rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wspomaganie proekologicznego zarządzania zakładem energetycznym

Wprowadzenie nowych, drastycznych norm emisji, zgodnych z wymogami UE, może w niedalekiej przyszłości spowodować zamykanie elektrowni opalanych węglem kamiennym, obciążających środowisko naturalne. Aby elektrownie te nie musiały być zamykane możliwe jest przystosowanie ich instalacji do obowiązujących norm środowiskowych, przez modernizację i inwestycje doposażeniowe. Działania te, oprócz zaangażowania znacznych środków inwestycyjnych, wymagają także pełnej informacji o wdrożonych technologiach obejmujących ich wycenę w powiązaniu z efektywnością ekologiczną oraz o przydatności do dalszej eksploatacji posiadanych przez elektrociepłownię środków technicznych. Z tych przesłanek wyniknął cel pracy, który dotyczył sporządzenia modelu umożliwiającego zwiększenie (podwyższenie) trafności decyzji dotyczących wyboru technologii redukcji zanieczyszczeń gazowych w określonej sytuacji ekonomicznej i technicznej zakładu. Przy rozwiązywaniu problemów związanych z modernizacją elektrociepłowni wymagana jest optymalizacja decyzji, zaś matematyczne ujęcie tematu w postaci modelu decyzyjnego gwarantuje prawidłową procedurę i kompleksowe uwzględnienie dominujących zmiennych decyzyjnych i dominujących parametrów w procesie doboru trafnych rozwiązań. Sporządzenie modelu decyzyjnego wymagało zdefiniowania, w układzie sekwencyjnym, następujących elementów: głównych celów, funkcji kryterialnej, warunku optymalizacyjnego podstawowych zmiennych decyzyjnych. Czynnikami warunkującymi podejmowanie trafnych decyzji inwestycyjnych dotyczących modernizacji EC jest znajomość aktualnie stosowanych technologii produkcji, stanu technicznego maszyn i urządzeń oraz dostępnych technologii chroniących środowisko naturalne. Istotne znaczenie mają przyjęte w modelu mierniki i kryteria oceny efektywności działań modernizacyjnych. Do podstawowych kryteriów, od których był uzależniony wybór technologii, zaliczono: skuteczność ekologiczną, efektywność ekonomiczną oraz sprawność energetyczną. Do realizacji przyjętego celu badawczego podstawowe znaczenie miało zebranie danych będących podstawą baz wiedzy dostępnych w programie, jak również zebranie i przygotowanie danych empirycznych do weryfikacji modelu. Model opracowano zgodnie ze zdefiniowanymi celami i zadaniami, przyjętymi założeniami dotyczącymi jego struktury, z rodzajem wykorzystywanych danych oraz scenariuszami badawczymi. W artykule przedstawiono strukturę i opis matematyczny zbudowanego modelu, jego implementację komputerową i weryfikację pod kątem poprawności działania.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zintegrowane metody badań i oceny stanu bezpieczeństwa lin stalowych

Liny stalowe są istotnymi elementami nośnymi urządzeń wyciągowych, kolei linowych, wyciągów narciarskich i urządzeń dźwigowych. Pracują najczęściej w trudnych warunkach obciążeń cyklicznie zmiennych, w środowisku korozyjnym itp. Z tego też powodu ulegają znacznie szybciej zużyciu od innych elementów maszyn i urządzeń. Ich stan techniczny ma decydujący wpływ na ciągłą bezawaryjną pracę, a przede wszystkim na bezpieczeństwo ludzi korzystających z urządzeń lub obsługujących urządzenia. Dlatego też bardzo ważnym zagadnieniem są metody badań i oceny stanu bezpieczeństwa pracujących lin stalowych. Biorąc pod uwagę teorię niezawodności, pracujące liny są elementami nieodnawialnymi i w miarę upływu czasu eksploatacji wystąpić mogą różne zagrożenia. W artykule podano charakterystykę możliwych zagrożeń i metody ich identyfikacji. Przedstawiono wizualną i magnetyczną metodę badań lin wyciągowych w warunkach ruchowych. Pomiary i badania na tej samej linie i w różnych miejscach są powtarzane w określonych odstępach czasu (na przykład co tydzień, miesiąc kwartał), przez co gromadzone są powiększające się zbiory wyników wymagające obiektywnej analizy i wiarygodnej oceny. W pracy przedstawiono opracowane w GIG probabilistyczne metody analizy wyników wizualnych badań lin, w których wykorzystano typowe programy komputerowe. Metody pozwalają po każdym przeprowadzonym badaniu w kopalni, porównywać kolejne serie wyników badań, określać zmiany w funkcji czasu pojedynczych parametrów, a także oceniać osłabienie pracującej liny wywołane zmianami właściwości kilku parametrów. Prowadzone są również badania magnetyczne, których celem jest wykazanie miejscowych zewnętrznych i wewnętrznych pęknięć drutów, a także ubytków przekroju liny wywołanego korozją lub starciem drutów. Wyniki badań magnetycznych rejestrowane są analogowo na taśmie termicznej i cyfrowo na karcie PCMCIA, co pozwala na komputerowe ich opracowanie. Metody badań wizualnych i magnetycznych uzupełniają się wzajemnie, dając pełny obraz stanu zużycia liny. Wdrożenie bardziej obiektywnych analitycznych metod analizy osłabienia lin, z wykorzystaniem techniki komputerowej, przyczyni się do lepszego wykorzystania lin, przy zachowaniu wymaganego poziomu bezpieczeństwa.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesu zgazowania odpadów gumowych na emisję zanieczyszczeń do środowiska

W krajach Unii Europejskiej, w dziedzinie gospodarki odpadami gumowymi, wdrażane są zalecenia Komisji Europejskiej, pozwalające na osiągnięcie następujących celów: - blisko 100% zbiórkę zużytych opon, stanowiących około 70% odpadów gumowych, - bieżnikowanie co najmniej 25% i recykling 65% tonażu zużytych opon, - rezygnację ze składowania na powierzchni lub deponowania opon w ziemi i spalania bez odzysku energii cieplnej. W Polsce, w związku z narastającym problemem z odpadami gumowymi, a w szczególności z oponami samochodowymi oraz zgodnie ze światowymi tendencjami, w Zakładzie Oszczędności Energii Głównego Instytutu Górnictwa prowadzone są prace badawcze nad technologią termicznej utylizacji odpadów gumowych, polegającą na ich zgazowaniu i wykorzystaniu powstałego gazu procesowego do celów grzewczych. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki pomiarów emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych, hałasu oraz czynników szkodliwych na stanowiskach pracy związanych z działaniem instalacji do termicznej utylizacji odpadów gumowych. Badania przeprowadzono w 2001 roku na instalacji badawczej. Uzyskane wyniki potwierdziły, że analizowany proces termicznej utylizacji odpadów gumowych zapewnia dotrzymanie norm emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych oraz spełnia wymagania określone w Rozporządzeniu MOŚZNiL z dnia 28.04.1998 r. "w sprawie dopuszczalnych wartości stężeń substancji zanieczyszczających powietrze" w zakresie rozprzestrzeniania się w powietrzu zanieczyszczeń normowanych i pozostałych oznaczonych w gazach odlotowych. W celu dopuszczenia badanej instalacji do przemysłowego stosowania wymagane jest wykonanie pomiarów emisji dioksan i furanów, niebędących przedmiotem niniejszych badań i porównania z wartościami normatywnymi. Przeprowadzone badania warunków pracy przy instalacji zgazowania odpadów gumowych w zakresie stężeń pyłu całkowitego, pyłu respirabilnego, tlenku węgla i dwutlenku siarki, wykazały dotrzymanie wartości NDS określonych w Rozporządzeniu MPiPS z dnia 17.06.1998 r. i 2.01.2001 r. Ponadto stwierdzono, że działalność instalacji nie spowoduje wystąpienia uciążliwości akustycznych w środowisku zewnętrznym. Poziom równoważny dźwięku A emitowany przez instalację, dla ośmiu najbardziej niekorzystnych godzin dnia, na analizowanym terenie wynosi około 41 dB(A) i nie przekracza wartości dopuszczalnej 50 dB(A), w porze dziennej.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza możliwości ograniczenia zasolenia Bierawki i Odry przez wody kopalniane

Bierawka, prawobrzeżny dopływ Odry, jest jedną z najbardziej zasolonych rzek na Górnym Śląsku. Istotny wpływ na poziom jej zasolenia mają kopalnie Gliwickiej Spółki Węglowej S.A. (GSW S.A.) oraz KWK Budryk. Problem zasolonych wód, odprowadzanych z tych kopalń, wymaga więc efektywnego i realistycznego rozwiązania. W artykule przedstawiono wielowariantową analizę, realnych ekonomicznie i technicznie, opcji ograniczenia negatywnego wpływu zrzutu słonych wód kopalnianych na rzeki. Analizowano następujące opcje: - działania górniczo-geologiczne prowadzone w kopalniach GSW S.A. i KWK Budryk, - możliwość magazynowania wód słonych w KWK Dębieńsko i ich zrzut w warunkach wysokich przepływów w rzekach, - ewentualną likwidację kopalń zrzucających słone wody do odbiorników powierzchniowych, - możliwości wtłaczania słonych wód do górotworu, - połączenie kopalń kolektorem i przesył wód do rzeki Odry w odpowiednim przekroju - hydrotechniczna metoda ochrony rzeki Bierawki, - kontynuację działania Zakładu Odsalania "Dębieńsko" bez dodatkowych inwestycji usprawniających, - kontynuację działania Zakładu Odsalania "Dębieńsko" uzupełnionego o odzysk soli z ługów pokrystalizacyjnych, - kontynuację działania Zakładu Odsalania "Dębieńsko" uzupełnionego o odzysk soli z ługów pokrystalizacyjnych wraz z odzyskiem bromu i jodu. Aby ocenić przydatność poszczególnych rozwiązań przeprowadzono analizę mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń (analiza SWOT). Stwierdzono, że optymalne, ze względów ekonomicznych i ochrony środowiska, jest: - kontynuowanie i rozszerzanie zakresu stosowania metod górniczo-geologicznych ograniczających dopływ wód słonych do wyrobisk (tzw. redukcja dopływów "u źródła") w kopalniach GSW i KWK Budryk, - odsalanie wszystkich solanek z kopalń: "Knurów", "Budryk", "Szczygłowice" i "Dębieńsko" (w likwidacji) w zmodernizowanym Zakładzie Odsalania "Dębieńsko", umożliwiającym dodatkowy odzysk soli z częściowej utylizacji ługów pokrystalizacyjnych. Ponieważ działalność Zakładu Odsalania znacząco ogranicza zrzut ładunku chlorków i siarczanów do Bierawki i ma zasadniczy wpływ na stan czystości wód w tej rzece, dokonano szczegółowej analizy wpływu pracy Zakładu Odsalania, przy zastosowaniu różnych rozwiązań, na jakość wód Bierawki i Odry. Utrzymanie Zakładu Odsalania w ruchu i jego rozbudowa pozwoli na trwałą eliminację ładunku chlorków i siarczanów ze słonych wód kopalnianych, a wówczas zasolenie Bierawki, przy ujściu do Odry, będzie się mieściło w granicach dopuszczalnych dla III klasy czystości rzek.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Program komputerowy do ilościowej analizy obrazów termograficznych dla przegród budowlanych

Podczas określania stanu termicznego budynków wyniknął problem oceny jakości przegród budowlanych pod względem przenikalności cieplnej, a co za tym idzie jakości zastosowanej izolacji. W związku z powyższym w Głównym Instytucie Górnictwa została opracowana metoda pomiarów i obliczeń współczynnika przenikalności cieplnej u z wykorzystaniem termogramów wykonanych kamerą termowizyjną oraz dodatkowych pomiarów temperatury powietrza wewnątrz i na zewnątrz budynku. Proces obliczania następnie zautomatyzowano, opracowując program komputerowy do ilościowej analizy obrazów termograficznych dla przegród budowlanych. Obecnie program "Termowizja budynków" ma następujące funkcje: - wyświetlanie wykonanych termogramów, - wyświetlanie dodatkowych fotografii w celu jednoznacznej identyfikacji badanego obszaru, - obliczanie temperatury średniej, minimalnej i maksymalnej dowolnie wybranego obszaru na termogramie, - obliczanie współczynnika przenikalności cieplnej u, - drukowanie wyników badań, - archiwizację wyników badań, - zarządzanie bazą danych. Obliczenia wykonywane są zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami. Dzięki zastosowanej metodzie badań oraz opracowanemu programowi, można wykonywać między innymi badania przegród budowlanych w celu wykrycia ucieczek ciepła, obliczać współczynnik przenikania ciepła dla ścian zewnętrznych, stropów, okien itp., kontrolować prawidłowe wykonanie docieplenia budynków, wykonywać analizy jakości izolacji rurociągów ciepłowniczych.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda prognozowania kosztów usuwania szkód w budynkach na terenach górniczych

W artykule przedstawiono metodę prognozowania kosztów usuwania szkód górniczych w budynkach, opracowaną w Głównym Instytucie Górnictwa. Zaprezentowana metoda powstała w wyniku badań statystycznych, którymi objęto pięć rejonów z terenu Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Są to osiedla mieszkaniowe, o zróżnicowanych typach zabudowy; wielkomiejskiej - centrum dużego miasta, podmiejskiej jednorodzinnej i wiejskiej zagrodowej. W każdym z tych rejonów kilkakrotnie ujawniały się na powierzchni wpływy bezpośrednie eksploatacji górniczej. Analizą objęto wszystkie zdarzenia oddziaływania deformacji pogórniczych na budynek, co pozwoliło na uzyskanie próby o liczebności 1732. Zakres badań ograniczono do budynków o konstrukcji tradycyjnej i tradycyjnej ulepszonej. Wykorzystując materiały faktograficzne każdemu ze zdarzeń przypisano cechy charakteryzujące: warunki geologiczno-górnicze, przebieg eksploatacji górniczej, deformacje powierzchni, odporność budynków, szkody górnicze i koszty ich usuwania. Znaczną część danych umieszczono w komputerowej "Bazie Danych o Obiektach", zaprojektowanej przy zastosowaniu programu Access'97. Na podstawie dotychczasowych doświadczeń, wynikających z analizy wielu przypadków eksploatacji górniczej i jej skutków, sformułowano następującą tezę: koszty usuwania szkód górniczych w budynkach zależą od różnicy między kategorią odporności i kategorią terenu górniczego oraz od krotności oddziaływania eksploatacji. Różnicę między kategoriami budynku a terenu nazwano odpornością względną. Badania statystyczne zależności między powyższymi zmiennymi pozwoliły na wyznaczenie funkcji prawdopodobieństwa uszkodzenia budynku i wartości oczekiwanej kosztu jego naprawy. Na ich podstawie zbudowano model probabilistyczny kosztów usuwania szkód. Z przeprowadzonych badań wynika, że prawdopodobieństwo uszkodzenia budynku zależy od odporności względnej i krotności eksploatacji, natomiast koszty jego naprawy są zależne w istotny sposób tylko od kubatury. Zastosowanie modelu probabilistycznego umożliwia prognozowanie najbardziej prawdopodobnych kosztów oraz określenie przedziału ufności, w którym, na założonym poziomie prawdopodobieństwa, będą się mieścić rzeczywiste koszty. Zaprezentowana metoda prognozowania kosztów usuwania szkód w budynkach może być zastosowana do analizy ekonomicznej projektowanej eksploatacji górniczej. Jej wyniki będą stanowić składnik, tzw. kosztów środowiskowych przedsięwzięcia.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena możliwości odzysku ciepła z wód pompowanych z kopalń węgla kamiennego

Z kopalń węgla kamiennego zlokalizowanych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym wypompowuje się dziennie na powierzchnię ponad 600 tys. m3/d wody o temperaturze 13-25°C. Zasoby energii geotermalnej zawarte w tych wodach są duże, jednak dotąd nie były wykorzystywane. Możliwości odzysku energii zależą od lokalnych warunków geologicznych, górniczych i technologicznych. Moc strumienia ciepła związanego z wodami odprowadzanymi z 43 kopalń wynosi 183 MW. Po zakończeniu) procesu restrukturyzacji kopalń moc ta wzrośnie do 230 MW. Moc cieplna możliwa do odzysku z wód kopalnianych jest wystarczająca do pokrycia części potrzeb kopalń lub obiektów przykopalnianych w wybranej dziedzinie (ciepłej wody użytkowej lub ogrzewania obiektów). Opracowano analizę kosztów wytwarzania ciepła przy zastosowaniu pompy ciepła, dla czasu pracy instalacji 6000 godzin/rok i 4000 godzin/rok oraz długości przesyłu energii do odbiorcy w przedziałach odległościowych 50, 200, 500 i 1000 m. Stwierdzono, że w części kopalń istnieją ekonomicznie uzasadnione warunki do modernizacji konwencjonalnego ogrzewania węglowego systemem z wykorzystaniem pomp ciepła. Opracowano także wstępny projekt techniczny instalacji geotermalnej dla kopalni "Rozbark" i Zakładu Górniczego "Bytom II" oraz projekt koncepcyjny dla kopalni "Halemba". Instalacje będą miały moce grzewcze po 500 kW i będą służyły do całorocznego przygotowania ciepłej wody użytkowej w łaźniach górniczych. Temperatura wody wylotowej wyniesie 55°C. Instalacje pozwolą na całkowite wyeliminowanie pracy konwencjonalnej kotłowni węglowej poza sezonem grzewczym. Analizy ekonomiczne wykazały, że okres spłaty wyniesie od 2,2 do 6,5 roku, a koszt pozyskania 1 GJ energii będzie niższy, niż z kotłowni węglowej. Instalacje pozwolą na ograniczenie emisji pyłu do atmosfery o 2,2 t/rok, CO2 o 357 t/rok i CO o 3,4 t/rok.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka gospodarki odpadami komunalnymi na składowiskach odpadów w świetle wdrażania wymagań UE

Gospodarka odpadami stanowi jeden z najbardziej zaniedbanych obszarów ochrony środowiska Odpady są często składowane w sposób niezabezpieczający środowisko i ludzi przed ich negatywnym oddziaływaniem, powodują degradację powierzchni ziemi i zanieczyszczają wody podziemne, powierzchniowe i powietrze. Problem ten szczególnie widoczny jest na Śląsku, który uległ znacznym przekształceniom w wyniku wieloletniej działalności przemysłu, nadmiernie skoncentrowanego w tym rejonie. Poważnym źródłem zanieczyszczeń środowiska są wytwarzane i składowane na bieżąco odpady zarówno przemysłowe, jak i komunalne, a także odpady nagromadzone w przeszłości, stanowiące zagrożenie dla jakości wód podziemnych, powierzchniowych oraz czystości powietrza, gleby i roślin. Podstawowym więc problemem jest ograniczenie negatywnego oddziaływania składowisk odpadów, w tym odpadów komunalnych, na środowisko i zdrowie ludzi. Prezentowany artykuł jest pierwszym z cyklu artykułów identyfikujących chemiczne, fizyczne i biologiczne zagrożenia związane z eksploatacją składowisk odpadów komunalnych na przykładzie wybranego składowiska w województwie śląskim, reprezentatywnego pod względem wyposażenia technicznego i zasad eksploatacji. Jest on poświęcony produkcji biogazu na składowisku i ocenie możliwości jego wykorzystania. Przedstawiono w nim wyniki badań eksperymentalnych, których celem było określenie jakości i ilości biogazu odprowadzanego z bryły składowiska przy samoczynnym wypływie gazu do atmosfery, jak również w przypadku zastosowania odgazowania aktywnego. Wyniki badań porównano z wynikami obliczeń teoretycznych, aby wykazać istotną różnicę w ilości biogazu możliwego do pozyskania w praktyce eksploatacyjnej. Ponadto, wykonano prognozę zasobności gazowej składowiska w funkcji czasu. Wszystkie wykonane badania określające dostępność gazu i jego odpowiednią jakość są decydujące przy podejmowaniu decyzji dotyczącej jego wykorzystania.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Opis matematyczny wpływu indukcyjności wewnętrznej źródła zasilania na iskrobezpieczeństwo obciążenia

Indukcyjność wewnętrzna źródła zasilania występuje w postaci konkretnych skupionych elementów, na przykład uzwojenia transformatorów separujących, cewki filtrów przeciwzakłóceniowych itp. W niektórych przypadkach oddziaływanie negatywne tych elementów indukcyjnych na iskrobezpieczeństwo obwodu wyjściowego można kompensować lub nawet wykorzystać do zwiększenia iskrobezpieczeństwa obwodu zewnętrznego źródła zasilania, szczególnie przy zastosowaniu nieliniowych układów ochronnych, zapewniających iskrobezpieczeństwo, ze względu na ich większy współczynnik przenoszenia energii elektrycznej w porównaniu z liniowymi układami ochronnymi. W artykule opisano modele matematyczne do estymacji wpływu indukcyjności wewnętrznej źródła zasilania na iskrobezpieczeństwo obwodu wyjściowego przy stosowaniu układów ochronnych z nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową typu fold-back, dla różnych impedancji obciążenia. Uzyskane analityczne wyrażenia do estymacji energii elektrycznej wydzielonej w kanale wyładowania elektrycznego, wskutek oddziaływania źródła zasilania, jego indukcyjności wewnętrznej oraz parametrów obciążenia, pozwalają z wykorzystaniem wspomagania komputerowego a priori określić stopień iskrobezpieczeństwa obwodu elektrycznego, jak również dokonać analizy wrażliwości iskrobezpieczeństwa tego obwodu w zależności od zmian parametrów elektrycznych poszczególnych elementów. Stwierdzono, że wpływ indukcyjności wewnętrznej źródła zasilania zależy od impedancji wejściowej obwodu chronionego, jak również od charakteru komutacji awaryjnej, zwarcia lub rozwarcia w tym obwodzie. Przy pojemnościowym charakterze obciążenia w chwili powstania zwarcia na wyjściu źródła zasilania obecność indukcyjności wewnętrznej źródła zasilania łagodzi jego oddziaływanie, zmniejszając szybkość wzrostu prądu i wartości energii elektrycznej, wyzwalanej w punkcie zwarcia, nowelizując przy tym skutki opóźnienia zadziałania układu ochronnego. Przy obciążeniu typu RL w chwili powstania rozwarcia na wyjściu źródła zasilania około 20% energii magnetycznej, zgromadzonej w indukcyjności wewnętrznej źródła zasilania, jest wydzielane w kanale wyładowania elektrycznego, natomiast przy zadziałaniu układu ochronnego, dokonującego zwarcia zacisków wyjściowych źródła zasilania w chwili powstania komutacji awaryjnej, wartość ta jest do pominięcia. W warunkach rzeczywistych występuje opóźnienie zadziałania układu ochronnego od chwili powstania komutacji awaryjnej, które powinno być uwzględnione przy symulacji zmiany w czasie rezystancji układu ochronnego lub przy obliczeniu odpowiednich całek w sposób numeryczny.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niekonwencjonalne metody zagospodarowania dwutlenku węgla

Wzrost zapotrzebowania na energię oraz brak alternatywy dla paliw kopalnych, jako głównego surowca do jej produkcji, wymusza działania zmierzające do ograniczania emisji dwutlenku węgla oraz poszukiwanie metod jego zagospodarowania. W artykule przedstawiono uzupełniające dla metod składowania w formacjach geologicznych sposoby zagospodarowania dwutlenku węgla, bazujące na koncepcjach synergii elektrowni węglowych, elektrowni jądrowej/wiatrowej/słonecznej i rafinerii wytwarzającej paliwa syntetyczne, metodach wykorzystywania dwutlenku węgla w syntezie chemicznej oraz składowania w postaci hydratów.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza narażenia pracowników górnictwa na trwałe uszkodzenia słuchu

Artykuł dotyczy uszkodzeń słuchu spowodowanych pracą w warunkach szkodliwych - w hałasie. Omówiono w nim narażenie na chorobę zawodową w górnictwie - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego. Porównano narażenie na hałas pracowników w krajach dawnej UE i w nowych krajach członkowskich. Przedstawiono (na podstawie materiałów Instytutu Medycyny Pracy) dane dotyczące zawodowych uszkodzeń słuchu w latach 2004-2007. Porównano narażenie na zawodowy ubytek słuchu w poszczególnych województwach, a także według czasu narażenia na czynnik szkodliwy. W celu przybliżenia zagadnienia wyjaśniono niezbędne pojęcia z dziedziny hałasu oraz teorię słyszenia. Podano przykładowe wyniki badań audiometrycznych pracowników narażonych na hałas w miejscu pracy. Omówiono metody zapobiegania urazom akustycznym.

Czasopismo: Prace Naukowe GIG. Górnictwo i Środowisko / Główny Instytut Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka