rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Postępowanie w sprawie granic między dobrami królewskimi a dobrami szlacheckimi w świetle prawa stanowionego do 1523 roku

1. Wstęp. 2. Pojawienie się procesu granicznego i jego specjalnej odmiany dla granic dóbr królewskich. 3. Brak wyczerpujących zagadnienie publikacji. 4. Czynniki kształtujące specyfikę procedury. 5. Zestawienie aktów prawnych. 6. Omówienie postępowania. 6.1. Szczególna rola prośby kierowanej do króla 6.2 Postanowienia pierwszych przywilejów. 6.3. Skład sądu. 6.3.1. Mandat królewski jako podstawa powołania i wszelkich działań sądu. 6.4. Czynności poprzedzające postępowanie na gruncie. 6.5. Postanowienia skierowane do starostów i tenutariuszy w zakresie ich udziału w procesie. 6.6. Postępowanie dowodowe. 6.7. Charakter decyzji wydawanych przez sąd. 7. Podsumowanie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Samorządem, jak ongiś, Polska stać będzie. Zagadnienia genezy, podstawy prawnej, funkcjonowania i prób reformy samorządu wojewódzkiego w II RP, ze szczególnym uwzględnieniem Pomorza i Wielkopolski

1. Wstęp; 2. Samorząd na szczeblu ponadpowiatowym w dzielnicy pruskiej i austro-węgierskiej na przełomie wieków i w okresie przejściowym 1919–1920; 3. Kwestia samorządu wojewódzkiego w debacie konstytucyjnej i konstytucjach II RP; 4. Problem ustawy o zasadach powszechnego samorządu wojewódzkiego; 5. Praktyka funkcjonowania samorządu wojewódzkiego na ziemiach zachodnich i w Małopolsce; 6. Samorząd wojewódzki po wejściu w życie ustawy scaleniowej; 7. Konkluzje.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Narzędzia i zasoby internetowe w służbie współczesnej kanonistyki

W artykule opisano dostępne w sieci Internet narzędzia i zasoby przydatne dla kanonistyki. W pierwszej części przedstawione zostały narzędzia analizy tekstów kanonicznoprawnych, poczynając od prostych wyszukiwarek fraz, poprzez format IntraText, a kończąc na zaawansowanych narzędziach w postaci programów analiz stylometrycznych (JGAAP, R-Stylo, WebSty). W drugiej części pracy zaprezentowano kanonistyczne zasoby internetowe ze szczególnym uwzględnieniem źródeł poznania prawa – współczesnych i wcześniejszych (w tym średniowiecznych), udostępnionych w postaci umożliwiającej pełnotekstowe wyszukiwanie. Wskazano również serwisy udostępniające przez sieć internetową opracowania kanonistyczne, zarówno książkowe, jak i artykuły zamieszczane w czasopismach343-354

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Wydział Wojskowo-Policyjny Rządu Gubernialnego Lubelskiego w latach 1867–1915. Organizacja i obsada personalna

W następstwie reform unifikacyjnych przeprowadzonych przez władze carskie w Królestwie Polskim po powstaniu styczniowym, reorganizacji uległa administracja terenowa. Ukazem z 19/31 grudnia 1866 r. została wprowadzona w Królestwie nowa, wzorowana na rosyjskiej, ustawa o zarządzie gubernialnym i powiatowym. Zniosła ona dotychczasowy podział terytorialny kraju oraz zmieniła organizację pośrednich władz cywilnych, dostosowując je do modelu administracji terenowej w Cesarstwie. Opracowanie  przedstawia – na tle ogólnych zasad ustroju zarządu gubernialnego w Królestwie Polskim – ewolucję kompetencji, przekształcenia organizacji wewnętrznej oraz  charakterystykę  obsady  personalnej  Wydziału  Wojskowo-Policyjnego  Rządu  Gubernialnego Lubelskiego, od chwili jego utworzenia w 1867 r. do ewakuacji do Moskwy w sierpniu 1915 r. Za wyborem guberni lubelskiej jako przedmiotu badań przemawiało to, że była ona drugą co do wielkości i liczby ludności – po warszawskiej – w Królestwie Polskim. W stosunku do innych guberni obsada personalna jej urzędów poddana była nasilonej rusyfikacji. Dążenie władz carskich do szybkiej i pełnej wymiany polskiej kadry urzędniczej na rosyjską – z założenia lojalną wobec zaborcy – było tu szczególnie wyraźne. Podstawę materiałową studium stanowią przede wszystkim źródła archiwalne zachowane w zespole akt Rządu Gubernialnego Lubelskiego w Archiwum Państwowym w Lublinie oraz akty prawne i literatura przedmiotu odnosząca się do omawianego zagadnienia. Główne źródło informacji o urzędnikach piastujących stanowiska radców i referentów w Wydziale Wojskowo-Policyjnym Rządu Gubernialnego Lubelskiego stanowiły ich akta personalne – „formularnyje spiski”. Z zespołu akt Rządu Gubernialnego Lubelskiego zachowało się 80–90% dokumentów, co umożliwiło dokonanie charakterystyki urzędników zatrudnionych na stanowiskach radców i referentów pod względem: ich narodowości (wyznania), pochodzenia społecznego, wykształcenia i kariery zawodowej. Ze względów politycznych najszybciej odsunięto Polaków od sprawowania stanowisk kierowniczych. Inaczej sytuacja przedstawiała się odnośnie do stanowisk wykonawczych, tj. referentów, buchalterów, dziennikarzy i ich pomocników. Polacy utrzymali je aż do początku lat 80. XIX w. Dopiero w następnych dziesięcioleciach ich liczebność w stosunku do Rosjan zaczęła gwałtownie spadać, tak że w drugiej dekadzie XX w. zostali bez wyjątku zastąpieni przez urzędników rosyjskich.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Ustalanie składu rady familijnej na podstawie Kodeksu Napoleona na obszarze działania łęczyckiego sądu pokoju

1. Zagadnienia wstępne. 2. Członkowie rady familijnej: 2.1. Członkowie wezwani, 2.2. Członkowie przybrani, 2.3. Ograniczenia dotyczące członków, 2.4. Wymówienie się od uczestniczenia w radzie familijnej w charakterze członka. 3. Plenipotenci. 4. Przewodniczący: 4.1. Właściwość rzeczowa, 4.2. Właściwość miejscowa. 5. Charakter udziału opiekunów w radzie familijnej. 6. Środki mające zapewnić sprawne funkcjonowanie rady familijnej: 6.1. Poprawne wezwanie członków przez Kurendę i pouczenie o karze przewidzianej za niestawienie się na wyznaczonym terminie. 6.2. Odroczenie posiedzenia i zapozwanie nieobecnych członków na ich koszt. 7. Podsumowanie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Instytucja sędziego śledczego w okresie międzywojennym

W artykule przedstawiono zwieńczenie prac Komisji Kodyfikacyjnej, która w okresie międzywojennym ubiegłego stulecia przygotowała projekt Kodeksu postępowania karnego, który wszedł w życie 1 lipca 1929 r., wprowadzając do polskiego modelu postępowania karnego śledztwo sądowe i dochodzenie prokuratorsko-policyjne. Omówiono najistotniejsze cechy dochodzenia i śledztwa sądowego oraz to, przez jakie organy i w jakich sytuacjach były prowadzone, wskazując jednocześnie na rolę, jaką do odegrania w postępowaniu karnym miał sędzia śledczy i jego uzależnienie od prokuratora. Znaczna część opracowania została poświęcona omówieniu wad i zalet instytucji sędziego śledczego funkcjonującej w polskim modelu postępowania karnego w okresie międzywojennym.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Finanse litewskie za podskarbiego Hieronima Kryszpina Kirszenszteina 1663–1676

1. Podskarbi i jego urząd. 2. Źródła. 3. Uchwały podatkowe. 4. Komisje skarbowo-wojskowe. 5. Sytuacja polityczna. 6. Problemy monetarne. 7. Wpływy i wydatki. 8. Podsumowanie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Polskie sądownictwo pracy w okresie międzywojennym

1. Wprowadzenie; 2. Sądy pracy w rozporządzeniu z 1928 r.; 3. Sądy pracy w rozporządzeniu z 1934 r.; 4. Rola i znaczenie sądownictwa pracy oraz jego popularyzacja.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Rada Nieustająca – badawcze osiągnięcia i perspektywy

W obszernej literaturze naukowej dotyczącej okresu rządów Stanisława Augusta Poniatowskiego nie pojawiła się jak dotąd kompleksowa monografi a poświęcona Radzie Nieustającej – pierwszemu w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów centralnemu, kolegialnemu organowi władzy wykonawczej. Dotychczasowe opracowania poruszają jedynie wybrane aspekty jej funkcjonowania. Tymczasem znaczenie Rady i rola, jaką odegrała w kształtowaniu ustroju państwa polskiego w schyłkowych latach XVIII w., wymagają uzupełnienia tej luki, a materiały źródłowe zgromadzone w zbiorach archiwalnych tworzą obszerne pole badawcze dla historyków państwa i prawa.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Rozkwit doktryny prawa karnego w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym – ośrodki, uczeni, idee

Dwudziestolecie międzywojenne było w Polsce okresem wspaniałego rozwoju doktryny prawa karnego. Obok najstarszych profesorów – Krzymuskiego czy Miklaszewskiego, wszechstronną działalność rozwinęli przedstawiciele średniej generacji, zwłaszcza profesorowie Makarewicz, Makowski, Mogilnicki i Rappaport, a także młodego pokolenia, wśród których wyróżniali się profesorowie Wolter, Śliwiński, Glaser, Wróblewski, Radzinowicz, Papierkowski, Świda i inni. Rolę centrów polskiej myśli prawnokarnej odgrywało pięć uniwersyteckich wydziałów prawa: w Warszawie, Krakowie, Lwowie, Wilnie i Poznaniu. Polscy uczeni podjęli wszystkie fundamentalne i aktualne problemy obejmujące całość nauk penalnych, w tym kształtującej się ówcześnie kryminologii i polityki kryminalnej. Głoszone teorie i idee odpowiadały nowoczesnym trendom europejskim i światowym. Wiele postępowych koncepcji polskich uczonych znalazło odzwierciedlenie w wydanym kodeksie karnym, prawie o wykroczeniach, ustawie o organizacji więziennictwa i innych aktach prawnych. Na szczególnie wysoką ocenę zasługuje wydane w dwudziestoleciu międzywojennym oryginalne i nowoczesne prawo dla nieletnich, które umieszczono w odpowiednich rozdziałach kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Prawo swojszczyzny („Heimathrecht”) jako wyraz przynależności do gminy

Cechą charakterystyczną prawodawstwa austriackiego było określenie przynależności obywatela do gminy. Przynależność ta była nazywana stosunkiem swojszczyzny (Heimathrecht). Kwestie te normowała szczegółowo ustawa z dnia 3 grudnia 1863 r. – dotycząca regulacyi stosunków swojszczyzny. Wskazane prawo miało niezwykle istotny charakter, gdyż uprawniało do pobytu w gminie oraz żądania zaopatrzenia i pomocy w ubóstwie. W chwili wejścia w życie ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego posiadanie prawa swojszczyzny „w jednej z gmin na obszarze Państwa Polskiego, stanowiącym poprzednio część składową Państwa Austriackiego lub Węgierskiego” było jedną z przesłanek rozstrzygającą o prawie do obywatelstwa. Kolejnym aktem prawnym, który uszczegółowił temat nabywania obywatelstwa, była ustawa z dnia 26 września 1922 r. o uregulowaniu prawa wyboru obywatelstwa polskiego przez obywateli byłego cesarstwa austriackiego lub byłego królestwa węgierskiego i prawa wyboru obywatelstwa obcego przez byłych obywateli tych państw posiadających obywatelstwo polskie. Do wskazanej ustawy wydano dwa rozporządzenia wykonawcze. Pierwsze wydane przez Radę Ministrów dnia 12 grudnia 1922 r. oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 lutego 1925 r. Zagwarantowało ono osobom, które posiadały prawo swojszczyzny na obszarach należących do Austro-Węgier, a które znalazły się w granicach Rzeczypospolitej, prawo opcji obywatelstwa polskiego. W dzisiejszym ustawodawstwie prawo swojszczyzny moglibyśmy porównać do obowiązku meldunkowego z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Celem artykułu jest analiza prawnych podstaw funkcjonowania prawa swojszczyzny na tle ustawowego obowiązku przynależności do gminy oraz prawa obywatelstwa. Artykuł zawiera również opis praktyki stosowania prawa swojszczyzny

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Ratunek przed morowym powietrzem. Bezpieczeństwo obrad sejmowych i sejmikowych na przełomie XVi i XVII wieku

1. Słowo wstępne; 2. Dżuma w Rzeczypospolitej; 3. Zmiana terminu i miejsca obrad sejmowych i sejmikowych w związku z zarazą; 4. Ówczesne sposoby leczenia moru.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Rosyjska literatura prawno-administracyjna w XIX i na początku XX w.

1. Warunki rozwoju rosyjskiej myśli administracyjnej. 2. W kręgu kameralistyczno-policystycznym. 3. Rosyjskie piśmiennictwo prawno - administracyjne w I połowie XIX w. 4. Rozwój rosyjskiej myśli administracyjnej na przełomie XIX i XX w. 5. Podsumowanie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Azyl kościelny w protestanckim Gdańsku w świetle incydentu z 1700 roku, opisanego w diariuszu syndyka miejskiego Johanna Ernesta von der Lindego

Przedstawione w niniejszym artykule zdarzenie z 1700 r., opisane w diariuszu ówczesnego syndyka miejskiego, Johanna Ernesta von der Lindego, to próba odwołania się do prawa azylu kościelnego przez grupę zbiegów z gdańskiego Domu Poprawy, chroniących się w klasztorze karmelitów na Starym Mieście. Incydent ten ilustruje tendencje okresu przejściowego pomiędzy epoką wczesnonowożytną – skłonną to prawo akceptować, a nowszymi czasami – kwestionującymi jego sens i zasadność. Do zdarzenia doszło w Gdańsku, silnym, samorządnym ośrodku gospodarczym z doskonale ukształtowanym systemem własnego prawa, na dodatek bastionie protestantyzmu w tym regionie. Była to więc zarazem swoista próba sił pomiędzy wyznaniem dominującym a mniejszościową grupą religijną. Udana ucieczka z miejskiego więzienia, negocjacje zainteresowanych stron, odwołujących się do litery prawa, obyczaju i precedensów, wreszcie – w ostatecznym rozrachunku – uniknięcie konsekwencji przez uciekających z Domu Poprawy przestępców, w ciekawym świetle przedstawiają gdański system penitencjarny i karny oraz kwestię utrzymania porządku w mieście na przełomie XVII i XVIII w.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Zapobieganie i zwalczanie chorób zakaźnych w Łodzi w latach 1915-1918 w świetle regulacji normatywnych niemieckich cywilnych władz okupacyjnych

1. Wstęp. 2. Administracja służby zdrowia w Łodzi 3. Podstawowe regulacje prawne. Zgłaszanie chorób zakaźnych. 4. Przymusowe szczepienia ochronne przeciwko ospie. 5. Ograniczenie swobodnego przemieszczania się ludności cywilnej. 6. Kontrola punktów sprzedaży artykułów żywnościowych. Ograniczenia obrotu niektórych towarów. 7. Zwalczanie chorób zakaźnych w szkołach i innych podobnych placówkach. 8. Postępowanie ze zwłokami. 9. Reglamentacja prostytucji. 10. Żachowanie porządku. 11. Podsumowanie

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Projekt utworzenia w 1924 r. ukraińskiego uniwersytetu w Krakowie na tle sporów wokół ukraińskich dążeń do powstania własnej wszechnicy

1. Wprowadzenie; 2. Charakterystyka kwestii ukraińskiej w Galicji przed wybuchem I wojny światowej. Główne obszary konfliktu polsko-ukraińskiego. Spór wokół utworzenia uniwersytetu ukraińskiego we Lwowie; 3. Okres tzw. nowej ery w stosunkach polsko-ukraińskich - szansa na porozumienie; 4. Działania związane z powołaniem uniwersytetu w czasach namiestnika Michała Bobrzyńskiego; 5. Charakterystyka kwestii ukraińskiej w latach II RP; 6. Sprawa ukraińskiego uniwersytetu w II RP: koncepcje, dyskusja, stanowisko senatu UJ; 7. Stanowisko polskich ugrupowań i środowisk politycznych wobec sprawy uniwersytetu. Reakcja Ukraińców. 8. Podsumowanie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Obsada personalna konsystorzy generalnych w diecezji włocławskiej, czyli kaliskiej (1818–1918)

1. Powstanie i struktura organizacyjna konsystorzy; 2. Skład osobowy konsystorza kaliskiego; 3. Skład osobowy konsystorza włocławskiego; 4. Zakończenie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Podstawy prawne decyzji w przedmiocie obywatelstwa polskiego. Analiza prawnoporównawcza przepisów obowiązujących od II Rzeczpospolitej do współczesności

Posiadanie obywatelstwa polskiego w przeszłości ma bezpośredni wpływ na obecnie toczące się sprawy w przedmiocie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Jest to niezwykle istotne z uwagi na współczesne postępowania o stwierdzenie nabycia spadku przez osoby, które nie są obywatelami polskimi, a co do ich wstępnych istniało domniemanie posiadania obywatelstwa polskiego. Stosowną decyzję w przedmiocie stwierdzenia bądź odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zamieszkania osoby, co do której składany jest wniosek. Wskazać należy, iż przedmiotowe postępowania toczą się w oparciu o szereg nieobowiązujących ustaw, m.in. ustawę z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. z 1920 r., nr 7, poz. 44), ustawę z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz.U. z 1938 r., nr 25, poz. 220), ustawę z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 1951 r., nr 4, poz. 25), ustawę z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2000 r., nr 28, poz. 353 z późn. zm.) i inne. Decyzja potwierdzająca posiadanie obywatelstwa polskiego ma nie tylko wymiar, który może być ujmowany jako stricte materialny, czyli odnoszący się do uzyskania wymiernych korzyści majątkowych w postaci odzyskania spadku, ale również emocjonalny, jako powrót do ojczyzny, potwierdzenie, że dana osoba jest obywatelem w pełnym znaczeniu tego słowa.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Działalność drużyn egzekucyjnych w Polsce Ludowej

Artykuł poświecony jest analizie organizacji i funkcjonowania systemu egzekucji kary śmierci w Polsce po II wojnie światowej i ich zależności od rozwiązań stosowanych przez NKWD. Przedmiotem analizy są kolejno kwestie podstawy prawnej, organizacji drużyn egzekucyjnych, ich uposażeniu i ubiorowi, oraz zagadnienia techniczne wykonywania kary śmierci

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Polska tradycja prawna. Próba rozważań milleniowych

1. Problem swoistości dawnej polskiej kultury prawnej w starszej literaturze. 2. Problem swoistości dawnej polskiej kultury prawnej w nowszej literaturze. 3. „Anarchia prywatna". 4. Konkluzje.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
„Przestępstwa wrześniowe” w orzecznictwie Sądu Specjalnego w Katowicach (Sondergericht Kattowitz). Część II: Przestępstwa przeciwko zdrowiu i wolności

Dwuczęściowe opracowanie dotyczy „przestępstw wrześniowych”, tj. wystąpień Polaków na tle narodowościowym przeciwko Niemcom po wybuchu II wojny światowej, w orzecznictwie Sądu Specjalnego w Katowicach (Sondergericht Kattowitz). W drugiej części opisano przestępstwa przeciwko zdrowiu oraz wolności. W sposób szczegółowy omówiono postępowania karne w tych sprawach. Szczególną uwagę zwrócono na ustalenia opisane w aktach oskarżenia oraz ustalenia postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem. Przedstawiono okoliczności brane pod uwagę przez sąd przy ocenie poszczególnych dowodów oraz kwalifikację prawną czynów. W podsumowaniu odniesiono uzyskane wyniki badań orzecznictwa Sondergericht Kattowitz w sprawach o wypadki wrześniowe do orzecznictwa Sądu Specjalnego w Bydgoszczy. Porównanie to wykazało, że zarówno wymiar kary, jak i sposób oraz jakość procedowania przez katowicki sąd specjalny znacząco różniły się od sądu bydgoskiego. W konsekwencji żadnej z analizowanych spraw nie zakwalifikowano jako zbrodni sądowej.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Działania łódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa wobec Piotra Kosobudzkiego, żołnierza Narodowych Sił Zbrojnych i Pogotowia Akcji Specjalnej

W artykule ukazano postępowanie prawne wobec Piotra Kosobudzkiego, jednego z Żołnierzy Wyklętych, zasłużonego dowódcy partyzanckiego, członka Narodowych Sił Zbrojnych i Pogotowia Akcji Specjalnej. Kosobudzki po wkroczeniu  Rosjan do Polski w 1944 r. został aresztowany, po czym skuty kajdankami wyskoczył z jadącego pociągu i prawie trzy lata ukrywał się, po czym został ponownie zatrzymany przez UB. Nielegalnie więziony, został w końcu zwolniony z więzienia, ponieważ rodzina jego żony wpłaciła UB łapówkę w wysokości 50 tys. złotych. W tekście przedstawiono zawartość niektórych dokumentów archiwalnych dotyczących tej sprawy i podjęto próbę oceny jej pod kątem prawnym.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Kochanki i nieprawe dzieci królów polskich w okresie elekcyjnym (w świetle ówczesnych relacji)

1. Wprowadzenie. 2. Ojcowie. 3. Stosunek królów (ojców) do nieprawych dzieci. 4. Uznanie dziecka. 5. Wychowanie dziecka. 6. Materialne formy wspierania dzieci. 7. Małżeństwa dzieci. 8. Wnioski.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Wymogi ustawowe i postulaty wobec kwalifikacji sędziów pokoju w świetle doniesień praktyki, wyrażanych opinii i dyskusji toczącej się na łamach czasopism w XIX w.

Urząd sędziego pokoju został wprowadzony do naszego systemu sądowego wraz z prawodawstwem francuskim. Nie obowiązywał wymóg wykształcenia prawniczego dla kandydatów. Uwagę zwracano na wiek, doświadczenie, autorytet i zaufanie społeczne, czy też posiadanie majątku. Pierwsi sędziowie pokoju zdają się spełniać te kryteria. Były to osoby majętne, w odpowiednim wieku, mające doświadczenie urzędnicze, a czasem nawet sądowe. W okresie Królestwa Polskiego drastycznie ubywało osób gotowych pełniących te funkcje. Liczba ta wzrasta dopiero pod koniec XIX w. Wówczas na te stanowiska władze powoływały głównie osoby narodowości rosyjskiej. Byli to ludzie bardzo często nieposiadający odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia w piastowaniu funkcji w wymiarze sprawiedliwości, nieznający stosunków społecznych panujących w miejscu swojego urzędowania. Taki stan rzeczy powoduje spadek zaufania do wymiaru sprawiedliwości tym bardziej, że praktyka zna przykłady niekompetencji, ignorowania obowiązków przez sędziów pokoju. Co więcej zamiast opinii o ich sprawiedliwych, mądrych działaniach, poczytać można o graniu w karty, uczestniczeniu w polowaniach, itd. W XIX w. na łamach czasopism prawniczych pojawiają się postulaty dotyczące wykształcenia, sposobu wyboru i nadzoru nad sędziami pokoju. Autorzy często przytaczają dane statystyczne dotyczące wykształcenia osób pełniących te funkcje

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne