rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza zmian prawnych systemów wsparcia odnawialnych źródeł energii pod kątem realizacji przez Polskę unijnego celu energetyczno-klimatycznego na 2020 r.

Celem niniejszego artykułu jest analiza wybranych zmian prawnych w przedmiocie systemów wsparcia odnawialnych źródeł energii, wprowadzonych ustawą z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, pod kątem realizacji unijnego celu energetyczno-klimatycznego, tj. osiągnięcia 15-procentowego udziału odnawialnych źródeł w końcowym zużyciu energii brutto przez Polskę w 2020 r. Zastosowane przez autora metody badawcze opierały się na metodzie formalno- dogmatycznej oraz komparatystycznej. Komentując wprowadzone zmiany prawne, autor uwzględnił również aspekty ekonomicznej analizy prawa. Treść niniejszego artykułu odnosi się w szczególności do analizy prosumenckiego systemu wsparcia oraz aukcyjnego systemu wsparcia, jako obecnie najpopularniejszych mechanizmów promowania energetyki odnawialnej w Polsce. Zgodnie ze stanowiskiem autora wprowadzone zmiany prawne nie powinny w istotny sposób przełożyć się na wzrost mocy zainstalowanej odnawialnych źródeł energii w 2020 roku, choć z pewnością przyczynią się do poprawy sytuacji prawnej wytwórców oraz mogą wpłynąć na wzrost atrakcyjności polskiego rynku odnawialnych źródeł energii. Autor wskazuje ponadto na konieczność harmonizacji polskiego ustawodawstwa z unijną dyrektywą 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, przewidującą konieczność dynamizacji rozwoju odnawialnych źródeł energii w perspektywie kolejnego celu energetyczno- klimatycznego, wyznaczonego na 2030 r.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Funkcjonowanie klubu sportowego pod reżimem ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym

Artykuł opisuje najważniejsze, zdaniem autora, przepisy ustawy z 16.12.2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym w zakresie funkcjonowania klubu sportowego — spółki akcyjnej. Ustawa ta wprowadza przede wszystkim trzy warianty nadzoru: uzyskanie zgody walnego zgromadzenia na dokonanie określonych czynności prawnych, uzyskanie zgody organu nadzorczego na dokonanie określonych czynności prawnych, jak też określenie zasad zbywania składników aktywów trwałych przez zastosowanie trybu przetargu oraz wyjątki od obowiązku jego zastosowania. W określonej sytuacji obowiązki te muszą być stosowane przez kluby sportowe, funkcjonujące np. w formie spółki akcyjnej. Celem artykułu jest także wyjaśnienie wątpliwości, jakie wiążą się z przedmiotowymi przepisami.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Robo-doradztwo jako przykład fin-techu — problem regulacji i funkcjonowania

Usługa automatycznego doradztwa finansowego (robo- -doradztwa) należy do innowacji finansowych w obszarze obsługi klienta detalicznego i jest świadczona przez podmioty z segmentu technologii finansowych. Usługa ta dotyczy najczęściej doradztwa w zakresie inwestycji i polega na wykorzystaniu algorytmów i sztucznej inteligencji do zebrania informacji od klienta i zaproponowaniu rozwiązania odpowiadającego profilowi ryzyka klienta. Taki sposób obsługi zmniejsza koszty usług doradczych oraz minimalizuje lub całkowicie znosi minimalną kwotę inwestycji wymaganą przez doradcę. Ojczyzną robo-doradztwa są Stany Zjednoczone, gdzie jest największy rynek, ale robo-doradcy są obecni również w Europie. W artykule przedstawiono najważniejsze aspekty związane z definicją, regulacjami, funkcjonowaniem, wielkością rynku na świecie i w Polsce wraz z ich prognozą do 2023 r. Z przedstawionej analizy wynika, że najbardziej prawdopodobnym rozwiązaniem w przyszłości jest model hybrydowy, w którym tradycyjny doradca finansowy odpowiadający za kształtowanie relacji z klientem wykorzystuje narzędzia robo-doradztwa do obsługi klienta. Wyzwaniem dla regulatora i nadzoru finansowego będzie wprowadzenie takich norm, które zapewnią bezpieczeństwo uczestników obrotu gospodarczego, a z drugiej strony nie będą zbyt restrykcyjne i hamujące rozwój tego innowacyjnego segmentu rynku usług finansowych.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nowe uregulowania prawa umów budowlanych w niemieckim kodeksie cywilnym (Bürgerliches Gesetzbuch)

Przedmiotem artykułu są nowe regulacje prawa umów budowlanych wprowadzone w niemieckim kodeksie cywilnym 1.01.2018 r., dotyczące umowy o roboty budowlane, konsumenckiej umowy o roboty budowlane oraz umowy deweloperskiej. Przedstawiono różne typy umów o roboty budowlane występujące w praktyce. Uwzględniono znowelizowane VOB/B 2016 (Verdingungsordnung für Bauleistungen. Teil B). Szczególny nacisk został położony na prawa i obowiązki stron, charakter prawny umów oraz odpowiedzialność za wady świadczenia budowlanego. Artykuł ma istotne znaczenie dla polskich wykonawców budowlanych pracujących w Niemczech.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Wpływ czynników inertnych na parametry wybuchowości wybranych gazów i par cieczy organicznych

Palne substancje w mieszaninie z powietrzem mogą tworzyć atmosfery wybuchowe. Aby zapobiec ich powstaniu lub zminimalizować ryzyko ich wystąpienia, niezbędne staje się poznanie właściwości mieszanin palnych substancji oraz właściwości charakteryzujących przebieg potencjalnego wybuchu. W celu zminimalizowania ryzyka powstania pożaru lub wybuchu stosuje się proces zwany inertyzacją, w którym rolę czynnika obojętnego może pełnić np. azot. W artykule omówiono metodę badań granic wybuchowości, metodę „bomby”, zgodną z normą europejską PN-EN 1839 oraz granicznego stężenia tlenu (GST) według normy europejskiej PN-EN 14756. Praca pokazuje wpływ gazu inertnego na zakres wybuchowości wytypowanych substancji: wodoru, metanu oraz heksanu, co w praktyce pozwala na ocenę zagrożenia wybuchem pomieszczeń oraz przestrzeni zewnętrznych, ustalenie bezpiecznych warunków pracy oraz dobór urządzeń pracujących w odpowiednich strefach zagrożenia wybuchem. Badania zostały przeprowadzone w temperaturze 25 °C dla wodoru i metanu oraz w temperaturze 40 °C dla heksanu, pod ciśnieniem atmosferycznym.

Czasopismo: Materiały Wysokoenergetyczne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
Postawa społeczeństwa wobec organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO) w Polsce – na przykładzie wybranych grup osób

Poziom wiedzy społeczeństwa nt. GMO stale się zmienia. W listopadzie i grudniu 2019 r. studenci UKSW w Warszawie przeprowadzili ankiety wśród 699 anonimowych respondentów na temat zastosowania produktów GMO w codziennym życiu Polaków. Osoby ankietowane podzielono wg czterech kryteriów: płci, wieku, wykształcenia i miejsca zamieszkania z podziałem na miasto i wieś, zadając 7 pytań merytorycznych odnośnie do poziomu wiedzy i osobistego podejścia do konsumpcji produktów GMO. Analizę statystyczną wyników wykonano w programie STATISTICA 12. Wykazano, że w ostatnich latach rośnie wiedza mieszkańców w Polsce nt. GMO, ale obawy przed produktami genetycznie modyfikowanymi nadal występują u ponad połowy społeczeństwa. Większość kobiet obawia się GMO, zwraca większą uwagę na oznakowanie produktów zawierających GMO i nie podałaby ich swoim dzieciom. Osoby w wieku poniżej 20 lat są pozytywnie nastawione do GMO, natomiast osoby w wieku powyżej 35 lat obawiają się negatywnych skutków spożywania produktów GMO. Większość osób mieszkających na wsi obawia się produktów GMO, opinia zaś mieszkańców miasta jest podzielona na dwie, prawie równe grupy: zarówno zwolenników, jak i przeciwników GMO. Różnice w odpowiedziach odnośnie obawy przed negatywnymi skutkami spożywania produktów zawierających GMO były statystycznie istotne (p < 0,001) i wykazały większe obawy wśród osób zamieszkujących tereny wiejskie (67%) niż u mieszkańców miast (49%). Jednocześnie, prawie ten sam duży odsetek osób ze wsi i z miasta (67%) był przychylny stosowaniu leków wyprodukowanych drogą inżynierii genetycznej (p < 0,01).

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Konkurencja jako narzędzie osiągnięcia zrównoważonego rozwoju  w transporcie kolejowym

Koleje mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju transportu. Ustawodawca krajowy i unijny uznali, że ze względów środowiskowych koleje powinny mieć duży udział w przewozach ogółem. Według UE, konkurencja na rynkach przewozów kolejowych zachęci operatorów do lepszego reagowania na potrzeby klientów, poprawy jakości usług i ich efektywności kosztowej, a tym samym wzmocni pozycję konkurencyjną kolei. W związku z tym prawo UE otworzyło rynki przewozów kolejowych na konkurencję. Celem artykułu jest analiza, czy jest to wystarczające do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju transportu. Skupiam się na istniejących przepisach prawa, ich doprecyzowaniu (interpretacji) i usystematyzowaniu. Dlatego charakter moich badań jest generalnie dogmatyczny. Moim zdaniem, konkurencja w transporcie kolejowym może przyczynić się do wzrostu przewozów kolejowych, należy jednak zapewnić, aby koszty jej wprowadzenia nie przewyższały korzyści z tego tytułu. Ponadto, do osiągnięcia celów polityki krajowej i unijnej w zakresie zrównoważonego rozwoju transportu niezbędne jest zapewnienie równych warunków konkurencji między koleją a mniej przyjaznymi środowisku rodzajami transportu, w szczególności transportem drogowym (zwłaszcza w zakresie opłat za korzystanie z infrastruktury).

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Poziomy metali szkodliwych dla zdrowia w różnych typach żywności

Zdrowie człowieka w dużym stopniu zależy od jego przyzwyczajeń żywieniowych. Dlatego tak istotne jest, aby spożywać żywność o odpowiedniej jakości zarówno pod względem odpowiedniej zawartości w niej składników odżywczych, jak i dopuszczalnej obecności różnych zanieczyszczeń. Jeśli chodzi o te ostatnie, to w żywności powszechnie występują metale i ich związki, których zawartość w głównej mierze wynika z powszechnej ich obecności w różnych elementach środowiska. O jakości zdrowotnej żywności świadczą przede wszystkim poziomy mikro- i makroelementów.  Materiał i metody: Materiał do badań stanowiły próbki żywności z produkcji ekologicznej i konwencjonalnej. Do badań wytypowano najpopularniejsze w diecie w naszym kraju owoce i warzywa, odpowiednio: jabłka i marchew. W próbkach tych oznaczano metodą spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem plazmowym (ICP-OES) poziomy metali szkodliwych dla zdrowia: kadm (Cd), ołów (Pb), arsen (As) i rtęć (Hg), a także wybrane mikro- i makroelementy: wapń (Ca), potas (K), magnez (Mg), fosfor (P), żelazo (Fe), mangan (Mn), cynk (Zn) i glin (Al). Próbki były poddawane mineralizacji mikrofalowej.  Wyniki: Zawartość metali szkodliwych dla zdrowia (Pb, Cd, Hg, As) w badanych próbkach jabłek i marchwi były znacznie niższe od najwyższych dopuszczalnych poziomów ustalonych w ustawodawstwie unijnym i nie różniły się istotnie w uprawach konwencjonalnych vs. ekologicznych. Podobne rezultaty wykazano w przypadku mikro- i makroelementów.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zarządzanie środowiskiem przyrodniczym w perspektywie public governance

Zarządzenie środowiskiem przyrodniczym to działalność społeczeństwa, organizacji i pojedynczych osób. Jego celem jest ograniczanie niekorzystnych przemian w ekosystemach. Zarządzanie to jest procesem podejmowania i wprowadzania w życie decyzji dotyczących stanu środowiska. Jest ponadto praktyczną aktywnością mającą na celu utrzymanie i poprawę stanu środowiska przyrodniczego, które ulega degradacji w wyniku gospodarczej i bytowej działalności człowieka. Zarządzanie środowiskiem musi być spójne z polityką ekologiczną państwa, która jest celową oraz świadomą aktywnością władz państwowych. Zadaniem tej polityki jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego wszystkim obywatelom. Polityka ekologiczna polega na odgórnych decyzjach, planach, które są tworzone, aby osiągnąć poprawę dobra wspólnego, jakim jest środowisko. Poprawa ta dotyczy środowiska i jego jakości, które jest nie tylko dobrem prywatnym, lecz także dobrem publicznym, gdyż ma szczególnie ważne znaczenie dla funkcjonowania danego społeczeństwa. Część z problemów z zakresu ochrony środowiska może być rozwikłanych przez wdrażanie nowych rozwiązań organizacyjnych traktowanych jako proces społeczny. Mowa tu o idei public governance, która jest oddolnym podejściem do zarządzania w sferze publicznej, w tym również zarządzania środowiskiem. Public governance, czyli „partycypacyjne zarządzanie publiczne”, to taki typ zarządzania, który cechuje się: zaangażowaniem interesariuszy, transparentnością decyzji, równością i brakiem wykluczenia poszczególnych członków czy grup społeczeństwa z możliwości decydowania o kształcie usług publicznych. Przykładem tu mogą być budżety obywatelskie, umożliwiające społecznościom lokalnym współdecydowanie o tym, jak będą realizowane inwestycje opłacane z części środków z budżetu samorządowego. Celem artykułu jest przedstawienie public governance ‒ jednej z koncepcji zarządzania w sektorze publicznym ‒ oraz próba odpowiedzi, czy koncepcja public governance może być wykorzystana w zarządzaniu środowiskiem przyrodniczym.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Laboratoryjne i poligonowe badania hydrostrumieniowego wypłukiwania TNT z pocisków artyleryjskich

W artykule omówiono zagadnienia usuwania materiałów wybuchowych z pocisków artyleryjskich, koncentrując się zwłaszcza na ich wypłukiwaniu hydrostrumieniowym. Zaprezentowano w nim wielogniazdowe stanowisko badawcze o napędzie hydraulicznym i wysokociśnieniowy osprzęt roboczy oraz metodykę badań stosowaną w warunkach poligonowych, które umożliwiają wypłukiwanie materiałów wybuchowych (MW) z takich pocisków przy zastosowaniu wysokociśnieniowej strugi wodnej. Badania procesu hydrostrumieniowego wypłukiwania trotylu przeprowadzono dla pocisków odłamkowo-burzących o kalibrach 85, 100, 122 i 125 mm. W wyniku badań stwierdzono zmienność mechanizmu wypłukiwania TNT, uwarunkowaną hydro-i termodynamicznymi warunkami tego procesu, zależnymi głównie od ciśnienia strugi wodnej. Porównanie wyników tych eksperymentów z wynikami wcześniejszych badań nad wypłukiwaniem materiału zastępczego, imitującego właściwości mechaniczne MW, pozwoliło na określenie odpowiedniegowspółczynnika korygującego potencjalną efektywność takiego procesu, co umożliwia przeprowadzanie bezpiecznych badań symulacyjnych w warunkach laboratoryjnych. Z kolei przeprowadzenie badań morfologii i struktury geometrycznej wypłukiwanego TNT, stabilności termicznej i prędkości detonacji umożliwiło zaproponowanie kierunków wykorzystania wypłukanego MW, szczególnie jako składnika górniczych MW.

Czasopismo: Materiały Wysokoenergetyczne
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria materiałowa
E-partycypacja i ISO 37120 jako wyznacznik implementacji  rozwoju zrównoważonego w smart city

Smart city to miasta, w których kwestie publiczne rozwiązywane są z wykorzystaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ang. ICT). Od początku rozwoju tej koncepcji (lata 90. XX w.) zakładano, że miasto inteligentne to równocześnie miasto dążące do wdrożenia rozwoju zrównoważonego. Artykuł koncentruje się na następujących aspektach badawczych: jak definiowane i klasyfikowane są smart city; które polskie miasta ujmowane są w międzynarodowych rankingach smart city; jak koncepcja smart city może przyczyniać się do wdrażania rozwoju zrównoważonego. Polskie miasta nie należą do liderów smart city w skali międzynarodowej. Wiele z nich implementuje jednak elementy koncepcji 3.0, wykorzystując idee smart do wdrażania rozwoju zrównoważonego. Poszczególne wymiary smart city (w literaturze wskazuje się ich 6) odnoszą się do aspektów rozwoju zrównoważonego i pozwalają osiągać ład zintegrowany. Norma ISO 37120 jest z jednej strony certyfikatem wdrożenia idei smart, z drugiej zaś stosowana jest jako instrument oceny poziomu wdrożenia rozwoju zrównoważonego. Miasta, które w Polsce certyfikowane są według tej normy, to: Gdynia, Gdańsk, Kielce, Lublin i Warszawa. Artykuł wskazuje, że wdrażanie koncepcji smart city może przyczyniać się do szybszego i skuteczniejszego osiągnięcia rozwoju zrównoważanego na obszarach miast nie tylko dzięki coraz doskonalszym technologiom, lecz przede wszystkim dzięki zwiększeniu zaangażowania społecznego (wykorzystującego narzędzia e-partycypacji do współdecydowania) oraz dążeniu miast do pozyskiwania i udostępniania coraz lepszych i dokładniejszych danych związanych z różnymi aspektami rozwoju zrównoważonego.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Społeczno-kulturowe i ekologiczno-zdrowotne funkcje lasu

W artykule zagadnienie lasu zostanie przedstawione w perspektywie społecznej (społeczno-kulturowej). Zazwyczaj las badany jest jako istotny składnik środowiska przyrodniczego. Podejście takie jest słuszne, aczkolwiek w przypadku człowieka taka perspektywa postrzegania środowiska jest niepełna. Człowiek bowiem jest nie tylko organizmem, lecz także osobą i istotą społeczną. Dlatego ludzkim środowiskiem jest środowisko społeczno-przyrodnicze. Taka perspektywa postrzegania ludzkiego środowiska uwzględnia fakt, że człowiek bezpośrednio nie występuje w przyrodzie, lecz w środowisku społecznym (w tym i kulturowym), które z kolei powstało na fundamencie przekształconego i dostosowanego do potrzeb ludzi środowiska przyrodniczego. Człowiek jako (osoba) twórca kultury stworzył środowisko społeczne zawierające bardzo dużo sztucznych elementów. To wyróżnia go spośród innych gatunków żywych, ponieważ ludzkie środowisko naturalne, to nie tylko środowisko przyrodnicze, lecz także sztuczne, kształtowane w ramach społeczeństwa (środowiska społeczno-kulturowego). Wychodząc z tego założenia, w pracy autor postara się ukazać las jako istotny element tak postrzeganego ludzkiego środowiska. Pełni on bowiem w życiu ludzi istotne funkcje społeczne (społeczno-kulturowe), kształtujące również bezpieczeństwo środowiskowe (ekologiczno-zdrowotne). Omówienie tych szczegółowych funkcji i ich podział stanowi cel artykułu.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wykorzystanie aspektów konstruktywizmu w kształtowaniu świadomości ekologicznej

W dzisiejszych czasach pedagogiczne aspekty kształtowania świadomości ekologicznej społeczeństwa to temat bardzo istotny w kontekście negatywnych zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym i rosnącej wciąż antropopresji. Ale jest to zagadnienie bardzo obszerne, które trzeba rozpatrywać wieloaspektowo, z punktu widzenia wielu dziedzin naukowych – między innymi również pedagogiki, psychologii, socjologii, filozofii – na bazie nauk przyrodniczych. Zawsze w podejmowanych przedsięwzięciach warto uwzględnić, jako priorytetowy wątek, edukację formalną i nieformalną całego społeczeństwa, a nie tylko dzieci i młodzieży, ponieważ to dorośli zarządzają środowiskiem. Należy również pamiętać, że wiedza to nie tylko fakty, zasady i teorie wywodzące się z obserwacji zjawisk i wydarzeń, lecz także umiejętność racjonalnego wykorzystania i interpretacji tych informacji w życiu codziennym. Dlatego, wykorzystując założenia pedagogiki konstruktywistycznej, można wzbogacić ofertę działań służących kształtowaniu świadomości ekologicznej całego społeczeństwa. Artykuł prezentuje wybrane założenia pedagogiki konstruktywistycznej i możliwości wdrażania jej podczas kształtowania prawidłowych postaw wobec przyrody. Ponieważ warto ciągle poszukiwać odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób kształtować świadomość ekologiczną, aby stopniowo zmniejszać nastawienie ludzi na „mieć”, a zwiększać na „być”. Docenienie wartości przyrody ma również istotne znaczenie dla urzeczywistnienia idei zrównoważonego rozwoju, która jest jedyną nadzieją na „lepsze jutro”. Obecnie szczególnym wyznacznikiem ochrony środowiska są podejmowane konkretne działania związane z szeroko rozumianą relacją: człowiek – kultura – natura. Współzależności uwarunkowane są jednak czynnikami wpływu kulturowego na środowisko oraz wpływu środowiska na preferowane wartości.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Trudności z wdrażaniem konsumpcji zrównoważonej  w ponowoczesnej epoce przyspieszenia

W artykule przedstawiono zasadnicze trudności, które uniemożliwiają przyjęcie i wdrażanie konsumpcji zrównoważonej w warunkach neoliberalnej gospodarki wolnorynkowej. W celu lepszego zilustrowania omawianego tematu artykuł podzielono na dwie części. W pierwszej omówiono podstawowe trudności, jakie wpłynęły na nieprzyjęcie koncepcji konsumpcji zrównoważonej leżącej u podstaw rozwoju zrównoważonego. W celu lepszego zobrazowania wspomnianych trudności przedstawiono bliżej pojęcie konsumpcji zrównoważonej, sposoby jej społecznego rozumienia, jak też aksjologię, do której się odwołuje. Ponadto omówiono charakterystykę jakościową konsumpcji zrównoważonej ze wskazaniem przyczyn jej niedostosowania do modelu gospodarki wolnorynkowej. W drugiej części zaprezentowano postulowany w ramach postmodernizmu projekt konsumpcji przyspieszonej leżącej u podstaw ponowoczesnej epoki przyspieszania. Wskazano przy tym jego optymalne dostosowanie do epoki czasu szybko płynącego oraz wymogów gospodarki wolnorynkowej, nastawionej na optymalizację zysku. Zwrócono też uwagę na ilościową charakterystykę przyspieszonej konsumpcji masowej oraz nową aksjologię konsumencką, którą przyniosła ponowoczesność. Ostatecznie przedstawiono, po pierwsze, główne różnice, jakie występują pomiędzy przedstawionymi typami konsumpcji, po drugie zaś warunki realizacji konsumpcji przyspieszonej w warunkach ponowoczesnej epoki przyspieszenia.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Etyczne aspekty wykorzystywania zwierząt w procedurach doświadczalnych

Artykuł dotyczy analizy aspektów etycznych związanych z wykorzystywaniem zwierząt w procedurach doświadczalnych – w kontekście zadawania im bólu lub cierpienia. Wyniki powyższych procedur mogą z jednej strony mieć bowiem znaczenie dla rozwoju nauki (m.in. nauk medycznych i weterynaryjnych), techniki czy przemysłu, z drugiej natomiast wiążą się niejednokrotnie z bólem lub cierpieniem żywych organizmów, mają negatywny wpływ na ich zdrowie lub nawet życie. Tematyka ta stanowi przedmiot dyskusji naukowej oraz próby znalezienia kompromisu pozwalającego na uzyskiwanie wiarygodnych wyników badań oraz wyeliminowania lub przynajmniej ograniczania negatywnych następstw dla zwierząt w nich wykorzystanych. Artykuł obejmuje zestawienie i charakterystykę poglądów zwolenników i przeciwników przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach. W jego ramach pochylono się nad zagadnieniami stanowisk altruistycznych i egoistycznych, szowinizmu gatunkowego oraz tzw. zasad 3R (replacing, reducing, refining). Aktualność artykułu wynika przede wszystkim z wejścia  w życie ustawy z 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, uchylającej ustawę z 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach i regulującej na nowo kwestie związane z możliwością wykorzystywania żywych zwierząt w procedurach doświadczalnych narażających je na ból lub cierpienie.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku