rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi a stan zdrowia populacji

Pomimo podejmowanych starań związanych z redukcją ilości zanieczyszczeń emitowanych do powietrza atmosferycznego, od lat wartości dopuszczalnych stężeń głównych zanieczyszczeń powietrza, w tym wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) należą do wysokich. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne stanowią złożoną mieszaninę związków: pochodnych antracenu, fenantrenu, chryzenu, pirenu i cholantrenu. Są szeroko rozpowszechnione w środowisku, a narażenie na ich działanie ma charakter powszechny. W związku z rozwojem cywilizacyjnym i technologicznym głównym źródłem emisji WWA stała się działalność człowieka. Wielu naukowców – epidemiologów podkreśla, że wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne posiadają między innymi właściwości cytotoksyczne, immunotoksyczne, teratogenne i rakotwórcze.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Reformy zdrowotne w Polsce a problem korupcji – w poszukiwaniu determinantów przebiegu procesów reformatorskich

WSTĘP Artykuł jest przedstawieniem procesu kształtowania się stanowisk dwóch grup, które doświadczyły zmiany dystrybucji interesu wskutek reform zdrowotnych 1999 i 2003 roku. Próbuje także udowodnić tezę, iż zmiana kierunku dystrybucji profitów zaistniała wskutek reformy 1999 roku mogła być jednym z głównych czynników decydujących o kształcie i przebiegu kolejnej reformy, wdrożonej w 2003 r. Jednym z głównych punktów odniesienia dla rozważań jest problem korupcji jako jednego z kanałów dystrybucji korzyści finansowych w określonym otoczeniu instytucjonalnym. MATERIAŁ I METODA Badanie zrealizowano w oparciu o systematyczny przegląd materiałów źródłowych dotyczących problemu korupcji w ochronie zdrowia oraz analizę doniesień prasowych na podstawie dwóch największych dzienników w Polsce. Kształtowanie się stanowisk grup interesu przeanalizowano przy użyciu metody mapowania politycznego. WYNIKI Lekarze są przez opinię publiczną postrzegani jako jedna z najbardziej skorumpowanych grup zawodowych w Polsce. Zjawisko często dotyczy ordynatorów szpitalnych oddziałów oraz znanych specjalistów klinicznych. Zmiana modelu finansowania ochrony zdrowia wskutek reformy 1999 roku stanowiła potencjalne zagrożenie dla nieformalnego systemu, który grupie tej dostarczał dodatkowych profitów. Jednocześnie reforma pozwoliła wyraźnie poprawić sytuację finansową lekarzy rodzinnych, z uwagi na kapitacyjną metodę finansowania tych świadczeń oraz upowszechnienie się prywatnych praktyk kontaktowanych przez publicznego płatnika. Doszło tym samym do instytucjonalizacji dwóch grup interesu, których próba sił znalazła ujście w drugim procesie reformatorskim w roku 2003. WNIOSKI Wstrzymywanie procesów reformatorskich w pierwszej dekadzie okresu transformacji, jak również odwrócenie procesu reform w 2003 roku należy traktować jako zbieżne z interesem grupy klinicystów zagrożonych utratą korzyści czerpanych z opłat nieformalnych i wpływów decyzyjnych na rzecz nowo krystalizującej się grupy lekarzy rodzinnych. Istnieje prawdopodobieństwo stymulowania kształtu projektu reformy wdrożonej w 2003 roku grą interesów skupiających się wokół korzyści uzyskiwanych w drodze opłat nieformalnych.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zachowania zdrowotne młodzieży gimnazjalnej na przykładzie środowiska miejskiego i wiejskiego Część II. Używanie substancji psychoaktywnych i spędzanie wolnego czasu

WSTĘP Stosowanie używek oraz bierny sposób spędzania czasu wolnego to najczęściej spotykane zachowania antyzdrowotne nie tylko w środowisku młodzieży. Celem badania była analiza wybranych zachowań zdrowotnych gimnazjalistów, identyfikacja różnic w występowaniu tych zachowań między młodzieżą zamieszkałą na wsi i w mieście oraz odpowiedź na pytanie, które z czynników socjologicznych determinują występowanie analizowanych zachowań. MATERIAŁ I METODY Materiał badawczy stanowiło 167 uczniów w wieku 13–14 lat, uczęszczających do szkół gimnazjalnych w Tarnowskich Górach i w Boronowie. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz wywiadu. I część zawierała pytania dotyczące statusu społeczno-ekonomicznego ankietowanych, kolejne części dotyczyły występowania wśród młodzieży wybranych zachowań, tj. zażywania narkotyków oraz sposobu spędzania wolnego czasu. WYNIKI W badanej grupie gimnazjalistów do zażywania narkotyków przyznało się 10% ankietowanych. Narkotyki zażywa porównywalny odsetek dziewcząt i chłopców zamieszkałych na wsi, natomiast w mieście narkotyki zażywa więcej chłopców niż dziewcząt. Spotkania ze znajomymi oraz oglądanie telewizji są najczęściej wymienianą formą spędzania wolnego czasu wśród uczniów zamieszkałych w mieście. Z kolei największy odsetek z grupy zamieszkałych na wsi uczniów spędza czas wolny przed komputerem oraz spotyka się ze znajomymi. WNIOSKI Stwierdzono, że wśród ankietowanych uczniów znalazła się grupa używająca substancji psychoaktywnych. Spędzanie czasu wolnego w sposób bierny jest zjawiskiem powszechnym w środowisku badanej młodzieży, przy czym zaobserwowano różnice w występowaniu analizowanych zachowań między uczniami ze środowiska wiejskiego i miejskiego. Czynnikami determinującymi występowanie omawianych zachowań są struktura rodziny oraz poziom wykształcenia ojca.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Pobór kleryków do wojska jako forma represji władz komunistycznych wobec Kościoła katolickiego. Alumni-żołnierze archidiecezji poznańskiej

Po raz pierwszy poboru kleryków do służby w Ludowym Wojsku Polskim dokonano w 1955 roku. Była to nowa metoda represji zastosowana wobec Kościoła katolickiego, zaś jej celem było zniechęcenie kandydatów do kapłaństwa do realizacji obranej drogi życiowej. Kres tym prześladowaniom położył dopiero wybór papieża-Polaka na Stolicę Piotrową. Ogółem w latach 1955-1979 represjonowano 2.713 kleryków w całej Polsce.Artykuł omawia tło historyczne, motywacje władz komunistycznych, przeciwdziałanie ze strony Episkopatu Polski i poszczególnych hierarchów, akcentując w sposób szczególny działania ochronne podejmowane przez duchowieństwo archidiecezji poznańskiej wobec młodzieży kleryckiej służącej w Ludowym Wojsku Polskim. Podstawą źródłową była korespondencja kleryków z przełożonymi seminarium oraz opracowania dotyczące najnowszej historii państwa i Kościoła.

Czasopismo: Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Postępowanie diagnostyczno-lecznicze u dzieci z przewlekłą chorobą nerek w okresie przeddializacyjnym

Przewlekła choroba nerek (PChN) u dzieci, początkowo leczona zachowawczo w konsekwencji prowadzi do rozpoczęcia leczenia nerkozastępczego. Zaawansowanie procesu chorobowego wpływa nie tylko na czynność nerek, ale ma także u dzieci skutki ogólnoustrojowe, m.in. następstwa białkomoczu, powikłania w układzie sercowo - naczyniowym, niedokrwistość, zaburzenia gospodarki wapniowo - fosforanowej, kwasicę metaboliczną, niedobór wzrostu, nadciśnienie tętnicze, stan zapalny oraz zaburzenia odżywiania. Nie można także pominąć aspektu psychologicznego, gdyż jak każda choroba przewlekła wpływa zarówno na życie dziecka, jak i pozostałych członków rodziny. Wczesne wykrycie choroby to szansa na jej skuteczniejszą kontrolę, wydłużenie czasu leczenia zachowawczego a w okresie predializy lepsze przygotowanie młodego pacjenta i jego rodziny do podjęcia terapii nerkozastępczej lub przeprowadzenia przeszczepu wyprzedzającego nerki. Cały proces diagnostyczno - leczniczy wymaga dobrej współpracy z dzieckiem i jego rodziną na poszczególnych etapach leczenia poczynając od lekarza pierwszego kontaktu – pediatry poprzez specjalistę nefrologa, pielęgniarkę nefrologiczną, psychologa, dietetyka oraz pracownika socjalnego. Okres predializy to czas, w którym dziecko wraz z rodziną doświadcza nieuchronności następstw PChN, a zadaniem personelu medycznego jest konsolidacja działań w celu optymalizacji sposobu leczenia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Przegląd doniesień na temat wpływu melatoniny na patogenezę i terapię raka piersi

Melatonina pełni przede wszystkim funkcję biochemicznego regulatora rytmów okołodobowych i sezonowych, ale szczególne zainteresowanie naukowców wzbudzają udowodnione już jej właściwości antyoksydacyjne i immunomodulujące oraz jej wpływ na regulację wydzielania innych hormonów. W ostatnich latach zostało przeprowadzonych wiele badań dotyczących roli oraz potencjalnego zastosowania melatoniny w profilaktyce i leczeniu różnych jednostek chorobowych. Praca jest przeglądem piśmiennictwa dotyczącego badań nad wpływem melatoniny na patogenezę raka sutka i jej terapeutycznego zastosowania w tym nowotworze. Badano prawdopodobne mechanizmy onkostatyczne dotyczące wpływu na oś podwzgórzowo-przysadkowo-gonadalną oraz działanie melatoniny jako selektywnego modulatora receptora estrogenowego (SERM) i enzymów biorących udział w biosyntezie estrogenów w tkankach obwodowych (SEEM). Ponadto zaobserwowano związek między zaburzeniami rytmu dobowego u kobiet a wzrostem ryzyka zachorowania na raka sutka. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie mechanizmów działania melatoniny i jej zastosowania w onkologii.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Życie religijne mieszkańców Poznania pod okupacją niemiecką  na przykładzie parafii Matki Boskiej Bolesnej

Artykuł przedstawia życie religijne mieszkańców Poznania w latach 1939-1945 na przykładzie parafii Matki Boskiej Bolesnej na poznańskim Łazarzu. Omówiono postawy moralno-obywatelskie duchowieństwa i wiernych, ich troskę o zapewnienie sobie minimum potrzeb kulturalnych, a także ukazano działania podziemnego systemu dobroczynnego i edukacyjnego w okupowanym mieście. Tekst prezentuje również aktywność internowanego w parafii biskupa pomocniczego poznańskiego Walentego Dymka oraz atmosferę ostatnich dni okupacji. Podstawą źródłową artykułu są zasoby Archiwum Parafii Matki Bożej Bolesnej w Poznaniu, nieliczne powojenne artykuły, a także opracowania dotyczące okupacji i omawianej parafii.

Czasopismo: Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kliniczne zastosowania laserowo-optycznego rotacyjnego analizatora krwinek czerwonych LORCA

Laserowo-optyczny rotacyjny analizator krwinek czerwonych LORCA jest precyzyjnym przyrządem służącym do badania agregacji i odkształcalności erytrocytów. W pracy przedstawiono zasadę działania tego przyrządu oraz zdefiniowano wielkości przez niego mierzone, takie jak amplituda agregacji, czas połowicznego odtwarzania agregacji, indeks agregacji oraz indeks elongacji. Porównano średnie wartości tych wielkości dla grupy kontrolnej osób zdrowych oraz grup chorych na otyłość (body mass index – BMI > 35), raka trzustki, zawał serca, obturacyjny bezdech we śnie, zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem oraz cukrzycę typu 2.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki biologiczne
Pacjent w Internecie: szansa czy zagrożenie? Charakterystyka narzędzi oceny wiarygodności witryn o treści medycznej

W związku z postępem technicznym i wzrostem dostępności Internet stał się w ostatnich latach źródłem wiedzy, z którego Polacy często i chętnie korzystają. Niestety, wiadomości związane z zagadnieniami medycznymi dostępne w Internecie z reguły pozbawione są cech właściwych dla wiarygodnej informacji. W niniejszej pracy przedstawione zostaną narzędzia oceny internetowej informacji medycznej przeznaczonej dla lekarzy i pacjentów.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Zgubna propaganda.  Reakcja nuncjusza w Warszawie na zabójstwo ks. Stanisława Streicha

W 1938 roku w podpoznańskim Luboniu zastrzelono księdza Stanisława Streicha – proboszcza parafii pw. św. Jana Bosko. Zabójstwa dokonano podczas nabożeństwa, w którym brało udział około dwustu dzieci. Zabójca, komunista oddał do księdza kilka strzałów, po czym z ambony zawołał: „Niech żyje komunizm!”. Pogrzeb kapłana stał się okazją do wielu patriotycznych manifestacji. Wydarzenia w Luboniu postrzegano w perspektywie męczeństwa, z uwagi na fakt, że zbrodni dokonano z pobudek ideologicznych. Natychmiast zainteresowały one ówczesnego nuncjusza apostolskiego w Polsce abp. Filippo Cortesiego, który dowiedział się o szczegółach zabójstwa księdza z prasy. Swoje ubolewanie wyraził on w piśmie do kard. Augusta Hlonda, prymasa Polski i ordynariusza kapłana. Nuncjusz poinformował o zbrodni także Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej. Wydaje się, że listy nuncjusza Cortesiego stanowią ciekawy przyczynek do badań źródłowych dotyczących lubońskiej zbrodni i ks. Streicha. Autor artykułu podejmuje się ich analizy w oparciu o materiały archiwalne zgromadzone w Archivio Segreto Vaticano.

Czasopismo: Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Środowiskowe uwarunkowania niedodiagnozowania astmy wieku dziecięcego

Niedodiagnozowanie astmy oskrzelowej u dzieci jest dobrze znanym problemem w wielu krajach. W Polsce oszacowana częstość tego problemu sięga 50% i jest podobna do danych cytowanych w zagranicznej literaturze. Przyczyny tego zjawiska nie są jednoznacznie ustalone i podejmowane przez niewielu autorów. Wśród potencjalnych przyczyn można wymienić okoliczności związane z organizacją i praktyką pediatrycznej ochrony zdrowia, w tym niekompletne rozpowszechnienie kryteriów diagnostycznych astmy, ograniczoną dostępność testów diagnostycznych, preferencje nozologiczne, itp. Drugą grupę okoliczności potencjalnie odpowiedzialnych za niedodiagnozowanie astmy u dzieci stanowią uwarunkowania środowiskowe, zwłaszcza czynniki rodzinne. Opublikowane w czasopismach zagranicznych dane wykazują, że niedodiagnozowanie astmy wieku dziecięcego jest częstsze w rodzinach odznaczających się niskim poziomem społeczno-ekonomicznym, w rodzinach mieszkających na wsi lub dotkniętych obecnością sytuacji stresowych. Informacje nie są kompletne. Brak jest krajowych danych na ten temat i nie wiadomo, w jakim stopniu za niedodiagnozowanie astmy u dzieci odpowiedzialne są wymienione okoliczności. Naukowe rozpoznanie tego problemu jest wskazane z wielu względów i uzasadnia wdrożenie stosownych badań epidemiologicznych. Identyfikacja okoliczności zwiększających prawdopodobieństwo niedodiagnozowania astmy wieku dziecięcego powinna ułatwić racjonalne planowanie działań profilaktycznych, przede wszystkim poprzez adresowane do wybranych grup populacyjnych programy badań przesiewowych tej choroby.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
„Bądź pozdrowion Krzyżu Pana Wszechmocnego”. Kafel z badań archeologicznych przy ul. Za Bramką w Poznaniu

Przedmiotem artykułu jest kafel z przedstawieniem Grupy Ukrzyżowania odkryty podczas badań archeologicznych w fosie miejskiej przy ul. Za Bramką w Poznaniu. Kafle były wytworem rzemiosła garncarskiego, natomiast ich ornamentyka podlegała zmienności związanej z aktualnie panującymi trendami i stylami zdobniczymi. Omawiany zabytek datowany jest na początek XVI wieku, jego dekoracja wykonana została w oparciu o gotyckie wzory graficzne i symbolikę charakterystyczną dla sztuki pasyjnej tego okresu. Miejsce znalezienia kafla może wskazywać na fundatora pieca wywodzącego się z kręgu osób duchownych zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie kolegiaty św. Marii Magdaleny.

Czasopismo: Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dostępność świadczeń zdrowotnych w ramach Wspólnoty Europejskiej

Prawo swobodnego przepływu osób oraz usług, będące podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej, spowodowało konieczność zapewnienia obywatelom Unii Europejskiej, przemieszczającym się wewnątrz Wspólnoty, dostępu do świadczeń wynikających z zabezpieczenia społecznego, a w szczególności usług medycznych na terytorium innego kraju niż kraj pochodzenia. W celu całościowego przedstawiania zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przez Narodowy Fundusz Zdrowia, dokonano analizy podstawowych aktów prawnych, ustanawiających obowiązujące rozwiązania formalno-proceduralne, niezbędne dla zrozumienia niniejszego zagadnienia. Opracowanie stanowi teoretyczno-empiryczną analizę faktów, w oparciu o ustawowe zadania i ich realizację prowadzoną przez Narodowy Fundusz Zdrowia, z wykorzystaniem danych statystycznych pochodzących z raportów przygotowywanych przez Centralę Narodowego Funduszu Zdrowia, zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych NFZ.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Rola 7α- hydroksylazy cholesterolu i genu CYP7A1 w fizjologii i patologii człowieka

7α- hydroksylaza cholesterolu (CYP7A1) jest enzymem należącym do dużej rodziny cytochromu p450. Znaczenie biologiczne 7α- hydroksylazy cholesterolu związane jest z rozpoczęciem szeregu przemian cholesterolu do kwasów żółciowych. Powinowactwo CYP7A1 do cholesterolu determinowane jest unikalną budową białka, odmienną od reszty białek rodziny cytochromu p450. Enzym ten kodowany jest przez gen CYP7A1, którego locus znajduje się na ramieniu krótkim chromosomu ósmego. Ekspresja tego genu może być regulowana przy udziale farnezylowego receptora X (FXR), bądź zachodzić poprzez szereg kinaz białkowych, modulujących zdolność przyłączania się swoistych receptorów jądrowych do promotora CYP7A1. Warianty polimorficzne i mutacje, występujące w regionie promotorowym, wpływają na właściwości jakościowe enzymu. Gen CYP7A1, kodując kluczowy enzym w katabolizmie cholesterolu, jest głównym kandydatem do badań jego związku ze zmianami w osoczowym poziomie lipoprotein. Obecność wariantów genetycznych w promotorze genu CYP7A1 może być związana ze zmienionym poziomem cholesterolu całkowitego, triacylogliceroli czy LDL (Low- Density Lipoprotein). Polimorfizm promotora genu kodującego kluczowy enzym szlaku syntezy kwasów żółciowych i usuwania cholesterolu z organizmu jest głównym kandydatem do badań asocjacyjnych z takimi jednostkami chorobowymi, jak kamica żółciowa, nowotwory jelita grubego i woreczka żółciowego czy choroby o podłożu miażdżycowym.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji  Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku

W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i innych świątyń w 1777 roku. Liczne ołtarze i dwie kaplice kolegiaty miały własne uposażenie, istniało kilka bractw, a duchowieństwo ze względu na istniejącą kapitułę i fundacje altaryjne było liczniejsze niż w wielu innych kościołach diecezji. Do artykułu został dołączony aneks, który zawiera akta wspomnianej wizytacji kościołów w Środzie w przekładzie na język polski.

Czasopismo: Ecclesia. Studia z Dziejów Wielkopolski
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jakość życia pacjentów dializowanych i po przeszczepie nerek

WSTĘP Przewlekła choroba nerek znacząco wpływa na jakość życia chorego. Coraz doskonalsze metody leczenia, głównie substytucyjnego, takie jak dializoterapia i transplantacja, pozwalają obecnie wydłużyć życie pacjentom z niewydolnością nerek. Głównym celem terapii nerkozastępczej jest jednak nie tylko przedłużenie życia pacjentów, ale również poprawa jego jakości. CEL PRACY Celami pracy były ocena jakości życia pacjentów dializowanych i pacjentów będących po przeszczepie nerki, wyznaczenie czynników, które wpływają na ocenę jakości życia w obu badanych grupach oraz porównanie jakości życia w grupach w zależności od płci, wieku i wykształcenia. MATERIAŁ I METODY Badanie zostało przeprowadzone na podstawie kwestionariusza WHOQOL- Bref (WHO Quality of Life – BREF) w grupie 40 pacjentów po przeszczepie nerki (20 kobiet i 20 mężczyzn) w przedziale wiekowym 22–64 lat w średnim wieku 46 lat ± 13 oraz w grupie 80 pacjentów poddawanych hemodializie (40 kobiet i 40 mężczyzn) w przedziale wiekowym od 22 do 76 lat w średnim wieku 60 lat ± 12. WYNIKI I WNIOSKI Pacjenci po przeszczepie nerki lepiej ocenili jakość swojego życia w obrębie wszystkich badanych dziedzin w porównaniu do pacjentów dializowanych. Czynnikiem socjodemograficznym, który w największym stopniu determinował ocenę jakości życia w obu badanych grupach, była płeć. Kobiety lepiej oceniały jakość swojego życia w porównaniu do badanych mężczyzn. Ocena jakości życia w grupie pacjentów po przeszczepie nerki wykazała, że młodsi pacjenci (22–34 lata) wyżej ocenili jakość swojego życia. W obu badanych grupach wykształcenie nie miało wpływu na ocenę jakości życia.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Charakterystyka zwierzęcych modeli doświadczalnych wstrząsu krwotocznego

Wstrząs krwotoczny jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, wynikającym z nagłej utraty krwi w pełnym składzie, co prowadzi do hipotensji i hipoperfuzji narządowej. Celem obecnej pracy jest przedstawienie stosowanych aktualnie modeli doświadczalnych wstrząsu krwotocznego. Modele te można sklasyfikować na dwie grupy – modele wstrząsu odwracalnego i nieodwracalnego. Niezależnie od tego podziału wyróżnia się modele wstrząsu kontrolowanego (z mierzonymi wyjściowymi parametrami układu krążenia, takimi jak: średnie ciśnienie tętnicze, prężność gazów oddechowych w krwi tętniczej, objętość traconej krwi) i niekontrolowanego. W pracy scharakteryzowano także jeden z najczęściej stosowanych modeli doświadczalnych wstrząsu krwotocznego, opracowany przez Guariniego i wsp. z University of Modena and Reggio Emilia (Modena, Włochy) model nieodwracalnego wstrząsu krwotocznego z kontrolowaną początkową wartością średniego ciśnienia tętniczego krwi.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Glikozaminoglikany – budowa, właściwości biochemiczne i znaczenie kliniczne

Glikozaminoglikany (gag) odgrywają dużą rolę w patogenezie miażdżycy, nefropatii cukrzycowej, niewydolności żylnej, owrzodzeniach podudzi, skazie moczanowej, mukopolisacharydozie, zapaleniu stawów, zapaleniu kości, nowotworach, chorobach tarczycy i nerek. Zaburzenia dotyczące zmiany stężenia gag są prawdopodobnie wynikiem zaburzeń w metaboliźmie proteoglikanów, jak i związane są z dysfunkcją wątroby. Gag charakteryzuje znaczna heterogenność.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne