rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Noc paschalna początkiem nowego życia. Logos jako narzędzie komunikacji w Księdze Mądrości

Grecki rzeczownik logos jest jednym z najbardziej znanych pojęć nowotestamentalnych i bywa najczęściej, głównie za sprawą Ewangelii według św. Jana, odnoszony do Osoby Jezusa Chrystusa. Artykuł ten podejmuje próbę wskazania na szerszą perspektywę badawczą tego istotnego pojęcia. Wskazuje na jego znaczenie preparatywne, obecne już w Starym Testamencie, którego przedstawicielem jest ostatnia i najmłodsza księga Pierwszego Przymierza, czyli Księga Mądrości. Logos staje się tutaj ważnym nośnikiem komunikacyjnym, wpisującym się w szeroko rozumiany kontekst historii zbawienia: począwszy od fundamentalnego w dziejach Izraela wydarzenia, jakim było wyjście z Egiptu, aż do zapowiedzi ostatecznego objawienia się Boga w Osobie Jezusa Chrystusa jako Logosu, czyli Słowa wypowiedzianego i nieustannie wypowiadanego przez Boga. Nie bez znaczenia jest także fakt, że dla autora Księgi Mądrości pełni on ważną funkcję w kontekście historii patriarchów, na co wskazuje pierwszy analizowany przez nas tekst, który wpisuje się wyraźnie w nurt sapiencjalny; jest nim niezwykle bogata pod względem semantycznym i ideowym modlitwa o mądrość (Mdr 9). Zastosowana w pracy historiozbawcza perspektywa badawcza jest naturalnym nośnikiem i ważnym elementem strategii pragmatycznej autora Księgi Mądrości, który staje się promotorem wydarzeń, jakie bezpośrednio wypływają z właściwie interpretowanej historii zbawienia: wydarzeń, które prowadzą do pełnego rozpoznania w logosie osoby Jezusa Chrystusa, który jest wypełnieniem wszystkich zapowiedzi starotestamentalnych. W tym miejscu należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że mowa jest tu raczej o argumentacji intuicyjnej, która otworzy się w przyszłości na trwałą perspektywę nowotestamentalną. Autor Księgi Mądrości zwraca także uwagę na fakt, że dla jednych (którzy przyjmą Słowo) Słowo staje się Zbawicielem, dla drugich (którzy odrzucają Słowo) staje się Ono „srogim Wojownikiem”, który zniszczy ostatecznie niewiarę. Artykuł nie jest alternatywną lekturą tekstów Księgi Mądrości, lecz wkładem autora do istniejącej już mozaiki interpretacji.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Brat Albert w polskim pejzażu intelektualnym z początku XX wieku

Postać Brata Alberta wpisała się w pejzaż intelektualny pierwszych dekad XX w., inspirując modernistycznych pisarzy do kreowania bohaterów na wzór tego Wielkiego Jałmużnika. Młodopolscy pisarze widzieli w nim wzorzec etyczny swojej epoki, w perspektywie jego duchowości rozważali jej dylematy światopoglądowe. Osoba Brata Alberta nabrała też szczególnego znaczenia po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Od drugiej dekady XX w. znacznie zintensyfikowana została publicystyczna aktywność mająca na celu upowszechnienie postawy i znaczenia Brata Alberta w polskim życiu społecznym czasu zaborów. W artykule prześledzony został właśnie sposób jego postrzegania oraz kategorie interpretacji życia i przemiany tego artysty w jałmużnika, które ukierunkowane zostały na ukazanie jego postaci jako integralnie związanej z przemianami polskiej świadomości po klęsce powstania styczniowego. Z analizy dość obszernego materiału źródłowego wynika, że Brat Albert – powstaniec przechodzący głęboką wewnętrzną przemianę – postrzegany był nie tylko jako dwudziestowieczne wcielenie św. Franciszka z Asyżu, jako wielki człowiek Kościoła, tworzący kanony etyczne dla swojej epoki, ale przede wszystkim jako unaoczniający w swojej postawie ewolucję polskiej świadomości kulturowej drugiej połowy XIX oraz początków XX w. W perspektywie rozważań o jego życiu scalała się polska biografia kulturowa tego czasu, odsłaniała się konstytuująca ją logika przenoszenia romantycznej „egzaltacji patriotycznej” na płaszczyznę marzeń o chrześcijańskiej doskonałości. Sylwetka Brata Alberta stała się w początkach XX w. istotnym elementem w polskim dyskursie tożsamościowym.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Maciej Kazimierz Sarbiewski – poeta maryjny

Artykuł odnosi się do twórczości słynnego jezuity i poety okresu baroku, Macieja Kazimierza Sarbiewskiego (1595-1640), który, tworząc w języku łacińskim, wzorowanym na klasykach literatury antycznej, zyskał miano „chrześcijańskiego Horacego”. Za swoją twórczość Sarbiewski został uwieńczony przez ówczesnego papieża Urbana VIII laurem poetyckim, co porównuje się z dzisiejszą Nagrodą Nobla. Autor artykułu analizuje teologiczne aspekty tej poezji, koncentrując się na wątkach maryjnych. Sarbiewski w wielu miejscach swojej twórczości odnosił się do Maryi, przedstawiając Ją w swoich wierszach jako Królową świata, piękną Panią, Orędowniczkę, Hetmankę czy Opiekunkę wielkich i małych ojczyzn. Stosował przy tym szeroką gamę środków poetyckich. Szczególną uwagę zwraca aspekt twórczości nawiązujący do mistycyzmu, a współgrający z duchowością św. Ignacego, co świadczy o głębokim zainspirowaniu poetyckiej wyobraźni Sarbiewskiego myślą i doświadczeniami zakonodawcy. Z dzisiejszego punktu widzenia, wypełnione maryjnymi treściami wiersze „chrześcijańskiego Horacego” są znakomitymi przykładami teologii piękna, jak też głębokimi modlitwami poetyckimi, które warto przypominać.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w ujęciu Jacka Bolewskiego SJ

Ojciec Jacek Bolewski (1946-2012) – to z pewnością jeden z najwybitniejszych polskich mariologów przełomu XX i XXI w. Jego dorobek na tym obszarze jest imponujący. Ujmując od strony metodologicznej mariologiczną twórczość Bolewskiego, należy wskazać na jej cztery zasadnicze źródła. Pierwszym źródłem, zwłaszcza u początków twórczości, była teologia Karla Rahnera. Drugim źródłem mariologicznej twórczości Bolewskiego, które z czasem stało się pierwszoplanowe, była Biblia. Trzecie istotne źródło mariologii polskiego jezuity stanowiła pobożność maryjna, szczególne intuicje maryjne św. Maksymiliana Marii Kolbego, następnie dogmaty maryjne oraz wizje maryjne: Guadalupe, Rue du Bac, Lourdes, Fatima. Ostatnim, czwartym i w sumie najnowszym źródłem inspiracji twórczości Jacka Bolewskiego, była myśl sofiologiczna Sergieja Bułgakowa. Najważniejszym tematem mariologicznym w twórczości Jacka Bolewskiego był dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Marii Panny. W dogmacie tym szukał pogłębienia treści odnoszącej się nie tylko do Maryi, ale również światła skierowanego na każdego człowieka, zwłaszcza na ludzki początek i na ludzkie dopełnienie, światła odnoszącego się do człowieka jako jednostki, jak i do całej ludzkości jako Eklezja. W tym kontekście pojawia się pojęcie „łaski pierworodnej”, która jest obecną w każdym człowieku łaską stworzenia wszystkiego w Jezusie Chrystusie. W dogmacie o Niepokalanym Poczęciu NMP Bolewski szukał światła rzuconego na misterium samego Boga. W teologicznej refleksji nad misterium Boga w świetle Niepokalanego Poczęcia NMP Bolewski wychodzi od intuicji św. Maksymiliana Marii Kolbego, który, medytując nad słowami objawienia w Lourdes: „Jestem Niepokalane Poczęcie”, doszedł do przekonania, że „Niepokalane Poczęcie jest imieniem Ducha Świętego”. Takie też jest stanowisko Bolewskiego.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mariologia w ujęciu teologii wyzwolenia

Artykuł poświęcony jest przedstawieniu mariologii opracowanej przez teologię wyzwolenia, która ujmuje rozważania o Maryi w perspektywie wyzwoleńczej. Perspektywa ta zakłada przyjęcie pewnych założeń typu antropologicznego i hermeneutycznego, które odsłaniają nowość mariologii wyzwolenia w stosunku do mariologii tradycyjnej i jednocześnie ukierunkowują jej refleksję, która ma charakter nie tylko teoretyczny, lecz także prorocki i wyzwoleńczy, a przez to praktyczny i społeczny. Dlatego w pierwszym i drugim punkcie niniejszego artykułu zostają omówione wspomniane założenia antropologiczne i hermeneutyczne proponowane przez mariologię opracowywaną przez teologię wyzwolenia. W trzecim punkcie mowa jest o hymnie Magnificat, który zajmuje szczególne miejsce w mariologii teologii wyzwolenia – zostanie ukazany społeczny i wyzwolicielski wymiar tegoż hymnu. Ostatni natomiast punkt poświęcony jest proponowanej przez teologię wyzwolenia interpretacji dogmatów maryjnych, której celem jest przemyślenie na nowo tych dogmatów i ujęcie ich w kluczu eklezjalnym i pastoralnym właściwym dla Kościoła w Ameryce Łacińskiej. Chodzi tu o oparcie ich na opcji preferencyjnej na rzecz ubogich, przyjętej przez Kościół latynoamerykański za opcję zasadniczą. Artykuł pokazuje, że teologia wyzwolenia w swoim opracowaniu mariologii nie zatrzymuje się ani też nie koncentruje się wyłącznie na teoretycznym wyjaśnieniu tego, co Pismo Święte i wiara Kościoła mówi na temat Maryi, lecz stara się pokazać bardziej praktyczny i społeczny wymiar mariologii. Po drugie – mariologia wyzwolenia podkreśla prawdę o tym, iż Bóg staje po stronie ubogich i nic nieznaczących, do których należy także Maryja, i nie usprawiedliwia istniejącego w świecie ucisku, wyzysku i zniewolenia. Po trzecie – że widzi ona w Maryi prorokinię strącenia i poniżenia potężnych oraz wywyższenia ubogich i wyzyskiwanych (por. Łk 1, 52). Po czwarte – że dowartościowuje Maryję jako kobietę, która towarzyszy ludziom w ich życiu i angażuje się na rzecz sprawiedliwości i pokoju w świecie, przez co staje się Ona wzorem na rzecz angażowania się ludzi, w sposób szczególny zaś kobiet, w życie społeczne.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Matka Boża w teologii prawosławnej

W niniejszym artykule zostało podjęte zagadnienie dotyczące osoby Matki Bożej w teologii prawosławnej. Najpierw poruszono kwestię tytułów, które przypisane zostały Maryi, omówiono też treści sześciu spośród Dwunastu Wielkich Świąt roku liturgicznego, w których Bogurodzica zajmuje poczesne miejsce. Na końcu zaś naszej refleksji przeszliśmy do święta Poczęcia św. Anny i związanego z nim katolickiego dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. W tym kontekście ukazaliśmy, jak teologia prawosławna ustosunkowuje się do tego katolickiego dogmatu. Jako źródło naszej refleksji posłużyły nam przede wszystkim teksty liturgiczne, jak również orzeczenia pierwszych siedmiu soborów powszechnych, które są traktowane przez prawosławnych jako jedyne miejsce możliwości ogłaszania dogmatów. Analizując refleksję na temat osoby Maryi w teologii prawosławnej, najpierw trzeba podkreślić, że oparta jest ona przede wszystkim na liturgicznym życiu Kościoła, zgodnie z zasadą lex orandi, lex credendi. Prawosławne prawdy wiary o Bogurodzicy formułowane są w świetle tekstów liturgicznych, których autorami byli częstokroć Ojcowie Kościoła. Ponadto teksty te wynikają bezpośrednio z treści biblijnych, zwłaszcza Ewangelii, jak i apokryfów opisujących dzieciństwo lub kres doczesnego życia Matki Bożej. Sam układ świąt związanych z Maryją każe chrześcijaninowi przebywać pielgrzymi szlak wraz z nią, od Jej narodzenia do jej zaśnięcia. Wyraźnie też widać, że poczesne miejsce wśród świąt maryjnych zajmuje zwiastowanie. To w tym właśnie wyda- rzeniu znajduje się źródło doniosłości powołania Maryi z Nazaretu jako Matki Boga. Dlatego św. Jan Chryzostom nazwał zwiastowanie „Świętem Korzenia”. Widać zatem, że wątek inkarnacyjny w teologii jest bardziej doceniany i rozbudowany w refleksji teologicznej na Wschodzie niż na Zachodzie, który koncentruje się jedynie niemal na Misterium Paschalnym Chrystusa. Jednak Maryja łączy w sobie oba te wątki w swojej postawie, które można zawrzeć w trzech słowach: fiat, magnificat, stabat. Mariologia prawosławna, choć w dużym stopniu jest podobna do katolickiej, nie przyjmuje treści dogmatów o Niepokalanym Poczęciu i Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny. Po pierwsze: z prawosławnego punktu widzenia, to nie papież, a jedynie sobór powszechny może ogłosić dogmat, który domaga się potem przyjęcia go przez lud Boży (recepcja). Po drugie, treść obydwu tych dogmatów zbudowana jest na antropologii św. Augustyna, która w swej istocie różni się od antropologii Ojców greckich.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Matka Jezusa w dyskursie apologetycznym Ojców Kościoła

Refleksja Ojców Kościoła nad postacią Matki Najświętszej uwzględniała wymiar apologetyczny, który był reakcją na pojawiające się heterodoksyjne interpretacje objawienia. Niniejsze studium, na przykładzie trzech tytułów maryjnych – nowej Ewy, Dziewicy i Bożej Rodzicielki – usiłuje ukazać rolę argumentacji maryjnej w obronie podstawowych prawd wiary. Dokonana analiza pozwoliła ukazać, że refleksja mariologiczna autorów chrześcijańskiego antyku dokonywała się w ścisłym powiązaniu z refleksją nad tajemnicą Chrystusa. Zaakcentowanie dziewiczego poczęcia i porodzenia Chrystusa pomagało w obronie bóstwa Syna Bożego, tytuł Bożej Rodzicielki (Theotokos) okazał się pomocny w obronie zjednoczenia dwóch natur w osobie Wcielonego Słowa, natomiast podkreślenie integralności cielesnej Maryi po porodzeniu Chrystusa pozwalało przypomnieć o walorze życia konsekrowanego. Zastosowanie antytezy Ewa–Maryja zwróciło uwagę na uczestnictwo dwóch niewiast w odwiecznym planie Bożym, realizującym się w ekonomii Starego i Nowego Przymierza. Dzięki istniejącej zależności między mariologią, chrystologią i eklezjologią można dostrzec, że błąd popełniony w chrystologii prowadził w konsekwencji do błędu w mariologii, natomiast błędna interpretacja prawd maryjnych odkrywała błędy natury chrystologicznej. Świadomi tej zależności Ojcowie Kościoła nie traktowali mariologii jako odrębnej, autonomicznej dyscypliny, lecz rozwijali ją w ścisłym związku z nauką o Chrystusie.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tableau de Bord

Geneza Tableau de Bord sięka lat 30. XX wieku. Jest to najstrsza, kompleksowa koncepcja pomiaru i oceny dokonań przedsiębiorstwa. Pierwsze wersje Tableau de Bord obejmowały zestaw mierników związanych z procesami produkcyjnymi. Współczesna postać Tableau de Bord, będąca kompleksowym instrumentem pomiaru i oceny wyników przy współudziale rachunkowości, wykształciła się na przełomie lat 50. i 60. XX wieku.

Czasopismo: Gospodarka Materiałowa i Logistyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
O wizerunkach św. Stanisława Kostki SJ w polskiej tradycji hagiograficzno-literackiej

Artykuł przedstawia wybrane, hagiograficzno-literackie wizerunki św. Stanisława Kostki, jakie powstały w okresie 450 lat upływających od śmierci świętego w Rzymie w 1568 r. Autor artykułu omawia dzieła Stanisława Warszewickiego, Grzegorza z Sambora, Piotra Skargi, Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Cypriana Kamila Norwida, twórców jezuickiego teatru szkolnego i sztuk dla młodzieży z okresu międzywojennego, a także Zofii Kossak, Józefa Warszawskiego, Jana Śledzianowskiego i Przemysława Wysogląda. Ta zaprezentowana różnorodność przedstawień i gatunków piśmiennictwa poświęconego św. Stanisławowi pokazuje, jak mocno w różnych epokach kulturowych i historycznych Święty z Rostkowa inspirował polskich twórców. A jego postać, utrwalona w polskiej hagiografii i literaturze pięknej od XVI w. do czasów współczesnych, wciąż wzbudza nowe dzieła dostosowane do ducha czasów.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Racjonalność” życia konsekrowanego według Benedykta XVI

Artykuł przedstawia zagadnienie racjonalności życia konsekrowanego w nauczaniu Benedykta XVI. Tajemnica życia całkowicie poświęconego Bogu przekracza zdolność rozumienia i pojmowania opartą jedynie na logice czysto ludzkiej. Życie konsekrowane stanowi świadectwo wyboru racjonalności otwartej na transcendencję, dającej prymat stwórczemu Rozumowi i stawiającej w centrum tajemnicę Logosu Wcielonego. Osoba zakonna żyje radami ewangelicznymi, które są zrozumiałe jedynie w świetle wiary i tylko według logiki Ewangelii. Praktyka czystości, ubóstwa i posłuszeństwa znajduje się w widocznej opozycji do niektórych współczesnych kryteriów racjonalności. Życie konsekrowane jest wobec tego drogą poszerzania przestrzeni racjonalności.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Problem ludzkiej godności w katolickiej nauce społecznej na przykładzie myśli Franciszka Janusza Mazurka

Człowiek i życie społeczne wymagają norm, do których mogą się odnosić w sposób pewny. Trendy i światopoglądy szybko się zmieniają, następują kolejno jedne po drugich. Wartością trwałą i niezmienną, na którą wskazuje Janusz Franciszek Mazurek, jest ludzka godność. Mazurek jest przedstawicielem szkoły lubelskiej, który z pojęcia godności uczynił centralny temat swojej naukowej refleksji. Jest to dla niego wartość ontyczna człowieka, która staje się normą odniesienia w ocenie wszelkich działań człowieka i względem niego. Omawiając tę problematykę, odnosi się do szerokiej perspektywy, sięgając m.in. do dokumentów międzynarodowych, myśli filozoficznej czy katolickiej nauki społecznej.

Czasopismo: Studia Bobolanum
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Symbolika miecza w polskich XVI-wiecznych kompendiach prawa miejskiego

W XVI w. w polskich miastach zaczęły powstawać drukowane dzieła prawnicze oparte na prawie magdeburskim. W artykule przeanalizowano je pod kątem obecności odwołań do istotnego w tym prawie symbolu miecza. Użycia słowa miecz/gladius w pracach Cervusa-Tucholczyka, Jaskiera, Cerasinusa, Groickiego i Szczerbica poddano typologii według intensywności sensu symbolicznego („znaczenie dosłowne”, „język i obyczajowość”, „symbol pojęć abstrakcyjnych”). Przeanalizowano przypadki należące do poszczególnych kategorii. Zbadano także ich obecność w poszczególnych tekstach, co doprowadziło do wniosku o zależności intensywności (jakościowej i ilościowej) tych odwołań od stopnia bliskości danego tekstu do Zwierciadła saskiego i Weichbildu oraz od obecności w danym tekście glosy. Postawiono wniosek o nikłej recepcji ideowych treści prawa niemieckiego w miastach polskich. Propozycje wyjaśnienia tego zjawiska odwołują się do 1) braku w Polsce rozróżnienia między miastami dysponującymi i niedysponującymi iure gladii, 2) odmienności struktur politycznych Polski i obszaru niemieckojęzycznego, 3) zakorzenienia symbolu miecza na obszarach niemieckich, wyrażającego się i wtórnie wzmacnianego istnieniem figur Rolandów. Symbolika miecza była zatem w Polsce pozbawiona oparcia w przestrzeni miejskiej i w wyobrażeniach politycznych. Postawiono także tezę, że prawo magdeburskie nie służyło określaniu pozycji polskich miast w szerszej strukturze ani zapewnianiu ideowych podstaw ich funkcjonowania jako wspólnot politycznych.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Homoseksualizm a prawo karne. Analiza synoptyczna

Przedmiotem artykułu jest analiza synoptyczna kryminalizacji zachowań homoseksualnych. Refleksje skoncentrowane są na opinii Ernsta Haftera, która przyczyniła się do dekryminalizacji dobrowolnych zachowań seksualnych pomiędzy dorosłymi osobami tej samej płci w Szwajcarii, już w 1929 r. Rozważania wzbogaca pokazanie ewolucji podejścia prawodawcy niemieckiego i austriackiego do tego zagadnienia. W artykule odwołano się do ustaleń zaczerpniętych z antropologii prawa i socjologii prawa. Zaobserwowane przemiany mają z istotne znaczenie dla współczesnego prawodawcy, który podejmuje decyzję o kryminalizacji lub dekryminalizacji zachowań stanowiących temat tabu.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki prawne, historia
Postępowanie o stwierdzenie zgonu na tle akt Sądu Grodzkiego w Krakowie  w latach 1945–1950

Prezentowana publikacja ukazuje sprawy o stwierdzenie zgonu, które toczyły się przed Sądem Grodzkim w Krakowie w latach 1945–1950. W pracy skupiono się również na analizie zagadnień związanych z procedurą postępowania o stwierdzenie zgonu w polskim systemie postępowania niespornego okresu powojennego.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Czynnik obywatelski w sądownictwie II Rzeczypospolitej

Artykuł dotyczy uczestnictwa czynnika społecznego (obywatelskiego) w wymiarze sprawiedliwości (sądownictwie) II Rzeczypospolitej. Publikacja składa się z czterech części. W pierwszej z nich autor omówił udział obywateli w sądownictwie z perspektywy historycznej. Następna część dotyczy treści ustaw zasadniczych II Rzeczypospolitej, czyli Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r. oraz Ustawy Konstytucyjnej z dnia 23 kwietnia 1935 r., ze względu na ich postanowienia związane z udziałem obywateli w wymiarze sprawiedliwości. W kolejnej części została omówiona realizacja postanowień Konstytucji z 1921 r., czyli okres przed unifikacją ustroju sądownictwa oraz po wejściu w życie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 lutego 1928 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. W szczególności omówiono regulacje dotyczące sędziów: pokoju, handlowych, przysięgłych, honorowych. Ponadto zwrócono uwagę na ówczesną praktykę wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w związku ze zniesieniem w 1938 r. sądów przysięgłych na obszarze dawnego zaboru austriackiego – Galicji, oraz udział czynnika społecznego w sądach szczególnych i instytucjach quasi-sądowych. W ostatniej części artykułu autor dokonał podsumowania swoich rozważań. W szczególności zwrócił on uwagę na stosunek władzy państwowej do czynnika obywatelskiego w sądownictwie polskim, w porównaniu z okresem po drugiej wojnie światowej oraz ze współczesnymi rozwiązaniami ustrojowymi.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dostęp do zawodu adwokata w świetle sprawozdań Izby Adwokackiej w Warszawie z lat 1925–1938

Artykuł dotyczy kwestii dostępu do zawodu adwokata w latach 1925–1938. Było to związane z ujednoliceniem przepisów dotyczących organizacji i funkcjonowania polskiej palestry. Rosnące zainteresowanie tym zawodem prawniczym, również wśród kobiet, spowodowało duży wzrost liczby aplikantów, a w konsekwencji adwokatów, o czym świadczą dane zawarte w sprawozdaniach Rady Adwokackiej w Warszawie. Środowisko adwokatów zrzeszonych w Izbie Warszawskiej starało się przeciwdziałać tej tendencji, dążąc do wprowadzania kolejnych ograniczeń.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Prawo łaski stosowane przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego  w byłym zaborze pruskim w latach 1919–1922 w świetle zachowanych akt  Archiwum Akt Nowych w Warszawie

Artykuł dotyczy stosowania prawa łaski na terenie byłego zaboru pruskiego w okresie, gdy głową państwa był Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Ukazano w nim sposób, w jaki Kancelaria Cywilna Naczelnika Państwa stosowała prawo na terenie byłego zaboru pruskiego, oraz przedstawiono dane statystyczne odnoszące się do problematyki przestępstw, systemów prawnych i decyzji podjętych przez Naczelnika Państwa.

Czasopismo: Czasopismo Prawno-Historyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne