rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Literackie obrazy „Innego” w procesie kształtowania postaw wobec imigrantów i uchodźców

W niniejszym artykule prezentuję przykłady literatury dziecięcej odnoszącej się do zjawiska imigracji i uchodźctwa. Można tutaj wskazać bajki, czytanki i opowiadania, stanowiące element projektów i programów edukacji międzykulturowej lub przypominające w swej treści „literaturę faktu”. Celem artykułu jest wskazanie roli tych publikacji w zwiększaniu poziomu wiedzy na temat zjawiska uchodźstwa, budzeniu świadomości problemów przeżywanych przez „Innego” ‒ uchodźcę, a także rozwijaniu prointegracyjnych postaw wobec członków grup mniejszościowych. Podjętą problematykę należy uznać za ważną, gdyż obecność uchodźców i imigrantów nie zawsze spotyka się z otwartością przedstawicieli kraju przyjmującego i może skutkować konfliktami na tle rasowym, etnicznym czy religijnym. Te niepokojące zjawiska wymagają pogłębionej refleksji dotyczącej problematyki postaw wobec członków opisywanych tu grup i próby znalezienia „środków zaradczych”. Szczególnie ważne wydaje się być podjęcie wychowawczych oddziaływań w stosunku do znajdujących się w szczególnie wrażliwej fazie rozwoju dzieci. Wykorzystanie takiej, jak opisana w artykule, literatury umożliwia zainicjowanie wspólnej refleksji nad znaczeniem i wartością dwukierunkowego dialogu oraz szans realizacji wspólnych celów w coraz bardziej różnicującym się świecie.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Przez gryzmolenie do kultury wizualnej. Książka Jana Bajtlika Typogryzmol jako narzędzie wspierania kompetencji wizualnych dziecka

Obrazkowy charakter współczesnej kultury zainicjował sygnalizowany przez coraz większą liczbę badaczy postulat pilnej potrzeby kształcenia kompetencji wizualnych już od najmłodszych lat. Do otoczenia dziecka trafia ogromna ilość bodźców wizualnych, wśród których mieszają się różne jakości wizualne: infantylne wzorce i wartościowe artefakty. Celem artykułu jest próba interpretacji formalno-treściowej książki Jana Bajtlika Typogryzmol jako przykładu sztuki dla dzieci wprowadzającej odbiorcę w świat kultury wizualnej. Jakościowa analiza wybranych cech książki aktywnościowej przeprowadzona została metodą interpretacji kompozycyjnej wywodzącej się z krytycznej metodologii badań nad wizualnością. Na podstawie koncepcji Gilian Rose odniesiono się do wybranych zagadnień z obszaru samej książki jako obiektu sztuki, a także niektórych aspektów z obszaru jej wytwarzania (w szczególności kontekst autora) oraz odbiorczości (potencjalne znaczenie). Wnioski przeprowadzonej interpretacji odwołują się do waloryzacji książki aktywnościowej w kontekście jej doświadczania przez dziecko.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Koncepcje oceniania osiągnięć uczniów w świetle analizy wybranych programów edukacji wczesnoszkolnej

Celem prezentowanych badań było poznanie kryteriów oceniania i metod, jakie proponują autorzy programów kształcenia zintegrowanego. Analizie poddano trzynaście wybranych programów prezentowanych na stronie Ośrodka Rozwoju Edukacji, które powstały w ramach projektów konkursowych – konkurs 1/POKL/03.03.04/2013 na opracowanie i pilotażowe
wdrożenie innowacyjnych programów nauczania wraz z obudową dydaktyczną. W badaniach podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania: Jakie są podstawy prawne oceniania opisowego? Jakie funkcje, rodzaje, formy i kryteria oceniania występują w programach kształcenia zintegrowanego? W których programach proponuje się ocenianie kształtujące?
Co jest przedmiotem oceny ucznia? Jakie metody, techniki i narzędzia gromadzenia informacji o uczniach proponują autorzy programów nauczania? W analizowanych programach podano wiele różnych propozycji dotyczących oceniania. Obok oceny opisowej, będącej wynikiem obserwacji nauczycieli i propozycji komentarzy ustnych czy pisemnych, autorzy proponują wykorzystanie skal punktowych lub procentowych, a także przymiotnikowych. W kilku z nich sugeruje się przeprowadzenie wstępnej diagnozy rozwoju dzieci, a także diagnozy potrzeb i możliwości uczniów. Niektóre programy zawierają jasno określone kryteria oceniania, stanowiące podstawę do konstruowania oceny opisowej, niestety niewiele jest propozycji oceny zachowania. W kilku programach podane zostały przykładowe metody, techniki i narzędzia do diagnozowania i oceniania rozwoju i kompetencji uczniów oraz ich dominującej inteligencji. W większości programów proponowane jest ocenianie kształtujące, które zgodnie z preferowanym we współczesnej edukacji konstruktywizmem, angażuje ucznia w proces uczenia się dzięki otrzymywaniu przez niego pełnej i rzetelnej informacji, w jaki sposób ma się najefektywniej uczyć.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Wiedza nauczycieli przedszkoli na temat zaburzeń rozwojowych w kontekście specjalnych potrzeb edukacyjnych

Celem badań była ocena zasobu wiedzy nauczycieli wychowania przedszkolnego na temat dysleksji, ADHD i autyzmu w związku ze stawianymi przed nimi wymaganiami pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w inkluzywnym systemie kształcenia w Polsce. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu postawiono problemy badawcze, dotyczące: a) poziomu wiedzy nauczycieli z terenów wiejskich i miejskich o wybranych zaburzeniach rozwojowych, oraz b) porównania wiedzy deklarowanej i rzeczywistej na ten temat w obu badanych grupach. Zastosowano autorski kwestionariusz ankiety, składający się z części A, służącej do pomiaru wiedzy deklarowanej (WD) poprzez zaznaczenie stopnia zgodności z twierdzeniami dotyczącymi terminologii, przyczyn, objawów, terapii i dostępności informacji na 4-stopniowej skali typu Likerta, oraz części B, do pomiaru wiedzy rzeczywistej (WR) poprzez samodzielne generowania informacji w wymienionych obszarach. Osoby badane dobrano losowo z terenów miejskich (n=50) oraz wiejskich (n=50). Nauczyciele przedszkoli wypełniali kwestionariusz ankiety podczas indywidualnych sesji. Wyniki wskazują na zadowalający poziom WD badanych z obu grup na temat ocenianych zaburzeń. Statystycznie istotne różnice między grupami wystąpiły w zakresie WD o ADHD. WR była zadowalająca w obu grupach, choć nieznacznie niższa od WD. Większe różnice między WD i WR wystąpiły w grupie nauczycieli wiejskich. Prezentowali oni szczególnie niski poziom WR na temat autyzmu. Zadowalająca wiedza o zaburzeniach powinna być nieustannie uaktualniania w kontekście pracy z dziećmi ze SPE.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Metody wspierania edukacyjnego stosowane przez nauczycieli klas I – III – raport z badań

Jakość funkcjonowania systemu edukacyjnego zależy od wielu czynników, z których na plan pierwszy wysuwa się osoba nauczyciela, jego rzeczywiste wykształcenie i przygotowanie do pracy pedagogicznej z dziećmi. „Warsztat pracy” nauczyciela powinien być oparty nie tylko na potocznym doświadczeniu, ale przede wszystkim dobrze osadzony we współczesnej teoretycznej myśli pedagogicznej. Nauczyciel przygotowując się do zajęć, powinien bezwarunkowo znać zasady obowiązujące w pracy dydaktyczno-wychowawczej z dziećmi, metody nauczania i uczenia się, formy organizacyjne pracy uczniów, a także środki dydaktyczne, które mają za zadanie wspierać jego pracę. Niniejsza praca miała na celu poznanie opinii nauczycieli klas 1-3 na temat stosowania metod wspierania aktywności edukacyjnej uczniów. Główną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankiety. Przeprowadzone badania pozwoliły na uzyskanie odpowiedzi w ramach sformułowanych w pracy problemów badawczych. Wyniki tych badań są oznaką przyjmowania przez współczesną edukację wczesnoszkolną założeń teorii humanistycznej oraz koncepcji konstruktywistyczno-interakcyjnej. Coraz większą wagę przykłada się do procesu uczenia się, a nie nauczania. Uczeń staje się podmiotem o własnych zainteresowaniach i indywidualnych potrzebach, który ma prawo do wielointeligentnego rozwoju. Jest to nadrzędny cel kształcenia zintegrowanego, który mamy możliwość współcześnie osiągać właśnie m.in. dzięki stosowaniu różnorodnych metod wspierania edukacyjnego uczniów. Taki sposób działania, opierający się na twórczej aktywności, decyduje o maksymalizowaniu szans rozwojowych dziecka. Uczeń w swoich osobistych działaniach, wykorzystując doświadczenia zdobyte na zajęciach, w których stosowane są metody aktywizujące, problemowe, oglądowe i słowne, staje się pełnowartościową, twórczą jednostką umiejącą podejmować wszelkie wyzwania, a następnie radzić sobie z nimi w codziennym życiu.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Ciało dziecka– przyczyna wykluczenia i narzędzie inkluzji na przykładzie instalacji performatywnej Izabeli Chlewińskiej

Zaprezentowane w artykule przemyślenia dotyczą problemu cie- lesności jako narzędzia inkluzji. Instalacja performatywna „Ciało” Izabeli Chlewińskiej jest przykładem sztuki przybliżającej znaczenie pracy nad pogłębieniem świadomości ciała. W tekście poruszone są aspekty pracy z ciałem, dążące do włączania dziecka w świat doznań sensorycznych, świat mu bliski i potrzebny. Świat zmysłów i ruchu, który jest warunkiem prawidłowego rozwoju. Dotyczy to również pra- cy z cielesnością dzieci ze spektrum autyzmu. Za pomocą swobodnej ekspresji, działań pobudzających kreatywność, dzieci podczas wystawy pozostają w satysfakcjonującym „przepływie”, czyli zgodności działań z ich indywidualnymi wewnętrznymi potrzebami.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Wartości ilustracji w książce obrazkowej i ilustrowanej w perspektywie porządku jej udostępniania dzieciom

Kontakt ze sztuką plastyczną i pierwsze doświadczenia w komunikacji wizualnej zapewniają dziecku książki obrazkowe i ilustrowane. Dlatego istotne jest, by miały one swoje określone miejsce w codzienności dziecka i by stanowiły wartościowe pod względem poznawczym i estetycznym bodźce. Obecny rynek książki dla dzieci jest niezwykle bogaty i oferuje publikacje adresowane do wąskich grup odbiorczych, które charakteryzują zróżnicowane możliwości percepcyjne. Celem opracowania jest próba uporządkowania książek obrazkowych i ilustrowanych z uwzględnieniem organizacji treści przedstawień wizualnych oraz określenie ich odbiorcy. W efekcie analizy dostępnych książek dla małych dzieci wyróżniono i omówiono następujące kategorie ilustracji: przedstawieniowe –jednoelementowe
 przedstawieniowe – wieloelementowe i sytuacyjne
 narracyjne – jednoplanowe
 narracyjne wieloplanowe
 kadrowe – emocjonalne
 kadrowe – symboliczne oraz symboliczne – kontekstowe. Charakterystyka kolejnych kategorii sposobów konstruowania komunikatu wizualnego została poparta przykładami publikacji z obszaru książki dla dzieci. W opracowaniu skoncentrowano się także na wartościach kontaktu dziecka z rozmaitymi rozwiązaniami sztuki ilustratorskiej. Zwrócono uwagę zwłaszcza na znaczenie ilustracji w alfabetyzacji wizualnej dzieci oraz wprowadzaniu ich do świata sztuki.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Od edukacji specjalnej do edukacji inkluzyjnej- przemiany w procesie kształcenia uczniów niesłyszących

Artykuł porusza problematykę procesu kształcenia uczniów niesłyszą- cych. W obliczu systemowych zmian i dyskusji przedstawicieli świata nauki oraz praktyków z obszaru nauk społecznych na temat modelu edukacji uczniów niesłyszących doszło do utworzenia systemowej triady: kształcenie specjalne – kształcenie integracyjne – edukacja włączająca, w obrębie której próbuje się uzyskać korzystne rozwiązania dla wszystkich podmiotów niniejszych procesów. W podjętej analizie zaprezentowano ocenę każdego z systemów kształcenia nie tylko ze strony ekspertów ze środowiska osób słyszących, ale również opinie rodziców słyszących i samych zainteresowanych swoim kształceniem, czyli osób niesłyszących. Zaprezentowane w artykule przemiany doty- czące procesu kształcenia uczniów niesłyszących wskazują na szeroki kontekst uwarunkowań związanych z wdrażaniem systemowej triady.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Rozważania nad rolą zabawek w kształtowaniu zachowań prospołecznych we wczesnym dzieciństwie – kontekst edukacyjny

Tematem artykułu są rozważania o roli zabawek w kształtowaniu zachowań prospołecznych we wczesnym dzieciństwie. Autorka postawiła sobie za cel ukazanie znaczącej roli zabawek oraz zabawy w procesie rozwijania zachowań prospołecznych oraz tworzenia warunków stymulujących rozwój kompetencji społecznych we wczesnym dzieciństwie. Konieczność właściwego reagowania na złożone, często skomplikowane sytuacje społeczne, stanowi poważne wyzwanie dla dzieci, zatem badanie i rozwijanie umiejętności prospołecznych w ramach edukacji przedszkolnej wydaje się szczególnie istotne. Tekst ma charakter teoretyczny i stanowi wprowadzenie do szerszych rozważań. W pierwszej części artykułu dokonano objaśnień terminologicznych związanych z pojęciem „zabawka” i na potrzeby niniejszego tekstu przyjęto jedną definicję. Następnie przedstawiono sytuację zabawy oraz funkcje zabawek w świetle koncepcji rozwoju społecznego, wraz z omówieniem poszczególnych etapów zabawy. Zaprezentowano też pojęcie kompetencji społecznych w kontekście podjętej problematyki, ukazując zawiązek pomiędzy zabawą i zabawkami a nabywaniem umiejętności prospołecznych, takich jak: dzielenie się, współdziałanie, empatyzowanie z innymi, okazywanie troski. Wskazano również na poznawcze i emocjonalne determinanty zachowań prospołecznych, uwzględniając takie zagadnienia, jak teoria umysłu oraz empatia. Na koniec nawiązano do badań naukowych prezentujących koncepcję dzielenia się zabawkami jako przykładu zachowań prospołecznych.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Konstruowanie spotkań z fikcyjnym terapeutą jako remedium na dziecięce lęki

[M. Ganczarska, Spotkania z fikcyjnym terapeutą. Jak tworzyć i czytać dzieciom opowiadania korygujące w ramach interwencji terapeutyczno-wychowawczych, Wydawnictwo Uniwersytet Opolski, Opole 2014]

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Związek leśnych przedszkoli z metodą Marii Montessori

Artykuł prezentuje idee leśnych przedszkoli oraz ich związek z metodą M. Montessori. W tekście zawarto krótką historię leśnych przedszkoli na świecie i w Polsce oraz charakterystykę ich funkcjonowania. Dane zostały zebrane na podstawie analizy materiałów źródłowych, w tym informacji zawartych na stronach internetowych leśnych przedszkoli, dokumentów takich jak projekt „Koncepcji Pedagogicznej Przedszkoli Leśnych działających w partnerstwie z Polskim Instytutem Przedszkoli Leśnych”, dostępnych wyników badań i literatury dotyczącej poruszanego zagadnienia, telefonicznej weryfikacji aktualności danych zawartych na internetowej mapie leśnych przedszkoli w Polsce, obserwacji uczestniczących prowadzonych m.in. w Leśnym Przedszkolu „Puszczyk” w Białymstoku. Celem przeprowadzonych dociekań była m.in. analiza przedszkoli leśnych i przedszkoli Montessori pod kątem podobieństw w ich funkcjonowaniu. W wyniku wykonanej pracy badawczej zauważono liczne punkty wspólne dla tych dwóch form edukacji alternatywnej, co opisano w tekście artykułu. Zaprezentowano również kilka wybranych polskich przedszkoli, które czerpią z koncepcji przedszkoli leśnych oraz montessoriańskiego systemu edukacji. Pokazuje to, że takie połączenie staje się ciekawą propozycją wychowania przedszkolnego zarówno dla założycieli przedszkoli, jak i adresatów tej oferty – dzieci w wieku przedszkolnym i ich

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Zabawki w cyfrowym świecie – implikacje edukacyjne

Celem opracowania jest ukazanie trendów, jakie zachodzą współcześnie w procesie rozwoju zabawek bazujących na technologiach cyfrowych, i związanych z tym implikacji. W artykule opisano główne przeobrażenia dokonujące się w świecie zabawek pod wpływem ekspansji mediów i technologii cyfrowych oraz wynikające z tego faktu konsekwencje dla rodziców i opiekunów. Przedstawiono przykłady elektronicznych zabawek i ich możliwości. Omówiono również różnorodne aspekty i konteksty oddziaływania nowych mediów, które dzieci bardzo często traktują jako przedmioty służące do zabawy. W dzisiejszym świecie rzeczywistość coraz bardziej miesza się z przestrzenią wirtualną. Dotyczy to szczególnie doświadczeń dzieci, gdyż to właśnie dla nich obie one stanowią już naturalne środowisko dorastania i rozwoju. W wielu sytuacjach technologia tak głęboko przenika naszą codzienność, że coraz trudniej wytyczyć wyraźną granicę pomiędzy nimi. Rodzi to istotne konsekwencje dla procesu kształcenia i wychowania młodego pokolenia oraz może wpływać na jakość relacji dziecka z rodzicem.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Socjalizacja w edukacji domowej w opinii rodziców edukujących domowo

Edukacja domowa, z wielu powodów, staje się w Polsce coraz popularniejsza. Pozwala ona rozwinąć potencjał dziecka, wzmocnić relacje rodzinne i poszukiwać własnego sposobu na poznawanie świata. Równolegle z rosnącym zainteresowaniem pojawia się wiele kontrowersji, zarówno prawnych, jak i dotyczących słuszności samej idei. Jednym z zastrzeżeń kierowanych do rodzin decydujących się na edukowanie swoich dzieci w domu jest kwestia socjalizacji. Czy możliwe jest przygotowanie dziecka do życia w społeczności bez uczęszczania do szkoły? Jak wprowadzić potrzebne umiejętności i budować kompetencje emocjonalno-społeczne w tak ograniczonych kontaktach rówieśniczych? Czy edukacja domowa to ochronny klosz, który ogranicza socjalizację, a może wręcz przeciwnie? W artykule przybliżone zostają opinie rodziców edukujących domowo dotyczące tego, jak rozumieją socjalizację i jakie działania podejmują, aby wspierać budowanie dojrzałości społecznej swoich dzieci.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
W poszukiwaniu ciekawych programów rozwijania aktywności twórczej dzieci

Jednym z ważnych zadań nauczyciela w edukacji wczesnoszkolnej jest tworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi twórczej aktywności dziecka, która ujawnia się w spontanicznej lub inspirowanej aktywności zabawowej, graficznej, werbalnej, muzycznej oraz ruchowej. Troska o rozwijanie kreatywności, o jej zakorzenienie w praktyce edukacyjnej, wydaje się ważnym zadaniem szkoły i jednym z najpilniejszych wyzwań współczesnego nauczyciela, dlatego w prezentowanej publikacji podjęto próbę analizy tekstów programów przeznaczonych do rozwijania twórczej aktywności dzieci pod kątem celów, zasad, treści i sposobów realizacji. Badaniu poddano trzy publikacje: Program edukacyjny Żywioły. Lekcje twórczości w nauczaniu zintegrowanym Jolanty Bonar i Krzysztofa J. Szmidta; Podróże, skarby, przygoda. Podręcznik i program rozwijania twórczości, samoświadomości oraz dyspozycji autokreacyjnych dzieci klas I–III Janiny Uszyńskiej-Jarmoc, oraz Krok w kierunku kreatywności. Program stymulowania twórczości na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej Marioli Jąder. Z analizy programów wynika, że doskonale wpisują się one we współczesny nurt kształcenia zintegrowanego, uwzględniają bowiem zarówno integrację celów, jak i treści, form ekspresji oraz metod wspierania aktywności twórczej dzieci, a także proponują oryginalne zasady pracy z dziećmi.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Natura kompetencji a ograniczenia i trudności w kształceniu międzykulturowym nauczycieli edukacji elementarnej

Kompetencje to pojęcie bardzo złożone – trudno je precyzyjnie zdefiniować i wyczerpująco zobrazować jego istotę. Konstrukt ten cechuje: wielowymiarowość, nakładanie się zakresów, ograniczone możliwości operacjonalizowania, kontekstowość, transferowalność, stopniowalność oraz podmiotowy charakter. W przypadku kompetencji międzykulturowych ich skomplikowana natura sprawia, że nie jest łatwo je kształtować, zwłaszcza w wymiarze afektywnym oraz behawioralnym. Podobne trudności dotyczą ewaluacji tego obszaru, podczas której badacz w sposób szczególny powinien mieć świadomość, czy diagnozuje zewnętrzne i obserwowalne przejawy kompetencji, czy jedynie subiektywne poczucie własnej kompetencji podmiotu, które nie zawsze jest zgodne z obiektywnym jej poziomem.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Współczesny badacz/pedagog/nauczyciel wobec dziedzictwa pedagogicznego Jana Władysława Dawida. RECENZJA KSIĄŻKI: Recepcja myśli pedagogicznej Jana Władysława Dawida w XX i XXI wieku, red. nauk. Stefania Walasek, Kamila Gandecka, ATUT, Wrocław 2015, ss. 243.

Wiek XIX nie poddaje się tak łatwo klasyfikacjom, trudno jest także przyjąć jedną obowiązującą na wszystkich kontynentach cezurę czasową dla tego „długiego wieku”. Był to bowiem czas wielkich przełomów politycznych, gospodarczych i ekonomicznych, odkryć i wynalazków. W tej epoce położono podwaliny pod rozwój współczesnego przemysłu, transportu czy komunikacji międzyludzkiej. To czas wielkich malarzy, poetów, pisarzy i naukowców. To wiek przeobrażeń we wszystkich niemal dziedzinach życia znanych wówczas człowiekowi i czas narodzin nowych idei. To właśnie w XIX wieku swój początek mają prawie wszystkie współcześnie znane nam dziedziny nauki. Dynamicznie rozwija się m.in. pedagogika. To właśnie w tym okresie w Europie podwaliny pod współczesną edukację dzieci i młodzieży kładą Pestalozzi, Fröbel, Dewey i wielu innych. Nie sposób tutaj wymienić wszystkich ówczesnych propagatorów, prekursorów, kreatorów, teoretyków i praktyków nowego spojrzenia na edukację i wychowanie młodego człowieka. W tym okresie powstają i rozwijają się nowe instytucje i placówki zajmujące się również dzieckiem dotąd wykluczonym, pomijanym, zmarginalizowanym. To czas rodzenia się nowych teorii i koncepcji pedagogicznych, które swoje triumfy święciły w następnej epoce.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia