rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Agrometeorologiczny system wspomagania decyzji w organizacji prac gospodarstw rolnych w Wielkopolsce - etap pierwszy tworzenia serwisu

W pracy przedstawiono koncepcję pierwszego w Wielkopolsce i drugiego w Polsce internetowego serwisu informacji agrometeorologicznej, mającego stanowić system rolniczego wspomagania decyzji w organizacji prac gospodarstw rolnych. Serwis ten będzie obejmował swym zasięgiem rolników w Wielkopolsce i południowej części województwa kujawsko-pomorskiego. Zasadniczym elementem udostępnianej rolnikom informacji agrometeorologicznej będzie prognoza pogody generowana przez model UMPL, pracujący od 1997 r. w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Stworzona sieć automatycznych stacji meteorologicznych ma dostarczać danych, które po zasymilowaniu do modelu UMPL poprawią jakość prognozy meteorologicznej. Na jej podstawie będzie tworzona prognoza agrometeorologiczna, składająca się z informacji o najbardziej odpowiednich terminach wykonywania najważniejszych zabiegów agrotechnicznych (siewu i zbioru roślin uprawnych, koszenia i zbioru traw, wykonywania zabiegów chemicznej ochrony roślin). O potrzebie tworzenia takiego serwisu świadczą wyniki przeprowadzonych badań ankietowych, z których jednoznacznie wynika, że rolnicy w Wielkopolsce są bardzo zainteresowani tego typu informacjami.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ nawadniania i nawożenia NPK na budowę morfologiczną i anatomiczną, aktywność niektórych procesów fizjologicznych oraz plonowanie truskawki

Dwuletnie doświadczenie dotyczące wpływu nawadniania kroplowego oraz nawożenia mineralnego na plonowanie truskawki przeprowadzono na glebie lekkiej. Uzyskane wyniki obserwacji i badań wykazały zmiany w budowie morfologicznej i anatomicznej oraz aktywności niektórych procesów fotosyntezy w truskawce korzystnie wpływające na jej plonowanie. Pod wpływem nawadniania uzyskano zwiększenie plonu o 18%, nawożenia mineralnego o 8%, a oba zabiegi łącznie spowodowały zwiększenie plonów o 28%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Weryfikacja przydatności modelu komputerowego CROPWAT 7.0 do szacowania zmniejszenia plonu ziarna pszenicy jarej na podstawie wieloletnich doświadczeń polowych

Zagadnienie niedoboru wody - jako czynnika ograniczającego produkcję roślinną - przedstawiono na podstawie wyników doświadczeń polowych COBORU z pszenicą jarą. Badania te prowadzono na obszarze woj. wielkopolskiego, gdzie niedobór opadów, zwłaszcza późnowiosennych (przełom maja i czerwca), często zbiega się z okresem największego zapotrzebowania roślin na wodę i może być głównym czynnikiem ograniczającym plonowanie. W wyniku przetworzenia wieloletnich danych doświadczalnych określono sezonowe wartości empirycznych wskaźników zmniejszenia plonu ziarna pszenicy jarej. Empiryczne wskaźniki zmniejszenia plonu wprowadzono do modelu komputerowego FAO CROPWAT 7.0 w miejsce wskaźników FAO 1979. Uzyskane wyniki przybliżają wartości symulowanych plonów do rzeczywistych, aczkolwiek na obecnym etapie badań nie są w pełni satysfakcjonujące.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Określenie erozji wodnej gleb w zlewni i ilości transportowanej zawiesiny w wodach potoku Ścieklec

W zlewni potoku Ścieklec, będącego lewostronnym dopływem rzeki Szreniawy, określano zawartość materiału glebowego erodowanego w formie zawiesiny ogólnej. Scharakteryzowano rodzaj pokrywy glebowej, sposób użytkowania ziemi, spadki terenu, intensywność opadów atmosferycznych oraz obliczono wartość erozji wodnej. W tym celu w okresie 2013–2015 mierzono zawartości zawiesiny ogólnej, a także (w latach 2014–2015) przepływów w wodzie potoku Ścieklec. Przedstawiono związek pomiędzy przepływem a wartością miesięcznych ładunków zawiesiny ogólnej. W okresie wegetacji 2014 r. suma ładunku zawiesiny ogólnej wynosiła 10,26 Mg·km<sup>-2</sup>, natomiast w 2015 r. była o ponad połowę mniejsza i wynosiła 6,15 Mg·km<sup>-2</sup>. W wodzie rozpatrywanego potoku podczas większych przepływów notowano wyraźne zwiększenie zawartości zawiesiny ogólnej. W pracy obliczono również masę erodowanego materiału glebowego metodą USLE wg Wischmeiera i Smitha. Zgodnie z uzyskanym wynikiem badań teren zlewni Ścieklca jest zagrożony erozją stopnia II – erozja słaba, a niektóre rejony z uprawą kukurydzy erozją stopnia III – erozja umiarkowana (wg klasyfikacji Zachara).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sposoby gospodarowania na obszarach niżowych i urzeźbionych w gospodarstwach ekologicznych

W ramach Programu Wieloletniego (działanie 6.1) są prowadzone w ITP prace nad standaryzacją
metod gospodarowania przestrzenią trwałych użytków zielonych, również w odniesieniu do ekologicznego
sposobu ich użytkowania. W obrębie ekologicznego sposobu gospodarowania wydzielono
dwa systemy gospodarowania – półintensywny oraz ekstensywny. Przeprowadzono badania ankietowe
w 21 gospodarstwach ekologicznych. Pytania w ankiecie były tak sformułowane, aby można było
uzyskać dane liczbowe konieczne do szczegółowej charakterystyki sposobu gospodarowania. Wstępne
wyniki badań z ankietowanych gospodarstw objętych badaniami wykazały, że po jednym gospodarstwie
typu nizinnego, podgórskiego i wysokogórskiego spełniało kryteria półintensywnego modelu
gospodarowania. Pozostałe 18 gospodarstw gospodarowało w systemie ekstensywnym, w tym: 12
typu nizinnego, 5 podgórskiego i 1 wysokogórskiego. Średni udział łąk i pastwisk w ogólnej powierzchni
UR wynosił w badanych gospodarstwach odpowiednio 45,32 i 22,28%. Powodem małej
intensywności gospodarowania w omawianych gospodarstwach są słabe gleby, najczęściej należące
do klas V i VI. Do nawożenia TUZ stosuje się tylko własne nawozy naturalne – obornik, średnio 9,5
Mg &#183ha-&#185 i gnojówkę, średnio 6,2 m &#179&#183ha-&#185. Obsada zwierząt wynosi średnio 0,74, w tym trzody chlewnej
tylko 0,08 DJP&#183ha-&#185 UR. Ze względu na ubogie gleby i niski poziom nawożenia, wydajność łąk
jest mała i wynosi średnio 3,9 Mg siana i 7,3 Mg sianokiszonki z ha.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena parametrów wezbrań hipotetycznych wyznaczonych metodą Reitza i Krepsa w zlewniach kontrolowanych

W naszym kraju wezbrania hipotetyczne nadal najczęściej są wyznaczane metodą Reitza i Krepsa. Wynika to głównie z prostych zasad jej stosowania. W prezentowanej publikacji oceniono parametry wezbrań hipotetycznych obliczonych metodą Reitza i Krepsa i porównano je z obliczonymi proponowaną, bardziej wiarygodną, metodą krakowską. W naszym kraju nie ma wytycznych precyzujących zasady wyznaczania wezbrań metodą Reitza i Krepsa, dlatego przyjęto, że parametry hydrogramu teoretycznego będą ustalane na podstawie: jednego, trzech i ośmiu największych rzeczywistych przebiegów jednomodalnych fal zarejestrowanych w 10 przekrojach wodowskazowych, zlokalizowanych na obszarze zlewni górnej Wisły, reprezentujących zarówno małe, jak i średnie oraz duże zlewnie, a także regiony górskie, podgórskie, wyżynne i nizinne. Oceniano: – wpływ liczby wezbrań, na podstawie których wyznaczano współczynniki wykorzystywane w funkcjach opisujących teoretyczny kształt wezbrania w metodzie Reitza i Krepsa na przebieg hydrogramu teoretycznego; – wartości parametrów wezbrań wyznaczonych metodą Reitza i Krepsa w stosunku do największego zarejestrowanego wezbrania rzeczywistego i do wezbrania wyznaczonego metodą krakowską. Uzyskane wyniki nie wykazują jednoznacznych tendencji. Najmniejsze objętości wezbrań hipotetycznych uzyskano, gdy współczynniki równań były wyznaczone na podstawie jednego wezbrania rzeczywistego. Porównanie metod wypada na korzyść metody krakowskiej. Wezbrania hipotetyczne wyznaczone tą metodą lepiej odzwierciedlają charakter rzeki w przekroju zamykającym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ekstrema zimowe opadów atmosferycznych, temperatury powietrza i poziomu wód gruntowych w 40-leciu 1961-2000 we Wrocławiu-Swojcu

W pracy dokonano analizy opadów atmosferycznych, temperatury powietrza oraz zmian poziomu wód gruntowych w okresach zimowych 40-lecia 1961/1962-2000/2001 we Wrocławiu-Swojcu. W celu pełniejszej oceny zmienności wartości ekstremalnych analizowanych elementów agrometeorologicznych rozpatrywano je w różnych przedziałach czasu, tj. pentady, dekady i miesiąca. Zwrócono uwagę nie tylko na częstość występowania wartości ekstremalnych badanych czynników, ale również przeanalizowano okresy ich pojawiania się oraz tendencje.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wyznaczanie optymalnego poziomu wody gruntowej na zmeliorowanych użytkach zielonych w zależności od ewapotranspiracji rzeczywistej i rodzaju gleby

W pracy wyznaczono dla zmeliorowanych użytków zielonych na glebach torfowo-murszowych (MtIbc, MtIIb1, MtIIIcc), mineralno-murszowych (Mr42), murszowatych (Me33, Me21, Me11) i murszastych (Mi33) optymalny poziom wody gruntowej w zależności od ewapotranspiracji rzeczywistej, w warunkach których podsiąk kapilarny ze strefy nasyconej w całości równoważy rozchody na ewapotranspirację, zapewnia wilgotność warstwy korzeniowej odpowiadającą pF = 1,9 w okresie IV–V, pF = 1,7 w okresie VI–VII oraz pF = 2,1 w okresie VIII–IX. Taka wilgotność w warunkach oszczędnego zużycia wody skutecznie ogranicza mineralizacją masy organicznej oraz zapewnia uzyskanie maksymalnych plonów siana. Podana w pracy charakterystyka optymalnych poziomów wody gruntowej w zależności od średniej dziennej dla dekad dobowej wartości ewapotranspiracji rzeczywistej i rodzaju gleby (tab. 2) oraz sposób wyznaczania średnich w dekadach dobowych wartości ewapotranspiracji rzeczywistej użytków zielonych (tab. 5) są przydatne do bieżącej eksploatacji systemów nawadniających w siedliskach zalewowych wilgotnych Zb, posusznych Zc i suchych Zd oraz podsiąkowych posusznych PC. Umożliwiają one wyznaczanie w sposób dynamiczny zmiennych w czasie optymalnych poziomów wody gruntowej, dostosowanych do aktualnego przebiegu ewapotranspiracji rzeczywistej użytków zielonych. Utrzymywanie optymalnego poziomu wody gruntowej na zmeliorowanych użytkach zielonych zapewnia maksymalne plonowanie oraz skutecznie ogranicza mineralizacją masy organicznej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie średniej dobowej temperatury i wilgotności powietrza mierzonych i obliczanych metodami standardową i automatyczną

W pracy analizowano średnie dobowe wartości temperatury, wilgotności względnej oraz niedosytu wilgotności powietrza uzyskane podczas trzech lub czterech w okresie doby pomiarów przyrządami klasycznymi oraz czujnikami elektronicznymi z tych samych terminów i z wszystkich 24 godzin. Pomiary standardowe wykonywano za pomocą termometru stacyjnego i psychrometru Augusta. Niedosyt wilgotności powietrza odczytywano z tablic psychrometrycznych. Średnią dobową obliczano na podstawie pomiarów z 7, 13 i 19 CET dla niedosytu wilgotności powietrza i z 1, 7, 13 i 19 CET dla temperatury i wilgotności względnej powietrza. Automatyczną stację meteorologiczną CR23X zaprogramowano na rejestrowanie raportów godzinnych. Średnie wartości dobowe według pomiarów automatycznych były średnią arytmetyczną z 24 wartości godzinnych lub z tych samych terminów, w których wykonywano obserwacje manualne. Do oceny, czy zmiana sposobu obliczania średnich powoduje zmniejszenie różnic między obiema metodami, wykorzystano analizę regresji liniowej, ocenę częstości i istotności różnic oraz analizę szeregów czasowych (tj. analizę autokorelacji i dekompozycję sezonową).
Obliczanie średniej dobowej temperatury i wilgotności względnej powietrza według stacji automatycznej z czterech pomiarów terminowych zamiast 24 wartości godzinnych nie spowodowało zmniejszenia różnic między obiema metodami pomiaru tych elementów meteorologicznych. Jedynie w przypadku niedosytu wilgotności powietrza wartości średnie obliczone z trzech dziennych terminowych pomiarów czujnikami elektronicznymi były bardziej zbliżone do danych otrzymanych metodą klasyczną niż średnie z wszystkich 24 godzin. Wynika to z pomijania we wzorze na średnią dobową według metody klasycznej wartości z godzin nocnych i skutkuje jego zawyżaniem w stosunku do danych otrzymywanych na podstawie automatycznych pomiarów ciągłych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza porównawcza właściwości przeciwbakteryjnych preparatów stosowanych do dezynfekcji w pomieszczeniach inwentarskich

Obecność drobnoustrojów chorobotwórczych w budynkach inwentarskich może stanowić istotny problem dla hodowców/rolników, dlatego dbając o dobrostan zwierząt hodowlanych/gospodarskich powinni oni regularnie przeprowadzać dezynfekcję pomieszczeń z zastosowaniem środków i metod umożliwiających osiągniecie zadowalających efektów. Praca miała na celu analizę porównawczą właściwości biobójczych preparatów zalecanych do dezynfekcji w pomieszczeniach inwentarskich na podstawie hamowania w warunkach in vitro wzrostu bakterii: Staphylococcus aureus ATCC29213, Escherichia coli ATCC25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC27853, Salmonella enterica subsp. enterica serowar Typhimurium ATCC14028, Enterobacter cloacae, Bacillus cereus, B. pseudomycoides i B. thuringiensis. Zbadano dziesięć preparatów pochodzących od różnych producentów, o różnym składzie, rekomendowanych jako dezynfekujące. Analizy wykonano metodą dyfuzyjną. Nie wszystkie przebadane preparaty wykazywały zadowalające działanie przeciwbakteryjne – jedynie trzy skutecznie hamowały rozwój wszystkich bakterii testowych w zalecanych dawkach, dlatego producenci powinni rzetelniej opisywać działanie oferowanych produktów i nie narażać hodowców/ rolników na nieskuteczną dezynfekcję pomieszczeń. Najlepsze właściwości przeciwbakteryjne wykazały dwie grupy preparatów: zawierające aktywne formy srebra – nanocząstki (nr 1) oraz czwartorzędowe związki amoniowe, glutaral i chlorki w różnych proporcjach (2 i 3). Bakterie Gramujemne były mniej wrażliwe od Gram-dodatnich na działanie badanych preparatów, bez względu na zawarte w nich substancje aktywne, co może stanowić istotny problem w przypadku salmonelloz, zatruć wywołanych przez Escherichia coli i zakażeń Pseudomons aeruginosa oraz innych chorób, których przyczyną są pałeczki Gram-ujemne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja gazów cieplarnianych w wyniku działalności rolniczej krajów Unii Europejskiej

Celem pracy była analiza emisji gazów cieplarnianych w wyniku działalności rolniczej krajów Unii Europejskiej w latach 2006–2015. W okresie objętym analizą najwyższy poziom emisji gazów cieplarnianych w 28 krajach członkowskich Unii Europejskiej rozpatrywanych łącznie (439 129 tys. t CO2 e) odnotowano w 2007 r., a najniższy (423 757 tys. t CO2 e) – w 2012 r. W 2015 r. z rolnictwa poszczególnych krajów Unii pochodziło od 2,5 do 30,8% krajowej emisji gazów cieplarnianych – średnio 9,81%. Wartości te nie obejmują emisji spowodowanej zużyciem energii w rolnictwie. W piętnastu krajach członkowskich Unii Europejskiej odnotowano w 2015 r. zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych w wyniku działalności rolniczej w porównaniu ze stanem z 2006 r. o 0,3–14,1%, natomiast w trzynastu stwierdzono wzrost o 1,0–22,5%. Emisja gazów cieplarnianych w wyniku działalności rolniczej w Polsce była w 2015 r. o 1,9% mniejsza niż w 2006 r. Spośród sześciu krajów o największym udziale w emisji gazów cieplarnianych w wyniku działalności rolniczej Unii mniejszą (w porównaniu ze stanem z 2006 r.) emisję tych gazów miały też: Francja – o 0,3%, Hiszpania – o 1,9%, Zjednoczone Królestwo – o 1,5% i Włochy – o 7,4%. W Niemczech odnotowano zwiększenie emisji gazów cieplarnianych z tego sektora gospodarki o 5,3%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Propozycja metody przetwarzania danych pluwiograficznych na potrzeby projektowania i eksploatacji miejskich systemów odwodnienia

Systemy odwodnienia są ważnym elementem infrastruktury zarówno w obszarach wiejskich, jak i miejskich. Ich właściwe projektowanie i eksploatacja powinny być oparte na dobrym rozpoznaniu lokalnych charakterystyk opadu, głównie ich maksymalnych natężeń. Maksymalne chwilowe natężenie deszczu w wielu przypadkach można określić tylko na podstawie klasycznych papierowych pasków rejestracyjnych, co jest dość drogie i czasochłonne. Biorąc to pod uwagę, postawiono sobie dwa podstawowe cele badawcze. Pierwszy z nich - to opracowanie propozycji metody konwersji klasycznych graficznych rejestracji pluwiograficznych do formatu cyfrowego (digitalizacji) i późniejsze użycie skonwertowanych danych do obliczenia wartości chwilowego natężenia deszczu, a drugi - opracowanie narzędzia do prognozowania natężenia maksymalnego deszczu dla przedziałów czasu: 5, 15, 20, 30, 45, 90 i 120 minut na podstawie prostych do określenia parametrów deszczu, tj. całkowitej sumy i czasu trwania oraz jego 10- i 60-minutowych maksymalnych wysokości opadu. Badania przeprowadzono na podstawie rejestracji opadów z lat 1975-2002 w Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologii Akademii Rolniczej we Wrocławiu, które wykorzystano do wykazania przydatności digitalizacji danych opadowych. Dane w formacie cyfrowym były łatwo adaptowalne do analiz w różnych skalach czasu. Poza tym opracowano zestaw liniowych modeli regresji wielokrotnej do prognozowania maksymalnego natężenia chwilowego deszczu. Działanie wszystkich modeli okazało się poprawne, a prognozy wartości maksymalnych chwilowego natężenia deszczu bliskie bądź równe rzeczywistym wartościom.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmodyfikowany model WGENK generowania dobowych danych meteorologicznych na potrzeby modelowania agrometeorologicznego

W pracy przedstawiono zmodyfikowaną metodę generowania dobowych danych meteorologicznych (promieniowania całkowitego, temperatury maksymalnej i minimalnej oraz opadów) skonstruowaną na bazie znanego modelu WGEN. W modelu uwzględniono sezonowe korelacje pomiędzy zmiennymi bloku energetyczno- cieplnego (promieniowanie, temperatury), sezonowe zmiany parametrów rozkładu prawdopodobieństwa opadów Gamma oraz kalibrację modelu poprzez dobór parametrów skalujących wariancję. Zmodyfikowany model oceniono dla danych ze stacji IMGW w Legnicy.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja okresów suszy atmosferycznej w okolicy Szczecina w latach 1963-2002

Celem pracy było wyznaczenie częstości występowania i stopnia nasilenia okresów suszy w okolicy Szczecina, jak również określenie tendencji zmienności tego zjawiska. Materiał stanowiły średnie miesięczne temperatury powietrza oraz miesięczne sumy opadów atmosferycznych z sezonu wegetacyjnego (od kwietnia do września) z lat 1963-2002, ze stacji IMGW Szczecin. Okresy suszy wyznaczono trzema metodami - na podstawie wartości wskaźnika standaryzowanych opadów SPI, wskaźnika względnego opadu RPI (w %) oraz na podstawie wskaźnika hydrotermicznego Sielianinowa K. Ocena, czy dany rok był suchy, na podstawie porównywanych wskaźników najczęściej była zgodna, natomiast ocena nasilenia zjawiska suszy - różna. Stwierdzono brak zgodności częstości występowania miesięcy suchych między wynikami otrzymanymi na podstawie wskaźników RPI i SPI a otrzymanymi na podstawie wskaźnika K. Stosując wskaźnik hydrotermiczny, największą częstość występowania miesięcy suchych stwierdzono w lipcu, sierpniu i we wrześniu. Na Nizinie Szczecińskiej w latach 1963-2002 niedobór opadów w stosunku do normy najczęściej wystąpił w lipcu. Malejące w latach badań wartości wskaźnika K w maju i sierpniu mogą wskazywać na zwiększające się na Nizinie Szczecińskiej ryzyko wystąpienia okresów suszy w tych dwóch miesiącach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aktywność metaboliczna grzybni trufli letniej Tuber aestivum/Tuber uncinatum Vittad

Celem prezentowanych badań było oznaczenie aktywności enzymów wydzielanych do podłoża przez dwie formy trufli letniej: Tuber aestivum i Tuber uncinatum Vittad. W pracy wykazano, że T. aestivum i T. uncinatum uwalniają do podłoża hodowlanego białka enzymatyczne o aktywności: lakazy, proteazy, lipazy oraz celulazy i ksylanazy. Analiza aktywności enzymatycznej w płynnych hodowlach obu form trufli letniej wykazała znaczne różnice biochemiczne pomiędzy nimi. Obserwowano zdecydowanie większą aktywność zewnątrzkomórkowych enzymów u T. aestivum, szczególnie lakazową i peptydazową. Wyniki badań wskazują na różną swoistość substratową lipaz wydzielanych przez te trufle: T. uncinatum syntetyzuje lipazy wykazujące aktywność tylko do octanu p-nitrofenolu, natomiast T. aestivum – także do palmitynianu p-nitrofenolu. W hodowlach obu form trufli wykryto niewielką aktywność celulolityczną i ksylanolityczną. Ksylanazy i celulazy oraz lakazy wydzielane przez grzybnię obu form tych trufli mogą brać udział w procesie zawiązywania symbiozy mykoryzowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena częstości występowania pogody posusznej oraz wybitnie wilgotnej w wybranych miejscowościach Polski w maju

Zbadano częstość występowania posuch i pogody wybitnie wilgotnej w maju lat 1971-2000 na podstawie notowań sum opadów i średniej temperatury powietrza w 16 stacjach meteorologicznych zlokalizowanych w różnych regionach klimatycznych kraju. Na podstawie zastosowanej klasyfikacji warunków pogodowych ustalono, że 30% wszystkich notowań świadczy o wystąpieniu posuch różnego rodzaju i o różnym nasileniu. Posuchy występowały w całym kraju, najczęściej w okolicach Zielonej Góry, Poznania, Wrocławia i Torunia. Niezależnie od regionu, pogodę w czasie posuch charakteryzowały podobne wartości badanych elementów meteorologicznych. Miesiące uznane za wybitnie wilgotne stanowiły ok. 6% zbioru przypadków. Pogoda wybitnie wilgotna w maju wystąpić może w różnych regionach Polski, lecz najczęściej zdarza się w regionie nadmorskim (Koszalin) i na południu kraju (Rzeszów, Katowice i Kraków).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie przestrzennego generatora danych meteorologicznych do szacowania zasobów wody w glebie lekkiej w latach suchych i mokrych

W pracy podjęto próbę estymacji zasobów wody w glebie lekkiej w latach suchych i mokrych w początkowym okresie wegetacji roślin. Zastosowanie przestrzennego generatora danych meteorologicznych, wraz z liniowymi modelami regresyjnymi szacującymi zasoby wody w glebie, umożliwiło oszacowanie zawartości wody w glebie dla trzech wybranych stacji z regionu południowo-zachodniej Polski: Wrocław-Strachowice, Leszno-Strzyżewice i Zielona Góra.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka