rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„Łzy lejąca” w arcydziełach muzyki polskiej XX wieku

Motyw Matki Bolesnej obecny jest w muzyce od wieków. Średniowieczna sekwencja Stabat Mater dolorosa przyniosła wiele znakomitych interpretacji. Jeśli chodzi o muzykę polską XX wieku, w pierwszej kolejności należy tu przywołać nazwisko Karola Szymanowskiego i jego arcydzieło Stabat Mater op. 53. Utwór ten, wykorzystujący tekst w języku polskim oraz odwołujący się do ludowości, wyznaczył jeden kierunek interpretacji motywu Matki Bolesnej w muzyce polskiej ubiegłego stulecia. Nawiązał do niego m.in. Andrzej Panufnik w niebanalnej interpretacji Gorzkich żali w suicie Hommage à Chopin na głos i fortepian, a przede wszystkim Henryk Mikołaj Górecki w Symfonii pieśni żałosnych. Drugą linię interpretacyjną wyznaczają kompozycje utrzymane w tradycji łacińskiej, bez wyraźnych odniesień do wątków polskich – jak Stabat Mater Romana Padlewskiego i Stabat Mater Krzysztofa Pendereckiego. Artykuł przybliża obie linie interpretacyjne motywu „łzy lejącej” w twórczości kompozytorów polskich XX wieku na przykładzie przywołanych wyżej arcydzieł polskiej kultury muzycznej ubiegłego stulecia.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„A słowo stało się Ciałem” (J 1,14). Mesjasz mostem dialogu między Bogiem i człowiekiem

Relacja Boga z człowiekiem została zniszczona przez grzech. Bóg jednak nie zostawia człowieka bez nadziei. Obiecuje pomoc. Przez wieki wysyła swoich proroków, by podtrzymywali nadzieję na nadejście Mesjasza. Pierwsze z mesjańskich proroctw wydają się być szczególnie interesujące. Przebija przez nie ludzka tęsknota za utraconym poczuciem bezpieczeństwa, za rajem. Zdają się być one najbardziej ludzkie. Boskie wypełnienie obietnicy nie pomija ludzkich pragnień ale je przekracza. Dzieło, które ma do wykonania Mesjasz to nie tylko przywrócenie człowiekowi rajskiej relacji z Bogiem, ale także wyniesienie jej na wyższy poziom. Bóg, który stał się człowiekiem w osobie Mesjasza jest tak blisko człowieka jak nigdy dotąd.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Maryja, uczennica Pańska, wzorem bycia uczniem Chrystusa (Łk 1,26-38; 2,19.51)

Autor stawia pytanie o ewangeliczny obraz Maryi jako uczennicy własnego Syna, Jezusa Chrystusa. W tym celu najpierw wyjaśnia znaczenie określenia „uczeń” w Nowym Testamencie i bada, czym charakteryzuje się uczeń Jezusa. Następnie opisuje moment powołania Maryi w scenie zwiastowania (por. Łk 1,26-38) oraz Jej relację zażyłości ze słowem Bożym (por. Łk 2,19.51). Analiza tych fragmentów prowadzi do odkrycia postaci Maryi jako uczennicy Chrystusa. Świadczą o tym przede wszystkim Jej powołanie i wybór oraz relacja zjednoczenia ze słowem Bożym. W podsumowaniu autor podaje kilka praktycznych wniosków, w czym wyraża się wzór Maryi jako uczennicy dla wierzących.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrześcijańskie ujęcie relacji człowieka do stworzenia w oparciu o metaforę dialogu

W artykule wykorzystano metaforę dialogu w celu naświetlenia chrześcijańskiego ujęcia relacji człowieka do stworzenia. Metafora dialogu została zbudowana w oparciu o koncepcję dialogu z Nowej dialektyki D. N. Waltona. Artykuł podzielony jest na trzy części, w których omówione są wybrane cechy dialogu oraz odniesione do nich chrześcijańskie ujęcie relacji człowiek stworzenie: wspólny cel uczestników dialogu, wymóg znajomości partnera w dialogu i wynik dialogu wynikający z jego natury, a więc porozumienie. W konkluzjach przedstawiona została koncepcja ekologii ludzkiej, podkreślono liczne podobieństwa między chrześcijańską i niechrześcijańską myślą ekologiczną i zidentyfikowano dlaczego dialog Chrześcijaństwa ze stworzeniem nie funkcjonuje tak, jak w świetle nauczania Kościoła powinien.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Stanisław August i jego rycerska szkoła

Szkoła Rycerska to jeden z ważniejszych projektów modernizacyjnych przeprowadzonych w połowie lat 60. XVIII wieku przez Stanisława Augusta i jego współpracowników, tuż po wstąpieniu na tron Polski. Projekt edukacyjny wyprzedzający o kilka lat powołanie Komisji Edukacji Narodowej, pierwszej w Polsce i w Europie władzy oświatowej o charakterze współczesnego ministerstwa oświaty publicznej, świeckiej. Aby inicjatywa nowoczesnej szkoły się powiodła, potrzebna była dobrze przygotowana kadra, także kierownicza (duża jej część to cudzoziemcy), odpowiednio skonstruowany edukacyjno-wychowawczy program (początkowo oparty na zachodnich wzorcach) i podręczniki. Formującą rolę odegrał w wypadku udowany rytuał wspomagany przez teksty: katechizmy, dialogi, formularze, które traktować trzeba jako narzędzia mnemotechniczne, ale
też budujące tożsamość absolwenta Szkoły, w założeniu kuźni elity wojskowej i administracyjnej państwa. Nie można w jej opisie pominąć warstwy obyczajowej wymykającej się programom wychowawczym i kadeckiej codzienności, w której nie brakowało też pojedynków czy wstydliwych chorób.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Cyprian Norwid – poeta wielkiego serio i drobnego buffo

Cyprian Norwid współcześnie jest uważany za jednego z najwybitniejszych polskich twórców. Ten poeta, prozaik, dramatopisarz i artysta sztuk plastycznych postrzegany jest przy tym przede wszystkim jako poważny i głęboki myśliciel, który w swojej twórczości niezwykłym językiem i niezwykłym stylem porusza najważniejsze sprawy człowieka i ludzkości. Taki obraz C. Norwida jest prawdziwy, ale jednostronny i przez to uproszczony. Poeta był wyczulony na detal, drobiazg, na to, co pozornie nieważne, drugoplanowe. Niejednokrotnie przy tym, wydobywając takie elementy z cienia, opisywał je z niepospolitym poczuciem humoru. Niewątpliwie można go zatem nazwać poetą „wielkiego serio” i „drobnego buffo”.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Sztuka, twórczość artystyczna i modlitwa

Jednym z ważnych zagadnień, które stają przed współczesną teologią, jest okazanie wsparcia sztuce, aby mogła spełnić swoją tradycyjnie uznaną rolę „pośredniczki” w relacjach między człowiekiem a Bogiem. Wytwory sztuki, zwłaszcza malarstwa, sprawdziły się już wielokrotnie w tej roli. W sposób szczególny ich rola odnosi się do modlitwy, która stanowi uprzywilejowane miejsce spotkania człowieka z Bogiem. Twórczość artystyczna w swoim dynamizmie wewnętrznym może stanowić ważną pomoc w tym względzie, ponieważ nie tylko dostarcza wierzącemu konkretnych obrazów inspirowanych religijnie, ale ukazuje także człowiekowi drogę wychodzenia poza siebie, która odgrywa podstawową rolę w religii i w duchowości.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Laboratorium dialogu” czyli o dialogowaniu w katechezie

Dialog jest jedną z podstawowych relacji międzyludzkich. Szczególne znaczenie posiada także w życiu Kościoła. Autor artykułu próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy katecheza jest przestrzenią dialogu. Ukazuje najpierw dialog zbawienia jako relację Boga do człowieka. Następnie przedstawia relację Kościoła do świata, która jest relacją dialogu. Ponieważ katecheza działa w służbie Bożego dialogu zbawienia i jest posługą kościelną, dlatego ma także charakter dialogiczny. Istnieje jednak pewna specyfika tego dialogu, u podstaw której stoi duchowość dialogu. Taka wizja katechezy zawarta jest w nowym dyrektorium watykańskim, które określa ją jako „laboratorium dialogu”.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sługa Boży ks. Jan Lesiński (1908-1940)

Począwszy od pierwszych wieków swego istnienia aż po dzień dzisiejszy, Kościół naznaczony jest świadectwem wiary i krwi ludzi różnych stanów. We współczesnej historii czas drugiej wojny światowej jest tego najmocniejszym znakiem. Jednym z męczenników tego okresu, którego należy ocalić od zapomnienia, jest sługa Boży ks. Jan Lesiński. Artykuł przedstawia postać tego męczennika i formy jego upamiętnienia w społeczności, z której się wywodził. Pokazuje jednocześnie wartość tego kapłana zarówno dla więźniów obozu, w którym przebywał, jak i dla społeczności szkolnej, której jest patronem.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Gatunki naukowe i dydaktyczne w edukacji polonistycznej na Ukrainie

Artykuł wpisuje się w krąg badań glottodydaktycznych z zakresu dydaktyki nauczania języka polskiego jako obcego w odmianie akademickiej ogólnej oraz lingwistycznych w obszarze stylistyki języka polskiego i genologii. Porusza zagadnienie kształcenia językowego studentów z Ukrainy podejmujących studia w Polsce. Autorka analizuje specyfikę rozwoju kompetencji w zakresie rozumienia i tworzenia tekstów reprezentujących gatunki naukowo-dydaktyczne w perspektywie porównawczej polsko-ukraińskiej z uwzględnieniem zjawiska interkomprehensji i interferencji językowej. Na podstawie analizy praktyk edukacyjnych w Polsce i na Ukrainie, a także tekstów prac dyplomowych studentów z Ukrainy, opierając się na własnym doświadczeniu pracy dydaktycznej, autorka przedstawia propozycję katalogu gatunków akademickich oraz błędów w redakcji tekstów naukowo-dydaktycznych typowych dla osób słowiańskojęzycznych.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O uczeniu gramatyki polskiej Słowian

W artykule przywołano i pokrótce omówiono współczesne podejścia do uczenia gramatyki języka obcego. Skupiono się na zestawieniu, przypomnieniu i skrótowym omówieniu funkcjonujących dzisiaj (częściej lub rzadziej) modeli, metod, technik i chwytów stosowanych w tym zakresie. Omówiono uczenie gramatyki polskiej Słowian, biorąc pod uwagę pokrewieństwo językowe i wynikające stąd zarówno swoiste ułatwienia, jak i utrudnienia w przyswajaniu gramatyki polskiej przez mówiących po ukraińsku czy rosyjsku.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Rewolucja funkcjonalna. O literackich i kulturowych aspektach nauczania języka polskiego jako obcego

Artykuł zawiera krótki przegląd metod stosowanych obecnie w glottodydaktyce polonistycznej oraz omówienie niektórych zjawisk związanych z interkulturowością. Istotnym elementem artykułu jest propozycja nauczania językowo-kulturowego na podstawie opowiadania Sławomira Mrożka pod tytułem Rewolucja.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O potrzebie badania kompetencji leksykalnej dzieci w wieku wczesnoszkolnym w dydaktyce języka polskiego za granicą (na przykładzie Stanów Zjednoczonych i Ukrainy)

Znajomość słownictwa dzieci w wieku wczesnoszkolnym uczących się języka polskiego poza granicami Polski jest jednym z najważniejszych wyznaczników poziomu opanowania polszczyzny. W artykule przedstawiono sytuację dydaktyki polszczyzny w Stanach Zjednoczonych i na Ukrainie. Dodatkowo został omówiony status języka wśród osób polskiego pochodzenia. Autorka opisuje wstępne wyniki badań kompetencji leksykalnej uczniów – zakresy tematyczne, w których odnotowano największy deficyt słownikowy dzieci w porównaniu z ich rówieśnikami w Polsce.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Hybrydalne formy czasownikowe w języku polskim i ukraińskim

Hybrydalne formy czasownikowe są aktualnym i niewystarczająco zbadanym przez językoznawców zagadnieniem. W artykule dokonano opisu hybrydalnych form czasownikowych w celu porównania ich w materiale pochodzącym z języka polskiego i ukraińskiego, analizy tych form ze wspólnego punktu widzenia – procesualności. Hybrydalność polega na formowaniu części mowy, które łączą w sobie kategorie charakterystyczne dla różnych (werbalnych i imiennych) klas leksemów, np.: strony, czasu, zwrotności, przypadka oraz liczby. Do takich form zalicza się: rzeczownik odczasownikowy, imiesłów przymiotnikowy, bezosobowe formy na -no, -to oraz bezokolicznik. Zastosowanie metody porównawczej umożliwiło wyodrębnienie wspólnych i odmiennych cech w obu językach oraz scharakteryzowanie stopnia bliskości z czasownikiem czy rzeczownikiem, szczególnie dzięki kategorii zwrotności, chociaż jest to tylko formalna zbieżność z formami zwrotnymi. Wszystkie wyżej wymienione części mowy łączy wspólna kategoria aspektu. Stwierdzono produktywność procesu tworzenia rzeczowników odczasownikowych.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kapłan – mistrzem i ojcem. Dialog między pracą a samotnością

Artykuł jest próbą przedstawienia powołania kapłańskiego w aspekcie bycia mistrzem i ojcem dla wiernych. Nawiązując do przemyśleń kard. Stefana Wyszyńskiego, autor wskazuje na te elementy posługi prezbitera, które stanowią istotę bycia dobrym pasterzem. Podejmuje także temat relacji, jaka zachodzi pomiędzy pracą duszpasterską a samotnością, która – jeśli jest dobrze przeżyta – prowadzi do odkrycia siebie i do doświadczenia bliskości Boga.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Językowy obraz drogi w języku polskim i ukraińskim

W przedstawionym artykule poddano analizie językowy obraz drogi w języku polskim i ukraińskim w perspektywie porównawczej. Opisano znaczenia leksemu droga przedstawione w słownikach, synonimy, metafory i metonimie, przysłowia ilustrujące różne znaczenia drogi. W rekonstrukcji językowego obrazu drogi uwzględniono analizę łączliwości leksykalnej wyrazu droga, warstwę konotacyjną, czyli zjawisko „rozszerzania się semantyki” na podstawie analizy korpusów tekstowych. Artykuł wpisuje się w nurt badań językoznawczych ukierunkowanych etnolingwistycznie, wykorzystując aparat badawczy strukturalizmu i kognitywizmu.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Elementy biografii językowych przedstawicieli polskiej mniejszości narodowej na pograniczu: Iwano-Frankiwsk (dawny Stanisławów)

W artykule poddano analizie elementy biografii językowych przedstawicieli polskiej mniejszości narodowej w Iwano-Frankiwsku (dawnym Stanisławowie). Biografie językowe osób mieszkających na pograniczu kultur w kontekście procesów historycznych i społecznych podzielono na cztery grupy. Podstawę badań stanowiły wywiady językowe przeprowadzone w środowisku mieszkańców Iwano-Frankiwska w wieku powyżej 70 lat, posługujących się w życiu codziennym co najmniej dwoma językami. W tekście opisano żywotność oraz sfery funkcjonowania języka polskiego, z uwzględnieniem polskich organizacji.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Eutanazja – zbrodnia czy cywilne prawo człowieka do wyboru śmierci?

Współczesne zjawisko eutanazji jest bardzo rozległe i złożone. Jest przejawem „kultury śmierci”, o czym świadczą powszechne praktyki w wielu krajach i próby jej legalizacji. W Polsce, choć eutanazja jest zakazana i karana, znaczna część społeczeństwa aprobuje jej wprowadzenie. Jednocześnie zanika powszechna świadomość, że jest to przestępstwo i zbrodnia (por. EV 66). Najważniejszy motyw eutanazji – bezsensowne cierpienie – można zrozumieć, zaakceptować i pokonać tylko w świetle wiary. Co więcej, prośba o skrócenie życia nie zawsze jest motywowana cierpieniem nie do zniesienia. Często wynika to z poczucia samotności, braku zainteresowania i współczucia oraz właściwej opieki. Proszenie o eutanazję jest więc rozpaczliwym wołaniem o pomoc i miłość. Zamiast iść na skróty, lepiej byłoby zwiększyć zaangażowanie rodziny, przyjaciół i lekarzy w opiekę paliatywną, co mogłoby usunąć przyczyny tak radykalnej decyzji, jak żądanie śmierci. Społeczna akceptacja eutanazji może poważnie obniżyć koszty opieki paliatywnej, zarówno finansowo, jak i naukowo. Receptą na to zjawisko jest raczej edukacyjny wysiłek społeczeństwa, które powinno zaakceptować zjawisko choroby, starzenia się i śmierci, aby w rodzinach i społeczeństwie było godne miejsce zarezerwowane dla osób chorych, niepełnosprawnych, starych i umierających.

Czasopismo: Sympozjum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Muzyczne inspiracje w Prawdzie starowieku – pierwszej części tetralogii Stanisława Vincenza

Twórczość S. Vincenza jawi się jako fenomen pogranicza kultur pogłębiający ukraińsko-polskie relacje kulturalne i literackie. W pierwszej części tetralogii Na wysokiej połoninie została nakreślona szeroka panorama Huculszczyzny, pełne harmonii współistnienie przedstawicieli różnych grup etnicznych na tle natury, która – poddana mitologizacji – staje się ważną częścią życia mieszkańców Karpat. Dominująca intermedialność w utworze, wynikająca z połączenia muzyki, malarstwa i sztuk plastycznych, sprzyja lepszemu ujawnieniu unikatowych, ludowych obyczajów i obrzędów, ontologii, historii tworzenia ludowych huculskich instrumentów muzycznych i specyfi ki ich wykorzystania, symboliki, huculskich tańców, roli dźwięków natury, mistycznego sensu zjawisk przyrody, które otaczały człowieka od wieków. Celem niniejszej analizy uczyniono próbę ukazania specyfi ki wykorzystania w utworze przez pisarza muzycznych i artystycznych obrazów, użycia środków językowych, za pomocą których autor konstruuje prozę rytmizowaną, rejestruje dźwiękowe wibracje natury Karpat, jakby unikatowego kosmosu harmonizującego z egzystencją człowieka, co niewątpliwie było nowatorskim zjawiskiem na początku XX wieku. Muzyczność w analizowanym utworze jest oddawana za pomocą onomatopei, mitologizacji żywiołów natury, mistyki. Muzyczność została zapisana w tradycjach Hucułów, ich historii, bycie, zamiłowaniu do natury, która jest źródłem tworzenia polifonii, połączenia milczenia i ciszy, sprzyja rozszerzeniu przestrzeni i czasu do wszechświata.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Nowa leksyka języka polskiego – jej źródła i tendencje rozwoju (wybrane zagadnienia)

Główna teza postawiona przez autorkę jest równoważna ze stwierdzeniem, że procesy internacjonalizacji i demokratyzacji są charakterystyczne dla współczesnego języka polskiego.
W artykule zaprezentowano intensywny rozwój leksyki, dokonujący się w języku polskim po roku 2003. Omówione zostały przede wszystkim neologizmy o funkcji nominatywnej. Przedstawiono procesy derywacji za pomocą sufiksów rodzimych oraz produktywność prefiksów zapożyczonych, a także serie neologizmów z cząstką zapożyczoną.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Gramatyczna kategoria czasu w języku polskim i ukraińskim w ujęciu diachronicznym

Artykuł przedstawia historię kształtowania się kategorii czasu w języku polskim i ukraińskim, to jest form czasu teraźniejszego, przyszłego i przeszłego na podstawie rekonstrukcji odpowiednich, analogicznych form języka prasłowiańskiego. Autor szczegółowo analizuje proces kształtowania się form czasowych w obu językach, ujawniając ich cechy wspólne i specyficzne. Materiał oparty jest na pracach wybitnych językoznawców europejskich (A. Meillet, N. van Wijk, Z. Klemensiewicz, T. Lehr-Spławiński, S. Urbańczyk, S. Dubisz, P. Żytec’kyj, W. Rusaniws’kyj, P. Kuzniecow i in.). Autor podaje pełny obraz systemu form czasowych i gramatycznej kategorii czasu w sposób komplementarny w dwóch pokrewnych językach.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dyskurs publiczny w warunkach wolności słowa. Perspektywa etyki komunikacji

Badania socjologiczne i językoznawcze pokazują, że język komunikacji publicznej nie buduje przestrzeni moralnej i nie prowadzi do dialogu i porozumienia. Mimo że język i sfera publiczna stanowią dobro wspólne, politycy i media niszczą je za pomocą zabiegów takich jak degradacja, dyskryminacja i nieprawda.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Ciągłość rozwoju języka polskiego

W opisie ewolucji języka podstawowymi kategoriami są: następstwo zdarzeń (czyli dziejów) w czasie i następstwo zdarzeń (czyli zmian) w języku. Obie te kategorie z kolei determinują kategorię ciągłości jako podstawową dla przebiegu przemian ewolucyjnych. Mobilność (moc) języka jest uzależniona od czynników wewnętrznojęzykowych i zewnętrznojęzykowych, których oddziaływanie umożliwia realizację podstawowych funkcji socjolingwistycznych języka w planie systemu i tekstu. Dowodów na ciągłość rozwoju języka dostarczają źródła, a realizuje się ona w formach dyskursu publicznego i przypisanych im rejestrów wypowiedzi oraz w odmianach komunikacyjno-stylowych przekazów. Całość procesów determinujących ciągłość rozwoju języka podporządkowana jest tendencji do jego optymalizacji jako środka porozumiewania się określonej wspólnoty komunikacyjnej.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Obraz Bałkanów w twórczości Andrzeja Stasiuka i Małgorzaty Rejmer

Historię terminu Bałkany oraz stygmatyzujących obrazów tworzonych przez podróżników, pisarzy z Europy Zachodniej, znajdziemy w klasycznych już pracach Marii Todorovej i Božidara Jezernika. Po 1989 roku obraz krajów Europy Południowo-WschodWschodniej w Polsce kształtował się pod wpływem zachodniego dyskursu, ale miał też cechy odrębne. Do tych należało sytuowanie Bałkanów wobec mitu Europy Środkowej oraz w pewnym stopniu wspólnego doświadczenia komunizmu. Najciekawsze (i najbardziej wpływowe) narracje polskich pisarzy o krajach tej części Europy wiążą się z twórczością Andrzeja Stasiuka i Małgorzaty Rejmer. Wpisują się też one w dyskusję o granicach reportażu toczącą się w Polsce w XXI wieku po śmierci Ryszarda Kapuścińskiego.

Czasopismo: Poradnik Językowy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Formy pośrednie. Przestrzeń przemyśleń tu i teraz

Artykuł skupia się na zagadnieniu funkcjonalności w architekturze, analizuje je gradialnie, od najbliższej, najmniejszej do najbardziej pojemnej skali. Nasz pokój, nasz dom, nasze przestrzenie publiczne, nasze miasto, ale czy od zawsze były nasze, czy wcześniej nie należały do innych pokoleń, innych kontekstów, innego czasu? Co uchroniło te przestrzenie przed odejściem, przed zapomnieniem i ostatecznym zniszczeniem? 
Formy pośrednie to architektoniczne rozważania na temat czasów pomiędzy, czasów, które okupują teraźniejszość, to swoiste łączniki pomiędzy tym, co było, a tym, co dopiero nastąpi. W swojej proweniencji stworzone jako precyzyjna odpowiedź na potrzeby przeszłości. Potrzeby, które wraz z upływem czasu zostały zachwiane lub rozbudowane. To relikty przeszłości, o których jakości świadczy ich umiejętność afordancji. 
To architektura nie tylko funkcjonalna.
To wnętrza nie tylko statyczne.
To formy ewoluujące.
To wszystko to, co wyrosło ponad potrzebę.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Forma podąża za funkcjami – badanie empiryczne weryfikujące koncepcję czterech funkcji produktów wywodzącą się z teorii języka produktu Jochena Grosa

Pod koniec XX wieku okazało się, że zasada funkcjonalizmu nie jest wystarczająca jako podejście do projektowania i nie opisuje wszystkich relacji użytkowników do przedmiotów znajdujących się w ich posiadaniu. Od lat 60. zaczęły powstawać nowe koncepcje, które pozwalały lepiej zrozumieć wzornictwo jako dyscyplinę twórczą odgrywającą coraz większą rolę we współczesnym świecie, a także postawy i decyzje zarówno grup tworzących „zaprojektowany świat” – projektantów czy producentów, jak i korzystających z efektów ich działań – konsumentów, użytkowników itd.
Jedną z interesujących koncepcji jest teoria języka produktu Jochena Grosa. Niniejszy artykuł prezentuje eksperyment badawczy weryfikujący koncepcję czterech funkcji produktów wywodzącą się z  teorii języka produktu, przeprowadzony podczas kursu magisterskiego dla studentów wzornictwa w Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. Tekst składa się z dwóch części – wstępu stanowiącego przegląd literatury oraz raportu z badania empirycznego.

Czasopismo: inAW Journal – Multidisciplinary Academic Magazine
Dziedziny: sztuka
Dyscypliny: sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki