rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jakość wód powierzchniowych w turystycznych obszarach Karpat Zachodnich Cz. III. Analiza czynników sprawczych wpływających na stan środowiska wodnego w gminach na terenie zlewni górnego Dunajca

W pracy dokonano identyfikacji i oceny wpływu poziomu działalności człowieka na wody powierzchniowe w celu wskazania zagrożenia niespełnieniem celów środowiskowych na obszarach wybranych jednostek administracyjnych w obrębie zlewni górnego Dunajca. Zrobiono to zgodnie z założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej z uwzględnieniem 7 klas poziomów poszczególnych czynników sprawczych z zakresu gospodarki komunalnej oraz rolnictwa i leśnictwa. Przeprowadzone badania wskazują, że potencjalne zagrożenie środowiska występuje ze względu na zaludnienie, liczbę noclegów udzielonych turystom oraz niewielki, zwłaszcza na obszarach wiejskich, udział stałych mieszkańców korzystających z oczyszczalni ścieków. W grupie czynników sprawczych związanych z użytkowaniem ziemi oraz intensywnością produkcji rolniczej nie powinny występować zagrożenia środowiska przyrodniczego. W rozumieniu RDW gorsza jakość wód Białego Dunajca jest następstwem głównie silnej antropopresji związanej z intensywnym ruchem turystycznym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Relacja zawartości potasu do magnezu w roślinności łąkowej i w glebie jako wskaźnik środowiskowych przemian na użytkach zielonych

Na podstawie dostępnych wyników badań na dwóch długoletnich, ścisłych doświadczeniach łąkowych na glebie mineralnej przedstawiono propozycję wykorzystania ilorazu zawartości potasu i magnezu (K/Mg) w roślinności łąkowej i glebie jako wskaźnika przemian, jakie mogą zachodzić z upływem lat na użytku zielonym w warunkach stałego poziomu nawożenia mineralnego. Wyniki oznaczeń zawartości potasu i magnezu w roślinności i glebie oraz odczynu gleby w ciągu ponad 20 lat badań umożliwiły ocenę dynamiki zmian tego wskaźnika. Mimo stałego poziomu nawożenia, w tym również potasem, wykazane zmiany wartości K/Mg z upływem lat świadczą o braku równowagi jonowej w pobieraniu składników przez roślinność łąkową. W warunkach stwierdzanego niedoboru potasu oraz magnezu w polskich glebach, zwłaszcza zakwaszonych, duże i wzrastające w czasie wartości K/Mg wskazują na potrzebę wzbogacania takich gleb w magnez oraz ograniczania możliwości jego wymywania, a także na konieczność zrównoważonego nawożenia potasem użytków zielonych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zagrożenia dla środowiska, wynikające z likwidacji wrocławskich pól irygowanych

W pracy przedstawiono zakres obciążenia ściekami wrocławskich pól irygowanych i niektóre wyniki kompleksowych badań właściwości chemicznych ich gleby. W wyniku ok. 130-letniego funkcjonowania pól nawadnianych ściekami i dużego obciążenia nimi, w glebie nastąpiły procesy przemian i akumulacja różnego rodzaju związków i pierwiastków, zwłaszcza substancji organicznej, azotu, fosforu i metali ciężkich. Po zaprzestaniu nawadniania pól zmienią się radykalnie warunki wodne i powietrzne (tlenowe) w ich glebie. Spowoduje to liczne niekorzystne procesy: głównie szybką mineralizację glebowej substancji organicznej, zakwaszanie gleby oraz uwalnianie i odpływ z niej dużych zasobów metali ciężkich, a także substancji biogennych do środowiska wodnego. Do ujemnych skutków należy zaliczyć także zanik ekosystemów hydrofitowych, będących siedliskiem licznych gatunków ptactwa. W pracy omówiono także sposoby ograniczania negatywnych skutków zaprzestania nawadniania pól ściekami.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nawożenie fosforem a jego skutki w środowisku. Artykuł dyskusyjny

Upowszechnia się opinię, że poziom nawożenia fosforem w polskim rolnictwie jest niski, co ogranicza ujemny wpływ na eutrofizację wody, zwłaszcza Morza Bałtyckiego. Głównym argumentem takich opinii jest fakt, że bilans fosforu w polskim rolnictwie, obliczany metodą "powierzchni gleby", wykazuje tylko niewielki nadmiar (dodatnie saldo) lub jest zerowy. Stąd wniosek, iż rolnictwo nie może być w Polsce głównym źródłem eutrofizacji wody, powodowanej tym składnikiem. Zupełnie odmienny obraz pokazują proste testy. Zużycie nawozów fosforowych w Polsce, obliczane w kg na ha, jest takie samo, jak w Niemczech lub Wielkiej Brytanii, a w przeliczeniu na mieszkańca dwa razy większe. Ze 143 tys. t P zastosowanych z nawozami w 2005 r. tylko 57 tys. t P sprzedano z rolnictwa wraz z produktami zwierzęcymi i roślinnymi. Część tego fosforu pozostaje w produktach odpadowych przemysłu spożywczego, które są utylizowane w rolnictwie jako pasze lub nawozy. W glebach uprawnych pozostaje więc przeciętnie ok. 5 kg P·ha-¹ rocznie. Średnie dane nie obrazująw pełni problemu z uwagi na duże zróżnicowanie poziomu produkcji w gospodarstwach. Największe zagrożenie powstaje w gospodarstwach ukierunkowanych na produkcję zwierzęcą, w których nad-miar bilansowy fosforu przekracza w większości 20 kg P·ha-¹, a nadal stosuje się pełne nawożenie fosforem mineralnym.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena pratotechnicznych wskaźników intensywności gospodarowania na trwałych użytkach zielonych w systemie konwencjonalnym

Badania ankietowe przeprowadzono w 2012 r. metodą wywiadu bezpośredniego w gospodarstwach położonych w dziewięciu województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim, mazowieckim, łódzkim, małopolskim, świętokrzyskim i podkarpackim. Do badań wytypowano 39 gospodarstw, prowadzących produkcję systemem konwencjonalnym o zróżnicowanej intensywności, mających co najmniej 20% trwałych użytków zielonych w strukturze użytków rolnych. Celem badań była ocena pratotechnicznych wskaźników intensywności gospodarowania na trwałych użytkach zielonych w wybranych gospodarstwach konwencjonalnych. Na podstawie poziomu nawożenia TUZ azotem, pochodzącym zarówno z nawozów mineralnych, jak i naturalnych, określono intensywność gospodarowania, wyróżniając trzy grupy (typy): intensywne, półintensywne oraz ekstensywne. Badania wykazały, ze poziom nawożenia TUZ, w tym zwłaszcza azotem, oraz wielkość obsady zwierząt mogą stanowić wskaźniki oceny intensywności gospodarowania w systemie rolnictwa konwencjonalnego. Wykazano, że opierając się na zaproponowanych pratotechnicznych wskaźnikach oceny intensywności gospodarowania wskazane jest wydzielenie pośredniej grupy gospodarstw, tj. półintensywnych, wobec wyróżnionych dwóch grup – intensywnych i ekstensywnych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ długo- i krótkotrwałego składowania obornika na gruncie na zanieczyszczenie gleby i wody związkami azotu

W pracy przedstawiono wyniki badań nad wpływem długo- i krótkotrwałego składowania obornika bydlęcego bezpośrednio na gruncie na zanieczyszczenie gleby i wody związkami azotu. Stwierdzono, że w efekcie długoletniego cyklicznego składowania obornika w pryzmie bezpośrednio na gruncie nastąpiło poważne zanieczyszczenie gleby i wody gruntowej azotem azotanowym i amonowym. W analizowanych próbkach gleby, pobranych spod składowiska obornika, maksymalna zawartość mineralnych form azotu (N-NO<sub>3</sub> + N-NH<sub>4</sub>) w warstwie 0-90 cm przekraczała 1900 kg N·ha-¹, a w próbkach wody gruntowanej stężenie azotu azotanowego i amonowego dochodziło odpowiednio do ok. 670 mg N-NO<sub>3</sub>·dm-³ i 130 mg N-NH<sub>4</sub>·dm-³. Krótkotrwałe (półroczne) przechowywanie obornika w pryzmie polowej nie spowodowało dużego wzbogacenia gleby w azot mineralny, co pośrednio wskazuje, że nie stanowiło ono poważnego zagrożenia jakości wód. Na podstawie przeprowadzonych badań uznano, że ze względu na ochronę jakości wód nie należy magazynować obornika bezpośrednio na gruncie w tym samym miejscu przez długi okres. Jako dopuszczalną natomiast przyjęto możliwość jednorazowego w danym miejscu składowania obornika bezpośrednio na gruncie w krótkim okresie (wymaga to jednak weryfikacji na podstawie dodatkowych badań).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Współczesny rozwój obszarów wiejskich - wybrane procesy społeczne i ekonomiczne

Ostatnia dekada XX i pierwsze lata XXI wieku przyniosły istotne zmiany gospodarcze, społeczne i kulturowe na polskiej wsi. Były one kształtowane przez różnorodne procesy i zjawiska, których duża część ujawniła się dopiero po 1989 r. Procesy te stymulowały bądź hamowały rozwój wsi oraz wzmacniały przestrzenną polaryzację obszarów wiejskich.  Ograniczenia na rynku pracy zatrzymały napływ ludności ze wsi do miast. Na przełomie wieków po raz pierwszy w powojennej historii kraju zanotowano, w skali ogólnej, dodatni bilans migracyjny na wsi. Nadal jednak większość obszarów wiejskich charakteryzuje ujemny bilans migracyjny. Zwiększeniem liczby ludności cechują się przede wszystkim obszary wiejskie sąsiadujące z dużymi aglomeracjami miejskimi. Zmiany ludnościowe na wsi przebiegały dwukierunkowo - w sąsiedztwie miast saldo migracji było dodatnie i jego wartość stopniowo malała w kierunku peryferii. Przemiany zapoczątkowane w 1989 r. zmieniły zasadniczo warunki kształtowania nowego budownictwa mieszkaniowego. Na obszarach wiejskich największy rozkwit budownictwa mieszkaniowego obserwuje się na terenach sąsiadujących z dużymi aglomeracjami miejskimi. Intensywność ruchu budowlanego na obszarach podmiejskich jest funkcją wielkości ośrodka miejskiego i odległości od niego.  Lata dziewięćdziesiąte XX w. przyniosły dynamiczne zmiany pod względem wyposażenia wsi w infrastrukturę techniczną. Tempo rozwoju infrastruktury technicznej na wsi było dużo wyższe niż przeciętne w Polsce, ale był to efekt niedoinwestowania terenów wiejskich w latach wcześniejszych.  Analiza współczesnych procesów i zjawisk na obszarach wiejskich umożliwia podjęcie próby wskazania wizji polskiej wsi w przyszłości. Będzie ona pod wieloma względami bardziej zróżnicowana przestrzennie niż obecnie. Wsie na obszarach metropolitalnych i w ich sąsiedztwie zatracą swoją "wiejskość" zarówno pod względem pełnionych funkcji gospodarczych, struktury mieszkającej tam ludności, jak i charakteru krajobrazu. Wsie rolnicze i turystyczne wzmocnią swoje funkcje wiodące i jednocześnie wzbogacą funkcje drugiego rzędu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kształtowanie zrównoważonego użytkowania ziem karpackich w świetle badań symulacyjnych

W pracy wykorzystano model J2000-S udostępniony dzięki współpracy polsko-niemieckiej w ramach projektu SaLMaR. Modelowano zmiany strukturalne zlewni górnego Dunajca w trzech wariantach scenariusza użytkowania powierzchni terenu. Koncepcja scenariuszy powstała w wyniku analizy stanowisk interesariuszy wyrażonych w trakcie ankietyzacji wykonanej zgodnie z koncepcją DPSIR (ang. Driving forces, Pressures, States, Impacts, Responses), a także w następstwie własnych analiz trendów zmian zagospodarowania przestrzennego. Analizy te uwzględniały założenia gminne i powiatowe w odniesieniu do dokumentacji planistycznych. Model J2000-S został skalibrowany i zwalidowany pod wnikliwym nadzorem niemieckich twórców. Jego zastosowanie dało podstawy do stwierdzenia, że czynnikami decydującymi o stanie ilościowo-jakościowym wód powierzchniowych zlewni są, poza lasami i użytkami zielonymi, obszary zabudowane oraz związane z nimi uwarunkowania infrastrukturalne. Stwierdzono, że na obecnym poziomie rozwoju gospodarczego zarządzanie obszarem rozpatrywanej zlewni jest optymalne. Dalsze zwiększanie powierzchni terenów zurbanizowanych będzie niekorzystne, co ujawni się zwłaszcza w warunkach ekstremalnych stanów wód. Dlatego też należałoby przemyśleć decyzje dotyczące zabudowy, zwłaszcza na potrzeby szeroko rozumianych usług hotelowoturystycznych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Karpackie użytki rolne jako obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)

Opracowanie dotyczy zmian strukturalnych, które zaszły w ostatnich kilkunastu latach w obszarach karpackich. Aktualną strukturę użytkowania ziemi i użytków rolnych porównano ze strukturą z początkowego okresu transformacji ustrojowej, tj. przełomu lat 80. i 90. minionego wieku. Stwierdzono, w tym przedziale czasowym, znaczną redukcję gruntów ornych na korzyść wzrostu udziału użytków zielonych, zwłaszcza niskowydajnych łąk. Na tak zarysowanym tle przedstawiono wsparcie finansowe realizowane w ramach działania "ONW - górskie", które obecnie wynosi 320 zł·ha-¹. W całym kraju obejmuje ono 93 gminy (lub ich wydzielone obręby geodezyjne), przy czym na obszary karpackie przypada 70 gmin. Wsparcie to zwiększa gwarancję zachowania trwałej okrywy darniowej, a tym samym jej funkcji ochronnych w odniesieniu do środowiska wodno-glebowego obszarów górskich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie łąk zespołu Cirsietum rivularis Nowiński 1927 na siedliskach pobagiennych Kotliny Zamojskiej

Celem badań była analiza zróżnicowania florystycznego i wartości gospodarczej runi zespołu Cirsietum rivularis Nowiński 1927 na tle niektórych czynników ekologicznych. Przed zbiorem pierwszego pokosu siana w zespole Cirsietum rivularis wykonano 69 zdjęć fitosocjologicznych. Pobrano również 18 próbek gleby i runi, które poddano analizom chemicznym. Natężenie niektórych czynników ekologicznych określono też metodą fitoindykacyjną Ellenberga. Na podstawie analiz botaniczno-wagowych runi obliczono liczbę jej wartości użytkowej (Lwu). Zastosowanie pakietu specjalistycznych programów Profit 2 ułatwiło segregowanie zdjęć fitosocjologicznych i wyróżnienie wariantów zespołu. ZespółCirsietum rivularis był zróżnicowany na 6 wariantów: typowy, Carex gracilis Curtis, Phragmites australis Trin. ex Steud., Carex nigra Reichard, Trifolium pratense L. i Poa trivialis L. Na zróżnicowanie florystyczne zespołu Cirsietum rivularis miały wpływ warunki siedliskowe, zwłaszcza uwilgotnienie i troficzność gleb, oraz antropogeniczne (stosowanie nawożenia, podsiew, użytkowanie kośne lub jego brak). Wartość gospodarcza zespołu Cirsietum rivularis była niewielka, na co wskazują zarówno liczba wartości użytkowej (Lwu), jak i skład chemiczny runi. Największym plonem i wartością użytkową odznaczała się ruń wariantów z Trifolium pratense L. i Poa trivialis L. z dużym udziałem traw pastewnych i roślin motylkowych. W runi łąk zespołu Cirsietum rivularis występowały gatunki rzadkie i chronione, np. kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis P.H. Hunt & Summerh.), kukułka plamista (D. maculata (L.) Soó), kozłek całolistny (Valeriana simplicifolia Kabath), przytulia północna (Galium boreale L.), turzyca darniowa (Carex caespitosa L.), bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata L.) i siedmiopalecznik błotny (Comarum palustre L.). Do zachowania łąk z dużym udziałem ostrożnia łąkowego (Cirsium rivulare (Jacq.) All.) w krajobrazie rolniczym Kotliny Zamojskiej konieczne jest systematyczne koszenie runi co najmniej raz na dwa lata.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skład chemiczny mieszanek Festulolium braunii z Trifolium pratense w zależności od nawożenia azotem i udziału komponentów

Celem badań była ocena wpływu dawki nawożenia azotem oraz różnego udziału komponentów na zawartość składników organicznych oraz mineralnych w mieszankach festulolium (Festulolium braunii (K. Richt.) A. Camus) z koniczynąłąkową (Trifolium pratense L.). W doświadczeniu uwzględniono dwa czynniki - udział nasion koniczyny łąkowej w mieszance (40, 60 i 80%) oraz poziom nawożenia azotem (0, 60, 120, 180 kg·ha-¹). Na obiektach kontrolnych wysiano w siewie jednogatunkowym festulolium (N 180 kg·ha-¹) oraz koniczynęłąkową (N 0 kg·ha-¹). Wykazano, że nawożenie azotem istotnie wpływało na zawartość podstawowych składników pokarmowych. Najwięcej białka ogólnego, a najmniej włókna surowego zgromadziły mieszanki nienawożone tym składnikiem. Zwiększanie dawek azotu istotnie wpływało na zwiększenie zawartości potasu oraz zmniejszenie zawartości wapnia w masie roślinnej. Większy udział koniczyny w mieszankach wpływał na zwiększenie zawartości białka w suchej masie roślin, przy czym istotne różnice wystąpiły tylko w roku siewu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zmian wilgotności i przemarzania na wytrzymałość na ściskanie materiału w przegrodach przeciwfiltracyjnych wykonanych z zawiesin twardniejących

Przegrody przeciwfiltracyjne, aby pełnić swoją funkcję, muszą być zbudowane z materiału o odpowiedniej odporności na oddziaływanie czynników zewnętrznych, w tym przemarzanie i zmiany wilgotności. Odporność ta decyduje o zachowaniu przez nie określonej wytrzymałości na obciążenia. Wytrzymałość jest jednym z podstawowych parametrów branych pod uwagę w trakcie obliczeń projektowych i w ocenie stanu już wykonanych budowli. W artykule omówiono laboratoryjne badania wpływu cyklicznych zmian temperatury (przemarzania) i wilgotności (wysychania) na wytrzymałość na ściskanie materiałów wykonanych z zawiesin twardniejących stosowanych do budowy przegród przeciwfiltracyjnych metodami wgłębnego mieszania, wibracyjną i szczelinową. Skład zawiesiny twardniejącej w dużej mierze zależy od metody wykonywania przegrody przeciwfiltracyjnej.  Przeprowadzone badania wykazały, że materiał powstały po stwardnieniu zawiesiny twardniejącej i mieszaniny zawiesiny twardniejącej z piaskiem ulega z czasem destrukcji pod wpływem zmian temperatury, czego następstwem jest spadek jego wytrzymałości na ściskanie. Największe spadki wytrzymałości zanotowano w przypadku próbek cyklicznie zamrażanych w temperaturze -20°C i odmrażanych w wodzie w temperaturze pokojowej.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza porównawcza dokładności wybranych modeli przepływu wody w glebie na podstawie oceny wilgotności uzyskanej w badaniach terenowych

Zasoby wody w glebie w istotny sposób wpływają na plonowanie roślin. Do oceny wzajemnego oddziaływania warunków termicznych i opadowych często stosuje się modelowanie matematyczne. Biorąc to pod uwagę, w celu oceny wzajemnych relacji między podstawowymi procesami, takimi jak: opad atmosferyczny, parowanie terenowe i poziom wód gruntowych, decydujących o rozkładzie wilgotności w profilu glebowym w krótkim czasie, jakim jest np. doba, przeprowadzono analizę porównawczą poprawności stosowania różnych metod modelowania matematycznego. W tym celu wykonano aproksymacje parametrów i symulacje przepływu na podstawie pomiarów uwilgotnienia gleby na sześciu głębokościach, pomiarów opadów atmosferycznych oraz stanów wód gruntowych na terenie Obserwatorium Agro- i Hydrometeorologicznego Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu z okresu od 1 lipca do 30 września 2006 r. Rozpatrywano cztery modele przepływu wody w ośrodku porowatym. Pierwsze dwa opracowano, stosując uogólnione równanie Richardsa, natomiast dwa pozostałe na podstawie równania dyfuzji (Fokkera-Plancka). Kształt parametrów funkcyjnych, charakteryzujących przepływ wody w ośrodku porowatym, przyjęto w pierwszej symulacji w postaci pięcioparametrowej rodziny funkcji, zaproponowanej przez van Genuchtena, a opracowanej na podstawie teorii Mualema. W drugiej i trzeciej symulacji kształt funkcji pF oraz funkcji przewodności hydraulicznej został opracowany na zasadzie 10 bazowych punktów, które determinują kształt tych krzywych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w strukturze bilansu cieplnego i klimatycznego bilansu wodnego dla lasu iglastego

W prezentowanej pracy scharakteryzowano zmienność wieloletnią składników bilansu cieplnego dla lasu iglastego na podstawie modelowania wartości strumienia ciepła utajonego, strumienia ciepła odczuwalnego i strumienia ciepła glebowego. Przeprowadzono również analizę zmienności współczynnika Bowena, który jest ilorazem strumienia ciepła odczuwalnego i ciepła utajonego. Stosunki wodne w badanych rejonach scharakteryzowano za pomocą klimatycznego bilansu wodnego. Praca zawiera również badania nad zmianami temperatury w rozpatrywanych wieloleciach we wszystkich rejonach. Badaniami objęto następujące rejony: Wrocław-Swojec (1964-2000), Bydgoszcz (1946-2003) oraz Łódź (1954-1995).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Roślinność kserotermiczna istotnym elementem bioróżnorodności Wyżyny Małopolskiej

Murawy kserotermiczne, występujące w Polsce, są zbiorowiskami niezwykle cennymi, gdyż dzięki obecności w nich gatunków roślin pochodzących z cieplejszych i suchych, głównie stepowych obszarów Europy zwiększają bioróżnorodność krajowych ekosystemów trawiastych. W naszych warunkach klimatycznych roślinność kserotermiczna jest w stanie utrzymywać się tylko w odpowiednich warunkach siedliskowych. Murawy kserotermiczne zajmują na ogół niewielkie powierzchnie, zazwyczaj w ciepłych i suchych siedliskach, głównie na silnie nasłonecznionych stokach i zboczach o południowej ekspozycji. Takie siedliska występują na Wyżynie Małopolskiej, w związku z czym murawy kserotermiczne są tam dość liczne. W wyniku badań stwierdzono, że na terenie Wyżyny Małopolskiej występują wszystkie podstawowe jednostki fitosocjologiczne roślinności kserotermicznej. Ze względu na duży udział w runi roślin kwiatowych zbiorowiska roślinności kserotermicznej przypominają wyglądem step kwietny o niebywałych walorach estetycznych. Podczas kwitnienia urzekają swoim wyglądem i stanowią ewenementy krajobrazowe o dużych walorach, co dla środowiska przyrodniczego nie jest bez znaczenia. Ponadto występując najczęściej w krajobrazie rolniczym, stają się istotnymi czynnikami zwiększającymi jego bioróżnorodność, przyczyniając się również do poprawy walorów estetycznych terenów, na których występują. Ze względu na to, że w naszych warunkach klimatycznych nie tworzą one zespołów klimaksowych, o utrzymaniu ich różnorodności gatunkowej, jak też piękna, w dużej mierze decyduje ingerencja człowieka, polegająca na ochronie przed samozalesieniem.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka