rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Oddziaływania kuratora sądowego wobec nieletnich niedostosowanych społecznie

Niedostosowanie społeczne to jedna z wyjątkowo niebezpiecznych form patologii społecznej, na którą najbardziej podatne są dzieci i młodzież, u których w procesie socjalizacji wystąpiły pewne zakłócenia. Nieprawidłowości w uspołecznianiu mogą być spowodowane różnymi czynnikami, do których zalicza się m.in.: osobowość jednostki, negatywne grupy odniesienia, wadliwie funkcjonującą rodzinę czy też niekorzystny wpływ mass mediów. Nieletni niedostosowani społecznie bardzo często kierowani są do poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz świetlic socjoterapeutycznych, w celu wyeliminowania zachowań niekorzystnych, a w przypadku, gdy oddziaływania powyższych placówek nie przyniosą efektów, sądy rodzinne najczęściej przyznają nadzór kuratora. Niniejszy artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny, a przeprowadzone przez autorkę badania miały na celu poznanie metod pracy kuratora sądowego w stosunku do nieletnich.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
KIEDY INNY JEST SWÓJ? RELACJE MIĘDZYOSOBOWE PODSTAWĄ WIELOKULTUROWOŚCI. KILKA UWAG W ŚWIETLE REALISTYCZNEJ FILOZOFII KLASYCZNEJ

W artykule autorka stara się pokazać, że podstawą wielokulturowości są relacje międzyosobowe. Swoje uwagi formułuje w oparciu o realistyczną filozofię klasyczną: teorię osoby i kultury. Jej rozważania mieszczą się w szeroko definiowanym nurcie personalizmu chrześcijańskiego Autorka zauważa, że współczesna cywilizacja z jednej strony bardzo zbliża kultury, społeczności i ludzi, a z drugiej „mocniej” stawia nas przed problemem przyjęcia ich inności, np. religijnej, etnicznej, narodowej. „Inny jest dla mnie nieznanym”. Sytuacja ta emocjonalnie może rodzić poczucie obcości, wrogości, izolacji. Tymczasem w filozoficznej refleksji okazuje się, że w rozpoznaniu osobowej tożsamości Innego tkwi źródło utwierdzenia mojej tożsamości, a rozumienie siebie i afirmacja tego, kim jestem, otwiera człowieka na nowe bogactwo drugiego człowieka, na inność kultur czy narodów.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WYBRANE ASPEKTY EDUKACJI MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH I ETNICZNYCH WE WSPÓŁCZESNEJ POLSCE

Artykuł przedstawia najważniejsze zagadnienia związane z edukacją mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce. Składa się z dwóch części. W pierwszej zostanie przedstawiona struktura narodowościowa Polski i najważniejsze akty prawne regulujące działalność członków mniejszości narodowych. W drugiej części zaprezentowane zostaną najistotniejsze kwestie szkolnictwa mniejszościowego.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
UBÓSTWO RODZIN CZYNNIKIEM POWSTAWANIA TRUDNOŚCI W FUNKCJONOWANIU SZKOLNYM DZIECI

Problem ubóstwa jest zagadnieniem, którym interesują się różne dyscypliny naukowe, a także instytucje. Szczególnie obszar ten bliski jest pedagogice społecznej współpracującej z innymi dyscyplinami naukowymi. W artykule omówione zostaje fundamentalne środowisko wy¬chowawcze, jaką jest rodzina. W tym wypadku chodzi o sytuację rodzi¬ny ubogiej i jej sytuacja w kontekście trudności szkolnych dzieci.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
METODA TUTORINGU JAKO INNOWACJA W PRACY REHABILITACYJNEJ

Metodyka pracy z osobami nieprzystosowanymi społecznie to dział
pedagogiki resocjalizacyjnej nieustannie ewoluujący. W jego obszarze pojawiają
się nowe propozycje oddziaływań, bądź udoskonalane są sprawdzone i utrwalone
metody pracy. Należy zauważyć, że praktyczne rozwiązania w pracy resocjalizacyjnej
głównie uzależnione są od dominujących w danym czasie teorii podejmujących
próbę interpretacji zachowań człowieka. Swoje znaczące wpływy na praktykę
resocjalizacyjną wywarły głównie koncepcje psychologiczne począwszy od behawioryzmu,
poprzez psychoanalizę, egzystencjalizm, psychologię humanistyczną,
kognitywną i pozytywną. W niniejszym artykule zaprezentowano propozycję
wykorzystania w pracy z osobami nieprzystosowanymi społecznie metody tutoringu.
Metoda ta jest wypadkową wielu podejść teoretycznych. W zależności
od potrzeb i sytuacji podopiecznego wykorzystywane są różne rozwiązania. Jej
najistotniejszym elementem jest osobliwa, niepowtarzalna praca wychowawcy,
której podstawą jest zaufanie i akceptacja.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ETiK-International Wiedeń. Problemy badawcze, przeprowadzone badanie i analiza wyników

Etyka w Austrii, podobnie jak w większości krajów Europy, ma w publicznym systemie edukacji szkolnej status przedmiotu alternatywnego wobec religii. Mimo że stan taki trwa od ponad dwóch dziesiątek lat, brakuje woli politycznej i społecznej, żeby go zmienić. W niniejszym artykule zaprezentowano badanie ETiK-International, które zostało przeprowadzone w Wiedniu w 2014 roku przez zespół złożony z naukowców pochodzących z Wiener Univerisität i Kirchliche Pädagogische Hochschule Wien/Krems.
Artykuł składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym scharakteryzowano prawne i społeczno-kulturowe determinanty prowadzenia lekcji etyki i religii w Austrii. W drugim rozdziale zaprezentowano problemy badawcze podjęte w przeprowadzonym badaniu ETiK-International. W dwóch kolejnych omówiono wyniki ilościowe (rozdział trzeci) i jakościowe (rozdział czwarty), jakie uzyskano w 11 wybranych wiedeńskich szkołach średnich.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
ETOS WSPÓŁCZESNEGO NAUCZYCIELA W OPINII NAUCZYCIELI I RODZICÓW

Zagadnienie etosu nauczycielskiego jest nadal bardzo ważną kwestią niemogącą zejść na dalszy plan procesu kształcenia i wychowania. Nawet jeśli pojęcie etosu słyszane jest coraz rzadziej i kojarzy się raczej z dawną literaturą piękną, nie oznacza to, że etos nie istnieje. Sam termin bywa zastępowany innymi określeniami, ale znajduje swoje miejsce w literaturze i praktyce edukacyjnej tak, jak bezdyskusyjna i niezmiennie obecna jest wychowawcza rola szkoły.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
MIEJSCE SYSTEMU WYCHOWANIA PREWENCYJNEGO WEDŁUG JANA BOSKO WE WSPÓŁCZESNEJ SYSTEMATYCE MYŚLI PEDAGOGICZNEJ

Przedmiotem analizy jest miejsce pedagogii św. Jana Bosko we współczesnej
systematyce myśli pedagogicznej oraz w leksykografii nauk o wychowaniu. Nie zajmuję
się recepcją i aktualizacją systemu wychowawczego św. Jana Bosko w obrębie pedagogiki
katolickiej, gdyż jest to zadanie dla księży, sióstr i świeckich naukowców bezpośrednio z nią
związanych. Zwolennicy tej pedagogiki powinni mieć świadomość tego, w jakim zakresie
jest obecna, reinterpretowana, marginalizowana lub wypaczana koncepcja przedstawiciela
jednego z wciąż – moim zdaniem – niedocenianych podejść do systemu wychowania, który
nie tylko nie stracił na aktualności, ale znacznie wyprzedził swoją epokę. Pedagodzy myśli
chrześcijańskiej, a pedagogiki katolickiej w szczególności, są zobowiązani z jednej strony
do pielęgnowania jej we własnym środowisku, ale z drugiej strony także do włączania jej
do obecnych klasyfikacji, typologii, leksykonów i rozwiązań praktycznych. Mimo że pedagogia
uprzedzająca św. Jana Bosko liczy sobie już prawie dwa wieki, to jednak dopiero
teraz, w kapitalizmie ponowoczesnym, może stać się jednym z najbardziej efektywnych
podejść do pracy z osobami wykluczanymi, już wykluczonymi czy zagrożonymi wykluczeniem
społecznym.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECI NIEWIDOMYCH I EDUKACJA TYFLOPEDAGOGICZNA ICH RODZIN NA PRZYKŁADZIE PROJEKTU „MIĘDZYNARODOWA SZKOŁA MATEK”

Opisywany projekt ma dwa powiązane z sobą cele: wczesne wspomaganie rozwoju dzieci niewidomych oraz kształcenie tyflopedagogiczne członków ich rodzin. Pierwsza edycja projektu odbyła się w 2008 roku i od tego czasu, każdego roku w lipcu, w nim uczestniczę. W artykule kolejno przedstawiam następujące zagadnienia: opis osób pracujących w projekcie, warunki, w których się on odbywa, uczestników, ramowy program, warsztaty z  rodzicami oraz krótką charakterystykę wybranych rodzin, a także opis zajęć z zakresu orientacji przestrzennej i lokomocji, które z nimi prowadziłam. W krajach uczestniczących w projekcie jest olbrzymia potrzeba społeczna organizowania pomocy edukacyjnej rodzinom z dziećmi niewidomymi. Bez wsparcia profesjonalistów rodzicom trudno jest zadbać o prawidłowy rozwój małego niewidomego dziecka. Dobrą praktyką w opisywanej „Międzynarodowej Szkole Matek” jest angażowanie bardzo zróżnicowanych profesjonalistów pod względem specjalności, narodowości, wieku, doświadczeń, możliwości wzrokowych, światopoglądu i in. Program zajęć realizowanych w projekcie jest elastycznie dostosowany do indywidualnych potrzeb każdej rodziny, zainteresowań i możliwości dziecka.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Język współczesnej pedagogiki w perspektywie komparatystyki myśli pedagogicznej. Wybrane przykłady zmian leksykalnych

Artykuł dotyczy zmian, jakie dokonały i dokonują się w zakresie podstawowych pojęć pedagogicznych, w okresie od 1989 roku, czyli od rozpoczęcia transformacji społeczno-ustrojowej do dnia dzisiejszego. Analizy zawarte w tekście skoncentrowane zostały na konsekwencjach, jakie niesie zjawisko zmiany języka dla uprawiania pedagogiki, jej tożsamości i statusu jako dyscypliny naukowej. Szczególną wagę przywiązuję przy tym do języka rozumianego jako zbiór symboli, którym posługują się badacze zainteresowani wybranym fragmentem rzeczywistości. Aby zobrazować wyżej wskazane procesy zastosowałam kryterium leksykalno-semantyczne, odnoszące się do zasobów języka współczesnej pedagogiki i znaczeń, podstawowych dla niej kategorii badawczych. Tekst rozpoczynają uwagi dotyczące języka oraz pojęć, jako językowych reprezentacji określonego fragmentu rzeczywistości społecznej, w tym przypadku edukacyjnej. Następnie zwracam uwagę na te kategorie pojęciowe, które bezpośrednio dotyczą przedmiotu badań współczesnej pedagogiki oraz jego właściwości. Na tej podstawie wskazuję wybrane przykłady procesów urzeczywistniających tę zmianę, a dalej konsekwencje, jakie moim zdaniem niesie ona dla uprawiania współczesnej pedagogiki.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika ogólna w ramie internalistycznej

W niniejszym artykule przyjmuję założenie, że forma pedagogiki ogólnej ma charakter autorski. Na jej treści składają się kategorie wynikające z osobistych doświadczeń pedagogów. Tym samym nawołuję do odejścia od ujęć eksternalistycznych i tworzenia koncepcji pedagogiki ogólnej w ramie internalistycznej. W wypowiedzi podaję sugestie, jak tego typu pedagogikę ogólną można by stworzyć.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika ogólna jako wprowadzenie do humanistyki – hermeneutyka kapitału symbolicznego i odzyskiwanie ciemnych iskier tradycji

Pedagogika ogólna jako miejsce formułowania podstawowej myśli pedagogicznej nie stanowi zamkniętego pola o określonej tematyce, ale punkt widzenia określający to, co istotne we wszystkich subdyscyplinach pedagogiki oraz w praktyce wychowawczej. Zadaniem tak pomyślanej pedagogiki ogólnej jest wprowadzanie całej dziedziny w newralgiczne debaty humanistyki – dostarczanie kontekstów do nieustannego (re)definiowania tego, co pedagogiczne. A ponieważ humanistyka to w dużej mierze hermeneutyczna „praca w tradycji”, pedagogika ogólna jawi się jako perspektywa troski o tradycje pedagogiki. Niniejszy tekst tak właśnie lokuje pedagogikę ogólną, starając się jednocześnie odpowiedzieć na pytanie, czym jest, a czym nie jest produktywna troska o tradycję.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
„Podstawy współczesnej pedagogiki” Stefana Kunowskiego jako przykład kreowania pedagogiki ogólnej

Artykuł stanowi analizę rozprawy Stefana Kunowskiego Podstawy współczesnej pedagogiki pod kątem jej reprezentatywności dla pedagogiki ogólnej. Na tym tle uwypukla koncepcję pedagogiki teoretycznej autora, stawiając pytania o istotę i zasadnicze treści tej koncepcji, podejmuje próbę jej oceny w kontekście zróżnicowanych ujęć pedagogiki ogólnej i aktualnych wyzwań rzeczywistości wychowawczej, konfrontuje się również ze stanowiskiem uznającym wskazaną koncepcję za przykład koncepcji wychowania chrześcijańskiego i część pedagogiki religijnej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Koncepcja pedagogiki (i pedagogiki ogólnej) w Szkole Lwowsko-Warszawskiej

W literaturze spotykamy różne definicje „pedagogiki ogólnej”, ale każda z tych definicji wiąże się z jawnym lub ukrytym pojmowaniem pedagogiki przez jej autora. W tym tekście przedstawiłam rozumienie pedagogiki (i „pedagogiki ogólnej”), które zostało wypracowane w procesie instytucjonalizacji i dyscyplinaryzacji pedagogiki w uniwersytetach II Rzeczypospolitej. Dojrzała koncepcja pedagogiki (i „pedagogiki ogólnej”) Kazimierza Sośnickiego spełniała kryteria wypracowane przez Szkołę Lwowsko-Warszawską, ale wydanie pracy przedstawiającej tę koncepcję w 1946 roku skazywało ją na zmarginalizowanie i odrzucenie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika ogólna w ponowoczesnym świecie

Autor podejmuje problem teoretyczności pedagogiki ogólnej w ponowoczesnym świecie, która wyraża się w braku „jednej” teorii, jednego metajęzyka do opisu i wyjaśniania podstawowych pojęć i procesów oraz do stworzenia teoretycznych fundamentów pod rozwój szczegółowych nauk pedagogicznych. Każda próba wyniesienia uniwersalnego projektu czy metanarracji staje się nieuprawomocnioną interpretacją zjawisk czy teorii oraz wolą zdobycia władzy. Żadna z pojedynczych ich interpretacji nie może być nadrzędna nad inną, nie ma też „lepszych” i „gorszych” teorii. Przedstawiam nowe podejścia do pedagogiki ogólnej jako:
        - nauki nauk pedagogicznych (metapedagogiki);
        - jako komparatystyki myśli pedagogicznej;- jako metanauki, czyli nauki wszystkich nauk o wychowaniu i kształceniu.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
DZIAŁANIE CZŁOWIEKA JAKO KATEGORIA RÓŻNICUJĄCA I JEJ IMPLIKACJE DLA PEDAGOGII

Celem artykułu jest wskazanie na podstawie tekstu Osoba i czyn Karola
Wojtyły na zasadność powrotu do personalistycznej koncepcji działania osoby jako tradycji
myślenia niezbędnej do przywrócenia znaczenia wychowaniu we współczesnym
kontekście kulturowym. Punktem wyjścia rozważań jest stwierdzenie, że wpisanie edukacji
w dominujący w przestrzeni publicznej neoliberalny, technologiczny oraz eugeniczny
kontekst redukuje pojęcie działania edukacyjnego. Przywołane konteksty łączy rozumienie
kształcenia jako działania nastawionego bardziej na wynik niż na sam proces, dążącego do
ulepszenia procesu edukacyjnego czy wręcz do przejęcia nad nim kontroli. Tylko wtedy,
gdy przyjmie się – wbrew postulatom transhumanizmu – że działanie człowieka jest kategorią
różnicującą, to znaczy, że rzeczywiście różni się ono od aktywności zwierząt czy
maszyn, możliwa jest obrona jego racjonalności w obszarze wychowania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Granice dyskursywności światopoglądowej współczesnej myśli pedagogicznej

Punktem odniesienia dla tytułowego problemu są trzy nierozłączne idee, określające kondycję współczesności oraz przynależną jej praxis. Umownie można je określić mianem etosów polisemiczności i pluralizmu kulturowego, demokracji i transparentności społecznej, a także praw człowieka i upodmiotowienia statusu jednostki. Owe etosy, zgodnie z przyjętym punktem widzenia, określają nieprzekraczalne granice myśli pedagogicznej, która pretenduje do tego, aby być myślą współczesną. Dookreślanie myśli jako współczesnej z punktu widzenia granic jej dyskursywności światopoglądowej wymaga odróżnienia dwóch podstawowych sposobów rozumienia tego, co współczesne. W tym też kontekście ujęta została swoistość myśli pedagogicznej, traktowanej jako jedna z perspektyw poznawczych pedagogiki ogólnej oraz sformułowane zostały formalne kryteria oceny wartości naukowej współczesnej myśli pedagogicznej.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Troska, zatroskanie, troskliwość – niespecyficzne przedmioty badań pedagogiki ogólnej

Odwołując się do dotychczasowego stanu wiedzy z zakresu pedagogiki i nauk pokrewnych (zwłaszcza filozofii, psychologii, medycyny, politologii, teologii), w treści artykułu autorka zaakcentowała znaczenie interdyscyplinarnej kategorii troski (oraz terminów zbliżonych semantycznie, takich jak: „zatroskanie”, „troszczenie się”, „zatroszczenie się”, „troskliwość”) w rozwoju subdyscypliny pedagogicznej – pedagogiki ogólnej. Oprócz wyjaśnień leksykalnych prowadzących do wykazania różnic między wskazanymi terminami, przeanalizowała naukowe ujęcie troski (jako m.in.: normy i powinności moralnej, relacji społecznej, dyspozycji, postawy) oraz powiązania troski z innymi wartościami moralnymi. Autorka ukazała jednocześnie uwarunkowania procesu wychowania człowieka troskliwego oraz etapy interioryzacji analizowanej wartości. Posłużenie się metodami hermeneutycznymi oraz analizą logiczną i argumentacją w badaniu problematyki troski wydaje się uzasadnione, biorąc pod uwagę konieczność jej pogłębionego poznania.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagogika ogólna a socjologia ogólna

Pedagogika, jako nauka o wychowaniu, oraz socjologia, jako nauka o społeczeństwie, to dziedziny pokrewne. Tradycja w tym zakresie jest zresztą długa. Nie tylko Florian Znaniecki uprawiał refleksję w ramach obu dyscyplin, lecz wcześniej podobnie czynił Emile Durkheim, ojciec akademickiej socjologii. Podobieństwa dotyczą ujęć teoretycznych oraz pól i kontekstów badawczych. Socjologia ogólna to socjologia teoretyczna, to próba wypracowania ogólnej teorii społeczeństwa. W przypadku pedagogiki aspiracje sięgają chyba nieco dalej, gdyż obejmują jakiś rodzaj metarefleksji nad procesami wychowania w społeczeństwie, który jest dodatkowo wyposażony w imperatyw metodologiczny, a także rozważania na temat kondycji współczesnego człowieka. Autor próbuje zanalizować status obu „ogólnych” dziedzin występujących w ramach dwóch dyscyplin nauk społecznych w kategoriach podobieństw, różnic, a nawet integracji w ramach wybranych zagadnień.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Erudycja jako cel szkolnej edukacji filozoficznej

Erudycja może być jednym z celów szkolnej edukacji filozoficznej. Nauczyciele filozofii, którzy w 2014 roku wzięli udział w ogólnopolskim badaniu nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych (w którym udało się zebrać dane od 88 proc. dyrektorów wszystkich szkół w Polsce, gdzie nauczano filozofii oraz 79 proc. nauczycieli z tych szkół), poproszeni o wskazanie, jak ważne są ich zdaniem poszczególne cele szkolnej edukacji filozoficznej (w skali 0–5), ocenili erudycję stosunkowo nisko. Mimo to przeanalizowane w artykule wyniki pokazują, że nauczyciele doceniają ją jako cel edukacji filozoficznej, co zbieżne jest z odpowiedziami dyrektorów. Z kolei wywiady pogłębione przeprowadzone z 15 nauczycielami i 15 dyrektorami pokazują, że zarówno jedni, jak i drudzy doceniają erudycję w głębszym sensie: taką, która nie jest wiedzą „encyklopedyczną”, lecz wiedzą dobrze zrozumianą, będącą podstawą dla rozwoju osobistego, rozwijania umiejętności oraz formułowania pytań.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybrane zagadnienia problematyki kompulsywnego zachowania: uzależnienie od zakupów (oniomania)

Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska zakupoholizmu w aspekcie interdyscyplinarnym, jako jednego z wiodących uzależnień behawioralnych we współczesnych czasach. W tekście podejmowane są zagadnienia definicyjne i typologiczne uzależnień od czynności. Zaprezentowane zostały różne definicje fenomenu zakupoholizmu, ukazuje się skala tego zjawiska w wybranych rozwiniętych krajach świata i w Polsce. Omawiane są przyczyny i objawy oniomanii jako niebezpiecznego zaburzenia psychicznego, a także fazy jego rozwoju. Charakteryzuje się ofiary nałogowego kupowania, sposoby diagnostyki zakupoholimu, skutki zjawiska w różnych sferach, a także sposoby wsparcia społecznego osób zaburzonych, ich leczenia i terapii.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tworzenie refleksyjnej wiedzy w badaniach pedagogicznych. Dylematy – konteksty – punkty odniesienia

Autor podjął próbę analizy procesu tworzenia wiedzy pedagogicznej, która spełnia metodologiczne rygory wiedzy naukowej, a jednocześnie jest społecznie użyteczna. Punktem wyjścia zaprezentowanych tu rozważań jest koncepcja nauki określana w literaturze jako mode – 2 science. Model ten został zaprezentowany na tle zasad tworzenia wiedzy postulowanych przez klasyczny, neopozytywistyczny paradygmat naukowy. Zasadniczą część artykułu stanowią analizy koncepcji refleksyjnej wiedzy pedagogicznej. Autor przedstawia epistemologiczne oraz metodologiczne dylematy związane z tworzeniem tego typu wiedzy w badaniach edukacyjnych oraz zadania pedagogiki ogólnej w tym procesie.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Religia i krytyka – koncepcja Jacquesa Ellula w perspektywie pedagogiki ogólnej

Dla pedagogiki ogólnej koncepcja Jacquesa Ellula stanowi ważny przykład rozwiązywania napięcia między zaangażowaniem religijnym a krytyczno-emancypacyjnym, które to zaangażowania zazwyczaj traktowane są w ujęciach teoretycznych rozłącznie. Potrafimy podać wiele przykładów kierunków w pedagogice czy ideologii edukacyjnych, które łączą się z określoną edukacją religijną i które dogmatycznie bronią się przed krytyką, jak również przykłady edukacji krytycznej, której realizatorzy z nieufnością odnoszą się do wspólnot o charakterze konfesyjnym i ich członków oddanych zasadom i praktykom religijnym. Dlatego też koncepcja Ellula, która łączy „anarchię i chrześcijaństwo”, z perspektywy pedagogiki ogólnej stanowi ważne uzupełnienie czynionych przez nią wysiłków tworzenia mapy kierunków i prądów współczesnej pedagogiki.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Potencjał społeczny i pedagogiczny koncepcji social resilience w erze neoliberalnej

W artykule pragnę zaprezentować potencjał społeczny i pedagogiczny koncepcji social resilience, która może być skutecznym sposobem utrzymania swojego dobrostanu przez jednostki i społeczności, zwłaszcza w obliczu zagrożeń spowodowanych oddziaływaniem ideologii neoliberalnej. W sposób kompleksowy zaprezentuję definicje pojęć stosowanych w artykule, takich jak: resilience, social resilience, ideologia neoliberalna. Postaram się przytoczyć przykłady wykorzystania potencjału społecznego koncepcji social resilience, które aktualnie z powodzeniem funkcjonują we współczesnych państwach demokratycznych. Zaprezentuję także przykłady dotychczasowego zastosowania koncepcji resilience na gruncie polskiej psychologii i pedagogiki oraz wskażę możliwości poszerzenia tej koncepcji o czynnik społeczny (social) i wykorzystania jej potencjału pedagogicznego na gruncie edukacji.

Czasopismo: Forum Pedagogiczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika