rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Modele rozwoju gospodarczego w gminach z obszarami Natura 2000 2013

Rozwój działalności gospodarczej w gminach z obszarami Natura 2000 natrafia na wiele barier. Istnieje opinia, że objęcie ochroną wartości przyrodniczych wyklucza lokalny rozwój gospodarczy lub wyraźnie go ogranicza. Ograniczenie to może mieć charakter ilościowy (osłabienie tempa rozwoju), jak i jakościowy (redukcja możliwych ścieżek rozwoju). Tymczasem, często nie dostrzega się nowych możliwości, które mogą być – pod pewnymi warunkami – wykorzystane w celu rozwijania działalności gospodarczej. Aby jednak tak się stało, konieczne jest przekroczenie barier kompetencyjnych, blokujących skuteczne planowanie i wspomaganie procesów rozwoju lokalnego. Istotnym wsparciem mogą być metody długookresowego i kompleksowego planowania, zawierające modele rozwoju łączącego wartości przyrodnicze z ekonomicznymi. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie metodologii tworzenia modeli rozwoju gospodarczego w gminach z obszarami Natura 2000 oraz przykładowego modelu, opracowanego dla sekcji A Polskiej Klasyfikacji Działalności – rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo, rybactwo.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Utylizacja ścieków bytowych w procesie produkcji pasz na użytkach zielonych w świetle badań w Falentach

Na 3-kośnej łące trwałej, traktowanej jako naturalny filtr biologiczny, na kwaterach: A, B, C, D o powierzchni 1500 m&#178 każda stosowano do nawodnień: A – wodę – 640 m&#179 &#183ha-&#185 (2 x 16 m&#179 pod każdy odrost), B – ścieki bytowe wiejskie (jak wodę na kwaterze A), C – wodę i nawozy mineralne NPK (N – 136, K<sub>2</sub>O – 48 i P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> – 100 kg&#183ha-&#185), D – NPK (N i P jak na kwaterze C, K<sub>2</sub>O – 110 kg&#183ha-&#185). Badano plon zielonej masy, skład botaniczny, chemiczny i mikrobiologiczny wody i ścieków stosowanych do nawodnień, gleby, zielonki, siana, sianokiszonek i próbek wody gruntowej pobieranych ze studzienek kontrolnych. Zarówno ścieki jak i próbki wody, gleby i materiału roślinnego z wszystkich kwater nie zawierały bakterii Salmonella oraz jaj i larw pasożytów Ascaris cumbricoides lub Trichocephalus trichuria. Nie stwierdzono również przekroczenia granicznych wartości miana Coli. Większą redukcję bakterii Coli powodowało suszenie na siano niż zakiszanie. Redukcja N i P ogólnego ze ścieków wyniosła ok. 88–89%. Również stężenie badanych metali w wodzie ze studzienek na kwaterach ze ściekami nie było większe od przeciętnych z pozostałych kwater. Na kwaterze B (ścieki) plony s.m. były o 52,7% większe niż na kwaterze A (woda), prawie porównywalne z plonami z kwater NPK. Nie wystąpiły niekorzystne zmiany składu gatunkowego runi oraz większe różnice w wartości pasz (zielonka, siano, sianokiszonka) i zawartości składników w glebie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Powiatowe programy ochrony środowiska w kontekście zarządzania przeciwerozyjną ochroną gleb na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego 2013

W pracy dokonano oceny roli i skuteczności powiatowych programów ochrony środowiska w planowaniu i koordynacji działań na rzecz ochrony gleb przed erozją. Określono możliwości ich wykorzystania w organizacji skutecznego modelu zarządzania przeciwerozyjną ochroną środowiska glebowego. Analizą objęto 19 programów opracowanych dla wszystkich powiatów województwa kujawsko-pomorskiego. Oceniono zakres i stopień uwzględnienia w nich działań z zakresu ochrony gleb przed erozją w określonych celach i priorytetach ekologicznych, poziomach celów długoterminowych, rodzajach i harmonogramie działań proekologicznych. Analizę tę poprzedzono oceną stopnia zagrożenia erozją użytków rolnych w badanych powiatach. Stwierdzono, że powiatowe programy ochrony środowiska są cennym źródłem informacji o stanie zasobów przyrodniczych. Wskazano niezbędne do wprowadzenia zmiany i modyfikacje, które przyczynią się do wzrostu znaczenia tych dokumentów w kształtowaniu i planowaniu regionalnej polityki ekologicznej oraz możliwości ich praktycznego zastosowania w skutecznym zarządzaniu przeciwerozyjną ochroną gleb.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja gazów cieplarnianych na skutek zużycia energii w rolnictwie polskim a wyposażenie w ciągniki rolnicze

Przeprowadzono analizę zmian w latach 2000–2015 wyposażenia polskiego rolnictwa w ciągniki rolnicze, zainstalowanej w ich silnikach mocy i emisji gazów cieplarnianych (GHG) na skutek zużycia nośników energii ze szczególnym uwzględnieniem oleju napędowego. W latach między kolejnymi powszechnymi spisami rolnymi liczbę ciągników szacowano, stosując metodę interpolacji. Emisję GHG w przeliczeniu na ekwiwalent dwutlenku węgla obliczono, mnożąc zużycie poszczególnych nośników energii przez odpowiednie wskaźniki emisyjności i wartości współczynników ocieplenia globalnego. Podjęto też próbę określenia współzależności między tymi czynnikami, stosując metodę analizy trendów. W okresie objętym analizą liczba ciągników rolniczych w Polsce zwiększyła się o 10,8%, a łączna moc w nich zainstalowana – o 35,2%. Emisja gazów cieplarnianych w wyniku zużycia ogółu nośników energii w rolnictwie polskim była w 2015 r o 13,9% mniejsza niż w 2000 r., natomiast na skutek zużycia oleju napędowego – o 7,6% większa. Nie stwierdzono zależności między liczbą i mocą ciągników użytkowanych w rolnictwie a emisją gazów cieplarnianych w wyniku zużycia ogółu nośników energii w rolnictwie. Istnieje natomiast wpływ liczby i mocy ciągników użytkowanych w rolnictwie na emisję gazów cieplarnianych na skutek zużycia oleju napędowego. Wartości współczynnika dopasowania R2 dla funkcji wielomianowych opisujących te zależności wynoszą odpowiednio 0,81 i 0,76.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona różnorodności biologicznej obszarów wiejskich w świetle zapisów gminnych programów ochrony środowiska

Jednym z ważniejszych współczesnych globalnych problemów środowiskowych jest zmniejszanie się różnorodności biologicznej. Gminne programy ochrony środowiska mogą stanowić istotne narzędzie, służące jej ochronie na szczeblu lokalnym. Celem badań była ocena ochrony różnorodności biologicznej w zapisach programów ochrony środowiska gmin o dużych walorach przyrodniczych. Badania przeprowadzono w 20 gminach województwa łódzkiego, dla których przeanalizowano treść aktualnych programów ochrony środowiska. W wyniku badań stwierdzono, że najwięcej odniesień dotyczy ochrony, utrzymania i zwiększania zasobów leśnych, takie zapisy pojawiły się w prawie wszystkich dokumentach. Innym ważnym działaniem na rzecz zachowania różnorodności biologicznej, planowanym w badanych gminach, jest wspieranie istniejących i powoływanie nowych obszarów chronionych. Jednak zbyt ogólnie sformułowane harmonogramy finansowe nie gwarantują wypełnienia tych zapisów. W związku z tym niezbędne są dalsze badania dotyczące stopnia realizacji programów ochrony środowiska w zakresie ochrony różnorodności biologicznej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Transport substancji biogenicznych w zlewni młodoglacjalnej na tle sezonowych zmian struktury hydrograficznej (na przykładzie zlewni Borucinki)

Celem pracy jest określenie roli, jaką jednostki struktury hydrograficznej pełnią w różnicowaniu dróg migracji zanieczyszczeń obszarowych w małych zlewniach młodoglacjalnych. W opracowaniu przedstawiono wyniki badań prowadzonych w zlewni rzeki Borucinki, w ramach projektu pt. „Innowacyjne rozwiązania gospodarki ściekowo-osadowej dla terenów niezurbanizowanych”. W opracowaniu zaprezentowano wyniki dla sezonu suchego (lipiec) oraz wilgotnego (kwiecień), uzyskane w roku hydrologicznym 2010. Główne prace polegały na kwerendzie materiałów źródłowych oraz badaniach terenowych, podczas których wykonywano pomiary przepływu w ciekach oraz pobierano próbki ich wody do analizy laboratoryjnej, w której określano stężenie azotu ogólnego i fosforu ogólnego. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że w zlewniach młodoglacjalnych, w tym w zlewni Borucinki, zachodzą sezonowe zmiany elementarnej struktury hydrograficznej. W konsekwencji tych zmian ładunki jednostkowe azotu ogólnego i fosforu ogólnego odprowadzane do wód powierzchniowych w sezonie wilgotnym są większe niż w sezonie suchym. Wynika to z tego, że zanieczyszczenia zakumulowane w porze suchej w obszarach bezodpływowych mogą zostać uruchomione w wyniku ponownego włączenia ich, poprzez ciek okresowy, w powierzchniowy system odwadniania.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wielkość i jakość plonów z łąk ekstensywnie użytkowanych i koszonych w dwóch terminach

Badania prowadzono w latach 2010–2012 na łąkach trwałych położonych w następujących siedliskach: grąd właściwy (A), łąka pobagienna właściwa (B) i łąka pobagienna łęgowiejąca (C). Oceniano wielkość plonów z łąk różnie użytkowanych: koszenie + zbiór biomasy (stanowisko 1. i 5.), koszenie + pozostawienie biomasy na pokosach (stan. 2. i 6.), koszenie, rozdrobnienie i pozostawienie na łące (stan. 3. i 7.). Łąki koszono jednorazowo w ciągu sezonu latem – w lipcu (stanowiska 1., 2. i 3.) lub jesienią – we wrześniu lub październiku (stanowiska 5., 6. i 7.). Łąki nie były nawożone. Warunki wilgotnościowe siedlisk określono metodą fitoindykacji na podstawie wskaźników opracowanych przez OŚWITA [1992] i zakwalifikowano je do: suchego okresowo nawilżanego (A), silnie wilgotnego (B) i silnie wilgotnego i mokrego (C). Wielkość plonów określano wagowo. Zawartość białka ogólnego i włókna surowego oznaczono metodą spektroskopii w bliskiej podczerwieni NIRS za pomocą aparatu NIRFlex N-500. Natomiast koncentrację energii netto w j.o. obliczono z równania wg OSTROWSKIEGO [1982]. Koncentrację energii netto wyrażoną w MJ obliczono, mnożąc zawartość j.o. przez współczynnik 5,9 [MINAKOWSKI 1983]. Badania wykazały, że koszenie i pozostawianie biomasy na łąkach w tak zróżnicowanych warunkach siedliskowych w niewielkim stopniu różnicowało ich plonowanie. Większe plony w siedlisku grądowym oznaczano, kosząc ruń latem, natomiast w siedliskach pobagiennych jesienią. W związku z tym, że łąki koszono w terminach znacznie odbiegających od optymalnych, zalecanych dla łąk produkcyjnych, z góry założono, iż skoszona biomasa nie będzie spełniała kryterium przydatności jako pasza.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Próba oceny wpływu położenia oczek wodnych w rzeźbie terenu na tempo ich zanikania

Na obszarach polodowcowych za jeden z elementów determinujących tempo wysychania i zaniku oczek wodnych można uznać położenie danego zbiornika w zróżnicowanym pod względem rzeźby terenu krajobrazie. Celem badań prezentowanych w pracy było określenie ewentualnego wpływu zróżnicowania wzajemnej wysokości zbiorników wodnych na ich wysychanie. Analizą objęto dwa odmienne pod względem genezy i budowy obszary - morenę denną położoną na Równinie Wełtyńskiej oraz obszary sandrów, należące do Pojezierza Myśliborskiego i Równiny Gorzowskiej. Na podstawie danych uzyskanych z map topograficznych stwierdzono, że z istniejących w XIX w. oczek wodnych do końca XX w. na obszarze moreny dennej falistej zanikło 43%, a na obszarach sandrowych - 60%. W przypadkach, gdy różnica poziomów pomiędzy dwoma najbliższymi zbiornikami była większa niż 1 m, zaobserwowano nieznaczną tendencję do zanikania zbiorników leżących powyżej sąsiadującego zbiornika. Dotyczyło to zwłaszcza oczek położonych na obszarach sandrowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena wpływu warunków pogodowych i zakwaszenia gleb w Polsce na kształtowanie produkcyjności roślinnej

W Polsce po akcesji do UE, zużycie nawozów mineralnych wzrosło o 31%, podczas gdy globalna produkcja roślinna zwiększyła się tylko o 5%. Świadczy to o wzroście tzw. całkowitej nawozochłonności produkcji roślinnej, czyli jednostkowego zużycia nawozów mineralnych i naturalnych, będącej „odwrotnością” efektywności nawożenia, obliczonej z funkcji produkcji. Pełna ocena nawozochłonności możliwa jest dopiero po uwzględnieniu zróżnicowania regionalnego.
Potencjał plonotwórczy znacznej części roślin uprawnych ograniczają warunki pogodowe. Rezultatem tego są duże wahania plonów, zmniejszające efektywność nakładów poniesionych na produkcję. Mniejszą efektywność nakładów tylko częściowo można tłumaczyć gorszymi warunkami glebowo-klimatycznymi, ponieważ o wiele większa część potencjalnej produkcji może być tracona z powodu znacznego zakwaszenia polskich gleb.
W opracowaniu przedstawiono wyniki analizy porównawczej wskaźnika nawozochłonności rzeczywistej i potencjalnie możliwej w latach 2006–2011 na poziomie województw. Wykazano, że produkcja roślinna potencjalnie utracona z powodu nieuregulowanego odczynu gleb wynosi rocznie średnio 4,3 j.zb.&#183ha-&#185 UR w dk i jest na ogół dwukrotnie większa niż tracona z powodu niekorzystnych warunków pogodowych, występujących w tym okresie. Obliczona tzw. potencjalnie możliwa nawozochłonność, skorygowana pod wpływem tych dwóch czynników ograniczających możliwości produkcyjne roślin, wskazuje na znaczne możliwe straty składników nawozowych w Polsce, łącznie rzędu 36,7 kg NPK&#183ha-&#185 UR w dk, o dużym zróżnicowaniu regionalnym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ uwilgotnienia i nawożenia gleby na zawartość makroelementów w resztkach pożniwnych pszenicy jarej

W pracy przedstawiono zawartość N, P, K, Ca i Mg w resztkach pożniwnych pszenicy jarej w warunkach różnego uwilgotnienia gleby i zróżnicowanego nawożenia NPK. Podstawę opracowania stanowiły wyniki badań doświadczeń wazonowych, przeprowadzonych w hali wegetacyjnej IMUZ Falenty w latach 1983-1985. Wykorzystano do tego część wyników, dotyczących analizy chemicznej ścierni i korzeni, dotychczas niepublikowanych. Stwierdzono, że uwilgotnienie gleby wpływało istotnie na kumulację azotu, fosforu i potasu w korzeniach roślin oraz wapnia w ścierni. Nawożenie mineralne NPK istotnie zwiększało zawartość w ścierni wszystkich badanych makroelementów z wyjątkiem azotu, a nie miało większego wpływu na kumulację tych składników w korzeniach pszenicy jarej. Na podstawie analizy wariancji wykazano istotny wpływ odmian na kumulację azotu, potasu i wapnia w ścierni i korzeniach, magnezu w ścierni oraz fosforu w korzeniach pszenicy jarej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany warunków glebowo-troficznych rezerwatu Ustnik jako element zagrożeń jego funkcji przyrodniczych

W otoczeniu akwenu rezerwatu ornitologicznego Ustnik stwierdzono duże zróżnicowanie gleb. Wyróżniono gleby brunatne, deluwialne, gruntowo-glejowe, rędziny czwartorzędowe, gleby torfowomurszowe oraz mułowe w podtypie gytiowych. Gleby mineralne są uprawiane, zaś organiczne stanowią wąski pas okresowo podlegający podtopieniu. Wszystkie gleby mają odczyn obojętny lub zasadowy oraz dużą odporność na zakwaszenie. W wyniku spływów powierzchniowych oraz mineralizacji materii organicznej dochodzi do eutrofizacji wód na terenie rezerwatu. Składniki biogenne są częściowo zatrzymywane przez gleby deluwialne oraz roślinność nitrofilną. Procesy denudacji antropogenicznej doprowadziły do spłycenia obniżenia i zmniejszenia jego rozmiarów. Intensyfikacja rolnictwa sprawia, że prawidłowe funkcjonowanie tego ekosystemu jest zagrożone.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena warunków siedliskowych roślinności metodą fitoindukcyjną w wybranych jeziorach Puszczy Gorzowskiej

Celem pracy jest ekologiczna charakterystyka siedlisk roślin i roślinności w jeziorach: Okunie, Sitno Moczydelskie, Lubie, Chłopek oraz Wapienne, wykonana z użyciem tzw. liczb Ellenberga: wskaźnika świetlnego L, wilgotności podłoża F, odczynu R oraz trofii N. Wykorzystano 59 spisów florystycznych, wykonanych w latach 1998-2002 na powierzchniach 40-60 m2, oddzielnie dla zbiorowisk wodnych i przybrzeżnych. Średnie wartości wskaźników dla poszczególnych zdjęć pogrupowano niezależnie według trzech kryteriów: stanowiska (jeziora), typu roślinności oraz natężenia antropopresji. Jezioro Wapienne charakteryzuje się najbardziej odmiennymi warunkami siedliskowymi. Zanotowano w nim najmniejsze średnie wartości wskaźników trofii i odczynu oraz największą średnią wartość wskaźnika wilgotności. Porównując analogiczne wartości wskaźników dla spisów florystycznych, wykonanych w miejscach o różnym stopniu antropopresji, stwierdzono, że wraz ze wzrostem natężenia tego czynnika zwiększa się wskaźnik trofii, natomiast maleją wskaźniki oświetlenia i wilgotności.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Szanse i bariery wdrażania programu rolnośrodowiskowego na przykładzie woj. warmińsko-mazurskiego

W pracy przestawiono realizację programu rolnośrodowiskowego w województwie warmińsko-mazurskim przez wybraną do badań grupę rolników. Pokazano podstawowe motywy, którymi rolnicy kierowali się, przystępując do programu. Wskazano, które pakiety i dlaczego cieszyły się największym zainteresowaniem respondentów. Uzyskano odpowiedzi rolników, które instytucje z otoczenia rolnictwa pomagały im w realizacji pakietów oraz jakie były główne przyczyny wycofywania się z realizacji programu rolnośrodowiskowego. W konkluzji stwierdzono, że program rolnośrodowiskowy jest istotnym narzędziem, służącym ochronie środowiska przyrodniczego na obszarach wykorzystywanych rolniczo, oraz że znaczenie tego programu w obecnej i przyszłej polityce rozwoju obszarów wiejskich będzie znacząco wzrastać.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie warunków siedliskowych i zbiorowisk roślinnych w dolinie Iny w okolicach Sowna. Część I. Warunki hydrologiczne i cechy morfologiczne gleb

Na Nizinie Szczecińskiej rzeka Ina jest największym dopływem Odry. Dolna część jej doliny, między Stargardem Szczecińskim i Goleniowem, podlega częstym zalewom, w wyniku których następuje sedymentacja namułów naniesionych przez wodę. Fragment tej doliny w pobliżu miejscowości Sowno objęto badaniami, które prowadzono na dwóch transektach, przecinających w poprzek całą dolinę. Uwzględniając jej mikrorelief wyznaczono 11 powierzchni badawczych, w których wykonano 11 odkrywek glebowych. Badania wykazały, że występująca z koryta rzeki woda znacząco kształtuje mikrorzeźbę doliny oraz kierunek i przebieg procesów glebowych, w wyniku czego, niekiedy w niewielkiej odległości od siebie, spotykamy gleby różnych typów i podtypów. W badanym fragmencie doliny stwierdzono występowanie dwóch typów gleb - mad rzecznych i gleb murszowych podtypu torfowo-murszowego i namurszowego. Gleby torfowo-murszowe występują w najbardziej obniżonej części doliny, w pobliżu starych terasów akumulacyjnych, stopniowo przechodząc w mady próchniczne, a te z kolei - w środkowej części doliny - w mady brunatne, wyróżniające się dużą zawartością związków żelaza w poziomie brunatnienia. W pobliżu koryta rzeki występują mady próchniczne.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości gleb i wód młaki Krowiarki pod zbiorowiskiem roślinnym bagiennej olszyny górskiej (Caltho-Alnetum) w Babiogórskim Parku Narodowym

Bagienna olszyna górska (Caltho-Alnetum Zarz.) znajduje się wśród siedlisk priorytetowych, wymienionych w załączniku I dyrektywy siedliskowej Unii Europejskiej. Za ochronę tych siedlisk państwa członkowskie ponoszą szczególną odpowiedzialność. Większość płatów bagiennej olszyny górskiej z terenu Babiogórskiego Parku Narodowego, przed objęciem ich ochroną w latach siedemdziesiątych, została odwodniona. W pracy przedstawiono wyniki badań gleb i wód jednego ze zdegradowanych płatów olszyny bagiennej, położonego poniżej drogi Zawoja-Zubrzyca. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że podczas prac związanych z budową drogi nastąpiła degradacja gleb młaki. Młaka po odwodnieniu weszła w fazę decesji, zmienił się skład jonowy zasilających ją wód. Wskutek spływów powierzchniowych z drogi zlokalizowanej powyżej młaki jej gleby i wody zostały wzbogacone w metale ciężkie, sód i chlorki.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie warunków siedliskowych i zbiorowisk roślinnych w dolinie Iny w okolicach Sowna. Cześć III. Zróżnicowanie zbiorowisk łąkowych na tle warunków glebowych

Równocześnie z badaniami hydrologiczno-glebowymi, na sporadycznie użytkowanych łąkach w dolinie Iny, wykonywano badania florystyczno-fitosocjologiczne (lata 2000-2002). Ich celem było określenie zróżnicowania szaty roślinnej w zależności od warunków glebowych i wilgotnościowych, wzdłuż transektu, przecinającego dolinę na linii Sowno-Przemocze. Na obszarze trzech typów gleb - mad brunatnych, mad próchnicznych i torfowo-murszowych - wyróżniono 15 fitocenoz, wśród których największą powierzchnię zajmowały zbiorowiska trawiaste. Należały do nich: Alopecuretum pratensis, Deschampsietum caespitosae, Scirpetum sylvatici, Valeriano-Filipenduletum, zbiorowisko Deschampsia caespitosa-Carex acuta, zbiorowisko Deschampsia caespitosa-Juncus effusus, zbiorowisko Festuca pratensis, Holcus lanatus-Festuca rubra, Caricetum acutiformis, Phalaridetum arundinaceae i Phragmitetum australis. Sporadycznie występowały zbiorowiska ruderalne (Anthriscetum sylvestris, Urtico-Calystegietum sepium). Zmieniające się warunki glebowe wokół silnie meandrującej rzeki oraz czas trwania wiosennych zalewów wpłynęły na mozaikowatość zbiorowisk roślinnych. Czynnikami w największym stopniu wpływającymi na rozwój i kształtowanie się szaty roślinnej były warunki glebowe i wilgotnościowe oraz antropopresja. Brak stałego użytkowania łąk w dolinie spowodował ekspansję śmiałka darniowego (Deschampsia caespitosa (L.) P.B.).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka