rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego w państwie federalnym na przykładzie Republiki Austrii w w ymiarze konstytucyjnoprawnym

Ocena stopnia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jest jednym z podsta-wowych parametrów definiujących państwo z punktu widzenia ustroju terytorialnego. W państwach federalnych, takich jak Austria, ambicje podmiotów federacji w zakresie imperium, mogą powodować ograniczanie samodzielności jednostek samorządu teryto-rialnego, co uwypukla znaczenie gwarancji konstytucyjnych. Konstytucja rozpatrywa-nej federacji ustanawia zasadę samodzielności, jednak ustanawiając jej granice, wyraźnie zaznacza, że samodzielność jest określona nie tylko (dość obszernymi i drobiazgowy-mi) przepisami federalnymi, ale również, a może nawet przede wszystkim, przepisami krajów związkowych. Konstytucja austriacka nie przesądza więc wyczerpująco o zakre-sie przedmiotowym tej zasady i tym samym finalnym obrazie decentralizacji tego pań-stwa, rozpatrywanym przez pryzmat samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna regulacja dostępu do dóbr kultury i wolności korzystania z dóbr kultury

Niniejsza publikacja stanowi próbę analizy przepisów Konstytucji RP odnoszących się do dostępu do dóbr kultury oraz do wolności korzystania z dóbr kultury. Odkodowanie znaczenia elementów normy prawnej wynikającej z tych przepisów ma istotne znaczenie dla oceny sposobu konkretyzowania regulacji konstytucyjnej w treści poszczególnych ustaw. W artykule podjęto rozważania na gruncie przepisów art. 6 i 73 Konstytucji. Ich celem było: określenie grupy podmiotów uprawnionych do korzystania z dóbr kultury i zobowiązanych do zapewnienia doń dostępu; wskazanie zakresu dóbr i stopnia w jakim powinien być do nich zagwarantowany dostęp; oraz odkodowanie zakresu konstytucyjnego pojęcia „korzystanie”. Niezależnie od tych analiz wskazano na kilka praktycznych aspektów związanych z dostępem do dóbr kultury i korzystaniem z nich.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zmierzch powojennego paradygmatu konstytucyjnego. Artykuł recenzyjny pracy zbiorowej Constitutional Democracy in Crisis?, red. M.A. Graber, S. Levinson, M. Tushnet, ISBN-13: 978-0190888985, ISBN-10: 0190888989, Oxford University Press, New York 2018, ss. 738

Zbiór „Constitutional Democracy in Crisis” opublikowany w 2018 r. przez wydawnictwo Oxford University Press znaczą wzbogaca współczesną refleksję na tematy konstytucyj-ne. W tym artykule recenzyjnym przybliżam tom przygotowany pod redakcją M.A. Gra-bera, S. Levinsona i M. Tushneta, wyróżniający się krytycznym podejściem do obecne-go stanu demokracji konstytucyjnej, co wiążę z osobami redaktorów, których uważam za jednych z najbardziej inspirujących konstytucjonalistów. Ponadto jest to prawdziwie zbiorowa praca, a nie jedynie kolekcja tekstów. Imponujące grono badaczy precyzyjnie opisało przejawy kryzysu demokratycznego w wielu państwach. Spisane zostały czy-ny i odmowy przestrzegania przepisów, co czyni z tej książki kronikę erozji demokracji z pierwszych dwóch dekad XXI w.Twierdzę, że tom ten ukazuje zmierzch powojennego paradygmatu konstytucyjne-go oraz kryzys refleksji naukowej na temat prawa konstytucyjnego. W tym sensie książ-ka ta jest doktrynalną migawką, uchwyceniem przejścia między dyskredytowanym starym a nieznanym nowym. Wątek ten rozwijam w drugiej części artykułu, odwołując się do takich autorów, jak U. Mattei i L. Nader (nielegalność praworządności), M.F. Masoud (użycie prawa do utrzymania władzy), F.J. Urbina (krytyka proporcjonalności i ważenia), A. Sulikowski (napięcie między konstytucjonalizmem a nowoczesnością), L.M. Seidman (nieposłuszeństwo konstytucyjne), M.P. Markowski (szkodliwa rola wartości w procesie politycznym), J. Dukaj (polityka w erze po piśmie).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ewolucja prawa wyborczego do parlamentu Republiki Albanii po 1990 roku

Artykuł stanowi analizę ewolucji prawa wyborczego do parlamentu Republiki Albanii. Aby prześledzić zmiany, które w nim zaszły, analizie poddaliśmy wszystkie albańskie ordynacje wyborcze uchwalone po 1990 r. oraz ich nowelizacje. W artykule ukazujemy parlamentarne prawo wyborcze na tle dynamiki albańskiego systemu politycznego. Zdając sobie sprawę z zależności występujących pomiędzy systemem wyborczym i partyjnym, staramy się odpowiedzieć na pytanie, na ile system wyborczy jest kreatorem dynamicznych zmian w systemie partyjnym Albanii.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Przekazanie kompetencji organów władzy państwowej na podstawie art. 90 Konstytucji RP. Zagadnienia wybrane

Postępujące w Europie procesy integracyjne implikowały konieczność wykształcenia prawnych mechanizmów określających relacje prawa wewnętrznego z aktami obcej władzy publicznej. Polski ustrojodawca stworzył stosowną regulację, ujmując ją w ramy art. 90 Konstytucji. Artykuł podejmuje związane z tym zagadnienia dotyczące przekazywania kompetencji organów państwowych organizacjom i organom międzynarodowym. Na wstępie wyjaśniono, kto może przekazać określone kompetencje oraz komu można je przekazać. Uwzględniając poglądy doktryny i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazano, co stanowi przedmiot przekazania, oraz które kompetencje stanowią nienaruszalny trzon suwerenności państwowej. W dalszej części dokonano analizy trybów wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej na podstawie w art. 90, określając ich wzajemne usytuowanie. Następnie poddano analizie rolę i udział Prezydenta w procesie ratyfikacji. Na podstawie dokonanych ustaleń podjęto próbę oceny współczesnej regulacji konstytucyjnej, formułując stosowne wnioski de lege ferenda.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Status asystenta sędziego – wyzwania i dylematy w świetle zmian ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych

Zawód asystenta sędziego istnieje w polskim sądownictwie powszechnym od ponad jedenastu lat. W zamyśle ustawodawcy miał on wypełnić pewną lukę w strukturze wymiaru sprawiedliwości poprzez stworzenie wysoko wykwalifikowanych pracowników z wyższym wykształceniem prawniczym, powołanych do wykonywania szeregu czynności merytorycznych, zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. Młodzi adepci prawa upatrują w tej profesji szansy na dojście do zawodu sędziego, zdobycie potrzebnego doświadczenia, wiedzy, umiejętności stosowania prawa czy wnioskowania. To powody, dla których nie powinno brakować kandydatów do podjęcia tej pracy. Jednak rzeczywistość pokazuje coś zgoła innego. Mimo stale pojawiających się ofert o organizowanych konkursach chętnych ciągle brakuje. Przyczyn tego stanu rzeczy należy upatrywać przede wszystkim w stale zmieniających się przepisach dotyczących asystenta sędziego, które paradoksalnie nie rozwiązują najważniejszych problemów: stale zwiększanych wymagań względem wykonywanych zadań, uposażenia i warunków pracy. W ostatnim czasie wyraźniej zarysowały się te kwestie, wobec czego 8 lipca 2013 r. weszły w życie zmiany, wśród których najważniejszą jest zniesienie wymogu odbycia aplikacji przez kandydata na asystenta sędziego. Artykuł ma na celu nakreślenie pozycji ustrojowej asystenta sędziego w polskim systemie prawa, z uwzględnieniem problemów praktycznych i obowiązującego stanu prawnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wyjątki od zasady dyskontynuacji prac polskiego parlamentu

Przedmiotem artykułu jest problematyka wyjątków od zasady dyskontynuacji prac pol-skiego parlamentu. Punktem wyjścia do dalszych rozważań jest stwierdzenie, że zasada ta, choć niesie za sobą pewne korzyści, ma również wady, które uzasadniają dopuszczal-ność formułowania od niej wyjątków. Następnie autor wskazuje na jej charakter prawny, który rzutuje na możliwość ich określania. W dalszej kolejności analizie poddane zostały wyjątki od zasady dyskontynuacji przewidziane w ustawodawstwie oraz regulaminach parlamentarnych. Przeprowadzone analizy doprowadziły do wniosku, że dyskontynu-acja prac polskiego parlamentu ma charakter zasady konstytucyjnej, od której wyjątki mogą być ustanawiane jedynie w drodze wyraźnej decyzji prawodawcy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Demokracja oraz jej deficyt w Unii Europejskiej

Poszukiwanie sposobu na zniwelowanie „deficytu demokracji” w Unii Europejskiej jest również poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie jaki ma być ostateczny kształt polityczny UE (finalité politique), a jednocześnie szukaniem sposobu na legitymizowanie samej UE i jej instytucji. Wszelkie podejmowane działania muszą być jednak rozważne, warto przy tym nadal opierać się na klasycznej „metodzie Monneta” (czyli ewolucyjnym rozwoju), unikając zmian rewolucyjnych. Demokracja w UE musi - tak jak i sama Unia - być „wielopoziomowa” i obejmować zarówno elementy bezpośredniej aktywności obywateli, jak i aktywną rolę ciał pochodzących z wyborów powszechnych czyli Parlamentu Europejskiego oraz parlamentów narodowych państw członkowskich. Cała sztuka kompromisu będzie polegała na znalezieniu właściwego miejsca dla wszystkich uczestników tej „gry o Europę”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Trzeci kandydat w wyborach prezydenckich w USA na przykładzie kandydatur Rossa Perota i Ralpha Nadera

Opracowanie traktuje o małoznanych dwóch epizodach amerykańskiego parlamentaryzmu. Od ponad 200 lat w USA istnieje systemem dwupartyjny, który powoduje, że dwie największe partie odgrywają na scenie politycznej duże znaczenie. Walka o miejsca w Kongresie czy w czasie wyborów prezydenckich była przeważnie dwu-biegunowa. Do momentu, kiedy na amerykańskiej scenie politycznej nie pojawiły się partie mniejsze, które wykorzystując chwiejne nastroje społeczne wchodziły do walki o głosy. Partie trzecie i ich kandydaci w wyborach prezydenckich, dążyli do uzyskania jak największego poparcia społeczeństwa amerykańskiego. Koniec XX i początek XXI w. pokazał, że Amerykanie są coraz bardziej gotowi na zmiany na scenie politycznej. Sylwetki ubiegających się o fotel prezydencki, Rossa Perota i Ralpha Nadera dokładnie pokazują, jak amerykańskiego systemowi potrzebna są zmiany.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna zasada równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej a jej ustawowa realizacja w prawie polskim. Wybrane problemy

Prawo do ochrony zdrowia zawarte w art. 68 ust. 1 Konstytucji RP stanowi jedno z najważniejszych praw człowieka. Przepis ten konstytuuje tzw. publiczne prawo podmiotowe, które ma odpowiednik w konstytucyjnych zadaniach i obowiązkach władz publicznych, polegających na właściwym uregulowaniu zagadnienia w ustawach dotyczących ochrony zdrowia. Z kolei z art. 68 ust. 2 Konstytucji wynika, iż obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Realizacja tej zasady w publicznym systemie opieki zdrowotnej opiera na zasadzie zapewnienia równego dostępu wszystkim uprawnionym podmiotom do świadczeń zdrowotnych. Z konstytucyjnej zasady równości nie wynika obowiązek zapewnienia przez władzę publiczną bezpłatnej, a jedynie równej dla wszystkich obywateli opieki zdrowotnej, która musi być zagwarantowana ze środków publicznych. Realizacja równego dostępu do świadczeń doznaje ograniczeń związanych z niedoskonałością regulacji prawnych w sektorze ochrony zdrowia, spowodowanych przede wszystkich niewystarczającymi środkami finansowymi przeznaczanymi na opiekę zdrowotną.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Nadawanie biegu inicjatywom ustawodawczym w świetle postanowień regulaminu Sejmu

Marszałek, jako kierowniczy organ polskiego Sejmu, dysponuje kompetencją do nadawania biegu inicjatywom ustawodawczym. Kompetencja ta obejmuje kontrolę formalną wniesionego projektu a w szczególności jego uzasadnienia, zarządzenie drukowania projektu i doręczenie go posłom oraz – co należy podkreślić - podjęcie przez marszałka decyzji o rozpoczęciu prac merytorycznych nad wniesionym projektem ustawy. Obowiązujące regulacje, dotyczące nadawania biegu inicjatywom ustawodawczym, poddane zostały analizie w kontekście praw opozycji parlamentarnej. Poruszony problem odnosi się do instrumentów prawnych, za pomocą których opozycja parlamentarna może wpływać na decyzję marszałka o wdrożeniu prac merytorycznych nad wniesionym przez nią projektem ustawy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Model prokuratury polskiej w okresie międzywojennym

Artykuł jest próbą przybliżenia podstawowych założeń modelu polskiej prokuratury okresu międzywojennego. Ze względu na toczącą się dyskusję nad potrzebą dalszych przeobrażeń instytucji prokuratury w Polsce, przydatnym może być sięganie do instytucji prawnych sprawdzonych w praktyce. Autor omawia kolejno kwestię usytuowania prokuratury międzywojennej wśród organów państwowych, zasady jej organizacji i działania, zakres jej zadań i kompetencji, kończąc na analizie statusu prokuratora. Autor dochodzi do wniosku, że w omawianym modelu prokuratury zachodzi rozbieżność między jego założeniami teoretycznymi, a funkcjonowaniem w praktyce. Ponadto, główne założenie tego modelu, tj. unia personalna Ministra Sprawiedliwości i Naczelnego Prokuratora, zostało w niedawnym czasie odrzucone przez polskiego prawodawcę.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Główne czynniki determinujące proces kształtowania się podstaw polskiego parlamentaryzmu w pierwszym okresie transformacji ustrojowej (1989–1991)

Artykuł poświęcony został funkcjonowaniu polskiego parlamentaryzmu w czasie transformacji ustrojowej, w latach 1989 – 1991. Badanie zjawisk dziejących się wówczas jest szczególnie istotne w związku z faktem, że to właśnie wówczas kształtowała się pozycja ustrojowa polskiego parlamentu. Szczególne znaczenie miały przy tym lata 1989 – 1991 obejmujące zarówno polityczne decyzje podjęte przy Okrągłym Stole, ich ustrojową konkretyzację w noweli konstytucyjnej z dnia 7 kwietnia 1989 oraz w wynikających z niej ordynacjach wyborczych do sejmu i senatu a wreszcie w dorobku konstytucyjnym Sejmu X i Senatu I kadencji oraz w praktyce funkcjonowania obu izb. Przemiany te opierały się jak wiadomo na dwóch zasadniczych podstawach; nowym kształcie parlamentu zwłaszcza w zakresie zasad jego kreacji i struktury oraz reaktywowaniu urzędu prezydenta. Obie te sfery były ze sobą powiązane tak na płaszczyźnie ustrojowej i – co stanowiło o specyfice rozwiązań – również politycznej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Relacje pomiędzy komisjami sejmowymi a Trybunałem Konstytucyjnym

W niniejszym opracowaniu przedstawiono problem relacji pomiędzy komisjami sejmowymi a TK, w tym w szczególności zagadnienie oddziaływania komisji sejmowych na działalność TK.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Izba Żupanii jako element systemu konstytucyjnego w Republice Chorwacji

Problematyka celowości działania izby wyższej w państwach unitarnych niezmiennie budzi zainteresowanie polskiej nauki prawa konstytucyjnego. Kwestia ta jest w Polsce szczególnie interesująca również ze względu na pojawiające się stale, w programach rozmaitych partii politycznych, propozycje likwidacji w III Rzeczypospolitej Senatu. Z tej perspektywy niezwykle interesująco przedstawia się zagadnienie funkcjonowania izby wyższej parlamentu w Republice Chorwacji. Konstytucja Republiki Chorwacji została uchwalona 22 grudnia 1990 r. Zgodnie z jej pierwotnym brzmieniem struktura parlamentu była dwuizbowa. Składał się on z Izby Przedstawicielskiej oraz Izby Żupanii. Dnia 28 marca 2001r. miała miejsce kolejna nowelizacja Konstytucji Chorwacji, na mocy, której doszło m.in. do likwidacji izby wyższej parlamentu. W artykule przedstawiona została analiza powodów powołania izby wyższej w Chorwacji, jej struktury, kompetencji i zasad funkcjonowania oraz powodów jej likwidacji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kodyfikacja prawa wyborczego w Polsce – zakres i znaczenie

Tekst omawia najważniejsze zmiany wprowadzone do polskiego prawa wyborczego uchwalonym dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeksem wyborczym. Do tych zmiany w artykule zaliczone zostały: wyjątki od głosowania osobistego i wprowadzenie głosowania korespondencyjnego, nowe reguły tworzenia obwodów głosowania, przedstawia także regulację dotyczącą organów wyborczych, kampanii wyborczej, a także wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych do Senatu, wskazuje także regulacje dotyczące parytetu na listach.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Współdziałanie rządu federalnego i organów władzy podmiotów Federacji Rosyjskiej w realizacji inicjatywy ustawodawczej. Uwagi wprowadzające

Przedkładana analiza jest poświęcona wybranym zagadnieniom współdziałania Rządu Federacji Rosyjskiej i organów władzy podmiotów Federacji Rosyjskiej w realizacji inicjatywy ustawodawczej. Pokazuje się w niej, że kooperacja rządu centralnego z lokalnymi legislatywami jest ukierunkowana na uzgadnianie w federalnym procesie ustawodawczym racji cząstkowych, partykularnych, właściwych dla części składowych Federacji Rosyjskiej z tym, co ogólnopaństwowe, łączące poszczególne podmioty w jedną całość – Federację Rosyjską.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Dostęp ławników sądów powszechnych do informacji niejawnych

Przedmiotem analizy uczyniono zagadnienie dostępu ławników sądów powszechnych do informacji niejawnych. Problem pokazuje się w kontekście udziału ławników – na równi z sędziami – w rozstrzyganiu konfliktów prawnych i wynikających z tego następstw.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Najnowsza pozaparlamentarna propozycja konstytucyjna – „Projekt Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej” ogłoszony 11 listopada 2018 r.

1 listopada 2018 r., w setną rocznicę odzyskania w 1918 r. niepodległości przez Polskę, został ogłoszony „Projekt Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej” (pisownia oryginalna), jako projekt środowiska ZPP/WEI (Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz think tanku Fundacja Warsaw Enterprise Institute), opracowany pod kierownictwem prof. Ro-berta Gwiazdowskiego. Jest to całościowy projekt nowej konstytucji, składający się ze 184 artykułów zgromadzonych w siedemnastu rozdziałach, do którego zostało dołączone trzynastostronicowe uzasadnienie. Za cechę charakterystyczną projektu należy uznać to, że zawiera on propozycje rozwiązań świadczącym o dosyć konsekwentnym opowie-dzeniu się jego twórców za wprowadzeniem w Polsce prezydenckiego systemu rządów. Projekt w wielu swych propozycjach rozwiązań różni się od unormowań obowiązującej Konstytucji RP z 1997 r. Dotyczy to zwłaszcza katalogu zasad ustroju państwa, statusu prawnego jednostki w państwie i gwarancji tego statusu, źródeł prawa, władzy ustawo-dawczej, władzy wykonawczej, władzy sądowniczej, organów spoza systemu podziału władz, samorządu terytorialnego, finansów publicznych. Niektóre z istotnych ustrojowo propozycji rozwiązań zawartych w projekcie zasługują na pozytywną ocenę, więcej jednak ma charakter dyskusyjny lub wywołujący uwagi krytyczne. Nie wydaje się więc, aby projekt mógł być uznany za doskonalszy od obowiązującej Konstytucji. Ponieważ jednak znajdują się w nim niektóre rozwiązania, których przyjęcie mogłoby pozytyw-nie wpłynąć na bardziej sprawne i efektywne funkcjonowanie mechanizmu państwo-wego, to zasługiwałyby one na wzięcie pod uwagę i uczynienie przedmiotem dyskursu politycznego, a w rezultacie ewentualnie za pożądane elementy polskiej ustawy zasadniczej w przypadku dokonywania w niej zmian.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozycja ustrojowa Ombudsmana na Łotwie

Instytucja  Ombudsmana  wywodzi  się  ze  Skandynawii.  Rozpowszechnienie  się  tej  instytu-cji – będącej obecnie rozwiązaniem typowym dla państw demokratycznych – miało miejsce pod koniec XX wieku. Wówczas też instytucja ta została powszechnie recypowana w postso-cjalistycznych państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Na Łotwie odmiennie niż w po-zostałych krajach nie jest to organ konstytucyjny. Łotewski Ombudsman działa na podsta-wie ustawy z 2006 r., jego poprzednikiem było Krajowe Biuro Praw Człowieka. Ustawodawca łotewski w sposób odpowiadający standardom demokratycznym określił pozycję ustrojową Ombudsmana i stworzył mu możliwości faktycznego wykonywania nałożonych na niego za-dań. Niestety praktyczne efekty działalności Ombudsmana pozostawiają wiele do życzenia.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa

Pojęcie wtórnej niekonstytucyjności prawa pojawiało się na przestrzeni lat w orzecznictwie polskich sądów, Trybunału Konstytucyjnego, a także w literaturze prawniczej. Konteksty, w jakich używano tego sformułowania różniły się jednak od siebie. Zaraz po wejściu w życie Konstytucji z 1997 za jego pomocą opisywano wpływ nowej ustawy zasadniczej na tzw. prawo przedkonstytucyjne. Obecnie tendencja rozumienia pojęcia wtórnej niekonstytucyjności jest inna. Z jednej strony określa się nim stan prawny ukształtowany w wyniku wadliwej, powtarzającej niekonstytucyjne regulacje, działalności ustawodawcy. Z drugiej strony pojęcie wtórnej niekonstytucyjności jest stosowane w sytuacji, gdy w wyniku wejścia w życie wyroku TK powstał stan normatywny, który również jest niezgodny z ustawą zasadniczą. Celem niniejszego artykułu jest zaproponowanie kompleksowej definicji pojęcia „wtórna niekonstytucyjność prawa”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne