rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Tłumaczenie sądowe a ocena wiarygodności zeznań świadka

W niniejszym artykule przedstawiono psychologiczne i prawnicze kryteria oceny wiarygodności zeznań świadków w kontekście pracy tłumacza w środowisku sądowym, w szczególności w odniesieniu do wierności tłumaczenia i ewentualnego wpływu transformacji na ocenę dowodu osobowego przez sąd. Pomimo znaczącego postępu technologii wykorzystywanych w kryminalistyce, zeznania nadal są istotną wskazówką dowodowo-wykrywczą i mają bezpośredni wpływ na orzeczenia sądów. Przesłuchanie jako czynność procesowa przeprowadzana zarówno w postępowaniach karnych, jak i cywilnych, jest złożonym aktem komunikacji interpersonalnej, w trakcie którego kształtowane jest subiektywne przekonanie sądu co do szczerości i prawdziwości zeznań, zaś obecność tłumacza jako pośrednika pomiędzy przesłuchującym a przesłuchiwanym dodatkowo czynność tę komplikuje. Określenie wartości zeznania zależy do wielu czynników, których tłumacz powinien być świadomy, podobnie jak doniosłości swej roli, jaką odgrywa, uczestnicząc w postępowaniu sądowym. W oparciu o dotychczasową wiedzę i przeprowadzone wywiady z polskimi tłumaczami przysięgłymi, sformułowano przesłanki do przeprowadzenia pogłębionych badań na temat wpływu strategii tłumacza na ocenę świadka i złożonych przez niego zeznań.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Czy język angielski jest już językiem międzynarodowym?

Artykuł omawia szereg podstawowych kwestii glottodydaktycznych odnoszących się głównie do zagadnienia uznania języka angielskiego jako języka globalnego. W artykule wskazano, iż sama sugestia, aby język angielski uznać za język globalny głównie z uwagi na fakt, iż jest to najczęściej nauczany język na świecie nie jest wystarczającą przesłanką, aby uznać go za ten rodzaj języka. Najpierw należy bowiem ustalić w miarę dokładną odpowiedź na pytanie, co oznacza nauka języka globalnego, jakie są zasadnicze różnice pomiędzy nauką tego rodzaju języka a nauką języka obcego/drugiego. W drugiej części artykułu zawarto próbę odpowiedzi na tego rodzaju pytania.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wewnątrz i na zewnątrz kultury. Komu potrzebna jest „grzeczność”?

Badania pragmatyczne nad „grzecznością” w istotny sposób ograniczają możliwości opisu konkretnych sytuacji komunikacyjnych. Dzieje się tak głównie ze względu na to, że zdroworozsądkowe a zarazem normatywnie zorientowane pojęcie „grzeczności” uniemożliwia dostrzeżenie licznych zjawisk postrzeganych jako oczywiste przez rodzimych użytkowników kodu w rzeczywistych warunkach komunikacji. W artykule niniejszym dążono do ukazania przynajmniej kilku istotnych obszarów uzusu językowego, do opisu jakich studia „grzecznościowe” nie są w stanie dotrzeć. Postulowano rozszerzenie spektrum badań nad rzeczywistymi sytuacjami komunikacyjnymi, poprzez odejście od wyłącznie „grzecznościowego” punktu widzenia, z wykorzystaniem ramy opisowej honoryfikatywności (modyfikacji honoryfikatywnej), jako zjawiska obecnego w każdym rzeczywistym przekazie, powiązanego z osiągnięciem adekwatności komunikacyjnej komunikatu. Zwrócono również uwagę na fakt, że badania nad modyfikacją honoryfikatywną, obejmujące całość aktywności komunikacyjnej, mogą (i powinny) dotyczyć także polityki językowej, pojmowanej jako wyposażenie użytkowników kodu choćby w podstawowy zestaw wzorców jego użycia umożliwiających efektywną komunikację.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Styl jako praktyka i forma pamięci zbiorowej

Przedmiotem artykułu są relacje między stylem językowym a pamięcią zbiorową. Styl, ujmowany semiotycznie i antropologicznie, stanowi jedną z form pamięci zbiorowej, obok typu tekstu kultury, odmiany, a także gatunku tekstu. Z jednej strony styl jest wyrazem, świadectwem przeszłości. Ze stylu indywidualnego np. uznanych pisarzy odczytać można ich obraz rzeczywistości, w tym także przeszłości. Styl jest więc nośnikiem zarówno pamięci indywidualnej danego pisarza, jak też świadectwem przeszłości, w której żył i tworzył. Style typowe stanowią lustro odzwierciedlające właściwe dla danej epoki konwencje wyrażania. Styl przechowuje więc obraz przeszłości, indywidualnej i zbiorowej, jest środkiem dotarcia do niej oraz sposobem wyrażania przeszłości oraz mówienia o przeszłości i jej niewerbalnych nośnikach współcześnie. Styl funkcjonalny ukazano więc jako praktykę oraz formę pamięci zbiorowej: komunikatywnej lub kulturowej. Styl potoczny stanowi praktykę wcielania, podczas gdy pozostałe style funkcjonalne są praktykami zapisu. Pamięć komunikatywna przekazywana jest przez środki i wartości typowe dla stylu potocznego, pamięć kulturowa związana jest praktycznie ze wszystkimi stylami funkcjonalnymi, w zależności od treści pamięci.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Pierwotna podstawa doświadczeniowa metaforyzacji

Wobec hipotezy “ucieleśnienia” (embodiment), powstaje pytanie w jakim stopniu ucieleśnienie wpływa na język, czyli jaka jest podstawa doświadczeniowa (experiential basis) w szczególności języka metaforycznego. Pytanie to pozostało dotychczas bez odpowiedzi. Podstawowym rozróżnieniem w naszej egzystencji jest podział na świat fizyczny i abstrakcyjny. Świat fizyczny to świat przedmiotów. Analiza pojęć abstrakcyjnych (w tym artykule to MYŚL) pokazuje, że ostateczną, pierwotną podstawą doświadczeniową (domeną źródłową) metaforyzacji jest świat przedmiotów fizycznych (myśli można mieć, pozbierać, rzucić, podsunąć, myśl może się rodzić, może kogoś uderzyć, porazić, strzelić do głowy, nasuwać się, przebiegać przez głowę, z myślami można się bić, itd.). Podział na świat przedmiotów fizycznych i bytów abstrakcyjnych jest podstawą nowej typologii metafor opartej na hipotezie, że schemat przedmiotu jest pierwotną i ostateczną domeną źródłową (podstawą doświadczeniową) nie podlegającą dalszej metaforyzacji. Taka teza pozwala także na przedstawienie pewnych sugestii filogenetycznych odnoszących się do myślenia abstrakcyjnego w ogóle.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Trochę niezbyt udany debiut czyli słów kilka o eufemizmach w języku prasy i polityki na przykładzie języka francuskiego i polskiego

W artykule tym analizowane jest znaczenie kontekstowe czterech przysłówków trochę, nieco, mało, niezbyt oraz ich francuskich odpowiedników un peu, un (tout) petit peu, peu, pas trop we współczesnym języku prasy i polityki. Według podstawowych definicji słownikowych służą one do wyrażania słabego natężenia cechy. Dziennikarze nie chcąc kogoś urazić,a politycy chcąc lepiej wypaść, mówiąc o sobie samych, używają tych przysłówków, aby w sposóbeufemistyczny powiedzieć o negatywnej cesze (trochę, nieco /unpeu) albo aby prawie zanegować istnienie cechy pozytywnej (mało, niezbyt /peu, pas trop). Często jednak mówiąc mniej, dziennikarze czy politycy dają odczuć, że powiedzieli więcej. Litota, którąmożna dokładnie odczytać tylko w kontekście użycia, jest zawoalowanym sposobem skrytykowania kogoś lub czegoś, wytknięcia poważnego niedociągnięcia. Używa się jej dla wyrażenia silnego stopnia natężenia lub nawet nadmiaru negatywnej cechy.

Czasopismo: Półrocznik Językoznawczy Tertium
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Twórczy wymiar tańca

Artykuł opowiada się za wysoką pozycją sztuki tanecznej w naukach humanistycznych. Jako, że taniec jest zakorzeniony w ludzkim ciele, tworzenie tańca oznacza tworzenie istoty ludzkiej. Składa się to na autentyczną sferę antropologicznej twórczości. Można zatem powiedzieć, że taniec jest antropologiczny i antropocentryczny. Stanowisko to znajduje swoje korzenie w tradycji helleńskiej, gdzie paideutyczna formacja społeczeństwa wolnych ludzi uwzględniała ćwiczenia fizyczne, głównie taniec zjednoczony z muzyką i słowem. Ludzkie ciało było tam postrzegane jako boska świątynia najszlachetniejszych ludzkich zdolności, które poddawane były ciągłemu szkolenia i doskonaleniu. Przedstawiono listę współczesnych dłużników Greków na tym polu w celu wykazania nieśmiertelności helleńskich idei wychowawczych przez tysiąclecia. Innym aspektem rozprawy są wzajemne relacje pomiędzy estetyką i etyką poprzez proces szkolenia w tańcu.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, pedagogika
Od roli do posłannictwa. Włodzimierza Staniewskiego praktykowanie teatru

Artykuł ten opisuje jeden z aspektów twórczości teatralnej Włodzimierza Staniewskiego, założyciela i twórcy Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, jednej z ważniejszych placówek artystyczno-badawczych w Polsce. Teatr Włodzimierza Staniewskiego ma na swoim koncie kilka znaczących produkcji teatralnych, które są efektem szerokiego programu badawczego, na który składają się Wyprawy, Zgromadzenia i Przedstawienia. To, co wyróżnia twórczość Staniewskiego, to misyjny charakter pracy jego zespołu. Jest to misja artystyczna, niemniej z takim poświęceniem wypełniana, że urosła ona dziś do rangi posłannictwa kulturalnego. Złożyły się na nią kulturotwórcze inspiracje Staniewskiego służące powiązaniu refleksji naukowych z praktyką poszukiwań teatralnych. W praktyce działania te polegają na odkrywaniu rodzimej kultury ludowej, czy też „kultury tubylczej”, jak chętnie nazywał ją sam Staniewski, postrzeganej jako sprawdzian odbioru żywego materiału, który można artystycznie przetwarzać i w nim poszukiwać źródeł aktorstwa. Autor niniejszego artykułu przedstawia zagadnienie teatru i aktorstwa w świetle romantycznej idei powrotu do natury, będącej dziś przypomnieniem o „ekologicznej” powinności kultury współczesnej wobec ziemi rodzimej, zwanej też „ziemią ojców”. Według Staniewskiego wszelkie środki wyrazu wywodzą się lub pozostają w ścisłym związku z muzycznością ziemi. Muzyczność jest sposobem odczuwania świata, a zarazem jest jego cechą wewnętrzną, w tym sensie jest ona czymś, co jest blisko ducha. Kształtuje ona człowieka, jego odczuwanie, a nawet myślenie, kształtuje tym samym aktora. Aktorzy teatru Staniewskiego odwołują się do tradycji rozumianej jako bezpośredni kontakt z ludźmi, mieszkańcami środowisk wiejskich, z których sposobu bycia, zachowania, działania, a nawet twarzy można wyczytać znaki kultury. Teatr Staniewskiego określany jest dziś jako teatr ożywionej w przestrzeni pieśni. I choć obecnie Włodzimierz Staniewski i jego zespół czerpią inspiracje z kultury antycznej, to głównym ich celem  jest próba odpowiedzi na pytanie jak żyć, jak postępować wobec drugiego człowieka i innej kultury. Na tym też polega posłannictwo tego teatru – jest nim kultywowanie tego, co niesie z sobą organiczne powiązanie twórczości teatralnej z naturą i całym obszarem międzykulturowej wymiany.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dojrzewanie jako zmiana i autokreacja. Potrzeby wspomaganego – kompetencje wspierającego

Kompetencje komunikacyjne pedagoga/wychowawcy/opiekuna decydują o sposobie budowania relacji z podopiecznymi. Właściwa atmosfera współpracy będąca wynikiem posiadania odpowiednich umiejętności interpersonalnych, w tym komunikacyjnych, decyduje o możliwości wspierania rozwoju wychowanków. Braki w tym zakresie powodują duże zagrożenie dla intelektualnego i emocjonalnego wzrostu dzieci i młodzieży, w skrajnych przypadkach powodując ich zniewolenie. Komunikacyjny charakter pracy pedagoga pociąga za sobą określone konsekwencje dla sposobu kształcenia studentów przygotowujących się do tego zawodu. Kształcenia, które niezależnie od przyjętej ogólnej koncepcji, zawsze pozostaje procesem. Jego efekty uzależnione są od wzajemnych czynności studentów i nauczycieli akademickich oraz całego szeregu uwarunkowań. Jednym z ważniejszych uwarunkowań po stronie studentów jest wewnętrzny obraz świata (będący wynikiem ich dotychczasowych osobistych przeżyć i doświadczeń), z jakim młodzież przychodzi na studia pedagogiczne. Jeśli jest zaburzony utrudnia „stawanie się” pedagogiem uniemożliwiając proces dojrzewania do tej roli i własną autokreację. Autorka, czyniąc doświadczenie punktem wyjścia, stara się pokazać złożoność procesów adaptacyjnych do roli pedagoga. Zwraca uwagę na znaczenie wewnątrzrodzinnych relacji interpersonalnych dla sposobu funkcjonowania w roli studenta i radzenia sobie z przechodzeniem kryzysu adolescencji i wczesnej dorosłości przypadającego właśnie na okres studiów. Podejmując je, studenci są właśnie, w aktualnym momencie swojego życia, tymi, którzy muszą się uporać z całą różnorodnością swoich wczesno- i późno-dziecięcych i młodzieńczych doświadczeń nie tylko dla siebie, ale także dla innych, jeśli w swojej późniejszej pedagogicznej pracy chcą świadomie wspierać rozwój swoich podopiecznych. Parafrazując słowa Gandhiego, można powiedzieć, że chcąc zmieniać świat i innych, sami muszą stać się zmianą. O tym u progu studiów jeszcze nie wiedzą.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wpływ przynależności do grup interesu na predyspozycje społeczno-polityczne, aktywność i kreatywność jednostek

Grupy interesy, stowarzyszenia i organizacje społeczne są obecnie nieodłącznym i często kluczowym elementem struktury społecznej. Wywierają one znaczący wpływ na bieg spraw publicznych oraz na jakość życia społecznego. Ich oddziaływanie przejawia się na wiele różnych sposobów, spośród których jako najbardziej oczywiste można wymienić reprezentowanie poglądów obywateli w sferze publicznej, kształtowanie agendy politycznej, dopełnianie systemu politycznej reprezentacji czy też sprzeciwianie się niepopularnym decyzjom rządzących. Wynikające z powyższych efekty w skali makro mają ogromne znaczenie i jako takie są często poddawane analizie naukowej. Niemniej jednak, istnieje również wiele efektów w skali mikro, czyli w odniesieniu do samych jednostek. Niniejszy artykuł ma właśnie za zadanie przeanalizowanie, głównie na przykładzie amerykańskim, tego, jakie są efekty funkcjonowania grup dla jednostek do nich przynależących, jak fakt uczestnictwa w pracach grup przekłada się na jakość społecznych relacji jednostek, ich dyspozycje oraz konsekwentnie kreatywność. Analizując poszczególne sfery funkcjonowania jednostek w grupach, autor dochodzi do wniosku, że dla jednostek uczestnictwo w grupach i stowarzyszeniach jest w znacznym stopniu wzbogacające i ma znaczące, pozytywne przełożenie na jakość ich społecznego życia i relacji. Przejawia się to między innymi w fakcie, że jednostki uczestnicząc w pracach grupy zdobywają konkretne umiejętności społeczne, takie jak zdolność przekonywania do swoich racji, umiejętności negocjacyjne oraz przede wszystkim to, że uczestnictwo w działalności grupowej w sposób zasadniczy może przekładać się na poziom pewności siebie i samoocenę jednostek. W ten sposób jednostki z większym prawdopodobieństwem angażować będą się w życie społeczno-polityczne, jak również skuteczniej zabiegać o realizację swych interesów. Autor stwierdza też, że niezmiernie istotnym efektem, wiążącym się z uczestnictwem jednostek w funkcjonowaniu grup i organizacji jest kształtowanie się zdrowych relacji społecznych, co jest pochodną zwiększania się kapitału społecznego i budowania wzajemnego zaufania. To wszystko może mieć bezpośrednie przełożenie na poziom kreatywności jednostek, jednostek, które wzbogacone o informacje, podbudowane w swej samoocenie i pewniejsze siebie mogą działać i myśleć odważniej – być bardziej kreatywne. Mimo niewątpliwie wielu dobrodziejstw płynących z uczestnictwa jednostek w grupach, autor podkreśla jednak, że w niektórych przypadkach mogą pojawiać się efekty negatywne, jak choćby możliwość antagonizowania grup i potencjał dla ekstremizmu, czy też to, że udział w życiu grupy może powodować wzrost konformizmu, co z kolei może przekładać się negatywnie na kreatywność. Wszystko jednak, jak pokazuje w wywodzie autor, zależy od rodzaju grupy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Kreatywność z perspektywy kognitywistycznej

W niniejszym artykule podajemy najpierw kilka krótkich określeń kreatywności i szkicujemy główne cechy wybranych teorii kreatywności. Następnie charakteryzujemy interdyscyplinarny zakres kognitywistycznych badań nad kreatywnością. W ich skład wchodzi z jednej strony filozofia i psychologia kreatywności, a z drugiej strony także jej badania w neuronaukach oraz w badaniach nad sztuczną inteligencją. Wskazujemy również na możliwość zastosowania teoretycznych analiz kreatywności w praktyce pedagogicznej (wychowawczej).

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowiek jako twórca

Jednym z kryteriów odróżniających człowieka od innych zwierząt jest działanie twórcze. Wymaga ono uchwycenia relacji środków do celu i świadomej decyzji jego realizacji. Celem tym musi być coś nowego, czego jeszcze nie było. Twórcze myślenie jest najczęściej wynikiem potrzeb. Potrzeby życiowe prowokują do dokonywania odkryć i wynalazków. Tak powstaje cywilizacja. Człowiek jednak jako istota społeczna dąży do dzielenia się z innymi tym, co sam przeżywa. Dzięki temu powstaje kultura obejmująca twórczość artystyczną ikoniczną bądź symboliczną. Zakłada ona nie tylko specjalne uzdolnienia, ale także trening w celu wypracowania czynników składających się na osobowość twórczą. W dziedzinie twórczości technicznej stosuje się różne metody heurystyczne w celu znalezienia algorytmów umożliwiających rozwiązywanie zadań. Twórczość artystyczna jest mniej zalgorytmizowana, dlatego ze psychika człowieka jest skomplikowana i różni się znacznie od maszyny. Niemniej i w tej dziedzinie zaleca się stosowanie metod heurystycznych, jak: zbieranie danych, pozostawienie czasu na ich podświadome opracowanie, uświadomienie sobie wyników pracy mózgu oraz ich sprawdzenie przez porównanie z innymi rozwiązaniami. Za pomocą różnych ćwiczeń można wyrobić w sobie pomysłowość. Zajmuje się tym synektyka, która jest twórczym treningiem ułatwiającym szukanie nowych dróg. Obecnie w badaniach nad twórczością podkreśla się wpływ czynników środowiskowych. Szczególnie istotne jest to w sferze twórczości dziecięcej, która stanowi jeden z ważnych przedmiotów zainteresowania heurystyki.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pomiędzy „starym” i „nowym” światem: dylematy i rozterki kreatorów wychowania okresu przejściowego

Celem recenzji jest zaprezentowanie znanego naukowego czasopisma – jego dziewięciu ostatnich numerów opublikowanych od 2002 roku w Polsce. Temat omawianych artykułów zawartych w każdym numerze półrocznika „Horyzonty Wychowania” był analizowany na dwa sposoby. Pierwszym była analiza ilościowa, czyli zastosowano ocenę treści najbardziej popularnych krajowych i społecznych czasopism pedagogicznych; a drugim – z punktu widzenia kilku tematów, utożsamionych w każdym z wybranych numerów z powszechnymi naukowymi europejskimi problemami pedagogicznymi oraz ich pochodnymi wówczas, gdy zajmowały kluczowe miejsce w danym artykule. Autor podejmuje próbę zwrócenia uwagi czytelnika na unikatowy i naukowo uzasadniony charakter recenzowanego czasopisma. Wszystkie numery stanowią obszerne opracowania w zakresie próby określenia procesów i ich odrębności dla teoretycznych implikacji w okresie anomii, anomalii, nieprawidłowości i zmiany społecznej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Transcendentno-horyzontalna antropologia „Horyzontów Wychowania”

Autor analizuje dorobek naukowy i rozwój programowy dotychczasowych 20 numerów „Horyzontów Wychowania”, którym jest „autentyczne wychowywanie współczesnego człowieka do pełni człowieczeństwa”. By uzasadnić te założenia, przedstawia dwie doktryny antropologiczne ostatnich czasów, a mianowicie indywidualizm i kolektywizm. Do tego dołączyć należy obecny kryzys „smutnego człowieka”. Ostatecznie dochodzi do wniosku, iż założenia programowe postawione przez Redakcję realizowane są poprzez założenia antropologii transcendentno-horyzontalnej metodą analityczną.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Internet destruktywny

Artykuł jest próbą zwrócenia uwagi na destruktywny wpływ różnych aspektów funkcjonowania komunikacji internetowej. Omówiono tutaj zjawisko uzależnienia od wirtualnego seksu, gier MMORPG, czatów i forów. Zaprezentowano kilka przykładów negatywnego wpływu tych form komunikacji na ludzi.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Polemika Tadeusza Ślipki z ideologią materialistyczną

W niniejszej publikacji: Polemika Tadeusza Ślipki z ideologią materialistyczną, ukazuję wybitnego polskiego etyka, autora Zarysu etyki ogólnej i szczegółowej, który przedstawiając własne ujęcie etyki chrześcijańskiej, należy do grona tych, którzy podejmują polemikę z ideologią materialistyczną na gruncie filozofii. Mam tutaj na myśli krytyczne jego nawiązanie do idei heglowskich, marksistowskich, dokonane zapewne w tym celu by - poprzez swoistego rodzaju aprobatę zauważonych i przeanalizowanych przez marksizm zjawisk, wyrazić jednakowoż krytyczne stanowisko zarówno gdy idzie o założenia materializmu i ateizmu a także konkluzje, do jakich dochodzą myśliciele tych orientacji. Profesor Ślipko bezwzględnie krytykuje podłoże ideologiczne filozofii materialistycznych upatrując w tym swoistym redukcjonizmie próby sprowadzenia człowieka-osoby do bytu zależnego, bytu społecznego, ściśle zdeterminowanego bezwzględnymi prawami natury biologiczno-ekonomicznymi.

Ślipko w imię realizmu tomistycznego uznaje człowieka za podstawę „rozstrzygnięć fundamentalnych” i to na gruncie ontologii, antropologii, jak i szczegółowej etyki indywidualnej. W ramach podbudowanej tomistyczną antropologią – etyki społecznej podsumowuje swe naczelne tezy i założenia odnośnie koncepcji człowieka. Nie jest to zbędne przypominanie o faktach już znanych, lecz uświadomienie ścisłego związku takich kategorii charakteryzujących byt ludzki jak działanie, wybór, cel – które z kolei wyznaczają bieg naszego, osobowego życia. A to z kolei stanowi o istocie, naturze i esencji ludzkiej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Społeczno-kulturowy horyzont wiedzy pedagogicznej

Pytanie o istotę teoretycznej wiedzy pedagogicznej stanowi główny wątek wypowiedzi. Autorka uzasadnia, iż jednym z podstawowych elementów tej wiedzy jest wiedza o człowieku i jego wzrastaniu, lecz nie jest ona wystarczająca dla opisu i analizy sytuacji wychowawczej współczesnego człowieka. Szczególnie ważnym źródłem tej wiedzy, zdaniem autorki, staje się wiedza o kulturze człowieka w jego wymiarze lokalnym, środowiskowym z uwzględnieniem zarówno tradycji, jak i zmiany cywilizacyjnej oraz różnorodnych jej obszarów.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zjawiska i tendencje przemian dokonujących się w polskiej rodzinie

W ciągu ostatnich dwudziestu lat w rodzinie dokonywały się i nadal dokonują isę gwałtowne i wyjątkowe przeobrażenia. Oprócz niewątpliwych osiągnięć globalizacji należy zauważyć, iż następuje era naznaczona nieokreślonością, względnością i chaosem aksjologicznym. Celem uświadomienia sobie niebezpieczeństw i zagrożeń, jakie mogą dotknąć naszą rodzinę, pragnę zwrócić uwagę na kilka zjawisk i tendencji, które charakteryzuje tendencja wzrostowa. Są nimi: zanik tradycji w rodzinie, zmniejszający się wskaźnik rodzin trójpokoleniowych, obniżenie się autorytetu rodziców, marginalizacja funkcji wychowawczej, emigracja zarobkowa rodziców, brak czasu dla rodziny, osłabienie więzi rodzinnych, obniżenie wskaźnika działalności, wzrost liczby rozwodów, poszerzenie się związków kohabitacyjnych.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika