rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Ponowoczesność jako posthumanistyczna kondycja społeczno-kulturowa: perspektywa pedagogiczno-socjologiczna

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie ponowoczesności jako rzeczywistej kondycji społeczno-kulturowej. Z perspektywy pedagogicznej najbardziej podstawową cechą tej kondycji jest osłabienie idei człowieczeństwa, co sprawia, że adaptacyjno-emancypacyjny paradygmat edukacji utracił swoją dawną legitymizację antropologiczną. Z tego powodu podstawowe zasady uspołecznienia, wychowania i edukacji stały się w ponowoczesności „grą” znaków i sensów nastawionych na samorealizację i autokreację indywidualną. W konsekwencji uformowały się nowe sposoby pojmowania życia zarówno indywidualnego, jak i wspólnotowego. Te strukturalne zmiany stosunków społecznych będę w ostatniej części artykułu odnosił do pewnych wątków post- i transhumanizmu. Docelowo zechcę pokazać, iż ponowoczesność w pełni realizuje się w posthumanistycznej rekonfiguracji rzeczywistości społeczno-kulturowej, w której edukacja zmierza do pojednania ludzi z bytami nie-ludzkimi.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Poczucie sprawstwa rodziców w kontakcie z dzieckiem w wieku przedszkolnym – raport z badań

W artykule autorka zaprezentowała pojęcie poczucia sprawstwa w odniesieniu do procesu wychowania pełnionego przez rodziców. Przedstawiła również wyniki badań nad poczuciem sprawstwa rodziców dzieci w wieku przedszkolnym dotąd niepublikowane, które stanowiły element badań nad kompetencjami wychowawczymi rodziców dzieci w wieku przedszkolnym1. Badania zostały przeprowadzone od 2008 do 2009 roku w Bydgoszczy i Inowrocławiu.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dzieciństwo na wsi polskiej w okresie Drugiej Rzeczypospolitej w świetle źródeł pamiętnikarskich

Celem ustaleń historiograficznych jest próba ukazania dzieciństwa dzieci chłopskich w okresie II Rzeczypospolitej. Podstawą źródłową rozważań są pamiętniki chłopskie dotyczące okresu II Rzeczypospolitej. Analizie poddano 115 pamiętników, których autorzy pochodzili z różnych regionów Polski oraz obejmowały wszystkie warstwy stanu chłopskiego. Część dzieci chłopskich w okresie II Rzeczypospolitej, miała ciężkie warunki bytowe: były niedostatecznie ubrane, często chodziły boso, bywały głodne lub źle odżywiane, niekiedy pozbawione należytej opieki rodziców. Dzieci chłopskie już od najmłodszych lat były przysposabiane do pracy w gospodarstwie. Głównymi zadaniami, jakie wykonywały była tzw. pasionka oraz opieka nad młodszym rodzeństwem. Na swobodną zabawę zwykle nie starczało czasu.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kategoria wolności w teorii systemów autopojetycznych Niklasa Luhmanna

Przedmiotem artykułu jest pojęcie wolności w teorii systemów autopojetycznych, sformułowanej przez niemieckiego socjologa i pedagoga Niklasa Luhmanna, obecnie jednym z najbardziej interesujących i najbardziej nośnym naukowo wariancie ogólnej teorii systemów. Luhmann rozumie społeczeństwo nie jako zbiorowisko ludzi, ale jako operacyjnie zamknięty proces komunikacji. Taka postawa budzi niekiedy kontrowersje, a to z racji radykalnie funkcjonalno-cybernetycznego charakteru tej teorii i aplikowanych terminów (np. człowiek jako maszyna nietrywialna). Współcześnie teoria systemów autopojetycznych została rozwinięta i zmodyfikowana w postaci konkretnych zastosowań dla analiz społecznych w socjologii i pedagogice. W artykule zostały pokazane niektóre z atrybutów pojęcia wolności w kontekście systemów autopojetycznych: jego funkcji w zakresie kształcenia, celów edukacyjnych, kodów komunikacyjnych, możliwości nauczania i uczenia się dla wychowania wolnych indywidualności. Praca składa się z pięciu części: 1. Wprowadzenie; 2. Istnieć to zawsze znaczy się różnić; 3. Systemowe wychowanie do wolności; 4. Dziecko jako autonomiczne medium wychowania; 5. Czy androidy śnią o elektrycznych owcach?

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ken Wilber - pasja rozwoju

Prezentowany tekst stanowi, wedle wiedzy autora, bodaj pierwszą próbę przybliżenia sylwetki Kena Wilbera oraz zaprezentowanie przesłania jego filozofii integralnej środowisku pedagogów w Polsce. Społeczne usytuowanie myśli Wilbera na mapie paradygmatów myśli współczesnej pozostaje wciąż nierozstrzygnięte. Tekst stanowi rekonstrukcję zrębów integralnego modelu Wilbera poprzez kategorię rozwoju. W tym celu rekonstrukcja odsłania podstawowe pojęcia integralnego modelu rozwoju oraz teorię integralnej praktyki życiowej. Intencją tekstu jest również osadzenie integralnego modelu Wilbera w kontekście współczesnych debat edukacyjnych poprzez ukazanie potencjału edukacyjnego i pola aplikacji edukacyjnych jego myśli. Tekst wieńczy polemika z poglądem, pochodzącym z pracy Z. Baumana Konsumowanie życia, jakoby pojęcie zintegrowanej osobowości należało do typowych przesądów naszych czasów. Tym samym w mocy pozostają wstępne rozważania o trudnej recepcji filozofii integralnej, gdy horyzont recepcji dorobku Wilbera wytyczają środowiska naukowe zdominowane przez myślenie o radykalnie odmiennej orientacji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Emocje dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej

Artykuł dotyczy istotnego aspektu przeżywania emocji przez dzieci opuszczone, przebywające w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Instytucjonalna piecza zastępcza sprawia, że dzieci funkcjonują w sztywnych ramach, które z jednej strony mają ułatwić im funkcjonowanie w życiu społecznym, z drugiej zaś nierzadko ograniczają rozwój ich własnego „ja”, utrudniając rozwój sfery emocjonalnej. W tekście opisane jest narzędzie (Blob Test) stosowane przez autorkę w pracy wychowawczej, rozwijające emocjonalność wychowanków placówek.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Model nauczania przedmiotów pedagogicznych w liceach pedagogicznych w latach 1944-1970

W artykule omówiono model nauczania przedmiotów pedagogicznych w liceach pedagogicznych, będących w 25-leciu Polski Ludowej podstawową formą kształcenia kandydatów na nauczycieli szkół podstawowych. Przedmioty pedagogiczne stanowiły o specyfice tych zakładów. Spełniały, obok kształcenia w zakresie ogólnokształcącym, artystyczno-technicznym oraz praktyki pedagogicznej, decydującą rolę w zakresie przygotowania do zawodu nauczycielskiego. Gruntowna ich znajomość obowiązywała wszystkich absolwentów. W artykule wykazano, że absolwentów liceów pedagogicznych starano się wyposażyć w gruntowną wiedzę z zakresu psychologii oraz teorii i historii wychowania, aczkolwiek, szczególnie w odniesieniu do lat 1949-1956, niepozbawioną treści ideologicznych. Zaznaczyć należy, że o ostatecznym kształcie programu przedmiotów pedagogicznych w drugiej połowie lat pięćdziesiątych i w latach sześćdziesiątych zadecydował wybitny pedagog, historyk oświaty i szkolnictwa Bohdan Suchodolski. Zastosowany przez niego układ zagadnień był oryginalny i zasługujący na uznanie.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Preferencje wartości uczniów szkół ponadgimnazjalnych – próba charakterystyki

Poniższy artykuł jest poświęcony problematyce wartości preferowanych przez uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Preferencje wartości rozpatrywane były w odniesieniu do materialnej etyki wartości Maxa Schelera. W artykule zaprezentowane zostały rezultaty badań, na podstawie których scharakteryzowano uczniów: liceów, techników i zasadniczych szkół zawodowych pod względem preferowanych przez nich wartości.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Integracja seksualna młodzieży jako wyraz dojrzałości seksualnej

Seksualność młodzieży jest zjawiskiem frapującym i przedstawicieli nauki, i rodziców nastolatków. W obliczu licznych zagrożeń harmonijnego rozwoju seksualnego adolescentów, oraz uwzględniając wagę tego okresu życia w kontekście seksualności, zasadne wydaje się podejmowanie namysłu nad szeroko rozumianą seksualnością młodzieży, w wyniku którego wiedza zostanie nie tylko pogłębiona, ale również wykorzystana dla poprawy jakości funkcjonowania człowieka. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie autorskiej koncepcji integracji seksualnej młodzieży. W toku prowadzonych analiz zestawiona zostaje ona z klasycznymi koncepcjami dojrzałości seksualnej. W końcowej części pracy przedstawione są najważniejsze wyniki badań empirycznych dotyczące poziomu integracji seksualnej młodzieży.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Fetyszyzm wśród uczniów jako zadanie dla pedagoga szkolnego

Artykuł zwraca uwagę na problem nietypowych skłonności seksualnych, które ujawniają się u osób w młodym wieku. Opisuje stan wiedzy studentów pedagogiki resocjalizacyjnej o fetyszyzmie, ukazuje częstotliwość jego występowania w okresie nauki szkolnej w badanej grupie, a następnie poziom gotowości przyszłych pedagogów do podjęcia pracy z osobami potencjalnie nim zagrożonymi. Przedstawia wnioski z badań narracyjnych przeprowadzonych z osobami deklarującymi się jako fetyszyści, z uwzględnieniem wczesnej młodości jako okresu rodzenia się ich upodobań, i terytorium szkoły jako miejsca pierwszych doświadczeń w tym zakresie. Wybiórcza analiza dokumentów dostępnych w Internecie przynosi dowody na to, iż postęp technologiczny i powszechność narzędzi elektronicznych służących rejestracji obrazu skutkują zwiększeniem zainteresowania fetyszyzmem i zintensyfikowaniu komunikacji pomiędzy osobami, które są nim dotknięte. Zjawisko to rodzi niebezpieczeństwo nadużyć w związku z upowszechnianiem wizerunków osób tego nieświadomych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W drodze do wsparcia szkół w optymalizacji działań w zakresie przeciwdziałania przemocy rówieśniczej

Treścią publikacji jest poszukiwanie odpowiedzi na pytania o obszary wymagające wsparcia w zakresie przeciwdziałania przemocy rówieśniczej w szkołach. Za podstawę posłużyły wyniki badań sondażowych przeprowadzonych z udziałem uczniów sześciu olsztyńskich gimnazjów, ich opiekunów, wychowawców i pedagogów oraz wskazania współczesnej teorii profilaktyki społecznej. Badania miały wymiar identyfikacyjny, zmierzający do rozpoznania poziomu wiktymizacji w zakresie rożnych form przemocy rówieśniczej, ale i genetyczny, skoncentrowany na uchwyceniu i analizie uwarunkowań jej występowania, a także charakteru działań profilaktycznych, realizowanych w badanych szkołach. Badanie stanowiło część szerszego projektu zainicjowanego przez Miejski Zespół Profilaktyki i Terapii Uzależnień w Olsztynie, którego celem było udzielenie wsparcia w określeniu problemów związanych z występowaniem przemocy rówieśniczej i poszukiwaniu sposobów efektywnego przeciwdziałania im.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praktyka dydaktyczna Profesor Iji Lazari-Pawłowskiej jako egzemplifikacja ideału opiekuna spolegliwego. Refleksje ucznia

Tadeusz Kotarbiński wypracował naczelny ideał etyczny nazywany spolegliwym opiekuństwem. Stawia on bardzo duże wymagania etyczne, zwłaszcza osobom wychowującym innych. Okazuje się, że ideał ten ma wiele potwierdzeń praktycznych (np. J. Korczak). Powstaje jednak problem zajęcia tej postawy w życiu codziennym. Otóż właśnie w codziennej praktyce nauczania akademickiego profesor ija Lazari-Pawłowska jawi się autorowi jako spełnienie tego ideału. Autor podaje powody takiej identyfikacji, zwłaszcza w opisie praktyki seminaryjnej prof. Pawłowskiej. Tekst wskazuje na wartości humanistyczne ideału opiekuna spolegliwego i jego uniwersalny charakter oraz źródła. Podkreśla też aktualność tej postawy w dzisiejszych czasach wykazujących liczne napięcia w kulturze dotyczące wyborów etycznych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wybór szkoły a równość i sprawiedliwość - kilka uwag wokół zasad społecznych

Celem artykułu było przeanalizowanie, opisanie i scharakteryzowanie współczesnych rozwiązań w zakresie wyboru szkoły praktykowanych w wybranych systemach szkolnych krajów europejskich i pozaeuropejskich (Dania, Holandia, Stany Zjednoczone, Japonia, Wielka Brytania, Szwecja, Kanada). Następnie przedyskutowano praktyki wyboru szkoły w kontekście założeń dwóch koncepcji sprawiedliwości – Johna Rawls’a i Roberta Nozick’a.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Model pracy grupy przedszkolnej a dojrzałość dzieci do uczenia się matematyki w warunkach szkolnych

Celem badań była ocena i porównanie dojrzałości do uczenia się matematyki przez dzieci siedmioletnie, które ukończyły edukację przedszkolną prowadzoną według koncepcji tradycyjnej i alternatywnej, zgodnej z podejściem Friedricha Froebla. Badacza interesowało, czy i w jakim stopniu model pracy grupy przedszkolnej różnicuje wyniki dzieci w zakresie wiedzy i umiejętności matematycznych ogólnie i w zakresie rozumienia liczby, przestrzeni i czasu. Do oceny rozwoju kompetencji matematycznych wykorzystano skalę LPC6 (Oszwa, 2006). Badania porównawcze 90 dzieci (po 45 w grupie) wykazały, iż dzieci edukowane w odmiennym modelu różniły się istotnie w zakresie ogólnego wskaźnika kompetencji matematycznych na korzyść dzieci, które zrealizowały edukację przedszkolną w koncepcji alternatywnej. Najwięcej różnic dotyczy rozwoju umiejętności geometrycznych, to jest rozumienia relacji przestrzennych, umiejętności arytmetycznych, układania i rozwiązywania zadań matematycznych oraz liczby miesięcy.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
O (nie)rzetelnych recenzjach w nauce

Celem artykułu jest przedstawienie problemu nierzetelnych recenzji naukowych. Proces recenzowania traktowany jest jako jeden z najlepszych – pomimo swoich niedociągnięć – sposobów poprawy jakości publikowanych tekstów naukowych. W tekście szczególną uwagę zwraca się na zagadnienia, które wiążą się z nierzetelną oceną tekstów naukowych, ze szczególnym uwzględnieniem ślepych i jawnych recenzji naukowych. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, gdzie szukać przyczyn nieuczciwych recenzji naukowych, jakie są ich składowe oraz jaki wpływ mają na recenzowane artykuły i samych autorów.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dojrzałość uczniów szkół ponadgimnazjalnych do interakcji z nauczycielami opartych na dialogu i partnerstwie

W artykule zaprezentowano wnioski z badań mających na celu ujawnienie działań/wskaźników dojrzałości uczniów pozwalających na wystąpienie ich interakcji z nauczycielami opartych na dialogu i partnerstwie. Pozyskane dane w efekcie przeprowadzonych eksploracji umożliwiły udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) Jakie działania uczniów sprzyjają zaistnieniu ich interakcji z nauczycielami opartych na dialogu i partnerstwie? 2) Jakie warunki sprzyjają i/lub powinny być spełnione, by w praktyce edukacyjnej uczniowie przejawiali gotowość do podejmowania interakcji z nauczycielami opartych na partnerstwie i dialogu? Materiał badawczy został zebrany dzięki zastosowaniu badań jakościowych. Posłużyły one poznaniu/rozumieniu interakcji z perspektywy uczniów (dzięki zastosowaniu wywiadów grupowych i indywidualnych) oraz rozpoznaniu odbioru przez nauczycieli ich wzajemnych interakcji z uczniami (w efekcie wykorzystania wywiadów indywidualnych częściowo kierowanych).

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Historia pewnej lekcji, czyli uniwersyteckie przygotowanie do prowadzenia zajęć w klasach młodszych. Próba ewaluacji on going

Artykuł jest próbą ewaluacji retrospektywnej lekcji przeprowadzonej przez studentkę w ramach przygotowania do pracy w klasach młodszych. Refleksje podjęte w artykule dotyczą akademickiego przygotowania nauczycieli do nauczania, roli praktyk pedagogicznych na uczelni. Rozważania dotyczą także funkcjonującego w Polsce modelu edukacji i perspektywy, którą narzuca uniwersytetom kształcącym nauczycieli. W końcowej części podejmuję próbę metodologicznego podsumowania badań w postaci zastosowania ewaluacji rekonstrukcyjnej on going.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tożsamość obywatelska w dobie globalizacji oraz próby jej kształtowania w świetle założeń podstawy programowej z edukacji obywatelskiej – model polski i francuski

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie, jak wielki wpływ na proces kształtowania się tożsamości obywatelskiej jednostki mają założenia podstawy programowej z edukacji/wychowania obywatelskiego, prowadzonej w polskich i francuskich szkołach średnich. Edukacja obywatelska to dziś jeden z najważniejszych priorytetów edukacyjnych. Podczas gdy cele tej edukacji i jej treść/zawartość mogą się znacznie różnić w poszczególnych krajach, w pojęciu edukacji obywatelskiej znajduje się zawsze pojęcie etosu demokratycznego. Pojęcie globalizacji to niewątpliwie problem wielowymiarowy powodujący powstawanie specyficznych kontekstów funkcjonowania jednostek oraz grup społecznych. Ważne zatem jest ukazanie relacji pomiędzy procesem globalizacji a kształtującą się tożsamością jednostkową jego uczestników.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dorastanie młodzieży w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku. Problemy (nie)obecne w źródłach

Artykuł jest poświęcony młodzieży, która na przełomie XIX i XX w. korzystała z placówek opiekuńczo-wychowawczych – domów dla dzieci osieroconych, sal zajęciowych, zakładów o charakterze resocjalizacyjnym, internatów. W ostatnim trzydziestoleciu XIX w. zdecydowanie wzrosła liczba tego rodzaju instytucji. Instytucjonalizacja wychowania i socjalizacji młodego pokolenia, zwłaszcza młodzieży z ubogich środowisk, była cechą charakterystyczną życia społecznego w epoce nowoczesnej. Celem artykułu jest opisanie tego, jakie kwestie związane z dorastaniem podopiecznych placówek były obecne w źródłach historycznych, jakie natomiast były przemilczane lub tabuizowane. Analizie poddano źródła instytucjonalne, czasopiśmiennictwo oraz literaturę piękną. Zwrócono także uwagę na możliwości analizy źródeł z wykorzystaniem nowych koncepcji teoretycznych z zakresu pedagogiki i socjologii.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przemiany refleksyjności współczesnych rodziców

Celem artykułu jest refleksja nad zjawiskiem wzmożonej aktywności niektórych rodziców w kształtowaniu edukacyjnych środowisk swoich dzieci. Autorka sięga po kategorię refleksyjności w celu teoretycznej analizy owego zjawiska. Aktywnych, poszukujących rodziców określa mianem rodziców refleksyjnych. Ich działania sytuuje w szerszym kontekście trzech współczesnych układów odniesienia dla kreowania roli rodzica i znaczenia rodzicielstwa: rynku pracy, rynku usług edukacyjnych i rynku wiedzy eksperckiej, a następnie stawia pytania o różnice w refleksyjności, ich podłoże i konsekwencje dla zachowań inkluzyjnych lub ekskluzywnych.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Aktywność fizyczna, zachowania żywieniowe i ocena ciała u dziewcząt w drugiej fazie dorastania

Wiele dziewcząt dąży do uzyskania niskiej masy ciała, jednak cel ten realizują poprzez niewłaściwe nawyki żywieniowe. Szacuje się, że niską (niewystarczającą) masę ciała w Polsce ma około 14% dziewcząt w okresie dorastania. Celem pracy była analiza zachowań zdrowotnych u 17-18 letnich dziewcząt i samooceny ich obrazu własnego ciała. Uwzględniono zależność między wybranymi wzorcami zachowań zdrowotnych, oceną ciała i wskaźnikiem BMI. Przeanalizowano rolę BMI jako mediatora między niektórymi wzorcami zachowań zdrowotnych a oceną ciała. Badaniami objęto grupę 150 dziewcząt w wieku od 17 do 18 lat, uczennic szkół średnich. Badanie przeprowadzono w 2017 roku. Wyniki badań wskazują, że wartość BMI oraz wybrane zachowania zdrowotne są skorelowane z oceną ciała u dziewcząt. Rezultaty analizy statystycznej pokazują, że poziom zachowań zdrowotnych jest predyktorem oceny ciała. Ponadto stwierdzono, że BMI pośredniczy w relacji między zachowaniami zdrowotnymi a oceną ciała przez dziewczęta w drugiej fazie dorastania.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Pedagog szkolny - problem niedookreśloności zadań

Artykuł ten jest próbą ukazania zadań pedagoga szkolnego, które mimo licznych zapisów w regulacjach prawnych, wciąż nie są jednoznacznie określone. W tym celu autorka analizuje dokumenty regulujące pracę na stanowisku pedagoga szkolnego, podkreślając zmiany, jakie zostały dokonane na przestrzeni lat. Analizę tą poprzedza prezentacja ujęć definicyjnych pedagoga szkolnego oraz geneza utworzenia stanowiska „nowego pracownika”, ze wskazaniem wszystkich dokumentów regulujących jego pracę od momentu powołania stanowiska pedagoga szkolnego przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania do 2017 roku.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nie wierzyć własnym oczom – obserwacja w ewaluacji

Obserwacja jako narzędzie wykorzystywane w ewaluacji posiada szereg korzyści, wymaga także dostosowania do metodologicznych wymogów. Prowadzenie jawnych obserwacji wpływa na zachowania osób obserwowanych, nie można tego procesu uniknąć ale można podejmować próby jego kontrolowania. W prezentowanym badaniu podjęto próbę oszacowania skali i treści różnic między obserwowanymi lekcjami a typowymi lekcjami z danego przedmiotu. W analizie wykorzystano 623 losowo dobrane wywiady z uczniami przeprowadzone po obserwacji lekcji realizowane przez ewaluatorów. Wyniki analizy wskazują, że 20% obserwowanych lekcji różniło się od innych, z tego samego przedmiotu. W 74% różnice dotyczyły metod dydaktycznych stosowanych przez nauczycieli, 15% relacji między nauczycielami a uczniami, 11% zachowania uczniów podczas lekcji. Najwięcej różnic stwierdzono w szkołach podstawowych. Różnice te malały wraz z kolejnymi poziomami edukacyjnymi. Uzyskane wyniki wskazują na zasadność przeprowadzanie krótkich wywiadów z uczniami na temat tego, co zdarzyło się podczas obserwowanej lekcji.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Umiejętności matematyczne uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną w wieku wczesnoszkolnym

Rozwijanie umiejętności matematycznych uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną stanowi jeden z kluczowych celów dydaktycznych w szkole specjalnej. Celem badań w niniejszym artykule jest określenie funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w zakresie umiejętności matematycznych. W badaniu wzięło udział 63 uczniów w wieku wczesnoszkolnym. Diagnozę przeprowadzono z wykorzystaniem cz. B VI z Arkusza poznania ucznia szkoły specjalnej. Z przeprowadzonych badań wynika, iż uczniowie z lekką niepełnosprawnością intelektualną w wieku wczesnoszkolnym przejawiają największe trudności w zakresie rozumienia pojęć geometrycznych oraz wielkościowych. Celem praktycznym jest opracowanie wskazówek dla nauczycieli do konstruowania zajęć matematycznych rozwijających najbardziej zaburzone zdolności.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
(Nie)obecność kategorii śmierci w edukacji dzieci - głos w dyskusji

Człowiek jako jedyny jest świadomy swojej śmiertelności. Zwyczajowo unikamy dyskusji na temat śmierci. Tabuizacją jeszcze bardziej obejmujemy dzieci. Dzieci z jednej strony są chronione przed jakąkolwiek refleksją na temat śmierci a z drugiej zalewają je obrazy śmierci z filmów i gier komputerowych. Pomiędzy chroniącym milczeniem a wynaturzonym obrazem śmierci prezentowanym przez współczesną kulturę powinno pojawić się źródło, w którym znajdzie się odpowiedź na pytania egzystencjalne dzieci i młodzieży. Źródłem tym powinna być między innymi edukacja szkolna. Artykuł jest głosem w dyskusji na temat konieczności uwzględnienia zagadnień tanatopedagogicznych w edukacji dzieci, po to aby tak ważne zagadnienie dla ludzkiej egzystencji pomagało definiować i siebie i ludzkie życie poprzez nadawanie mu sensu.

Czasopismo: Przegląd Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika