rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Schematyzmy karmelitów prowincji galicyjskiej

Około 1772 roku karmelici (Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo) należeli do grupy większych wspólnot zakonnych w Rzeczypospolitej Obojga Narodów: liczyli prawie 1000 zakonników mieszkających w 59 domach. Zmiana sytuacji politycznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów i rozbiory spowodowały, że udziałem zakonów w pierwszej kolejności stał się rozpad struktur prowincjonalnych istniejących do 1772 roku. Następnie, zgodnie z polityką zaborców wobec katolików, w Kościele dokonano kasaty zakonów: zlikwidowano znaczną część klasztorów i rozproszono zakonników. Ziemie przyłączone do Austrii stały się jedynym obszarem, na którym karmelitom udało się przetrwać w prowincji galicyjskiej do odzyskania przez Polskę niepodległości. Prezentowane źródło historyczne, jakim jest schematyzm (zwany też katalogiem lub elenchusem), wydawane było zwykle corocznie jako lista duchowieństwa diecezjalnego i/lub zakonnego. Dla wspólnoty karmelitów należącej do prowincji galicyjskiej w ciągu ponad 50 lat ukazały się (współcześnie znane) 23 roczniki tego rodzaju źródeł. Zawierały informacje o każdym z zakonników: imię, nazwisko, funkcje, ewentualnie stopnie naukowe, rok urodzenia, a w przypadku ojców – rok święceń kapłańskich. Ostatnią wiadomością o konkretnej osobie była ta podawana w wykazie zmarłych członków wspólnoty. Mimo że podstawowa zawartość katalogów karmelitańskich nie była zbyt bogata, to jednak daje ona podstawę do wstępnego określenia liczebności społeczności i podstawowych danych osobowych.

Czasopismo: Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych

W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwodu Charkowskiego. Obrazują one proces legislacyjny związany z uzyskaniem pozwolenia na budowę kościoła rzymskokatolickiego, w tym uzyskanie zgody od arcybiskupa mohylewskiego Aleksandra Kazimierza Gintowt-Dziewałtowskiego. Zamieszczono również list wspólnoty katolickiej do architekta Bolesława Michałowskiego z prośbą o wykonanie projektu nowego kościoła oraz objęcie nadzorem jego budowy. Warto podkreślić, że kościół powstał ze składek wiernych, a architekt zrzekł się honorarium za swoją pracę, wnosząc tym samym wkład w budowę świątyni. 
Kościół stanął w miejscu wcześniejszego, skromnego budynku parafialnego przy ul. Małej Sumskiej, który w latach 80. XIX wieku był w złym stanie technicznym, a dodatkowo był za mały dla rozrastającej się wspólnoty katolickiej. Na czele komitetu budowy świątyni stanął ks. Piotr Kisarzewski, a istotną rolę w powstaniu kościoła odegrał adwokat Aleksander Kwiatkowski, lider charkowskich Polaków. Opublikowane w artykule źródła archiwalne mogą stać się przyczynkiem do dalszych badań, prowadzonych w ramach różnych dyscyplin naukowych. 

Czasopismo: Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kontrastywne ujęcie stopnia internacjonalizacji inwentarzy podręczników do nauczania języków polskiego i węgierskiego jako obcych

Internacjonalizmy są jednym ze środków wspierających ucznia podczas nauki języka obcego. Szczególnie ważną rolę odgrywają wówczas, gdy język docelowy w dużym stopniu różni się od języka wyjściowego, jak to jest np. w relacji polski – węgierski. Niniejszy artykuł prezentuje badanie, którego celem jest sprawdzenie, czy autorzy podręczników do nauki języków polskiego i węgierskiego jako obcych wykorzystują słownictwo internacjonalne po to, by ułatwić przyswajanie tychże języków. Kontrastywna analiza liczbowa inwentarzy podręczników pozwala nie tylko na przedstawienie i porównanie stopnia ich internacjonalizacji, ale także na refleksję na temat przyczyn zaobserwowanych różnic.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Gdzie jest metafora? Sposoby reprezentowania gestów metaforycznych w dialogu

Artykuł przedstawia omówienie różnych sposobów realizowania gestów metaforycznych podczas wypowiedzi. Obserwacja dialogujących osób zaangażowanych w żywą dyskusję pokazuje, że metaforyczność jest wynikiem współpracy dwóch trybów semiotycznych, werbalnego i gestycznego, przy czym gesty na co najmniej kilka różnych sposobów mogą łączyć się z warstwą słowną wypowiedzi, wyrażając przy tym metaforyczne znaczenia. W celu ich opisania i analizy autorka, opierając się na podstawach teoretycznych wypracowanych w zakresie badań gestów (A. Kendon, D. McNeill, C. Müller, A. Cienki, J. Antas), wykorzystuje jako materiał badawczy wybrane odcinki programu informacyjno-publicystycznego „TAK JEST”. Analiza obejmuje wypowiedzi, które są egzemplifikacją pięciu różnych funkcji, jakie mogą  pełnić gesty metaforyczne w procesie tworzenia znaczeń.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, językoznawstwo
Ekwiwalencja a zjawisko „false friends" w słowiańskich nazwach roślin

Artykuł dotyczy podobieństw międzyjęzykowych i zjawiska false friends w słowiańskich nazwach roślin. We wszystkich słowiańskich dialektach i w historii języków słowiańskich można zaobserwować, że jedna nazwa może odnosić się do kilku gatunków roślin, a dany gatunek może mieć nawet kilkadziesiąt nazw. Jak pokazują analizy, nierzadko nazwy te są zgodne formalnie i semantycznie na dużych obszarach, na których mówi się językami słowiańskimi. W podsumowaniu artykułu zasugerowano, że badania porównawcze materiałów słowiańskich zawsze wymagają dużej ostrożności, aby zapobiec ewentualnym błędom w identyfikacji. Podobieństwo formalne nie gwarantuje adekwatności treści, czyli prawdziwego znaczenia, gdyż w niektórych przypadkach mamy do czynienia z całkowitą równoważnością nazw i ich desygnatów w danych językach słowiańskich, a czasem nazwy takie stanowią false friends.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
O możliwej indoeuropejskiej etymologii wyrazu „pies"

Celem artykułu jest przedstawienie możliwej etymologii polskiego wyrazu pies jako kontynuacji praindoeuropejskiej formy na określenie ‛psa’. Większość dotychczas postulowanych hipotez dotyczących pochodzenia tego leksemu określa go jako innowację słowiańską zastępującą odziedziczony z praindoeuropejskiego wyraz. Zdaniem autora najnowsze modele indoeuropejskiego słowotwórstwa rzeczownikowego mogą jednak wskazywać na indoeuropejską proweniencję tego słowa, związaną z nazwą ‛psa’ oraz ‛bydła’.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Obraz pacjenta w opisach przypadku z psychologii / psychiatrii na tle opisów z dziedzin kliniczno-diagnostycznych. Studium kontrastywne wybranych elementów narracyjnych

Celem niniejszego artykułu jest charakterystyka poszczególnych części jednej / kilku podsekcji kliniczno-diagnostycznych opisów przypadku w porównaniu z opisami z zakresu psychologii i psychiatrii w celu zbadania i przedstawienia charakterystyki narracji jako elementu rozróżniającego oba te mikrogatunki. Jest to fragment, w którym opisywany jest dany przypadek choroby u pacjenta. Pomniejszym zadaniem jest analiza tego, w jaki sposób różnice między tymi dziedzinami wpływają na charakter narracji i użytych w niej środków językowych w opisie pacjenta i jego choroby, co z kolei ma wpływ na jego obraz w całym tekście. Analiza ta została przeprowadzona w dwóch grupach tekstów: w 30 opisach przypadku z czasopism „Pneumonologia i Alergologia Polska” („Advances in Respiratory Medicine”) (18), „Otolaryngologia Polska” (8), „Choroby Serca i Naczyń” (2), oraz po jednym z „Arterial Hypertension” oraz „Folia Cardiologica”, opublikowanych między 2006 a 2021 rokiem i obejmujących różne dziedziny medycyny; oraz w 30 psychiatrycznych i psychologicznych opisach przypadków z trzech polskich czasopism specjalistycznych: „Psychiatria”, „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” oraz „Psychiatria Polska”, opublikowanych w latach 2006–2021. Wyniki pokazują zdecydowanie inny charakter narracji oraz różnice w użytej leksyce, które wynikają głównie z rozbieżności strukturalnych tekstów. Te z kolei są pochodną różnic między medycyną kliniczną a psychiatrią i psychologią. W rezultacie mamy do czynienia z narracyjnym i całościowym obrazem pacjenta w tekstach psychiatrycznych i psychologicznych oraz technicznym i częściowym przedstawieniem pacjenta w tekstach kliniczno-diagnostycznych. Wyniki tego typu badań mogą posłużyć jako przyczynek: po pierwsze, do przygotowania poradnika dla lekarzy i studentów – adeptów sztuki medycznej – jak ująć perspektywę pacjenta w „technicznych” opisach; po drugie, w ujęciu dydaktycznym, do stworzenia gotowych list słownictwa / wyrażeń dla studentów medycyny, lekarzy, jak i lingwistów (przyszłych tłumaczy i lektorów) do wykorzystania podczas zajęć z terminologii medycznej.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
„Czy to stosowne>?” O cechach składniowych i semantycznych jednostek „stosowny" i „stosownie"

Artykuł zawiera szczegółową analizę syntaktyczno- semantyczną słów stosowny, stosownie w języku polskim. Autorka stawia hipotezę, że analogicznie do jednostek odpowiedni / odpowiednio można wyróżnić homonimiczne jednostki leksykalne o kształcie przymiotnika i przysłówka reprezentujące różne poziomy języka (należące do jego poziomu przedmiotowego i poziomu meta). Jednostki leksykalne o kształcie stosowny i stosownie reprezentują odpowiednio przymiotnik i przysłówek, a także operator metapredykatywny stosowny i operator metapredykatywny stosownie. Stosownie nie może natomiast pełnić funkcji operatora wyliczenia, którą pełni ciąg odpowiednio.

Czasopismo: Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Uposażenie żołnierzy zawodowych

Podstawowym elementem systemu wynagradzania żołnierzy zawodowych jest uposażenie zasadnicze, którego wysokość jest uzależniona od zajmowanego stanowiska, wykonywanych zadań służbowych, ponoszonej odpowiedzialności i wymaganych kwalifikacji. Składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków. Otrzymanie dodatków zależy od wystąpienia określonych okoliczności. Ustawa pragmatyczna przewiduje sześć dodatków stałych, których przyznanie żołnierzowi spełniającemu wymagania wskazane przez ustawodawcę jest obligatoryjne.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Przeszukanie systemów informatycznych oraz informatycznych nośników danych w kodeksie postępowania karnego

Tematem niniejszego opracowania jest czynność operacyjna polegająca na przeszukiwaniu systemów informatycznych (zarówno połączonych z innymi systemami informatycznymi, jak i stanowiącymi samodzielne jednostki), „urządzeń zawierających dane” oraz (informatycznych) nośników danych. Problematyka ta została uregulowana poprzez odesłanie zawarte w art. 236a kodeksu postępowania karnego z 1997 roku do przepisów rozdziału 25 „Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie” przewidującego odpowiednie ich stosowanie do dysponenta i użytkownika urządzenia zawierającego dane informatyczne lub systemu informatycznego w zakresie danych przechowywanych w tym urządzeniu lub systemie albo na nośniku znajdującym się w jego dyspozycji lub użytkowaniu, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nakazy blokujące przeciwko pośrednikom internetowym: między unijnym standardem a krajowymi odrębnościami

W artykule przedstawiono wspólne standardy dotyczące jednego z najskuteczniejszych narzędzi stosowanych w walce z piractwem internetowym – nakazów blokujących wydawanych przeciwko różnego rodzaju pośrednikom internetowym w przypadku naruszenia praw autorskich. Autor analizuje podstawowe zasady regulujące tego rodzaju środki, ukształtowane w prawie europejskim i orzecznictwie TSUE. Na tym tle w artykule przedstawiono różnice, jakie pojawiły się w niektórych państwach członkowskich UE w toku rozwoju procedury stosowania nakazów. Artykuł wskazuje również na specyfikę polskiej sytuacji w tym zakresie, opierając się na orzeczeniach polskich sądów, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą nakazów wydawanych przeciwko pośrednikom internetowym.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawne aspekty bezpieczeństwa osadzonych w jednostkach penitencjarnych

Osadzenie w zakładzie karnym czy areszcie śledczym pozbawia człowieka jednej z najwyżej cenionych wartości ludzkich – wolności. Nie jest bezprawnym działaniem, a prawem określoną reakcją na popełnione przez niego przestępstwo. Jednostki penitencjarne to zarówno zakłady karne, jak i areszty śledcze. W pierwszych z wymienionych osadzani są prawomocnie skazani, w drugich – podejrzani o popełnienie przestępstwa, jeżeli sąd uzna, że przedstawione we wniosku o zastosowanie środka zapobiegawczego przez oskarżyciela publicznego są zasadne. Gwarantem bezpieczeństwa osadzonych są obowiązujące przepisy zarówno kodeksu karnego wykonawczego, jak i innych aktów prawa. Nieodłącznym elementem tworzącym stan bezpieczeństwa w warunkach izolacji penitencjarnej jest aktywność administracji więziennej

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Bezpieczeństwo antyterrorystyczne obiektów użyteczności publicznej w Polsce – diagnoza i kierunki doskonalenia

Obecnie w Polsce funkcjonuje kilka kategorii obiektów ważnych dla bezpieczeństwa państwa (faktycznie chronionych i doinwestowanych pod względem ochrony), gdy tymczasem brakuje jakichkolwiek wymagań wobec bezpieczeństwa wielu innych rodzajów budynków użyteczności publicznej (np. szkoły, centra handlowe lub kina i teatry). Nawet dość pobieżna analiza sytuacji problemowej w tym obszarze pokazuje, że istnieje wiele wątpliwości związanych przede wszystkim z nieadekwatnym do realnego zagrożenia zamachami poziomem ochrony antyterrorystycznej wielu kategorii obiektów użyteczności publicznej. 20. rocznica zamachów na WTC i Pentagon jest znakomitą okazją do podsumowania krajowych działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa antyterrorystycznego w polskich obiektach. Autor artykułu przedstawia stan faktyczny ochrony antyterrorystycznej budynków wraz ze wskazaniem kierunków doskonalenia i zwiększenia efektywności takich aktywności.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Cyfrowa suwerenność państwa jako cel niemieckiej strategii cyberbezpieczeństwa z 2021 roku

Nowa strategia cyberbezpieczeństwa Niemiec z 8 września 2021 roku stworzyła podstawy strategiczne działania rządu federalnego w dziedzinie bezpieczeństwa na najbliższe 5 lat. Strategia jest wbudowana w europejską strategię cyberbezpieczeństwa i pomaga kształtować cyfrową przyszłość Europy. Dlatego rząd federalny postrzega cyberbezpieczeństwo jako wspólne zadanie państwa, biznesu, nauki i społeczeństwa. Wymaga to zorganizowanego podejścia i opartej na zaufaniu współpracy, żeby móc znaleźć wspólne odpowiedzi na cyberzagrożenia i zbudować cyfrową suwerenność państwa.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Neoimperializm w polityce bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej

Rosja jest krajem, w którym przestrzeń odgrywa istotną rolę w kształtowaniu wyobraźni politycznej władzy, a także społeczeństwa. Rosjanie postrzegają swój kraj jako unikalny i wielki, a naród jako wyjątkowy. Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) był porażką, z którą trudno było się pogodzić. Powstała wówczas swoista „próżnia geopolityczna” wywołała rywalizację światowych mocarstw o rozszerzenie swoich sfer wpływów. Po objęciu władzy przez Władimira Putina Rosja przystąpiła do odzyskiwania utraconych wpływów i terenów. Kurs polityczny stał się wyraźny i oczywisty – odbudowa potęgi Rosji metodą imperialną. Celem rozważań jest wykazanie realizowanej przez władze Rosji polityki bezpieczeństwa o charakterze imperialnym w wymiarze lokalnym, regionalnym i globalnym. W aspekcie metodologicznym wykorzystano analizę materiałów źródłowych, literaturę przedmiotu, doniesienia medialne i prasowe oraz obserwację rozwoju sytuacji. Wynikiem powyższego jest teza, że Rosja jako spadkobierca wielkiego imperium nie potrafi pogodzić się z utratą mocarstwowej pozycji na świecie. Analiza wydarzeń z jej udziałem na arenie międzynarodowej prowadzi do konkluzji, że dąży ona do konfliktu o bliżej nieokreślonym charakterze.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki prawne
Wyzwania stojące przed rozwojem społeczeństwa informacyjnego w Laponii

Powstanie i rozwój społeczeństw informacyjnych nie jest równomierny zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Szczególnym przypadkiem są obszary peryferyjne o bardzo małym zaludnieniu. Społeczeństwem cyfrowym jest nie tylko to społeczeństwo, którego większość ma odpowiednie umiejętności, lecz także to, które dysponuje odpowiednią infrastrukturą teleinformacyjną. Egzemplifikacją takich przypadków są lokalne społeczności zamieszkujące większość obszaru fińskiej Laponii. Finlandia jest państwem, którego społeczeństwo przoduje pod względem umiejętności cyfrowych nie tylko w Europie, lecz także na świecie. Jednocześnie mieszkańcy znacznej części Laponii nie mają dostępu do infrastruktury, której jakość pozwala na funkcjonowanie w społeczeństwie cyfrowym.

Czasopismo: Cybersecurity and Law
Dziedziny: nauki społeczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, informatyka
Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv, Teologia w Polsce na przełomie tysiącleci, Wydawnictwo KUL, Lublin 2022, ss. 365

Recenzja książki: Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv, Teologia w Polsce na przełomie tysiącleci, Wydawnictwo KUL, Lublin 2022, ss. 365

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sławomir Zatwardnicki, Od teologii objawienia do teologii natchnienia. Studium inspirowane twórczością Geralda O’Collinsa i Josepha Ratzingera, Wydawnictwo Academicon, Lublin 2022, ss. 812

Recenzja książki: Sławomir Zatwardnicki, Od teologii objawienia do teologii natchnienia. Studium inspirowane twórczością Geralda O’Collinsa i Josepha Ratzingera, Wydawnictwo Academicon, Lublin 2022, ss. 812

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Andrzej Napiórkowski OSPPE, Podwójna tajemnica Kościoła, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, ss. 288

Recenzja książki: Andrzej Napiórkowski OSPPE, Podwójna tajemnica Kościoła, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, ss. 288

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologia człowieka według Josepha Ratzingera – Benedykta XVI

W obecności Jego Eminencji Gerharda kardynała Müllera, redaktora oryginalnej niemieckiej wersji Joseph Ratzinger Gesammelte Schriften, dokonano w dniu 21 listopada 2022 roku w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II uroczystej prezentacji tomu 5 Opera omnia pt. Pochodzenie i przeznaczenie1. Podtytuł wyjaśnia, że chodzi tutaj o jakby trzy oddzielne traktaty dogmatyczne, jak: teologia stworzenia, antropologia, mariologia. Ale przewodnia myśl Josepha Ratzingera – Benedykta XVI w tych kwestiach jest inna. Uważa on, że traktaty te należy ujmować łącznie, i to bardzo ściśle. Chodzi tu bowiem o wyrażenie osobowej wspólnoty Trójjedynego Boga i człowieka. Bóg Jezusa Chrystusa objawił się nam w dziejach zbawienia jako Stwórca, Odkupiciel i Zbawca. Także człowiek wydobył z Bożego objawienia swoje pochodzenie, swoje usprawiedliwienie i swoje przeznaczenie. Odpowiednio mówimy o człowieku stworzonym, odkupionym i spełnionym.Tymi istotnymi myślami wyraża się głębia i piękno teologii Josepha Ratzingera – Benedykta XVI. Jest to wielka i prawdziwa teologia. Ukazuje ona żywego Boga Jezusa Chrystusa i realnego człowieka. Przeciwstawia się modnym, ale na szczęście przemijającym tendencjom dzisiejszych czasów. Prezentację współtworzyli magistranci i doktoranci trzech instytutów KUL: Jakub Niderla z Instytutu Nauk Teologicznych, Magda Jaglewicz z Instytutu Literaturoznawstwa i Ivanna Brona z Instytutu Nauk o Sztuce.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Protestant krytycznie o „sola Scriptura”. Brada Easta argumenty przeciw reformacyjnemu pryncypium

W artykule zaprezentowano poglądy autora monografii The Doctrine of Scripture w kwestii reformacyjnego pryncypium sola Scriptura. Brad East krytykuje protestancki aksjomat z perspektywy, jak ją nazywa, katolickiej. Chodzi mu o ujęcie możliwie szerokie, uwzględniające myśl patrystyczną i średniowieczną oraz teologię wielu wyznań chrześcijańskich, w tym rzymsko-katolickiego. Spośród wielu argumentów przemawiających przeciwko zasadzie „tylko Pismo” wskazano na: niemożliwość ustalenia kanonu na podstawie samego Pisma, niewystarczalność formalną Pisma, jego zrozumiałość jedynie w Kościele, milczenie natchnionych ksiąg w sprawach domagających się odpowiedzi, rozróżnienie między słowem Boga a Pismem oraz ograniczony autorytet Pisma Świętego. Przy okazji wnioski adiunkta teologii w College of Biblical Studies na Abilene Christian University pomagają uzasadniać katolickie przekonanie o koniecznym związku Pisma, Tradycji i Urzędu Nauczycielskiego Kościoła.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy to już jest koniec świata? Próba odpowiedzi na pytanie w świetle eschatologii Hansa Ursa von Balthasara

Wydaje się, że wojnę na Ukrainie, ogólnoświatowy kryzys gospodarczy, zmiany klimatyczne, zagrożenie pandemią spowodowaną przez wirusa SARS-CoV-2 wiele osób uznaje za apokaliptyczne znaki końca świata. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy w świetle wiary w Chrystusa można mówić, że koniec świata jest już bliski. W tym celu, po nakreśleniu ogólnej charakterystyki eschatologii Hansa Ursa von Balthasara, zaprezentowane zostanie jego rozumienie końca świata, a następnie skonfrontuje się je z eschatologią włoskiego teologa Antonia Nitroli, który swoją refleksję o końcu dziejów skupia na paruzji. W artykule przypomina się także potrzebę chrześcijańskiego przygotowania do śmierci, która z perspektywy indywidualnej każdego człowieka może być nazwana końcem świata.

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologia laikatu i synodalność jako droga realizacji powszechnego powołania do świętości

Człowiek wierzący na mocy chrztu św. otrzymuje łaskę od Boga, która wspiera go w realizacji procesu jego uświęcenia. Wszyscy ludzie są powołani do świętości. Jest ona powszechnym przywilejem udzielonym przez Boga ludzkości. Dróg jej realizacji jest wiele. Wśród nich na uwagę zasługuje posoborowa teologia laikatu, jak i odkryta ponownie przez papieża Franciszka droga synodalności. Obydwie sprowadzają się w swoim założeniu do pomocy człowiekowi w osiąganiu indywidualnej świętości życia, jak też realizacji jej komunijnego, wspólnotowego wymiaru.Analiza problemu zawartego w tytule artykułu przynależy do zagadnień teologicznych zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i praktycznym i została zamknięta w trzech punktach: teologia laikatu drogą ku świętości (1), synodalność wyborem świadomej ścieżki prowadzącej ku świętości (2) i świętość jako zadanie synodalne laikatu (3).

Czasopismo: Teologia w Polsce
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne