rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rozwój wspólnot domowego Kościoła w Ewangelii św. Marka

Artykuł ukazuje proces powstawania struktury eklezjalnej w pierwszej połowie Ewangelii Marka, w dwóch etapach. Pierwszy dotyczył środowiska żydowskiego, a drugi pogańskiego. W obu wypadkach fundamentem rozwoju Kościoła był οἶκος/οἰκία, czyli podstawowa komórka społeczna w starożytności. W przypadku Żydów, pierwsza wspólnota eklezjalna powstała w oparciu o οἰκία Szymona i Andrzeja (por. Mk 1, 29), a w środowisku pogan o οἶκος Syrofenicjanki (por. Mk 7, 30). Kulminacją rozwoju Kościoła wśród Żydów był pierwszy cud rozmnożenia chlebów i ryb (por. Mk 6, 34-44), natomiast wśród pogan drugi cud rozmnożenia chlebów i ryb (por. Mk 8, 1-9). W obu wypadkach spotkały się tam wspólnoty domowych Kościołów, które powstały na terenie Galilei i Dekapolu, w wyniku misji Jezusa i Dwunastu.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Między Rzymem a opozycją antychalcedońską.

Z jednej strony, stosunki z Rzymem i opozycją anty-chalcedońską, a z drugiej stosunki z patriarchą Konstantynopola i troska o prawowierność poddanych to cztery podstawowe kierunki polityki religijnej cesarza Leona I. Bilans jego panowania w tym zakresie wydaje się być pozytywny. Cesarz zdołał utrzymać dobre stosunki z papieżem Leo I Wielkim i z jego następcami, mimo że niekiedy musiał iść na kompromis z przeciwnikami decyzji, które zostały przyjęte w roku 451 przez Sobór Chalcedoński. Z kolei papież, mimo że 28 kanon tegoż soboru przyznał mu w hierarchii patriarchów tylko prymat honoru, był w stanie współpracować z Konstantynopolem w celu było zachowania jedności Kościoła. W ten sposób cesarz Leon I i papież Leon I udowodnili nie tylko wysoką kulturę osobistą, ale przede wszystkim dalekowzroczność swej polityki religijnej. Z kolei ważnym momentem w stosunkach cesarza z patriarchą Konstantynopola była koronacja cesarska Leona, w której patriarcha odegrał bardzo ważną rolę. Cesarz poświęcał również wiele uwagi życiu duchowemu swych poddanych, o czym świadczy m.in. sprowadzenie relikwii Matki Bożej do stolicy i propagowanie jej kultu, co dla z punktu widzenia postanowień Soboru Chalcedońskiego było niezwykle ważne. Działania te stawiają w dobrym świetle nie tylko Leona I, lecz także politykę religijną dworu cesarskiego i patriarchatu Konstantynopola za jego panowania. Napięcia religijne i polityczne powstały dopiero kilka lat po śmierci cesarza, a ich wyrazem była tzw. schizma akacjańska (484-519).

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Karl Holl (1866-1926) – luterański badacz źródeł patrystycznych

Treść niniejszego artykuł została poświęcona badaczowi starożytności chrześcijańskiej, jakim był żyjący na przełomie XIX i XX w. Karl Holl (1866-1926). Urodzony w rodzinie protestanckiej znacznie angażował się w pogłębienie i rozwój protestantyzmu w Niemczech zarówno aktywnością społeczno-religijną, jak i twórczością pisarską. Obok tego pasma działalności w jego życiu okazał się on ponadto wybitnym historykiem, także publikując przyczynki naukowe odnoszące się starożytności chrześcijańskiej. Spośród nich na szczególną wzmiankę zasługują wydania krytyczne obejmujące pisma Epifaniusza. Śmiało zaprezentował bowiem swój punkt widzenia w kwestii autorstwa utworów ukazujących Epifaniusza jako ikonoklastę, a będących przez wieki przypisywane innym autorom. Mimo szerokiej dyskusji trwającej kilka dziesięcioleci w XX w. linia badawcza nakreślona przez K. Holla pozostała niezmieniona. Kunszt badawczy i solidność w prowadzeniu analiz filologicznych i historycznych tego uczonego zasługują zatem na przypomnienie.
          
         Słowa kluczowe: Karl Holl, historyk, literatura wczesnochrześcijańska, wydania krytyczne, protestantyzm
          

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Siedmiu braci Machabejskich z Czwartej Księgi Machabejskiej jako typ Chrystusa. Próba zastosowania egzegezy typologicznej do tekstu 4 Mch

W niniejszym artykule została przedstawiona swego rodzaju próba zastosowania egzegezy typologicznej do tekstu 4 Mch. W świetle przeprowadzonych analiz widać wyraźnie, że siedmiu braci męczenników może być postrzeganych jako typ Chrystusa: liczba siedem, określająca ich ilość -  typem doskonałości osoby Chrystusa; pochodzenie siedmiu braci od Abrahama - typem pochodzenia Chrystusa; kierowanie się przez braci „pobożnym rozumem” - typem poddania się woli Ojca przez Chrystusa; namowy Antiocha IV - typem kuszenia Chrystusa przez diabła; męczeńska ofiara braci - typem ofiary zbawczej Chrystusa; „utwierdzeni w niebie” braci - typem wniebowstąpienia Chrystusa. Posługując się cytowanym wyżej stwierdzeniem św. Ireneusza, można powiedzieć, że rzeczywiście w 4 Mch ukryty jest Chrystus za pomocą typów, które związane są z postaciami siedmiu braci machabejskich.  Mając natomiast na uwadze fakt, że 4 Mch czerpała z 2 Mch lub z tych samych źródeł, można stwierdzić, iż sposób przedstawienia przez autora z I w. po Chr. siedmiu braci, których historia rozegrała się w II w. przed Chr., jeszcze bardziej - w perspektywie typologicznej  - przybliżył ich do Osoby Chrystusa. W tym kontekście na uwagę zasługuje także matka siedmiu braci, której osobę można byłoby zinterpretować  jako typ Maryi - Matki Chrystusa.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Ksiądz Profesor Stanisław Longosz: filolog, patrolog, dydaktyk, założyciel i redaktor "Vox Patrum

Życie i działalność ks. prof. Stanisława Longosza

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Irlandia a Bizancjum. Ikonografia "Trzech Hebrajczyków w piecu ognistym" na krzyżach celtyckich

Artykuł analizuje przedstawienia wydarzeń z Dn 3,19-24 w sztuce pierwszego tysiąclecia. Autor ukazuje trzy typy ikonografii i kompozycje tej biblijnej historii: rzymską, koptyjsko-nubijską i irlandzko-bizantyjską. Typ rzymski ma charakter ilustracji, a dwie inne z chrześcijańskiego Wschodu są symboliczne.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Święty Józef jako opiekun Jezusa i małżonek Maryi według Orygenesa

Zasygnowaliśmy najważniejsze punkty nauki Orygenesa na temat św. Józefa. Dało się zauważyć, że teolog ten nie uprawiał tego, co dziś określilibyśmy jako józefologia. Nie interesował się on wprost postacią Józefa, a wspominał o nim, gdy mówił o Chrystusie i Maryi, a szczególnie o dziewiczym poczęciu Jezusa. W centrum myśli teologicznej Orygenesa był zawsze Boski Logos, który dla zbawienia ludzi przyjął ludzką naturę. Czynnikiem, który inspirował Orygenesa do pisania o Józefie, były satyryczne pogłoski, rozsiewane przez wrogów chrześcijaństwa: podczas, gdy jedni głosili, że Jezus był synem Józefa, inni dowodzili, że został poczęty w nielegalnym związku Maryi z jakimś obcym mężczyzną pod nieobecność Józefa. By nadać waloru takim pogłoskom, wymyślono nawet imię tegoż mężczyzny (Pantera). Największym polemistą antychrześcijańskim był Celsus. Jeszcze inni, nie odrzucając wprost nauki o Bożym macierzyństwie Maryi, twierdzili, że po narodzeniu Jezusa Józef i Maryja prowadzili życie małżeńskie i że z tego związku urodzili się tak zwani bracia Jezusa i Jego siostry, o których jest mowa w Ewangeliach. W takich okolicznościach Orygenes podjął zdecydowaną polemikę z fałszywymi pogłoskami i komentował naukę zawartą w Ewangeliach na temat natury Jezusa Chrystusa, Maryi jako Jego Matki oraz św. Józefa jako Jej małżonka, ale nie w potocznym tego słowa znaczeniu.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
List Ojca Świętego Jana Pawła II do Episkopatu Kościoła Katolickiego na 1800 rocznicę I Soboru Konstantynopolitańskiego i na 1550 rocznicę Soboru Efeskiego

List Ojca Świętego Jana Pawła II do Episkopatu Kościoła Katolickiego na 1800 rocznicę I Soboru Konstantynopolitańskiego i na 1550 rocznicę Soboru Efeskiego.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
VIII Kongres Patrystyczny w Oksfordzie

Sprawozdanie z VIII Międzynarodowego Kongresu Studiów Patrystycznych w Oksfordzie (3-8 września 1979).

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Synody w Afryce Prokonsularnej III wieku jako przejaw kolegialności biskupów w świetle Kanonów synodalnych i Listów św. Cypriana z Kartaginy

W połowie III wieku biskupem Kartaginy w Afryce prokonsularnej został wybrany Thascius Caecilius Cyprianus, człowiek zamożny i wykształcony. W czasie prześladowań zarządzonych przez cesarza Decjusza wiara wielu osób została poddana ciężkiej próbie. We wspólnocie chrześcijan powstały podziały na tle dyscyplinarnym i administracyjnym. Św. Cyprian odwołał się do starej tradycji pielęgnowanej nie tylko w Kościele Afryki prokonsularnej, lecz także w innych prowincjach Kościoła powszechnego, którym było zwoływanie synodów w celu wspólnego rozwiązywania powstałych problemów duszpasterskich. W czasach zasiadania na stolicy biskupiej w Kartaginie w sumie zostało zwołanych 7 synodów, których uczestnicy zajęli swoje stanowisko wobec schizm Felicissimusa i Nowacjana oraz w sprawie powrotu do wspólnoty kościelnej osób, które uległy nakazom edyktu Decjusza dokonując ofiar bałwochwalczych, ważności chrztu udzielanego przez heretyków oraz chrztu dzieci. Niniejsze opracowanie jest próbą ukazania ważnej roli synodów kształtowaniu kolegialności biskupów w Afryce prokonsularnej w połowie III wieku w kontekście troski o jedność Kościoła. Lecz z drugiej strony ukazuje prawdę, że nie wszystkie uchwały synodów w Kartaginie współtworzyły doktrynę Kościoła.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Rola i zadania prezbiterów we wspólnocie kościelnej w świetle pism Tertuliana

Tertulian nie pozostawił po sobie żadnego traktatu dotyczącego sensu stricto Kościoła i jego organizacji. Z pewnością nie widział takiej potrzeby. Całokształt jego twórczości daje jednak wystarczająco precyzyjny obraz organizacji kościelnej w Afryce Północnej na przełomie II i III w. Termin presbyter w dziełach Kartagińczyka wydaje się już ostatecznie ustalony. Jest on użyty przez niego na określenie urzędu kościelnego drugiego stopnia, podporządkowanego we wszystkim władzy przełożonego wspólnoty-biskupa. Z tego też powodu prezbiterzy nie wzbudzają większego zainteresowania naszego autora, który często wymienia ich tylko w relacji do zwierzchnika wspólnoty. Uczestniczą oni w czynnościach ministerialnych właściwych biskupowi, takich jak nauczanie, udzielanie chrztu czy prawdopodobnie sprawowanie eucharystii. Ponadto prezbiterzy uczestniczą w zatwierdzaniu chrześcijańskich małżeństw oraz spełniają rolę wstawienniczą podczas publicznej pokuty grzeszników. Nie posiadają oni jednak władzy odpuszczania grzechów. Pomimo tego, iż prezbiterzy wraz z biskupem i diakonami tworzą hierarchię w Kościele, to Tertulian zasadniczo podkreśla ich rolę dyscyplinarną, mającą zapewnić pokój we wspólnocie.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Od jednej Ewangelii Chrystusa do czterech Ewangelii Koscioła

Pośród wielu zagadnień, które musiał podjąć pierwotny Kościół w swojej misji, było także przyjęcie jednoznacznie określonego korpusu pism, a zwłaszcza Ewangelii, aby móc na tym fundamencie kształtować swoje życie i swoją doktrynę. Problem komplikował się z tego powodu, że jedna Ewangelia głoszona przez Chrystusa bardzo szybko stała się źródłem wielu pism, które pretendowały do stania się jej autentycznym świadectwem. Pojawiło się wiele Ewangelii. Kwestia dokonania odpowiedniego wyboru stała się przedmiotem poczynań i sporów, w których uczestniczyli Marcjon, Justyn, Tacjan, a w końcu Ireneusza z Lyonu. Ten ostatni w najwyższym stopniu przyczynił się do skodyfikowania zbioru czterech Ewangelii: Mateusza, Marka Łukasza i Jana (jednej Ewangelii w czterech formach) jako normy życia kościelnego. Artykuł zawiera próbę odtworzenia tego procesu, który dokonał się w II wieku.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Benedyktyńskie sympozjum patrystyczne

Sprawozdanie z ogólnopolskiego Sympozjum Patrystycznego, które odbyło się 2-23 września 1980 we Wrocławiu i było poświęcone osobie i Regule św. Benedykta.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Rozum jako naturalna droga do wiary - zapomniana koncepcja Teodoreta z Cyru

Artykuł skupia się na mało znanym w środowisku polskim syryjskim Ojcu Kościoła Teodorecie z Cyru, który w swoim dziele Leczenie chorób hellenizmu stworzył oryginalną metodę apologetyczną. Polegała ona na przedstawieniu rozumu, racjonalnego myślenia jako naturalnej drogi do wiary, by w ten sposób przekonać do chrześcijaństwa wykształconych przedstawicieli kultury greckiej. Posiadając zarówno klasyczne greckie wykształcenie, jak i doświadczenie życia mniszego w syryjskiej formie ascezy, potrafił połączyć obie te rzeczywistości wskazując na chrześcijaństwo jako prawdziwą filozofię (pełnię poznania) oraz na micha jako ideał filozofa. Główną metodą Teodoreta jest uzasadnienie racjonalności chrześcijaństwa polegające na stworzeniu kryteriów rozumności nauki, zgodnie z myślą i poglądami uznanych w kulturze greckiej autorytetów. Metoda ta mogłaby stać się podstawą pod wspólne dla wszystkich chrześcijan działanie, by współczesny racjonalny świat ponownie otworzył się na pełnię prawdy bytu – Jezusa Chrystusa.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
X Międzynarodowy Kongres Archeologii Chrześcijańskiej w Tessalonikach

Sprawozdanie z Kongresu Archeologii Chrześcijańskiej, który odbył sie w Tessalonikach w dn. 28.9-4.10.1980.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Międzynarodowy Kongres Studiów Boecjańskich

Sprawozdanie z Międzynarodowego Kongresu Studiów Boecjańskich, który odbył się w Pawii (Włochy) w dniach 5-8 października 1980 z racji 1500 rocznicy urodzin Boecjusza.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Kolokwium patrystyczno-archeologiczne w Lublinie

Sprawozdanie z sympozjum naukowego zorganizowanego przez Międzywydziałowy Zakład Badań nad Antykiem Chrześcijańskim KUL w dniach 11-12 marca 1981.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
X patrystyczne dni augustiańskie

Sprawozdanie z patrystycznej konferencji naukowej na Instytucie Patrystycznym "Augustinianum" na temat: "Stary Testament w Kościele starożytnym trzech pierwszych wieków", które odbyły się w dniach 7-9 maja 1981 r. w Rzymie.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Sympozjum efeskie

Informacja o sympozjum naukowym zorganizowaneym na KUL w dniach 14-16 września 1981 z racji 1550 rocznicy Soboru Efeskiego.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Idea compassio fraterna w parenetycznej instrukcji Dhuody z Septymanii († ok. 843)

Niniejszy artykuł podejmuje temat związany z proklamowaną przez karolińską uczoną, Dhuodę z Septymanii, ideą compassio fraterna, która odnosiła się do zdolności braterskiego współczucia i współcierpienia, rodziła także tak istotną dla chrześcijan duchową więź. Autorka przybliża definicję miłości braterskiej, którą Dhuoda rozważała na płaszczyźnie biologicznej i duchowej. Określiła ona także przynależne jej wartości moralne i płynące z niej wzajemne zobowiązania. W artykule przedstawione zostały źródła, którymi inspirowała się uczona karolińska kreśląc przed małoletnim synem swoje zwierciadłowe wyobrażenie modelowego chrześcijańskiego braterstwa. Podstawę analiz stanowi jedyne napisane przez markizę Septymanii dzieło – Liber manualis, czyli Podręcznik.   

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Barbarzyńcy w "Vita Epifani" Ennodiusza z Pawii

Artykuł przedstawia obraz i miejsce barbarzyńców w społeczeństwie późnoantycznym, w świetle dzieła Ennodiusza (Magnus Felix Ennodius) Vita Epifani. Analiza dzieła, a przede wszystkim misji dyplomatycznych pełnionych przez biskupa Epifaniusza, ukazuje świat drugiej połowy V w. współtworzony przez Rzymian i barbarzyńców, w którym ci ostatni mają swoje niezbywalne miejsce. Nie są w nim już gośćmi i przybyszami, ale współgospodarzami i współtwórcami nowej społeczności późnego antyku. Dzieło Ennodiusza jawi się jako wezwanie skierowane do kleru i arystokracji rzymskiej do współpracy z nowymi ludami obecnymi na dawnych terenach rzymskich i ich władcami. Dzieło rysuje też nowy obraz posługi biskupiej, skupionej na budowaniu nowej społeczności gromadzącej Rzymian i barbarzyńców. Ennodiusz biskup-dyplomata prowadzi działalność religijną, unikając przy tym kontrowersyjnych kwestii relacji z arianizmem, zwraca uwagę na działalność społeczną i polityczną wobec słabnącej władzy cywilnej.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Symbolika eklezjalna Jerozolimy a polemika antydonatystyczna w Afryce Rzymskiej

Prezentowany artykuł przedstawia, w jakim zakresie chrześcijańscy pisarze rzymskiej Afryki posługiwali się metaforą Jerozolimy w trakcie prowadzenia polemiki z donatystami. Wiadomo, że kluczowym punktem w tej dyskusji była kwestia eklezjologiczna. Niewątpliwie w literaturze patrystycznej pojawiało się wiele figur Kościoła, lecz wydaje się, że symbol Jerozolimy cieszył się największą popularnością. Miasto Boże, jako obraz Kościoła, jawiło się w swojej ziemskiej i niebiańskiej rzeczywistości. Zawierało w sobie zarówno sferę historyczną jak i transcendentną. W procesie swojego formowania się w północnej Afryce eklezjologia nabierała specyficznych rysów. Były to elementy, które donatyści często przyswajali sobie i dostosowywali do swoich przekonań. Refleksje Tykoniusza i Optata z Milewy nabrały w tym kontekście szczególnego znaczenia. W pewnym sensie stanęły one u początków katolickiej wizji niektórych prawd o Kościele. W swojej argumentacji natomiast św. Augustyn z Hippony umieścił konflikt z donatystami nie tylko na płaszczyźnie praktycznej czy dyscyplinarnej, ale przede wszystkim na poziomie doktrynalnym. Eklezjologia biskupa Hippony ma zwarty i konsekwentny charakter. Ten wielki Ojciec Kościoła osadził swoją refleksję na fundamencie biblijnym i prawowierności doktryny. W literaturze antydonatystycznej można zauważyć pewne preferencje, jeśli chodzi o wybór świadectw biblijnych stosowanych przez różnych autorów jako argumenty lub ilustracje nauczania o powszechności Kościoła. Konkretny i duchowy obraz Jerozolimy odgrywał tutaj kluczową rolę.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Cyprian u Tymoteusza. Odwołania do decyzji synodalnych Cypriana z Kartaginy w polemice w Kościele Orientalnym w VIII wieku

Analizowane teksty zaczerpnięte z Listów Tymoteusza I, patriarchy Bagdadu dotyczące jego sporu z Salomonem, biskupem Hedaty, sporu o uznanie ważności chrztu udzielonego we wspólnotach nie pozostających w łączności z Asyryjskim Kościołem Wschodu (Sewerianie i melkici, to jest w starszej terminologii, monofizyci i ortodoksi), nie dają podstaw do mówienia o bliskich kontaktach chrześcijan orientalnych z chrześcijanami w Afryce. Znajomość kontrowersji, z którymi borykali się Afrykańczycy jak i pism powstałych w tym kontekście w Afryce prokonsularnej na Bliskim i Środkowym Wschodzie też nie daje podstaw do formułowania kategorycznych sądów. Jest faktem odwołanie do konkretnych orzeczeń pochodzących z Kartaginy. Prezentowane cytaty mogą jednak pochodzić, równie dobrze, z kolekcji  prawnych, w których zbierano orzeczenia synodów bez wnikania w kontekst ich powstania. Ten rodzaj zbiorów był rozpowszechniony w tym czasie i wiemy, że obaj adwersarze mieli do nich dostęp. Tym niemniej jedno jest pewne. Dla obu dyskutantów, Tymoteusza i Salomona, mieszkających na terenie Mezopotamii w VIII wieku, dziedzictwo synodów afrykańskich z III wieku jest ich dziedzictwem, a rozstrzygnięcia tam podjęte obowiązują także ich. Świadomość wspólnej tradycji i łączności jest aksjomatem w toczonym sporze jak i używanej argumentacji.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Tłumaczenie Sermo 363 - O pieśni wyjścia

Tłumaczenie na język polski kazania św. Augustyna O pieśni wyjścia ( Sermo 363)

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Męczennicy Afryki Północnej w Martyrologium Rzymskim

Jak powszechnie wiadomo chrześcijaństwo dotarło na tereny Afryki Północnej relatywnie wcześnie, a jego rozwój był tam tak dynamiczny, że zdumiewa historyków. Szukając wyjaśnienia tego fenomenu afrykańskiego Kościoła wielu wskazuje na słowa jednego z jego przedstawicieli – Tertuliana, że „nasieniem chrześcijan jest krew męczenników”? Jeśli tak, to ilu ich było? W jakim okresie i z jakiego powodu ponosili najczęściej męczeństwo? Na te i inne pytania poszukiwaliśmy odpowiedzi w Martyrologium Rzymskim, księdze wprawdzie liturgicznej, ale zawierającej również    elementy dokumentalne. W wyniku naszych badań udało nam się, jak sądzimy, pogłębić chociaż trochę naszą wiedzę o męczennikach Afryki Północnej, uzyskując przynajmniej ogólną wiedzę o czasie prześladowań, miastach w których miały one miejsce, o liczbie męczenników i ich statusie społecznym, a przede wszystkim o postawie męczenników w obliczu okrutnej najczęściej śmierci. Informacje te mogą być cenne, nie tylko dlatego, że problem męczeństwa jest kluczowy dla zrozumienia starożytności chrześcijańskiej, ale również dlatego, że jest on mało obecny w publikacjach historycznych w naszym kraju.

Czasopismo: Vox Patrum
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce