rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zagrożenia stabilności stosunków wodnych w leśnych ombrogenicznych mokradłach

Zmiany klimatyczne naturalne i antropogeniczne są przyczyną
niekorzystnych zmian stosunków wodnych. Leśne Kompleksy Promocyjne
są obszarami funkcjonalnymi w szczególności o znaczeniu ekologicznym,
edukacyjnym i społecznym. Obszary mokradłowe w LKP
Lasy Rychtalskie charakteryzują się bardzo dużymi zdolnościami retencyjnymi.
Odpływ roczny jest stosunkowo niewielki, ok. 4 % sumy
opadów rocznych, i występuje tylko w półroczu zimowym i w maju.
Prognozę zmian stosunków wodnych na badanych terenach wyrażającą
się zmianami stanów wód gruntowych oparto na ujemnym rocznym
trendzie opadów atmosferycznych. Założono, że istotne zmiany
w ekosystemach mokradłowych będą zachodzić, gdy średni poziom wód
gruntowych spadnie o co najmniej 50 % obecnego stanu. Można szacować,
że nastąpi to po ok. 100 latach. Działając pragmatycznie należy
ograniczyć odpływ wody z tych obszarów. Przeprowadzone wcześniej
badania chemiczne nie wykazały nadmiernej akumulacji zanieczyszczeń
w glebach, jak również wodach powierzchniowych i gruntowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Woda dla lasu – las dla wody, na przykładzie Nadleśnictwa Kolumna

Najistotniejszym problemem we współczesnej klimatologii jest zagadnienie
ocieplania klimatu. Chociaż nie udowodnione ponad wszelką wątpliwość, wiele
czynników świadczy o zmianie klimatu w przeciągu ostatniego krótkiego okresu
czasu. W pracach poświęconych roli lesistości w bilansie wodnym zlewni badacze
podkreślają duże zdolności retencyjne terenów leśnych. Zdolności te wpływają na
zwiększenie sum odpływów ze zlewni o większej lesistości w latach suchych i na
zmniejszenie ich w latach mokrych oraz na wzrastanie odpływów w półroczach
letnich i na zmniejszanie ich w półroczach zimowych. W badaniach w zlewniach
o różnej lesistości wykazali oni, duże zdolności retencyjne zlewni o większym
zalesieniu. Świadczą o tym bardzo wyrównane przebiegi miesięcznych przepływów
oraz stosunkowo niewielkie miesięczne zmiany retencji. Także z długoletnich
badań prowadzonych przez Zakład Gospodarki Wodnej IBL, w warunkach
zlewni nizinnych, rysuje się stabilizujący wpływ lesistości na odpływ wód z terenu
zlewni a głównie zaś zmniejszenie jego nierównomierności. Mokradła należą dziś
do jednych z silniej zagrożonych ekosystemów. Są one jednocześnie centrami różnorodności
biologicznej, miejscem występowania cennych i chronionych gatunków
roślin i zwierząt oraz naturalnymi zbiornikami retencjonującymi wodę.
W celu zachowania tych cennych ekosystemów, obejmuje się je ochroną a czasami
również prowadzi ich czynną ochronę. Przykładem takiej ochrony jest realizowany
przez Lasy Państwowe projekt małej retencji. Pod pojęciem tzw. mała retencja
wodna należy rozumieć wszelkie zabiegi mające na celu wydłużenie drogi
i czasu obiegu wody w zlewni. Zazwyczaj rozumie się to jako zatrzymywanie
i podpiętrzanie wody w ciekach oraz gromadzenie jej w zbiornikach wodnych. Do
małej retencji należą zbiorniki wodne o pojemności całkowitej < 5 mln m3. Działania
w zakresie małej retencji służą poprawie bilansu wodnego zlewni poprzez
zwiększanie zasobów dyspozycyjnych wody. Stanowią też ważny element ochrony
jakości wód. Nadleśnictwo Kolumna wchodzi w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi. Znajduje się w jej centralnej części. Zarządza lasami
o powierzchni ok. 20 000 ha, oraz sprawuje nadzór nad ok. 6 000 ha lasów
niepaństwowych. Zasięg terytorialny nadleśnictwa wynosi 1 342 km2. Dominującym
gatunkiem w drzewostanach jest sosna. Siedliska lasowe stanowią około 50%
nadleśnictwa. Teren ten jest ubogi w naturalne zbiorniki wodne i rzeki. Negatywny
wpływ na stosunki wodne ma zlokalizowana w niedalekiej odległości Kopalnia
Węgla Brunatnego Bełchatów. W ostatnim okresie na terenie nadleśnictwa prowadzone
są prace z zakresu małej retencji wodnej .W najbliższych latach powstaną
nowe obiekty, dzięki którym powstanie ok. 40 ha lustra wody.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Wybrane aspekty procesu aktualizacji klasyfikacji gruntów na obszarach objętych pracami scaleniowymi w świetle nowych przepisów prawnych

Postępowanie scaleniowe jest procesem wieloetapowym, a co za tym
idzie długotrwałym. Osiągnięcie zamierzonego celu, uwarunkowane jest
w dużej mierze aktualnością materiałów źródłowych, w tym mapy klasyfikacji
gruntów. Obowiązujące od listopada 2012 roku nowe rozporządzenie
w sprawie klasyfikacji gruntów, jednoznacznie wskazuje na konieczność
aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów w ramach procesu
scalenia. Niniejszy artykuł wskazuje na podobieństwa i różnice w przypadku
obu postępowań, wskazuje także na zagrożenia, które mogą być
przyczyną opóźnień w realizacji scaleń. Dodatkowo autorzy podkreślają
wpływ klasyfikacji gruntów na prawidłowość ustalenia szacunku gruntów
oraz inne pozytywne aspekty klasyfikacji gruntów dla poszczególnych
szczebli administracji samorządowej: starostw, gmin, oraz dla obywateli.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zarządzanie jakością sprawności cieków

W pracy opisano proces utrzymywania w stanie zdatności koryt cieków
oraz przedstawiono analizę problemów związanych z zarządzaniem jakością tego
procesu w aspekcie sprawności cieku. O sprawności cieku decydują jego użytkowanie
oraz prace konserwacyjne. Działania te charakteryzują się dobrą jakością,
gdy zapewniony jest właściwy stan techniczny koryta cieku, odpowiednia jego
przepustowość, a także dobry stan ekologiczny. Na przepustowość koryta cieku
i jego stan ekologiczny w dużym stopniu wpływa ilość występujących w nim roślin
wodnych. Dlatego ważnym elementem zarządzania jakością sprawności cieku
jest kontrolowanie i ocena zagęszczenia naczyniowych roślin wodnych w jego korycie.
W celu rozpoznania problemu zarastania koryt, w latach 2007–2009, badano
cieki nizinne Dolnego Śląska. Z badań wynika, że zarastanie koryta rozpoczyna
się zaraz po wykonaniu robót konserwacyjnych. Rozwój roślinności wodnej w korycie
cieku jest na ogół bardzo intensywny. Z tego powodu prawidłowe utrzymywanie
koryta cieku wymaga cyklicznego prowadzenia robót konserwacyjnych.
Roboty te składają się z wielu powiązanych z sobą działań technicznych. W pracy
wykazano, że każde z tych działań ma wpływ na sprawność cieku. Przeprowadzone
badania i analizy świadczą, że zarządzanie jakością utrzymywania cieków wymaga
ustalenia kryteriów oceny jakości tego procesu. Kryteria te powinny
uwzględniać aspekty techniczne i ekologiczne.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Strategiczne wytyczne wspólnotowe jako prawny instrument kształtowania krajowych planów strategicznych i programów wspierania obszarów wiejskich

Artykuł przedstawia cele i zakres rozporządzenia umożliwiającego wspieranie rozwoju obszarów wiejskich w okresie programowania 2007- 2013, ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Cele określone są na podstawie analizy obszernych motywów wstępnych aktu oraz jego części normatywnej. Cele normatywne wskazują priorytety tematyczne rozporządzenia i są nimi:
- poprawa konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie
restrukturyzacji, rozwoju i innowacji,
- poprawa jakości środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami,
- poprawa jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej.
W artykule szczególna uwaga poświęcona jest strukturze i charakterowi prawnemu wprowadzonym przez rozporządzenie strategicznym wytycznym wspólnotowym, mającym pomóc w określeniu obszarów na których wykorzystanie wsparcia UE stworzy największą wartość dodaną oraz w przełożeniu priorytetów gospodarczych, społecznych i środowiskowych na politykę rozwoju obszarów wiejskich i zapewnieniu spójności tej polityki z innymi politykami Wspólnoty, jak również we wdrożeniu nowej polityki rolnej.
Wytyczne określają wiążące priorytety służące do konstruowania krajowych planów strategicznych oraz krajowych programów rozwoju obszarów wiejskich. Zawierają przyporządkowane poszczególnym priorytetom kluczowe,
opisane w punktach niewiążące działania, mające znaczenie „ilustracyjne".
Uwagi końcowe artykułu, to próba oceny przydatności wytycznych do realizacji wsparcia obszarów wiejskich.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Aplikacja Evapo – narzędzie do wyznaczanie ewapotranspiracji metodą FAO–Penman–Monteith

W pracy zaprezentowano aplikację do wyznaczania wartości dobowych ewapotranspiracji wskaźnikowej (ET0), rozumianej jako wielkość parowania 
z powierzchni trawnika w pełni rozwoju, rosnącego na glebie, która zapewnia optymalne warunki wegetacji. Aplikacja ta umożliwia wyznaczenie wartości ET0 dla dowolnego miejsca zadanego współrzędnymi geograficznymi oraz wysokością nad poziomem morza na podstawie dobowych wartości temperatury powietrza, niedosytu wilgotności względnej, prędkości wiatru oraz usłonecznienia względnego. W zbiorze danych wejściowych znajdują się również zmienne o wartościach tabelarycznych, takie jak stała psychrometryczna zależna od wysokości nad po-ziomem morza i ciśnienia atmosferycznego, maksymalna prężność pary wodnej oraz tangens kąta nachylenia krzywej ciśnienia nasyconej pary wodnej zależne od temperatury, promieniowanie na górnej granicy atmosfery zależne od kolejnego numeru dnia w roku, które w aplikacji są wyznaczane automatycznie na podstawie zadanych informacji geograficznych. Aplikacja umożliwia przeprowadzenie analizy zmienności wartości ewapotranspiracji w latach, jak również w poszczególnych miesiącach. Na podstawie 30-letniego ciągu danych meteorologicznych wyznaczono wartości ewapotranspiracji dla Vancouver oraz Wrocławia - Swojca i wykonano przykładową analizę z zastosowaniem aplikacji Evapo.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Próba zastosowania metody AHP do oceny wielofunkcyjności obszarów wiejskich

W artykule przedstawiono próbę zastosowania metody wielokryterialnej
AHP – Analytic Hierarchy Process do oceny wielofunkcyjności
obszarów wiejskich na przykładzie kilku losowo wybranych gmin wiejskich
województwa małopolskiego. Zaproponowano sposób w jaki można
zrealizować postawione zadanie w nowym ujęciu, przy uwzględnieniu
wielu czynników z możliwością określania wzajemnych powiązań między
nimi.
Ze względu na złożoność zagadnienia strukturę problemu przedstawiono
w postaci hierarchii. Określono priorytety (wagi) poszczególnych
elementów struktury przez porównanie ich parami według
9-punktowej skali Saaty`ego. Wyznaczenie priorytetetów elementów pozwoliło
na ustalenie rankingu gmin w aspekcie ich wielofunkcyjności.
Przeprowadzono również analizę wrażliwości, która pozwoliła na dynamiczną
zmianę znaczenia elementów (kryteriów) i obserwację wpływu
tej zmiany na końcowe wyniki.
Po przeanalizowaniu struktury problemu stwierdzono, że głównymi
kryteriami wpływającymi na rozwój wielofunkcyjny obszarów
wiejskich są kryteria przyrodnicze i społeczne, które są silniejsze od oddziaływania
czynników ekonomicznych czy infrastrukturalnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Sezonowe zmiany wielkości ładunku azotu odpływającego z mikrozlewni użytkowanych rolniczo

W pracy przedstawiono wyniki badań wielkości dobowego ładunku azotu ogólnego odpływającego systemami drenarskimi i rowami melioracyjnymi na Dolnym Śląsku. Wielkość dobowego ładunku wykazuje duże zróżnicowanie sezonowe. Maksymalne ładunki dobowe stwierdzano na obiekcie położonym w terenie podgórskim wynosiły one dla sieci drenarskiej 6,27 kg N • d-1 • ha-1, dla rowu za-notowano aż 12,2 kg N • d-1 • ha-1. Zdecydowanie niższe wartości stwierdzono na obiekcie nizinnym. W warunkach nizinnych zagrożenie zanieczyszczeniem wody odbiornika azotem odpływającym z użytków rolnych występuje głównie w okresie wczesno wiosennym. Na obiekcie położonym na przedgórzu, charakteryzującym się większymi opadami, występuje drugi okres krytyczny przypadający na lipiec 
i sierpień. 
Ładunek azotu wynoszony ze zlewni pogórskiej w okresie roku to aż 
75,5 kg N • ha-1, natomiast ze zlewni nizinnej odpływało znacznie mniej azotu 
- 12,7 kg N • ha-1. Przeprowadzone badania i analiza jednoznacznie wskazują, że 
o wielkości ładunku azotu wynoszonego ze zlewni w znacznym stopniu decyduje przebieg warunków atmosferycznych, a zwłaszcza wysokość opadów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Propozycja kompleksowego badania tachimetru elektronicznego

W pracy przedstawiono sposób przeprowadzenia kompleksowego badania poprawności pomiarów wykonywanych tachimetrem elektronicznym TRIMBLE 5602 DR 200+.Badaniom poddano wykonane pomiary długości, kątów poziomych oraz przewyższeń. Pomiary wykonano na sieci testowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie a ich wyniki opracowano metodami statystyki matematycznej w celu wykrycia występowania w nich ewentualnych nieprawidłowości.
Badania statystyczne trzech w/w grup pomiarowych zostały przeprowadzone w celu sprawdzenia, czy rozkłady ich błędów odpowiadają rozkładowi normalnemu, co decydowałoby o poprawności pomiarów testowych oraz o przydatności badanego tachimetru do wykonywania pomiarów geodezyjnych.
Do badania poprawności pomiarów długościowych zastosowano statystyczny test zgodności ABBE`GO [Krysicki 1986 ].
Pomiary kątowe oraz przewyższeń poddano badaniom za pomocą testów identyczności:
- dla pomiarów kątów poziomych zastosowano test MANN`A-WHTNEY`A-WILCOXONA
- dla pomiarów przewyższeń - test SERII.
Dla sprawdzenia wyników w/w trzech testów statystycznych - wszystkie grupy pomiarowe przebadano testami parametrów:
1/ współczynnika S-asymetrii (skośność) [Ney 1970].
2/ współczynnika e - spłaszczenie (eksces, kurioza) [ Ney 1970]. [Kwinta, Krupiński 2010].
Z przeprowadzonych pomiarów oraz ich opracowań statystycznych wyciągnięto wnioski dotyczące poprawności wyników pomiarów wykonywanych bada-nym sprzętem oraz przydatności tachimetru do wykonywania różnego rodzaju prac geodezyjnych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Rola ZPORR w rozwoju infrastruktury technicznej na obszarach wiejskich w województwie łódzkim

Samorządy terytorialne, zwłaszcza na szczeblu gminnym, ze względu na
brak wystarczającej ilości własnych środków finansowych, zmuszone są przy podejmowaniu
działalności inwestycyjnej do poszukiwania ich na zewnątrz. Jednym
z ważniejszych źródeł takiej pomocy są programy unijne przeznaczone dla Polski.
Mają one na celu zmniejszenie dysproporcji w rozwoju starych i nowych członków
UE.
W niniejszym artykule przedstawiono charakterystykę projektów inwestycyjnych
w zakresie infrastruktury technicznej zrealizowanych na obszarach wiejskich
w województwie łódzkim w latach 2004–2008 przy dofinansowaniu ze Zintegrowanego
Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Opis
dotyczy nie tylko uzyskanych dzięki nim efektów rzeczowych ale również ekonomicznych,
społecznych i ekologicznych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Eliminacja zanieczyszczeń ze ścieków komunalnych w oczyszczalni w Dąbrowie Tarnowskiej

W artykule przedstawiono efektywność oczyszczania ścieków w oczyszczalni
w Dąbrowie Tarnowskiej. Badania przeprowadzono w okresie od stycznia
2005 do września 2007 roku. Analizie fizykochemicznej poddano dwa wskaźniki
z grupy podstawowej: BZT5, zawiesinę ogólną oraz z grupy eutroficznej: azot
ogólny i fosfor ogólny. Skuteczność oczyszczania była na niskim poziomie, dotyczy
to podstawowych wskaźników zanieczyszczenia ścieków BZT5 i zawiesiny
ogólnej oraz związków biogennych (azotu ogólnego i fosforu ogólnego). Przyczyną
tego może być zły stan techniczny oczyszczalni, która była budowana w latach
sześćdziesiątych XX wieku. Problem można rozwiązać poprzez budowę nowoczesnej
oczyszczali ścieków pozwalającej na oczyszczenie ścieków do poziomu dopuszczalnego
przez obowiązujące Rozporządzenie.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Współczesne metody diagnostyki masywnych konstrukcji betonowych

Konstrukcje masywne ze względu na swą specyfikę oraz ze względu na
zjawiska związane z hydratacją cementu, twardnieniem i dojrzewaniem betonu
cementowego, stanowią szczególną grupę wśród wszystkich konstrukcji betonowych.
Proces projektowania, wznoszenia i monitorowania pracy tego rodzaju
konstrukcji musi być czymś więcej niż tylko ekstrapolacją metod stosowanych
w odniesieniu do „zwykłych” konstrukcji betonowych. Rozwój technologii materiałowej,
technik pomiarowych i metod analizy informacji sprawia, że niezależnie
od wciąż użytecznych w pewnym zakresie tradycyjnych narzędzi kontroli
i diagnozowania stanu konstrukcji masywnych, pojawiają się i rozwijają nowe metody
pomiarowe, pozwalające na dokładniejsze i szybsze rozpoznanie oraz ocenę
zjawisk zachodzących także we wnętrzu masywu betonowego. Artykuł prezentuje
zastosowanie wybranych metod diagnostycznych na podstawie aktualnej literatury
światowej z okresu ostatnich kilkunastu lat.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Ocena hydromorfologiczna rzek nizinnych na przykładzie rzeki Wkry

Praca jest przeglądem metod oceny hydromorfologicznej (ekomorfologicznej)
dolin rzecznych, stosowanych w Polsce i innych krajach od
lat 80. XX wieku do chwili obecnej. Autor podejmuje problem dokładności
oceny w poszczególnych metodach, jej subiektywności, a także
udziału parametru „biologicznego” w waloryzacji poszczególnych stref
doliny. Analizuje przydatność badań wielkoobszarowych i szczegółowych
w aspekcie wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej i zrównoważonego
rozwoju, podejmując temat gatunków szczególnie cennych i kluczowych
dla mozaiki ekosystemów rzecznych i dolinowych.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Lotniczy skaning laserowy LIDAR miasta Krakowa (ocena dokładnościowa)

Artykuł przedstawia charakterystykę technologii lotniczego skaningu laserowego
LIDAR, architekturę systemu, jej wady i zalety oraz ocenę dokładności.
Analizę dokładnościową lotniczego skaningu laserowego wykonano na
podstawie danych pomiaru lidarowego miasta Krakowa z 2006 roku (ocena dokładności
współrzędnych X, Y, Z na obiekcie: Uniwersytet Rolniczy ul. Balicka
oraz Wzgórze Wawelskie). W procesie analizy dokładnościowej zaproponowano
obliczenie średniego błędu kwadratowego położenia RMSEX RMSEY RMSEXY ,
średniego błędu kwadratowego wysokości RMSEZ, dokładności wysokościowej DZ
oraz obliczenie częstości odchyłek dx, dy i dz wyrażonej w procentach.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oddziaływanie stawów karpiowych na jakość wód rzeki Krąpiel (Pomorze Zachodnie)

Jak wiadomo istotny wpływ na jakość wód powierzchniowych
mają stawy karpiowe, które w okresie produkcji prawdopodobnie nie
zanieczyszczają wód cieku; dzieje się to tylko podczas odłowów lub
podczas spuszczania stawów. Podjęte badania fizyczne i chemiczne wód
jednej z rzek Pomorza Zachodniego – rzeki Krąpiel, w zlewni której
w miejscowości Dzwonowo znajduje się zespół stawów o powierzchni ponad
200 ha, miały na celu zrewidowanie tego poglądu.
Badania prowadzono od kwietnia 2005 r. do kwietnia roku
następnego, w odstępach miesięcznych. Wykazano, że spuszczanie wody
ze stawów powoduje zwiększenie ilości głównie związków biogennych,
materii organicznej i zawiesiny ogólnej oraz obniżenie jakości wody. Zanieczyszczenia
nie wpływają jednak w sposób istotny na wzrost
eutrofizacji, a rzeka nadal podlega procesowi samooczyszczania.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Oddziaływanie autostrady na grunty rolne na przykładzie odcinka Cikowice-Bochnia

Opracowana uproszczona metoda szacowania oddziaływania budowy
autostrady na grunty rolne pozwala na określenie wszystkich
strat związanych z wymienionymi kierunkami tego oddziaływania. Podstawą
do ustalenia rozpatrywanych strat jest analiza zmienności użytkowania
gruntów i klas bonitacyjnych oraz rozmieszczenie dróg dojazdowych
do gruntów wzdłuż osi projektowanej autostrady. Przyjętą
miarą wielokierunkowego oddziaływania autostrady na grunty rolne
jest pewna odmiana wartości gruntów, przy której określaniu uwzględniono
jedynie zróżnicowanie ich przydatności do produkcji rolniczej.
Wartość ta jest więc w istocie miernikiem waloryzacji przydatności
gruntów do produkcji rolniczej. Przyjętym miernikiem oddziaływania
autostrady nie jest więc wartość rynkowa, a wielkości te będą zbliżone
do siebie jedynie w rejonach typowo rolniczych, gdzie głównymi atrybutami
kształtującymi cenę gruntów są ich możliwości produkcyjne.
Opracowana metoda szacowania wpływu autostrady na grunty
rolne zostanie przedstawiona na przykładzie projektowanego odcinka
autostrady A-4 długości około 7 km przebiegającego między Cikowicami
a Bochnią.
Budowa jednego kilometra rozpatrywanego odcinka autostrady
spowoduje obniżenie wartości gruntów rolnych wynoszące 2468 jednostki
zbożowej. Przejmowanie gruntów pod budowę autostrady oraz toksyczne
jej oddziaływanie obejmuje około 80% całkowitej utraty wartości
gruntów rolnych. Pozostałe 20% utraty wartości gruntów wiąże się z
przyrostem transportu i pogorszeniem rozłogu działek.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Opracowania kartograficzne jako źródła informacji o krajobrazie

W publikacji zawarto analizę opracowań kartograficznych, które
dostarczają informacji o zmianach zachodzących w krajobrazie. Celem
niniejszego artykułu jest analiza opracowań kartograficznych dostarczających
informacji o krajobrazie. Na wstępie zilustrowano podział źródeł
informacji o krajobrazie, mając na uwadze przedział czasu dla którego
źródła te obowiązują. Do analizy wybrano opracowania kartograficzne:
ewidencję gruntów i budynków, mapy topograficzne, mapy zasadnicze
i ewidencyjne, ortofotomapy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego. Materiały te rozwijały się stopniowo na przestrzeni dziejów.
w artykule skupiono się na ukazaniu rozwoju tych źródeł na ziemiach
polskich. Podsumowaniem analizy jest wykres, który przedstawia kartograficzne
źródła informacji o krajobrazie występujące na ziemiach polskich
na przestrzeni lat.
W chwili obecnej wykorzystywane są nowoczesne technologie zakładania,
prowadzenia, aktualizacji i udostępniania informacji o terenie
w zakresie stanu gruntów. Aby jak najlepiej przedstawić zmiany zachodzące
w krajobrazie należy brać pod uwagę zarówno starsze jak i nowe źródła
informacji, należy również zwrócić uwagę na stałą aktualizację materiałów.

Czasopismo: Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna