rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Charakterystyka i ocena właściwości psychometrycznych polskiej adaptacji Skali Poczucia Kompetencji Rodzicielskich (Parenting Sense of Competence Scale – PSOC-PL) w wersji dla matek

Celem opracowania jest ocena właściwości psychometrycznych polskiej wersji Skali Poczucia Kompetencji Rodzicielskich (Parenting Sense of Competence Scale – PSOC-PL) Johnson i Masha do pomiaru kompetencji rodzicielskich u matek dzieci do 2. roku życia. Parenting Sense of Competence Scale jest narzędziem samoopisu. Zawiera 17 twierdzeń składających się na wynik ogólny oraz dwa wymiary: Satysfakcja i Skuteczność. Służy do oceny kompetencji rodzicielskich. W badaniach adaptacyjnych wzięło udział 251 kobiet mających dzieci w wieku do 24. miesiąca życia. Średni wiek badanych to 29,35 lat (SD = 4,57). Dodatkowo do oceny trafności polskiej wersji adaptowanego narzędzia wykorzystano Kwestionariusz Poczucia Stresu i Edynburską Skalę Depresji Poporodowej. PSOC-PL jest rzetelnym i trafnym narzędziem. Jego struktura czynnikowa jest podobna do wersji oryginalnej – w efekcie przeprowadzonej analizy uzyskano narzędzie, które składa się z 15 itemów. Tak jak w wersji oryginalnej, wyodrębnione zostały dwa wymiary: Satysfakcja i Skuteczność. Wyniki przy użyciu PSOC-PL uzyskane w prezentowanych badaniach pozostawały w istotnych statystycznie korelacjach z poziomem stresu i nasileniem objawów depresyjnych. Rezultaty rzetelności PSOC-PL nie odbiegają od wyników uzyskanych w badaniach oryginalnych, jak i w badaniach ewaluacyjnych prowadzonych w różnych częściach świata. Polska wersja narzędzia spełnia podstawowe kryteria psychometryczne i może być stosowana do oceny kompetencji u matek małych dzieci.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Ruminacje a potraumatyczny wzrost u ratowników medycznych

Przedstawiciele służb ratowniczych narażeni są na doświadczanie zdarzeń o charakterze traumatycznym w związku z wykonywaną pracą. Celem badań było ustalenie roli ruminacji w występowaniu pozytywnych zmian potraumatycznych. Badaniami objęto 120 ratowników medycznych, spośród których 85 (55 mężczyzn i 30 kobiet) potwierdziło wystąpienie w ostatnich 5 latach przynajmniej jednego zdarzenia traumatycznego w związku z wykonywaną pracą. Wiek badanych mieścił się w granicach 25–61 lat (M = 38,07, SD = 9,61). W badaniach wykorzystano polskie wersje standaryzowanych narzędzi, tj. Inwentarz Potraumatycznego Rozwoju oraz Inwentarz Ruminacji o Negatywnym Zdarzeniu. Badani ratownicy medyczni ujawnili niski poziom potraumatycznego wzrostu oraz niskie nasilenie ruminacji, tak natrętnych, jak i refleksyjnych. Spośród dwóch analizowanych rodzajów ruminacji jedynie refleksyjne okazały się predyktorami potraumatycznego wzrostu i wszystkich jego czynników. Ruminacje refleksyjne pełnią istotną – choć słabą – rolę w występowaniu pozytywnych następstw doświadczonej traumy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Polki wobec płodności i posiadania dzieci – doniesienie wstępne

W krajach wysokorozwiniętych wiek zajścia w ciążę i urodzenia pierwszego dziecka stale się wydłuża. Tendencja ta obecna jest również w Polsce. Kobiety odkładają decyzję o zostaniu matkami, część z nich w ogóle nie decyduje się na dziecko. Pojawia się pytanie o przyczyny odkładania decyzji lub rezygnacji z macierzyństwa. W badaniach wzięło udział 247 kobiet w wieku 20–46 lat (M = 29,67; SD = 4,54). Uczestniczki wypełniły polskojęzyczną wersję Skali do Badania Postaw Wobec Płodności i Posiadania Dzieci, która pozwala na ocenę postaw w zakresie trzech wymiarów: Płodność – istotna w przyszłości, Płodność – przeszkoda w chwili obecnej oraz Płodność – tożsamość kobiety. Wyższe średnie wyniki w wymiarze Płodność – przeszkoda w chwili obecnej uzyskiwały przede wszystkim młodsze, wolne lub pozostające w nieformalnym stałym związku, łączące pracę i studia kobiety. Płodność – istotna w przyszłości była ważna m.in. dla uczestniczek pozostających w związkach małżeńskich. Płodność – tożsamość kobiety okazała się ważna dla kobiet mieszkających na wsi i pozostających w związku małżeńskim. Sytuacja finansowa, podobnie jak wykształcenie nie okazały się czynnikami, które w istotny statystycznie sposób różnicowałyby badane kobiety w zakresie postaw wobec płodności i posiadania dzieci.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Kto i z jakich powodów angażuje się w związek Friends with Benefits?

Związek Friends with Benefits (FWB) (w dosłownym tłumaczeniu „przyjaciele z korzyścią/bonusem”) to relacja, w której przyjaciele utrzymują ze sobą powtarzalne kontakty seksualne, wykluczająca jednak romantyczne zaangażowanie. Badania skupiły się na wybranych aspektach związków Friends with Benefits, należą do nich: rozpowszechnienie omawianych związków, motywy, oczekiwania i charakterystyka ich uczestników. Badania miały na celu określić różnice w sposobie, w jaki mężczyźni i kobiety nawiązują „przyjaźń z bonusem”. W tym celu przeprowadzono za pośrednictwem Internetu badania wśród osób zaangażowanych obecnie w relacje FWB (łącznie 134 osoby, w tym 65 mężczyzn i 65 kobiet). Wyniki wskazują na wiele podobieństw, ale także różnic, bowiem seks był częściej wymienianym motywem do rozpoczęcia takich relacji przez mężczyzn, podczas gdy motywy emocjonalne i seksualne w równym stopniu motywowały kobiety. Związki te postrzegane są jako nowość w dziedzinie relacji międzyludzkich, a w szczególności w obszarze polskich badań, i wymagają dalszej eksploracji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Trzy generacje terapii poznawczo-behawioralnych – rozwój i założenia teoretyczne

Teorie poznawczo-behawioralne są jednymi z najmłodszych koncepcji w psychologii klinicznej. Ulegają one ciągłym przemianom, co rodzi wiele nieporozumień i błędnych interpretacji. Niektórzy autorzy uważają, że jest to koncepcja „mało spójna”, a kwestie osobowości schodzą na dalszy plan, „gdyż jest to bardziej psychologia zachowań, procesów i struktur poznawczych niż psychologia człowieka” (Sęk, 2005, s. 106). Historia rozwoju koncepcji poznawczych pozwala zrozumieć jej założenia, aktualne miejsce w psychopatologii oraz obecny stan wiedzy. Podział na tzw. trzy generacje koncepcji poznawczo-behawioralnych pozwala oddzielić stereotypy dotyczące tej koncepcji od jej właściwego obrazu. W artykule opisano aktualny stan teorii poznawczych z uwzględnieniem najnowszej generacji koncepcji poznawczo-behawioralnych, obejmujących: terapię poznawczą opartą na uważności (MBCT), terapię akceptacji i zaangażowania (ACT), jak również terapię schematów (SFT).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poziom lęku a trudności w podejmowaniu decyzji zawodowych u uczniów szkół średnich

U progu dorosłości młody człowiek staje przed trudnymi wyborami dotyczącymi jego przyszłości. Jednym z kluczowych wyborów jest decyzja zawodowa. Dla osób znajdujących się w takiej sytuacji opracowana została taksonomia trudności towarzyszących procesowi decyzji odnoszącej się do kariery (Gati i in., 1996). W trakcie podejmowania życiowych decyzji zmienną silnie oddziałującą na funkcjonowanie człowieka może być lęk (Spielberger i in., 1983). Lęk rozumiany jest dwojako, po pierwsze jako stan, odczuwany w konkretnej sytuacji, po drugie – jako względnie stała cecha osobowości. Badanie przeprowadzono z udziałem 149 maturzystów z województwa mazowieckiego. Wiek osób badanych mieścił się w przedziale 17–21 lat, M = 18,64 i SD = 0,69. Wykorzystano Kwestionariusz Trudności w Podejmowaniu Decyzji Zawodowych (CDDQ) oraz Inwentarz Stanu i Cechy Lęku (STAI). Na podstawie analiz statystycznych można wskazać istotne statystycznie różnice w nasileniu trudności w podejmowaniu decyzji zawodowych u osób o różnym poziomie lęku rozumianego jako cecha. Otrzymane wyniki wskazują, że należy zwracać uwagę na poziom lęku jako cechy w procesie poradnictwa zawodowego dla osób znajdujących się w sytuacji wyboru kariery.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Rozpoznawanie stanów emocjonalnych na rysunkach dotykowych twarzy przez kobiety i mężczyzn

Przedmiotem badania była analiza zdolności osób widzących do rozpoznawania emocji na rysunkach wypukłych (poznawanych za pomocą dotyku). Materiał badawczy stanowiły rysunki męskich oraz kobiecych twarzy wyrażających: szczęście, smutek, strach, zdziwienie, wstręt i gniew. Wyniki wskazują, że kobiety trafniej niż mężczyźni rozpoznają emocje na podstawie eksploracji dotykowej szkiców wyrazów twarzy. W dyskusji poruszono zagadnienie możliwych źródeł ujawnionej w badaniu różnicy płciowej, wskazując na różnice w funkcjonowaniu inteligencji emocjonalnej oraz w specyfice działania wyobraźni u kobiet i mężczyzn.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Gry narracyjne w diagnozie i terapii psychologicznej. Możliwości i ograniczenia w stosowaniu

Artykuł porusza problematykę wykorzystania gier narracyjnych na użytek psychologii. Ujmuje gry narracyjne jako gry projekcyjne, pozwalające dotrzeć do ukrytych potrzeb i motywów graczy poprzez wykorzystywanie świata gry, który stanowi zestaw symboli mających dla graczy osobiste znaczenie. Diagnoza graczy możliwa jest dzięki analizie charakterystyk oraz sposobów postępowania tworzonych przez nich postaci. Terapia przy użyciu gier narracyjnych pozwala na wspomaganie leczenia niektórych zaburzeń psychicznych (jak fobia czy depresja), rozwijanie kompetencji społecznych, a zatem naukę radzenie sobie z przykrymi emocjami i kształtowanie sposobów myślenia. Przeciwwskazania do wykorzystywania gier narracyjnych w diagnozie i terapii stanowią zaburzenia psychotyczne i osobowościowe, defi cyty intelektualne i nieumiejętność oddzielenia Ja od Ja postaci.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Psychologia kliniczna – specjalizacja mająca zastosowanie w ochronie zdrowia

Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych danych dotyczących organizacji kształcenia psychologów w zakresie specjalizacji z psychologii klinicznej jako dziedziny, mającej zastosowanie w ochronie zdrowia oraz wskazanie użyteczności kształcenia specjalizacyjnego z psychologii klinicznej i przedstawienie refl eksji na temat wad i zalet omawianego programu specjalizacji. Niezależnie od wskazanych braków dotyczących szczególnie samej procedury prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego, jego wartością jest to, że daje ono szansę wzbogacania specjalistycznej wiedzy z zakresu psychologii stosowanej i stwarza możliwość jej zastosowania w praktyce wobec człowieka w sytuacji trudnej, związanej z chorobą. Charakteryzując procedurę kształcenia specjalistów psychologii klinicznej, warto podkreślić zasadność przyjętych kierunków tego kształcenia w odniesieniu do współczesnych standardów i celów rozwojowych, związanych z promocją zdrowia psychicznego w krajach Unii Europejskiej. Polityka spójności w zakresie ochrony zdrowia we wszystkich krajach Unii Europejskiej narzuca konieczność wspierania standardów wspomagających całościowe i skoordynowane podejście do ochrony zdrowia psychicznego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Samotna kobieta w wieku średnim – jej obawy i dążenia do zmian

Podjęta w publikacji problematyka została usytuowana w metodologii jakościowej. Celem badań jest poznanie obaw i dążeń do zmian w życiu 35–42-letnich bezdzietnych i niezamężnych kobiet. Wyniki badań dowiodły, że rozmówczynie mają obawy przed przyszłością. Czynniki, które je spotęgowały to: śmierć rodziców oraz doświadczanie samotności i brak poczucia sensu życia. Narratorki nie hołdują zasadzie Dziecko – tak, mężczyzna (małżeństwo, związek partnerski) – nie. Jednak kiedy już straciły nadzieję na poznanie odpowiedniego mężczyzny, i tym samym na bycie żoną, zaczęły myśleć tylko o byciu matką. Jednak ich pragnieniem było stworzenie rodziny pełnej, a nie model jeden plus jeden. Pomysły rozmówczyń na zostanie matką to: skorzystanie z banku nasienia, umawianie się ze znajomym mężczyzną oraz namiętny romans z nieznajomym mężczyzną w celu prokreacyjnym. Jednym z najistotniejszych problemów macierzyństwa odroczonego w czasie jest brak wsparcia w opiece nad dzieckiem ze strony dziadków.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Pomiar i samoocena poziomu inteligencji emocjonalnej u osób o skrajnie wysokim ilorazie inteligencji ogólnej

W badaniu analizowano samoocenę w zakresie inteligencji emocjonalnej (IE) oraz poziom inteligencji emocjonalnej wśród osób (n = 43) należących do Stowarzyszenia Mensa Polska. Zastosowano trzy testy służące do oceny ogólnego poziomu inteligencji emocjonalnej lub komponentów IE: Test Inteligencji Emocjonalnej (TIE), Skalę Inteligencji Emocjonalnej – Twarze (SIE-T) oraz Test Rozumienia Emocji (TRE). Ponadto, analizowano samoocenę osób badanych w zakresie IE. Otrzymane wyniki wykazały, że: 1) osoby o wysokim IQ uzyskały wyższe wyniki w zakresie ogólnego poziomu IE (t = 5,33, p < 0,0001) oraz wyższe wyniki w zakresie poszczególnych zdolności składających się na IE w porównaniu z przeciętnymi wynikami w populacji (od t = 3,27, p < 0,005 dla zarządzania emocjami do t = 6,13, p < 0,0001 dla rozumienia emocji); 2) osoby badane nie doszacowały swoich wyników w ankietach (od t = - 5,76, p < 0,0001 do t = -8,67, p < 0,0001).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Konfrontacja ze sobą, z wartościami czy ze zmianą? Przegląd badań na temat związków twórczości i wartości

Zależności między twórczością a wartościami można rozpatrywać na różnych poziomach. W niniejszym artykule skoncentrowano się na omówieniu tych związków z uwzględnieniem czterech wymiarów, w obrębie których przejawia się twórcza kompetencja człowieka. Przedstawione ujęcia teoretyczne i wyniki badań mają na celu wykazanie, że twórczość psychiczna (wewnętrzna) jednostki, indywidualna (uzewnętrzniona), grupowa (społeczna) i kulturowa oraz wartości, zarówno te przejawiające się w postaci indywidualnych wartościowań i hierarchii, jak i podzielane przez członków szerszej grupy wchodzą ze sobą w interakcje. W artykule wykazano znaczenie kreatywności w procesie uzgadniania zagadnień aksjologicznych, a także przedstawiono rolę, jaką odgrywają wartości w procesie twórczości jednostkowej oraz ich oddziaływanie na poziom i zasięg innowacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Empatia i styl przywiązania w kontekście bliskich związków młodych dorosłych

W niniejszym artykule opisano związek między trójwymiarowym modelem empatii a stylami przywiązania w bliskich związkach młodych dorosłych. W badaniu wzięło udział 120 osób (60 kobiet i 60 mężczyzn; 38 związków kohabitacyjnych i 22 związki małżeńskie). Uczestnicy badania wypełnili następujące kwestionariusze: Skalę Wrażliwości Empatycznej (SWE) mierzącą empatyczną troskę, osobistą przykrość i przyjmowanie perspektywy oraz Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych (KSP) mierzący przynależność do jednego ze stylów: bezpiecznego, lękowo-ambiwalentnego oraz unikowego. Wyniki badania wskazują istnienie związku między empatią a stylami przywiązania. Styl bezpieczny dodatnio koreluje z wymiarem przyjmowania perspektywy, styl lękowo-ambiwalentny dodatnio koreluje z wymiarem empatycznej troski i osobistej przykrości, a styl unikowy koreluje dodatnio z osobistą przykrością i ujemnie koreluje z przyjmowaniem perspektywy. Badania wykazały następujące różnice płciowe: wyższe wyniki w wymiarach empatycznej troski i osobistej przykrości osiągnęły kobiety aniżeli mężczyźni. Nie stwierdzono różnic płciowychw przejawianych stylach przywiązaniowych. Ponadto rodzaj związku (małżeństwo vs. kohabitacja) różnicował wyniki w stylu lękowo-ambiwalentnym oraz w wymiarze osobistej przykrości, w których kohabitanci uzyskali wyższe wyniki.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Terapeuta zajęciowy i jego rola w pracy z osobami z niepełnosprawnością, zagrożonymi wykluczeniem społecznym

Terapia zajęciowa jest formą rehabilitacji, która do niedawna nie znajdowała należnego uznania w dyskursie społecznym. Wynika to z faktu, że przez wiele dziesięcioleci w Polsce dyscyplina ta była w fazie stagnacji, a zadania terapeutów kojarzone były zwykle z realizowaniem zajęć z zakresu arteterapii, takich jak malowanie, praca z gliną czy tworzenie rękodzieła. Jednakże od kilku lat można zaobserwować powolne zmiany dokonujące się w obszarze tej dyscypliny, związane m.in. z możliwościami kształcenia terapeutów zajęciowych na poziomie akademickim, które mogą przyczynić się do dostrzeżenia potencjału, jaki terapia zajęciowa, rozumiana zgodnie z aktualnymi, światowymi trendami, może zaoferować szerokiej rzeszy odbiorców. Jedną z tych grup stanowią osoby z niepełnosprawnością, które w sposób szczególny zagrożone są wykluczeniem społecznym. W przeciwdziałanie ekskluzji tych osób z powodzeniem angażować się mogą terapeuci zajęciowi. Celem niniejszego tekstu jest przedstawienie aktualnego rozumienia terapii zajęciowej w Polsce i na świecie oraz zarysowanie zmian dokonujących się w obszarze kształcenia terapeutów zajęciowych. Niezwykle istotne jest także przedstawienie możliwych działań, które w ramach swojej roli zawodowej mogą prezentować terapeuci zajęciowi, skoncentrowanych na przeciwdziałaniu wykluczeniu osób z niepełnosprawnością.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ogólnopolskie Forum Warsztatów Terapii Zajęciowej – anatomia rodzącego się ruchu społecznego

Tekst stanowi analizę rodzącego się oddolnego ruchu społecznego dążącego do reformy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej. Ruch ten jest odpowiedzią na wieloletnie zaniedbania systemowe związane z działalnością WTZ. Podstawą tworzenia się ruchu jest nowy sposób rozumienia niepełnosprawności intelektualnej. W miejsce tradycyjnego ujęcia, akcentującego konieczność rehabilitacji i terapii, uwypukla się specyfikę upośledzenia umysłowego jako przejawu różnorodności natury ludzkiej, którą należy szanować i chronić.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Polityka równych szans wobec osób z niepełnosprawnością intelektualną a przemoc symboliczna

Obecnie jesteśmy świadkami ścierania się dwóch nurtów w polityce społecznej wobec osób niepełnosprawnych intelektualnie. Pierwszy z nich wynika z idei równości, ma charakter dominujący i jest dobrze zakorzeniony w świadomości społecznej. Drugi wynika z idei różnorodności i stanowi zapowiedź nadchodzących zmian. Idea różnorodności wywarła już wpływ na politykę społeczną wobec osób nieheteroseksualnych czy byłych więźniów. Osobiście zajmuję się problematyką związaną z pierwszym nurtem, a więc polityką równych szans. Artykuł ma charakter empiryczny. Analizuję praktyki aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnością intelektualną w ramach polityki równych szans, które są egzemplifikacją przemocy symbolicznej zawartej w samym sposobie rozumienia pojęcia „osoba z niepełnosprawnością intelektualną”. Próbuję pokazać, że konstrukty teoretyczne promowane przez ekspertów dominujących w dyskursie publicznym narzucają sposoby działania w ramach polityki społecznej. Konstrukt „upośledzony umysłowo” wprzęga w istotę bycia upośledzenie, natomiast konstrukt „osoba z niepełnosprawnością intelektualną” wyrzuca na zewnątrz niepełnosprawność intelektualną, czyniąc z upośledzonego normalsa trudniej wyuczalnego. W taki sposób język umożliwia działania o charakterze dyskryminującym w imię szlachetnej idei.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Pytania o rzecznictwo wobec niepełnosprawnych i problemu niepełnosprawności – koncepcje i działania w perspektywie interdyscyplinarnej

W artykule podjęto zagadnienia rzecznictwa i jego interpretacji w naukach społecznych (socjologia, polityka społeczna, praca socjalna). Zidentyfikowano napięcia w obszarze rzecznictwa w odniesieniu do osób niepełnosprawnych oraz problemu niepełnosprawności związane ze zmianą paradygmatu definiowania niepełnosprawności (w kierunku modelu społecznego) i w obliczu możliwych subpolityk (polityka równości, polityka różnorodności). Procesy te mają swoje konsekwencje dla poszczególnych grup zawodowych, w tym pracowników socjalnych, a także dla kondycji pracy socjalnej. W działania zawodowe przedstawicieli służb społecznych (w pracę socjalną) wpisane jest profesjonalne rzecznictwo na rzecz grup słabszych (w tym wypadku – osób niepełnosprawnych). W zakończeniu tekstu postawiono pytania o model rzecznictwa osób niepełnosprawnych i wobec problemu niepełnosprawności zalecany w profesjonalnych działaniach zawodowych „pomagaczy” (helping professions) w obliczu zmian paradygmatów definiowania niepełnosprawności.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Doświadczenia macierzyństwa i praktyki żalu” – o żałowaniu macierzyństwa w polskim dyskursie internetowym

Artykuł ukazuje wpływ kulturowych wzorów macierzyństwa na sposoby wyrażania emocji przez kobiety-matki. Przedstawia wyniki analizy internetowego dyskursu na temat negatywnych postaw wobec macierzyństwa i/lub dzieci/potomstwa. Tekst bazuje na jakościowej analizie treści – wpisów na blogach nieperfekcyjnie.pl, matkawygodna.pl, mamwatpliwosc.pl, internetowej grupie „Żałuję rodzicielstwa”. Podstawę teoretyczną stanowią koncepcje zaliczane do nurtu socjologii interakcjonizmu symbolicznego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Włączeni jako konsumenci – wyłączeni jako obywatele. Nastolatki w przestrzeni miasta

W artykule podjęto temat wykluczenia społecznego nastolatków w przestrzeni miejskiej, w tym możliwości korzystania z tej przestrzeni i wpływania na nią. Dane z badań empirycznych na temat postaw młodych mieszkańców wobec trzech rodzajów przestrzeni miasta (miejsca zamieszkania, centrum miasta i galerii handlowej) zostały przeanalizowane w kontekście koncepcji obywatelskości, konsumpcjonizmu oraz konstruktywistycznych teorii przestrzeni. Próbę badawczą stanowiło 838 uczniów gimnazjów z Krakowa i Katowic ‒ miast porównywalnych pod względem wielkości i funkcji metropolitarnych, ale odmiennych pod względem struktury urbanistycznej i symboliki przestrzeni. Analiza danych umożliwia sformułowanie wniosku, że specyfika przestrzeni miast ma związek z postrzeganiem i waloryzowaniem poszczególnych miejsc oraz sposobem ich „używania”, ale nie ma ona związku z poczuciem sprawstwa u nastolatków. Miasto jest mechanizmem generującym postawy konsumpcyjne, ale nie stymuluje postaw aktywnych i zorientowanych na sprawy publiczne.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne