rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zwalczanie i zapobieganie korupcji w zamówieniach publicznych - uwagi w ujęciu komparatystycznym

Rozwiązania przyjęte w ustawie z 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (dalej także Pzp) zakładają zwiększenie swobody zamawiających. Przejawia się ona m.in. odformalizowaniem postępowań poniżej wartości tzw.  progów unijnych, zniesieniem prymatu trybów przetargowych czy  też  oczekiwaniem szerszego wykorzystywania kryteriów pozacenowych. Elastyczność postępowania niesie jednak ryzyko nasilenia mechanizmów korupcyjnych. Było to widoczne w momencie uchwalenia tzw.  specustawy covidowej, która zniosła obowiązek stosowania przepisów Pzp do  postępowań związanych z  zapobieganiem i  zwalczaniem pandemii. Potwierdziło to  potrzebę rozważenia zmian rodzimych regulacji. Celem powinno być zagwarantowanie spójności systemu, polegającej z jednej strony na utrzymaniu swobody zamawiających, z  drugiej zaś  na  uszczelnieniu regulacji sensu largo dotyczącej zapobiegania i zwalczania korupcji. Pomocna może się tu okazać analiza komparatystyczna i przyjrzenie rozumieniu zjawisk korupcji oraz mechanizmom jej zwalczania w porządkach prawnych innych państw.

Czasopismo: Kontrola Państwowa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Empatia a postawy wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych

W niniejszym badaniu dokonano diagnozy postaw wobec ustroju ekonomicznego i kwestii socjalnych. Założono, że są one uwarunkowane cechą osobowości, jaką jest empatia. Badanie przeprowadzono wśród studentów (325 osób), stosując Kwestionariusz Rozumienia Empatycznego Innych Ludzi (Węgliński). Postawy diagnozowano na podstawie zestawu poglądów (cztery pary twierdzeń pochodzące z publikacji W. Morawskiego i publikacji pod redakcją J. Reykowskiego). Uzyskane wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że osoby cechujące się wyższymi wskaźnikami empatii, opowiadają się za interwencją państwa w dziedzinie zatrudnienia i likwidacją bezrobocia. Prezentują także postawy egalitarne i widzą konieczność sprawowania przez państwo funkcji opiekuńczej.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Niepodległe Kosowo – finał, czy zarzewie nowych konfliktów?

17 lutego 2008 r. powstanie niepodległej Republiki Kosowa stało się faktem, implikującym konieczność zastanowienia się nad konsekwencjami nowego status quo dla bezpieczeństwa i stabilizacji regionu. Na podstawie istniejących przesłanek, nakreślić można kilka scenariuszy, w mniejszym lub większym stopniu, umotywowanych zaistnieniem casusu Kosowa.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Hiszpania wobec nielegalnej imigracji

Wojny i bieda skłaniają ludzi do opuszczania swoich domów w poszukiwaniu lepszego jutra. Z narażeniem zdrowia, a nawet życia tysiące osób co roku przekracza nielegalnie granice. Przypuszczalnie, na terenie Unii Europejskiej pracuje do 8 mln osób o nieuregulowanym statusie. Wśród państw zmagających się z napływem rzeszy nielegalnych przybyszów znajduje się Hiszpania. Nielegalni imigranci przybywają na Półwysep i hiszpańskie wyspy różnymi drogami w zależności od kraju pochodzenia. W związku z szerokim zasięgiem problemu nielegalnej imigracji, hiszpańskie władze podjęły walkę z tym zjawiskiem. Do tego celu wykorzystały nie tylko możliwości prawne i dyplomatyczne, lecz także medialne.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Francuska „Biała Księga” – obrona i bezpieczeństwo narodowe

W czerwcu 2008 r. została opublikowana we Francji strategia obrony i bezpieczeństwa narodowego w postaci dokumentu pod nazwą: „Obrona i bezpieczeństwo narodowe. Biała księga”. Jest ona efektem pracy, powołanej 23 sierpnia 2007 grupy ekspertów pod przewodnictwem Jean-Claude Mallet. Uznali oni, że kształt francuskiej obrony i bezpieczeństwa narodowego musi być funkcją przewidywanych potrzeb w tej sferze, a nie wynikać z przyzwyczajeń lub z góry przyjętych założeń. Dlatego też „Biała księga” zawiera uaktualnioną globalną strategię obrony i bezpieczeństwa narodowego w obliczu współczesnych wyzwań. Strategia ta ma zagwarantować ochronę fundamentalnych interesów narodowych, w wymiarze narodowym, europejskim i międzynarodowym i przeciwdziałać konsekwencją takich zagrożeń jak: terroryzm, proliferacja broni masowego rażenia oraz negatywne skutki globalizacji.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Atak terrorystyczny na Bombaj w listopadzie 2008 roku jako przykład ewolucji metod walki współczesnych islamskich organizacji ekstremistycznych

Artykuł stanowi próbę omówienia i oceny ataku terrorystycznego na Bombaj, który miał miejsce w listopadzie 2008 roku. Mimo, że sprawcy zaprezentowali zupełnie nową taktykę walki wydarzenia te nie stały się przedmiotem pogłębionej refleksji. Tymczasem wyciąganie wniosków z wydarzeń bieżących jest podstawowym zadaniem ośrodków analityczno prognostycznych, zwłaszcza zaś tych funkcjonujących w strukturach państwa. Intencją autora jest – częściowa choćby – zmiana tego stanu rzeczy. Ponadto wydarzenia w Bombaju po raz kolejny potwierdziły, że organizacje terrorystyczne mogą stać się użytecznym instrumentem w rękach służb państwowych lub poszczególnych frakcji i grup nacisku, a szczególnie prawdopodobne jest to w państwach o słabej strukturze wewnętrznej, gdzie nominalni przywódcy polityczni nie są w stanie zapewnić sobie efektywnej kontroli nad biurokracją, zwłaszcza resortami siłowymi. Tym samym na scenie międzynarodowej pojawił się kolejny „gracz niepaństwowy” zdolny w sposób znaczący wpływać na regionalną architekturę bezpieczeństwa.

Czasopismo: Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Lifelong learning i poradoznawstwo w perspektywie krytycznej: pedagogie konformizmu i rządomyślności

Kształcenie ustawiczne, wraz z wyrosłą na jego gruncie ideą całożyciowego uczenia się, podziela dziś los każdego innego podsystemu oświaty: w coraz większym stopniu zagarniane jest przez dominującą ideologię neoliberalną, która w uczeniu się dostrzega narzędzie rozwoju ekonomicznego, otwierającego drogę do konsumpcyjnego uczestnictwa w gospodarce. Warunkiem wstępnym tego uczestnictwa jest akceptacja – dostosowywanie się do istniejącego porządku rzeczy. W artykule tym rozpatruję dyskurs całożyciowego uczenia się i poradoznawstwa z punktu widzenia udziału, jaki bierze on we wzmacnianiu i w reprodukowaniu neoliberalnej filozofii edukacji. Na przykładach wypowiedzi wybranych badaczy pokazuję obecność w ramach andragogicznej i poradoznawczej refleksji nad edukacją aksjologicznej i interpretacyjnej perspektywy racjonalności instrumentalnej. Nieświadome przyjmowanie tej perspektywy przez badaczy jest powodem charakterystycznego dla nich braku krytycznej postawy wobec przedrozumienia pochodzącego z ich własnego społecznego otoczenia, ostatecznie zaś nadaje ściśle konformistyczny charakter postulowanym przez nich oddziaływaniom edukacyjnym.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tutoring, mentoring, coaching – troskliwe oblicze władzy (ćwiczenia z krytyki Foucaultiańskiej)

Celem tego tekstu jest wyostrzenie świadomości krytycznej dyskursu całożyciowego uczenia się. Opierając się na myśli M. Foucaulta i posługując wypracowanymi przezeń pojęciami, takimi jak: władza dyscyplinarna, władza pastoralna i bio-władza, normalizacja i optymalizacja, ujarzmienie, zarządzanie mentalnością, techniki siebie, badam główne założenia i cele tutoringu/mentoringu/coachingu i próbuję je kwestionować poprzez dostrzeżenie w nich technik władzy skrycie pracującej na rzecz trenowania nowego, społecznie i ekonomicznie pożądanego typu podmiotowości w dobie turbokapitalizmu. Moją intencją nie jest potępianie teorii i praktyki nowych metod kształcenia, takich jak tutoring. 
Co mnie interesuje, to pokazanie dzięki narzędziom oferowanym przez teksty M. Foucaulta, że szczytne cele, jakie przyświecają samej idei lifelong learningu mogą mieć swoją drugą, bardziej ambiwalentną stronę, którą nie wszyscy pedagogowie umieją czy chcą uwzględnić. W twórczym dialogu z ustaleniami pedagogiki emancypacyjnej usiłuję zatem zarysować alternatywną przestrzeń dla dyskusji o polityce całożyciowego uczenia się i jej kolejnych wynalazkach – dyskusji wykazującej być może niższy poziom entuzjazmu od tego, jaki płynie z publikacji niektórych teoretyków kształcenia ustawicznego, za to osadzonej głębiej pod względem krytycznym i filozoficznym.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kilka uwag o heterogeniczności edukacji globalnej

Celem artykułu jest analiza i dekonstrukcja pola problemowego określanego mianem „edukacji globalnej” oraz krytyczna refleksja nad jej podstawami teoretycznymi. W artykule wskazane zostały liczne dylematy teoretyczne związane z rozumieniem edukacji globalnej, jej teoretycznych założeń ontologicznych i epistemologicznych oraz pojęć nieodłącznie związanych z edukacją globalną, takich jak rozwój, kultura, globalne obywatelstwo, globalna edukacja obywatelska. Konkluzją artykułu jest twierdzenie o heterogeniczności edukacji globalnej, wyrastającej z odmiennych założeń teoretycznych, odmiennej tradycji edukacyjnej, ideologii i stawianych jej celów.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podejścia badawcze w poznawaniu wiedzy dziecka

Celem artykułu jest prześledzenie procedury badań związanej z odpowiedzią na pytania o cel przedsięwzięcia badawczego i przesłanki ontologiczno-epistemologiczne sytuujące je w określonej perspektywie badawczej. Przedmiotem dociekań opisanych w artykule jest wiedza dziecka. Wybór opcji metodologicznej inicjującej działania badawcze uzależniony jest od przyjęcia założeń odnośnie do konceptu dziecka (dyskurs dziecka jako przedmiotu oddziaływań vs. dyskurs dziecka jako autonomicznego podmiotu) oraz natury jego wiedzy i sposobu tworzenia jej w umyśle dziecka (dyskurs behawiorystyczny vs. konstruktywistyczny). Przesłanki te sytuują przedsięwzięcie badawcze w modelu badań pozytywistycznych vs. interpretatywnych. Każdy z nich ma swoje instrumentarium wpisane w obszar badań ilościowych vs. jakościowych. Oferują one specyficzne dla wybranej orientacji badawczej metody (strategie badawcze). W przypadku badań ilościowych są to: test osiągnięć, ankieta, wywiad standardowy. W badaniach jakościowych są to: rozmowa z dziećmi (wywiad pogłębiony), obserwacja etnograficzna, podejście mozaikowe.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Realizacja postulatów procesu bolońskiego w opiniach studentów

Uniwersytet to instytucja, której fundamentalnym zadaniem jest zdobywanie i przekazywanie prawdy naukowej. Do niedawna edukacja akademicka postrzegana była jako wartość sama w sobie, obecnie zaś dominuje postrzeganie uczelni wyższej jako instytucji ekonomicznej, od której oczekuje się szybkiego przygotowywania siły roboczej. W takiej perspektywie edukacja wyższa sprowadzona zostaje do roli edukacyjnego przemysłu nastawionego na sprzedaż usług. Dyplom akademicki z symbolu wiedzy i wykształcenia, a więc wartości samej w sobie, staje się towarem. Wydarzeniem, które wymusiło przeobrażenia w systemie szkolnictwa wyższego, była implementacja Deklaracji bolońskiej. 
Celem badań było poznanie opinii studentów na temat realizacji postanowień Deklaracji bolońskiej. Podjęto próbę analizy związku pomiędzy opiniami badanych o takich kwestiach jak: wielostopniowość studiów, punktacja ECTS, mobilność studentów, suplement do dyplomu, procedury zapewniające jakość kształcenia, a profilem, kierunkiem, trybem i etapem studiów. 
Uzyskane wyniki wskazują na zróżnicowane opinie studentów o narzędziach procesu bolońskiego, znacząca grupa badanych deklaruje brak zdania. Respondenci kierunków praktycznych oraz państwowych szkół zawodowych pozytywnie postrzegają wieloetapowość studiów. Badani, reprezentujący studia II stopnia deklarują, iż studia wieloetapowe wydłużają kształcenie, częściej także wyrażają krytyczne opinie o suplemencie do dyplomu. Przedstawiciele kierunków ogólnoakademickich uznają, iż podział procesu edukacji na stopnie wydłuża kształcenie, jest źródłem dodatkowych obowiązków np. przygotowanie pracy licencjackiej.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Między trudnym wyborem a „sytuacją bez wyjścia”. O moralnych i pozamoralnych uzasadnieniach nauczycielskich decyzji

W opracowaniu analizuję argumenty, którymi nauczyciele szkół zawodowych i techników kierują się, rozwiązując dylematy obecne w pracy z uczniami oraz podejmując określone decyzje. Z danych, zebranych podczas dziesięciu wywiadów fokusowych przeprowadzonych w różnych placówkach, wynika, że dążą oni do dokonywaniu wyborów słusznych lub dobrych, a unikają złych. Stąd analizę koncentruję na moralnych i pozamoralnych uzasadnieniach rozstrzygnięć dylematów. Wynika z niej, że decyzje najczęściej podejmują albo ze względu na indywidualnie doświadczane obowiązki lub powinności, albo z uwagi na spodziewane korzyści, w czym kierują się jednym z kryteriów: roztropnościowym, rezydualnym emocjonalnych doświadczeń, moralno-prawnym, konsekwencyjnym. Z badań wynika także, iż znajomość teorii etycznych wybory ułatwia, choć nie wyręcza nauczycieli z ponoszenia za nie odpowiedzialności.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pojęcie i badania „urządzania”, czyli o recepcji idei Michela Foucaulta raz jeszcze

Niniejszy głos jest reakcją na tekst Magdaleny Archackiej, który okazuje się nie tyle recenzją mojej książki, ile wyrazem obrony istnienia „jedynie słusznej” interpretacji prac Michela Foucaulta. Tekst tu przedstawiony, poprzez powtórzenie kilku ważnych w mojej ocenie faktów a niedostrzeżonych przez Recenzentkę, jest próbą zachęcenia Czytelnika do przyjęcia innych linii recepcji pism francuskiego filozofa, sytuujących się poza sporem o to, kto najlepiej rozumie Foucaultowskie urządzanie (gouvernementalité).

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rządomyślność versus urządzanie. Michela Foucaulta nowa koncepcja władzy

Przedmiotem rozważań w prezentowanym tekście jest usytuowanie koncepcji rządomyślności w kontekście całego dorobku twórczego Michela Foucaulta, co – jak argumentuje autorka – bezpośrednio znajduje odzwierciedlenie w tłumaczeniu francuskiego terminu gouvernementalité. Tekst jest głosem polemicznym z autorką Urządzania młodzieży Heleną Ostrowicką.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Studiująca młodzież w okresie przejścia – możliwe zyski w rozwoju i stracone szanse

Od połowy minionego wieku studiująca młodzież zaznaczyła swoją obecność w życiu społecznym, kulturalnym, politycznym, stając się jednocześnie obiektem naukowych dociekań. Pomimo wielu teorii i badań jej poświęconych, problematyka dotycząca studentów nie cieszy się szczególnym uznaniem wśród polskich pedagogów. Nadal zakłada się, że osoby, które rozpoczęły studia, są już dorosłe i ukształtowane. 
Celem artykułu jest próba zrekonstruowania bardziej złożonego portretu współczesnego studenta i dróg jego rozwoju. Za punkt wyjścia przyjęłam specyfikę fazy życia, która przypada na czas studiów. Jest ona ważnym momentem granicznym pomiędzy dorastaniem a dorosłością, pomiędzy oddziaływaniem odmiennych środowisk – rodzinnego i akademickiego, co implikuje określone konsekwencje zarówno dla jakości życia studenta, jak i dla społeczeństwa. 
Wybrane przeze mnie stanowiska teoretyczne i wyniki badań pokazują studenta jako aktywny podmiot, który znajdując się w strefie rozwojowego „pomiędzy”, ma duże szanse, aby dzięki latom spędzonym w środowisku akademickim przekroczyć etap przejścia i wejść na wyższy poziom rozwoju, pomnażając potencjał w różnych sferach swojego życia. W artykule pokazuję również, że możliwa jest też sytuacja odwrotna. Zamierzone i niezamierzone, pozytywne i negatywne efekty studiów staram się przedstawić jako wynik interakcji środowiska, wewnętrznych predyspozycji i aktywności własnej studenta.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W stronę psychologii personalistycznej

Artykuł jest próbą przedstawienia toczącego się we współczesnej psychologii sporu metodologicznego dotyczącego stosowania metod badawczych. Kontrowersje związane są z opozycją między metodami ilościowymi a metodami jakościowymi. Obszar dyskusji metodologicznej zawiera również pytanie o przedmiot badań w psychologii, w którym odnajdujemy de facto pytanie o koncepcje człowieka. Szczególną rolę w tej dyskusji odgrywa psychologia personalistyczna zorientowana na badanie niepodzielnej całości zawierającej podstawową zasadę unitas multiplex tworzącą osobę. W tak zdefiniowanym przedmiocie psychologii metodologia oparta na parametrach statystycznych (metody ilościowe) nie umożliwia poznania wielowarstwowej rzeczywistości psychicznej osoby, gdyż w tym przypadku zakwestionowana zostaje teza o symetrii wyjaśniania i przewidywania stanowiąca podstawę neopozytywistycznego wzorca nauki.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Badanie narracyjne w podejściu interpretatywnym – wskazówka metodologiczna

Celem artykułu jest przedstawienie specyfiki podejścia interpretatywnego w psychologicznych badaniach jakościowych. Precyzując – chodzi o spójne z modelem teoretycznym prowadzenia badań, analizę oraz interpretację materiałów narracyjnych. Zaproponowana procedura postępowania badawczego jest wynikiem wieloletnich doświadczeń autorek w stosowaniu metody narracyjnej w interpretatywnym modelu w psychologicznych badaniach jakościowych, opartych na koncepcji M. Straś-Romanowskiej (1992). Postępowanie badawcze zostało przedstawione na przykładzie badania sposobu doświadczania rozwodu.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Opór indywidualny. Teorie, klasyfikacje i diagnozowanie w ujęciu psychologicznym

W artykule zaprezentowano rekonstrukcję psychologicznych ujęć zagadnienia indywidualnego oporu. Wśród nich znalazły się stanowiska definiujące opór jako dyspozycję, stan motywacyjny, stan mentalny lub typ relacji. Uwzględniono również ujęcie oporu w kontekście konfrontacji z autorytetem oraz w perspektywie teorii perswazji. W efekcie pozwoliło to na sformułowanie propozycji wspólnego mianownika różnych stanowisk oraz uwypuklenie możliwości empirycznego ujęcia zjawiska indywidualnego oporu. W tym kontekście zaprezentowane zostały również teoretyczne podstawy oraz psychometryczne właściwości kluczowych narzędzi pomiaru indywidualnego oporu.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Psychologiczne koncepcje mądrości

Dokonano przeglądu psychologicznych koncepcji mądrości. Koncepcje C.G. Junga i E. Eriksona ujmują mądrość jako finalne stadium rozwoju osobowości, przejawiające się integracją i nadaniem życiu sensu. Mądrość ujmowano również jako najwyższe stadium rozwoju poznawczego: rozwinięcie myślenia relatywistycznego i dialektycznego (Riegel 1973; Kramer 2003; Labouvie-Vief 1982). Według modelu wiedzy eksperckiej zespołu P.B. Baltesa (Baltes, Staudinger 1995) mądrość obejmuje bogatą wiedzę deklaratywną i proceduralną oraz świadomość ich ograniczoności, odniesienie do sensu życia, kierowanie życiem i rozwojem, uwzględniając dobro osobiste i powszechne, odniesienie do wartości i tolerancję oraz cnoty charakteru przejawiające się w działaniu (Baltes, Glück, Kunzmann 2004). R.J. Sternberg definiuje mądrość jako zastosowanie ukrytej oraz jawnej wiedzy dla wspólnego pożytku, przez: równoważenie interesów osobistych, interpersonalnych i pozaosobowych, w krótkim i długim okresie oraz adaptację, modyfikację i zmianę środowiska (Sternberg 2001). M. Straś-Romanowska (2011) zwraca uwagę na duchowy aspekt mądrości. 
Możemy mówić o różnych sposobach „istnienia” mądrości: 1) mądrość jako ideał, 2) mądrość jako jakość, którą człowiek może nabywać w rozwoju, 3) mądrość jako fenomen obecny w potocznych wyobrażeniach.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Aplikacja 6Ps w nauczaniu i uczeniu się wielokulturowych doradców. Słoweńskie i greckie studium przypadku

Artykuł przedstawia charakterystykę narzędzia 6Ps, które może być wykorzystane przez doradców wielokulturowych w pracy poradniczej z dorosłymi radzącymi się, pochodzącymi z różnych obszarów kulturowych (np. imigranci). Autorka dokonuje opisu dwóch sytuacji edukacyjnych z Patras (Grecja) i z Bled (Słowenia), podczas których przeprowadziła zajęcia, zapoznające studentów poradnictwa i doradców-praktyków z narzędziem 6Ps i metodyką jego zastosowania. Na podstawie własnych badań pokazuje dwie różne kultury edukacyjne: nauczania (Bled) i uczenia się (Patras), a także ukryte mechanizmy, procesy, warunki prowadzące do ich powstania.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Prywatność adolescentów w świecie nowych mediów

Granice określające sferę prywatności w okresie adolescencji podlegają dużym przeobrażeniom. W tym czasie zostaje też ukształtowana funkcja samoświadomości. Korzystanie z nowych mediów może istotnie wpłynąć na formę tych zmian. Adolescenci publikują w mediach społecznościowych bardzo wiele osobistych informacji. Zakres tego zjawiska jest duży. Dorastający mają niską świadomość zagrożeń z tym związanych. Powstaje wobec tego potrzeba edukacji. Najskuteczniejszą formą kształcenia jest zaangażowana perswazja wychowawcza. Jej celem jest powstanie świadomej troski o określenie sfery prywatności. Emocjonalnym regulatorem wyznaczającym granicę prywatności jest optymalny poziom lęku społecznego.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Koncepcja estetyczna Richarda Shustermana i jej konsekwencje dla edukacji estetycznej

W artykule została przedstawiona koncepcja edukacji estetycznej R. Shustermana oraz jej konsekwencje dla edukacji estetycznej. Na podstawie filozofii tego neopragmatysty uznano potrzebę zmian zarówno w tej edukacji, jak w edukacji w ogóle. Edukacja ma być oparta na założeniach somaestetyki, a zmiany mają uwzględnić doświadczenie estetyczne i percepcję estetyczną, dzięki czemu człowiek może czerpać przyjemność ze sztuki, a w konsekwencji uznać praktyczny charakter sztuki. Zmiany mają także uwzględnić sztukę popularną i zwrócić uwagę na problem uprawomocnienia tej sztuki w programie nauczania, oraz problem cielesności i dualizmu ciała-umysłu (bodymind). Edukacja estetyczna uwzględniająca koncepcję estetyki R. Shustermana wpłynie na rozwój człowieka, zrozumienie ciała i lepsze kierowanie nim, samokreację oraz może zachęcić do praktykowania filozofii, a nawet prowadzić do sztuki życia opartej na estetycznym modelu życia.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wyznaczniki tożsamości młodych kobiet i mężczyzn w percepcji studentów i studentek

Idea prezentowanego badania zasadza się na analizie i interpretacji opisów dorosłej kobiety i dorosłego mężczyzny, dokonanych przez studentów i studentki. Wychodzimy z założenia, że zadanie polegające na opisywaniu kobiety i mężczyzny aktywizuje kryteria, jakimi posługują się ludzie w konstruowaniu zarówno własnej tożsamości, jak i tożsamości innych. A ponieważ kryteria te nie mają charakteru esencjalnego, lecz są konstruowane społecznie, otrzymane dane mogą być wskaźnikiem aktualnie działających w środowisku studentów presji kulturowych na określone wzorce kobiecości i męskości. Ich poznanie było celem naszych badań.

Czasopismo: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne