rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pasywna metoda neutralizacji kwaśnych wód spływu powierzchniowego pochodzących z obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych ZG „Janina” w Libiążu

W publikacji opisano działania podjęte dla rozpoznania oraz ograniczenia oddziaływania na środowisko kwaśnych, zanieczyszczonych
wód spływu powierzchniowego, powstających na terenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych (OUOW)
ZG „Janina” w Libiążu. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że wody te reprezentują klasyczny przykład kwaśnych
wód kopalnianych (ang. acid mine drainage – AMD) i charakteryzują się odczynem pH < 3, dużą kwasowością oraz znacznymi
stężeniami metali (Fe, Al, Ni, Zn). Stwierdzono, że skład chemiczny wód jest czynnikiem decydującym o wyborze właściwej
metody ich podczyszczania. Jednak nieuwzględnienie warunków lokalnych (dostępności wody, ukształtowania terenu) może
prowadzić do przedwczesnego uszkodzenia/zniszczenia systemu. Do wdrożenia przyjęto system alkalizujący, pracujący okresowo
(ang. periodically acting alkalinity producing system – PAAPS), dedykowany podczyszczaniu mniej zanieczyszczonych, krótko
stagnujących kwaśnych wód. Głównymi elementami tego wielostopniowego systemu są: rów opaskowy, osadnik dwukomorowy,
dren reaktywny i staw sedymentacyjny. System wyposażono również w zastawkę umożliwiającą regulację czasu retencji
wody w drenie oraz oprzyrządowanie pozwalające na odprowadzanie osadów żelazistych. Badania przeprowadzone na etapie
wdrożenia systemu wykazały skuteczność zastosowanych rozwiązań w zakresie alkalizacji wód oraz redukcji stężeń metali.
Zidentyfikowano również zjawiska mogące wpływać na pracę systemu. W podsumowaniu stwierdzono, że system PAAPS
wdrożony w sąsiedztwie OUOW ZG „Janina”, może być rekomendowany jako jedno z możliwych do zastosowania rozwiązań
ograniczających oddziaływanie na środowisko wodne miejsc depozycji odpadów z górnictwa węgla kamiennego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza decyzji technologicznych podejmowanych w zakresie zarządzania złożem węglowodorów przy dowiercaniu, opróbowaniu i udostępnianiu złóż

W publikacji przedstawiono podstawy teoretyczne oraz elementy zintegrowanego zarządzania złożem węglowodorów, z uwzględnieniem stosowanych technologii, źródeł danych, narzędzi badawczych oraz składu zespołu zarządzającego. Na podstawie analizy danych przemysłowych oraz doświadczeń własnych autorów, sformułowano zakresy problemowe odpowiednio dowiercania i opróbowania złóż węglowodorów. Dowiercanie, opróbowanie i udostępnianie skał zbiornikowych realizowane na etapie poszukiwania i rozpoznania złoża węglowodorów cechują się dużym stopniem ryzyka wystąpienia awarii i komplikacji. Odpowiednie zarządzanie tymi pracami jest kluczowe z punktu widzenia decyzyjnego pod kątem realizacji kolejnych etapów działalności górnictwa naftowego. W postaci opracowanego schematu blokowego, w problematyce procesu dowiercania złoża węglowodorów, rozróżniono aspekt bezpieczeństwa dla załogi, środowiska naturalnego i dla zasobów, w nawiązaniu do odpowiednich regulacji prawnych oraz aspekt źródłowego i bieżącego pozyskiwania w tym procesie danych geologiczno-złożowych stanowiących podstawę zintegrowanego zarządzania złożem. W postaci drugiego schematu blokowego przedstawiono problematykę dotyczącą techniki i technologii udostępniania złoża węglowodorów oraz elementy decyzyjne zalecane podczas analizy produktywności poziomów roponośnych i gazonośnych, a także wyznaczania tych poziomów do zabiegów stymulacji wydobycia, albo też do likwidacji udostępnionego poziomu lub całego odwiertu poszukiwawczego. Schemat ten, mimo koniecznych uogólnień, opracowano na podstawie analizy szczegółowych rozwiązań przemysłowych stosowanych w kraju i zagranicą.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena oddziaływania drgań wzbudzanych robotami strzałowymi na zabudowania zgodnie z normą PN-B-02170:2016-12

Jak ważna jest ochrona obiektów budowlanych w otoczeniu kopalni odkrywkowej przed skutkami robót strzałowych, wie każdy
przedsiębiorca prowadzący eksploatację złoża z użyciem materiałów wybuchowych. W związku z tym, iż w Polsce, od roku 1985,
do oceny oddziaływania drgań na budynki zalecana i stosowana była norma PN-B-02170:1985, również ocena oddziaływania
drgań indukowanych robotami strzałowymi w kopalniach odkrywkowych prowadzona była w oparciu o wytyczne rzeczonej
normy. W 2016 roku, norma została znowelizowana. W artykule przedstawiono istotne zmiany wprowadzone w znowelizowanej
normie PN-B-02170:2016-12. Szczególną uwagę należy zwrócić na wymagania dotyczące prawidłowego wykonywania
pomiarów drgań i analizy sejsmogramów zarejestrowanych zdarzeń. Dopiero w nowelizacji normy wskazano, że właściwym
rozwiązaniem jest przeprowadzenie filtrowania tercjowego przebiegu czasowego i przeprowadzenie oceny oddziaływania przez
naniesienie na skale SWD histogramu wartości maksymalnych mierzonego parametru dla częstotliwości środkowych pasm tercjowych.
Taka procedura od wielu lat jest już stosowana w Laboratorium Robót Strzałowych i Ochrony Środowiska AGH oraz
przez firmę Exploconsult z Krakowa. Niestety odczuwa się pewien niedosyt, co do osobnego i jasnego ujęcia oddziaływania
drgań krótkotrwałych impulsowych (np. wzbudzanych robotami strzałowymi), których czas oddziaływania na budynek liczony
jest w pojedynczych sekundach. Zapewne będzie to skutkować dalszym brakiem jednoznaczności w ocenach oddziaływania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Osiadanie powierzchni terenu z tytułu sczerpywania wody - wyznaczanie technikami InSAR

Wody podziemne są głównym źródłem zaopatrzenia w wodę publicznych sieci wodociągowych oraz zakładów przemysłowych.
Jednocześnie wody podziemne stanowią zagrożenie dla kopalni podziemnych i odkrywkowych, konieczna jest eksploatacja wód
z obszarów objętych wydobyciem. Eksploatacja wód podziemnych, powoduje kształtowanie się wielkopowierzchniowych niecek
odwodnieniowych. Pomiary przemieszczeń terenu, wykonuje się głównie klasycznymi metodami geodezyjnymi (niwelacja,
tachimetria). W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania technik pomiarowych InSAR (DInSAR, PSInSAR, SBAS)
do monitoringu osiadań powierzchni terenu, wynikających z sczerpywania wód podziemnych. Techniki InSAR umożliwiają
jednoczesną obserwację całego obszaru eksploatacji w quasi-ciągłej postaci (bardzo duża ilość punktów pomiarowych) i bardzo
krótkich interwałach czasowych (nawet co 6 dni), co stanowi zdecydowaną przewagę nad punktowym i czasochłonnym,
klasycznym pomiarem geodezyjnym.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przepisy prawa ochrony środowiska w praktyce przedsiębiorcy górniczego

W artykule przedstawiono niektóre regulacje prawne z zakresu ochrony środowiska i konsekwencje ich stosowania w praktyce prowadzącego zakład górniczy, wskazując na konieczność ich ujednolicenia, uproszczenia i doprecyzowania.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Założenia metodologiczne propozycji wyznaczania złóż kopalin o znaczeniu publicznym

Projekt MINATURA 2020, realizowany od 2015 roku w ramach programu Horyzont 2020, ma na celu wypracowanie metod
i narzędzi pozwalających na zapewnienie dostępu do najważniejszych europejskich złóż kopalin i umożliwienie ich przyszłej
eksploatacji, pod kątem zaspokojenia większości obecnych i przyszłych potrzeb społeczeństwa europejskiego w zakresie surowców
mineralnych. Drogą do tego jest rozwój zharmonizowanej ogólnoeuropejskiej koncepcji wyznaczania Złóż Kopalin
o Znaczeniu Publicznym oraz związanej z tym rekomendacji narzędzi dla ochrony takich złóż, aby zapewnić możliwość jak
najlepszego i najpełniejszego ich wykorzystania w przyszłości. Wydzielanie złóż kopalin o znaczeniu publicznym, których
eksploatacja byłaby z jednej strony możliwa, a z drugiej szczególnie wskazana z gospodarczego punktu widzenia, musi być
poprzedzone wielokryterialną waloryzacją, z uwzględnieniem kryteriów geologicznych, górniczych, środowiskowych, przestrzennych,
ekonomicznych, społecznych i kulturowych, powiązaną z oceną potencjalnej konfliktowości takiej eksploatacji
z innymi kierunkami wykorzystania terenu, z uwzględnieniem m.in. uwarunkowań środowiskowych, priorytetów osadniczych,
istniejącej i planowanej infrastruktury liniowej itp. Artykuł prezentuje ogólne założenia metodologii wydzielania Złóż Kopalin
o Znaczeniu Publicznym (ZKoZP), poczynając od przedmiotu projektu - złóż kopalin, poprzez główne założenia dotyczące
wydzielania ZKoZP, możliwe kryteria pozwalające na kwalifikację złóż jako ZKoZP oraz założenia dotyczące algorytmu waloryzacji
złóż pod kątem wydzielania ZKoZP.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza zmian zakresu uszkodzeń murowanych budynków wielokondygnacyjnych w okresie 10 lat oddziaływań górniczych

W pracy przedstawiono wyniki analizy zakresu uszkodzeń 56 wielokondygnacyjnych budynków o konstrukcji murowanej,
usytuowanych na terenie górniczym Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Są to obiekty mieszkalne i użyteczności
publicznej w wieku do 20 lat, zabezpieczone w trakcie budowy przeciw wpływom górniczym. Podstawę badań stanowiły wyniki
inwentaryzacji stanu technicznego przeprowadzone w latach 2002, 2007 i 2012. W ramach badań ustalono intensywność
uszkodzeń poszczególnych, a następnie przeprowadzono analizę zmian tej intensywności w czasie oraz zbadano relacje między
zakresem uszkodzeń a oddziaływaniami eksploatacji górniczej.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Właściwości betonu dojrzewającego w nienormowych warunkach kształtowanych przez górotwór

W artykule przedstawiono właściwości fizyczne mieszanki betonowej oraz zalecenia dotyczące pielęgnacji betonu w świetle wymagań normowych oraz Instrukcji ITB. Opisano wpływ temperatury otoczenia na dojrzewanie betonu w odniesieniu do wyników badań doświadczalnych. Przenalizowano proces hydratacji cementu oraz wydzielania ciepła w funkcji czasu, przez dojrzewający beton w zależności od temperatury.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kluczowe aspekty wdrażania zintegrowanego systemu zarządzania w przedsiębiorstwach górniczych

Z uwagi na strategiczne znaczenie węgla kamiennego jako surowca decydującego o bezpieczeństwie energetycznym państwa,
niezwykle istotną sprawą jest efektywne funkcjonowanie produkujących go przedsiębiorstw górniczych. Jej uzyskanie i zachowanie,
przy jednoczesnym dotrzymaniu wymogów bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska, jest kluczowym problemem
w procesie zarządzania tymi przedsiębiorstwami i kopalniami wchodzącymi w ich skład. W celu usprawnienia i optymalizacji
systemów zarządzania realizowanych w przedsiębiorstwie oraz zapewnienia współdziałania poszczególnych systemów, często
jest w nich wdrażany zintegrowany system zarządzania (ZSZ). Implementacja zintegrowanych systemów zarządzania to
trend, który coraz mocniej zaznacza swoją obecność w przemyśle. Wdrażanie tego rodzaju rozwiązania w przedsiębiorstwach
górniczych jest pożądane i wpływa w istotny sposób na możliwość doskonalenia planowania i realizacji procesów produkcji
górniczej. W artykule przedstawiono najistotniejsze aspekty skutecznego wdrażania poszczególnych systemów, wskazując
na potencjalne korzyści praktycznego ich stosowania. Szczególną uwagę zwrócono na system zarządzania bezpieczeństwem
i higieną pracy.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Energia i siły powodowane eksploatacją górniczą

Liczne teorie opisują deformacje górotworu i powierzchni powodowane eksploatacją górniczą w postaci tak zwanych wskaźników deformacji. Znając ruch punktu w przestrzeni i czasie, można w prosty sposób wyprowadzić wszystkie te wskaźniki, a przypisując przemieszczającemu się punktowi masę oraz znając jego prędkość - otrzymać można wskaźniki dynamiczne, które opisują siły oddziałujące na zbiór punktów - czyli np. obiekt budowlany. Rozważania zilustrowano przykładami obliczeniowymi. Rysunki przedstawiają używane w praktyce wskaźniki oraz zdefiniowane w niniejszej pracy wskaźniki dynamiczne - związane z występującą siłą w danym punkcie i czasie.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Opis jakości noży styczno-obrotowych wskaźnikami parametrycznymi

W artykule przedstawiono problematykę związaną ze zużyciem noży styczno-obrotowych oraz metodykę oceny jakości noży
styczno-obrotowych stosowanych do zbrojenia organów urabiających różnych maszyn roboczych. Omówiono autorską metodę
oceny jakości noży styczno-obrotowych polegającą na badaniach parametrów geometrycznych, materiałowych oraz szybkości
zużycia noży. Metodyka wykorzystuje wskaźniki parametryczne w celu dostosowania badań do określonych warunków, maszyn
oraz wymagań użytkownika. Wyniki badań zebrane w postaci kart pomiarowych pozwalają na wybór najlepszego noża oraz
określenie wpływu wybranych jego parametrów na szybkość zużycia.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie modelowań numerycznych do oceny wielkości drgań górotworu w otoczeniu podziemnych wyrobisk górniczych

Wstrząsy sejsmiczne, wywołane nagłym odprężeniem skał górotworu w pobliżu podziemnych wyrobisk górniczych, stanowią
zagrożenie dla ludzi pracujących pod ziemią. Propagująca fala sejsmiczna powoduje gwałtowny wzrost obciążeń dynamicznych,
a te są bezpośrednio związane z wielkością drgań ośrodka skalnego. Znajomość parametrów tych drgań wpływa na ocenę
stateczności wyrobisk podziemnych oraz pozwala na właściwy dobór obudowy chodnikowej. Jedną z metod umożliwiających
prognozowanie parametrów drgań sejsmicznych od wstrząsów górniczych jest Metoda Elementów Spektralnych (SEM).
W metodzie tej obliczane są sejsmogramy syntetyczne, które umożliwiają obrazowanie pełnego przebiegu falowego. W artykule
przedstawiono wyniki modelowań drgań od wstrząsu o magnitudzie 2.7 w skali Richtera, który wystąpił w dniu 17.04.2018
w kopalni KWK Piast-Ziemowit. Obliczone sejsmogramy wykazują dużą zgodność z rzeczywistymi przebiegami falowymi,
zarejstrowanymi w bliskiej odległości od ogniska wstrząsu. Wskazuje to na właściwy dobór parametrów modelu i potwierdza
skuteczność metod numerycznych, które mogą stanowić uzupełnienie metod analitycznych w rozwiązywaniu problemów
związanych z bezpieczeństwem pracy pod ziemią.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozliczenie kosztów prac w działalności innowacyjnej realizowanej na zasadach projektowych

W artykule przedstawiono działalność innowacyjną jako źródło kreowania wartości przedsiębiorstw w horyzoncie długookresowym. Podstawowym celem było wskazanie sposobów rozliczenia nakładów i kosztów tej działalności pod kątem kształtowania wyników przedsiębiorstwa i zarządzania jego efektywnością. Jednocześnie zidentyfikowano modele zarządcze dotyczące realizacji procesów innowacyjnych mających charakter projektowej działalności, realizowanej na zasadach zewnętrznych oraz wewnętrznych w ramach dotychczasowych struktur organizacyjnych.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksperymentalna częściowa eksploatacja pokładu 712/1-2, doświadczenia i wyniki pomiarów deformacji

W artykule przedstawiono wyniki i analizę pomiarów deformacji uzyskanych z dwóch linii pomiarowych biegnących w przybliżeniu prostopadle nad polami pierwszych wyeksploatowanych ścian M-4 i M-5 w pokładzie 712/1-2 części macierzystej KWK ,,Marcel”. Eksploatacja tego pokładu prowadzona jest w sposób eksperymentalny, ścianami o długości 130 -150 m z pozostawieniem pasów węgla o szerokości 70 m. Taki sposób eksploatacji ma zapewnić, że w pływy na powierzchni terenu nie przekroczą II kategorii. Analiza liniowych i wysokościowych obserwacji geodezyjnych po wybraniu pierwszych trzech ścian umożliwiła weryfikację prognozy wpływów eksploatacji pokładu 712/1-2 na powierzchnię terenu wykonanej na etapie opracowywania projektu tej eksploatacji. Pozwoliło to stwierdzić, że zastosowanie eksploatacji pasowej może stanowić właściwy element profilaktyki górniczej pod terenami zabudowanymi.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena spękań filarów węglowych pozostawianych pomiędzy chodnikami przyścianowymi

Przedmiotem artykułu są filary węglowe pozostawiane pomiędzy chodnikami przyścianowymi sąsiadujących ze sobą pól ścianowych. Tego typu filary stosowane są zarówno w przypadkach systemu ścianowego z pojedynczymi, jak i wieloma chodnikami przyścianowymi. Generalnie zakłada się, że filary powinny posiadać takie wymiary, które zagwarantują utrzymanie ich stateczności, a tym samym stateczności chodników przyścianowych. W górnictwie światowym, w zależności od doświadczeń poszczególnych kopalń, stosowane są filary o szerokości od kilku do kilkudziesięciu metrów. W artykule przedstawiono doświadczenia górnictwa światowego dotyczące stosowania filarów w eksploatacji ścianowej, wybrane metody ich projektowania oraz wyniki badań endoskopowych spękań filarów węglowych. Uzupełnieniem badań endoskopowych były pomiary konwergencji wyrobisk przyścianowych zlokalizowanych wzdłuż przedmiotowych filarów. Badania wykonano w dwóch parcelach ścian zawałowych zlokalizowanych na głębokościach ok. 300 m i ok. 900 m.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksploatacja górnicza w filarze ochronnym dla śródmieścia Bytomia, historia i teraźniejszość

Artykuł zawiera genezę eksploatacji w filarze ochronnym dla śródmieścia Bytomia, uwarunkowania geologiczne i górnicze, syntetyczną charakterystykę dokonanej eksploatacji, dane o deformacjach powierzchni i wstrząsach górniczych, a także spowodowanych nią szkodach górniczych. Sumarycznie z filara ochronnego dla Bytomia do końca 2013 r. wyeksploatowano ponad 100 mln ton węgla kamiennego. W ostatnich latach zakres i koncentracja eksploatacji w filarze ochronnym znacznie się zmniejszyły. Podjęcie eksploatacji w filarze śródmieścia było trudnym i ryzykownym przedsięwzięciem. Jak w każdym tego rodzaju przedsięwzięciu zanotowano zarówno doświadczenia pozytywne, jak i negatywne.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Emisja metanu i tlenku węgla po wysokoenergetycznym wstrząsie górotworu

W artykule przypomniano o możliwości powołania przez organ nadzoru górniczego specjalnych komisji do zbadania przyczyn
i okoliczności zdarzeń o charakterze katastrof oraz podano najczęściej przeprowadzane badania przez komisje powypadkowe.
Dosyć szczegółowo opisano uwarunkowania, w jakich doszło w JSW S.A. KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Zofiówka”
do wysokoenergetycznego wstrząsu, skutkującego tąpnięciem oraz 9 wypadkami, w tym 5 śmiertelnymi. Następnie omówiono
zmiany stężenia metanu i stężenia tlenku węgla spowodowane robotami strzałowymi i wstrząsami górotworu, podając kilka
charakterystycznych przykładów. W dalszej części podano przykłady przeanalizowanych charakterystyk zmian stężeń metanu
i tlenku węgla, które miały miejsce po wstrząsie górotworu powodującym tąpnięcie. Następnie dokonano próby odpowiedzi na
pytanie o źródło tlenku węgla i metanu, odnosząc to do uwarunkowań górniczo-geologicznych. W podsumowaniu przedstawiono
wnioski wynikające z analiz i badań.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Spółki sektora paliwowo-energetycznego na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych

Od 2008 roku przychody z prywatyzacji spółek Skarbu Państwa wyniosły 97 mld zł. Znaczną część tych wpływów Skarb
Państwa (SP) osiągnął w wyniku prywatyzacji sektora paliwowo-energetycznego. Obecnie na giełdzie notowane są wszystkie
grupy energetyczne i dwie spółki z branży surowcowej JSW i LW Bogdanka. Wartość udziałów SP w spółkach na koniec 2015
r. można szacować na 53 mld zł. Spółki z omawianej branży skupione są w trzech indeksach branżowych - WIG Energia, WIG
Paliwa i WIG Surowce. W najważniejszym indeksie GPW omawiana branża była reprezentowana przez 2 spółki paliwowe i 4
grupy energetyczne. Polska giełda w 2015 r była jedną z najsłabszych w Europie. WIG spadł o prawie 20%. Przyczyny spadku
to zmiany w systemie OFE (zapoczątkowane w 2014 roku), obłożenie podatkiem banków oraz obawy o kondycję sektora energetycznego.
Największe spadki wartości dotyczyły sektora surowcowego (tj. 43,8%). W ostatnim roku nastąpił znaczący spadek
cen węgla na rynkach międzynarodowych o ok. 22%, ropy naftowej – 47%, gazu ziemnego – 28% (na rynku europejskim).

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania komponentów środowiska przyrodniczego na obszarach pogórniczych z wykorzystaniem wysokorozdzielczych zobrazowań satelitarnych

Początki teledetekcji satelitarnej sięgają lat 50. ubiegłego wieku. Od tego czasu zarówno jakość, jak i rozdzielczości przestrzenna,
radiometryczna oraz spektralna pozyskiwanych zobrazowań satelitarnych uległy istotnemu polepszeniu. Współczesne sensory
optyczne pozwalają na otrzymanie zobrazowań wielospektralnych (pięć lub więcej kanałów spektralnych) z rozdzielczością kilku
metrów w odstępie czasowym kilku dni. Pozyskiwanie danych w wielu zakresach spektralnych dało podstawy do stworzenia
nowego narzędzia do oceny komponentów środowiska przyrodniczego jakim jest indeks środowiskowy. Do chwili obecnej
opracowanych zostało wiele indeksów przeznaczonych między innymi do oceny kondycji pokrywy roślinnej oraz gleb, szacowania
zawartości wody w środowisku przyrodniczym, analiz geologicznych oraz krajobrazowych. Niniejsze opracowanie
ma na celu prezentację zastosowania wybranych indeksów w monitoringu środowiska przyrodniczego na obszarach pogórniczych
w Polsce i na świecie, które ze względu na swe rozległe powierzchnie stanowią prawdziwe wyzwanie dla klasycznych,
naziemnych technik pomiaru. Publikacja prezentuje szerokie spektrum możliwych zastosowań powstałych do chwili obecnej
indeksów środowiskowych, wskazuje na indeksy najczęściej wybierane oraz zobrazowania, które wykorzystane zostały do ich
opracowania. Niniejszy artykuł przedstawia zestawienie i podsumowanie badań prowadzonych w latach 2010-2019 w obszarach
pogórniczych, dotyczących wykorzystania wysokorozdzielczych, satelitarnych zobrazowań wielospektralnych na potrzeby
analizy zmian komponentów środowiska naturalnego.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Renta eksploatacyjna z zysku dla właścicieli nieruchomości w obszarze górniczym jako akcelerator strategicznych inwestycji górniczych na przykładzie kopalni węgla brunatnego

Plany nowych inwestycji górniczych, jak również polityka ochrony złóż, generują poważne konflikty społeczne, których skutkiem może być trwałe uniemożliwienie strategicznych inwestycji górniczych. Autorzy proponują zastąpić stosowane dotychczas środki administracyjne (planowa ochrona złóż, przymusowy wykup terenów dla potrzeb inwestycji górniczej) narzędziami ekonomicznymi. Oprócz kwoty wykupu terenu dla potrzeb eksploatacji górniczej, właścicielom nieruchomości kompania górnicza mogłaby zaoferować rentę eksploatacyjną, czyli udział w zyskach z tytułu eksploatacji złoża.

Czasopismo: Przegląd Górniczy
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka