rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza występowania poczucia pamiętania fałszywych wspomnień u osób badanych metodą list słów skojarzonych

Głównym celem przeprowadzonych badań była weryfikacja hipotezy o występowaniu zjawiska transferu fałszywych wspomnień pomiędzy pamięcią semantyczną, a epizodyczną u osób badanych. Założono, że do przypomnienia materiału (zarówno prawdziwego, jak fałszywego) dochodzi wskutek podniesienia poziomu aktywacji w wybranym fragmencie sieci pamięciowej powyżej wartości progowej. Mechanizm ten jest specyficzny dla pamięci semantycznej. W referowanym eksperymencie sprawdzono, czy (a) mechanizm aktywacji rozprzestrzeniającej się wzdłuż sieci pojęciowej spowoduje powstanie fałszywych wspomnień usytuowanych w pamięci wydarzeń, oraz (b) czy wywołane laboratoryjnie fałszywe przypomnienia będą, pod względem raportowanych przez osoby badane charakterystyk, bardziej podobne do prawdziwych wspomnień, niż przypadkowych błędów. Do weryfikacji hipotez wykorzystano metodę list słów skojarzonych (DRM paradigm) oraz procedurę „osądu wiem-pamiętam” (remember-know judgement). Badanie przeprowadzone w grupie 61 studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego potwierdziło postawione hipotezy. Okazało się, że uczestnicy eksperymentu istotnie częściej raportowali poczucie pamiętania w stosunku do prawdziwych i fałszywych wspomnień, niż błędnych przypomnień, a także że uśrednione wskaźniki przypominania dla fałszywych i prawdziwych wspomnień są na zbliżonym poziomie (odpowiednio 52% i 57%, w kontraście do błędów – 9,6%). Pozwala to wnioskować o występowaniu zjawiska transferu fałszywych wspomnień powstałych w efekcie wywołania aktywacji sieci semantycznej przy pomocy procedury procedurze DRM do pamięci epizodycznej, związanej z poczuciem pamiętania konkretnego, realnego wydarzenia przez osoby badane.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Orientacja estetyczna. Przyczynek do Homo aestheticus

W nawiązaniu do koncepcji Eduarda Sprangera i wyróżnionych przez niego typów osobo-wości wprowadzone zostaje pojęcie orientacji życiowych, badanych przy użyciu autorskiej metody Rzeczywiste – Nierzeczywiste (RN-02). Autor dokonuje przeglądu badań prowadzonych przy użyciu klasycznej metody SOV (ZPW) Allporta, Vernona i Lindzeya oraz przy użyciu metody RN-02. Obydwie metody, nawiązując do koncepcji Sprangera, proponują odmienne sposoby operacjonalizacji wyróżnionych przez niego wartości (teoretycznych, ekonomicznych, społecznych, politycznych i religijnych). Pierwsza z wymienionych metod ma charakter bezpośredni, druga zaś –charakter projekcyjny. Wyniki zebrane przy pomocy obydwu metod wskazują, że orientacja estetyczna odgrywa ważniejszą rolę u kobiet niż u mężczyzn, wraz z orientacją społeczną oraz religijną wchodzi w skład skupienia holistycznego, podczas gdy pozostałe trzy orientacje wchodząw skład tak zwanego skupienia analityczno-instrumentalnego. 
Orientacja estetyczna (w odróżnieniu od społecznej, religijnej i ekonomicznej) okazuje się mało wrażliwa na uwarunkowania środowiskowe, utożsamiane ze zmiennymi demograficznymi. 
W końcowej części artykułu autor próbuje naszkicować specyfikę estetycznego sposobu doświadczania rzeczywistości. Uzasadnia też tezę, iż orientacja estetyczna nie musi wyrażać 
sięczynnym uprawianiem sztuki ani posiadaniem rozbudowanej wiedzy w odniesieniu do historii sztuki i jej wytworów.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wpływ figuratywności obrazu i zapoznania się z informacją katalogową na percepcję estetyczną malarstwa współczesnego przez ekspertów i laików

Przedmiotem artykułu jest badanie percepcji estetycznej obrazów figuratywnych i abstrakcyjnych, których oglądanie poprzedzało bądź nie zapoznanie się z informacją katalogową przez laików i ekspertów. Tło teoretyczne badań stanowiła koncepcja uwzględniająca postrzeganie dzieła malarskiego z perspektywy formy, treści i aksjologii. Uzyskane wyniki sugerują, 
że laicy mogą mieć trudności w odbiorze warstwy formalnej sztuki współczesnej. Laicy mogą też napotkać problemy, interpretując obrazy abstrakcyjne, w czym jednak może pomóc im zapoznanie się z opisem katalogowym.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Psychospołeczne uwarunkowania funkcjonowania i zdrowia psychicznego... w okresie wczesnej dorosłości

Wkraczanie w dorosłość w dzisiejszych czasach wiąże się z poważnymi wyzwaniami
tożsamościowymi oraz adaptacyjnymi. Uwidaczniają się one w zwiększającej się liczbie
młodych dorosłych zmagających się z kryzysem psychicznym i doświadczających
problemów psychicznych. Celem przedstawionych badań pilotażowych było poznanie
funkcjonowania psychicznego młodych dorosłych u progu zakończenia edukacji wyższej
oraz porównanie z osobami, które ten przełomowy krok mają już za sobą. W badaniach
zostały uwzględnione wskaźniki poczucia stresu, symptomów lęku i depresji oraz
poziom prężności psychicznej. Wyniki wskazują na wyższy poziom stresu i lęku wśród
przebadanych młodych dorosłych między 24 a 26 rokiem życia, w porównaniu do osób
pomiędzy 27 a 30 rokiem życia. Poziom prężności psychicznej oraz jej wpływ na stan
zdrowia psychicznego nie różni się u badanych grup.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Patologiczna obsesja w relacjach intymnych – charakterystyka zjawiska uporczywego nękania

Stalking wpolskiej terminologii określany jest jako „uporczywe nękanie”, „obsesyjne podążanie”, patologia miłości czy rodzaj emocjonalnego ipsychicznego prześladowania. Zjawisko to oznacza świadome, celowe izłośliwe prześladowanie drugiej osoby, co niszczy jej poczucie bezpieczeństwa ibudzi strach oraz poczucie zagrożenia. Stalker to określenie stosowane dla sprawców prezentujących tego typu zachowania. Zachowania prezentowane przez sprawców są zróżnicowane tj. od uznawanych przez postronnego obserwatora jako niegroźne i nieszkodliwe m.in. dawanie niechcianych prezentów, kwiatów, czy wysyłanie listów, e-maili; po jawne grożenie ofierze, czy akty przemocy. Wskrajnych przypadkach zachowania stalkera mogą doprowadzić do gwałtu, czy nawet zabicia ofiary. Eksploracja tego złożonego zjawiska jest szczególnie ważna zuwagi na szereg negatywnych konsekwencji zdrowotnych, psychospołecznych i ekonomicznych, jakie ma ono dla ofiar. Celem artykułu jest integracja wiedzy teoretycznej iempirycznej dotyczącej problematyki uporczywego nękania. W artykule zaprezentowano charakterystykę i typologie sprawców tego przestępstwa, teorie wyjaśniające jego przyczyny oraz jego wielowymiarowe konsekwencje dla ofiar obsesyjnego prześladowania.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Psychiatria środowiskowa w opinii studentów kierunków medycznych i psychologii

Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017-2022 poszerza
zakres lecznictwa środowiskowego, co wymaga wprowadzenia zmian w zakresie
programów edukacyjnych uczelni wyższych w Polsce dotyczących funkcjonowania
oraz rozwoju działań zgodnych z modelem środowiskowym. Celem przeprowadzonego
badania było uzyskanie opinii studentów kierunków medycznych na temat psychiatrii
środowiskowej. W badaniu wzięło udział 171 studentów kierunków medycznych
(lekarski, pielęgniarstwo itd.) i psychologii z różnych miast Polski. W opinii badanych
model leczenia środowiskowego stanowi właściwą alternatywę dla tradycyjnego leczenia
psychiatrycznego, choć nie wszyscy badani potrafią ten model trafnie zdefiniować oraz
postulują włączenie treści związanych z opieką środowiskową w zakres kształcenia
akademickiego lub poszerzenie jego obecnego zakresu, ze szczególnym uwzględnieniem
szkolenia praktycznego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Prężność rodziny – nowe wyzwanie dla badań naukowych

Badacze i praktycy zajmujący się koncepcją resilience koncentrują się głównie wokół
prężności w odniesieniu do jednostki. Stosunkowo niewiele jest natomiast badań poświęconych
prężności rodziny. Sytuacja ta powoli się zmienia, co uwidacznia się w potrzebie
patrzenia na rodzinę nie tylko przez pryzmat dysfunkcji, ale jej mocnych stron
i zasobów. Potrzebne są jednak rzetelnie badania nad procesami family resiliecne, które
pozwolą opisać właściwości i sposoby działania rodzin prężnych. Uzyskane w ten
sposób informacje będą wskazówką dla psychologów praktyków, terapeutów do pracy
w obszarze profilaktyki, wzmacnianiem prężności rodziny. Aby prowadzone badania były wiarygodne oraz by istniała możliwość porównywania
uzyskanych danych ważne jest, by osadzone były w teorii. Celem niniejszego artykułu
jest prezentacja i krótka charakterystyka koncepcji i modeli prężności rodziny, które
mogą stanowić podstawę teoretyczną badań realizowanych w obszarze family resilience.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Spostrzeganie stylów pełnienia ról babci i dziadka przez wnuczęta

Celem badań własnych jest analiza obrazu ról społecznych babci i dziadka w percepcji
dzieci w młodszym wieku szkolnym. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie badawcze:
o występowanie różnic w postrzeganiu przez badane dziewczynki i chłopców roli babci
i dziadka (styl zaangażowany, towarzyski, zdystansowany). Zastosowano kwestionariusz
ankiety w autorskim opracowaniu. W badaniach uczestniczyło trzydzieścioro dzieci
w wieku jedenastu lat, w tym piętnaście dziewczynek i tyle samo chłopców. Wyniki
ukazały kilka istotnych statystycznie różnic w postrzeganiu przez wnuków stylów
pełnienia ról babci i dziadka. Badani chłopcy inaczej postrzegali więź zaangażowaną
i towarzyską z babcią, a inaczej z dziadkiem. U wnucząt obu płci ujawniła się ta sama
kolejność rozpoznawanych typów relacji: od zaangażowanego, przez towarzyski, do
zdystansowanego. Ponadto obraz babci, jak i dziadka w oczach wnuczek i wnuków był
pozytywny.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Who’s interested in contemporary paintings with semantic and syntactic violations?

Sztuka współczesna często zawiera celowe zakłócenia formalne i treściowe.
W niniejszym tekście zostały one zoperacjonalizowane jako niespójności syntaktyczne
i semantyczne. Prezentowane tutaj badanie miało na celu określić czy niespójności
w obrazach wzbudzają zainteresowanie widzów, a także które charakterystyki
widzów w kontekście cech osobowości oraz wiedzy eksperckiej będą predyktorami
zainteresowania tego typu sztuką. Eksperci (N=37) oraz laicy (N=56) oceniali 20
obrazów podzielonych na cztery grupy (tj. bez niespójności, zawierające tylko jeden typ
niespójności: semantyczny lub syntaktyczny, oraz zawierające oba typy niespójności), a następnie wypełniali kwestionariusz Wielkiej Piątki oraz Skalę Potrzeby Poznawczego
Domknięcia. Wyniki badania wskazują, że obrazy zawierające niespójności wywołują
większe zainteresowania odbiorców, jednak ten efekt jest istotny wyłącznie w przypadku
niespójności syntaktycznych. Nie stwierdzono interakcji pomiędzy typem niespójności
w obrazie, różnicami indywidualnymi oraz dokonanymi ocenami obrazów. Ekspertyza
nie była predyktorem zainteresowania. Natomiast wysoka otwartość na doświadczenie,
wysoka potrzeba domknięcia poznawczego oraz niska neurotyczność okazały się
predyktorami zainteresowania współczesną sztuką wizualną

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Pomiędzy lękiem a ekscytacją. Emocje w sztukach wykonawczych na przykładzie wykonawstwa muzycznego

Celem artykułu jest przegląd badań nad emocjami towarzyszącymi końcowej fazie pracy twórczej, jaką jest publiczna prezentacja dzieła. Przytoczone wyniki badań nad stanem emocjonalnym muzyka-wykonawcy w sytuacji występu publicznego dostarczają argumentów za ujmowaniem tego stanu w kategorii emocji mieszanych. Ukazują różnorodność emocji związanych z występem publicznym i ich zmiany w czasie, a także konfiguracje emocji „przedkoncertowych” 
w wyróżnionych profilach emocjonalnych. Wyniki wskazują również na funkcję emocji negatywnych (lęku scenicznego) i pozytywnych (przepływ), jak też emocji mieszanych 
dla jakości funkcjonowania muzyka na scenie. W podsumowaniu artykułu przedstawiono 
korzyści płynące dla wykonawcy z przeżywania emocji mieszanych oraz zarys pomysłu na radzenie sobie z lękiem scenicznym.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wstęp do zagadnienia wykorzystania sztuki filmowej w terapii

Od początku swojego istnienia, sztuka filmowa dzięki wykorzystaniu techniki
wprowadzającej obraz w ruch stała się atrakcyjnym sposobem spędzania wolnego
czasu. Dzięki rozwojowi języka wypowiedzi filmowej oraz powstaniu nowych konwencji
i gatunków filmowych nieustająco dostarcza widzom rozrywki, a także wzbudza
różnorodne emocje. Film jako narzędzie oddziaływania na widza stał się obiektem
zainteresowania nie tylko filmoznawców, ale też psychologów, a sztuka filmowa znalazła
zastosowanie w arteterapii dzięki oddziaływaniu jej poszczególnych elementów oraz
poprzez uruchamiane w widzu mechanizmy bazujące na emocjonalnym i intelektualnym
odbiorze prezentowanych obrazów. Niniejszy artykuł ma na celu ukazanie zastosowań
sztuki filmowej w ramach działań terapeutycznych, a także wskazanie poruszanych
w sztuce filmowej problemów i zagadnień, stanowiących podstawy dla zastosowania
wybranych filmów jako ewentualnych narzędzi oddziaływania na widza. Zagadnienia
te zostaną opisane na przykładzie ukazywanego w sztuce filmowej obrazu chorób
i zaburzeń psychicznych, który może stanowić materiał dla prowadzenia działań
terapeutycznych oraz edukacyjnych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Interpretacyjna Analiza Fenomenologiczna w badaniach jakościowych w psychologii...Przegląd najnowszych badań

Interpretacyjna Analiza Fenomenologiczna (IPA) jest metodą badań jakościowych
skupiającą się na zrozumieniu, w jaki sposób ludzie nadają sens swoim przeżyciom
i doświadczeniom. Po raz pierwszy opisana przez Jonathana Smitha w 1996 r, obecnie
znacznie zyskuje na popularności znajdując zastosowanie w psychologii klinicznej,
psychoterapii czy psychoonkologii. W artykule dokonano przeglądu najnowszych badań
opartych na IPA z wyszczególnieniem ich tematyki, źródeł, autorów i liczby uczestników.
Pokazano także rosnącą z roku na rok liczbę publikacji wykorzystujących interpretacyjną
analizę fenomenologiczną. Artykuł ukazuje możliwe zastosowania IPA w badaniach
psychologicznych iudowadnia, że metodologia ta pozwala na zebranie unikatowych
danych niemożliwych do pozyskania w klasycznych badaniach ilościowych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Poczucie szczęścia i sensu życia rodziców... dzieci w okresie wczesnego i średniego dzieciństwa... – przegląd badań

W niniejszym artykule poruszono zagadnienie poczucia szczęścia rodziców dzieci
w okresie wczesnego dzieciństwa (0–3 r.ż.) oraz średniego dzieciństwa (4–6 r.ż.).
Celem artykułu jest prezentacja usystematyzowanego przegląd dotychczasowych badań
naukowych w tej dziedzinie. W przeglądzie uwzględniono badania psychologiczne
dotyczące szczęścia rodzicielskiego, poczucia ogólnego dobrostanu i sensu życia, a także
zadowolenia ze związku. Analizowane zagadnienie jest szczególnie istotne z perspektywy
małżeństwa, ponieważ pierwsze dziecko rodzi się najczęściej w ciągu pierwszych pięciu
lat formalnego związku, czyli w okresie, kiedy ryzyko rozwodu jest największe.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Filmoterapia jako narzędzie zmiany psychologicznej: możliwe mechanizmy działania i zastosowania

Filmoterapia jest nową techniką terapeutyczną, stanowiącą formęarteterapii. Mechanizmy jej działania były dotychczas opisywane głównie w kategoriach psychodynamicznych, takich jak identyfikacja, katharsis i wgląd. Celem tego artykułu jest, po pierwsze, ukazanie wielości mechanizmów psychicznych zaangażowanych w potencjalną skuteczność wykorzystywania filmów w psychoterapii. Do mechanizmów tych należą nie tylko te opisywane przez teorie psychodynamiczne, lecz także te, których działanie postuluje społeczno-poznawcza teoria Bandury, kładąca nacisk na uczenie się nowych przekonań, oczekiwań, standardów działania, reakcji emocjonalnych i kompetencji, jak również na ogólną zmianę schematów poznawczych, 
którą filmoterapia może inicjować, wspierać i podtrzymywać. Proponowany społeczno-uczeniowy model działania filmoterapii dookreśla jej procedury i zakres stosowalności. Drugim celem artykułu jest ukazanie potencjalnej skuteczności filmoterapii poprzez odniesienie jej do transteoretycznego modelu zmiany Prochaski i DiClementego.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Osobowość i wiedza ekspercka jako wyznaczniki percepcji współczesnej sztuki wizualnej

Artykuł prezentuje przegląd badań dotyczących indywidualnych uwarunkowań percepcji estetycznej. Wśród rożnych wymiarów osobowości najsilniejszym predyktorem okazuje się otwartość na doświadczenie, która pozytywnie koreluje z wrażliwością artystyczną w ogóle, a także jej nietradycyjnymi formami. Prezentowane badania wskazują również na systematyczne różnice pomiędzy doświadczeniem estetycznym ekspertów i laików. Szczególne znaczenie treningu estetycznego uwidocznia się w kontakcie ze sztuką współczesną. Ze względu na charakterystyczne właściwości sztuki współczesnej (niejednoznaczność, rekontekstualizacja czy wielowarstwowość) nadanie interpretacji dziełu – stanowiące element estetycznego przetwarzania – przypomina proces rozwiązywania problemów. W związku z tym można oczekiwać, że satysfakcjonujące doświadczenie estetyczne w kontakcie ze współczesną sztuką wizualną częściej będzie udziałem osób charakteryzujących się wysoką tolerancją wieloznaczności i wiedzą ekspercką.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Metody i techniki psychoterapeutyczne wykorzystujące autodystansowanie

Autodystansowanie jest przyjmowaniem szczególnej perspektywy wobec własnych doświadczeń, 
umożliwiającej człowiekowi obserwowanie ich „z odległości”, czy też z pozycji „muchy na ścianie”. Coraz liczniejsze badania wykazują, że zdystansowane spostrzeganie własnych myśli i emocji, przeciwstawiane „zanurzaniu się” w nich, ma pozytywne skutki poznawcze, emocjonalne i behawioralne –pozwala na rekonstruowanie niefunkcjonalnych schematów poznawczych oraz obniżanie reaktywności emocjonalnej, umożliwiające podejmowanie bardziej adaptacyjnych zachowań. Artykuł prezentuje całościowe metody oraz konkretne techniki psychoterapeutyczne aktywizujące autodystansowanie: terapię ustalonej roli, dramaterapię, technikę dwóch krzeseł, terapię narracyjną, terapie oparte na uważności oraz terapię metapoznawczą. Potwierdzona skuteczność niektórych metod itechnik opartych na uzyskiwaniu i utrwalaniu dystansu wobec własnych doświadczeń może stanowić inspirację do empirycznegotestowania tych, które nie zostały jeszcze przebadane, oraz do tworzenia i testowania nowych.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wytatuowany personel medyczny z perspektywy pacjentów

Tatuaże nadal mają pejoratywne znaczenie (np. patologiczne, gangsterskie) pomimo
wzrostu tolerancji społeczeństw nowoczesnych. Celem badań było zapoznanie się
z opinią pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej na temat występowania tatuaży
u personelu medycznego. W badaniach realizowanych przy pomocy autorskiej ankiety
wzięło udział 120 pełnoletnich pacjentów POZ. Zdecydowana większość pacjentów
uważa, że posiadanie tatuaży nie wpływa na jakość pracy (95%) służby medycznej.
50,8% respondentów jest zdania, że podczas pełnienia obowiązków zawodowych
tatuaże powinny być przykryte. Współcześnie tatuaże wykonywane są w warunkach
sterylnych, pomimo to badani wyrażają różnego rodzaju obawy wobec wytatuowanego
personelu. Istnieje związek pomiędzy wiekiem respondentów, a ich opinią na temat
całkowitego zakazu tatuowania pracowników służby zdrowia.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wrażliwość na odrzucenie ze względu na wygląd fizyczny u młodych dorosłych kobiet z Kenii i Polski

Celem badania było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy i jakie istnieją różnice
w poziomie wrażliwości na odrzucenie ze względu na wygląd fizyczny u młodych
dorosłych kobiet z Kenii i Polski. Wrażliwość na odrzucenie na podstawie wyglądu
fizycznego rozumiana była przez autorki jako czynnik ryzyka wystąpienia zaburzeń
odżywiania (zwłaszcza jadłowstrętu psychicznego). Autorki przebadały 62 studentki
z Kenii i 62 studentki z Polski używając skali ARS autorstwa Park (2007). Wyniki
badania świadczą, iż nie ma znaczących międzykulturowych różnic pomiędzy młodymi
kobietami z Kenii i Polski w poziomie wrażliwości na odrzucenie na podstawie wyglądu.
Wyniki mogą sugerować, iż młode kobiety z Kenii są narażone na zaburzenia odżywiania
(zwłaszcza o typie anorexia nervoa) z powodu podobnych czynników spustowych w
Keni i jak w Europie.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka z ASD. Analiza przypadku

Celem artykułu jest ukazanie efektów podejmowanych działań skoncentrowanych
na wspomaganiu rozwoju dzieci z ASD realizowanych w nurcie eklektycznym
ukierunkowanym na poszukiwanie technik dostosowanych do indywidualnej osoby
i jej problemów. Dzieci (w wieku 5–7 lat) poddane zostały dwuetapowej procedurze
diagnostycznej (wstępnej i końcowej) testem PEP-R (Profil Psychoedukacyjny
opracowany przez Schoplera). Pomiędzy pomiarami uczestniczyły w rocznym programie
wspomagania rozwoju wykorzystującym techniki stymulacji integracji sensorycznej,
stymulacji motoryki małej i dogoterapii. Uzyskane wyniki jednostkowe świadczą
o efektywności zastosowanych propozycji, lecz nie pozwalają na wyprowadzenie
ogólnych konkluzji. Mogą jednak stanowić przesłankę dla prowadzenia szerszego
projektu badawczego oraz opracowania indywidualnie projektowanych programów
wczesnej interwencji dla dzieci z ASD.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Wiedza o autyzmie u polskich adeptów psychologii

Podstawowym warunkiem adekwatnej diagnozy oraz właściwego procesu leczenia
i nauczania dzieci z autyzmem oraz wspierania rodziny jest odpowiedni poziom wiedzy
profesjonalistów na temat autyzmu.
Badania na temat wiedzy o autyzmie prowadzone są w różnych grupach zawodowych
w wielu krajach świata, lecz tylko nieliczne dotyczą przyszłych psychologów, a żadne
nie obejmują studentów farmacji. Celem prezentowanych badań było więc uzupełnienie
tego braku. W badaniu realizowanym przy użycia Kwestionariusza wiedzy o autyzmie
Janikowskiej i Rychlewskiej wzięło udział 80 studentów (40 studentów psychologii
i 40 studentów farmacji). Wyniki potwierdziły częściowe postawione na wstępie dwie
hipotezy: 1. Studenci psychologii charakteryzują się lepszą znajomości symptomów autyzmu i form terapii w porównaniu ze studentami farmacji natomiast 2. niższą wiedzą
na temat czynników etiologicznych i chorób współistniejących.

Czasopismo: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia