rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zamienniki pokut w ujęciu irlandzkich i brytyjskich ksiąg pokutnych

Artykuł omawia zamienniki pokuty występujące w irlandzkich i brytyjskich księgach pokutnych, wydanych przez Arkadiusza Barona i Henryka Pietrasa (zob. Księgi pokutne, Kraków 2011, s. 1-259). Zamienniki pokut znajdujemy w Canones Hibernenses, c. 650; Poenitentiale Cummaeani (VII wiek); Discipulus Umbriensium; Capitula Theodori; Excarpsum de canonibus catholicorum Patrum vel Poenitentiale ad remedium animarum domini Egberti archiepiscopi Eburacae civitatis (lata 732–766) oraz w Sancti Egberti Eboracensis archiepiscopi poenitentiale libri V (VIII wiek). Większość zamienników umożliwia zmianę długiej i uciążliwej pokuty postu o chlebie i wodzie na krótszą i mniej uciążliwą, a nawet na zmianę formy pokuty postnej na odmówienie modlitw (np. psalmów, Ojcze nasz itp.), klękanie, a w przypadku ludzi zamożnych na przekazanie odpowiedniej sumy pieniędzy na jałmużnę dla biednych, dla mnichów lub na potrzeby kościoła. Problemem teologicznym związanym z zamiennikami pokuty jest łatwa formalizacja i minimalizacja otrzymanej pokuty, czyli praktykowanie rytów chrześcijańskich bez autentycznego nawrócenia, do którego wzywał Jezus.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wychowanie do dialogu międzyreligijnego podczas katechezy – wyzwanie współczesności

Chrześcijanie żyją w  świecie coraz bardziej otwartym. Zarazem powszechna dostępność mediów, turystyka oraz nowe ruchy migracyjne sprzyjają kontaktom z wyznawcami innych religii. Dziś w wychowaniu katolickim coraz bardziej potrzeba wychowania do rozumienia i dialogu z innymi religiami. Najważniejszym zadaniem pedagogiki religijnej jest nauczanie katechezy w  duchu deklaracji Nostra aetate. Takie wychowanie powinno kształtować w młodym człowieku postawę otwartości i  szacunku względem przedstawicieli innych religii, a  także osób niewierzących. Wychowanie do dialogu wymaga też zachowania własnej autentyczności religijnej, a  nie rezygnowania z  niej. Dialog to  dążenie do  uznania innych w  ich inności. Kształtowanie autentycznych postaw wobec przedstawicieli innych religii wśród młodzieży katolickiej wymaga od katolickich nauczycieli poznania innych religii i pewnego wysiłku intelektualnego służącego obiektywnemu przedstawieniu innych religii. Wraz z tym powinien dokonywać się wysiłek dydaktyczny wspomagający
akceptację własnej religijności.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Miłosierdzie Boże szansą ożywienia posługi charytatywnej Kościoła w Polsce

Ogłoszony przez papieża Franciszka Rok Miłosierdzia niewątpliwie przyczynił się do intensywniejszego głoszenia prawdy o miłosierdziu Bożym oraz do rozwoju różnych form kultu miłosierdzia Bożego w Kościele. W kontekście tego wydarzenia rodzi się inne pytanie, w jaki sposób ów jubileusz mógł się przyczynić do ożywienia posługi charytatywnej Kościoła w Polsce? Próbę odpowiedzi na to pytanie stanowi niniejsze opracowanie, a jego źródłem podstawowym są współczesne dokumenty Kościoła, szczególnie nauczanie papieża Franciszka. Autor przedstawia najpierw miłosierdzie jako zasadę duszpasterstwa, gdyż miłosierdzie ma przenikać wszystkie funkcje podstawowe Kościoła (kerygma-marytria, leiturgia, diakonia). Następnie na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie analizuje aktualny stan ubóstwa w Polsce. W finalnej części artykułu wskazuje kryteria Kościoła służebnego. W przekonaniu autora stosowanie tych kryteriów jest warunkiem pomyślnej realizacji posługi charytatywnej Kościoła w Polsce.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrzest jako misterium pieczęci w tradycji pierwszych trzech wieków

Artykuł ukazuje, w jaki sposób w pierwszych trzech wiekach rozumiano chrzest jako misterium pieczęci. Ten aspekt chrztu był już podkreślany we wspólnocie z Qumran, a także w doświadczeniu chrztu Jana Chrzciciela, o czym w I wieku pisał
Józef Flawiusz. Ojcowie Kościoła w II i III wieku używają wprost sformułowania pieczęć chrztu. Autor Pasterza Hermasa reprezentujący środowisko Rzymskie oraz Klemens Aleksandryjski uważali, że chrzest w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego pieczętował egzystencjalne wyznanie wiary w  Jezusa jako Syna Bożego. Natomiast Tertulian z Kartaginy ukazał szerzej proces wzrostu egzystencjalnej wiary w ramach procedury
inicjacji przedchrzcielnej, a  także jej dalszy rozwój przygotowujący chrześcijan do przyjęcia chrztu krwi, czyli męczeństwa za wiarę w Jezusa. Chrzest Janowy, czyli chrzest nawrócenia i chrzest krwi były rozumiane przez chrześcijan symbolicznie i stanowiły niejako ramę dla jedynego chrztu, przez nich przyjmowanego.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Rola słowa Bożego w modlitwie osobistej i liturgicznej wspólnot cenobickich według Reguły Pachomiusza i Asketikonu Bazylego Wielkiego

Teksty źródłowe dla wczesnego cenobityzmu wskazują, iż codzienny kontakt z Pismem stanowił fundament monastycznej koinônii. Artykuł stanowi próbę ukazania najistotniejszych form obecności słowa Bożego w modlitwie wspólnot pachomiańskich i bazyliańskich oraz ich rolę w formacji mnichów i w rozwoju koinônii. Dla analizy teologicznej wybrane zostały teksty normatywne pierwszych wspólnot cenobickich. W Regule Pachomiusza oraz w Asketikonie Bazylego Wielkiego czytamy o wskazaniach dotyczących nauki modlitwy. Ważnym elementem formacji było pamięciowe  opanowanie niektórych ksiąg Pisma Świętego. Praktyka ta umożliwiała braciom czynne zaangażowanie się w modlitwie wspólnotowej i przysposabiała do modlitwy nieustannej (medytacji), polegającej na mówieniu (głośno lub półgłosem) z pamięci słów Pisma lub na czytaniu
fragmentów biblijnych z kodeksów i na zgłębianiu ich wewnętrznej treści. W ten sposób słowa Pisma zapamiętane, recytowane i rozważane miały być dla cenobitów pierwszą (niektórzy mówią nawet: jedyną) regułą oraz pokarmem duchowym, koniecznym do życia zgodnym z wolą Boga oraz umacniającym jedność wśród braci.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sytuacje komunikacyjne publicznych wystąpień Jana Pawła II podczas I pielgrzymki do Polski

Celem artykułu jest pokazanie, w jakich sytuacjach komunikacyjnych znajdował się Jan Paweł II podczas I pielgrzymki do ojczyzny i czym się one charakteryzowały. Problem badawczy zawiera się w pytaniu, czy i jak sytuacja komunikacyjna wpływa na zachowania werbalne i niewerbalne mówcy. Materiałem źródłowym są nagrania wideo z  I  pielgrzymki do  Polski oraz zapisy homilii, rozważań i  przemówień. W  pierwszym punkcie omówione zostało pojęcie sytuacji komunikacyjnej z  uwzględnieniem jej niejednoznaczności, w  drugim  – czynniki ją  kształtujące, a w trzecim jej typy.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Personalistyczna zasada wychowania w Itinerarium mentis in Deum św. Bonawentury

Itinerarium mentis in  Deum to  dziełko świętego Bonawentury napisane jako podręcznik dla formacji franciszkanów. Jej zasadniczym rysem jest naśladowanie świętego Franciszka z Asyżu. Bonawentura medytując życie Biedaczyny, proponuje formy jego naśladowania. Posługuje się przy tym językiem filozoficzno-teologicznym, a co za tym idzie dokonuje ciekawej interpretacji życia i osoby Świętego z Asyżu. Artykuł analizuje bliżej: proponowaną koncepcję hierarchii wiedzy oraz proponowany sposób medytacji jako dwa ciekawe przykłady takiej personalistycznie zorientowanej formacji.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Perykopa o nawróconym na krzyżu złoczyńcy (Łk 23, 40–43) w świetle Łukaszowej nauki o miłosierdziu

Choć wszyscy czterej ewangeliści opowiadają o dwóch złoczyńcach ukrzyżowanych wraz z Jezusem, to jednak tylko Łukasz podaje rozmowę ukrzyżowanego Jezusa z jednym z nich. Obiecuje mu, że jeszcze tego samego dnia („dzisiaj”) znajdzie się z Nim w raju. W ten sposób nawrócony złoczyńca zostaje ukazany jako pierwszy człowiek, który otrzymuje zbawienie od umierającego Jezusa. W kontekście całej Ewangelii Łukaszowej jest on bardzo ważnym przykładem Bożego miłosierdzia, które uwidacznia się w zbawieniu.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prymas Stefan Wyszyński – „antysemita”, „rasista” i „faszysta”. Historia podwójnej manipulacji tekstami z „Ateneum Kapłańskiego”

Informacje o  rzekomym antysemityzmie, rasizmie i  faszyzmie ks. Stefana Wyszyńskiego, w latach 1932–1939 redaktora naczelnego miesięcznika „Ateneum Kapłańskie”, pojawiają się co pewien czas w przestrzeni medialnej. Ostatnia fala tych informacji obiegła portale i fora internetowe w latach 2012–2014, głównie za sprawą
ówczesnego polityka Janusza Palikota, który na swoim blogu napisał, że „Kardynał tysiąclecia, Wyszyński, jeszcze jako zwykły ksiądz i  teolog był orędownikiem nazizmu i  samego Hitlera, co  znajdowało wyraz w  redagowanych przez niego publikacjach”. Trzy miesiące później na  forum.gazeta.pl ukazało się siedem
cytatów rzekomo pochodzących z  tekstów ks. Wyszyńskiego, opublikowanych w „Ateneum Kapłańskim”, a mających udowadniać tezę o jego rzekomym również antysemityzmie, rasizmie i faszyzmie. Od tego momentu informacja ta zaczęła żyć
własnym życiem – powielana była na różnych forach, portalach, a także w publicznej telewizji. W listopadzie 2013 roku w programie telewizyjnym „Świat się kręci” aktor Jacek Poniedziałek oskarżył prymasa Wyszyńskiego o wypowiedzi „antysemickie” i proeugeniczne. Zastosowana manipulacja jest dwojakiego rodzaju. Cytaty (w dodatku, czasami zniekształcone) nie pochodzą z artykułów ks. Stefana Wyszyńskiego. Ich autorami byli ks. Józef Pastuszka oraz ks. Paweł Tochowicz. Lektura tekstów, w tym cytatów bez wyrywania ich z kontekstu, pokazuje, że autorzy dokonując wielorakiego rodzaju naukowych analiz rasizmu, nacjonalizmu i politycyzmu, z pozycji chrześcijańskich
krytykowali poglądy Adolfa Hitlera.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrystocentryczny wymiar antropologii Hansa Ursa von Balthasara

W niniejszym artykule autor nakreśla podstawowe cechy charakteryzujące rozumienie człowieka w myśli Hansa Ursa von Balthasara, według którego człowiek dochodzi do osiągnięcia prawdziwej pełni swego człowieczeństwa jedynie poprzez przyjęcie łaski odkupienia wysłużonej mu przez Chrystusa. Naśladowanie Chrystusa, które jest pierwotnym zadaniem człowieka odkupionego, jest w swej istocie przyjęciem i wypełnieniem otrzymanej od Boga Ojca życiowej misji. Przyjęcie tej misji i życie nią pozwala człowiekowi dotrzeć do pełni prawdy o sobie, tj. zrozumienia oraz przyswojenia swojej najgłębszej tożsamości jako bytu. Dalszą konsekwencją tego procesu jest dla człowieka jego spełnienie, a w końcu także osobista świętość. Ważnym kontekstem tego procesu jest modlitwa kontemplacyjna.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nowa ewangelizacja w Kościele

Ewangelizacja była znana na przestrzeni wieków. Pierwsze posyłanie uczniów ma  znamiona głoszenia dobrej nowiny. Liczne dokumenty Kościoła usiłowały zdefiniować dzieło ewangelizacji i  nadać mu  nowe znaczenie. Pierwszym dokumentem jest dekret o  działalności misyjnej Kościoła ad  gentes Soboru Watykańskiego II, w którym czytamy, że Chrystus został posłany, „aby ukazywać miłość Bożą i zaszczepiać ją wszystkim ludziom i narodom”81. Misja ad gentes ma na uwadze tych, którzy nie słyszeli o Chrystusie. Posoborowe nauczanie Kościoła coraz częściej wskazuje, że każdy ochrzczony jest wezwany do głoszenia dobrej nowiny. Nowa ewangelizacja to głoszenie orędzia zbawienia na nowe sposoby, to wychodzenie ku  współczesnym z  nowymi formami i  środkami. Jednak najskuteczniejsze jest osobiste świadectwo. Niniejszy artykuł ukazuje zarys, pojęcia i próbę zdefiniowania nowej ewangelizacji na tle dostępnych opracowań, zwrócenie uwagi na dokumenty Kościoła, w których
temat nowej ewangelizacji poruszany jest w  sposób wieloaspektowy. Następnie wzięci są pod uwagę adresaci Dobrej Nowiny.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Fides ex visu. O medialnych wizualizacjach wiary

Artykuł podejmuje temat teologicznego statusu obrazu w jego wersji elektronicznej, czyli jako ekranu. W  chrześcijaństwie kwestia teologii obrazu podejmowana jest od czasów sporów ikonoklastycznych na Wschodzie (VIII–IX w.). Teologia zachodnia
od X wieku, a potem na skutek Reformacji, krytycznie podchodziła do epifanijnej funkcji obrazu, która dla chrześcijaństwa wschodniego jest oczywista. Ten teologiczny dystans wobec spełniania funkcji epifanijnej dominuje w teologicznej interpretacji
obrazu elektronicznego. Przyjmuje się, że obraz elektroniczny (ekran) nie jest zdolny, by transmitować misterium. Kategoria „symulakrum”, którą stosuje się w opisie obrazu elektronicznego, wskazuje na zerwanie z ikonicznym bądź mimetycznym
odwzorowaniem rzeczywistości. Symulakrum imituje rzeczywistość przedstawioną, dlatego nie jest w stanie jej objawiać.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Misje miasta jako narzędzie ewangelizacji na peryferiach

Cała działalność Kościoła powinna być podporządkowana ewangelizacji (EN 14). Współczesny kontekst społeczny i  kulturowy przynagla wspólnotę Kościoła do ciągłego poszukiwania nowych sposobów dotarcia z Ewangelią do współczesnego człowieka. Papież Franciszek podkreśla ukierunkowanie misyjne Kościoła wraz ze wszystkimi jego strukturami (EG 27). W misyjną opcję papieską wpisują się misje miasta jako jedna z najnowszych form misji ludowych. Stosują one rozmaitość metod głoszenia Ewangelii w celu dotarcia do jak najszerszego grona. W sposób szczególny chcą objąć swoim zasięgiem ludzi zamieszkałych na peryferiach wielkich aglomeracji miejskich. Stąd też w programie misyjnym możemy odnaleźć wielość propozycji wydarzeń kulturalno-religijnych.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ślady Boga w przyrodzie w pismach świętego Franciszka z Asyżu, świętego Bonawentury i świętego Jana Pawła II

Święty Franciszek z Asyżu, święty Bonawentura z Bagnoreggio i święty Jan Paweł II to grono osób, które łączy świętość życia oraz umiłowanie przyrody. Odczytywali ją jako księgę Boga, odkrywając w niej Jego wielkość i piękno. Wierni Pismu Świętemu, proponowali uznanie przyrody, by „z wielkości i piękna stworzeń poznać przez podobieństwo ich Stwórcę” (Mdr 13, 5) oraz uwielbiać Go za to dzieło. Dla wierzących i niewierzących piękno wyciśnięte przez Boga w naturze dowodzi Jego istnienia i pozwala patrzeć na świat w perspektywie wieczności. Odczytanie śladów Boga w przyrodzie adresowane jest dla wszystkich ludzi, gdyż razem tworzą rodzinę, bratersko‑siostrzaną wspólnotę z Ojcem i dalszymi krewnymi, braćmi kosmicznymi. Ślady Boga pozostawione w przyrodzie pozwalają dostrzec bezinteresowną miłość, a w konsekwencji zachwycić się nad tajemnicą istnienia i pozostawionego piękna. Rzecz w tym, by umieć usłyszeć, czyli mieć umiejętność rozpoznawania znaków i ukrytych w nich sensów.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Duch Święty w pismach św. Faustyny

Siostra Faustyna Helena Kowalska (1905–1938) należy do jednych z największych mistyczek dwudziestego wieku. Jej teksty zanotowane w  Dzienniczku i  Listach to świadectwo życia wewnętrznego i przeżyć mistycznych na najwyższym poziomie. Sekretarka Bożego miłosierdzia raz jeszcze odkryła bogactwo tajemnicy wcielenia Syna Bożego, ukazując w niej rolę nie tylko Maryi, ale także Ducha Świętego, dzięki któremu poczęła Jezusa Zbawiciela. Święta Faustyna mocno wierzyła w obecność Ducha Świętego i doświadczała z Nim spotkań. Ona dostrzegała niezwykłe działanie Trzeciej Osoby Bożej, szczególnie w trzech sakramentach: bierzmowania, Eucharystii i  pokuty. Święta przeżywała miłość Bożą i  doświadczała jej dzięki mocy Ducha Świętego. Czymś zatem naturalnym była jej modlitwa skierowana do Parakleta, który był dla niej rzeczywistością realną, żywą, której doświadczała w całym swoim życiu.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Odniesienie młodzieży XXI wieku do wartości na przykładzie młodzieży Kujaw wschodnich

Młodość jest czasem kształtowania odniesienia do  wartości. Rodzi się ono w  wyniku rozwijającej się w  tym okresie podmiotowości. Młodzi zdobywają się na osobisty stosunek do wielu wartości, w tym również do wiary w Boga. Stosunek ten kształtuje się na  skutek wpływu rodziny, oddziaływania wspólnoty religijnej uzewnętrzniającej się przez parafie oraz nauczanie religii. Z  drugiej strony jej
postawa kształtuje się na skutek wychowawczego wpływu wielu wspólnot i instytucji przekazujących alternatywne spojrzenie na świat i inne odniesienia do wartości. Badania przeprowadzone wśród młodzieży Kujaw wschodnich ujawniają akceptację wartości katolickich przez znaczną grupę młodzieży, a  także pozwalają dostrzec pewną część młodzieży, która oddala się od uznanych wartości. Wspólnota katolicka pragnąca zachować swoją tożsamość powinna stale troszczyć się o jak najpełniejszy przekaz wartości katolickich. W proces ten powinni być włączeni wierzący rodzice, wspólnota religijna oraz nauczyciele religii. Również i to inspiruje do realizowania
duszpasterstwa katechetycznego.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Analiza dyskursu wybranych publikacji internetowej wersji egipskiego dziennika „Al‑Ahrām” poświęconych atakowi terrorystycznemu na redakcję tygodnika „Charlie Hebdo”

Niniejszy artykuł poświęcony jest jakościowej analizie dyskursu artykułów zamieszczonych w arabskojęzycznym internetowym wydaniu egipskiego dziennika „Al‑Ahrām” po zamachu na redakcję tygodnika „Charlie Hebdo” w okresie od 8 stycznia do 17 lutego 2015 roku. Szczególną uwagę zwrócono na takie elementy, jak: przedstawienie samego zajścia w pierwszych doniesieniach o ataku, przedstawienie jego sprawców, przyczyn i skutków, a także sugestie co do możliwych rozwiązań problemu.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kunegunda Siwiec ze Stryszawy: osoba i przesłanie

Ciągle wzrastające zainteresowanie Kunegundą Siwiec (1876–1955), świecką karmelitanką objętą procesem kanonicznym zmierzającym do wyniesienia jej na ołtarze, postuluje poznanie jej osoby i przesłania. Ta prosta wiejska, niepiśmienna kobieta, zaangażowana w życie modlitwy i apostolstwo, zatroskana o autentyczne życie religijne w  rodzinach, była odbiorczynią Nadprzyrodzonych oświeceń, tj. rozmów wewnętrznych z Chrystusem, Jego Matką i niektórymi świętymi, jakie spisał jej spowiednik, ks. Bronisław Bartkowski. Nie chełpiąc się tymi duchowymi doświadczeniami, ale żyjąc cnotliwie, doświadczyła długoletniej obłożnej i bolesnej choroby, stając się przykładem pogodnego znoszenia cierpienia, przeżywanego w duchu paschalnym i ofiarowanego za zbawienie bliźnich.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Misja profetyczna św. Faustyny Kowalskiej i jej znaczenie dla Kościoła we współczesnym świecie

Struktura treściowa artykułu wprowadza w  misję prorocką św.  Faustyny Kowalskiej, którą otrzymała od Chrystusa jako wiedzę wlaną w darze szczególnego powołania. Przedmiotem tej misji jest miłosierdzie Boże, które zostało przypomniane Kościołowi i  światu. Chrystus z  treścią tego orędzia posłał ją  do całego świata, mówiąc: „Dziś wysyłam ciebie do całej ludzkości z moim miłosierdziem”. On bowiem pragnie, aby dotarło ono do wszystkich ludzi. W jego realizacji poleca s. Faustynie, a przez nią Kościołowi, ufną modlitwę do miłosierdzia Bożego, jego przepowiadanie i ukazywanie w dziełach dobroczynnych. Tak więc misja św. Faustyny nie jest tylko jej osobistą, ale całego Kościoła. Jest wpisana w jego posłannictwo, które winien podejmować w duchu treści utrwalonych przez nią w Dzienniczku. Zatem jej misja ma szczególne znaczenie dla misji Kościoła, która charakteryzuje się ewangelicznym uniwersalizmem. Są w niej obecne także elementy eschatologiczne, których realizacja ma przygotować ludzkość na powtórne przyjście Chrystusa. Tym samym treść tej misji wpisuje się w przestrzeń nowej ewangelizacji. Faustyna realizowała ją zgodnie z Jego wolą, a więc według otrzymanych od Niego wskazań: w modlitwie, w słowach i w dziełach miłosierdzia. Powyższa triada zawiera w sobie pełnię objawionego jej miłosierdzia Bożego, które pragnie być obecne w  życiu całego Kościoła i  w  jego działalności. Te więc elementy treściowe wyznaczyły strukturę niniejszego artykułu zakończonego wnioskami wynikającymi z przeprowadzonej refleksji.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Głoszenie Ewangelii do osób zaangażowanych w działania społeczno-charytatywne

Ewangelia jest Dobrą Nowiną dla każdego; jej zasięg wykracza poza granice konfesyjności, ale staje się źródłem sensu i siły wobec potrzebujących. Nie można podzielić się tym, czego się nie posiada, a zatem ugruntowanie na słowie Bożym oczyszcza i konkretyzuje postawy miłości wobec bliźniego. Niesienie pomocy innym nie dokonuje się w abstrakcji, ale ma u swojego celu niesienie chrześcijańskiej nadziei. Wszelkie formy wolontariatu i dobroczynności winny być ożywiane postawą wiary. W jej świetle można włączyć swoje umiejętności i środki materialne ku autentycznej miłości, która nie jest jedynie dystrybucją tego, co zbywa, ale otwieraniem dróg ku zaspokojeniu najpilniejszych potrzeb. Chrześcijański wolontariat niesie w sobie cechy wspólnotowe i  nabiera charakteru apostolskiego. Słowo Jezusa Chrystusa, który „nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć i dać swoje życie na okup za wielu” (Mk 10, 45) staje się motywacją ku odkrywaniu prawa miłości. To miłość Boża jest zasadą niesienia adekwatnej pomocy potrzebującym. Ta posługa staje się formą diakonii i pozwala na rozwinięcie nowej dynamiki misyjnej. Nie ma w niej nic z prozelityzmu, ale staje się ona prawdziwym zaczątkiem budowania wspólnoty osób. Zaangażowani w działania społeczno-charytatywne nie muszą popadać w aktywizm, ale karmiąc się słowem Bożym, znajdują siłę i radość w spotkaniu z bliźnimi. Oparcie
zaangażowania społecznego na  słowie Bożym i  sakramentach buduje postawy tożsamości i zapobiega zniechęceniu. Formacja duchowa zaś pozwala budować trwałe fundamenty cywilizacji miłości i życia.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wybrane aspekty z przepowiadania św. Cezarego z Arles. Czy św. Cezary z Arles będzie nowym doktorem Kościoła?

Święty Cezary z  Arles (470–543) wielki kaznodzieja, duszpasterz, organizator życia kościelnego i monastycznego w  Galii, pozostawił po  sobie dzieła, których aktualność nie straciła swych walorów do  dnia dzisiejszego. Znany jest na 5 kontynentach świata w 38 krajach, bardziej w ośrodkach naukowych niż wśród
„zwykłych wiernych. Jego spuścizna literacka doczekała się wielu opracowań, gdzie środowisko polskich patrologów, może poszczycić się bogatą literaturą. Osoba biskupa Arles, jak i jego nauczanie jest godne uwagi, a praktyczne wskazania Cezarego mogą pomóc w  rozwiązywaniu trudnych kwestii życia współczesnych chrześcijan.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ojcostwo duchowe w myśli patrystycznej – zarys zagadnienia

W Biblii oraz w pierwotnej tradycji chrześcijańskiej (I–III wiek) nie spotykamy opisów praktycznego prowadzenia duchowego. Jako ćwiczenie duchowe ojcostwo duchowe powstało dopiero w IV wieku wśród mnichów egipskich. Celem podstawowym tej praktyki było znalezienie sposobu na własne zbawienie, zaś celami doraźnymi były: dojście do dojrzałości chrześcijańskiej, przejawiającej się w duchu rozeznania siebie, osiągnięcie kontemplacji, wewnętrznego spokoju i apathei. Wiodącym wątkiem formacyjnym w ojcostwie duchowym u omawianych mnichów było dzielenie się osobistymi przeżyciami duchowymi, szczególnie istotna była zaś praktyka wyjawiania swych myśli.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne