rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Reaktywność układu odpornościowego w niektórych zaburzeniach psychicznych

Jednym z najważniejszych zadań układu odpornościowego jest bez wątpienia obrona organizmu przed patogenami, w tym bakteriami, wirusami, grzybami i pasożytami. Jakiekolwiek zmiany aktywności tego układu prowadzą do zwiększenia zapadalności na choroby infekcyjne. Pojawiają się doniesienia, zgodnie z którymi u pacjentów cierpiących na choroby psychiczne, np. depresję, schizofrenię czy chorobę dwubiegunową, reaktywność układu odpornościowego jest zmieniona. W pracy przedstawiono informacje dotyczące wybranych elementów odporności nabytej – liczebności i cytotoksyczności komórek NK, aktywności układu dopełniacza, liczebności neutrofilów, aktywności monocytów/makrofagów, stężenia reaktywnych form tlenu, reaktywnych form azotu i białek ostrej fazy (białka C-reaktywnego, lektyny wiążącej mannozę) – u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Ponadto zaprezentowano dane na temat stężenia cytokin i chemokin (IL-1β, IL-4, IL-6, IL-8, IL-10, IP-10, MCP-1, TNF, IFN-γ) u tych chorych. Omówiono także zmiany w odpowiedzi nabytej układu odpornościowego, w tym liczebność subpopulacji limfocytów B i limfocytów T oraz poziom immunoglobulin (IgG, IgM, IgA, IgE). Jako że dane z tego zakresu są bardzo nieliczne i niejednoznaczne, należy prowadzić dalsze badania dotyczące zależności między reaktywnością układu odpornościowego a zaburzeniami psychicznymi.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Samobójstwa wśród osób starszych

Samobójstwa są istotnym problemem współczesnego świata. W literaturze rozpatruje się je w kontekście socjologicznym, psychologicznym, zdrowotnym i kryminologicznym. Wiek samobójców okazuje się zróżnicowany, jednak najbardziej narażone grupy to dzieci i osoby starsze. Starzenie się jest naturalnym procesem życiowym. Zmiany z nim związane są stopniowe, ale też nieodwracalne. Dotyczą wielu sfer życia jednostki. W dzisiejszym świecie panuje kult młodości, przez co osoby starsze nie są w pełni szanowane przez społeczeństwo. Zwłaszcza w wielkomiejskim środowisku człowiek w podeszłym wieku traktowany jest jako anonimowy, a niejednokrotnie także niedołężny. Sposób, w jaki dostosowuje się on do wymogów rzeczywistości, wpływa na pozytywne bądź negatywne starzenie się. Zaprzestanie wykonywania pracy zawodowej, konsekwencje socjoekonomiczne, ograniczenie samodzielności, samotność, brak wsparcia ze strony bliskich i obecność zmian o charakterze chorobowym mogą popychać osobę starszą do popełnienia samobójstwa. W niniejszej pracy za pomocą baz Scopus, Wiley Online Library, PubMed i Web of Science przeanalizowano literaturę naukową z lat 2014–2015 pod kątem specyfiki i czynników ryzyka samobójstw wśród osób w wieku starszym.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Właściwości farmakologiczne i zastosowania kliniczne duloksetyny

Duloksetyna jest lekiem z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny o bardziej zrównoważonym profilu farmakologicznego oddziaływania na transporter serotoninowy i noradrenergiczny niż powszechnie stosowana wenlafaksyna. W badaniach klinicznych udokumentowano jej skuteczność w leczeniu epizodów oraz zapobieganiu nawrotom depresji. Duloksetyna jest szczególnie interesującą opcją terapeutyczną u chorych depresyjnych z towarzyszącymi objawami bólowymi oraz lękowymi, została również przebadana w populacji chorych w wieku podeszłym. Poza leczeniem depresji lek może być stosowany w leczeniu uogólnionego zaburzenia lękowego, a poza psychiatrią także w leczeniu niektórych zaburzeń bólowych, zwłaszcza bolesnej neuropatii cukrzycowej. Choć w badaniach klinicznych weryfikowano kilka innych wskazań (takich jak fibromialgia, przewlekłe bóle pleców, bóle w przebiegu osteoarthritis czy wysiłkowe nietrzymanie moczu), nie mają one w Polsce statusu zarejestrowanych. Stosowanie duloksetyny nie wymaga podejmowania szczególnych środków ostrożności, z wyjątkiem pacjentów z chorobą alkoholową (lub innym uszkodzeniem wątroby), osób leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego oraz chorych przyjmujących leki wpływające na hemostazę.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Psychiatryczne oraz prawne aspekty stosowania przymusu bezpośredniego wobec uczniów na terenie szkoły specjalnej

Zastosowanie przymusu bezpośredniego to sytuacja szczególna, wymagająca użycia siły wobec drugiego człowieka. Możliwość podjęcia podobnych działań musi być regulowana przez określone akty prawne. W kontekście rzeczywistości psychiatrycznej należy wskazać przede wszystkim na zapisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Zwrócono w niej uwagę, że lekarz i pielęgniarka mogą podjąć wobec agresywnego lub autoagresywnego pacjenta takie działania, jak unieruchomienie, przytrzymanie, izolacja i przymusowe podanie leków. Jednak niebezpieczne zachowania mogą prezentować również uczniowie szkół specjalnych, których część była niegdyś pacjentami szpitali psychiatrycznych. Nie zmienia to faktu, że na terenie szkół pedagodzy nie mają formalnego prawa do zastosowania przymusu bezpośredniego wobec ucznia. Co zatem mogą zrobić, kiedy podopieczny stosuje siłę? W jaki sposób nauczyciel powinien postąpić w przypadku agresji ucznia, by chronić bezpieczeństwo własne oraz innych osób? Czy w pewnych sytuacjach wolno mu przytrzymać podopiecznego albo go unieruchomić? Czy w wybranych przypadkach pedagog ma obowiązek użycia siły wobec niepełnosprawnego ucznia? W artykule podjęta zostanie próba udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Translokalne dziedzictwo kulturowe Dolnego Śląska

Streszczenie: Artykuł jest propozycją nowego spojrzenia na wielowątkowe, wielonarodowe i wieloetniczne dziedzictwo kulturowe współczesnego Dolnego Śląska. Bazując na wieloletnich badaniach terenowych oraz wcześniejszych koncepcjach teoretycznych, autorka proponuje koncepcję „translokalności” zaczerpniętą z obszaru badań nad migracjami oraz studiów nad globalizacją. Koncepcja jest spójna z charakterem Dolnego Śląska jako regionu postmigracyjnego, uwypukla dialektykę mobilności z lokalnością, a także pozwala opisać praktyki przekraczające granice czasu i przestrzeni, a służące afirmacji lokalnej tradycji i tożsamości.

Czasopismo: Łódzkie Studia Etnograficzne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Dzieje mniszek zakonu kaznodziejskiego na Węgrzech w XX wieku

W XX w. podjęto na Węgrzech dwie nieudane próby wznowienia działalności klasztoru mniszek Zakonu Kaznodziejskiego (dominikańskiego). Ostatni średniowieczny konwent istniejący na Wyspie Małgorzaty pod Budą upadł w wyniku tureckiej inwazji na kraj i śmierci w 1637 r. Barbáli Verebély, ostatniej dominikanki klauzurowej w klasztorze klarysek w Pożoniu (Pozsony, Pressburg, Bratislava). W 1948 r. prowincja dominikanów na Węgrzech podjęła dzieło powołania dominikańskiego klasztoru klauzurowego. Przebywały tam wówczas trzy węgierskiej narodowości mniszki z rozproszonego przez hitlerowców klasztoru w Luksemburgu. Zakonnice owe zamieszkały w tymczasowym klasztorze w Szegedzie i podjęły starania, aby zaprowadzić regularne życie kontemplacyjne. Przeoryszą została jedyna siostra chórowa, Ilona Szegedy (1914–2011). Do mniszek niebawem dołączyły dwie dominikanki czynne oraz wstąpiła świecka kandydatka, która jednak nie wytrwała w klasztorze. W 1950 r. konwent składał się z pięciu mniszek i jednej kandydatki. W wyniku zaostrzającego się konfliktu na linii Kościół – komunistyczne władze Ludowej Republiki Węgier doszło na terenie kraju do likwidacji klasztorów. Dominikanki, posłuszne woli biskupa Szegedu i Csanád, Endrego Hamvasa, 9 czerwca 1950 r. opuściły potajemnie klasztor i każda udała się w tylko sobie wiadomym kierunku. Odtąd aż do 1989 r. zakonnice żyły w konspiracji. Ten okres prześladowania Kościoła na Węgrzech przeżyła jedna mniszka, przeorysza Ilona Szegedy. Ponadto s. Margit Molnár została tajnie przyjęta do zakonu i złożyła śluby zakonne 12 października 1972 r. Po upadku komunizmu na Węgrzech pod kierownictwem mianowanej przeoryszą Margit Molnár zaczęła się w 1989 r. organizować wspólnota mniszek w zachodniowęgierskim Nagylózs. W 1990 r. został otwarty nowicjat, do którego zgłosiło się kilka kandydatek. Jednak jesienią 1994 r. siostry przeprowadziły się do Tápiószentmárton w komitacie Pest, gdzie miały budować dla siebie klasztor. Jednak z powodu różnych trudności nowicjuszki w 1996 r. przebywały najpierw w polskim klasztorze w Świętej Annie, a następnie wyjechały do klasztoru w Klausen w Niemczech, gdzie miały odbyć formację zakonną, a tamtejsza wspólnota zobowiązała się wziąć odpowiedzialność za późniejsze przeszczepienie zakonu

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Łacińskie pius a problemy definiowania słów i wyrażeń w językach historycznych

Językoznawca zajmujący się badaniem z perspektywy synchronicznej języków historycznych, np. języka łacińskiego, natyka się na jeden znaczący problem – brak znajomości konwencji językowych. Zasadniczo utrudnia mu to prowadzenie badań przez brak możliwości tworzenia własnych zdań dzięki intuicji i tym samym przez niemożność weryfikowania swoich hipotez dzięki zasadzie sprzeczności. W efekcie tego skazany jest on na badania kontekstowe. W niniejszym artykule proponuję sposób definiowania słów i wyrażeń w językach historycznych. Do tego celu służy mi analiza semantyczna łacińskiego słowa pius. Wyraz ten nastręczał wielu problemów definicyjnych autorom słowników i tłumaczom, przede wszystkim przez występowanie w różnorodnych kontekstach. W efekcie tego zakładano a priori istnienie kilku tak samo wyglądających jednostek leksykograficznych. Przyjmując założenia semantyki redukcjonistycznej rozszerzone o swoje postulaty, m.in. weryfikowanie danych językowych z danymi ogólnokulturowymi, dokonuję eksplikacji wyrazu pius.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Edycja fryburska „Rozmyślania przemyskiego” a obraz składni polszczyzny XV wieku

Artykuł ma na celu zobrazowanie wybranych różnic składniowych w dwóch transkrypcjach „Rozmyślania przemyskiego” („Chrestomatii staropolskiej” i tzw. wydania fryburskiego) i próbę odpowiedzi na pytanie: jak zmienia się obraz składni staropolskiej w zależności od transkrypcji, po którą sięgnie badacz.
RP to obszerny, średniowieczny apokryf. W związku z tym, że zabytek ten pochodzi z tego okresu rozwoju polszczyzny, dla którego istnieje niewiele poświadczeń tekstowych, badacze często korzystają z niego, jako ze źródła wiedzy na temat fleksji, leksyki czy też składni XV-wiecznej polszczyzny. W opracowaniach na temat historii składni pojawia się wiele przykładów z RP, które mają być ilustracją zjawisk składniowych epoki staropolskiej. Przytaczane są one w postaci transkrypcji, która – jak się okazuje – jest formą prezentacji tekstu znacznie już przetworzoną w stosunku do oryginału: wydawca transkrypcji musi podjąć arbitralne decyzje, które mają charakter składniowy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Anna Strama, Problem kryzysu cnoty wstydliwości w świetle nauczania Kościoła i wybranej literatury teologicznomoralnej, Wydawnictwo Naukowe UPJP II, Kraków 2018, s. 318.

Anna Strama, Problem kryzysu cnoty wstydliwości w świetle nauczania Kościoła i wybranej literatury teologicznomoralnej, Wydawnictwo Naukowe UPJP II, Kraków 2018, s. 318.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Poczwara w nayforemnieyszym ięzyku”. O formach typu ćmów, pchłów i piekłów

Wyrazista i ekspansywna końcówka dopełniacza liczby mnogiej -ów jeszcze w dobie przedpiśmiennej wykroczyła poza swój pierwotny zakres, obejmując nie tylko wszystkie rzeczowniki męskie twardo-, ale też część miękkotematowych. Jej zastosowanie nie ograniczyło się jedynie do rzeczowników męskich. Artykuł dotyczy przejmowania przez formy dopełniacza liczby mnogiej rzeczowników żeńskich i nijakich wyrazistej końcówki -ów z męskiego paradygmatu. Proces ten szczególnie nasilił się w uzusie w XVIII i XIX wieku.
Badając charakter, natężenie i zakres zmiany fleksyjnej, zastosowano opracowaną przez Bajerową metodę strukturalną polegającą na badaniu przekrojów synchronicznych, często wykorzystywaną w badaniach historycznojęzykowych. Materiał wyekscerpowany z reprezentatywnego kanonu źródeł pozwolił na opis zjawiska, określenie jego natężenia i charakteru.
W artykule została również przedstawiona normatywistyczna dyskusja autorów XIX-wiecznych gramatyk języka polskiego dotycząca rozszerzania się -ów na inne rodzaje.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Przysłówki mimo woli i mimowolnie. Spojrzenie diachroniczne

Przedmiotem artykułu są funkcjonujące we współczesnej polszczyźnie jednostki mimo woli i mimowolnie. Uporządkowanie pewnych faktów historycznych dotyczących tych dwu przysłówków (a także przyimka mimo) pomogło w sformułowaniu hipotezy mówiącej, że tożsamość podmiotów w znaczeniu mimo woli s e m a n t y c z n i e pochodzi od przysłówka mimowolnie.
Spojrzenie na historię badanych wyrażeń posłużyło również wyjaśnieniu, skąd bierze się jeden z błędów pojawiających się w definicjach jednostki mimo woli. Większość słownikowych definicji tego wyrażenia – oprócz szeregu wyrażeń bliskoznacznych jednostce definiowanej – zawiera konstrukcję ‘wbrew woli’. Dawniej przyimek mimo znaczył zarówno ‘bez’ jak i ‘wbrew’ – z tym, że w drugim z tych znaczeń nie zleksykalizował się i nie tworzy jednostki języka z rzeczownikiem wola, co więcej, współcześnie nie występuje w tym znaczeniu nawet w konstrukcjach. Funkcjonuje za to dzisiaj konstrukcja wbrew woli. Pojawienie się komponentu ‘wbrew woli’ w definicjach używanego we współczesnej polszczyźnie przysłówka mimo woli wynika najprawdopodobniej z przypisywania jemu dawnego znaczenia – z czasu, gdy nie był jeszcze jednostką.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Dotykając powierzchni. Przymiotniki opisujące wrażenia odbierane przez zmysł dotyku

Badania przeprowadzone do niniejszego artykułu są częścią większego projektu, mającego zbadać słownictwo opisujące poznanie świata przez zmysł dotyku, a jednocześnie kontynuacją tematu poruszonego w tekście: „Czy można odczuwać temperaturę za pomocą dotyku? Analiza przymiotników określających wysokość temperatury w języku polskim”, który zostanie wkrótce opublikowany w piątym tomie „Bogactwa polszczyzny w świetle jej historii”. Przymiotniki, zbadane w niniejszym artykule, zostały podzielone na dwie kategorie, opisujące charakter powierzchni i jej strukturę. Z „Innego słownika języka polskiego” wyłonionych zostało ponad 50 wyrazów odnoszących się do poznania przez zmysł dotyku. Szczegółowej analizie zostały poddane 4 leksemy, które znajdują się w centrum wyłonionych kategorii, są to przymiotniki: gładki, szorstki, miękki, twardy.
Analiza wykazała, że znaczenie wspomnianych wyrazów jest bardzo stabilne, co jest jedną z cech charakterystycznych słownictwa odnoszącego się do poznania bezpośredniego przez zmysł dotyku. Wszystkie omówione wyrazy charakteryzują się także: odniesieniem do zachowań człowieka, sposobu jego wysławiania się oraz synestezyjnym przeniesieniem wrażeń odbieranych przez zmysł dotyku na słuch.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Gniazda słowotwórcze w badaniach historycznojęzykowych (na materiale polskiej leksyki animalistycznej)

W artykule przedstawiono propozycję zastosowania słowotwórstwa gniazdowego do badań o charakterze historycznojęzykowym. Wykorzystując derywaty od bazy KOŃ, zrekonstruowano panchroniczne gniazdo słowotwórcze, na podstawie którego można było orzekać o dynamice słownictwa. Wskazano wiec wyrazy pochodne o różnym stopniu utrwalenia w dziejach polszczyzny – derywaty stabilne, zaginione oraz nowe, jak również próbowano określić charakterystyczne cechy derywacji omawianego fragmentu słownictwa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Oznaczenia literowe samogłosek w różnych rodzajach pisma drukowanego z XVII wieku (na podstawie „Słonecznika” Jeremiasza Drexeliusa)

W 1630 roku został opublikowany w Lublinie Słonecznik Jeremiasza Drexeliusa. Był on pierwszą książką wydaną przez miejscową oficynę wydawniczą, należącą wówczas do Pawła Konrada. Do składu tego tekstu zostały użyte trzy rodzaje pism drukowanych: szwabacha, kursywa i antykwa. Artykuł przedstawia sposoby zapisu samogłosek we fragmentach tekstu złożonych tymi pismami, które dokumentują wariantywność i normalizację ówczesnej ortografii.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Ks. Zbigniew Wanat, Hipokrates i sumienie. Teologiczny aspekt formacji moralnej pracowników służby zdrowia, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2019, s. 373.

Ks. Zbigniew Wanat, Hipokrates i sumienie. Teologiczny aspekt formacji moralnej pracowników służby zdrowia, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2019, s. 373.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Justyna Miecznikowska, Europeizacja partii i systemu partyjnego Austrii, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2018, s. 493.

Justyna Miecznikowska, Europeizacja partii i systemu partyjnego Austrii, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2018, s. 493.

Czasopismo: Studia Gdańskie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki teologiczne
O łakomstwie słów parę. Polskie leksemy o rdzeniu łacz-/łak-

W artykule zaprezentowana została rodzina leksykalna o rdzeń łacz-/łak-. Materiał liczący pięćdziesiąt jeden słowoform, wyekscerpowany ze wszystkich dostępnych źródeł leksykograficznych rejestrujących słownictwo historyczne, zaprezentowany został w postaci gniazda słowotwórczego. Celem analiz było pokazanie wewnętrznej struktury relacji motywujących pomiędzy centrum gniazda
–*olkati, olčǫ a grupą wyrazów o różnym stopniu pochodności. Analizy stanowią próbę odpowiedzi na pytanie, jak były budowane formacje o rdzeniu łacz-/łak-. (Re)konstrukcja gniazda posłużyła omówieniu dostrzeżonych przeobrażeń, jak również określeniu charakteru zmian w znaczeniach badanych jednostek.
Zaprezentowane w artykule wzory połączeń sufiksów pozwoliły prześledzić drogi słowotwórczego rozwoju poszczególnych  formacji, umożliwiły również wskazanie najważniejszych przeobrażeń dla gniazda o rdzeniu łacz-/łak- procesów.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Studia Indogermanica Lodziensia. Supplementary Series
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Przyczyny gorszych wyników położniczych u kobiet chorujących na schizofrenię

Cele pracy: Poszerzenie wiedzy na temat czynników, które mogą mieć wpływ na stan zdrowia dzieci urodzonych przez kobiety chorujące na schizofrenię. Materiał i metody: Badanie zaplanowano jako retrospektywną, subiektywną ocenę samopoczucia w okresie ciąży przez kobiety chorujące na schizofrenię i objęto nim grupę 64 kobiet w wieku 20‑44 lat. U wszystkich badanych chorobę psychiczną rozpoznano przed zajściem w ciążę. Każda zakwalifikowana do badania pacjentka była uprzednio poddana badaniu psychiatrycznemu, po czym wypełniała ankietę skonstruowaną przez autorkę badania. Wyniki i wnioski: Uzyskane wyniki pozwalają na potwierdzenie hipotezy, że dzieci kobiet ze schizofrenią częściej niż dzieci kobiet zdrowych wykazują poważne komplikacje zdrowotne, a współczynnik umieralności niemowląt w tej grupie jest większy niż w populacji ogólnej. Lepsze wyniki położnicze wykazano u kobiet zamężnych, zamieszkujących w trakcie ciąży z mężem, kobiet, które nigdy wcześniej nie doświadczały poronień, urodziły w planowanym terminie i zaszły w ciążę w okresie remisji objawów schizofrenii. Kobiety, u których schizofrenię rozpoznano wcześniej (średnio o 5 lat), częściej rodziły dzieci zdrowe niż kobiety, u których rozpoznanie ustalono później. Częściej w dobrym stanie zdrowia były dzieci kobiet, które deklarowały, że stosowały się do zaleceń psychiatry, a obecna ciąża była ich pierwszą. Poza wymienionymi czynnikami zbadano szereg kolejnych, które okazały się nie mieć istotnego wpływu na stan zdrowia dzieci.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Nasilenie agresji i poczucie kontroli u samouszkadzającej się młodzieży leczonej psychiatrycznie

Zachowania autoagresywne coraz częściej stają się przyczyną hospitalizacji młodzieży na oddziałach psychiatrycznych. W ostatnich latach odnotowano prawie dwukrotny wzrost liczby pacjentów dokonujących zamierzonych samouszkodzeń bez intencji samobójczych. Zamierzone samouszkodzenia (ZSU) są definiowane jako akty bezpośredniej autodestruktywności, w których jednostka zmierza do wyrządzenia sobie natychmiastowej szkody, bez zamiaru samobójczego. W pracy przedstawiono wyniki badania przeprowadzonego wśród młodzieży (N=187) hospitalizowanej na Oddziale Psychiatrii Młodzieżowej Centralnego Szpitala Klinicznego UM w Łodzi, którego celem było porównanie nasilenia agresji, jej ukierunkowania oraz umiejscowienia kontroli w 2 wyodrębnionych grupach pacjentów – dokonujących ZSU (N=88) i bez tych zachowań (N=99). Do badania byli rekrutowani pacjenci kolejno przyjmowani na oddział z różnymi zaburzeniami psychicznymi. Wśród badanych było 58 chłopców (średnia wieku: 16,81 roku; SD=1,25) i 129 dziewcząt (średnia wieku: 16,5 roku; SD=1,38). Średnia wieku wszystkich pacjentów wynosiła 16,59 roku (SD=1,35). Z badań wykluczono pacjentów z rozpoznaniem upośledzenia umysłowego, ze względu na ich trudności w zrozumieniu pytań zawartych w narzędziach badawczych. Do badania wykorzystano kwestionariusze IPSA (Inwentarz Psychologicznego Syndromu Agresji) i „Delta” (Test Drwala do pomiaru nasilenia poczucia kontroli). W grupie pacjentów dokonujących ZSU stwierdzono istotnie wyższy poziom agresji, skierowanej zarówno na siebie, jak i na zewnątrz, wyższą skłonność do zachowań odwetowych i znacznie mniejsze poczucie wewnętrznej kontroli własnych zachowań niż w grupie bez tych zachowań. Program terapii dla pacjentów z ZSU powinien być nakierowany na redukcję poziomu agresji i rozwój kompetencji pod postacią kontroli wewnętrznej swoich zachowań.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia