rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Gdy literatura spotyka się z tańcem, czyli o baletowych inscenizacjach Piaskuna E.T.A. Hoffmanna

Punktem wyjścia do stworzenia niniejszego artykułu stało się opowiadanie niemieckiego pisarza E.T.A. Hoffmanna Piaskun, wpisujące się w nurt czarnego romantyzmu. Na jego podstawie powstał popularny do dziś balet Coppelia, którego twórcy zdecydowali się przedstawić jego treści w formie komedii baletowej, na plan pierwszy wysuwając wątek miłosny. To z kolei zainspirowało współczesną choreografkę Maguy Marin, do postawienia własnej choreograficznej diagnozy relacji damsko-męskich, występujących w obecnym świecie. Niniejszy referat ukazuje interesujące zabiegi i ich konsekwencje, jakie na tekście Hoffmanna dokonała sztuka baletowa.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wolność czy swawola? Stanisława Kowalczyka krytyka liberalizmu

Stanisław Kowalczyk, filozof, emerytowany wykładowca Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, w swoich badaniach wiele miejsca poświęcił filozofi i społecznej. Niniejszy artykuł stawia sobie za cel pokazanie tego w jaki sposób lubelski myśliciel dokonuje krytyki liberalizmu z pozycji personalizmu. Przyczyną niezgody między tymi dwoma nurtami jest, jak się okazało, zupełnie inne rozumienie wolności. S. Kowalczyk – personalista, pojmuje wolność jako odpowiedzialne człowieczeństwo, natomiast krytykowany przez niego liberalizm akcentuje przede wszystkim swobodę jednostki.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zastosowanie gier skierowanych na cel do anotacji korpusów językowych

Istnienie problemów AI-zupełnych przyczyniło się do poszukiwań alternatywnych sposobów rozwiązywania problemów sztucznej inteligencji, nie opartych wyłącznie na pracy komputera. Pomimo że komunikacja jest dla ludzi czymś oczywistym, nadal nie istnieje sposób jej automatyzacji. Aktualnie powszechnie stosowanym podejściem w rozwiązywaniu problemów NLP jest podejście statystyczne, którego powodzenie zależy od wielkości korpusu językowego. Przygotowanie rzetelnego zbioru danych jest zatem kluczowym aspektem tworzenia statystycznego systemu sztucznej inteligencji. Z uwagi na zaangażowanie specjalistów jest to proces czasochłonny i kosztowny. Jednym z obiecujących podejść, pomagających zredukować czas i koszt tworzenia otagowanego korpusu, jest korzystanie z gier skierowanych na cel. Ambicją niniejszej pracy jest przybliżenie poszczególnych etapów tworzenia gry przeznaczonej do pozyskania zasobów językowych oraz omówienie skuteczności jej działania. Analiza ta zostanie przeprowadzona na podstawie kolekcji gier Wordrobe wspierających anotacje korpusu języka naturalnego.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Miejsce zachowań prospołecznych w profilaktyce pedagogicznej

Cel badań. Celem artykułu jest wskazanie istoty zachowań prospołecznych dla zdrowia młodzieży oraz miejsca zachowań prospołecznych we współcześnie pojmowanej profilaktyce zachowań ryzykownych.
Metoda badań. Metoda przeglądowa.
Wyniki. Zachowania prospołeczne takie jak altruizm stanowią istotną przeciwwagę dla zachowań ryzykownych.
Wnioski. W ramach profilaktyki zachowań ryzykownych należy dodatnio oddziaływać na zachowania prospołeczne.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Zachowania parafiliczne a społeczeństwo. Normy kulturowe i postrzeganie społeczne

Artykuł prezentuje sposób, w jaki normy kulturowe wpływają na postrzeganie społeczne zachowań parafilicznych. Dotychczas w literaturze opisano szczegółowo jedynie kilka parafilii. Podejście społeczeństwa do mniejszościowych zachowań seksualnych jest przedmiotem zainteresowania badaczy od wielu lat. Możliwe, że społeczeństwo wykazuje negatywny stosunek zarówno do parafilii patologicznych, jak i niepatologicznych. Niezbędne jest prowadzenie dalszych badań w kierunku postrzegania społecznego zachowań parafilicznych i charakterystyk danych parafilii.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Przekład intersemiotyczny w ujęciu teoretyków literatury i w praktyce szkolnej

Cel badań. Celem badania było sprawdzenie, jak metoda przekładu intersemiotycznego wpływa na rozumienie tekstu literackiego przez uczniów gimnazjum. Wychodząc od rekonstrukcji teorii Romana Jakobsona dotyczącej możliwości przekładowej i wyróżnionych przez badacza trzech rodzajów przekładów (rewording, translationproper, transmutation), Autorka skupia się na transmutacji, odnajdując jej zastosowanie w metodyce nauczania języka polskiego. W artykule autorka omawia najpierw aspekt teoretyczny (Seweryna Wysłouch, Maryla Hopfinger), a następnie rozważa „przekład intersemiotyczny” jako metodę nauczania (prace Doroty Karkut, Anny Pilch, Anny Dyduchowej).
Metodologia. Przedmiotem rozważań w artykule staną się relacje pomiędzy obrazami 
i tekstami, zasadzające się na ilustracji uczniowskiej, dodatku edytora i formie ekfrazy jako szczególnego rodzaju przekładu.
Wyniki. Autorka dowodzi, że metoda przekładu intersemiotycznego poszerza rozumienie metafory, wzbogaca tryb lektury, a także umożliwia kształcenie estetyczne; sprawia, że nauczyciel staje się przewodnikiem po świecie szeroko rozumianej sztuki.
Wnioski. Metaforyczne wychwytywanie podobieństw – czyli idea przekładu intersemiotycznego – pozwala na kształtowanie wielu różnych umiejętności. Nie jest to droga łatwa, ale może okazać się atrakcyjna i owocna. Z przeprowadzonych badań wynika, że spotkanie z obrazem stało się dla uczniów nie tylko zabawą dla wzroku, ale także okazją do notowania efektów postrzegania, wzbogacania własnej wizji świata przez zestawienie jej 
z innym sposobem widzenia.  Z kolei formy rysowania ilustracji mogą bardzo przydatne
 w kształceniu polonistycznym, ponieważ umożliwiają one uczniom zadomowienie się 
w dziele i jego rozpoznawanie, a niekiedy głębsze wnikanie w tworzywo artystyczne. Metoda ta ułatwia uczniom docieranie do znaczeń utworu, a także wyrażanie odbiorczych intuicji, nawet wtedy, gdy istnieje bariera niezbyt wykształconego języka pojęciowego.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rola sposobu słuchania muzyki oraz strategii regulacji emocji w osiąganiu pozytywnego nastroju.

Cel. Celem badania było sprawdzenie, w jaki sposób użycie muzyki wiąże się z osiąganiem pozytywnego nastroju u osób preferujących odmienne strategie regulacji emocji.
Metoda badań. W badaniu korelacyjnym zostało przebadane 256 osób. Na potrzeby badania został stworzony Kwestionariusz Sposobów Słuchania Muzyki. Dotychczasowe badania dotyczące tego, w jaki sposób ludzie słuchają muzyki, zazwyczaj wyróżniały takie skale jak: emocjonalna, poznawcza, w tle, fizyczna. W stworzonym kwestionariuszu uwzględniliśmy podział potencjalnego wpływu muzyki na emocje na dwa obszary: indukowania silnych wrażeń emocjonalnych oraz słuchania muzyki w celu pozytywnego wpływu na nastrój.
Wyniki. Na pytaniach z kwestionariusza została przeprowadzona eksploracyjna analiza czynnikowa. Skumulowana wyjaśniona wariancja wynosiła 47%. Analiza pokazała utworzenie trzech czynników zgodnych z teoretycznymi zakładanymi skalami: społeczną, używania muzyki na indukowanie silnych stanów emocjonalnych i używania muzyki w celu pozytywnego wpływania na nastrój. W kolejnym kroku analizy postanowiliśmy sprawdzić relacje miedzy pozytywnym afektem a skalami kwestionariusza muzyki i strategiami regulacji emocji J. Grossa, które wyróżniały strategie poznawczego przeformułowania oraz supresji. Badanie pokazało związek pozytywnego afektu ze strategiami regulacji emocji. Odpowiednio z supresją (r= -0,31, p<0,01) oraz poznawczym przeformułowaniem (r= 0,25, p<0,01) oraz ze skalą słuchania muzyki w celu pozytywnego wpływu na nastrój (r= 0,27, p<0,01). Analiza regresji potwierdziła, że dodanie do modelu zawierającego obie strategie regulacji emocji, skali słuchania muzyki w celu pozytywnego wpływu na nastrój istotnie polepsza predykcję pozytywnego afektu. 
Wnioski.
Badanie jest cennym krokiem w kierunku zrozumienia, w jaki sposób ludzie regulują emocje za pomocą muzyki. Okazuje się, że muzyka może być niezależnym od używania strategii regulacji emocji, dodatkowym sposobem na osiąganie pozytywnego afektu, ale tylko w przypadku, gdy osoby słuchają muzyki po to, by aktywnie wpłynąć na pozytywny nastrój.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
EWOLUCJA KORPORACJI TRANSNARODOWYCH W ŚWIETLE PROCESU GLOBALIZACJI

Artykuł ma na celu przedstawienie procesu ewolucji korporacji transnarodowych, ich szerokiego wpływu na proces globalizacji oraz związanych z tym następstw. Tezą opracowania jest stwierdzenie, że korporacje stanowią zarówno siły sprawcze, jak i głównego beneficjenta procesu globalizacji. 
Artykuł podzielono na trzy części. W pierwszej przedstawiono różne ujęcia definicyjne korporacji transnarodowych, genezę i proces ewolucji tych podmiotów. W części drugiej scharakteryzowano współczesne tendencje rozwojowe oraz przedstawiono największe firmy na świecie wraz z ich kategorią działania oraz państwem pochodzenia. W oparciu o literaturę przedmiotu i dane źródłowe stwierdzono, iż obecnie nastała nowa faza rozwoju – okres dominacji chińsko-amerykańskiej. W ostatniej części przedstawiono zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty opisywanych procesów. Tutaj wskazano na wkład przedsiębiorstw w rozwój badań i nowoczesnych technologii, ale również na ingerencję w życie społeczno-polityczne. Poruszono takie kwestie jak: polaryzacja dochodowa, nadużywanie pozycji dominującej, wyzysk siły roboczej czy celowe lokalizowanie produkcji w państwach ubogich. Artykuł zakończono prognozą – apokaliptyczną wizją świata związaną z utrzymaniem przedstawionych trendów.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Niebezpieczne książki. Rozważania o kategorii opresji w literaturze dla najmłodszych

Poddając analizie wybrane teksty polskiej i zagranicznej literatury dziecięcej z okresu XIX
i XX wieku, warto zwrócić uwagę na ich opresyjność w perspektywie nadawczo-odbiorczej. Kategorię
opresji można obserwować w zależności od przyjętej koncepcji dzieciństwa przez autora
oraz tego, którego z uczestników komunikacji literackiej dotyka przemoc symboliczna; może
być to odbiorca dziecięcy oraz dorosły pośrednik lektury. Czytelnicy poznając świat mają prawo
do poznania autentycznych opowieści (poruszających wszystko to, co znajduje się w kręgu zainteresowań
dziecka w tym trudne tematy), jednak zbyt natrętna funkcja wychowawcza tekstu
może stanowić swego rodzaju „ucisk czytelniczy” - o czym powinni pamiętać nie tylko autorzy
ale wszyscy ci, którzy wprowadzają dziecko w świat lektury.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Badania dzieci. Trudności oraz wskazówki pomagające je przezwyciężyć

Teza. Podejście nowej socjologii dzieciństwa (James, Prout, 1997) zwróciło oczy badaczy na dzieci jako kompetentnych aktorów społecznych, których wiedza (Mayall, 2008) na temat otaczającej je rzeczywistości może służyć celom naukowym, tj. poszukiwaniu prawdy poprzez możliwie jak najpełniejszy opis świata. Takie podejście odnosi się także do Konwencji o Prawach Dziecka, a w szczególności do artykułu 12, który postuluje umożliwienie dziecku formułowania własnych poglądów i opinii oraz bycia wysłuchanym w sposób swobodny, w odniesieniu do spraw, które go dotyczą, z uwzględnieniem jego wieku i dojrzałości (Brzozowska-Brywczyńska, 2014). Badania dzieci mogą poszerzyć perspektywę badanej rzeczywistości, ale jednocześnie obarczone są licznymi trudnościami, które, jeśli proces badawczy zostanie dobrze zaplanowany, a badacz będzie pamiętał o etyce, można zniwelować.
Omówione koncepcje. Artykuł ukazuje perspektywę nowej socjologii, która jest zorientowana na dziecko jako podmiot badania i wynikające z tego podejścia trudności. Podejmując decyzję o charakterze działań badawczych, na samym początku należy zwrócić uwagę na problem semantyczny, innymi słowy ustalić, czy zajmujemy się badaniem dzieciństwa, badaniem dzieci czy badaniem z udziałem dzieci. Odnosząc się do tego wyboru, należy przygotować proces badawczy, nie zapominając o etyce i odpowiednio dobranej metodologii.
Wyniki i wnioski. Trzeba być przygotowanym na trudności, na które można się natknąć przeprowadzając badania z uczestnictwem dzieci, i postępować zgodnie z prawem i zasadami etycznymi oraz wskazówkami metodologicznymi, aby je zminimalizować. Problemy są częstym powodem rezygnowania z włączania dzieci do badań, dlatego opracowanie propozycji ich rozwiązań jest istotne i potrzebne.
Wartość poznawcza. Triki badawcze pozwalające pokonać najczęstsze trudności badań zakładających uczestnictwo dzieci.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Realizacja założeń edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej - analiza dokumentacji pracy szkoły

Cel badań. Celem badań było rozpoznanie związku pomiędzy założeniami teoretycznymi a realizacją edukacji zdrowotnej na etapie szkoły podstawowej. 
Metoda badań. W badaniach zastosowano metodę zbierania danych w oparciu o źródła wtórne (Rubacha, 2011). Analizie poddano zapisy dotyczące procedur realizacji edukacji zdrowotnej zapisane w przedmiotowych planach pracy nauczycieli (język angielski, przyroda, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie) w oparciu o wytyczne zawarte w podstawach programowych wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2014, poz. 803). 
Wyniki. W toku analizy dokumentacji stwierdzono, że przedmiotowe plany dydaktyczno – wychowawcze  zawierają cele, zadania i treści edukacji zdrowotnej. Na pierwszym etapie kształcenia treści edukacji zdrowotnej realizowane są w układzie spiralnym co oznacza, że uczniowie w kolejnych latach stopniowo wzbogacają i pogłębiają zakres kompetencji (Celarek, Dąbrowski, Jankowski, 1999). W klasach 4 – 6 zauważono rozbieżności co do założeń zawartych w podstawie programowej a przedmiotowymi planami nauczania w przedmiotach: przyroda i wychowanie  do życia w rodzinie. Otóż w klasie 5 i 6 plany pracy z przedmiotu przyroda wykazały brak kontynuacji spiralnej realizacji treści z obszaru zdrowie i troska o zdrowie w klasach 5 i 6. W kasie 5 i 6 nie wyposażają uczniów w wiedzę dotyczącą biologii rozwoju człowieka (ciąża, rozwój płodu, poród). 
Wnioski.
1. Przedmiotowa analiza dokumentacji umiejscawia treści edukacji zdrowotnej wskazane podstawą programową w holistycznej koncepcji zdrowia.
2. Treści edukacji zdrowotnej są realizowane na obu etapach kształcenia w zakresie przedmiotów wskazanych podstawą programową.
3. Przedmiotowe plany pracy nauczycieli zawierały treści edukacji zdrowotnej zawarte w podstawie programowej.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Romantyczni szaleńcy z głowami w chmurach czy śmiałkowie uparcie dążący do celu? – analiza porównawcza marzeń dzieci z Biharamulo (Tanzania), Laare (Kenia) oraz Czaplinka (Polska)

Celem referatu jest przedstawienie marzeń uczniów wybranych szkół: w Biharamulo (Tanzania), Laare (Kenia) oraz Czaplinku (Polska). Analiza badań powstała w oparciu o wypowiedzi uczniów na temat wykonanych fotografii. Autorskie zdjęcia dzieci i młodzieży były materiałem pomocniczym i wywoławczym do przeprowadzenia wywiadów na temat tego, jakie są marzenia uczniów. Obraz stanowił medium komunikacji i współpracy między studentami a dziećmi i młodzieżą. Wnioski z badań koncentrują się głównie na różnicach i podobieństwach międzykulturowych.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Estetyka dzieła literackiego w strukturalistycznej koncepcji Jana MukaŘovskiego

Strukturalizm jako kierunek badań literaturoznawczych i lingwistycznych był w latach dwudziestych i trzydziestych XX w. wiodący na uniwersytetach I Republiki Czechosłowackiej. Artykuł skupia się na jednym z najważniejszych

członków Praskiego Koła Lingwistycznego, strukturaliście Janie Mukařovskim i jego studiach na temat estetyki w duchu strukturalizmu. Przedefi niował on pojęcia estetycznej wartości, normy i funkcji, a także stworzył wiele innych elementów spójnej teorii naukowej. Przepracował zagadnienia struktury, semantycznego gestu i indywidualności w sztuce. Elementy jego teorii zostały użyte przez neostrukturalistów i dzisiejszych narratologów do analizy dzieł literackich.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Postsekularyzm a literatura. Przykład Edwarda Stachury

Referat ma na celu usytuowanie postsekularyzmu na mapie fundamentalnych zmian w polskim dyskursie literaturoznawczym ostatnich kilkunastu lat. Posiłkując się refleksją Agaty Bielik-Robson i Adama Lipszyca, najważniejszych rodzimych znawców tematu, zaprezentowany zostanie zarys kierunków kryptoteologicznych interpretacji twórczości poetyckiej i prozatorskiej Edwarda Stachury.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Czy rzeczywiście szata nie zdobi człowieka? Przejawy mody celtyckiej w elementach stroju kobiecego na ziemiach polskich w I w. p.n.e.

Celem niniejszej pracy jest omówienie wybranych zabytków archeologicznych stanowiących ozdoby i elementy stroju kobiecego z terenów Polski w I w. p.n.e., które stylistycznie nawiązują do zabytków kultury lateńskiej. Rozpatrywane ozdoby i elementy stroju pochodzą z grobów kobiecych odnotowanych na stanowiskach kultur przeworskiej i oksywskiej. W niniejszej pracy podjęta została próba interpretacji analizowanych zabytków oraz zobrazowano kontekst ich występowania. Rozważania zawarte w artykule są przyczynkiem do badań nad znaczeniem złożonych oddziaływań kultury lateńskiej na ziemiach polskich w młodszym okresie przedrzymskim.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Relacje między postaciami w filmach animowanych dla dzieci

Celem artykułu jest refleksja nad możliwością korzystania z serialu animowanego jako narzędzia aktywizacji społecznej i szerzenia równouprawnienia. Autorka prezentuje potencjał edukacyjny kultury popularnej, koncentrując swoje analizy na serialach animowanych 
dla dzieci. Podstawową jej obserwacją jest stwierdzenie, że choć współcześnie dziewczęta bywają głównymi bohaterkami kreskówek, to jednak wszystkie żeńskie postacie żyją 
w świecie zmonopolizowanym przez chłopców. W animowanym świecie istnieje tylko kilka przykładów przyjaźni między dziewczętami, a grupy dziewcząt są prawie nieobecne.
Z drugiej strony, nowe kreskówki są coraz bardziej emancypujące, a niektóre z nich oferują młodym dziewczętom prawdziwe upodmiotowienie. Niniejszy artykuł prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w Polsce.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wczesna dorosłość w ponowoczesności. Odraczanie autonomii w kontekście zamieszkiwania z rodziną pochodzenia

Badania rzeczywistości społecznej potwierdzają wydłużenie się okresu moratorium. Już 30., a nawet 40-latki odraczają dorosłość, wciąż zamieszkując w rodzinnym domu, nie podejmując pracy zawodowej lub też rezygnując z niej ze względu na niesatysfakcjonujące zarobki. Za czynniki sprzyjające takim wyborom podaje się zarówno niedojrzałość psychiczno-emocjonalną młodych ludzi, jak i warunki ekonomiczne, które utrudniają start w dorosłość. W artykule przedstawiam koncepcję „stającej się dorosłości” Jeffreya J. Arnett a przesuwającą wiek wczesnej dorosłości i umożliwiającą adaptację młodych ludzi do czekających ich zadań.

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Nowe agendy socjalizacji konsumenckiej w procesie wychowawczym

Teza. Celem artykułu jest wskazanie wpływu mega i makro poziomu na kształtowanie się nowych agend socjalizacji konsumenckiej w procesie wychowawczym. Artykuł stanowi próbę wyjaśnienia założenia, iż współcześnie proces wychowawczy związany jest nie tylko z przemianami w wartościach, czy definiowaniu rodziny, ale też protestami w przemyśle motoryzacyjnym w latach 30 XX w., alokacją produkcji, marketingiem, globalizacją, konsumpcjonizmem, rozwojem nowych mediów i transformacją ustrojową w Polsce. 
         Omówione koncepcje. Analiza łączy w sobie teorie dotyczące problematyki szeroko pojętej konsumpcji, w tym teorię społeczeństwa konsumentów Zygmunta Baumana, czy brandingu narodu Jamesa McNeala z kilkoma ujęciami zmian w XX i XXI-wiecznego społeczeństwa i globalizacji, wśród których wyjściową stała się teza Beverlyego Silvera. 
         Wyniki i wnioski. W artykule wskazano, iż we współczesnym społeczeństwie doszło do transformacji agend socjalizacji czego przyczyną są przede wszystkim zmiany na makro i mega poziomie. W artykule zwrócona jest uwaga na problematykę utowarowienia jednostki i „gry rynkowej” związanej z sukcesem i awansem społecznym rodziny zapośredniczonej przez rozwój dziecka -  „najdroższej inwestycji”. 
         Wartość poznawcza podejścia. Największą wartość stanowi oryginalna, dotychczas nie podejmowana, perspektywa analizy procesu wychowawczego współczesnego dziecka nie tylko w kontekście rodziny, środowiska i konsumpcji, ale też procesów zmian w organizacjach i organizacji pracy. Tak przyjęty imperatyw wynika z przekonania, że współczesna rzeczywistość wymaga nie tylko analizy psychologicznej z perspektywy jednostki, czy socjologicznej analizy grupy i systemu edukacji, ale problemów odbywających się na poziomie międzynarodowym, przy przyjęciu tezy Samuela Huntingtona o konsolidowaniu     się światowej gospodarki. 

Czasopismo: Ogrody Nauk i Sztuk
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia