rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Nastawienie do wierzeń religijnych „historycznych” szkół psychologicznych

Artykuł zajmuje się tematyką wzajemnych relacji pomiędzy religią a powstającymi na przestrzeni wieków „historycznymi” szkołami psychologii. Okres ten, rozciągający się od 1879 roku do lat 50. XX wieku, jest dla psychologii szczególnie ważny, ponieważ kształtowała się wówczas jej tożsamość – jako samodzielnej dyscypliny naukowej. W artykule zostały przedstawione poglądy wybitnych twórców klasycznych szkół i kierunków w psychologii na sprawy związane z religią i religijnością. Znaleźli się wśród nich, m.in.: W. Wundt, F. Brentano, W. James, S. Freud, C.G. Jung, A. Adler, E. Fromm, W. Stern, R. Otto, G.S. Hall, G.H.Mead, J.B. Watson, H.J. Eysenck i G. Allport. W artykule zostały omówione istotne dla zrozumienia tematyki zagadnienia, wśród których na szczególną uwagę zasługują ideologiczne poszukiwania optymalnych podstaw aksjologicznych twórców historycznych szkół, problematyka terminologiczna oraz zmiany nastawienia do religii i religijności, zachodzące w poszczególnych kierunkach psychologicznych

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Młodzież a wartości. Uczniowska platforma dyskusyjna o edukacji

Niniejszy tekst jest sprawozdaniem z panelu dyskusyjnego „Młodzież a wartości”, który odbył się podczas konferencji „Podstawy edukacji. Sfera wartości zasad” 20 listopada 2012 r. Celem podjętej dyskusji było przybliżenie środowisku akademickiemu stanowiska młodzieży dotyczącego szeroko pojętej edukacji.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Pedagogia, puste znaczące i zasada korespondencji

Zadanie, jakiego podejmuje się w tekście autor, polega na odpowiedzi na pytanie o konieczne warunki możliwości działania szkoły. Trzeba przyjąć, że działanie szkoły opiera się na założeniu podmiotowości człowieka, tym samym konieczne jest uwzględnienie Foucaultowskiej koncepcji ujarzmiania, jako procesu odchodzenia od kaźni. Dyscyplinowanie jednostki stanowi główny wątek procesu ujarzmiania podmiotu i jest rezultatem pedagogii naszych czasów. A czasy te można dookreślić, koncentrując się na ekonomicznej determinacji jednostek i instytucji. Ekonomiczna determinacja znajduje swój ostateczny wyraz w hegemonii, na którą składają się puste znaczące, będące tym samym znaczącym dominacji.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Interpretacja jako kategoria poznawcza pedagogiki. Pytanie o efektywność praktyczno-dydaktyczną konstruowania tożsamości podmiotu

Podstawę prezentowanych rozważań stanowi analiza praktyki interpretacyjnej dotyczącej działań zwanych w humanistyce intencjonalnymi. Założeniem proponowanego ujęcia jest ukazanie tzw. technologicznej efektywności przewidywania interpretacyjnego. Trafność interpretacji (efektywność procesu komunikacji) obejmuje zawsze ciąg interpretacji. Prowadzona analiza obejmuje pedagogikę w ujęciu naturalistycznym (pozytywistycznym), które pozwala człowiekowi osiągnąć komunikację ze sobą, z innymi i ze światem; inaczej mówiąc – czyni go podmiotem. Kolejne elementy analizy dotyczą pedagogiki przełomu antypozytywistycznego. Jej propozycji filozoficznej i psychologicznej rozpatrywanej z punktu widzenia efektywność praktyczno-dydaktycznej podejmowanych działań. Ostatnią częścią analizy (interpretacji) jest próba odniesienia się do pedagogiki w perspektywie postmodernistycznej. Do zgłaszanych w tej konwencji propozycji hermeneutycznych, neopragmatycznych i poststrukturalistycznych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Podmiotowość jako treść postmodernistycznego dyskursu pedagogicznego

Głównym przedmiotem rozważań jest zagadnienie podmiotowości w postmodernistycznym dyskursie pedagogicznym, które przedstawiam na przykładzie teorii M. Foucaulta. Ukazuję dekonstrukcję oświeceniowej koncepcji podmiotu i zastąpienie podmiotu ontycznego podmiotem etycznym. Analizuję rolę języka jako narzędzia tworzenia podmiotowości. Kwestia społecznego konstruowania podmiotu ukazana jest jako zasadniczy wymiar analiz życia społecznego, obok analiz wiedzy i władzy.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
W stronę niepolitycznej emancypacji – pytanie o podmiotowość w warunkach neoliberalnej dominacji

W artykule podejmuję refleksję nad wybranymi teoriami podmiotowości, wykorzystywanymi we współczesnym namyśle pedagogicznym. Zagadnienie jest o tyle istotne, o ile uznamy, że u podstaw podstawowej dla edukacji kategorii, jaką jest emancypacja, zawsze stoi określona forma podmiotu. Problemem współczesnej pedagogiki jest z kolei taka teoria emancypacji przez edukację, która w rzeczywisty sposób będzie realizowała potrzeby społeczeństwa sprawiedliwości i równych szans. Natomiast obecne w polskiej pedagogice teorie emancypacji ze względu na swoje ugruntowanie w koncepcjach podmiotowości, opartych na psychologii humanistycznej, tracą z założenia transformatywny charakter, legitymizując tym samym system społeczny oparty na wykluczeniu, a nie inkluzji. Podmiotowość wypracowana na gruncie humanistycznych pedagogii jest bezsilna w stosunku do dominującej współcześnie w wielu dziedzinach życia społecznego racjonalności ekonomicznej, w ramach której krytyczny, samosterowny, samokatualizujący podmiot zostaje określony mianem kapitału ludzkiego. W tej perspektywie podmiot humanistyczny wydaje się koniecznym rewersem podmiotu rynkowego. Natomiast teorie emancypacji ugruntowane w takiej wizji podmiotowości, zapoznają istotność warunków strukturalnych sytuacji zniewolenia, dokonując tym samym charakterystycznego przemieszczenia odpowiedzialności za zniewolenie na samą jednostkę. Przykładem mechanizmu prywatyzacji odpowiedzialności za zniewolenie jest wykorzystywana często w naukach społecznych figura homo sovieticus, mająca za zadanie eksplikację przyczyn niedostosowania wykluczanych tym samym grup społecznych do systemu neoliberalnego

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wychowanie jako kształtowanie podmiotu polityczności

Wychodząc od krytycznej refleksji nad tezą Sokratesa o politycznej funkcji wszelkiego wychowania, próbuję pokazać, w jaki sposób zjawisko polityczności, w jego rozumieniu przedstawianym przez H. Arendt, może zostać włączone w aktualne rozważania nad kształtowaniem podmiotu wychowania jako podmiotu zbiorowego. Pierwsza część tekstu obejmuje zagadnienie polityczności z jego konsekwencjami dla rozumienia podmiotu polityczności. W drugiej prowadzę rozważania nad wyzwaniami stojącymi przed edukacją zorientowaną na konstruowanie podmiotu polityczności.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sieci pozytywnych zmian – w kierunku optymalizacji rozwoju zawodowego nauczyciela w warunkach społeczeństwa wiedzy

Artykuł prezentuje strategię sieci pozytywnych zmian, rozumianą jako projektowanie okazji edukacyjnych, których podstawowym celem jest stymulowanie rozwoju zawodowego nauczyciela w ujęciu holistycznym. Okazje powinny skupiać się wokół zadań potrzebnych, praktycznych i użytecznych – pozytywnych – na drodze zorganizowanej animacji i kooperacji. Takie interakcje sprzyjają odkrywaniu nowych możliwości rozwojowych i kreacyjnych, motywacji i argumentacji wobec uczenia się, więzi emocjonalnych i społecznych, inicjatyw kulturalnych, nowych form komunikacji i aktywności obywatelskiej. Sieci pozytywnych zmian są wyzwaniem dla animatorów projektów edukacyjnych, którzy, włączając się w dzieło budowania solidarności społecznej, służą zarówno ludziom zmarginalizowanym, jak i twórczym wobec inicjatyw, otwartym na tradycje i wartości europejskie.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Płaszczyzny i kierunki transferu wiedzy w oświacie

Szybki rozwój i przyrost wiedzy, ale także jej szybkie dezaktualizowanie się powoduje konieczność zmian w sposobie funkcjonowania wielu organizacji, w tym edukacyjnych. Chodzi przede wszystkim o przełamywanie izolacji, przekraczanie sztywno oznaczonych granic formalnych, prawnych i służbowych oraz zmierzanie w kierunku organizacji otwartych i elastycznych, zorganizowanych nie tylko wokół pozyskiwania i tworzenia nowej wiedzy, ale także jej upowszechniania wśród różnych podmiotów, zarówno wewnątrz organizacji, jak i w jej otoczeniu. W artykule zaprezentowano płaszczyzny i kierunki transferu wiedzy w oświacie; szczególną uwagę zwrócono na transfer wiedzy między uczelniami a instytucjami społecznej praktyki pedagogicznej.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Koncepcja kształcenia transgresyjnego oraz teoria dezintegracji pozytywnej jako odpowiedź na specjalne potrzeby edukacyjne współczesnej młodzieży

Współczesny człowiek uwikłany jest w gąszcz napływających zewsząd informacji. Przeobrażenia, jakim ulega otaczająca nas rzeczywistość, wymuszają na jednostce mentalną kompatybilność z powszechnymi trendami cywilizacyjnymi. Jedyną szansą na konstruktywne wyłamanie się z mainstreamu jest zachowanie autonomii intelektualnej. W obliczu współczesnych przemian socjokulturowych istnieje potrzeba wykazania szczególnej troski o kształtowanie dojrzałej osobowości jednostki, stworzenie jej warunków stymulujących ogólny rozwój oraz budowania społeczeństwa opartego na wiedzy. Miejscem, w którym ta idea powinna zostać zrealizowana, jest – obok rodziny – szkoła. Jej zadaniem jest dostrzeżenie i zaspokojenie współczesnych potrzeb edukacyjnych dojrzewającego człowieka. W niniejszym artykule przedstawiono koncepcję transgresyjną człowieka i teorię dezintegracji pozytywnej K. Dąbrowskiego, w których autorka dostrzega cenne inspiracje dla pedagogiki i dydaktyki. W tekście ukazano walory obu wspomnianych koncepcji i możliwości wykorzystania ich w celu podniesienia efektywności kształcenia. Jako przykład realizacji transgresji i pozytywnej dezintegracji autorka podaje diagnozę i terapię Syndromu Nieadekwatnych Osiągnięć Szkolnych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
O szkole jako fabryce nudy i śmiechu

Tekst jest próbą opisania szkoły za pomocą metafory fabryki. Patrząc z tej perspektywy, automatyzm szkolny, powtarzalność, cykliczność i przewidywalność wiążą się z powstaniem nudy. Nuda jest sytuacją trudną, dlatego pojawiają się różne reakcje obronne. W tekście oprócz wycofania i agresji opisana jest także reakcja związana ze śmiechem.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Współczesna cywilizacja a kryzys ekologiczny

Kryzys ekologiczny widziany jest najczęściej jako niekorzystny skutek rozwoju cywilizacyjnego. Wśród problemów edukacyjnych dotyczących zrównoważonego rozwoju współczesnych społeczeństw znajdują się m.in. problemy świadomościowe, które są kluczowe dla zrozumienia tego, jakim dobrem jest dla ludzkości przyroda. Stąd też w dyskusjach dotyczących dalszego rozwoju cywilizacyjnego często nawiązuje się do kwestii budowy świadomości ekologicznej, dzięki której idea zrównoważonego rozwoju ma szansę na realizację. Działania edukacyjne odgrywają w jej kształtowaniu istotną rolę. Bez odpowiednio ukształtowanej świadomości ekologicznej w sytuacji konﬂiktu interesu dochodzi bowiem raczej do realizacji interesów doraźnych, co kłóci się z ideą zrównoważonego rozwoju i przyczynia do pogłębiania się kryzysu ekologicznego. Reﬂeksja teoretyczna musi być więc ściśle powiązana z działaniami o charakterze praktycznym, w tym edukacyjnym. Budowa określonego systemu wartości i norm winna wiązać się z jego przeniknięciem do sfery świadomości społecznej, gdyż dopiero wtedy będą mogły być kształtowane właściwe stosunki między człowiekiem, społeczeństwem a przyrodą.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wyzwania, szanse i zagrożenia niesione przez niektóre trendy cywilizacyjne

W sytuacji kryzysu nie tylko w wymiarze ekonomicznym, ale i społecznym, politycznym oraz kulturowym trendy cywilizacyjne. przybierając wyrazistszą postać, stają się dostępniejsze dla opisu i analizy. W artykule przedstawione zostaną tylko te wybrane, dotyczące szczególnie społeczeństwa i wiedzy: liberalizacja, sekularyzacja, modernizacja, globalizacja, europeizacja, umasowienie szkolnictwa wyższego i utowarowienie wiedzy. Próba ich analizy pozwoli uwypuklić współwystępowanie wyzwań, szans i zagrożeń niesionych przez te trendy. Stworzy też możliwość zarysowania możliwych scenariuszy zmian cywilizacyjnych w Polsce, i nie tylko.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Możliwości rozwiązania sporu o ideologię w edukacji. Znaczenie edukacji filozoficznej

Wbrew powszechnie panującym opiniom nauczanie przedmiotów ﬁlozoﬁcznych nie jest światopoglądowo obojętne. Obecnie w ﬁlozoﬁi występuje pluralizm teoretyczny (podstawa współczesnychtrendów cywilizacyjnych), zakładający równocenność podstawowych orientacji ﬁlozoﬁcznych, nurtów i stanowisk. Jak w całym okresie dziejów ﬁlozoﬁi, tak i obecnie nie sformułowano kryteriów, na podstawie których można by jednoznacznie wykazać wyższość/niższość jednej formacji ﬁlozoﬁcznej nad inną (poza oczywistym odrzuceniem skrajnych przypadków orientacji ideowych, które prowadzą np. do ideologii totalitarnych). Dotyczy to również formacji religijnych, dla których prawda leży po stronie aktu wiary, a nie argumentu wypływającego z wiedzy. Teoretyczny spór o idee edukacyjne w warunkach nakazu przyjęcia rozwiązań społecznie akceptowanych stał się sporem o charakterze ideologicznym. Dominacja światopoglądu katolickiego w edukacji szkolnej legitymizowana jest jedynie tradycją i interesem społeczno-kulturowym tej formacji religijnej (kategoria interesu wyższa od kategorii prawdy społeczno-ﬁlozoﬁcznej). Nieadekwatność przyjętych rozwiązań edukacyjnych wobec kulturowej prawdy obecnego okresu dziejowego jest jedną z przyczyn współczesnego kryzysu edukacji w Polsce. Istotna staje się analiza możliwości rozwiązania sporu o ideologię w edukacji. Jako jedną z propozycji jego rozwiązania przedstawia się propozycję wprowadzenia w polskiej szkole obowiązkowej, powszechnej edukacji ﬁlozoﬁcznej (przykład interesu kulturowego narodu wyższego od interesu jednej formacji religijnej).

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Model myślenia o Innym (uczniu) w polskich liceach

Autorka podejmuje się próby nakreślenia modeli myślenia o Innym (uczniu). Traktując go jako rozgwiazdę w sensie holistycznym, dokonuje analizy sposobów postrzegania Innego (ucznia) na gruncie szkoły przez grono pedagogiczne. Rozważa następujące kwestie: Czy Inny (uczeń) jest potrzebny nauczycielowi? W jakim aspekcie można go nazwać darczyńcą, a w jakim wrogiem nauczyciela? Czy Inny (uczeń) rozwija nas, sprzyja naszej kreatywności, czy też kurczymy się przy nim w sensie intelektualnym i duchowym? Ostatecznie tekst rozstrzyga o tym, czy Inny (uczeń) buduje, czy też niszczy tożsamość nauczyciela.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kategoria inności wobec problemów integracji – różnicowania

Celem niniejszego opracowania jest interdyscyplinarne wyodrębnienie kategorii inności w odniesieniu do ucznia niepełnosprawnego w klasie integracyjnej, przydatne w rozważaniach dotyczących postrzegania tego ucznia przez pryzmat odmienności i obcości, nadania mu etykiety inności oraz ulegania przezeń procesowi integracji szkolnej. Inność, która jest cechą wyróżniającą w danej grupie, bardzo często stanowi barierę w kontaktach międzyludzkich. Inny często podlega społecznej segregacji i wykluczeniu. Grupą szczególnie narażoną na proces marginalizacji są osoby niepełnosprawne. Wizerunek osób niepełnosprawnych najczęściej konstruowany jest niejako w opozycji do pojęcia normalności. Ich wiadomy, ustalony obraz w głównej mierze kojarzy się z deﬁcytem i ograniczeniami, czego konsekwencją jest brak ich samodzielności i potrzeba udzielania im pomocy. Potrzebę obecności osób niepełnosprawnych w różnych miejscach w przestrzeni społecznej, również w edukacji, zaczęto dostrzegać dopiero niedawno. Świat cywilizowanych ludzi i wyznawanych przez nich wartości próbuje odkrywać różne wymiary człowieczeństwa. Wyraża gotowość akceptacji inności i niepowtarzalności, którą nosi w sobie każdy człowiek. Dlatego też podejmuje coraz więcej działań, które mają na celu włączenie tych osób do społeczeństwa, a trendy integracyjne objęły również polską oświatę. Edukacja osób niepełnosprawnych przestała mieć charakter ściśle segregacyjny, a obecnie kształcenie specjalne odbywa się również w placówkach ogólnodostępnych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Refleksja nauczyciela w walce z jego poczuciem bezradności

Codzienność w zawodzie nauczyciela to zarówno satysfakcja, zadowolenie i radość, jak i porażka, bezsilność oraz bezradność wobec otaczającej rzeczywistości edukacyjnej. Jednak poczucie bezradności nie musi prowadzić pedagoga do ostatecznego stwierdzenia o bezsensowności podejmowania określonych działań i zaniechania czynności. Może i powinno ono także stać się szczególną okazją do reﬂeksji, która pozwoli odkryć nauczycielowi własne, nieznane dotąd możliwości, ponownie zasili optymizm i gotowość dążenia do celu. W procesie kształcenia akademickiego należy szczególnie zadbać o zdolność nauczyciela do podejmowania reﬂeksyjnego namysłu jako narzędzia walki z bezradnością.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Sposoby teoretyzowania na temat edukacji seniorów

W artykule zaprezentowane zostały sposoby teoretyzowania na temat edukacji seniorów. Mówiąc o teoretyzowaniu, mamy na myśli „[...] proces rozwijania koncepcji pozwalających zrozumieć i wyjaśnić obserwacje empiryczne” (V.L. Bengtson i in., 2009, s. 5). Omówiono deﬁnicje i funkcje teorii naukowej w naukach społecznych oraz rodzaje teorii naukowych w badaniach nad edukacją seniorów. Przeanalizowano perspektywy ujmowania problematyki starości w dyskursach socjologów i psychologów będące podstawą do teoretyzowania na temat edukacji w starości.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wychowanie i systemy edukacyjne w Wietnamie na tle rozwoju historycznego i kulturowego kraju (z uwzględnieniem podmiotowości w wychowaniu)

Autor przedstawia oddziaływania trzech wielkich systemów filozoficznych i religijnych: konfucjanizmu, buddyzmu zen i taoizmu na edukację w Wietnamie. Prezentuje wartości wychowawcze i osiągnięcia edukacyjne w kolejnych historycznych epokach tego kraju. Wpływ kolonialnej polityki Francji w XIX wieku doprowadził do zniszczenia tych systemów edukacyjnych. Kraj został podporządkowany najpierw Francji, a następnie Japonii. Powstała w XX wieku Socjalistyczna Republika Wietnamu oparła się na starych i nowych cechach myślenia i działania Wietnamczyków. Artykuł jest pierwszym w Polsce opracowaniem o rozwoju i przekształceniach edukacji w Wietnamie.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
„Uczyć się, aby być” w aspekcie aktywności edukacyjnej seniorów

Artykuł przedstawia niepokojące zjawisko dyskryminacji, wykluczania osób starszych z przestrzeni życia społecznego oraz sposoby przeciwdziałania tym zjawiskom przez edukację. Należy stworzyć dla osób starszych przystosowaną do ich potrzeb i możliwości ofertę edukacyjną, w przeciwnym przypadku problem wykluczenia społecznego może się pogłębiać, a jego rozwiązanie w świecie coraz szybszych zmian może okazać się w przyszłości jeszcze trudniejsze. W artykule wykorzystano wyniki badań przeprowadzonych w ramach projektu realizowanego z programu „Uczenie się przez całe życie” – Grundtvig „Evaluation Toolkit on Seniors Education to Improve Their Quality of Life”.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Ekspresja jako jeden ze sposobów bycia podmiotu w świecie Heideggerowskie (i nie tylko) inspiracje

Podmiot dzisiejszej cywilizacji. Kim jest? Czy może istotą najszczodrzej obdarzoną przez naturę, posiadającą cechy znamienne tylko dla niej, stawiające ją ponad innymi bytami, autonomiczną i suwerenną? Czy może jest wciąż rozwiązywanym problem? Czy jest to autonomicznie realizująca się jednostka? Czy może jednostka negocjująca bądź walcząca z tożsamościami, jakie nakłada na nią kultura, w której funkcjonuje? Co umożliwia poznanie podmiotu? Czy sam fakt obecności w świecie, czy może jego bytowanie? „Pan bytu”? Czy „Pasterz bycia”? Oto pytania, które wciąż angażują wyobraźnię, umysły nie tylko filozofów, ale i pedagogów, psychologów, socjologów. Pytania te mają swoje źródło w różnych tradycjach: humanistycznej i posthumanistycznej – przestrzeniach „umeblowanych” różnymi postaciami.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Kształcenie ustawiczne jako szansa na podjęcie zatrudnienia przez osoby niepełnosprawne

Podjęcie aktywności zawodowej znacznie przyspiesza proces rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ich bierność zawodowa ma złożone przyczyny, a identyﬁkacja niektórych pozwala podjąć działania korekcyjne. Kwaliﬁkacje zawodowe osób niepełnosprawnych często są znacznie niższe niż osób sprawnych, co zmniejsza ich szanse na zatrudnienie. Kształcenie ustawiczne umożliwia ich wyrównanie. Artykuł prezentuje czynniki wpływające na kształcenie i rehabilitację zawodową osób niepełnosprawnych

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Uczenie się człowieka dorosłego w kontekście doświadczenia krytycznego wydarzenia życiowego jako przedmiot badań

Artykuł zawiera rozważania na temat uczenia się osób dorosłych na skutek doświadczenia krytycznego wydarzenia życiowego. Zjawisko to można opisać na gruncie teorii uczenia się transformatywnego J. Mezirowa. Teoria ta opisuje specyficzny dla osób dorosłych proces uczenia się polegający na zmianie sposobu, w jaki nadawane są znaczenia indywidualnym doświadczeniom.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia