rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Szkic aktualnej debaty nad naukometrią i bibliometrią w Polsce i zapomniane naukoznawstwo

W toczonej w Polsce w ostatnich trzech dekadach debacie na temat naukometrii
i bibliometrii popełniono bardzo poważny błąd metodyczny: pominięto refleksję naukoznawczą,
szczególnie historyczno‑metodologiczną.
Artykuł rozważa to pominięte zagadnienie.
Aby zrealizować ten cel, posłużono się metodą badań interdyscyplinarnych z zakresu
naukoznawstwa i historii naukoznawstwa. Zastosowano tę metodę do analizy wybranych
najważniejszych publikacji na temat naukometrii i bibliometrii ostatnich trzech dekad, ze
szczególnym uwzględnieniem kontekstu polskiego.
Artykuł omawia: a) kontekst aktualnej debaty na temat naukometrii i bibliometrii
w Polsce; b) historię polskich analiz naukometrycznych opartych na zagranicznych bazach
indeksacyjnych; c) aktualną dyskusję na temat naukometrii i bibliometrii w Polsce
oraz d) pominięty w aktualnej debacie kluczowy aspekt – nierozerwalny związek naukometrii
i bibliometrii z naukoznawstwem.
Wnioskiem z przeprowadzonych badań jest postulat powrotu w Polsce do badań
informetrycznych (naukometrycznych, bibliometrycznych, webometrycznych, …), świadomie
rozwijanych w kontekście zintegrowanego naukoznawstwa. Wiedzę tę należy wykorzystać
w kształtowaniu aktualnej polityki naukowej: struktury organizacyjnej nauki
i szkolnictwa wyższego oraz formowania zasad oceny dorobku naukowego instytucji i poszczególnych
pracowników oraz czasopism naukowych.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Uwagi do komentarza prof. Michała Kokowskiego o badaniach życiorysu Jana Czochralskiego

Odpowiedź biografa prof. Jana Czochralskiego na krytyczne uwagi prof. Michała Kokowskiego
dotyczące treści artykułu będącego zasadniczo zapisem referatu. Autor zwraca
uwagę na ciągłą zmienność opinii i uwag o życiu i działalności Czochralskiego, wynikającą
z ujawnianych stale nowych dokumentów i nowej interpretacji znanych faktów. W tej
sytuacji odwoływanie się przez prof. Kokowskiego do starych danych nie jest właściwe.
Autor omawia cztery przykłady błędnej interpretacji.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Międzynarodowa współpraca w zakresie historii nauki w Europie Środkowej (po angielsku)

W ostatnich dziesięciu latach jesteśmy świadkami rozwoju nieformalnej współpracy międzynarodowej, koncentrującej się na historii nauki w monarchii habsburskiej i, w ogólności, w Europie Środkowej – wspólnej dla krajów tego regionu lub mającej
wzajemne powiązania. Kooperacja obejmuje głównie historyków nauki z Austrii, Czech, Węgier i Polski. Do chwili obecnej przyniosła już ważne rezultaty i przyczyniła się do
podjęcia pewnych ponadczasowych zagadnień historii nauki, takich jak na przykład nacjonalizacja i umiędzynarodowienie nauki.
W ramach tej współpracy w maju 2015 roku w Instytucie Historii Współczesnej Czeskiej Akademii Nauk w Pradze odbyło się seminarium, podczas którego dr Jan Surman, historyk nauki polskiego pochodzenia, analizował tworzenie krajowych terminologii naukowych. Podkreślił jednocześnie konieczność i przydatność współpracy międzynarodowej w osiągnięciu głębszego zrozumienia „narodowych” historii nauki, które nie mogą być oddzielone od historii „międzynarodowej”.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
O początkach i rozwoju doktryny prawa turystycznego

Z uwagi na masowy charakter oraz gospodarcze znaczenie turystyki w świecie współczesnym stała się ona przedmiotem zainteresowania wielu dziedzin wiedzy, w tym również prawa. W szczególności celem wprowadzonych w tym zakresie regulacji prawnych, a w pierwszej kolejności ustawy o usługach turystycznych z 29 sierpnia 1997 r. oraz drugiej z 16 września 2011 r. o tz w. timesharingu, czyli prawie do korzystania z obiektu turystycznego, hotelu, domku letniskowego, apartamentu itd. w oznaczonym czasie, stała się ochrona turysty przed nieuczciwością i nadużyciami ze strony biur podróży, ale ustawodawca uznał również za stosowne unormowanie szeregu kwestii dotyczących zarządzania turystyką. I jakkolwiek liczba przepisów odnoszących się bezpośrednio do ruchu turystycznego, zwłaszcza o charakterze transgranicznym, w porównaniu ze stanem sprzed 1989 r. zdecydowanie się zmniejszyła, problemów prawnych związanych z aktualną skalą tego zjawiska i w konsekwencji wymagających specjalnego unormowania jest obecnie na tyle dużo, że można mówić o powstaniu nowej odrębnej dziedziny prawa, którą określa się na ogół jako „prawo turystyczne” bądź „prawo w turystyce”. Jest ona w tej chwili wykładana na ponad stu uczelniach w Polsce, a ponadto stanowi przedmiot niezwykle intensywnie rozwijających się badań naukowych.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Jakiej naukometrii i bibliometrii potrzebujemy w Polsce?

Celem tego badawczo‑przeglądowego
artykułu jest zbadanie podstaw naukowych
naukometrii / bibliometrii – wskazanie jej faktycznych możliwości „detekcyjno‑pomiarowych”.
Przeprowadzana analiza dokonywana jest z autorskiej perspektywy
zintegrowanego naukoznawstwa oraz historii i metodologii tak pojmowanego naukoznawstwa
(szczególnie historii i metodologii naukometrii / bibliometrii oraz historii i metodologii
nauki). Stanowi to o nowości ujęcia tematyki i determinuje: a) sposob wyboru
publikacji i ich interpretacji oraz b) hierarchię analizowanych zagadnień.
Artykuł opisuje: dominujący na świecie i w Polsce (niekrytyczny) pogląd na temat
podstaw naukometrii / bibliometrii i liczne poważne naukowe ograniczenia podstaw
naukometrii / bibliometrii, takie jak: a) niezgodność z danymi empirycznymi tzw. praw
naukometrycznych i prawa koncentracji Garfielda; b) stronniczość dziedzinowa, językowa
oraz geograficzna baz indeksacyjnych; c) róożne praktyki komunikacji naukowej; d) orientacja
lokalna (narodowo‑państwową)
nauk humanistycznych i społecznych oraz lokalne
indeksy cytowań; e) wady definicji wskaźnika wpływu (IF) i manipulacje jego wartościami,
„gra w Impact Factor”; f) rozliczne problemy z cytowaniami: syndrom Mendla, syndrom
klasycznej publikacji, tzw. cytowania drugorzędne i trzeciorzędne, syndrom palimpsestu,
efekt zaniku cytowań, kradzieże cytowań, tzw. efekt Mateusza, negatywne cytowania,
„modne bzdury”, przymusowe cytowania, patologie: tzw. karteli albo spółdzielni cytowań,
„autorstwa gościnnego” oraz „autorstwa honorowego”; g) odróżnienia „wpływu publikacji”
i „znaczenia publikacji, doniosłości publikacji”; h) efektywność indeksowania publikacji
w bazach elektronicznych i internetowych a nowoczesność techniczna publikacji.
Odkrycie tego typu ograniczeń naukometrii / bibliometrii wywołało powstanie m.in.
biobibliometrii, alternatywnych metryk (‘altmetrics’) oraz ruchu otwartej nauki.
Uwzględnienie analizowanych informacji prowadzi do ogolnej konkluzji mającej
znaczenie dla aktualnej polityki naukowej w Polsce: należy przeciwstawić się „tyranii bibliometrii”, gdyż nie służy to rozwojowi nauki. Dlatego trzeba ograniczyć stosowanie
metod naukometrycznych w ocenie działalności naukowej, szczególnie nauk humanistycznych
i nauk społecznych.
Artykuł opowiada się również za realizacją priorytetowej dla MNiSW idei promowania
dorobku polskich nauk humanistycznych i społecznych w kraju i za granicą.
W tym celu wnioskuje się: a) rozwijać zintegrowane naukoznawstwo (uwolni to od licznych
błędow naukometrii i bibliometrii); b) rozbudowywać bazy indeksacyjne publikacji,
biblioteki cyfrowe oraz repozytoria cyfrowe, c) intensyfikować udział polskich badaczy
w międzynarodowej przestrzeni badawczej, w tym aktywnie włączyć się w projekt
budowy europejskiej bazy indeksacyjnej humanistyki i nauk społecznych, d) rozwijać
otwarty dostęp do treści naukowych oraz e) unowocześnić polskie czasopisma naukowe
i wydawnictwa naukowe.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Filozofia nauki a historia nauki

Artykuł analizuje relacje pomiędzy filozofią nauki i historią nauki. Rozważane są dwa podejścia do filozofii nauki, jedno reprezentowane przez formalną metodologię nauk i drugie – przez historycznie zorientowaną teorię nauki. O ile pierwsza koncepcja traktuje historię nauki jako niezbyt istotną dla filozofi i nauki, orientacja druga uważa, że pierwsza jest kluczem do drugiej. Najlepiej wyraża to znane powiedzenie Imre Lakatosa: „Filozofia nauki bez historii nauki jest pusta, historia nauki bez filozofii nauki jest ślepa”. Artykuł bliżej rozważa koncepcje Thomasa S. Kuhna i Imre Lakatosa jako sztandarowe wersje historycznej metodologii nauki. Autor argumentuje, że są to raczej historiozoficzne wizje nauki niż historie nauki.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Profesor Bronisław Edward Średniawa 1917–2014

W artykule przedstawiono biogram Bronisława Edwarda Średniawy (17.06.1917–10.08.2014), polskiego fizyka teoretyka, historyka nauk ścisłych oraz żeglarza.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Uwagi do komentarza dr. Pawła E. Tomaszewskiego na temat badań życiorysu Jana Czochralskiego (replika)

Autor udziela odpowiedzi na tekst dr. Pawła E. Tomaszewskiego pt. „Uwagi do komentarza
prof. Michała Kokowskiego o badaniach życiorysu Jana Czochralskiego” (Tomaszewski
2015), uwypukla kluczowe kwestie sporne, w tym potrzebę systematycznego
powoływania się na źródła historyczne i ich krytykę.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z działalności Komisji Historii Nauki PAU w 2013/2014 roku

Omówiono działalność Komisji Historii Nauki PAU w roku 2013/2014. Przedstawiono listę posiedzeń naukowych, sprawy administracyjno -wyborcze i sprawy wydawnicze oraz listę nowych członków Komisji.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Wincenty Lutosławski i jego zainteresowanie Stanami Zjednoczonymi Ameryki w świetle korespondencji z Fundacją Kościuszkowską

Autor na podstawie odnalezionej korespondencji Wincentego Lutosławskiego ze Stefanem Mierzwą, dyrektorem wykonawczym Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, obejmującej lata 1926–1930, omawia nieznane fakty z życia wileńskiego filozofa. Lutosławski jawi się w niej jako wielki wielbiciel Teatru Reduta Juliusza Osterwy. Przy okazji wyjawia swoje ambicje ponownego przyjazdu do Stanów Zjednoczonych Ameryki na przełomie lat 20. i 30. XX wieku pod auspicjami fundacji. Z lektury listów wynika, że Lutosławski, skupiony na promowaniu własnej osoby i dorobku, wypowiadał się krytycznie nawet o tych uczonych, którzy, jak Roman Dyboski, byli mu przychylni. Korespondencja potwierdza tym samym nie najlepszą opinię, jaką cieszył się filozof w świecie polskiej nauki.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Obchody 100. rocznicy śmierci Karola Stanisława Olszewskiego (1846–1915)

Artykuł poświęcony jest znakomitemu polskiemu uczonemu prof. Karolowi Olszewskiemu, który urodził się i żył, gdy Polska nie istniała na mapie świata, a nauka polska rozwijana była głównie na uniwersytetach w Krakowie, we Lwowie i kilku innych uczelniach na zachodzie Europy. W 1883 roku Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski po raz pierwszy skroplili tlen, azot i tlenek węgla w stanie statycznym. Olszewski skroplił również wodór w stanie dynamicznym (1884).
W styczniu 1896 roku, po przeczytaniu pracy W. Roentgena o nowym rodzaju promieniowania, profesor Olszewski zbudował zestaw i otrzymał w Krakowie promienie X. Wydarzenie to dało początek polskiej radiologii.
Karol Olszewski zmarł 25 marca 1915 roku. W marcu 2015 roku, w 100‑ lecie śmierci uczonego, Wydział Chemii UJ był inicjatorem i organizatorem uroczystości upamiętniających osobę i naukowe osiągnięcia profesora Karola Olszewskiego.

Czasopismo: Prace Komisji Historii Nauki PAU
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Praca artystów w kulturze uczestnictwa

Celem tekstu jest eksploracja zmieniającego się kontekstu pracy artystów w erze Internetu na przykładzie dwóch zagadnień: relacji między artystą a odbiorcą dzieła na przykładzie crowdsourcingu oraz zacierania się granicy między profesjonalistami a amatorami na rynku pracy artystów. Powyższe zmiany towarzyszą rozwojowi sieci internetowej. Są również swoistą forpocztą zmian na innych rynkach pracy w obecnej gospodarce.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Metal-morfozy. O języku dziennikarstwa metalowego w miesięczniku „Rock’N’Roll” w latach 1990–1991

Artykuł jest próbą analizy języka dziennikarstwa redaktorów muzycznych zajmujących się różnymi odmianami muzyki metalowej w miesięczniku „Rock’N’Roll” ukazującego się w latach 1990–1991. Okres po transformacji ustrojowej jest szczególnie interesujący dla rozwoju muzycznego dziennikarstwa, a magazyn „Rock’N’Roll” był najodważniejszym muzycznym periodykiem tamtych czasów. Cykle artykułów, recenzje koncertów, recenzje płyt, próby analizy zjawiska składają się na intrygujący obraz tego okresu w rozwoju muzycznej świadomości rodzimych odbiorców heavy metalu.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Nic o nas bez nas”

Wstęp do numeru o niepełnosprawności.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Spotkania. Współpraca Michała Borczucha z dziećmi oraz osobami niepełnosprawnymi

Zuzanna Berendt w swoim artykule omawia trzy spektakle zrealizowane przez reżysera Michała Borczucha we współpracy z dziećmi i osobami niepełnosprawnymi: Lepiej tam nie idź (2013), Zostań, zostań (2015), Paradiso (2014). Autorka skupia się na instytucjonalnym kontekście współpracy reżysera zawodowego z aktorami nieprofesjonalnymi oraz na jego metodach pracy. Współpracę pomiędzy Borczuchem a dziećmi i niepełnosprawnymi ocenia jako przynoszącą wiele korzyści obu stronom i pozytywnie wpływającą na praktykę reżysera w pracy z aktorami zawodowymi.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Postprawda jako narzędzie konstruowania rzeczywistości: przykład Amber Gold

Autorzy diagnozują współczesność jako zdominowaną przez medialne kreacje, koncentrują się przy tym na pojęciu postprawdy. Wskazują na sposoby konstruowania wiarygodnych obrazów rzeczywistości poprzez specjalne strategie marketingowe i medialne. Wszechobecne technologie „wytwarzania pragnień” tworzą społeczeństwo, w którym erozja zaufania zwiększa wpływ emocji na podejmowane decyzje. Afekty w połączeniu z anonimowością i brakiem odpowiedzialności oraz chęcią zysku wytwarzają efekt postprawdy, wykorzystany np. w stworzeniu tzw. piramidy finansowej spółki Amber Gold. Autorzy analizują materiały reklamowe i język perswazji użyty w kreowaniu oferty tej firmy oraz obrazu marki.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Rozwój językowy dziecka a b-learning

W artykule dokonano analizy zjawiska, jakim jest b-learning w terapii logopedycznej dzieci. Przedstawiono odpowiedzi na hipotezy badawcze z rozprawy doktorskiej autorki pt. „B-learning w diagnozie i terapii logopedycznej dzieci”, w której stara się znaleźć odpowiedź na pytanie, czy nowe technologie korzystnie wpływają na rozwój językowy współczesnych dzieci? Cyfrowy świat niesie nie tylko zagrożenia, ale również korzyści. Logopedzi, którzy są odpowiedzialni za rozwój językowy dzieci, powinni szczególnie uważnie obserwować i badać te zjawiska, by wypracować jak najlepsze metody stymulujące mowę i komunikację „cyfrowych tubylców”.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Profilaktyka zachowań ryzykownych młodzieży

Artykuł podejmuje refleksje na temat skuteczności działań profilaktycznych wobec zachowań ryzykownych młodzieży. Ukazuje poziomy i strategie pracy profilaktycznej oraz podstawowe metody i koncepcje skutecznej profilaktyki. Zwraca również uwagę na założenia, którymi powinien kierować się każdy program profilaktyczny.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Heavymetalowy „Krzyk” a głębia podmiotu nowoczesnego

Artykuł jest próbą połączenia teorii „głębi” podmiotu nowoczesnego Charlesa Taylora z książki Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej z postulatami Stanisława Przybyszewskiego zawartymi w artykule O „nową” sztukę (mare tenebrarum, teoria powinowactw). Autor w odniesieniu do myśli Taylora i Przybyszewskiego dokonuje analizy tekstu literackiego (Krzyk Przybyszewskiego) oraz tekstu literacko-muzycznego (Zwierzenia kontestatora i Heavy Metal Świat zespołu TSA) w celu ukazania artystycznych poszukiwań „czegoś więcej” (Taylor) tudzież takich form ekspresji, które wydają się ekwiwalentem procesów zachodzących w „głębi”, a więc w tej części duszy, która jest niedostępna ludzkim zmysłom, a jej przejawy są jedynie uchwytne dla jednostki / artysty / geniusza. W procesie analizy autor zwraca uwagę również na pamiętnikarskie formy Przybyszewskiego (Moi współcześni), w których pisarz przeczuwa, iż „odgłosy ziemi rodzinnej” są pradźwiękiem, atawistycznym rykiem pochodzącym wprost z głębi. Pozostaje pytanie: jak za pomocą sztuki zobrazować ten tajemniczy rejon duszy? Czy jedyną szansą jest muzyka Chopina? Wydaje się, że nie, ale o tym Przybyszewski nie mógł wiedzieć. Dopiero kilkadziesiąt lat po jego śmierci powstała muzyka wrzasku, atawistycznych odruchów, muzyka „wykrzyku duszy”, najchętniej penetrująca to, co ukrywa się w głębi, a więc i zachowania powszechnie niezrozumiałe, w niektórych kręgach uznane za niemoralne, nieetyczne.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Cyberpsychologia czy psychologia cybernetyki?

Ewolucja człowieka to ewolucja jego mózgu. Wykształcenie się umysłu pozwoliło na rozwój nauki i tworzenie wynalazków, które wpłynęły na samą ewolucję. Co więcej, rozwój techniki sprawił, że zachodzi integracja człowieka z maszyną. Wymaga to już integracji wiedzy z różnych gałęzi nauki. Rozwój techniki powinien uwzględniać sytuacje, kiedy może to być wpływ dwukierunkowy o skutkach niespodziewanych. Być może to jest jedno z największych wyzwań psychologii XXI wieku.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Film w praktykach społecznych (dyskusja redakcyjna)

Dyskusja będąca rozszerzeniem wątków Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej pt. „Film w działaniu”, która odbyła się w dniach 24–25.11.16 roku z inicjatywy Katedry Mediów i Badań Kulturowych IFP oraz Ośrodka Badań nad Mediami UP w Krakowie.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Kompetencje cyfrowe we współczesnej cywilizacji medialnej

Celem artykułu jest ukazanie roli kompetencji cyfrowych w świetle wybranych dyrektyw i wskazań UE oraz w odniesieniu do ich modelowego ujęcia zaprezentowanego w polskim Ramowym Katalogu Mediów Cyfrowych z 2014 roku. Autorka opisuje rolę kompetencji cyfrowych we współczesnej cywilizacji medialnej oraz ich usytuowanie w odniesieniu do innych kompetencji kluczowych dla rozwoju  człowieka oraz podnoszenia jakości jego życia. Osobne miejsce zajmują zastosowania kompetencji cyfrowych w sferze pracy, edukacji, usług oraz codziennych relacji społecznych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Djent – cyfrowa neomoderna metalu?

Djent jest najmłodszym podgatunkiem metalu progresywnego, zarazem beneficjentem cyfrowej rewolucji. Przekracza tradycyjne modele muzyki popularnej i stara się ze wszech miar być nowatorski, ale jego awangardowość nie stanowi zaprzeczenia metalu, lecz znacząco wzbogaca zasób jego muzycznych środków. W djencie można jednocześnie widzieć symptomy (neo-)modernistyczne, czyli zachowanie indywidualizmu i autonomii, przy jednoczesnym zniesieniu granic i wdrażaniu utopijnego planu złączenia sztuki z życiem i społeczeństwem, niezrealizowanego w pełni przez pierwsze, historyczne awangardy.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Miasto niekończącej się tułaczki. Pejzaż Los Angeles w twórczości filmowej Michaela Manna

W Los Angeles, przestrzeni ciągłej podróży, wątpliwą ostoję dla znużonych nomadów wyznaczają wyłącznie pokoje hotelowe, niewyposażone domy i centra handlowe. Terytorium miasta jest zaś wytyczane przez labirynty dróg, torów kolejowych i pasów startowych, które stanowią z jednej strony drogę ucieczki z metropolii, z drugiej zaś częstokroć prowadzą z powrotem do opuszczanej przestrzeni. Namysł nad ekranową konstrukcją ponowoczesnego miasta jest elementem analizy czasów niekończącej się tułaczki, charakteryzującej dynamiczny ekosystem współczesności.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
Małgorzata Kozubek, Filmoterapia, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2016, ss. 342

Recenzja książki Małgorzaty Kozubek pt. "Filmoterapia".

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach
A priori, racjomorfizm i sprawczość we współczesnej komunikacji

W artykule argumentuję, że we współczesnej komunikacji, zdominowanej przez nowoczesne technologie medialne, Kantowskie formy czystej naoczności (takie jak przestrzeń) oraz kategorie (takie jak przyczynowość) tracą swój aprioryczny charakter. Proces zanikania starych aprioryzmów i zastępowania ich jednym nowym – racjomorfizmem, wiąże się z radykalną modyfikacją sprawczości komunikacji. Jest to swoisty paradoks współczesnej komunikacji: z jednej strony nowoczesne technologie medialne bardzo wzmacniają sprawczość komunikacji, z drugiej – bardzo ją osłabiają, bo poddają przymusom racjomorficznym.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach