rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Budowa przemysłu zbrojeniowego II Rzeczypospolitej oglądana poprzez pryzmat biografii Jana Prota (1891-1957)

Artykuł przedstawia proces tworzenia przemysłu zbrojeniowego w Polsce międzywojennej poprzez pryzmat biografii Jana Prota – polskiego działacza niepodległościowego, który należał do obozu piłsudczykowskiego. Był także jednym z najważniejszych działaczy gospodarczych obozu sanacyjnego, choć nie znajdował się w pierwszym szeregu jego liderów. Jako młody człowiek związał się z obozem niepodległościowym, na czele którego stał Józef Piłsudski. Po zakończeniu walk o granice niepodległej Polski odszedł z wojska i ukończył studia chemiczne, które ukoronował doktoratem z chemii nieorganicznej w 1924 r. Od 1927 r. pełnił funkcję dyrektora naczelnego Państwowej Wytwórni Prochu (PWP) w Zagożdżonie-Pionkach, gdzie rozbudował podlegający mu zakład oraz przyfabryczne osiedle, które z czasem przekształciło się w miasto Pionki. Kierowana przez J. Prota PWP stała się największym zakładem produkującym prochy i materiały wybuchowe w Polsce i jednym z największych fabryk tego typu w Europie. Uczestniczyła też bezpośrednio w budowie Centralnego Okręgu Przemysłowego – największej inwestycji gospodarczej Polski międzywojennej. We wrześniu 1939 r. Jan Prot wraz z kilkuset pracownikami opuścił Pionki, próbując ewakuować PWP na wschód. Tam zastała go agresja sowiecka na Polskę, która przekreśliła plany dalszego oporu przeciwko wojskom niemieckim. Wkrótce potem z rozkazu podziemnej organizacji Związek Walki Zbrojnej wyjechał na emigrację do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii, gdzie mieszkał aż do śmierci w 1957 r. Położył duże zasługi dla budowy podstaw polskiego przemysłu zbrojeniowego w okresie II Rzeczypospolitej, choć plany te przekreślił wybuch II wojny światowej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Postawy Polaków wobec Rosjan i Ukraińców w kontekście współczesnych konfliktów politycznych

Celem niniejszego artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: jak w ostatnim dwudziestoleciu kształtowały się postawy Polaków wobec Rosjan i Ukraińców, czy i w jakim stopniu ulegały one zmianie oraz w jakim stopniu na postawy te miały wpływ konflikty polityczne i bieżąca sytuacja na wschodzie Ukrainy. Za podstawę analizy posłużył materiał empiryczny pochodzący z badań prowadzonych corocznie przez CBOS na reprezentatywnych próbach ogólnopolskich, dotyczących deklarowanego stosunku (sympatii lub niechęci) do kilkunastu narodów, w tym do Rosjan i Ukraińców. Z badań wy-nika, że w okresie ostatnich dwudziestu lat systematycznie wzrastał odsetek Polaków deklarujących sympatię wobec Ukraińców. W ostatnich latach odnotowano także wzrost odsetka Polaków dobrze oceniających stosunki polsko-ukraińskie oraz deklarujących optymizm co do możliwości pojednania między oboma narodami. Nieco inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku Rosji – tendencja nie ma tu charakteru liniowego. Postawy Polaków wobec Rosjan przybierają postać sinusoidy – po okresach wzrostu pozytywnych nastawień następują okresy spadku sympatii, zwłaszcza wówczas, gdy w stosunkach międzypaństwowych dochodzi do konfliktów na tle politycznym.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Wybrane determinanty kształtowania się stereotypów dotyczących pracowników w wieku 55+

Artykuł prezentuje wybrane mechanizmy psychologiczne determinujące postrzeganie osób starszych przez otoczenie oraz przez nich samych. W artykule rezultaty badań dotyczące rzeczywistych zmian zachodzących wraz z wiekiem, w procesach poznawczych człowieka, są konfrontowane z wynikami badań prezentujących opinie pracodawców z różnych krajów europejskich na temat umiejętności i efektywności ludzi starszych.

Czasopismo: Przedsiębiorstwo we współczesnej gospodarce - teoria i praktyka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości
Castrum doloris Augusta II Mocnego w Wilnie i jego zachowane fragmenty

Artykuł poświęcony jest rzeźbiarskim reliktom dekoracji okazjonalnej wykonanej w 1733 r. z okazji obchodów śmierci Augusta II Mocnego w katedrze wileńskiej, a następnie funkcjonującym do dziś jako wyposażenie kaplicy św. Kazimierza.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia
O inwestycjach budowlanych Wazów w Wilnie

Artykuł traktuje o budowlach Wazów w Wilnie w kontekście nie tyle architektonicznym, ile treści ideowych. Waga inwestycji Wazów wynikała z tradycji jagiellońskiej opieki nad miastem oraz miejsca, jakie Wilno zajmowało w Rzeczypospolitej.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka, historia
Puszcze w ekonomiach królewskich Wielkiego Księstwa Litewskiego w drugiej połowie XVII wieku – zarządzanie i eksploatacja

W artykule podjęto próbę zlokalizowania puszcz istniejących w dobrach stołowych Wielkiego Księstwa Litewskiego w drugiej połowie XVII w. Przedstawiono sposoby eksploatacji lasów oraz obowiązki służb ochrony puszcz. Scharakteryzowano także kontrakty na obszary leśne, rozróżniając dwa ich typy: kontrakty na leśnictwa oraz na towary leśne. Zwrócono uwagę na uprawnienia oraz ograniczenia kontrahentów w zakresie eksploatacji puszcz królewskich.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki rolnicze, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki leśne, historia
W służbie obojga narodów – mechanizmy kariery podstolego rzeczyckiego Kazimierza Michała Pusłowskiego w latach 1660–1696

Artykuł przedstawia mechanizmy kariery wojskowej i politycznej podstolego rzeczyckiego Kazimierza Michała Pusłowskiego w latach 1660–1696. Jego celem jest przybliżenie biografii jednego z wyróżniających się dowódców średniego szczebla w armii litewskiej lat 70. i 80. XVII w. oraz pokazanie, jak ważną rolę w budowaniu pozycji wojskowej, politycznej i społecznej odegrał 15-letni okres służby w husarii koronnej oraz stosunki z czołowymi postaciami sceny politycznej Rzeczypospolitej, jak Jerzy Lubomirski, Jan Sobieski, Michał Kazimierz Radziwiłł, Kazimierz Jan i Benedykt Paweł Sapiehowie oraz Jan Karol Dolski.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
O Łoknickich raz jeszcze. Uzupełnienia i poprawki do artykułu Rodzina Łoknickich herbu Nieczuja na Podlasiu i w powiecie brzesko-litewskim do połowy XVII wieku („Rocznik Lituanistyczny” 5, 2019)

W artykule przedstawiono nowe informacje dotyczące rodziny Łoknickich uzyskane już po publikacji poświęconego im artykułu. Rzucają one światło zarówno na kwestie genealogii samych Łoknickich, jak również rodzin z nimi spowinowaconych.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia
Kontakty handlowe Gdańska i Wilna w świetle piętnastowiecznej księgi kupieckiej

W artykule przybliżającym wstępnie zagadnienie kontaktów wilnian i gdańszczan przedstawiono aktywność handlową kupców wileńskich w Gdańsku w latach 1426–1451, ich sieci powiązań, możliwości uzyskania kredytu w mieście nad Motławą, główny model wymiany handlowej, stopień monetyzacji i możliwości finansowe w świetle rejestru handlowego kupca gdańskiego Johana Pyrego.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia
Organizacja funkcjonowania mostów i grobli w Wielkim Księstwie Litewskim od drugiej połowy XV do końca XVI wieku – zarys problematyki

W artykule przybliżono prawne i organizacyjne zasady funkcjonowania mostów i grobli w Wielkim Księstwie Litewskim m.in. w świetle regulacji prawnych wczesnej epoki nowożytnej. Podstawą badań były obowiązujące ogólnopaństwowe akty normatywne oraz przywileje nadawane przez władcę. Problemy te są rozpatrywane w dwóch aspektach: przestrzennym i gospodarczym.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, historia
Przywilej Kazimierza Jagiellończyka dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1447 roku. Kształtowanie się treści na tle tekstologii aktu

Celem artykułu jest ustalenie możliwych źródeł, z których korzystali twórcy tekstu przywileju Kazimierza Jagiellończyka dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1447 r., a także inspiracji pojedynczych jego części – artykułów, klauzul. Badanie problemu możliwe jest m.in. dzięki metodzie tekstologicznej, której jednym z zadań jest zestawienie badanego aktu z innymi tego typu tekstami. Wykorzystując tę metodę do analiz, możemy ustalić zarówno bezpośrednie zapożyczenia poszczególnych fragmentów w przywileju, jak i wskazać na wzorowanie się na formularzu innych aktów.

Czasopismo: Rocznik Lituanistyczny
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Dylematy etyczne i metodologiczne w etnograficznych badaniach terenowych w Meksyku

Celem artykułu jest analiza metodologicznych i etycznych uwarunkowań prowadzenia badań w trudnym terenie. Zaakcentowany został problem rozumienia badanych przez badacza, zwłaszcza w przypadku prowadzenia badań w odmiennym kulturowo kraju, gdzie nie do końca może on liczyć na sięganie do własnych zasobów mentalnych, w tym dotychczasowych doświadczeń. W artykule został podjęty także wątek budowania relacji z badanymi oraz problem etyki, który często stoi w sprzeczności wobec efektywności pozyskiwania danych.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Co to znaczy rozumieć? Alfreda Schütza koncepcja świata życia jako perspektywa poznawcza i metodologiczna

W niniejszym artykule zostały nakreślone ramy, w których można prowadzić dyskusję na temat kategorii rozumienia, uwzględniając propozycje, które wyszły spod pióra Alfreda Schütza. Wstępnie także ta dyskusja została zainicjowana. Dotyczyła ona uwarunkowań decydujących o możliwości rozumienia, jak i samego rozumienia. Kwestię rozważono w dwóch kontekstach: działania przebiegającego w świecie życia oraz procedur badawczych podejmowanych przez uczonego. Poglądy Schütza starano się zarysować nie tylko w sposób referujący, lecz także na stworzonej kanwie prezentacyjnej zasygnalizować słabe punkty lub kontrowersje, jakie budzą się w związku z jego ustaleniami, a odnoszą się do kluczowej kategorii. Niniejsze ustalenia można zatem traktować jako zaproszenie do głębszych studiów nad inspirującymi pismami reprezentanta „socjologii fenomenologicznej”.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Co znaczy „rozumieć” w „perspektywie i metodzie” interakcjonizmu symbolicznego Herberta Blumera?

W artykule przedstawiam stworzoną przez Herberta Blumera w jego programie metodologicznym interakcjonizmu symbolicznego procedurę rozumowania teoretycznego. Polemizuję z odczytaniami, które interpretują tę perspektywę jako skrajnie nominalistyczną i hermeneutyczną. Argumentuję za takim odczytaniem, w którym program Blumerowskiego interakcjonizmu przedstawia się jako ściśle przestrzegająca wymogów adekwatności wobec świata empirycznego nauka empiryczna. Jako nauka teoretyczna ma ona respektować obiektywny charakter powstających w interpretatywnych interakcjach zdarzeń. Przedmiotem teorii interakcjonistyczno-symbolicznej są obiektywne fakty powstające wtedy, gdy ludzie wzajemnie przystosowują do siebie swoje działania. Teoria formalna ludzkiego życia zbiorowego jest możliwa, choć nie będzie ustalona raz na zawsze ze względu na permanentną zmienność cechującą sam jej przedmiot.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Refleksyjny podmiot w świecie społecznym. O paradygmacie i założeniach socjologii interpretacyjnej

W artykule analizowane jest użycie Thomasa Kuhna koncepcji paradygmatu w socjologii, przedstawianej w XX wieku jako nauka wieloparadygmatyczna. Kwestionowana jest jedność tzw. paradygmatu interpretacyjnego oraz omawiane jest przekształcanie orientacji interpretacyjnych w socjologii wskutek oddziaływania postmodernizmu i krytycznej teorii praxis. Problematyka refleksyjności podmiotu i intersubiektywności świata życia, mająca swoje źródła w pragmatyzmie i fenomenologii, dyskutowana jest na tle nowych dążeń do rekonstrukcji socjologii systematycznej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O socjologii jakościowej

Artykuł przedstawia zagadnienie definiowania socjologii jakościowej. Zazwyczaj jest to związane z wykorzystaniem jakościowych metod badań i analizy danych. Jeśli my, jako socjologowie, używamy metod badań jakościowych (np. obserwację uczestniczącą, wywiad niestandaryzowany, fotografię jako metodę badawczą), jesteśmy powszechnie uznawani za socjologów jakościowych. Zagadnienie to wydaje się jednak bardziej złożone. Metody jakościowe można w rzeczywistości stosować wraz z metodami ilościowymi, które – zgodnie z wyżej wymienioną zasadą – wykluczają możliwość zdefiniowania takich badań jako jakościowych badań socjologicznych. Opozycja jakość a ilość generuje symboliczną przestrzeń wyznaczania granicy socjologii jakościowej. Niemniej jednak wskazana dychotomia jest nieco zamazana. Nasze myślenie ma charakter jakościowy (na przykład w klasyfikowaniu obiektów postrzegania). Myślenie jakościowe wydaje się więc ważną częścią socjologicznego punktu widzenia, a co za tym idzie – analiz.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Metodologiczna triangulacja w badaniach aktywistów. Interpretacja dynamiki nauk społecznych i wybranych konsekwencji wyborów metodologicznych

Artykuł rekapituluje wnioski sformułowane na podstawie dwóch badań aktywistów, które różni przyjęta strategia pozyskania materiału badawczego. W formie wprowadzenia do analizy porównawczej czytelnik znajdzie refleksję na temat różnic statusu badań jakościowych i ilościowych na gruncie psychologii i socjologii. Analiza zmierza do odrzucenia paradygmatycznego przeciwieństwa badań ilościowych i badań jakościowych na korzyść strategii, którą można określić jako strategia podporządkowania przedmiotowi badania. Naturalnym następnikiem podobnego punktu widzenia jest eksplorowanie koncepcji posłużenia się metodami mieszanymi lub tzw. triangulacją, jako narzędziami „poprawiania” wartości heurystycznej konkretnego badania. W zaproponowanym przypadku autor postuluje zestawić ze sobą badanie stricte jakościowe i badanie wykorzystujące formę triangulacji (i w jednym, i w drugim przypadku posługującymi się wywiadami pogłębionymi). Dwa kolejno przywołane przykłady badania mają na celu wskazanie na konsekwencje wyboru metody przez badacza dla specyfiki formułowanych wniosków, przy założeniu pewnego poziomu przystawalności treści poczynionych obserwacji (badań Galii Chimiak oraz Marka Nowaka i Michała Nowosielskiego). Artykuł zmierza do sformułowania uogólnienia, którego sens związany jest z jednej strony z zagadnieniami triangulacji metodologicznej w badaniach społecznych, z drugiej uzasadnia i rekapituluje konsekwencje podejmowanych wyborów teoretycznych i metodologicznych.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Problem twórczości w generowaniu pojęć wprost z danych w świetle metodologii teorii ugruntowanej

Przedmiotem rozważań w artykule jest problem związku myślenia twórczego z procedurami metodologicznymi. Jest on rozpatrywany na konkretnym przykładzie postulowanego przez metodologię teorii ugruntowanej przypadku bezpośredniego generowania pojęć wprost z danych, interpretowanego jako egzemplifikacja myślenia abdukcyjnego. Omówione zostały zaproponowane przez badaczy z kręgu metodologii teorii ugruntowanej procedury wspomagające kreatywność (odkrywanie): dwoisty charakter myślenia – racjonalny i swobodny (Karen Locke), usuwanie blokad kreatywności i nastawienie „cierpliwości” (Barney G. Glaser) oraz techniki teoretycznych porównań i zadawania pytań (Anselm L. Strauss).

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
The Role of Image in Ritual Media Communication Based on the Example of Polish News Bulletins

Rola obrazu w rytualnej komunikacji medialnej na przykładzie polskich serwisów informacyjnych
Artykuł prezentuje zagadnienia związane z rolą obrazu w komunikacji rytualnej na przykładzie wieczornych wydań serwisów informacyjnych. Wybór tych audycji spowodowany jest ich popularnością. Celem pracy jest analiza wykorzystania wizualnej zawartości serwisów i ich roli w odbiorze informacji. Obrazy są też istotne w ramach rytualnej perspektywy komunikacji. Obraz wzmacnia przekaz werbalny i zwiększa możliwość oddziaływania na obiorców. W artykule postawiono kilka pytań. Jakie obrazy są wykorzystywane w relacjach reporterskich w serwisach? W jakim kontekście się pojawiają? Jakie obrazy wykorzystuje się w różnych typach informacji? Jaka jest relacja między werbalnym i wizualnym aspektem przekazu?

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Funkcje samorządu terytorialnego

W artykule ukazano znaczenie funkcji samorządu terytorialnego i trudności, na jakie samorząd napotyka. Cele – zadania, a zwłaszcza ich realizacja, relacje i role, są obecnie determinowane przez aktualną, skomplikowaną sytuację gospodarczą, społeczną, prawną i polityczną państwa i w konsekwencji samorządów, co generuje liczne dysfunkcje.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Demokratyczność systemów ważenia głosów w Radzie Unii Europejskiej

Celem artykułu jest określenie, czy lizboński system podwójnej większości lepiej spełnia kryteria demokratyczności niż system nicejski. By odpowiedzieć na to pytanie, został porównany system nicejski ważenia głosów w Radzie UE z obecnym systemem podwójnej większości. Analiza skupia się na rozważeniu zgodności poszczególnych systemów głosowania z zasadą równoważności głosu. Badanie wykazało, że formalna siła głosu państw jest w systemie nicejskim w większym stopniu proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z ich liczby ludności niż w systemie wprowadzonym w traktacie lizbońskim. Demokratyczność systemu głosowania w UE osłabia także wliczanie do populacji państw członkowskich mieszkańców, którzy nie są jego obywatelami.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Kompleksowe podejście Unii Europejskiej do konfliktów zewnętrznych i sytuacji kryzysowych. Analiza instytucjonalno-prawna

W dążeniu do realizacji celów Unii Europejskiej w zakresie działań zewnętrznych traktat lizboński wzywa do zachowania ich spójności, także z innymi politykami Unii. Po wejściu w życie traktatu i powstaniu nowego kontekstu instytucjonalnego wzrósł zarówno potencjał, jak i ambicje Unii Europejskiej, które może realizować ona przez wykorzystanie pełnej gamy instrumentów i zasobów – w dążeniu do działań bardziej skutecznych i o większym znaczeniu strategicznym. Uznano zatem, że koncepcje i zasady regulujące kompleksowe podejście zyskać muszą rangę zasad przewodnich działań zewnętrznych UE we wszystkich dziedzinach, w szczególności w odniesieniu do zapobiegania konfliktom i reagowania w sytuacjach kryzysowych. Z tego względu instytucje europejskie określają wiele konkretnych działań, które podejmuje Unia, dążąc do osiągnięcia coraz bardziej kompleksowego podejścia w polityce i działaniach z zakresu stosunków zewnętrznych. Dla realizacji tego zadania (co precyzyjnie analizuje powyższy tekst) zajęto się wszystkimi etapami cyklu konfliktu i kryzysów zewnętrznych – od wczesnego ostrzegania i gotowości poprzez zapobieganie konfliktom oraz reagowanie i zarządzanie kryzysowe aż po wczesny etap wychodzenia z kryzysu, budowania stabilizacji i pokoju, mający pomóc dotkniętym kryzysem państwom w powrocie do zrównoważonego długofalowego rozwoju.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o polityce i administracji
Koncepcje Unii Europejskiej jako aktora na arenie międzynarodowej a rozwój aktywności w zakresie polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony

Celem artykułu jest analiza Unii Europejskiej jako aktora na arenie międzynarodowej z punktu widzenia trzech najbardziej wpływowych koncepcji, tj. Europy jako potęgi cywilnej, normatywnej i militarnej. Charakterystyka dokonana jest przy uwzględnieniu ewolucji aktywności zewnętrznej Unii, począwszy od nieudanych prób zainicjowania integracji politycznej w latach 50. XX wieku aż do okresu po wejściu w życie traktatu lizbońskiego w 2009 r. Unia Europejska jest traktowana jako nowy rodzaj potęgi, którego wartość wynika ze stosowania instrumentów gospodarczych i dyplomatycznych (potęga cywilna), przywiązania do wartości i norm prawa międzynarodowego (potęga normatywna) oraz z ograniczonego stosowania instrumentów militarnych w postaci operacji petersberskich (potęga militarna). UE nie może jednak w pełni odegrać istotnej roli na arenie międzynarodowej. Ograniczenia w tym zakresie wynikają z braku należytej reakcji przez UE na wiele bieżących wyzwań o charakterze wewnętrznym (np. Brexit) lub zewnętrznych (np. wojna domowa w Syrii i napływ uchodźców do Europy). Są one także rezultatem faktu, że Unia Europejska jest traktowana jako struktura hybrydowa, gdyż wywodzi się z różnych źródeł lub składa się z elementów o odmiennym lub przeciwstawnym charakterze.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Główne przyczyny i przejawy kryzysów w Unii Europejskiej oraz ich implikacje dla dalszego procesu integracji europejskiej

Unia Europejska od kilku lat znajduje się w fazie dezintegracji. Pojawiały się opinie, że proces integracji w ramach UE zaczyna cofać się i doszło do znacznego jego regresu, a Unia może się załamać pod ciężarem kryzysów, z którymi się zmaga. Przyczyną tego stanu jest współwystępowanie (nakładanie się) wielu kryzysów i małe efekty podejmowanych działań zmierzających do ich rozwiązania. Mówiąc o kryzysach w UE, autor opracowania ma na względzie przede wszystkim kryzys strefy euro czy według innych kryzys w strefie euro; kryzys Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa UE oraz Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony; kryzys uchodźczo- -migracyjny; kryzys związany ze wzrostem tendencji eurosceptycznych wśród społeczeństw państw członkowskich UE; kryzys związany z dążeniami znacznej części społeczeństwa Wielkiej Brytanii do wystąpienia z UE oraz kryzys powszechnie akceptowanego w UE przywództwa. Na te kryzysy w Unii nakładał się wzrost zagrożenia atakami terrorystycznymi wielu państw członkowskich UE ze strony dżihadystów. Trafna wydaje się diagnoza, że kryzys unijny jest wielopłaszczyznowy. Celem badawczym artykułu jest jedynie zarysowanie najważniejszych kwestii dotyczących głównych przyczyn i przejawów kryzysów występujących w UE w połowie drugiej dekady XXI wieku oraz wskazanie na najważniejsze, zdaniem autora, bezpośrednie ich implikacje dla dalszej realizacji europejskiego projektu integracyjnego. W wyniku kryzysów m.in. wzmocniona została tendencja do zróżnicowanego poziomu integracji, renacjonalizacji polityk państw członkowskich Unii, deficytu demokracji w UE, osłabienia instytucji unijnych i wzmocnienia rozwiązań międzyrządowych, wzrostu roli Niemiec, znacznego osłabienia WPZiB oraz poważnego zmniejszenia atrakcyjności europejskiego wzoru integracyjnego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne, nauki o bezpieczeństwie