rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wzrost znaczenia firm informatycznych dla gospodarki Podkarpacia

W artykule autor przeprowadza analizę ekonomiczną największych firm informatycznych Podkarpacia (w tym spółki GPW „Asseco Poland S.A. Grupa Kapitałowa”). Stały się one – po akcesji Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku – potentatami gospodarki tego regionu kraju, wykorzystując okres koniunktury lat 2005–2007 do opanowania rynku usług informatycznych dla sektora bankowego w Polsce i Europie Wschodniej. Autor analizuje także wzrastającą rolę tych przedsiębiorstw z punktu widzenia edukacji informatycznej zarówno przedsiębiorców, jak 
i klientów – w czasie narastającego światowego kryzysu ekonomicznego.
Reasumując – można stwierdzić, że sukces rozwoju firm informatycznych na Podkarpaciu związany jest z pozyskaniem młodej, bardzo dobrze wykształconej i – co najważniejsze – miej-scowej kadry informatyków. Natomiast ważną rolę w rozwoju branży IT, a tym samym społeczeństwa informacyjnego na Podkarpaciu – odgrywają: bliskość dużego, międzynarodowego lotniska w Jasionce, przebiegająca w pobliżu autostrada A-4 oraz fakt bliskości rynków zbytu na Ukrainie. Ważnym czynnikiem jest także pozytywne nastawienie władz lokalnych promujących specjalizację regionu w przemyśle lotniczym oraz w takich innowacyjnych usługach, jakimi są usługi informatyczne.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Klasyfikacja krajów UE-27 w zakresie poziomu rozwoju społeczeństwa informacyjnego w 2011 roku

Przedmiotem pracy były empiryczne badania segmentacyjne w ramach analiz klasyfikujących tzw. analiz skupień w ocenie rozwoju europejskich e-społeczeństw. Dokonano diagnozy – statystycznie istotnej – w zakresie „podobnego” oraz „rozbieżnego” poziomu rozwoju społeczeństw informacyjnych dla poszczególnych krajów UE-27 w 2011 roku. W pierwszej analizie grupowaniu podlegały dane ilościowe dotyczące zmiennych (wskaźników) związanych tylko 
z pomiarem społeczeństwa informacyjnego; w drugiej – dane łączące kategorie pomiaru społeczeństwa informacyjnego z parametrami dobrobytu ekonomicznego (jako stymulantą – dochodem narodowym PKB na mieszkańca i destymulantą – wskaźnikiem poziomu ubóstwa). Analizy potwierdziły tezę o istniejących dysproporcjach w zakresie ewaluacji poziomu rozwoju społeczeństw informacyjnych wśród krajów UE-27.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Odpowiedzialność w procesie rozwoju – jaka i czyja?

Inspirację do podjęcia problematyki odpowiedzialności w procesie rozwoju stanowiło kilka przesłanek natury poznawczej i praktycznej, w szczególności jej wyeksponowanie w tytule kluczowego dokumentu nakreślającego średnio- i długofalową wizję rozwojową i politykę państwa, czyli w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. W opracowaniu zredagowanym na podstawie przeglądu bogatej literatury przedmiotu oraz najnowszych dokumentów, zostały zaprezentowane wybrane aspekty tej pojemnej inter- i wielodyscyplinarnej problematyki. Wobec wieloznaczności kategorii odpowiedzialność i związanych z tym trudności interpretacyjnych oraz ewolucji jej powiązań z wolnością i rozwojem za zasadne uznane zostało poprzedzenie zasadniczej części opracowania najogólniejszym stanowiskiem dotyczącym istoty odpowiedzialności i krótką odpowiedzią na dwa pytania:
– Czym jest odpowiedzialność?
– Jakie są jej powiązania z wolnością?
Punkt wyjścia dalszych rozważań stanowi założenie, że rozwój odpowiedzialny musi być udziałem nie tylko rządu i polityków, ale menedżerów i zarządzanych przez nich przedsiębiorstw a także konsumentów i całych wspólnot regionalnych oraz lokalnych. Bez ich zaangażowania trudno bowiem liczyć na skuteczność nawet najlepiej nakreślonej wizji rozwojowej. Za wiodący został uznany układ podmiotowy artykułu, od odpowiedzialności państwa, przez funkcjonariuszy publicznych, środowisko biznesu społecznie odpowiedzialnego do społeczeństwa obywatelskiego i dobra wspólnego.
W podsumowaniu, na podstawie przeprowadzonych analiz, nakreślone zostały dość ogólne odpowiedzi na sformułowane we wstępie pytania.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Bariery pozyskiwania środków unijnych i ich wykorzystywania w aspekcie cyklu życia projektu

Celem artykułu jest próba sklasyfikowania najczęściej występujących barier w aspekcie cyklu
życia projektu. W opracowaniu zwrócono uwagę na bariery występujące w różnych fazach cyklu życia
projektu. Wskazano, że na każdym etapie od chwili aplikacji po zakończenie projektu mogą wystąpić
trudności. Zaliczyć do nich można m.in. bariery o charakterze instytucjonalnym, organizacyjnym, finansowym,
prawnym.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Ekonomiczne rozwarstwienie społeczeństwa Unii Europejskiej po światowym kryzysie gospodarczym – problematyka rozkładu dochodów

Nierówności ekonomiczne są nierozerwalnym elementem rozwoju ludzkości na świecie.
Występują pomiędzy krajami, wewnątrz państw, między grupami społecznymi, jak i pomiędzy
poszczególnymi członkami społeczności ludzkiej. Celem niniejszego artykułu była analiza stopnia
zróżnicowania dochodów w krajach Unii Europejskiej na podstawie współczynnika Giniego
oraz wskaźnika zróżnicowania kwintylowego dochodów. Ponadto autorka podjęła próbę
znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy istniejące nierówności społeczne zostały pogłębione
czy jednak zniwelowane w wyniku pojawienia się kryzysu finansowego z roku 2007? Czy
jednak to może one przyczyniły się do jego powstania? Powszechnie uważa się, że nierówności
powinny być sprawiedliwe, ale co to znaczy sprawiedliwe – jaką koncepcję sprawiedliwości
powinno się przyjąć, a przez to jaka wartość współczynnika Giniego jest pożądana?
Dysproporcje w dystrybucji dochodów w państwach Unii Europejskiej istnieją, współczynnik
Giniego waha się od 20 do 45 dla poszczególnych gospodarek, a stosunek sumy 20%
dochodów osób najbogatszych do sumy 20% dochodów osób najbiedniejszych zawarty jest
w przedziale od 3,5 do 8. Najniższe czy najwyższe wskaźniki osiągają zarówno gospodarki rozwinięte,
jak i rozwijające się, a także te państwa, których sytuacja gospodarcza w wyniku kryzysu
z 2007 roku uległa znacznemu pogorszeniu. Trudno zatem mówić o silnym wpływie kryzysu na
znaczące pogorszenie się sytuacji dochodowej obywateli i powiększenie się ekonomicznego
rozwarstwienia społeczeństwa państw unijnych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Znaczenie offshoringu oraz jego wpływ na spadek bezrobocia wśród młodych ludzi w Polsce

W artykule zdefiniowano pojęcie „centra usług offshore” oraz zaprezentowano offshoring ja-ko element „nowej gospodarki”. Ponadto określono związek pomiędzy offshoringiem jako ele-mentem „nowej gospodarki” a jego wpływem na spadek bezrobocia w grupie wiekowej 15–34 lat w Polsce. W badaniach stwierdzono wzrastający udział zatrudnionych w centrach usług offshore w ogólnej liczbie zatrudnionych w sektorze nowoczesnych usług. Najwyższy udział zatrudnionych w centrach usług offshore odnotowano w Krakowie, a największy przyrost zatrudnienia w centrach usług offshore na przestrzeni lat 2008–2010 we Wrocławiu. Nie stwierdzono silnej korelacji pomiędzy udziałem zatrudnionych w centrach usług offshore w ogólnej liczbie zatrudnionych w sektorze nowoczesnych usług biznesowych, a udziałem bezrobotnych w grupie wiekowej 15–34 lat w ogólnej liczbie bezrobotnych. Związek ten nasilił się w 2010 roku w porównaniu do 2008 roku. Wskazuje to, że centra usług offshore zyskują na znaczeniu jako pracodawcy dla młodych ludzi.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Spójność vs. niespójność rozwoju ekonomicznego regionów UE w latach 1995–2008. Część 2: Zmiana zróżnicowań rozwojowych

Celem artykułu jest analiza spójności rozwoju ekonomicznego, mierzonego PKB per capita, regionów NUTS2 krajów UE w latach 1995–2008. W badaniu wykorzystano PKB per capita (wg PPP, USD, ceny stałe z 2000 roku) 189 regionów NUTS2 UE, którego dane statystyczne pozyska-no z baz danych publikowanych przez OECD i Eurostat. W artykule przeanalizowano zróżnico-wanie w latach 1995–2008 poziomów i stopy wzrostu PKB per capita badanych regionów. Prze-prowadzono również analizę zróżnicowania względnego rozwoju ekonomicznego regionów UE, a także wewnątrz krajów członkowskich. Na podstawie przeprowadzonych badań trudno wycią-gnąć jednoznaczny wniosek o konwergencji występującej między regionami UE.
Zmniejszanie zróżnicowań w rozwoju ekonomicznym między regionami UE-27 wynikało z szyb-kiego wzrostu gospodarczego nowych krajów członkowskich. Co więcej, zmiany PKB per capita w regionach UE-15 nie ilustruje rosnącej spójności rozwoju ekonomicznego regionów tej grupy. Z kolei regiony UE-10 charakteryzowały się rosnącymi zróżnicowaniami PKB per capita, a więc pogłębiającą się niespójnością rozwoju ekonomicznego.
Badając natomiast zmienności PKB per capita regionów wewnątrz krajów wynika, że więk-szą spójnością regionalnego rozwoju ekonomicznego cechowały się regiony w krajach UE-15 w stosunku do UE-10. Zróżnicowanie regionów wewnątrz krajów w grupie UE-15, ze względu na PKB per capita, były niższe w stosunku do regionów krajów UE-10. Co więcej, zróżnicowania te w krajach UE-10 silniej pogłębiły się w stosunku do regionów starej piętnastki.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Polityka wiedzy a działalność badawczo-rozwojowa organizacji

Ciągłe zmiany w gospodarce światowej zmuszają organizacje do doskonalenia sposobów funkcjonowania, zaś rządy państw – do ulepszania polityk publicznych. 
Współczesność przynosi przeobrażenia we wszystkich obszarach aktywności organizacji 
i społeczeństwa. Pojawia się wiedza jako zasób niezwykle cenny dla współczesnej organizacji, który przyczynia się do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Innowatorzy potrzebują szerokiej bazy wiedzy, gdyż coraz częściej powstają innowacje wymagające wiedzy pochodzącej z różnych obszarów i dyscyplin. Organizacje stoją przed potrzebą integrowania różnych typów wiedzy, ze szczególnym uwzględnieniem wiedzy ukrytej. Jednym z kryteriów rozwoju wiedzy w organizacji (szczególnie dla procesów innowacyjnych) jest działalność badawczo-rozwojowa.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
O współczesnych dojazdach do pracy

Artykuł zawiera analizę współczesnych dojazdów do pracy w Polsce. Prezentowane dane są wynikiem badań zrealizowanych przez autora w 2009 roku na losowej próbie 727 pełnoletnich mieszkańców Rzeszowa i graniczących z miastem gmin.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Polityka fiskalna państwa a dochody polskich gospodarstw domowych

Kształt polityki fiskalnej, a także dochodowej, zyskuje szczególnego znaczenia, gdyż stwarza-ne przez nie warunki ekonomiczne determinują poziom i zróżnicowanie dochodów osiąganych przez gospodarstwa domowe. W artykule wskazano, że makroekonomiczny schemat tworzenia PKB oraz kategorii pokrewnych, a także polityka fiskalna państwa „przekładają się” na rozporządzalne dochody gospodarstw domowych. Tym samym można mówić o współoddziaływaniu PKB i bu-dżetu państwa (na poziomie makroekonomicznym) i dochodów gospodarstw domowych (na po-ziomie mikroekonomicznym).

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Rozwój społeczno-ekonomiczny Ukrainy w warunkach współczesnych zagrożeń globalnych

Wnioskowanie autora jest wyprowadzane z założenia, że pierwotne siły motoryczne rozwoju tkwią w wielosferycznym bycie ludzkim, jego dwoistej racjonalnej i emocjonalnej, ograniczonej poznawczo, informacyjnie i emocjonalnie psychice. Z tego założenia wyprowadza ośmiosferyczny model analityczny procesów rozwoju społeczno-ekonomicznego. Na jego podstawie identyfikuje główne przyczyny i przejawy globalnych zagrożeń rozwojowych. Na ich tle analizuje wewnętrzne zagrożenia rozwojowe Ukrainy, zwłaszcza te endogeniczne i strukturalne. W części wnioskowej odpowiada na pytanie, co można byłoby robić, aby przejść do trwałego rozwoju w Ukrainie.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Problemy innowacyjności gospodarki Polski, ze szczególnym uwzględnieniem działalności badawczo-rozwojowej

W publikacji podjęto próbę przedstawienia pozycji Polski na tle wybranych krajów świata,
w tym krajów Unii Europejskiej. W pierwszej części artykułu wskazano na dystynktywne obszary
badań dotyczące problematyki innowacyjności, z uwzględnieniem światowej i polskiej literatury
przedmiotu. Na bazie podstaw teoretycznych w drugiej części artykułu zaprezentowano pozycję
Polski na tle wybranych krajów świata w zakresie działalności innowacyjnej oraz jej charakterystycznych
obszarów, ze szczególnym uwzględnieniem ponoszonych nakładów na działalność
badawczo-rozwojową. W zakończeniu artykułu przedstawiono stosowne konkluzje i wnioski.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Ponadnarodowe podmioty gospodarcze i ich wpływ na politykę ekonomiczną państwa

W ostatnich trzydziestu latach rośnie rola i znaczenie globalnych i regionalnych organizacji gospodarczych.
Nadają one ton i kierunek nie tylko przemianom ekonomicznym, ale i politycznym,
społecznym oraz kulturowym we współczesnym świecie. Wpływają na kondycję ekonomiczną państw
i regionów. Stopniowo przejmują globalną władzę. Spychają one politykę i związane z nią zasady
demokracji na margines. Przyjęło się uważać, iż przynależność do tych organizacji oraz zainteresowanie
kapitału ponadnarodowego określonym państwem, uwiarygodnia, nobilituje i włącza kraje do
światowego systemu gospodarczego. Dla krajów biedniejszych lub pogrążonych w kryzysie wiąże
się to z możliwością uzyskania zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy, dostępu do postępu technicznego
lub dopływu kapitału produkcyjnego. Okupione jest to jednak koniecznością akceptacji ujednoliconej
neoliberalnej polityki gospodarczej, ograniczeniem suwerenności i rezygnacją z części swoich kompetencji
i, a nawet interesów. Celem podjętych badań jest analiza głównych uwarunkowań współczesnej
polityki gospodarczej i kierunków jej zmian oraz skutków oddziaływań procesów i sił globalnych
na decyzje podejmowane w gospodarce.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Zróżnicowanie rynku pracy województwa zachodniopomorskiego

Rynek pracy w województwie zachodniopomorskim jest pod wieloma względami specyficz-ny, a o specyfice tego regionu decyduje układ lokalny województwa. Brak aglomeracji, dużych miast spowodował problem braku ośrodków wzrostu w województwie. Przeważająca większość gmin w województwie zachodniopomorskim to gminy wiejskie, o popegeerowskim charakterze. Dodatkowo transformacja ustrojowa lat 90. XX w. spowodowała na tych obszarach szybki wzrost bezrobocia i spadek poziomu aktywności zawodowej ludności. Przeprowadzona analiza wskazuje jednak, że proces zróżnicowania jest trwały, lecz nie nieodwracalny, a w badaniu pojawiły się gminy, które odwróciły tę tendencję.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Zaawansowanie technologiczne przedsiębiorstw sektora MŚP w Polsce

W publikacji Zaawansowanie technologiczne przedsiębiorstw sektora MŚP w Polsce przedstawiono
zarys problemu dotyczący potencjału i konkurencyjności technologicznej w organizacji
oraz dokonano zestawienia danych statystycznych przedsiębiorstw sektora MŚP w Polsce na tle
wybranych krajów Unii Europejskiej (UE), odnoszących się do ich poziomu nowoczesności technologicznej.
Artykuł ma charakter poznawczo-syntetyzujący, którego ideą jest wskazanie na sytuację
przedsiębiorstw sektora MŚP wysokich technologii w Polsce w odniesieniu do takich przedsiębiorstw
w wybranych krajach UE.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Ekonomia społeczna i jej wrogowie

Artykuł prezentuje genezę i główne cechy polskiego modelu ekonomii społecznej. W artykule została ukazana istota przedsiębiorczości społecznej bazującej na doświadczeniach i potencjale rodzimego trzeciego sektora oraz dominującej praktyce wiążącej się z finansowaniem podmiotów ekonomii społecznej ze środków publicznych. Dynamiczny rozwój przedsiębiorstw społecznych w Polsce wymusza tworzenie dostosowanego do polskich realiów systemu wspierania tej formy działalności gospodarczej. Powstanie takiego systemu może uruchomić proces odbloko-wywania tkwiących w społeczeństwie polskim zasobów i uśpionych w nim kapitałów.
Koncepcje ekonomii społecznej sprawdzają się w realiach światowego kryzysu gospodarczego lepiej niż inne. W sytuacji przeciwdziałania jego skutkom, upowszechnianie form działalności go-spodarczej opierających się na koncepcjach ekonomicznych uwzględniających cele społeczne zyska-ło ogromnie na znaczeniu. W krótkim czasie stały się one istotnymi propozycjami branymi pod uwagę w debacie mającej na celu poszukiwanie rozwiązań uzdrawiających rodzimą gospodarkę.
Przedstawione w artykule doświadczenia tworzenia polskiego modelu ekonomii społecznej pokazują, możliwości i szanse jego rozwoju, ale również tkwiące w nim zagrożenia.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Regionalne zróżnicowanie bezrobocia w Polsce w latach 1998-2011

Przedstawiono zmiany skali bezrobocia w poszczególnych województwach w Polsce w latach
1998–2011. W pierwszym etapie analizy określono strukturę tego zjawiska na przestrzeni
badanego okresu i podzielono województwa na skupienia różniące się poziomem natężenia badanej
cechy. Następnie dokonano analizy dynamiki zmian stopy bezrobocia w poszczególnych
województwach w trzech podokresach: 1998–2003 (okres po transformacji gospodarczej), 2003–
2008 (okres po integracji z UE) i 2008–2011. Zaobserwowano olbrzymie dysproporcje regionalne
zarówno w skali, jak również w dynamice tego zjawiska.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Industrializacja i deindustrializacja gospodarki. Przyczynek do dyskusji nad reindustrializacją gospodarki Polski

Głównym celem opracowania jest ukazanie przebiegu procesów zmian strukturalnych w warunkach
Polski jako gospodarki, która wchodząc w fazę deindustrializacji nie wyczerpała jeszcze
w pełni potencjału, jaki kryje industrializacja, z wciąż nienasyconym popytem wewnętrznym na dobra
przemysłowe i niewykorzystanymi możliwościami wypracowania silniejszych niż dotychczas
przewag komparatywnych.
Na bazie teoretycznej prezentacji problematyki industrializacji i deindustrializacji gospodarek
przeprowadzona została analiza uwarunkowań gospodarki Polski. Posłużono się prostymi miarami
takimi jak te z pierwszego prawa Kaldora, miary nasycenia popytu sektorowego, PKB na godzinę
przepracowaną, PKB per capita.
Uzyskane w trakcie analizy wnioski wskazują na industrializację jako ważne źródło wzrostu
wydajności pracy i dochodu w Polsce i uzasadniają podejście do reindustrializacji jako elementu
polityki gospodarczej w procesie rozwojowego nadganiania.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Zaufanie i jego korelaty jako składowe klimatu organizacyjnego w różnych kulturach organizacyjnych (doniesienie z badań)

Opracowanie przedstawia wyniki badań własnych dotyczących zależności pomiędzy postrzeganiem
przez pracowników kultury organizacyjnej a ich oceną korelatów zaufania, traktowanych
jako składowe klimatu organizacyjnego.
Założenie o powiązaniu czynników warunkujących klimat organizacyjny z typem kultury organizacyjnej
stało się podstawą podjęcia prezentowanych badań. Uznano, że cechy kultury organizacyjnej
wpływają na sposoby myślenia pracowników o społeczno-psychologicznych aspektach
ich pracy, w szczególności o zaufaniu i jego korelatach. W badaniach wykorzystany został zestaw
zmiennych wywodzący się z tradycji badań nad zaufaniem.
Uzyskane wyniki potwierdziły istnienie przewidywanych zależności. W szczególności pokazały,
że kultura typu hierarchicznego może bardzo niekorzystnie oddziaływać na klimat organizacyjny
i efektywność organizacji.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Źródła nierówności społecznych

Autor podejmuje w artykule dyskusję wokół źródeł – praprzyczyn – nierówności społecz-nych. Znajomość takiego źródła jest o tyle ważna, że może zaistniałaby szansa jego minimalizacji, a jeszcze lepiej eliminacji z życia społecznego. Bo przecież nie chodzi jedynie o sam opis zjawi-ska, co o zapobieżenie jego ekspansji we współczesnym świecie.
W artykule tym głosi się tezę, wedle której nierówności społeczne istniały zawsze odkąd ist-niał człowiek. To nie nierówności stanowią problem sam w sobie, ale „kontrasty aksjologiczne”. Zjawiska kontrastu aksjologicznego występują tylko w ludzkim gatunku i nigdzie więcej, nasilają się we współczesnym świecie.
Zdaniem autora są dwa źródła wywołujące zjawisko nierówności społecznych, a miano-wicie: biologiczny egoizm oraz posiadanie świadomości. Egoizm ma podłoże instynktu i w tym zakresie nie różnimy się od świata zwierząt. Różnice wywołuje fakt posiadania świado-mości. Świadomość, czyli kontrolowany proces myślowy wytycza nam „dyrektywy” postępo-wania. Psychika człowieka dzięki świadomości (sferze fronesis) skłania człowieka do maksymalizacji bogactwa, gdyż wówczas minimalizuje on w ten sposób trudy życia (przynajmniej w sferze materialnej). Dlatego bardzo słusznie zauważa Józef Bańka, że człowiek w przeci-wieństwie do zwierząt nie ma granic nasycenia wartościami. Zatem głównym źródłem chęci bogacenia się jest ludzka psychika.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne