rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Udział chemokin i ich receptorów w patogenezie stwardnienia rozsianego

Chemokiny stanowią stosunkowo niedawno wyodrębnioną i szybko rozrastającą się rodzinę cytokin charakteryzujących się małym ciężarem cząsteczkowym oraz zdolnością stymulowania migracji komórek in vitro oraz in vivo. Chemokiny wspólnie z molekułami adhezyjnymi biorą udział w złożonym procesie przemieszczania się leukocytów poza łożysko naczyniowe. Ukierunkowują one również migrację leukocytów w obrębie tkanek obwodowych, gdzie rozwija się zapalenie. Chemokiny podzielono na cztery grupy. Decydującym kryterium podziału jest położenie względem siebie par cystein w okolicy końca NH2. Dwie największe grupy che-mokin to chemokiny CXC (α) i CC (β). W grupie CC dwie pierwsze następujące po sobie cysteiny pozostają nierozdzielone, podczas gdy w grupie CXC rozdziela je pojedynczy aminokwas. Wyjątkami są limfotaktyny α i β posiadające tylko jedną parę cystein (grupa chemokin C lub γ) oraz fraktalkina, u której dwie pary cystein oddzielają trzy inne aminokwasy (grupa CX3C lub δ). Ze względu na funkcję chemokiny można podzielić na prozapalne oraz limfoidalne. Chemokiny oddziałują na komórki docelowe za pośrednictwem swoistych receptorów charakteryzujących się obecnością siedmiu domen przezbłonowych. Będąc jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za migrację komórek zapalnych do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) w różnych procesach patologicznych, chemokiny stały się obiektem zainteresowania również w badaniach nad stwardnieniem rozsianym (SM). Analiza mózgów pacjentów z SM wykazała istotny wzrost ekspresji chemokin CCL4 i CCL5 na poziomie mRNA. W płynie mózgowo-rdzeniowym w okresie rzutu choroby stwierdzono podwyższony poziom chemokin CCL5, CXCL9 oraz CXCL10. U chorych z SM w obrębie przewlekłych aktywnych ognisk demielinizacyjnych stwierdzano komórki barwiące się w kierunku receptorów CCR2, CCR3 i CCR5, które odpowiadały morfologią makrofagom i mikroglejowi.

Czasopismo: Aktualności Neurologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, inżynieria biomedyczna
Anatomia prawidłowa i ultrasonograficzna wybranych nerwów obwodowych. Część II: Wybrane nerwy obwodowe kończyny górnej

Badanie ultrasonograficzne jest obecnie powszechnie stosowaną metodą obrazowania
nerwów obwodowych. Metoda ta stanowi uzupełnienie badania klinicznego, elektromiografii
oraz badania metodą rezonansu magnetycznego. Podobnie jak w przypadku
innych rodzajów badań ultrasonograficznych, diagnostyka nerwów obwodowych jest
nieinwazyjna, dobrze tolerowana przez pacjentów i względnie tania. Charakterystyczny
obraz ultrasonograficzny nerwów obwodowych oraz technika badania ultrasonograficznego
zostały szczegółowo omówione w pierwszej części pracy na przykładzie nerwu
pośrodkowego. Nerw ten należy do najczęściej ocenianych w badaniu ultrasonograficznym
nerwów obwodowych kończyny górnej. Drugą część artykułu poświęcono anatomii
prawidłowej i ultrasonograficznej pozostałych dużych pni nerwowych kończyny górnej
i szyi, tj. nerwu dodatkowego, splotu barkowego, nerwu nadłopatkowego, pachowego,
mięśniowo-skórnego, promieniowego oraz łokciowego. Omówiono anatomię prawidłową
i ultrasonograficzną pni oraz podziały nerwów na poszczególne gałęzie. Wyszczególniono
dla każdego z nich punkty referencyjne, pomagające w lokalizacji pnia oraz dalszym
jego śledzeniu. Przedstawiono miejsca przyłożenia głowicy ultrasonograficznej w każdym
punkcie referencyjnym. W przypadku nerwu łokciowego zwrócono uwagę na element
oceny dynamicznej. Załączono dokumentację zdjęciową przyłożeń głowicy, schematy
anatomiczne przebiegu nerwów oraz szereg obrazów ultrasonograficznych prawidłowych
nerwów kończyny górnej. Artykuł został napisany z myślą o stworzeniu swego rodzaju
przewodnika nt. techniki badania nerwów prawidłowych kończyny górnej. Nie należy
jednak zapominać, iż warunkiem przeprowadzenia takiego badania jest znajomość anatomii
topograficznej.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Zaburzenia poznawczo-behawioralne po zatruciu tlenkiem węgla – opis przypadku

Tlenek węgla (CO) jest bardzo toksycznym, pozbawionym zapachu, niedrażniącym gazem. Najczęstszą przyczyną zaczadzeń jest CO powstający w trakcie wadliwego spalania w instalacjach grzewczych oraz podczas pożarów. Tlenek węgla współzawodniczy we krwi z tlenem, wiążąc się w jego miejsce z hemoglobiną (powinowactwo CO do hemoglobiny przewyższa ok. 200 razy powinowactwo tlenu). Wtórna hipoksja prowadzi do uszkodzenia licznych narządów, w szczególności cechujących się wysokim zużyciem tlenu, takich jak ośrodkowy układ nerwowy. W pracy przedstawiono opis przypadku 26-letniej kobiety, u której w wyniku przypadkowego zatrucia CO wystąpiły długotrwale utrzymujące się, głębokie zaburzenia funkcji poznawczych. Autorzy szczegółowo opisują proces ponad 2-letniej rehabilitacji neuropsychologicznej chorej, podkreślając jej pozytywne efekty. Mimo działań profilaktycznych zatrucia tlenkiem węgla nadal pozostają istotnym problemem klinicznym. Zaczadzenie może spowodować różnorodne zaburzenia neurologiczne, emocjonalne i poznawcze. Rehabilitacja neuropsychologiczna jest skuteczną metodą leczenia zaburzeń poznawczych po zatruciu tlenkiem węgla. Korzystne efekty prowadzonej systematycznie rehabilitacji są obserwowane, nawet kilka lat po zachorowaniu.

Czasopismo: Aktualności Neurologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, inżynieria biomedyczna
Anatomia prawidłowa i ultrasonograficzna wybranych nerwów obwodowych. Część III: Nerwy obwodowe kończyny dolnej

Badanie ultrasonograficzne jest obecnie coraz chętniej stosowaną metodą obrazowania
nerwów obwodowych, gdyż stanowi doskonałe uzupełnienie badania klinicznego, elektromiografii
czy badania metodą rezonansu magnetycznego. Podobnie jak w przypadku
innych rodzajów badań ultrasonograficznych, diagnostyka nerwów obwodowych jest
nieinwazyjna i dobrze tolerowana przez pacjentów. Charakterystyczny obraz ultrasonograficzny
nerwów obwodowych oraz technika badania ultrasonograficznego zostały
omówione w pierwszej części pracy na przykładzie nerwu pośrodkowego. W drugiej
części przedstawiono anatomię i technikę badania nerwów obwodowych kończyny górnej.
W trzeciej zostanie omówiona anatomia i technika badania ultrasonograficznego
dwunastu prawidłowych nerwów obwodowych kończyny dolnej: nerwu biodrowo-podbrzusznego,
biodrowo-pachwinowego, skórnego bocznego uda, sromowego, kulszowego,
piszczelowego, łydkowego, podeszwowego przyśrodkowego, podeszwowego bocznego,
strzałkowego wspólnego, strzałkowego głębokiego, strzałkowego powierzchownego.
Na załączonych schematach przedstawiono sposoby przyłożenia głowicy, skany z aparatu
ultrasonograficznego obrazujące kolejno omawiane nerwy wraz z otaczającymi je strukturami.
Obraz ultrasonograficzny nerwów obwodowych w kończynie dolnej jest identyczny
jak w kończynie górnej. Częściej niż w kończynie górnej istnieje potrzeba wykorzystania
głowic konweksowych, umożliwiających obrazowanie nerwów zlokalizowanych głęboko.
Technika badania jest analogiczna jak w kończynie górnej i polega na odnalezieniu nerwu
w charakterystycznym punkcie referencyjnym i śledzeniu go „techniką windy”. Niniejsze
trzy części artykułu są wstępem do omówienia patologii nerwów obwodowych, która
zostanie przedstawiona w kolejnych numerach „Journal of Ultrasonography”.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Anatomia diagnostyczna i diagnostyka patologii strefy entezy pierścienia rotatorów

Anatomia szczegółowa, jakiej wymaga nowoczesna diagnostyka obrazowa, jest podstawą
zrozumienia obrazów diagnostycznych oraz natury diagnozowanej choroby. Celem
pracy jest przedstawienie nowego modelu anatomicznego struktur mięśniowo-ścięgnistych
i torebkowo-więzadłowych o kompleksowej nazwie pierścień rotatorów, na podstawie
schematów anatomicznych i anatomii diagnostycznej (ultrasonografia i rezonans
magnetyczny) pierścienia z zastosowaniem koncepcji rdzeni ścięgnistych. Omawiane są
odpowiednie warstwy tkankowe pierścienia rotatorów. W części diagnostycznej przedstawiono
niektóre patologie entezy ramiennej pierścienia rotatorów. Materiał i metoda:
Przeanalizowano najnowsze dane z badań anatomicznych struktury warstw pierścienia
rotatorów – ich lokalizację, wymiary i strukturę w badaniach ultrasonograficznym i rezonansu
magnetycznego. Wnioski: Pierścień rotatorów powinien być rozpatrywany jako
wielowarstwowa struktura składająca się z przeplatających się i zespalających ze sobą
włókien ścięgien i kompleksu torebkowo-więzadłowego spełniających różne funkcje statyczno-
dynamiczne. Grubość tych warstw jest porównywalna, stąd duże znaczenie ma
świadomość, że patologie kompleksu torebkowo-więzadłowego mogą stać się poważną
przeszkodą w prawidłowym funkcjonowaniu stawu ramiennego, mając istotny wpływ
na zachowanie się całego pierścienia rotatorów. Zrozumienie anatomii i funkcji warstw
pierścienia rotatorów wyjaśnia część zagadki tworzenia się hydroksyapatytowych jam
wapiennych pomiędzy warstwami ścięgien/kompleksu. Jamy te są konsekwencją uszkodzeń
entezy pierścienia rotatorów na granicy przyczepu warstwy ścięgnistej i torebkowo-
więzadłowej. Takie uszkodzenie entezy otwiera drogę do wypełniania już istniejących
rozwarstwień ścięgna-kompleksu oraz aktywnego ich rozlaminowywania poprzez ciągłe
wypełnianie materiałem wapiennym.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Zastosowanie ultrasonografii w diagnostyce bólu bocznego przedziału stawu łokciowego i bliższego końca przedramienia

Ból bocznego przedziału stawu łokciowego oraz osłabienie siły mięśniowej prostowników
są dość powszechnym problemem klinicznym. Objawy te, występujące podczas ruchów
odwracania i nawracania przedramienia, pchania, podnoszenia i pociągania dotyczą
najczęściej osób, które na co dzień wykonują czynności z aktywnym angażowaniem
nadgarstka, na przykład pracując przy komputerze. Dolegliwości w tej okolicy najczęściej
powstają w wyniku przewlekłych przeciążeń i procesów degeneracyjnych ścięgna
wspólnego prostowników oraz więzadła pobocznego promieniowego. Należy pamiętać
o podobnych objawach wynikających z ucisku gałęzi głębokiej nerwu promieniowego
w kanale nerwu promieniowego. Zdarza się, że obydwa schorzenia występują jednocześnie.
Właściwa diagnoza stanowi podstawę skutecznego leczenia. Badanie ultrasonograficzne
jest nieinwazyjną metodą obrazowania, a zastosowanie wysokiej klasy aparatu
z głowicami o częstotliwościach powyżej 12 MHz pozwala na precyzyjną ocenę struktur
stawowych, ścięgien i nerwów. W przypadku tzw. łokcia tenisisty badanie umożliwia
ocenę stopnia i rozległości uszkodzenia więzadła pobocznego promieniowego i ścięgna
wspólnego prostowników, a także obecności naczyń w obszarach uszkodzenia. Stosowane
w leczeniu łokcia tenisisty podawanie koncentratu płytek autologicznej krwi zawierającej
czynniki wzrostu wykonuje się pod kontrolą obrazu ultrasonograficznego. Dzięki temu
możliwe jest precyzyjne nakłucie blizny z marginesem zdrowych tkanek, aby wytworzyć
drobne kanaliki, które umożliwią penetrację czynników wzrostowych. Kontrolne badania
po zabiegu pozwalają na ocenę skuteczności leczenia. W przypadku zespołu kanału
nerwu promieniowego badanie ultrasonograficzne umożliwia wykrycie nieprawidłowości
w gałęzi głębokiej nerwu promieniowego oraz w obrębie struktur anatomicznych graniczących
z nerwem w kanale nerwu promieniowego. Badanie umożliwia wykrycie innych
patologii stawowych i pozastawowych, które mają wpływ na ucisk gałęzi głębokiej nerwu
promieniowego, takich jak deformacje kostne, zmiany pourazowe, zapalenie stawu oraz
obecność guzów. Badanie pomaga także w różnicowaniu dolegliwości wynikających z radikulopatii
szyjnej i uszkodzenia splotu barkowego.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Patogeneza reumatoidalnego zapalenia stawów w badaniach radiologicznych. Część I: Powstawanie nacieków zapalnych w błonie maziowej

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą zapalną o wieloczynnikowej
patogenezie i zróżnicowanym przebiegu, która u większości chorych prowadzi do częściowej
niepełnosprawności lub trwałego kalectwa. Jej cechą charakterystyczną jest przetrwałe
zapalenie błony maziowej (synovitis) i tworzenie inwazyjnej tkanki synowialnej,
zwanej łuszczką, która z różną szybkością prowadzi do destrukcji chrząstki i tkanki kostnej
podchrzęstnej oraz tkanek miękkich stawów. Patogeneza reumatoidalnego zapalenia
stawów jest poznana w niewielkim zakresie. W procesie chorobowym uczestniczą komórki
układu odporności wrodzonej i nabytej, zaburzenia immunoregulacji i sieć cytokin.
W poznaniu patogenezy choroby duże znaczenie miało wprowadzenie badań rezonansu
magnetycznego, które ujawniły kolejną, obok błony maziowej, lokalizację choroby w szpiku
kostnym. Wiele badań wykazało ponadto ścisłą korelację między unaczynieniem błony
maziowej, ocenianym w badaniu ultrasonograficznym power Doppler i w badaniu rezonansem
magnetycznym, oraz obrzękiem szpiku a wskaźnikami klinicznymi, laboratoryjnymi
i histopatologicznymi reumatoidalnego zapalenia stawów. Według aktualnej wiedzy
erozja tkanki kostnej może zachodzić dwoma drogami: od strony jamy stawowej oraz
od strony jamy szpikowej. W badaniu ultrasonograficznym z opcją dopplerowską power
Doppler oraz w rezonansie magnetycznym można obserwować unaczynioną łuszczkę
i efekty jej destrukcyjnej działalności w stawach i ścięgnach. Zmiany zapalne i destrukcyjne
w szpiku kostnym (obrzęk szpiku kostnego, geody – inaczej torbiele zapalne oraz
nadżerki) można obserwować w badaniu rezonansem magnetycznym. Obrzęk szpiku
występuje u 68–75% chorych we wczesnej fazie reumatoidalnego zapalenia stawów i jest
uznawany za predykator szybkiego rozwoju choroby.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Elastografia w obrazowaniu ścięgien i mięśni

Elastografia ultrasonograficzna jest nową techniką obrazowania ultrasonograficznego,
umożliwiającą ocenę jakościową i ilościową właściwości elastycznych tkanek.
Najpopularniejszą techniką elastografii jest metoda uciskowa/statyczna (free hand
strain – tzw. obrazowanie z wolnej ręki), polegająca na ręcznym uciskaniu tkanek
głowicą ultrasonograficzną w celu uzyskania, w czasie rzeczywistym, map rozkładu
elastyczności tkanek, które są kodowane kolorem i nałożone na obrazy w sekwencji
B‑mode. Istnieje coraz więcej dowodów na przydatność elastografii ultrasonograficznej
w praktyce klinicznej jako badania uzupełniającego klasyczne badanie ultrasonograficzne
w rozpoznawaniu patologii tkanek miękkich, w tym mięśni i ścięgien.
Na podstawie wstępnych danych do potencjalnych klinicznych zastosowań elastografii
należą: wczesna diagnostyka i ocena zaawansowania zmian chorobowych, monitorowanie
zabiegów pod kontrolą ultrasonografii w chorobach struktur mięśniowo‑ścięgnistych
i nerwowo‑mięśniowych, a także monitorowanie procesu rehabilitacji.Elastografia może również służyć poznaniu procesów biomechanicznych i patofizjologicznych chorób mięśniowo‑ścięgnistych.
Pomimo wielkiego zainteresowania liczba doniesień na temat elastografii jest znikoma. Przyczyną może być szereg problemówtechnicznych ograniczających jej powtarzalność, wynikających z obecności
artefaktów i braku standaryzacji. W artykule przedstawiono przegląd dotychczasowej
wiedzy nt. potencjalnych możliwości statycznej metody elastografii w ocenie układu
mięśniowo‑szkieletowego, omówiono kwestie techniczne, perspektywy rozwoju tej
metody, jak również podkreślono potrzebę standaryzacji oraz dalszych badań.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Rumowisko kostne rozpoznane ultrasonograficznie jako typowy obraz w zaawansowanej fazie artropatii Charcota – opis przypadku

W pracy przedstawiono przypadek artropatii Charcota w obrębie stopy u pacjenta z wieloletnią
cukrzycą typu 2., powikłaną rozwojem neuropatii, rozpoznany w badaniu ultrasonograficznym,
a następnie potwierdzony w badaniu rentgenowskim i w rezonansie
magnetycznym. Neuropatia cukrzycowa jest obecnie najczęstszą przyczyną osteoartropatii
neurogennej (zwanej artropatią Charcota), choć może się ona rozwinąć również
w przebiegu innych schorzeń układu nerwowego. W obrazie klinicznym fazy ostrej dominują
obrzęk, zaczerwienienie oraz wzmożone ucieplenie stopy, co może sugerować wiele
innych jednostek chorobowych, takich jak bakteryjny stan zapalny, napad dny moczanowej,
zakrzepica żylna lub uraz. Ze względu na niespecyficzny obraz kliniczny oraz niewystarczającą
świadomość specyfiki zespołu stopy cukrzycowej wśród pracowników służby
zdrowia i pacjentów rozpoznanie tego powikłania w wielu przypadkach bywa opóźnione.
Jeśli w fazie ostrej nie zastosuje się właściwego leczenia polegającego głównie na odciążeniu
i unieruchomieniu w odpowiednim opatrunku gipsowym, dochodzi zazwyczaj do
gwałtownie postępującej destrukcji struktur kostno-stawowych, złamań, zwichnięć oraz
znacznej deformacji stopy. Czujność diagnostyczna lekarzy opiekujących się pacjentami
z cukrzycą oraz właściwe wykorzystanie badań obrazowych mogą znacząco wpłynąć na
poprawę skuteczności diagnostyki i optymalizację leczenia artropatii Charcota. Standardowe
badania wykonywane w procesie diagnostycznym obejmują głównie badanie
rentgenowskie, rezonans magnetyczny oraz scyntygrafię. W niektórych przypadkach również
ultrasonografista może rozpoznać typowy obraz rumowiska kostnego w przebiegu
artropatii Charcota i zasugerować kolejne badania obrazowe w trybie pilnym, aby potwierdzić
diagnozę i umożliwić wdrożenie właściwego postępowania minimalizującego
ryzyko okaleczających powikłań.

Czasopismo: Journal of Ultrasonography
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, inżynieria biomedyczna
Podstawy kliniczne zespołów cieśni

Istotą zespołów cieśni jest uszkodzenie nerwu obwodowego będące następstwem ucisku w wąskim i niepodatnym na rozciąganie kanale anatomicznym. Występująca wówczas neuropatia z uwięźnięcia objawia się najpierw bólem i parestezjami w polu unerwienia danego nerwu, następnie osłabieniem czucia powierzchniowego, a w zaawansowanych przypadkach także niedowładami i zanikami mięśni. Najczęściej występującą neuropatię z uwięźnięcia - zespół cieśni nadgarstka stwierdza się u 0,5-3% populacji. W USA chorzy z zespołami cieśni stanowią 10-20% pacjentów spotykanych w praktyce neurochirurgicznej. Zespołom cieśni sprzyjają urazy kostno-stawowe, jak to ma miejsce w tzw. opóźnionym uszkodzeniu nerwu łokciowego. Niekiedy nerwy bywają uciskane przez nietypowe struktury anatomiczne, takie jak np. więzadło Struthersa (nerw pośrodkowy), arkady Struthersa (nerw łokciowy) czy arkada Frohse’a (nerw międzykostny tylny). Istotną rolę odgrywa także ucisk z zewnątrz, np. na nerw łokciowy w okolicy łokcia lub nerw skórny boczny uda przez ciasne dżinsy. Rozwojowi neuropatii z uwięźnięcia sprzyjają również zmiany hormonalne (ciąża, akromegalia), metaboliczne (cukrzyca, alkoholizm, przewlekła dializoterapia) oraz tzw. dziedziczna neuropatia ze skłonnością do uciskowych uszkodzeń nerwów, dziedziczona autosomalnie dominująco, a spowodowana delecją 17p11.2-12 wywołującą zmniejszoną ekspresję genu odpowiedzialnego za syntezę jednego z białek mieliny nerwów obwodowych (PMP22). W części szczegółowej omówiono objawy kliniczne i patogenezę zespołów: cieśni nadgarstka, mięśnia nawrotnego obłego, nerwu międzykostnego przedniego, cieśni nerwu łokciowego w okolicy łokcia, kanału Guyona, nerwu międzykostnego tylnego, Wartenberga, otworu górnego klatki piersiowej, nerwu nadłopatkowego, nerwu mięśniowo-skórnego, Rotha, kanału kostki przyśrodkowej, cieśni nerwu strzałkowego wspólnego, przedniego cieśni stępu, nerwu strzałkowego powierzchownego, nerwu udowo--goleniowego i nerwoból Mortona.

Czasopismo: Aktualności Neurologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, inżynieria biomedyczna
Zespoły uwięźnięcia nerwów obwodowych w badaniach obrazowych

Diagnostyka uwięźnięcia nerwów obwodowych w obrębie kostno-włóknistych kanałów opiera się głównie na analizie objawów klinicznych i wynikach badań elektrofizjologicznych. Testy elektrofizjologiczne są czułe, ale mało swoiste dla przyczyny ucisku, nie umożliwiają także oceny szczegółów anatomicznych koniecznej do precyzyjnej lokalizacji zmian i planowania leczenia. Dawniej badanie radiologiczne w zespołach ucisku nerwów obwodowych było ograniczone do obrazowania zmian kostnych na zdjęciach RTG i TK niezwiązanych bezpośrednio z nerwem i jego otoczeniem z tkanek miękkich. Zdjęcia RTG są przydatne do oceny kości w kierunku zmian pourazowych i złamań, ostrego zapalenia kości i stawów oraz innych artropatii. W miarę rozwoju techniki TK umożliwiło uwidocznienie i ocenę poprzecznych warstw kanału oraz wykrywanie delikatnych zwapnień w ścięgnach tunelu. TK jest doskonałym narzędziem do oceny kości w rekonstrukcjach wielowarstwowych oraz trójwymiarowych. Po wprowadzeniu badań RM możliwe stało się wykrywanie nieprawidłowych mas w otoczeniu nerwu. Współczesny RM pozwala także na obrazowanie i ocenę samych nerwów. Udoskonalenie techniki ultrasonograficznej, polegające na wprowadzeniu szerokopasmowych głowic wysokiej częstotliwości, ogniskowania w bliskim polu, zastosowanie czułych metod badania przepływu sprawiły, iż możemy dokładnie ocenić usidlenie nerwów obwodowych w przebiegu tunelopatii.

Czasopismo: Aktualności Neurologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, inżynieria biomedyczna
Badania elektrofizjologiczne w zespołach cieśni

W pracy przedstawiono rolę badań elektrofizjologicznych (tj. neurografii i elektromiografii) w diagnostyce uszkodzeń nerwów obwodowych. Omówiono szczegółowo kryteria neurofizjologiczne pozwalające rozpoznać odcinkową demielinizację w zespołach cieśni, a także uszkodzenie aksonalne, odnerwienie i reinerwację, które pozwalają ocenić stopień zaawansowania zmian, będąc przy tym źródłem wskazówek terapeutycznych. Ponadto w sposób zwięzły i przejrzysty zaprezentowano podstawowe dane anatomiczne poszczególnych nerwów kończyny górnej i dolnej oraz ich zakres unerwienia ruchowego i czuciowego, zwracając uwagę na najczęstsze wrodzone anomalie unerwienia. Oprócz tego w pracy omówiono szczegółowo zestaw badań elektrofizjologicznych (z uwzględnieniem technik porównawczych w niektórych przypadkach), które należy wykonać przy podejrzeniu każdego zespołu cieśni kończyny górnej i dolnej, a także przy podejrzeniu zespołu otworu górnego klatki piersiowej (thoracic outlet syndrome). Bardzo dokładnie przedstawiono również interpretację uzyskanych wyników badań przewodnictwa nerwowego oraz badania EMG, potwierdzających rozpoznanie poszczególnych zespołów cieśni. W pracy poświęcono dużo uwagi elektrofizjologicznej diagnostyce różnicowej, zarówno jeżeli chodzi o lokalizację miejsca ucisku nerwu, jak i wykluczenie innych jednostek chorobowych o podobnych objawach klinicznych, w tym zwłaszcza radikulopatii i pleksopatii.

Czasopismo: Aktualności Neurologiczne
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: nauki medyczne, nauki farmaceutyczne, inżynieria biomedyczna