rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
MIEJSCE CHRZEŚCIJAŃSTWA W SZWEDZKIEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ. ZARYS HISTORYCZNY I WSPÓŁCZESNY DYSKURS SPOŁECZNY

Autorka ukazuje, w jaki sposób w perspektywie czasowej zmieniało się miejsce chrześcijaństwa w programach nauczania szwedzkiej szkoły podstawowej. Przedstawiona analiza wskazuje, że przedmiot religia z katechezy Lutra stał się nauką o religiach światowych i lekcjami o problematyce etycznej. O charakterze przedmiotu i jego treściach decydować zdaje się nie tylko daleko posunięta w Szwecji laicyzacja i sekularyzacja, ale też w znacznym stopniu rozwój społeczeństwa szwedzkiego w kierunku wielokulturowości i relatywizmu. Religia i wiara coraz bardziej stają się w Szwecji jedynie sprawą prywatną. Prezentowany dyskurs społeczny na temat tradycji religijnych w działalności współczesnej szwedzkiej szkoły ukazuje, jak pewne ugrupowania starają się wyeliminować z edukacji wszelkie elementy chrześcijańskie, nie zawsze zdając sobie sprawę z tego, że są one integralną częścią szwedzkiej kultury.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
EDUKACJA SEKSUALNA JAKO ELEMENT WSPIERANIA ROZWOJU OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ

W artykule zaprezentowano założenia edukacji seksualnej dla osób z niepełnosprawnością intelektualną na różnych etapach rozwoju, ukazano jej istotę i znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania psychospołecznego. Artykuł zawiera również zagadnienia dotyczące rozwoju w kontekście niepełnosprawności intelektualnej oraz opis specyfiki stadiów seksualności u osób niepełnosprawnych intelektualnie. Autorka opisuje mity i stereotypy funkcjonujące w opinii społecznej, a także przedstawia katalog postaw wobec tej kwestii, starając się zaprezentować główne nurty w edukacji i postrzeganiu seksualności osób z tego typu niepełnosprawnością.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
SALEZJANIE W ODPOWIEDZI NA POTRZEBY WYCHOWANIA WE WSPÓŁCZESNEJ EUROPIE

W artykule przedstawiono współczesny kontekst wychowawczy Europy z jego
wielorakimi wyzwaniami, zagrożeniami i szansami. Autor skupia się przede wszystkim
na wyzwaniach globalizacyjnych, w tym na wzrastającym w Europie poziomie wielokulturowości
i wieloreligijności. Jego zdaniem jest to nowa sytuacja, inna od tej z przeszłości,
która stanowi duże wyzwanie dla instytucji wychowawczych prowadzonych przez salezjanów.
Wychowanie współcześnie nie może być pielęgnowaniem przeszłości, lecz zmusza
do odważnego poszukiwania aplikacji charyzmatu Jana Bosko w warunkach zgodnych
z mentalnością współczesnych Europejczyków, a w szczególności młodzieży.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
KRYZYSY W STAROŚCI W UJĘCIU PEDAGOGICZNYM

Artykuł dotyczy sytuacji trudnych (kryzysów), które występują wśród ludzi starszych. Zależą one od warunków wewnętrznych, osobowościowych, indywidualnych dla każdego człowieka oraz zewnętrznych, związanych ze stylem życia, oddziaływań społecznych. Jako sytuacje trudne przedstawiono stan samotności i osamotnienia, lęk przed śmiercią, okres przejścia na emeryturę i wiążącą się z tym utratę dotychczasowej roli społecznej, przymusową bezczynność, utratę kondycji fizycznej, chorobę, socjoekonomiczne warunki życia.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
MOSKIEWSKA AKADEMIA DUCHOWNA A WYDARZENIA REWOLUCYJNE 1905-1917

Moskiewska Akademia Duchowna od początku swego istnienia, datowanego na drugą połowę XVII wieku, była jedną z ważniejszych instytucji oświatowych Rosji carskiej. W procesie przeobrażeń, mających zarówno charakter czysto organizacyjny (zmiana miejsca usytuowania), jak też statutowy (odrzucenie greckiego charakteru nadanego przez założycieli oraz przejście ku kształceniu i wychowaniu w duchu rosyjskiej myśli religijnej), wypracowano teologiczny charakter placówki dydaktycznej, skupiającej się nie tylko na nauce, ale także na życiu religijnym swoich wychowanków. Kres prężnemu rozwojowi szkoły stanowiły wydarzenia z lat 1905-1917. Tak zwana pierwsza rewolucja rosyjska, zapoczątkowana wydarzeniami „krwawej niedzieli”, czasowo przyczyniła się do dezorganizacji Akademii. Druga natomiast, datowana na rok 1917, definitywnie położyła kres blisko dwustuletniej, bogatej historii uczelni.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
PROBLEMY TECHNOLOGII EDUKACJI MORALNEJ I METODY ŁĄCZENIA TEORII Z PRAKTYKĄ W PRAKTYCE WYCHOWANIA MORALNEGO W POLSCE I NA UKRAINIE

W niniejszym artykule przeprowadzono analizę porównawczą koncepcji
teoretycznych oraz praktycznych technik i metod oddziaływania w zakresie wychowania moralnego,
które proponuje się współcześnie w pedagogice polskiej i ukraińskiej. Zaprezentowano zróżnicowane
punkty widzenia teoretyków obu narodowości zajmujących się podstawami wychowania moralnego.
W ukraińskiej myśli pedagogicznej technologie wychowania moralnego stanowią spójny system
edukacji moralnej. W przeciwieństwie do tego technologie te są rozpatrywane w Polsce jako strategie.
Wskutek tej różnicy w polskich i ukraińskich naukach o wychowaniu uważa się, że pojęcie „technika
edukacji moralnej” jest szersze niż terminy „metoda” i “metodologia”. Poza tym autorka artykułu
określiła kryteria właściwe dla technik edukacji moralnej, wskazując przy tym na znaczenie
diagnostyki oświatowej dla rozwoju tychże technik. Zwróciła przy tym uwagę na przyczyny
niedostatecznego wykształcenia się technik edukacji moralnej i wskazała na wyzwania stanowiące
perspektywy ich przyszłego rozwoju.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
KOMPETENCJA RELIGIJNA JAKO ELEMENT KSZTAŁCENIA PUBLICZNEGO (WYNIKI BADAŃ EMPIRYCZNYCH)

W artykule przedstawiono wyniki dwóch interdyscyplinarnych projektów badawczych zrealizowanych ze środków Deutsche Forschungsgemeinschaft (Niemiecka Wspólnota Badawcza) w latach 2005–2010 przez grupę pedagogów i teologów z Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie. Ich celem było znalezienie odpowiedzi na dwa pytania: po pierwsze, jak można zdefiniować kompetencję religijną przekazywaną na lekcjach religii w szkołach publicznych i, po drugie, jak powinno się tę kompetencję mierzyć. Rezultatem prac projektowych było opracowanie i walidacja instrumentu umożliwiającego pomiar efektywności nauczania religii na przykładzie ewangelickich lekcji religii w szkołach publicznych.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ZNACZENIE RELIGII W WYCHOWANIU DO AUTONOMII. RELIGIA I JEJ NAUCZANIE W FINLANDII Z PUNKTU WIDZENIA KSZTAŁTOWANIA EUROPEJSKIEGO SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

W prezentowanym artykule nakreślono szeroką wizję znaczenia religii w życiu współczesnej Europy. Na początku autor naszkicował sytuację prawną i społeczno-polityczną, w której należy rozpatrywać pozycję różnych religii i wyznań chrześcijańskich występujących w Finlandii. Następnie omówił zasady organizacji nauczania religii w fińskim systemie oświatowym. Po tym zaprezentował katalog wartości demokratycznych, do których przestrzegania zobligowane są zarówno wspólnoty religijne, jak i szkolne nauczanie religii. W tej części artykułu szczególnym punktem odniesienia jest Kościół ewangelicko-luterański. Następnie przedmiotem rozważań autora jest wpływ religii na nastawienie do przedsiębiorczości. Ostatnia część poświęcona jest rozważaniom na temat zależności między sytuacją religijną w Unii Europejskiej a kryzysem (nie tylko gospodarczym), w jakim się znajduje. Według autora zachowanie pokoju religijnego jest koniecznym warunkiem rozwoju zjednoczonej Europy i wyrównywania dysproporcji, jakie w niej istnieją.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Stygmatyzacja byłych więźniów jako skutek procesu społecznej readaptacji

Społeczna readaptacja byłych więźniów to bardzo skomplikowany proces, na który wpływ ma wiele różnych czynników. Artykuł ten prezentuje koncepcję społecznej stygmatyzacji zarówno jako zjawisko, jak i proces. Osoby z kryminalną przeszłością od zawsze są piętnowane bez względu na zmiany w swoim zachowaniu po wyjściu z więzienia. To zaś ma wielki wpływ na kształtowanie nowej tożsamości, w której nadal pozostają przestępcze rysy, a nawet są w pewien sposób wzmacniane. W tekście prezentowane są możliwe rozwiązania problemu stygmatyzacji byłych więźniów, który ma wiele negatywnych skutków społecznych.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
UDZIAŁ POLSKICH KOŚCIOŁÓW EWANGELIKALNYCH W BUDOWANIU SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

Artykuł zawiera rozważania dotyczące roli Kościołów i religii w budowaniu
społeczeństwa obywatelskiego, przybliżając czytelnikowi szczególny nurt w historii
chrześcijaństwa, jakim jest nurt ewangelikalny oraz powstałe na jego gruncie Kościoły i
wspólnoty wyznaniowe. Autorka skupia się przede wszystkim na Polsce ukazując, że wiara i
przynależność do Kościoła jest dla Polaków wciąż sprawą nader istotną. W artykule
zaprezentowane zostały dwa przykładowe Kościoły nurtu ewangelikalnego: Kościół
Zielonoświątkowy i Kościół Chrześcijan Baptystów. Podkreślono ich zainteresowanie
wspólnym dobrem, zaangażowanie społeczne, jak również wysiłek wkładany w wychowanie
dzieci na odpowiedzialnych obywateli.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
STAN I ROZMIARY UDZIAŁU DZIECI I MŁODZIEŻY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ W EDUKACJI WŁĄCZAJĄCEJ W POLSCE

Edukacja włączająca osoby z niepełnosprawnością jest współczesną tendencją kształcenia w Polsce. W 2012 r. Polska ratyfikowała Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych. Tekst ten podejmuje próbę analizy realizacji idei w odniesieniu do wszystkich etapów obowiązkowej edukacji. Jest również próbą zdiagnozowania głównych barier, które to utrudniają.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
PEDAGOGIA OSOBY: UWARUNKOWANIA, TRUDNOŚCI, WYZWANIA

Pedagogia jest terminem pozostającym w relacji z dwoma innymi: wychowaniem
(jako fragmentem rzeczywistości społecznej) i pedagogiką (jako nauką). Główną kategorią
pedagogii jest osoba – najdoskonalsza postać bytu (św. Tomasz z Akwinu). Drugim
uwarunkowaniem jest dobra teoria – to znaczy dobra filozofia: egzystencjalna, realistyczna,
racjonalna (otwarta na prawdę), analogiczna. Trzecim – dobra praktyka (otwarta na teorię,
nieindywidualistyczna, pozytywna). Trudności i zagrożenia mają charakter zewnętrzny,
jak kryzys myśli współczesnej: sceptycyzm, utylitaryzm, sentymentalizm, lub wewnętrzny:
subiektywizm, indywidualizm, konformizm, fałszywa duchowość. Głównymi wyzwaniami
są: sformułowanie praktycznej odpowiedzi na problem indywidualizmu i pluralizmu,
przedstawienie wyrazistej propozycji pedagogicznej oraz współczesnej wersji paidei.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dźwiękowe aktywizowanie ruchu w przestrzeni. Model pracy z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną

W artykule przedstawiono aktywizowanie ruchu w przestrzeni za pomocą różnego rodzaju dźwięków, prezentując autorski model pracy z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym. Pierwsza część – teoretyczna, w której zaprezentowano znaczenie muzyki i dźwięku dla rozwoju i terapii, stała się wstępem do drugiej – o charakterze praktycznym, w której przedstawionodźwięki aktywizujące ruch i poruszanie się w przestrzeni uczniów z niepełnosprawnością intelektualną. Posiłkując się autorskim modelem zajęć dźwiękowo-ruchowych, którego odbiorcami byli uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną przedstawiono charakterystykę czterech modułów zajęć z uszczegółowieniem modułu IV, zatytułowanego: „Ruch na ziemi – piesi i kierowcy”. Fundamentalnym jego celem było aktywizowanie i prowokowanie określonego – prawidłowego i świadomego ruchu w przestrzeni poprzez świadomie dobrane i zastosowane dźwięki. Ruch aktywizowany był określonym rodzajem dźwięku, wzbogaconym o prosty obraz i słowo – pisane i wypowiadane, dzięki czemu każdy uczeń z niepełnosprawnością doświadczalnie zdobywał wiedzę i umiejętność rozumienia przestrzeni i świadomego poruszania się w niej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Diaspora prawosławna we Wrocławiu. Praktyczne problemy socjalizacji i edukacji religijnej (perspektywa rodzica)

Bycie członkiem mniejszości wiąże się z utrudnieniami w funkcjonowaniu w różnych obszarach życia. Utrudnienia te dotyczą także edukacji oraz życia religijnego. Są one skutkiem zarówno czynników natury obiektywnej, takich jak przepisy prawa, organizacja nauczania religii czy tradycja religijna, a również subiektywnej, czyli np. braku gotowości rodziców lub problemów z wytłumaczeniem dziecku jego „odmienności” od rówieśników wyznających religię większościową. Tego typu trudności doświadczają także członkowie diaspory prawosławnej we Wrocławiu – szczególnie rodzice, ale też dzieci po osiągnięciu pewnego wieku i bardziej już świadome swej odrębności religijnej. Artykuł przedstawia praktyczne problemy oraz szanse związane z socjalizacją religijną oraz nauczaniem religii widziane oczami prawosławnego rodzica.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowiek–kształcenie–przyroda w edukacji leśnej

Przedmiotem artykułu jest edukacja leśna, odczytana jako forma kształcenia dotycząca współzależności między człowiekiem a przyrodą. Autorzy stawiają sobie za cel ukazanie alternatywnego charakteru edukacji leśnej wobec nauczania prowadzonego w tradycyjny sposób. Pierwszą część artykułu tworzą rozważania ukazujące relację człowieka i przyrody. To uzasadnia nie tylko potrzebę ochrony środowiska rozumianej jako troska o zasoby naturalne, lecz także edukacji w tym zakresie. W części drugiej przybliżona zostanie edukacja dla zrównoważonego rozwoju w kontekście Agendy 2030. W trzeciej części scharakteryzowano edukację leśną na przykładzie działalności Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Warszawie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wolność ontologiczna w rozprawie pt. Świat naturalny jako problem filozoficzny Jana Patočki wobec fenomenologii Husserla

Jan Patočka w swojej rozprawie habilitacyjnej z 1936 roku pt. Świat naturalny jako problem filozoficzny (Přirozený svět jako filosofický problém) przeprowadził krytykę ówczesnej metafizyki subiektywności. W krytyce tej posłużył się fenomenologią i redukcją fenomenologiczną. W poniższym tekście przeanalizowano założenia redukcji fenomenologicznej Patočki i przestudiowano podobieństwa i różnice jego rozważań wobec stanowiska Edmunda Husserla. Zdaniem autora prezentowanego tekstu, czeski fenomenolog pogłębił myślenie fenomenologiczne o pojęcie wolności negatywnej, które wywodzi się ze spontaniczności posiadania świata.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dojrzałe macierzyństwo a kształtowanie więzi emocjonalnej z dzieckiem w okresie prenatalnym

Przedmiotem rozważań niniejszego opracowania jest dojrzałe macierzyństwo w aspekcie kształtowania się więzi emocjonalnej z dzieckiem w okresie prenatalnym. Więź emocjonalna pełni w życiu człowieka znaczącą rolę. Wpływa na rozwój jednostki, zwłaszcza na płaszczyźnie emocjonalnej, społecznej i osobowości. Jest systemem biologicznie uwarunkowanym i stanowi istotny element egzystencji człowieka. Kształtuje się już na etapie prenatalnym i determinuje zachowania względem dziecka. Współcześnie kobiety decydują się na macierzyństwo znacznie później, niż miało to miejsce jeszcze kilka lat temu. Przyczyny tego stanu rzeczy są różnorodne. Wśród najważniejszych zalicza się chęć osiągnięcia stabilizacji życiowej we wszystkich obszarach funkcjonowania człowieka. Początkowo kobiety pragną uzyskać stabilizację zawodową, następnie partnerską. Doświadczanie macierzyństwa jest elementem uzupełniającym egzystencję kobiety. Nie zajmuje kluczowej roli w jej życiu, lecz jest również ważne. Autor w niniejszym opracowaniu przedstawi dane empiryczne ukazujące proces kształtowania się więzi emocjonalnej z dzieckiem w trakcie trwania ciąży u kobiet doświadczających późnego macierzyństwa. W części teoretycznej zdefiniuje kluczowe pojęcia, scharakteryzuje przyczyny późnego macierzyństwa oraz proces kształtowania się więzi emocjonalnej w okresie prenatalnym.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dobrostan psychiczny a poziom odczuwanego stresu i satysfakcji ze studiów w doświadczeniach studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej

Celem artykułu jest opisanie korelatów dobrostanu psychicznego studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej kończących studia licencjackie lub magisterskie. Przeprowadzono badania empiryczne metodą sondażu diagnostycznego wśród 400 studentów z wybranych uczelni w Polsce. Zastosowano trzy narzędzia badacze: kwestionariusz WEMWBS (Tennant, Stewart-Brown) – do pomiaru dobrostan psychicznego, skalę PSS-10 (Cohen, Kamarck, Mermelstein) – do określenia poziomu odczuwanego stresu, kwestionariusz AS (Lent i in.) – do pomiaru stopnia zadowolenia ze studiów. Badania przeprowadzono w pierwszym kwartale 2019 roku. Analizy statystyczne wyników badań wykazały, że większość badanych studentów prezentuje przeciętny poziom dobrostanu psychicznego, wysoki poziom stresu i średnie zadowolenie ze studiów. Na podstawie analizy regresji hierarchicznej ustalono, że predyktorami dobrostanu psychicznego jest poziom odczuwanego stresu, wsparcia społecznego i satysfakcji ze studiów. Trzy predyktory wyjaśniają 38 proc. wariancji dobrostanu psychicznego. Wraz ze wzrostem stresu obniża się poziom dobrostanu psychicznego, a wyższe poczucie satysfakcji ze studiów i wsparcia społecznego pozytywnie wpływają na dobrostan psychiczny studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Sokrates jako wychowawca. Sokratejskie rozmyślania Jana Patočki

Przedmiotem analizy jest rola Sokratesa jako wychowawcy w ujęciu czeskiego fenomenologa Jana Patočki. Operując ontologicznymi kategoriami ruchu i wstrząsu, próbuje on zbudować filozofią wychowania. Punktem wyjścia jest Sokratejskie pytanie, którego celem jest uświadomienie sobie niepewności i problematyczności świata. Taki negatywny aspekt filozofowania (wychowania) pozwala jednak wznieść się ku transcendencji, w poczuciu, że przekraczając świat, stajemy się sobą samym.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Psychologiczne podstawy organizacji przestrzeni integracyjnej dla osób z wadami wzroku.

W artykule omówiono zasady i możliwości psychologicznego wsparcia osób niewidomych i niedowidzących. Autor analizuje elementy wsparcia psychologicznego osób z głębokim upośledzeniem wzroku: testy psychologiczne, psychoprofilaktykę, działania edukacyjne indywidualne i grupowe. Podkreśla znaczenie kompleksowego zakresu wsparcia psychologicznego. Poza tym zwraca uwagę na to, że praca korekcyjna z osobami niewidomymi i niedowidzącymi zakłada konieczność użycia materiałów psychodiagnostycznych dostosowanych do różnych etapów i poziomów niepełnosprawności.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WYCHOWANIE ODPOWIEDZIALNEGO OBYWATELA W PERSPEKTYWIE SYSTEMU PREWENCYJNEGO ŚW. JANA BOSKO

Jan Bosko dostrzegał wychowanie w szerokim kontekście rodziny, społeczeństwa, państwa i Kościoła. Był przekonany, że pozbawiony elementów religii klimat wychowawczy nie może sprzyjać ogólnemu rozwojowi młodzieży. Połączone z wymogami „rozumu” wymogi „serca” (miłość wychowawcza) i „religii” splatają się w niepowtarzalną i jedyną całość. Wychowawcza obecność w wymiarze społecznym – według słów Jana Bosko – ma zmierzać do formowania «uczciwych obywateli i dobrych chrześcijan», tzn. osób twórczych, aktywnych i odpowiedzialnych, świadomych swej godności, mających programy życia, otwartych na transcendencję, na drugich i na Boga. Zatem, w projekcie jego wychowania, nie ma sprzeczności między byciem obywatelem i byciem chrześcijaninem, bo zaangażowany chrześcijanin jest – lub powinien być – dobrym, odpowiedzialnym i uczciwym obywatelem.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przygotowanie nauczycieli do organizowania procesu kształcenia w pedagogice herbartowskiej

W artykule przeanalizowano proces kształcenia przyszłych nauczycieli w ujęciu pedagogiki herbartowskiej. Przypomniano współcześnie mało znane terminy, takie jak: „ciekawość pedagogiczna”, „pedagogiczna zdolność do refleksji” i „takt pedagogiczny”. Prześledzono ponadto rozwój szkół ćwiczeń, w których adepci do zawodu nauczyciela zdobywali swoje praktyczne doświadczenia pedagogiczne.
Zdaniem autorki na szczególną uwagę zasługuje zalecenia Herbarta odnoszące się do nauczycieli, aby planowali swoje działania dydaktyczne i starali się prawidłowo ocenić sytuacje, w których się znajdują.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ŚRODOWISKO JAKO KATEGORIA PEDAGOGICZNO-EKOLOGICZNA

Środowisko naturalne osoby ludzkiej tworzy płaszczyzna przyrodni¬cza (w której jest pokarm), społeczeństwo (w którym jednostka żyje) oraz sama osoba stanowi dla siebie środowisko. Celem artykułu jest wyjaśnienie pedagogiczno-ekologicznych implikacji środowiska społecz¬no-przyrodniczej przestrzeni człowieka – jako kategorii badań naukowych humanistycznie zorientowanej filozofii społecznej (modelu badań jakościowych w kategoriach filozoficznych).

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Patriotyzm w ujęciu Jacka Woronieckiego: podpowiedzi dla współczesnej pedagogiki

W artykule została podjęta kwestia patriotyzmu jako elementu w systemie wartości. Analizę oparto o przemyślenia filozoficzne Jacka Woronieckiego (1878–1949), pokazując, że mogą być nadal dobrym punktem odniesienia dla pedagogów w poszukiwaniach podstaw teoretycznych wychowania do patriotyzmu. Odkrycie istoty patriotyzmu może być pomocne przede wszystkim w rozpoznawaniu sensu działań wychowawczych w konfrontacji z ideami globalizmu czy z procesami integracyjnymi, które dokonują się w Europie. Za Woronieckim określa się patriotyzm jako sprawność moralną, należącą do jednej z czterech cnót kardynalnych, tj. do sprawiedliwości. Wskazuje się na jego mocne komponenty emocjonalne, a zarazem podkreśla, że, jak każda cnota, buduje się na wewnętrznej wolności człowieka, służąc zarazem jej ochronie. Zdolność przejawiania postaw patriotycznych świadczy o dojrzałości osobowej: człowiek odkrywając spoiwo relacji społecznych, jakim jest kultura, staje się gotowy do służby na rzecz ojczyzny. Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej części zostanie przedstawiony problem wagi wychowania uczuć patriotycznych, w drugiej – kwestia miłości ojczyzny jako cnoty moralnej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika