rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pozycja prawna Szefa Kancelarii Prezydenta R zeczypospolitej Polskiej

Artykuł prezentuje pozycję prawną Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent ma wpływ na dobór swojego najbliższego otoczenia (dobór Szefa jest jego suwerenną decyzją). Szef kieruje pracami Kancelarii, reprezentuje ją oraz stoi na jej czele. Należy podkreślić jego silną pozycję. Celem rozważań było przedstawienie jego pozycji prawnej, która wynika z Konstytucji i Statutu Kancelarii Prezydenta.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna zasada niepołączalności mandatu parlamentarnego a założenia służby cywilnej. Wybrane zagadnienia

Celem badań podjętych w niniejszej publikacji jest wykazanie zależności pomiędzy konstytucyjną zasadą niepołączalności mandatu parlamentarnego (art. 103) a konstytucyjnymi założeniami bezstronności i neutralności politycznej służby cywilnej (art. 153). Udzielenie odpowiedzi na tak postawiony problem badawczy wymaga, w pierwszej kolejności, przedstawienia ogólnych regulacji w zakresie niepołączalności mandatu parlamentarnego. Stanowić to winno podstawę dla odniesienia tej zasady do rozwiązań w zakresie służby cywilnej. Zasada niepołączalności mandatu parlamentarnego stanowi jedno z klasycznych ustrojowych rozwiązań współczesnego parlamentaryzmu. Uzasadnieniem dla wprowadzenia zakazu łączenia mandatu parlamentarnego z piastowaniem określonych stanowisk w aparacie państwa oraz z funkcjami publicznymi było stworzenie należytych gwarancji niezależności parlamentarzystów w sprawowaniu mandatu, a przede wszystkim eliminacji pojawiających się nieuchronnie różnych konfliktów interesów i zjawisk korupcyjnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Realizacja zasady równości wyborów do organu stanowiącego miast na prawach powiatu

Polski kodeks wyborczy, który wszedł w życie w 2011 r., tylko w niewielkim stopniu zmienił zasady wyboru rad miast na prawach powiatów. W konsekwencji, o ile realizacja zasady równości formalnej wyborów w wyborach do tych rad nie budzi wątpliwości, to już jej aspekt materialny jest dyskusyjny. Jest to wynikiem istnienia stosunkowo niewielkich okręgów wyborczych, który liczba mandatów wyznaczana jest w oparciu o liczbę mieszkańców, a nie liczbę osób uprawnionych do głosowania czy też faktycznie głosujących, a także dokonywania podziału mandatów za pomocą systemu d’Hondta, korzystnego dla największych ugrupowań politycznych. Dodatkowo również, jak pokazuje praktyka, można mieć zastrzeżenia, czy sposób finansowania kampanii wyborczej nie narusza również trzeciego aspektu zasady równości wyborów – równości szans wyborczych. W efekcie można stwierdzić, że określona w kodeksie równość wyborów do rad miast na prawach powiatów ma mocno ograniczonych charakter.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawa językowe mniejszości narodowych na Litwie – sytuacja faktyczna mniejszości polskiej (w kontekście międzynarodowych standardów ochrony praw mniejszości narodowych)

Niniejszy artykuł zawiera przegląd niektórych praw językowych mniejszości narodowych na Litwie oraz omówienie sytuacji faktycznej mniejszości polskiej w tej mierze. Analizie zostały w nim poddane prawa szczególnie istotne z punktu widzenia zachowania tożsamości przedstawicieli mniejszości: prawo do używania języka mniejszości przed organami instytucji samorządowych, w życiu publicznym, w procesie wyborczym, prawo do umieszczania dwujęzycznych nazw topograficznych, prawo do pisowni i oficjalnego uznania oryginalnego zapisu imienia i nazwiska. Praw tych nie można rozpatrywać w oderwaniu od doktryny ochrony języka państwowego, która na Litwie została rozwinięta w orzeczeniach Sądu Konstytucyjnego RL i Litewskiego Naczelnego Sądu Administracyjnego i która wywiera zasadniczy wpływ na treść i zakres praw językowych mniejszości.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna wolność działalności gospodarczej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego

Niniejsza publikacja stanowi próbę przekrojowego omówienia dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na temat wolności gospodarczej uregulowanej przez art. 20 i art. 22 polskiej Konstytucji. W pierwszej części omówiona zostaje podwójna natura wolności działalności gospodarczej, którą Trybunał Konstytucyjny interpretuje jako konstytucyjną zasadę ustrojową, jak również prawo podmiotowe o charakterze negatywnym. Wskazany zostaje również sposób i charakter powiązania tych dwóch różnych ujęć omawianej wolności. Następnie przedstawiona zostaje kwestia dopuszczalności ograniczania wolności działalności gospodarczej. Analiza orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wskazuje tutaj, iż punktem odniesienia dla określenia granic ingerencji ustawodawcy w wolność gospodarczą można szukać nie tylko w „ważnym interesie publicznym” z art. 22 Konstytucji, ale również - w pewnym zakresie - w art. 31ust.3, proklamującym zasadę proporcjonalności. Publikacja zakończona jest próbą podsumowania orzecznictwa polskiego sądu konstytucyjnego na temat konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej, oraz zmierza do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy - na gruncie orzecznictwa TK - kategorii wolności działalności gospodarczej można przypisać walor pojęcia w pełni ukształtowanego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Monarcha brytyjski jako gwarant konstytucyjnych podstaw ustroju

W warunkach nieskodyfikowanej konstytucji, której elementem są pozaprawne normy konwenansowe sądy nie mogę pełnić wobec niej funkcji gwarancyjnej. W ustroju brytyjskim rolę gwaranta konstytucyjnych podstaw ustroju może odgrywać monarcha. Prerogatywy królewskie, z których monarcha korzysta za radą odpowiedzialnych przed parlamentem ministrów mogą być bowiem w szczególnych okolicznościach wykorzystane dla ochrony zagrożonych wartości konstytucyjnych. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają prawo monarchy do zdymisjonowania premiera, rozwiązania parlamentu oraz udzielania sankcji ustawom parlamentu. Monarcha brytyjski może pełnić funkcję gwaranta konstytucji pomimo braku demokratycznej legitymacji. Wymaga to jednak od niego zachowania szczególnej ostrożności oraz powściągliwości. Interwencja monarchy dopuszczalna jest jedynie w wyjątkowych okolicznościach, w których aktorzy polityczni występowaliby przeciwko podstawowym zasadom demokracji parlamentarnej, rządów odpowiedzialnych oraz suwerenności ludu.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Indywidualna odpowiedzialność parlamentarna członków rządu na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł koncentruje się na zagadnieniu indywidualnej odpowiedzialności parlamentarnej członków rządu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Po kilku uwagach wstępnych natury historycznej ustalono krąg podmiotów, których dotyczy tytułowa problematyka. Następnie poddano analizie tryb uchwalenia wotum nieufności wobec członków rządu, uwypuklając jego odrębności od procedury uchwalenia wotum nieufności Radzie Ministrów. Na marginesie prowadzonych rozważań wyjaśniono zagadnienie rezygnacji członka rządu z zajmowanego stanowiska, postawienia się do dyspozycji premiera oraz odwołania z inicjatywy Prezesa Rady Ministrów. W toku wywodu wyjaśniono, że prezydent ma bezwzględny obowiązek uczynić zadość wnioskowi premiera w przedmiocie odwołania członka rządu. Podsumowując przeprowadzone rozważania ustalono, że instytucja indywidualnego wotum nieufności członka rządu właściwie wkomponowuje się w ukształtowany w Konstytucji RP model rządów parlamentarnych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja Wysokiego Przedstawiciela ONZ w strukturach państwow ych Bośni i Hercegowiny – ujęcie ilościowe

Celem artykułu jest analiza pozycji Wysokiego Przedstawiciela ONZ w ramach struk-tur państwowych Bośni i Hercegowiny pod kątem wydawanych decyzji. Instytucja ta jest na tyle oryginalna i niepowszechna, że jej charakter i funkcjonowanie był i jest przed-miotem wielu dyskusji. Artykuł analizuje aktywność Wysokiego Przedstawiciela od mo-mentu ustanowienia i na tej podstawie wyciąga wnioski co do teraźniejszości i przyszłości tej instytucji. Ponadto zaznacza główne tendencje w zakresie oceny działalności Wyso-kiego Przedstawiciela oraz kierunki modyfikacji tej instytucji, które eliminują zarzuty o braku demokratyczności czy konstytucyjności tego organu. Nie tylko wypełnia niszę w omawianej tematyce, aktualizuje też dotychczas przeprowadzone badania z zakresu aktywności Wysokiego Przedstawiciela.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wybory do Senatu – Postulaty de lege ferenda

Artykuł koncentruje się na reformie polskiego Senatu. Główną zaletą dwuizbowego parlamentu jest możliwość stworzenia odmiennego układu sił politycznych w obu izbach. Dzięki czemu Senat może pełnić funkcję „izby refleksji”. Tymczasem obecne połączenie wyborów do Sejmu i Senatu sprawia, iż partia wygrywająca wybory do Sejmu wygrywa także wybory do drugiej izby. Należy więc zastanowić się nad oddzieleniem wyborów do obu izb parlamentu i zmianą ordynacji wyborczej do Senatu. Zmiany te powinny prowadzić do przekształcenia Senatu w „izbę regionów”, co przełoży się również na wzrost jego znaczenia. Ponadto pozwoli to mieszkańcom regionów z mniejszą liczbą ludności uzyskać większy wpływ na bieżącą politykę.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zasada niedyskryminacji w prawie europejskim

Głównym celem artykułu jest zrekonstruowanie istoty i charakterystycznych cech zasa-dy niedyskryminacji w prawie europejskim, a mianowicie w prawie Rady Europy i prawie Unii Europejskiej (UE), orzecznictwie oraz doktrynie prawa. Z kolei główny problem ba-dawczy polega na tym, że zakres oraz podmioty ochrony prawnej niedyskryminacji wraz iz zasadą równego traktowanie różnią się w zależności od wykładni owych zasad prawa w ramach porządku prawnego Unii Europejskiej a Rady Europy. W związku z tym po-wstaje pytanie: w jakim porządku prawnym zasada niedyskryminacji jest bardziej chro-niona w praktyce, jaki rodzaj interakcji istnieje pomiędzy Unią Europejską a Radą Eu-ropy, oraz jaki mechanizm ochrony praw człowieka w tym zakresie należy stosować?Na podstawie analizy porównawczej należy wywnioskować, że zasada niedyskryminacji jest szerzej chroniona w prawie Rady Europy, w szczególności przez orzecznictwo ETPC. Z innej strony, ostatnio można zaobserwować, że TSUE coraz częściej odwo-łuje się do zasady równości, w szczególności jeśli chodzi o rozszerzenie jej treści oraz zakresu stosowania. Natomiast w tej chwili, dopóki Unia Europejska nie przystąpiła do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) osoby fizyczne (obywatele UE) nie mogą składać skargi na naruszenie EKPC przez UE bezpośrednio przed ETPC.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Święta Korona w węgierskiej Ustawie zasadniczej z 2011 r.

Przyjęcie nowej węgierskej Ustawy zasadniczej było możliwe, ponieważ konserwatywno-prawicowa koalicja partii Fidesz i chrześcijańskich demokratów (KDNP) uzyskała w 2010 w parlamencie większość dwóch trzecich głosów. W preambule wzięto pod uwagę głównie chrześcijańsko-konserwatywny i narodowy punkt widzenia historii i polityki. Jej tekst charakteryzuje się ideologicznością, historycyzmem i pewnym archaizmem terminologicznym. Częścią składową tego trendu jest również ponowne włączenie Świętej Korony do tekstu konstytucji i powrót do koncepcji konstytucji historycznej. Po zmianie systemu w 1989 r. zainteresowanie koroną i jej znaczenie symboliczne zaczęło szybko rosnąć. Do rzeczywistej publicznoprawnej „reaktywacji” i „rehabilitacji” Świętej Korony doszło dopiero w procesie ustawodawczym po 2010 r. W Ustawie zasadniczej z 2011 r. Święta Korona pojawia się dwukrotnie – najpierw w preambule, a następnie w części normatywnej poświęconej symbolice państwowej. Uznanie Świętej Korony za symbol konstytucyjno-państwowej ciągłości i jedności narodu jest w tej formie nowym elementem we współczesnym węgierskim porządku prawnym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Czy Siciński działał sam? Nowe spojrzenie na przyczyny zerwania sejmu 1652 r.

Przed ponad półwieczem przyjęto ponad wszelką wątpliwość w polskiej historiografii, że autorem pierwszego praktycznego zastosowania instytucji liberum veto został Władysław Siciński podczas sejmu zimowego 1652 r. Utrwaliło się także stanowisko przedstawione przez nestora polskich badaczy parlamentaryzmu połowy XVII w. Ludwika Kubalę na temat przyczyn, które spowodowały zerwanie omawianego sejmu. Wskazywano na działalność Janusza Radziwiłła, który miał wykorzystać Sicińskiego dla własnych rozgrywek politycznych. Od ponad stu lat nie podważono stanowiska prezentowanego przez Kubalę, pomimo, że nie posiada ono dostatecznej argumentacji w źródłach. Nie można wykluczać, że dotychczas obowiązująca hipoteza jest trafna, ale należy również przyjrzeć się innym możliwym powodom, które mogły doprowadzić do precedensowego zastosowania liberum veto.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wolność sumienia i religii w orzecznictwie niemieckiego Federalnego trybunału konstytucyjnego (wybrane problemy)

Artykuł jest próbą syntetycznego omówienia niektórych problemów wolności sumienia i religii w Niemczech. Chodzi o te zagadnienia, które wynikają z orzecznictwa Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. W części wstępnej omówiono krótko konstytucyjną regulację wolności sumienia i religii w Niemczech. Dalej wskazano na najważniejsze założenia, które przyjął Trybunał w początkowym okresie swej działalności (do połowy lat siedemdziesiątych). Kolejna część poświęcona została najnowszym tendencjom w orzecznictwie. W artykule mówiono bliżej orzeczenia w sprawach „islamskich chust” w szkołach publicznych, rytualnego zabijania zwierząt, sposobu informowania społeczeństwa przez instytucje publiczne o działalności związków religijnych, wymogu przestrzegania przez kościoły fundamentalnych założeń demokratycznego konstytucyjnych oraz ochrony niedzieli jako dnia wolnego od pracy. W podsumowaniu wskazano na pewne różnice między stanowiskiem niemieckiego i polskiego trybunału konstytucyjnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Głosowanie przez pełnomocnika w w yborach samorządow ych – zasady i tryb udzielenia oraz charakter prawny pełnomocnictwa

Celem artykułu jest analiza i ocena przepisów Kodeksu wyborczego w aspekcie realizacji zaleceń Rady Europy sformułowanych w Kodeksie dobrej praktyki w sprawach wybor-czych oraz próba określenia charakteru prawnego instytucji pełnomocnictwa do głoso-wania. Możliwość oddania głosu w wyborach przez pełnomocnika stanowi odstępstwo od zasady głosowania osobistego. Dla określonej grupy wyborców jest to często jedyna możliwość wzięcia udziału w wyborach. Głosowanie przez pełnomocnika realizuje zasa-dę powszechności wyborów jednocześnie jednak stwarza też pewne zagrożenia dla pra-widłowości procesu wyborczego. Z tego powodu, zgodnie z zaleceniami Rady Europy, dopuszczenie możliwości głosowania przez pełnomocnika musi zostać poddane precy-zyjnej regulacji prawnej. Ważne jest aby instytucja ta nie stała się instrumentem łatwego wpływania na wynik wyborów. W przypadku wyborów samorządowych, ma to znacze-nie szczególne ponieważ o ich wyniku mogą przesądzać pojedyncze głosy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Prawo petycji w Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo petycji jest w RP prawem konstytucyjnym wynikającym z art. 63 Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. Autorka w artykule przedstawia przygotowany przez Senat projekt ustawy o petycjach wskazując, że do tej pory nie wykonano zapowiedzi konstytucyjnej w tym zakresie. W artykule znajdziemy także pokazane przykłady, jakie są rodzaje, zakres i funkcje petycji w różnych systemach prawnych.Prawo petycji występuje jako prawo konstytucyjne między innymi Beligii, w Hiszpanii, we Włoszech, Słowenii, Danii, Portugalii, Słowacji, Grecji, Macedonii, Ukrainie, na Litwie, we Francji. Należy podkreślić, że istnieją różne formy możliwych wystąpień obywatela do władz: petycja, skarga i wniosek. W różnych państwach wygląda to różnie. Najczęściej mamy zdefiniowaną petycje. Bywa jednak , że termin petycja i skarga są terminami używanymi wymiennie. Ale najczęściej tam gdzie są ustawy o petycjach, tam ta definicja istnieje., np. w Republice Czeskiej , w Rosji, na Węgrzech.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozycja ustrojowa, organizacja i kompetencje Rady Konstytucyjnej Republiki Kazachstanu

Po rozpadzie Związku Radzieckiego Kazachstan jest państwem ciągle podlegającym ustrojowym przekształceniom, poszukującym drogi zmian swego systemu konstytucyjnego. Dotyczy to także poszczególnych elementów tego ustroju, takich jak Rada Konstytucyjna ustanowiona konstytucją z 1995 r. i objęta nowelizacją konstytucji z 2007 r. Jednak wcześniej, w latach 1993–1995, w Kazachstanie funkcjonował Sąd Konstytucyjny, który uległ likwidacji. Artykuł stanowi o ewoluującej pozycji ustrojowej Rady Konstytucyjnej, statusie prawnym członka Rady, zasadach jej organizacji i funkcjonowania. Kompetencje Rady Konstytucyjnej mają charakter mieszany, to znaczy są to zarówno kompetencje orzecznicze, jak i pozaorzecznicze. Rada pozostaje w relatywnie intensywnych, konstytucyjnych związkach z urzędem prezydenta republiki. W warstwie formalnonormatywnej Rada Konstytucyjna Republiki Kazachstan wykazuje pewne podobieństwo do francuskiej Rady Konstytucyjnej, która w założeniu była jej ustrojowym pierwowzorem.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ochrona prawna parlamentarzysty – uwagi de lege lata

Ochrona prawna parlamentarzystów w Polsce obejmuje immunitet materialny i formalny oraz nietykalność osobistą. Immunitet materialny gwarantuje, że deputowany nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za działalność wchodzącą w zakres sprawowania mandatu. Immunitet formalny zakazuje wszczęcia postępowania karnego przeciwko parlamentarzyście bez zgody izby, a nietykalność osobista oznacza zakaz zatrzymania i aresztowania posła (senatora) bez zgody właściwej izby. Szeroki zakres przedmiotowy prawnej ochrony posłów i senatorów gwarantuje im swobodne i niezależne wykonywanie funkcji przedstawicielskich. Celem tych przywilejów jest także zapewnienie niezależności i autonomii parlamentu RP. Na gruncie obecnych uregulowań należy jednak pamiętać, że instytucja immunitetu nie może być traktowana jako przywilej, który zapewnia parlamentarzystom bezkarność i zwalnia ich zupełnie od odpowiedzialności.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kilka uwag o przedmiocie i funkcjach kontroli konstytucyjności prawa w Polsce

Artykuł podejmuje temat przedmiotu kontroli konstytucyjności prawa i jej funkcji w przyjętym w Polsce modelu, w kontekście stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w Uchwale o sygn. akt III PZP 2/09 odnośnie do negatywnych wyroków interpretacyjnych wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny. Punktem wyjścia są polemiczne (w stosunku do wskazanej Uchwały) uwagi teoretyczne o pojęciach „przepisu prawnego”, „normy prawnej ogólnej” i „normy prawnej szczegółowej”, relacjach między nimi, a także ich stosunku do przedmiotu kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny. Kolejno omówiona została (także w formie polemicznej) ustrojowa funkcja orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich ogólnych, jak też szczegółowych skutków dla porządku prawnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pozycja ustrojowa przewodniczącego szwedzkiego parlamentu

Pozycja przewodniczącego parlamentu w Szwecji wykazuje się pewna specyfiką na tle analogicznych instytucji w pozostałych państwach. Pozycja talmana jest wyjątkowo silna, przede wszystkim ze względu na sposób jego wyboru, jak i szeroki zakres kompetencji zarówno wewnątrzparlamentarnych, jak i wykraczających poza władzę ustawodawczą. W hierarchii organów państwowych przewodniczący Riksdagu jest obecnie najważniejszym stanowiskiem państwowym, na które może zostać wybrany szwedzki obywatel a jego pozycja ustrojowa przewyższa pozycję premiera. W przypadku szwedzkiego talmana uwagę zwraca przede wszystkim fakt, iż pełni on funkcje, które w typowym systemie parlamentarno – gabinetowym powierzane są głowie państwa (kompetencje związane z powoływaniem i odwoływaniem rządu), jak również innym wewnętrznym organom parlamentarnym (np. ustalanie porządku obrad, dokonywanie interpretacji postanowień regulaminu parlamentarnego).

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Poziome działanie praw jednostki jako rozwiązanie ustrojowe

Akceptacja generalnej formuły poziomego działania praw i wolności jednostki w postaci odpowiednich unormowań na szczeblu konstytucyjnym jest rozwiązaniem oryginalnym, występującym w niewielu państwach, w tym m.in. w RPA i Grecji. W artykule pokazano okoliczności i konsekwencje wprowadzenia takich regulacji w świetle wypowiedzi doktryny i judykatury. Zauważono również, na przykładzie RFN, że brak wyraźnych regulacji nie jest przeszkodą w faktycznym uznawaniu horyzontalności poszczególnych praw i wolności w orzecznictwie sądowym. Przedstawione zostały najważniejsze argumenty zwolenników i przeciwników uznawania poziomej skuteczności konstytucyjnych praw i wolności. Badania przeprowadzone na potrzeby artykułu pozwoliły sformułować wniosek, iż w nauce prawa na świecie zasadniczo akceptowany jest jedynie pośredni poziomy skutek praw i wolności konstytucyjnych w postaci ich oddziaływania na stosunki między jednostkami za pomocą klauzul generalnych i zwrotów niedookreślonych prawa prywatnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Sądownictwo konstytucyjne w państwach poradzieckich. Analiza porównawcza. Część II

W analizie (której pierwsza część została opublikowana w poprzednim numerze „Prze-glądu Prawa Konstytucyjnego”) porównuje się sądy konstytucyjne w państwach pora-dzieckich. Stawia się tezę, że ochrona prawna konstytucji w państwach poradzieckich jest prowadzona przede wszystkim na podstawie tzw. europejskiego modelu kontroli konsty-tucyjności prawa, adaptowanego (w drodze przede wszystkim praktyki ustrojowej) do lo-kalnych uwarunkowań politycznych i oczekiwań kluczowych uczestników stosunków politycznych. W tej części tekstu zostały poddane analizie funkcje sądów konstytucyj-nych i ich polityczne znaczenie w państwach poradzieckich. Zamieszczono także wnio-ski dotyczące obu części analizy. Pierwsza część tekstu została opublikowana w „Prze-glądzie Prawa Konstytucyjnego” 2019, nr 2, s. 137–164.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne