rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dwa „sonety” ks. Grzegorza Stachury (będziesz Hiobem, jak Marta)

Ks. Grzegorz Stachura (ur. 1976), uhonorowany nagrodą poetycką im. Ks. Janusza Pasierba, należy do poetów, którzy dopracowali się własnej dykcji poetyckiej. Jednak poza antologią Poezja w sutannie ksiądz Stachura nie doczekał się uważnej lektury krytycznej. Tymczasem pokorna i mądra liryka Stachury zasługuje na prezentację szerszej publiczności i uważną lekturę. Jego wiersze-impresje odwołują się do Biblii, nie tylko poprzez cytat bądź aluzję, ale w strukturze głębokiej dzieła poetyckiego. W niniejszym opracowaniu przedstawiono dwa wiersze, które odczytano jako rodzaj modlitwy poetyckiej. Zarówno Hiob, jak i Marta, zmuszają czytelnika do odpowiedzi na najbardziej głębokie kwestie dotyczące życia i wiary. Można powiedzieć, że inspirowana duchem Biblii poezja Stachury jest rodzajem poetyckiej proklamacji orędzia zbawienia. Spośród wszystkich obrazów biblijnych liryczny bohater Stachury najbardziej przypomina tych, którym Chrystus w przypowieści nadaje imię „słudzy nieużyteczni” (por. Łk 17,7-10).

Czasopismo: Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Medykalizacja wyglądu – nowy wymiar zdrowego ciała

Proces medykalizacji jest nierozerwalnie związany z ludzkim ciałem. Współcześnie jednak odznacza się on dużą ekspansywnością, zawłaszczającą kolejne obszary ludzkiego życia. Medykalizacja dotyczy dwóch kategorii wydarzeń: 1) w ścisłym znaczeniu medycznym chodzi o przemiany, zachodzące w ludzkim życiu w procesie choroby (hospitalizacja, przyjmowanie leków, rehabilitacja itp.; ważne i godne podkreślenia jest obiektywne istnienie choroby; 2) w szerokim znaczeniu, nadanym przez socjologów medycyny, jest to proces zawłaszczania kolejnych obszarów ludzkiego życia pod jurysdykcję medycyny. Obszary te wcześniej traktowane były jako naturalne, normalne (nieśmiałość, ciąża) lub też znajdowały się pod jurysdykcją innych instytucji (rodzina, prawo). Niniejszy artykuł dotyczy szerokiego, socjologicznego ujęcia tego procesu. Jego celem jest ukazanie jednego z obszarów poddawanych obecnie medykalizacji, jakim jest ludzkie ciało, a dokładniej – wygląd (image). Artykuł ma pokazać, jak rozszerza się współcześnie obszar leczenia, co poddaje się kontroli medycyny i jak przekłada się to na życie prywatne i zawodowe oraz na zmianę w postrzeganiu i rozumienia kategorii „zdrowie” i „choroba”. Przywołane zostaną podejścia do ciała, wymiary i praktyki medykalizacji w odniesieniu do niego oraz przybliżone zostanie pojęcie lookismu.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Porównanie zdolności zbiorowisk roślinnych śródpolnych oczek wodnych do zatrzymywania substancji biogennych

Badania przeprowadzono w latach 2010–2015 w śródpolnych oczkach wodnych na terenie gminy Stare Czarnowo, woj. zachodniopomorskie. Celem podjętych badań było określenie zdolności
zbiorowisk roślinnych porastających oczka wodne do zatrzymywania makro- i mikroskładników.
W analizowanych oczkach wodnych stwierdzono trwałą obecność zbiorowisk szuwarowych
w strefach przybrzeżnych o charakterze jednogatunkowych agregacji. Ponadto w badanych oczkach
wodnych stwierdzono różnice w zawartości makro- i mikroskładników w roślinności szuwarowej.
Dużą ilość azotu kumulowały zbiorowiska trzciny pospolitej (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex
Steud.) – średnio z lat 2010–2015 od 28,5 do 30,1 g⋅kg–1 s.m., najmniejszą natomiast zbiorowiska
manny mielec (Glyceria maxima (Hartm.) Holmb.) – 20 g⋅kg–1 s.m. Dużą zawartość fosforu i potasu
zanotowano w roślinności zbiorowiska manny mielec (Glyceria maxima (Hartm.) Holmb.), a wapnia
i magnezu – w roślinności ze zbiorowiska pałki szerokolistnej (Typha latifolia L.). Zawartości mikroskładników w roślinności analizowanych zbiorowisk były również zróżnicowane. Największe zawartości żelaza i manganu stwierdzono w roślinności ze zbiorowiska trzciny pospolitej (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud.), a najmniejsze ze zbiorowiska pałki szerokolistnej (Typha latifolia L.).
Zawartość cynku w roślinności poszczególnych zbiorowisk była mała – 16,1–24,4 mg⋅kg–1, a więc
poniżej wartości granicznych przyjętych dla roślinności szuwarowej wynoszących 50–120 mg⋅kg–1
s.m.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Językowy obraz kobiety i mężczyzny w aforyzmach Gertrudy von le Fort

W niniejszej publikacji mowa jest o językowym obrazie kobiety i mężczyzny w aforyzmach Gertrud von le Fort, niemieckiej pisarki żyjącej w latach 1876-1971, której twórczość określają inspiracje religijne. Podjęte tu rozważania wchodzą w zakres semantyki leksykalnej i korespondują z językoznawstwem aksjologicznym oraz nowszym nurtem badań językoznawczych, tzw. teolingwistyką. Autor poddaje semantycznej analizie sposób, w jaki Gertrud von le Fort kategoryzuje i wartościuje w swoich aforyzmach relację zachodzącą między kobietą i mężczyzną. Interesuje go etyka mowy poetki oraz wartości semantyczne tworzące w jej idiolekcie obraz obu płci. Ponieważ sferę aksjologiczną aforyzmów Gertrud von le Fort konstytuuje język doświadczenia religijnego, autor zwraca również uwagę na sposób, w jaki przedstawiana jest w badanych aforyzmach duchowość kobiety i mężczyzny. Refleksja metodologiczna oparta jest o studium wiedzy z zakresu badań nad językowym obrazem świata. Autor definiuje to zagadnienie, przedstawiając pierwotną koncepcję Wilhelma von Humboldta oraz współczesne koncepcje badawcze m.in. Jerzego Bartmińskiego i Ryszarda Tokarskiego, a następnie odnosi je do relacji, jaka zachodzi między językowym obrazem świata a literaturą. Rozważania wzbogacone są o notę biograficzną Gertrud von le Fort, której poetycka i prozatorska twórczość stała się na początku XX wieku oznaką duchowego odrodzenia Niemiec. Przedstawione zostały najważniejsze fakty z życia poetki oraz rozwój jej pisarskiego kunsztu. Autor przypomina m.in. o Hymnach do Kościoła (Hymnen an die Kirche) – jednym z najważniejszych poematów niegdyś protestanckiej pisarki, w którym zawarła swój własny duchowy proces zbliżania się do katolicyzmu. Praca stanowi oryginalny wkład autora do badań nad literacką spuścizną Gertrud von le Fort. Jak dotąd nie były prowadzone żadne analizy ujmujące jej aforystyczną twórczość z punktu wiedzenia językoznawstwa kulturowego, uwzględniającego aspekty aksjologiczne jej idiolektu. Refleksja dowodzi m.in., że orientacja estetyczna języka le Fort oparta jest o ideę wzajemności kobiety i mężczyzny, i że obraz obu płci zastany w aforyzmach pisarki jest spójny z ich potocznym wyobrażeniem zakorzenionym w tradycji chrześcijańskiej. Tym samym praca może być społecznie ważnym przyczynkiem do dalszych rozważań z zakresu wywiedzionej z literatury chrześcijańskiej antropologii płci.

Czasopismo: Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Rekonstruktorzy profesjonalni czy hobbystyczni? Rola i znaczenie stroju w świecie rekonstrukcji historycznej epoki średniowiecza

Stopień poprawności historycznej odtwarzanych przez rekonstruktorów strojów staje się obecnie jednym z czynników różnicujących odtwórców historycznych. Artykuł stanowi próbę analizy dwóch skrajnych podejść kobiet i mężczyzn do kwestii projektowania własnego ubioru: podejścia profesjonalnego, charakteryzującego się dbałością o historyczną poprawność ubioru oraz podejścia hobbystycznego, przejawiającego się w braku staranności i nie przywiązywaniu wagi do wyglądu stroju. Artykuł będzie ponadto próbą określenia znaczenia ubioru, jego elementów oraz wiedzy na jego temat dla budowania własnej pozycji, autorytetu oraz władzy w świecie rekonstrukcji historycznej epoki późnego średniowiecza.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ubożenie gleby torfowo-murszowej w składniki zasadowe czynnikiem intensyfikującym rozpraszanie rozpuszczonego węgla organicznego (RWO) do zasobów wodnych

W pracy przedstawiono zmiany stężenia rozpuszczonego węgla organicznego (RWO) w płytkiej wodzie gruntowej zmeliorowanego torfowiska niskiego (z glebą torfowo-murszową MtIIcb), na tle zmian pH gleby oraz zawartości w niej składników zasadowych i ich stężenia w wodzie obecnej w obrębie warstwy organicznej gleby zagospodarowanej jako łąka kośna. Badania prowadzono w latach 2000–2012 na torfowisku Kuwasy, położonym między Jeziorem Rajgrodzkim a północno-zachodnimi obrzeżami środkowego basenu Biebrzy. W badanym okresie wykazano znaczące zmniejszenie się wartości pH wierzchnich (0–40 cm) warstw gleby torfowo-murszowej oraz znaczące zwiększenie stężenia RWO w wodzie gruntowej pobieranej w obrębie całego profilu złoża organicznego. Potwierdzono wpływ zmniejszającej się zawartości Ca, Mg i K w ośrodku glebowym na zwiększenie stężenia RWO w wodzie gruntowej. Zauważono również dużą rolę sodu i żelaza w tworzeniu kompleksów mineralno-organicznych o zwiększonej rozpuszczalności. Jednoznaczną tendencję do wzrostu stężenia RWO w badanym okresie zaobserwowano także w wodzie rowu melioracyjnego, sąsiadującego z badaną kwaterą i odprowadzającego wodę z torfowiska.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nierówności w zdrowiu w świetle wyników projektu „problem zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne w Polsce. Próba analizy socjomedycznej”

Niska zgłaszalność kobiet na bezpłatne badania cytologiczne oferowane w ramach „Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy” (PPPWWRSM) stanowi zagadnienie wymagające pogłębionej analizy. Przedstawiony projekt jest jednym z pierwszych reprezentatywnych badań socjologicznych, dotyczących tej problematyki. Głównym celem projektu były opis oraz interpretacja postaw kobiet wobec profilaktycznych badań cytologicznych, a także diagnoza przyczyn unikania/odkładania w czasie takich badań.
Z uwagi na złożoność przedmiotu badań, zastosowano dwa rodzaje analizy: jakościową i ilościową. Przeprowadzono 80 wywiadów swobodnych, z których wnioski wykorzystano na etapie przygotowania narzędzia do badań o charakterze ilościowym. Wywiady bezpośrednie (CAPI) zostały zrealizowane jesienią 2014 r. na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 500 kobiet w wieku 25–59 lat (populacja objęta PPPWWRSM).
Efektem badań jest wiedza dotycząca zachowań zdrowotnych Polek oraz ich społecznych uwarunkowań. Na szczególną uwagę zasługują odmienne wzorce postępowania, wynikające ze zróżnicowania społeczno-kulturowego (m.in. wiek, miejsce zamieszkania, wykształcenie), przejawiające się w korzystaniu z opieki ginekologicznej, wiedzy na temat profilaktyki i jej źródeł oraz motywacji do podejmowania aktywności prozdrowotnej.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Transformacja polskiej polityki społecznej a członkostwo w Unii Europejskiej

Polska polityka społeczna została ukształtowana na gruncie głębokich zmian systemowych, jakie dokonały się w kraju na początku lat 90. XX w. Pogłębiający się kryzys polityczny i ekonomiczny, otwarty konflikt społeczny doprowadził do załamania się ustroju i rozpoczęcia przekształceń w formie transformacji systemowej. Przejście od socjalistycznego systemu gospodarowania, opartego na własności państwa oraz centralnym planowaniu i zarządzaniu gospodarką, do kapitalistycznego systemu rynkowego spowodowało radykalne zmiany we wszystkich strukturach państwa. Konieczna była reorganizacja polityczna, ekonomiczna i społeczna kraju na poziomie: zarządzania instytucjami, organizacji zasad działania gospodarki, a także relacji wewnątrzspołecznych. Natomiast okres akcesyjny przed członkostwem w Unii Europejskiej to transformacja, mająca na celu: ekonomiczne ustabilizowanie gospodarki krajowej, dokonanie przekształceń w sferze prawno-instytucjonalnej oraz nawiązanie współpracy ekonomicznej i politycznej z państwami Europy Zachodniej. Kumulacja różnych politycznych, ekonomicznych i społecznych czynników zdeterminowała kierunek procesu transformacyjnego i modernizacyjnego w Polsce przełomu wieków, ale także ukształtowała nowe przesłanki konceptualizowania zadań i celów polityki społecznej. A zatem pytanie brzmi: w jakim stopniu kolejne procesy modernizacyjne zmieniły politykę społeczną, realizowaną w Polsce, w czasie odchodzenia od modelu socjalistycznego i dochodzenia do Europejskiego Modelu Społecznego?

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
[Rev.] Wojciech Kudyba, W końcu świat, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2014, ss. 120, Biblioteka „Toposu”, t. 94.

Recenzja zawiera opis struktury poetyckiej książki Wojciecha Kudyby pt. W końcu świat (Sopot 2014). Autorka opisuje treść (zawartość) i analizuje porównawczo niektóre utwory poetyckie z tej książki.

Czasopismo: Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Ikona Matki Bożej Nieustającej Pomocy

Tekst jest komentarzem do obrazu zamieszczonego na okładce, ilustracji przedstawiającej typ ikony Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Autorka tekstu opisuje krótko historię tego typu wizerunku oraz dokonuje jego analizy formalnej, zgodnie z zasadami deskrypcji obrazów stosowanymi w historii sztuki.

Czasopismo: Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wymiary współczesnego design’u a koncepcja zrównoważonego rozwoju

Przedmiotem rozważań zawartych w niniejszym tekście jest problematyka zrównoważonego rozwoju oraz refleksja nad jakością ludzkiego życia w perspektywie możliwości oferowanych przez nowoczesne podejście do projektowania. Współczesny design i role projektantów coraz mocniej wiążą się z poszukiwaniem rozwiązań zaspokajających społeczne oczekiwania. Takie podejście można z powodzeniem określić mianem projektowania odpowiedzialnego społecznie, dla którego przełom wieków XX/XXI stał się czasem wielkich wyzwań, możliwości, ale i oczekiwań społecznych. Od twórców wymaga się współcześnie czegoś więcej niż tylko wartości estetycznej, artystycznej czy użytkowej danego produktu. Misja współczesnego projektanta, zdaniem wielu badaczy, obejmuje także potrzebę uwzględniania w swej pracy globalnej etyki w zakresie promowania zrównoważonego rozwoju. Omówienie wskazanej tematyki osadzone zostało w perspektywie nauk społecznych, z równoczesnym podkreśleniem roli specjalistów realnie oddziałujących na kształt otoczenia, w którym żyjemy – urbanistów, architektów i projektantów. Grupy te aktywnie działają na rzecz najbliższego środowiska, wypełniają nasze otoczenie przedmiotami, tworzą nowe przestrzenie znaczące, wreszcie – projektują w sposób zrównoważony (sustainable design). W tekście zostaną zaprezentowane założenia tak pojmowanego rozwoju jako tła dla zmian zachodzących w wymiarach zawodu projektanta i redefinicji roli współczesnego design’u na podstawie przykładów pochodzących z dostępnych źródeł zastanych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Dynamika zmian stężenia związków azotu w wodach górnej Zgłowiączki w latach 1990–2011

W pracy przedstawiono wyniki analizy dynamiki zmian stężenia związków azotu i oceny jakości
wody górnej Zgłowiączki na podstawie badań Państwowego Monitoringu Środowiska w latach 1990–
2011. Analiza obejmowała stężenie azotu Kjeldahla, N-NO3, N-NH4, N-NO2 oraz azotu ogólnego.
Woda górnej Zgłowiączki do ujścia do Jeziora Głuszyńskiego była silnie zanieczyszczona związkami
azotu. Jej jakość była gorsza niż odpowiadająca II klasie czystości. Stężenie azotanów przekraczające
wartości dopuszczalne dla II klasy czystości stwierdzono w 70, 59 i 43% prób w punktach kontrolno-
-pomiarowych 1., 2. i 3. Głównymi formami azotu zanieczyszczającymi wodę były azotany i jon
amonowy. Ich udział w ogólnej zawartości związków azotu wynosił średnio od 83 do 95%. Stosunek
formy amonowej do azotanowej wynosił średnio 0,25–0,74. Azotany pochodziły głównie z zanieczyszczeń obszarowych dopływających do rzeki z odpływami z sieci melioracyjnej, a forma amonowa – ze źródeł punktowych. W przypadku stężenia formy azotanowej zanotowano tendencję wzrostową (do 2007 r.), a formy amonowej – malejącą (do 2006 r.), zwłaszcza wartości maksymalnych
rocznych. Obserwowana dynamika zmian średnich miesięcznych wartości stężenia N-NO3 w wodach
górnej Zgłowiączki, to znaczy pojawianie się maksymalnych wartości w okresie luty–kwiecień,
a minimalnych – w miesiącach letnich, jest charakterystyczna dla małych cieków odwadniających
zlewnie rzeczne użytkowane rolniczo. Utrzymujące się okresowo duże stężenie azotanów w wodach
górnej Zgłowiączki świadczy o potrzebie podjęcia działań, mających na celu ograniczenie odpływu
azotanów z pól, hamowanie odpływu z drenów, budowę małych zbiorników retencyjnych i wykorzystanie obszarów mokradłowych na odcinku ujściowym do Jeziora Głuszyńskiego.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pokolenie przełomu w WEB 2.0

Przedstawicielami generacji Y są osoby urodzone w latach 1977–1997. Inaczej zwani „okablowanym pokoleniem”, są wprawni w wykorzystaniu narzędzi internetowych. Ich umiejętności w wykorzystaniu tego medium stają w konfrontacji z wyzwaniem dla społeczeństwa informacyjnego, jakim jest upowszechnienie serwisów Web 2.0. Natomiast przedstawiciele generacji Z, tzw. „milenijczycy”, to osoby urodzone po roku 2000, dla których często wirtualna rzeczywistość jest tożsama z prawdziwą i dla których Internet „istniał od zawsze”. W literaturze występują pewne rozbieżności w zakresach dat podawanych jako graniczne dla każdej generacji. Z tego powodu pokolenie osób młodych, dwudziestokilkulatków, bywa zaliczane zarówno do generacji Y, jak i Z – pokolenie przełomu. Celem pracy jest zaprezentowanie sposobów wykorzystania narzędzi Web 2.0 przez przedstawicieli pokolenia, będącego na granicy generacji Y i Z wraz z towarzyszącymi temu procesowi szansami oraz zagrożeniami. W tym celu, wykorzystując aktualną literaturę tematu, wykonaliśmy porównanie generacji internautów ze szczególnym uwzględnieniem pokolenia przełomu. W dalszej części opisano wyniki badania ankietowego, przeprowadzonego wśród przedstawicieli tej generacji, diagnozującego sposoby wykorzystania Internetu oraz płynące z tego potencjalne szanse i zagrożenia.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
[Rev.] Poezja w sutannie, wybór – opracowanie – komentarz ks. Stefan Radziszewski, Jedność, Kielce 2011, ss. 271, fot.

Autor w tekście przedstawia książkę-antologię poetycką pt. Poeci w sutannie pod redakcją ks. Stefana Radziszewskiego. W książce znajdują się poezje oraz komentarze do własnej poezji autorstwa następujących ośmiu polskich księży poetów: 1) ks. prof. Janusz Artur Ihnatowicz, 2) ks. prof. Jerzy Szymik, 3) ks. Janusz A. Kobierski, 4) ks. Wacław Buryła, 5) ks. prof. Stanisław Kobielus, 6) ks. Grzegorz Stachura, 7) ks. prof. Jan Sochoń, 8) ks. dr Kazimierz Wójtowicz CR.

Czasopismo: Religious and Sacred Poetry: An International Quarterly of Religion, Culture and Education
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Praca w doświadczeniu biograficznym trzech generacji kobiet z łódzkich enklaw biedy

Łódź nazywana jest miastem pracujących kobiet. Przez ponad dwieście lat rozwój miasta, losy życiowe i sytuacja zawodowa jej mieszkańców były związane z funkcjonowaniem zakładów przemysłu tekstylnego, włókienniczego, odzieżowego, które oferowały zatrudnienie  przede  wszystkim  kobietom1. Artykuł  traktuje  o  znaczeniu  pracy  zarobkowej w generowaniu sytuacji życiowej trzech generacji łódzkich kobiet. Wskazuje znaczącą rolę, jaką w przełamywaniu lub ześlizgiwaniu się w biedę mieszkanek przemysłowej Łodzi odegrały
–	determinowane przez wydarzenia historyczne (II wojna światowa), a przede wszystkim procesy społeczno-ekonomiczne (dekoniunktura gospodarcza lat międzywojennych, powojenna transformacja ustrojowa i transformacja systemowa lat 90.) – zmiany zachodzące na łódzkim rynku pracy. W doświadczeniu starszej generacji mieszkanek Łodzi powojenna transformacja ustrojowa, w głównej mierze procesy intensywnej industrializacji i nacjonalizacji przemysłu, gwarantując szeroki dostęp do pracy zawodowej, otworzyły wykorzystaną przez wiele z nich szansę wyjścia z biedy, doświadczanej w okresie międzywojennym, w rodzinach pochodzenia. Dla pokolenia ich córek, które wkroczyły w życie dorosłe na przełomie lat 70. i 80., podejmując podobnie jak matki bez większych problemów pracę zawodową, stanowi ona szansę na utrzymanie względnie stabilnej sytuacji materialnej w kolejnym pokoleniu. Sytuację życiową kobiet średniej generacji oraz kolejnej, młodszej, w znaczący sposób zmienia zapoczątkowany w latach 90. proces restrukturyzacji łódzkiego przemysłu włókienniczego. W efekcie tych zmian kobiety średniej i młodszej generacji tracą możliwość utrzymania pracy, młodszej – podjęcia pracy zawodowej w ogóle, obie generacje zasilają w ten sposób kategorię osób zbędnych na rynku pracy.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ocena tempa mineralizacji masy organicznej w głęboko odwodnionej glebie torfowo-murszowej na podstawie ubytków masy gleby oraz emisji CO2

Celem badań była ocena tempa mineralizacji masy organicznej w głęboko odwodnionej glebie
torfowej na podstawie pomiarów ubytków masy gleby oraz emisji CO2. Badania prowadzono w latach 2002–2007 i 2015. Emisję CO2 oznaczano metodą komorową. Głębokie obniżenie poziomu wody gruntowej spowodowało około dwukrotne zwiększenie tempa mineralizacji masy organicznej oraz
drastyczne zmniejszenie aktywności respiracyjnej ekosystemu. W warunkach odwodnienia aktywność respiracyjna ekosystemu była ponad dwukrotnie mniejsza niż w warunkach zasilania gruntowego. Stwierdzono, że metoda oceny ubytków masy organicznej na podstawie zmian gęstości objętościowej i miąższości złoża zawyżała rzeczywiste wartości mineralizacji masy organicznej. Według tej
metody średnia wartość mineralizacji masy organicznej wynosiła 3,2 kg∙m–2∙r–1, natomiast określana
na podstawie pomiarów emisji CO2 z powierzchni gleby – 0,72 kg∙m–2∙r–1

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Jakość życia na poziomie lokalnym

Literatura przedmiotu dostarcza wielu opracowań dotyczących badania jakości życia w różnych typach układów lokalnych. Zwraca jednak uwagę istotne niedoreprezentowanie analiz empirycznych jakości życia na obszarach wiejskich. Zasadność badania owej problematyki właśnie w wiejskich układach lokalnych jest bezsprzeczna, zważywszy na co najmniej dwa główne powody – udział obszarów wiejskich i zamieszkującej je ludności w sieci osadniczej naszego kraju oraz duże dysproporcje w poziomie społeczno-ekonomicznego rozwoju terenów wiejskich względem ośrodków zurbanizowanych. Badania jakości życia obejmują zwykle dwa wymiary, obiektywną jakość życia (zbliżoną znaczeniowo do pojęcia warunków lub poziomu życia ludności) i subiektywną, skoncentrowaną na poczuciu dobrostanu psychicznego i życiowej satysfakcji. Celem artykułu jest zobrazowanie różnic w poziomie obiektywnej jakości życia w gminach wiejskich województwa łódzkiego. Zaprezentowane w tekście rozważania są efektem analizy danych zastanych i mają przybliżyć problem znacznej heterogeniczności terenów wiejskich jednego województwa.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne