rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Porównanie oddziaływania wybranych metali ciężkich i zasolenia na aktywność enzymatyczną podłoży ogrodniczych stosowanych w technologii pojemnikowej produkcji lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia Mill.)

Celem pracy była ocena wpływu zróżnicowanego zasolenia oraz zwiększonych ilości metali ciężkich na aktywność fosfatazy kwaśnej i zasadowej oraz dehydrogenaz w podłożach ogrodniczych stosowanych w pojemnikowej uprawie lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia Mill.). Doświadczenia wazonowe prowadzono w hali wegetacyjnej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Materiał stanowiło podłoże w postaci substratu torfowego jednorazowo wzbogaconego Azofoską w dawce 5 g·dm<sup>-3</sup>. Przeprowadzono dwa doświadczenia, w których czynnikami doświadczalnymi było zasolenie i obecność metali ciężkich w podłożu. Zanieczyszczenie podłoży ogrodniczych stosowanych w pojemnikowej uprawie lawendy wąskolistnej (Lavandula angustifolia Mill.) metalami ciężkimi, jak również ich zasolenie spowodowało istotne zmiany aktywności fosfataz oraz dehydrogenaz. Niewielkie stężenie miedzi, ołowiu i cynku aktywowało fosfatazę kwaśną, podczas gdy aktywność fosfatazy zasadowej oraz dehydrogenaz uległa podwyższeniu jedynie po wprowadzeniu do podłoża cynku. Większe stężenie metali ciężkich działało inhibitująco na aktywność fosfatazową i dehydrogenazową podłoża. Zasolenie podłoża przede wszystkim hamowało aktywność fosfataz i dehydrogenaz, a stwierdzony efekt był większy po aplikacji NaCl niż CaCl<sub>2</sub>.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola cyrkulacji atmosferycznej w kształtowaniu warunków higrycznych w dorzeczu górnej Wisły

Wilgotność powietrza, charakteryzująca zawartość pary wodnej w powietrzu, jest elementem odgrywającym istotną rolę w procesach meteorologicznych zachodzących w atmosferze. Głównym celem opracowania jest ocena zróżnicowania warunków higrycznych w dorzeczu górnej Wisły na tle cyrkulacji atmosferycznej. Wykorzystano dane dobowe z lat 1981-2010, pochodzące z 9 stacji synoptycznych. Przedstawiono zróżnicowanie w czasie i przestrzeni wilgotności właściwej i niedosytu wilgotności powietrza. Oddziaływanie czynnika cyrkulacyjnego określono wykorzystując kalendarz sytuacji synoptycznych w dorzeczu górnej Wisły T. Niedźwiedzia. Z przeprowadzonej analizy wynika istotna zależność zawartości pary wodnej w powietrzu, zwłaszcza w ujęciu sezonowym, od aktualnej sytuacji synoptycznej. Stwierdzono również duże zróżnicowanie przestrzenne warunków higrycznych w określonych warunkach cyrkulacyjnych. Najbardziej niekorzystne warunki higryczne, prowadzące m.in. do wysuszenia przypowierzchniowych warstw gleby, panują w sytuacji antycyklonalnej z napływem mas powietrza z południowego zachodu. Dobra zależność warunków wilgotnościowych od cyrkulacji atmosferycznej jest widoczna przede wszystkim w chłodnej połowie roku. W miesiącach letnich sytuacja jest bardziej skomplikowana, co może również świadczyć o istotnym wpływie czynnika radiacyjnego oraz lokalnych warunków środowiskowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasolenie gleby wyznaczane sensorami FDR działającymi w zmiennej częstotliwości

Pomiar zasolenia gleby jest dokładnie opisany w literaturze, zwłaszcza przez autorów zajmujących się badaniem parametrów fizykochemicznych gleby w rejonach zagrożonych suszą. Zasolenia gleby, rozumianego jako elektryczna konduktywność ekstraktu roztworu glebowego, nie można zmierzyć w sposób selektywny. Wynika to z faktu, że na pomiar wpływa nie tylko zawartość soli w postaci rozpuszczonych jonów, ale także wilgotność gleby, temperatura i tekstura. Zatem pomiar poziomu zasolenia gleby, szczególnie w warunkach polowych, nadal wymaga prac związanych z metodyką oraz stosowaną aparaturą pomiarową. Idealny miernik zasolenia gleby powinien mierzyć chwilowe wartości wszystkich elementów istotnie wpływających na wynik pomiaru, w tym samym czasie i w tym samym miejscu. Zastosowanie sensorów dielektrycznych, tj. sensorów działających w technice TDR (ang. "time domain reflectometry") (TOPP i in. 1980) i FDR (ang. "frequancy domain reflectometry") (HILHORST, DIRKSEN 1994), umożliwiło integrację czujników wilgotności, przewodnictwa elektrycznego i temperatury gleby w jednym urządzeniu pomiarowym. W artykule przedstawiono elektryczny model sensora FDR, działającego w zakresie częstotliwości od 10-500 MHz, przeznaczonego do pomiaru stanu zasolenia gleby, określonego jako pochodna cząstkowa jej przewodnictwa elektrycznego w stosunku części rzeczywistej zespolonej przenikalności elektrycznej. Jego innowacyjność polega na zastosowaniu szerokiego zakresu częstotliwości pomiaru w celu identyfikacji czynników wpływających na zasolenie gleby, objawiających się w różny sposób przy zmianie częstotliwości sygnału badanego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wieloletnie zmiany zasobów termicznych w okresie wegetacyjnym i aktywnego wzrostu roślin w Polsce

W pracy podjęto zagadnienie współczesnych zmian zasobów termicznych w sezonie wegetacyjnym w Polsce. Zasoby termiczne określono na podstawie sum nadwyżek średnich dobowych wartości temperatury powietrza powyżej progu 5°C i 10°C (tzw. sumy efektywne temperatury). Wykorzystano dane codzienne z lat 1951-2006 z 10 stacji synoptycznych IMGW z obszaru Polski nizinnej. Posłużono się także serią uśrednioną obszarowo. Określono zakres zmian oraz wieloletnie trendy i fluktuacje zasobów termicznych. Najmniejsze sumy efektywne temperatury w okresie wegetacyjnym pojawiały się w różnych regionach Polski w różnych latach, natomiast skrajnie duże występowały na przeważającym obszarze Polski i koncentrowały się na przełomie XX i XXI wieku. Wykazano istotny wzrost zasobów termicznych oraz przestrzenne zróżnicowanie tempa tego procesu na obszarze Polski. Sumy temperatury powyżej progu 5°C wzrastały w Polsce w tempie 4,0°C na rok, a powyżej 10°C - 2,6°C na rok.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości rozrodu ryb łososiowatych w rzece Wołczenicy

Wędrowne ryby łososiowate są niezwykle cenne z gospodarczego punktu widzenia, a ich występowanie w rzece potwierdza dobrą jakość warunków środowiskowych. Łosoś (Salmo salar L.) i troć wędrowna (Salmo trutta m. trutta L.) do rozrodu wymagają odpowiedniego żwirowo-kamienistego substratu, w którym budują gniazda – kopce tarłowe. Kopce tarłowe ryb szczegółowo opisano, podając ich rozmiary i lokalizację GPS. Wyniki porównano z uzyskanymi w badaniach przeprowadzonych w ubiegłych latach na tym odcinku oraz z obserwacjami przeprowadzonymi na innych ciekach. W wyniku prowadzonych prac melioracyjnych w wielu ciekach dokonano regulacji koryt rzecznych i pogłębiono je, eliminując podłoża żwirowo-kamieniste. Ponadto istotnym elementem ograniczającym zasięg występowania wędrownych ryb jest zabudowa hydrotechniczna. Podczas badań przeanalizowano możliwość rozrodu ryb w Wołczenicy oraz zewidencjonowano tarliska w dwóch sezonach rozrodczych – 2016–2017 i 2017–2018. Wyniki wskazują na istotne zmniejszenie liczby gniazd w porównaniu z wcześniej prowadzonymi badaniami – z dwunastu do trzech.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie wybranych wskaźników oceny suszy atmosferycznej na obszarze województwa podkarpackiego (1901-2000)

Na podstawie średnich ważonych z lat 1901-2000 wartości temperatury powietrza i opadów atmosferycznych w poszczególnych miesiącach okresu wegetacyjnego (kwiecień-październik) w województwie podkarpackim, określono natężenie suszy atmosferycznej w każdym miesiącu, przez obliczenie wskaźnika względnego opadu RPI, wskaźnika standaryzowanego opadu SPI i wskaźnika hydrotermicznego Sielianinowa K. W oparciu o zebrane z tego okresu komunikaty rolniczometeorologiczne o stanie upraw, metodą kalendarza warunków meteorologicznych wegetacji ważniejszych roślin uprawnych, wyodrębniono miesiące suche, w których stan roślin był mierny i zły na skutek niedostatecznego uwilgotnienia. Wykazano, że średnia częstość występowania miesięcy posusznych określona metodą względnego opadu RPI i standaryzowanego opadu SPI wynosi 32%, określona metodą Sielianinowa - 30%, a wg kalendarza warunków pluwiotermicznych wegetacji roślin uprawnych - 27%. Przyjmując za reperową metodę kalendarza warunków meteorologicznych wegetacji roślin uprawnych można zauważyć, że początek suszy poniżej 74% opadu normalnego zaznacza się tylko w maju i czerwcu, a w pozostałych miesiącach nieco poniżej tej wartości. Według metody SPI za początek suszy na badanym obszarze należy uznać wartość wskaźnika -0,8. Metoda Sielaninowa jest najbardziej zgodna z kalendarzem warunków meteorologicznych wegetacji ważniejszych roślin uprawnych. Między trzema badanymi metodami występuje ścisła współzależność, o czym świadczą wysokie współczynniki determinacji, rzędu 0,90.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena występowania grzybów oraz amoniaku i metanu w powietrzu w wybranym budynku inwentarskim

Celem badań było określenie liczebności grzybów, występujących w budynku inwentarskim zlokalizowanym na terenie Zakładu Doświadczalnego ITP. Podjęto również próbę określenia dynamiki
zmian zawartości amoniaku oraz metanu w powietrzu badanego obiektu. Do badań wybrano oborę położoną na terenie Zakładu Doświadczalnego Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego w Falentach. Pomiary wykonywano w 10 wytypowanych punktach badawczych. Próbki powietrza pobierano za pomocą urządzenia MASS 100 ECO na szalki Petriego, zwierające podłoże według Martina. Hodowle inkubowano w 28°C. Zawartość gazów w powietrzu badano za pomocą analizatora gazów.
Wyniki badań wykazały wpływ terminu i miejsca na liczebność drobnoustrojów w powietrzu. Wyniki analiz amoniaku i metanu wykazały niewielkie ilości badanych gazów w powietrzu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba oszacowania ilości azotu pochodzącego z mineralizacji glebowej masy organicznej pobieranego przez ruń łąkową w warunkach gleb murszowatych

Na Żuławach Wiślanych od 1998 r. prowadzone są badania związane z gospodarowaniem azotem na łące wiechlinowo-wyczyńcowej na glebach murszowatych. Przedstawione wyniki pochodzą z lat 2003-2006. Wykonano analizę gospodarki azotem metodą bilansową "na poziomie pola" z uwzględnieniem N glebowego. Ocena przydatności tej metody do obliczania ilości azotu udostępnianego runi z mineralizacji glebowej masy organicznej oraz w ustalaniu optymalnych dawek nawożenia azotem jest pozytywna. Stwierdzono, że azot glebowy w warunkach gleb murszowatych to istotny składnik tego bilansu. Ilość dostępnego azotu glebowego w zależności od ilości i rozkładu opadów atmosferycznych w sezonie wegetacyjnym, który jest jednym z głównych czynników wpływających na dynamikę mineralizacji glebowej materii organicznej, oszacowano na ok. 90-250 kg N·ha-¹.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena retencji glebowej na zrekultywowanych gruntach pogórniczych w Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego

Odkrywkowa eksploatacja węgla brunatnego wywołuje duże zmiany w środowisku przyrodniczym. W związku z powyższym uzasadnione jest badanie stosunków wodnych na rekultywowanych rolniczo terenach pogórniczych. Na tych obszarach występuje typowo opadowo-retencyjna gospodarka wodna, w której jedynym źródłem wody są opady atmosferyczne, gdyż zwierciadło wody gruntowej zalega bardzo głęboko i nie wywiera istotnego wpływu na uwilgotnienie wierzchnich warstw gleb tych terenów. W Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego wiodącym kierunkiem zagospodarowania gruntów pogórniczych jest rekultywacja rolnicza, realizowana na podstawie "modelu PAN".  Podstawą pracy były wyniki badań i obserwacji terenowych, prowadzonych od jesieni 2000 r. do września 2003 r. na 4 powierzchniach doświadczalnych o wielkości 0,32 ha każda, zlokalizowanych na zwałowisku wewnętrznym odkrywki "Kazimierz Północ" KWB "Konin", po przeprowadzonej w 1998 r. rekultywacji technicznej, a następnie rozpoczętej rekultywacji rolniczej. Obecnie obszar ten użytkowany jest rolniczo. Badania potwierdziły, że kształtowanie się zasobów wodnych na tych terenach zależy przede wszystkim od ilości i rozkładu opadów atmosferycznych w okresach wegetacyjnych oraz w poprzedzających je półroczach zimowych. Największe zapasy wody w wierzchniej warstwie badanych gruntów pogórniczych, osiągające wartości większe od polowej pojemności wodnej, wystąpiły w mokrym okresie wegetacyjnym 2002 r. W suchym okresie wegetacyjnym 2003 r. wystąpiły natomiast długie okresy niedoborów wody dla uprawianych roślin.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena potencjalnej eutrofizacji wód płynących w zlewni środkowej Wisły

Podstawowym indykatorem potencjalnej eutrofizacji wód powierzchniowych jest duża zawartość związków fosforu i azotu. Korzystając z danych monitoringu WIOŚ przeprowadzono analizę jakości wód rzecznych na obszarze RZGW Warszawa pod kątem oceny ich potencjalnej eutrofizacji. Przyjęto, że wody są potencjalnie eutroficzne, jeżeli przekroczone zostają graniczne wartości wskaźników podane w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. W ponad 40% punktów pomiarowych (667 w latach 2004-2006) stwierdza się przekroczenie granicznej wartości co najmniej jednego z rozpatrywanych wskaźników - stężenia azotanów, azotu ogólnego, fosforu ogólnego i chlorofilu ?. Objawy eutrofizacji (intensywny rozwój glonów planktonowych) występują na nizinnych odcinkach Wisły oraz głównych rzek zlewni jej środkowego biegu: Narwi, Wieprza, Bzury, Pilicy, Radomki, Bugu, a także na krótkich przyujściowych odcinkach innych rzek.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Oddziaływanie wylewiska ścieków komunalnych na wody podziemne w trakcie jego użytkowania i po włączeniu z eksploatacji

W pracy przedstawiono wyniki kilkuletnich obserwacji stanu jakości wód podziemnych w rejonie wylewiska nieczystości, zlokalizowanego w typowych warunkach geologiczno-przyrodniczych Niżu Polskiego. Na wylewisko trafiały fekalia z nieskanalizowanych terenów okolicznych wsi. Wylewisko nie ma żadnego uszczelnienia od dołu. Wody podziemne występują na głębokości kilku metrów poniżej powierzchni terenu. Na skutek powolnej infiltracji ścieki przedostawały się do warstwy wodonośnej, rozprzestrzeniając się w niej. Wokół wylewiska wykonano sieć piezometryczną, która umożliwia opróbowanie hydrochemiczne i ocenę przestrzennych zmian zanieczyszczonej strefy warstwy wodonośnej. Uzyskane wyniki badań posłużyły do analizy rzeczywistego oddziaływania tego obiektu na wody podziemne. W efekcie prowadzonych badań stwierdzono silny, lecz wyłącznie lokalny - ograniczający się do wyznaczonej strefy ochronnej - wpływ obiektu na środowisko wodne w fazie eksploatacji i stosunkowo szybki zanik tego wpływu po zamknięciu obiektu. Stwierdzono, że po wyłączeniu obiektu z eksploatacji jakość wód w rejonie wylewiska wyraźnie się poprawiła, obecnie spełnia ona wymagania stawiane wodzie do picia.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda określania dostępności użytków rolnych w terenach górskich na przykładzie powiatu kłodzkiego

Pomimo zmian w kierunkach zagospodarowania terenów górskich, użytki rolne w dalszym ciągu odgrywają ważną rolę w planach zagospodarowania przestrzennego. Jednym z warunków funkcjonowania rolnictwa w tych terenach jest dobry dostęp do użytków rolnych. W celu oceny dostępności użytków rolnych zastosowano programy GIS oraz analizę metodą "cost distance". Na podstawie cyfrowej bazy danych o czynnikach przyrodniczych i organizacyjnych, której jedną z warstw stanowiła sieć dróg, obliczono wartości cząstkowych wskaźników dostępności do użytków rolnych oraz wskaźnik syntetyczny dla poszczególnych wsi. Skwantyfikowanie wartości wskaźnika syntetycznego umożliwiło wydzielenie 3 klas dostępności: słabej, średniej i dobrej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że w powiecie kłodzkim dostępność do użytków rolnych jest dobra w 148 obrębach, średnia - w 49, a słaba - tylko w 7. Stwierdzono, że zarówno sieć dróg, jak i rozmieszczenie użytków rolnych w powiecie kłodzkim w przeważającej liczbie obrębów są prawidłowe, a zastosowana metoda w tym przypadku spełniła swoje zadanie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przydatność wskaźnika wysycenia gleby fosforem do oceny ryzyka wynoszenia tego składnika w spływie do wód powierzchniowych – studium przypadku

W pracy rozpoznano przydatność wskaźnika określającego stopień wysycenia gleby fosforem (DPS), wyznaczonego wyłącznie na podstawie zawartości fosforu w glebie wyekstrahowanego z użyciem wody destylowanej, do oceny ryzyka wynoszenia fosforu fosforanowego wraz ze spływem powierzchniowym z pola uprawnego. Wykorzystana w pracy wersja wskaźnika DPS została niedawno opracowana i ma charakter nowatorski w stosunku do istniejących jego wcześniejszych wariantów. Badania przeprowadzono w latach 2013–2014 na gruncie ornym położonym na stoku o nachyleniu ok. 5%, w wybranym gospodarstwie w województwie zachodniopomorskim. Stwierdzono w szczególności, że: a) wierzchnia warstwa gleby stanowiącego obiekt badawczy pola była wysycona fosforem na poziomie przekraczającym 80%, co oznacza, że potencjalnie istniało duże ryzyko wynoszenia z niej tego składnika ze spływem powierzchniowym; b) stopnień wysycenia gleby fosforem był silnie skorelowany z zawartością fosforu w glebie, oznaczonego w wodzie destylowanej, a także – już w mniejszym stopniu, z zawartością fosforu w glebie, oznaczonego metodą Egnera–Riehma; c) stężenie fosforu rozpuszczalnego w spływie powierzchniowym było związane – na słabym, co najwyżej umiarkowanym poziomie – ze stopniem wysycenia gleby fosforem. W ogólnym aspekcie, uzyskane wyniki badań sugerują, że zastosowany w ich ramach wskaźnik DPS może być przydatnym środkiem do oceny ryzyka wynoszenia fosforu ze spływem powierzchniowym z użytków rolnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stężenie wybranych składników chemicznych w wodach gruntowych i roztworze glebowym małej zlewni rolniczej

W pracy omówiono wyniki wieloletnich badań stężeń wybranych składników chemicznych w wodach gruntowych i roztworze glebowym w zlewni rzeki Gowienica, jednego z dopływów jeziora Miedwie. Oceniono stężenia składników nawozowych w wodach gruntowych na gruntach ornych, użytkach zielonych i w zagrodach wiejskich oraz w roztworze glebowym z gruntów ornych i użytków zielonych. Największe stężenie tych składników zanotowano w wodach gruntowych z zagród wiejskich i gruntów ornych intensywnie użytkowanych. Roztwór glebowy cechowało duże stężenie azotanów i potasu. Duże stężenie składników nawozowych świadczy o tym, że na obszarze badanej zlewni należy prowadzić działania ochronne w celu poprawy jakości wód gruntowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Biokompleksowy wymiar przyrody

Wiele razy i na różne sposoby człowiek podejmuje próbę rozszyfrowania organizacji przyrody. Artykuł ukazuje kilka z nich, od starożytności do chwili obecnej. Najczęściej owe próby były podyktowane następującymi okolicznościami: nagromadzonymi faktami (danymi), ewolucją koncepcji nauk przyrodniczych i filozofii, rozwojem strategii badawczej (rozwój epistemologii i metodologii przyrodoznawstwa, od redukcjonizmu do emergentyzmu). Aktualna próba skoncentrowania się na organizacji przyrody jest podyktowana takimi okolicznościami, jak: akceptacją modelu hipotetyczno-dedukcyjnego w naukach empirycznych, ukształtowaniem się takich teorii, jak teoria systemów, teoria struktur dyssypatywnych, teoria katastrof, teoria algorytmów, teorie morfologiczne, teoria chaosu, teoria informacji (informacja służy do opisu i wyjaśnienia zjawisk należących do różnych poziomów organizacji przyrody), a szczególnie potrzebą spajania rozproszonych idei i odkryć, które stanowią efekt pracy odseparowanych grup badawczych. Naczelnym zadaniem rozwijania takiej wiedzy jest ukazanie sensu esencjalnego przyrody, a przede wszystkim ukazanie jej wiarogodnego obrazu. W takim kontekście należy upatrywać genezę koncepcji przyrody jako biokompleksu. Koncepcja ta ukazuje przyrodę jako system naturalny - przyroda nie jest zlepkiem poszczególnych elementów, lecz tworzy określony system o swoistej integracji, o swoistym stopniu organizacji.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba oceny różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego Polski

W artykule opisano próbę waloryzowania różnorodności biologicznej w krajobrazie rolniczym w Polsce. Przyjęto założenie, że różnorodność biologiczna w krajobrazie rolniczym jest pochodną jego struktury, wyznaczonej przez elementy naturalne, strukturę użytkowania ziemi oraz intensywność gospodarowania. Intensywność gospodarowania w dużym stopniu zależy od przydatności rolniczej gruntów, a częściowo wyraża się w samej strukturze ich zagospodarowania. Przyjmując za jednostkę podstawową podokręgi geobotaniczne, przypisywano im określone walory różnorodności biologicznej na podstawie cech krajobrazowych. Uzyskany obraz zmodyfikowano w wyniku weryfikacji za pomocą dostępnych danych o występowaniu rzadkich gatunków roślin polnych i łąkowych oraz siedlisk chronionych. Nie zdołano w pełni uwzględnić różnorodności biologicznej zwierząt hodowlanych i roślin uprawnych. Odrębność różnych sfer i poziomów różnorodności biologicznej skłania do osobnego ich waloryzowania. Duże, ciągle niewykorzystane możliwości badawcze pozostają w sferze analizy struktury i typologii krajobrazu rolniczego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka