rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pojęcie i cechy charakterystyczne zobowiązania z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia

Celem artykułu jest omówienie instytucji bezpodstawnego wzbogacenia jako źródła zobowiązania, znanego już w prawie rzymskim, któremu nieobce były najistotniejsze związane z nim problemy, a także sposoby rozwiązywania tych problemów. Autorka, mając świadomość złożoności zagadnień związanych z bezpodstawnym wzbogaceniem oraz problemów, których może nastręczać stosowanie tej instytucji, skupia się na przedstawieniu pojęcia oraz cech charakterystycznych instytucji bezpodstawnego wzbogacenia jako zobowiązania. Zostały one wymienione w jednym tylko przepisie – art. 405 Kodeksu cywilnego, jednak na pozór oczywista regulacja zawiera w sobie kilka niewypowiedzianych wprost elementów, które trzeba uwzględnić przy ocenie, czy doszło do bezpodstawnego wzbogacenia. Autorka zwraca uwagę na to, że o szczególnym charakterze bezpodstawnego wzbogacenia świadczą przede wszystkim pozytywne przesłanki jego powstania. Przesłankami tymi są: uzyskanie korzyści przez jedną osobę, uzyskanie tej korzyści kosztem innej osoby, związek między wzbogaceniem a zubożeniem oraz brak podstawy prawnej wzbogacenia, przy czym należy nadmienić, że Kodeks cywilny nie stanowi nic na temat przesłanki związku. Przesłankami nie będą natomiast wiedza ani wola osoby wzbogaconej. Odpowiedzialność wzbogaconego z tego tytułu będzie w takim razie obciążała go bez względu na to, co było przyczyną uzyskania przez niego korzyści majątkowej.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Swobody traktatowe a zasady prawa

Niniejszy artykuł ma za zadanie ukazać podobieństwo pomiędzy rozumowaniami wypracowanymi odnośnie swobód traktatowych a ujęciem zasad prawa zaproponowanym przez R. Alexego. Swobody traktatowe z traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wypracowane w toku wieloletniej działalności orzeczniczej Trybunału, posiadają szereg podobieństw do koncepcji zasad prawa zaproponowanej przez prof. Roberta Alexego. Świadczą o tym – pozycja zasad prawa w systemie prawa, możliwość stopniowalności ich wykonywania czy też odrębna metoda wychodzenia z konfliktu dwóch przeciwstawnych zasad prawa. Artykuł analizuje wybrane swobody traktatowe w odniesieniu do materii podatkowej oraz porównuje je ze schematami teoretycznymi, które zaproponował prof. Robert Alexy.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Godność człowieka – właściwość autonomiczna czy heteronomiczna

Przedmiotem pracy jest analiza pojęcia godności w naukach prawnych, w szczególności w teorii i filozofii prawa. Autor rozróżnia autonomiczną i heteronomiczną wersję pojęcia godności. Pierwszy sposób pojmowania godności zakłada, że godność, tzn. wartość ludzkiego życia, jest całkowicie niezależna od warunków społecznych, w których ludzie wiodą swoje życie. Taki sposób pojmowania godności występuje w Kantowskiej filozofii moralnej autonomii jako immanentnej cechy każdej osoby ludzkiej. Drugi sposób pojmowania godności zakłada, że wartość ludzkiego życia jest zależna od warunków społecznych, w których ludzie wiodą swoje życie. W konsekwencji przyjmuje się, że istnieją warunki społeczne w których ludzie tracą swoją godność jako przypadkową cechę istoty ludzkiej. W takim przypadku, w celu odzyskania utraconej godności ludzie powinni zmienić warunki społeczne w drodze rewolucji społecznej. Taki sposób pojmowania godności występuje w Marksowskiej filozofii alienacji. Autor zmierza do wykazania, że różny sposób pojmowania godności pociąga za sobą doniosłe konsekwencje prawne.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Koordynacja i współdziałanie w administracji publicznej w świetle prawa

W administracji publicznej zachodzą pewne typowe relacje: kierownictwo, nadzór, kontrola, koordynacja i współdziałanie. Dwie ostatnie rzadko stają się przedmiotem zainteresowania nauki prawa administracyjnego. Celem artykułu jest rozpoczęcie dyskusji nad wypełnieniem tej luki. Prawne wyodrębnienie koordynacji stwarza pewne trudności. W większości przypadków koordynacja występuje bowiem łącznie z kierownictwem, nadzorem albo kontrolą. Taki rodzaj koordynacji można by określić jako koordynację funkcjonalną. Istnieje jednak także koordynacja samodzielna. Wobec szczupłości norm prawa pozytywnego dotyczących takiej koordynacji ogranicza się one przeważnie do stosowania niewładczych środków działania organu koordynującego. Administracyjnoprawny stosunek koordynacji ma charakter osobliwy. Dla jego zawiązania konieczny jest udział nie dwóch, ale co najmniej trzech podmiotów: koordynatora i dwóch podmiotów koordynowanych. Punktem wyjścia do rozważań o współdziałaniu w administracji publicznej jest propozycja wyodrębnienia zasady powszechnego współdziałania. Mogłaby mieć ona status jednej z ogólnych zasad prawa administracyjnego. W chwili obecnej prawo pozytywne nie wypowiada jej wprost. Można ją jednak wyprowadzić z rożnych norm obowiązujących, w tym rangi konstytucyjnej. Nakazuje ona, aby wszystkie podmioty sprawujące administrację publiczną współdziałały ze sobą. Zakazuje konkurencji między nimi. W artykule podjęto próbę typologii form współdziałanie, zwracając uwagę na ich różnorodność. Wiele kwestii związanych z koordynacją i współdziałaniem w administracji wymaga jeszcze naukowego oświetlenia. Kolejnym etapem powinno być ujęcie ich w ramy norm prawa pozytywnego. Mogłoby to nastąpić w przyszłej ustawie „Przepisy ogólne prawa administracyjnego”.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Funkcja stymulacyjna podatku od gier w ujęciu teoretycznym oraz w założeniach polskiego prawodawcy

Artykuł dotyczy problematyki funkcji stymulacyjnej (interwencyjnej) podatku od gier, stanowiąc próbę odpowiedzi na pytanie, czy intencją polskiego prawodawcy było przypisanie tej daninie rzeczonej funkcji, a jeżeli tak, to w jakim zakresie powyższe założenia znalazły odzwierciedlenie w treści przepisów i wynikających z nich norm. W pierwszej części opracowania wyodrębniono podstawowe płaszczyzny realizacji funkcji stymulacyjnej podatków od gier w ujęciu teoretycznym. Druga część została poświęcona przedstawieniu funkcji, które przypisywano monopolowi loteryjnemu oraz podatkom obciążającym działalność polegającą na urządzaniu gier hazardowych w okresie dwudziestolecia międzywojennego i Polski Ludowej. Trzecia część obejmuje analizę przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz ustawy o grach hazardowych w kontekście tego, w jakim zakresie na etapie projektowania i uchwalania rzeczonych regulacji zakładano ich interwencyjne oddziaływanie.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
W poszukiwaniu presupozycji ontologicznych krytycznej nauki o prawie

Celem niniejszego artykułu jest podjęcie refleksji nad presupozycjami ontologicznymi krytycznej nauki o prawie (prawoznawstwa krytycznego), rozumianymi jako zbiór założeń z zakresu ontologii społecznej, wyznaczających tożsamość tej formy ogólnej refleksji nad prawem. Artykuł postuluje wyróżnienie czterech takich założeń: założenie o polityczności świata społecznego, założenie o społecznym tworzeniu świata społecznego, założenie o paninterpretacjonizmie, założenie o istnieniu wspólnot interpretacyjnych

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Działania marketingowe prowadzone przez banki na adres elektroniczny zgodne z prawem

Artykuł obejmuje rozważania dotyczące marketingu e-mailowego usług i produktów finansowych skierowanego do konsumentów. W opracowaniu zaprezentowano praktykę banków, która jest wykorzystywana przez te instytucje w e-marketingu, poddano też rozważaniom podstawowe pojęcia, takie jak informacja, oferta, reklama, komunikat czy spam. Artykuł porusza w szczególności istotne problemy wysyłania materiałów reklamowych pocztą elektroniczną, do których należą: określenie jakiego rodzaju wiadomości bank może wysyłać swoim klientom, czy bank może wysyłać wiadomości wszystkim swoim klientom, czy bank może wysyłać wiadomości wyłącznie do swoich klientów, jakie są prawa konsumentów w zakresie otrzymywanej niechcianej i niezamówionej informacji handlowej. W opracowaniu uwzględniono aktualne orzecznictwo oraz poglądy przedstawicieli doktryny prawa.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Możliwości wykorzystania infrastruktury portu jachtowego w procesie projektowania miejskiej przestrzeni publicznej

W wyniku przemian zachodzących w strukturach miejskich frontów wodnych, jakie nastąpiły w epoce poprzemysłowej, morskie porty jachtowe zaczęły pojawiać się w centralnych rejonach miast nadmorskich. Bardzo często są one wykorzystywane jako istotny element nowej koncepcji zagospodarowania nadwodnych terenów poportowych lub postoczniowych. Ich potencjał centrotwórczy, wpływający na rozwój funkcji miejskich i kreowania interesujących przestrzeni publicznych, jest coraz częściej dostrzegany. Porty jachtowe wykorzystywane są także jako narzędzie budowania nowej tożsamości rewitalizowanych obszarów. W przestrzeni miejskiej możliwe do zlokalizowania są porty jachtowe o zróżnicowanej podstawowej ofercie. W artykule opisano cztery porty jachtowe (francuski, hiszpański i dwa polskie), zlokalizowane w centrach miast nadmorskich. Na tych przykładach przedstawiono różnorodne rozwiązania przestrzenne, umożliwiające włączenie obszaru portu jachtowego do sąsiadującej z nim przestrzeni miejskiej oraz jego wpływ na otoczenie. W przykładach portów polskich wskazano także na błędy, utracone szanse oraz dostępne jeszcze możliwości, dotyczące pełnego wykorzystania potencjału portu jachtowego. W podsumowaniu zwrócono uwagę na fakt, że projektowanie w obszarach nadwodnych wymaga specjalistycznej wiedzy i szczególnej wrażliwości. Związane jest to z ich unikalną lokalizacją na granicy lądu i wody. Omówiono także bardziej szczegółowo możliwości wykorzystania portu jachtowego dla rozwoju miasta. W Polsce niestety zauważalny jest brak zrozumienia dla opisywanych procesów, co ma bezpośrednie przełożenie na realizację obiektów niepełnowartościowych.

Czasopismo: Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Analiza wpływu zmian wprowadzonych przez ustawę „Polski Ład” na obciążenia podatkowo-składkowe podmiotów sektora MMP

System opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce coraz częściej uznawany jest za nieefektywny i blokujący rozwój przedsiębiorczości. Opodatkowanie działalności gospodarczej osób fizycznych ma charakter degresywny – im wyższe są osiągane przychody, tym mniej – stosunkowo – podmiot obciążony jest podatkiem. Uwzględniając w obliczeniach obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, które stanowią główne obciążenie finansowe najmniejszych firm i są faktycznym podatkiem, niezależnym od wielkości przychodów ani dochodów uznać należy, iż polski system oskładkowania przedsiębiorców blokuje rozwój polskiej przedsiębiorczości. Niniejszy artykuł koncentruje się na przedstawieniu i analizie zmian prawnych wprowadzonych ustawą z dnia 29 października 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Mimo wprowadzonych tym dokumentem licznych modyfikacji prawnych, analiza dotyczy tylko zmian w zakresie składki zdrowotnej oraz zmian w opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podmiotów z sektora MMP. Pierwsza część artykułu jest poświęcona przedstawieniu aktualnego stanu prawnego w zakresie regulacji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego oraz zmian, jakie wprowadza ustawa w tym obszarze. Druga część artykułu zawiera analizę wysokości opodatkowania podmiotów gospodarczych według istniejących form prawnych i regulacji w zakresie wprowadzonych ustawą zmian. Trzecia i czwarta część została poświęcona przeprowadzeniu analizy porównawczej w zakresie ustalenia wysokości składki zdrowotnej w zależności od zastosowania określonej przez podmiot formy opodatkowania oraz oceny wysokości zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem różnych form opodatkowania dla podmiotów funkcjonujących w okresie obowiązywania już nowych przepisów. Artykuł kończy się sformułowaniem wniosków w zakresie przyszłych korzyści i strat wynikających z proponowanych ustawą zmian oraz krytyczną oceną przestrzeni do prowadzenia działalności dla podmiotów z sektora MMP objętych progresją podatkową i nową formułą wyliczania składki zdrowotnej.

Czasopismo: Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Wpływ kryzysu pandemii Covid-19 na sytuację finansową przedsiębiorstw w Polsce na przykładzie LPP SA

W niniejszym artykule dokonano oceny zmiany sytuacji finansowej (będącej kon- sekwencją kryzysu pandemii) dużego przedsiębiorstwa notowanego na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, działającego w branży odzieżowej, jakim jest LPP SA. W przypadku wybranego do analizy przedsiębiorstwa, sytuacja pandemiczna powstała w 2020 roku miała znaczny, negatywny wpływ na wyniki osiągane przez analizowane przedsiębiorstwo i mimo szeregu działań restrukturyzacyjnych, rok 2020 przedsiębiorstwo po raz pierwszy od dłuższego okresu zakończyło stratą. Do oceny zmiany sytuacji finansowej analizowanego przedsiębiorstwa wykorzystano dyskryminacyjne modele prognozy upadłości przedsiębiorstw, opracowane przez E. Mączyńską i D. Hadasik. Modele dyskryminacyjne wykorzystywane są do prognozy upadłości przedsiębiorstwa na podstawie aktualnych danych finansowych. W artykule oba zaprezentowane modele zostały wykorzystane do analizy zmiany sytuacji finansowej badanego podmiotu w kontekście powstania sytuacji nadzwyczajnej w otoczeniu, jaką była pandemia Covid-19.

Czasopismo: Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Informacje niefinansowe w sprawozdawczości przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialnego

Celem artykułu jest przedstawienie miejsca i sposobu prezentacji danych niefinansowych dla zrównoważonego rozwoju przez przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialne. Aktualnie coraz większa grupa przedsiębiorstw na etapie budowy swojej strategii rozwoju stara się, poza informacjami finansowymi, uwzględniać także aspekty środowiskowe, społeczne oraz relacje z różnymi grupami interesariuszy, a więc realizować ideę odpowiedzialnego biznesu. Informacje niefinansowe ujawniane w sprawozdawczości przedsiębiorstw są właśnie podstawowym narzędziem w komunikacji z otoczeniem. Raportowanie tych informacji przez przedsiębiorstwa stało się w literaturze przedmiotem szerokiej dyskusji, w której podkreśla się, że era oceny biznesu przez pryzmat wskaźników finansowych mija. W strategii długoterminowej coraz większego znaczenia nabiera wartość firmy, mierzona zarówno danymi ilościowymi, jak też jakościowymi. Odpowiedzią na te wyzwania jest raportowanie niefinansowe w zakresie zrównoważonego rozwoju, które jest przedmiotem artykułu. W artykule przedstawiono sposób prezentacji informacji niefinansowych na przykładzie przedsiębiorstwa DNV Group AS. Analizę zakresu, formy i struktur raportowania informacji niefinansowych zaprezentowano za okres pięciu lat tj. za lata 2015-2019.

Czasopismo: Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Funkcjonowanie kontroli zarządczej w podmiocie leczniczym

Kontrola zarządcza jest istotnym elementem efektywnego funkcjonowania podmiotu leczniczego. Wiąże się z wyznaczeniem celów, ich realizacją według norm i przepisów oraz z uwzględnieniem istniejącego ryzyka zagrażającego ich realizacji. Artykuł prezentuje obszary objęte kontrolą zarządczą w wybranym podmiocie leczniczym, ich ocenę oraz propozycje zmian, których wprowadzenie mogłoby poprawić jakość funkcjonujących procesów w zakresie kontroli zarządczej. Na podstawie badań, do najważniejszych obszarów kontroli zarządczej w podmiocie leczniczym autor zalicza: zarządzanie ryzykiem, schematy przekazu informacji w jednostce, ochronę danych osobowych i zarządzanie środowiskiem wewnętrznym. Zapewnienie prawidłowej realizacji zadań w tych obszarach zwiększa szans na powodzenie realizacji wyznaczonych przez podmiot celów.

Czasopismo: Przestrzeń, Ekonomia, Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości
Zmienność plonów jako wyznacznik ryzyka produkcyjnego w rolnictwie

Działalność rolnicza jest narażona na wiele niekorzystnych czynników zewnętrznych, określanych mianem ryzyka produkcyjnego, które mają wpływ na ilość i wartość produkcji. Jedną z miar oceny ryzyka produkcyjnego w produkcji roślinnej jest zmienność plonów. Za cel badania omawianego w artykule przyjęto ustalenie zakresu zmienności plonów wybranych upraw rolniczych na podstawie różnych źródeł danych za lata 2015–2019. W badaniu wykorzystano zagregowane dane statystyki publicznej zebrane i opracowane przez GUS, publikowane w Roczniku Statystycznym Rolnictwa, oraz dane indywidualne rachunkowości rolnej FADN, która uwzględnia gospodarstwa towarowe. W analizie różnic w zmienności plonów ustalonych na podstawie różnych źródeł informacji posłużono się podstawowymi parametrami statystycznymi: średnią arytmetyczną, odchyleniem standardowym i współczynnikiem zmienności. Z badania wynika, że w skali kraju zmienność plonów jest cechą zależną nie tylko od rodzaju uprawy, lecz także od miejsca prowadzenia produkcji rolnej. Ponadto w przypadku gospodarstw towarowych występuje większa stabilność produkcji roślinnej niż w przypadku ogółu gospodarstw rolnych. Porównanie wartości współczynnika zmienności obliczonych z danych indywidualnych z wartościami obliczonymi na podstawie średnich plonów wskazuje na zasadnicze różnice, które powinny być brane pod uwagę przy ewentualnym wykorzystaniu współczynnika zmienności do oceny ryzyka produkcyjnego, a w konsekwencji – do optymalizacji narzędzi ubezpieczeniowych.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki rolnicze, nauki społeczne
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo, ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
O różnych kryteriach konstrukcji przedziałów ufności na przykładzie rozkładu normalnego

W artykule opisano różne kryteria konstrukcji przedziałów ufności oparte na kontroli błędu przeszacowania i niedoszacowania parametru, jak również na zadanej z góry precyzji oszacowania tego parametru. Odpowiednie konstrukcje zilustrowano przedziałami ufności dla parametrów rozkładu normalnego. Zamieszczone w pracy przykłady pokazują wpływ zadanych kryteriów na postać przedziałów ufności, a wykonane obliczenia przedstawiają zależność szerokości danego przedziału od rozmiaru próby i odwrotnie – rozmiaru próby od zadanej szerokości tego przedziału. Zagadnienie doboru wielkości próby przy zadanej z góry precyzji oszacowania parametru zaprezentowano z uwzględnieniem rozwiązań, które nie zależą od szacunkowych wartości nieznanego parametru. Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób można rozszerzyć temat konstrukcji przedziałów ufności w edukacji statystycznej.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Niepełnosprawność intelektualna i zespół Downa w świetle różnych narracji. Aspekty logopedyczne i społeczne

W  artykule  podjęto  problematykę  zespołu  Downa  w  piśmiennictwie  „stojącym  na pograniczu”  literatury  pięknej  i  literatury  użytkowej.  celem  wywodu  jest  zwrócenie  uwagi  na  wybrane  przykłady  literackie,  które  podejmują  problematykę  niepełnosprawności intelektualnej.  Teksty  te,  obok  lektury  opracowań  naukowych,  mogą  stanowić  niezastąpione  źródło  wiedzy  na  temat  możliwości  i  ograniczeń  osób  z  zespołem  Downa  w  zakresie oligofazji,  poznania,  emocji  i  zachowań  społecznych.  Mogą  być  również  użyteczne  w  pracy  logopedycznej.  logopeda  w  trakcie  diagnozy  i  terapii  łączy  różne  źródła,  pozyskując  tym  samym  pełniejszy  obraz  opisywanej  problematyki.  Opowiedziane  historie  mogą także  posłużyć  rodzicom  dzieci  z  zespołem  Downa  w  uporządkowaniu  ich  własnej  wiedzy  i  doświadczeń.  Opisane  portrety  literackie  łączy  autorka  z  pojęciem  narracji  oraz  inter- oraz transdyscyplinarnym postrzeganiem logopedii jako nauki.

Czasopismo: Logopedia
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, nauki medyczne, nauki o zdrowiu, nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika, psychologia
Rola dziedzictwa i wspólnej historii w kształtowaniu tożsamości kulturowej Polonii

W kulturze każdego narodu (społeczności etnicznej) można wyróżnić trzy grupy czynników, desygnatów tożsamości, poprzez które identyfikują się z sobą jego członkowie: 1) dziedzictwo i wspólną historię; 2) wspólne działania społeczne (ideologie, organizacje, instytucje); 3) symbole, sztukę, literaturę.
Wszystkie czynniki tożsamości kulturowej mogą się wzajemnie wspierać i łączyć tworząc odpowiednie systemy kulturowe, ale niektóre mogą też istnieć niezależnie od innych. Może nie być własnej prasy, organizacji ani instytucji (parafii, szkół), ale mogą być zachowywane zwyczaje, tradycje, wierzenia, wzory zachowań, dzięki którym będzie się utrzymywała w jakimś stopniu własna, odrębna tożsamość kulturowa danej zbiorowości osób. Sformalizowane działania wspólne, będąc ściślej powiązane z tworzeniem i wykorzystaniem dobra wspólnego, mają większą siłę oddziaływania społecznego, poprzez dobro wspólne bardziej wiążą jednostkę z grupą społeczną, wyrabiają postawę zaangażowania, natomiast desygnaty dziedzictwa, będąc mniej społecznie zobowiązujące, niezależne od społecznych układów, są bardziej „prywatne” i z tej racji mogą być bardziej trwałe, bardziej odporne na presje społeczne i na asymilację. Zasługują zatem na szczególną uwagę.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Rdzeń kulturowy a tożsamość etniczna

Rdzeń kulturowy jest podstawowym czynnikiem tożsamości kulturowej danej grupy. Może on stanowić podstawę systemu ideologicznego, a jego wartość polega na tym, że staje się on symbolem danej grupy i jej członków. Rdzeń kulturowy to ta część kultury, bez której przynależność do grupy staje się niemożliwa. Jednostka pozbawiona tych wartości nie może być uznawana za pełnoprawnego członka swojej grupy. Rdzeń kulturowy wymaga szczególnej uwagi, gdyż jest on niezbędnym czynnikiem łączącym społeczny i kulturowy system grupy; brak rdzenia kulturowego doprowadziłby do całkowitej dezintegracji obu tych systemów. Jedynie dzięki wartościom rdzenia kulturowego można uznawać grupy społeczne jako odrębne: etniczne, religijne, naukowe czy kulturowe zbiorowości.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Historia Fundacji Kościuszkowskiej

W rozwoju kontaktów kulturalnych między Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki Północnej ogromną rolę odgrywa instytucja zwana „Fundacją Kościuszkowską”. Jej powstanie i historia związane są nierozerwalnie z nazwiskiem jej założyciela, Stephena P. Mizwy, który dla tej instytucji poświęcił swe siły, zdolności i niemal całe dojrzałe życie. Można bez przesady powiedzieć, że Fundacja Kościuszkowska była dziełem życia Stephena P. Mizwy, a sam twórca nazywa ją „wielką przygodą swojego życia”.

Czasopismo: Studia Polonijne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii