rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kierunki w technologii usuwania azotanów z wód podziemnych

W pracy przeanalizowano metody fizyczno-chemiczne i biologiczne stosowane do usuwania azotanów z wód podziemnych przeznaczonych do picia. Przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem selektywnych żywic jonowymiennych typu Imac HP 555 i Purolite A520E. Najlepsze efekty uzyskano przy stosowaniu jonitu Imac HP 555, najdłuższe też były cykle pracy zarówno dla wód bardziej jak i mniej zmineralizowanych. Ponadto przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem denitryfikacji heterotroficznej i denitryfikacji autotroficznej z użyciem złóż siarkowo-wapiennych. Denitryfikację heterotroficzną zastosowano do oczyszczania odcieków poregeneracyjnych z procesu usuwania azotanów z wód podziemnych na drodze wymiany jonowej. Denitrifikacja siarkowa okazała się skutecznym sposobem usuwania azotanów, jednak dla stosunkowo niedużych obciążeń hydraulicznych złoża nieruchomego (0,2-0,3 m3/m2h) oraz dla wód o niewielkiej zawartości siarczanów Przedstawiono nowe tendencje i procesy stosowane w technologii usuwania azotanów z wód podziemnych z zastosowaniem katalizatorów (Pd-Cu, Pd-Rh) w środowisku redukcyjnym oraz żelaza w postaci pyłu lub złóż wypełnionych wiórami metalowymi. Stwierdzono, że procesy redukcji katalitycznej wymagają doboru właściwych katalizatorów zapewniających uzyskanie produktu końcowego tylko w postaci azotu gazowego, a opracowanie optymalnych warunków procesu nastręcza w chwili obecnej jeszcze dużo trudności. Procesy katalityczne po dopracowaniu stwarzają nadzieję na opracowanie technologii i urządzeń zapewniających usuwanie azotanów bez pogarszania innych wskaźników jakości wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Separacja nanofiltracyjna bisfenolu A w warunkach nasycenia powierzchni membrany

W badaniach dokonano oceny skuteczności separacji nanofiltracyjnej bisfenolu A (ksenoestrogen, stanowiący środowiskowe zanieczyszczenie o znacznej aktywności biologicznej) w warunkach zmiennego stężenia i ciśnienia transmembranowego procesu. Badania zmierzały do określenia wpływu nasycenia powierzchni membrany na współczynnik retencji usuwanego mikrozanieczyszczenia. Wykazano, że towarzyszące nanofiltracji zjawisko adsorpcji bisfenolu A na membranie i w jej strukturach narastało w czasie procesu aż do momentu nasycenia powierzchni membrany. Po tym czasie nie zaobserwowano zmiany wartości badanego parametru, a współczynnik retencji usuwanego związku utrzymywał się na stałym poziomie. Stwierdzono, że zjawisko adsorpcji było zależne zarówno od stężenia usuwanego związku w wodzie, jak i ciśnienia transmembranowego procesu. Powoduje to, że podczas separacji mikrozanieczyszczeń organicznych występujących w wodach można spodziewać się zaburzeń skuteczności procesu oczyszczania. Podkreślono, że podczas regularnego czyszczenia membran powstają roztwory poregeneracyjne, charakteryzujące się znacznie większą ilością biologicznie aktywnych mikrozanieczyszczeń niż w wodzie surowej, co powoduje konieczność ich oczyszczania i skutecznego unieszkodliwienia.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ procesów utleniania i biodegradacji na zmianę struktury substancji organicznych naturalnie występujących w wodzie

W pracy określono i porównano zmiany w rozkładzie mas cząsteczkowych substancji organicznych naturalnie występujących w wodzie pod wpływem silnych utleniaczy stosowanych w oczyszczaniu wody, tj. ozonu, dwutlenku chloru i chloru oraz określono wpływ wstępnego utleniania na efektywność biodegradacji substancji organicznych. Zmiany w rozkładzie mas cząsteczkowych substancji organicznych poddawanych następującym po sobie procesom utleniania i biodegradacji przeanalizowano wykorzystując chromatografię wykluczania (SEC). Przy wykorzystaniu tej samej techniki badano również podatność na utlenianie i biodegradację frakcji substancji organicznych o określonych masach cząsteczkowych. Ponadto, dla analizowanych wód naturalnych i modelowych, określono ilości powstającego w tym procesie biodegradowalnego węgla organicznego (BRWO) przy wykorzystaniu metody Joreta, a także oznaczono ilości powstających w procesach utleniania kwasów karboksylowych będących wskaźnikiem BRWO. Uzyskane rezultaty wykazały, iż reakcji z utleniaczami najłatwiej ulegają substancje organiczne o najwyższych masach cząsteczkowych absorbujące promienie UV zarówno przy 254 nm, jak i 220 nm. Analogiczne tendencje wykazano dla substancji organicznych poddanych w dalszym etapie procesowi biodegradacji. Z kolei dla frakcji substancji organicznych o najniższych masach cząsteczkowych, po procesie utleniania i biodegradacji, zaobserwowano wzrost absorpcji promieniowania UV przy mniej selektywnej długości fali 220 nm. Na podstawie analizy danych obejmujących pomiary OWO, BRWO oraz zawartość kwasów organicznych wykazano brak korelacji pomiędzy wzrostem intensywności pasm związanych z obecnością niskocząsteczkowych frakcji substancji organicznych a pozostałymi badanymi wskaźnikami. Wykazano, że powstające w zintegrowanych procesach utleniania i biodegradacji produkty o niskich masach cząsteczkowych to przede wszystkim produkty metabolizmu bakterii oraz produkty degradacji substancji organicznych, bogate w grupy funkcyjnie silnie absorbujące promieniowanie o długości fali 220 nm.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania wpływu chloru, dwutlenku chloru i ozonu na stabilność biologiczną wody

Przed wprowadzeniem do sieci dystrybucyjnej woda oczyszczona poddawana jest dezynfekcji. Stosowanie wszystkich podstawowych środków dezynfekcyjnych (O3, ClO2, Cl2) zmienia strukturę substancji organicznych naturalnie występujących w wodzie. Wielkocząsteczkowe składniki substancji organicznych (zwłaszcza aromatyczne) reagują z utleniaczami, co doprowadza do powstania produktów o niższych ciężarach cząsteczkowych (między innymi kwasów organicznych), które są łatwiej dostępne biologicznie. W pracy wykazano, że nie tylko ozon, ale również dwutlenek chloru i chlor tworzą w reakcji z substancjami organicznymi łatwo biodegradowalne kwasy organiczne, takie jak kwas mrówkowy, octowy i szczawiowy. Stwierdzono, że kwasy organiczne stanowią tylko niewielką część biodegradowalnego węgla organicznego (1÷20%). Ilość kwasów organicznych, powstających pod wpływem ozonu i dwutlenku chloru, wskazuje na wzrost biodostępności rozpuszczonego węgla organicznego, co w konsekwencji może być wskaźnikiem niestabilności biologicznej wody. Zawartość kwasów karboksylowych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi nie jest normowana, bowiem nie stanowią one bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia człowieka, jednak są one związkami łatwo biodegradowalnymi, stanowią część biodegradowalnego węgla organicznego (BRWO) i tym samym mogą być jedną z przyczyn zachwiania biostabilności wody i powstawania biofilmu w sieci wodociągowej.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcja zrównoważonego zagospodarowania terenów po eksploatacji węgla brunatnego w rejonie Bełchatowa

Koncepcję zagospodarowania terenów po wydobyciu węgla brunatnego (o łącznej powierzchni około 8 tys. ha) w rejonie Bełchatowa opracowano na podstawie analizy dokumentów strategicznych na poziomie województwa, powiatów oraz gmin. W ramach tej koncepcji przedstawiono alternatywne, w stosunku do proponowanego obecnie, holistyczne podejście do zagospodarowania terenu wyrobiska w kierunku leśno-rolnym, po jego uprzedniej rekultywacji z wykorzystaniem konopi siewnej. Zaproponowano budowę zbiornika retencyjnego z funkcją oczyszczania wód deszczowych, składowiska odpadów komunalnych z wykorzystaniem biogazu oraz zagospodarowanie odpadów pogórniczych. Zastosowanie zrównoważonego i holistycznego podejścia do zagospodarowania zdegradowanych terenów powinno umożliwić zachowanie konkurencyjności Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów w przyszłości, a samo miasto może stać się liderem tych innowacyjnych rozwiązań.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania nad skutecznością usuwania mikrocystyny LR w układzie oczyszczania wody w Tomaszowie Mazowieckim

W normalnym stanie wód powierzchniowych liczebność komórek sinic (Cyanophyta) w 1 cm3 wody waha się od kilkuset do kilku tysięcy, przy czym w okresach intensywnego zakwitu może dochodzić do kilkuset tysięcy na 1 cm3 wody. Intensywne zakwity mogą powodować zmianę barwy i nieprzyjemny zapach wody, a także uwalniają duże ilości neurotoksyn alkaloidowych i hepatotoksyn o wysokiej toksyczności. W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące skuteczności oczyszczania wody powierzchniowej w obecności komórek sinic i mikrocystyny LR w układzie oczyszczania wody w Tomaszowie Mazowieckim w 2004 r. Wykazano, że zastosowanie koagulacji bez wstępnej dezynfekcji chlorem lub dwutlenkiem chloru powodowało wzrost zawartości mikrocystyny LR w wodzie (śr. o 176%), w wyniku rozpadu (lizy) komórek sinic pod wpływem koagulantu. Ozonowanie wody dawką 3,0÷5,5 gO3/m3 było najefektywniejszym etapem usuwania mikrocystyny LR z wody. Końcowa efektywność usuwania mikrocystyny LR z wody zmieniała się w zakresie 49,8÷100,0%.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania modelowe cylindrycznych regulatorów hydrodynamicznych

Na podstawie analizy stanu wiedzy z zakresu urządzeń o działaniu wirowym, opracowano metodologię badań modelowych regulatorów wirowych przepływu cieczy do zastosowań w inżynierii środowiska. Przedstawiono wybrane wyniki badań wpływu parametrów konstrukcyjnych (średnica i wysokość komory wirowej, średnica króćca dopływowego i otworu odpływowego), a także eksploatacyjnych (średnica rdzenia gazowego i kąt rozpylenia cieczy) na charakterystykę przepływu regulatorów o cylindrycznym kształcie komory wirowej. Zbadane zależności funkcyjne umożliwiają racjonalny dobór parametrów geometrycznych tych regulatorów. Wykazano, że uwzględnienie parametrów eksploatacyjnych przyczynia się do zwiększenia dokładności opisu współczynnika przepływu badanych urządzeń. Wykazano, że ustalone wzory empiryczne umożliwiają projektowanie konstrukcji takich regulatorów.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skuteczność kondycjonowania osadów ściekowych metodą Fentona

Określono skuteczność zastosowania metody Fentona w procesie kondycjonowania osadów ściekowych podczas ich odwadniania. W badaniach w skali laboratoryjnej wykorzystano osad surowy z oczyszczalni ścieków miejskich, który poddano kondycjonowaniu z wykorzystaniem koagulantów nieorganicznych oraz układów pogłębionego utleniania (Fe(II)/H2O2, Fe(III)/H2O2). W badaniach poddano analizie czas ssania kapilarnego, opór właściwy filtracji oraz uwodnienie osadu po filtracji próżniowej. Stwierdzono, że wartości tych parametrów były wyraźnie zależne od ilości stosowanych koagulantów nieorganicznych. Podatność osadów ściekowych na odwadnianie rosła wraz ze wzrostem dawki soli żelaza. Stwierdzono, że wykorzystanie metody Fentona w procesie kondycjonowania osadu spowodowało poprawę analizowanych właściwości osadu. W niektórych jednak przypadkach reakcja pogłębionego utleniania okazała się mniej sprawną metodą kondycjonowania osadu, w stosunku do zastosowania jedynie soli Fe(II) i Fe(III).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie poboru wody w osiedlach mieszkaniowych

W pracy podano zasady wyznaczania i prognozowania histogramów chwilowego poboru wody w ciągu doby na przykładzie wydzielonych rejonów sieci wodociągowych we Wrocławiu i Kłodzku. Wykazano przydatność stosowania sztucznych sieci neuronowych w procesach kalibracji i weryfikacji modeli hydraulicznych oraz w dynamicznym modelowaniu przepływu wody w sieci wodociągowej. Przeprowadzona analiza skuteczności sztucznych sieci neuronowych w bieżącym prognozowaniu dobowych profili godzinowego poboru wody w osiedlach mieszkaniowych wykazała względnie dobrą jakość predykcji, porównywalną lub lepszą od jakości predykcji wg modeli klasy ARIMA i metod wykładniczego wygładzania szeregów czasowych. Wykazano, że optymalne struktury sieci perceptronowych nie są skomplikowane, przez co proces ich douczania lub uczenia od nowa nie wymaga długotrwałych obliczeń. W procedurach doboru tych struktur można ograniczyć opóźnienie do 5 d tego samego typu (dni robocze, soboty oraz niedziele i święta), liczbę warstw ukrytych do 1 oraz liczbę neuronów w warstwie ukrytej do 15. Sieci neuronowe mogą być wykorzystywane między innymi w procesach kalibracji modeli przepływu wody w systemach wodociągowych oraz w komputerowych badaniach symulacyjnych działania tych systemów. Doboru optymalnych struktur sieci można dokonać w oparciu o pakiety "Sieci neuronowe" programu STATISTICA (wersja od 6 do 8).

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rzeczywiste wartości współczynnika oporów miejscowych podczas przepływu wody przez skokowe rozszerzenie rury

Skomplikowany charakter przepływu w otoczeniu skokowego rozszerzenia rury związany m.in. z nierównomiernością rozkładu prędkości, a więc wartością współczynnika Coriolisa, powoduje konieczność doświadczalnego wyznaczenia wartości współczynnika oporów miejscowych   i określenia jego zależności od liczby Reynoldsa. Przedstawione w pracy badania doświadczalne pozwoliły na wyznaczenie rzeczywistych wartości współczynników oporów miejscowych przy 9 stopniach rozszerzenia rury). Wartości uzyskanych rzeczywistych współczynników porównano z wartościami obliczonymi na podstawie stosowanego powszechnie w praktyce inżynierskiej wzoru Bordy.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania zawartości benzofenonów w wodach powierzchniowych metodą GC-ECD

Stosowana do tej pory analityka benzofenonów wymaga wykorzystania technik chromatograficznych ze spektrometrią mas. Zaproponowana nowa metodyka oznaczania benzofenonu-1 i benzofenonu-3 polega na wykorzystaniu chromatografii gazowej z selektywnym detektorem wychwytu elektronów (GC-ECD), po uprzednim upochodnieniu benzofenonów bezpośrednio w próbce odczynnikiem PFBOA, a następnie ekstrakcji rozpuszczalnikiem organicznym. Opracowana technika analityczna może być wykorzystana w oznaczaniu benzofenonów w próbkach środowiskowych, takich jak wody powierzchniowe i ścieki, na poziomie stężeń 10  g/m3. Badania wykazały zawartość benzofenonów w ściekach surowych w ilości do prawie 5 mg/m3. Potwierdzono, że biologiczne oczyszczanie ścieków umożliwia usuwanie benzofenonów prawie ze 100% skutecznością. Obecność benzofenonu-3 stwierdzono również w wodach powierzchniowych będących odbiornikami ścieków (Warta, Bogdanka) w ilości do 0,3 mg/m3, a benzofenonu-1 do 1 mg/m3. Ze względu na skutki uboczne, jakie może wywoływać niekontrolowana ich obecność w środowisku wodnym, benzofenony powinny być rutynowo monitorowane w wodach powierzchniowych, a metodyki ich oznaczania stale rozwijane.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena stanu i kierunki badań przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę

W pracy omówiono zagadnienia technologiczne i techniczne związane z przeciwpożarowym zaopatrzeniem w wodę, a także podstawy prawne dotyczące tej problematyki. Zaprezentowano wyniki badań zużycia wody do gaszenia pożarów w obiektach budowlanych w dwóch dużych miastach polskich. Uzyskane wyniki badań zużycia wody do gaszenia pożarów w budynkach mieszkalnych stanowią podstawę do dalszych analiz struktury zużycia wody do gaszenia pożarów. Wykazano potrzebę intensyfikacji badań w tym zakresie, a także łagodzenia konfliktów występujących między dostawą wody do spożycia przez ludzi oraz dostawą wody do gaszenia pożarów. Pozwoli to z jednej strony na poprawę jakości wody, z drugiej zaś na zmniejszenie kosztów projektowania, budowy i eksploatacji systemów zaopatrzenia w wodę w miastach i na terenach zurbanizowanych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza budowy przestrzennej zawiesin występujących w wodach naturalnych

Dyfraktometria laserowa jest nowoczesną metodą, którą można wykorzystać do wyznaczenia wymiaru fraktalnego zawiesin znajdujących się w wodach naturalnych. Do najważniejszych zalet tej metody należy szybkość wykonania pomiaru oraz duża powtarzalność wyników. Równolegle z badaniami składu granulometrycznego możliwa jest identyfikacja budowy przestrzennej cząstek tworzących zawiesiny. W pracy przedstawiono wyniki badań składu granulometrycznego wód opadowych, roztopionego ściegu, spływów z dachów oraz wody powierzchniowej z Odry. Wykazano, że objętościowy wymiar fraktalny (D3) zawiesin w tych wodach najczęściej przyjmował wartości bliskie 2,0. Świadczy to, że cząstki tworzące zawiesiny mają budowę przestrzenną, zbliżoną do struktur liniowych, z dużą ilością otwartych przestrzeni. Wykazano celowość prowadzenia badań składu granulometrycznego zawiesin w monitoringu wód naturalnych oraz podczas kontroli przebiegu procesów oczyszczania wody.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zakres zmienności absorbancji właściwej w nadfiolecie (SUVA) w teście kinetycznym oczyszczania wody w procesie magnetycznej wymiany anionowej

Oczyszczanie wody w procesie magnetycznej wymiany anionowej prowadzi do zmniejszenia zawartości substancji organicznych, czemu towarzyszy również zmniejszenie wartości SUVA (Specific UV Absorbance). W podstawowym badaniu procesu, jakim jest test kinetyczny, wraz z rosnącym czasem kontaktu żywicy anionowymiennej z oczyszczaną wodą maleje zarówno zawartość RWO, jak i absorbancja w UV254. W tym samym zakresie czasów kontaktu wartość SUVA (UV/RWO) wykazuje tendencję rosnącą, a następnie malejącą. Wykazano, że o wzroście wartości SUVA w zakresie małych czasów kontaktu decyduje szybsze usuwanie RWO niż zmniejszanie absorbancji w UV254. O ostatecznym zmniejszeniu wartości SUVA decyduje proporcjonalnie większe obniżenie wartości UV254 niż zawartości RWO. Stwierdzono, że zmiany wartości SUVA są funkcją dawki żywicy i czasu kontaktu, przy czym koniec fazy wzrostu następuje tym szybciej im większa jest dawka żywicy (powyżej dawki 10 cm3/dm3 zmiany są już niewielkie). Czas stabilizacji wartości minimalnej SUVA również maleje wraz ze wzrostem dawki. Zwiększenie dawki skutkuje też zmniejszeniem końcowej wartości SUVA oraz skróceniem czasu potrzebnego do jej osiągnięcia. Określone w badaniach przedziały zmienności absorbancji właściwej mogą stanowić istotne uzupełnienie danych wykorzystywanych przy doborze parametrów kinetyki procesu MIEX®DOC opartym na zakresach stosowalności opisanych w ujęciu ilościowym.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modelowanie skuteczności procesu adsorpcji na pylistym węglu aktywnym w układzie technologicznym oczyszczania wody

Określono skuteczność usuwania frakcji substancji organicznych z wody naturalnej metodą adsorpcji na pylistym węglu aktywnym (PWA). Jako miarę zawartości rozpuszczonych związków organicznych w oczyszczanej wodzie przyjęto rozpuszczony węgiel organiczny (RWO). W przypadku realizacji adsorpcji łącznie z procesem koagulacji objętościowej, większa ilość dawkowanego koagulantu i adsorbentu dała większą skuteczność procesu oczyszczania wody. Z kolei skuteczność adsorpcji realizowanej jako wydzielony proces uwarunkowana była nie tylko dawką PWA, ale także czasem kontaktu adsorbentu z oczyszczaną wodą. Wyniki badań wykorzystano do wyznaczenia współczynników empirycznych w sformułowanym modelu matematycznym opisującym skuteczność adsorpcji związków organicznych na PWA. W zakresie przeprowadzonych badań technologicznych skuteczność usuwania substancji organicznych metodą adsorpcji, realizowanej jako wydzielony proces, uzależniono od czasu kontaktu i dawki PWA, natomiast przy realizacji adsorpcji łącznie z koagulacją - dodatkowo od dawki koagulantu. Ponadto określono współczynnik szybkości przenoszenia masy adsorbatu, którego wartość zmieniała się w funkcji czasu trwania procesu oraz jego sprawności, wyrażonej jako stosunek RWO pozostałego w wodzie po procesie do jego zawartości początkowej. Przedstawione modele matematyczne mogą przyczynić się do skutecznej kontroli procesu oczyszczania wody, a tym samym do zwiększenia stopnia usuwania rozpuszczonych substancji organicznych z wód powierzchniowych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba opracowania modelu regresyjnego do szacowania wartości BZT5 ścieków komunalnych

Jednym z podstawowych składników ścieków komunalnych są zanieczyszczenia organiczne, których zawartość jest określana najczęściej na postawie ich biochemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5). W artykule opracowano prosty model regresyjny do szacowania wartości BZT5 ścieków komunalnych w celu zapewnienia bieżącej kontroli sprawności procesu biologicznego oczyszczania oraz możliwości optymalizacji warunków eksploatacji reaktorów biologicznych. Model opracowano na podstawie danych pochodzących z wieloletniego (1990–2000) monitoringu jakości ścieków w oczyszczalni Terrence J. O’Brien Water Reclamation Plant w Chicago (USA). Analizie statystycznej poddano wartości następujących wskaźników jakości ścieków dopływających do oczyszczalni: pH, BZT5, zawiesiny ogólne, azot amonowy, azot Kjeldahla oraz azotany. Wszystkie obliczenia wykonano w programie statystycznym R z nakładką R Studio w wersji 1.0.143. Do wyboru parametrów istotnych do budowy modelu zastosowano kryterium informacyjne Akaikego (AIC) oraz algorytm Leaps. Na podstawie wyników testowania sformułowano model regresyjny do szacowania wartości BZT5 ścieków komunalnych wykorzystujący zawartości zawiesin ogólnych oraz azotu Kjeldahla i azotanów w ściekach. Algorytm formułowania modelu regresyjnego, przydatnego do szybkiego uzyskiwania przybliżonych wartości BZT5 ścieków, może posłużyć do budowy podobnych modeli na potrzeby innych oczyszczalni ścieków, bez konieczności częstego wykonywania oznaczeń laboratoryjnych i długiego oczekiwania na ich wyniki.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Adsorpcja barwników z roztworów wodnych na węglach aktywnych

W pracy przedstawiono przegląd najnowszej literatury poświęconej porównaniu metod biologicznych, fizycznych i chemicznych stosowanych do usuwania syntetycznych barwników organicznych z roztworów wodnych. Szczególną uwagę zwrócono na zastosowanie w tym celu procesów adsorpcyjnych na węglach aktywnych. Skupiono się na analizie procesu adsorpcji barwników kationowych i anionowych na różnych materiałach węglowych, w tym na adsorbentach uzyskanych z prekursorów odpadowych. Przytoczono przykłady handlowych węgli aktywnych, które są stosowane do skutecznego usuwania barwników z roztworów wodnych. Podano parametry ich struktury porowatej, a także zdolności adsorpcyjne względem wybranych barwników. Opisano czynniki wpływające na proces adsorpcji barwników z roztworów wodnych (masa i rodzaj użytego adsorbentu, stężenie początkowe i klasa użytego barwnika, czas, intensywność mieszania, temperatura i pH roztworu). Na tej podstawie wykazano, że proces adsorpcji na węglach aktywnych jest jednym z najważniejszych sposobów skutecznego usuwania barwników z roztworów wodnych.

Czasopismo: Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka