rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Turystyka sztuk i sportów walki wśród pracowników naukowych

Cel badań. Głównym celem artykułu jest przedstawienie możliwości rozwoju turystyki sztuk i sportów walki na przykładzie wyjazdów studyjnych do krajów europejskich i dalekowschodnich. Materiał i metody. W celu rozwiązania problemu badawczego zastosowano metodę porównawczą. Dodatkowo przeprowadzono kwerendę i analizę źródeł, wykorzystano także obserwację uczestniczącą. Wyniki. W artykule omówiono różne aspekty turystyki sztuk i sportów walki (naukowe, kulturowe, sportowe i szkoleniowe), jak również przedstawiono główne jej obiekty – klasztor Shaolin w Dengfeng i Park Taekwondo w Muju. Dodatkowo poddano analizie logistyczne i organizacyjne elementy wyjazdów związanych z turystyką sztuk i sportów walki. Wnioski. Turystyka sztuk i sportów walki ma możliwość dalszego rozwoju i ewolucji dzięki masowej reklamie tych form aktywności w telewizji i innych mediach. Może się ona rozwijać wieloobszarowo, zarówno w aspekcie turystyki naukowej, jak i bezpośrednio technicznej, związanej ze sztukami i sportami walki oraz ich praktykowaniem i poszerzaniem kwalifikacji w wyspecjalizowanych jednostkach, tj. turystyki sportowej i kulturowej.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Aktywność fizyczna 15-letnich chłopców a ich udział w lekcjach wychowania fizycznego

Cel badań. Celem pracy było określenie poziomu aktywności fizycznej 15-letnich chłopców w zależności od tygodniowej liczby godzin wychowania fizycznego. Materiał i metody. Badania przeprowadzono wśród 61 chłopców w wieku 16,25 ± 0,43 roku. Trwały one 7 dni. Uczniowie uczęszczali do klasy I szkół ponadgimnazjalnych w Nowym Sączu i Chorzowie. Wyniki. Porównując aktywność fizyczną dwóch badanych grup, w których liczba odbytych lekcji WF w tygodniu wynosiła 0–1 oraz 2 lub więcej, nie odnotowano różnicy istotnej statystycznie w ujęciu tygodniowym (F = 0,09; p < 0,77). W większości dni tygodnia grupa uczęszczająca na przynajmniej 2 lekcje WF wykonywała średnio o 2000 kroków więcej od grupy biorącej udział w najwyżej 1 lekcji WF. W czwartek i w niedzielę grupa mniej aktywna wykonała większą liczbę kroków. Wnioski. Stwierdzono istotną statystycznie różnicę aktywności fizycznej pomiędzy chłopcami z Chorzowa i z Nowego Sącza. Tygodniowa liczba godzin WF wpływa na poziom aktywności fizycznej wyrażony liczbą kroków.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Zachowania zdrowotne matek a nieprawidłowa masa ciała dzieci

Cel badań. Głównym celem pracy było poznanie zachowań zdrowotnych matek w kontekście nieprawidłowej masy ciała dzieci. Materiał i metody. W badaniach wzięło udział 250 rodziców dzieci ze szkoły podstawowej. Badania ankietowe przeprowadzono anonimowo, od lutego do marca 2017 r. Respondentami w większości były matki. Z tego względu dalsze analizy wyników badań dotyczyły głównie 208 dzieci badanych matek. W celu poznania zachowań zdrowotnych matek przeprowadzono badania z wykorzystaniem metody sondażu diagnostycznego. Techniką badawczą było ankietowanie. Narzędzie badawcze stanowił standaryzowany kwestionariusz – Inwentarz Zachowań Zdrowotnych Juczyńskiego. Wyniki. Nadwaga i otyłość dotyczyła 38% dzieci w wieku 6–13 lat, niedowaga – 23% dzieci. Odsetek dzieci z prawidłową masą ciała wyniósł 38%. Niemal we wszystkich kategoriach zachowań zdrowotnych matek uzyskano wyższe wyniki w porównaniu z normami zaproponowanymi przez Juczyńskiego. Wnioski. We wszystkich kategoriach zachowań zdrowotnych matek zdecydowanie częściej uzyskano wyższe wyniki. Poniżej norm średnich znalazły się jedynie praktyki zdrowotne. Wykazano zależność pomiędzy wykształceniem matek a wynikiem ogólnym zachowań zdrowotnych oraz prawidłowymi nawykami żywieniowymi, zachowaniami profilaktycznymi i praktykami zdrowotnymi. Nie wykazano zależności pomiędzy zachowaniami profilaktycznymi matek a masą ciała dzieci na wymaganym poziomie istotności. Należy jednak wskazać istniejącą tendencję: wraz ze wzrostem masy ciała dzieci średnie wartości zachowań zdrowotnych matek ulegały zmniejszeniu.
Słowa kluczowe:

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Infrastruktura sportowa i działalność organizacyjna I Lwowskiego Klubu Sportowego Czarni w świetle lokalnej prasy (1920–1939)

Cel badań. I Lwowski Klub Sportowy Czarni założony został przez Polaków przed I wojną światową. Główną formą aktywności jego członków w tamtym czasie była piłka nożna. Niniejsza praca miała na celu zaprezentowanie rozwoju infrastruktury sportowej klubu oraz jego struktur organizacyjnych. Materiał i metody. Podstawowymi materiałami źródłowymi wykorzystanymi w artykule były lokalne lwowskie dzienniki: „Słowo Polskie”, „Wiek Nowy”, „Gazeta Lwowska” i „Kuryer Lwowski” z lat 1920–1939. W badaniach zastosowano następujące metody: analizę źródeł historycznych, metodę indukcji, dedukcji i syntezy oraz metodę porównawczą. Wyniki. W analizowanym okresie klub zbudował wzorcowy park sportowy, który składał się z boiska piłkarskiego, bieżni, wielu kortów tenisowych oraz wieży do skoków spadochronowych. Zaprojektowano również tor motocyklowy. Członkowie klubu uprawiali sport łącznie w 23 sekcjach sportowych. Wnioski. Działalność I LKS Czarni miała znaczący wpływ na rozwój sportu we Lwowie w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Oszustwo dopingowe w sporcie wyczynowym wśród kobiet w latach 1950–2017

Cel badań. W artykule przedstawiono zjawisko dopingu kobiet w sporcie w XX i XXI w. Wśród sportsmenek sztuczne wspomaganie wykryto w latach 50. XX w. W niektórych krajach powstał system maskowania dopingu przez władze państwowe. Doświadczenie w zakresie opracowywania i podawania leków wspomagających miały laboratoria antydopingowe, m.in. w Kreischa w NRD. Stosowanie niedozwolonych praktyk ukazano na przykładzie NRD, RFN, ZSRR, Chin, USA, Kenii i Polski. Materiał i metody. Materiał badawczy został zinterpretowany przy użyciu metod stosowanych w naukach historycznych: indukcyjnej, dedukcyjnej, komparatystycznej i analizy literatury specjalistycznej. Do sformułowania ostatecznych wniosków wykorzystano metodę syntezy. Wyniki. Praktyki dopingowe miały miejsce w wielu krajach. Od 1956 r. notuje się stosowanie wspomagania organizmów sportsmenek za pomocą testosteronu. Z czasem doszły bardziej udoskonalone niedozwolone środki oraz metody, takie jak np. doping ciążowy. Najbardziej zorganizowany doping pod kuratelą państwa miał miejsce w NRD, RFN, ZSRR, Chinach, USA, Kenii i w Polsce. Wnioski. W latach 50. XX w. zawodniczki – zwłaszcza w Związku Radzieckim – sporadycznie przyjmowały testosteron oraz steroidy anaboliczno-androgenne. Później liczba stosowanych środków dopingujących systematycznie rosła. Na większą skalę zaczęto je przyjmować dopiero w latach 70. i 80. XX w. Próbą zapanowania nad tym zjawiskiem są badania antydopingowe, jednak chęć zwycięstwa często przeważa nad zdrowym rozsądkiem.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Nielinearna pedagogika – zastosowanie w kulturze fizycznej

Praca jest próbą przedstawienia alternatywnej metody w procesie nauczania wychowania fizycznego. Obecnie najistotniejszym problemem wychowania fizycznego jest jego mała atrakcyjność w stosunku do innych form aktywności dostępnych dla młodzieży, takich jak nowoczesne technologie. Podczas lekcji wychowania fizycznego uczniowie czują się znudzeni i rozczarowani. Istnieje potrzeba stworzenia przyjaznego i atrakcyjnego środowiska dla uczniów podczas każdej lekcji. Pomocna może być tu nielinearna pedagogika będąca holistycznym podłożem teoretycznym dla Teaching Games for Understanding, postrzegająca ucznia jako współtwórcę procesu nauczania. W artykule pokazano różnicę pomiędzy podejściem tradycyjnym a nielinearnym względem wymiaru technicznego, taktycznego oraz mentalnego. Ideą nielinearnej pedagogiki jest ukazanie różnych dróg dojścia do określonego celu oraz zwrócenie uwagi na brak idealnego wzorca ruchowego i wzorowego rozwiązania w sytuacjach boiskowych. Uczniowie rozwijani są poprzez modelowanie zmiennymi dotyczącymi uczestnika, środowiska oraz zadania, dzięki czemu nauczyciel ma możliwość dużej indywidualizacji procesu. Dzięki ukierunkowanemu odkrywaniu uczeń ma poczucie autonomii podczas zajęć. Nielinearna pedagogika może zwiększyć wkład wychowania fizycznego w rozwój jakości życia uczniów, wyposażając ich w umiejętności życiowe oraz zachęcając do aktywnego spędzania czasu wolnego.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Umiejętności grafomotoryczne uczniów klas pierwszych szkół podstawowych uczestniczących w zajęciach realizowanych różnymi metodami aktywizacji fizycznej

Cel badań. Celem badań było porównanie zmian poziomu umiejętności grafomotorycznych uczniów klas pierwszych szkół podstawowych uczestniczących w zajęciach ruchowych realizowanych z zastosowaniem różnych metod aktywizacji fizycznej: edubal, Metody Dobrego Startu oraz metody ćwiczeń i zabaw ruchowych. Materiał i metody. Eksperyment pedagogiczny przeprowadzono w grupie 140 uczniów w wieku 6–7 lat. W badaniach  wykorzystano techniki grup równoległych w naturalnych warunkach. Uczniów podzielono na trzy grupy: dwie eksperymentalne (Edubal i MDS) oraz kontrolną (K). W grupie Edubal prowadzono zajęcia z wykorzystaniem piłek edukacyjnych edubal, a w grupie MDS zastosowano Metodę Dobrego Startu. Zajęcia w grupie kontrolnej obejmowały ćwiczenia i zabawy ruchowe. Wszystkie grupy realizowały program nauczania zgodnie z podstawą programową. Przed rozpoczęciem i po zakończeniu eksperymentu przeprowadzono test „Profil umiejętności grafomotorycznych”. Wyniki. Umiejętności grafomotoryczne uczniów z grup eksperymentalnych były większe niż uczniów z grupy kontrolnej. Płeć badanych wpływała w niektórych wypadkach na wyniki badanych uczniów. Wnioski. Zajęcia ruchowe z wykorzystaniem metody edubal oraz Metody Dobrego Startu są skuteczniejszym sposobem oddziaływania na poziom umiejętności grafomotorycznych uczniów w porównaniu z zajęciami prowadzonymi metodą ćwiczeń i zabaw ruchowych. Płeć uczniów różnicowała (ale nie zawsze) istotnie wyniki umiejętności grafomotorycznych uczniów.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Motywacja kobiet trenujących zespołowe gry sportowe

Cel badań. Głównym celem było zweryfikowanie natężenia rodzajów motywacji oraz ich składowych u kobiet rywalizujących w zespołowych grach sportowych w odniesieniu do referencyjnej grupy sportowców obu płci. Scharakteryzowano też związki pomiędzy poszczególnymi składowymi motywacji u zawodniczek. Materiał i metody. Badanie objęło 51 kobiet w wieku 18–28 lat trenujących gry zespołowe (piłkę ręczną, koszykówkę, piłkę nożną). Narzędziem badawczym była polska adaptacja Skali Motywacji Sportowej (SMS-28), która składa się z 28 stwierdzeń dotyczących motywów podejmowania aktywności w określonej dyscyplinie sportu. Wyniki. Kobiety trenujące gry zespołowe charakteryzowały się wyższymi motywami identyfikacji i introjekcji (składowej motywacji zewnętrznej) oraz niższymi wynikami amotywacji niż sportowcy z grupy porównawczej. Wyszczególniono wiele dodatnich związków pomiędzy składowymi motywacji (wewnętrznej, zewnętrznej i amotywacji). Wnioski. Uzyskane wyniki mogą być efektem przywiązywania dużej wagi do norm, bodźców i komunikatów środowiska zewnętrznego. W przypadku posiadania wysokich kompetencji w uprawianej dyscyplinie poczucie spełniania oczekiwań i wymagań środowiska może wpływać na odczuwanie subiektywnej satysfakcji.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ aktywności fizycznej na sprawność poznawczą osób starszych

Coraz więcej prac sugeruje, że bycie aktywnym fizycznie wiąże się nie tylko ze zdrowiem fizycznym, ale również z wyższą sprawnością poznawczą w starzejącej się populacji. Aktywność fizyczna wydaje się wpływać na sprawność poznawczą osób starszych, zmniejszając ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera i choroby Parkinsona, która może przebiegać z otępieniem. Spowalnia progresję zarówno łagodnych zaburzeń poznawczych, jak i choroby Alzheimera czy choroby Parkinsona. Pozwala na poprawę jakości życia osób starszych, które dzięki regularnym ćwiczeniom uzyskują w testach oceniających sprawność poznawczą wyższe wyniki. Aktywność fizyczna ma również wpływ na polepszenie nastroju osób starszych oraz zwiększenie poziomu samodzielności w realizacji zadań życia codziennego. Pozytywne efekty podejmowania działań ruchowych obserwuje się zarówno u osób dotkniętych chorobami neurodegeneracyjnymi, jak i u zdrowych czy też u osób starszych, u których obniżenie sprawności poznawczej zachodzi w przebiegu starzenia fizjologicznego. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie koncepcji na temat wpływu aktywności fizycznej na sprawność poznawczą oraz przegląd aktualnych badań dotyczących związku między aktywnością fizyczną a sprawnością poznawczą wśród osób starszych, szczególnie tych dotkniętych otępieniem lub łagodnymi zaburzeniami poznawczymi.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Rynek usług ratownictwa wodnego w Polsce a poziom bezpieczeństwa wypoczywających nad wodą

Cel badań. Zmiany legislacyjne, które dokonały się w systemie ratownictwa wodnego w Polsce po 2011 r. spowodowały powstanie rynku usług w tej dziedzinie. Celem prezentowanych rozważań jest próba odpowiedzi na podstawowe pytania: czy wprowadzone zmiany związane z zabezpieczaniem polskich akwenów wpłynęły na poziom bezpieczeństwa osób wypoczywających nad wodą, czy nowe podmioty zajmujące się ratownictwem są w stanie zaoferować wyższy poziom zabezpieczenia akwenów i w jaki sposób WOPR, dotychczasowy monopolista, ma wypełniać swoją misję w warunkach konkurencji rynkowej. Materiał i metody. Badania przeprowadzono na podstawie analizy aktów prawnych, dostępnych dokumentów zarejestrowanych podmiotów oraz danych statystycznych Komendy Głównej Policji. Dokonano także analizy doniesień prasowych. Wyniki i wnioski. Mimo że zaobserwowano wzrost liczby utonięć oraz pojawiły się informacje o niesumiennym wykonywaniu obowiązków przez niektóre z nowo powstałych podmiotów, nie można kategorycznie stwierdzić, że wzrost ten jest następstwem wprowadzonych zmian legislacyjnych, trzeba więc w dalszym ciągu analizować sygnały napływające ze strony wypoczywających nad wodą oraz specjalistów zajmujących się rekreacja nad wodą.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Zachowania zdrowotne i zachowania ryzykowne dla zdrowia wśród uczniów szkół gimnazjalnych województwa śląskiego

Cel badań. Celem badań była ocena niektórych zachowań zdrowotnych uczniów szkół gimnazjalnych oraz rozpoznanie przyczyn podejmowania zachowań ryzykownych dla zdrowia (palenia papierosów i picia alkoholu) z uwzględnieniem wieku i płci badanych. Materiał i metody. Badaniem objęto 503 uczniów szkół gimnazjalnych województwa śląskiego. Wśród nich było 252 dziewcząt (50,1%) i 251 (49,9%) chłopców. Średni wiek badanych wynosił 14,5 ± 0,8 roku. W badaniu zastosowano metodę sondażową, a narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety. Wyniki. Badana młodzież wykazywała zachowania antyzdrowotne. Ponad połowa ankietowanych (56,06%) spędzała wolny czas, siedząc przed komputerem. Średni wiek inicjacji alkoholowej wynosił 12,5 ± 1,9 roku, a tytoniowej 12,1 ± 2,2 roku i był niezależny od płci badanych uczniów (p > 0,05), ale zależny od ich wieku. Wraz z wiekiem wzrastała liczba osób zarówno spożywających alkohol, jak i palących papierosy. Wnioski. Analizowane zachowania zdrowotne badanej młodzieży gimnazjalnej znacznie odbiegały od zaleceń dotyczących zdrowego stylu życia: obserwowano błędy w sposobie odżywiania, małą aktywność fizyczną oraz sedentarny tryb życia i stosowanie używek. Najczęstszymi przyczynami podejmowania przez badaną młodzież zachowań ryzykownych (palenia papierosów i picia alkoholu) były: zabawa, ciekawość i wpływ grupy rówieśniczej, a ich występowanie było niezależnie od płci, ale zależne od wieku badanych uczniów.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Internalizacja zasad oraz filozofii sztuk walki wśród trenerów i mistrzów

Cel badań. Celem pracy były rozważania dotyczące internalizacji zasad oraz filozofii sztuk i sportów walki wśród trenerów i instruktorów judo oraz mistrzów Pszczyńskiej Akademii Sztuk Walki. Materiał i metody. Badania przeprowadzono na terenie województwa śląskiego, małopolskiego oraz warmińsko-mazurskiego. Zastosowano dobór dostępności badanych, metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankietową. Jako narzędzie wykorzystano anonimowy kwestionariusz. Składał się on ze zmodyfikowanych pytań, które wybrano z planu wywiadu bezpośredniego pogłębionego opracowanego przez Cynarskiego. Rozdano 68 kwestionariuszy, zebrano 39. Wyniki. Wszyscy respondenci prowadzący treningi w sekcjach Pszczyńskiej Akademii Sztuk Walki szczególną rolę w procesie nauczania sztuk walki przypisywali aspektom związanym z ich zasadami, filozofią, kulturą i tradycją. Dla 77,78% badanych związanych z judo ważniejszy był kontekst sportu niż sztuki. Przywiązanie do filozofii i zasad sztuk i sportów walki zadeklarowało jednak 79,49% ogółu badanych. Wnioski. Większość respondentów uwewnętrzniała etos sztuk i sportów walki. W większym stopniu dotyczyło to jednak mistrzów Pszczyńskiej Akademii Sztuk Walki niż trenerów i instruktorów judo.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wiedza o zdrowiu a aktywność fizyczna w stylu życia studentów Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu

Cel badań. Styl życia jest jednym z czynników warunkujących zdrowie człowieka. Celem badań było wyjaśnienie zależności między wiedzą o uwarunkowaniach zdrowia a aktywnością fizyczną studentów kierunku turystyka i rekreacja. Materiał i metody. Badanie zostało oparte na metodzie sondażu diagnostycznego z niestandardowym kwestionariuszem. Badanie przeprowadzono w 2016 r. w grupie 126 studentów kierunku turystyka i rekreacja Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Wyniki i wnioski. Wyniki wykazują istotną zależność między wiedzą o uwarunkowaniach zdrowia a aktywnością fizyczną badanych studentów. Analiza danych materiału ankietowego prowadzi do wniosku, że poziom wiedzy studentów na temat przyczynowych uwarunkowań zdrowia fizycznego jest zadowalający.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Rodzina wiejska – środowisko rekreacji ruchowej

Cel badań. Celem badań jest przedstawienie wychowawczego i socjalizacyjnego wpływu rodziny na kształtowanie się pozytywnych nawyków prozdrowotnych i zachęcających do podejmowania aktywności fizycznej. Założono, że w strukturze czasu wolnego rodziny ze wsi można zauważyć znikomy odsetek czasu poświęcanego rodzinnej rekreacji ruchowej, który prawdopodobnie wynika z braku niedostatecznej wiedzy oraz edukacji dzieci i młodzieży przez osoby dorosłe w dziedzinie aktywnych form spędzania czasu wolnego. Materiał i metody. Wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego i kwestionariusz ankiety. Badania przeprowadzono w województwie lubelskim, w grupie uczniów szkół gimnazjalnych oraz ich rodziców. Wyniki. Rodzina wiejska nie w pełni wykorzystuje możliwości kształtowania pozytywnych zachowań w zakresie czasu wolnego i aktywnego wypoczynku. Poziom wiedzy na temat roli aktywności fizycznej oraz własna sprawność fizyczna jest subiektywnie oceniana bardzo wysoko zarówno przez rodziców, jak i dzieci, dlatego też kwestia podniesienia potencjału środowiska wiejskiego w zakresie interdyscyplinarnej wiedzy, umiejętności i kompetencji wymaga dalszych szczegółowych penetracji naukowych. Wnioski. Oczekiwanym efektem sondaży diagnozujących powinien być program strategiczny rozwoju prozdrowotności i aktywności dla zdrowia, realizowany w środowisku wiejskim.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Zachowania prozdrowotne krakowskich nauczycieli wychowania przedszkolnego

Cel badań. Celem badań była charakterystyka zachowań prozdrowotnych krakowskich nauczycieli wychowania przedszkolnego. Materiał i metody. Anonimowe badania przeprowadzono w 2018 r. w losowo wybranej grupie nauczycieli z krakowskich przedszkoli publicznych (n = 139) i niepublicznych (n = 43) metodą sondażu diagnostycznego. Za pomocą Inwentarza Zachowań Zdrowotnych Juczyńskiego oceniono cztery kategorie zachowań prozdrowotnych: prawidłowe nawyki żywieniowe, zachowania profilaktyczne, praktyki zdrowotne i pozytywne nastawienie psychiczne. Wyniki. Badani nauczyciele uzyskali najwyższy średni wynik w zakresie prawidłowych zachowań żywieniowych oraz pozytywnego nastawienia psychicznego, niższy w zakresie zachowań profilaktycznych, a najniższy w obszarze praktyk zdrowotnych. Wskaźnik zachowań zdrowotnych nauczycieli przedszkoli publicznych jest wyższy w porównaniu z nauczycielami placówek niepublicznych. Wnioski. Nauczyciele edukacji przedszkolnej wybiórczo przejawiają korzystne dla zdrowia zachowania, istnieje zatem konieczność (chociażby poprzez różne formy doskonalenia zawodowego) modyfikacji ich prozdrowotnych zachowań, szczególnie w tych obszarach, które są przez nich najbardziej zaniedbane: codziennych praktyk zdrowotnych i zachowań profilaktycznych.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Przegląd badań nad wypaleniem zawodowym nauczycieli

Cel badań. Celem badań była analiza zjawiska wypalenia zawodowego wśród nauczycieli. Materiał i metody. Przeszukano bazy danych EBSCOhost i Wirtualnej Biblioteki Nauki. Dokonano przeglądu literatury wykorzystującej terminy (słowa kluczowe) „wypalenie zawodowe”, „wypalenie zawodowe nauczycieli”. Wyniki. Najczęściej stosowanym narzędziem badawczym w badaniach diagnostycznych poświęconych wypaleniu nauczycieli okazał się kwestionariusz Maslach Burnout Inventory. Osiągnięcia badań nad wypaleniem nauczycieli wciąż pozostają dalekie od zadowalających. Głównym promotorem badań nad zjawiskiem wypalenia nauczycieli jest Sęk, choć kwestię tę poruszają również inni badacze. Płeć i staż pracy mają wpływ na zjawisko wypalenia zawodowego nauczycieli. Wnioski. W związku z dalszą reformą systemu edukacji konieczne jest systematyczne monitorowanie zjawiska wypalenia zawodowego nauczycieli.

Czasopismo: Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej