rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ocena efektywności usuwania związków odorowych z kompostu przez aktywne bakterie

W pracy opisano zdolność bakterii do usuwania odorów ze środowiska kompostu. Spośród 19 badanych drobnoustrojów wytypowano 6 szczepów najefektywniej usuwających lotne związki odorowe. Należały do nich: Pseudomonas sp., Flavobacterium sp., Bacillus megaterium, Staphylococcus lentus, Bacillus licheniformis, Lactobacillus delbrueckii. Z powyższych mikroorganizmów stworzono aktywny biopreparat w postaci zawiesiny wodnej i liofilizatu. Zbadano eliminację związków odorowych z kompostu przez monokultury oraz zestaw drobnoustrojów metodą spektrofotometryczną (lotne kwasy tłuszczowe, siarczki) i GLC (kwas izomasłowy, siarkowodór, amoniak, dwumetyloaminę, trójmetyloaminę). Wykazano wysoki poziom eliminacji wszystkich badanych związków lotnych przez testowane monokultury (od 7,5 do 53,1%), niższy przez biopreparat w postaci zawiesiny płynnej (od 17,7 do 27,7%) oraz niski przez liofilizowany preparat (od 8,7 do 15,1% w przypadku dwu- i trójmetyloaminy oraz siarkowodoru). Stwierdzono, że biopreparat w formie zawiesiny płynnej może mieć zastosowanie do usuwania związków odorowych z kompostu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza na terenie oczyszczalni ścieków

Przeprowadzono monitoringowe badania składu bioaerozolu bakteryjnego i mikrogrzybowego na terenie Oczyszczalni Ścieków Komunalnych "Igły" w Chojnicach. Analizy mikrobiologiczne powietrza wykonano w okresie letnim 2008 r. na czterech stanowiskach: przy piaskownikach, komorach napowietrzania, w miejscu składowania dojrzewającego kompostu i 150 m poza oczyszczalnią. Ogólna liczba bakterii wynosiła 10²-10<sup>4</sup> jtk·m-³ i tylko przy piaskownikach stwierdzono silne zanieczyszczenie powietrza. Największym emitorem bakterii wskaźnikowych P. fluorescens, pałeczek Salmonella sp. oraz paciorkowców kałowych również okazały się piaskowniki. Koncentracja grzybów pleśniowych była mała (maksymalnie 4 600 jtk·m-³) i na wszystkich stanowiskach nie przekraczała wartości, wskazujących na zanieczyszczenie powietrza. W przypadku promieniowców silne skażenie powietrza odnotowano jedynie przy pryzmach kompostowych. Gronkowce, zarówno mannitolododatnie, jak i mannitoloujemne, we wszystkich punktach przyczyniły się do średniego zanieczyszczenia powietrza. Pałeczki E. coli wykryto na dwóch stanowiskach – przy piaskownikach (92,5 jtk·m-³) i komorach napowietrzania (2,5 jtk·m-³). Na podstawie wyników uzyskanych w punkcie poza obiektem stwierdzono średnie zanieczyszczenie powietrza przez promieniowce, P. fluorescens oraz gronkowce, ponadto wykryto bakterie z rodzaju Salmonella i Enterococcus, co może świadczyć o skażeniu powietrza w najbliższym otoczeniu oczyszczalni ścieków.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gospodarcze i ekologiczne skutki melioracji torfowisk w otoczeniu mineralnych gleb gruntów ornych o różnej jakości (na przykładzie doliny rzeki Por i torfowiska Kuwasy)

Celem badań była ocena gospodarczo-ekologicznych skutków melioracji torfowisk wykonanych przed ok. 60 laty w dolinie rzeki Por (1953 r.) w powiecie zamojskim oraz w dolinie rzeki Biebrza na obiekcie Kuwasy (1954 r.) w powiecie grajewskim. Torfowiska położone były w sąsiedztwie gruntów ornych o glebach: bardzo dobrych w dolinie rzeki Por (7 wsi) oraz średnich (8 wsi) i słabych (7 wsi) w dolinie rzeki Biebrza (Kuwasy). Stan po melioracji oceniano w latach 1962, 2002 (powszechny spis rolny) i 2007 (spis reprezentacyjny).
Melioracje i zagospodarowanie użytków zielonych były czynnikiem intensyfikującym produkcję rolniczą, szczególnie we wsiach o średnich i słabych glebach gruntów ornych. Plony z użytków zielonych zwiększyły się 3-krotnie, a z gruntów ornych o 30–150% (głównie zbóż). Obsada inwentarza produkcyjnego zwiększyła się o ponad 80% w pierwszym okresie – do 1962 r. i o ponad 200% do 2007 r., zwłaszcza we wsiach o glebach średnich i słabych, w których zwiększył się też wskaźnik reprodukcji substancji organicznej. Wzrósł poziom intensywności organizacji produkcji rolniczej – we wsiach o glebach średnich i słabych w całym badanym okresie, a we wsiach o glebach bardzo dobrych w pierwszym okresie po melioracji (10 lat). Produkcja globalna w jednostkach zbożowych na ha UR wzrosła 2-krotnie we wsiach o glebach bardzo dobrych i aż 4-krotnie we wsiach o glebach średnich i słabych, a w przeliczeniu na mieszkańca 3-krotnie na glebach bardzo dobrych i 4-krotnie we wsiach o glebach średnich i słabych. W pierwszym okresie (10 lat) zwiększył się udział gruntów ornych a zmniejszył udział trwałych użytków, a po zmianie m.in. relacji cenowych na produkty ro ślinne i zwierzęce proporcje te uległy odwróceniu. W strukturze zasiewów zwiększył się udział zbóż i roślin pastewnych kosztem udziału roślin okopowych.
Na przykładzie badań zmeliorowanych obiektów torfowych można stwierdzić, że takie obiekty w otoczeniu średnich i słabych gleb gruntów ornych należy modernizować i nadal racjonalnie użytkować, aby w pełni wykorzystać warunki powstałe w wyniku regulacji stosunków powietrzno-wodnych gleb torfowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Intensywność produkcji mleka a środowisko naturalne

W pracy przedstawiono tendencję zmian w Polsce ilości metanu wytwarzanego w procesie fermentacji jelitowej przez krowy od 2000 do 2012 r. Dane o pogłowiu i wydajności mlecznej krów w Polsce zaczerpnięto ze sprawozdań publikowanych przez związek producentów mleka, a wartości jednostkowej produkcji metanu przez krowy – z pracy JENTSCH i in. [2009]. W rozpatrywanym okresie zwiększyła się o 1,4 tys. kg jednostkowa wydajność mleczna krów w roku, a całkowita produkcja mleka w Polsce zwiększyła się o ok. 15%, w warunkach spadku pogłowia krów o 470 tys. szt., tj. o ok. 15%. W tym samym czasie zmniejszyła się całkowita produkcja metanu o ok. 11%. Oszacowano także zawartość mocznika w mleku krów o podobnej wydajności 9 tys. kg·szt.<sup>-1</sup>·rok<sup>-1</sup>, w czterech stadach. Stwierdzono występowanie różnic dochodzących do 30%. Istnieje dodatnia korelacja między zawartością mocznika w mleku i moczu (r<sup>2</sup>= 0,96). Mocznik w moczu jest substancją wyjściową do powstawania amoniaku. Żywienie wpływa istotnie na zawartość mocznika w mleku i w moczu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena gospodarowania na trwałych użytkach zielonych w różnych typach gospodarstw

Badania, których celem była ocena wpływu wybranych czynników organizacyjnych gospodarstw na sposoby i intensywność gospodarowania na trwałych użytkach zielonych (TUZ), przeprowadzono w latach 2012–2013 metodą wywiadu bezpośredniego. Do badań wylosowano 120 gospodarstw z ponad 20-procentowym udziałem TUZ w strukturze użytków rolnych. Gospodarstwa podzielono wg poziomu intensywności gospodarowania na TUZ, wyróżniając: poziom intensywny, półintensywny i ekstensywny. Kryterium tego wyróżnienia stanowił poziom nawożenia TUZ azotem pochodzącym zarówno z nawozów mineralnych, jak i naturalnych. Spośród ankietowanych gospodarstw najwięcej, bo aż 52%, prowadziło produkcję na poziomie półintensywnym, 34% – na poziomie ekstensywnym i tylko 14% na poziomie intensywnym. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że determinantą poziomu intensywności gospodarowania na TUZ w badanych gospodarstwach, niezależnie od systemu gospodarowania, była obsada zwierząt gospodarskich wyrażona w DJP•ha<sup>-1</sup> UR. Największa obsada była w gospodarstwach intensywnych (1,41 DJP∙ha<sup>-1</sup>), a najmniejsza w gospodarstwach ekstensywnych (0,60∙DJP ha<sup>-1</sup>).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Użytkowanie pastwisk górskich sposobem zrównoważonego wykorzystania trwałych użytków zielonych na obszarach karpackich

Badania prowadzono w latach 1973–2017 na pastwisku górskim w Małych Pieninach, równocześnie w warunkach badań ścisłych i produkcyjnych. Celem pracy była ocena wpływu wypasu owiec i pozostawianych przez nie odchodów na produkcyjność runi oraz jakość wód powierzchniowych. Posługiwano się metodami analitycznymi powszechnie stosowanymi w doświadczalnictwie łąkowo-pastwiskowym oraz w pracach laboratoryjnych. Wieloletnie badania zrealizowano w trzech etapach. W pierwszym (1973–1988) stosowano nawożenie mineralno-organiczne i równocześnie zwiększano obsadę, osiągając 20 szt∙ha<sup>–1</sup>, a w dwóch kolejnych (1989–2017) stosowano wyłącznie nawożenie organiczne odchodami owiec, których jednocześnie obsada malała – do 8 szt∙ha<sup>–1</sup>. Poszczególne rotacje koszarowe różnicowała liczba sezonów wypasowych. Czas ich trwania był uzależniony od liczebności (390–980 szt.) wypasanego stada i poziomu nawożenia. Zwierzęta w ciągu nocy pozostawiały w zagrodzie koszarowej przeciętnie 2,07 kg∙szt<sup>–1</sup> stałych i płynnych odchodów, a w czasie wypasu 1,36 kg∙szt<sup>–1</sup>. Pobierane próbki odchodów poddawano analizom chemicznym. Średnia ważona wartość N wynosiła 1,0%, P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> – 0,2%, K<sub>2</sub>O – 0,76%, CaO – 0,25%, a MgO – 0,16%. Poziom nawożenia organicznego w poszczególnych latach wynosił: N – 41–100 kg∙ha<sup>–1</sup>, P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> – 8–20 kg∙ha<sup>–1</sup>, a K<sub>2</sub>O – 31–76 kg∙ha<sup>–1</sup>. Sumy opadów atmosferycznych w sezonie wypasowym wydzielonych okresów wynosiły 538–655 mm. Plonowanie runi w całym okresie badawczym mieściło się w granicach 4,1–7,3 Mg∙ha<sup>–1</sup> s.m. Z płynącego niżej potoku pobierano próbki wody do analiz chemicznych. Średnia zawartość z wielolecia wynosiła w przypadku N-NH<sub>4</sub> 0,4 mg∙dm<sup>–3</sup>, N-NO<sub>3</sub> – 5,3 mg∙dm<sup>–3</sup>, PO<sub>4</sub> – 0,1 mg∙dm<sup>–3</sup>, CaO – 62,8 mg∙dm<sup>–3</sup>, MgO – 15,0 mg∙dm<sup>–3</sup>, Na<sub>2</sub>O – 12,9 mg∙dm<sup>–3</sup>, oraz K<sub>2</sub>O – 4,7 mg∙dm<sup>–3</sup>. Uzyskane wyniki świadczą, że racjonalnie prowadzona niskonakładowa gospodarka pasterska ogranicza niekorzystne oddziaływanie wielkostadnych wypasów na plonowanie runi i środowisko wodne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości fizykochemiczne wybranych gleb torfowych na polach irygacyjnych Wrocławia

Celem badań było przedstawienie właściwości gleb organicznych na wybranych powierzchniach irygowanych ściekami we Wrocławiu-Osobowicach. Profile klasyfikowano do odpowiednich jednostek polskiej systematyki gleb. Przebadano trzy profile gleb torfowych (13 próbek). Badania wykazały, że gleby organiczne wytworzyły się na piaszczystym i gliniastym podłożu. Wytworzone gleby reprezentowały minerotroficzny typ siedliskowy. Materiał organiczny klasyfikowano jako sapric. Zawartość popiołu w badanych poziomach była zróżnicowana. W poziomach powierzchniowych obserwowano dużą i bardzo dużą zawartość miedzi, ołowiu i cynku. Odczyn poziomów mineralnych i organicznych był lekko kwaśny. Status troficzny gleb zależał od intensywności irygacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w składzie gatunkowym naczyniowych roślin wodnych po konserwacji cieków

W 2006 r. na cieku Sąsiecznica (dopływ Baryczy) wykonano prace konserwacyjne, obejmujące koszenie skarp i odmulenie dna cieku. Ich skutkiem było całkowite usunięcie naczyniowych roślin wodnych. W sezonie wegetacyjnym następnego roku dokonano szczegółowej inwentaryzacji flory wodnej na dwóch konserwowanych i dwóch niekonserwowanych odcinkach cieku. Niekonserwowane odcinki koryta cieku wykorzystano jako porównawcze. Przeprowadzone badania wykazały, że rośliny wodne szybko odrastały. Prace konserwacyjne spowodowały jednak pojawienie się gatunków, które nie występowały na odcinkach niekonserwowanych. Podobną tendencję stwierdzono na trzech innych, małych ciekach nizinnych Dolnego Śląska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ preparatu EM na przeżywalność bakterii wskaźnikowych Salmonella Senftenberg W<sub>775</sub> w gnojowicy bydlęcej

Celem pracy było określenie wpływu preparatu EM (Efektywne Mikroorganizmy) na tempo inaktywacji bakterii wskaźnikowych Salmonella Senftenberg W<sub>775</sub> w gnojowicy bydlęcej. W skład zastosowanego w eksperymencie preparatu EM wchodziły liczne szczepy drobnoustrojów, należące do różnych jednostek systematycznych i fizjologicznych (m. in. bakterie kwasu mlekowego, promieniowce, grzyby). Badania modelowe prowadzono w warunkach laboratoryjnych w dwóch następujących wariantach: gnojowica + zawiesina bakterii testowych (próba kontrolna - K), gnojowica + zawiesina bakterii testowych + EM (próba doświadczalna - D). Liczebność drobnoustrojów wskaźnikowych w poszczególnych próbach oznaczono metodą NPL. Badania wykazały, że wprowadzenie preparatu EM do gnojowicy przyczyniło się do zwiększenia tempa eliminacji pałeczek Salmonella Senftenberg W<sub>775</sub>. Stwierdzony na podstawie analizy statystycznej teoretyczny czas przeżycia bakterii wskaźnikowych w próbie gnojowicy, zawierającej preparat EM (próba D) był znacznie krótszy niż w próbie bez jego udziału (próba K). Z rezultatów doświadczenia wynika, że istnieje możliwość zastosowania EM w praktyce, jako dodatku do gnojowicy poprawiającego efekty jej higienizacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozpraszanie związków azotu i fosforu z produkcji zwierzęcej

Przedstawiono dane dotyczące rozpraszania azotu i fosforu w chowie trzody chlewnej (wyniki literaturowe) oraz bydła mlecznego (dane literaturowe oraz wyniki własne z gospodarstw w Biebrzy, Falentach i Jastrzębcu z lat 2003, 2005 i 2008). W zakresie żywienia trzody chlewnej omówiono różne metody bilansowania dawki żywieniowej, mające na celu poprawę stopnia wykorzystania azotu i fosforu przez zwierzęta, takie jak: ograniczenie energii, stosowanie egzogennej fitazy, zmniejszenie udziału białka ogólnego oraz dodatek egzogennych aminokwasów. W części dotyczącej bydła mlecznego przedstawiono dane ilustrujące wpływ różnych dawek i sposobów żywienia na bilans azotu i fosforu. Wykazano, że zarówno w przypadku zwierząt monogastrycznych, jak i bydła wykorzystanie azotu i fosforu w znacznym stopniu zależy od poziomu intensywności chowu i może być modyfikowane przez bilansowanie dawki żywieniowej oraz stosowanie dodatków żywieniowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zanieczyszczenia mikrobiologiczne ściółki i powietrza podczas odchowu kurcząt brojlerów

Celem podjętych badań było określenie liczby bakterii tlenowych mezofilnych oraz grzybów w świeżej ściółce i powietrzu w zależności od zmieniających się warunków termiczno-wilgotnościowych oraz właściwości fizykochemicznych ściółki w poszczególnych tygodniach odchowu kurcząt brojlerów. Stwierdzono, że wraz ze wzrostem kurcząt ogólna liczba bakterii tlenowych mezofilnych oraz grzybów w świeżej masie ściółki zwiększała się, przy czym w ostatnim tygodniu liczba bakterii wynosiła 2,32 · 10<sup>9</sup>, natomiast grzybów - 1,3 · 10<sup>8</sup> jtk ·g- ¹. W miarę upływu czasu odchowu ptaków nieznacznie zwiększała się również wartość pH ściółki, co wobec coraz większej ilości pomiotu i procesów fermentacyjnych zachodzących w świeżej ściółce mogło sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów. Czynniki te wpłynęły także na zwiększanie się ilości powstającego w ściółce amoniaku. W powietrzu, mimo stopniowego spadku jego temperatury i wzrostu wilgotności, nie zaobserwowano tak wyraźnej tendencji zmian liczebności mikroorganizmów, jak w ściółce. Zarówno liczba bakterii, jak i grzybów ulegała wahaniom w poszczególnych tygodniach odchowu, co najprawdopodobniej było związane ze zmieniającym się zapyleniem i niejednakową wentylacją pomieszczeń. Liczba bakterii była najmniejsza w III tygodniu (3,64 · 10<sup>4</sup> jtk · m- ³), a największa - na końcu odchowu (2,12 · 10<sup>5</sup> jtk · m- ³). Najmniejszą liczbę grzybów stwierdzono na początku odchowu (1,71 · 10<sup>4</sup> jtk · m- ³), a największą - w II i V tygodniu (odpowiednio 4,63 · 10<sup>4</sup> i 4,47 · 10<sup>4</sup> jtk ·m- ³). Zaobserwowano, że w powietrzu i ściółce na początku badań przeważały grzyby pleśniowe (Fusarium sp., Penicillium sp., Aspergillus sp.), natomiast w końcowym okresie, zwłaszcza w ściółce, wzrastała liczebność drożdży (do 90-100%).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aktywność dehydrogenaz oraz zmiany liczebności bakterii mezo- i termofilnych podczas kompostowania osadów ściekowych z różnymi dodatkami w bioreaktorze

We właściwie przebiegającym procesie kompostowania, w związku z następującymi po sobie zmianami temperatury, następuje dominacja kolejnych, określonych gatunków i grup mikroorganizmów. W niniejszej pracy badano zmiany liczebności bakterii mezofilnych i termofilnych oraz aktywność dehydrogenaz w procesie kompostowania osadów ściekowych z różnymi dodatkami. Kompostowanie przeprowadzono w zamkniętym bioreaktorze. Kolonie mikroorganizmów izolowane z kompostów i inkubowane na pożywkach selektywnych były podstawą do określania całkowitej liczebności bakterii. Badano również wpływ różnic w składzie kompostów na dynamikę rozwoju mikroorganizmów. W pracy określano także zależność między aktywnością dehydrogenaz a liczebnością bakterii mezofilnych i termofilnych. Stwierdzono, że skład mieszanki kompostowej i jej pH nie wpływały na liczebność zarówno bakterii mezofilnych, jak i termofilnych. Ustalono występowanie zależności między zmianami liczebności omawianych mikroorganizmów a wartościami temperatury w kompostach. Na podstawie badań stwierdzono również, że aktywność dehydrogenaz korelowała dodatnio z liczebnością bakterii mezofilnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekologiczne zagospodarowanie wód opadowych – zielone dachy

Ekologiczne systemy odprowadzania wód opadowych z terenów zurbanizowanych, m.in. zielone dachy, mają na celu zapobieganie występowaniu podtopień terenów i jednocześnie ochronę odbiorników wodnych (rzeka). Zastosowanie zielonych dachów wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rozwoju i pozwala usprawnić zachwiany przez urbanizację obieg wody. W pracy przedstawiono zalety zastosowania dachów zielonych, a także ich wpływ na redukcję wód opadowych odprowadzanych do kanalizacji miejskiej. Symulacje wykonano za pomocą programu EPA SWMM 5.0 oraz z wykorzystaniem rzeczywistych danych o opadach zarejestrowanych w Częstochowie w latach 2007–2008. Opracowane hydrogramy odpływu wód opadowych pozwoliły określić redukcję objętości odprowadzanych ścieków deszczowych oraz szczytowej wartości przepływu po zastosowaniu dachu zielonego. Wykonane badania wykazały redukcję objętości ścieków deszczowych w zakresie od 73 do 91%, a także redukcję przepływu o 35–78%. Zielone dachy pozytywnie oddziałują na gospodarkę wodno-ściekową miast (przede wszystkim poprzez hydrauliczne odciążenie sieci kanalizacyjnej), a jednocześnie zwiększają powierzchnię terenów biologicznie czynnych w obszarach zurbanizowanych. Technologia ta, w zależności od konstrukcji, zmniejsza ilość odprowadzanej wody opadowej z powierzchni dachów o kilkadziesiąt procent. Zielone dachy to technologia generująca wymierne korzyści finansowe oraz niewymierne, związane z estetyką krajobrazu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie paciorkowców kałowych w mikrobiologicznej ocenie procesu higienizacji kompostowanych osadów ściekowych

Ze względu na obecność w surowym osadzie ściekowym zarówno niebezpiecznych związków chemicznych, jak i patogennych drobnoustrojów, musi być on poddany procesowi uzdatniania. Wykorzystanie w rolnictwie niewłaściwie higienizowanych osadów ściekowych stanowi zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt. Celem badań była mikrobiologiczna ocena skuteczności kompostowania osadów ściekowych wraz z odpadami z miejskich terenów zielonych w technologii kontenerowej, na podstawie tempa inaktywacji paciorkowców kałowych. Doświadczenie prowadzono w trzech cyklach - wiosną, latem i jesienią. Bakterie wskaźnikowe wprowadzano do kompostowanego materiału w postaci nośników. W czasie trwania procesów kompostowania stwierdzono całkowitą eliminacje paciorkowców kałowych w nośnikach z górnej i środkowej warstwy biomasy we wszystkich cyklach. Teoretyczny czas przeżywalności bakterii wynosił od 19 do 49 dni. Latem i jesienią w nośnikach zwarstwy dolnej liczebność bakterii wskaźnikowych po 35 i 38 dniach zmniejszyła się z wartości 109 NPL·g-¹ do odpowiednio 10<sup>4</sup> i 10<sup>3</sup> NPL·g-¹. W nośnikach w warstwie dolnej nie uzyskano więc pełnej higienizacji biomasy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
F-specyficzne bakteriofagi RNA oraz bakterie z grupy coli w próbkach wody pochodzących ze śródmiejskiego jeziora w Szczecinie

W pracy przedstawiono wyniki badań wody pochodzącej ze śródmiejskiego jeziora Rusałki, zlokalizowanego na terenie Szczecina. Próbki wody badano przez pięć miesięcy, określając w nich obecność F-specyficznych bakteriofagów RNA oraz bakterii z grupy coli. Na podstawie tych badań wykazano duże zanieczyszczenie badanej wody pod względem sanitarnym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stabilizacja gruntów na potrzeby posadowienia gruntowych dróg rolniczych. Dobór optymalnych mieszanek stabilizujących

Drogi rolnicze dojazdowe do pól, lasów i gospodarstw rolnych nie są drogami publicznymi, w związku z czym nie są objęte nawet najniższą klasą techniczną wg kryteriów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). W rezultacie stan techniczny i sposoby utrzymania tych dróg pozostawiają wiele do życzenia. Istniejące drogi rolnicze powstały nierzadko jako rezultat przejazdu pojazdów i maszyn rolniczych. Ich warstwę nośną stanowi często grunt rodzimy wzbogacony odpadami, gruzem, kamieniami, a nawet popiołem. Niestety, lokalnie stosowane sposoby nie są wystarczające, aby solidnie i trwale wzmocnić drogi gruntowe, zwłaszcza gdy w podłożu występują grunty wysadzinowe. Opady atmosferyczne i ujemna temperatura powodują uplastycznienie gruntu, w rezultacie czego drogi stają się nieprzejezdne w okresie intensywnych opadów i roztopów wiosennych. Współczesne metody stabilizacji dróg gruntowych z wykorzystaniem spoiw hydraulicznych i chemicznych stwarzają szansę na znaczną poprawę stanu i trwałości dróg rolniczych. Adaptacja sprzętu rolniczego na potrzeby stabilizacji dróg, jako alternatywa dla maszyn drogowych, umożliwia obniżenie kosztów budowy i remontu dróg rolniczych. W artykule przekrojowo przedstawiono stabilizację gruntów wysadzinowych (np. gliny, rumosze i piaski gliniaste) różnymi spoiwami na podstawie badań laboratoryjnych. Dotychczasowe wyniki badań wykazały, że łączenie kilku spoiw (np. spoiwa hydrauliczne, chemiczne i polimerowe) z gruntem daje efekt synergiczny w postaci zwiększonej wytrzymałości.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka