rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Selektywna trabekuloplastyka laserowa (SLT) w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego

Selektywna trabekuloplastyka laserowa (SLT, selective laser trabeculoplasty) jest bezpieczną, nieinwazyjną i efektywną metodą obniżenia ciśnienia śródgałkowego w różnych postaciach jaskry z otwartym kątem przesączania i w nadciśnieniu ocznym. Zabieg wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych i może być wielokrotnie powtarzany, gdyż nie wywołuje trwałych zmian morfologicznych ani istotnych klinicznie skutków ubocznych i powikłań. Skuteczność zabiegu jest różna u różnych pacjentów. Może zależeć od takich czynników osobniczych, jak: pigmentacja kąta przesączania czy stosowanie leków miejscowych.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Elżbieta Skorupska-Raczyńska, „Półgębkiem w pół słowa…”. Leksyka typowych i nietypowych miar, wag i wartości, Gorzów Wielkopolski 2019, ss. 255

Monografia Półgębkiem w pół słowa… jest nie tylko staranna, rzetelna, na wysokim poziomie naukowym, metodologicznym i językowym, ale również interesująca dla odbiorcy interdyscyplinarnego. Dużą wartość stanowią zamieszczone w książce dopełnienia, tj. przede wszystkim indeks nazwy typowych i nietypowych miar, wag i wartości, lecz także tabele znajdujące się pod każdym z rozdziałów analitycznych, podsumowujące i odzwierciedlające to, co zostało omówione w każdym z nich.

Czasopismo: Język. Religia. Tożsamość
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Badania kliniczne a codzienna praktyka w terapii wysiękowego zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem – doświadczenia własne

Neowaskularyzacja w przebiegu zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD, age-related macular degeneration) stanowi główną przyczynę utraty centralnego widzenia u chorych z tą patologią tylnego bieguna gałki ocznej i jednocześnie jedną z najważniejszych przyczyn prawnej ślepoty w Polsce i w innych krajach rozwiniętych. Terapia ranibizumabem pozostaje standardem w leczeniu wysiękowego AMD. W artykule przedstawiono przypadki chorych poddanych wieloletniej obserwacji i terapii ranibizumabem z zadowalającymi, trwałymi efektami czynnościowymi i morfologicznymi. Na podstawie badań klinicznych i piśmiennictwa opisano najczęstsze schematy terapii ranibizumabem obowiązujące w codziennej praktyce retinologicznej.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Odpowiednia kwalifikacja pacjenta – cechy kliniczne zwiększające prawdopodobieństwo sukcesu terapii okryplazminą w aspekcie nowej klasyfikacji przestrzeni witreoretinalnej

Wprowadzenie witreolizy enzymatycznej jako metody leczenia patologii szklistkowo- plamkowych znacznie poszerzyło możliwości terapeutyczne. Nowa klasyfikacja przestrzeni witreoretinalnej (VMI) w oparciu o badanie OCT (tomografii optycznej) umożliwia precyzyjne zakwalifikowanie chorego do leczenia okryplazminą. Wskazania do tego typu leczenia obejmują: symptomatyczne przyleganie szklistkowo-plamkowe (VMA), często związane z trakcją szklistkowo-plamkową (VMT) i otworem w plamce (MH). Na podstawie dotychczasowych danych można stwierdzić, że najlepszych wyników w leczeniu VMT za pomocą okryplazminy możemy się spodziewać w przypadkach, gdy VMA nie przekracza 1500 μm, a otwór w plamce (MH) jest mniejszy niż 250 μm.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zastosowanie ranibizumabu w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki w materiale własnym

Cukrzyca stanowi poważny problem zdrowotny. Na schorzenie to choruje ok. 226 milionów ludzi na świecie. Na każdym etapie rozwoju retinopatii może się rozwinąć cukrzycowy obrzęk plamki (DME, diabetes macular edema), który stanowi główną przyczynę utraty widzenia. Patofizjologia DME jest wieloczynnikowa i złożona; wiąże się m.in. z niedotlenieniem siatkówki i zwiększoną ekspresją czynnika VEGF. Od wielu lat rutynowe leczenie stanowiła laserowa fotokoagulacja siatkówki. W wielu przypadkach jest to leczenie niewystarczające. W 2011 r. do leczenia DME zarejestrowano ranibizumab. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania ranibizumabu – zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi metodami leczenia – potwierdzono w licznych badaniach klinicznych. Nieleczony przewlekły obrzęk cukrzycowy plamki prowadzi do nieodwracalnego pogorszenia widzenia.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Kwalifikacja pacjentów do wszczepienia soczewki wieloogniskowej – własne doświadczenia w postępowaniu przedoperacyjnym

Leczenie chirurgiczne polegające na usunięciu soczewki własnej i wszczepieniu w jej miejsce soczewki sztucznej jest najczęstszą procedurą w chirurgii okulistycznej na świecie. Poza usunięciem zaćmy coraz częściej wykonuje się operację usunięcia przeziernej soczewki z wszczepem jako zabieg korygujący presbiopię (PLE) lub zabieg refrakcyjny (CLE). Obecnie pacjenci wymagają zapewnienia im nie tylko doskonałej ostrości widzenia do dali, ale również do bliży i na odległości pośrednie, najlepiej bez konieczności stosowania dodatkowej korekcji okularowej. Rozwiązaniem jest zastosowanie u nich soczewek wewnątrzgałkowych wieloogniskowych. Soczewka AcrySof ReSTOR dzięki swoim właściwościom optycznym pozwala na komfortowe widzenie w każdym dystansie. Właściwa kwalifikacja pacjentów do jej wszczepienia w połączeniu z poznaniem ich potrzeb wzrokowych, dokładnym badaniem okulistycznym i bezbłędnie przeprowadzonym zabiegiem operacyjnym zapewnia uzyskanie na wiele lat bardzo dobrej pooperacyjnej ostrości wzroku do dali, odległości pośredniej i bliży, bez konieczności stosowania korekcji okularowej.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Ocena sprawności komunikacyjnej chłopca z zespołem MELAS

Zespół MELAS to wieloukładowe schorzenie mitochondrialne, które swoją nazwę wzięło od określeń najczęstszych objawów: myopathy (miopatia), encephalopathy (encefalopatia), lactic  acidosis (kwasica mleczanowa), stroke-like episodes (epizody udaropodobne). Podłożem zespołu jest genetycznie uwarunkowany defekt w obrębie mitochondrialnego DNA. Do niespecyficznych objawów, które występują u opisywanego pacjenta, należą: niski wzrost, niedowłady, niedosłuch, zaburzenia rytmu serca, brak tolerancji wysiłku, zaburzenia funkcji poznawczych, agrafia, apraksja, zaburzenia artykulacji. Celem artykułu jest diagnoza i analiza sprawności komunikacyjnej siedmio-letniego chłopca z zespołem MELAS, ucznia klasy I. Podczas badania sprawności komunikacyjnej zbadano rozumienie i nadawanie mowy, reakcje słuchowe, sprawność narządów mowy, artykulację, uwagę, umiejętności pragmatyczno-społeczne oraz fluencję słowną.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Podstawy diagnostyki i leczenia jaskry według czwartej edycji zaleceń Europejskiego Towarzystwa Jaskrowego

Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Jaskrowego (EGS) określają standardy diagnostyki i postępowania w jaskrze. W poniższym artykule podsumowano najważniejsze ustalenia zawarte w czwartej edycji EGS z 2014 r. Jako leczenie pierwszego rzutu rekomendowana jest monoterapia, a gdy okaże się ona nieefektywna, zaleca się zmianę leku na inny lub dołączenie drugiego preparatu. Ze względu na skuteczność i bezpieczeństwo terapii preferowane są leki złożone, stanowiące połączenie dwóch składników czynnych w jednej formule. Zwraca się uwagę na konieczność częstszego monitorowania stanu pacjenta leczonego lekami odtwórczymi. W terapii jaskry należy też uwzględnić nowoczesne metody laserowe oraz chirurgiczne.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zastosowanie ultrasonografii dopplerowskiej w okulistyce

Ultrasonografia dopplerowska jest techniką stosowaną od wielu lat w diagnostyce radiologicznej. W okulistyce również znalazła swoje miejsce, jednak ze względu na ograniczony dostęp do urządzeń jej zastosowanie nie jest tak popularne jak standardowej ultrasonografii. W pracy przedstawiono zastosowania, możliwości oraz ograniczenia tej metody w najczęstszych schorzeniach okulistycznych.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Badania obiektywne słuchu u osób z zespołem Downa a dalsze postępowanie logopedyczne

Zespół Downa (ZD) jest najczęściej występującą patologią genotypu człowieka. W prakty-ce logopedycznej bardzo często spotykamy się z dziećmi z ZD. Dzieci te borykają się z wieloma problemami zdrowotnymi, m.in. zaburzeniami wzroku, obniżonym napięciem mięśniowym, wa-dami serca, ale też z zaburzeniami słuchu. Z uwagi na różnego stopnia upośledzenie umysłowe istotna jest eliminacja czynników, które dodatkowo negatywnie wpływają na rozwój językowy, po-znawczy, społeczny. Zaburzenia słuchu w tej grupie pacjentów występują bardzo często. W wyniku  nieprawidłowej budowy anatomicznej narządu słuchu, obniżonej odporności immunologicznej, częstych stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, obniżonego napięcia mięśniowego docho-dzi do przewlekłych stanów zapalnych uszu, które w konsekwencji mogą doprowadzić do ubytków słuchu. Celem pracy jest ocena przydatności obiektywnych badań słuchu u dzieci z ZD w odniesie-niu do proponowanej terapii logopedycznej. Materiał: Materiał pracy obejmował 39 osób z zespołem Downa (grupa ZD), w wieku od jed-nego roku do 27 lat (śr. 10,7 ± 5,2 lat), w tym 19 chłopców i 20 dziewcząt oraz 112 osób (58 dziew-cząt oraz 63 chłopców) z prawidłowym słuchem (wiek od jednego roku do 35 lat, średnia wieku  (śr. 9,8 ± 5,7 lat), które stanowiły grupę kontrolną – Grupa N. Wyniki: Na podstawie analizy wyników wszystkich obiektywnych badań słuchu przepro-wadzonych we wszystkich uszach (n = 78) postawiono następujące rozpoznania: norma słucho-wa w 36 uszach (46,1%), niedosłuch ślimakowy w 27 uszach (34,6%), niedosłuch przewodzeniowy w 8 uszach (10,3%), podejrzenie głuchoty w 7 uszach (9,0%).Wnioski:  Wyniki  niniejszej  pracy  uprawniają  do  sformułowania  wniosku  o  konieczności  wykonania  obiektywnych  badań  przed  przystąpieniem  do  terapii  logopedycznej,  również,  a  może w szczególności,  u  pacjentów  z  zespołem  Downa.  Praktyka  kliniczna  pokazuje,  że  dość  często  u  pacjentów  poddawanych  terapii  logopedycznej  to  właśnie  logopeda  wymusza  skierowanie  dziecka  na pełną  diagnostykę  narządu  słuchu  za  pomocą  metod  obiektywnych.  Wyniki  niniejszej  pracy  pokazały  dużą  wartość  obiektywnych  badań  słuchu  w  diagnostyce  zaburzeń  słuchu  u  osób  z  zespołem  Downa, niezależnie od wieku pacjenta.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Prozodia emocjonalna w percepcji dorosłych osób z uszkodzonym narządem słuchu – badania wstępne

Dobrze rozwinięta sprawność odbioru i rozumienia prozodii emocjonalnej sprawia, że staje się ona w procesie komunikacji cennym źródłem informacji o emocjach osób komunikujących się czy ich komforcie. Wzajemne odczytywanie przez uczestników aktu komunikacji informacji zakodowa-nych w prozodii reguluje przebieg komunikacji i pozwala na jego modyfikację. W artykule opisano wyniki badań wstępnych nad percepcją wyrażonych prozodycznie emocji: radości, smutku i złości oraz wypowiedzeń neutralnych emocjonalnie. Przebadano 16 polskojęzycz-nych osób dorosłych z uszkodzonym narządem słuchu. Uzyskane wyniki wskazują na to, że osoby z niedosłuchem, które wzięły udział w badaniu, mają trudności z odczytywaniem informacji obecnych w prozodii emocjonalnej. Sformułowano również kilka wniosków, które mogą stanowić hipotezy wyjściowe w kolejnych badaniach, prze-prowadzonych w liczniejszych i bardziej jednorodnych grupach.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Badanie rozumienia wypowiedzi w afazji – propozycja metodologiczna

W artykule przedstawiono propozycję metodologii badania czynności rozumienia wypowiedzi mówionych i pisanych przez osoby, u których w wyniku ogniskowych uszkodzeń mózgu w obrę-bie obszaru mowy (zwykle środkowej części lewej półkuli u osób praworęcznych) wystąpiła afazja.  Problem rozumienia w logopedii jest kategorią wciąż mało poznaną, pojawia się zatem potrzeba zbadania tej czynności przy użyciu ustrukturalizowanego narzędzia badawczego. Zaproponowana metodologia, odwołując się do doświadczeń glottodydaktyki, która wyodrębnia cztery poziomy ro-zumienia tekstu: globalny, selektywny, szczegółowy i interakcyjny, pozwala na określenie stopnia zaburzeń rozumienia tekstu na poszczególnych jego poziomach. Dopełnieniem wyników pozyska-nych na podstawie badania tekstów mówionych i pisanych (w kontekście i poza kontekstem) jest ocena rozumienia poszczególnych struktur językowych o różnym poziomie złożoności gramatycz-nej (strona bierna, inwersja składniowa, zdania z podwójnym przeczeniem, związki rządu, struktury porównawcze, wyrażenia przyimkowe) – zarówno w tekstach mówionych, jak i pisanych.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Agramatyzm w afazji

Afatyczne zaburzenia w realizowaniu gramatycznej postaci wyrazu są interpretowane w dwu perspektywach: 1) jako neutralizacja (zniesienie) fleksji, oraz 2) jako niedostatek elementów peł-niących w zdaniu funkcje gramatyczne oraz niewłaściwe posługiwanie się morfemami fleksyjnymi. Przyjęcie założenia o neutralizacji morfemów fleksyjnych każe eksponować w gramatycznym opi-sie wypowiedzi chorych z afazją przejawy redukcji funkcjonalnych opozycji pomiędzy różnymi ka-tegoriami gramatycznymi, zniesienie gramatycznego nacechowania wyrazów odmiennych i skłon-ność do tworzenia form podstawowych wyrazów. Z przyjęciem hipotezy o rozchwianiu systemu gramatycznego wiąże się konieczność ujmowania w opisie wszelkich przejawów gramatycznego nacechowania wyrazów w wypowiedziach osób z afazją, co pozwala stwierdzić, że chorzy są w sta-nie realizować wszystkie morfemy fleksyjne istniejące w języku polskim, ale stosują je w niewłaści-wych kontekstach, wymiennie z formami prawidłowymi. Wyniki badań własnych wykazały, że kon-tekst pojawiania się agramatyzmów może być rozmaity. Częściej występują agramatyzmy w tym otoczeniu, które jednoznacznie implikuje gramatyczne funkcje użytej nieprawidłowo konstrukcji, rzadziej spotyka się je w kontekstach obligatoryjnych, kiedy otoczenie językowe nie wskazuje na gramatyczną funkcję użytych wyrazów. Takie spostrzeżenie nasuwa wniosek o zdolności chorych z afazją do realizacji tekstu komunikatywnego pomimo redukcji gramatycznego nacechowania wypo-wiedzi. W świetle powyższych ustaleń agramatyzmy afatyczne mają selektywny charakter uzależ-niony od stopnia relewancji gramatycznych wykładników funkcji i znaczenia wyrazów tekstowych.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
W kierunku lepszego zrozumienia neuropatii jaskrowej. 24-godzinny ciągły monitoring zmian wymiaru gałki ocznej

Ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP) jest jedynym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka rozwoju i progresji neuropatii jaskrowej. Mimo że IOP jest parametrem dynamicznym, o indywidualnym wzorcu zmienności, obecnym standardem diagnostycznym są jego pojedyncze pomiary w ciągu godzin pracy jednostek poradnianych. Dzięki nowym technologiom, pozwalającym na 24-godzinny, ciągły pomiar ocznych parametrów biomechanicznych, możliwa będzie wkrótce poprawa naszego rozumienia patomechanizmów powstania jaskry oraz metod jej terapii. Poniższy artykuł przedstawia dane kliniczne dotyczące pierwszego, komercyjnie dostępnego systemu 24-godzinnego, ciągłego monitoringu zmian objętości gałki ocznej Sensimed Triggerfish, ze wszystkimi jego zaletami, słabymi stronami i nadziejami z nim związanymi.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Terapia łączona w leczeniu obrzęku plamki w przebiegu niedrożności naczyń żylnych siatkówki

Zakrzep żyły siatkówki oraz wynikające z niego powikłania obok cukrzycowego obrzęku plamki stanowią najczęstsze naczyniowe zaburzenia w obrębie siatkówki, które mogą prowadzić do znacznej, często nieodwracalnej utraty widzenia. Leczenie powikłań zakrzepu żyły siatkówki, zarówno żyły głównej, jak i jej gałęzi, stanowi w dalszym ciągu wyzwanie, pomimo dostępności różnych alternatywnych metod. Celem pracy jest przedstawienie przypadków klinicznych pacjentów, u których uzyskano korzystne efekty czynnościowe i anatomiczne po zastosowaniu terapii łączonej: doszklistkowych iniekcji ranibizumabu oraz laseroterapii laserem żółtym o długości fali 577 nm (Integre Yellow Ellex).

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Zastosowanie implantów soczewek wewnątrzgałkowych typu iris-claw u pacjentów z bezsoczewkowością

Soczewki mocowane do tęczówki, z ang. iris-claw, to jedno z rozwiązań pozwalających na korekcję bezsoczewkowości w przypadku braku odpowiedniej podpory torebkowej dla tradycyjnego implantu tylnokomorowego. Stanowią one alternatywę dla śródtwardówkowej fiksacji implantów, a także przyszywania soczewek do tęczówki. Procedura wszczepienia jest stosunkowo nieskomplikowana i względnie krótka. Okres rehabilitacji po zabiegu jest krótszy, liczba powikłań mniejsza, a ostateczna ostrość wzroku stabilizuje się szybciej niż w przypadku podszycia do twardówki. Biorąc pod uwagę ryzyko rozwoju endotelopatii, implantacja z tyłu tęczówki jest lepszym rozwiązaniem niż wszczepienie do komory przedniej. Przeciwwskazania do zastosowania soczewek to: występowanie zapalenia błony naczyniowej, nieuregulowanej jaskry i retinopatii cukrzycowej proliferacyjnej. Wydaje się, że wszczepienie soczewki typu iris-claw do komory tylnej jest bezpiecznym, efektywnym i w wielu przypadkach najlepszym sposobem korekcji afakii przy braku tylnej torebki soczewki.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Chemia płynów do pielęgnacji soczewek kontaktowych

Wraz ze wzrostem liczby użytkowników soczewek kontaktowych rośnie potrzeba zwiększania skuteczności dezynfekcji płynów do pielęgnacji soczewek kontaktowych. Norma ISO 14729 określa zasady rejestracji płynów do pielęgnacji soczewek kontaktowych jako wyrobu medycznego. Niedawno powstały również dodatkowe standardy ISO 18259 oceniające skuteczność dezynfekcji w warunkach zbliżonych do rzeczywistych oraz uwzględniające skuteczność dezynfekcji wobec mikroorganizmów z rodzaju Acanthamoeba. Wyróżnia się dwie grupy płynów przeznaczonych do pielęgnacji soczewek kontaktowych: wielofunkcyjne płyny dezynfekujące do soczewek kontaktowych (MPDS, multi-purpose disinfecting solutions) oraz te na bazie nadtlenku wodoru (H2O2). Dopasowanie odpowiedniego płynu wymaga indywidualnego podejścia do potrzeb pacjenta.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Skuteczne leczenie anizometropii osiowej astygmatycznej z zastosowaniem torycznej soczewki wewnątrzgałkowej podczas fakoemulsyfikacji zaćmy – opis przypadku

Anizometropia (różnowzroczność) polega na różnicy wady refrakcji między obojgiem oczu. Nieskorygowana anizometropia prowadzi do niedowidzenia, braku widzenia przestrzennego i zmniejszenia wrażliwości na kontrast. Jest ona przyczyną ok. połowy przypadków ambliopii. W pracy opisano przypadek 39-letniej pacjentki z zaćmą tylnotorebkową i rzadko występującą anizometropią osiową złożoną astygmatyczną, skutecznie leczoną implantacją torycznej soczewki wewnątrzgałkowej podczas fakoemulsyfikacji zaćmy. Kobieta aktualnie nie wymaga korekcji do dali. Używa korekcji okularowej do bliży. Korzysta z obuocznego, przestrzennego widzenia i uzyskała uprawnienia do pracy na wysokości. W pracy omówiono wyniki leczenia pacjentki w odniesieniu do danych przedstawionych w piśmiennictwie.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Czy (a)symetria w obrębie kompleksu orofacjalnego może być związana z preferencją ręki?

Wprowadzenie: Okolica ustno-twarzowa jest przestrzenią wspólną dla różnych czynności pry-marnych, takich jak na przykład przyjmowanie pokarmu i czynności sekundarnej – mowy. Podczas mówienia język w tylnej części jest usztywniony, podparty za pomocą podniesienia swych boków i ich kontaktu z częściami twardymi jamy ustnej tej okolicy. Podparcie języka jest cechą biologicz-ną niezależną od języka mówcy. Ruchy wykonywane podczas mówienia opierają się na ruchach wynikających z czynności prymarnych. Badania opisywane  w niniejszym artykule dotyczą żucia, czynności wymagającej skoordynowanej pracy różnych mięśni, która może odbywać obu- lub jed-nostronnie. Główną hipotezą (H1) w tym badaniu jest zależność dwóch zmiennych: zmiennej zależ-nej (DV), czyli preferencji strony żucia (PCS) oraz zmiennej niezależnej (IV), czyli preferencji ręki opisywanej przez współczynnik Laterality Quotient (LQ). Metody: Próba składa się z 230 uczestników w wieku 21–43 lat. Do uchwycenia rozkładu zmiennych wykorzystano statystyki opisowe. Współczynnik korelacji rang Spearmana wskazywał na słabą korelację między preferencją strony żucia oraz preferencją ręki (-0,24), dlatego w kolej-nym kroku zastosowano test Chi-kwadrat w celu sprawdzenia związku między zmiennymi. Na ko-niec oszacowano model regresji, aby ocenić powyższą zależność. Wyniki i wnioski: Zauważono, że u większości badanych dominuje raczej jednostronny model żucia, przy czym u ponad połowy badanych preferowana strona żucia znajduje się po tej samej nie  co  ręka  dominująca.  Jednocześnie  około  1/3  uczestników  podczas  żucia  używa  jednakowo  obu stron.  Analiza,  zarówno  test  Chi-kwadrat,  jak  i  model  regresji,  potwierdziła,  że  preferowana  strona żucia jest istotnie związana z preferencją ręki.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, psychologia
Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem. Część I: epidemiologia, patogeneza, aspekty genetyczne i profilaktyka

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem jest najczęstszą przyczyną utraty widzenia centralnego. Proces chorobowy obejmuje region plamkowy siatkówki i prowadzi do znacznego pogorszenia ostrości wzroku, a co za tym idzie – również jakości życia. Chory traci możliwość wykonywania dotychczasowego zawodu, czytania, oglądania telewizji czy prowadzenia samochodu. Schorzenie to jest wyraźnie powiązane z procesami starzenia się i degeneracji tkanek, zazwyczaj pojawia się po 50. r.ż. Dopiero kilka lat temu wprowadzono środki farmakologiczne i inne metody terapeutyczne, które zdecydowanie poprawiły szansę na zachowanie użytecznej ostrości wzroku. Przełomowym odkryciem było klinicznie potwierdzone zahamowanie endotelialnego czynnika wzrostu, powodującego neowaskularyzację, co skutkowało brakiem wzrostu nieprawidłowych naczyń i w efekcie chroniło nie tylko przed spadkiem ostrości wzroku, ale nawet tę funkcję poprawiało. To była prawdziwa rewolucja w okulistyce, która dała pacjentom nadzieję na całkowite wyleczenie. Ale czy leczenie może przywrócić pełną ostrość wzroku? Czy tylko na krótko powstrzymuje ono postęp schorzenia? Wydaje się, że wiedza na temat genetycznego podłoża, patofizjologii, możliwości podawania nowych leków i wykorzystanie wszystkich metod terapeutycznych, łącznie z chirurgią, zastosowane na odpowiednim etapie rozwoju choroby coraz bardziej zbliżają nas do osiągnięcia sukcesu terapeutycznego. Ale sukces ten to powstrzymanie postępu choroby, a nie całkowite wyleczenie z odzyskaniem pełnej ostrości wzroku.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne
Terapie eksperymentalne w jaskrze

W niniejszym artykule poglądowym omówiono, na podstawie aktualnej koncepcji patogenezy neuropatii jaskrowej, sześć kierunków przyszłej strategii terapii jaskry: baro-, wazo- i neuroprotekcję, terapię genową, medycynę regeneracyjną i immunoterapię. Przedstawiono także podstawy farmakogenomiki w jaskrze oraz nowe systemy transferu leków przeciwjaskrowych.

Czasopismo: OphthaTherapy
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki medyczne