rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Transhumanizm, cognitive science i wyzwania dla nauk społecznych

W pierwszej części tekstu ruch „transhumanistyczny” pokazany jest jako następstwo nierozwiązanych problemów współczesnej kognitywistyki (cognitive science). Część druga jest próbą odpowiedzi na pytanie: Czy współczesne nauki społeczne są w stanie sprostać wyzwaniom, jakie stawia przed nimi rozwój technologii informatycznej i jej rosnący wpływ na jednostki i relacje społeczne. Całość jest przedstawiona z użyciem aparatury pojęciowej teorii czynności wypracowanej przede wszystkim w szkole lwowsko-warszawskiej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Metodologiczne aspekty jakościowych badań par – synteza doświadczeń terenowych

Celem artykułu jest prezentacja i uwspólnienie doświadczeń oraz wniosków płynących z jakościowych badań skoncentrowanych na parze i różnych aspektach jej funkcjonowania, prowadzonych w Polsce przez ostatnią dekadę przez wybrane zespoły badawcze. Odwołując się do przykładów z badań terenowych wskazujemy na szereg praktycznych oraz sytuacyjnych aspektów badania par i pokazujemy, że w celu zgłębienia relacji między dwojgiem ludzi i zrozumienia dynamiki ich wspólnego życia konieczne jest zastosowanie różnych konﬁguracji metod i narzędzi badawczych. Bazując na wnioskach z realizacji różnych projektów badawczych proponujemy podejście oparte na trzech ﬁlarach: zastosowaniu wywiadu diadycznego, połączeniu go z wywiadami indywidualnymi oraz prowadzeniu badań nad parą w formie wizyt domowych w schemacie podłużnym. Dzięki reﬂeksji nad już zrealizowanymi projektami możliwe było stworzenie metodologicznych rekomendacji dla badaczy i badaczek planujących w przyszłości prowadzenie badań w tym obszarze.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Rola dyskursu ideologicznego w mobilizacji ludobójczej w XX wieku

Ludobójstwo, oprócz tego, że jest zbrodnią, stanowi bardzo ważny przedmiot nauk społecznych. Celem artykułu jest dowiedzenie tezy, że dyskursy ideologiczne (nie ideologie) są ważną częścią mobilizacji ludobójczej. Dyskurs ideologiczny ustanawia nie tylko kulturowe mity (kody kultury popularnej), które określają, co jest normalne w życiu społecznym, ale również instytucje, habitusy, role społeczne itd. Dlatego dyskurs odgrywa zarówno bezpośrednią, jak i pośrednią rolę w mobilizacji. Artykuł ten oparty jest na krytycznej szkole analizy dyskursu, paradygmacie socjologii historycznej oraz studiach nad ludobójstwem. Prawna definicja ludobójstwa nie daje się łatwo wykorzystać w empirycznych i historycznych badaniach ludobójstwa. Dlatego autor zaproponował nową definicję ludobójstwa i listę ludobójstw. Wyróżniono siedem dyskursów ideologicznych, które wpływały na ludobójczą mobilizację w XX wieku: (1) dyskurs nacjonalistyczny, (2) Realpolitik, (3) rasistowski, (4) medyczno-epidemiologiczny, (5) fundamentalistyczno-religijny, (6) spiskowy oraz (7) użyteczności i pasożytnictwa. Dyskursy te są konstruowane jako społeczne teksty i natychmiastowo przekładane na społeczne konstrukty. Artykuł bada wymienione dyskursy, które były kluczowe dla ukształtowania się nowoczesnych ludobójstw.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Od miasta dla samochodów do zielonej oazy? Partycypacyjny model polityki miejskiej a kształtowanie się grup interesu

Celem artykułu jest próba określenia potencjału do krystalizacji grup interesu w partycypacyjnym zarządzaniu miastem. W pracy zarysowano podwaliny tego modelu oraz zwrócono uwagę, że wdrażanie przez samorząd paradygmatu partycypacyjnego oznacza włączenie we współrządzenie mieszkańców w odmiennymi oczekiwaniami. Wykorzystując dane Wrocławskiej Diagnozy Społecznej 2014, zidentyfikowano pięć potencjalnych grup interesu. Zdefiniowano także potencjał ich mobilizacji do wyrażania i obrony swoich interesów. Ustalono również, w jakim stopniu poziom zaangażowania obywateli w artykulację wspomnianych interesów wynika ze stylu życia, a jak dalece wpływa na to ulokowanie jednostek w strukturze społecznej. Końcowa część odpowiada na pytanie o koncyliacyjny i antagonistyczny potencjał wyodrębnionych orientacji, a także o przyszłość polityki miejskiej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Między etyką a socjologią jest utopia. Odpowiedzialność jako fundament socjologii Zygmunta Baumana

W artykule przedstawiam myśl społeczną Zygmunta Baumana z perspektywy jego refleksji nad moralnością. Uważam, że refleksje te są kluczem do uchwycenia ogólnej wymowy jego twórczości. Stanowią one filozoficzną podstawę jego perspektywy poznawczej, punkt odniesienia dla oceny badanej rzeczywistości społecznej, a także wskazują kierunek jego myślenia o przyszłości. Umieszczam Baumana w kontekście filozofii odpowiedzialności, a narrację skupiam wokół problemu przejścia od tzw. mikroetyki (etyki „małej skali”) do makroetyki (etyki „wielkiej skali”). Pokazuję, dlaczego rozwiązanie tego problemu przez Richarda Rorty’ego i Hansa Jonasa nie jest dla Baumana satysfakcjonujące oraz omawiam jego propozycję, interpretując ją w ramach jego własnych refleksji nad utopią.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Między deklaracjami równego traktowania a realiami wykluczenia. Polityka wobec niepełnosprawności jako przejaw dysfunkcji sfery publicznej

Artykuł analizuje znaczenie niepełnosprawności jako jednego z najważniejszych problemów społecznych nowoczesności dla działania sfery publicznej (w kontekście koncepcji Habermasa). Omówiona jest rola modeli niepełnosprawności dla kształtowania statusu tego zagadnienia w sferze publicznej oraz ich konsekwencje dla formułowania polityki publicznej. Na podstawie przeglądu rezultatów badań nad instytucjonalnymi mechanizmami wsparcia osób niepełnosprawnych w Polsce sformułowana zostaje teza o aksjologicznym pęknięciu ładu społecznego w kontekście niepełnosprawności. Dysfunkcje polityki publicznej wynikają z tego zjawiska i przynoszą poważne konsekwencje dla działania sfery publicznej, które pogłębiają takie zjawiska jak marginalizacja czy wykluczenie społeczne. Trwałe zniesienie pęknięcia aksjologicznego może być dokonane poprzez upodmiotowienie środowisk osób niepełnosprawnych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Medialna sfera publiczna we współczesnej Polsce – ocena z perspektywy modelu liberalno-przedstawicielskiego

Pluralistyczny dostęp poszczególnych partii i środowisk politycznych do mediów uznawany jest za jeden z fundamentów demokracji. Odwołując się do danych dotyczących obecności polityków w najważniejszych telewizyjnych i radiowych programach publicystycznych oraz danych dotyczących rynkowego zasięgu poszczególnych nadawców, artykuł analizuje wpływ, jaki poszczególne środowiska polityczne miały na polską medialną sferę publiczną w okresie od listopada 2015 do grudnia 2017 roku. Artykuł zmierza w stronę opisu normatywnego, dostarczającego odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim stopniu poszczególne partie polityczne są nad- lub niedoreprezentowane w medialnej sferze publicznej. Odpowiedź umożliwia zestawienie uzyskanych danych z liberalno-przedstawicielskim modelem sfery publicznej we współczesnych demokracjach (Ferree, Gamson, Gerhards i Rucht 2002). 
Autorzy wnioskują, że polska sfera publiczna mieści się w demokratycznych standardach wyznaczonych przez przyjęte do analizy modele, choć zarówno nadawcy publiczni jak i prywatni mają problemy z zachowaniem odpowiedniego poziomu reprezentatywności różnych partii w swoich stacjach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Fakty, wartosci i 'panika moralna'

Artykuł zawiera krytyczną analizę głównych wątków „Powrotu do wartości we współcze- snej teorii socjologicznej”, przeprowadzoną z punktu widzenia wyników dyskusji na temat dychotomizacji faktów i wartości. Autor krytykuje stanowisko prof. Sztompki w sprawie implikacji wartości przez „socjologiczne fakty” oraz rozważa główne warunki opisowego zastosowania pojęć wartościujących. Jak wskazują wnioski z tej dyskusji, dychotomiczne ujęcie faktów i wartości w socjologii (Weber) było próbą odpowiedzi na rozproszenie gramatyki, tj. wieloznaczność reguł wiążacych oceny i faktualne kryteria ich użycia. Dlatego współczesne porzucenie postulatu Wertfreiheit – rozważane na przykładzie pojęcia „paniki moralnej” – prowadzi do przekształcenia socjologii w zbiór wykrzykników.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Właściwe posługiwanie się pieniędzmi w bliskich relacjach

Przepływy pieniężne między ludźmi w bliskich, nieformalnych i pozarynkowych relacjach stanowią stały element życia codziennego. Jednak zasady, na jakich oparte są te przepływy oraz znaczenie, jakie ze sobą niosą, do niedawna rzadko stanowiły obiekt zainteresowania socjologów. Celem tego tekstu jest podążenie za perspektywą proponowaną przez nową socjologię ekonomiczną oraz relacyjnie i kulturowo zorientowaną socjologię pieniądza, by przyjrzeć się, w jaki sposób codzienne praktyki posługiwania się pieniędzmi w bliskich relacjach tworzonych przez dorosłych oraz ich rodziców i partnerów życiowych prezentowane są w dyskusjach toczonych na forach internetowych. Posługując się kategorią „pracy relacyjnej” (Zelizer 2012) tekst ten analizuje wypowiedzi internetowe, by pokazać, jak ludzie kierując się emocjami i ukrytymi założeniami dotyczącymi tego, co jest „słuszne” lub „sprawiedliwe”, dążą do praktykowania „właściwego” posługiwania się pieniędzmi w nieformalnych sytuacjach i tym samym, w jaki sposób pieniądze stają się medium kształtowania moralnego porządku w bliskich relacjach.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Marzenie o wspólnocie: retrospektywna fikcja czy wizja przyszłości? Komunitariańska koncepcja wspólnoty

Punktem wyjścia dla analizy jest dwuznaczność pojęcia wspólnota, mającego pozytywne, jak i negatywne konotacje. Zasadnicze pytanie, na które próbuje się odpowiedzieć w artykule, dotyczy możliwości stworzenia wspólnoty odpowiadającej wymogom nowoczesności – w przeciwieństwie do tradycyjnej, Toennisowskiej Gemeinschaft. Koncepcja zmodernizo- wanej „wspólnoty wrażliwej” zaprezentowana jest w ramach jednego ze współczesnych podejść teoretycznych: komunitaryzmu. W artykule dowodzi się, że „unowocześniona” wizja wspólnoty, jaką przedstawiają komunitarianie, ma szansę realizacji w dobie społeczeństwa nowoczesnego czy ponowoczesnego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Problem etykietowania i stygmatyzacji wśród wychowanków zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich. Socjologiczna analiza zjawiska

Artykuł ma charakter empiryczny i stanowi podsumowanie kilkuletnich terenowych badań jakościowych poświęconych tematyce interakcji grupowych wśród wychowanków zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich. Poruszona została tutaj problematyka szeroko pojętych działań stygmatyzacyjnych na poziomie werbalnym i niewerbalnym, dziewcząt i chłopców zarówno wobec siebie (działania autostygmatyzacyjne), jak i siebie nawzajem. W artykule omówione zostały także uwarunkowania leżące u podstaw praktyk stygmatyzacyjnych, inicjowanych przez wychowanków, które determinują ich społeczną percepcję. Analiza materiału empirycznego dokonana została z perspektywy teorii naznaczania oraz koncepcji habitusu Pierre’a Bourdieu oraz Jeana Claude’a Passerona.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Ostatni bastion antykonsumeryzmu? Kibice industrialni w dobie komercjalizacji sportu

Artykuł przedstawia analizę społecznych konsekwencji komercjalizacji piłki nożnej. Autorzy pokazują, że w wyniku komercjalizacji sportu kluby piłkarskie zostały oderwane od lokalnej społeczności i przestały pełnić funkcje integracyjne, do których zostały powołane, stając się w zamian częścią komercyjnego show-biznesu. Z tą przemianą wiążą się narodziny nowego typu odbiorcy widowisk sportowych. W miejsce „kibiców industrialnych”, związanych ze sportem od dziesięcioleci, skomercjalizowany sport wprowadza „konsumentów wrażeń sportowych”. Ci pierwsi przez lata funkcjonowali jako rodzaj „wspólnoty integrującej”, charakterystycznej dla czasów epoki nowoczesnej, natomiast konsumenci sportu tworzą „grupę przynależnościową”, której forma i reguły funkcjonowania charakterystyczne są dla późnej nowoczesności. W tekście definiuje się i opisuje te dwa światy oraz wskazuje społeczne i kulturowe konsekwencje ich zderzenia ze sobą. W artykule przedstawia się także główne obszary sporu między tradycyjnym światem kibiców a komercyjnym porządkiem określanym mianem modern sport. Spór ten stanowi przykład społecznych „ruchów niezgody” wobec globalnych procesów standaryzacji i komercjalizacji wszelkich form życia wspólnotowego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Międzygeneracyjny kontekst wychowania seksualnego w rodzinie z perspektywy młodego pokolenia, czyli kłopotliwe rozmowy rodziców i dzieci na temat intymności

Poniższy artykuł definiuje i opisuje problem międzypokoleniowych relacji rodzinnych, koncentrując się na jakości komunikacji dotyczącej spraw seksu i seksualności między rodzicami i ich dorastającymi dziećmi. Jest to próba prezentacji różnych koncepcji oraz teorii na temat domowej edukacji seksualnej, obecnych w publicznej i akademickiej debacie. Nastolatki uznaje się za zbyt młode, żeby posiadać wiedzę na temat seksu, a zarazem zbyt seksualnie pobudzone, by można było im ją powierzyć. Artykuł, poprzez prezentację wywiadów fokusowych z trzydziestoma dwoma respondentami obojga płci z Warszawy w wieku 11–19 lat pokazuje, jak rodzice poruszają się wśród tych sprzecznych dyskursów, próbując zrozumieć młodzieńczą seksualność. Celem badania było poznanie stopnia rodzicielskiego zaangażowania w edukację seksualną z punktu widzenia adolescentów.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Biografie i tożsamości płciowe działaczek małopolskich młodzieżówek partyjnych

Artykuł omawia wyniki badań jakościowych, przeprowadzonych w 2010 roku wśród członkiń małopolskich młodzieżowych organizacji politycznych. W studium przypadku wzięły udział przedstawicielki „młodzieżówek” o zróżnicowanym profilu ideologicznym. Projekt badawczy opierał się na piętnastu obszernych wywiadach biograficznych oraz zastosowaniu Inwentarza do oceny płci psychologicznej. Wyniki badań wskazują, że zgodnie z przyjętą hipotezą, młodzieżowe polityczki przejawiają elementy tożsamości tradycyjnie uznawanej za męską.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Pamięć i tożsamość. Przemiany współczesnych tożsamo-ści Romów w kontekście doświadczenia zagłady

Autor dzieli istniejące stanowiska w kwestii natury tożsamości Romów na substancjalne, relacyjne i procesualne. Według pierwszego z nich Romowie to lud posiadający określoną „istotę” kulturową, która określa ich tożsamość. Według drugiego, romskie tożsamości bu- dowane są w relacji do innych – głównie do nieromskiego świata. Podejście trzecie kładzie nacisk na tożsamość jako proces budowania więzi pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i antycypowaną przyszłością grupy. Autor twierdzi, że każde z tych stanowisk przedstawia jakiś istotny aspekt romskiej tożsamości, stąd też pełny jej opis wymaga uwzględnienia tych trzech podejść. Następnie na podstawie analizy literatury i wywiadów przeprowadzonych z działaczami romskimi średniego szczebla autor dowodzi, że pamięć romskiej zagłady w czasie II wojny światowej osłabiła substancjalny aspekt romskich tożsamości, doprowadziła do sprzecznych procesów w ramach tożsamości relacyjnej (asymilacja i izolacjonizm), a przede wszystkim przyczyniła się do rozwoju procesualnego jej pojmowania, wspieranego przez romskie organizacje polityczne i ich ambicje uzyskania dla Romów statusu specyficznego narodu.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
W stronę socjologii pary: propozycja paradygmatu teoretyczno-badawczego

Przedmiotem artykułu jest program teoretyczno-badawczy ujmujący parę intymną jako formę praktykowania bliskości, miłości i troski, zakorzenionych w praktykach życia codziennego. W ramach tego programu proponujemy analizę o charakterze: relacyjnym, nienormatywnym, intersekcjonalnym oraz procesualnym. Najpierw wyjaśniamy, dlaczego kategoria pary intymnej jest użyteczna, uzupełniając, a także zastępując takie kategorie, jak rodzina, jednostka i gospodarstwo domowe. Druga część tekstu jest poświęcona korzyściom, które wnoszą do badań par intymnych teorie praktyk społecznych, z ich naciskiem na wiedzę milczącą i habitualną, cielesność i emocjonalność, materialność oraz symbolikę i kontekst działań. Proponowany program teoretyczno-badawczy stanowi syntezę kilku nurtów teoretycznych i został przepracowany w toku szeregu zrealizowanych w Polsce projektów badawczych.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Alternacja systemowa. „Dobra zmiana” w perspektywie socjologii sfery publicznej

Zmiany w Polsce po wyborach w 2015 roku są przedmiotem licznych komentarzy. Wielu autorów interpretuje je w kategoriach „demontażu” demokracji, osłabienia ustrojowych i kulturowych fundamentów systemu politycznego kształtowanego w Polsce po 1989 roku. W aparaturze pojęciowej nauk społecznych brakuje terminologii pozwalającej w sposób adekwatny opisywać obserwowany proces. Ma on cechy „zwrotu”, jest próbą kompleksowej reorientacji stylu działania państwa oraz projektującej go filozofii.
Artykuł zawiera propozycję analizy tego procesu jako „alternacji systemowej”. Termin ten odnosimy do sytuacji, gdy naturalna w realiach demokracji alternacja władzy stanowi początek sekwencji działań i decyzji mających status ewolucyjnej zmiany reguł funkcjonowania systemu politycznego. Współcześnie obserwujemy co najmniej trzy takie przypadki: Polska, Węgry i Turcja. Ten kontekst, wraz z jego wieloma historycznymi analogiami, kieruje uwagę w stronę poszukiwania prawidłowości procesów dedemokratyzacji (Huntington 1995; Tilly 2008), autorytarnych zwrotów przeprowadzanych w ramach systemu demokratycznego oraz przy wykorzystaniu jego procedur.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Postawy przyszłych psychologów wobec rodzin nieheteroseksualnych z dziećmi

Artykuł omawia badanie 97 studentów 2 ostatnich lat psychologii na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Zastosowano autorską ankietę, w której pytano studentów o wyobrażone sytuacje zawodowe wymagające kontaktu z rodziną lesbijek, o postawę wobec nich oraz proszono o jej uzasadnienie. Jakościowa analiza 182 komentarzy pozwoliła wyodrębnić 4 kategorie uzasadnień: psychologiczne (oparte zwłaszcza na teorii systemowej i teorii przywiązania społecznego), prawne, biologistyczne oraz światopoglądowo-religijne. Wyjaśnienia psychologiczne towarzyszyły głównie postawie otwartej i akceptującej, a pozostałe zwykle służyły uzasadnieniu większego dystansu do kobiet bądź rezygnacji z interwencji. 
Ważnym problemem jest mała wiedza studentów na temat funkcjonowania tego typu rodzin, wynikająca z nieobecności tematu w programie studiów psychologicznych. Końcowe sugestie dotyczą możliwości przygotowania psychologów do pracy z tego typu rodzinami poprzez wzbogacenie głównego programu i wymagań etycznych studiów psychologicznych o dwa obszary: najnowsze doniesienia z badań nad rodzicielstwem osób LGB oraz dyskusje i refleksje nad dylematami etycznymi, dzięki czemu studenci mogliby uzyskać większy wgląd we własne przekonania i ich znaczenie dla pracy psychologicznej oraz lepiej radzić sobie z konfliktami wewnętrznymi.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Społeczeństwo w XXI wieku: rozproszenie i nadzór. Analiza dwóch trendów

Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie dwóch trendów. Są to zarazem dwa różne dyskursy. Koncentruję się na nich bez rozstrzygania, jak dalece są one sprzeczne, jak dalece komplementarne, nawzajem się wzmacniające, na ile zaś plasują się w różnych porządkach i dlatego nie można ich analizować na jednej podziałce. Pierwszy dyskurs traktuje o społeczeństwie rozproszonym, spersonalizowanym, hiperindywidualistycznym. Drugi – o społeczeństwie zmierzającym do biurokratyzacji, proceduralizacji, certyfikacji, kwantyfikacji, monitoringu, nadzoru itp. Te dyskursy opisują realne procesy, między którymi zachodzi zarówno relacja wymiany, jak i konfliktu. Z jednej strony one się nawzajem napędzają jako pozytywne sprzężenie zwrotne, z drugiej zaś wzajemnie opozycjonują.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Dyskursy o homoseksualności w doświadczeniu kandydatów do duchowieństwa w Kościele rzymskokatolickim

Artykuł podejmuje kwestię przenikania się dyskursów o homoseksualności z osobistym doświadczeniem osób, które rozpoznają w sobie pragnienie homoerotyczne. Dotyczy on mężczyzn, którzy zdecydowali się na formację kapłańską, a później odstąpili od studiów seminaryjnych i dziś deklarują się jako homoseksualni lub biseksualni, w większości jako rzymscy katolicy. Pokazuje, że mężczyźni ci na etapie przystępowania do formacji i w jej trakcie ulegali nie tylko wyobrażeniom o homoseksualności kształtowanym przez Kościół rzymskokatolicki, ale także wyobrażeniom obecnym w szerszej przestrzeni dyskursywnej, które w Polsce ostatnich dekad dynamicznie się zmieniały. Związane z seksualnością samorozumienie uczestników badań wchodziło zatem w różne, specyficzne dla danego momentu historycznego, związki z odczuwanym przez nich powołaniem i funkcjonowaniem w społeczności seminaryjnej.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Technologie ubieralne na tle późnego kapitalizmu

Dążenie do zmierzenia i przetłumaczenia otaczającej rzeczywistości na dający się przetwarzać komputerowo cyfrowy język stało się dominującym motywem współczesnej fazy kapitalizmu. Ma to konsekwencje dla sposobu postrzegania ludzkiego ciała. Stawiam tezę, że wraz z rozwojem technologii ubieralnych staje się ono obszarem kapitalistycznej eksploatacji. Dane, pozyskiwane dzięki urządzeniom ubieralnym bezpośrednio z ciała, mogą być wykorzystywane do zarządzania nim. W tym artykule tendencja do mierzenia wszelkich aspektów własnego życia i zachodzących w ciele procesów, wraz z towarzyszącym jej przekonaniem, że poddają się one ilościowym określeniom, nazwana będzie wydobywaniem danych z samego siebie. Artykuł ma na celu prześledzenie ideologicznych przesłanek warunkujących funkcjonowanie technologii ubieralnych, a także naświetlenie jak konkretne przekonania i regulatywne koncepcje ich dotyczące zostały wplecione w materię codzienności i poddane naturalizacji.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne