rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pedagogika istotna egzystencjalnie. Tropy niewidziane a (od)zyskane

W obliczu dominującego w oświacie redukcjonizmu zawodowego dochodzi do pomijania wagi wpisywania procesu edukacyjnego i kształcenia różnych szczebli w troskę o nabywanie kompetencji egzystencjalnych, o przygotowanie do życia, w tym do głębszego wdrażania do uczestnictwa w kulturze. Dowodzę zatem niezbędności, ale i możliwości rozwijania pedagogiki wrażliwej egzystencjalnie. Konieczne jest podjęcie dyskursu różnych dyscyplin naukowych jak również dokonanie nowych odczytań klasyki jak i poszerzenie obszaru inspiracji o nowe lektury w szerokim kręgu tekstów i badań. Chciałabym więc przywołać
możliwość uzyskania pewnych istotnych impulsów rozwojowych dzięki wykorzystaniu wiedzy dotąd rozproszonej, porozrzucanej w rozmaitych miejscach humanistyki i nauk społecznych. Funkcjonuje ona bez należytej troski o jej sprzężenie zwrotne dla dobra pedagogiki jako wyczulonej na oddziaływanie rozwojowe wobec kolejnych pokoleń ludzi młodych. Uważam, że pedagogika
powinna włączyć się w proces przyswajania i przetwarzania takich nowych impulsów, zwłaszcza skupionych nad złożonościami egzystencji ludzkiej, poddanej głębokiej refleksji w trosce o los człowieka.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartości edukacyjne współczesnej prozy dziecięco-młodzieżowej w kontekście problemów dziecka osamotnionego

Autorka tekstu wskazuje na problem emocjonalnego osamotniania dziecka we współczesnej dziecięco-młodzieżowej literaturze pięknej. Osamotnienie dziecka rozumie jako brak związku psychicznego z rodzicami, jego subiektywne poczucie
niekochania przez nich, emocjonalnego odtrącania. Omawia różne wymiary osamotnienia oraz przeżycia dziecka osamotnionego emocjonalnie. Wskazuje na edukacyjne wartości lektur, które mogą być wykorzystane np. na lekcjach języka
polskiego na III i IV poziomie kształcenia, w celach uwrażliwiania czytelnika, kształtowania jego hierarchii wartości, tożsamości osobistej i społecznej, przy omawianiu zagadnień egzystencjalnych oraz na lekcjach wiedzy o społeczeństwie
przy zagadnieniach przyczyn i skutków stygmatyzacji społecznej oraz omawianiu ochrony praw człowieka.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Persona i Cień w epoce wiktoriańskiej i w ponowoczesności. Jungowska analiza zachodnioeuropejskiej hipokryzji

Autor artykułu próbuje porównać z sobą widmo człowieka epoki wiktoriańskiej z widmem człowieka ponowoczesnego, perfekcjonistów, jeśli chodzi o obłudę i tłumienie tego, co wskazuje na kruchość ich masek. W epoce wiktoriańskiej idealny
gentleman spychał w sferę Cienia seksualność, emocje i uczucia. Proces ten znalazł swój finał w wulkanicznej erupcji na frontach I wojny światowej. W epoce ponowoczesnej mamy do czynienia z neoliberalnym modelem człowieka sukcesu, entuzjastą wolnego rynku i globalnej monokultury, który jest zmuszony do tłumienia
tego, co wykracza poza sztywny kanon poprawności politycznej. W konsekwencji zza jego maski wyziera przepełnione nietolerancją i fascynacją przemocą ciemne, nieoswojone królestwo.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Estetyka versus aksjologia w ujęciu krytyczno-epistemologicznym teorii i praktyki kulturowej/społecznej

Tekst problematyzuje zarysowane zakresy sprzężeń (czasem pułapek podwójnego uwiązania) między przesądzeniami estetycznymi i ich aksjologicznymi dopełnieniami w intencji troski o nową jakość pedagogiki w Polsce. Mowa jest o trudnościach
w torowaniu drogi do wartości kultury i sztuki w teorii pedagogicznej i praktyce edukacyjnej – w obliczu dwoistości wyzwań w pułapkach estetyzacji tożsamości i profesjonalnego działania. Uznając potrzebę wręcz trzęsienia ziemi w dominującej mentalności akademickiej autor wypracowuje szereg narzędzi interpretacyjnych, których źródła lokuje w rozmaitych obszarach współczesnej humanistyki, przywołując wykorzystane zaplecze literatury, ale przede wszystkim odsyłając do swoich konsekwentnych w tym wysiłku prac badawczych ostatnich
lat (serii studiów monograficznych). W wyróżnionych paragrafach podejmowanych jest pięć następujące obszarów problemowych: (1) Edukacja między strzępkami kultury i resztkami tradycji
w niemocy nowoczesności; (2) O estetyzacji obecności tradycji myślowej w obiegowych narracjach akademickich w humanistyce nie tylko z pedagogiką w tle; (3) Przesądzające wyobrażenia i roszczenia w kwestii jakości postawy poznawczej z realizmem estetycznym w tle; (4) Pedagogiczne pytania o estetykę i estetyzację w kontekście konsekwencji wartościowania dla edukacji; (5) Aksjologia pedagogiczna w świetle idei pedagogiki niewidzialnej (przypadki Basila Bernsteina i Heleny Radlińskiej, choć nie tylko). I część pracy odczytuje na użytek pedagogiki fascynującą narrację Przemysława Czaplińskiego w książce „Resztki nowoczesności” ukazującej historię literatury współczesnej jako atakującej procedury stanowienia świata społecznego i indywidualnych tożsamości. II część pracy stanowi syntezę pomysłów własnych niniejszego autora wypracowanych w jego książkach. Autor uwypukla jako paradygmatyczną dla jego podejścia ideę kultury jako gleby, stanowiącej życiodajny grunt, wymagający pedagogiki przeżycia, przebudzenia i przemiany oraz rozwoju duchowego wymagającego wrastania i wzrastania
w efekcie sycenia się dostępem do ciągle pomnażanego symbolicznego dziedzictwa kulturowego jako źródła narzędzi do budowy własnej tożsamości.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zwichnięty czas uczenia się – paideia o rozwidlających się ścieżkach

Tekst jest pedagogicznym komentarzem do słynnej frazy Szekspira i aluzją do znanego opowiadania Jorge Luisa Borgesa. Jesteśmy zrobieni z tkanki czasu. A niestety czas edukacji jawi się jako zwichnięty. Utraciliśmy nad nim kontrolę. Utraciliśmy głęboką więź z tradycją, rytm sprzyjający dojrzewaniu, antycypacyjny
rozmach i dreszcz. Czas uczenia się uległ zwichnięciu, ponieważ edukacja nie oparła się historii i duchowi doraźności. W tej sytuacji pilnym pedagogicznym zadaniem jest walka o wartościowy czas. Czwartym wymiarem czasu – poza przeszłością, teraźniejszością i przyszłością – jest sens. W odzyskiwaniu czasu pedagogicznego istotny jest opór wobec „pościgu za Godotem” i dyspozycja do powolnego czytania. Uczenie się to rozwidlanie czasu.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kultura i etyka w rozwoju moralnym na przykładzie procesu alegoryzacji

Autorka artykułu przedstawia teoretyczne podstawy edukacji estetycznej odbywającej się w środowisku kultury, w którym procesy alegoryzacji wzmocnione ironią zmierzają do empatii epistemologicznej i sublimacji krytycznego podmiotu. Ma on wtedy szansę nie tylko na twórczy udział w kulturze, lecz na twórcze i świadome konstruowanie etyki, a przez to na rozwój moralny.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czy Twitter i Facebook pomagają propagować demokrację i prawa człowieka?

Autor uwypukla dwie strony wpisów na Twitterze i Facebooku. Potocznie są one kojarzone z poszerzeniem swobody informacji i sprzyjaniu łatwości kontaktów, służących mobilizacji demokratycznej podmiotów zbiorowych, co bywa ilustrowane mobilizacją młodzieżowych protestów w Teheranie. Z drugiej jednak strony, przywołując przykład książki Net Delusion Jewgienija Morozowa, autor wskazuje na te same media jako źródło wiedzy dla autorytarnej władzy, mogącej tym samym łatwiej ograniczać a nawet eliminować opozycyjne podmioty, a poza tym także władza ma ułatwiony dostęp propagandowy. Oznacza to zjawisko złudzenia sieciowego, które pozwala kojarzyć tylko jednostronnie pozytywnie nowe media komunikacji i edukacji. Teza końcowa głosi, że narzędzia, także te najnowsze, swoją funkcję mają zależną od intencji i skuteczności używającego. (LW)

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Animacja kultury jako wyzwanie pedagogiczne rezyduów tożsamości w pasji i praktyce akademickiej

Przedmiotem podjętych w artykule rozważań jest animacja kultury jako możliwa pasja oraz praktyka. Zawarte w nim refleksje odnoszą się zarówno do
osobowych, jak i środowiskowych uwarunkowań sprzyjających samorealizacji poprzez twórczość oraz potrzebie rozbudzania twórczości u innych w możliwej pasji istotnej egzystencjalnie, lub poprzez praktykę pedagogiczną. Wskazane w artykule możliwe pola podejmowania aktywności animacyjnej w środowisku akademickim mogą stać się przyczynkiem inicjowania nowatorskich projektów badań osadzonych w paradygmatach interpretatywnym i partycypacyjnym. O ich wartości stanowić będą usytuowania biograficzne aktorów akademickiego
świata życia i ich trajektorie stawania się animatorem kultury oraz nauczycielem, a także trajektorie bycia nim realizując się w pasji i praktyce zarówno
pedagogicznej a z pewnością istotnej egzystencjalnie.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ciało w okowach (o proksemice przestrzeni więziennej)

Artykuł ma na celu omówienie uwarunkowań wykorzystywania prostych wskazań proksemiki w przestrzeni zakładu karnego. Zakres wolności ograniczony jest nie tylko urządzeniami ochronnymi, ale także ogromnym polem zachowań anomijnych. Wobec struktury kontroli (panoptykon J. Benthama) rodzi się antystruktura oporu. Jej funkcjonowanie można opisać w języku psychologii środowiskowej i proksemiki. Negatywny wpływ tej „milczącej mowy” (E. Hall) jest znany. Można jednak wskazać zależności wspierające wartość komunikacyjnych zachowań wychowawczych (gesty, organizacja przestrzeni, odległość od rozmówcy, (nie)punktualność, czas reakcji itd.). Znaczenie tych wskazań ma szczególną wartość dla polskiego więziennictwa wobec spodziewanego skoku jakościowego – szerokiego zastosowania dozoru elektronicznego.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Koncepcja polityki życia – jednostka w społeczeństwie: między lokalnością a globalnością

Z mojego oscylowania między poszukiwaniem a przeszukiwaniem humanistyki na użytek pedagogiki wyłania się koncepcja polityki życia. Tłem dla tego konstruktu są dyskusje o kondycji i cechach współczesnego świata oraz nowoczesnej
indywidualizacji, świadomości, refleksyjności, wyborach i etyce.
Polityka życia dotyczy kwestii wynikających z procesów samorealizacji w warunkach post-tradycyjnych, gdzie oddziaływania globalne ingerują w refleksyjny projekt tożsamości, zaś procesy samorealizacji jednostek oddziałują na przebieg zdarzeń w skali globalnej. Polityka życia jest polityką samorealizacji w warunkach dialektyki lokalności i globalności oraz pojawienia się samozwrotnych systemów nowoczesności. Samozwrotność jest to sytuacja, w której relacje społeczne lub elementy świata naturalnego są refleksyjnie organizowane w kategoriach kryteriów wewnętrznych. Polityka życia jest tworzeniem moralnie uzasadnionych sposobów życia, których celem jest samorealizacja w warunkach zależności globalnych. Wiąże
się to z rozwojem etyki rozważającej zagadnienie „jak powinniśmy żyć?” w porządku posttradycyjnym i przypomina o doniosłości kryteriów moralnych. Moim zdaniem jest to nośne pedagogicznie.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jung i edukacja. Pedagogika między archetypem a duchowym przebudzeniem (wokół książki: Clifford Mayes, Jung and education. Elements of an archetypal pedagogy, Rowman & Littlefield, Toronto-Oxford 2005)

Tekst ukazuje rozważania własne i odniesienia rekonstrukcyjne do propozycji Clifforda Mayesa, Jung and education. Elements of an archetypal pedagogy, Rowman & Littlefield, Toronto–Oxford 2005. Perspektywa książki Clifforda Mayesa w zakresie ukazywania możliwości wpisywania refleksji Junga w konteksty edukacyjne z perspektywy lat wydaje mi się jeszcze ważniejsza do podjęcia i kontynuacji. Zwłaszcza w kontekście myślenie o działaniu pedagogicznym jako wystawionym na konieczność realnego wspomagania rozwoju i dostarczania impulsów „istotnych egzystencjalnie” dla podopiecznych w trosce o rozpoznawanie i usuwanie „deficytów egzystencjalnych” i słabości zakorzenienia w świecie kultury rozpoznawanym już poziomie archetypów, mitów i inicjacji.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Matrix i pół-Matrix czyli rzeczywistość wirtualna i rzeczywistość rozszerzona jako wyzwania dla tożsamości, kultury, sztuki

Rzeczywistość wirtualna jest technologią znaną już od drugiej połowy lat 90. ubiegłego wieku. Po kilkunastu latach niezwykłego zainteresowania ze strony badaczy i przemysłu na przełomie XX i XXI wieku, tematyka rzeczywistości wirtualnej zniknęła nieco z pola uwagi medioznawców, badaczy kultury, pedagogów. Obecnie problem granic świata realnego i wirtualnego powraca za sprawą nowej fali technologii symulacyjnych, jak między innymi kino i telewizja 3D, immersyjne gry komputerowe, interfejsy dotykowe i ruchowe czy holografia. Mamy dziś do czynienia z powrotem
do marzeń o matrixie jako przestrzeni totalnego zanurzenia. Bardziej fascynuje jednak z jednej strony, a niepokoi z drugiej dynamiczny rozwój w ostatnich kilku latach technologii rzeczywistości rozszerzonej (Augmented Reality), swoistego pół-matrixa, gdzie granice między realnością a wirtualnością stają się bardziej płynne. Rozwój VR i AR prowokuje istotne pytania dotyczące kondycji i tożsamości człowieka współczesnego,
zanurzonego w świecie technologicznych symulacji, ale również pytania o status kultury, sztuki i edukacji w kontekście możliwości i zagrożeń ze strony tych technologii.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nienasycenie i „niewygasła żywotność” Archetypu Wielkiej Matki. Misterium „rodzącego łona” jako symbol uniwersalizmu tworzenia

Tekst przedstawia kulturowe i społeczne egzemplifikacje Archetypu Wielkiej Matki, który w koncepcji Junga jest zasadą psychicznej matki, zasadą symboliczną czegoś, co działa jak matka, macierzą stwórczą i misterium „rodzącego łona”. Taka perspektywa interpretacyjna posłużyła do wyłonienia przesłanki,
że archetyp matki jako reguła ponadosobnicza i ponadczasowa może być symbolem uniwersalizmu tworzenia/twórczości. W swej pożądliwości, żywotności i nieokiełznanej żywiołowości jest zarazem archetyp matki jedną z rzeczy nienasyconych: nieujarzmionych, o niepohamowanej i nieskończonej płodności,
jak „wieczna obecność” nie dająca się zatrzymać w cyklu przemian nieskończonej destrukcji i odrodzenia. Tekst analizuje rozmaite konsekwencje heurystyczne przyjętego założenia, analizując idee dookreślające problematykę Archetypu Wielkiej Matki o kategorie: śmierci symbolicznej i ponownych narodzin, wyobrażeń peełni, symbolu odwiecznej macierzy i form obrazowych wszelkiego „rodzenia”, wszystkiego, co zapładniające, potencjalnie macierzyńskie, a zarazem
dwoiste.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacyjne wartości sztuki - aksjologiczny wymiar malarstwa polskiego przełomu XIX/XX wieku (wybrane przykłady)

Artykuł dotyczy znaczenia analizy źródeł ikonograficznych w kształceniu na kierunku pedagogika, zwłaszcza w ramach historii wychowania. Przykładowej analizie poddane zostały treści wybranych obrazów Olgi Boznańskiej (1865–1940) przedstawiające dziewczynki. Wbrew rozwijającym się za jej czasów ideom dowartościowania dzieciństwa, lepszego teoretycznie rozumienia psychiki i zachowań dzieci, m.in.
w ramach ‘nowego wychowania’, malarka pokazuje osamotnienie dziecka, brak z nim kontaktu, dążenie, aby jak najszybciej stały się ludźmi dorosłymi. Aby przekazać swoje
krytyczne stanowisko wobec takich postaw stosuje różne techniki malarskie, kolorystykę i symbolikę, którą należy odczytać wchodząc głębiej w treść obrazów, a nie postrzegać tylko powierzchowny obraz sympatycznego dziecka. Takie postępowanie ze źródłem uczy przyszłych pedagogów odczytywania, często niejednoznacznych sygnałów wysyłanych przez wychowanków, dochodzenia do źródeł ich zachowań.
Uczy krytycyzmu i pogłębionej analizy posiadanych danych. Wtedy cel założony przez O. Boznańską, aby odsłonić hipokryzję w stosunkach z dzieckiem, pozorne ich dowartościowanie przy lekceważeniu ich prawdziwych potrzeb zostanie osiągnięty.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zadania nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej w zakresie kstzałtowania i rozwijania kultury muzycznej dzieci

Jednym z podstawowych celów wychowania muzycznego jest przygotowanie uczniów do świadomego korzystania i twórczego uczestnictwa w życiu muzycznym środowiska. W artykule rozważony został problem kształtowania i rozwijania kultury muzycznej dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Na podstawie analizy literatury przedmiotu określono założone zadania nauczyciela, natomiast w oparciu o badania empiryczne ustalono, jakie rzeczywiste funkcje realizuje nauczyciel w omawianym zakresie.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kształtowanie trzeciej natury ludzkiej wychowanka poprzez edukację międzykulturową

Zderzające się koncepcje życia społecznego (od dominującego neoliberalnego konsumpcjonizmu po starający się przetrwać humanizm) i związane z nimi systemy wartości zmuszają do zastanowienia się, jakiego człowieka powinniśmy wychowywać.
Radykalizująca się rzeczywistość społeczna domaga się od edukacji jednoznacznych odpowiedzi. Rozwiązania nie są proste, gdyż życie społeczne ulega ciągłej zmianie. W tej sytuacji warto odwoływać się do ujęć całościowych. Aktualną wydaje się być koncepcja wychowania estetycznego F. Schillera. Człowiek wg filozofa, powinien postrzegać swoje życie jako „estetyczną grę”, w której głównymi zawodnikami są dwie podstawowe natury człowieka, a arbitrem symboliczny świat kultury i sztuki. Dziś ów świat zwielokrotnił się. Wielokulturowość stała się znakiem
naszych czasów, stąd edukacja międzykulturowa nabiera coraz większego znaczenia. Dlatego uaktualnione kształtowanie „człowieczeństwa w człowieku” i podejmowanie gry „w piękno” powinny czerpać z dorobku kulturowego wielu społeczeństw.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Człowiek, świat wartości a współczesny obraz edukacji muzycznej. Konfrontacje - wyzwania- kierunki zmiany

Tematyka artykułu odnosi się do krytycznej analizy sytuacji, w której w od lat znajduje się powszechny nurt edukacji muzycznej. Obszarem zapalnym, narosłym na nieustannych przemianach w zakresie definiowania i rozumienia sztuki wydaje się jaskrawa niespójność deklarowanych wartości, stanowiących aksjologiczną
podstawę wychowania muzycznego z tym wymiarem rzeczywistości, w którym żyją młodzi ludzie. Brak styczności wspomnianych pól doświadczenia estetycznego uwidacznia się, m.in. w ignorowaniu złożonych zjawisk społecznych o patologiczno-represywnym charakterze, a także niewystarczalności podejmowanych działań edukacyjnych w zakresie treści oraz form inicjowanego kontaktu z muzyką. Tu być
może kryje się jedna z przyczyn dramatycznego napięcia pomiędzy dysfunkcyjnym, opornym za przemiany rzeczywistości kulturowej programem kształcenia muzycznego a okolicznościami/ warunkami życia współczesnej młodzieży. Celem artykułu jest próba uwypuklenia problemu zdezaktualizowanego modelu
powszechnej edukacji muzycznej w zderzeniu z uniwersum wartości oraz wiedzą na temat społecznie konstruowanego obrazu świata i tworzenia osobistej, nieformalnej
o nim wiedzy.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Etos i gra w "Ogólnym wychowaniu muzycznym" Eberharda Preussnera na tle niektórych nurtów filozoficznych i pedagogicznych

Niemiecki pedagog Eberhard Preussner eksponuje pojęcia „etosu“ i „gry” w muzyce, uznając je za jedne z najważniejszych określeń służących do interpretacji cech konstytutywnych dzieła muzycznego i jego wykonywania. Pojęcia te mają także
wielkie znaczenie w wyznaczaniu kierunków edukacji muzycznej i jednocześnie integralnego kształtowania osobowości człowieka przez muzykę. Dla Preussnera „etos” odgrywa podstawową rolę w reflektowaniu duchowych wartości muzyki, nadaje im trwałe znaczenie dla rozumienia egzystencji człowieka wyrażonej symbolicznie w znaczących w europejskiej kulturze kanonicznych dziełach artystycznych. Przeciwstawieniem „etosu” jest „gra”, która wyzwala się z potrzeby kontekstowego, poważnego rozumienia muzyki, zaś jej podstawowym zadaniem jest dawać radość muzykowania, tworzyć walory komunikacji wewnątrzgrupowej, aktywizować młodzież w stronę działań zmierzających do spontanicznego tworzenia muzyki
i improwizowania. W rozprawie omówiono więc kilka muzyczno-pedagogicznych nurtów odnoszących się do szeroko rozumianego wychowania i kształcenia. Te historyczne
już kierunki edukacji muzycznej: kształcenie w duchu naturalizmu J.J. Rousseau, tworzenie muzykujących grup wędrujących jako przykład wychowania przez pieśń i poczucie przynależności grupowej oraz refleksyjna, eksponująca słuchanie
muzyki współczesnej metoda kształtowania człowieka wywarły wielki wpływ na aktualne rozumienie tej dziedziny w wielu krajach Europy oraz w USA. Dzisiejsze systemy edukacji muzycznej są swoistym kompromisem zaprezentowanych
przyczynków, ponieważ dominuje w nich świadomość, że żadne z nich nie może funkcjonować samodzielnie, a jest zobligowane do łączenia w mniej lub bardziej zintegrowanych konceptach różne, często wykluczające się elementy, ale wnoszące w kształtowanie człowieka w oparciu o sztukę muzyczną ważny wkład.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Janusz Korczak i Rosja

W artykule przedstawiona jest sylwetka wybitnego polskiego pedagoga, działacza oświatowego i lekarza Janusza Korczaka w różnych okresach jego życia w zaborze rosyjskim (edukacja, praca w charakterze lekarza, w tym poza krajem w czasie wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej). Ponadto zaprezentowana
jest bogata percepcja twórczości Korczaka w Rosji carskiej, w ZSRR, jego związki z kulturą rosyjską, a także stosunek do Rosji sowieckiej. Autor wskazuje na pozytywy i negatywy związku Korczaka z Rosją w kilku osobistych spostrzeżeniach.

Czasopismo: Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika