rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Piętnastowieczna rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem w Krzywaczce, jako przykład późnego dzieła w stylu międzynarodowym około 1400 roku z terenu Małopolski

Artykuł przedstawia historię figury Matki Boskiej z Dzieciątkiem w Krzywaczce, z XV wieku, zwłaszcza przez pryzmat różnych nieprofesjonalnych konserwacji dokonywanych przez wieki. Ostatnia konserwacja ujawniła szczegółowo zasięg tych napraw, dzięki czemu możliwe było znalezienie dokładniejszej daty stworzenia i geneza artystyczna rzeźby. Pomimo silnej inspiracji sztuką czeską i austriacką, Matka Boska w Krzywaczce, musi być postrzegana jako dzieło szkoły małopolskiej. Statua o takim poziomie artyzmu mogła zostać stworzona na tym obszarze, chociaż w tym okresie Małopolska Szkoła przechodziła tzw. Okres przejściowy. Niezależnie od tego można założyć, że pomnik w Krzywaczce kopiuje ogólny rytm draperii rzeźby kamiennej „Pięknej Madonny z Krumłowej”, choć w późniejszym wydaniu jest bardziej podobna do tej z posągu Vimperka, przedstawiający nawrót motywów wspólnych pod koniec XIV wiek i w pierwszej ćwierci XV wieku. Ich początki sięgają rzeźby, która wciąż pozostaje w silnym związku z architekturą, z posągiem z katedry Świętego Szczepana w Wiedniu jako najwybitniejszym przykładem. Autor Matki Bożej z Dzieciątkiem w Krzywaczce musiał powtórzyć kompozycję Madonny z Krużlowej lub z Vimperk nie znając tych przykładów, kopiując jej rzeźby imitujące wyżej wymienione. Ten typ posągu był dość popularny w Austrii. Można go znaleźć także w innych ośrodkach. Chociaż Maryja w Krzywaczce bez wątpienia inspiruje się sztuką czeską, Austria była centrum najbardziej wpływowym, jeśli chodzi o wzory formy artystycznej. Mimo że obecnie nie jest możliwe ustalenie genezy stylu bezpośrednio w pracach Master of Seeon, nadal warto powrócić do koncepcji upatrującej genezy jej stylu z rozwiązań występujących na terenie Austrii. Pomnik w Krzywaczce powstał w szkole, która znała sztukę czeską, na co wskazuje jej podobieństwo do np. Madonny z Vimperka.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Baza CHemPył - źródło informacji o zagrożeniach chemicznych w środowisku pracy

Baza wiedzy o zagrożeniach chemicznych i pyłowych Chem- Pył, została opracowana w Zakładzie Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych Centralnego Instytutu Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego. Celem tej bazy jest stworzenie użytecznego narzędzia wspomagającego zadania związane z oceną narażenia i ryzyka zawodowego spowodowanego występowaniem czynników chemicznych i pyłowych na stanowiskach pracy, zarówno dla specjalistów zarządzających bezpieczeństwem i higieną pracy w przedsiębiorstwach, jak również pracodawców i pracowników tych zakładów. W bazie ChemPył, dostępnej na stronach portalu internetowego CIOP-PIB, zgromadzone są w jednym miejscu najbardziej przydatne materiały z zakresu narażenia na czynniki chemiczne i pyły w środowisku pracy. Przygotowano zbiór informacji na temat substancji chemicznych o ustalonych wartościach normatywów higienicznych, metod ich oznaczania na stanowiskach pracy, jak również ich właściwości fizykochemicznych, toksykologicznych, czy informacji z zakresu pierwszej pomocy. Nowym elementem bazy jest także zbiór praktycznych informacji dotyczących narażenia zawodowego na szkodliwe substancje chemiczne, wyników badań jakościowych i ilościowych tych substancji na przykładowych stanowiskach pracy lub w przykładowych procesach technologicznych z różnych działów gospodarki oraz oceny związanego z nimi ryzyka zawodowego, tzw. "Baza wyników pomiarów i oceny ryzyka".

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Cerkwie prawosławne Kielc w polityce władz centralnych i samorządowych II Rzeczypospolitej

Przykład kieleckich cerkwi Wniebowstąpienia Pańskiego i św. Mikołaja Cudotwórcy pokazuje w jaki sposób, w okresie II Rzeczpospolitej, traktowane było rosyjskie dziedzictwo. Choć w dyskursie publicznym wielokrotnie podkreślano, że świątynie prawosławne były narzędziem politycznym służącym do rusyfikacji ziem polskich, a w związku z tym winny jak najszybciej zniknąć z przestrzeni urbanistycznej, ich likwidacja – jak w Kielcach – rozłożona była na lata. Na nią zaś składało się wiele czynników. Nie brakowało też argumentów za pozostawieniem tych obiektów, co rodziło konflikty zarówno na poziomie władz lokalnych, jak i ministerialnych w Warszawie. Na przykładzie Kielc zobrazowano też sytuację społeczności prawosławnej, która po ewakuacji władz rosyjskich i rosyjskiego wojska w trakcie I wojny światowej, zmniejszyła się wielokrotnie i często – podobnie jak cerkwie, z uwagi na związki z caratem – narażona była na wrogi stosunek polskiej ludności. Mimo wielu utrudnień udało się jej jednak zorganizować i uzyskać zgodę władz państwowych na odprawianie prawosławnych nabożeństw w przystosowanych do tego celu świeckich pomieszczeniach.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Szybki wzrost kryształów jako metoda postępowania z odpadowym Mg(OH)<sub>2</sub>

Istnieje duże zapotrzebowanie na badania nad detoksykacją nanoodpadów i recyklingiem zużytych nanosorbentów. W niniejszym artykule dokonano przeglądu badań prowadzonych w tej dziedzinie przez naszą grupę. Przetwarzanie nano-Mg(OH)<sub>2</sub> z ładunkiem Cr(VI) stanowi nową strategię zagospodarowania nanoodpadów. Nanoodpady zostały przetworzone w nietoksyczny materiał masowy i stężony roztwór zawierający Cr(VI) na drodze szybkiego wzrostu nanokryształów, który spowodował desorpcję i całkowite oddzielenie Cr(VI) od substancji stałej. Stężony roztwór Cr(VI) można poddać recyklingowi przemysłowemu, a oczyszczony produkt stały można stosować w produkcji materiałów ceramicznych, powłok do metali i ognioodpornych tworzyw sztucznych. Przedstawiono też strategię recyklingu nanosorbentu Mg(OH)<sub>2</sub> do stosowania go do usuwania Cr(VI) z roztworów o małym stężeniu Cr(VI).

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Z badań nad historią muzyki w klasztorze sióstr dominikanek na Gródku w Krakowie

Artykuł jest pierwszym opracowaniem dotyczącym muzyki w klasztorze dominikanek Na Gródku w Krakowie. Autor koncentruje się na historii organów w kościele klasztornym. W 1820 r. w świątyni notowano dwa pozytywy (małe organy): większy pod chórem zakonnym i mniejszy na chórze. W 1838 r. instrument z chóru zakonnego został sprzedany, natomiast w latach 1838-1839 powstały w kościele nowe organy, umieszczone zapewne pod chórem. Po 1864 r. ich stan ulegał pogorszeniu, w związku z czym podjęto decyzję o zakupie nowych organów. W 1870 r. klasztor otrzymał na ten cel pieniądze od cesarza Ferdynanda, jednak przedsięwzięcie nie doczekało się realizacji. Ostatecznie rolę instrumentu akompaniującego podczas liturgii przejęła fisharmonia, a zdezelowane organy zostały usunięte. W drugiej połowie XIX w. zainstalowano organy elektroniczne. Od 2010 r. dominikanki zbierały pieniądze na zakup organów piszczałkowych. Ostatecznie zakupiony został używany instrument firmy Walcker z 1970 r., sprowadzony z Niemiec, a następnie zamontowany w kościele w 2011 r. Na przestrzeni kilku stuleci w kościele grali organiści. Były nimi zarówno osoby świeckie, jak i siostry zakonne

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Pokolenie bezrobotnych na Podkarpaciu – zjawisko wykluczenia

Bezrobocie jest zjawiskiem analizowanym między innymi na gruncie ekonomii, i związane jest ze stanem nierównowagi jaki ma miejsce wówczas gdy popyt na pracę jest mniejszy niż jej podaż. Ta nierównowaga przekłada się wówczas na rosnącą wielkość zasobów dostępnej siły roboczej, niewykorzystywanej w procesach gospodarczych, która pomimo czynienia starań nie jest w stanie znaleźć miejsca zatrudnienia. Zjawisko bezrobocia w sposób szczególnie uciążliwy dotyka ludzi młodych, którzy nie dysponują wcale, bądź w ograniczonej skali doświadczeniem zawodowym, które może stanowić o atrakcyjności pracownika na runku pracy. Celem artykułu będzie próba analizy zjawiska bezrobocia z uwzględnieniem tych obszarów, które w nowej perspektywie unijnej. Strategia na rzecz inteligentnego rozwoju, sprzyjającego włączeniu społecznemu, Europa 2020, znajdują szczególnie miejsce – chodzi o obszar wykluczenia społecznego.

Czasopismo: Studia nad Rodziną
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Architektura, wystrój i symbolika klasztorów kapucyńskich na przykładzie klasztoru krośnieńskiego

Zakon Braci Mniejszych Kapucynów powstał po 1525 roku w wyniku reformy, której inicjatorem był o. Matteo da Bascio. Niemal od początku swego istnienia kapucyni wykształcili pewien zauważalny styl w sztuce, charakterystyczny dla wznoszonych przezeń klasztorów, w których konkretnym zasadom podlegała nie tylko sama architektura kościoła i klasztoru, ale i wyposażenie wnętrza, malarstwo, rzeźba czy rzemiosło artystyczne. Utrzymanie jednolitego stylu architektonicznego było możliwe nie tylko dzięki rygorystycznym przepisom, ale i żywej tradycji. Cechy budownictwa kapucyńskiego posiadając bardzo wyraźny rys semantyczny, podkreślają duchowość i tradycję Zakonu.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Glutation: metody przygotowania próbek dla analiz z wykorzystaniem technik chromatograficznych i elektroforezy kapilarnej

Zredukowana forma glutationu jest jednym z najważniejszych przeciwutleniaczy występujących w organizmie człowieka, a niedobór tego związku prowadzi często do poważnych zaburzeń. Glutation bierze również udział w modulowaniu odporności, procesach detoksykacji, a także reguluje aktywność innych białek i enzymów. Jest on czułym wskaźnikiem wrażliwości organizmu na stres oksydacyjny a jego stężenie w poszczególnych narządach i komórkach może wskazywać na stopień ich uszkodzenia. Oznaczanie stężenia glutationu z wykorzystaniem technik chromatograficznych stanowi uzupełnienie a niejednokrotnie alternatywę w stosunku do innych metod analitycznych: enzymatycznych, spektrofotometrycznych, spektrofluorymetrycznych, elektromigracyjnych, chemiluminescencyjnych, czy magnetycznego rezonansu jądrowego. Do najważniejszych etapów przygotowania próbki należą: zabezpieczenie aminotioli przed wysoką temperaturą i działaniem substancji utleniających pochodzących z matrycy, odbiałczanie, redukcja disulfidów, a także derywatyzacja (z wyjątkiem technik elektromigracyjnych i tandemowej spektrometrii mas).

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Inteligenty i zdolny rzemieslnik to przyszłość państwa ludowego- państwo i Kościół w procesie wychowania młodzieży w latach 1945-1951 na przykładzie prywatnego salezjańskiego męskiego gimnazjum krawieckiego we Wrocławiu

Problem relacji państwo-Kościół w realiach powojennej Polski wielokrotnie poddawano wielopłaszczyznowym analizom. Za jeden ze szczególnie istotnych obszarów tej nierównej rywalizacji, przez wzgląd na szerokie możliwości indoktrynacji, można niewątpliwie uznać edukację oraz związaną z nią praktykę wychowawczą. W artykule, patrząc z tego właśnie punktu widzenia, poddaje się obserwacji działalność salezjańskiego prywatnego męskiego gimnazjum krawieckiego we Wrocławiu, które, jak się wydaje, stanowi transparentny przykład wzajemnego ścierania się i z czasem zwalczania władzy komunistycznej i Kościoła katolickiego. Przyglądając się funkcjonującym w placówce młodzieżowym grupom i organizacjom, a także sposobom realizacji narzucanego przez kuratorium programu wychowawczego, można zauważyć swego rodzaju taktykę kierownictwa szkoły do wybierania „mniejszego zła”. Połączona ona była z aktywnymi działaniami na rzecz dopasowania katolickiej placówki szkolno-wychowawczej do realiów PRLu, które okazały się jedynie krótkotrwałym rozwiązaniem. Władze dążyły bowiem sukcesywnie do zupełnej likwidacji szkolnictwa katolickiego i w pierwszej możliwej okazji, zrealizowały swe zamierzenia, również w przypadku wrocławskich salezjanów, kończąc raptem kilkuletnią historię gimnazjum krawieckiego.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Zasób Archiwum Polskiej Prowincji Zakonu Pijarów w Krakowie w świetle jego dziejów po II wojnie światowej

Początek rozwoju zasobów archiwalnych polskiej prowincji Zakonu Pijarów pochodzi z okresu międzywojennego, choć ich obecny państwo ogólnie odzwierciedla długoterminowe wysiłki archiwistów po II wojnie światowej. W zbiorach znajdują się przedmioty archiwalne powstałe w XVII wieku aż do czasów współczesnych. Do najcenniejszych materiałów archiwalnych należy bezsprzecznie Matricula Provinciae Poloniae Scholarum Piarum, obejmujący lata 1742–1867. To jest źródło najczęściej wykorzystywane w badaniach akademickich. Warto jednak to podkreślić w zasobach archiwalnych możemy również znaleźć wiele innych cennych materiałów archiwalnych, takich jak kronikę, akta kapituły, podręczniki szkolne i inwentarz.

Czasopismo: Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Przydatność genetycznie modyfikowanych mikroorganizmów do bioremediacji zanieczyszczonych środowisk

Inżynieria genetyczna, będąca nowoczesną technologią, pozwala na projektowanie mikroorganizmów zdolnych do rozkładu określonego typu zanieczyszczeń. Konstruowanie GMMs na potrzeby bioremediacji jest możliwe dzięki poznaniu mechanizmów degradacji związków toksycznych, szlaków metabolicznych, enzymów katabolicznych oraz odpowiednich genów. Do detekcji i wizualizacji GMMs w środowisku służą różne metody molekularne: FISH, in situ PCR, DGGE, TGGE, T-RFLP, ARDRA oraz markery selekcyjne (lux, gfp, lacZ, xylE). W celu zminimalizowania ryzyka wynikającego z uwolnienia GMMs do środowiska stosowane są pewne bariery genetyczne. Mają one na celu ograniczenie przeżywalności rekombinantów oraz transferu genów do mikroorganizmów autochtonicznych. W artykule omówiono zasady projektowania GMMs oraz przedstawiono przykłady ich praktycznego wykorzystania w bioremediacji zanieczyszczonych środowisk.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Tęczowy kod biotechnologii

Biotechnologia jest uważana za jedną z dziedzin, która będzie decydować o prawidłowym rozwoju gospodarki w naszym wieku. Jest niezwykle rozległym obszarem działalności technicznej człowieka, i jej rozwój jest zależny od współdziałania między różnymi dziedzinami nauki i techniki. Znanych jest kilka podziałów biotechnologii, ale chyba najpopularniejszym jest tradycyjny, bazujący na kolorach. Zazwyczaj wymienia się cztery kolory: czerwony, biały, zielony i fioletowy. Istnieje także podział szerszy, wykorzystujący znacznie szerszą gamę barw - nieomal wszystkie barwy tęczy.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Nanonośniki jako nowoczesne transportery w kontrolowanym dostarczaniu leków

W systemie kontrolowanego dostarczania leków na poziomie nanocząstek (NP) wykorzystuje się różne ugrupowania, w tym polimery, materiały węglowe oraz nanocząstki magnetyczne. Wymienione związki, występują w postaci prostego nośnika lub stanowią otoczkę typu core - shell, np. na rdzeniu magnetycznym. Taka modyfikacja pozwala na kontrolowany transport w miejsce docelowe, a także obrazowanie zachodzących w tkance procesów desorpcji leku. W niniejszym artykule zostanie przedstawiona synteza nośników leków, funkcjonalizacja ich powierzchni oraz sposoby immobilizacji związków aktywnych na ich powierzchni ze szczególnym uwzględnieniem materiałów magnetycznych.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Rozpuszczalne w wodzie kopolimery dekstran-poliakryloamid i ich pochodne anionowe jako matryce w syntezie in situ nanocząstek metali

Przeprowadzono syntezę nanocząstek metali w matrycach wodorozpuszczalnych polimerów o różnej wewnętrznej budowie makromolekularnej. Liniowy poliakryloamid (PAA) i rozgałęzione gwiaździste kopolimery dekstran-szczepiony poliakryloamid (D-g-PAA) i ich pochodne anionowe zastosowano do syntezy in-situ nanoukładów Ag i Pd. Zbadano wpływ charakteru matrycy i budowy wewnętrznej makrocząsteczek w roztworze na tworzenie nanocząstek.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Genetycznie zmodyfikowane rośliny - z laboratorium do praktycznego wykorzystania w europejskim rolnictwie. Część I.

Techniki biotechnologiczne umożliwiają hodowcy połączenie korzystnych cech z różnych organizmów. Roślina genetycznie zmodyfikowana zawiera gen lub geny, które zostały zmienione w wyniku działania człowieka metodami inżynierii genetycznej. Od 1996 r. obserwuje się stały wzrost areału upraw roślin zmodyfikowanych genetycznie na świecie, który w 2011 r. osiągnął powierzchnię 160 mln ha. Prawdopodobnie w przyszłości transgeniczność wielokrotna (ang. stacked events) będzie dominowała w nowych odmianach GM, łącząc cechy odporności na szkodniki, tolerancję na herbicydy i niekorzystne warunki środowiska, jak też cechy dotyczące składu związków roślinnych. W Unii Europejskiej i na świecie obowiązują uregulowania prawne kompleksowo obejmujące kwestie GMO. Unia Europejska ma jeden z bardziej restrykcyjnych systemów prawnych dotyczących GMO. Przepisy zapewniają ochronę środowiska, zdrowia zwierząt i człowieka oraz informację dla konsumenta. Wymagają też szczegółowego badania każdego GMO na poszczególnych etapach uzyskiwania zgody na użycie takich organizmów. Współistnienie różnych typów produkcji ma zapewnić rolnikom i konsumentom europejskim możliwość wyboru. Prawo UE stanowi podstawę dla uregulowań prawnych związanych z GMO, obowiązujących w Polsce.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Mikrobiologiczne przemiany ksenobiotyków

W wyniku działalności człowieka, do środowiska codziennie dostają się duże ilości różnych pod względem chemicznym ksenobiotyków. Właściwości fizykochemiczne tych związków przyczyniają się do akumulacji w środowisku, a ich toksyczność stanowi niebezpieczeństwo dla wszystkich żywych organizmów. W walkę z ksenobiotykami zostały zaangażowane mikroorganizmy, które na drodze procesów biodegradacji, mineralizacji lub transformacji przyczyniają się do zmniejszenia stężenia ksenobiotyków w środowisku naturalnym.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Biologiczne metody otrzymywania wodoru

Wodór, ze względu na znaczną wartość ciepła spalania oraz powszechną dostępność, stanowi dogodny nośnik energii. Biologiczne procesy otrzymywania wodoru obejmują: biofotolizę wody, procesy fermentacyjne oraz elektrochemiczne (bioelektroliza wody). Podczas bioprodukcji wodoru wykorzystuje się głównie odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna oraz substraty organiczne zawarte w ściekach przemysłowych i surowcach odpadowych. Rozwój tych metod może stać się jednym ze sposobów pozyskiwania taniej i czystej energii.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Katalizatory ciągu syntezy amoniaku, produkowane w Azotach Tarnów

Przypadająca w 2012 roku 85. rocznica działalności Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach jest okazją do zaprezentowania bogatego dorobku i szerokiej oferty Zakładów w obszarach wielu specjalistycznych produktów chemicznych. Bez wątpienia należą do nich katalizatory, będące niezbędnym elementem technologii szeregu ważnych chemikaliów o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym. Specjalnością Azotów Tarnów jest produkcja katalizatorów stosowanych w wytwórniach amoniaku i wodoru na etapie przygotowania gazów syntezowych oraz syntezie amoniaku. W artykule przedstawiono znaczenie technologii katalitycznych w przemysłowej produkcji amoniaku oraz omówiono ofertę katalizatorów przemysłowych produkowanych w Azotach Tarnów.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Informatyczna integracja rozwijającej się Grupy Kapitałowej Azoty Tarnów

W artykule przedstawiono sposób transformacji obszaru obsługi informatycznej Azotów Tarnów, który stał się podstawą wielopoziomowej integracji rozwijającej się Grupy Kapitałowej. Wypracowany model zarządzania obszarem, oparty na światowych wzorcach, pozwala efektywnie wspierać budowanie wartości firmy o coraz bardziej rozproszonej lokalizacji.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Dylematy energetyki przemysłowej - Elektrociepłownia Tarnów

W artykule opisano stan obecny oraz zamierzenia inwestycyjne elektrociepłowni przemysłowej w Azotach Tarnów. Zamieszczono informacje o sposobie dostosowania Elektrociepłowni do spełnienia przyszłych wymagań prawnych. Przedstawiono problematykę proekologicznego spojrzenia na prowadzenie działalności w branży energetyka przemysłowa oraz problematykę wdrażania działań modernizacyjnych, zmierzających do ciągłego podnoszenia efektywności wytwarzania mediów energetycznych.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Ewolucja modelu zarządzania firmą chemiczną na przykładzie Azotów Tarnów

Omówiono ewolucję modelu zarządzania Zakładami Azotowymi w Tarnowie Mościcach, poczynając od lat 30. XX w., poprzez okres powojenny i typową strukturę liniowo-wydziałową z lat 90. XX w. oraz model organizacyjno-biznesowy Azotów Tarnów z 2002 i 2008 r., aż po model struktury organizacyjnej Azotów Tarnów z 2010 r. oraz przyjęty na początku 2012 r. model organizacyjno-biznesowy Grupy Kapitałowej Azoty Tarnów rok 2012 i strukturę organizacyjną makro Azotów Tarnów rok 2012. Zaawizowano dokument przyjęty 13 czerwca 2012 r. "Strategia rozwoju na lata 2012-2020".

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Procesy granulacji w Azotach Tarnów, granulacja mechaniczna SALETROSANU

Przedstawiono granulację mechaniczną nawozów - podstawową technologię w modernizacji i rozwoju produkcji nawozów w Azotach Tarnów. Omówiono drogę dojścia do wyboru i sposób przygotowania inwestycji granulacji mechanicznej. Opisano proces realizacji inwestycji: uruchomienie produkcji saletrzaku i saletry amonowej, technologię produkcji saletrosiarczanu amonowego w Azotach Tarnów oraz wdrożenie produkcji nowego nawozu - Saletrosanu (ASN). Podano doświadczenie eksploatacyjne oraz oceniono efektywność i korzyści stosowane w ASN w Rolnictwie. Wskazano, że Azoty Tarnów dzięki realizacji tej inwestycji umocniły swoją pozycję pośród producentów nawozów saletrzanych w Polsce.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna
Tarnowskie Tworzywa Konstrukcyjne. Znaczenie tworzyw konstrukcyjnych dla Grupy Kapitałowej Azoty Tarnów

Przedstawiono strukturę, obszary działalności oraz ofertę tworzyw konstrukcyjnych Grupy Kapitałowej Azoty Tarnów: TarnamidŽ, alphalonŽ - poliamid 6 (PA6), TarnoformŽ - poliacetal (POM). Zaprezentowano historię rozwoju technologii TarnamiduŽ - poliamidu 6 (PA6) oraz TarnoformuŽ - poliacetalu (POM) w Zakładach Azotowych w Tarnowie, ponadto rozwój i asortyment tworzyw modyfikowanych: TarnamidŽ (PA 6) oraz Tarnamid A (PA 66), TarnoformŽ (POM), Tarnoprop (PP), Tarnodur A (PBT). Oferta modyfikowanych tworzyw, jako wynik intensywnych prac badawczo-rozwojowych realizowanych w Zakładach Azotowych przez wyspecjalizowane Laboratorium Tworzyw Sztucznych. Przedstawiono zintegrowany system zarządzania wdrożony w Zakładach Azotowych w Tarnowie zgodny z międzynarodowymi standardami ISO 9001:2008, ISO 14001:2004, ISO 22000:2005, PN-N-18001:2004 i BS OHSAS 18001:2007.

Czasopismo: Chemik
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria chemiczna