rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wizualna ocena roli czynnych kamieniołomów granitu w krajobrazie powiatu strzelińskiego

W artykule przedstawiono rolę kamieniołomów granitu w krajobrazie powiatu strzelińskiego. Oceny wizualnej roli kamieniołomów w krajobrazie dokonano w oparciu o cyfrowo-bonitacyjną ocenę punktową oraz wskaźniki oceny wizualnej i poziomu widzialności kamieniołomu. Wskaźniki wyznaczono dla frontu robót, czynnych zwałowisk, roślinności, zbiorników wodnych, maszyn i urządzeń oraz budynków i budowli górniczych. Przy ocenie wnętrza łomu kierowano się możliwością wkomponowania łomu w krajobraz, trudnością rekultywacji, potencjalną atrakcyjnością geoturystyczną. W ocenie widoku bliskiego i panoramy dalekiej przyjęto założenie, że elementy kopalni są czynnikiem degradującym, zawsze negatywnie wpływającym na krajobraz. Na podstawie przyjętych kryteriów oceny wizualnej stwierdzono, że wpływ kamieniołomu stokowo-wgłębnego Górka Sobocka na krajobraz jest większy niż kamieniołomów wgłębnych Gębczyce i Strzelin I. Wnętrza wszystkich kamieniołomów otrzymały ocenę neutralną. Rolę kamieniołomu Górka Sobocka w widoku bliskim oraz panoramie dalekiej oceniono neutralnie, natomiast łomów Gębczyce i Strzelin I, pozytywnie.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmiany krajobrazu kulturowego doliny Ropy (Beskid Niski) po wybudowaniu zbiornika retencyjnego „Klimkówka”

Budowa zbiorników retencyjnych na rzekach jest przyczyną transformacji krajobrazu kulturowego dolin, w obrębie których funkcjonują. Dobrym przykładem może być zbiornik wodny Klimkówka na rzece Ropie w Beskidzie Niskim (polskie Karpaty), którego powstanie zmieniło krajobraz kulturowy doliny Ropy. Zaistniałe zmiany należy traktować zarówno jako pozytywne jak i negatywne. Przedstawione w niniejszym opracowaniu kwestie związane z transformacją krajobrazu kulturowego doliny Ropy w wyniku budowy zbiornika „Klimkówka” mogą być pomocne w przewidywaniu potencjalnych zmian krajobrazowych w przypadku budowy innych zbiorników retencyjnych (szczególnie na obszarach górzystych) oraz w eliminowaniu ujemnych skutków takich inwestycji.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazowy kontekst sieci najciekawszych wsi na przykładzie wsi z Opolszczyzny

Sieć Najciekawszych Wsi (SNW) zainspirowana została francuską siecią Le Plus Beaux Village de France. Wieś, aby stać się atrakcyjną powinna posiadać odpowiedni zasób historycznego dziedzictwa kulturowego, wspartego zasobami przyrodniczymi i walorami krajobrazowymi. Istotne jest także odpowiednie ich udostępnienie. Na wstępie mieszkańcy wsi powinni sprecyzować swoje wyróżniki krajobrazowe, które stanowią osnowę do opowieści będącej istotą motywu przyjazdu do wsi. Następnie określają oni obszar udostępniony, który zależy od stanu zachowania jej układu przestrzennego, a także ładu i atrakcyjności wnętrz. W kontekście oceny wizualnej krajobrazu wsi istotne są: panoramy i ciągi komunikacyjne wjazdowe, strefa wejściowa do obszaru udostępnionego, harmonia wnętrz, otwarcia i osie widokowe. W artykule pokazano metodę i wyniki oceny 13 wsi z Opolszczyzny pretendujących do uczestnictwa w SNW w roku 2014.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Dominujące formy pokrycia terenu w odniesieniu do podziału fizycznogeograficznego Polski

W pracy przedstawiono kartograficzną prezentację dominujących form pokrycia terenu mezoregionów fizycznogeograficznych Polski, określając ją jako „mapy tła krajobrazowego” i prześledzono zgodność przebiegu wyodrębnionych obszarów dominacji tła z granicami mezoregionów. Wytypowanie obszarów odmiennych pod względem pokrycia terenu w odniesieniu do dominującego pokrycia w obrębie danego mezoregionu skłoniło do wysnucia wniosku iż współczesne tło krajobrazowe Polski może być elementem pomocnym przy wyznaczeniu jednostek krajobrazowych niższej rangi (krajobrazów lokalnych), a jednocześnie może wskazywać na skalę dostosowania (zharmonizowania) form pokrycia i użytkowania terenu do naturalnych uwarunkowań fizycznogeograficznych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Typy przestrzeni a geografia

Przestrzeń ma trzy podstawowe znaczenia w geografii, jako przedmiot poznania (np. przestrzeń geograficzna, obszar, region, system terytorialny), instrument pomiaru relacji (rozmieszczeń i oddziaływań) oraz zasób oddziałujący w złożony sposób na działania społeczne. W artykule przedstawiono podstawowe typologie pojęcia przestrzeni oraz ich relacje z geograficznymi konceptualizacjami przestrzeni.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Budżet obywatelski jako narzędzie kształtowania krajobrazu na przykładzie miast uzdrowiskowych

Budżet Obywatelski (BO), rozumiany jest jako jedna z form partycypacji społecznej, dzięki której mieszkańcy mogą w sposób bezpośredni (przez głosowanie) wpływać na wydatki z budżetu swojego miasta/gminy/powiatu/województwa. Celem badań było rozpoznanie roli BO w kształtowaniu krajobrazu lokalnego. Badaniami objęto miasta uzdrowiskowe (w tym dzielnice uzdrowiskowe miast) z uwagi na ważną rolę krajobrazu w zachowaniu ich specjalnego statusu (funkcji leczniczej). W toku postępowania badawczego przeprowadzono analizę aktualnych uwarunkowań funkcjonowania miejscowości uzdrowiskowych i BO w Polsce. Następnie na przykładzie projektów BO miast uzdrowiskowych z ostatniej edycji (2018/2019) rozpoznano jakie są potrzeby mieszkańców wobec kształtowania krajobrazu. W szczególności zwrócono uwagę na ich stosunek do poprawy estetyki miasta (rewitalizacja) i rozwoju obszarów zieleni. Na koniec oceniono rolę BO w kształtowaniu krajobrazu miast uzdrowiskowych. Wykazano, że jest on ważnym narzędziem poznania preferencji społecznych, m.in. w zakresie kształtowania krajobrazu i przestrzeni publicznej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wartości krajobrazu opuszczonego przez ludność na przykładzie byłej rusińskiej wsi Borysławka

Wieś Borysławka (Góry Sanocko‐Turczańskie) istniała do lat 40. XX wieku. Liczyła w 1939 roku 810 mieszkańców, z tego 780 osób deklarowało narodowość ukraińską. Z ponad 140 gospodarstw do naszych czasów nie pozostał żaden dom. Łąki i pola orne zostały zalesione lub leżąc odłogiem podlegały wtórnej sukcesji. Aktualnie jedynymi osobami zapuszczającymi się w głąb lasu są pracownicy leśni, zbieracze poroża i z rzadka potomkowie byłych mieszkańców... Krajobraz byłej wsi Borysławka został na nowo ukształtowany przez ideologię i politykę. Nagła i radykalna zmiana większości charakterystyk badanego krajobrazu spełnia definicję transformacji. Z transformacją krajobrazu wiąże się z kolei utrata jego dotychczasowej tożsamości, ginie duch miejsca (łac. genius loci). W tym kontekście zasadne wydaje się pytanie, czy, a jeśli tak, to jakie wartości można przypisać tak przekształconemu krajobrazowi.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Społeczne i przestrzenne aspekty oddziaływania Festiwalu Muzyki Rockowej w Jarocinie

Uczestnictwo w koncertach rockowych ma dużą wartość dla młodzieży ze względu na możliwość wspólnego przeżywania, a często wspólnego śpiewania poszczególnych utworów wraz z występującym zespołem. Imprezy rockowe zostały też zaakceptowane przez występujące wśrod młodzieży polskiej grupy subkulturowe lub kontrkulturowe. W Polsce lat 80. do najważniejszych festiwali muzyki rockowej należały: Festiwal Muzyki Rockowej w Jarocinie, Metalmania w Katowicach, Reggae nad Wartą w Gorzowie Wielkopolskim oraz Muzyczny Camping w Brodnicy. Celem niniejszego opracowania jest charakterystyka oddziaływania Festiwalu Muzyki Rockowej w Jarocinie pod koniec lat 80. XX w. w wymiarze społeczno-kulturowym, jak i w kontekście przestrzennym. Rozwój i oddziaływanie przestrzenne muzyki jako zjawiska kulturowego było już nieraz przedmiotem badań geografii (Ford, 1971; Carney, 1974, 1977; Francaviglia, 1978). Przedmiotem badań nauk społecznych i geograficznych stał się również Festiwal w Jarocinie (np. Wertenstein-Żuławski, 1986; Romaniszyn, 1987; Figisiak, 1988; Geise, 1988; Kurzawski, 1989).

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmiany w formach pokrycia terenu wokół wybranych nowożytnych fortyfikacji Śląska w oparciu o historyczne oraz współczesne materiały kartograficzne

Celem artykułu jest analiz zmian pokrycia terenu wokół wybranych miast pofortecznych Śląska, na podstawie historycznych oraz współczesnych materiałów kartograficznych z użyciem oprogramowania GIS. Obszar badań obejmuje Nysę i Świdnicę, miasta na terenie których znajdują się nowożytne fortyfikacje oraz Oleśnicę, miasto nieposiadające w którym nigdy takich obwarowań nie było. Przeprowadzone badania pozwoliły określić wpływ fortyfikacji nowożytnych na rodzaj pokrycia otaczającego je terenu w okresie ponad 250 lat. Badania wykazały, że największe zmiany w formach pokrycia terenu wokół miasta związane były z likwidacją twierdzy i polegały głównie na wzroście powierzchni zabudowy miejskiej, rozwoju przemysłu i infrastruktury komunikacyjnej. Wyraźnie zmalała wówczas powierzchnia zieleni wysokiej i użytków zielonych. Wokół Oleśnicy nie zaobserwowano gwałtownych zmian w żadnym z badanych przedziałów czasowych, poza znacznym wzrostem powierzchni zabudowy miejskiej w pierwszej połowie XX w. We wszystkich badanych miastach na przełomie XX i XXI w. nastąpił duży wzrost powierzchni zabudowy miejskiej, infrastruktury i przemysłu, głównie kosztem powierzchni zieleni wysokiej oraz użytków zielonych.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Wyrobiska surowców skalnych w krajobrazie miejskim Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Artykuł podejmuje ważną kwestię roli wyrobisk eksploatacyjnych surowców skalnych w krajobrazie obszarów zurbanizowanych. W obszarach tych występuje znaczny deficyt terenów przydatnych do różnych form zagospodarowania. Problem zilustrowano na przykładzie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (województwo śląskie). Na podstawie terenowego rozpoznania licznych wyrobisk dokonano analizy i klasyfikacji typologicznych wyrobisk z punktu widzenia ich roli krajobrazowej. Zagospodarowanie wyrobisk powierzchniowych nadal jest problemem otwartym, a ich obecna i docelowa rola w kształtowaniu krajobrazów w układzie przestrzennym konurbacji Górnośląskiej (metropolii GZM) jest bardzo istotna, lecz dotąd mało rozpoznana. Zaprezentowane badania oparto na obserwacjach i pomiarach licznych obiektów (kamieniołomów, piaskowni, glinianek i mniejszych wyrobisk surowców skalnych), analizowanych w dużych skalach przestrzennych. Syntezę wyników przedstawiono kartograficzne w wielu ujęciach. Opracowanie stanowi element naukowej dyskusji nad rolą krajobrazową terenów zdewastowanych przez górnictwo powierzchniowe, które cechuje znaczący potencjał i istotne walory przyrodnicze i kulturowe.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
System informacji geograficznej o jednostkach architektoniczno-krajobrazowych

Artykuł opisuje zastosowanie GIS w inwentaryzacji jednostek architektoniczno-krajobrazowych dla obszaru Polski. Prace obejmowały założenie bazy danych dla jednostek architektonicznokrajobrazowych, geometryzację plików rastrowych, wektoryzację konturów, opracowanie schematu implementacyjnego modelu pojęciowego struktury danych (SQL), modelu pojęciowego struktury danych (UML), standardów wizualizacji danych. Głównym problemem były analogowe materiały źródłowe, które należało odpowiednio przetworzyć.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Śladami mazurskich staroobrzędowców

Represje i prześladowania wynikające z braku akceptacji dla reform liturgicznych patriarchy Nikona, wprowadzonych w rosyjskiej cerkwi prawosławnej w II poł. XVII w., skłoniły grupę tzw. staroobrzędowców – wyznawców „starej wiary” – do poszukania dla siebie nowego miejsca i do opuszczenia Rosji. Cześć z nich, pod koniec XVIII w. dotarła na Suwalszczyznę, skąd migrując dalej na zachód dotarła w I poł. XIX w. na Mazury (Prusy), gdzie osiedlili się, zakładając kilka (sąsiadujących) wiosek. Niemal 200-letnia obecność staroobrzędowców na tych ziemiach trwale zapisała się w krajobrazie i zakorzeniła w lokalnej tradycji. Unikalna architektura, osobliwe zwyczaje, obrzędy i wierzenia, a przede wszystkim religia to trzy elementy, które wyróżniają wioski zamieszkałe przez mazurskich starowierców od sąsiednich osad. Ta niezwykła odmienność może wkrótce ulec zapomnieniu, dlatego warto zwrócić uwagę na inicjatywy i przedsięwzięcia podejmowane przez lokalną społeczność, władze samorządowe i organizacje pozarządowe, które mają na celu ochronę ginącej kultury staroobrzędowców.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego jako instrumenty chroniące krajobraz kulturowy. Przykład gminy Cedry Wielkie

Krajobraz wsi sąsiadujących z dużymi ośrodkami miejskimi podlega silnej presji. Problemy związane z zanikiem zróżnicowania regionalnego, rosnąca homogeniczność struktur przestrzennych i zerwanie ciągłości kulturowej to najbardziej jaskrawe przykłady niekontrolowanych przemian przestrzeni ruralistycznej. Artykuł dotyczy prezentacji problemów ochrony zabytkowego krajobrazu Żuław Gdańskich na przykładzie gminy Cedry Wielkie, należącej do Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot. Zasady kształtowania krajobrazu osiedli wiejskich skonfrontowano z ustaleniami obowiązujących planów miejscowych, a następnie porównano ze stanem rzeczywistym, by móc zidentyfikować konsekwencje przestrzenne procesów suburbanizacji. Analizy próbują odpowiedzieć na pytanie czy instrumenty planowania przestrzennego są w stanie ochronić tereny wiejskie przed efektami niekontrolowanego rozwoju miast.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krzyże pamięci przy ulicach Trójmiasta

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na krzyże, stawiane jak dawniej przy drogach, ale które wiążą się wyłącznie ze smutnymi wydarzeniami i wyrażają cierpienie po stracie w wypadku drogowym ukochanych osób. W pierwszej części omówiono wybrane prace autorów ukazujących nie tylko samo zjawisko w Szwecji, Włoszech, Stanach Zjednoczonych i Polsce, ale nierzadko także rolę spontanicznych miejsc pamięci we współczesnej kulturze. Przykłady różnych form upamiętnień osób, które zginęły przy ulicach Trójmiasta są przedmiotem dalszej części opracowania. Natomiast spolaryzowane opinie użytkowników portalu Trojmiasto.pl na temat krzyży pamięci ustawianych, zazwyczaj nielegalnie, przy ulicach i drogach ukazuje trzecia, najbardziej rozbudowana część pracy.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Krajobrazy podmiejskie i rezydencjalne, jako przestrzeń mieszkaniowa emerytów

Ważnym problem mającym wpływ na funkcjonowanie obszarów miejskich i podmiejskich jest starzenie się społeczeństwa. Senior po przejściu na emeryturę większość swojego czasu spędza w mieszkaniu, dlatego mieszkanie dla seniorów jest najważniejszym miejscem życia. Wynika to z faktu, że dom daje im schronienie, poczucie bezpieczeństwa i pozwala na zaspokajania większości potrzeb. Jednak pojawia się dylemat czy wybrać mieszkanie w mieście czy raczej w strefie podmiejskiej. Współczesne miasta nie gwarantują ludziom starszym bezpiecznego i komfortowego życia. Urbanizacja nie oznacza, bowiem tworzenia lepszego środowiska dla seniorów. W celu zaspokojenia potrzeb emerytów budowane są często osiedla przeznaczone wyłącznie dla nich. Jednak emeryci nie chcą się tam przenosić, a wynika to z ich mentalności. Dlatego celem opracowania jest ukazanie przestrzeni mieszkaniowej spełniającej oczekiwania emerytów.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Delimitacja pól podstawowych mezoregionu Beskid Śląski na potrzeby badań przestrzennych infrastruktury turystycznej

Problem wyznaczania pól podstawowych w badaniach krajobrazowych jest istotnym zagadnieniem nieraz poruszanym w literaturze naukowej. Sztucznie wydzielane jednostki zapewniają łatwość wyznaczenia, porównywalność poszczególnych pól (pola geometryczne) i dostępność danych (jednostki administracyjne). W badaniach przestrzennych związanych z aspektem fizjonomicznym krajobrazu zdaniem autora korzystniejszym rozwiązaniem jest stosowanie jednostek naturalnych, do których zalicza się prezentowane w artykule basenowo wyznaczone pola podstawowe. Przedstawiona propozycja mezoregionu Beskid Śląski na mikroregiony i zlewniowe jednostki przestrzenne (pola podstawowe oceny) przeprowadzony został na potrzeby badań dotyczących oceny stanu i możliwości rozwoju infrastruktury turystycznej. W wyniku delimitacji otrzymano 7 mikroregionów oraz 68 pól podstawowych. Na podstawie kształtu zlewni i pokrycia terenu wykonano także typologię jednostek przestrzennych stanowiącą jeden z elementów optymalizacji infrastruktury turystycznej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Stan najbliższego otoczenia miejsca zamieszkania i krajobraz okolicy w wybranych obszarach wiejskich Lubelszczyzny

Artykuł zawiera rezultaty badań krajobrazu wsi w kontekście geograficznych badań nad jakością życia, które obejmowały zarówno aspekty obiektywne jak i subiektywne tego zjawiska. Jakość środowiska i jakość krajobrazu w dużym stopniu korelowały się z odczuwaniem satysfakcji życiowej. Chociaż u większości respondentów stwierdzono stosunkowo niski standard życia, wykazywali oni wysoki stopień zadowolenia z życia (92%) Równie wysoko (93%) oceniono jakość krajobrazu w miejscu zamieszkania.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Granica krajobrazu naturalnego i kulturowego w mieście na przykładzie Skarpy Mokotowskiej w Warszawie

W pracy dokonano analizy stabilności i związku granicy krajobrazu kulturowego i naturalnego w mieście. Terenem badań była Skarpa Mokotowska w Warszawie. Skarpa stanowi bardzo wyraźną granicę krajobrazów naturalnych, zaliczonych do dwóch klas: krajobrazu nizin i krajobrazu dolin i obniżeń. Ze względu na różnice w sposobie wykształcenia komponentów, krajobrazy te odznaczają się zróżnicowanym potencjałem naturalnym (przydatnością dla rolnictwa, budownictwa, warunkami zdrowotnymi). Analizą objęto okres ok. 700 lat użytkowania terenu – od okresu wiejskiego po pełną urbanizację. Zmiany granic krajobrazu kulturowego nie przebiegały jednokierunkowo. Były uzależnione od warunków naturalnych, sytuacji ekonomicznej, społecznej i politycznej.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Zmiany stosunków wodnych i użytkowania terenu w Niecce Gródecko‐Michałowskiej

W pracy przedstawiono zmiany oraz decydującą rolę czynnika hydrologicznego w kształtowaniu sposobu gospodarowania w dużej niecce wytopiskowej wypełnionej torfami. Niecka Gródecko‐ Michałowska zajmuje powierzchnię prawie 65 km2 i jest dominującym elementem w krajobrazie staroglacjalnym wschodniej części Wysoczyzny Białostockiej. Poprzez analizę charakteru i zmian udziału różnych typów użytkowania terenu określono czynnik przewodni determinujący rozwój badanego obszaru w poszczególnych okresach. Szczegółową analizą objęto okres ostatnich 200 lat.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Pochodzenie oraz antropogeniczne przeobrażenia krajobrazów torfowiskowych w dolinie Kłodnicy

Niewielkie torfowiska występujące w dolinach południowej Polski są słabo poznane, a ich rola w kształtowaniu krajobrazów jest niedoceniana. W dolinie Kłodnicy torfowiska rozwinęły się w obrębie: starorzeczy, basenów powodziowych, najmłodszych teras aluwialnych oraz zbiorników antropogenicznych. W późnym vistulianie i starszej części holocenu, rozwój torfowisk nawiązywał do stadiów sukcesyjnych charakterystycznych dla procesu zlądowienia zbiorników wodnych (od zbiorowisk z klas Potametea lub Phragmitetea do zbiorowisk z klasy Alnetea glutinosae). W neoholocenie, pod wpływem działalności człowieka zachodziły procesy: zastępowania zbiorowisk lasu bagiennego przez zbiorowiska otwarte z klasy Phragmitetea, zaniku torfowisk w wyniku sedymentacji osadów mineralnych, degradacji torfowisk i złóż torfu na skutek melioracji. Z drugiej strony, obniżenia opuszczonych piaskowni i dawne koryto Kanału Kłodnickiego są obecnie kolonizowane przez roślinność torfotwórczą.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Doliny rzeczne i ich percepcja

Doliny rzeczne są wyjątkowym elementem krajobrazu reprezentującym bogaty potencjał percepcyjny. Celem artykułu jest identyfikacja właściwości percepcyjnych krajobrazu dolin rzecznych. Na podstawie literatury scharakteryzowano percepcję rzeki jako osi doliny oraz nadrzecznej przestrzeni. Na przykładzie granicznego odcinka doliny Bugu oraz nadrzecznej przestrzeni miejskiej Łęcznej, przeanalizowano rolę rzek w kreowaniu więzi społecznych. Studia przypadków oparto na badaniach ankietowych i analizie dostępnych opracowań.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Eksploracja przestrzeni historycznej Gorców dla potrzeb turystyki kulturowej

W dobie poszukiwań niewyeksploatowanych zasobów atrakcyjności lokalnej coraz częściej sięga się do historii i tradycji, zapisanych w mniej lub bardziej dosłowny sposób w krajobrazie. Wydaje się, że poziom taki zapewnia nowy, intensywnie rozwijający się rodzaj turystyki – zwany turystyką kulturową. Podkreślić należy, iż omawiany tu aspekt eksploatacji wątków historycznych stanowi element synergicznego oddziaływania wraz z wartościami przyrodniczymi i estetycznymi krajobrazu Początki nowoczesnej turystyki kulturowej na terytorium Polski rodzą się w Gorcach.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Aspekty turystyczne georóżnorodności rzeźby Karpat

Artykuł przedstawia metody uzyskiwania mapy georóżnorodności rzeźby w środowisku GIS-owskim oraz jej wykorzystanie do wskazania atrakcji turystycznych w Karpatach. Zaproponowano metodyczny schemat postępowania. Podstawą utworzenia mapy są trzy mapy wejściowe do analizy geoinformacyjnej: mapa energii rzeźby, mapa rozczłonkowania rzeźby, mapa zachowania współczesnej rzeźby. Dla każdej wejściowej mapy do analizy geoinformacyjnej przypisano wartości od 1 do 5, odpowiadające jakościowemu opisowi georóżnorodności: bardzo mała, mała, przeciętna, duża, bardzo duża. Wymienione mapy poddano algebrze map, dzięki której uzyskano końcową mapę georóżnorodności rzeźby. Nową mapę georóżnorodności rzeźby Karpat skonfrontowano z turystycznymi walorami krajobrazów morfologicznych Karpat. Do najbardziej atrakcyjnych turystycznie obszarów zaliczono obszary Tatr Polskich oraz licznych grzbietów beskidzkich, gdzie obserwuje się równocześnie dużą kontrastowość hipsometryczną z sąsiadującymi dolinami rzecznymi.

Czasopismo: Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka