rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Macedonia, Chorwacja, Słowenia – sytuacja wybranych państw byłej Jugosławii po zakończeniu konfliktu bałkańskiego

Wojna w Jugosławii najmłodszy konflikt w historii Europy. Jej krwawy przebieg ukazał światu wielki problem antagonizmów na Półwyspie Bałkańskim. Stabilizacja regionu po porozumieniu z Dayton przebiegała na różnym poziomie w poszczególnych republikach. Na jaw wyszły spore dysproporcje w funkcjonowaniu państw byłej Jugosławii, które mocno tuszowano przed 1991 rokiem. Rozwój na płaszczyznach życia codziennego w Macedonii, Chorwacji i Słowenii przebiegał pod kuratelą państw  zachodnich. Praca ma na celu ukazanie trudności z jakimi borykały się wymienione republiki po zakończeniu działań wojennych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Depozyt nieprawidłowy – aspekty podatkowe

Depozyt nieprawidłowy wywołuje kontrowersje nie tylko w prawie cywilnym, ale także podatkowym. W artykule starano się przedstawić (z punktu widzenia konsekwencji podatkowych) granice pomiędzy depozytem nieprawidłowym, przechowaniem a pożyczką. Przedstawiono również skutki podatkowe depozytu nieprawidłowego na tle podatku od czynności cywilnoprawnych oraz postępowania w przedmiocie nieujawnionych źródeł przychodu.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Czy Kazimierz Wielki był wysoki? Wielkość historyczna władcy jako wyznacznik jego szacowanego wzrostu

W prezentowanych badaniach sprawdzono, czy na ocenę wzrostu władcy może wpływać informacja o jego „historycznej wielkości”. W eksperymencie I manipulowano sukcesami, które osiągnął Baure (panujący w Egipcie około 2500 lat p.n.e.), i uzyskano 10 cm różnicy w ocenie wzrostu „sprawnego” i „nieudolnego” władcy. W eksperymencie II porównano szacowany wzrost najbardziej cenionych i najgorszych polskich królów: „wielkich” badani uważali za istotnie wyższych od przedstawianych jako nieudolni. Wyniki te sugerują, że osoby sprawujące władzę są spostrzegane jako wyższe, ale tylko gdy rządzą dobrze.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wielofunkcyjne centrum pomocy dla dzieci, młodzieży i rodzin – nowatorskie rozwiązania placówki Leinerstift w Niemczech

Celem artykułu jest przedstawienie działalności wielofunkcyjnego centrum pomocy dla dzieci, młodzieży i rodzin w Groβefehn, na terenie Niemiec. Placówkę charakteryzuje wielość innowacyjnych rozwiązań, humanizacja w procesach wychowawczych i resocjalizacyjnych, a także kompleksowość pracy nie tylko z dziećmi, ale z całymi rodzinami. W Polsce nie funkcjonują podobne instytucje, dlatego warto przedstawić stosowane tam formy pracy, jako przykład może nie idealnych, ale na pewno ciekawych, niekiedy kontrowersyjnych rozwiązań.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Działalność gen. Józefa Hallera w strukturach resortu edukacji w rządzie na uchodźstwie podczas II wojny światowej

W artykule autorka przedstawi działania gen. J. Hallera w latach 1940 – 1943 w londyńskim rządzie na uchodźstwie. Haller pełnił wówczas funkcję ministra bez teki, który zarządzał Urzędem Oświaty i Spraw Szkolnych. W tekście zostaną poruszone problemy dotyczące organizacji administracyjnej tej jednostki, przedstawione zostaną sylwetki głównych działaczy oświatowych (M. Jedlicki, F. Lenczowski, Ł. Kurdybacha). W późniejszych latach na uchodźstwie koszty utrzymania placówek oświatowych zwiększały się, co też zostanie wykazane to poprzez analizę budżetu Urzędu Oświaty i Spraw Szkolnych. Autorkascharakteryzuje działalność nowo powstających szkół na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii, na Cyprze i Bliskim Wschodzie pod względem ilości uczniów, kadry pedagogicznej, pomocy danej placówce ze strony gen. Józefa Hallera. Głównym materiałem źródłowym  wykorzystanym w referacie są archiwalia Instytutu Polskiego i Muzeum gen. Sikorskiego w Londynie (kwerendę w lipcu 2014 r.) oraz Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Psychospołeczne zagrożenia zawodowe w środowisku funkcjonariuszy Służby Więziennej

Artykuł prezentuje wyniki badań własnych mających na celu zidentyfikowanie psychospołecznych zagrożeń zawodowych obecnych w izolowanym środowisku pracy, jakim jest zakład karny. Badania dotyczyły funkcjonariuszy działu ochrony, którzy mają najbardziej intensywny kontakt z osadzonymi. Ten dział odpowiedzialny jest za bezpieczeństwo nie tylko osadzonych, ale także pozostałych pracowników jednostki penitencjarnej. To wszystko powoduje, że funkcjonariusze działu ochrony narażeni są na wiele stresorów zawodowych, których często nie można wyeliminować, dlatego pozostaje jedynie niwelowanie skutków ich działania.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kulturowe spojrzenie na programy powszechnych szczepień ochronnych wczoraj i dziś

Cel badań: Celem badania było wskazanie kulturowych mechanizmów utrudniających wdrażanie programów powszechnych szczepień ochronnych oraz ujawnienie ich szerszego geograficzno-historycznego tła.
Metoda badań: Badania wpisują się w nurt folklorystyki oraz antropologii kulturowej i jej subdyscypliny – antropologii medycznej. Analizie poddano treści wierzeniowe, na które składają się materiały ikonograficzne, zasoby elektroniczne bibliotek dotyczące historii profilaktyki szczepiennej oraz dostępne w Internecie wypowiedzi przeciwników szczepień, stosując podejście interpretatywne, które odwołuje się do systemu wiedzy, wartości i kategorii analitycznych, jakimi posługują się badani, celem odkrywania sensu ich działań.
Wyniki badań: Analiza antropologiczna warstwy folklorystycznej przekazów o szczepieniach obnaża braki oficjalnych programów i kampanii proszczepiennych, nie uwzględniających żywotności oraz roli struktur mitycznych w stosunku do decyzji podejmowanych w kwestiach zdrowotnych. W przekazach tych uwidocznia się tradycyjny sposób postrzegania zjawisk zdrowotnych (choroby, epidemii), kategoryzacji przestrzeni (opozycja orbis interior/orbis eksterior), kolorów i ciała (jako odbicia makrokosmosu), profesjonalistów i technologii biomedycznych. Okruchy dawnego myślenia wierzeniowego, choć już nie tak mocno jak dawniej, nadal dają o sobie znać w nowoczesnym i laicyzującym się społeczeństwie zachodniego kręgu kulturowego, które gubi się w natłoku szumu informacyjnego nowych odkryć i szybko zmieniających się technologii oraz nagłaśnianych przez media afer w służbie zdrowia dotyczących fałszowania lub nieodpowiedniego przechowywania szczepionek.
Wnioski: Folklor szczepionkowy jest próbą oswojenia chaosu, jaki towarzyszy szczepieniom jako technologii biomedycznej, poprzez przełożenie jej na wciąż czytelny dla ogółu język kulturowych skojarzeń, wierzeń i symboli. I choć nie niweluje do końca tej ambiwalencji, albo strachu przed szczepieniami, pozwala myśleniu potocznemu znaleźć dla nich miejsce w kulturowym uniwersum.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
W kręgu literatury żołnierskiej. Strategie pisania o wojnie w pamiętnikach żołnierzy II wojny światowej

Wspomnienia żołnierskie, często pisane z „pierwszej linii frontu”, są stałym elementem polskiej literatury wojennej. Sposób przedstawiania wydarzeń wojennych z punktu widzenia piszących żołnierzy znacznie różni się od tego prezentowanego przez innych pisarzy. Działania zbrojne są ich codziennością, a zapis wydarzeń niesie ze sobą obietnicę ukazania realnych przeżyć żołnierskich. Pozwala na to przyjęcie przez autorów jednej z trzech strategii pisania o wojnie: kronikarskiej, propagatorskiej bądź reporterskiej. Charakterystyczne dla tych pamiętników jest także łączenie dwóch przeciwstawnych sposobów opisu wojny: ułańskiego westernu i wojny jako rzezi.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sztuka krytyczna jako medium edukacji osób dorosłych – wyniki badań

Tekst podejmuje tematykę edukacji przez sztukę w odniesieniu do osób dorosłych. Kontekst teoretyczny tworzą: koncepcje edukacji osób dorosłych, teorie edukacji poprzez sztukę oraz poglądy badaczy dotyczące definicji i sposobów odbioru sztuki współczesnej. Badania wynikające z tego kontekstu przeprowadzone były w strategii jakościowej i miały na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie badawcze: w jaki sposób sztuka krytyczna pełni rolę medium edukacyjnego?

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Autorskie (od)tworzenie. O intertekstualnych wątkach w twórczości Tima Burtona

Artykuł skupia się na analizie gier z konwencją, wykorzystaniu gatunków, symboli, schematów
oraz klisz kulturowych w wybranych fi lmach Tima Burtona. Ważny aspekt rozważań
stanowi dialogiczność między innymi takich fi lmów jak Edward Nożycoręki czy Jeździec bez głowy,
bowiem właśnie żywioł intertekstualny czyni twórczość Burtona na tyle oryginalną, by móc ją
określać mianem kina autorskiego.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ruchome płaszczyzno-przestrzenie Marka Rothko

Teza. Odbiór obrazów Marka Rothko jest zależny od interpretacji ruchomych płaszczyzno-przestrzeni.
Omówione koncepcje. Abstrakcyjne prace Marka Rothko omówiono w filozoficznym kontekście płaszczyzny i przestrzeni. W analizie posłużono się wybranymi elementami filozofii Gilles Deleuze’a i Martina Heideggera. Odwołano się również do obrazów figuratywnego, romantycznego malarza Caspara Davida Friedricha. W trakcie analizy zostały wykorzystane takie pojęcia jak: ruch, światło, nicość. Posłużyły one do ukazania innego rozumienia prac amerykańskiego malarza. Szczególnie istotne dla zaprezentowania innego ujęcia obrazów artysty było uwypuklenie ich filozoficznego wymiaru. Nawiązania do filozoficznie rozumianej warstwy G. Deleuzea oraz pojęcia bycia M. Heideggera pozwoliło na lepsze zrozumienie mechanizmów rządzących obrazem. Z kolei heideggerowskie pojęcie nicości zostało omówione w kontekście procesualności. Taka perspektywa łączy się z dekomponującym efektem działania ruchu, co ma wpływ na rozumienie problemu związanego z malarską płaszczyzną.
Wyniki i wnioski. Omówienie mechanizmów „działania” obrazów M. Rothko pozwoliło na zwerfikowanie tezy, według której reprezentacja malarska płaszczyzn jest zależna od przedstawienia ich ruchu. 
Wartość poznawcza podejścia. Interdyscyplinarne podejście do abstrakcyjnego malarstwa M. Rothko daje nową możliwość jego rozumienia oraz otwiera pole do filozoficznego, spekulatywnego rozważenia elementów związanych z płaszczyzną i przestrzenią w malarstwie. Podjęto próbę poszerzenia rozumienia dzieł artysty nie tylko w oparciu o porównanie do innych malarzy, ale również skupiając się na mechanizmach związanych z kreacją wizualną.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dramaturgia Marii Morozowicz-Szczepkowskiej – próba przedstawienia i systematyzacji

Maria Morozowicz-Szczepkowska to rzadko wspominana dziś aktorka i dramatopisarka, której głównym obszarem zainteresowania była kwestia kobieca. Wrażliwa na niesprawiedliwość społeczną, występowała przeciwko rolom generowanym i wymaganym przez patriarchalny świat. W swoich utworach zawarła nie, tylko krytykę otoczenia, ale również pozytywny projekt zmiany, czyli wizję tzw. nowej kobiety. W tekście starano się przedstawić te zagadnienia na tle dokonań epoki, a podstawę referatu stanowiła monografi czna praca magisterska obroniona w 2013 r. na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Teatr tańca – dzieje pojęcia

Teatr tańca jest obecnie przedmiotem rozważań i dyskusji w wielu środowiskach. Gatunek ten silnie obecny we współczesnej kulturze nie został dotąd zdokumentowany ani poddany historycznej i naukowej refleksji. Autorka podejmuje taką próbę.
Celem referatu jest przedstawienie znaczeniowych fluktuacji, jakim na przestrzeni XX wieku podlegał sam termin „teatru tańca”. Na wstępie autorka omawia źródła teatru tańca oraz przybliża dokonania i idee artystów, którzy na kształtowanie się tej formy sztuki widowiskowej wywarli największy wpływ.
Następnie prezentuje i analizuje ważniejsze definicje tego zjawiska artystycznego funkcjonujące w historii w XX-wiecznej sztuki. Zwraca uwagę na wąskie i szerokie rozumienie tego terminu. W części tej omawia też elementy strukturalne spektakli teatru tańca.
W zakończeniu zastanawia się nad obecnym rozumieniem teatru tańca oraz jego znaczeniem w sztuce współczesnej.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Podejmowanie decyzji przestępczej w kontekście zysków i strat

Artykuł stanowi omówienie uwarunkowań procesu podejmowania decyzji przestępczych, motywowanych świadomymi pobudkami. Szczególna uwaga skierowana została na uwzględnienie samego procesu dokonywania kalkulacji zysków i strat przez przestępcę oraz postrzegania przez niego ryzyka aresztowania. Tekst podejmuje również problematykę pedagogiki resocjalizacyjnej w kontekście świadomych decyzji przestępczych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Pedagogika turystyki jako metoda w profilaktyce szkolnej

Pedagogika turystyki jest nowym rozwiązaniem wspomagania rozwoju jednostki w budowaniu odporności na czynniki ryzyka. Metoda ta wpływa dodatnio na kompetencje społeczne, umiejętności społeczne oraz poczucie autonomii, umożliwia budowanie adekwatnej samooceny wychowanka oraz zmianę wewnętrznego systemu wartości. Pozwala jednocześnie zachować zasady współcześnie rozumianej profi laktyki, gdzie oprócz wspierania odporności jednostkowej, oddala się zmienne sprzyjające niepożądanym postawom.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zdrada stanu. Działalność Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi w Wilnie w latach 1930 – 1935

Celem niniejszego artykułu jest próba wyjaśnienia działalności Komunistycznej Partii Za-chodniej Białorusi w Wilnie podczas pierwszej połowy lat trzydziestych dwudziestego wieku. Celem autora jest ukazanie organizacji, teorii i praktyki funkcjonowania nielegalnej organizacji komunistycznej na podstawie kwerendy archiwalnej odbytej od lutego do czerwca 2011 w Li-tewskim Centralnym Państwowym Archiwum w Wilnie. Ponadto zamierzeniem artykułu jest zaprezentowanie działalności policji miasta Wilna wobec sympatyków i działaczy ugrupowań komunistycznych operujących na terenie tego miasta. Utworzona w 1923 r. w Wilnie Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi była ugrupowa- niem ﬁ lialnym KPP. Działalność KPZB miała szczególny wymiar w Wilnie. Jako największe mia-sto regionu, była stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego, oraz dom dla wielu narodów, wyznań i kultur, Wilno było najważniejszym polem dla działania KPZB. Z uwagi na liczbę mieszkańców, uprzemysłowiony charakter oraz wielonarodowość komuniści mieli możliwości rozwinięcia szerokiej pracy wywrotowej i konspiracyjnej. Ponadto, miasto było wielkim centrum produkcji i kolportażu wydawnictw komunistycznych, co umożliwiało szerzenie propagandy zarówno w jego granicach administracyjnych, jak i na prowincji. Działalność komunistów wileńskich nie pozostawała bez reakcji. Energicznie ją zwalczała Policja Państwowa w Wilnie. Działania organów śledczych nacechowane były niezwykłą de-terminacją mającą na celu wyeliminowanie lub przynajmniej ograniczenie komunistycznego zagrożenia w Wilnie.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rekonstrukcja historyczna a problem zapośredniczenia w pedagogice

Rekonstrukcja historyczna, nazywana również odtwórstwem historycznym, zyskała w Polsce popularność na przełomie XX i XXI wieku. Szybko zainteresowały się tym zjawiskiem media oraz twórcy programów szkolnych czy nauczyciele. Jej zwolennicy przedstawiają ją jako bezpośrednią, autentyczną, „zmysłową”, lepszą od „podręcznikowego” i „szkolnego” poznawania historii. Jednak rekonstrukcja historyczna nie jest bezpośrednim „powrotem do przeszłości”, lecz odmienną formę zapośredniczenia (a więc – medium) i jako taka obarczona jest innymi niż podręczniki, charakterystycznymi dla siebie, zniekształceniami; nie jest jednak od nich wolna. Potrzeba bezpośredniego poznania jest naturalną dla człowieka, dlatego duże uznanie zyskuje każde medium, które daje nadzieję na przekroczenie zapośredniczenia.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kobiecość w pradziejach - ozdoby w kulturze luboszyckiej

Celem artykułu jest przedstawienie ozdób kobiecych charakterystycznych dla kultury luboszyckiej. Omówione zostaną w nim poszczególne elementy biżuterii od przedmiotów noszonych na szyi po te zdobiące dłonie bądź ręce. Dodatkowo zaprezentowane zostaną części stroju mogące pełnić jednocześnie funkcję użytkową oraz dekoracyjną. Badania nad ozdobami kobiecymi łączonymi z kulturą luboszycką są ważnym elementem poznania rzeczywistości okresu rzymskiego i stanowią przyczynek do badań nad istnieniem tejże kultury.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Człowiek, który przekracza granice. O działaniach transgresyjnych na podstawie wybranych przykładów

Cel badań. Celem badań jest ukazanie, że podejmowanie działań transgresyjnych jest cechą ludzką, dotyczy każdego członka społeczeństwa i wpływa na rozwój ludzkości.
Metoda badań. Badania opierają się na krytyce koncepcji odnoszących się do transgresji, głównie do propozycji Józefa Kozieleckiego. Odniesiono się do publikacji, które podejmują problem działań transgresyjnych oraz przywołano koncepcję człowieka transgresyjnego, tzw. homo transgressivus.
Wyniki. Transgresja jest twórczym, innowacyjnym i ekspansywnym działaniem, które może zachodzić indywidualnie, jak i zbiorowo. Pozwala na przekraczanie dotychczasowych granic osiągnięć człowieka na różnych płaszczyznach. Wymusza to wyjście poza ograniczone możliwości, własną niedoskonałość i pozwala na tworzenie nowych wartości oraz wywołanie możliwości, własną niedoskonałość i pozwala na tworzenie nowych wartości oraz wywołanie zmian. Poddając analizie prace badacza oraz przedstawiając przykłady z życia codziennego, pokazano, że podejmowanie aktywności transgresyjnych umożliwia rozwój personalny, jak i kulturowy.
Wnioski. Człowiek niejednokrotnie zmierza się z decyzjami, których skutków nie może przewidzieć i podejmuje w konsekwencji niekonwencjonalne działania. Propozycja ujęcia człowieka jako homo transgressivus wydaje się być zatem trafna i szczególnie ważna w kontekście zachodzących przemian na świecie oraz w życiu jednostek.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ekologizm jako ideologia polityczna – na przykładzie Niemiec i Francji

Ekologizm postuluje odejście od antropocentryzmu, który przez wieki dominował w myśli politycznej Zachodu, na rzecz ekocentryzmu. Rzeczywistość jest postrzegana w sposób całościowy, holistyczny. Ekologizm dzieli się na nurty i doktryny. Łączy w sobie założenia innych ideologii, w szczególności: anarchistycznej, socjalistycznej, liberalnej i feministycznej. Do pierwszych partii Zielonych należą zachodnioniemiecka Die Grünen oraz francuska Les Verts. Do czterech filarów zielonej polityki  zalicza się: ekologiczna odpowiedzialność, sprawiedliwość społeczna, demokracja oddolna i pacyfizm.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kompetencje cyfrowe polskich uczniów i nauczycieli – kierunek zmian

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zagadnienia kompetencji cyfrowych. Pierwsza część artykułu ukazuje zmiany w definiowaniu i rozumieniu tego pojęcia (zarówno w ujęciu katalogowym tzw. tradycyjnym, jak i w ujęciu współczesnym określanym jako relacyjnym). W drugiej części przedstawiony został przegląd badań krajowych i międzynarodowych z udziałem Polski wpisujących się w obszary kompetencji cyfrowych ujęte w DIGCOMP. Badania te były przeprowadzone wśród polskich uczniów, nauczycieli. Analizę zrealizowano w oparciu o kategorie: „metoda badawcza/narzędzia badawcze”, „grupa badanych”, „badane kategorie kompetencji/ główne cele badania”, „najważniejsze wnioski”. Trzecia część stanowi prezentację specyfiki oraz roli formalnych i pozaformalnych działań wspierających rozwój kompetencji cyfrowych wśród uczniów.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia