rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza hydrauliczna zjawisk wywołujących zmniejszenie przepływności rurociągów

Rurociągi wodne w czasie eksploatacji ulegają korozji i inkrustacji, będących skutkiem niestabilności chemicznej wody wodociągowej. Wykazano, że badania korozyjności wody wodociągowej mogą być pomocne do wstępnej oceny wzrostu oporności hydraulicznej rurociągów, pod warunkiem braku istotnych zmian jakości wody w badanym cza-sie. Najistotniejszy wpływ na zmniejszenie przepływności rurociągów ma już niewielki wzrost chropowatości ścian przewodów, w porównaniu do rur hydraulicznie gładkich. Jednak przy dużej chropowatości ścian rurociągu spadek jego przepływności wynika już głównie z fizycznego zmniejszenia przekroju rurociągu, a tylko w niewielkiej części z oporów ruchu. Na drodze analitycznej i doświadczalnej dowiedziono, że uzależnienie wartości współczynnika szorstkości (n) we wzorze Manninga od liczby Reynoldsa i chropowatości (k) czyni tę metodę wymiarowania rurociągów równie dokładną, jak metoda oparta na wzorach Darcy-Weisbacha i Colebrooka-White'a.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania zawartości metali ciężkich w osadach dennych dopływów Jeziora Goczałkowickiego

Wyniki dotychczasowych badań wskazują jednoznacznie na zanieczyszczenie wody i osadów dennych Jeziora Goczałkowickiego metalami ciężkimi. Ponieważ Jezioro Goczałkowickie jest ważnym elementem systemu zaopatrzenie w wodę Górnego Śląska, a ponadto stanowi naturalne siedlisko ryb i ptactwa wodnego, problem zanieczyszczenia tego akwenu metalami ciężkimi ma ogromne znaczenie w tym regionie. W pracy przeprowadzono analizę, który z dopływów Jeziora Goczałkowickiego stanowi źródło poszczególnych metali ciężkich (kadm, miedź, ołów, cynk, żelazo, mangan) w tym zbiorniku i jakie jest przestrzenne zróżnicowanie zanieczyszczenia metalami w jego zlewni. Jako materiał badawczy do przeprowadzenia tej analizy wybrano osady denne, ponieważ w ekosystemach wodnych mogą być one traktowane jako swojego rodzaju archiwum zanieczyszczeń. Badania wykazały, że osady zalegające dopływy do Jeziora Goczałkowickiego są zanieczyszczone metalami ciężkimi, przy czym jest ono zróżnicowane przestrzennie. Duża zawartość poszczególnych metali w osadach jest związana głównie ze źródłami antropogenicznymi zlokalizowanymi w zlewni zbiornika, takimi jak stawy do hodowli ryb czy też spływy z terenów użytkowanych rolniczo. Wyjątek stanowił żelazo, którego duża ilość w osadach jest wynikiem jego wymywania z obszaru torfowisk. Stwierdzono, że zawartość metali ciężkich w osadach wskazuje na poważne zagrożenie toksykologiczne organizmów bentosowych. Jednak z uwagi na fakt, że większość osadów jest zatrzymywana w przepompowniach przed zrzutem do tego zbiornika, nie są one bezpośrednim zagrożeniem Jeziora Goczałkowickiego.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania możliwości stosowania jednostopniowych węzłów ciepłowniczych z wymiennikiem ciepłej wody użytkowej zasilanym szeregowo-równolegle wodą sieciową

Jednym ze sposobów zaopatrzenia budynków w ciepło są systemy scentralizowane. Rozwiązania te są stosowane przede wszystkim na terenach mocno zurbanizowanych, o dużych potrzebach energetycznych. Zaletą tego rozwiązania jest poprawa sprawności przetwarzania energii pierwotnej zawartej w paliwach na ciepło i energię elektryczną. Przemiany, jakie nastąpiły na rynku energii w ostatnich dwudziestu latach powodują konieczność podejmowania badań nad nowymi rozwiązaniami pozwalającymi na coraz bardziej skuteczną eksploatację scentralizowanych systemów cieplnych. W artykule przedstawiono wyniki badań nad możliwością zastosowania w ciepłownictwie dwufunkcyjnych węzłów z jednostopniowym wymiennikiem ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) zasilanym szeregowo-równolegle wodą sieciową, podłączonym na powrocie z układu centralnego ogrzewania (tzw. węzły pierwszostopniowe). Węzły tego typu mogą stanowić alternatywę dla tradycyjnych rozwiązań, a szczególnie powszechnie stosowanych równoległych węzłów jednostopniowych. Badania przeprowadzono w obiekcie rzeczywistym, a wyniki porównano z analizami teoretycznymi. Wykazano, że węzły pierwszostopniowe, dzięki obniżeniu temperatury wody grzewczej przed wymiennikiem c.w.u. charakteryzują się mniejszym ryzykiem powstawania kamienia kotłowego na ściankach wymiennika ciepła (po stronie instalacji c.w.u.). Stwierdzono również, że ze względu na pośredni sposób dostawy ciepła do wymiennika c.w.u. zmniejszone zostają wahania temperatury c.w.u. (w porównaniu do węzła równoległego), co wpływa zarówno na zwiększenie jakości dostawy c.w.u., jak i na zwiększenie żywotności zaworu regulacyjnego ciepłej wody użytkowej, a także zmniejszony zostaje strumień wody sieciowej pobieranej z sieci ciepłowniczej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rzeczywiste wartości współczynnika strat miejscowych podczas przepływu wody przez nagłe rozszerzenie rury

Skomplikowany charakter przepływu wody w otoczeniu skokowego zwężenia rury związany ze strukturą pola prędkości, czyli wartością współczynnika Coriolisa [alfa przekreślone równa się1], wiąże się z koniecznością doświadczalnego wyznaczania wartości współczynnika strat miejscowych (dzeta ) i określenia jego zależności od liczby Reynoldsa. Przedstawione w pracy badania doświadczalne pozwoliły na wyznaczenie rzeczywistych wartości współczynnika strat miejscowych, z uwzględnieniem wyznaczonej na podstawie badań własnych zależności alfa=alfa(Re), przy 9 stopniach zwężenia rury z zakresu d/D (0,35, 0,82). Rzeczywiste wartości współczynnika [dzeta] porównano z wartościami obliczonymi na podstawie wzoru stosowanego w praktyce inżynierskiej. W każdym przypadku wartości [dzeta] wyznaczone na drodze doświadczeń były mniejsze o 20÷70%, w zależności od stopnia zwężenia rury (d/D). W przypadku uformowanego przepływu turbulentnego (Red>104) przez skokowe zwężenie rury zaproponowano zależność w postaci dzeta=-0,5658(d/D)2+0,0002604(d/D)+0,4094 oraz odpowiadającą jej tabelę, co pozwala w łatwy sposób wyznaczyć wartość współczynnika [dzeta] przy wybranym stopniu zwężenia rury z zakresu d/D należące do przedziału (0,35, 0,82).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie reaktorów wielofunkcyjnych do oczyszczania wody

Scharakteryzowano rolę i zasady stosowania reaktorów wielofunkcyjnych zarówno w nowobudowanych zakładach oczyszczania wody, jak i zakładach modernizowanych, poprzez wprowadzenie dodatkowej funkcji do reaktorów już pracujących. Na pod-stawie przeprowadzonej analizy wykazano, że zaletą tego typu rozwiązań, poza zmniejszeniem kosztów inwestycyjnych i mniejszym zapotrzebowaniem zakładu oczyszczania na powierzchnię, jest możliwość elastycznego reagowania na zmiany jakości ujmowanej wody. Reaktory wielofunkcyjne mogą stanowić substytut zintegrowanego układu oczyszczania wody lub jeden z jego elementów. Występują również reaktory, w których dodatkowe funkcje - jak aktywność biologiczna - powstają spontanicznie (np. kolumny adsorpcyjne z GWA czy też filtry powolne). Wykazano, że bardzo atrakcyjną alternatywę dla klasycznych reaktorów wielofunkcyjnych stanowią reaktory membranowe i ich modyfikacje. Identyfikacja zjawisk zachodzących w reaktorach wielofunkcyjnych pozwala na konstrukcję zaprezentowanych w pracy modeli matematycznych, które mogą znaleźć zastosowanie do optymalizacji układów technologicznych oczyszczania wody. Podkreślono, że praktyczne wykorzystanie podanych modeli matematycznych wymaga określenia wartości ich poszczególnych parametrów zarówno metodami analitycznymi, jak i w modelowych badaniach laboratoryjnych, a także ich kalibracji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Czy woda wodociągowa musi być dezynfekowana chemicznie?

Rozwój wiedzy w dziedzinie technologii oczyszczania wody pozwala na takie przygotowanie wody przed jej dystrybucją, że nie jest konieczne stosowanie chemicznej dezynfekcji. Zakłady wodociągowe w Polsce poniosły olbrzymie nakłady finansowe na zmiany technologii oczyszczania, aby sprostać zwiększonym wymaganiom jakościowym wody przeznaczonej do spożycia. Podstawowym celem zakładu wodociągowego jest dostarczenie wody bezpiecznej mikrobiologicznie, przy czym bezpieczeństwo to w dużych sieciach wodociągowych osiąga się dzięki stosowaniu chemicznej dezynfekcji wody za pomocą chloru, dwutlenku chloru lub chloraminy. Obecność chemicznych środków dezynfekcyjnych w wodzie jest często społecznie trudna do akceptacji ze względu na wrażenia organoleptyczne, a także z uwagi na powstawanie tzw. ubocznych produktów dezynfekcji. Coraz lepsze zrozumienie procesów chemicznych i biologicznych zachodzących podczas oczyszczania wody oraz jej dystrybucji powoduje, że nowoczesna technologia może zapewnić konsumentom wodę wodociągową bezpieczną mikrobiologicznie, a jednocześnie pozbawioną pozostałości chemicznych środków dezynfekcyjnych. W ten sposób pracują wodociągi i sieci dystrybucyjne w Berlinie, Zurychu, Amsterdamie, Rotterdamie i innych miastach zachodniej Europy. W artykule postawiono pytanie, jakie warunki należy spełnić, aby chemiczna dezynfekcja wody nie była konieczna. W tym celu omówiono warunki zapewniające wysoką stabilność biologiczną wody, co w konsekwencji umożliwi zaniechanie jej dezynfekcji chemicznej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania zawartości polichlorowanych bifenyli w wodzie i osadach dennych Warty na wysokości Częstochowy

W pracy dokonano oceny stopnia zanieczyszczenia polichlorowanymi bifenylami (PCB) wody i osadów dennych w Warcie. Analizowano zawartość siedmiu kongenerów PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153, 180). Do badań pobrano próbki osadów dennych i wody w czterech punktach pomiarowych zlokalizowanych wzdłuż biegu Warty w Częstochowie i okolicach. Do analizy PCB wykorzystano metodę ekstrakcji do fazy stałej (SPE). Analizę jakościową wykonano stosując chromatograf gazowy GC 8000 firmy Fisons, rozdział PCB przeprowadzono na kolumnie DB-5, natomiast do ich detekcji i identyfikacji wykorzystano spektrometr mas MS 800 zawierający źródło jonów typu EI o energii jonizacji 70 eV. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdzono, że w wodzie i osadach dennych Warty na terenie Częstochowy są obecne polichlorowane bifenyle. Jednocześnie wykazano wzrost zawartości PCB w osadach dennych Warty wzdłuż jej biegu, co może świadczyć, że na terenie miasta mogą się znajdować potencjalne źródła tych zanieczyszczeń. Suma analizowanych kongenerów PCB (28, 52, 101, 118, 138, 153 i 180) w wodzie mieściła się w zakresie 3,6÷9,4 mg/m3. Stwierdzono, że stopień zanieczyszczenia osadów dennych w Warcie na wysokości Częstochowy nie przekraczał wartości TEL (<0,02 mg/kg), czyli osady te nie stwarzają obecnie zagrożenia dla organizmów wodnych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ sposobu zaopatrzenia przeciwpożarowego na jakość wody w sieci wodociągowej

Sieci wodociągowe projektuje się z uwzględnieniem zapotrzebowania na wodę do celów przeciwpożarowych, co powoduje, iż w całym układzie wodociągowym znajduje się duża objętość wody wykorzystywana jedynie podczas gaszenia pożarów. W wyniku stagnacji wody w sieci, w trakcie której zachodzą rozmaite procesy fizyczno-chemiczne i biologiczne (tworzenie tzw. biofilmu na ściankach rurociągów) następuje pogorszenie jakości wody w układach jej dystrybucji. Ponadto w takich warunkach powstają znaczące straty środka dezynfekcyjnego na drodze transportu wody, mające istotny wpływ na pewność sanitarną wody u odbiorcy. W artykule rozważono alternatywną możliwość zaopatrzenia przeciwpożarowego, z wykorzystaniem innych sposobów zasilania przeciwpożarowego, takich jak zbiorniki przeciwpożarowe, zbiorniki naturalne i zbiorniki wieżowe. Rozważania te zmierzały do racjonalnego doboru średnic przewodów wodociągowych, przy czym w przypadku istniejących sieci wodociągowych - do zachowania ich średnic, natomiast w sytuacji rozbudowy układu wodociągowego - do takiego wymiarowania przewodów aby nie doprowadzić do pogorszenia jakości wody wodociągowej, czyli zachowania prawidłowych parametrów hydraulicznych (prędkość, natężenie przepływu) w czasie transportu wody do odbiorców. Wykazano, że kompleksowe rozwiązanie analizowanego problemu wymaga budowy modeli hydraulicznych sieci wodociągowych i ich wykorzystania do tworzenia modeli opisujących zmiany jakości wody wodociągowej w celu badań przebiegu jej wtórnego zanieczyszczenia w układach dystrybucji.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania aktywności dioksygenaz katecholowych w obecności jonów wybranych metali ciężkich w aspekcie bioremediacji środowisk zanieczyszczonych związkami aromatycznymi

Szczepy bakterii Stenotrophomonas maltophilia KB2 oraz Pseudomonas putida N6 odznaczają się zwiększoną zdolnością do degradacji związków aromatycznych. W badaniach stwierdzono całkowity rozkład fenolu (3 mmol/dm3) w ciągu pięciu godzin przez oba badane szczepy. U szczepu KB2 po indukcji fenolem wykazano obecność 2,3-dio-ksygenazy katecholowej odpowiedzialnej za meta-rozszczepienie związków aromatycznych, natomiast u szczepu Pseudomonas putida N6 wykazano obecność 1,2-dioksygenazy katecholowej, charakterystycznej dla szlaku orto rozszczepienia pierścienia aromatycznego. W wyniku badań nad wrażliwością tych enzymów na obecność jonów metali wykazano, że jony Zn2+ aktywowały 2,3-dioksygenazę katecholową szczepu KB2. Wszystkie pozostałe jony były inhibitorami tego enzymu. Spośród przebadanych jonów metali najsilniejszym inhibitorem obu wyizolowanych dioksygenaz okazał się jon Cu2+, natomiast w mniejszym stopniu aktywność 1,2-dioksygenazy katecholowej szczepu N6 hamowały Cd2+ i Zn2+. Wzrost aktywności tego enzymu zaobserwowano w obecności Co2+. Pozostałe jony metali nie wpłynęły znacząco na aktywność 1,2-dioksygenazy katecholowej szczepu N6. Stwierdzona w badaniach częściowa aktywność obu badanych dioksygenaz po zastosowaniu soli metali sugeruje możliwość wykorzystania szczepów bakterii Stenotrophomonas maltophilia KB2 oraz Pseudomonas putida N6 do oczyszczania środowisk skażonych związkami aromatycznymi.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Usuwanie jonów arsenianowych z roztworów wodnych na warstwowych podwójnych wodorotlenkach magnezowo-glinowych

Przedstawiono wyniki badań w skali laboratoryjnej nad skutecznością usuwania jonów arsenu z modelowych roztworów wodnych zawierających As(III) i As(V). W tym celu zastosowano warstwowe podwójne wodorotlenki magnezowo-glinowe (Mg-Al layered double hydroxides – LDHs) otrzymane metodami chlorkową i azotanowo-chlorkową. Wyniki badań wykazały, że oba preparaty skutecznie usuwają arsen(V), natomiast istotnie różnią się w usuwaniu arsenu(III), który był wyraźnie lepiej usuwany przez preparat LDH otrzymany metodą chlorkową. Na podstawie literaturowej wartości iloczynu rozpuszczalności arsenianu(V) magnezu oceniono, że przy pH≈10 usuwanie arsenu(V) odbywa się na zasadzie adsorpcji i/lub wytrącania arsenianu(V) magnezu, natomiast usuwanie arsenu(III) jest wynikiem tylko adsorpcji tych jonów.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie flotacji ciśnieniowej w uzdatnianiu wód o zmiennej mętności

Woda ujmowana z rzek i potoków górskich charakteryzuję się stosunkowo dobrą jakością, a jej nadmierne zanieczyszczenia pojawiają się jedynie okresowo i związane są przeważnie z występowaniem opadów atmosferycznych o dużym natężeniu i innymi zjawiskami sezonowymi, jak np. topnienie śniegu. Jednak te zazwyczaj krótkie okresy pogorszenia się jakości wody w rzekach i potokach zmuszają do budowy zakładów uzdatniania uwzględniających szeroki zakres zmian wartości niektórych wskaźników zanieczyszczeń. W pracy omówiono wyniki badań nad uzdatnianiem wody powierzchniowej ujmowanej ze zbiornika zaporowego "Wisła-Czarne" metodą koagulacji i flotacji ciśnieniowej. Badania przeprowadzone w skali ułamkowo-technicznej pozwoliły na określenie wartości parametrów technicznych i technologicznych (rodzaj i dawka reagentów, stopień recyrkulacji) poszczególnych procesów jednostkowych, dla których zastosowana metoda uzdatniania pozwala na uzyskanie najlepszych efektów usuwania zanieczyszczeń. Uzyskane rezultaty badań umożliwiły określenie podstaw systemu sterowania procesem koagulacji i flotacji w oparciu o pomiary wybranych wskaźników jakości wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda wyboru miejsc pomiarów zmian jakości wody w systemie monitoringu sieci wodociągowej

Problematyka wyboru lokalizacji punktów pomiarowych w systemie monitoringu jakości wody przesyłanej siecią wodociągową jest przedmiotem wielu badań. Prace prowadzone w tej dziedzinie dążą do opracowania metod, które pozwoliłyby na wskazanie takich miejsc w sieci wodociągowej, w których wykonane analizy wody reprezentowałyby jakość jak największej ilości wody przepływającej przez dany fragment sieci. Wielu badaczy do tego celu wykorzystuje węzły sieci, co jest związane z miejscem wprowadzania zanieczyszczenia w aplikacjach do modelowania jakości wody w sieciach wodociągowych. Trzeba mieć także na uwadze fakt, że pomiarami ciągłymi można objąć obecnie niewielką część wskaźników jakości wody – w punkcie pomiarowym możliwe jest oznaczenie jedynie tych substancji, które jest w stanie wykryć zainstalowany tam czujnik. Mając na uwadze te ograniczenia, w niniejszym artykule przedstawiono metodę wyboru lokalizacji punktów pomiarowych, wykorzystującą podstawowy element sieci wodociągowej, jakim jest odcinek. Opracowany model uwzględnia zarówno możliwość, jak i szybkość wykrycia zanieczyszczenia danego typu w rozpatrywanym odcinku pomiarowym. Metoda uwzględnia możliwość wykrywania różnych rodzajów zanieczyszczeń mogących pojawić się w wodzie w systemie dystrybucji. Uzupełnieniem odcinków pomiarowych na sieci powinny być punkty obiektowe, takie jak pompownie czy zbiorniki sieciowe. Opracowana metoda wyboru miejsc pomiaru jakości wody w systemie dystrybucji różni się od znanych dotychczas metod lokalizacji punktów monitorowania jakości wody tym, że punkty pomiaru są lokalizowane na odcinkach sieci wodociągowej, a nie w jej węzłach, jak również tym, że wprowadza dodatkowe kryterium określające podatność odcinków sieci na awarie.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba współfermentacji osadów ściekowych i sopstoku – produktu ubocznego rafinacji olejów roślinnych

Badano skuteczność współfermentacji osadów ściekowych z sopstokiem – produktem ubocznym rafinacji oleju roślinnego. Badania prowadzono przez 28 d w warunkach nieprzepływowych (porcjowych) z wykorzystaniem instalacji do fermentacji osadów składającej się z 12 szczelnych szklanych naczyń o pojemności 500 cm3, wyposażonej w zestawy do odbioru biogazu. Do zagęszczonego osadu nadmiernego, zaszczepionego osadem z komory fermentacyjnej, dodano 5%, 10%, 15%, 20% i 25% sopstoku. Uzyskano zwiększenie ilości wydzielanego biogazu oraz procentowej zawartości w nim metanu. Największą produkcję biogazu odnotowano w próbkach z 5% oraz 10% udziałem sopstoku. W obu próbkach uzyskano odpowiednio o 51% i 50,5% więcej biogazu niż w próbce kontrolnej. Również największe stężenie metanu w biogazie (74%) uzyskano w próbkach z 5% oraz 10% udziałem sopstoku. Udział sopstoku w mieszaninie osadów powyżej 10% powodował inhibicję produkcji biogazu. Uzyskano też dobry stopień przefermentowania badanych mieszanin, który w próbkach z 5% i 10% udziałem sopstoku wynosił 42,39% oraz 42,57%, chociaż był nieco mniejszy w stosunku do próbki kontrolnej (47,69%). Proces współfermentacji znacząco pogorszył właściwości filtracyjne osadu. W próbce kontrolnej wartość czasu ssania kapilarnego (CSK) przed oraz po procesie współfermentacji wzrosła z 15 s do 37 s. W pozostałych próbkach wraz z rosnącym udziałem sopstoku wzrastała też wartość CSK z 55 s do 435 s.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka metod zapobiegania powstawaniu bromianów(V) w wodzie przeznaczonej do spożycia

Zawartość bromianów(V) po procesie ozonowania wody zawierającej bromki może sięgać od 0,4 mgBrO3–/m3 do 60 mgBrO3–/m3. Na podstawie wyników badań toksykologicznych bromiany(V) zostały zakwalifikowane do grupy potencjalnych kancerogenów i są przedmiotem regulacji prawnych w wielu krajach. W Europie, od 25 grudnia 2008 r., ich maksymalna dopuszczalna zawartość w wodzie przeznaczonej do spożycia nie może przekraczać 10 mgBrO3–/m3. Ponieważ bromiany(V) są związkami trwałymi i trudno usuwalnymi za pomocą konwencjonalnych procesów oczyszczania wody, dlatego niezbędne jest opracowanie nowych technik kontroli ich powstawania w wodzie. Technologie przydatne do kontroli zawartości bromianów(V) w wodzie można podzielić na dwie grupy: (1) metody umożliwiające ograniczenie powstawania bromianów(V), (2) metody usuwania bromianów(V). W pracy omówiono metody, które mogą być wykorzystane do kontroli powstawania bromianów(V) w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dokonano także oceny postępu w ich opracowaniu, jak również możliwości ich stosowania w systemach oczyszczania wody. W rozważaniach uwzględniono zarówno metody dobrze znane (np. obniżenie wartości pH wody, amonizacja wody, usuwanie bromków w konwencjonalnych procesach oczyszczania wody, optymalizacja parametrów procesowych, ozonowanie wieloetapowe, dawkowanie akceptorów rodników OH, dawkowanie nadtlenku wodoru), jak i nowsze (zastosowanie technik membranowych do usuwania bromków, ozononowanie katalityczne oraz dawkowanie silnych utleniaczy). Wybór właściwego rozwiązania problemu zwiększonej obecności bromianów(V) w wodzie, ze względu na złożony mechanizm ich tworzenia i jednoczesny wpływ wielu wskaźników jakości wody na skuteczność poszczególnych metod zapobiegania ich powstawaniu, powinien być zawsze poprzedzony badaniami pilotowymi.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania przebiegu procesu denitryfikacji na węglu aktywnym

Badano efektywność redukcji azotanów w procesie biologicznej denitryfikacji przebiegającym w reaktorach z węglem aktywnym. W celu zainicjowania procesu denitryfikacji do wody surowej dawkowano etanol i kwas fosforowy. Czas wpracowania procesu denitryfikacji wynosił 15 dób. W badaniach osiągnięto bardzo wysoki stopień redukcji azotanów. Przy czasie retencji 14 min i stężeniu azotanów w wodzie surowej 30 gN/m3 uzyskano redukcję azotanów w 100%. Wykazano, że zbyt krótki czas retencji lub niedobór węgla organicznego w wodzie powodował obecność azotynów w odpływie z reaktora, który charakteryzował się wysoką mętnością. W warunkach beztlenowych optymalny stosunek C:N wynosił 0,9. Badania wykazały wysoką przydatność reaktora denitryfikacyjnego zawierającego węgiel aktywny, który może być stosowany w warunkach technicznych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka