rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wykorzystanie pracy do stymulowania rozwoju dzieci i młodzieży w systemach wychowawczych XX wieku

Skuteczność umasowionej w II połowie XIX wieku pracy produkcyjnej zainspirowała filozofów i pedagogów do modernizacji systemu edukacyjnego. Zrodził się ruch związany z wykorzystaniem walorów edukacyjnych i wychowawczych pracy, zwany po latach „szkołą pracy”. Miał kilka odmian (kierunków): amerykańską (J. Deweya), niemiecką (szkoła pracy G. Kerschensteinera), belgijską (szkoła życia O. Decroly’ego), rosyjską (szkoła pracy przemysłowej P. Błońskiego), polską (szkoła twórcza H. Rowida), skautową i inne. Najważniejszą cechą wspólną było uformować serca i umysł oraz postawę dzieci i młodzieży przez wykonywanie dobrze zorganizowanej aktywności produkcyjnej. „Szkoła pracy” stała się ponadto mocnym ogniwem reformy oświaty XX wieku o nazwie „nowe wychowanie”. Współcześnie fenomen pracy oraz możliwość i sposób wykorzystania jej walorów dydaktycznych i wychowawczych do intensyfikacji procesu nauczania i wychowania są nadal przedmiotem wielu eksperymentów edukacyjnych oraz doświadczeń wychowawczych, nie tylko w edukacji dzieci i młodzieży, ale także uczących się ludzi dorosłych – spostrzeżenie to będzie stanowić myśl przewodnią niniejszego artykułu.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowa miara zależności statystycznej wyborów od grupy

Artykuł przedstawia propozycję nowego typu zależności statystycznej. Niezależność statystyczna tego rodzaju oznacza identyczność uporządkowania częstości wyborów kategorii we wszystkich grupach. Zgodność między wyborami będzie oceniana za pomocą miary różnorodności. Określona będzie nowa miara zależności statystycznej, jej własności i interpretacja.

Czasopismo: Decyzje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Konektywizm – (r)ewolucja kształcenia w technologicznym świecie

W artykule podjęto próbę ukazania specyfiki zyskującego w ostatnim czasie na popularności nowego modelu nauczania nazwanego konektywizmem. Autorka prezentuje, na czym polega kształcenie oparte na konektywizmie, i wyjaśnia, czym ono się różni od wcześniej funkcjonujących paradygmatów – behawioryzmu, kognitywizmu i konstrukcjonizmu. W publikacji zawarto również krytykę konektywizmu, wraz z próbą wskazania, jakie zagrożenia oraz wątpliwości rodzi upowszechnienie tego typu edukacji.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O utracie zaufania do wychowania

Autorka poświęca tekst zjawisku, które jej zdaniem cechuje współczesne życie społeczne i staje się jednym z poważniejszych problemów praktyki społeczno-edukacyjnej. Chodzi o utratę zaufania do wychowania. Osią przedstawianych rozważań są pytania: Czy, a jeśli tak, to w jakim sensie można dziś mówić o utracie zaufania do wychowania? Co można uznać za jego symptomy? Jakie mogą być przyczyny, ale i konsekwencje tego zjawiska? Za symptomy utraty zaufania do wychowania uznaje niechętne używanie pojęcia „wychowanie” w praktyce i teorii działań pedagogicznych, zastępowanie go pojęciami „edukacja” i „wspieranie zdrowia psychicznego”, brak debaty społecznej na temat wychowania, osłabianie świadomości wychowawczego wymiaru pracy szkoły, przejmowanie zadań tradycyjnie wiązanych z wychowaniem przez programy profilaktyczne, wreszcie szukanie rozwiązań trudności wychowawczych nie głównie w działaniu wychowawczym, ale u specjalistów zajmujących się różnymi sferami rozwoju. Głównymi przyczynami są jej zdaniem kulturowe tendencje do unikania w działaniach z ludźmi określania założeń antropologicznych i aksjologicznych, co dotyczy również pracy z młodym pokoleniem. Oznacza to rezygnację z wyraźnych celów na rzecz poszczególnych kompetencji i sposobów ich uzyskiwania, a w konsekwencji – brak refleksji nad istotą działań wychowawczych oraz ich warunków. Skutkiem może być niebezpieczne rozwojowo, społecznie i kulturowo, postępujące wycofywanie się naturalnych i instytucjonalnych wychowawców z podejmowania rozłożonego w czasie, spójnego działania wychowawczego oraz przenoszenie odpowiedzialności za dzieci i podopiecznych na zewnętrzne instytucje i specjalistów.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ocenianie strategiczne

Artykuł poświęcony jest problemowi oceniania strategicznego w systemach sędziowskich, który polega na uzyskaniu przez pewnego sędziego preferowanego przez niego wyniku wskutek podania nieszczerej oceny lub opinii. Wychodzimy od możliwości uzupełnienia reguł ustalania werdyktu przez szkocką ławę przysięgłych w sposób uniemożliwiający ławnikom manipulowanie tym werdyktem. Badamy też odporność na manipulację werdyktem przez ławników w systemie większości sztucznej stosowanym w polskim sądownictwie. Na tej podstawie zbudowany zostaje matematyczny model systemów sędziowskich, będący uogólnieniem modelu sformułowanego przez Balinskiego i Larakiego, bliski także klasycznemu modelowi Moulina. Nowy model opiera się na założeniu, że dla dowolnych ocen lub opinii da się określić, jak bardzo są sobie bliskie. Artykuł proponuje nową definicję oceniania strategicznego, uzasadniając jednocześnie, dlaczego jest ona potrzebna. Głównym zagadnieniem pracy jest charakteryzacja tych funkcji wyboru społecznego, które są w tym nowym modelu odporne na to zjawisko. Bazując na dowodzie Balinskiego i Larakiego, wykazano, że takimi funkcjami są statystyki pozycyjne, których szczególnym rodzajem jest wspomniana większość sztuczna. Artykuł zawiera również dowód twierdzenia mówiącego, że pod pewnymi dodatkowymi założeniami są to jedyne takie funkcje.

Czasopismo: Decyzje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Pytanie Dietricha Bennera o pedagogiczną legitymację szkoły

W artykule opisane zostały istotne punkty rozważań Dietricha Bennera poświęconych pedagogicznej legitymizacji „ukszolnienia” wychowania i kształcenia, na podstawie książki tegoż autora Studien zur Didaktik und Schultheorie (1995). Śledząc główne wątki myśli Bennera, autor artykułu podejmuje refleksję nad znaczeniem przedstawionych przez berlińskiego teoretyka propozycji współczesnych możliwości uprawiania teorii szkoły i pedagogiki szkolnej oraz usiłuje odczytać implikacje sytuacji braku pedagogicznego uzasadnienia niezbędności szkoły dla całej pedagogiki. W opinii autora artykułu rozważania Bennera pozwalają bowiem dostrzec istotne powody do niepokoju o losy pedagogicznej wiedzy o szkole w tym, że szkoła niemal od zarania swojej nowożytnej historii obywa się bez pedagogicznej legitymacji, działając jako zależna od państwa instytucja społeczna, zadowalająca się mandatem społeczno-politycznym, na podstawie którego realizuje zadania leżące głównie w interesie państwa.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niepokoje edukacji zawodowej

W artykule przedstawiono podstawowe zagrożenia, jakie występują w obszarze edukacji zawodowej. Szczególną uwagę zwrócono na znaczenie pracy w systemie wartości społecznych i relacje między pozycją pracy w hierarchii wartości a postrzeganiem edukacji zawodowej. Omówiono także zagrożenia natury kadrowej, infrastrukturalnej i programowej oraz niepokoje związane z realizacją procesu kształcenia i doradztwem edukacyjno-zawodowym.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane obszary edukacji w chaosie ciągłej zmiany w percepcji nauczyciela akademickiego

Niniejszy artykuł jest wyrazem osobistego stosunku autorki do kategorii „niepokoje edukacji”. Wokół tej kategorii teoretycznej budowana jest struktura tekstu opisującego wybrane obszary reformy systemu edukacji w Polsce. Po kilkunastu latach od wprowadzenia reformy nastał czas na jej ocenę, czego nie czyni autorka jednoznacznie, wskazuje jednak skutki permanentnej reformy edukacji, które dotykają ją bezpośrednio ze względu na rolę zawodową. Dlatego też kształcenie nauczycieli, obniżenie obowiązku szkolnego, kształt podstawy programowej kształcenia i wychowania, a także szkolny program profilaktyki i problem uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych znalazły się w centrum zainteresowania autorki. Niepokój o stan edukacji opisuje autorka jako kategorię zdecydowanie negatywną, zagrażającą i powodującą opór i bezradność.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Polityczne uwarunkowania „bolszewizmu” w etatystycznej polityce oświatowej III RP

Artykuł dotyczy podporządkowania pedagogiki i polityki oświatowej ideologii „homo sovieticus”, która sprowadza je do służebności wobec dwóch ściśle powiązanych z sobą faktów: poddawania procesów edukacyjnych ocenie z punktu widzenia ideologii totalitarnej albo do narzucania w państwie ustrojowo demokratycznym – ideologii partii rządzącej. Wyjaśniam, dlaczego system zarządzania edukacją w Polsce nie zmienił się od czasów totalitarnych, socjalistycznych mimo transformacji politycznej i społecznej. Odsłaniam toksyczny charakter centralizmu szkolnego, który niszczy elastyczność, innowacyjność, suwerenność i profesjonalizm pedagogicznej pracy nauczycieli. Wskazuję zarazem na konieczność radykalnej zmiany w polityce oświatowej państwa oraz modelu kształcenia i wychowywania młodych pokoleń w szkolnictwie publicznym.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, pedagogika
O dwóch typach randomizacji w decyzjach dystrybucyjnych

Celem artykułu jest analiza porównawcza dwóch typów randomizacji – egalitarnej (RE) i proporcjonalnej (RP) – jako metod podejmowania decyzji dystrybucyjnych. Zmierza ona do określenia warunków, w jakich dopuszczalne jest ich zastosowanie. W artykule bronione są następujące tezy: że racje sprawiedliwościowe za stosowaniem RE należy rozumieć szeroko (obejmując tym pojęciem nie tylko sytuacje indyferencji – równego spełniania kryterium podziału – ale także braku kryteriów podziału lub ich niewspółmierności) i że są one silniejsze niż racje utylitarystyczne; że z uwagi na konflikt między sprawiedliwością ex ante i ex post, który może przybrać ostrą postać tylko w kontekście RP, RP może być stosowana stosunkowo rzadko – wyłącznie w dwóch sytuacjach: wielokrotnej powtarzalności dystrybucji i/lub zachodzenia niewielkiej różnicy w roszczeniach kandydatów do danego dobra/ciężaru. W artykule wskazuje się także na inne różnice między RP i RE, między innymi taką, że RP musi mieć zawsze charakter statystyczny, natomiast RE może mieć niekiedy charakter epistemiczny, oraz zwraca się uwagę na to, że w pewnych sytuacjach (np. w tzw. Number Problem) mogą pojawić się wątpliwości, czy należy zastosować RE, czy RP, i ich zastosowanie może okazać się równoważne.

Czasopismo: Decyzje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, nauki socjologiczne
Prawa dziecka w utworach literackich dla najmłodszych

Autorka analizuje i interpretuje teksty literackie dla najmłodszych o prawach dziecka. Skupia się przede wszystkim na najbardziej reprezentatywnej dla tego tematu książce Grzegorza Kasdepkego Mam prawo! czyli nieomal wszystko, co powinniście wiedzieć o prawach dziecka, a nie macie kogo zapytać! Artykuł odpowiada na postawione na wstępie pytania: Czego dzieci mogą się dowiedzieć z literatury dziecięcej o istnieniu i respektowaniu praw dziecka we współczesnym świecie? Co zmieniło się (jeśli się zmieniło) w sposobie pisania o prawach dziecka od czasów Korczaka do dziś? W jaki sposób narrator opowieści dla dzieci przedstawia im ich prawa? Jaka jest rola warstwy plastycznej w analizowanej książce o prawach dziecka? Jaki przekaz na temat praw dziecka zawarty jest implicite w najnowszej literaturze dziecięcej?

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie jako kształtowanie i integracja dynamizmu ludzkiego

Przedmiotem artykułu jest filozoficzny namysł nad klasyczną koncepcją wychowania w świetle rozróżnienia dynamizmu w człowieku i dynamizmu człowieka. W aspekcie podmiotowym zasadniczą racją wychowania jest konieczność doskonalenia ludzkiego działania z uwagi na obecność w człowieku różnorodnych dynamizmów, które nie są z sobą w dostateczny sposób zintegrowane. Ich kształtowanie i integracja dokonuje się zawsze według określonej koncepcji człowieka oraz odpowiadającej jej naczelnej zasadzie tej integracji. Klasyczna koncepcja wychowania zakłada zaś, że człowiek jako podmiot wychowania jest bytem osobowym, którego duchowo-cielesna natura jest spotencjalizowana. Właściwa aktualizacja tej natury dokonuje się za sprawą nabycia cnót moralnych, którego podstawą jest prymat dynamizmu człowieka (rozumu i woli) względem dynamizmu w człowieku (sfera witalno-cielesno-popędowa).

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, pedagogika
Rozumienie pracy w Konstytucji RP – próba rekonstrukcji pojęcia

W artykule podjęta zostanie próba rekonstrukcji pojęcia pracy w kontekście polskiego systemu prawnego. Ponadto przedstawiona będzie krytyka zbyt wąskiego rozumienia pracy powiązana z propozycją konsekwentnego zastosowania się do naczelnych zasad Konstytucji RP (zasady dobra wspólnego oraz zasady godności człowieka), które prowadzi do głębszego rozumienia pracy także na gruncie prawa. Wydaje się, że jedynie w taki sposób można przedstawiać pojęcie pracy jako zagadnienie istotne w funkcjonowaniu państwa.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O zapoznanym wymiarze pracy we współczesnej myśli politycznej

We współczesnej myśli politycznej zdominowanej przez nurt neutralnego liberalizmu politycznego praca jest pojęciem nieprzemyślanym, a w dużej mierze nawet zapoznanym. Istnieje niebezpieczna tendencja, aby namysł nad pracą zamykał się między dwoma skrajnymi podejściami. W ujęciu marksistowskim praca jest pierwszą potrzebą człowieka, praca tworzy człowieka, a w ostateczności może nawet nie tylko zniekształcić naturę ludzką, lecz wręcz człowieka odczłowieczyć. W podejściu wyłożonym przez Hannah Arendt w Kondycji ludzkiej praca jest w całości przypisana sferze czystej konieczności. W zaproponowanej przez nią hierarchii pracy, wytwarzania i działania, tkwi założenie, że ludzka wolność i autonomia mogą znaleźć spełnienie tylko w działaniu umożliwiającym pełną realizację egzystencji politycznej. Personalistyczna myśl polityczna unika skrajności obydwu podejść. Praca jest postrzegana jako środek zaspokajania potrzeb, ale służy również realizacji dobra wspólnego i jest wyrazem twórczości człowieka.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, filozofia
Sylwetka Ernsta Fehra

Ernst Fehr to badacz pod wieloma względami nietuzinkowy. Jest jednym z najbardziej wpływowych przedstawicieli ekonomii eksperymentalnej i behawioralnej. Jego
pionierskie badania w obszarze neuroekonomii każą uznawać go za współtwórcę
tej subdyscypliny. Wreszcie, jako jedna z niewielu światowych supergwiazd profesji,
pracuje poza Stanami Zjednoczonymi.

Czasopismo: Decyzje
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, nauki socjologiczne
Teresa Zubrzycka-Maciąg, Janusz Kirenko, Asertywność nauczycieli. Badania empiryczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej, Lublin 2015, ss. 285.

Asertywność jest dyspozycją osobowościową, która umożliwia wyrażanie siebie i zachowanie własnej niepowtarzalności, służąc realizacji celów osobistych oraz budowaniu satysfakcjonujących kontaktów z ludźmi, o czym piszą Teresa Zubrzycka-Maciąg i Janusz Kirenko w książce Asertywność nauczycieli...

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Krystyna Duraj-Nowakowa, Pisarstwo naukowe: między rzemiosłem a sztuką, Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec 2015, ss. 359.

O potrzebie maestrii pisarstwa naukowego

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Małgorzata Kozak, Prawo dziecka do edukacji. Założenia pedagogiczno-prawne i bariery realizacyjne, Wydawnictwo Biuro Rzecznika Praw Dziecka, Warszawa 2013, ss. 220.

Język pedagogiki oraz język prawny i prawniczy bardzo różnią się od siebie. Sposób widzenia i opis rzeczywistości dokonany przez pedagoga i prawnika często są tak od siebie odległe, że nie sposób uzgodnić w miarę spójnych stanowisk...

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aksjologiczny wymiar pracy w procesie wychowania. Szkoła miejscem wychowania do pracy i przez pracę

Podjęcie nowej roli społecznej, jaką bez wątpienia jest dla dzieckaw wieku sześciu/siedmiu lat rola ucznia, wiąże się z szeregiem zmian w jego życiu. Wejście w nowe, szkolne środowisko skutkuje nie tylko doświadczaniem innego rodzaju wpływów społecznych, lecz wiąże się także z podejmowaniem aktywności sterowanej przez obowiązki i normy społeczne. Znaczące miejsce w budżecie czasu dziecka zaczyna odgrywać praca. Postrzegana w kategoriach dobra, praca staje się wartością wychowawczą, stąd też wspierający dziecko w procesie jego rozwoju nauczyciel prowadzi je drogą wychowania do pracy i przez pracę.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przedsiębiorczość osób w wieku niemobilnym jako sposób ich aktywizacji zawodowej i inkluzji społecznej

CEL NAUKOWY: Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie problemu osób w tak zwanym wieku niemobilnym w kontekście realiów współczesnego rynku pracy, stawiającego coraz to wyższe wymagania, co może stanowić źródło wykluczenia zawodowego osób niepotrafiących odnaleźć się tej kalejdoskopowej dynamice.PROBLEM i METODY BADAWCZE:  Opracowanie stanowi przegląd literatury przedmiotu oraz sprawozdań i raportów dotyczących problematyki grupy osób w tak zwanym wieku niemobilnym, pozwalających na scharakteryzowanie i usystematyzowanie problemu. Wyniki analizy badań bibliometrycznych stanowiły podstawę do wskazania rekomendacji i możliwości ograniczania wykluczenia zawodowego i społecznego „pracujących seniorów”.  PROCES WYWODU:  Niniejsze opracowanie jest próbą zwrócenia uwagi na wagę oraz skalę problemu. Na podstawie analiz bibliometrycznych przedstawiono poziom aktywności zawodowej grupy 50+, uwzględniając zarówno osoby pracujące na etacie, jak również te, które rozpoczęły działalność gospodarczą. Wskazano na przedsiębiorczość indywidualną, która może dostarczyć przynajmniej częściowe antidotum na problem aktywizacji zawodowej w badanej grupie wiekowej. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ:  Wyniki analizy wskazują na konieczność podjęcia działań pozwalających na wykorzystanie potencjału osób starszych poprzez aktywizację ich potencjału przedsiębiorczości, wyzwolenie indywidualnych cech osobowości, takich jak innowacyjność, umiejętność dostrzegania zmieniających się uwarunkowań, elastyczność polegająca na ciągłym uczeniu się, umożliwiających odnaleźć się w warunkach współczesnego rynku pracy. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Zestawienie poziomu różnych form aktywności zawodowej poszczególnych grup zawodowych zwraca uwagę na konieczność objęcia wsparciem osób już od 45. roku życia, który stanowi dolną granicę wyznaczania tak zwanego wieku niemobilnego. Szczególnego znaczenia nabierają programy zarządzania wiekiem, pozwalające podtrzymać aktywność zawodową oraz tworzące nowe miejsca pracy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o zarządzaniu i jakości
Wychowanie przez pracę wyzwaniem dla współczesnego doradztwa edukacyjno-zawodowego

Proces rozwoju zawodowego człowieka rozciąga się na całe życie. Tym samym doradztwo zawodowe jako element wspierania człowieka w wyborach edukacyjno-zawodowych stanowi jedno z głównych zadań współczesnej szkoły. Coraz wyższe wymagania rynku pracy, transdyscyplinarność pracy zawodowej oraz zmieniające się oczekiwania pracodawców sprawiają, że w doradztwie zawodowym nie chodzi już tylko o trafny wybór zawodu, ale także o wychowanie do przyszłej pracy, o uzyskanie przez absolwenta przydatności zawodowej, czyli optymalnej sprawności w sytuacji pracy, o umiejętności samoorganizacyjne w wykonywaniu zadań zawodowych oraz o kompetencje interpersonalne zawiązane z właściwym funkcjonowaniem w środowisku pracy. Wszystkie te czynniki sprawiają, że rola doradcy zawodowego w szkole ciągle wzrasta. Tworząc Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego i współpracując z nauczycielami i wychowawcami, jest dopełnieniem procesu wychowania ucznia przez pracę i do pracy. Instytucjonalizacja doradztwa zawodowego w okresie wychowania i kształcenia przedzawodowego i zawodowego to nie szansa, ale konieczność, która inspiruje i wspiera procesy wychowawcze jako zamierzone i celowo zorganizowane rodzaje działalności wychowawczej szkoły przygotowującej ucznia do stawania się dorosłym, do nowej roli, jaką jest rola pracownika, oraz budowania własnej kariery zawodowej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wychowanie przez pracę, do pracy i w pracy – współczesną całożyciową teorią, interesującą nie tylko pedagogów pracy

Współczesna formuła problematyki pracy i wychowania, aktualnie skoncentrowana zarówno na zagadnieniu wychowania przez pracę i do pracy, jak i samej pracy, staje się interesującą propozycją nie tylko dla pedagogów pracy, ale również domu rodzinnego, wszystkich typów szkół oraz zakładów pracy. Pedagodzy pracy czynią ją szczególnym przedmiotem rozważań we wszystkich swych obszarach problemowych, a jej aktualna poszerzona formuła staje się współcześnie oczekiwaną i akceptowaną całożyciową ideą, począwszy od działań domu rodzinnego, poprzez edukację przedzawodową i zawodową, zarówno w szkolnym, jak i w pozaszkolnym systemie, obejmującym swym zasięgiem również zakład pracy. Jej zakres wyznaczają działania powyższych podmiotów, wpisujące się w idee wychowania przez pracę, do pracy i w pracy, a dopełniane w zakładach pracy, gdzie dla pracującego człowieka i pracodawcy ważne są nie tylko kwalifikacje zawodowe, ale i postawy, wyrażone kwalifikacjami społeczno-moralnymi, opisanymi dobrą, sumienną, rzetelną, uczciwą i odpowiedzialną pracą. Dzięki nim pracownik kształtuje odpowiedni stosunek do pracy, jej jakości, angażuje się w pracę, wyrażając nie tylko wielowymiarowość problemów wychowania i pracy, ale również czyniąc problemy wychowania przez pracę, do pracy i w pracy całożyciowym procesem.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Chirurgia i starość

Z procesem starzenia związane są zmiany wsteczne ważnych dla życia narządów, spadają możliwości adaptacyjne tak fizyczne, jak i psychiczne. Z wiekiem rośnie ryzyko zachorowania szczególnie na choroby serca i naczyń, nowotwory, uchyłki jelita grubego, choroby kości i stawów. Rosnąca średnia długość życia, zwiększająca się liczba ludzi w podeszłym wieku oraz zjawisko wielochorobowości stawiają przed publicznym systemem ochrony zdrowia wielkie wymagania. W Polsce w najbliższych latach związane z tym problemy medyczne i ekonomiczne będą coraz większe. Poważnym zagadnieniem jest świadoma zgoda na operację. Nawet gdy sytuacja zdrowotna pacjenta i zasada operacji są mu przedstawione w prosty sposób, to rzeczywiste zrozumienie i świadomy wybór postępowania mogą być trudne do osiągnięcia, zwłaszcza w przypadku nagłych operacji.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Stary człowiek i pies

Tekst prezentuje analizę potencjalnego pozytywnego wpływu zwierząt i terapii z udziałem zwierząt na poczucie dobrostanu seniorów. W kontekście starzejących się populacji współczesne społeczeństwa zachodnioeuropejskie napotykają coraz większe wyzwania dbania o wiekową kohortę, jaką stanowią seniorzy. W tekście zaprezentowano specyfikę wieku senioralnego oraz wynikające z niej trudności. Szczególny nacisk został położony na wagę relacji społecznych, w tym relacji człowiek – zwierzę, mogących w znaczący sposób redukować poczucie osamotnienia wśród seniorów.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zdrowiu, nauki socjologiczne, pedagogika