rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ solanki na właściwości reologiczne zaczynów uszczelniających z domieszką superplastyfikatorów

Poprawa właściwości fizyko-mechanicznych górotworu solnego wymaga zastosowania zaczynu uszczelniającego sporządzonego w oparciu o solankę o pełnym zasoleniu oraz charakteryzującego się dobrymi właściwościami reologicznymi. Jednym ze sposobów poprawy parametrów reologicznych jest zastosowanie domieszki w postaci superplastyfikatora, którego działanie należy sprawdzić laboratoryjnie, indywidualnie dla każdej opracowanej receptury zaczynu uszczelniającego. W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych wpływu pięciu rodzajów superplastyfikatorów firmy Basf na parametry reologiczne zaczynów uszczelniających stosowanych do uszczelniania i wzmacniania górotworu solnego.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zaczyny uszczelniające do wypełniania pustek w górotworze solnym

Likwidacja starych zrobów w kopalni soli oraz poprawa stateczności górotworu powoduje konieczność opracowania receptury zaczynu cementowego odpornego na agresywne środowisko, w którym ma być zastosowany. Dodatkowo zaczyn powinien odznaczać się wysoką płynnością i niską przepuszczalnością. W artykule przedstawiono badania laboratoryjne parametrów technologicznych świeżych i stwardniałych zaczynów uszczelniających sporządzonych na bazie mielonego granulowanego żużla wielkopiecowego oraz cementu portlandzkiego CEM I 42,5R przy użyciu nasyconej solanki z kopalni Wieliczka.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyznaczanie oporów laminarnego przepływu zaczynów cementowych, opisywanych modelem Herschela-Bulkleya

W artykule przedstawiono charakterystykę reologiczną obecnie stosowanych w praktyce zaczynów cementowych. Następnie podano reologiczny model nieliniowej cieczy plastycznolepkiej (Herschela-Bulkleya), jako zalecany do stosowania w przypadku zaczynu uszczelniającego. W dalszej części artykułu wyprowadzono niezbędne zależności, umożliwiające wyznaczanie oporów przepływu podczas przetłaczania zaczynu uszczelniającego, opisywanego modelem Herschela-Bulkleya, przez instalacje o przekroju kołowym i pierścieniowym. Podano metody wyznaczania średnicy ekwiwalentnej przekroju przepływu oraz dokonano porównania obliczonych wielkości dla cieczy Herschela-Bulkleya, przepływającej przez przestrzeń pierścieniową pomiędzy dwoma koncentrycznie umieszczonymi rurami. W końcowej części pracy przedstawiono przykład obliczeniowy

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza modeli reologicznych stosowanych w technologiach inżynierskich

W artykule przedstawiono aktualne obszary aplikacji badań reologicznych oraz kierunki ich rozwoju. Następnie poddano charakterystyce modele reologiczne płynów stosowanych w technologiach inżynierskich ze szczególnym uwzględnieniem technologii wiertniczych. Przedstawiono wady i zalety stosowanych opisów matematycznych. W dalszej części artykułu dokonano przeglądu i charakterystyki najnowszych rozwiązań konstrukcyjnych przyrządów pomiarowych, służących do wyznaczania parametrów reologicznych płynów nienewtonowskich

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wody termalne Uniejowa w świetle interpretacji wskaźników hydrochemicznych

Wody termalne Uniejowa zostały udokumentowane trzema otworami wiertniczymi: Uniejów IGH-1, Uniejów PIG/AGH-1 i Uniejów PIG/AGH-2. Wody te występują w warstwie piaskowca dolnokredowego budującego synklinorium mogileńsko-łódzkiego. Są to wody typu chlorkowo-sodowego (Cl-Na) wykorzystywane do celów ciepłowniczych, rekreacyjnych i balneologicznych. Na podstawie analiz chemicznych wód policzono proporcje między jonami i porównano ich wzajemne zależności. Wartości wskaźników są odzwierciedleniem procesów zachodzących podczas krążenia wód w strefach ich przepływu. Dyskutowane wartości wskaźników oraz ich zmienności mogą świadczyć o związku z aktywną strefą wymiany.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oddziaływanie osuwisk na gazociągi

Jeżeli gazociąg został posadowiony w gruncie o pewnym nachyleniu i w czasie jego eksploatacji na skutek zmian właściwości gruntu został zapoczątkowany proces pełzania gruntu, to zmieniają się również radykalnie warunki eksploatacji gazociągu. Z biegiem czasu nacisk pełzającego gruntu na gazociąg zwiększa się, powodując zwiększenie naprężeń w materiale rury gazociągu. Powoduje to zmianę przebiegu osi gazociągu oraz coraz większe odkształcenia w materiale rury gazociągu

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwość wykorzystania drenów do pozyskiwania ciepła z gruntu i wód gruntowych

Z różnych powodów poszukiwanie nowych źródeł energii jest obecnie koniecznością. W artykule przedstawiono pomysł wykorzystania drenów do zainstalowania układu odbioru niskotemperaturowego ciepła zawartego w gruncie i wodach gruntowych. Może stanowić to alternatywę dla gruntowych poziomych wymienników ciepła, szczególnie wtedy, gdy na danym terenie wykonano drenowanie. Artykuł zawiera opis technicznych zagadnień związanych z budową i wykorzystaniem takich drenów. Przedstawiono problemy, jakie wiążą się z wykonaniem układu, jak również te, które wystąpić mogą podczas jego eksploatacji. Wykorzystanie w praktyce opisanej koncepcji uzależnione jest od warunków pracy drenu i zabezpieczenia jego funkcjonowania jako układu służącego do regulacji stosunków wodnych w wierzchnich warstwach gruntu. Przeprowadzona została dyskusja warunków pracy drenu oraz wymiany ciepła.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie sieci wodociągowej jako źródła energii niskotemperaturowej w instalacjach z pompą ciepła

W artykule opisano możliwość wykorzystania wody wodociągowej jako źródła ciepła niskotemperaturowego. Wykorzystanie takiego ciepła jest coraz bardziej popularne, czego główną przyczyną jest powszechna dostępność. Najczęściej stosowanymi źródłami rozproszonego ciepła są wody gruntowe i powierzchniowe, górotwór, a także powietrze. Odbiór ciepła z gruntu może być realizowany dwoma sposobami. Pierwszym jest cyrkulacja nośnika ciepła w specjalnie wykonanym układzie rurek ułożonych w gruncie. Drugim jest odbiór ciepła z wód głębinowych realizowany poprzez specjalne do tego celu wykonane studnie. Ciepło z wód powierzchniowych odbierać można przez specjalne układy przewodów instalacyjnych. Autorzy w artykule przedstawiają propozycję połączenia tych dwóch sposobów dzięki wykorzystaniu sieci wodociągowej, która stanowi niejako wymiennik ciepła pomiędzy przepływającą w nim wodą z ujęć powierzchniowych lub głębinowych a gruntem. Woda wodociągowa może przepływać przez pompę ciepła w układzie otwartym - jeżeli strumień objętości przepływającej wody jest odpowiednio duży w stosunku do potrzeb energetycznych. Może być także wykonany układ quasi-zamknięty. Realizacja pętli cyrkulacyjnej w istniejącej sieci wodociągowej polega na połączeniu gałęzi rur znajdujących się w niedalekiej odległości poprzez dodatkowy odcinek wodociągu.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ współczynnika wodno-cementowego na parametry technologiczne świeżych zaczynów sporządzonych na osnowie cementów wieloskładnikowych

Na rynku krajowym pod koniec roku 2004 uruchomiono produkcję bardzo ekonomicznych cementów wieloskładnikowych o wysokiej zawartości mieszaniny popiołów lotnych i mielonych granulowanych żużli wielkopiecowych oraz niskiej zawartości klinkieru. Stwardniałe zaczyny uszczelniające sporządzone na osnowie cementów wieloskładnikowych charakteryzują się specyficznym składem fazowym oraz odpowiednią mikrostrukturą, dającą gwarancję najwyższej trwałości eksploatacyjnej. W artykule zostaną przedstawione wyniki badań świeżych zaczynów uszczelniających sporządzonych na cemencie wieloskładnikowym CEM V/A - 32,5 o różnych współczynnikach wodno-cementowych. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ współczynnika w/c na rodzaj modelu reologicznego oraz jego parametry.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wybranego dodatku mineralnego na własności technologiczne zaczynów cementowych

Cementowanie kolumn rur okładzinowych oraz uszczelnianie i wzmacnianie ośrodka gruntowego lub masywu skalnego w różnych warunkach geologicznych wymaga stosowania odpowiednio dobranych zaczynów uszczelniających o ściśle określonych parametrach technologicznych. Wzrost wymagań odnośnie do zaczynów uszczelniających wykorzystywanych w wiertnictwie i geoinżynierii determinuje poszukiwania coraz to nowych rodzajów i koncentracji dodatków mineralnych, które mogłyby spełniać wymagania stawiane w tego rodzaju aplikacjach. W pracy przedstawione zostaną wyniki badań laboratoryjnych wpływu różnej koncentracji popiołu lotnego krzemionkowego na parametry technologiczne zaczynów sporządzanych na osnowie cementu portlandzko-żużlowego CEM II/B-S 32,5.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stan aktualny i przyszłość metod geoinżynieryjnych

W artykule przedstawiono propozycję podziału metod geoinżynieryjnych z uwzględnieniem szeroko rozumianej geotechniki, geomechaniki i geologii inżynierskiej. Geoinżynieria zaczyna rozwijać się w nowych, dawniej nieznanych obszarach, takich jak: budownictwo lądowe, inżynieria środowiska, budownictwo górnicze, technologie bezwykopowe, budownictwo hydrotechniczne, powierzchniowe konstrukcje ziemne. Można zaryzykować stwierdzenie, że w najbliższych dziesięcioleciach rola geoinżynierii będzie wzrastać. Z tego powodu trzeba nie tylko rozwijać badania w tam zakresie, ale także kształcić odpowiednio przygotowanych geoinżynierów, którzy sprostają tym wyzwaniom. Należy mieć świadomość, że niewłaściwe przygotowanie kadry, źle wykonane projekty oraz budowle podziemne i nadziemne mogą prowadzić do katastrof o trudnych do przewidzenia skutkach.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kierunki rozwoju metod geoinżynieryjnych

Rozwój gospodarczy, jaki przeżywa świat od początku XX wieku, związany jest z ciągłym wzrostem zapotrzebowania na informację, środki energetyczne i stymuluje zwiększone wymagania w dziedzinie komunalnej. Potrzeby te determinują między innymi konieczność rozwoju i modernizacji metod geoinżynieryjnych. Postęp techniczny pozwolił na opracowanie zupełnie nowych technologii stanowiących alternatywę dla dotychczasowych tradycyjnych metod. Deficyt terenów przydatnych pod względem geomechanicznym dla realizacji obiektów budowlano-inżynieryjnych, przy równocześnie wysokich kosztach wykonywania głębokich fundamentów, stały się bodźcem do poszukiwania tańszych i skuteczniejszych metod wzmacniania i uszczelniania gruntów i skał. W pracy przedstawiono kierunki rozwoju oraz zakres stosowania metod geoinżynieryjnych w różnej działalności inżynierskiej.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Komputerowa symulacja konwersji złoża ropy naftowej na PMG z uwzględnieniem możliwości rewitalizacji ropy resztkowej

W pracy wskazano na możliwe oddziaływania między ropą i gazem mogące zachodzić w wyniku cyklicznego magazynowania gazu w sczerpanym złożu ropy oraz przedstawiono komputerowy model symulacyjny wytwarzania takiego magazynu. Pokazano również wariantowe wyniki komputerowej symulacji pracy magazynu, który mógłby zostać zbudowany na jednym z polskich złóż ropy naftowej. W szczególności wyniki symulacji wskazują na możliwość uzyskania dodatkowej produkcji ropy naftowej jako efektu ubocznego procesów magazynowania gazu. Należy też liczyć się ze zmianą składu gazu magazynowanego w wyniku oddziaływania z ropą resztkową pozostałą w złożu oraz zjawisk mieszania się gazu zatłaczanego i rodzimego.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Projekt Leonardo da Vinci CeLGAS - europejska inicjatywa edukacyjna w zakresie inżynierii gazowniczej

Artykuł opisuje stan realizacji projektu Leonardo da Vinci CeLGAS, który jest inicjatywą czterech uniwersytetów europejskich, dwóch stowarzyszeń inżynierów i dwóch instytutów badawczych. Głównym celem jest podniesienie wiedzy i umiejętności inżynierów krajów starających się do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej m.in. poprzez transfer wiedzy, przy zastosowaniu nauczania konwencjonalnego i niestacjonarnego na poziomie inżynierskim z uniwersytetów i laboratoriów badawczych, do regionalnych przedsiębiorstw gazowniczych. Misją Projektu Pilotowego jest zmniejszenie luki technologicznej i edukacyjnej pomiędzy środowiskiem inżynierów gazowniczych z krajów EU i aspirujących do EU. Celem Centrum będzie promocja kształcenia ustawicznego, stworzenie możliwości samodzielnego doskonalenia i rozwijania umiejętności, stworzenie systemu typu "nauczanie na odległość" związanego z branżą gazowniczą.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany współczynnika przewodności hydrodynamicznej w utworach miocenu autochtonicznego zapadliska przedkarpackiego na podstawie wyników testów złożowych i pomiarów geofizyki wiertniczej

W artykule przedstawiono wyniki analizy statystycznej zależności współczynnika przewodności hydrodynamicznej (eta) od współczynnika średniej porowatości geofizycznej (Phi) dla utworów miocenu autochtonicznego południowej części zapadliska przedkarpackiego, w strefie między Tarnowem i Rzeszowem. Badania przeprowadzono na wybranych 32 wynikach testów złożowych, wykonanych rurowymi próbnikami złoża (RPZ) w interwałach niezarurowanych wykorzystując również pomiary geofizyki wiertniczej. Opracowano histogram średniej porowatości geofizycznej utworów miocenu autochtonicznego w badanej strefie oraz przedstawiono wyniki analizy statystycznej dla zależności: log eta = a x Phi + b w postaci równania regresji dla tego obszaru poszukiwań naftowych.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmian parametrów eksploatacji złóż wody termalnej w przypadku stosowania dubletu odwiertów geotermalnych

Na podstawie analizy danych przemysłowych przedstawiono objawy i skutki zmian parametrów eksploatacyjnych złóż wody termalnej, w przypadku stosowania dubletu odwiertów geotermalnych. Rozpatrzono możliwe przyczyny tych zmian oraz podano propozycje rozwiązań technologicznych dotyczące modyfikacji właściwości filtracyjnych skał wodonośnych w strefach złożowych przebicia temperaturowego.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pozioma dyspersja strumienia węglowodorów w gruncie według badań laboratoryjnych

Pionowej filtracji węglowodorów w gruncie towarzyszy pozioma dyspersja ich strumienia. Zjawisko to jest wynikiem przebiegu procesów hydrodynamicznych. Podczas migracji węglowodorów w przypowierzchniowej warstwie gruntu, będącej wynikiem przypadkowego rozlania produktów naftowych na jego powierzchni, rola poziomej dyspersji zanieczyszczeń jest ogromna. Generalnie to ona decyduje o poziomym i pionowym zasięgu skażenia środowiska gruntowo-wodnego węglowodorami. Autor wykonał pomiary laboratoryjne poziomej dyspersji strumienia filtrujących pionowo węglowodorów dla różnych produktów naftowych oraz dla różnych modeli gruntów sypkich. Uzyskane wyniki potwierdzają ogólnie znany fakt związku wielkości dyspersji poziomej strumienia węglowodorów z lepkością substancji ropopochodnej oraz z granulacją gruntu. Zebrane dane dają wyobrażenie o ilościowych relacjach wielkości poziomej dyspersji dla przypadków rozpatrywanych w eksperymencie oraz pozwalają na próbę dopasowania zależności regresyjnej metodami statystycznymi.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bezpieczeństwo a efektywność urządzeń wiertniczych i eksploatacyjnych - nowe konstrukcje i ograniczenia

Obecnie prowadzone są badania dotyczące bezpieczeństwa w odniesieniu do efektywności operacji wiertniczych. Praktyka przemysłowa dąży do zwiększenia efektywności, ale konsensus oczekiwań załogi, właścicieli, akcjonariuszy, operatorów i nadzoru państwowego/społecznego zapewnienia bezpieczeństwa i nieszkodzących środowisku operacji jest niezbędny i nieunikniony. Każdy nowy projekt uwzględniać powinien na poszczególnych etapach, a nawet w najmniejszych elementach wymóg zapewnienia zarówno bezpieczeństwa, jak i efektywności. Przy czym można tu przypomnieć, że pod tym ostatnim pojęciem zgodnie z wymaganiami zarządzania jakością wg PN EN-ISO 9000:2000, należy rozumieć "relację między osiągniętymi wynikami a wykorzystanymi zasobami".

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza powtarzalności i odtwarzalności (R&R) jako narzędzie oceny porównawczej różnych metod laboratoryjnych badania współczynnika filtracji gruntów

W pracy przedstawiono jedną z bardziej efektywnych metod wykorzystywanych do analizy porównawczej różnych metod badawczych - tzw. analizy powtarzalności i odtwarzalności (R&R). Omówiono ją na przykładzie oceny porównawczej czterech różnych metod laboratoryjnych stosowanych w praktyce do badania współczynnika filtracji gruntów.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Doświadczenia związane z budową poligonu badawczego dla niskoenergetycznych źródeł energii uzyskiwanych z górotworu na terenie VSB Uniwersytet Techniczny Ostrawie-Porubie

Podczas wykonania i obsługi poligonów badawczych na terenie VSB - Uniwersytet Techniczny w Ostrawie autorzy uzyskali doświadczenia, które mogą zostać wykorzystane przy przygotowywaniu podobnych obiektów badawczych. Artykuł omawia doświadczenia zdobyte przy projektowaniu i realizacji dużego poligonu doświadczalnego wykonanego w pobliżu Nowej Auli VSB (największego budynku w Republice Czeskiej ogrzewanego przy użyciu pomp ciepła) i małego poligonu doświadczalnego zlokalizowanego w pobliżu Centrum Bada  Energetycznych. Oba poligony wykonano w obrębie campusu VSB - Uniwersytet Techniczny w Ostrawie.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Źródła dwutlenku węgla w Polsce dla zaawansowanych technik wydobycia ropy naftowej

W artykule przeanalizowano możliwości pozyskania CO2 z dużych punktowych źródeł emisji w Polsce dla celów intensyfikacji wydobycia ropy naftowej EOR (Enhanced Oil Recovery) poprzez podziemne zatłaczania tego gazu. Technologia ta stosowana jest od kilkudziesięciu lat, głównie w USA, gdzie wykorzystywany jest antropogeniczny i naturalny CO2. W Polsce, ze względu na niewielkie zasoby, jak i niewielkie wydobycie naturalnego dwutlenku węgla, do zabiegów intensyfikacji wydobycia ropy naftowej może być wykorzystany antropogeniczny dwutlenek węgla. Przedstawiono największych emitentów tego gazu (powyżej 500 Gg/rok), scharakteryzowano podstawowe procesy technologiczne, w których on powstaje, lokalizację zakładów przemysłowych, koncentrację dwutlenku węgla w gazach spalinowych/przemysłowych. Podkreślono aspekt ekonomiczny i środowiskowy wykorzystania CO2 do intensyfikacji wydobycia. Lokalizację największych emitentów dwutlenku węgla określono w stosunku do położenia złóż węglowodorów różnej wielkości i o różnym stopniu sczerpania.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wiercenie i wykorzystanie otworów chłonnych do zatłaczania wód kopalnianych

Od lat prowadzone są badania i prace dążące do ograniczenia emisji zanieczyszczeń do wód, gruntów i powietrza. Z problemem takim borykają się również kopalnie węgla kamiennego. Ich problem wiąże się z odprowadzaniem wód kopalnianych. Niestety, całkowita eliminacja tych zanieczyszczeń nie jest możliwa, stąd zrodziły się pomysły odprowadzania wód kopalnianych w warstwy chłonne lub do specjalnych zbiorników retencyjnych, zamiast do wód powierzchniowych. Zagadnienie to jest niezwykle interesujące z uwagi na szczególnie wysokie zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych na terenach, gdzie prowadzi się podziemną eksploatację złóż. Możliwość odprowadzenia wód pochodzących z odwadniania kopalń do górotworu daje wymierne korzyści finansowe w postaci obniżenia wydatków na ich uzdatnianie oraz zmniejsza zanieczyszczenie systemów wodnych i gruntów. Artykuł prezentuje techniczną stronę realizacji otworu służącego do odprowadzania zanieczyszczeń pochodzących z kopalni zlokalizowanej w obrębie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW).

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Występowanie metanu w złożu węgla brunatnego KWB "Bełchatów" S.A.

Gazy występujące w formacjach węglonośnych są akumulowane zarówno w strukturze węgli, jak i w porowatych skałach towarzyszących. Mogą one występować jako gazy wolne, zawarte w szczelinach i przestrzeniach porowatych oraz jako gazy zaadsorbowane w węglu. Gazy wolne stanowią tylko od 1 do 5% objętości wszystkich gazów nagromadzonych w pokładach eksploatowanego węgla. W artykule przedstawiono wyniki badań stężenia metanu w obrębie odkrywki KWB "Bełchatów" S.A. przy równoczesnym uwzględnieniu budowy geologicznej oraz zaawansowania prac górniczych. Stwierdzono, że emisja metanu do atmosfery w istotnym stopniu uzależniona jest od odwodnienia złoża, jak i wielkości zebranego nadkładu  oraz postępu prac eksploatacyjnych. Odwodnienie górotworu jest niezbędnym warunkiem migracji metanu systemami szczelin, porów z rozwiniętymi kontaktami hydraulicznymi oraz strefami uskokowymi. Drugim, niezwykle istotnym czynnikiem podwyższonej emisji metanu jest również odprężenie serii złożowej w wyniku zdejmowania nadkładu. Potwierdzeniem tego są pokazane na wykonanych mapach zmiany koncentracji metanu w obrębie odkrywki.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Projektowanie procesu oczyszczania wód gruntowych z dwucyklopentadienu

Odorant wprowadzany do gazu ziemnego, poprzez nadanie mu charakterystycznego zapachu, zwiększa stopień bezpieczeństwa jego wykorzystania zarówno w gospodarce komunalnej, jak i w przemyśle. Jednak w przypadku przedostania się do środowiska naturalnego powoduje trudne do usunięcia zanieczyszczenia, zwłaszcza wód podziemnych. Do początku lat 90. ubiegłego wieku, w praktyce przemysłowej jako odorant był stosowany dwucyklopentadien (DCP). W artykule przedstawiono geologiczne i hydrogeologiczne warunki rejonu skażonego DCP oraz wyniki matematycznego modelowania usuwania tego zanieczyszczenia z wód podziemnych metodą napowietrzania. W celu uaktualnienia i potwierdzenia warunków określonych w modelu proponuje się prowadzenie monitoringu przebiegu procesu z częstotliwością co dwa miesiące w okresie jednego roku.

Czasopismo: Wiertnictwo, Nafta, Gaz
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka