rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rozmiary i przebieg współczesnego ocieplenia Arktyki w rejonie mórz Barentsa i Karskiego

Celem pracy była analiza rozmiarów i przebiegu współczesnego (1980-2007) ocieplenia wschod-niej części Arktyki Atlantyckiej w rejonie mórz Barentsa i Karskiego. Stwierdzono, że w tym okresie ocieplenie posiadało charakter pulsacyjny, składało się z kolejnych, coraz silniejszych wzrostów temperatury powietrza, oddzielanych od siebie okresami ochłodzeń. Poszczególnym fazom ocieplenia odpowiadają wzrosty transportu ciepłych wód atlantyckich do Morza Barentsa i wzrosty temperatury powierzchni morza (SST). Najwyraźniejsze fazy ocieplenia wystąpiły w latach 1988-1990 i 2002-2007. Najsilniejsze wzrosty temperatury zaznaczyły się w za-chodniej i północno-zachodniej części obszaru, najsłabsze na południowych wybrzeżach mórz Barentsa i Karskiego. Wzrost rocznej temperatury powietrza między okresami 1980-1982 a 2005-2007 może być szacowany na około 5°C w północo-zachodniej części obszaru (N i NW część Morza Barentsa) do około 1.5°C na południowo-wschod-nich wybrzeżach Morza Barentsa i południowo-zachodnich wybrzeżach Morza Karskiego. Analiza trendów wyka-zała, że statystycznie istotne trendy roczne występują jedynie na północnych i zachodnich skrajach badanego obszaru. W trendach sezonowych największą liczbę statystycznie istotnych trendów na poszczególnych stacjach obserwuje się latem. Średnie obszarowe trendy są jednakowe jesienią, zimą i wiosną (+0.065°Cźrok-1), wyraźnie niższe latem (+0.044°Cźrok-1), istotne statystycznie od wiosny do jesieni, nieistotne zimą. Analiza trendów mie-sięcznych wykazuje, że obraz, jaki daje analiza trendów sezonowych wiosny (III-V), lata (VI-VIII), jesieni (IX-XI) i zimy (XII-II) nie daje rzeczywistego obrazu rozkładu zmian temperatury w czasie. Wartości trendów miesięcznych rozłożone są skrajnie nierównomiernie, w okresie od listopada do stycznia oraz w kwietniu średnie wartości tren-dów na omawianym obszarze są większe od 0.1°Cźrok-1, w pozostałych miesiącach zawierają się w granicach od +0.020 (luty) do +0.052°Cźrok-1 (sierpień). Główną przyczyną obserwowanych zmian temperatury powietrza w rejonie obu mórz jest wzrost zasobów ciepła w wodach atlantyckich transportowanych do Arktyki z tropików i subtropików przez cyrkulację oceaniczną. Wzrost zasobów ciepła w wodach kierowanych z delty Golfsztromu na północ prowadzi z 1-4 letnim opóźnieniem do wzrostu SST i spadku powierzchni lodów na Morzu Barentsa, w mniejszym stopniu na Morzu Karskim. Oba czynniki (zmiany SST i zmiany powierzchni lodów) regulują następnie temperaturę powietrza, głównie poprzez wpływ na rozmiary strumieni ciepła z powierzchni morza do atmosfery. Znaczny wpływ na modyfikowanie zmian temperatury powietrza w stosunku do zmian wymuszanych przez zmiany SST ma regionalna cyrkulacja atmosferyczna, natomiast hemisferyczna (Oscylacja Arktyczna) i makroregionalna (NAO) mody cyrkulacyjne wywierają w rozpatrywanym okresie znikomy wpływ na zmiany temperatury powietrza, zmiany SST i zmiany powierzchni lodów morskich na morzach Barentsa i Karskim.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Niektóre cechy bilansu cieplnego człowieka w okresie zimowym w warunkach klimatu subpolarnego północnej Finlandii

Artykuł prezentuje wyniki terenowych badań bioklimatyczno-fizjologicznych bilansu cieplnego człowieka oraz niektórych parametrów fizjologicznych organizmu w warunkach zimowych w strefie klimatu polar-nego północnej Finlandii. W trakcie badań obserwowano tempo ochładzania się temperatury twarzy oraz warunki zachowania równowagi cieplnej organizmu podczas długotrwałej ekspozycji terenowej.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Uwarunkowania cyrkulacyjne zachmurzenia ogólnego w strefie polarnej Europy

Analizowano wielkość zachmurzenia ogólnego w zależności od kierunku adwekcji mas powietrza. Materiał badawczy stanowiły dane gridowe pochodzące z bazy danych ERA 40 (1961-2000) oraz dane stacyjne z bazy danych ORNL/CDIAC – 123 NDP-026C (1972-1996). Cyrkulację atmosferyczną ujęto jako obraz pola wiatru geostroficznego. Warunki makrocyrkulacyjne powodują duże zróżnicowanie regionalne wzajem-nych zależności pomiędzy cyrkulacją a zachmurzeniem na badanym terenie. Różnice wielkości zachmurzenia podczas adwekcji mas powietrza z poszczególnych kierunków są bardziej wyraźne w analizach wykorzystują-cych dane stacyjne. Występujące różnice między wynikami analiz przeprowadzonych z wykorzystaniem danych gridowych i stacyjnych wynikają głównie z trudności w dopasowaniu położenia stacji do punktów węzłowych siatki geograficznej oraz z samego charakteru danych.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zależność występowania rodzajów opadów od temperatury powietrza w Hornsundzie (Spitsbergen) w okresie 1978-2007

Opracowanie dotyczy związków pomiędzy występowaniem różnych rodzajów opadu atmosfe-rycznego (ciekły, mieszany, stały) i temperaturą powietrza w Hornsundzie w okresie od lipca 1978 do grudnia 2007. Częstość oraz prawdopodobieństwo wystąpienia różnych rodzajów opadu określono w przedziałach śred-niej dobowej temperatury powietrza. Ponadto analizowano zależność liczby dni z rodzajami opadu od średniej miesięcznej temperatury oraz związki pomiędzy wieloletnią zmiennością liczby dni z poszczególnymi rodzajami opadu i średnią dobową, maksymalną i minimalną temperaturą powietrza w porach roku. Wysokie prawdopodobieństwo opadów ciekłych przypada na zakres średniej dobowej temperatury powietrza w granicach od 3.0°C do 7.0°C. Opady stałe występują najczęściej przy temperaturze od 0.0°C do –11.0°C. Dni z opadem ciekłym stanowią od 80 do 100% wszystkich dni z opadem w miesiącach ze średnią temperaturą .4.0°C, natomiast nie pojawiają się nigdy kiedy średnia miesięczna temperatura spada poniżej –13.0°C. Dni z opadem stałym stanowią od 80 do 100% liczby dni z opadem w miesiącach ze średnią temperaturą .–10.0°C. Opady ciekłe w dniach z temperaturą <0.0°C zdarzają się sporadycznie (przeciętnie raz w roku). Opady śniegu w dniach z temperaturą średnią powyżej 0.0°C notowane są średnio 14.6 razy w ciągu roku.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Rekonstrukcja brakujących danych temperatury gruntu w Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie (SW Spitsbergen) w latach 1990-2013

Temperatura gruntu jest ważnym wskaźnikiem stanu wieloletniej zmarzliny oraz warstwy czynnej szczególnie w okresie współczesnego ocieplenia klimatu. Oddziałuje na zjawiska geomorfologiczne, hydrologiczne i inne, które zachodzą głównie w warstwie czynnej, natomiast całkowite zamarznięcie gruntu wyraźnie hamuje ich przebieg. Stąd też duże zainteresowanie danymi temperatury gruntu. Jednak historyczne dane często cechują się brakami pomiarowymi lub krótkimi seriami a nawet błędami. Dlatego dająca pozytywne wyniki, metoda rekonstrukcji danych temperatury gruntu na różnych głębokościach może ułatwić badania nad termiką gruntu. Metoda warunków meteorologicznych poprzedzających (MWMP) pozwala z wysoką wiarygodnością statystyczną odtworzyć brakujące serie danych na podstawie temperatury powietrza lub innych. Użyteczność metody przedstawiono na podstawie brakujących pomiarów temperatury gruntu na Polskiej Stacji Polarnej. Stwierdzono wysoką korelację (r>0,9) oraz istotność statystyczną dla relacji temperatura powietrza poprzedzająca – temperatura gruntu. Długość czasu reakcji (połowa czasu poprzedzającego) wyniosła: 1-4 dni dla przypowierzchniowej temperatury gruntu (głębokości 5, 10 i 20 cm) oraz 8-26,5 dni dla temperatury gruntu z głębokości 100 cm. Analiza długich serii czasowych pozwoliła na określenie tendencji współczesnego ocieplenia gruntu, np. zanik temperatury gruntu -10°C na głębokości 100 cm od roku 2005.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmienna grubość pokrywy śnieżnej na tundrze jako przyczyna zróżnicowania przestrzennego grubości warstwy czynnej na przykładzie wschodniej Fuglebergsletty (SW Spitsbergen)

Charakterystyczny układ przeważających kierunków wiatrów oraz ukształtowanie powierzchni podwyższonej terasy morskiej w rejonie Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie sprzyja powstawaniu zasp śnieżnych. Tworzą się one rokrocznie w tych samych miejscach. Konsekwencją nierównomiernej miąższości pokrywy śnieżnej jest jej zróżnicowany moment zaniku. Za przeszkodami terenowymi pokrywa śnieżna zalega dłużej, nawet do końca drugiej dekady lipca. W tych miejscach, na głębokościach 20, 50 i 100 cm, stwierdzono w okresie letnim wyraźne opóźnienie procesu rozmarzania warstwy czynnej oraz niższą temperaturę gruntu. Prezentowane wyniki wykazują wpływ zróżnicowania momentu zaniku pokrywy śnieżnej na przestrzenną zmienność grubości warstwy czynnej wieloletniej zmarzliny. Na podstawie zdjęć fotograficznych i danych teledetekcyjnych zestawiono mapę rozkładu zasp śnieżnych dla badanego obszaru.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Porównanie wybranych elementów meteorologicznych w sezonie letnim 2011 roku między stacjami Calypsobyen i Akseloya (W Spitsbergen)

W pracy przedstawiono zróżnicowanie warunków meteorologicznych jakie występuje latem w rejonie Bellsundu. Analizą objęto okres od 23 czerwca do 1 września 2011 roku. Długość serii pomiarowej wynika z terminu rozpoczęcia i zakończenia Wyprawy UMCS na Spitsbergen. W pracy przeanalizowano zmienność temperatury powietrza oraz kierunku i prędkości wiatru na stacjach Calypsobyen i Akseloya. W badanym czasie na stacji Akseloya dominuje wiatr NE, a subdominuje wiatr z SW, natomiast na stacji Calypsobyen odpowiednio wiatry z ENE i NW. Na obu stacjach średnie prędkości wiatru są zbliżone. Przy wszystkich kierunkach wiatru, poza sektorem SW, temperatura powietrza na stacji Akseloya jest wyższa niż na Calypsobyen. Największe różnice temperatury występują przy wiatrach z ESE (4,3 deg). Występowanie wyraźnego ocieplenia na stacji Akseloya przy wiatrach z sektora E – SSE wiązać należy ze zjawiskami fenowymi.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ cyrkulacji atmosferycznej na warunki termiczne sezonów letnich (VII-VIII) w Calypsobyean (zachodni Spitsbergen)

Zarys treści. W pracy przedstawiono wpływ cyrkulacji atmosferycznej według klasyfikacji T. Niedźwiedzia na warunki termiczne w miesiącach letnich (lipiec i sierpień) w rejonie Bellsundu. Wykorzystano wartości dobowe (średnie, maksymalne i minimalne) temperatury powietrza z wysokości 200 cm n.p.g. ze stacji meteorologicznej w Calypsobyen. Dane pomiarowe pochodzą z sezonów letnich pięciu Wypraw UMCS na Spitsbergen z lat 2006-2009 i 2011. Długość serii pomiarowych w poszczególnych latach była związana z terminami rozpoczęcia i zakoń-czenia wypraw. Ponieważ pomiary wykonywane były w różnych terminach (między pierwszą dekadą czerwca a pierwszą dekadą września) do analizy wykorzystano dane z okresu wspólnego tj. od 1 lipca do 31 sierpnia. Łącznie przeanalizowano dane z 310 dni (po 62 dni z każdego roku).

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Struktura typów pogody w rejonie Bellsundu (W Spitsbergen) w lipcu i sierpniu

W pracy przedstawiono strukturę stanów pogody według klasyfikacji J. Ferdynusa opracowaną dla Calypsobyen w rejonie Bellsundu. Dane pomiarowe pochodzą z sezonów letnich pięciu wypraw UMCS na Spitsbergen z lat 2006-2009 i 2011. Do analizy wykorzystano dane z okresu od 1 lipca do 31 sierpnia. Łącznie przeanalizowano dane z 310 dni (po 62 dni z każdego roku). Przeprowadzona analiza wykazuje, że rejon Bell-sundu cechuje się w sezonie letnim względną jednorodnością grup pogód. Wystąpiły tylko 2 grupy oraz 6 podgrup. W pięciu badanych sezonach wystąpiło tylko 10 wspólnych typów pogód.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ cyrkulacji atmosfery na występowanie dni z przejściem temperatury przez 0°C w Hornsundzie (Spitsbergen)

Dni z przejściem temperatury przez 0°C (Tmin<0°C i Tmax>0°C) są ważnym wskaźnikiem współczesnych zmian klimatu. W obszarach polarnych przekroczenie wspomnianego progu termicznego ma istotne znaczenie ze względu na uruchamiające się wówczas procesy zamarzania wody i tajania lodu. Celem niniejszego artykułu jest określenie wieloletnich zmian występowania dni z Tmin<0°C i Tmax>0°C oraz zbadanie relacji pomiędzy ich występowaniem a makroskalową cyrkulacją atmosfery w Hornsundzie, na podstawie dostępnych danych. Dni z przejściem temperatury przez 0°C w Hornsundzie pojawiają się w ciągu całego roku. Ich występowanie podlega istotnym statystycznie różnokierunkowym zmianom w czerwcu (trend ujemny) i w grudniu (trend dodatni), a kierunek tych zmian wykazuje związek ze średnią miesięczną temperaturą powietrza oraz jej wzrostową tendencją. Relacje pomiędzy występowaniem dni z przejściem temperatury powietrza przez 0°C a cyrkulacją atmosfery zmieniają się w przebiegu rocznym. W miesiącach zimowych (grudzień, styczeń, luty, marzec) oraz w kwietniu, październiku i listopadzie występowaniu dni z przejściem temperatury przez 0°C najbardziej sprzyja adwekcja powietrza z południa (S, SW i W) bez względu na rodzaj układu barycznego. W sierpniu, kiedy zależności wystę-powania dni z Tmin<0°C i Tmax>0°C od cyrkulacji atmosfery są bardzo wyraźne, oraz w lipcu, ich występowanie związane jest z napływem zimnego powietrza z NW i W, szczególnie podczas zalegania wyżu.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ cyrkulacji atmosfery na występowanie dni mroźnych w Hornsundzie (Spitsbergen)

Dni mroźne, definiowane jako dni z Tmax<0°C są jednym z termicznych wskaźników współ-czesnych zmian klimatu. Celem artykułu jest określenie wieloletnich zmian częstości występowania dni mroźnych w Hornsundzie oraz określenie relacji pomiędzy ich występowaniem i cyrkulacją atmosfery. Badania przeprowa-dzono na podstawie dostępnych danych dobowej maksymalnej temperatury powietrza (26.07.1957-16.08.1958 MRG; 4.07.1978-29.02.2012). Średnio w Hornsundzie notuje się 183 dni mroźnych w roku. Najczęściej pojawiają się one w marcu, zaś w ogóle nie występują w lipcu i sierpniu. W badanym okresie częstość występowania dni mroźnych istotnie malała w maju, czerwcu i grudniu. Tendencja spadkowa dotyczy również rocznych wartości liczby dni mroźnych. Sezonowe zróżnicowanie relacji pomiędzy częstością występowania dni mroźnych a cyrkulacją atmosfery jest słabsze niż w przypadku dni z przejściem temperatury przez próg 0°C. W większości miesięcy największym prawdopodo-bieństwem ich wystąpienia charakteryzują się typy antycyklonalne: Na, NEa, Ea, NWa oraz Ca i Ka. Występowaniu dni mroźnych nie sprzyja adwekcja ciepłego powietrza z południa.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zróżnicowanie temperatury i wilgotności wyględnej powietrza w rejonie Kaffiøyry (NW spitsbergen) w sezonie letnim 2014 roku

W artykule przedstawiono zróżnicowanie przestrzenne temperatury oraz wilgotności powietrza w rejonie Kaffiøyry (NW Spitsbergen) w sezonie letnim 2014 r. Na podstawie pomiarów na stanowiskach położonych na różnych wysokościach nad poziomem morza przeanalizowano zmiany temperatury i wilgotności powietrza w pionie, obliczono pionowe gradienty tych elementów. Uzyskane wyniki odniesiono do pionowych sondaży atmosfery wykonywanych w pobliskiej stacji w Ny Ålesund. Temperatura oraz wilgotność względna powietrza wykazują znaczne zróżnicowanie przestrzenne. Relacje między stanowiskami zmieniają się z dnia na dzień w zależności od rodzaju mas powietrza oraz zachmurzenia. Stwierdzono również zmienność pionowych gradientów temperatury i wilgotności względnej powietrza w cyklu dobowym.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Duże góry lodowe na SW Atlantyku (22 XI 2005 r.)

Praca omawia wystąpienie 12 dużych gór lodowych na północ od konwergencji antarktycz-nej, w rejonie na wschód od Falklandów Południowych. Góry te zostały zaobserwowane 22 listopada 2005 r. z pokładu statku "British Purpose" będącego w rejsie z Chile do Angoli.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmienność temperatury powietrza w Arktyce Kanadyjskiej w okresie 1951-2005

W artykule przedstawiono szczegółową charakterystykę warunków termicznych na obszarze Arktyki Kanadyjskiej w okresie 1951-2005. Do tego celu wykorzystano średnie miesięczne, sezonowe i roczne wartości temperatury powietrza. Omówiono zarówno średnie rozkłady przestrzenne, jak też ich zmienność w badanym okresie czasu. Na podstawie uśrednionych obszarowo wartości temperatury powietrza dla całej Arktyki Kanadyjskiej, dla poszczególnych miesięcy i dla roku, ukazano ich zmienność w okresie 1951-2005 wykorzystując klasyfikacje termiczną zaproponowaną przez Miętusa i in. (2002).

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany temperatury powierzchni Morza Barentsa w latach 1951-2006

Praca charakteryzuje zmiany temperatury powierzchni Morza Barentsa (TPM) zachodzące w okresie 1951–2006. Stwierdzono występowanie słabych, dodatnich i istotnych statystycznie trendów TPM w gridach leżących poza obszarem bezpośredniego oddziaływania ciepłych prądów morskich. Odnotowano słaby i nierównomiernie rozłożony w przestrzeni wzrost temperatury powierzchni morza – silniejszy we wschodniej części Morza Barentsa. W badanym okresie (1951–2006) na obserwowaną zmienność rocznej TPM znacznie silniejszy wpływ wywierają procesy oceaniczne niż zmienność zimowej cyrkulacji atmosferycznej.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ zmian temperatury wód w Bramie Farero-Szetlandzkiej na temperaturę powietrza w Arktyce (1950-2005)

Praca analizuje związki między wskaźnikiem charakteryzującym zasoby ciepła w wodach atlantyckich wprowadzanych do Prądu Norweskiego, a dalej przez Prąd Zachodniospitsbergeński i Prąd Nordkapski do Arktyki, a roczną temperaturą powietrza w Arktyce. Analizę związków przeprowadzono dla Arktyki jako całości oraz jej sektorów: atlantyckiego, syberyjskiego, pacyficznego kanadyjskiego i sektora Morza Baffina. Wykazano istnienie silnie rozciągniętych w czasie (od 0 do 9 lat opóźnienia) związków z temperaturą powietrza w całej Arktyce, potwierdzających istotny statystycznie wpływ zmian zasobów ciepła w wodach na zmiany temperatury powietrza w Arktyce. Związki regionalne wykazują silne zróżnicowanie - na wzrost zasobów ciepła niemal natychmiastowo reaguje temperatura powietrza w Arktyce Atlantyckiej, z 2-6 letnim opóźnieniem temperatura powietrza w Arktyce Kanadyjskiej. Związki z temperaturą powietrza w sektorach syberyjskim i pacyficznym nie przekraczają progu istotności statystycznej. Zmiany temperatury powietrza w sektorze Morza Baffina wyprzedzają w czasie zmiany zasobów ciepła w wodach atlantyckich wprowadzanych następnie do Arktyki. To ostatnie może stanowić przyczynę okresowości w przebiegu temperatury powietrza w niektórych częściach Arktyki i strefy umiarkowanej.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany składowej strefowej prędkości wiatru (U-wind) na wschód od Svalbardu (1981-2005)

Praca charakteryzuje składową strefową prędkości wiatru w trzech gridach usytuowanych po wschodniej stronie Svalbardu oraz jej związki z temperaturą powietrza na stacjach zachodniego wybrzeża Spits-bergenu. W rejonie położonym na wschód od archipelagu obserwuje się dominację cyrkulacji wschodniej, której natężenie wyraźnie wzrasta przy przemieszczaniu się na południe. W przebiegu rocznym stwierdzono nasilanie się cyrkulacji wschodniej w miesiącach zimowych i osłabianie latem, przy czym zmienność wartości U-wind w mie-siącach chłodnej pory roku jest największa. Przewaga cyrkulacji zachodniej zaznacza się latem przez okres od jednego (na 75°N) do pięciu miesięcy (na 80°N), a jej natężenie rośnie wraz z szerokością geograficzną.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Propagacja ciepłych anomalii w Prądzie Zachodniospitsbergeńskim

Badania Prądu Zachodniospitsbergeńskiego prowadzone przez Instytut Oceanologii PAN wykazały skomplikowaną strukturę transportu Wody Atlantyckiej w stronę Oceanu Arktycznego. Od roku 2004 zauważalne było intensywne ocieplenie się prądu. Dzięki obserwacji adwekcji ciepłych anomalii, określono pręd-kość propagacji sygnału przez wschodnią i zachodnią gałąź Prądu Zachodniospitsbergeńskiego. Zarówno wzrost temperatury, jak struktura transportu Wody Atlantyckiej mają istotne znaczenie dla klimatu i warunków ekologicznych Arktyki.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyczne dla Hornsundu typy pogody a cyrkulacja atmosfery

W pracy przedstawiono zależności statystyczne pomiędzy frekwencją „charakterystycznych typów pogód” a wskaźnikami cyrkulacji Niedźwiedzia. Za „pogody charakterystyczne” uznano te, które w średniej rocznej strukturze stanów pogód pojawiają się rokrocznie oraz te które obserwuje w średniej wieloletniej strukturze każdego miesiąca. Przeprowadzona analiza wykazuje, że związki między frekwencją „charakterystycznych typów pogody”, a wskaźnikami cyrkulacji atmosferycznej są stosunkowo słabe.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wieloletnia zmienność występowania ekstremów opadowych w Hornsundzie (Spitsbergen) i ich związek z cyrkulacją atmosfery

Celem opracowania jest określenie charakterku wieloletnich zmian i zmienności ekstremów opadowych w okresie obserwacji instrumentalnych w Hornsundzie oraz zbadanie synoptycznych przyczyn ich występowania. Badania przeprowadzono na podstawie dobowych sum opadów atmosferycznych z okresu lipiec 1978 – grudzień 2006. Za ekstremalne zjawisko opadowe uznano dobową sumę opadów przekraczającą wartość progową opadu, zdefiniowaną jako 90 i 95 percentyl. Ogólne tendencje w przebiegu czasowym wskaźników opadów ekstremalnych zbadano stosując analizę trendów metodą Mann-Kendala. Związki pomiędzy ekstremal-nymi zdarzeniami opadowymi i cyrkulacją atmosferyczną zbadano poprzez obliczenie częstości opadów ekstre-malnych oraz prawdopodobieństwa warunkowego ich wystąpienia w poszczególnych typach cyrkulacji według T. Niedźwiedzia.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Burze w Hornsundzie (SW Spitsbergen)

W pracy opisano przypadki burz zanotowane w Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie w latach 1983-2012. W tym okresie zaobserwowano zaledwie siedem dni z burzą. Z każdym zaobserwowanym zjawiskiem wyładowań atmosferycznych powiązano przebieg wybranych elementów meteorologicznych oraz sytuację synoptyczną i typ cyrkulacji. Burze w Hornsundzie obserwowano jako epizody z co najwyżej kilkoma wyładowaniami atmosferycznymi. Zjawiska te związane były zazwyczaj z aktywnymi frontami chłodnymi napływającymi z południa i południowego-zachodu. Uzupełnieniem opisu burz są relacje osób, które przeżyły burze na Spitsbergenie.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku