rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Od „Oddaj mu!” do „zmieniamy szkołę” – dylematy rodzicielskie wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole

Zjawisko przemocy rówieśniczej w szkołach jest szeroko badane i opisywane w piśmiennictwie. Istnieje jednak luka w badaniu i prezentacji przeżyć rodziców prześladowanych uczniów. Niniejszy artykuł jest relacją z badań własnych na temat rodzicielskich dylematów wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole. Szukano odpowiedzi na pytania: czego dotyczą rodzicielskie dylematy wobec zjawiska przemocy rówieśniczej w szkole? i jakie rodzicielskie wartości i zasady leżą u podstaw rozwiązywania tych dylematów? które spośród podejmowanych przez rodziców decyzji i działań (w celu rozwiązania dylematów) wynikają z postaw: upraszczania, komplikowania ponad miarę, namysłu? Badania oparto na analizie hermeneutycznej pisemnych wypowiedzi rodziców w przestrzeni internetowej na zamkniętej facebookowej grupie „Rodzice nastolatków” i wybranych forach społecznościowych. Ustalono, że rodzice dzieci doświadczających przemocy rówieśniczej przeżywają wiele dylematów dotyczących uznania i zrozumienia sytuacji ich dziecka, reagowania na zgłaszane przez nie informacje oraz działań, jakie mogą podjąć, by zatrzymać przemoc rówieśniczą. U podstaw rozstrzygania rodzicielskich dylematów leżą określone wartości i zasady, które niekiedy ewoluują w hierarchii wartości rodziców. Podczas rozwiązywania dylematów rodzice ujawniają postawy: upraszczania – impulsywności w działaniu; komplikowania ponad miarę – „nieprzytomności” w działaniu i postawę namysłu – owocującą konstruktywnymi rozwiązaniami.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Homofobiczna przemoc w szkole – wybrane zagadnienia

W artykule przedstawiono wybrane wnioski z badania dotyczącego szkolnych doświadczeń gejów i lesbijek zmieszczone w publikacji pt. Przecież jesteśmy! Homofobiczna przemoc w polskich szkołach – narracje gejów i lesbijek. Dane zgromadzono za pomocą wywiadów pogłębionych, opracowanych i przeanalizowanych z użyciem jakościowej metodologii badawczej, w tym analizy tematycznej treści. W tekście zwraca się uwagę na kulturowe źródła przemocy homofobicznej oraz przejawy jej występowania w odniesieniu do szkolnych przestrzeni, sprawców i sprawczyń, podkreślając wszechobecność oraz różnorodność form tego rodzaju przemocy. Naszkicowano również sylwetki osób doznających przemocy, wskazując, że nawet niewielkie odstępstwa od przyjętych w danej społeczności norm kobiecości czy męskości stają się bodźcem aktywującym zachowania przemocowe.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Przemoc rówieśnicza (bullying) wśród osób w wieku szkolnym – wiktymizacja i sprawstwo. Metaanaliza badań prospektywnych

Z grupy 1408 badań wybrano 23 próby pochodzące z 22 badań podłużnych dotyczących zarówno wiktymizacji, jak i sprawstwa przemocy rówieśniczej. Wyselekcjonowano je przy użyciu określonych wcześniej kryteriów (wiek ≤ 18 lat, deklarowana wiktymizacja lub sprawstwo przemocy rówieśniczej badane po co najmniej miesiącu, ale nie więcej niż 24 miesiącach, badania niebędące ewaluacją terapii ani konkretnego programu). Następnie przeprowadzono metaanalizę z wykorzystaniem modelu efektów losowych, aby zbadać związki równoczesne (concurrent) i podłużne zależności krzyżowe (cross-lagged) między wiktymizacją a sprawstwem przemocy rówieśniczej w wybranych 23 próbach. Otrzymano dużą łączną wielkość efektu (r = 0,40, 95% przedział ufności [CI] 0,34–0,45) dla związku równoczesnego oraz od niewielkiej do umiarkowanej wielkości efektu (wiktymizacja–sprawstwo r = 0,20, 95% CI 0,17–0,24; sprawstwo–wiktymizacja r = 0,21, 95% CI 0,17–0,24) dla obu krzyżowych korelacji podłużnych. Wyniki nie zmieniły się, gdy analizy przeprowadzono osobno dla tradycyjnej przemocy rówieśniczej ani cyberprzemocy. Otrzymane rezultaty wskazują, że wiktymizacja i sprawstwo przemocy rówieśniczej są silnie skorelowane, przy czym krzyżowa korelacja podłużna przebiega dwukierunkowo, co oznacza, że sprawstwo prowadzi do późniejszej wiktymizacji równie często jak wiktymizacja do późniejszego sprawstwa. Zaproponowano różne modele teoretyczne, aby wyjaśnić, jak wiktymizacja prowadzi do sprawstwa (teorię cyklu przemocy, ogólną teorię napięcia i teorię społeczno-poznawczą) oraz w jaki sposób sprawstwo prowadzi do wiktymizacji (teorie ryzykownego stylu życia, rutynowych aktywności i doboru rówieśników).

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Zachowania agresywne (przemoc) jako produkty powstałe w toku interakcji – przykłady z narracji biograficznych wychowanków pieczy zastępczej

Celem artykułu jest wielowymiarowa refleksja nad zjawiskiem przemocy. Omówiono w nim problematykę kształtowania zachowań agresywnych, w tym przemocy, wśród uczniów i wychowanków pieczy zastępczej. Punktem wyjścia jest założenie, że krzywda dziecka w środowisku rodzinnym jest predyktorem zachowań agresywnych w przyszłości. W tekście przywołano wnioski z badań oraz fragmenty wywiadów własnych, przeprowadzonych z osobami pochodzącymi z rodzin alkoholowych. Narracje biograficzne ujęte w artykule dotyczą doświadczania przemocy z obszarów środowiska szkolnego i wątków odrzucenia przez rówieśników. Rodzina, szkoła i grupa rówieśnicza stają się obszarami, w których kształtuje się tożsamość jednostki. Istotą kształtowania jest proces interakcji. I w związku z tym każde z nich przyczynia się do eksternalizacji zachowań nieakceptowanych u dziecka. Dlatego, podejmując problematykę zachowań agresywnych, skupiam uwagę na wychowankach pieczy zastępczej należących do tzw. grup ryzyka.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Analiza zjawiska przemocy rówieśniczej – teoria i badania własne

W artykule przeanalizowano zjawisko przemocy w ujęciach teoretycznym i praktycznym. Na kanwie dotychczasowej wiedzy skonstruowano badania, których celem było przedstawienie aktualnych danych dotyczących stosowanych form przemocy rówieśniczej i jej natężenia, jak również działań zaradczych podejmowanych przez dzieci w kontekście negatywnych doświadczeń. Badania objęły 500 uczniów szkół podstawowych z różnych województw w Polsce. Na podstawie uzyskanych danych dokonano próby diagnozy poczucia bezpieczeństwa oraz kondycji emocjonalno-społecznej dzieci i młodzieży w środowisku szkolnym. Artykuł zakończono propozycją zmian, których wprowadzenie w placówkach oświatowych mogłoby ograniczyć nasilenie negatywnych form działania.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika
Prześladowanie rówieśnicze jako gra – konteksty, zasady i gracze

W artykule omówiono badanie prowadzone w szkołach na Śląsku, którego głównym celem było poznanie, jak uczniowie postrzegają przypadki prześladowania rówieśniczego w swoich klasach i jak interpretują kontekst, powód oraz reakcje swoje i innych uczniów. Badania terenowe obejmowały cztery klasy (102 osoby) trzech śląskich szkół, w których przeprowadzono obserwację codziennych interakcji uczniów oraz 47 wywiadów pogłębionych, częściowo ustrukturyzowanych. Do analizy danych zastosowano teorię ugruntowaną. Zidentyfikowano cztery długoterminowe przypadki prześladowania rówieśniczego, które stały się osią analizy. Okazało się, że uczniowie zbudowali system zasad, norm, przekonań i skryptów zachowań dotyczących poszczególnych przypadków prześladowania. System składa się z ustalonej, wspólnie interpretowanej struktury klasy i relacji wewnątrzgrupowych, przekonań dotyczących powodów prześladowania ofiar, podzielanej definicji normalności tworzonej w opozycji do zachowania lub cech ofiar oraz etykietowania własnego zachowania w kontekście prześladowania ofiary. Zasugerowano praktyczne zastosowanie wyników badań w prewencji prześladowania rówieśniczego.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Prawne aspekty dobrowolnej aktywności seksualnej online podejmowanej przez małoletnich

Postęp w zakresie technologii informacyjnych nie tylko umożliwił gwałtowny rozwój społeczeństw, ale także spowodował wiele negatywnych zjawisk, w szczególności narażenie małoletnich na podejmowanie aktywności seksualnej zbyt wcześnie, w niewłaściwych formach i bez kontroli rodziców. Artykuł analizuje prawne aspekty tworzenia i udostępniania materiałów pornograficznych przez osoby poniżej 18 r.ż., czynione wobec odbiorców z którymi pozostają w romantycznej relacji, jak i wobec osób anonimowych, za opłatą. Dodatkowo w artykule poruszono kwestię dostępu osób małoletnich do treści pornograficznych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Doświadczenia krzywdzenia oraz dobrostan psychiczny polskich nastolatków w pierwszym okresie pandemii

Pandemia COVID-19 spowodowała, że od 25 marca 2020 r. do końca roku szkolnego w ramach dystansowania społecznego w polskich szkołach po raz pierwszy prowadzono edukację zdalną. W artykule przedstawiono wyniki badania, które miało na celu poznanie skali doświadczania przez młodzież różnego rodzaju krzywdzenia w tym okresie. Dodatkowo poruszono temat dobrostanu młodzieży, samopoczucia, zadowolenia z życia, wsparcia społecznego oraz podejmowania zachowań autodestrukcyjnych.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Sytuacja dzieci z niepełnosprawnościami w czasie pandemii COVID-19 – analiza intersekcjonalna

Głównym celem artykułu jest pokazanie specyfiki sytuacji dzieci z niepełnosprawnościami w czasie pandemii COVID-19. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa opisano problemy, na które napotyka ta grupa, w tym związane z edukacją zdalną oraz dostępem do usług wspierających rozwój i codzienne funkcjonowanie, a także wpływem pandemii na zdrowie psychiczne. W artykule odniesiono się również do tego, czy i w jakim zakresie rząd zauważył oraz zaadresował te problemy w swoich działaniach będących odpowiedzią na wywołany pandemią kryzys, i oceniono, że niezastosowanie podejścia intersekcjonalnego sprawiło, że były one niewystarczające.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, psychologia
Między wsparciem rodziny a ochroną dziecka przed krzywdzeniem – rola i zadania asystenta rodziny w czasie pandemii w kontekście działań innych zawodów pomocowych

W trakcie pandemii, a zwłaszcza podczas trzech fal wzrostu liczby zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2, zostały zmienione zasady pracy pracowników instytucji pomocowych z rodzinami. Musieli oni nauczyć się pracować korespondencyjnie, przez telefon lub wideokonferencje, a jeśli bezpośrednio, to z przestrzeganiem reżimu sanitarnego. Ograniczono wychodzenie w środowisko. Klienci przychodzą do instytucji w wyznaczonych godzinach, rozmowy odbywają się w budynku lub na zewnątrz. Pracownicy prowadzą poradnictwo dla podopiecznych pod względem funkcjonowania podczas epidemii: jak zabezpieczać się przed zakażeniem, korzystać z porad lekarza lub kontaktować się z instytucjami publicznymi. Oferują wsparcie emocjonalne. Angażowali się w wyposażenie dzieci w rodzinach w odpowiedni sprzęt pozwalający na edukację zdalną. W okresie kwarantanny, kiedy dzieci nie chodzą do placówek oświatowych i wsparcia dziennego, istnieje też potrzeba monitorowania ich sytuacji w środowisku rodzinnym w celu zapobiegnia krzywdzeniu. W artykule opisano rolę i zadania poszczególnych zawodów pracujących z rodziną z dziećmi, ze szczególnym uwzględnieniem asystenta rodziny. Ponadto zaprezentowano model wielosektorowej kooperacji z rodziną i na jej rzecz.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, psychologia
Wyzwania edukacji zdalnej przed jakimi stoją dzieci – perspektywa rodziców

Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych wyzwań stojących przed dziećmi spowodowanych edukacją zdalną prowadzoną od marca 2020 r. w związku z pandemią COVID-19. Materiałem badawczym są wyniki trzech badań CAWI przeprowadzonych wśród rodziców dzieci w wieku szkolnym (6–19 lat): pod koniec kwietnia 2020 r., a więc miesiąc po rozpoczęciu edukacji zdalnej (N = 8250), w ostatnich dniach wakacji 2020 r. (N = 2880) oraz na przełomie listopada i grudnia 2020 r., tzn. po miesiącu ponownej edukacji zdalnej (N = 4003). Głównym źródłem danych do analizy było 2530 swobodnych wypowiedzi uczestników pierwszego badania. Dane te zostały zakodowane za pomocą programu MAXQDA 2020, a następnie przeanalizowane w wynikających z kodowania kategoriach. Artykuł przedstawia wybrane wyniki – te, które dotyczą bezpośrednio dzieci.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w roku 2020 na podstawie rozmów w 116 111 – telefonie zaufania

W artykule przeanalizowano dane liczbowe pochodzące z 116 111 – telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży zebrane przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę (FDDS) w latach 2019 i 2020. Uzyskane wyniki wskazują na pogorszenie ogólnego stanu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w wyniku pandemii COVID-19 oraz wprowadzanych restrykcji mających na celu ograniczenia jej rozprzestrzeniania się. Pandemia spowodowała u dzieci i nastolatków wzrost częstości stanów lęku, niepokoju, napięcia, stresu i samotności, co przełożyło się na częstsze występowanie myśli i prób samobójczych, a co za tym idzie zwiększyło liczbę interwencji podejmowanych przez pracowników FDDS. Izolacja i zamknięcie ograniczyły dostęp do podstawowej opieki psychologicznej zapewnianej przez placówki edukacyjne, a także wpłynęła na zmianę paradygmatu komunikacyjnego między dziećmi a telefonem zaufania.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zdrowie psychiczne i dobrostan młodych ludzi w czasie pandemii COVID-19 – przegląd najistotniejszych problemów

W artykule przedstawiono przegląd wyników polskich i międzynarodowych badań dotyczących zdrowia psychicznego młodych ludzi w czasie edukacji zdalnej wymuszonej pandemią COVID-19. Skoncentrowano się na wybranych negatywnych wskaźnikach zdrowia psychicznego, stylu życia związanym ze zdrowiem oraz ważnych uwarunkowaniach tych zmiennych związanych z jakością relacji interpersonalnych czy higieną cyfrową. Podjęto także kwestię zdrowia psychicznego ważnych dorosłych – rodziców i nauczycieli. Ponadto omówiono dwie istotne grupy – młodych ludzi najbardziej narażonych na problemy zdrowia psychicznego oraz tych, którzy w czasie pandemii odnoszą korzyści związane ze zdrowiem psychicznym. Zakończono rekomendacjami dotyczącymi wsparcia zdrowia psychicznego młodych ludzi w czasie edukacji zdalnej i po powrocie do szkół.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Powiedzieć zaufanemu dorosłemu – czynniki związane z prawdopodobieństwem ujawnienia przez dziecko doświadczeń wykorzystywania seksualnego przed lub w trakcie formalnego przesłuchania

Celem artykułu jest analiza praktyki stosowania zasady jednokrotnego przesłuchania wyrażonej w art. 185a Kodeksu postępowania karnego, która gwarantuje małoletniemu pokrzywdzonemu ochronę przed negatywnymi skutkami udziału w czynności. Badanie przeprowadzono w marcu i kwietniu 2020 r. metodą indywidualnego wywiadu telefonicznego wśród 19 sędziów z wydziałów karnych sądów rejonowych i okręgowych oraz 12 biegłych psychologów. Do powtórnych przesłuchań dochodzi, gdy zawnioskuje o to oskarżony, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania, lub gdy wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania. Według respondentów do takiej sytuacji często dochodzi w wyniku przesłuchania małoletniego w fazie in rem postępowania przygotowawczego. Badani są przeciwni powtórnemu przesłuchiwaniu małoletnich świadków przestępstw. Aby uniknąć konieczności powtarzania czynności, sędziowie stosują różne strategie, chociaż nie zawsze są przekonani, czy są one efektywne i zapewnią małoletnim pokrzywdzonym ochronę również na kolejnych etapach postępowania karnego.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Udział psychologa w przesłuchaniu małoletniego świadka – wyzwania i pułapki

Udział w przesłuchaniu małoletniego oraz wydanie opinii psychologicznej dotyczącej jego zeznań jest niewątpliwie jednym z najtrudniejszych zadań stojących przed biegłym psychologiem. W artykule przedstawiono przegląd pułapek – miejsc, które wydają się szczególnie trudne dla biegłego psychologa i w których łatwo o popełnienie błędu, przeoczenie istotnych danych lub błędną interpretacje uzyskanych informacji. Autorzy zilustrowali je przykładami pochodzącymi z rzeczywistych spraw oraz wypunktowali zalecenia, o których na danym etapie przesłuchania lub tworzenia opinii warto pamiętać. W podsumowaniu przedstawili i omówili ogólniejsze rekomendacje, które mogłyby poprawić jakość opinii psychologicznych dotyczących zeznań małoletniego świadka. Nie ulega wątpliwości, że zarówno udział w przesłuchaniu dziecka, jak i przygotowanie opinii wymaga od biegłego wysoce specjalistycznych wiedzy i umiejętności. Autorzy mają nadzieję, że niniejszy artykuł będzie wkładem do dalszej dyskusji nad poprawą jakości zarówno przebiegu przesłuchania małoletniego, jak i samej opinii psychologicznej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Przesłuchiwanie małych dzieci. Badania, standardy, rekomendacje

Niniejsza analiza dotyczy uczestnictwa młodszych dzieci w procedurze sądowej w roli świadka, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości wynikających z fazy ich rozwoju. W licznych pracach opisywano doświadczenia profesjonalistów dokonujących przesłuchań małoletnich świadków. Inspirację niniejszej analizy stanowiły wyniki polskiego badania dotyczącego przesłuchiwania małych dzieci prowadzonego wśród osób prowadzących takie przesłuchania – sędziów i biegłych psychologów. Analizie poddano najważniejsze aspekty rozwoju małego dziecka (w wieku przedszkolnym) i psychologiczne aspekty jego funkcjonowania, które mogą umożliwiać mu uczestnictwo w procedurze sądowej lub je utrudniać. Dotychczasowe doświadczenia profesjonalistów wraz ze standardami przesłuchiwania małoletnich opracowane przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę pozwalają na sformułowanie rekomendacji dotyczących podejmowania i włączania dzieci w procedury sądowe.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kryminalizacja zjawiska alienacji rodzicielskiej – aktualnie obowiązujący stan prawny i propozycje zmian

W artykule rozważam argumenty dotyczące zagadnienia: czy zjawisko izolowania dziecka przed drugim rodzicem wymaga reakcji organów ścigania. Przedstawiam wykładnię obowiązujących przepisów prawa karnego i cywilnego, które umożliwiają reakcje instytucji państwowych na przedmiotowe zjawisko, oraz zmian w prawie, które są obecnie rozważane. Oceniam skutki prawne wprowadzenia projektu rządowego lub obywatelskiego penalizującego alienację rodzicielską. Podejmuję się również przewidzenia ewentualnych kosztów i korzyści, jakie będą wiązały się z penalizowaniem zjawiska utrudniania kontaktów z dzieckiem.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zarządzanie emocjami na sali rozpraw a terapeutyczne cele postępowania sądowego

Z badań naukowych wynika, że emocje i poznawcze reprezentacje toczącej się na Sali rozpraw sprawy wpływają na zdrowie psychiczne uczestników postępowania, a w szerszej perspektywie –całych społeczeństw. Od lat 90. problem ten jest dostrzegany i badany przez terapeutyczną jurysprudencję, której najważniejsze założenia mówią o terapeutycznej i antyterapeutycznej mocy postępowania sądowego. Podstawową rolę we właściwym wykorzystaniu tych możliwości odgrywają główni aktorzy postępowania, pełnomocnicy i przede wszystkim sędziowie. W artykule poruszono problem zarządzania przez sędziego pozaprawną warstwą postępowania sądowego w sprawach dotyczących dzieci. Przedstawiono strategie i przykłady stosowania przez sędziów technik kierowania emocjami na sali rozpraw. W podsumowaniu zaproponowano szersze otworzenie się wymiaru sprawiedliwości na wiedzę psychologiczną, psychiatryczną i socjologiczną, a także szkolenia rozwijające umiejętności sędziów w zakresie wzmacniania terapeutycznego oddziaływania sali sądowej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Ochrona małoletniego pokrzywdzonego przed wielokrotnym przesłuchaniem – rozważania w świetle wyników badania jakościowego

Celem artykułu jest analiza praktyki stosowania zasady jednokrotnego przesłuchania wyrażonej w art. 185a Kodeksu postępowania karnego, która gwarantuje małoletniemu pokrzywdzonemu ochronę przed negatywnymi skutkami udziału w czynności. Badanie przeprowadzono w marcu i kwietniu 2020 r. metodą indywidualnego wywiadu telefonicznego wśród 19 sędziów z wydziałów karnych sądów rejonowych i okręgowych oraz 12 biegłych psychologów. Do powtórnych przesłuchań dochodzi, gdy zawnioskuje o to oskarżony, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania, lub gdy wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania. Według respondentów do takiej sytuacji często dochodzi w wyniku przesłuchania małoletniego w fazie in rem postępowania przygotowawczego. Badani są przeciwni powtórnemu przesłuchiwaniu małoletnich świadków przestępstw. Aby uniknąć konieczności powtarzania czynności, sędziowie stosują różne strategie, chociaż nie zawsze są przekonani, czy są one efektywne i zapewnią małoletnim pokrzywdzonym ochronę również na kolejnych etapach postępowania karnego.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Etyczne aspekty badania przemocy seksualnej

Artykuł odnosi się do etyki badań przemocy seksualnej. Zagadnienia te ujęte są w różnych kodeksach, ale ich rozproszenie oraz kierowanie do poszczególnych grup zawodowych powoduje brak szerszego ujęcia problemu.

Stwierdzono, że nieetyczne jest rezygnowanie z podejmowania badań dotyczących przemocy seksualnej, ponieważ brak wniosków z rzetelnych diagnoz uniemożliwia niesienie skutecznej pomocy. Nieetyczne jest także realizowanie badań bez dokładnego respektowania zasad etycznych.

Należy dołożyć wszelkich starań, aby osoby badane czuły się traktowane podmiotowo: udzielić pełnej i prawdziwej informacji o badaniu (celach, przedmiocie, przebiegu, zagrożeniach), zadbać o dobrowolną oraz świadomą zgodę, zagwarantować anonimowość badanych i poufność wypowiedzi, a także minimalizować ryzyko negatywnych skutków badania. Trzeba dążyć do osiągnięcia przez badanych korzyści: przerwania przemocy, uzyskania dostępu do informacji i interwencji.

Organizujący badania są odpowiedzialni za współpracowników. Koniecznością jest przeprowadzenie selekcji kandydatów według przygotowania merytorycznego i kompetencji społecznych. Niezbędne jest stałe monitorowanie procesu badawczego i udzielanie wsparcia merytorycznego oraz psychologicznego ankieterom.

Publikacja wyników musi gwarantować anonimowość respondentów i klarowne przedstawienie wyników, aby były one właściwie zinterpretowane przez odbiorców. Rekomenduje się poddawanie projektów badawczych ocenie komisji etycznej.

Czasopismo: Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia