpośrednimi a przychodami) ukształtowała się, zarówno na 1 ha UR, jak i na 1 osobę w pełni zatrudnioną w gospodarstwie, na średnim i niskim poziomie. Wartość nadwyżki na 1 ha UR wzrastała w gospodarstwach o powierzchni od 1 do 20 ha UR, a następnie zmniejszała się w grupie gospodarstw powyżej 50 ha. Natomiast wartość nadwyżki w przeliczeniu na 1 osobę wzrastała w gospodarstwach o powierzchni od 1 ha do 30 ha UR. Ogólnie można powiedzieć, że koszty ponoszone na produkcję rolniczą w badanych gospodarstwach ekologicznych nie zawsze były rekompensowane dochodami z produkcji ekologicznej w zadowalającym stopniu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka