rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza możliwości zagospodarowania obszarów położonych wzdłuż drugiej linii metra warszawskiego

Celem niniejszego artykułu jest analiza i prognoza rozwoju obszarów położonych
wzdłuż drugiej linii metra warszawskiego. Do wykrycia zmian użyto zmodyfikowanego
modelu MOLAND, który został rozwinięty w wyniku analiz pokrycia terenu programu
CORINE Land Cover prowadzonego przez Komisję Europejską. Badania wskazały
tereny najbardziej predysponowane do zmian, ich kierunek, a także tempo ich rozwoju.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Stosunek polskich elit do prawa francuskiego po upadku Napoleona – zarys problemu

Przedstawione w artykule badania obejmowały argumentację, jaką posługiwała się część polskiej elity intelektualnej i prawniczej, podejmująca się w najtrudniejszym momencie – bezpośrednio po upadku Księstwa Warszawskiego – obrony obowiązywania francuskiego prawa na ziemiach polskich. U progu powstania Królestwa Polskiego dalszy byt Kodeksu Napoleona oraz towarzyszących mu kodeksów francuskich wydawał się przesądzony. Nowa elita rządząca, na czele z ks. Adamem Jerzym Czartoryskim, uzyskała akceptację cesarza Aleksandra I na możliwie jak najszybsze uchylenie obowiązujących praw. Panująca atmosfera niechęci do wszystkiego, co francuskie i rewolucyjne, również nie pozostawiała złudzeń odnośnie do dalszych losów napoleońskich kodeksów i co więcej – utrudniała zajmowanie otwartego stanowiska w obronie kodyfikacji słusznie uznawanej za obcą polskim zwyczajom i tradycjom. Hasło jej utrzymania nie wytrzymywało konfrontacji z nośną ideą zastąpienia jej kodyfi kacją narodową. Jak w tej sytuacji radzili sobie tacy wybitni prawnicy jak Antoni Bieńkowski, Jan Wincenty Bandtkie czy Antoni Wyczechowski, którzy z jednej strony doceniali jakość, nowoczesność i uniwersalizm francuskich kodeksów oraz fakt, że proces ich adaptacji na ziemiach postępował już nie bez efektów od kilku lat, a z drugiej – dostrzegali brak rozsądnej alternatywy wobec trudności, jakie wiązałyby się ze stworzeniem podobnego dzieła odwołującego się do dziedzictwa polskiej kultury prawnej?

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Nauczanie prawa w polskim ośrodku w Craiovej w Rumunii. Studium Prawa i Administracji (1944–1945)

Artykuł porusza problematykę organizacji i funkcjonowania Studium Prawa i Administracji, działającego w latach 1944–1945 w miejscowości Craiova w Rumunii. Studium było placówką niezależną od systemu oświaty. Nie wpisywało się ani w system szkolnictwa powszechnego, ani w system szkolnictwa wyższego. Stąd też trudność sprawia określenie jego statusu. W zachowanych dokumentach jest traktowane analogicznie do studiów wyższych, co jednak nie miało żadnego uzasadnienia. Nie ulega wątpliwości, iż było ono zorganizowane dla przebywających w Rumunii obywateli polskich, w celu integracji tego środowiska. Organem założycielskim i finansującym Studium Prawa i Administracji była Amerykańska Komisja Pomocy Polakom. Organizacyjnie zajęcia podzielone były na dwa semestry. Założyciele tej placówki edukacyjnej przewidywali, że po zakończeniu II wojny światowej słuchacze wyszkoleni w poszczególnych dziedzinach prawa powrócą do kraju. Mieli stanowić grupę osób wyszkolonych w podstawach prawa, którzy mogliby podjąć pracę głównie jako urzędnicy. Trudna sytuacja polityczna spowodowała, że po roku działalność Studium została zakończona, zaś plany organizatorów – zniweczone.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Funkcjonowanie urzędów gmin wiejskich w dystrykcie lubelskim Generalnego Gubernatorstwa w latach 1939–1944.

Centralne i powiatowe organy administracji Generalnego Gubernatorstwa były obsadzone i kontrolowane przez Niemców, jednak mniej ważne stanowiska, takie jak kierownictwo gmin lub przedsiębiorstw komunalnych, zajmowali Polacy. Polskie prawo miało pozostać w mocy, o ile nie było sprzeczne z przejęciem administracji przez Rzeszę Niemiecką. W artykule wykorzystane zostały źródła archiwalne. Kwestie związane z funkcjonowaniem urzędów gmin wiejskich w dystrykcie lubelskim Generalnego Gubernatorstwa w latach 1939–1944 omówiono na przykładzie konkretnych gmin. Autor pokazuje sposób mianowania i zwalniania wójtów z zajmowanych stanowisk, a także działalność urzędów gminnych w zakresie spraw, które zostały narzucone przez władze niemieckie podczas okupacji – w szczególności ściągania kontyngentów i werbunku sił roboczych do pracy w III Rzeszy.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Wolin i Uznam - obszar pogranicza czy centrum regionu? Historyczne i współczesne uwarunkowania funkcjonowania wysp

Artykuł porusza szereg zagadnień związanych z funkcjonowaniem społecznym
i gospodarczym wysp Wolin i Uznam. Punktem wyjścia jest krótka analiza położenia
geograficznego i dostępności obszaru. W dalszej kolejności dokonano przeglądu najważniejszych
wydarzeń historycznych, by ostatecznie skupić się na współczesnych podstawach
egzystencji obszaru, to jest gospodarce morskiej, turystyce i handlu. Szczególny
nacisk położono także na bariery i formy współpracy transgranicznej samorządów obu
wysp w ramach Euroregionu „Pomerania” oraz ograniczenia i możliwości związane
z przygranicznym położeniem.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kudrycyzacja, czyli poniewieranie nauki przez biurokrację

Nasilające się w ostatnich latach tendencje reformy nauki w Polsce prowadzą do zdominowania jej przez biurokrację różnego szczebla. Zamierzona amerykanizacja organizacji nauki i jej finansowania w znacznej mierze obciążyła badaczy zadaniami administracyjnymi, pozbawiła ich stabilizacji finansowej badań, zmuszając do zaangażowania się kosztem badań w poszukiwanie środków finansowych przeznaczonych na dydaktykę akademicką i badania naukowe. Dokonujące się przemiany w najmniejszym stopniu nie chronią przed uprawianiem pseudonauki, a mechanizmy oceny pracowników naukowych skłaniają w miejsce aktywności naukowej do podejmowania działań zapewniających zaspokojenie oczekiwań biurokracji. Wprowadzany system prowadzi do marnotrawienia środków finansowych przeznaczanych na badania naukowe, pozbawiając równocześnie środowisko akademickie możliwości wykorzystywania gwarantowanej prawem autonomii badawczej środowiska. Tworzenie iluzji postępu osiąganego dzięki posługiwaniu się językiem angielskim oraz wprowadzanie coraz liczniejszych utrudnień i formalno-prawnych ograniczeń nie stwarza perspektywy realnego rozwoju polskiej nauki.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Utworzenie Urzędu Probierczego w Krakowie i jego działalność w latach 1843–1853

W artykule przedstawiono okoliczności powstania Urzędu Probierczego w Wolnym Mieście Krakowie, a także przebieg jego działalności w latach 1843–1853. Podstawę źródłową stanowiły rozporządzenia Senatu Rządzącego dotyczące organizacji i kompetencji Urzędu Probierczego, a także związana z jego działalnością dokumentacja, stanowiąca część zespołu Archiwum Wolnego Miasta Krakowa. Podstawowym zadaniem Urzędu Probierczego było nadzorowanie krakowskich jubilerów i złotników, przy czym kontrola obejmowała zwłaszcza przynoszone przez nich do ostemplowania wyroby ze złota i srebra. Za swoje czynności urząd pobierał opłaty według taksy rządowej. W artykule wspomniano też o ściganiu przestępstw probierczych, co należało do władz administracyjnych: Senatu, a następnie Rady Administracyjnej i Rady Miejskiej.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Specyfika zawierania małżeństw przez funkcjonariuszy służb mundurowych w dwudziestoleciu międzywojennym

Przepisy regulujące zawieranie małżeństw przez funkcjonariuszy służb mundurowych dotyczyły ogółu funkcjonariuszy danej formacji i posiadały moc obowiązującą na całym obszarze II Rzeczpospolitej, niezależnie od formy zawarcia oraz przepisów poszczególnych dzielnic. Zawarcie ważnego związku małżeńskiego przez funkcjonariusza służby mundurowej w dwudziestoleciu międzywojennym następowało po wykluczeniu przeszkód, po uzyskaniu zezwolenia oraz przy zachowaniu terminów oraz formy przewidzianej przez przepisy obowiązujące w danej dzielnicy. Funkcjonariusze służb mundurowych w celu zawarcia związku małżeńskiego zobowiązani zostali do uzyskania odpowiedniego zezwolenia. Obowiązek ten powstawał w momencie rozpoczęcia służby, niezastosowanie się do niego skutkowało nałożeniem kar porządkowych, przewidzianych w przepisach. Ustawodawca szczegółowo określił predyspozycje wnioskodawców oraz kandydatów na małżonków, jak również kwestie dotyczące wydawania zezwoleń, terminów składania wniosków, ramy czasowe załatwiania spraw, właściwość organów, skutki przekroczenia terminów oraz procedurę odwoławczą.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Partycypacja społeczności lokalnej w planowaniu przestrzennym (przykład gminy Dąbrowice)

Artykuł podejmuje problematykę partycypacji społecznej w procesie planowania
przestrzennego w naszym kraju na przykładzie gminy wiejskiej Dąbrowice. W artykule
przedstawiono poziom wiedzy mieszkańców o procesie partycypacji społecznej w planowaniu
przestrzennym małej gminy wiejskiej oraz stopień ich zaangażowania w ten
proces. Autorka zaprezentowała także swoje rozważania dotyczące partycypacji społecznej
i zmian w planowaniu przestrzennym w okresie transformacji systemowej
w Polsce. W opracowaniu ustalono stopień znajomości planów wśród respondentów
terenów wiejskich, a także scharakteryzowano osoby, zarówno biorące udział w procesie
partycypacji, jak i osoby bierne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uwagi nad rozwojem przestrzenno-urbanistycznym Radomska

W pracy przedstawiono etapy rozwoju przestrzennego Radomska na tle historii
ośrodka, podkreślając w szczególności okresy osadniczo-morfologiczne, które dla tego
rozwoju miały wpływ decydujący. Analizą objęto okres od czasów średniowiecza do
chwili obecnej. Pod względem osadniczo-morfologicznym, proces przemian przestrzennych
miasta można podzielić na trzy okresy: pierwszy – okres miasta rolniczego
(do pocz. XIX w.), drugi – okres miasta przemysłowego (pocz. XIX w.–1945 r.) oraz
trzeci – okres miasta po II wojnie światowej. Współczesne Radomsko jest miastem
o złożonej strukturze przestrzenno-urbanistycznej, która powstała z połączenia wielu
jednostek, różniących się od siebie często genetycznie, funkcjonalnie i fizjonomicznie.
W strukturze tej wyróżnić można relikty z różnych okresów istnienia Radomska, które
odzwierciedlają etapy jego rozwoju, zaczynając od średniowiecznego rynku ze śladami
przedlokacyjnego placu targowego i przylegającymi do niego wąskimi uliczkami,
poprzez elementy miasta kapitalistycznego w postaci zwartej zabudowy przyrynkowej,
a kończąc na blokowiskach i osiedlach jednorodzinnych z okresu socjalizmu.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Uwarunkowania procesu transformacji na Ukrainie

W pierwszej części artykułu omówiono główne czynniki (wewnętrzne i zewnętrzne),
które wpłynęły na procesy transformacji ustrojowej w europejskich i zakaukaskich
krajach postkomunistycznych. W drugiej części artykułu skupiono się na czynnikach,
które zadecydowały, że jak dotychczas proces transformacji ustrojowej na Ukrainie jest
bardzo słabo zaawansowany.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Nowy ład na Antylach Holenderskich

W wyniku reformy konstytucyjnej przeprowadzonej w Królestwie Niderlandów
w październiku 2010 roku, dotychczasowe Antyle Holenderskie zostały rozwiązane.
Obecnie Królestwo Niderlandów składa się z czterech państw autonomicznych: Niderlandów,
Aruby, Curaçao i Sint Maarten oraz trzech specjalnych gmin: Bonaire, Sint
Eustatius i Saba (BES). Specjalne gminy noszą teraz nazwę Karaibskich Niderlandów
(Caribisch Nederland). Nowe kraje autonomiczne mają własne rządy i parlamenty.
Gminy specjalne mają dwa poziomy władz. Pierwszy poziom reprezentuje władze
centralne Królestwa Niderlandów, a drugi władze lokalne w postaci Rady Wysp
(Eilandsraad).
Głową państwa jest król Willem-Alexander. Polityka zagraniczna i obronna Karaibskich
Niderlandów pozostaje w gestii Królestwa Niderlandów z jednym tylko ministrem
spraw zagranicznych i jedną służbą zagraniczną. Kraje Aruba, Curaçao i Sint
Maarten mają swoje własne Wydziały Spraw Zagranicznych. Na Sint Maarten instytucja
ta nosi nieco inną nazwę – Departament Spraw Zagranicznych.
Począwszy od 1 stycznia 2011 roku na Bonaire, Sint Eustatius i Saba oficjalnym
środkiem płatniczym jest dolar amerykański. W krajach Curaçao i Sint Maarten, tymczasowo
pozostał w obiegu gulden antylski (Antilliaanse Gulden), do czasu zastąpienia go
przez guldena Karaibskich Niderlandów.
Królestwo Niderlandów jest członkiem Unii Europejskiej. Aruba, Curaçao i Sint
Maarten mają status krajów i terytoriów zamorskich UE, a tym samym nie są częścią
UE.
Nazwa Karaibskie Niderlandy nie obejmuje krajów autonomicznych i odnosi się
tylko do tych wysp karaibskich, które są częścią podziału administracyjnego Królestwa
Niderlandów. Natomiast termin Karaiby Holenderskie odnosi się do wszystkich wysp
karaibskich w ramach Królestwa Niderlandów.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Struktura narodowościowa Polski w badaniach geograficznych

W artykule dokonano przeglądu badań geograficznych dotyczących struktury narodowościowej
w Polsce, począwszy od XIX wieku do początku II dekady XXI wieku,
odnosząc się także do zasadniczych nurtów badawczych problematyki narodowościowej
wśród historyków i socjologów. Przedstawiono najistotniejsze zdaniem autora problemy
badawcze, które należy podjąć w dalszych badaniach dotyczących mniejszości narodowych,
etnicznych i etniczno-regionalnych zamieszkujących współczesną Polskę. Omó-
wiono różnorodne metody badawcze wraz ze wskazaniem ich zalet oraz licznych
ograniczeń. We wnioskach autor przedstawił główne, jego zdaniem, uwarunkowania
wpływające na dynamiczne przekształcenia struktury narodowościowej w Polsce oraz
zasadnicze cechy relacji państwo polskie – mniejszości narodowe.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Współczesna sytuacja mniejszości polskiej na Łotwie - ujęcie geograficzno-polityczne

W artykule omówiono liczebność i rozmieszczenie skupisk mniejszości polskiej
w Republice Łotewskiej w świetle wyników spisu powszechnego z 2011 roku. W opracowaniu
ukazano także działalność głównych organizacji społecznych oraz szkół
mniejszości polskiej na Łotwie. W badaniach wykorzystano socjologiczną metodę
wywiadów pogłębionych z liderami organizacji polskich2
. Celem wywiadów było poznanie
opinii najaktywniejszej, a jednocześnie najbardziej kompetentnej grupy działaczy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Znaczenie czynników prawno-politycznych w procesie kształtowania wiejskiej sieci osadniczej dawnego województwa łęczyckiego i sieradzkiego w okresie przedrozbiorowym

Artykuł prezentuje wyniki badań związane z uwarunkowaniami prawno-politycznymi
rozwoju osadnictwa wiejskiego o metryce średniowiecznej i nowożytnej na obszarze
przedrozbiorowego województwa łęczyckiego i sieradzkiego. W świetle analizy źródeł
historycznych w konfrontacji z dotychczasową historiografią ukazane zostały generalne
prawidłowości w zakresie kształtowania wiejskiej sieci osadniczej w kontekście omawianej
kategorii czynników. W artykule dokonano analizy wpływu na rozwój osadnictwa
wiejskiego systemów grodowych, wielkiej własności ziemskiej oraz recepcji prawa
niemieckiego w okresie średniowiecza, jak również procesów refedualizacji stosunków
społecznych i ufolwarcznienia, podziałów majątkowych oraz nowych form oczynszowania
związanych z kolonizacją olęderską i fryderycjańską w epoce nowożytnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Historyczne uwarunkowania rozwoju korytarza transportowego Bałtyk-Adriatyk na obszarze Polski

W artykule przedstawiono etapy rozwoju relacji transportowych łączących Bałtyk
z Adriatykiem ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich. Odniesiono się zarówno
do ewolucji systemów transportowych, jak i zmian w przepływach ładunków w poszczególnych
okresach rozwoju Polski oraz na tle zmian granic krajów, przez które wiedzie
transeuropejski korytarz transportowy nr VI.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Roman Umiastowski - zapomniany polski geograf

W artykule przedstawiono drogę życiową i dokonania twórcze polskiego geografa
Romana Umiastowskiego (1893–1982). Był on w okresie międzywojennym oficerem
sztabowym wojska polskiego w stopniu pułkownika. Równocześnie był z zamiłowania
geografem i autorem wielu książek i artykułów naukowych. W części wprowadzającej
omówiono jego szlak bojowy na frontach I wojny światowej i walk o niepodległość
Polski (1918–1920). Następnie zaprezentowano jego osiągnięcia, jako uczonego, publicystę
i wykładowcę w wyższych szkołach wojskowych. Na początku lat 20. ubiegłego
wieku napisał m.in. dwie książki – Terytorium Polski pod względem wojskowym oraz
Geografia wojenna Rzeczypospolitej Polskiej i ziem ościennych. Były to, nie tylko
w polskiej literaturze geograficznej, ale i w światowej, pozycje nowatorskie poświęcone
geografii militarnej. Zostały omówione w nich założenia metodyczne oraz walory
merytoryczne. Zaznaczono ponadto, że Umiastowski był także autorem opracowań
z zakresu geografii politycznej, m.in. rozpatrywał stosunki polsko-rosyjskie i polsko-
-niemieckie. Po agresji niemieckiej, a później sowieckiej na Polskę we wrześniu
1939 roku znalazł się we Francji, a później dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie nadal
prowadził aktywną działalność publicystyczną. Po wojnie, aż do śmierci pozostał na
emigracji, gdzie zajmował się działalnością kolekcjonerską zbierając stare mapy i ryciny,
głównie dotyczące historii Polski w XVII i XVIII wieku.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce z perspektywy geografii politycznej

Mniejszości narodowe i etniczne, mimo niewielkiego udziału w strukturze ludności
współczesnej Polski, przyczyniły się do powstania wyjątkowego pod względem narodowo-konfesyjnym
dziedzictwa polskiej przestrzeni. Stosując podejście geograficzno-
-polityczne dokonano próby uchwycenia, zrozumienia i wyjaśnienia procesu przemian
narodowościowo-etnicznych ludności Polski, prowadzącego do ukształtowania się jej
współczesnego oblicza.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Kwestia językowa a kształtowanie się politycznej mapy Europy i świata. Tendencje ogólne i najnowsze zmiany

Historię Europy i świata można przedstawić jako historię relacji między terytorium
państwa a obszarem językowym. Poza najwcześniejszym okresem państw plemiennych
Europę i świat cechowała niezależność państwa i języka – na terytorium państwa mó-
wiono wieloma językami, te same języki były używane w wielu państwach, na tym
samym terytorium używano różnych języków w różnych funkcjach. W późniejszych
okresach następuje upraszczanie sytuacji językowej – dopasowywanie języka do
terytorium i dopasowywanie terytorium do języka, redukcja liczby języków sfery
publicznej. Proces ten najintensywniejszy przebieg miał w Europie w epoce nowoczesności
i nacjonalizmu (ok. 1800–1950, na części obszaru Europy również później do
dnia dzisiejszego). Towarzyszyły temu konflikty polityczne wewnątrz poszczególnych
państw i międzypaństwowe zmieniające radykalnie mapę polityczną kontynentu.
W efekcie w Europie istnieje niemal idealna sytuacja, gdzie każde państwo ma swój
własny język i każdy język ma swoje państwo. Poza Europą podobne procesy zachodzą,
w wolniejszym tempie, w większości krajów Azji, gdzie każde państwo ma swój główny
język. W Azji jednak nie miało miejsca dopasowywanie terytorium państwa do obszarów
językowych. W krajach postkolonialnych w Ameryce, Afryce (poza arabskimi),
Oceanii i Azji (Indie, Singapur) cechą charakterystyczną jest to, że językiem państwowym
jest język dawnej metropolii kolonialnej. W państwach arabskich dziedzictwo
kolonialne powoduje istnienie tych państw i określa ich granice, jednak nacjonalizm
arabski jest na tyle silny, by sprawić, że językiem tych państw jest wspólny język
arabski.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Polska - kilka uwag na temat rozwoju granic, spójności terytorium i zmian położenia geopolitycznego w latach 1667-2014

W artykule przeprowadzono analizę kształtu polskich granic i terytorium państwa dla
 okresów Rzeczpospolitej szlacheckej, II RP z okresu międzywojenego, Polski ludowej
 oraz współczesnej, a także ocenę położenia geopolitycznego. Wykazano, że terytorialnie
 największą spójnością cechuje się Polska w granicach powojennych. Z polityczno-geograficznego punktu widzenia autor obecną zachodnią granicę Polski ocenia pozytywnie,
 natomiast granicę wschodnią negatywnie. Zwraca uwagę na znaczenie stopnia
 konsolidacji międzynarodowego otoczenia Polski dla jej bezpieczeństwa i suwerenności,
 argumentując, że do tej pory sytuacja była korzystniejsza dla Polski, kiedy miała
 większą liczbę sąsiadów.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna
Zmiany granic w Afryce w okresie postkolonialnym (do końca zimnej wojny)

W artykule zaprezentowano zmiany granic w Afryce, począwszy od ostatnich lat panowania kolonialnego, przez okres wyzwalania się kolonii i kształtowania nowej mapy politycznej kontynentu, aż po okres stabilizowania się ukształtowanych po 1960 r. nowych państwowości afrykańskich. We wszystkich tych okresach w pewnym stopniu
występowała zmienność granic państwowych, zdominowana jednak przez zmianę rangi granic politycznych, a w małym tylko stopniu przez rzeczywiste zmiany granic w przestrzeni. W tym czasie obowiązywała bowiem zasada, usankcjonowana w różnej rangi dokumentach międzynarodowych, głosząca nienaruszalność granic państwowych w Afryce. Jej kwestionowanie przez nielicznych przywódców, którzy dążyli na drodze siły do rewizji granic, spotykała się zawsze z powszechnym międzynarodowym potępieniem, a podejmowane próby, prowadzące niekiedy do krwawych wojen, kończyły się ostatecznie utrzymaniem przebiegu granic odziedziczonym po epoce kolonialnej.

Czasopismo: Studia z Geografii Politycznej i Historycznej
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia