Poszukiwania kierunków rozwoju współczesnej pomocy społecznej z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej

Pomiędzy rokiem 2004 a 2006 wsparcie pochodzące z funduszy strukturalnych UE dla rozwoju zasobów ludzkich realizowane było m.in. w ramach: Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL, Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL). Po akcesji Polski w struktury Unii Europejskiej wsparcie przyjęło postać m.in. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Stanowił on odpowiedź na wyzwania, jakie odnowiona Strategia Lizbońska postawiła przed państwami członkowskimi. Nazwa „Kapitał Ludzki‖ odnosiła się do zasobu wiedzy, umiejętności oraz potencjału zawartego z jednej strony w każdym człowieku, z drugiej natomiast w społeczeństwie, jako całości. Potencjał ten to zdolność do pracy i adaptacji do zmian w otoczeniu oraz możliwości tworzenia nowych rozwiązań – a zatem rozwój w wymiarze indywidualnym i społecznym. Instytucje pomocy i integracji społecznej – wykorzystując szanse, jakie dawały programy dla kandydatów oraz członków UE – realizowały projekty konkursowe oraz systemowe. Działania te umożliwiały wdrażanie aktywnej polityki społecznej poprzez przesunięcie akcentów z programów socjalnych (zabezpieczających finansowo) na programy uwzględniające aktywną partycypację, inkluzję osób potrzebujących oraz ich otoczenia w różne formy świadczonej im pomocy. W artykule przedstawiono projekty realizowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bielsku-Białej współfinansowane ze środków Unii Europejskiej: 1. „Przeciw bezradności – lokalny system wsparcia aktywizacji zawodowej środowisk szczególnie zagrożonych wykluczeniem społecznym w Bielsku-Białej‖ (252 uczestników) – wsparcie psychologiczne, podniesienie kwalifikacji (szkolenia aktywizujące i zawodowe). Działania komplementarne dla projektu inwestycyjnego: „Nowa starówka – nowe szanse‖ (rewitalizacja techniczna i wizualna bielskiej starówki). 2. „Aktywność popłaca – wsparcie i aktywizacja osób zagrożonych wykluczeniem społecznym‖ (60 uczestników oraz 103 pracowników MOPS) – wsparcie psychologiczne, podniesienie kwalifikacji (szkolenia aktywizujące i zawodowe). 3. „Bielsko-Biała łączy ludzi‖ (896 uczestników) – aktywna integracja (aktywizacja zawodowa, edukacyjna, społeczna), praca socjalna i działania środowiskowe. Integralnym elementem były Programy Aktywności Lokalnej dla osiedli: Wapienica, Śródmieście Bielsko i Grunwaldzkiego. Działały trzy Punkty Poradnictwa Obywatelskiego, wydawano kwartalniki „Nasza Wapienica‖ oraz „Czas na Osiedla‖, zapewniano bezpłatne poradnictwo prawne, organizowano imprezy kulturalne, integracyjne i sportowe. 4. „Interaktywna mapa problemów społecznych Bielska-Białej‖ – projekt badawczy obejmujący: a) badanie świadomości i opinii mieszkańców Bielska-Białej na temat sytuacji społecznej oraz podstawowych aspektów życia miejskiego (2 000 gospodarstw domowych); b) badania pełne problemów społecznych na podstawie dokumentacji instytucji obsługujących mieszkańców miasta (22 150 osób); wydano recenzowaną publikację prezentującą wyniki badań. 5. „Budowanie kultury współdziałania instytucji z obszaru zatrudnienia i integracji społecznej poprzez wspólne tworzenie map problemów i zasobów środowiska lokalnego na przykładzie miasta Bielska-Białej‖ – wypracowano model współpracy instytucji; utworzono program komputerowy do analizy danych i ich prezentacji pod postacią map punktowych; powstał międzysektorowy zespół ds. diagnozy problemów społecznych; opracowano program szkoleniowy dla kandydatów na członków zespołów ds. diagnoz; wydano recenzowany podręcznik wdrażania wypracowanego modelu współpracy. 6. „Kierunek Zmiana! Program aktywności społeczno-zawodowej mieszkańców Osiedla Socjalnego – przy ul. Sobieskiego w Bielsku-Białej‖ (50 uczestników) – diagnoza potencjału zawodowego i społecznego, poradnictwo psychologiczne, kursy zawodowe, staże u pracodawców, program „Szybki start‖ (przeszkolenie kandydata na pracownika do wymagań pracodawcy na danym stanowisku).

Czasopismo: Polonia Journal
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o sztuce, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne