rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zakres elastyczności stron stosunku pracy w kształtowaniu elementów treści umowy o pracę

W opracowaniu dokonano analizy regulacji odnoszących się do treści umowy o pracę. Podjęte rozważania dotyczą rodzaju umowy, daty jej zawarcia, terminu rozpoczęcia pracy, rodzaju pracy i miejsca jej wykonywania, wynagrodzenia za pracę, wymiaru czasu pracy, należności z tytułu podróży służbowych oraz szczegółowych regulacji odnoszących się do czasu pracy. Celem przeprowadzonych badań było rozstrzygnięcie, czy strony umowy o pracę cieszą się elastycznością w kształtowaniu powyższych elementów w umowie o pracę, czy też ich swoboda w tym zakresie jest w dużej mierze ograniczona. Artykuł uwzględnia nowelizację przepisów kodeksu pracy dotyczącą terminowych umów o pracę, która weszła w życie dnia 22 lutego 2016 r., a także znowelizowaną ustawę o minimalnym wynagrodzeniu za pracę w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. Przeprowadzona analiza dogmatyczno-prawna wykazała, że jednoznaczna konkluzja dotycząca elastyczności stron stosunku pracy w kształtowaniu elementów treści umowy o pracę nie jest możliwa. W przypadku niektórych składników jest ona większa (np. rodzaju pracy, miejsca wykonywania pracy), w przypadku innych elementów ograniczenia są dalej idące (np. rodzaju umowy, wynagrodzenia za pracę). Odmienne są również źródła tych ograniczeń – przepisy kodeksu pracy, przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, postanowienia zakładowych źródeł prawa pracy czy wreszcie istota stosunku pracy.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Kształtowanie motywacji nauczycieli akademickich w Polsce w kontekście wielozadaniowego modelu agencji

Przedmiot badań: Umiejętne kształtowanie motywacji w relacji pryncypał – agent jest podstawą efektywnego funkcjonowania zarówno podmiotów rynkowych, jak i organizacji. Problem wielozadaniowości agenta występujący na uczelniach może wiązać się z ukrytymi działaniami i pokusą nadużycia. Brak możliwości ciągłego monitorowania pracy nauczyciela akademickiego oraz trudności w mierzeniu jej efektywności sprzyjają powstawaniu tych zjawisk. Problem można rozwiązać poprzez odpowiednio zaprojektowany kontrakt.
         Cel badawczy: Celem artykułu jest analiza rozwiązań odnoszących się do systemu finansowania szkolnictwa wyższego zawartych w Ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w kontekście wielozadaniowego modelu agencji. Na tej podstawie przedstawia się propozycje rozwiązań motywacyjnych sprzyjających zwiększaniu efektywności pracy nauczyciela akademickiego w Polsce.
         Metoda badawcza: W artykule analizuje się teoretyczny wielozadaniowy model agencji, który następnie uzupełniany jest o dane statystyczne oraz opis rozwiązań prawnych.
         Wyniki: W części badawczej system motywacyjny powinien być oparty na punktach premiowych za każdą publikację powyżej danego limitu, natomiast powiązanie finansowania uczelni z liczbą studentów wskazywałoby na potrzebę wprowadzenia podobnego mechanizmu dla działalności dydaktycznej.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Prawne aspekty dopuszczenia pojazdów autonomicznych do ruchu lądowego – wyzwanie dla polskiego ustawodawcy. Zarys problemu

Rozwój technologii zmierza w kierunku wprowadzenia do obrotu pojazdów autonomicznych, to znaczy zdolnych do poruszania się bez udziału kierowcy. Rozwiązanie problemów technicznych oraz konstrukcyjnych jest równie istotne jak przygotowanie na ruch takich pojazdów systemu prawnego. Pierwsze uregulowania prawne pojawiają się w poszczególnych stanach Stanów Zjednoczonych. Na podstawie wybranych z nich w artykule zostanie zdefiniowany pojazd autonomiczny, jak i jego operatororaz zostanie przedstawione podejście prawodawców stanowych do omawianej materii. Z kolei nastąpi przełożenie tych rozważań na grunt prawa polskiego ze wskazaniem kwestii szczegółowych, które wymagają reakcji polskiego ustawodawcy. Przede wszystkim należy określić: warunki techniczne dopuszczenia pojazdów autonomicznych do ruchu oraz kategorie osób uprawnionych do ich prowadzenia, zasady odpowiedzialności odszkodowawczej za wypadki spowodowane przed pojazdy autonomiczne oraz zasady odpowiedzialności karnej za przestępstwa i wykroczenia drogowe.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Nieliniowy wpływ korupcji na poziom rozwoju gospodarczego

Przedmiot badań: Problem wpływu korupcji na gospodarkę mimo wielu badań naukowych nie jest jednoznacznie rozstrzygnięty przez naukowców. Rozbieżności pojawiają się już na poziomie określenia samego kierunku wpływu, ponieważ w literaturze uznane są argumenty przemawiające zarówno za negatywnym, jak i pozytywnym oddziaływaniem korupcji na rozwój gospodarczy czy przedsiębiorczość. Negatywne skutki korupcji wiążą się m.in. z nieefektywnością wykorzystania dostępnych zasobów w wyniku korupcji, zaś pozytywne skutki korupcji występują, gdy korupcja jest rozwiązaniem na inną niedoskonałość gospodarki, np. biurokrację, w takim przypadku korupcja sprzyja rozwojowi gospodarczemu.
         Cel badawczy: Poniższy artykuł stanowi głos w dyskusji na temat oddziaływania korupcji na gospodarkę. Przeprowadzono badanie nad alternatywnym sposobem pomiaru oddziaływania korupcji na rozwój gospodarczy. Na podstawie analizy literatury zbudowano hipotezę o nieliniowym charakterze wpływu korupcji na poziom rozwoju gospodarczego, a następnie podjęto próbę empirycznej weryfikacji tej hipotezy.
         Metoda badawcza: Do weryfikacji tej hipotezy wykorzystano właściwości funkcji kwadratowej i logarytmicznej. Przeprowadzono badanie ekonometryczne na danych panelowych z wykorzystaniem wybranych zmiennych. Do tego celu użyto modeli panelowych z efektami stałym i efektami losowymi.
         Wyniki: Badania wykazały, że zależność nieliniowa między zmiennymi faktycznie występuje. Stanowi to niewątpliwie wartość dodaną zaprezentowanych badań. Wnioski z badań wyjaśniają przyczynę szybkiego rozwoju gospodarczego w przypadku państw skorumpowanych, które rozpoczęły walkę z korupcją. W przypadku tych państw wprowadzenie podstawowych zmian w nadzorze nad funkcjonariuszami publicznymi skutkuje znacznym ograniczeniem korupcji na najniższych szczeblach władzy, przez co szybko zwiększa się drobna przedsiębiorczość, do tej pory ograniczana przez koszty korupcji. Stopniowe zwiększanie skali działań antykorupcyjnych przynosi coraz mniejsze efekty, a jednocześnie wymaga zwiększania nakładów finansowych na walkę z korupcją. W tym przypadku pozytywne efekty są dostrzegalne w dłuższym okresie.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Stawki podatkowe a wzrost gospodarczy

Przegląd literatury wskazuje, że wysokość stawek podatkowych i rodzaje podatków są ważne
dla wzrostu gospodarczego i dla możliwości realizacji fiskalnej odpowiedzialności budżetowej.
Głównym celem tego artykułu było przedstawienie relacji stawek podatkowych i wzrostu
gospodarczego przy uwzględnieniu fiskalnej odpowiedzialności budżetowej. Skonstruowano tak
zwany wskaźnik wzrostu gospodarczego (IWGi), który jest oparty na trzech podstawowych miarach
wzrostu gospodarczego. Metody badawcze zastosowane w badaniu to: parametryczny opis szeregu
szczegółowego, wielokryterialna metoda rankingu i unitaryzacja. W krajach o najwyższym indeksie
gospodarczym zaobserwowano redukcję stawek w podatkach dochodowych o znacznej skali od
4 pp do 7,6 pp, stałe i zróżnicowane stawki VAT oraz wypełnianie reguł fiskalnych niezbędnych
dla fiskalnej odpowiedzialności budżetowej.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Szkolnictwo wyższe w procesie transformacji ustrojowej w Polsce a jakość kształcenia

Przedmiotem artykułu jest analiza zmian instytucji formalnych i modelu finansowania szkolnictwa
wyższego w Polsce w ostatnich dwu dekadach, a celem – zasygnalizowanie konieczności
zachowania większej równowagi w relacji między tradycyjną rolą uniwersytetu a tendencją do
jego podporządkowania bieżącym siłom rynkowym. Za metodologiczną podstawę analizy i oceny
przemian polskiego szkolnictwa wyższego przyjęto klasyczną ideę spontanicznego rozwoju
społecznego i hipotezę interakcji między instytucjami formalnymi i nieformalnymi rozwijaną na
gruncie nowej ekonomii instytucjonalnej. Przewodnia teza referatu jest następująca: ewolucja
polskiego szkolnictwa wyższego w okresie transformacji ustrojowej w Polsce może być kolejnym
argumentem zwolenników rozwijanej przez Friedricha Hayeka tezy Adama Fergusona, iż instytucje
społeczne są wprawdzie wynikiem ludzkich działań, ale nie są wynikiem ludzkiego planu. Rozwój
sektora prywatnego w szkolnictwie wyższym i niedostatek funduszy publicznych prowadzi do
rosnącej konkurencji i presji na krótkookresową efektywność ekonomiczną oraz parametryczny
system oceny. Jednakże w sytuacji niezgodności między formalnymi i nieformalnymi instytucjami
konkurencja doprowadziła wprawdzie do imponującego wzrostu wskaźników scholaryzacji,
ale stało się to w znacznym stopniu kosztem jakości kształcenia. Przekształcenia w polskim
szkolnictwie wyższym są elementem ogólniejszych zmian roli uniwersytetów na świecie –
zmian, które mogą ograniczać niezależność badań i czynić z niego instrument dominujących sił
ekonomicznych.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Analiza trendów atrakcyjności inwestycyjnej polskich miast na prawach powiatu w latach 2010 i 2017

Przedmiot badań: Atrakcyjność inwestycyjna jest zbiorem czynników, które powodują, że dany obszar wyróżnia się spośród innych i daje więcej korzyści z prowadzenia działalności potencjalnym inwestorom aniżeli jest to w innych regionach. Rozwój inwestycji w regionach jest determinowany przez wiele czynników, na które w dużej mierze wpływ mają jednostki samorządu terytorialnego. Szczególne miejsce w trójszczeblowej strukturze administracyjnej Polski odgrywają miasta na prawach powiatu, które realizując własną politykę rozwoju, mają wpływ na rozwój lokalnej przedsiębiorczości, a w tym poziom i jakość inwestycji.
         Cel badawczy: Celem niniejszej pracy było określenie poziomu atrakcyjności inwestycyjnej w miastach na prawach powiatu w Polsce oraz analiza porównawcza otrzymanych wyników w latach 2010 i 2017.1
         Metoda badawcza: W oparciu o podstawy teoretyczne, które pozwoliły na dogłębne zrozumienie zjawiska atrakcyjności inwestycyjnej, jak i dane pochodzące z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, metodą korelacyjno-wagową obliczony został wskaźnik, który pozwolił na porównanie atrakcyjności inwestycyjnej miast na prawach powiatu w latach 2010 i 2017. W tym celu zdefiniowano zestaw zmiennych oraz podzielono je na mikroklimaty, które przedstawiają najważniejsze obszary brane pod uwagę przez potencjalnych inwestorów przy wyborze miejsca nowych działań gospodarczych. Do przeprowadzonej analizy wykorzystano zestaw 17 zmiennych, które zostały pogrupowane w 5 mikroklimatach.
         Wyniki: Przeprowadzenie analizy zawartej w niniejszym opracowaniu miało na celu stworzenie obrazu klimatu inwestycyjnego w przekroju całego kraju. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, iż atrakcyjność inwestycyjna miast na prawach powiatu jest uzależniona w głównej mierze od polityki prowadzonej przez samorządy. Warunki geograficzne nie dają bowiem pewności, że region będzie atrakcyjny dla inwestorów jedynie dzięki dobrej lokalizacji. Przykład mogą stanowić takie miasta jak Łódź, gdzie wzrost atrakcyjności inwestycyjnej jest w dużej mierze zasługą przeprowadzonych działań rewitalizacyjnych, oraz Lublin, gdzie władze opracowały kompleksową strategie przyciągania inwestorów do miasta.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Stabilizacja makroekonomiczna a zrównoważony rozwój przedsiębiorstw – przypadek Bułgarii, Czech, Polski i Rumunii

Przedmiot badań: Niniejszy artykuł poświęcony został ocenie wpływu stabilizacji makroekonomicznej na zrównoważony rozwój przedsiębiorstw w Bułgarii, Czechach, Polsce i Rumunii. Analizowana problematyka stanowi ciekawy i stosunkowo słabo rozpoznany obszar badawczy, który odnosi się do rozwoju gospodarczego odbywającego się z poszanowaniem kwestii społecznych i środowiskowych. Zrównoważony rozwój determinowany jest przez szereg czynników, o charakterze mikroekonomicznym i makroekonomicznym. Jednym z kluczowych aspektów dla funkcjonowania i rozwoju podmiotów gospodarczych jest stabilizacja makroekonomiczna, którą można utożsamiać z korzystną sytuacją gospodarczą, polityczną, społeczną i demograficzną kraju, czyli stanem równowagi wewnętrznej i zewnętrznej. Zachowanie jej odpowiedniego poziomu sprzyja podejmowaniu przez przedsiębiorstwa działań na rzecz zrównoważonego rozwoju.
         Cel badawczy: Podstawowym celem artykułu jest ocena zależności pomiędzy poziomem zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw w Bułgarii, Czechach, Polsce i Rumunii a poziomem stabilności makroekonomicznej w badanych krajach w latach 2008–2017.
         Metoda badawcza: Podstawową metodą stosowaną w opracowaniu jest metoda ilościowa. W celu realizacji przyjętego problemu badawczego stworzono syntetyczne wskaźniki stabilności makroekonomicznej w oparciu o koncepcję pięciokąta stabilizacji makroekonomicznej oraz syntetyczny wskaźnik zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw wyznaczony w oparciu o metodę normalizacji zmiennych, a następnie dokonano statystycznej oceny zależności pomiędzy nimi.
         Wyniki: Początkowe rozważania poświęcono omówieniu wybranych zagadnień teoretycznych dotyczących analizowanej problematyki, dalsza część opracowania opisuje wyniki przeprowadzonego badania. Otrzymane współczynniki korelacji liniowej Pearsona wyniosły odpowiednio dla Bułgarii 0,67, Czech 0,82, Polski 0,93 i Rumunii 0,7 na poziomie istotności p < 0,05. Podobne rezultaty dały wynik regresji wielorakiej. Najwyższy wpływ zmiany wskaźnika PSM widoczny jest w przypadku Polski (b* = 0,93) oraz Czech (b* = 0,82). Należy zatem przyjąć, że uwarunkowania makroekonomiczne mają istotny statystycznie wpływ na zrównoważony rozwój przedsiębiorstw.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Wpływ polityki kursowej na inflację w Wietnamie w latach 2008 i 2011

Przedmiot badań: Przedmiotem badań były zmiany w polityce kursowej prowadzonej przez Bank Państwowy Wietnamu w latach 2008 i 2011 jako reakcja na przepływ kapitału zagranicznego w tym okresie.
         Cel badawczy: Celem niniejszego artykułu był opis polityki kursowej oraz analizy jej zmian powodujących zróżnicowanie wpływu wahań kursowych na inflację w Wietnamie w latach 2008 i 2011.
         Metoda badawcza: W artykule dokonano przeglądu literatury w zakresie kursu walutowego i polityki kursowej. Do analizy wykorzystano dane ze źródeł wtórnych, m.in. raporty, publikacje i opracowania – głównie z wietnamskiego piśmiennictwa.
         Wyniki: Badania pokazały, że jedną z przyczyn niezwykle wysokiej inflacji w rozpatrywanych latach w Wietnamie był nadmierny wzrost ilości pieniądza w obiegu nad wzrostem dóbr pod wpływem polityki kursowej prowadzonej przez Bank Państwowy Wietnamu (BPW). Powody tego zjawiska są jednak różne w poszczególnych latach, a mianowicie: w 2008 r. to interwencja Banku Państwowego Wietnamu w celu utrzymania kursu walutowego na ustalonym poziomie, natomiast w 2011 r. – dewaluacja wietnamskiej waluty.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Jakub I (VI) STUART – łowca czarownic – część I.

Król Jakub VI (I) Stuart jest znany jako jeden z najważniejszych i najbardziej wyrafinowanych angielskich obrońców monarchii absolutnej i zajadły wróg purytanów. Jednakże nieliczni wiedzą, że Jakub był również sławnym łowcą czarownic i autorem Demonologie – rozprawy filozoficznej dotyczącej nekromancji, czarostwa i czarnej magii. W tej części autorzy dowodzą, że król Jakub nie zapoczątkował polowań na czarownice w Szkocji, lecz jego pisarstwo wpłynęło na prawną stronę procesów czarownic poprzez określenie definicji czarostwa oraz sposobów identyfikacji wiedźmy. Pozycja króla sprawiła bowiem, że jego koncepcje stały się wpływowe i szeroko akceptowane. Zgodnie z przekonaniem autorów osobiste doświadczenia Jakuba w tym względzie wpłynęły również na rozwój jego koncepcji boskiego prawa królów.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Migracje wewnętrzne w Niemczech i ich determinanty

Przedmiot badań: Przedmiotem badań jest analiza migracji wewnętrznych w Niemczech.
         Cel badawczy: Celem artykułu było wskazanie rozmiarów i kierunków przepływów migracyjnych między landami Niemiec w latach 2005–2016 oraz ocena stopnia zależności między tymi przepływami a determinantami ekonomicznymi.
         Metoda badawcza: W analizie wykorzystano opisowe metody analizy zróżnicowania przepływów migracyjnych, płac i stóp bezrobocia w czasie i przestrzeni oraz metody ekonometrii przestrzennej: metody najmniejszych kwadratów (MNK), uogólnionej metody momentów (UMM), modeli logistycznych oraz modeli z efektami indywidualnymi.
         Wyniki: Na podstawie wyników analizy wykazano, że beneficjentami przepływów imigracyjnych netto było sześć landów, w tym cztery landy zachodnie (Bawaria, Badenia-Wirtembergia, Hamburg, Szlezwik-Holsztyn) i dwa wschodnie (Berlin i Brandenburgia). Stwierdzono również, że największy wpływ na migracje między landami miały odległość geograficzna i czas przejazdu, a następnie możliwość znalezienia pracy.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Ile może kosztować reforma systemu pomocy prawno-obywatelskiej w Polsce

Artykuł podejmuje próbę szacunku kosztów wdrożenia zinstytucjonalizowanej reformy systemu
pomocy prawno-obywatelskiej w Polsce. Główną przesłanką przeprowadzonych rachunków jest
spostrzeżenie, że zreformowany system nie zastąpi, ale jedynie uzupełni istniejący, nieformalny
system poradnictwa. Całkowite zastąpienie systemów byłoby bowiem nieefektywne ekonomicznie,
gdyż zakładałoby likwidację dotychczasowych mniej kosztownych rozwiązań. Kluczowym
elementem analizy jest ustalenie wielkości niezaspokojonego popytu na usługi nieodpłatnego
poradnictwa, jak również przepływu beneficjentów z dotychczasowego systemu do systemu nowego,
łącznie z odpływem z sektora usług komercyjnych. Adekwatne parametry przejścia zostały
wydedukowane na podstawie wyników ankietowego, reprezentatywnego badania beneficjentów
i usługodawców obecnego systemu. Górny pułap szacunku kosztów wdrożenia systemu pełnej,
nieograniczonej dostępności do pomocy prawno-obywatelskiej stanowi kwota 180 milionów złotych.
Suma ta ulega znacznemu obniżeniu, jeśli wprowadzić kryteria podmiotowo-przedmiotowe
dostępności usług nieodpłatnego poradnictwa.
Metodyka badań, przedstawiona w artykule, ma charakter uniwersalny i dlatego może być
skutecznie implementowana do pomiaru kosztów zastanego i przyszłego systemu pomocy prawnej
i obywatelskiej, nie tylko w Polsce.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Samorządy zawodowe i zakres ich samodzielności, w świetle doktryny oraz orzecznictwa

Samorządy zawodowe stanowią istotną formę decentralizacji administracji publicznej w Polsce.
Zgodnie z Konstytucją RP sprawują one pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania
publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Powierzone im zadania publiczne
samorządy realizują w sposób samodzielny, pozostając pod nadzorem państwa. Z punktu widzenia
prawnego samorząd jest kategorią jednolitą. Ustawodawca nie ustanowił jednak, w odróżnieniu
od jednostek samorządu terytorialnego, sądowych gwarancji ochrony samodzielności jednostek
samorządu zawodowego. Kwestią problematyczną zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie sądowym,
pozostaje określenie zakresu i granic przysługującej zrzeszeniom zawodowym samodzielności
i niezależności w wykonywaniu zadań publicznych. Wątpliwości dotyczą w szczególności
uchwalania korporacyjnych kodeksów etycznych, stanowiących podstawę odpowiedzialności
dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych. W artykule przedstawiono kształtowanie się
podglądów doktryny i orzecznictwa, dotyczących istoty i ustrojowej roli samorządów zawodowych
oraz podstaw prawnych podejmowanych przez tego rodzaju zrzeszenia działalności.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne
Uchylanie się od opodatkowania i oszustwo podatkowe w rozumieniu art. 54 i 56 Kodeksu karnego skarbowego w świetle odesłań do systemu prawa podatkowego

Celem niniejszego opracowania jest analiza korelacji zachodzącej między pojęciami: „uchylanie
się od opodatkowania” i „oszustwo podatkowe” oraz relacji między czynami zabronionymi
polegającymi na uchylaniu się od opodatkowania i oszustwie podatkowym, penalizowanymi
w Kodeksie karnym skarbowym. Ustalenie pełnej i precyzyjnej treści znamion czynów zabronionych
z art. 54 k.k.s. i 56 k.k.s. wymaga uwzględnienia przepisów podatkowych konkretyzujących
znamiona tych czynów zabronionych. Delikty z art. 54 k.k.s. i 56 k.k.s. powiązane są z takimi
instytucjami prawa podatkowego jak obowiązek ujawnienia przedmiotu i podstawy opodatkowania,
obowiązek złożenia deklaracji podatkowej oraz samoobliczenie podatku do zapłaty.
Naruszenie norm podatkowych nakładających obowiązek zgłoszenia organowi podatkowemu
przedmiotu i podstawy opodatkowania (uchylanie się od opodatkowania) jest prawnokarnie
relewantne i decyduje o bycie oszustwa podatkowego. Uchylając się od opodatkowania, podatnik
wykorzystuje dla własnej korzyści błędne przekonanie organu podatkowego, że obowiązek podatkowy
w ogóle nie powstał.
Jeżeli chodzi o relację między czynami z art. 54 k.k.s. i 56 § 1–3 k.k.s., to pierwszy z nich
dotyczy niedopełnienia obowiązku ujawnienia przedmiotu i podstawy opodatkowania, drugi zaś –
rzetelnego (prawdziwego i prawidłowego) ich ujawnienia. Całkowite nieujawnienie przedmiotu
i podstawy opodatkowania jest jednocześnie zaniechaniem obowiązku rzetelnego ich ujawnienia.
Na tej podstawie można uznać, iż zachowanie opisane w art. 54 k.k.s (uchylanie się od opodatkowania)
jest rodzajem czynu penalizowanego w ramach art. 56 k.k.s. (oszustwo podatkowe), a oba
te zachowania można zaliczyć do szerszej kategorii oszustw.

Czasopismo: Studia Prawno-Ekonomiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne