rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie spektroskopii 1H NMR do oceny przebiegu biodegradacji zanieczyszczeń węglowodorowych

Oceniono przydatność techniki spektroskopii 1H NMR do charakterystyki zmian w strukturze chemicznej substancji naftowych (olej napędowy i ropa naftowa) oraz odpadowej smoły gazowniczej zachodzących w procesie ich biodegradacji. Proces biodegradacji prowadzono przez 14 dób, wykorzystując szczepy bakterii wyizolowane z gleby skażonej produktami naftowymi. Skuteczność biodegradacji była zróżnicowana i w przypadku oleju napędowego wynosiła 89%, ropy naftowej – 45% i smoły gazowniczej – 26%. Analiza widm 1H NMR substratów wykazała duże różnice w rozkładzie protonów alifatycznych i aromatycznych między próbkami naftowymi i smołą gazowniczą. Substraty naftowe charakteryzowały się około 3-krotnie mniejszym współczynnikiem aromatyczności (fA=0,12 i 0,14) oraz wzrostem wartości tego parametru w produktach biodegradacji. Potwierdza to obecność w substancjach naftowych składników alifatycznych, łatwo ulegających biodegradacji. Duże różnice wartości parametru fA wskazują, że może być on wykorzystany do różnicowania źródeł zanieczyszczeń węglowodorowych w próbkach środowiskowych. Dodatkową zaletą techniki 1H NMR jest mała ilość analitów potrzebna do analizy oraz fakt, że należy do grupy badań nieniszczących.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości modyfikacji procesu Fentona w aspekcie skuteczności utleniania trudno biodegradowalnych zanieczyszczeń organicznych

Mechanizm procesu Fentona pozwala na usuwanie trudno biodegradowalnych związków organicznych z wody, ścieków, gleby oraz osadów. Klasyczna reakcja Fentona zachodzi w środowisku kwasowym, które zapewnia skuteczne tworzenie rodników hydroksylowych. Temperatura i pH środowiska reakcji są najważniejszymi parametrami decydującymi o dynamice przebiegu procesu Fentona oraz o chemizmie zachodzących reakcji. Środowisko kwasowe reakcji Fentona pozwala na dysocjację źródła tlenu do rodników, jednak z drugiej strony jest przyczyną zbyt szybkiego rozkładu niestabilnego H2O2 i powoduje wzrost temperatury środowiska reakcji. Takie warunki procesu są obarczone wysokim prawdopodobieństwem utraty potencjału utleniającego w wyniku reakcji konkurencyjnych. Z tego względu możliwe są różne modyfikacje klasycznego procesu Fentona, takie jak stosowanie alternatywnego źródła tlenu (CaO2), innej formy katalizatora reakcji i/lub środków chelatujących oraz wykorzystanie promieniowania nadfioletowego. Modyfikacje te pozwalają na zwiększenie wartości pH reakcji, bez znaczącej utraty rodników hydroksylowych. Doświadczenia badawcze wskazują, że stopień usunięcia zanieczyszczeń organicznych, w zależności od zastosowanych konfiguracji procesu Fentona i dawek reagentów, może sięgać niemal 100%.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwijanie mikroporowatości w węglach mezoporowatych

Metodą miękkiego odwzorowania otrzymano, w obecności kwasu solnego lub kwasu cytrynowego, dwa mezoporowate węgle używając rezorcynolu i formaldehydu, jako prekursorów węglowych, oraz kopolimeru trójblokowego Pluronic F127, jako miękkiej matrycy. W celu rozwinięcia struktury mikroporowatej tak otrzymanych mezoporowatych węgli w trakcie ich syntezy dodano tetraetoksysilan (TEOS), a w końcowym etapie wytrawiono krzemionkę za pomocą roztworu NaOH. Druga metoda rozwijania mikroporowatości polegała na posyntezowej chemicznej aktywacji mezoporowatego węgla za pomocą KOH w temperaturze 700°C. Wykazano, że metoda z dodatkiem TEOS pozwoliła nie tylko na znaczne rozwinięcie mikroporowatości węgla, ale także na rozwinięcie jego mezoporowatości. Zastosowanie metody aktywacji za pomocą KOH spowodowało tylko znaczący rozwój mikroporowatości węgla, natomiast mezoporowatość uległa w znacznym stopniu zmniejszeniu (2÷4-krotnie) w stosunku do wyjściowych węgli mezoporowatych. Stwierdzono, że obie metody rozwijania mikroporowatości prowadziły do otrzymania węgli o bardzo dobrych parametrach strukturalnych. W najlepszym przypadku w metodzie z dodatkiem TEOS powierzchnia właściwa BET węgla wynosiła 1300 m<sup>2</sup>/g, a całkowita objętość porów ok. 1,4 cm<sup>3</sup>/g. W metodzie aktywacji za pomocą KOH powierzchnia właściwa węgla wynosiła natomiast ponad 2000 m<sup>2</sup>/g, a całkowita objętość porów ponad 1 cm<sup>3</sup>/g. Biorąc pod uwagę, że węgle otrzymane obiema metodami miały bardzo dobre właściwości adsorpcyjne, mogą być one z powodzeniem wykorzystywane w procesach adsorpcyjnego oczyszczania wody i powietrza.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena częstości występowania pierwotniaków pasożytniczych z rodzajów Cryptosporidium i Giardia w wybranych kąpieliskach województwa mazowieckiego

Pierwotniaki pasożytnicze z rodzajów Cryptosporidium i Giardia nie są elementem kontroli jakości wód powierzchniowych, na których usytuowane są kąpieliska. W pracy podjęto ocenę częstości występowania tych pierwotniaków w wybranych wodach powierzchniowych wykorzystywanych do rekreacji na terenie województwa mazowieckiego. Dodatkowo oznaczono wartości wskaźników mikrobiologicznych (E. coli, enterokoki) oraz zawartość przetrwalników klostridiów redukujących siarczyny. Badania potwierdziły obecność Cryptosporidium sp. i Giardia sp., odpowiednio w 65% i 95% badanych próbek wody. Średnia liczba wykrytych pierwotniaków Cryptosporidium sp. wynosiła 0,11 oocyst w 1 dm<sup>3</sup>, a Giardia sp. 0,31 cyst w 1 dm<sup>3</sup> wody. Źródłem (oo)cyst w wodzie mogły być zanieczyszczenia rolnicze, a także nieuregulowana gospodarka ściekowa gospodarstw położonych w pobliżu kąpielisk. Liczba spor klostridiów redukujących siarczyny (wskaźnik nienormowany) nie przekraczała 50 jtk/100 cm<sup>3</sup>. Wyniki wykonanych oznaczeń wskazały na celowość rozszerzenia zakresu rutynowych badań mikrobiologicznych wody przeznaczonej do rekreacji o te wskaźniki sanitarne w celu poprawy bezpieczeństwa zdrowia ludzi.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania obecności neurotoksyn w wodzie ze Zbiornika Sulejowskiego.

Sinice (Cyanophyta) z rodzaju Microcystis, Oscillatoria, Anabaena, Aphanizomenon czy też Phormidium są zdolne są zdolne do wytwarzania hepatotoksyn (mikrocystyn), jak również licznej grupy neurotoksyn (anatoksyna-a, -a(s), -b, -c, -d, saksytoksyna, neosaksytoksyna, itp.) o bardzo zróżnicowanym mechanizmie działania na ekosystem i organizm ludzki. W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących zawartości neurotoksyn (Antx-a, Antx-a(s), HomoAntx-a) w wodzie ze Zbiornika Sulejowskiego. W oparciu o wskaźniki jakości wody oraz parametry jej oczyszczania scharakteryzowano skuteczność usuwania neurotoksyn w poszczególnych procesach oczyszczania wody. Stwierdzono, że zawartość neurotoksyn w biomasie pobranej ze Zbiornika Sulejowskiego wynosiła 0,1÷139,1 mg/g, natomiast ich średnia zawartość w ujmowanej wodzie wynosiła 1-5 mg/m3. Wykazano, że najskuteczniejszym etapem usuwania neurotoksyn (Antx-a, HomoAntx-a oraz Antx-a(s)) był etap ozonowania, którego skuteczność wynosiła 13,1÷23,1%, lecz była jednak niższa niż w wypadku usuwania mikrocystyny LR (58÷80%).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metodyka i przykłady prognozowania kosztów naprawy przewodów wodociągowych.

Podstawą do prognozowania kosztów naprawy sieci wodociągowej jest znajomość jednostkowych kosztów naprawy różnych rodzajów uszkodzeń przewodów i armatury oraz znajomość liczby i intensywności ich uszkodzeń. Koszty naprawy można prognozować tam, gdzie jest prowadzona  systematyczna i wieloletnia rejestracja oraz analiza tych parametrów, z uwzględnieniem m.in. rodzaju i wielkości elementów sieci oraz rodzaju ich uszkodzeń. Omówiona w pracy metodyka polega na określeniu zmian wartości intensywności uszkodzeń ( ) w stałych warunkach eksploatacji sieci oraz jednostkowych kosztów naprawy uszkodzeń (Kn) w czasie eksploatacji. Umożliwia to określenie wartości wskaźnika ( ) kosztów naprawy uszkodzeń, w przeliczeniu na jednostkę długości przewodów w jednostce czasu ( Kn) oraz całkowitych rocznych kosztów naprawy uszkodzeń z wyprzedzeniem 2-4 lata. W zależności od potrzeb, koszty naprawy można prognozować w odniesieniu do określonych odcinków przewodów, części lub całej sieci wodociągowej. Przykładowe obliczenia prognozowanych kosztów naprawy uszkodzeń przedstawiono dla sieci wodociągowej we Wrocławiu i w Oleśnicy. Znajomość i możliwość prognozowania kosztów naprawy przewodów wodociągowych może być przydatna w praktyce m.in. do planowania (z kilkuletnim wyprzedzeniem) środków finansowych na naprawę sieci oraz do podejmowania optymalnych decyzji w zakresie eksploatacji i modernizacji sieci wodociągowej z uwzględnieniem rachunku ekonomicznego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Urban Water Footprint – system monitorowania i oceny gospodarowania wodą w miastach

W artykule zwrócono uwagę na problem wzrostu liczby ludności, a tym samym zużycia wody w miastach. Na tym tle podjęto próbę zastosowania wskaźnika Water Footprint (WFTP) jako narzędzia wspomagającego proces podejmowania decyzji w celu lepszego zarządzania i gospodarowania wodą na obszarach miejskich. Wykazano potrzebę sporządzania bilansu wodnego miast oraz podano przykłady dotychczas opracowanych wskaźników, uwzględniających tę potrzebę. Następnie wprowadzono pojęcie i omówiono zasadność wyznaczenia nowego wskaźnika WFTP dotyczącego obszarów zurbanizowanych oraz przedstawiono podstawy metodyczne i przykład jego obliczania. Wykazano celowość rozpowszechnienia wiedzy z zakresu sporządzania bilansu wodnego miast oraz opracowywania długoterminowych strategii modernizacji systemów wodociągowo-kanalizacyjnych. Umożliwi to także racjonalizację zarządzania zasobami wodnymi na terenach zurbanizowanych, a także przyczyni się do rozwoju i wdrożenia nowych technologii i rozwiązań alternatywnych dla naturalnego cyklu wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie filtrów DynaSand do odżelaziania i odmanganiania wód podziemnych - doświadczenia eksploatacyjne

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2002 r., dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia, spowodowało konieczność modernizacji wielu zakładów oczyszczania lub budowę w ich miejsce nowych. Jednym z rozwiązań pozwalających na skuteczne usuwanie związków żelaza i manganu z wody jest zastosowanie filtrów samopłuczących, np. typu DynaSand. Filtry te przedstawiane są jako uniwersalne urządzenia do uzdatniania zarówno wód podziemnych, jak i powierzchniowych. W wypadku wód podziemnych zakłada się, że złoże piaskowe samoczynnie uaktywni się do usuwania związków manganu w czasie około 6 miesięcy eksploatacji filtrów. Doświadczenia eksploatacyjne dowodzą jednak, ze nie zawsze założenia te się sprawdzają. W badaniach eksploatacyjnych wykazano, że filtry te są skuteczne do usuwania niskich zawartości związków żelaza i manganu. Jednak gdy zawartość związków żelaza przekracza 3 gFe/m3, a manganu 0,3 gMn/m3 i dodatkowo w ujmowanej wodzie występuje siarkowodór, konieczna jest modyfikacja układu oczyszczania. W pracy przedstawiono doświadczenia eksploatacyjne z pracy i modernizacji układów technologicznych stacji oczyszczania wody w Czeladzi i Ciechanowie, w których zastosowano filtry samopłuczące typu DynaSand.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesu ozonowania na skuteczność działania filtrów węglowych

W pracy omówiono wyniki badań przeprowadzonych na stacji pilotowej, zlokalizowanej w zakładzie oczyszczania wody "Rudawa", zaopatrującej Kraków w wodę wodociągową. Celem badań było określenie optymalnego miejsca zastosowania procesu ozonowania w ciągu technologicznym zakładu wodociągowego Rudawa. Badania przeprowadzono w dwóch układach: układ badawczy I obejmował procesy ozonowania, filtracji na złożu piaskowym i filtracji na złożu węglowym, natomiast układ badawczy II obejmował procesy filtracji na złożu piaskowym, ozonowania i filtracji na złożu węglowym. Obydwa układy zasilane były wodą po procesach koagulacji i sedymentacji w układzie technologicznym stacji Rudawa. Analiza uzyskanych wyników nie wykazała różnic pomiędzy stosowaniem procesu ozonowania w układzie przed złożami piaskowymi i przed złożami węglowymi. W obydwu wypadkach uzyskano podobną końcową skuteczność oczyszczania wody. Optymalna dawka ozonu, dla której uzyskano wysoki stopień zmniejszenia analizowanych wskaźników wahała się w zakresie 0,9÷1,1 gO3/m3. Zastosowanie ozonowania, niezależnie od przyjętego układu, pozwoliło na poprawę skuteczności oczyszczania wody w wypadku absorbancji w UV o około 20%, a w wypadku barwy o około 25%. Ponadto wykazano, że proces ozonowania prowadził do zwiększenia zawartości aldehydów w wodzie o kilkanaście procent, co może być interpretowane jako wynik rozkładu związków organicznych o złożonej budowie do związków prostszych, na przykład niskocząsteczkowych kwasów organicznych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości modernizacji koagulacji i filtracji w układach oczyszczania wód powierzchniowych

Poprawa skuteczności koagulacji powinna obejmować nie tylko modernizację konstrukcji i wyposażenia komór szybkiego i wolnego mieszania, ale przede wszystkim zapewnienie możliwości dawkowania koagulantu w sposób pozwalający na utrzymywanie dawek na poziomie dawki optymalnej. Sprawdzonym, łatwym do zastosowania i bardzo skutecznym rozwiązaniem tego problemu jest zastosowanie analizatora prądu strumieniowego (Stream Current Analyzer - SCA). W klasycznych układach oczyszczania wody powierzchniowej zadaniem filtrów pospiesznych jest usuniecie zawiesin pokoagulacyjnych pozostałych po sedymentacji bądź flotacji. Wprowadzenie zaostrzonych kryteriów jakości wody wodociągowej (mętność, obecność niektórych gatunków mikroorganizmów, np. Clostridium) sprawiło, że w skuteczność działania wielu układów filtracji pospiesznej jest niewystarczająca. Do uzyskania wymaganej skuteczności pracy filtrów pospiesznych potrzebna jest nie tylko zmiana uziarnienia złóż filtracyjnych, ale także zapewnienie odpowiedniej ich wysokości oraz skutecznego płukania. Dlatego też modernizacja procesu filtracji powinna w większości wypadków objąć także system drenażowy oraz przebudowę komór filtracyjnych, pozwalającą na zastosowanie dwuwarstwowych złóż filtracyjnych. W pracy przedstawiono możliwości modernizacji układów do koagulacji, w zakresie kontroli i sterowania dawkowaniem koagulantów, oraz możliwości unowocześnienia konstrukcji typowych filtrów pospiesznych przez zastosowanie drenaży blokowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja systemu dystrybucji wody we Wrocławiu w aspekcie awaryjności sieci wodociągowej

W pracy scharakteryzowano budowę i eksploatację systemu dystrybucji wody we Wrocławiu i na tej podstawie podjęto próbę przeprowadzenia oceny niezawodnościowej tego systemu. Podstawę badań stanowiła szeroka baza danych dotyczących awarii w systemie dystrybucji wody w okresie eksploatacji obejmującym lata 1995-2004. Ocena niezawodnościowa obejmowała określenie wartości podstawowych parametrów, takich jak strumień uszkodzeń, średni czas pracy bez uszkodzenia oraz średni czas naprawy uszkodzenia. Ponadto przeanalizowano zależności pomiędzy uszkadzalnością przewodów systemu dystrybucji a ich średnicą i rodzajem materiału. Przedstawiono również wyniki analizy przyczyn i skutków awarii sieci wodociągowej. Przeprowadzona analiza niezawodnościowa objęła także ocenę wpływu remontów systemu dystrybucji podejmowanych przez firmy wodociągowe na wzrost poziomu jego niezawodności technicznego funkcjonowania, jak i gwarancji dostawy wody do jej odbiorców. Przeprowadzona analiza wykazała, że uszkadzalność stalowej sieci magistralnej była ponad dwukrotnie wyższa od intensywności uszkodzeń żeliwnej sieci magistralnej, której średnia wartość dla całego okresu analizy przekraczała zalecany poziom około1,5-krotnie. Jednakże od 2001 r., w efekcie wprowadzenia zasad racjonalnego zarządzania systemem dystrybucji wody, nastąpiło zmniejszenie liczby awarii przewodów magistralnych, w rezultacie czego intensywność uszkodzeń sieci osiągnęła standardy europejskie na średnim poziomie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena zmian toksyczności odcieków ze składowiska odpadów podczas ich biologicznego oczyszczania

Określono możliwość zastosowania wybranych testów ekotoksykologicznych do oceny zmiany toksyczności odcieków ze składowiska odpadów podczas ich biologicznego oczyszczania w modelowym sekwencyjnym reaktorze porcjowym (SBR). W tym celu zbadano toksyczność ostrą (TUa) odcieków surowych, mieszaniny ścieków bytowych z odciekami oraz ścieków po procesie biologicznego oczyszczania. Analizę toksykologiczną przeprowadzono w odniesieniu do czterech przedstawicieli organizmów wodnych: larwy owadów Chironomus sp., skorupiaki Daphnia magna, ryby Lebistes reticulatus oraz glony Scenedesmus quadricauda. Przeprowadzone badania toksykologiczne wykazały, że w całym badanym zakresie obciążenia osadu czynnego ładunkiem zanieczyszczeń (ChZT) nastąpiło zmniejszenie toksyczności ostrej odcieków oczyszczonych w porównaniu z mieszaniną dopływającą do reaktora. Wykluczyło to możliwość powstawania bardziej toksycznych produktów pośrednich podczas oczyszczania odcieków osadem czynnym. Stwierdzono, że najbardziej wrażliwe na zanieczyszczenia występujące w mieszaninie ścieków i odcieków dopływających do reaktora biologicznego okazały się larwy ochotki (Chironomus sp.) (toksyczność ostra 8,0÷16,7), natomiast na działanie odcieków surowych - ryby Lebistes reticulatus (85,8). Wyniki badań potwierdziły możliwość zastosowania wybranych testów ekotoksykologicznych do oceny zmiany toksyczności odcieków ze składowiska odpadów podczas ich biologicznego podczyszczania.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie testu ATP do oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia na przykładzie małych wodociągów

Zawartość wewnątrzkomórkowego adenozynotrójfosforanu (cATP) pozwala na oszacowanie ogólnej liczby mikroorganizmów w wodzie. Uzyskane w ten sposób informacje umożliwiają określenie wpływu procesów oczyszczania wody oraz biofilmu rozwijającego się na ściankach przewodów na stan zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody w sieci wodociągowej. Do badań wytypowano trzy małe wodociągi (o wydajności 80÷500 m<sup>3</sup>/d) zlokalizowane w północno-zachodniej Polsce. Uzyskane wartości wskaźników fizyczno-chemicznych wody, a także mikrobiologicznych (na podstawie badań posiewowych) odpowiadały obowiązującym wymaganiom, jednakże wyniki badań zawartości cATP w próbkach wody nie pozwoliły na wyciągnięcie tak jednoznacznych wniosków. Zgodnie z klasyfikacją podaną przez producenta testu ATP, żadna z pobranych próbek wody z sieci wodociągowej nie odpowiadała wymaganiom stawianym wodzie o dobrej jakości, zaś ich część sklasyfikowano jako wodę o złej jakości. Analiza zawartości cATP w próbkach wody wykazała, że w badanych stacjach wodociągowych należy poddać kontroli proces filtracji, a zwłaszcza zachować odpowiednią staranność przy spuście pierwszego filtratu do kanalizacji. Wydaje się, że te czynniki decydują o tworzeniu biofilmu na ściankach przewodów wodociągowych oraz wtórnym zanieczyszczeniu wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena możliwości stosowania promieniowania nadfioletowego w uzdatnianiu wody basenowej – studium przypadku

Badano wpływ zastosowania technologii UV w połączeniu z chlorowaniem na jakość wody basenowej, a także przeprowadzono analizę kosztów eksploatacyjnych takiego systemu. Badania przeprowadzono na rzeczywistym obiekcie, jakim jest basen sportowy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W obiekcie tym dezynfekcja wody jest prowadzona z wykorzystaniem podchlorynu wapnia, a proces ten jest wspomagany naświetlaniem wody promieniami nadfioletowymi (UV). Wyłączenie lamp UV na określony czas pozwoliło na przeprowadzenie badań porównawczych jakości wody basenowej dezynfekowanej tylko chlorem oraz z zastosowaniem układu UV/Cl2. Przeanalizowano szereg wskaźników mikrobiologicznych oraz fizyczno-chemicznych, w tym produktów ubocznych chlorowania, w obu wariantach dezynfekcji wody basenowej. W analizie kosztów uwzględniono zużycie chemikaliów oraz koszty promiennika UV. Stwierdzono, że technologia UV nie spowodowała oczekiwanej poprawy jakości wody basenowej pod względem usuwania chloru związanego, natomiast wpłynęła na zwiększenie ilości niektórych organicznych ubocznych produktów chlorowania. Włączenie lampy UV w system uzdatniania wody basenowej spowodowało również wzrost zapotrzebowania wody na chlor, a w rezultacie większe zużycie podchlorynu wapnia, co w połączeniu z koniecznością wymiany żarników lampy zwiększyło koszty eksploatacyjne technologii uzdatniania wody basenowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Propozycja struktury algorytmu ewolucyjnego do optymalizacji kosztów pompowania w wodnych sieciach przesyłowych

Przedstawiono metodę optymalizacji kosztów pompowania w wodnych sieciach przesyłowych (sieć wodociągowa, cieplna itp.), która umożliwia osiągnięcie efektów ekonomicznych przy jednoczesnym zapewnieniu wymaganych warunków eksploatacyjnych. Do rozwiązania tego problemu zaproponowano metodę algorytmu ewolucyjnego, ze względu na małą wydajność obliczeniową tradycyjnych metod optymalizacyjnych. W wyniku działania takiego algorytmu otrzymuje się model sieci zmodyfikowany w stosunku do wyjściowego poprzez umieszczenie w nim zadanej liczby pomp wraz z ich wymaganą charakterystyką techniczną. Wyznaczone miejsca instalacji pomp oraz ich charakterystyki prowadzą do obniżenia niezbędnego ciśnienia zasilania, nie powodując przekroczenia granicznych wartości (minimalnego i maksymalnego) ciśnienia wody w sieci. Analiza została przedstawiona na przykładzie systemu ciepłowniczego wybranego miasta. Opisano strukturę algorytmu ewolucyjnego, umożliwiającego wyznaczenie optymalnej lokalizacji pomp w systemie. Wyniki obliczeń wykazały możliwość zmniejszenia kosztów pompowania wody w systemie ciepłowniczym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka