rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania wpływu procesów termiczno-chemicznych na zawartość i strukturę kwasów humusowych - podstawowego składnika preparatów borowinowych

Badaniom poddano ekstrakty wodne oraz z dodatkiem NaOH, Na2CO3 i NaCl uzyskane w różnych temperaturach
z borowiny typu niskiego. Ekstrakty te są podstawowym składnikiem preparatów borowinowych stosowanych w kosmetyce
i lecznictwie (past, maści, żeli, emulsji, kremów, toników). Wykreślono w sposób ciągły widma absorpcyjne w zakresie UV-
-VIS oraz IR związków humusowych zawartych w tych ekstraktach. W różniczkowych widmach absorpcyjnych IV stopnia
w zakresie ultrafioletu i widzialnym promieniowania, porównano charakterystyczne długości fal, przy których występują
dobrze rozdzielone piki absorpcyjne badanych i wzorcowych kwasów humusowych. Określono stosunki ilościowe pomiędzy
tymi kwasami zawartymi w ekstraktach. Wykorzystując spektrogramy IR kwasów humusowych wyznaczono pasma absorpcji
odpowiadające charakterystycznym określonym grupom funkcyjnym i wiązaniom chemicznym. Na podstawie analizy widm
absorpcyjnych UV-VIS i IR dokonano oceny wpływu temperatury oraz dodatku związków nieorganicznych na strukturę (typy
wiązań, grupy funkcyjne, efekty podstawnikowe w cząsteczce) i zawartość związków humusowych w wyciągach.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena mikrobiologicznej jakosci mieszanek przyprawowych pochodzacych z sieci handlowej

Celem pracy była ocena mikrobiologicznej jakości niektórych mieszanek przyprawowych. Ocenie poddano piąć rodzajów mieszanek, zakupionych w sieci handlowej, pochodzących z czterech firm. W mieszankach oznaczono ogólną liczbę drobnoustrojów tlenowych mezofilnych oraz ich przetrwalników, liczbę drożdży i pleśni, miano coli oraz występowanie E. coli, Salmonella sp. i gronkowców koagulazododatnich. Badania wykazały, że większość ocenianych mieszanek przyprawowych odznaczała się wysoką ogólną liczbą drobnoustrojów bakterii tlenowych mezofilnych, które występowały głównie w formie przetrwalnikowej. W części mieszanek (20% próbek) stwierdzono niskie miano coli (10-2-10-3) oraz obecność E. coli. W żadnej z przypraw nie stwierdzono obecności drobnoustrojów patogennych-Salmonella sp. iS. aureus. Zanieczyszczenie mieszanek przez grzyby było na ogół niskie, jedynie w pojedynczych przyprawach liczba pleśni przekraczała dopuszczalny poziom. W mikroflorze przypraw dominowały pleśnie z rodzaju Aspergillus (A. glaucus, A. niger, A. flavus), a następnie Penicillium i Rhizopus. Mikrobiologiczna jakość mieszanek była zróżnicowana w zależności od producenta.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie zawartosci nie zwiazanego formaldehydu w oslonkach bialkowych metoda kolorymetryczna z kwasem chromotropowym

Zbadano 1964 próbek osłonek białkowych pobieranych z obrotu. Stwierdzono, że w około 40% próbek zawartość formaldehydu przekracza dopuszczalną normę 1000 mg/kg, a 90% badanych osłonek mieści się poniżej 1800 mg/kg.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia uczennic szkoły baletowej fundacji artystycznej w Krakowie

Wprowadzenie. Istnieje duży nacisk kulturowy na ideał szczupłej sylwetki. Szczególnie podatne na takie wpływy są dziewczęta
i młode kobiety, których kariera zawodowa związana jest z koniecznością utrzymania niskiej masy ciała i odpowiedniej
budowy. Problem dotyczy szczególnie młodych tancerek, uczennic szkół baletowych, modelek oraz zawodniczek niektórych
dyscyplin sportu. Aby osiągnąć zawodowy sukces, kobiety te muszą odznaczać się wdziękiem ruchów oraz „nienaturalną”
szczupłością, zwykle będącą rezultatem stosowania specjalnej diety.
Cel badań. Celem badań była ocena sposobu żywienia uczennic szkoły baletowej oraz porównanie otrzymanych wyników
z obowiązującą normą żywieniową.
Materiał i metody. Badaniami objęto 14 dziewcząt, u których dokonano pomiarów biometrycznych ciała. Zmierzono
wysokość (BH) oraz masę ciała (BM) i wyliczono BMI (Body Mass Index), a uzyskane wyniki porównano z wartościami
referencyjnymi. Uczennice przez okres 10 dni notowały rodzaj i ilość spożywanych pokarmów. Obliczeń ilości energii oraz
poszczególnych składników pokarmowych z dokonano za pomocą programu komputerowego Food 3.
Wyniki. Porównując zawartość składników pokarmowych w całodziennych racjach pokarmowych badanych dziewcząt
w stosunku do zalecanych norm, stwierdzono niedobory tłuszczów, błonnika jak również K, Ca, Fe, Mg, oraz witamin: B1 i PP .
Wnioski. Niewłaściwa dieta, w której występują niedobory składników odżywczych może być przyczyną nieprawidłowego
rozwoju organizmu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena narażenia zdrowia ludzkiego związanego ze spożywaniem wody o podwyższonym poziomie stężenia srebra wymywanego z systemów filtrów dzbankowych

Srebro zwykle występuje w wodzie wodociągowej, w stężeniach nie stanowiących zagrożenia dla zdrowia ludzi i dlatego
w Dyrektywie 98/83/WE dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia nie określono najwyższego dopuszczalnego
stężenia tego pierwiastka. Dezynfekcja wody oparta na procesie elektrochemicznego generowania srebra lub jego związków
może prowadzić do wzrostu stężenia tego metalu w dezynfekowanej wodzie do poziomu 0,050 mg/l i wyższego, chociaż
trzeba podkreślić, że w Polsce tego typu technologia nie jest stosowana. Jednak w przypadku użycia środków bakteriostatycznych
opartych na solach srebra np. w filtrach dzbankowych zawierających wkłady z węglem aktywnym modyfikowanym
związkami srebra, pierwiastek ten przedostaje się do doczyszczanej i spożywanej wody (służącej również do sporządzania
kawy, herbaty, zup i rozcieńczania zagęszczonych soków) w ilościach, które stanowią istotną część dziennej dawki srebra
przyjmowanej doustnie przez człowieka. W pracy przedstawiono wyniki obrazujące poziomy stężeń wymywanego srebra
do doczyszczanej wody w przypadku stosowania systemów filtrów dzbankowych z wkładami zawierającymi węgiel aktywny
modyfikowany związkami srebra i wymieniacz jonowy. Badania przeprowadzono zgodnie z Brytyjska Normą BS 8427:2004
określającą wymagania w odniesieniu do charakterystyki działania stosowanych filtrów do uzdatniania wody przeznaczonej
do spożycia w warunkach domowych. Zawartości srebra w wodzie testowej doczyszczanej za pomocą filtrów dzbankowych
były oznaczane za pomocą zwalidowanej metody oznaczenia srebra techniką optycznej spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem
w plazmie indukcyjnie sprzężonej (ICP-OES). W zależności od typu zastosowanego systemu filtra dzbankowego
średnie ogólne stężenia srebra w całkowitych okresach eksploatacji urządzeń (obejmujących możliwość filtracji 100 l wody)
mieściły się w zakresie od 0,0022 mg/l do 0,0175 mg/l, nie stanowiąc istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartość rtęci w owocnikach pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius) z czterech geograficznie odległych od siebie miejsc w Polsce

Oznaczono zawartość rtęci w 59 próbkach zbiorczych (od 3 do 6 owocników w próbce) pieprznika jadalnego zebranych
z czterech stanowisk: okolic Helu, Ciechocinka i Zakopanego oraz z Puszczy Białowieskiej. Rtęć oznaczono stosując
sprawdzoną metodykę analityczną i technikę zimnych par bezpłomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (CV- AAS),
z amalgamacją rtęci na wełnie ze złota i jej termiczną desorpcją (analizator MA-2000). Rozstęp stężeń rtęci w wysuszonych
owocnikach pieprznika jadalnego z wymienionych rejonów kraju wyniósł od 29±7 ng/g pod Ciechocinkiem do 46±15 ng/g
dla terenu Puszczy Białowieskiej. Spożywając posiłek sporządzony z 300 g świeżych kurek przeciętnie pobieramy od 0,87
(okolice Ciechocinka) do 1,4 μg Hg (rejon Puszczy Białowieskiej), a spożywając kurki w tej ilości przez cały tydzień pobieramy,
odpowiednio, od 6,1 do 9,8 μg Hg. Wyliczone dawki spożycia rtęci są tylko niedużym ułamkiem dawki referencyjnej
czy wielkości PTWI wyznaczonych dla rtęci.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Oznaczanie pozostałości azaperonu i karazololu w nerkach zwierząt metodą LC-MS/MS

Przedstawiono metodę oznaczania azaperonu i karazololu w nerkach trzody. Próbka była ekstrahowana acetonitrylem
Analizę przeprowadzono w układzie LC-ESI-MS/MS z zastosowaniem kolumny Luna C18 Phenomenex. Jako standard wewnętrzny
zastosowano haloperidol. Metodę zwalidowano zgodnie z kryteriami Decyzji Komisji nr 2002/657/WE. Średni odzysk
próbek wzmocnionych na poziomie 100 μg/kg azaperonu i 25 μg/kg karazololu był w zakresie 91,2-107,0% i 70,8-93,2%.
Limit decyzyjny (CCα) i zdolność wykrycia (CCβ) wynosiły odpowiednio dla azaperonu 125,9 μg/kg, 160,0 μg/kg oraz karazololu
29,3 μg/kg, 33,3 μg/kg. Zastosowana technika LC-MS/MS spełnia wymagania Decyzji Komisji nr 2002/657/WE.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ryby i owoce morza jako źródło narażenia człowieka na metylortęć

Ryby i owoce morza są zalecanymi składnikami diety, dostarczają one pełnowartościowego białka, witamin, soli mineralnych
oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Te środki spożywcze mogą być również źródłem pobrania metylortęci przez
ludzi. Artykuł ten zawiera informacje na temat źródeł narażenia na organiczne połączenia rtęci, toksyczności, metabolizmu
oraz przemian rtęci w środowisku. Przedstawiono zalecenia żywieniowe przygotowane przez Komisję Europejską i państwa
członkowskie w odniesieniu do spożycia ryb drapieżnych, uwzględniające najbardziej wrażliwe grupy populacji, takie jak:
kobiety planujące ciążę, ciężarne, karmiące matki oraz dzieci. Na podstawie piśmiennictwa omówiono również zanieczyszczenie
ryb i owoców morza rtęcią i metylortecią. Opisano rolę selenu jako czynnika, który obniża toksyczność metylortęci
jak również przedstawiono informacje o potencjalnych czynnikach etiologicznych związanych z chorobą autystyczną.
W artykule zwrócono również uwagę na wzrastającą ilość powiadomień w ramach europejskiego Systemu Wczesnego
Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach (Rapid Alert System for Food and Feed –RASFF), dotyczących zanieczyszczenia
rtęcią ryb i produktów rybnych. Omówiono także regulacje prawne dotyczące maksymalnych dopuszczalnych
poziomów rtęci w żywności.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ wykształcenia rodziców na częstotliwość spożywania warzyw i owoców przez ich dzieci

Na sposób żywienia ma wpływ wiele różnych czynników. Jak wynika z licznych badań szczególnie dzieci i młodzież
spożywają zbyt małe ilości owoców i warzyw. Celem pracy było zbadanie wpływu wykształcenia rodziców na częstotliwość
spożywania warzyw i/lub owoców przez ich dzieci. Materiał empiryczny uzyskano metodą ilościową – anonimowego badania
ankietowego z wykorzystaniem kwestionariusza wypełnionego pod nadzorem ankietera. Badanie przeprowadzono jesienią
2006 roku, na próbie 216 uczniów Technikum Gastronomiczno-Hotelarskiego w Warszawie, w wieku 17-20 lat. Uzyskane
dane z kwestionariusza ankiety poddano analizie w programie statystycznym SPSS. Zaobserwowano, że badana młodzież zbyt
rzadko spożywa owoce i warzywa. Stwierdzono, że wykształcenie rodziców badanych uczniów nie miało istotnego wpływu
na częstotliwość spożywania warzyw i/ lub owoców przez badaną młodzież, ale było istotne statystycznie dla częstotliwości
spożywania warzyw i/lub owoców w postaci surowej.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wybrane zwyczaje żywieniowe dzieci i młodzieży w wieku 10-15 lat

Cel badań. Celem badań była ocena wybranych zwyczajów żywieniowych w grupie dzieci i młodzieży, uczęszczających
do białostockich szkół podstawowych i gimnazjów.
Materiał i metody. Łącznie przebadano 1829 dzieci w wieku 10-15 lat (884 dzieci ze szkół podstawowych i 945 uczniów
gimnazjów). U badanych dokonano pomiarów wysokości i masy ciała, które posłużyły do wyliczenia wskaźnika masy ciała
BMI. Wartość BMI odniesiono do siatek centylowych przyjmując kryteria oceny zalecane przez Instytut Matki i Dziecka
w Warszawie. Ocena zwyczajów żywieniowych dzieci i młodzieży została przeprowadzona za pomocą kwestionariusza
ankiety (opracowanego w Zakładzie Dietetyki i Żywienia Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku). Kwestionariusz
zawierał pytania dotyczące; liczby, rodzaju zwyczajowo spożywanych posiłków, ich regularności, częstotliwości
dojadania między nimi oraz częstotliwości spożywania wybranych grup produktów spożywczych.
Wyniki. W badanej grupie 1829 uczniów należną masę ciała stwierdzono u ponad 66% badanej populacji. Analizując liczbę
spożywanych posiłków stwierdzono, że blisko połowa wszystkich badanych uczniów spożywała 4 posiłki dziennie. Do
posiłków spożywanych z największą częstotliwością należały obiad, pierwsze śniadanie i kolacja. Wykazano, iż dziewczęta
zarówno z młodszej jak i starszej grupy wiekowej istotnie częściej uwzględniały w swoich racjach pokarmowych spożywanie
drugich śniadań w porównaniu z chłopcami. Dość powszechnym zjawiskiem wśród wszystkich badanych dzieci było
dojadanie między posiłkami. Odnotowano we wszystkich porównywanych grupach niskie spożycie kasz, pieczywa razowego,
mleka, serów twarogowych, ryb, roślin strączkowych oraz surowych warzyw. Jednocześnie wykazano, iż zarówno
starsi jak i młodsi chłopcy istotnie częściej spożywali mięso i jego przetwory w porównaniu z dziewczętami. Tendencję
odwrotną odnotowano w przypadku spożycia surowych owoców. Większość badanych dzieci i młodzieży bez względu na
płeć deklarowała nadmierne spożycie słodyczy, co może mieć niekorzystny wpływ na ich dalszy rozwój i zdrowie.
Wnioski. Wykazane w badaniu własnym występowanie znacznego odsetka dzieci z nadmierną masą ciała przy utrzymującym
się nieprawidłowym sposobie żywienia badanych dzieci wymaga ukierunkowanych działań edukacyjnych z zakresu
profilaktyki chorób dietozależnych, zarówno w środowisku szkolnym jak i domowym.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wpływu składu diety i jej suplementacji wybranymi witaminami z grupy B na rozmieszczenie wapnia i magnezu w organizmie

Celem badań była ocena, w badaniu modelowym na szczurach, wpływu składu diety i jej suplementacji witaminami
z grupy B na rozmieszczenie wapnia i magnezu w organizmie. Stwierdzono, że zmiana składu diety statystycznie istotnie
obniżała stężenie wapnia w wątrobie i sercu badanych samców a także w wątrobie i nerce samic oraz sprzyjała gromadzeniu
wapnia i magnezu w mięśniu szkieletowym badanych zwierząt. U samic efekt ten był dodatkowo wzmacniany przy
zastosowaniu suplementacji. Zastosowana suplementacja witaminami sprzyjała wbudowywaniu w kości wapnia u samców
i magnezu u samic. Analizując uzyskane wyniki można stwierdzić, że tak zmiana składu diety jak i zastosowana suplementacja
diety zmodyfikowanej wybranymi witaminami z grupy B istotnie wpływały na dystrybucję wapnia i magnezu pomiędzy
poszczególnymi narządami i tkankami badanych zwierząt, modyfikując prawdopodobnie ich stan czynnościowy. Wielkość i
kierunek zachodzących zmian w większości badanych parametrów uzależnione były od płci badanych zwierząt.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena spożycia warzyw i owoców w grupie 50-letnich mieszkańców Wrocławia

Oceniono spożycie warzyw i owoców w grupie 50-letnich mieszkańców Wrocławia oraz wpływ wykształcenia na spożycie
tych produktów. Badaną grupę stanowiło 1520 mieszkańców Wrocławia (879 kobiet i 641 mężczyzn) w wieku 50 lat, którzy
w 2008 r. wzięli udział w Programie Profilaktyki Chorób Sercowo-Naczyniowych, zorganizowanym przez Wydział Zdrowia
Urzędu Miejskiego we Wrocławiu. Do oceny spożycia warzyw i owoców posłużył wywiad żywieniowy częstotliwościowo-
-ilościowy. Średnie dzienne spożycie warzyw i owoców przez kobiety wynosiło 289,4 g, a przez mężczyzn 209,1 g. Kobiety
spożywały istotnie statystycznie więcej warzyw, owoców oraz sumy warzyw i owoców w porównaniu z mężczyznami. Odnotowano
wpływ poziomu wykształcenia na spożycie warzyw i owoców w badanej grupie wrocławian.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zawartosc radiocezu w wybranych produktach spozywczych.I.Zawartosc radiocezu w mleku w proszku[1987-1988]

W pełnym i odtłuszczonym mleku w proszku wyprodukowanym w okresie jesiennym 1987 i zimowym 1988 w wybranych zakładach mleczarskich z terenu całego kraju oznaczano zawartość radiocezu; stwierdzono poziom zróżnicowany i wyższy w porównaniu do danych sprzed 1986 roku.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Uszkodzenia DNA w komórkach somatycznych myszy narażanych na nonylofenol oraz na skojarzone działanie promieniowania jonizującego i nonylofenolu

Wprowadzenie. Nonylofenol (NF) występuje w produktach codziennego użytku zawierających polichlorek winylu (PCV).
Narażenie ludzi na nonylofenol związane jest z jego obecnością w wodzie wodociągowej i żywności. Promieniowanie jonizujące
pochodzi ze źródeł naturalnych oraz sztucznych, stosowanych szczególnie w medycynie oraz w nauce i przemyśle.
Oba czynniki występują powszechnie w środowisku człowieka, dlatego ekspozycja na ich skojarzone działanie wydaje się
wielce prawdopodobne.
Cel badań. Celem badań było określenie wpływu subchronicznego podawania samcom myszy nonylofenolu oraz poddawania
ich skojarzonemu działaniu promieniowania jonizującego i nonylofenolu na indukcję pęknięć nici DNA w komórkach
somatycznych różnych narządów.
Materiał i metoda. Materiał stanowiły myszy Pzh:SFIS, którym przez 8 tygodni, 5 razy w tygodniu podawano dootrzewnowo
zawiesinę nonylofenolu w oleju słonecznikowym (25 mg/kg mc lub 50 mg/kg mc NF) lub poddawano je skojarzonemu
działaniu promieniowania X i nonylofenolu (0,05 Gy + 25 mg/kg mc NF). Grupy zwierząt zabijano po 24 h oraz po 1, 4 i 8
tygodniach od zakończenia narażania. Z myszy izolowano szpik kostny, wątroby, nerki, płuca i śledziony. Oceny uszkodzeń
DNA dokonano za pomocą testu kometowego.
Wyniki. Na działanie nonylofenolu najbardziej wrażliwe okazały się limfocyty szpiku kostnego, mniej komórki śledziony
i płuc. Nonylofenol nie indukował występowanie pęknięć nici DNA w komórkach wątroby i nerek.
Ośmiotygodniowe skojarzone działanie promieniowania jonizującego i nonylofenolu w komórkach większości badanych
narządów powodowało zwiększenie częstości występowania pęknięć nici DNA w porównaniu do skutków działania samego
nonylofenolu. Spośród badanych komórek najbardziej wrażliwe na skojarzone działanie promieniowania jonizującego i nonylofenolu
(0.05 Gy + 25 mg/kg mc NF dziennie) okazały się limfocyty szpiku kostnego i komórki śledziony, a najmniej
komórki nerek i płuc.
Wnioski. Nonylofenol indukuje uszkodzenia materiału genetycznego limfocytów szpiku kostnego oraz komórek śledziony
i płuc. Skojarzone działanie promieniowania jonizującego i nonylofenolu powoduje występowanie pęknięć nici DNA limfocytów
szpiku kostnego, komórek wątroby, płuc, śledziony i nerek, ze znacznie większą częstością niż sam nonylofenol.
Uszkodzenia te mogą być więc stymulowane przez promieniowanie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena potrzeb i możliwości zwiększenia zawartości witaminy B12 w diecie

Wprowadzenie. Witamina B12 to grupa związków o aktywności biologicznej zbliżonej do cyjanokobalaminy. Biodostępność
witaminy B12 z różnych produktów różni się znacznie np. z mięsa kurcząt wynosi średnio 61-66%, ryb 42%, natomiast
z jaj <9% Stosunkowo łatwo uzupełniać niedobory witaminy B12 spożywając regularnie produkty wzbogacone dostępne
na rynku lub suplementy diety.
Cel badań. Celem badań była charakterystyka dostępnych na rynku produktów wzbogaconych witaminą B12 oraz ocena
możliwości zwiększenia pobrania tej witaminy poprzez włączanie takich produktów do codziennej diety.
Materiał i metoda. Badanie przeprowadzono zimą 2011 roku, w 11 sieciach handlowych w Warszawie. Dane o produktach
zaczerpnięto z informacji zawartych na opakowaniach. W sprzedaży znaleziono 220 produktów z dodatkiem tej witaminy
B12. Dodawana ona była przede wszystkim do płatków śniadaniowych, soków, napojów bezalkoholowych, batonów zbożowych,
cukierków, kakao i herbat granulowanych, margaryn, ale również do produktów sojowych. Najliczniejszą grupę
produktów stanowiły płatki śniadaniowe (40%) oraz soki i napoje bezalkoholowe (30%).
Wyniki. Najwyższą zawartością witaminy B12 charakteryzowały się niektóre cukierki (max. 4,5μg/100g) i napoje herbaciane
(max. 3,75μg/100g), a najniższą napoje owocowe (min. 0,12μg/100g). Szeroka oferta produktów z dodatkiem witaminy B12
umożliwia zwiększenie spożycia tej witaminy, na przykład poprzez spożycie szklanki napoju sojowego (20,8% normy na
poziomie RDA), kubka deseru sojowego (15%), napoju herbacianego (14%), szklanki soku jabłkowego (12,5%), batonu
zbożowego (10%), porcji płatków kukurydzianych (9,8%) czy kromki pieczywa z margaryną (7,5%). Oszacowano, że
jednorazowe spożycie średniej porcji produktów z dodatkiem witaminy B12 może dostarczyć jej 0,18-0,5 μg (7,5-20,8%
normy RDA dla osób dorosłych).
Wnioski. Aby produkty spożywcze wzbogacone spełniały pozytywną rolę w żywieniu potrzebna jest odpowiednia edukacja
żywieniowa społeczeństwa, ze szczególnym zwróceniem uwagi na osoby starsze oraz osoby stosujące diety wegetariańskie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia i zachowań żywieniowych kobiet w okresie okołomenopauzalnym z rozpoznaną chorobą trzewną

Cel badań. Celem badań była ocena sposobu żywienia i zachowań żywieniowych kobiet w okresie okołomenopauzalnym,
z rozpoznaną w okresie ostatnich 4 lat chorobą trzewną.
Materiał i metody. Badaniem objęto grupę 26 kobiet, będących w wieku 51-54 lata, z rozpoznaną w okresie ostatnich 4
lat chorobą trzewną, które od 6 miesięcy do 4 lat stosowały dietę bezglutenową i wyraziły zgodę na udział w badaniach.
Informacje o żywieniu zebrano od badanych kobiet, które po odpowiednim przeszkoleniu, na bieżąco notowały czas, rodzaj
i ilość spożywanej żywności, w trzech losowo wybranych dniach tygodnia. Wielkość porcji oceniano przy użyciu „Albumu
porcji produktów i potraw”. Oceniane jadłospisy (78), pochodziły z miesiąca kwietnia i maja. Zebrane dane opracowano
przy użyciu komputerowego programu Dietetyk 2009 Prof.
Wyniki. Analiza uzyskanych wyników pozwoliła na stwierdzenie, że żywienie badanych kobiet, z punktu widzenia zdiagnozowanej
choroby, było bardzo poprawne. Nie realizowało ono jednak w pełni podstawowych zaleceń żywieniowych, co
przejawiało się m. in. niewystarczającym spożyciem warzyw, owoców, olejów i wody oraz nadmiernym spożyciem białka
zwierzęcego. Nie uwzględniało również potrzeb wynikających z okresu okołomenopauzalnego, w którym były badane
kobiety, co może sprzyjać m. in. zaburzeniom gospodarki lipidowej, wodno-mineralnej i powstawaniu osteoporozy.
Wnioski. Stwierdzony całokształt zachowań, w tym żywieniowych, wskazywał na silną dominację zdiagnozowanej choroby,
a także na potrzebę rekompensat związanych z nią ograniczeń, mających jednak w opinii badanych kobiet charakter
działań prozdrowotnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu