rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pedagogika religii – konceptualizacja teorii kształtującej uczniowską tożsamość

Wprowadzenie. Religia jest jednym z przedmiotów realizowanych w szkołach podstawowych i średnich. Jest to przedmiot swoisty, w zasadzie nieempiryczny, toteż niezwykle ważne jest, aby przekazywane treści wpisywały się w przestrzeń szeroko pojętej pedagogiki.
Cel. Celem artykułu jest propozycja opracowania teorii pedagogiki religii, która poprzez program nauczania w czasie katechezy w szkole staje się źródłem kształtowania osobowości i wyłaniania religijnej, wyznaniowej tożsamości. Teoria ma przyczynić się do poszerzenia zrozumienia pedagogicznych (naukowych) odniesień do religii, zwiększenia poczucia odpowiedzialności za kształcenie uczniów przez pedagogów i teologów (katechetów) oraz za samokształcenie. Ma też wskazać czynniki budujące tożsamość, między innymi po to, aby znalazły one swoje odzwierciedlenie w procesie kształcenia (edukacji, wychowaniu, socjalizacji).
Materiały i metody. Wypowiedź ma charakter teoretyczny, przy czym jej konceptualizacja prowadzi do opracowania teorii pedagogiki religii i nawiązuje do fenomenologii oraz idei praktyki w działaniu. Wnioski. Ważne jest, aby katecheci i teolodzy współpracowali z pedagogami, ponieważ treści programowe kształtują osobowość i tożsamość uczniów. Znajomość czynników wpływających na tożsamość powinna wpisywać się w program i proces kształcenia (edukacji, wychowania i socjalizacji).
Wnioski. Ważne jest, aby katecheci i teolodzy współpracowali z pedagogami, ponieważ treści programowe kształtują osobowość i tożsamość uczniów. Znajomość czynników wpływających na tożsamość powinna wpisywać się w program i proces kształcenia (edukacji, wychowania i socjalizacji).

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Palin PCI – terapia interakcyjna rodzic – dziecko dla jąkających się dzieci w praktyce – studium przypadku

Zaburzenia płynności mowy stanowią pewien globalny fenomen, gdyż występują we wszystkich społeczeństwach. Jednocześnie istnieje wiele metod terapii logopedycznych dotyczących jąkania się. W artykule przedstawiono wyniki badania dotyczące efektów jednej z nich, tj. Palin PCI – terapii interakcyjnej rodzic – dziecko, zastosowanej w przypadku pięcioletniego jąkającego się chłopca. W badaniu wykorzystano jakościową metodę case study, w której ramach wykorzystano kilka źródeł danych: analizę dokumentów z terapii, obserwację, a także indywidualne wywiady pogłębione z rodzicami. Badanie wykazało, że zastosowanie programu Palin PCI przyczyniło się do zmniejszenia niepłynności mowy chłopca, a także znacznej zmiany postaw rodziców względem jąkania się syna.

Czasopismo: Forum Lingwistyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zaangażowanie rodziców w pomoc dzieciom w wieku wczesnoszkolnym w odrabianiu zadań domowych. Analiza możliwości

Cel. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym na ogół chętnie przychodzą do szkoły i z zapałem zabierają się do nauki. Pilnie słuchają i gorliwie wypełniają polecenia nauczyciela. Natomiast ich koncentracja uwagi jest jeszcze nietrwała. Naturalne jest, że nie potrafią one początkowo sprostać wszystkim obowiązkom szkolnym. Dodatkowo w pierwszych latach nauki mali uczniowie nie mają jeszcze nawyku uczenia się samodzielnie ani w szkole, ani w domu. Dlatego też ogromne znaczenie we właściwym kształtowaniu tego zwyczaju oraz konsekwentnym, a zarazem rozumnym, tj. odpowiednim pod względem wychowawczym podejściu do tej problematyki, mają rodzice. Praca domowa jest jednym z elementów jednolitego procesu kształcenia. Nie jest więc dodatkiem do nauki szkolnej, jak to dość często występuje w praktycznej działalności dydaktyczno-wychowawczej, ale jej integralnym elementem. Kiedy dziecko zaczyna swoją przygodę ze szkołą, potrzebuje wsparcia tych, którzy dają mu poczucie bezpieczeństwa. Istotna dla dziecka jest obecność rodziców w ważnych chwilach w szkole oraz zainteresowanie tym, co dzieje się w jego życiu, a więc także zadaniami domowymi. Oczywiste zatem jest, że rodzice mogą i powinni pomagać w nauce. Celem artykułu jest przedstawienie możliwości zaangażowania się rodziców w pomoc dzieciom w wieku wczesnoszkolnym w odrabianiu prac domowych.
Materiały i metody. Przegląd i analiza literatury przedmiotu.
Wnioski. Rodzic powinien być doradcą, ale nie wykonawcą. Narzucanie swojej pomocy w sytuacji, gdy dziecko jej nie potrzebuje i nie chce, czy nawet wyręczanie dziecka może spowodować, że młody człowiek zwątpi w swoje możliwości, pogorszy się jego samoocena, przyzwyczajony też zostanie do oszukiwania i innych działań sprzecznych z normami społecznymi. Może to doprowadzić do sytuacji, w której uczeń nie będzie podejmował żadnych zadań bez zewnętrznej motywacji rodzica lub nauczyciela. Jednak pozostawienie go zupełnie samego wobec nowych i trudnych wyzwań także nie jest dobre, bo zaburza jego poczucie bezpieczeństwa, może spowodować wykształcenie postawy unikania trudnych sytuacji. Racjonalna pomoc rodziców jest pedagogicznie bezcenna.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Relacje rówieśnicze jako sfera działań wychowawcy klasy szkolnej

Wprowadzenie. Relacje z rówieśnikami odgrywają znaczącą rolę w rozwoju dzieci i młodzieży, czego świadectwem mogą być negatywne skutki ich nieprawidłowości. Ważnym miejscem kształtowania się tych relacji jest klasa szkolna.
Cel. Głównym celem tego artykułu jest opisanie działań wychowawcy klasy szkolnej, skierowanych na wspomaganie procesu kształtowania się prawidłowych relacji uczniów z ich rówieśnikami.
Materiały i metody. W przygotowaniu tekstu tego artykułu posłużono się analizą literatury przedmiotu.
Wyniki. Przedstawione w literaturze przedmiotu wyniki badań wskazują na to, że dla relacji uczniów z ich rówieśnikami ważne są czynniki motywujące do podjęcia interakcji z rówieśnikiem oraz czynniki ułatwiające jej utrzymanie. Wiedza na temat tych czynników i wzajemnych zależności między nimi posłużyła wskazaniu kierunków i zarazem celów omawianych działań wychowawcy oraz sposobów ich osiągania.
Wnioski. Istnieje konieczność systemowego ujmowania procesu kształtowania się relacji rówieśniczych i zarazem systemowych działań wychowawcy, skierowanych na wspomaganie tego procesu.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Wykorzystanie metody Kids’ Skills – Dam Radę! Bena Furmana w terapii dzieci z jąkaniem w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

Celem autorki artykułu jest przedstawienie propozycji wykorzystania metody Kids’ Skills – Dam Radę! Bena Furmana (2010) w terapii dzieci z jąkaniem się w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Metoda ta opiera się na terapii krótkoterminowej skoncentrowanej na rozwiązaniach – TSR (ang. SFBT) oraz terapii ericksonowskiej, systemowej i narracyjnej (Furman, 2010). Współcześnie logopedzi coraz częściej czerpią z terapii krótkoterminowej skoncentrowanej na rozwiązaniu, pracując z osobami z różnymi zaburzeniami komunikacyjnymi, w tym z jąkaniem się (Fourlas, Ntourou, 2021; Kelman, Nicholas, 2020; Nicholas, 2015).W artykule przedstawiono 15 kroków metody Kids’ Skills – Dam Radę! Bena Furmana oraz omówiono pytania zadawane przez terapeutę i stosowane techniki, wskazując na to, w jaki sposób podejście może być dostosowane do dzieci, które się jąkają. Kluczową ideą programu Kids’ Skills – Dam Radę! jest przekonanie, że problemy można interpretować jako brak umiejętności, które dziecko będzie w stanie nabyć. Celem metody jest zachęcenie dziecka i pomoc w zdobyciu nowej umiejętności, czy też pogłębienie, wykorzystanie umiejętności już posiadanych, by mogło ono przezwyciężyć swoje trudności.Program jest oparty na współpracy z najbliższym środowiskiem dziecka – rodzicami, rodzeństwem, szkołą. Terapia dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, które się jąkają, powinna być zintegrowana, obejmować poznawcze, behawioralne i afektywne komponenty. Przedstawiono więc, jak można wykorzystać metodę Kids’ Skills – Dam Radę! w czterech kluczowych obszarach pracy z dzieckiem jąkającym się. Są to obszary: 1. Otwartość na temat jąkania. 2. Stosowanie technik/strategii pomocnych w kontrolowaniu jąkania. 3. Umiejętności najefektywniejszego komunikowania się. 4. Rozumienie uczuć, reakcji i przekonań związanych z jąkaniem i radzenie sobie z nimi. Metoda ta pozwala na dużą elastyczność i dopasowanie się do potrzeb dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym z jąkaniem oraz jego rodziców/opiekunów. Wymaga ona jednak od terapeuty dobrej znajomości metody Kids’ Skills – Dam Radę!, rozumienia trudności, przeżywanych emocji osób z jąkaniem i ich rodzin oraz doświadczenia w pracy różnymi metodami terapeutycznymi z dziećmi jąkajacymi się.

Czasopismo: Forum Lingwistyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Interlinguistische und interdiskursive Kontrastivität am Beispiel der linguistischen Forschung zum Migrationsdiskurs in Polen und in Deutschland

Niniejszy artykuł nawiązuje do sformułowanego przez Zofię Bilut-Homplewicz w 2013 roku dezyderatu kontrastywności interlingwistycznej i interdyskursywnej. Oba typy kontrastywności przedstawione są w odniesieniu do badań lingwistycznych nad dyskursem migracyjnym w Polsce i w Niemczech. Po obraniu za punkt wyjścia perspektywy interlingwistycznej i interdyskursywnej omówione zostają zmienne porównawcze, takie jak „migracja, dyskurs migracyjny, lingwistyczne badania dyskursu migracyjnego“ – każda z nich w odniesieniu do Polski, Niemiec lub krajów niemieckojęzycznych oraz badań polskich i niemieckich. W ramach porównania interdyskursywnego i interlingwistycznego uwaga skupiona jest w szczególności na pojęciu toposu i jego operacjonalizacji w obu obszarach badawczych.

Czasopismo: Forum Lingwistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dziecięce interpretacje związków frazeologicznych z komponentem głowa

Celem zasadniczym autorki artykułu jest zaprezentowanie i omówienie materiału leksykalnego, zebranego wśród dzieci pięcioletnich, dotyczącego rozumienia i interpretacji dwunastu związków frazeologicznych z komponentem głowa. Wybór związków frazeologicznych podyktowany był zamiarem sięgnięcia do zagadnień bliskich dziecku, z którymi spotyka się ono na co dzień i które utrwalone są w tradycji językowej powiedzeń. Tematyka frazeologizmów miała także skłonić do formułowania na ich temat swobodnych wypowiedzi. Opracowanie pokazuje sposób, w jaki dzieci interpretują wybrane frazeologizmy użyte metatekstowo oraz jak definiują je za pomocą języka.

Czasopismo: Forum Lingwistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Naukowo-terapeutyczne rozprawy o jąkaniu się. Uwagi na temat książki Dialog bez barier – kompleksowa interwencja logopedyczna w jąkaniu, pod redakcją Katarzyny Węsierskiej i Hildy Sønsterud

Dialog bez barier – kompleksowa interwencja logopedyczna w jąkaniu, pod redakcją Katarzyny Węsierskiej i Hildy Sønsterud

Czasopismo: Forum Lingwistyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Narcyzm i patologia narcystyczna w ujęciu psychologii self Heinza Kohuta

W artykule przedstawiono podstawowe pojęcia i założenia psychologii self Heinza Kohuta. Scharakteryzowano dwubiegunowe self oraz warunki i procesy, w jakich zachodzi jego dwutorowy rozwój. Na ich podstawie wyjaśniono zagadnienie i rolę narcyzmu, analizując jego transformację w dojrzałe i patologiczne formy.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rozwój Ja cielesnego w kontekście wczesnej relacji z opiekunem

W artykule poruszono zagadnienie wpływu wczesnej relacji z opiekunem na sposób funkcjonowania Ja cielesnego. Zaproponowano autorską próbę konccptualizacji pojęcia Ja cielesnego, w której główny nacisk położono na funkcje (doznawanie, interpretacja, regulacja) pełnione przez tę instancję oraz treści (doznania, potrzeby cielesne, stany emocjonalne, poczucie tożsamości) będące przedmiotem jej opracowania. Omówiono rozwój poszczególnych reprezentacji doświadczeń cielesnych przyjmując, że ich jakość jest uzależniona od zdolności opiekuna do wspierania rozwoju funkcji przypisanych Ja cielesnemu. Opisano także znaczenie reprezentacji doświadczeń cielesnych dla poczucia tożsamości fizycznej, będącego fenomenologicznym kryterium funkcjonalności (tzw. siły) Ja cielesnego.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zjawisko hazardu patologicznego i jego uwarunkowania

Hazard jest obecnie popularną i legalną formą aktywności podejmowaną przez ludzi na całym święcie. Wprowadzone w ostatnim okresie zmiany prawne dotyczące gier losowych, większa ich dostępność z racji rozpowszechnienia salonów gier sprawiły, że coraz częstsze są przypadki uzależnienia od hazardu. W tej sytuacji istnieje potrzeba lepszego poznania, czym jest hazard patologiczny. Prezentowany artykuł jest poświęcony tej tematyce. W literaturze przedmiotu najczęściej traktuje się jako synonimicznc takie określenia, jak hazard kompulsywny, hazard patologiczny, hazard problematyczny. Hazard patologiczny jest zjawiskiem złożonym. Definiując hazard, tradycyjnie zwraca się raczej uwagę na skutki ekonomiczne i społeczne, a nic na proces czy też naturę zjawiska. Klinicyści natomiast koncentrują się na negatywnych następstwach aktywności hazardowej, proponują typologie i opracowują definicje, które mogą być przydatne do bardziej adekwatnej opcracjonalizacji tego konstruktu, jakim jest hazard. Krytyczna analiza literatury przedmiotu pozwoliła na wyodrębnienie czynników, które mogą warunkować rozwój patologicznego hazardu. Są to czynniki: rodzinne/genetyczne, socjodcmograficznc (np. wiek, płeć, pochodzenie etniczne, rodzaj gry losowej), podmiotowe (np. osobowość, reakcje biochemiczne, procesy poznawcze, stany psychiczne) oraz religijne/duchowe.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wpływ charakterystyk sprawcy i ofiary na przypisywanie sprawcy moralnej odpowiedzialności

Zgodnie z modelem opartym na koncepcjach obronnej atrybucji odpowiedzialności i stereotypizacji oraz na wcześniejszych badaniach (Styśko, 2006, 2007), w pewnych okolicznościach nietendeneyjne lub tendencyjnie przychylne sady wobec sprawcy z negatywnie stereotypizowanej grupy (efekt anihilacji) mogą być wyjaśniane użyciem poznawczej strategii służącej redukcji wysokiego poziomu zagrożenia i przywróceniu utraconej kontroli. W niniejszym artykule prezentuję kolejne badanie oparte na założeniach tego modelu. W eksperymencie z użyciem procedury komputerowej, obejmującym 107 licealistek, w którym prezentowana ofiara była podobna do obserwatora, uczestniczki przypisywały podobny stopień odpowiedzialności sprawcy należącemu i nic należącemu do negatywnie stereotypizowancj grupy (dresiarzy). Kiedy ofiara była prezentowana jako niepodobna, ale równic angażująca emocjonalnie (dziecko), sprawcy-dresiarzowi przypisywano nawet mniej odpowiedzialności niż niedresiarzowi.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Osobowościowe predyktory zachowań etosowych w organizacji

W badaniu prezentowanym w niniejszym artykule testowano, w jakim stopniu nasilenie empatii w pracy, poczucie kontroli oraz poczucie własnej skuteczności są związane z zachowaniami etosowymi ukierunkowanymi na ludzi oraz na organizację. Dane zebrano na próbie 313 osób pracujących w różnych zawodach. Użyto dwie podskale zachowań etosowych: zachowań skierowanych na ludzi oraz zachowań skierowanych na organizację. Wykorzystano także polskie wersje kwestionariuszy mierzących empatię w pracy, poczucie kontroli oraz własnej skuteczności. Uzyskane wyniki analizy regresji wskazują, że jedynie empatia w pracy oraz poczucie własnej skuteczności są dobrymi predykatorami zachowań etosowych. Ani ogólne poczucie kontroli, ani poczucie kontroli w pracy nic mają istotnego związku z zachowaniami etosowymi. Ogólnie mówiąc, kontrolowane zmienne osobowościowe okazały się lepszymi predykatorami zachowań etosowych ukierunkowanych na ludzi (R2 = 32%) niż na organizację (R2 = 22%). Empatia w pracy okazała się najsilniejszym predykatorem zachowań etosowych. Istotne różnice pomiędzy różnymi grupami zawodowymi sugerują, że w dalszych badaniach nad zachowaniami etosowymi warto porównywać homogeniczne grupy zawodowe.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wpływ emocji na ocenę i pamięć reklamy: badania w paradygmacie wstecznego kształtowania pamięci

Prezentowane badanie składało się z dwu części. W pierwszej z nich zostało sprawdzone, jak emocje wpływają na ocenę reklamy, ocenę marki i pamięć informacji o produkcie. Druga część dotyczyła wstecznego kształtowania pamięci: odpowiadała na pytanie, jak zostaje zniekształcona pamięć ocen marki, ocen produktu i informacji o produkcie pod wpływem później napływającej informacji, w zależności od siły emocji, jakie wzbudza reklama. Zastosowano dwa konteksty spostrzegania reklamy: spostrzeganie reklamy ze względu na jej atrakcyjność oraz markę. Wykorzystano trzy reklamy: autobiograficzną odnoszącą się do wspomnień pozytywnych, autobiograficzną odnoszącą się do wspomnień negatywnych i neutralną nieautobiograficzną. Jako informację zniekształcającą wykorzystano inną formę komunikatu perswazyjnego (ulotka reklamowa). Wyniki wykazały wpływ treści autobiograficznych na emocje wywołane reklamą oraz na oceny reklamy i marki. Pamięć reklam wywołujących silniejsze emocje ulegała mniejszym zniekształceniom niż pamięć reklam wywołujących emocje słabsze.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Zachowania komunikacyjne polityków - kobiet i mężczyzn

Celem badań była próba odpowiedzi na pytanie o cechy publicznych zachowań komunikacyjnych aktywistów politycznych - kobiet i mężczyzn. Przeprowadzono dwa badania, których przedmiotem uczyniono zachowania komunikacyjne polityków (kobiet i mężczyzn), analizowane ze względu na rodzaj poruszanej problematyki (badanie 1) i sposób autoprezentacji (badanie 2). Łącznie analizowano 120 przekazów komunikacyjnych (po 60 w każdym z badań) polityków różniących się płcią i przynależnością do ugrupowań politycznych. Uzyskane wyniki wskazują na brak istotnych statystycznie różnic pomiędzy politykami mężczyznami a politykami - kobietami zarówno w zakresie podejmowanej problematyki, jak i ujawnianych strategii autoprezentacji obronnej (obrona przez atak i obrona przez unikanie). Jakkolwiek w odniesieniu do techniki autoprezentacji asertywnej zaobserwowano zróżnicowanie międzygrupowe na poziomie tendencji, techniki asertywne w większym stopniu ujawniane były przez mężczyzn.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Osobowościowe i społeczne problemy uczestników więziennej terapii uzależnienia od alkoholu - „Atlantis”

W badaniach postawiono ogólną hipotezę, że osoby uczestniczące w programie leczenia uzależnień w zakładzie karnym przejawiają więcej problemów psychologicznych, społecznych, prawnych i medycznych niż osoby uzależnione poza więzieniem. Za pomocą Testu Przymiotników i wywiadu zbadano grupę eksperymentalną - 118 więźniów uzależnionych od alkoholu i uczestniczących w psychoterapii - „Atlantis”, a także grupę kontrolną 29 osób uzależnionych od alkoholu i uczestniczących w psychoterapii poza zakładem karnym. Stwierdzono, że więźniowie charakteryzują się następującymi problemami: popełnili czyny karalne przeciwko rodzinie, mieniu i czyny zabójstwa, wykazują bardzo niski poziom samokrytyki w zakresie swoich problemów interpersonalnych, rodzinnych, z przemocą i somatycznych, przejawiają duże nasilenie postaw obronnych i samokontroli zachowania, prezentują niski poziom dążeń i osiągania celów związanych z utrzymywaniem abstynencji alkoholowej. W przyszłych badaniach należy uwzględnić szerszą diagnozę struktury osobowości - całej sfery emocjonalnej, a także sfery poznawczej osób poddających się psychoterapii uzależnień w więzieniu.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Porównanie egzystencjalnych oraz religijno-duchowych aspektów funkcjonowania studentów i osób uzależnionych od alkoholu

Celem przeprowadzonego projektu badawczego było zbadanie, czy pomiędzy studentami i anonimowymi alkoholikami istnieje różnica w poczuciu sensu życia, w częstotliwości doświadczeń duchowych oraz w różnych aspektach religijności (orientacji religijnej, sile przekonań religijnych, częstotliwości modlitwy oraz uczestniczenia we mszy świętej, religijnych sposobach radzenia sobie ze stresem). Dodatkowym celem było sprawdzenie prawdziwości założenia, że pomiędzy częstotliwością przeżyć duchowych i poczuciem sensu życia, religijnością i poczuciem sensu życia oraz religijnością i częstotliwością przeżyć duchowych istnieją pozytywne zależności. Przebadano 70 uczestników spotkań grup Anonimowych Alkoholików oraz 53 studentów Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Zastosowano następujące narzędzia badawcze: Skalę Siły Przekonań Religijnych, Skalę Orientacji Religijnej, Skalę Religijnych Sposobów Radzenia Sobie ze Stresem, Skalę Codziennych Doświadczeń Duchowych, Skalę Poczucia Sensu Życia oraz jednopytaniowe skale dotyczące częstotliwości modlitwy oraz udziału we mszy świętej. W porównaniu ze studentami anonimowi alkoholicy mają większą siłę przekonań religijnych i wewnętrzną oraz zewnętrzną personalną motywację religijną, częściej się modlą i częściej korzystają z religijnych, pozytywnych sposobów radzenia sobie ze stresem oraz częściej doświadczają przeżyć duchowych. U studentów stwierdzono pozytywne związki pomiędzy częstotliwością przeżyć duchowych i religijnością, częstotliwością przeżyć duchowych i poczuciem sensu życia, jak również między częstotliwością modlitwy oraz religijnością zewnętrzną motywowaną społecznic a poczuciem sensu życia.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Teoria ukierunkowali regulacyjnych E. Tory Higginsa

Zaproponowana przez E. Tory Higginsa teoria ukierunkowali regulacyjnych, rozróżnia dwie odrębne strategie (systemy) samoregulacji: (1) promocyjne i (2) prewencyjne ukierunkowanie regulacyjne. Pierwsza związana jest z koncentracją na ideałach, osiągnięciach, aspiracjach i wzroście, natomiast druga - z koncentracją na powinnościach, zobowiązaniach, odpowiedzialności, ochranianiu i bezpieczeństwie. Artykuł prezentuje najważniejsze tezy teorii oraz wyniki wybranych badań dotyczących znaczenia ukierunkowali regulacyjnych dla procesów poznawczych i decyzyjnych, różnych aspektów realizacji celów, a także dla emocji, formułowania ocen i wartościowania obiektów. Ostatnia część ma charakter dyskusyjny i koncentruje się na ocenie teorii Higginsa, jej związków z innymi modelami samoregulacji oraz miejsca w szerszym kontekście zmiennych osobowościowych i temperamentalnych.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
„Dokąd zmierzam?” - duchowość jako wymiar osobowości

Poszukiwanie i opis wymiarów osobowości stanowi jeden z podstawowych oraz najintensywniej eksploatowanych problemów współczesnej psychologii. Przy czym badacze coraz częściej zwracają uwagę na istotność pytania o sens życia, jako dominującego w wielu - zwłaszcza krytycznych - momentach zaburzających prawidłowe funkcjonowanie osobowości. Z poszukiwaniem sensu biegu wydarzeń wiąże się duchowość człowieka - sfera do tej pory najczęściej badana jako element religijności bądź jako transcendentny wymiar ludzkiego doświadczania. Jednak wiele badań sugeruje, że duchowość może stanowić odrębny wymiar osobowości człowieka, odgrywający bardzo ważną rolę w procesie zaspokajania potrzeby poczucia bezpieczeństwa, sensu życia, potrzeb emocjonalnych, poznawczych czy wreszcie związanych z projektowaniem życiowych celów. Pojęcie egzystencjalnej i duchowej inteligencji ma zatem służyć zobrazowaniu zjawisk, które pozwalają na analizowanie i rozwiązywanie problemów sensu i wartości. Jednocześnie narzędziami wykorzystywanymi w tym procesie jest inteligencja racjonalna i emocjonalna.

Czasopismo: Roczniki Psychologiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia