rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uwagi o kształtowaniu się instytucji ombudsmana w Polsce i Meksyku, 1990–2022

Współcześnie instytucja ombudsmana stała się barometrem wdrażania systemu rule of law, demokracji i transparentności. Czy fakt, iż instytucja ombudsmana powstała w państwach autorytarnych ma wpływ na jego działalność współcześnie? Pytanie to będzie przedmiotem analizy porównawczej Polski i Meksyku, w których doszła w ostatnich dekadach do transformacji demokratycznej. W konkluzji należy zaobserwować, że pomimo różnic historyczno-ustrojowych, mamy do czynienia z podobnym kontekstem i mechanizmem funkcjonowania instytucji ombudsmana. Oba kraje mają przeszłość związaną z formą ustroju autorytarną i oba przeszły transformację demokratyczną w latach dziewięćdziesiątych i oba zmagają się ze współczesnymi formami autorytarnych form władzy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ochrona prawna wolności myśli, sumienia i wyznania

Wolność myśli, sumienia i wyznania to jedna z podstawowych wolności jednostki, która musi być i jest chroniona przez prawo międzynarodowe i krajowe, co ukazano na przykładzie polskiej konstytucji. Pod pojęciem wolności sumienia kryje się prawo wyboru przez jednostkę ludzką swojego światopoglądu i prawo do jego zmiany. Wolność wyznania daje jednostce prawo do uzewnętrzniania i manifestowania poglądów i przekonań przysługujących jednostce w kwestiach religijnych indywidualnie i zbiorowo, prywatnie lub publicznie. Można tę wolność ograniczać, ale musi to być określone w ustawie i tylko w szczególnych okolicznościach. Polska w tym zakresie jest zgodna z prawem międzynarodowym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjność wyłączenia jawności posiedzeń sądowych w postępowaniu cywilnym – przyczynek do dyskusji

Niniejszy artykuł stanowi przyczynek do dyskusji na temat konstytucyjności wybranych przypadków rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy cywilnej na posiedzeniu niejawnym. Przedstawione w opracowaniu uwagi opierają się na założeniu, że istota posiedzeń niejawnych nie daje się pogodzić z konstytucyjnym wymogiem jawnego rozpatrzenia sprawy, który – będąc komponentem prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, współtworzy treść prawa do sądu. Posiedzenia te stanowią bowiem najdalej idącą formę ograniczenia, a właściwie wyłączenia jawności – zarówno w jej aspekcie zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Dlatego też w artykule podjęto próbę przeprowadzenia oceny wspomnianych przypadków z perspektywy przesłanek warunkujących dopuszczalności wyłączenia jawności rozprawy. Na koniec zaś odniesiono się do współtworzącego prawo do sądu wymogu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne uwarunkowania zakresu kognicji komornika sądowego po wejściu w życie ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 poz. 1469 ze zm.)

Celem niniejszego opracowania jest ocena zgodności z Konstytucją RP aktualnego zakresu kognicji komornika sądowego w postępowaniu cywilnym. Po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 4 lipca 2019 r. na komornika nałożono obowiązek badania przedawnienia roszczenia wierzyciela. Ten stan rzeczy budzi istotne wątpliwości natury konstytucyjnej. Ocena tytułowego zagadnienia nie byłaby możliwa bez ustosunkowania się do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 22 lipca 2022 r., sygn. akt P 23/19. W opracowaniu wykorzystano dogmatyczno-prawną metodę badawczą.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej w świetle konstytucyjnej zasady równości

Cel artykułu stanowi analiza rozwiązań umożliwiających skorzystanie z nieodpłatnej pomocy prawnej w świetle zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP. Należy zauważyć niespójność pomiędzy pomocą na etapie sądowym i przedsądowym. Teoretycznie obie formy pomocy skierowane są do osób w trudnej sytuacji materialnej. W praktyce pomoc na etapie przedsądowym mogą otrzymać zarówno osoby ubogie, jak i osoby bardzo zamożne, gdyż ocena braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej opiera się jedynie na subiektywnym przekonaniu tych osób. Z kolei podstawy do uzyskania pomocy prawnej na etapie sądowym muszą być szczegółowo wykazane przez osobę ubiegającą się o ustanowienie profesjonalnego prawnika.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo do secesji. Argument konstytucyjny i metaprawny Starego Południa Stanów Zjednoczonych

W okresie poprzedzającym wybuch wojny secesyjnej teoretycy i politycy Starego Południa Stanów Zjednoczonych (Calhoun, Hayne, Tucker, Taylor of Caroline) wypracowali teoretyczne instrumenty oporu wobec ich zdaniem tyrańskim praktykom rządu federalnego. Obok interpozycji i nullifikacji najbardziej radykalnym środkiem było prawo do secesji. Autor w artykule dokonuje rozróżnienia argumentacji na argumentację konstytucyjną i metaprawną. Pierwsza odwołuje się do myśli Founding Fathers, ducha roku ’98 i koncepcji praw stanowych. Głównymi jej elementami są: kontraktowy charakter Unii, pierwotna suwerenność stanów oraz interpretacja użytego w konstytucji zwrotu „My, Naród”. Uzasadnienie filozoficzne odwołuje się natomiast do prawa oporu wobec tyrańskiego rządu zawarte w Deklaracji Niepodległości. Oba te uzasadnienia występowały wspólnie i autor poszukuje ich w aktach secesji Karoliny Południowej i Konstytucji Skonfederowanych Stanów.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Samodzielność finansowa jednostek samorządu terytorialnego w Konstytucji RP – wybrane problemy

Celem artykułu jest przedstawienie wybranych problemów związanych z konstytucyjną regulacją samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, w kontekście swobody ustawodawcy w dziedzinie określania dochodów JST. Wydaje się, że w świetle aktualnych regulacji wspomniana swoboda ustawodawcy jest zbyt duża, co powoduje znaczne ograniczenie samodzielności finansowej JST. W artykule przedstawione zostaną propozycje zmian polskich unormowań konstytucyjnych w tej dziedzinie w celu zwiększenia wspomnianej samodzielności, w nawiązaniu do rozwiązań obowiązujących w wybranych państwach europejskich. Przede wszystkim konieczne jest zwiększenie wpływu organów samorządu terytorialnego na przebieg procedury ustawodawczej w przypadku projektów ustaw dotyczących dochodów i wydatków tych jednostek. Najbardziej wskazane byłoby wpisanie do ustawy zasadniczej obowiązku konsultowania takich projektów na forum Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Godny rozważenia jest też postulat przekształcenia Senatu w Izbę Samorządową.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Opracowania melodii liturgii godzin Triduum Paschalnego

Triduum Paschalne posiada swoje jedyne i niepowtarzalne w całym roku liturgicznym celebracje, a wśród nich także poranne liturgie godzin. Kościół w wielu dokumentach podkreślał ogromne znaczenie i wartość tej formy modlitwy, zachęcając do jej czynnego, uroczystego i wspólnotowego sprawowania. Tradycja ta bardzo mocno zakorzeniła się także w Kościele w Polsce. W języku polskim oficjum to nazywano „Ciemnymi jutrzniami”. W odnowionej przez Vaticanum II Liturgii godzin „Ciemne jutrznie” po raz pierwszy w historii zostały całkowicie zreformowane w swojej strukturze i częściowo w tekstach. Aby umożliwić duchowieństwu oraz wiernym świeckim czynny udział w śpiewanych celebracjach tego wyjątkowego oficjum, w różnych ośrodkach lokalnych Kościoła w Polsce przez lata tworzono ich opracowania melodyczne. Celem niniejszego artykułu jest nie tyle wnikliwa analiza muzykologiczna powstałych melodii, co raczej wskazanie i omówienie zasadniczych kierunków oraz koncepcji kompozytorskich, jakimi kierowali się twórcy melodii i redaktorzy poszczególnych wydań w zaproponowanych opracowaniach muzycznych interesujących nas tekstów. Mamy nadzieję, że przedstawione w nim wnioski badawcze staną się przyczynkiem do stworzenia jednej wersji melodycznej tego oficjum dla Kościoła w Polsce.

Czasopismo: Musica Ecclesiastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Johannes Diebold (1842–1929) – cecylianista z Freiburga

Artykuł zawiera opis działalności Johannesa Diebolda – organisty, kompozytora i muzyka kościelnego. Był animatorem ruchu cecyliańskiego we Freiburgu. Skomponował wiele utworów chóralnych przeznaczonych zarówno dla chórów amatorskich, jak i profesjonalnych. Często w utworach chóralnych stosował akompaniament organowy. Większą część twórczości stanowią utwory organowe przeznaczone do użytku liturgicznego. Autor stosuje w nich głównie techniki polifoniczne. Kompozycje organowe ujmował w takie formy, jak: preludium, postludium, fuga, fugetta, trio. Diebold odegrał znaczącą rolę jako wydawca i popularyzator ówczesnej muzyki organowej. Zbiory wydawanej przez siebie światowej literatury organowej stanowią do dziś istotną pomoc dydaktyczną i repertuarową dla muzyków kościelnych.

Czasopismo: Musica Ecclesiastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Ks. Bronisław Maryański (1863–1912) i ks. German Grabowski (1836–1911) – dwaj mazowieccy cecylianiści i ich poglądy na muzykę liturgiczną

Ruch cecyliański, widoczny zwłaszcza w Niemczech w drugiej połowie XIX w., uwidocznił się również na ziemiach polskich. W tym kontekście wymienia się na ogół nazwiska: Eugeniusza Gruberskiego, Józefa Surzyńskiego, Wacława Gieburowskiego czy Antoniego Chlondowskiego. Jednak osób zaangażowanych w poprawę stanu muzyki kościelnej było więcej. W niniejszym artykule przywołane zostały dwie postaci księży działających na Mazowszu w tym samym czasie: Bronisława Maryańskiego i Germana Grabowskiego. Obaj prowadzili działalność oświatową, publikując teksty o charakterze podręcznikowym dla organistów. Porównując stanowiska obu autorów na temat muzyki liturgicznej można dojść do wniosku, że poglądy wśród samych cecylianistów co do zasady były zgodne, natomiast dzieliły je kwestie praktyczne.

Czasopismo: Musica Ecclesiastica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Analiza związków przyczynowo-skutkowych w agronomii i hodowli roślin

Celem pracy jest dyskusja o analizie związków w systemach przyczynowo-skutkowych w agronomii i hodowli roślin. Systemy te są zawężone do takich, które obejmują związki liniowe między zmiennymi losowymi. Omówione są następujące metody statystyczne i zagadnienia: analiza ścieżek, sekwencyjna analiza plonu, dwukierunkowy podział zmienności plonu, oraz wnioskowanie o związkach przyczynowo-skutkowych dla populacji genotypów. Dyskusja teoretyczna opiera się na biologicznych aspektach rozwoju roślin uprawnych i ich współdziałaniu ze środowiskiem. W pracy ukazane są też praktyczne aspekty analizy związków przyczynowo-skutkowych, wskazując możliwości interpretacyjne konkretnych metod, a także ich ograniczenia.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wprowadzenie do statystycznych analiz wielozmiennych. Część I. Podstawy teoretyczne

Analizy wielocechowe są coraz szerzej stosowane w badaniach rolniczych. Powszechna dostępność pakietów statystycznych realizujących tego typu analizy pozwala na ich powszechne wykorzystywanie. Problemem staje się więc umiejętność właściwego wykorzystania tych analiz i poprawnej interpretacji uzyskanych z nich wyników. W pracy omówiono podstawowe pojęcia analizy wielozmiennej, opisano wielozmienny model liniowy obserwacji, wielocechową analizę wariancji, niezbędne statystyki testowe a także wielocechowe metody oceny podobieństwa obiektów.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wprowadzenie do statystycznych analiz wielozmiennych. Część II. Przykład zastosowania

Prowadząc doświadczenia oraz analizując dane pochodzące z doświadczeń często obserwuje się i analizuje wiele cech charakteryzujących pewne obiekty doświadczalne. Często każda z tych cech analizowana jest osobno. Jednak, by mieć pełen obraz wyłaniający się z prowadzonych badań, należy sięgnąć do analizy wielocechowej pozwalającej na całościowe podejście do badanego problemu. W pracy przedstawiono praktyczny przykład obliczeniowy opisanych w części pierwszej metod wielocechowych analiz statystycznych. W szczególności przedstawiono wielozmienną analizę wariancji oraz powiązane z nią: analizę kontrastów oraz analizę zmiennych kanonicznych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie wieloczynnikowej analizy wariancji do oceny przezimowania wybranych rodów pszenicy ozimej

Celem pracy było poznanie wpływu różnych czynników ilościowych i jakościowych takich jak; temperatury stycznia i lutego, pochodzenia genetycznego i geograficznego rodów pszenicy ozimej na ich przezimowanie w doświadczeniach polowych w 2009–2010 roku, przeprowadzonych w 3 miejscowościach. W celu wyjaśnienia wpływu badanych czynników na przezimowanie przeprowadzono wieloczynnikową analizę wariancji (ANOVA), która umożliwiała wyjaśnienie skomplikowanych relacji uwzględniających równocześnie wpływ wielu czynników (zmiennych) na konkretną cechę (zmienną). Materiałem badawczym były 2 serie doświadczeń polowych z 133 rodami pszenicy ozimej wysianej jesienią 2009 roku w 7 miejscowościach; Dębinie, Polanowicach, Kobierzycach, Nagradowicach, Smolicach, Strzelcach i Szelejewie. W 3 miejscowościach; Debinie, Smolicach i Strzelcach wykonano wiosną 2010 roku ocenę przezimowania skali od 1 do 9 stopni, w której 1 oznacza słabe przezimowanie, a 9 — bardzo dobre. Zostały one sklasyfikowane jako zmienna ilościowa zależna. Czynnikami objaśniającymi ilościowymi były minimalne wartości temperatury w styczniu i lutym, natomiast zmiennymi klasyfikującymi; podział na 2 serie, pochodzenie genetyczne i geograficzne rodów. Obliczenia wykonano na danych nietransformowanych. Przyjęto mieszany model analizy wariancji. Do obliczeń zastosowano wieloczynnikową analizę wariancji wykorzystując procedurę GLM w Systemie SAS® 9.13. Analiza wariancji ujawniła wysoce istotny średni kwadrat odchyleń dla przyjętego modelu. Stwierdzono istotny wpływ 3 badanych czynników; poziomu temperatury miesiąca lutego, genetycznego (obiekty) i geograficznego (pochodzenia) na poziom przezimowania badanych rodów pszenicy ozimej. Nie stwierdzono istotnej interakcji pomiędzy badanymi czynnikami.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena zmienności przestrzennej zasobności gleby i plonowania pszenicy ozimej z wykorzystaniem pakietu R

Dane do analiz pozyskano w roku 2009 z dwóch pól uprawnych obsianych pszenicą ozimą (odmian: Fregata i Potenzial) zlokalizowanych na Kujawach, w miejscowościach Miechowice i Osłonki. Na podstawie prób roślin i gleby pobranych (z miejsc o znanych współrzędnych geograficznych) na każdym z pól w 25 punktach oceniono wielkość plonu ziarna, zawartość białka w ziarnie oraz zasobność gleby w makroelementy (P2O5, K2O, MgO) oraz pH gleby. Dane poddano analizom geostatystycznym z wykorzystaniem pakietu geoR w programie R z użyciem funkcji variog() i variofit().Ocenę zmienności przestrzennej badanych cech wykonano wykorzystując parametry teoretycznych wariogramów.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie diagramu łodyga i liście do analizy danych w środowisku R

Szczególną rolę w analizie danych odgrywa badanie rozkładu zmiennych ilościowych; w tym celu najlepsze okazują się być techniki graficzne. Wśród bogatej oferty różnego rodzaju wykresów wykorzystywanych w tym celu są przede wszystkim histogram, wykres gęstości prawdopodobieństwa i wykres pudełkowy (ang. boxplot). W pracy przedstawiono rzadziej stosowany diagram nazywany łodyga i liście (ang. stem-and-leaf plot), zaliczany do graficzno-tabelarycznych metod wizualizacji danych. Ten wykres wnosi wiele szczegółów do opisu rozkładu zmiennej. Dla zobrazowania przykła-dowych wykresów wykorzystujemy środowisko R.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wprowadzenie do interaktywnej wizualizacji danych w środowisku R

Wizualizacja danych jest bardzo skutecznym narzędziem wspomagającym proces analizy danych rolniczych na każdym jej etapie, od zapoznawania się z danymi, poprzez interpretację zjawisk, aż po wnioskowanie. Często pozwala na skuteczne zaobserwowanie struktury danych czy obserwacji odstających lub nietypowych, które w innym wypadku trudno byłoby dostrzec. Można jednak znacznie rozszerzyć jej możliwości poprzez dynamiczny wpływ użytkownika na postać wykresu za pomocą interaktywnej wizualizacji. W tym artykule przedstawiliśmy podstawowe sposoby wykorzystania tego rodzaju wizualizacji, w celu zwiększenia możliwości interpretacyjnych analizowanych danych. W ten sposób chcemy zwrócić uwagę czytelników na bogate możliwości, jakie daje użytkownikowi interaktywna wizualizacja. W pracy wykorzystaliśmy możliwości oferowane przez środowisko R; każdemu przykładowi towarzyszy kod w R, który może zostać użyty przez czytelnika do zapoznania się z przykładem, ale także może zostać wykorzystany w praktyce analizy danych.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Sieci neuronowe typu MLP w prognozowaniu plonu jęczmienia jarego

U roślin zbożowych, poszczególne cechy plonotwórcze oraz struktura morfologiczna kłosa kształtują się w określonych fazach rozwojowych, które zachodzą w zmiennych warunkach środowiska. Interakcja genotypu z biotycznymi i abiotycznymi czynnikami środowiska w trakcie trwania okresu wegetacji roślin również wpływa na kształtowanie się wielkości plonu. W niniejszej pracy dokonano aproksymacji wielkości plonu na podstawie cech, charakteryzujących nie tylko okres wegetacji roślin, ale także fazę ich pełnej dojrzałości. Do aproksymacji wykorzystano sieć MLP o bardzo prostej topologii, wynikającej zarówno z liczby, jak i struktury dostępnych danych. Efekt wytrenowania sieci był pozytywny. Uzyskane wyniki wyraźnie wskazują, iż sieć typu MLP może służyć jako narzędzie wspomagające prognozowanie plonu jęczmienia jarego.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ zasolenia na wzrost i rozwój traw gazonowych utrzymywanych w podłożu z dodatkiem hydrożelu

Trawniki stanowią istotny element krajobrazu miejskiego, pełniąc różnorodne funkcje estetyczno-środowiskowe, a ich produktywność jest dobrym wskaźnikiem funkcjonowania obszarów przyrodniczych. Problem szkodliwego oddziaływania stresów miejskich na tereny zieleni dotyczy w szczególności obszarów przyulicznych. Stosowane są zatem różnorodne zabiegi agrotechniczne, które zmierzają do poprawy tamtejszych warunków dla roślin. Jednym z nich jest wprowadzanie do gleb hydrożeli. Substancje te są zdolne do gromadzenia dużej ilości wody, łagodząc tym samym skutki suszy u roślin. Ich stosowanie jest przy tym tańsze niż nawadnianie. Niemniej jednak preparaty te wykazują również właściwości sorpcyjne w stosunku do niektórych kationów, które są zawarte w roztworze glebowym. Można zatem przypuszczać, że wysycanie matrycy żelu przez jony będzie obniżać efektywność sorbowania wody, a tym samym skuteczność działania hydrożelu. Celem badań była ocena działania hydrożelu w warunkach zasolenia na przykładzie reakcji wybranych gatunków traw gazonowych. W niniejszym artykule opisano wstępne wyniki doświadczeń, które prowadzono przez trzy miesiące w kontrolowanych warunkach szklarniowych. Miarą skuteczności działania hydrożelu była ocena kiełkowania, wysokości darni oraz kondycji traw narażonych na trzy poziomy zasolenia podłoża w obecności i przy braku sorbentu. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że niezależenie od obecności hydrożelu wzrost stężenia soli w podłożu osłabił kiełkowanie, wzrost i kondycję testowanych gatunków.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wykorzystanie biotechnologii przez polską hodowlę roślin

W ramach koordynacji projektu badawczego zamawianego PBZ-MNiSW-2/3/2006 pt. „Nowe metody genetyki molekularnej i genomiki służące doskonaleniu odmian roślin uprawnych” przeprowadzono badania ankietowe wśród krajowych ośrodków hodowli roślin na temat wykorzystania biotechnologii w procesie hodowlanym roślin uprawnych. W badaniach wzięło udział 18 krajowych ośrodków hodowli roślin. Ankieta obejmowała 14 rozbudowanych pytań, ukazujących obecny stan wykorzystania biotechnologii w hodowli twórczej, trudności w uzyskaniu oczekiwanego postępu hodowlanego, znacznie pożądanych kierunków hodowli w poszczególnych gatunkach, obecne i przyszłe zastosowanie markerów molekularnych, zainteresowanie firm hodowlanych w szkoleniu własnego personelu, celowości prowadzenia programu hodowli wstępnej przez wyspecjalizowane ośrodki oraz korzystania z usług biotechnologicznych oferowanych hodowcom.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wpływ odmian, miejscowości i intensywności uprawy oraz ich interakcji na plon pszenicy ozimej w doświadczeniach PDO

Celem pracy jest adaptacja, przedstawienie, empiryczna ilustracja zastosowania oraz ocena przydatności łącznej trójkierunkowej analizy wariancji i procedury Tukeya dla wielokrotnych porównań średnich do wnioskowania o reakcji odmian na warunki agroekologiczne (środowiskowe) w miejscowościach i na intensywność uprawy (A1 i A2), z wykorzystaniem danych z jednorocznej, wielokrotnej serii dwuczynnikowych doświadczeń PDO, zakładanych w układzie split-block. Ilustracja empiryczna obejmowała analizę danych dla plonu ziarna pszenicy ozimej z mikropoletek, wyodrębnionych w doświadczeniach PDO w 2009 roku. Proponowana metodyka statystyczna okazała się efektywna przy wnioskowaniu o reakcji badanych odmian pszenicy ozimej zarówno na warunki środowiskowe, jak i intensywność uprawy. W badanych warunkach pogodowych odmiany pszenicy ozimej reagowały różnie pod względem plonu ziarna na zmienne warunki środowiskowe w Polsce, zaś reagowały one podobnym wzrostem plonu na zwiększenie intensywności uprawy, niezależnie od miejscowości. Średnie dodatnie efekty wzrostu intensywności uprawy na plon w środowiskach stacji oceny odmian zmniejszały się, wraz ze zmniejszaniem się produktywności tych środowisk.

Czasopismo: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo