rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Znakowanie produktów ży wnościow ych jako narzędzie gwarantujące prawidłową realizację konstytucyjnego prawa konsumenta do informacji

Celem niniejszego opracowania jest wskazanie wybranych aspektów prawnych dotyczących prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa konsumenta do informacji w odniesieniu do znakowania produktów żywnościowych, ze szczególnym zaakcentowaniem uprawnień konsumenta w tym zakresie wynikających bezpośrednio z Kon-stytucji RP. Przeprowadzona analiza ma wykazać i zaakcentować wieloaspektowość i złożoność zagadnienia znakowania, przede wszystkim w kontekście sytuacji konsumenta określonej przez przepisy prawa konstytucyjnego. Z uwagi na specyfikę opracowania wykorzystane zostaną metody: dogmatyczna i analizy treści i analizy doku-mentów. Pozwolą one na zbadaniezebranego materiału, którym są przepisy krajowe na poziomie konstytucyjnym, jak i inne regulacje zawarte w ustawach szczegółowych obejmujących wskazaną tematykę. Z drugiej strony analizie poddane zostaną poglądy przedstawicieli nauki prawa, a w niezbędnym zakresie przedstawicieli innych nauk. Wykorzystane zostaną akty prawne, monografie prawnicze, komentarze oraz artykuły o charakterze naukowym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zapomniany symbol. Zmiany statusu prawnego Chorągwi Rzeczypospolitej

Przedmiotem artykułu pt.: „Zapomniany symbol. Zmiany statusu prawnego Chorągwi Rzeczypospolitej” jest swoisty regres, jaki stał się udziałem tego symbolu państwowego, wskazanie na determinujące zmiany okoliczności prawne oraz, nie mniej istotne, okoliczności faktyczne. Chorągiew Rzeczypospolitej, ustanowiona w 1919 r., zaliczana wówczas do godeł państwowych, formalnie została zniesiona w 1955 r. W dwudziestoleciu międzywojennym miała status chorągwi państwowej oraz osobistego znaku Naczelnika Państwa, a później Prezydenta RP. Od stycznia 1996 r. flaga niemalże identyczna z wzorem Chorągwi Rzeczypospolitej z 1927 r. funkcjonuje jako Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej - symbol wojskowy, którego używanie podlega licznym i nie do końca zrozumiałym ograniczeniom. Niski status regulacji prawnych normujących wzór oraz okoliczności użycia proporca sprawia, ze jest on Polakom niemal nieznany. Pewna popularyzacja Proporca Prezydenta RP nastąpiła w związku z katastrofą prezydenckiego samolotu w Smoleńsku (10 kwietnia 2010 r.). Nadal jednak mało kto ma świadomość, że Rzeczpospolita Polska nie posiada oficjalnej chorągwi, a jednocześnie funkcjonuje nawiązujący do jej dawnego wzoru znak wojskowy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Państwo jako dobro wspólne a wspólnota samorządowa – tożsamość czy kolizja wartości?

Konstytucja normuje szereg różnych dóbr i wartości związanych z życiem indywidualnym i zbiorowym. Dla konstytucyjnego ustroju republiki najważniejsze są dwa rodzaje wspólnot obywatelskich: państwo jako dobro wspólne oraz jednostki samorządu terytorialnego. Artykuł analizuje te wartości w świetle Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., ustaleń historycznych i fi-lozoficznych, a zwłaszcza nauki prawa i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem autora, wspólnota samorządowa stanowi integralny element aksjologii konstytucyjnej, czyli idei dobra wspólnego, należącego do istoty państwowości polskiej. Zasada decentralizacji wła-dzy publicznej stanowi doniosłą konsekwencję techniczno-prawną koncepcji państwa republi-kańskiego i zasady pomocniczości, a nie samoistne uzasadnienie aksjologiczne relacji państwa i samorządu terytorialnego. Relacje te oraz ich społeczna akceptacja zależy nie tylko od regu-lacji prawnych, ale też od postaw i odpowiedzialności polityków oraz zwykłych obywateli.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kształtowanie się konstytucyjnej koncepcji instytucji Prezesa Rady Ministrów

Podstawą prac Zgromadzenia Narodowego i jej Komisji Konstytucyjnej nad Konstytucją RP uchwaloną dnia 2 kwietnia 1997 r. było 7 projektów ustawy zasadniczej. Zawarte w tych projektach regulacje prawne dotyczące Prezesa Rady Ministrów stanowiły więc wyjściową materię na bazie której odbywał się proces kształtowania końcowych przepisów konstytucyjnych sytuujących premiera. Konieczna analiza tych przepisów nie powinna być jednak dokonana bez uwzględnienie rozwiązań projektów dotyczących rządu a także modelu władzy wykonawczej. Uwagi dotyczące rządu i egzekutywy mogą jednak zostać ograniczone go ujęcia ogólnego, gdyż zagadnienie to było już przedmiotem szczegółowych analiz.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasady decentralizacji władzy i przykłady jej realizacji w warunkach demokratycznej transformacji: doświadczenie Ukrainy

Celem tego artykułu jest analiza podstawowych zasad decentralizacji władzy i przykła-dy jej realizacji w warunkach demokratycznej transformacji (doświadczenie Ukrainy). Decentralizacja stała się megatrendem XX i prawdopodobnie XXI wieku (przynajmniej na Ukrainie) ze względu na stale rosnące zainteresowanie ludzi rolą społeczeństwa oby-watelskiego i sektora prywatnego jako podstawowych partnerów administracji publicznej i samorządu lokalnego w aktywnym poszukiwaniu nowych metod i podejść do rozwią-zywania problemów o znaczeniu lokalnym na poziomie ich powstawania. Treść artykułu odpowiada na pytania związane z powyższymi kwestiami oraz pozwala wyciągnąć wnioski, że skuteczna decentralizacja niewątpliwie wskazuje na potrzebę tworzenia wspól-not terytorialnych, wystarczająco stabilnych na wyzwania demograficzne i gospodarcze, w których możliwe jest stworzenie (zapewnienie) bezpiecznych i komfortowych warun-ków dla miejsca zamieszkania i statusu każdego mieszkańca.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Granice poselskich poprawek do rządowych projektów tzw. ustaw zwykłych oraz ustawy budżetowej

Artykuł koncentruje się na problematyce prawnych regulacji sejmowego postępowania ustawodawczego w zakresie odnoszącym się do realizowania przez posłów prawa do wnoszenia poprawek do rządowych projektów ustaw. Analiza postanowień Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. oraz Regulaminu Sejmu z 1992 r. dowodzi, iż obowiązujące regulacje prawne, zarówno w odniesieniu do tzw. zwykłych projektów ustaw jak i projektu ustawy budżetowej stwarzają posłom duże możliwości ingerowania w treść rządowych propozycji legislacyjnych zarówno na etapie pierwszego jak i drugiego czytania ustawy. Stwarza to poważne niebezpieczeństwo dla integralności materialnej projektów jak również ogranicza efektywność prowadzonej przez rząd polityki. Dotychczasowe zmiany Regulaminu Sejmu, wprowadzone w celu ograniczenia oddziaływania poselskich poprawek na treść rządowych projektów okazały się nie dość skuteczne, stąd Autor postuluje dalszą modernizację postępowania ustawodawczego, zmierzającą do zagwarantowania skutecznej ochrony rządowych projektów przed ich deformacją w sejmowym postępowaniu ustawodawczym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
System wyborczy w Bośni i Hercegowinie - spojrzenie krytyczne

Obowiązująca w Bośni i Hercegowinie ordynacja wyborcza w wielu punktach odbiega od powszechnie przyjętych standardów państwa demokratycznego. W wyborach do parlamentu czy kolegialnej głowy państwa ci obywatele, którzy nie należą do któregoś z trzech narodów konstytutywnych (Bośniaków, Serbów lub Chorwatów), pozbawieni są podstawowych praw. Rozwiązania przyjęte w 1995 roku, a później tylko w pewnym stopniu modyfikowane, skutkowały wprawdzie zakończeniem działań zbrojnych, ale nie wprowadziły rozwiązań w pełni demokratycznych. Jest to tym bardziej zaskakujące, że autorami porządku konstytucyjnego - w tym prawa wyborczego - są przedstawiciele wspólnoty międzynarodowej, a przede wszystkim amerykańscy prawnicy. Niestety, w Bośni i Hercegowinie ważniejsze od abstrakcyjnego obywatela są wspólnoty narodowe, które są traktowane przez prawo jako główne podmioty życia politycznego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Cytat w utworze naukowym

Dopuszczalność przytaczania cudzej twórczości w utworach naukowych jest przedmio-tem dyskusji. Może być rozpatrywana na różnych płaszczyznach, w tym prawnoautorskiej (w kontekście naruszenia autorskich praw osobistych i majątkowych) oraz etycznej (w kon-tekście wymogu rzetelności naukowej). Niniejsze opracowanie koncentruje się na prawie cytatu w ujęciu ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przede wszystkim na analizie przesłanek dozwolonego cytatu określonych w art. 29 ustawy. Prawo autorskie przewiduje dopuszczalność cytatu, nie ustanawiając w tym przedmiocie sztyw-nych reguł. Nakazuje traktować problem elastycznie, uzależniając zakres dozwolonego cy-tatu od spełnienia przezeń wskazanych funkcji: wyjaśnianie, analiza krytyczna lub nauko-wa etc. Realizacja celu cytatu determinuje zarówno samą możliwość skorzystania z niego, jak i dozwolony rozmiar. Nie ma szczególnych uwarunkowań prawnych cytatu w utwo-rach naukowych. Szczególna pozycja utworu naukowego w kontekście prawa cytatu bierze się z tego, że ze względu na charakter i funkcję utworu naukowego realizacja celów cytatu w utworach tej kategorii będzie zjawiskiem częściej spotykanym niż w innych. Niezależ-nie od spełnienia wymogu adekwatności cytatu do realizacji jego celu, cytujący zobowią-zany jest wskazać źródło cytatu i twórcę cytowanego utworu. W tym zakresie środowisko naukowe wypracowało pewne standardy właściwego (rzetelnego postępowania).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Jeszcze raz o referendum przedkonstytucyjnym

Opracowanie jest poświęcone problematyce referendum przedkonstytucyjnego. W 1992 r. do przepisów konstytucyjnych wprowadzono m.in. instytucję referendum zatwierdza-jącego nową konstytucję. W aktualnych przepisach na szczeblu konstytucyjnym wyraź-nie przewidziano tylko możliwość przeprowadzenia referendum konstytucyjnego za-twierdzającego zmiany konstytucji. Analiza obowiązujących przepisów prowadzi jednak do wniosku o dopuszczalności przeprowadzenia referendum dotyczącego materii kon-stytucyjnych także w trybie art. 125 konstytucji, a więc przepisu regulującego tzw. refe-rendum ogólnokrajowe.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prokuratura a Rada Ministrów (na marginesie oceny sprawozdania prokuratora generalnego przez prezesa Rady Ministrów)

Czas funkcjonowania prokuratury w nowych ramach ustrojowych pozwolił na wskazanie braków w zakresie regulacji prawnej oraz korekty instrumentów prawnych funkcjonowania prokuratury. Obecna regulacja prawna nadaje prokuratorowi generalnemu niezależność, wyrażającą się w braku podległości prokuratury innemu organowi państwa. Umiejscowienie w strukturze organów państwa nie oznacza jednak zerwania więzi instytucjonalnych między prokuratorem generalnym a pozostałymi organami władzy publicznej, zwłaszcza z Radą Ministrów i ministrem sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z ideą (trój)podziału władz w demokratycznym państwie prawa poza zasadą rozdziału kompetencji podkreśla się zasadę współdziałania organów władzy publicznej. W kontekście działalności prokuratora generalnego i corocznego sprawozdania, jakie składa on Radzie Ministrów, autorka przedstawia dylematy wynikające z tej sytuacji. Wskazuje, w jakim kierunku powinny pójść zmiany w tym zakresie w nowej, przygotowywanej przez rząd ustawie Prawo o prokuraturze. Głównym celem nowego projektu ustawy jest umożliwienie parlamentarnej, corocznej debaty nad działalnością prokuratury oraz wprowadzenie instytucjonalnych rozwiązań, które umożliwiłyby dobrą współpracę Rady Ministrów z prokuratorem generalnym, co aktualnie nie zawsze ma miejsce. Autorka zauważa, że ustawa nie wyznacza żadnego terminu, w jakim prezes Rady Ministrów musi ocenić sprawozdanie. Taki stan niepewności jest sporym zagrożeniem dla funkcjonowania prokuratury. Może negatywnie wpływać na podejmowanie zmian organizacyjno-funkcjonalnych, usprawniających pracę prokuratury, prokurator generalny zaś z obawy przed decyzją premiera może unikać publicznych wystąpień w ważnych sprawach. Należałoby więc związać szefa rządu konkretnym terminem na wydanie decyzji. Dodatkowo prezes Rady Ministrów może wystąpić do Sejmu z wnioskiem o odwołanie prokuratora generalnego przed upływem okresu, na jaki został on powołany. W artykule wskazano więc, co powinno być zmienione w nowej ustawie, by zapewnić sprawne działanie prokuratury.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne prawo do informacji o ochronie środowiska na tle standardów międzynarodowych

Informacje na temat środowiska i działań wpływających na jego stan przez wiele lat nie były jawne. Sytuacja ta uległa jednak zmianie co związane było z wdrożenie zasady jawności. Obecnie dostęp do informacji o stanie i ochronie środowiska coraz częściej stawiany jest na równi z innymi prawami człowieka. Permanentny postęp w tym kierunku widoczny jest zarówno w płaszczyźnie krajowej jak i międzynarodowej. W tej pierwszej kluczowe znaczenie odgrywa Konstytucja, a ściśle art. 74 ust. 3. W tej drugiej, zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych (Konwencja z Aarhus) jak i z prawa unijnego (dyrektywa 2003/4/WE). Z przeprowadzonej analizy tej płaszczyzny wynika, że zobowiązania zachodzące na jej tle pokrywają się ze sobą (chodzi tu o Konwencję z Aarhus i dyrektywę 2003/4/WE). Nie budzi to żadnych wątpliwości skoro jednym z podstawowych celów przyjęcia przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej dyrektywy 2003/4/WE było dostosowanie prawa unijnego do niniejszej Konwencji. Mając na względzie wymienione akty prawne można stwierdzić, że są one potwierdzeniem zasady jawności, która jest jednym z instrumentów ochrony środowiska. Za ich przyczyną realizacja prawa do informacji o środowisku staje się coraz to bardziej efektywna bowiem ich postanowienia przewidują podejmowanie odpowiednich środków służących urzeczywistnianiu tego prawa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Techniki implementacji do polskiego porządku postanowień decyzji ramowych Rady Unii Europejskiej dotyczących prawa karnego materialnego

Celem  niniejszego  opracowania  jest  przedstawienie  problematyki  związanej  z  imple-mentacją  decyzji  ramowych  z  zakresu  prawa  karnego  materialnego  do  polskiego  po-rządku  prawnego.  Artykuł  składa  się  z  dwóch  zasadniczych  części.  We  wstępie  do-konano  charakterystyki  najistotniejszego  instrumentu  prawnego  III  filara,  służącego  zbliżaniu prawa karnego państw członkowskich, czyli decyzji ramowej. W głównej czę-ści  artykułu  zaprezentowane  zostały  przykłady  implementacji  wybranych  decyzji  ra-mowych  do  polskiego  porządku  prawnego  –  decyzji  ramowej  Rady  2002/475/WSiSW  w sprawie zwalczania terroryzmu oraz decyzji ramowej Rady 2005/222/WSiSW w spra-wie  ataków  na  systemy  informatyczne.  Ich  wybór  jest  nieprzypadkowy.  Autor  na  ich  przykładzie  starał  się  zaprezentować  dwie  przeciwstawne  metody  implementacji:  me-todę polegającą na transpozycji norm prawnych i nadaniu przepisom form pasujących do polskiego porządku prawnego oraz jej przeciwieństwo – „przepisanie” treści posta-nowień implementowanej decyzji.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja Rady Gabinetowej w polskim systemie ustrojowym

Artykuł przedstawia problematykę instytucji Rady Gabinetowej, rozumianej jako jedna z form współpracy wewnątrz władzy wykonawczej. Na wstępie przedstawiono ewolucję Rady Gabinetowej w kolejnych polskich regulacjach ustrojowych począwszy od ustawy konstytucyjnej z 1947 roku. Wyjaśniono, że również przed ukonstytuowaniem tej instytucji w polskiej praktyce ustrojowej dochodziło do wspólnych posiedzeń Prezydenta i rządu, podyktowanych potrzebą ich współdziałania. Szczegółowej analizie poddano instytucję Rady Gabinetowej we współczesnej polskiej regulacji ustrojowej. Na podstawie dokonanych ustaleń podjęto próbę oceny funkcjonowania Rady Gabinetowej z perspektywy niespełna czternastu lat obowiązywania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjne aspekty zawieszonego parlamentu w Wielkiej Brytanii

Zjawisko zawieszonego parlamentu, w którym żadna z partii nie dysponuje większością ogólnej liczby mandatów w Izbie Gmin ma w Wielkiej Brytanii znaczenie nie tylko polityczne, ale i konstytucyjne. Analiza precedensów ustrojowych oraz stosownych konwenansów konstytucyjnych prowadzi do wniosku, że konsekwencją zawieszonego parlamentu może być zwiększenie ustrojowej roli monarchy prowadzące do jego zaangażowania w procedurze tworzenia rządu oraz w zakresie rozwiązywania parlamentu. W obu tych kwestiach może pojawić się konieczność skorzystania przez monarchę z tak zwanych uprawnień zastrzeżonych, to znaczy wykonania konstytucyjnych funkcji wbrew radzie premiera, co może wpływać negatywnie na neutralność polityczną królowej. Konstytucyjne kwestie wiążące się z brakiem jednopartyjnej większości parlamentarnej dotyczą również odpowiedzialności politycznej rządu przed parlamentem, która ulega modyfikacji w związku z koniecznym w takiej sytuacji tworzeniem gabinetów mniejszościowych lub koalicyjnych. Korekta konwenansowej zasady rządów odpowiedzialnych odnosi się trzech elementów składających się na solidarną odpowiedzialność gabinetu: zasady zaufania; zasady jednomyślności oraz zasady poufności, przy czym w warunkach funkcjonowania gabinetów koalicyjnych zmienia się treść pierwszej z nich a w warunkach gabinetów koalicyjnych dwóch pozostałych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Dopuszczalność stosowania tortur jako metody walki z terroryzmem w świetle standardów wynikających z Konstytucji RP, prawa międzynarodowego i europejskiego

We  współczesnych  państwach  demokratycznych  stosowanie  tortur  jest  całkowicie  za-bronione. Zakaz ten ma bezwzględny charakter i wynika z przepisów konstytucji, pra-wa międzynarodowego i europejskiego. W artykule przedstawiono analizę absolutne-go charakteru zakazu stosowania tortur i problemu dopuszczalności jego ograniczenia wobec terrorystów. Autor wskazuje, iż zakaz stosowania tortur może budzić wątpliwo-ści w świetle ziszczenia się tzw. scenariusza tykającej bomby, tj. ujęcia terrorysty, któ-ry  odmawia  udzielania  informacji,  gdzie  jest  podłożona  bomba  zagrażająca  zdrowiu  i  życiu  innych  osób.  Analiza  przepisów  Konstytucji  RP  w  ocenie  autora  nie  prowadzi  do  konstatacji,  iż  art.  40  (zakaz  stosowania  tortur)  ma  absolutny  charakter  i  może  on yć ograniczony w formie ustawy przy równoczesnym spełnieniu przesłanek z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.Wiążące Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowe zobowiązują państwo polskie do bezwzględnego przestrzegania zakazu stosowania tortur. Przepisy trakta-tów nie zawierają postanowień, które umożliwiałby wyłączenie lub ograniczenie bez-względnego charakteru tej klauzuli. W świetle powyższego należy stwierdzić, że o ile teoretycznie w świetle postanowień polskiej konstytucji możliwe byłoby uchwalenie ustawy ograniczającej zakaz stosowania tortur, o tyle taki akt zawsze sprzeczny byłby z postanowieniami prawa międzynarodowego i europejskiego. W konsekwencji pro-wadziłoby to również do naruszenia przepisów ustawy zasadniczej, w szczególności art. 7, 9 i 87

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasada rządów prawa w polityce zewnętrznej Unii Europejskiej

Zasada rządów prawa, której rdzeń stanowi „dostęp do wymiaru sprawiedliwości i kontrola sądowa”, pełni w polityce zagranicznej Unii Europejskiej dwie funkcje. Po pierwsze, zgodnie z art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej, działalność instytucji Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej musi być zgodna z zasadą rządów prawa. Po drugie, promowanie i umacnianie rządów prawa jest jednym z celów działań zewnętrznych Unii. W większości spotykanych systemów konstytucyjnych na świecie, polityka zagraniczna cieszy się szerokim marginesem uznaniowości oraz ograniczeniem kontroli sądowej w jej zakresie. W przypadku Unii Europejskiej, jurysdykcja Trybunału nad polityką zewnętrzną Unii jest zróżnicowana i odzwierciedla dawną strukturę filarową. Rodzi to więc uzasadnione pytanie czy taki stan można pogodzić z art. 2 TUE, który głosi iż Unia Europejska -będąca jednolitym podmiotem prawnym – „jest oparta na wartości rządów prawa”, oraz z wymogiem spójności polityki zewnętrznej Unii.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ewolucja kryminalizacji zachowań przeciwko wyborom

Wybory, a zwłaszcza ich przebieg, stanowiąc niezwykle istotny element uczestnictwa społeczeństwa w życiu publicznym winne być objęte szczególną ochroną państwa. Uzasadnienia dla takich działań państwa należy poszukiwać w szczególnej roli wyborów – będących jądrem demokracji. Ochrona ta przybiera postać m. in. regulacji karnych, sankcjonujących dokonywane naruszenia przepisów prawa wyborczego. Analiza dotychczasowych rozwiązań w zakresie ewolucji kryminalizacji zachowań przeciwko wyborom pozwala dostrzec dwutorowość przyjmowanych regulacji. Początkowo czyny stanowiące naruszenia prawa wyborczego określane były jedynie w przepisach ustawodawstwa karnego, natomiast po 1989 r. stosowne regulacje zaczęły pojawiać się także w ustawach wyborczych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prezydent w parlamentarnym systemie rządów Republiki Bułgarii. Geneza – pozycja ustrojowa – odpowiedzialność konstytucyjna

Tekst jest analizą bułgarskich regulacji prawnych dotyczących odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta. Prezydent Bułgarii za popełnienie deliktu konstytucyjnego odpowiada przed Sądem Konstytucyjnym. Wniosek w tej sprawie może złożyć grupa parlamentarzystów, a w stan oskarżenia stawia parlament. Jeśli Sąd Konstytucyjny uzna zasadność zarzutów przedstawionych w akcie oskarżenia, to prezydent zostaje złożony z urzędu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawnopolityczne instrumenty oddziaływania rządu na proces ustawodawczy w systemie rządów parlamentarnych na przykładzie Wielkiej Brytanii i Francji

Artykuł dotyczy zagadnienia wpływu rządu na proces ustawodawczy we współczesnych rozwiązaniach ustrojowych Wielkiej Brytanii i V Republiki Francuskiej w nawiązaniu do systemu rządów parlamentarnych. W obydwu omawianych przypadkach, znacząca aktywność w procesie ustawodawczym, warunkowana bądź to osadzoną w konwenansach konstytucyjnych praktyką polityczną (W. Brytania) bądź świadomie przyjętymi przez ustrojodawcę konstrukcjami normatywnymi (Francja), w powiązaniu z mechanizmami współpracy pomiędzy legislatywą i egzekutywą umożliwia rządom skuteczne realizowanie programu politycznego za pomocą ustawodawstwa.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne