rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
System międzynarodowy jako kategoria w nauce o stosunkach międzynarodowych

Celem artykułu jest analiza kategorii systemu międzynarodowego w nauce o stosunkach międzynarodowych. Autor omawia pojęcie systemu, następnie różnorodne definicje systemu międzynarodowego, jego główne części, klasyfikację systemów międzynarodowych oraz kategorię systemu międzynarodowego w ujęciu głównych paradygmatów teorii stosunków międzynarodowych: behawioralnego, realistycznego, liberalnego i konstruktywistycznego. Generalną konkluzją autora jest stwierdzenie, że system międzynarodowy wciąż pozostaje kluczową kategorią w nauce o stosunkach międzynarodowych.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Polityka Islandii wobec Arktyki w kontekście wyzwań dla bezpieczeństwa w regionie

Islandia, pomimo, iż jest w wymiarze geograficznym stosunkowo mały państwem, to w regionie Arktyki stara się prowadzić aktywną i ambitną politykę zagraniczną. Wiąże się z tym konieczność opracowania strategii która pozwoliłaby zrealizować żywotne interesy Islandii i jednocześnie zapewnić, by przewidywana eksploatacja różnorodnych zasobów Arktyki nie wpłynęła negatywnie na bezpieczeństwo państwa. Prezentowany artykuł zawiera analizę koncepcji polityki arktycznej Islandii oraz sposobów jej implementacji, ze szczególnym uwzględnieniem głównych wyzwań i problemów, jakie mogą stać na drodze tego państwa w budowaniu stabilnej pozycji w regionie.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
UZALEŻNIENIE SUROWCOWE UNII EUROPEJSKIEJ ZAGROŻENIEM DLA JEJ BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO

Bezpieczeństwo energetyczne to kwestia znajdująca się w perspektywie zainteresowań nauk interdyscyplinarnych, dotyczących gospodarki surowcowej. Przedstawienie jednej, zadowalającej defi nicji tego zjawiska jest bardzo trudne. Uzależnienie się UE od dostaw surowców energetycznych z państw trzecich oraz propagowana przez Wspólnotę idea „odwęglenia” gospodarek stwarza zagrożenie dla prawidłowości rozwoju Unii. Państwa UE w coraz większym stopniu uzależniają się od dostaw surowców energetycznych często z kierunków niestabilnych politycznie. Stwarza to zagrożenie zakłóceniami w prawidłowym funkcjonowaniu państw członkowskich, jak i całej Wspólnoty. Można tu wymienić m.in.: zwiększone koszty produkcji, utrudnienia w funkcjonowaniu energochłonnych sektorów, odpływ kapitału, wzrost bezrobocia itp.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Wojna hybrydowa jako przejaw neoimperialnego ekspansjonizmu w strategii politycznej Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy

Tematem artykułu jest analiza specyfiki zjawiska wojny hybrydowej jako metody działania stosowanej w sytuacji konfliktowej pomiędzy dwoma podmiotami w stosunkach międzynarodowych. Strona dominująca w konflikcie, stosując elementy wojny hybrydowej chce przede wszystkim uzyskać względnie trwałą przewagę nad przeciwnikiem, w celu osiągnięcia określonej pozycji. W przypadku konfliktu we wschodniej Ukrainie strategicznym celem Federacji Rosyjskiej jest podkreślenie znaczenia tego państwa w przestrzeni poradzieckiej. Hybrydyzacja może zatem dotyczyć zarówno strony walczącej (państwa, aktora pozapaństwowego, nieregularnego ugrupowania zbrojnego), jak też przestrzeni konfliktu (zwłaszcza pola walki), jego genezy oraz natury, czyli tzw. ekosystemu konfliktu.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
STRATEGIA ENERGETYCZNA CHIN WOBEC AZJI CENTRALNEJ – KONSEKWENCJE DLA EUROPY

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w Azji Centralnej wykształciła się potencjalna możliwość otwarcia nowych połączeń eksportu surowców do Europy, Azji Południowej oraz Azji Wschodniej. Azja Centralna doskonale wpisuje się w chiński plan długookresowego zabezpieczenia dostaw energii. Zainteresowanie Chin koncentruje się zarówno na zasobach surowcowych będących w dyspozycji państw regionu jak również ich potencjale tranzytowym, pozywającym pozyskiwać energię z innych obszarów. Na tym polu Chiny rywalizują z Europą, zarówno o złoża surowcowe jak i trasy przesyłu.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE W ODNIESIENIU DO REPUBLIKI BUŁGARII

W pracy zostaną przedstawione główne uwarunkowania bułgarskiego systemu bezpieczeństwa energetycznego. Autor przedstawi najważniejsze problemy, jakie stoją przed społeczeństwem bułgarskim w zapewnieniu sobie nieprzerwanych dostaw surowców energetycznych oraz bezpiecznego wykorzystywania energii nuklearnej. Omówione zostanie uczestnictwo Bułgarii w tworzeniu europejskiej polityki energetycznej oraz zaangażowanie rządów bułgarskich w tworzeniu alternatywnych do obecnych gazo- i ropociągów, co ma na celu zagwarantowanie stabilnych dostaw gazu i ropy dla gospodarki i społeczeństwa bułgarskiego.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Dylematy badań zjawiska i pojęcia ryzyka

W opracowaniu tym został dokonany chronologiczny przegląd badań prowadzonych nad ryzykiem, a następnie analiza relacji występujących między teorią nauki w odniesieniu do ryzyka oraz wykorzystania metodologii naukowej w tej nowej dyscyplinie. W szczególności przedstawione zostało zagadnienie doskonalenia narzędzi pomiaru ryzyka. Prowadzone są również wstępne rozważania nad interdyscyplinarnym badaniem zdywersyfikowanego ryzyka. Przedstawione zostały w nim strategie zmierzające do ograniczenia globalnego ryzyka i powstających zagrożeń dla środowiska naturalnego wykorzystując tu raport Human Choice and Climate Change. Nie można też było pominąć kwestii eksplozji informacji i jej wpływu na dalsze badania ryzyka, a także znaczenia modnych obecnie badań transdyscyplinarnych. Esej kończy próba odpowiedzi na pytanie dotyczące odpowiedzialności uczonych za skutki prowadzonych badań. Stanowi także wprowadzenie do badań nad filozofią ryzyka.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
MIASTA (TRANS)GRANICZNE JAKO UCZESTNICY PROCESU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

Zmiana skali postrzegania procesów integracyjnych pozwala na inną ocenę ich przyczyn i przebiegu. Graniczne miasta bliźniacze są tu ciekawym przykładem dla analizy empirycznej. Badanie dyskursu integracyjnego ich struktur administracyjnych daje możliwość zdefiniowania kilku różnych schematów współpracy/integracji transgranicznej. To między innymi staż integracyjny oraz dziedzictwo konfliktu determinują ten proces.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo cyberprzestrzeni w regulacjach UE

Cyberprzestrzeń z roku na rok jest coraz większa, a jej wpływ na życie ludzkie coraz bardziej widoczny. Właściwa ochrona wszystkich procesów, które mogą negatywnie wpływać na życie ludzi, jest zatem niezbędnym elementem, który powinien towarzyszyć szybkiemu rozwojowi informacyjno-komunikacyjnemu. Bezpieczna cyberprzestrzeń jest również ściśle związana z wewnętrznym i zewnętrznym bezpieczeństwem każdego kraju. Przygotowanie odpowiednich międzynarodowych gwarancji bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni jest nie tylko wyzwaniem dla poszczególnych krajów, ale przede wszystkim dla globalnych instytucji zapewniających pokój. Unia Europejska i Rada Europy powinny być liderami w tym zakresie. Brak przepisów prawnych dotyczących bezpiecznej cyberprzestrzeni to możliwość narażenia ludzi na przejęcie kontroli nad ich prywatnością, kradzieżą danych lub innymi przestępstwami. Dlatego wdrażanie norm europejskich powinno mieć zastosowanie w każdym kraju. Rządy powinny dodatkowo podkreślać edukację społeczną i rozpowszechniać wiedzę o zagrożeniach w cyberprzestrzeni. Koordynacja tych dwóch działań daje nadzieję, że rozwijająca się cyberprzestrzeń w przyszłości nie zniszczy życia ludzi.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Umowa stowarzyszeniowa między Unią Europejską a Ukrainą jako wyzwanie dla Polski

W artykule podjęto kwestię zaangażowania Polski w proces integracji Ukrainy z Unią Europejską. Polska i Szwecja zainicjowały Partnerstwo Wschodnie, którego celem było przybliżyć Ukrainę do UE. Z kolei na drodze do podpisania umowy stowarzyszeniowej między Unią a Ukrainą pojawiło się wiele barier. Polska stała się krajem, który wspiera Ukraińców w ich aspiracjach europejskich i pomaga pokonywać przeszkody na drodze integracji Ukrainy z UE.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Zbigniew Brzeziński – mąż stanu „przemyskiego” pochodzenia

Głównym przedmiotem analizy w artykule jest badanie akademickiej i politycznej aktywności Zbigniewa Brzezińskiego. Zbigniew Brzeziński urodził się jako syn polskiego dyplomaty w Warszawie w 1928 roku. Część czasów młodości spędził we Francji i w Niemczech, zanim Jego ojciec w służbie dyplomatycznej został wysłany w 1938 roku do Kanady. Był nauczycielem akademickim na uniwersytetach Harward i Kolumbia. W badaniach naukowych podejmował tematykę komunistycznego totalitaryzmu. Był doradcą prezydenta J. Cartera do spraw bezpieczeństwa narodowego, wywierając znaczny wpływ na politykę zagraniczną Stanów Zjednoczonych w owym czasie.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Cyberprzestrzeń jako środowisko społeczeństwa obywatelskiego w Brazylii

Uzyskanie dostępu do nowoczesnych technologii informatycznych i komunikacyjnych stanowiło duże ułatwienie dla działalności organizacji pozarządowych. Dzięki temu nastąpił znaczący rozwój aktywności społeczeństwa obywatelskiego we wszystkich państwach, ale szczególnie istotne znaczenie ma to w przypadku państw, gdzie instytucje rządowe są niewydolne. Taka sytuacja ma miejsce w B razylii, która została wybrana jako przedmiot analizy w niniejszym tekście. Organizacje pozarządowe, których działalność ma podstawy w dobrowolnej aktywności obywateli skupionych wokół jakiejś sprawy lub idei, muszą ze swej natury opierać się na strukturze sieciowej i wykorzystywać swoje skromne zasoby możliwie najbardziej efektywnie. Przeniesienie dużej części działalności do cyberprzestrzeni pozwoliło na znaczącą poprawę efektywności w następujących obszarach funkcjonowania: komunikacja, informacja, widoczność, współpraca i zarządzanie. Brazylia, choć jest uważana za wschodzące mocarstwo regionalne, nadal boryka się z wieloma problemami społecznymi i ekonomicznymi. Ponadto jej społeczeństwo jest relatywnie młode, co ma znaczenie w kontekście korzystania z nowych technologii komunikacyjnych. W artykule dokonano analizy wybranych brazylijskich organizacji pozarządowych, które prowadzą działalność w cyberprzestrzeni.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
REALIZACJA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO POLSKI

Celem artykułu jest analiza działań podejmowanych przez rząd Polski w celu realizacji bezpieczeństwa energetycznego. Biorąc pod uwagę jego specyfi czne uwarunkowania, realizacja bezpieczeństwa energetycznego Polski sprowadza się do trzech poziomów. Na poziomie państwa jest ono realizowane między innymi poprzez próby dywersyfi kacji struktury bilansu surowcowo-energetycznego oraz rozbudowę infrastruktury. Na poziomie Unii Europejskiej bezpieczeństwo energetyczne Polski jest realizowane w kontekście budowy wspólnego rynku energii, a także rozbudowy sieci transeuropejskich. Z kolei na poziomie międzynarodowym, realizacja bezpieczeństwa odbywa się poprzez dywersyfi kację struktury kontraktów na import surowców energetycznych oraz działania zmierzające do budowy międzynarodowych projektów infrastrukturalnych.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Początek destabilizacji regionu Bliskiego Wschodu czyli operacja ‘Iracka Wolność’ – próba diagnozy konfliktu i jego skutki

W teorii operacji wojskowych, sztuce wojennej oraz naukach politycznych można spotkać różne podejścia do pokoju i wojny. Do niedawna jeszcze oba zjawiska porównywano do magnesu, tworzącego jedną całość, posiadającego jednak dwa przeciwstawne bieguny. W nowych realiach społecznych, ekonomicznych, politycznych i militarnych wzajemne relacje pomiędzy wojną i pokojem można porównać do widma światła widzialnego, gdzie oba nadal stanowią przeciwstawne bieguny, ale pomiędzy nimi pojawiły się zjawiska (pojęcia) pośrednie. Celem artykułu jest analiza sytuacji konfliktowej w Zatoce Perskiej w XXI. Artykuł składa się z trzech części. W pierwszej przedstawiono wyniki badań dotyczących genezy konfliktu oraz zakładanych celów politycznych i militarnych. W drugiej, sformułowano wnioski z przeprowadzonej operacji Iracka Wolność, w kontekście sposobów osiągania tychże celów i ich wpływu na kształtowanie pokoju w regionie Zatoki Perskiej. W ostatniej, zaprezentowano próbę odpowiedzi na pytanie: czy interwencja zbrojna sił koalicyjnych w I raku doprowadziła do rozwiązania kryzysu, czy raczej stała się początkiem obecnych problemów z jakimi zmaga się Europa.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Kultura strategiczna Japonii

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na rolę Japonii w kształtowaniu się nowego ładu międzynarodowego w regionie Azji i Pacyfiku, przez pryzmat jej kultury strategicznej. Konieczne jest zatem udzielenie odpowiedzi, czy z racji swej potęgi gospodarczej i technologicznej Japonia jest predysponowana do odgrywania roli pełnowymiarowego mocarstwa? Czy odgrywanie takiej roli jest ograniczane przez kulturę strategiczną Japonii? Jakie były w przeszłości i jakie są obecnie uwarunkowania jej kultury strategicznej? Przyjmuję następującą tezę: kultura strategiczna Japonii zmienia się mimo wewnętrznego instytucjonalnego antymilitaryzmu.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Komunikowanie o zdrowiu i medycynie – rzeczywistość a przekazy medialne

Artykuł omawia problemy pojawiające się w komunikacji pomiędzy pracownikiem służby zdrowia (lekarzem, pielęgniarką/pielęgniarzem, ratownikiem medycznym, stomatologiem, rehabilitantem, farmaceutą) a pacjentem. Wskazuje na asymetrię owych relacji, pokazuje różnicę pomiędzy dwoma sposobami komunikacji – autorytarnym i partnerskim. Próbuje zdiagnozować i opisać przeszkody, które utrudniają relację pacjent–lekarz. Na pojedynczych przykładach starano się pokazać, w jaki sposób współczesne media, przede wszystkim prasa, podejmują i realizują niniejszą tematykę.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo Unii Europejskiej w kontekście kryzysu wschodniego

Artykuł przedstawia wybrane zagadnienia związane z bezpieczeństwem Unii Europejskiej (UE) w kontekście kryzysu wschodniego. Główny nacisk położono na czynniki – ekonomiczny i militarny, które determinują zarówno wzajemne relacje pomiędzy państwami członkowskimi UE, jak i relacje UE z Rosją. W artykule opisano przyczyny wybuchu konfliktu wschodniego oraz działania UE podjęte w odpowiedzi na aktywność Rosji i lokalnych separatystów na terenie Ukrainy. Poruszono również kwestię zmiany w relacjach między państwami na forum UE. Zgodnie z tezą niniejszego artykułu w kontekście kryzysu wschodniego coraz częściej zauważalne jest odchodzenie od pogłębionej współpracy na poziomie wspólnotowym i koncentrowanie się na interesach narodowych.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
UNIA EUROPEJSKA I FEDERACJA ROSYJSKA – PORÓWNANIE SKUTECZNOŚCI PROWADZENIA POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGÓW NABUCCO I GAZOCIĄGU POŁUDNIOWEGO

Polityka bezpieczeństwa energetycznego jest współcześnie jedną z kluczo wych dziedzin polityki zagranicznej państw. Zjawisko wywierania wpływu na podmioty międzynarodowe za pomocą cen surowców energetycznych oraz warunków ich dostaw występuje obecnie powszechnie. Celem pracy jest ukazanie sposobów realizacji energetycznej polityki bezpieczeństwa prowadzonej przez Unię Europejską oraz Federację Rosyjską (na przykładzie gazociągu Nabucco i Gazociągu Południowego) i ocena ich skuteczności.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Bezpieczeństwo środowiska obszarów arktycznych

Wpływ zmian klimatycznych Arktyki, z uwagi na szczególny charakter jej ekosystemów, jest tam bardziej odczuwalny niż w innych częściach świata. Pojawiające się możliwości eksploracji i eksploatacji Arktyki stanowią zagrożenie dla środowiska arktycznego. Jego ochrona obecnie oparta jest na zbyt wielu, często niespójnych umowach międzynarodowych, prawie wewnętrznym państw arktycznych oraz na zaleceniach Rady Arktycznej. Ryzyko powstania nieodwracalnych szkód jest szczególnie wysokie w razie wycieku ropy naftowej z platformy wiertniczej lub zbiornikowca. Wobec takiego stanu rzeczy, coraz bardziej widoczna staje się potrzeba opracowania nowych międzynarodowych regulacji prawnych dla ochrony środowiska morskiego Arktyki.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Prawne dylematy regulacji cyberprzestrzeni: konflikt pomiędzy bezpieczeństwem narodowym a prawem do prywatności z perspektywy prawodawstwa UE iUSA

Unijny model ochrony prywatności jest powszechnie uznawany za najbardziej rozbudowany i kompleksowy, zarówno pod względem zakresu ochrony praw osób, których dane dotyczą, jak i spójności obowiązków nałożonych na podmioty zobowiązane. Coraz wyraźniej dostrzegalna jest jednak niespójność unijnych przepisów z regulacjami stosowanymi przez Stany Zjednoczone Ameryki, a więc jednego z głównych partnerów handlowych UE. Zarówno amerykańskie przepisy federalne, jak i normy konstytucyjne nie wprowadzają równie silnego reżimu w zakresie ochrony prywatności. Co więcej, prawodawca amerykański inaczej wyważa znaczenie ochrony praw podstawowych z uwagi na potrzeby związane z zapewnieniem bezpieczeństwa narodowego. Niezgodność przepisów UE i USA dotyczących różnych relacji między prawem do prywatności a celami bezpieczeństwa ogólnego jest praktycznym i aktualnym problemem w budowaniu partnerstwa transatlantyckiego. Celem artykułu jest przedstawienie rozważań dotyczących potencjalnego konfliktu między prawami jednostek a celami bezpieczeństwa narodowego, wraz z przedstawieniem najważniejszych przepisów UE i USA w tej dziedzinie oraz wyjaśnieniem przyczyn ich wzajemnej niezgodności.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Dyplomacja na szczycie

Współcześnie nastąpił wzrost znaczenia tzw. dyplomacji na szczycie, prowadzonej przez głowy państw czy szefów rządów. Dyplomacja na szczycie to spotkanie głów państw lub szefów rządów, którzy posiadają podwójny status prawny: z jednej strony, są kreatorami polityki zagranicznej państwa i są odpowiedzialni za podejmowanie decyzji politycznych, z drugiej zaś strony, stają się zarazem wykonawcami tych decyzji, wchodząc w interakcje dyplomatyczne. Cechami charakterystycznymi współczesnej dyplomacji na szczycie są jej wzrastająca intensywność, coraz większa instytucjonalizacja oraz ogromna medializacja. W artykule podjęto próbę klasyfikacji szczytów dyplomatycznych: (1) regularne szczyty odbywające się w ramach organizacji międzynarodowych, czasami będące posiedzeniami ich organów; (2) zinstytucjonalizowane regularne szczyty stanowiące samoistne fora polityczno-gospodarcze; (3) szczyty organizowane ad hoc przez organizacje międzynarodowe lub państwa, dotyczące konkretnych spraw z zakresu stosunków międzynarodowych; (4) szczyty ceremonialne. Poddano również ocenie ich zalety oraz wady.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Droga Timoru Wschodniego do ASEAN – członek trzeciej generacji czy wieczny obserwator?

W roku 2017 państwa tworzące Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej obchodziły jubileusz 50-lecia powołania do życia wspólnoty. Jednym z bieżących i jednocześnie przyszłych wyzwań stojących przed tą organizacją jest poszerzenie struktur o kolejnych członków, w tym o starający się oficjalnie o przystąpienie do forum współpracy od 2011 r. Timor Wschodni. Celem poniższego artykułu jest przedstawienie relacji panujących pomiędzy wspólnotą ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) a państwem Timor Wschodni z uwzględnieniem jego dotychczasowej ścieżki akcesyjnej oraz ocena mocnych i słabych stron zgłoszonej kandydatury wraz z odpowiedzią na pytanie o implikacje ewentualnego przyjęcia do struktur stowarzyszenia.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Instrument militarny polityki zagranicznej państwa

Znaczenie siły militarnej po zakończeniu zimnej wojny zostało ograniczone. Jednocześnie zakres instrumentów militarnych ulegał stopniowemu rozszerzeniu. Znaczący wpływ na zaistniałą sytuację wywarł rozwój technologiczny i wprowadzanie nowych systemów uzbrojenia oraz wzrost znaczenia podmiotów niepaństwowych, które stanowią zagrożenie, w większym stopniu dla społeczeństw, niż samych państw. Kwestia ta przełożyła się na formę wykorzystania instrumentu militarnego w polityce zagranicznej państw.Niniejszy artykuł zawiera analizę pojęcia „instrument militarny”. Scharakteryzowane zostaną także formy wykorzystania instrumentu militarnego w polityce zagranicznej państwa. W niniejszym artykule poddano weryfikacji dwie hipotezy. Po pierwsze, formy wykorzystania instrumentu militarnego polityki zagranicznej państwa są dynamicznym procesem i ulegają stopniowemu poszerzeniu. Po drugie, mimo iż dominują pośrednie formy wykorzystania instrumentu militarnego, to jednak pojawiają się nowe możliwości, w tym związane z bezpośrednim użyciem sił zbrojnych o niskiej intensywności, tj. poniżej progu wojny.

Czasopismo: Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji