rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zagrożenia wynikające ze stosowania nanomateriałów w środkach smarnych i sposoby ich monitorowania

Obserwowany od lat rozwój nanotechnologii jest niezmiernie korzystny ze względów technologicznych, ale wiąże się z wciąż nie do końca poznanym ryzykiem zdrowotnym. Dziedziną w której nanotechnologie mogą przynieść szczególnie duże korzyści ekonomiczne, jest tribologia. W artykule omówiono nanomateriały najczęściej stosowane w środkach smarnych, ich niepożądane skutki zdrowotne oraz przedstawiono propozycje referencyjnych wartości dopuszczalnych stężeń w powietrzu, przydatnych w monitoringu środowiska pracy.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Amoniak w instalacjach chłodniczych przemysłu rolno-spożywczego

Amoniak jako czynnik chłodniczy stosowany jest już od ponad 150 lat. Jego właściwości toksyczne nie bez podstaw budzą obawy użytkowników, jednakże dostępne środki ochrony indywidualnej i zbiorowej, stosowane zabezpieczenia i procedury umożliwiają ograniczenie ryzyka związanego z jego użyciem do minimum. Niedopuszczenie do niekontrolowanego wycieku amoniaku z instalacji chłodniczej w przemyśle rolno-spożywczym jest istotną kwestią nie tylko ze względu na zdrowie i życie pracowników, ale również ze względu na możliwe straty magazynowanego towaru. Aby ułatwić pracę osobom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo instalacji chłodniczych wykorzystujących jako czynnik chłodniczy amoniak, w artykule zaproponowano listę pytań kontrolnych. Pytania zawarte w liście pozwalają zapewnić bezpieczeństwo pracy instalacji, ale również sprostać wymaganiom ustawodawcy w tym zakresie.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Nierówności na rynku pracy na przykładzie sektorów BPO i SSC w Polsce

Celem artykułu jest analiza nierówności w kontekście płci, rodzicielstwa i niepełnosprawności występujących na rynku pracy w sektorach BPO i SSC w Polsce. W opracowaniu dokonano charakterystyki sektorów BPO i SSC oraz obszarów ich ogólnego działania. Zaprezentowano również istotę nierówności na rynku pracy. Ponadto omówiono wyniki badań empirycznych dotyczących występowania nierówności w sferze pracy w aspekcie płci, rodzicielstwa i niepełnosprawności w analizowanych organizacjach. W artykule, wykorzystując metodę opisową, dokonano analizy zarówno literatury przedmiotu, jak i wyników własnych badań empirycznych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Badania profilaktyczne pracowników - wybrane zagadnienia

W ramach profilaktycznej ochrony zdrowia pracownika na każdym pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy Obejmuje on nie tylko przestrzeganie ogólnie uznawanych norm w tym zakresie, lecz również indywidualnych przeciwwskazań związanych ze stanem zdrowia lub osobniczymi skłonnościami pracownika. Jednym z kluczowych elementów są badania lekarskie, których celem jest ustalenie zdolności do pracy w warunkach występujących na danym stanowisku Publikacja ma na celu przybliżenie pracodawcom oraz osobom kierującym pracownikami, obowiązków spoczywających na nich w związku z profilaktycznymi badaniami lekarskimi pracowników. Drugim celem jest zwrócenie uwagi pracownikom na ich obowiązki w związku z profilaktyką lekarską. Tekst publikacji uwzględnia zmiany przepisów odnoszące się do badań pracowników, które weszły w życie 1 kwietnia 2015 roku.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Zasady ustalania i przestrzegania zakazu konkurencji

Pracodawca zgodnie z przepisami prawa pracy i może zobowiązać każdego pracownika do przestrzegania zakazu konkurencji poprzez zawarcie umowy o zakazie konkurencji. Granice swobody stron w tym zakresie wyznacza prawo pracy (głównie art. 1011 k p. i następne), ustawa o zakazie nieuczciwej konkurencji oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zakaz konkurencji może obowiązywać pracownika zarówno podczas trwania stosunku pracy, jak i po jego ustaniu. Ten czynnik jest szczególnie istotny, bowiem od niego zależy kwestia ewentualnej odpłatności umowy i sposób jej rozwiązania. Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy musi zawierać postanowienia umowne określające okres obowiązywania zakazu, wysokość odszkodowania (jeśli jest wyższe niż 25% wynagrodzenia), jak również określać możliwość jej wcześniejszego rozwiązania.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Mobbing – istota, przyczyny, przeciwdziałanie

W ostatnich latach skala mobbingu nieustannie rośnie. Rzeczywistą wielkość tego zjawiska jest bardzo trudno określić. Osoby doświadczające mobbingu wstydzą lub boją się przyznać, ze stały się jego ofiarami. Celem artykułu jest przybliżenie definicji, przyczyn, konsekwencji oraz metod przeciwdziałania i radzenia sobie z mobbingiem. Bez wątpienia obecna sytuacja na rynku pracy: wysokie bezrobocie, trudności w znalezieniu nowego miejsca pracy sprzyjają rozwojowi tego zjawiska. Pracownicy za wszelką cenę chcą utrzymać zatrudnienie.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Przepisy prawa dotyczące pracy przy monitorach ekranowych – ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży

Postanowienia w zakresie bhp przy obsłudze monitorów ekranowych są wynikiem wypełnienia przez Polskę zobowiązań, jakie przyjęła na siebie poprzez implementację dyrektyw europejskich. Szczególną ochroną zostały objęte kobiety w ciąży, bowiem zgodnie z art. 176 kodeksu pracy nie wolno zatrudniać ich przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, w przypadku wykonywania pracy przy obsłudze monitora przez kobietę w ciąży w wymiarze ponad 4 h godzin na dobę praca ta będzie już zaliczana do kategorii prac szczególnie uciążliwych i szkodliwych, a co za tym idzie zabronionych. Pracodawca ma do spełnienia szereg obowiązków z zakresu ochrony pracowników, pracujących na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, szczególnie wobec kobiet w ciąży. Jednak nie wszystkie monitory ekranowe stanowią źródło tych zobowiązań.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Narzędzia wspomagające wykonywanie zadań i procedur systemu przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym. Wyniki Programu Wieloletniego (1998-2001)

Omówiono wyniki sześciu projektów badawczych wykonanych w latach 1998-2001 przez 5 jednostek naukowo-badawczych w ramach Programu Wieloletniego (b. SPR-1). Opracowane narzędzia dotyczą procedur identyfikacji i zgłoszenia obiektów niebezpiecznych, analizy oraz określania wielkości stref zagrożeń, wewnętrznych i zewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych, systemów zintegrowanego zarządzania w zakładach niebezpiecznych oraz w obszarach przemysłowych, materiałów szkoleniowych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Subiektywna ocena ergonomiczności stanowiska pracy kierowcy zawodowego

Niezależnie od wielu szczegółowych uwarunkowań i wymagań w odniesieniu do kształtowania stanowisk pracy kierowców zawodowych - głównie ciężkich samochodów dostawczych typu ciągnik siodłowy z naczepą - kierowcy odczuwają zróżnicowane i znaczne dolegliwości w związku z wykonywaną pracą- prowadzące często do choroby zawodowej. Dolegliwości te wynikają, najczęściej z wymuszonej pozycji ciała oraz czasu pracy. Celem przedstawionych w artykule wyników badań jest ocena ergonomiczności stanowiska pracy kierowcy zawodowego oraz analiza świadomości kierowców na temat czynników i następstw wpływających na choroby ich grupy zawodowej. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego wśród kierowców przedsiębiorstw transportowych, w których wykorzystywano różne marki pojazdów i typy naczep. Badaniami objęto 104 kierowców zawodowych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Zagrożenie emisją czynników chłodniczych stosowanych w technice okrętowej

W artykule omówiono problematykę zagrożenia emisją czynników chłodniczych stosowanych w okrętowych systemach chłodniczych i klimatyzacyjnych. Dla typowych czynników wskazano zagrożenia oraz konsekwencje ich uwolnień. Przedstawiono przykładowe wyniki badań emisji w odniesieniu do eksploatacji urządzeń chłodniczych funkcjonujących na jednostkach pływających. Dokonano przykładowej oceny negatywnych skutków emisji czynników chłodniczych.

Czasopismo: Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Założenia nowego Kodeksu morskiego

W artykule autor zawarł przegląd materii normatywnej Kodeksu morskiego z 2001 r. z punktu widzenia zamierzonych poczynań nowelizacyjnych. Jest on zwolennikiem hipoteki morskiej jako odrębnego samodzielnego, nowego ograniczonego prawa rzeczowego regulowanego wyłącznie przez kodeks morski. Autor artykułu jest krytykiem reguł rotterdamskich i uważa, że jest to nieudana
próba zastąpienia reżimu reguł hasko-visbijskich opartego na stuletniej bez mała praktyce.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Lex Americana a reguły rotterdamskie

Autor artykułu jest znawcą prawa morskiego Stanów Zjednoczonych Ameryki i procedury legislacyjnej tego państwa. Reguły rotterdamskie to konwencja o umowach dotyczących międzynarodowego przewozu ładunków, w całości lub częściowo, drogą morską, która została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na podstawie Rezolucji 68/122 z dnia 11.12.2008 r. Reguły rotterdamskie mają na celu ustanowienie nowego porządku prawnego przy zastąpieniu, w tym zakresie, dotychczasowych regulacji morskich, tj. reguł haskich, reguł hasko-visbijskich i reguł hamburskich. Reguły rotterdamskie zostały stworzone z dominującym udziałem legislacji USA, która uaktualniła swoje prawo krajowe przy jednoczesnej internacjonalizacji swoich koncepcji i tendencji
jurydycznych. Jeżeli w ciągu dwóch lat Stany Zjednoczone Ameryki zakończą ratyfikację reguł rotterdamskich podpisem prezydenta USA i staną się stroną konwencji, a reprezentują 25% tonażu światowego, to zasadniczo zmieni się krajobraz międzynarodowej legislacji morskiej w zakresie przewozu ładunków morzem.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dokumenty transportowe i ich znaczenie w regułach rotterdamskich

23.09.2009 r. podpisano konwencję o przewozie ładunku morzem na całej trasie lub na jej części (tzw. reguły rotterdamskie). W zamiarze twórców to nowoczesna regulacja morskich przewozów ładunkowych, w której nie stosuje się żadnych dokumentów papierowych. Autorka artykułu wskazuje na charakter prawny dokumentów przewozowych jako papierów wartościowych.
Prace nad regułami rotterdamskimi trwały od 1996 r. w Międzynarodowym Komitecie Morskim (CMI), a od 2002 r. prace te kontynuował UNCITRAL. Konwencyjna regulacja dotycząca dokumentów elektronicznych może się przysłużyć rozwojowi takich dokumentów w obrocie.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Schyłek ekscepcji winy nautycznej w regułach rotterdamskich a sprawa Tasman Pioneer

Konstrukcja winy nautycznej zarówno występowała w Kodeksie morskim z 1961 r., jak i występuje w Kodeksie morskim z 2001 r. Według niej „Przewoźnik jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli szkoda wystąpiła wskutek działania lub zaniechania kapitana, innych członków załogi, pilota lub osób zatrudnionych przez przewoźnika w zakresie nawigacji lub administracji statkiem”. Autor artykułu stawia tezę, że ekscepcja winy nautycznej jako jedna z podstaw wyłączająca odpowiedzialność przewoźnika za szkody wyrządzone w ładunku jest anachronizmem i celowe jest jej wyeliminowanie. Autor artykułu celnie dobrał orzecznictwo polskie i angielskie. Stoi na stanowisku, że brak wprowadzenia ekscepcji winy, nautycznej do reguł rotterdamskich należy ocenić pozytywnie, a reguły rotterdamskie określa „nowoczesnym aktem prawnym, który w należyty sposób wkomponowuje się w aktualny system konwencji międzynarodowych w zakresie prawa transportowego”.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
The role and significance of Russian doctrinal documents, with particular focus on information security doctrines from 2000 and 2016

Autor artykułu stawia sobie za zadnie przeanalizowanie roli rosyjskich dokumentów doktrynalnych oraz ich wartości dla analizy polityki rosyjskiej. Podkreśla ciągłość sowieckiej i rosyjskiej myśli wojskowej, która znajduje odzwierciedlenie m.in. w sposobie formułowania i używania przez Rosję dokumentów doktrynalnych. Na przykładzie wspomnianych dokumentów podkreśla on ofensywny charakter działań Kremla, który pod pretekstem obrony rosyjskiej tożsamości realizuje starą politykę imperialną.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Areszt i egzekucja ze statku morskiego. Uwagi de lege ferenda

Treść artykułu to analiza przepisów regulujących areszt statku morskiego oraz ściśle z tym związane zagadnienie egzekucji ze statków. Te przepisy to Kodeks postępowania cywilnego (postępowanie zabezpieczające) z 1964 r. i Konwencja w sprawie aresztu statków morskich (Bruksela 1952), której Polska jest stroną, a także Międzynarodowa konwencja w sprawie aresztu statków (Genewa 1999), która jednak dotąd nie weszła w życie. Autor krytycznie ocenia działanie polskiego wymiaru sprawiedliwości w sprawie aresztu statków. Polskie sądy nie potrafią stosować tej formy zabezpieczenia. Autor artykułu uważa za pożądane uregulowanie w nowym kodeksie morskim instytucji aresztu statku morskiego. Regulacja ta powinna być skorelowana z zasadniczą zmianą przepisów o egzekucji ze statków morskich. Jego wnioski de lege ferenda obejmują dziewięć postulatów. Mają one duże znaczenie dla legislacji morskiej i są radykalne.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Konwencyjny system odpowiedzialności za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami a amerykański Oil Pollution Act

Istnieją dwa systemy odpowiedzialności za szkody spowodowane olejami: międzynarodowy i Stanów Zjednoczonych Ameryki..
Rząd amerykański w 1989 r. wycofał się z udziału w systemie międzynarodowym i przyjął w 1990 r. własną ustawę Oil Pollution Act, która czyni zadość opinii publicznej domagającej się surowych rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa i odpowiedzialności za szkody olejowe w środowisku morskim. Przyjęta w 1990 r. OPA pozwala stanom USA na własne ustawy przyznające lepszy od federalnego poziom ochrony poszkodowanym. Różnic między systemem międzynarodowym i systemem USA jest wiele. OPA ma bardziej
kompleksowy zakres stosowania. Dotyczy również odpowiedzialności za szkody spowodowane wyciekiem z urządzeń oraz oleju bunkrowego. Ustawa amerykańska zapewnia pełniejszą kompensację poszkodowanych ze względu na szersze pojęcie szkody spowodowanej zanieczyszczeniem. OPA w większym stopniu czyni zadość zasadzie „płaci zanieczyszczający”. Stany Zjednoczone Ameryki krytykują w systemie międzynarodowym zbyt niskie granice odpowiedzialności oraz nieujęcie szkody ekologicznej.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kolizyjne problemy umowy przewozu ładunku drogą morską

Dążenie do ujednolicenia w skali międzynarodowej rozwiązań prawnych w zakresie przewozu ładunku morzem wydaje się najlepszym sposobem minimalizowania sytuacji konfliktowych, ale nie eliminuje sięgania do norm kolizyjnych. Począwszy od 17.12.2009 r. norm kolizyjnych właściwych do rozstrzygnięcia konfliktu praw w odniesieniu do przewozu ładunków drogą morską należy poszukiwać w treści Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 593/2008 z 17.06.2008 r. dotyczącego prawa właściwego do zobowiązań umownych („Rzym I”). Ten akt prawny wymógł zasadniczą reformę krajowych norm kolizyjnych. W Polsce 4.02.2011 r. przyjęto nową ustawę – Prawo prywatne międzynarodowe. Bandera statku jako łącznik normy kolizyjnej dla umów przewozu nie odgrywa żadnej roli.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Polsko-niemiecki spór o status wód redy w Zatoce Pomorskiej

Spór polsko-niemiecki dotyczący statusu prawnego północnej części redy obejmującej kotwicowisko i tor podejściowy do portów w Świnoujściu i Szczecinie wpływa negatywnie na stosunki łączące oba kraje. Obecny spór o status prawny północnej części redy rozpoczął się od jednostronnego objęcia przez Niemcy wyłączną strefą ekonomiczną, wyznaczoną 25.11.1994 r., również tego akwenu. Zdaniem autora artykułu najlepszym sposobem zakończenia sporu w Zatoce Pomorskiej jest powrót do ustaleń określonych umową między PRL a Niemiecką Republiką Demokratyczną w sprawie rozgraniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej, podpisaną w Berlinie 22.05.1989 r.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Polish authorities and the attempt to create the Caucasian Confederation (1917–1940)

Przedmiotem artykułu są próby utworzenia związku państw na Kaukazie, realizowane wspólnie przez polityków kaukaskich w latach 1917–1940. Idea ta, mająca na celu przede wszystkim wspólną obronę przed utratą niepodległości, a następnie wspólną walkę o jej odzyskanie, została zrealizowana dopiero przez polityków kaukaskich na emigracji. W 1926 r. powstał Komitet Niepodległości Kaukazu, którego członkowie w 1934 r. podpisali Pakt Konfederacji Kaukaskiej i utworzyli Radę Kaukaską. Od 1925 r. politycy kaukascy współpracowali blisko z władzami polskimi w ramach tzw. ruchu prometejskiego, którego celem było utworzenie wspólnego frontu przeciwko Rosji/ZSRR, a tym samym władze polskie miały wpływ na utworzenie i częściowo na funkcjonowanie Konfederacji Kaukaskiej. The article focuses on the attempts to create a union of states in the Caucasus made collectively by Caucasian politicians in the years 1917–1940. This idea, the primary aim of which was joint defence against the loss of independence, and subsequently a joint struggle to restore it, was only possible to implement by Caucasian politicians in exile. The year 1926 saw the establishment of the Caucasian Independence Committee, whose members signed the Caucasian Confederation Pact in 1934 and formed the Caucasian Council. From 1925 on, Caucasian politicians cooperated closely with the Polish authorities as part of the so-called Promethean movement to create a common front against Russia/the USSR, and thus the Polish authorities influenced the creation and, to some extent, the functioning of the Caucasian Confederation.

Czasopismo: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji
Unifikacja europejskiego prawa transportowego a reguły rotterdamskie

Od kilku lat w działaniach Komisji Europejskiej widać dążenie do stworzenia europejskiego regionalnego reżimu prawa transportowego. W założeniach reżim taki nie naruszałby poszczególnych unimodalnych umów przewozu i właściwych konwencji. Głównym problemem przy tworzeniu europejskiego reżimu byłyby relacje z obowiązującymi obecnie konwencjami unimodalnymi, a w przyszłości ewentualnie z regułami rotterdamskimi. Do ratyfikacji reguł rotterdamskich wzywa Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 5.05.2010 r. w sprawie strategicznych celów i zaleceń w zakresie polityki transportu morskiego UE do 2018 r. Przeciwnicy reguł rotterdamskich wskazują na przypadki ich konfliktów z właściwymi konwencjami unimodalnymi. Przyjęty przez twórców reguł rotterdamskich system pozwala na współistnienie obecnych systemów unimodalnych oraz zastąpienie przestarzałych konwencji morskich przez w miarę kompleksowy system.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Koncepcja nadzoru morskiego w zintegrowanej polityce morskiej Unii Europejskiej

Podstawową rolą, jaką przypisano nadzorowi morskiemu w nowej polityce morskiej UE, jest bezpieczne korzystanie z morza i zabezpieczenie granic morskich Unii oraz – szerzej – całego kontynentu europejskiego. Organy nadzoru morskiego prowadzą działania w ramach różnych polityk, takich jak: ochrona rybołówstwa, ochrona środowiska morskiego, bezpieczeństwo transportu morskiego, ochrona granic. W większości wypadków działania te przynoszą, połowiczny efekt, dlatego że opierają się na różnych przepisach prawnych i podlegają różnym resortom. Obecnie najważniejsze prace związane z tworzeniem sieci nadzoru zintegrowanego sprowadzać się będą do opracowania technicznych i prawnych kwestii umożliwiających tworzenie sieci
łączących organy państw UE. Zintegrowana polityka morska potwierdza rosnące znaczenie spraw morskich dla gospodarki UE.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zarządzanie ryzykiem introdukcji do środowiska morskiego obcych gatunków inwazyjnych. Analiza wytycznych IMO do konwencji balastowej

Celem międzynarodowej konwencji o kontroli i postępowaniu ze statkowymi wodami balastowymi i osadami (BWM 2004) jest ochrona, zmniejszenie i wyeliminowanie ryzyka wprowadzenia szkodliwych organizmów morskich i patogenów poprzez statkowe wody balastowe i osady do obcego dla nich środowiska morskiego. Konwencja BWM 2004 wiąże się z nowymi aspektami ochrony środowiska morskiego. Polska rozważa ratyfikację tej konwencji i uwagi autorki artykułu mogą mieć znaczenie dla podjęcia
decyzji w tym zakresie. Na podstawie Konwencji o ochronie środowiska obszaru Morza Bałtyckiego z 1992 r. (HELCOM) opracowano listę gatunków obcych obszarowi Morza Bałtyckiego. W wodach balastowych przewozi się na statkach tysiące gatunków. Obce gatunki inwazyjne są jednym z najważniejszych zagrożeń dla funkcjonowania ekosystemów morskich i przybrzeżnych. Autorka artykułu pokazuje działania państw, które ratyfikowały konwencję BWM 2004 (Szwecja, Norwegia), a państwa skupione w HELCOM-ie zgodziły się ratyfikować konwencję BWM 2004 najpóźniej do 2013 r.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nawożenie oceanów żelazem

Wagę problemu oddaje liczba państw, które ratyfikowały Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (Nowy Jork 1992) – 194 państwa i Unia Europejska oraz Protokół z Kioto do Ramowej konwencji NZ w sprawie zmian klimatu z 1997 r. – 192 państwa oraz Unia Europejska. Drugim największym naturalnym pochłaniaczem emisji gazów cieplarnianych są oceany.
Jednym ze sposobów redukcji atmosferycznych gazów cieplarnianych jest nawożenie oceanów żelazem. Polega ono na wprowadzeniu związków żelaza (ale także azotu lub fosforu) do wód oceanu, co ma stymulować gwałtowny wzrost fitoplanktonu. Ten z kolei ma pochłonąć dwutlenek węgla i – opadając na dno morskie – doprowadzić do jego zmagazynowania w oceanach.
Artykuł poświęcony jest analizie prawnej nawożenia oceanów żelazem, które jednak budzi wątpliwości naukowe, środowiskowe oraz prawne. Autor artykułu wskazuje, że nawożenie żelazem nie ma długiej historii, a pełna jego ocena nie jest obecnie możliwa. Metoda może być dopuszczona jedynie jako projekt naukowy.

Czasopismo: Prawo Morskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne