rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ konfiguracji trasy na opory ruchu przenośnika zgrzebłowego rurowego

Przenośniki zgrzebłowe rurowe, coraz szerzej stosowane w wielu przemysłach, charakteryzują się, obok wielu zalet, dużymi oporami ruchu, które powodują znaczne zużycie ścierne jego elementów. Na te opory istotny wpływ ma także konfiguracja trasy przenośnika, której wpływ analizowano w pracy. Wykazano, że przez odpowiednie skonfigurowanie trasy można ograniczyć opory ruchu przenośnika, a uzyskane zależności pozwalają to osiągnąć.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne powłok tlenku aluminium modyfikowanych węglem

W artykule przedstawiono tribologiczne i stereometryczne właściwości powłok tlenku aluminium modyfikowanych węglem. Powłoki zostały wytworzone na stopie aluminium EN-AW-5251 technologią dwustopniową. Osnowę powłok kompozytowych stanowiła warstwa tlenkowa wytworzona metodą anodowania twardego, która następnie została poddana modyfikacji w procesie napylania próżniowego. Powłoki badano w skojarzeniu z tworzywami PEEK/BG oraz T5W. Testy tribologiczne przeprowadzono na testerze T-17 dla ruchu posuwisto-zwrotnego w warunkach tarcia technicznie suchego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Niskotemperaturowe charakterystyki tribologiczne kompozytów metalopolimerowych

W artykule przedstawiono niskotemperaturowe charakterystyki tribologiczne kompozytów polimerowych, przeznaczonych do regeneracji ślizgowych elementów maszyn. Sporządzono trzy serie kompozytów z udziałem smarów stałych o spójności anizotropowej (grafitu i disiarczku molibdenu) o różnych składach jakościowych i ilościowych. Charakterystyki tribologiczne kompozytów wyznaczono za pomocą reometru MCR 102, firmy Anton Paar, wyposażonego w przystawkę do badań tribologicznych. Modelowy węzeł tarcia składa się z 3 płytek wykonanych z kompozytów polimerowych i współpracującej z nimi kulki stalowej w styku skoncentrowanym. Zbadano wpływ smarów stałych na przebieg i zmiany współczynnika tarcia w temperaturze –10 i –20ºC oraz porównano je z odpowiednimi współczynnikami tarcia wyznaczonymi w temperaturze pokojowej. Dla wszystkich badanych materiałów obniżenie temperatury otocznia węzła tarcia powoduje wzrost oporów ruchu. Niemniej jednak skojarzenie: kompozyt metalopolimerowy–stal w niskich temperaturach charakteryzuje się kilkakrotnie mniejszym współczynnikiem tarcia niż skojarzenie: stal–stal w tych samych warunkach. Najkorzystniejsze rezultaty uzyskano dla kompozytów z udziałem disiarczku molibdenu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ twardości i modułu sprężystości powłok kompozytowych na ich odporność na zużycie

W pracy przedstawiono analizę właściwości mikromechanicznych powłok
kompozytowych w porównaniu z ich odpornością na zużycie przez tarcie. Badanymi
materiałami były powłoki nanokompozytowe typu nc-TiC/a-C
i MoS2(Ti,W) oraz powłoka wielowarstwowa CrN(Cr/CrN)x5 osadzone na
utwardzonych podłożach metalicznych. Powłoki zostały tak dobrane, aby różnica
w ich twardości była znacząca, nawet dwukrotna. Analizy dokonano w oparciu
o wyniki testów indentacyjnych, badań odporności na zarysowanie oraz  tribologicznych w ślizgowym styku z kulą Al2O3. Mechanizm zużycia analizowano
na podstawie obserwacji bruzdy powstałej po tarciu oraz skazy kuli
z użyciem mikroskopu optycznego i skaningowego mikroskopu elektronowego.
Wykazano, że duża twardość powłoki nie zawsze gwarantuje jej dużą odporność
na zużycie podczas tarcia w styku niesmarowanym. Znaczącym jest budowa
i skład kompozytu, a zwłaszcza sztywność układu powłok/podłoże oraz
właściwości ślizgowe powłoki.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie i symulacje wytrzymałościowe w stawie biodrowym zaopatrzonym protezą nakładkową jako procedura diagnostyczna przed zabiegiem kapoplastyki

W opracowaniu przedstawiono modelowanie elementów nakładkowych stosowanych w kapoplastyce stawu biodrowego i ich wirtualną aplikację do odwzorowanych w tomografii komputerowej i zrekonstruowanych struktur kostnych pasa biodrowego pacjenta. Dla przestrzennie przyjętego układu obciążeń w programie FENAP NE/Nastran v. 8.3 dokonano obliczeń wytrzymałościowych i wyznaczono rozkłady naprężeń i przemieszczeń w implantowanym biodrze. Wyniki pozwoliły na analizę elementów konstrukcyjnych endoprotezy, strefy kontaktu nakładki głowowej i panewki oraz ich oddziaływania na kość miedniczną i kość udową operowanego biodra.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Stanowisko do badań łożysk ślizgowych z wykorzystaniem bilansu cieplnego

W pracy przedstawiono konstrukcję stanowiska laboratoryjnego do badań łożysk ślizgowych z wykorzystaniem bilansu cieplnego. Zamieszczono opis zabudowanych na stanowisku torów pomiarowych momentu tarcia oraz pomiaru temperatury. Stanowisko umożliwia realizację badań dowolnie wybranych skojarzeń materiałowych współpracujących ślizgowo. Istnieje możliwość energetycznego wyznaczania wartości współczynników tarcia na kontakcie czopa i panewki.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zużycie tribologiczne polietylenu UHMWPE stosowanego w układach biotribologicznych

W pracy przedstawiono wyniki badań tribologicznych materiałów stosowanych na elementy endoprotez stawów: stopu CoCrMo oraz polietylenu ultra-wielkocząsteczkowego UHMWPE. Topografię i analizę powierzchni oceniano z użyciem mikroskopu skaningowego SEM oraz profilometru. Charakterystyki tribologiczne uzyskano na aparacie T-17, pracującym w skojarzeniu: trzpień z polietylenu UHMWPE – płytka ze stopu CoCrMo w warunkach tarcia ze smarowaniem roztworem Ringera. Rezultaty badań i ich analizy pokazały, że rodzaj testowanego materiału ma znaczący wpływ na zużywanie tribologiczne elementów węzła tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Hydrościerne zużycie łopatek wirników pomp pogłębiarek ssących

W artykule przedstawiono efekty hydrościernego zużywania się żeliwnych łopatek wirnika pompy ssawnej. Wirnik pompy odlany był z wysokochromowego żeliwa eutektycznego (2,4% C; 33,9% Cr; 1,7% Ni; 1,24% Si; 1,21% Cu i 0,43% Mn). W wyniku oddziaływania strugi wodnej z zawartością około 20% cząstek minerału kwarcowego nastąpiło zużycie ścierne łopatek wirnika pompy ssawnej. Zużycie ścierne przebiegało dwuetapowo, przez skrawanie miększego od ziaren kwarcu ferrytu stopowego i zmęczeniowe pękanie oraz wykruszanie się twardszych od kwarcu węglików typu M7C3.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ korozji na eksploatację kompozytowych tarcz hamulcowych

W artykule omówiono wpływ korozji na właściwości tribologiczne materiału kompozytowego F3S.20S (AC-AlSi9Mg0,5+20%mSiC) współpracującego z tradycyjnym materiałem stosowanym na okładziny cierne hamulców tarczowych (F701). W celu sprawdzenia zachowania kompozytu stosowanego do wytwarzania tarcz hamulcowych pojazdów samochodowych w warunkach korozji atmosferycznej wykonano badania tribologiczne na testerze laboratoryjnym, a następnie porównano je z wynikami badań przeprowadzonych w takich samych warunkach eksperymentalnych dla tarcz hamulcowych wykonanych z żeliwa szarego z grafitem płatkowym (GJL 350). Przyjęto czas ekspozycji próbek na środowisko korozyjne 0, 48 i 240 godzin. Wyniki badań pozwoliły określić wpływ korozji, obciążenia i prędkości współpracy na współczynnik tarcia oraz zużycie współpracujących części.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Efektywność smarów plastycznych z napełniaczami w procesie głębszego tłoczenia blach stalowych

W artykule przedstawiono badania nad wpływem smaru stałego będącego napełniaczem w smarze plastycznym na efektywność smarowania w procesie kształtowania blach sztywnymi narzędziami. Ocenę efektywności smarowania utworzonych kompozycji przeprowadzono na uniwersalnym urządzeniu hydraulicznym firmy Erichsen. Analizie poddano cztery smary stałe, tj. MoS2, Sn, Sb203, MIX. Napełniacze te były dodawane w ilości 4% wagowych do smaru plastycznego wapniowego (Maszynowy 2). Dodatkowo w celach porównawczych poddano ocenie smar Litomos EP25 (uważany za jeden z efektywniejszych smarów, przeznaczony do smarowania maszynowych węzłów ślizgowych) oraz olej LAN-10 (powszechnie stosowany w procesach tłoczenia). Efektywność smarowania oceniano wg trzech kryteriów, tj.: wartością maksymalnej siły tłoczenia przy stałej średnicy wstępniaka (krążka blachy), głębokością tłoczenia mierzoną drogą przesunięcia się stempla do momentu pęknięcia wytłoczki oraz wartością największej średnicy krążka blachy, przy której nie następowało oderwanie się dna wytłoczki (pęknięcie wytłoczki). Stwierdzono, że efektywność smarowania smaru technologicznego w procesie tłoczenia blach stalowych zależy istotnie od gatunku smaru. Jest ona wyraźnie wyższa dla smaru plastycznego w porównaniu z olejem technologicznym. Dokonana modyfikacja smaru Maszynowego 2 analizowanymi napełniaczami spowodowała wyraźny wzrost efektywności smarowania w procesie tłoczenia blach.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zagadnienie wpływu zużycia na pole temperatury pary tarciowej

Próby określenia pola temperatury w elementach pary tarciowej były podejmowane w licznych pracach eksperymentalnych i teoretycznych. Bezpośrednie badania temperatury uwzględniają realne warunki cieplne, informując jedynie wycinkowo o polu tej temperatury. Z kolei znane modele nagrzewania tarciowego ciał stałych opierają się na założeniu o równości pracy i ciepła tarcia. Oznacza to pomijanie w prowadzonych rozważaniach energii rozpraszanej również wskutek zużywania. W niniejszej pracy podjęto próbę uogólnienia modelu procesów cieplnych spowodowanych tarciem poprzez uwzględnienie straty energii na zużywanie. Aby uzyskać przejrzystą i jednoznaczną interpretację wyników rozważań, przedstawiono parę tarciową z liniowym rozkładem temperatury w jej elementach w postaci rur cienkościennych zetkniętych ze sobą czołowo. Opisano temperaturę styku tarciowego i rozkłady temperatury w poszczególnych rurach. Uwzględniono własności fizyczne materiałów, warunki wymiany ciepła z otoczeniem, czas tarcia, zużywanie i niektóre cechy geometryczne trących się elementów. W celu zilustrowania wpływu zużywania na pola temperatury przybliżono także model trących się rur cienkościennych, oparty na założeniu o równości między pracą i ciepłem tarcia. Następnie porównano ze sobą oba modele. Przykłady obliczeniowe wykonano, stosując programy komputerowe Delphi i Excel. Stwierdzono istotny wpływ zużywania na przebieg procesów cieplnych. Przejawia się to jako zmniejszenie temperatury styku tarciowego, której wartość nie może przekroczyć wartości temperatury błysku. Zamieszczone przykłady ilustrują także wpływ chłodzenia i własności fizycznych trących się materiałów na pola temperatury w parze tarciowej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Tarcie, zużycie i właściwości mechaniczne kompozytów silikonowych zawierających modyfikowane powierzchniowo napełniacze mineralne

Wyroby z kauczuku silikonowego charakteryzuje wiele unikalnych właściwości. Wysoka odporność na czynniki starzeniowe oraz duży zakres temperatur pracy, ograniczone pęcznienie w olejach i smarach oraz bardzo dobra kompatybilność fizjologiczna sprawiają, że elastomery silikonowe są trudne do zastąpienia w wielu obszarach techniki. Niestety relatywnie wysoka cena i słabe właściwości mechaniczne kauczuku silikonowego powodują znaczne ograniczenie ich stosowania. Najpopularniejszym sposobem na obniżenie kosztu i poprawy kondycji mechanicznej gotowych wyrobów gumowych jest wprowadzanie napełniaczy do mieszanki kauczukowej, zwykle poddając je uprzednio modyfikacji. Modyfikacja powierzchni fazy stałej ma na celu zwiększenie kompatybilności jej cząstek z matrycą kauczukową. Celem niniejszej pracy było zbadanie wpływu dodatku różnych typów dostępnych komercyjnie napełniaczy mineralnych na właściwości mechaniczne i tarcie kompozytów silikonowych z ich udziałem. Dokonano analizy morfologii kompozytów metodami mikroskopowymi (AFM, SEM), oznaczono ich właściwości mechaniczne oraz zbadano charakterystykę tarcia. Stwierdzono wpływ rodzaju modyfikacji, kształtu i stopnia aglomeracji cząstek napełniacza na charakterystykę mechaniczną podczas rozciągania oraz przebieg zmian oporów tarcia w czasie i zużycie kompozytów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Metoda detekcji amplitudy i fazy w trybie kontaktu przerywanego w dynamicznym mikroskopie sił atomowych

W artykule przedstawiono metodę detekcji drgań sondy pomiarowej w dynamicznym mikroskopie sił atomowych DFM (ang. Dynamic Force Microscopy), która umożliwia jednoczesny, synchroniczny pomiar zarówno amplitudy, jak i fazy składowych harmonicznych sygnału pochodzącego z oscylującej sondy. Model mikroskopu wyposażono w układy wzbudzania oraz detekcji w oparciu o szybkie przetworniki analogowo cyfrowe oraz układ FPGA Vitex-5. Zaimplementowany algorytm dyskretnej transformaty Fouriera FFT oblicza wartość amplitudy pierwszej (lub innej, dowolnej) harmonicznej, która podawana jest do obwodu pętli sprzężenia zwrotnego w celu stabilizacji punktu pracy mikroskopu. Niezależnie przeprowadzana jest również szybka FFT dostarczająca informacji o wartości amplitud oraz faz składowych poszczególnych harmonicznych sygnału z sondy pomiarowej. Opracowana metoda próbkowania pozwala na uniknięcie tak zwanego przecieku transformaty oraz nie wymaga stosowania okienkowania sygnału wejściowego. W opisanym rozwiązaniu informacja o amplitudzie, fazie i zawartości widmowej badanego sygnału jest dostępna praktycznie natychmiast po zakończeniu próbkowania pojedynczego okresu drgań sondy pomiarowej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie zużywania ściernego powłok przeciwzużyciowych metodą ball-cratering

W pracy zaprezentowano wyniki współczynników zużywania ściernego Kc, wybranych powłok PVD wyznaczonych metodą ball-cratering. Podstawowym problemem, jaki należało rozwiązać, był dobór odpowiednich dla badanej powłoki, wartości parametrów pracy węzła tarcia w metodzie ball-cratering: obciążenia, prędkości obrotowej oraz drogi tarcia minimalnej, maksymalnej. Parametry te opracowano na podstawie wyników eksperymentów optymalizacyjnych zaplanowanych z wykorzystaniem metody optymalizacji jakości G. Taguchiego. Wyznaczone parametry pracy węzła tarcia zostały zastosowane do przeprowadzenia testów tribologicznych mających na celu wyznaczanie współczynników zużywania ściernego powłok przeciwzużyciowych. W wyniku przeprowadzonych eksperymentów zbadano odporność na zużywanie ścierne wybranych powłok PVD będących przedstawicielami powłok wielowarstwowych, złożonych, wieloskładnikowych i hybrydowych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości poprzeczno-wzdłużnego łożyska hydrostatycznego

W pracy przedstawiono wyniki analizy teoretycznej zintegrowanego poprzeczno-wzdłużnego walcowo-czołowego łożyska hydrostatycznego, w której uwzględniono wpływ prędkości obrotowej na przemieszczenie osiowe wywołane zewnętrzną siłą statyczną. Wyprowadzoną zależność zweryfikowano badaniami doświadczalnymi.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Rozważania o podstawach tribologii. Cz. 12, Systematyka działań badawczych w tribologii - od strategii do taktyki badań tribologicznych

W opracowaniu przedstawiono próbę usystematyzowania problematyki badawczej tribologii według kryterium ogólności zadań poznawczych. Do systematyki wykorzystano istniejącą w sztuce wojennej strukturę obejmującą strategię, sztukę operacyjną i taktykę. Pojęcia te adaptowano do celów zadań poznawczych tribologii i wyprowadzono z nich wnioski użytkowe.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Odporność na zużycie stali 41CrAlMo7 po azotowaniu jarzeniowym oraz ablacyjnym teksturowaniu laserowym

W pracy przedstawiono wyniki modelowych badań laboratoryjnych, obejmujących pomiary wybranych parametrów w węźle tarcia, tj.: temperatury, siły tarcia, zużycia mierzonego metodą liniową dla warstwy wierzchniej próbek wykonanych ze stali stopowej 41CrAlMo7 po azotowaniu i teksturowaniu laserowym w skojarzeniu z żeliwnymi przeciwpróbkami. Warstwę wierzchnią ww. stali po azotowaniu jarzeniowym poddano modyfikacji, wykorzystując ablacyjną mikroobróbkę laserową w celu zmiany jej makro- i mikrogeometrii. Do wytworzenia regularnych mikrozasobników olejowych w kształcie mikroczasz kulistych oraz mikrokanałów stosowano laser Nd: YAG ze specjalnym systemem ogniskowania. Badaniom porównawczym poddana została warstwa wierzchnia stali ukształtowana na drodze tradycyjnej obróbki mechanicznej i azotowania jarzeniowego oraz zmodyfikowana w wyniku azotowania jarzeniowego i ablacyjnej mikroobróbki laserowej. Materiałem przeciwpróbki było żeliwo szare niskostopowe. W badaniach tribologicznych zastosowano metodę „pin on disc” w oparciu o tribometr T-11. Najlepsze efekty w zakresie zwiększenia odporności na zużycie przez tarcie uzyskano dla modelowego skojarzenia, w którym próbki wykonane ze stali stopowej 41CrAlMo7 po azotowaniu jarzeniowym oraz ablacyjnym teksturowaniu laserowym (mikroczasze w układzie geometrycznym ze stopniem przekrycia ok. 25%) współpracowały z żeliwnymi przeciwpróbkami.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zabezpieczanie łopatek turbin parowych przed niszczeniem erozyjnym powłokami ochronnymi napawanymi laserowo

W pracy przedstawiono problem niszczenia erozyjnego łopatek turbin parowych. Omówiono aktualne sposoby ich zabezpieczenia z wykorzystaniem stellitowych nakładek ochronnych. Wskazano na wady tego sposobu przeciwdziałania erozji związane m.in. z możliwością ich odrywania się podczas pracy. Zaprezentowano metodę zabezpieczenia piór łopatek stosowanych w turbinach parowych poprzez wytwarzanie na ich powierzchni metodą napawania laserowego powłok ochronnych. Przeprowadzona rewizja turbiny po 11 miesiącach doświadczalnej eksploatacji wykazała, że łopatki z napawanymi warstwami, w porównaniu z łopatkami bez zabezpieczenia, wykazują mniejsze zużycie erozyjne, zwłaszcza z powłoką materiału stellit 6. Zastosowanie technologii napawania laserowego powłok zapewnia niezawodność procesu wytwarzania i wysoką jakość wytwarzanej warstwy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ składu chemicznego środka smarowego na specyfikę procesów tarcia przebiegających na powierzchni powłoki typu WC/C

Zbadano odporność na zużycie i zacieranie elementów stalowych (100Cr6), pokrytych powłokami DLC typu a-C:H:W (WC/C) w smarowanym węźle tarcia. Jako środka smarowego użyto oleju poli(α)olefinowego (PAO-8) zawierającego 0,1–1,0% (v/v) dodatków AW lub EP oraz 2% (v/v) estrów wyższych kwasów tłuszczowych otrzymanych różnymi metodami. Po testach tribologicznych zbadano morfologię warstwy wierzchniej w miejscach kontaktu tarciowego oraz poza nim. Stwierdzono, że klasyczne dodatki AW/EP w małym stężeniu (0,2%) poprawiają właściwości przeciwzatarciowe oleju PAO-8. Dodatek AW w takim stężeniu zwiększa również odporność na zużycie elementów z powłokami WC/C. Stwierdzono także synergizm działania przeciwzużyciowego komercyjnego dodatku AW i ekologicznego dodatku na bazie estrów wyższych kwasów tłuszczowych. Wyniki badań stanowią wytyczne do komponowania olejów przeznaczonych do smarowania powłok WC/C.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie siły tarcia iglicy w korpusie rozpylacza wtryskiwaczy silników okrętowych przy obecności środków smarujących z uwzględnieniem zmian położenia

W artykule przedstawiono wyniki badań siły tarcia między iglicą a korpusem rozpylaczy silników okrętowych. Badano wykonane ze stali stopowej rozpylacze tłokowych silników spalinowych zasilanych olejem napędowym lub paliwem pozostałościowym. Do badań wybrano rozpylacze spośród eksploatowanych w naturalnych warunkach, w których stwierdzono stan niezdatności lub wymieniono je profilaktycznie. Badano rozpylacze przy obecności paliwa lub oleju o zbliżonych własnościach, jak również wykonano pomiary czasów wysuwania się iglic z korpusów rozpylaczy dla stopniowanych ich położeń w płaszczyznach względem osi podłużnej w korpusie rozpylacza.  Wykonano pomiary geometryczne par precyzyjnych i badano wpływ wymiarów oraz błędów kształtu i położenia części prowadzących na wartości sił tarcia. Badano wpływ położenia kątowego iglicy względem korpusu rozpylacza i mierzono również luz średnicowy między korpusem a iglicą rozpylacza oraz badano jego wpływ na wartość maksymalnej siły tarcia.  Badania siły tarcia przeprowadzono na dwóch stanowiskach, w zależności od jej wartości. Pierwsze z nich wykonane było we własnym zakresie do wyznaczania maksymalnej siły tarcia z wykorzystaniem obciążania siłami ciężkości, a drugie stanowisko przeznaczone było do badań wytrzymałości próbek na rozciąganie.  Na wartość maksymalnej siły tarcia między korpusem i iglicą rozpylacza ma wpływ stan współpracujących powierzchni oraz ich wzajemne usytuowanie, zanieczyszczenia itp.  Przeprowadzone badania miały na celu wyznaczenie składowej siły tarcia i/lub czasu wysuwania się iglicy w zależności od kąta obrotu iglicy w korpusie rozpylacza, od luzu, rodzaju zastosowanych środków smarowych oraz masy iglicy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza numeryczna wpływu tarcia na stan naprężenia w procesie wyciskania materiału perforowanego

Zaprezentowano analizę numeryczną naprężeń, sił i temperatury powstających w procesie osiowo-symetrycznego wyciskania na zimno perforowanych próbek ze stopu aluminium z użyciem programu Deform 3D. Do analizy przyjęto model sztywno-plastyczny ze wzmocnieniem. Przeanalizowano wpływ współczynnika tarcia na naprężenia efektywne oraz kontaktowe w próbkach perforowanych z otworami różnej wielkości w osi symetrii próbki. Dokonano analizy porównawczej sił wyciskania działających na stempel przy różnych współczynnikach tarcia. Porównano temperatury uzyskane przy wyciskaniu próbek perforowanych bez tarcia, jak również w obecności tarcia. W celu dokładnej analizy zagadnienia zestawiono wyniki wyciskania próbek perforowanych z wynikami uzyskanymi w próbkach bez otworów.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ czynnika chłodząco-smarującego na stan warstwy wierzchniej zębów kół frezowanych obwiedniowo

W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych dotyczących określenia wpływu różnych strategii podawania cieczy obróbkowej na stan warstwy wierzchniej powierzchni roboczych kół zębatych frezowanych obwiedniowo. Frezowanie przeprowadzono z wykorzystaniem podawania cieczy obróbkowej w trybie obfitym, z minimalnym wydatkiem (MQL) oraz z użyciem schłodzonego sprężonego powietrza. Koła zębate, wykonane ze stali 42CrMo4 w stanie ulepszonym, frezowano na gotowo. Jako narzędzi użyto frezów ze stali szybkotnącej HS6-5-2 bez pokryć przeciwzużyciowych. Wykonano pomiary chropowatości powierzchni na roboczych powierzchniach zębów po stronie wchodzącej i wychodzącej z zazębienia obróbczo-tocznego. Wykonano również badania metalograficzne makroskopowe oraz rozkłady twardości w warstwie powierzchniowej. Przeprowadzone badania wykazały, że istnieje możliwość zastąpienia tradycyjnie stosowanej cieczy obróbkowej (oleju) podawanej w trybie obfitym na rzecz przyjaznych dla środowiska i operatorów obrabiarek alternatywnych sposobów chłodzenia i smarowania.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna