rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rola wiary w kształtowaniu postawy katolickiej  według Augusta kardynała Hlonda

Celem artykułu jest przedstawienie roli wiary w kształtowaniu postawy katolickiej w kontekście nauczania kardynała Hlonda, Prymasa Polski. Od początku swojej pasterskiej posługi, demaskuje on zagrożenia dotyczące wiary a czyniona przez niego diagnoza sytuacji, prowadzi do wskazywania dróg rozwiązywania problemów oraz konsekwentnego formowania postawy katolickiej, która ma być w służbie duchowego odrodzenia narodu. Elementy postawy wyznaczają fazy metody pracy. W kolejnych etapach refleksji jest zaprezentowany wpływ wiary na formowanie poszczególnych elementów postawy mającej do swego przedmiotu odniesienie intelektualno-poznawcze, emocjonalno-wartościujące oraz zadaniowe. Źródłem niniejszego artykułu są listy pasterskie, homilie, przemówienia oraz inne pisma Kardynała Augusta Hlonda. Poddano analizie niektóre wypowiedzi Episkopatu Polski. W oparciu o niezwykle bogate pod względem ilości i jakości nauczanie kardynała Augusta Hlonda odkrywamy, że wiara znajduje swój wyraz w nawróceniu serca oraz w postawie ludzkiej. W ten sposób prowadzi do duchowego odrodzenia.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pieniądz powinien służyć, nie zaś rządzić

„«Nie» dla pieniądza, który rządzi zamiast służyć” – słowa te stanowią jedno z najmocniejszych sformułowań zawartych w adhortacji apostolskiej Evangelii gaudium papieża Franciszka. Dostarczają one również różnorodnej inspiracji do refleksji. W obecnym artykule chcemy je uczynić przedmiotem rozważań, a także podkreślić wyzwanie obecne w etyce chrześcijańskiej, relatywizującej wartość pieniądza.
Postawa wobec relacji między człowiekiem a pieniądzem jest tym, co określa obywatelską dojrzałość katolików. Wydaje się, że papież Franciszek, stwierdzając, iż pieniądz powinien służyć, nie zaś rządzić, zdefiniował fundamentalną dla chrześcijaństwa kwestię antropologiczną i wskazał, jaki powinien być wkład katolików w życie publiczne.
Podejmowany w artykule temat dotyczy kwestii podstawowej i historycznie istotnej dla zrozumienia genezy instytucji demokratycznych i liberalnych. Przykładem oddziaływania chrześcijaństwa w tym obszarze może być jego udział w relatywizacji doczesnych „absolutów” w dziedzinie polityki.
Tłum. Patrycja Mikulska

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Trudne pojednanie w Rwandzie. Refleksje wokół świadectwa ks. Janviera Gasore’a SAC

Rwanda kojarzona jest z tragedią ludobójstwa w 1994 roku, jednak ostatnio staje się przykładem odbudowy kraju i rozwoju gospodarki. W kontekście przebaczenia i pojednania kraj ciągle jest na drodze do pełnego pojednania. Ksiądz Janvier Gasore SAC, opisuje swoją historię przebaczenia i pojednania, jak zmierzył się trudną rzeczywistością swojej wioski, gdzie zginęła prawie cała jego rodzina, oraz jak niósł pomoc więźniom z Gikondo. Pojednanie w życiu księdza Janviera Gasore SAC, dokonuje się w konkretnych sytuacjach życiowych podczas spotkania z ofiarami i oprawcami. Metodą na udane pojednanie jest zastosowanie przebaczenia i zaniechania odwetu, proponowane przez Kosciół katolicki. W ten sposób zatrzymuje się dalszą eskalację zła i zaczyna się inaczej patrzeć na drugiego człowieka, który jeszcze niedawno był moim wrogiem. Istotnym novum świadectwa księdza Janviera Gasore jest fakt, że Gacaca- ludowe trubunały które osądzaly winnych ludobójstwa istniały wcześniej niż w 2001 roku. Powstanie pierwszych Gacacy było z błogosławienstwem Kościoła katolickiego, przy dużej rezerwie władz państwowych. Dopiero po 2001 roku władze państwowe przejmują ten pomysł na uporanie się z koniecznością powszechnego osądzenia winnych ludobójstwa. Nigdzie wcześniej w literaturze przedmiotu nie można było znaleźć wzmianki o istnieniu Gacacy przez 2001 rokiem. Innym ważnym elementem świadectwa jest wspomnienie o męczennikach spośród ludzi Kościoła. Obecnie częściej podkreśla się marginalny udział księży w ludobójstwie, pomijając meczeńśtwo 250 duchownych Koscioła katolickiego. Najczęściej ginęli w obronie niewinnych ludzi.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Sukienka z habitu

Rok 2016 to rok jubileuszu 1050. rocznicy chrztu Polski oraz zakończenia roku życia konsekrowanego, który ogłosił papież Franciszek. W oba te wydarzenia w szczególny sposób wpisuje się fenomen życia zakonnego.
Sukienka z habitu to spisane przeze mnie w roku 1981 wspomnienia siostry zakonnej, matki przeoryszy Jadwigi Jóżak, benedyktynki. Opowiedziała mi o nich pewnego letniego dnia podczas rekreacji – spędziłem z nią ten czas w klasztornym wirydarzu w Wołowie. W klasztorze tym wkrótce po otrzymaniu święceń kapłańskich w okresie wakacyjnym zastępowałem kapelana.
Matka Przeorysza podzieliła się ze mną historią, w której uczestniczyła. Po zakończeniu drugiej wojny światowej benedyktynki ormiańskie, siostry klauzurowe, z powodu kasacji klasztorów musiały opuścić swój klasztor we Lwowie. Wyjeżdżając, głęboko wierzyły, że – jak zapowiedział im to abp Józef Teodorowicz – po siedemdziesięciu latach powrócą do Lwowa. Tak też się stało, albowiem właśnie w 2016 roku metropolita lwowski obrządku łacińskiego abp Mieczysław Mokrzycki sprowadził siostry benedyktynki z powrotem do Lwowa.
Wspomnienia Matki Przeoryszy ukazują jej tułaczy los, próbę adaptacji do warunków życia poza klauzurą, w świecie świeckim, i tęskne oczekiwanie na powrót do życia zakonnego. Ukazują wierność powołaniu zakonnemu i dają świadectwo poświęcenia, które okazało się niezbędne, by można było pokonać przeszkody i dotrzeć do celu: powrócić do życia zakonnego.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Problematyka samobójstw w ujęciu Marii Jarosz

Artykuł opisuje dorobek naukowy Marii Jarosz, która uchodziła za jedną z najważniejszych badaczek problematyki samobójstw w Polsce. Maria Jarosz korzystając z danych Głównego Urzędu Statystycznego dokonała unikalnych i wnikliwych analiz zjawiska samobójstw. W swoich badaniach wiązała fenomen samobójstwa ze zjawiskami makrospołecznymi, takimi jak kryzys gospodarczy, bezrobocie, przemiany stylów życia w środowiskach miejskich i wiejskich.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawda w Internecie. Czy katolickie portale internetowe  manipulują informacjami?

Artykuł traktuje o manipulacji w mediach. Intencją autora było zbadanie czy katolickie portale internetowe manipulują prawdą w publikowanych artykułach. W tym celu przybliżono naukę Kościoła na temat mediów, przedstawiono sposoby i techniki manipulacji oraz skonfrontowano z tymi tezami sposób przekazu wiadomości w katolickich mediach. Z przeprowadzonych badań wyniknęło, że wspomniane portale jedynie starają się o atrakcyjność treści, pozostają jednak w zgodzie z nauczaniem Magisterium i prawdą przedstawianych wydarzeń.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pojęcie prawdy we współczesnej etyce prawniczej

W artykule wskazuje się powody, z uwagi na które w etyce pojęcie prawdy znajduje kluczowe miejsce. Dobro moralne to bowiem dobro człowieka jako człowieka, a zatem musi odpowiadać jego rozumności jako zdolności do poznania prawdy o rzeczywistości. Niektóre koncepcje współczesnej etyki prawniczej wprost lub pośrednio odrzucają te model etyki, przechodząc na pozycje subiektywizmu etycznego i zastępując etykę etologią (teorią ludzkich przekonań moralnych).

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tożsamość chrześcijańska wobec kultury współczesnej

Artykuł podejmuje kwestię określenia tożsamości chrześcijańskiej w kulturze współczesnej. Wobec kulturowych przemian nowożytności nie możemy już odwoływać się do tradycyjnego rozumienia tożsamości chrześcijańskiej, które organizowało życie społeczne i jednostkowe w średniowiecznej Europie. Porządek społeczno-polityczny tego okresu, Christianitas, a razem z nim obowiązujące wówczas rozumienie tożsamości, zostało bowiem zakwestionowane wraz z nadejściem nowożytności i przekształceniem sensu pojęcia tożsamości. Nowa koncepcja tożsamości, którą możemy określić jako tożsamość nowoczesną, nie pozwala jednak na opis tożsamości chrześcijańskiej w sposób adekwatny. Gubi ona bowiem, mimo pozytywnego dowartościowania jednostkowości i wolności człowieka, to, co dla chrześcijaństwa istotne, a mianowicie otwarcie na drugiego człowieka i Boga. Konstruowanie tej tożsamości zawsze narażone jest na relatywizm, a ostatecznie na utratę sensu życia, która przejawia się, w najradykalniejszej formie, w nowożytnej idei „śmierci człowieka”. Odpowiedzią na kryzys tradycyjnej tożsamości (którego nie należy uznawać za kryzys chrześcijaństwa), jak również tożsamości nowoczesnej, jest propozycja tożsamości dialogicznej, która nie tylko uwzględnia sytuację kulturową współczesności, lecz także jest zgodna z istotą przesłania chrześcijańskiego wyrażającą się w byciu-dla-innego, aż po ofiarę z życia za niego, co w języku biblijnym ma sens przykazania miłości bliźniego.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Prawda (o) płci – odkrywana czy tworzona?

Prawda nigdy nie przestanie fascynować człowieka, gdyż przeczuwa on, że jest ona gwarantem wolności. Tylko w świetle prawdy (przez prawdziwe poznani) można stwierdzić, że jest się autentycznie wolnym. Zarówno doświadczenie empiryczne jak i ludzka intuicja potwierdzają ewangeliczną maksymę o wolności płynącej z poznania prawdy: „Poznacie prawdę a prawda was wyzwoli” (J 8,32). W artykule autor poszukuje odpowiedzi na pytanie o „prawdę płci”. Odpowiedź na to pytanie jest bardzo ważna zwłaszcza w kontekście ideologii gender. Czy istnieją jedynie kulturowe interpretacje płci, czy też istnieje „prawda płci” jak coś wpisanego w naturę osoby, coś uprzedniego wobec ludzkiego poznania i ludzkiej woli? Pytamy zatem, czy prawda płci jest odkrywana czy może, jak twierdzą niektórzy, tworzona?

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Poszukiwanie prawdy moralnej w życiu i twórczości Johna Henry’ego Newmana

Prawda zajmuje w życiu człowieka istotne miejsce, a sam człowiek wezwany jest ku temu, aby odkryć jej pełnie. Pytania dotyczące prawdy i jej natury pojawiały się już w starożytności i nurtowały umysły najwybitniejszych filozofów, a później z całą konsekwencją wędrowały poprzez przestrzenie wieków aż ku nowożytności. Kwestia prawdy obecna jest w żywy sposób także w nauczaniu Kościoła.Obecny zakres debaty dotyczący pojęcia prawdy w jej znaczeniu obiektywnym może być różnie formułowany. W zróżnicowanej oraz wieloaspektowej strukturze człowiek, aby odnaleźć swoją tożsamość i przebić się przez degradację pojęciową, potrzebuje jasnych znaków, które ukażą mu właściwy kierunek postępowania i odczytywania rzeczywistości w jej najgłębszym wymiarze. W tym znaczeniu prawda jawi się jako warunek sine qua non w odniesieniu do ludzi, pragnących prowadzić swoje życie zgodnie z wymaganiami zapisanymi na kartach Ewangelii.Poniższy artykuł podejmuję próbę przybliżenia rzeczywistości prawdy w jej ujęciu moralnym w oparciu o życie i twórczość wybitnego teologa, jakim był John Henry Newman. To postać, którą należy rozpatrywać jako jednego z najwybitniejszych myślicieli XIX wieku, wyjątkowego pisarza oraz wielkiego intelektualisty. Życie tego znamienitego człowiek przepełnione było umiłowaniem prawdy, co wielu badaczy zamyka w kategorii pasji, podkreślając szczególnego rodzaju dyspozycję ukierunkowaną ku prawdzie. Temu, kto sięga po jego dzieła oraz spogląda na jego twórczość daje się poznać jako gorliwy uczeń prawdy, który kochał ją ponad wszystko inne. Fascynująca historia wiary i odwagi angielskiego konwertyty, stała się wyznacznikiem wszelkich podejmowanych przez niego decyzji, a on sam do dziś stanowi inspirację dla wszystkich, którzy pragną kształtować swoje życie w oparciu o fundament, jakim jest Prawda.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wpływ zjawisk ekonomicznych na zaburzenia procesów informowania o działaniu i skuteczności antykoncepcji hormonalnej

Kiedy papież Paweł VI w encyklice Humanae vitae odrzucił poparcie dla nowych produktów antykoncepcji hormonalnej, wzbudziło to niezrozumienie w wielu kręgach, także wewnątrz Kościoła katolickiego. Po latach wychodzą jednak na jaw nowe fakty, których znaczenie rozumie się dziś lepiej niż przed laty. W 1965 roku zmieniono definicję ciąży na taką, która ukrywa wczesnoporonny charakter tych substancji. Na podstawie współczesnych badań okazuje się, że przez ponad 50 lat oszukiwano opinię publiczną na temat prawdziwego działania antykoncepcji hormonalnej. Zamęt informacyjny w przestrzeni publicznej wokół tej sprawy jest ogromny.Badanie przeprowadzone w Polskim społeczeństwie przez Centrum Badania Opinii Społecznej w 20014 roku wykazało ogromną nieświadomość Polaków na temat prawdziwego działania antykoncepcji hormonalnej. Okazuje się, że doprowadzono do milionów wczesnych poronień bez zgody i wiedzy kobiet. Zrealizowały to liczne grupy interesu zainteresowane finansowo tym, aby prawda nie była powszechnie znana. Do środowisk biorących udział w tym oszustwie należą czołowi przedstawiciele mediów mainstreamowych, lekarzy ginekologów, farmaceutów, środowisk akademickich, działaczy politycznych, społecznych, ludzi związanych ze światem kultury i przemysłem rozrywkowym.Konieczne są zmiany w prawie, które będą chronić obywateli przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi w zakresie konfliktu interesów i korupcji.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Współczesne uwarunkowania kulturowe wychowania w duchu encykliki Pawła VI Humanae vitae

Tekst podejmuje dwa główne zagadnienia. Pierwsze – to sposób rozumienia wychowania w duchu encykliki Humane Vitae Pawła VI, drugie – to uwarunkowania, jakie dla tak rozumianego wychowania stwarza współczesna kultura. W świetle omawianej Encykliki wychowanie obejmuje wychowanie do zgodnego z zasadami moralnymi przekazywania życia oraz wychowanie oparte na integralnej wizji człowieka i jego rozwoju. Obszary te ściśle się ze sobą łączą i wzajemnie warunkują. W tekście Autorka rozważa drugi z obszarów. Analizując w świetle encykliki HV wychowanie zgodne z integralną wizją człowieka interpretuje je w sposób osobowy. Wyróżnia, obok wychowania do respektowania i realizowania godności ludzkiej oraz wartości z nią związanych, postawy jakie są konieczne do realizacji wartości osobowych (postawę bezinteresowności, odpowiedzialności i służby). Druga część tekstu poświęcona jest ocenie warunków, jakie dzisiejsza kultura stwarza dla wychowania integralnego człowieka. Zakończenie zawiera wnioski dla wychowania w duchu encykliki HV.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tradycja – pamięć – partycypacja. Kilka uwag po lekturze artykułu Sławomira Kapralskiego Milczenie – pamięć – tożsamość. Fantazmat „Cygana” i ambiwalencja nowoczesności

Inspiracją do napisania artykułu był tekst Sławomira Kapralskiego zatytułowany Milczenie – pamięć – tożsamość. Fantazmat „Cygana” i ambiwalencja nowoczesności („Ethos” 29(2016) nr 1(113), s. 185-202). Podzielając troskę Kapralskiego o losy wspólnoty narodowej obecnej w Europie od niepamiętnych czasów, autor artykułu podaje w wątpliwość diagnozę dotyczącą jej położenia politycznego. Przedmiotem polemiki są argumenty Kapralskiego odnośnie do trwałości romskiej pamięci; roli historii jako nauczycielki życia, skutecznie rywalizującej z romskim obyczajem (romanipen); a wreszcie umiejętności (i chęci) uczestnictwa Romów w debacie z innymi narodami na temat wspólnej przeszłości. Celem artykułu jest wykazanie, że sposób rozpamiętywania historii przez Romów pozornie tylko upodabnia ich do innych zbiorowości. O ile pamięć społeczna Romów zachowuje porównywalną trwałość, o tyle okazują się oni niezdolni do zamiany owej pamięci w pamięć kulturową. W wyniku tego Romowie, zamiast wyciągać wnioski z własnych doświadczeń, puszczają je w niepamięć. Podobnie ma się sprawa z ich uczestnictwem w dyskursie historiograficznym. To prawda, że historia Romów bywa (symbolicznie) zawłaszczana bądź unieważniana przez ich otoczenie polityczne. Odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponoszą jednak oni sami. Nieobecni nie mają bowiem racji.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tropem modlitwy, czasem dwóch. Chrześcijaństwo w kinie polskim (do roku 1989)

Z okazji 1050. rocznicy Chrztu Polski autor przygląda się obecności chrystianizmu w kinie polskim do 1989 roku. Dla zilustrowania ewolucji tego zagadnienia autor wykorzystał metodę pars pro toto – w różnych okresach historii rodzimego kina starał się odnaleźć scenę modlitewną (bądź scenę z modlitwą związaną), która byłaby reprezentatywna nie tylko dla filmu, ale także dla szerszego tła historyczno-filmowego, a zarazem religijnego i społeczno-politycznego. Prokatolickość i promaryjność filmu Drugiej Rzeczypospolitej ilustruje scena z filmu Pod Twoją obronę (1933, reż. E. Puchalski, J. Lejtes), ofensywę ideologiczną marksizmu – scena zbiorowej modlitwy różańcowej z filmu Ostatni etap (1948, reż. W. Jakubowska). Skrajnie negatywną ocenę religii w okresie stalinizmu autor odnajduje w scenach z filmu Uczta Baltazara (1954, reż. J. Zarzycki). O erozji religijności nowego pokolenia twórców filmowych z roczników 20. – tak zwanych Kolumbów – świadczy zaś Pokolenie (1955, reż. A. Wajda). Kampanię antyklerykalną lat 60. (także na gruncie kina) ilustruje scena modlitwy z filmu Matka Joanna od aniołów (1961, reż. J. Kawalerowicz). Zmianę podejścia do religii katolickiej kolejnego pokolenia twórców (z roczników 30.) symbolizuje scena z filmu Iluminacja (1973, reż. K. Zanussi). W scenach modlitw z filmów powstających na przełomie lat 70. i 80., takich jak Człowiek z żelaza (1981, reż. A. Wajda), Przypadek (1981, reż. K. Kieślowski), Przewodnik (1984, reż. T. Zygadło) i cyklu Dekalog (1988, reż. K. Kieślowski), autor odnajduje ślady uznania przez twórców rangi katolicyzmu i Kościoła katolickiego w Polsce w różnych aspektach: politycznym, społecznym, moralnym oraz metafizycznym.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Watykańska „rewolucja” papieża Franciszka a „rewolucja” Jana Pawła II

Celem artykułu jest dokonanie analizy pierwszych lat pontyfikatów dwóch papieży: Jana Pawła II i Franciszka, z punktu widzenia cechy jaką obu im się przypisuje, a mianowicie „rewolucyjności”. Z chwilą wyboru w roku 2013 kard. Jorgego M. Bergoglio na Stolicę Piotrową w mediach zaczęło się pojawiać wiązane z tym wydarzeniem słowo „rewolucja”. Używano wręcz określenia „pierwsza tego rodzaju rewolucja w historii”. Zasadnicze pytanie artykułu brzmi więc: Czy rzeczywiście jest to pierwsza taka rewolucja. Podjęto zatem próbę dokonania porównań pierwszych lat pontyfikatu Franciszka z pierwszym okresem pontyfikatu Jana Pawła II, którego wybór także wybór określano jako „Wojtyła shock”. Celem analizy jest wskazanie na oczekiwania wiązane z wyborem obu papieży w kontekście sytuacji politycznej i społecznej, tak we Włoszech, jak i w całym Kościele, odpowiednio w roku 1978 i 2013. Ważnym elementem analizy było wskazanie na inspiracje, jakich rodzinny region dostarczył każdemu z papieży, oraz na wpływ tych inspiracji na priorytety ich pontyfikatów, w tym na stosunek Jana Pawła II i Franciszka do tak istotnego i kontrowersyjnego zagadnienia, jakim jest teologia wyzwolenia. Inne poruszone problemy łączą się z porównaniem nauczania obu papieży w kwestiach rodziny, rodzajów podejmowanych przez nich kontaktów z wiernymi oraz sposobów przełamywania przez nich istniejących stereotypów. Podjęto też tak ważne zagadnienie, jak jest reforma Kurii Rzymskiej. Przeprowadzona analiza, siłą rzeczy mająca charakter skrótowy, prowadzi do wniosku, że oba pontyfikaty w istocie mają wyraźną cechę rewolucyjności. Jest to jednak rewolucyjność kreatywna, nie zaś destrukcyjna. Różnice w ich ocenie są natomiast rezultatem dystansu czasowego i kulturowego.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Tysiąc lat jest jak jedna Noc”. Rozważania Karola Wojtyły o człowieku i jego dziejach z okazji tysiąclecia chrztu Polski

W roku 1966 ówczesny arcybiskup krakowski, Karol Wojtyła, zainspirowany przypadającą wówczas milenijną rocznicą chrztu Polski, napisał poemat Wigilia wielkanocna 1966. Utwór ten nawiązuje do osoby Mieszka I i jego decyzji przyjęcia chrztu. W swym zasadniczym zrębie jest filozoficzno-religijną medytacją, wykorzystującą język i środki poetyckiego wyrazu, ukazującą początek, sens i cel dziejów ludzkości w oparciu o dość precyzyjnie ukazaną wizję człowieka. Antropologia przedstawiona przez Autora poematu ufundowana jest na podstawach chrześcijańskich i ma wyraźnie polemiczny charakter wobec materializmu, światopoglądu oficjalnie obowiązującego w czasach komunistycznych. W zakresie historiozoficznym Wojtyła sprzeciwiał się wizji dziejów prezentowanej w nurcie marksistowskiego historyzmu. Problemy poruszone w utworze, także przedstawione przekonania i argumenty, nabierają nowej aktualności w czasie, gdy modna staje się tak zwana nowa humanistyka, zwana też humanistyką performatywną lub nieantropocentryczną, wyrastająca z tradycji marksowskiej i nawiązująca do historyzmu.

Czasopismo: Ethos
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Biblijne fundamenty encykliki Humanae vitae

50 lat po opublikowaniu encykliki Humanae vitae, nawet w łonie samego Kościoła wybuchł ostry spór o jej zasadność. Został on następnie rozszerzony o możliwość kierowania życiem wierzących przez magisterium Kościoła oraz granice wolności wyboru człowieka życia według uznanych przez niego zasad. Dokument jest świadectwem zarówno odpowiedzialności papieża wobec Chrystusa i świata za niezmienność prawd nauczanych przez Kościół, jak i odważnego podjęcia tematów seksualnego pożycia małżonków w dobie ogólnego rozluźnienia lub zanegowania kryteriów moralnych stojących na straży nierozerwalności związku małżeńskiego. Nie dziwi, że papież sięgnął po nieliczne wprawdzie, lecz znamienne teksty biblijne, by uzasadnić wagę podejmowanych zagadnień oraz ich trwałość w odniesieniu do życia poszczególnych wierzących. Poniższy artykuł próbuje wykazać, że dobór tekstów Pisma Świętego nie tylko nie był przypadkowy, lecz całkowicie uzasadnia trudne do zaakceptowania przez współczesną mentalność prawdy poruszane w encyklice. Ze względu na ograniczone rozmiary pracy poruszone zostaną tylko te cytaty, które ukazują głębię zakotwiczenia tekstu encykliki w prawdach wynikających z nieomylnego słowa Bożego, co posiada niemały wpływ na uzasadnienie jej nienaruszalności w kwestiach moralnych szeroko pojmowanej ludzkiej płciowości w świetle nauczania Kościoła.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne