rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Socjologia moralności Marii Ossowskiej i Janusza Mariańskiego – analiza porównawcza

W niniejszym tekście przeprowadzono porównanie dwóch stanowisk, jakie wybijają się w polskiej socjologii moralności. Pierwsze reprezentuje dorobek Marii Ossowskiej – pionierki socjologii moralności. Ona torowała drogę tej subdyscyplinie nie tylko w literaturze rodzimej, ale i światowej. Do dziś uznawana jest za autorytet. Drugie stanowisko związane jest z twórczością Janusza Mariańskiego – należącego do następnego pokolenia socjologów, który kilkadziesiąt lat swoich naukowych dociekań poświęcił zagadnieniom moralności i bez wątpienia poszczycić się może dorobkiem, który wyraźnie wybija się spośród innych zarówno z perspektywy tego, co dokonano w Polsce, jak i poza jej granicami. W porównaniu uwzględniono: przedmiot badań, stosowane metody, relację między moralnością a religią, język wypowiedzi, inspiracje zajmowania się dyscypliną.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Socjologia moralności – empiryczna nauka o zjawiskach i procesach moralnych zachodzących w zbiorowościach różnej skali

Socjologia moralności jako subdyscyplina socjologiczna zajmuje szczególną pozycję, będąc specjalnością rzadko reprezentowaną zarówno w Polsce, jak i w innych krajach, i to nawet tych, które mają bogatą tradycję socjologiczną. Głównym powodem tego stanu rzeczy są dwa rodzaje trudności, przed którymi stają socjologowie, którzy czyniący przedmiotem swych badan fakty i zjawiska moralne. Pierwszym źródłem problemów jest samo wykreślenie zakresu pojęcia moralność. Drugą kluczową kwestią pozostaje konieczność wypracowania i zastosowania w praktyce takiej formuły metodologicznej, która uchroni socjologa moralności przed popadaniem w dogmatyzm etyczny, a jednocześnie nie pozwoli na popełnianie błędu socjologizmu moralnego (tj. uznawanie stwierdzanego stanu faktycznego za obowiązującą normę).
Postawa badawcza socjologa moralności akcentuje pluralizm (środowiskowy, kulturowy, historyczny) i zmienność form moralnych oraz ukazuje dynamikę moralności w dłuższej perspektywie czasowej. Jednocześnie na terenie socjologii moralności występują różne formy „odniesienia do wartości”. Kluczową sprawa dla reprezentanta socjologii moralności pozostaje konieczność oddzielania stwierdzanych faktów empirycznych od interpretacji tych faktów zrelatywizowanych do własnych poglądów na moralność.
Pomimo istnienia różnic zapatrywań w ujmowaniu moralności między poszczególnymi badaczami, uprawianie tej specjalności naukowej pozwala na lepsze zrozumienie mechanizmów zapewniających równowagę i kontynuację w życiu społecznym, jak i na dokonanie precyzyjnej diagnozy stanu istniejącego oraz pełniejsze zinterpretowanie zarysowujących się trendów i dokonujących się przemian w ramach społeczeństwa ponowoczesnego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Sytuacja osób z zaburzeniami psychicznymi

Niniejsza publikacja porusza problemy związane z funkcjonowaniem osób z zaburzeniami psychicznymi, wskazując na: formalne ujęcia zaburzeń psychicznych w ustawodawstwie światowym i na poziomie kraju, ograniczenia osób z zaburzeniami psychicznymi w sferze społecznej i zawodowej oraz system pomocy w środowisku dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Ukazuje również istotę specjalistycznych usług z zaburzeniami psychicznymi, które stanowią nie tylko realne wsparcie specjalistów, ale często stanowią także jedyną formę kontaktu osoby z zaburzeniami psychicznymi ze środowiskiem pozarodzinnym.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Między sekularyzacją i desekularyzacją – przemiany współczesnej religijności w ujęciu Janusza Mariańskiego

Artykuł stanowi przegląd wybranych prac Janusza Mariańskiego skupiających się wokół problemu współczesnych przemian religijności. Autor prezentuje teorię sekularyzacji, poddając krytyce jej klasyczną postać oraz konfrontując ją z alternatywnymi teoriami – między innymi pluralizacji i indywidualizacji religijności. Przedstawione treści zostają zestawione z wnioskami z badań Mariańskiego nad religijnością młodzieży polskiej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Polsko-włoski dwugłos o kwestii kryzysu religii i religijności. Socjologiczne analizy Janusza Mariańskiego i Roberto Ciprianiego

Janusz Mariański, polski socjolog religii, prowadzi badania w odniesieniu do religijności i katolicyzmu polskiego. Włoski socjolog religii, Roberto Cipriani, czyni to w odniesieniu do religijności, formułując koncepcję tzw. religione diffusa. Obaj badacze ustosunkowują się do rzekomego (lub rzeczywistego) kryzysu religijności. Niniejszy tekst przedstawia myśl J. Mariańskiego, ukierunkowaną na wątek kryzysu religijności, oraz syntetyzuje koncepcję R. Ciprianiego w odniesieniu do owego kryzysu. Wspomniani badacze są znaczącymi postaciami nauki – odpowiednio – polskiej i włoskiej. Wskazanie na zbieżności i różnice badawcze, które występują pomiędzy tymi naukowcami w realizowanych przez nich dyskursach socjologicznych, wydaje się uzasadnione w przypadku próby ujęcia porównawczego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Społeczeństwo obywatelskie a religia. Typy relacji w perspektywie wiodących teorii socjologii religii

Celem artykułu jest identyfikacja i analiza głównych tez dotyczących relacji pomiędzy społeczeństwem obywatelskim a religią na tle wiodących paradygmatów socjologii religii. Koncepcję wzajemnych relacji tytułowych rzeczywistości ujęto w trzy modelowe twierdzenia: przeciwieństwa/konkurencyjności, autonomicznej koegzystencji oraz komplementarności. Z racji ścisłych związków z przemianami w sferze społecznej, gospodarczej, kulturowej, moralnej, na poziomie mikro- i makrospołecznym oraz dla pełniejszego zobrazowania tezy te zaprezentowano w kontekście współczesnych teorii socjologii religii, z wykorzystaniem studiów i systematycznych ustaleń poczynionych przez wybitnego socjologa religii, ks. prof. Janusza Mariańskiego w obydwóch kwestiach. Ukazano też powiązania poszczególnych tez z wiodącymi tradycjami interpretacyjnymi społeczeństwa obywatelskiego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Dzienne domu dobytu jako odpowiedź na wyzwania polikyki społecznej XXI w. w zakresie aktywizacji osób starszych i niesamodzielnych na przykładzie domu dziennego pobytu ,,Niezapominajka", prowadzonego przez Wyższą Szkołę Gospodarki w Bydgoszczy

Starzejące się społeczeństwo jest poważnym wyzwaniem dla organów państwa tworzących i realizujących politykę społeczną. Opracowanie ma na celu przybliżenie sytuacji osób starszych w naszym kraju, roli państwa wobec osób niesamodzielnych oraz ich rodzin, a także wskazania usystematyzowanego rozwiązania w postaci placówek dziennego pobytu, które z każdym 
rokiem zyskują coraz większe uznanie wśród społeczeństwa.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Aktywność zawodowa jako istotny aspekt w integracji społecznej osób niepełnosprawnych

Niniejszy artykuł poświęcono aktywności zawodowej w aspekcie integracji społecznej osób niepełnosprawnych. Celem artykułu jest zaprezentowanie aktywności zawodowej jako istotnego aspektu w integracji społecznej osób z niepełnosprawnościami, ponieważ zagadnienie to wydaje się być istotne. Praca stanowi zarys wspomnianej problematyki. W artykule zwrócono uwagę na kwestię niepełnoprawności, w tym szczególnie rolę, jaką aktywność zawodowa odgrywa w życiu człowieka z dysfunkcjami. Zaprezentowano pojęcie integracji społecznej w odniesieniu do osób niepełnosprawnych oraz motywy podjęcia przez nich zatrudnienia. Zarysowano problematykę zagadnienia integracji społecznej osób niepełnoprawnych w kontekście psychicznym, społecznym oraz instytucjonalnym. Przedstawiono także narzędzia stosowane w aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych oraz przykładowe bariery w aktywności zawodowej tej grupy osób. Zaprezentowano raport z badań dotyczących wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w aspekcie aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Universal Design – Projektowanie uniwersalne jako idea w dążeniu do osiągania partycypacji społecznej osób niepełnosprawnych

Wielość koncepcji stanowiących próby delimitacji niepełnosprawności stanowi dowód złożoności tego zjawiska. Już ogólna analiza ewolucji głównych nurtów i wypracowanych modeli uwydatnia zmiany postrzegania niepełnosprawności. Istotnym etapem w tym zakresie jest bogaty w przemiany wiek XX. Dzięki nim każda jednostka zyskała bowiem gwarancję podmiotowości przy jednoczesnym uznaniu możliwej indywidualizacji układu posiadanych cech. W konsekwencji rośnie zapotrzebowanie na tworzenie środowisk, produktów, technologii i usług dostępnych i użytecznych dla „wszystkich”. Powszechna i nieograniczona partycypacja społeczna staje się bowiem jedną z głównych wartości współczesnych społeczeństw. Dążenia te są źródłem idei projektowania uniwersalnego (Universal Design). Artykuł stanowi próbę prezentacji głównych założeń tej koncepcji, która choć powstała w połowie lat osiemdziesiątych XX w., obecnie zdaje się zyskiwać na popularności, stanowiąc w założeniach propozycję praktycznej implementacji dostępności i partycypacji społecznej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ochrona zdrowia jako obowiązek państwa. Ewolucja polskiego ustroju konstytucyjnego w aspekcie przepisów dotyczących zdrowia

Gwarancja prawa do zdrowia przeszła ewolucję zbieżną z historią nowożytnych ustrojów państwowych: od ujęcia indywidualistycznego aż po postrzeganie przez pryzmat podstawowych potrzeb socjalnych. Celem pracy jest przegląd konstytucji polskich w aspekcie unormowań determinujących kształt polityki zdrowotnej państwa. Zakreślono ewolucję treści odnoszących się do zdrowotnego aspektu zabezpieczenia społecznego, a także źródła regulacji charakteryzujących dzisiejszy model ustrojowy.
Polskie regulacje odnoszące się do zdrowia w ograniczonym zakresie pojawiły się w Konstytucji Marcowej, by ulec degradacji na mocy Konstytucji Kwietniowej. Było to zbieżne z ewolucją modelu ustrojowego, gdzie druga z wymienionych konstytucji stanowiła przejaw ciążenia ku autorytaryzmowi niechętnemu gwarancjom praw jednostkowych. Poszerzenie skali regulacji odnoszących się do polityki zdrowotnej nastąpiło w 1952 r. Konstytucja obecnie obowiązująca kontynuuje ujęcie zapoczątkowane w poprzednim modelu ustrojowym, jednak wykazując znamiona ewolucji w stronę ujmowania zdrowia przez pryzmat jego środowiskowych i behawioralnych determinantów. Należy oczekiwać dalszych zmian w tym kierunku.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Zagrożenie fundamentalizmem islamskim w poradzieckiej Azji Centralnej

Artykuł odnosi się do zjawiska fundamentalizmu islamskiego w poradzieckiej Azji Centralnej i stanowi komentarz do ożywionej wśród dziennikarzy oraz analityków dyskusji na temat zagrożenia  bezpieczeństwa poszczególnych państw ze strony Państwa Islamskiego, powstałego na terenie Iraku i Syrii. W rozważaniach podejmuje się próbę odpowiedzi na pytania dotyczące faktycznego znaczenia fundamentalizmu islamskiego oraz wpływu Państwa Islamskiego na bezpieczeństwo w republikach centralno-azjatyckich. Autorka udowadnia, że reżimy na obszarze poradzieckim same kreują zagrożenia islamskim ekstremizmem. Tekst powstał w oparciu o literaturę naukową, raporty ośrodków analitycznych oraz doniesienia medialne. Analiza tych materiałów pozwala stwierdzić, że: wpływy Państwa Islamskiego w poradzieckiej Azji Centralnej są ograniczone; reżimy autorytarne wykorzystują fundamentalizm islamski do realizacji własnych interesów politycznych; działalność radykalnych grup islamskich powinna być definiowana jako wyzwanie, a nie zagrożenie dla bezpieczeństwa w regionie.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Geopolityczne znaczenie poradzieckiej Azji Centralnej w kontekście przemian na rynkach gazu ziemnego

Poradziecka Azja Centralna pojawia się w analizach politologicznych w przeważającej mierze z powodów natury geopolitycznej: militarnego znaczenia regionu w kontekście operacji koalicji antyterrorystycznej w Afganistanie oraz gospodarczego znaczenia regionalnych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. W większości toczących się debat naukowych, skoncentrowanych na relatywnie bliskim horyzoncie czasowym, nie zauważa się jednak konsekwencji, jakie dla jego znaczenia w polityce międzynarodowej mogą mieć przeobrażenia związane z tzw. rewolucją gazu łupkowego oraz postępującym upowszechnieniem technologii transportu gazu płynnego – LNG. W perspektywie długoterminowej istnieje duże prawdopodobieństwo, że zmiany technologiczne w zakresie wydobycia i transportu węglowodorów mogą się przyczynić do zmiany geopolitycznego krajobrazu poradzieckiej Azji Centralnej – spadku jego atrakcyjności dla państw zachodnich i uczynienia Nowej Wielkiej Gry domeną wyłącznie autorytarnych graczy.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Chiński Turkiestan (Xinjiang) w polityce Związku Radzieckiego

Artykuł ukazuje obecność radziecką w Turkiestanie Wschodnim, stanowiącym część Republiki Chińskiej/Chińskiej Republiki Ludowej. Sowiecka polityka w stosunku do tego regionu stanowiła wypadkową dwóch tendencji – dążenia do realizacji wizji ogólnoświatowej rewolucji oraz do kontynuowania zasadniczych założeń polityki carskiej, traktującej Wschodni Turkiestan jak potencjalną kolonię. Apogeum zaangażowania radzieckiego w Turkiestanie osiągnięto w końcu na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych XX w. Po roku 1943 następuje wymywanie radzieckiej obecności w tej chińskiej prowincji. Ostatnią możliwość dla ZSRR osiągnięcia korzyści z eksploatacji Turkiestanu stworzył „Traktat” z 1950 r., ale po śmierci Stalina kontynuowanie zawartych w nim postanowień okazało się początkowo utrudnione, a od początku lat sześćdziesiątych wręcz niemożliwe. Od tego czasu terytorium Xinjiangu poddane jest forsownej sinizacji.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o polityce i administracji
Etnogeneza i tradycja wynaleziona jako instrumenty legitymizacji władzy w państwach Azji Centralnej

Celem artykułu jest dowiedzenie, że elity władzy państw Azji Centralnej, których większość członków należy do narodów tytularnych, poszukując źródeł swojej legitymizacji, a także rządzonych przez nich nowych organizmów politycznych, odnajdują je poprzez badania etnogenezy, wyznaczenie paradygmatu narodu rdzennego czy konstruowanie tradycji narodowej. Im dłuższa historia danego narodu i im bardziej jest on „zakorzeniony” w regionie, tym mocniejsze podstawy jego legitymizacji wewnątrzpolitycznej i w stosunkach międzynarodowych w regionie.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Mobbing - specyficzny rodzaj przemocy

Celem niniejszego artykułu jest analiza zjawiska, jakim jest mobbing – jego cech charakterystycznych, rodzajów tego zjawiska, występujących faz, a także przedstawienie obowiązków pracodawcy w tym zakresie i możliwości ochrony prawnej ofiary mobbingu. W tekście rozpatruje się pojęcie mobbingu w oparciu o źródła prawne i literaturę. Określone zostało źródło pochodzenia nazwy i przytoczone zostały jej definicje, stworzone przez badaczy. Opisano istotę mobbingu i jego cel, przedstawiono jego rodzaje i przyczyny występowania. Ponadto określono czynniki wpływające na rozwój mobbingu i fazy tego zjawiska. Skupiono się na cechach, jakimi charakteryzuje się mobber oraz predyspozycjach, jakie posiada zazwyczaj ofiara. W artykule wskazano także na obowiązki ciążące na pracodawcy, związane z zapobieganiem temu zjawisku w podległym mu zakładzie pracy. Zwrócono uwagę na istotę wprowadzenia polityki antymobbingowej w każdej organizacji. Krótko przedstawione zostały regulacje prawne dotyczące zjawiska mobbingu. Określono także związek pomiędzy właściwą organizacją pracy i przeciwdziałaniem mobbingowi. Przedstawiono sposoby radzenia sobie z działaniami mobbingu przez ofiarę – zarówno psychologiczne, jak i społeczne. Ponadto opisano jakie ofiara mobbingu ma wyjścia z sytuacji terroru psychicznego i jak można udzielić jej pomocy. Dokonano również analizy przepisów prawa, które stwierdzają odpowiedzialność za każdy przypadek mobbingu w miejscu pracy w stosunku do pracodawcy. Opisano środki prawne, jakie przysługują ofierze. Określono, jakie warunki musi spełnić pracownik, by zostać uznanym za ofiarę mobbingu przed sądem. Skupiono się na gwarancjach prawnych ochrony przed mobbingiem. Celem głównym nadrzędnym niniejszego tekstu jest zwrócenie uwagi na ogrom problemu zjawiska mobbingu w stosunkach pracy (także wśród grona pedagogicznego), ze względu na niedoskonałość przepisów prawa oraz niski stan świadomości społecznej, co z kolei prowadzi do cierpienia jednostki i rosnącej liczby samobójstw spowodowanych nasileniem się tego zjawiska.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Separcja w prawie polskim i kanonicznym

Autor omawia zagadnienia dotyczące separacji w prawie polskim i kanonicznym. Wskazuje na podobieństwa i różnice wynikające z odrębności systemów prawnych. Tekst stanowi przekrojową próbę analizy separacji poprzez omówienie wszystkich przepisów, które jej dotyczą.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Recenzja książki: Edukacja muzyczna w świecie zagrożonych wartości

Recenzja książki: Edukacja muzyczna w świecie zagrożonych wartości, tom 2, red. H. Tomaszek-Plewa, A. Golema, M. Szymańska, Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, Wrocław 2020.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Społeczne wymiary czytelniczych preferencji literackich

Artykuł jest poświęcony społeczno-kulturowym uwarunkowaniom wyborów literackich polskich nastolatków. Spontaniczne wybory książkowe są ukazane w kontekście sposobów czytania, które budują oczekiwania wobec satysfakcjonującej lektury, formy aktywności czytelniczej i charakter uczestnictwa w społecznym obiegu książki. Uwaga została skupiona na specyfice literackiego gustu i sposobów czytania zależnych od socjalizacji do czytania w miejscowości, z której pochodzą nastoletni czytelnicy. Opisano trzy sposoby czytania: wiejski, małomiasteczkowy oraz wielkomiejski. Artykuł powstał na podstawie analiz wyników trzech edycji ogólnopolskich badań (z 2003, 2010, 2013 r.), śledzących postawy czytelnicze piętnastoletnich uczniów kończących obowiązkowy etap edukacji.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Etnometodologia jako socjologia literatury? O konstruowaniu obcości w Witolda Gombrowicza Notatkach z Dziennika 1951-1952

W artykule podejmuję zagadnienie statusu obcości w Notatkach z Dziennika Witolda Gombrowicza, publikowanych w paryskim miesięczniku „Kultura” (1951-1952). Obcość, inność to jeden z podstawowych tematów autoanaliz Gombrowicza podejmowanych zarówno w debiutanckim Pamiętniku z okresu dojrzewania (Bakakai 1933), jak i w ostatniej powieści Kosmos (1965). W moim tekście rekonstruuję to pojęcie z konstruktywistycznej perspektywy etnometodologii, starając się dookreślić podstawowe znaczenie obcości, jakie występuje we wczesnych Notatkach z Dziennika 1951-1952. Zasadniczo rekonstruuję obcość jako narzucaną czytelnikowi strategię pisarza zbudowania sobie nowej emigracyjnej publiczności. Z tego powodu w mniejszym stopniu interesuje mnie egzystencjalny wymiar obcości, inności etc. W zakończeniu artykułu przytaczam kilka uwag na temat sfery publicznej w ujęciu Helmutha Plessnera.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O problemie cenzury społecznej na przykładzie recepcji twórczości Józefa Mackiewicza

Twórczość artystyczna podlega szeregowi zewnętrznych presji, które konstytuują i strukturyzują pole artystycznej licentia poetica. Obok wszechstronnie rozpoznanego i typowego dla niektórych formacji ustrojowych zjawiska cenzury urzędowej (oficjalnej) należy wyróżnić funkcjonujący powszechnie fenomen cenzury społecznej (nieoficjalnej). Cenzura w sensie oficjalnym jest definiowana jako, prewencyjna bądź ofensywna, kontrola treści aktów komunikacji dokonywana przez wyspecjalizowane instytucje państwa w ramach prowadzonej przez rząd polityki informacyjnej. Cenzura społeczna również stanowi fragment aparatu kontroli społecznej i koncentruje się na reglamentacji procesu komunikacji, jej dysponentem nie jest jednak rząd, a określone kręgi społeczne. Z tej przyczyny jej działania, jakkolwiek mogą stanowić dopełnienie realizacji celów cenzury urzędowej, nie są przez nią delegowane na zasadzie przymusu instytucjonalnego. Funkcjonowanie cenzury społecznej autor przybliża na przykładach zaczerpniętych z życia literackiego, zwłaszcza zawirowań wokół osoby i twórczości Józefa Mackiewicza.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o sztuce
Świat życia codziennego w nowoczesnej utopii na przykładzie trylogii Margaret Atwood Maddaddam

Celem, jaki stawia sobie autorka w niniejszym eseju, jest zaprezentowanie syntetycznej konstrukcji modelu świata życia codziennego niektórych postaci trylogii MaddAddam autorstwa Margaret Atwood, często określanej mianem ikony anglojęzycznej literatury kanadyjskiej. Cykl powieści, do których zalicza się Oryks i Derkacz, Rok potopu, a także ostatnia część MaddAddam, to ciekawe przykłady nowoczesnych antyutopii, które niejednokrotnie w drastycznej, przerysowanej formie próbują zwrócić uwagę na negatywne kierunki rozwoju zachodniej cywilizacji. Są literacką, ale też intelektualną próbą diagnozy stanu dzisiejszego świata.
Punktem wyjścia analizy jest wywodzące się z fenomenologii zainteresowanie światem przeżywanym ze szczególnym uwzględnieniem życia codziennego jako jednego z podstawowych tematów tego istotnego nurtu współczesnej myśli socjologicznej, dlatego autorka rozpoczyna od krótkiego przedstawienia teoretycznego ujęcia koncepcji świata życia. Perspektywę badawczą dla przeprowadzonych analiz stanowi koncepcja dramaturgiczna Ervinga Goffmana, a poszczególne elementy Goffmanowskiego modelu poznania rzeczywistości społecznej, takie jak występ, rola, fasada czy kulisy, przy analizie służą jako kategorie analityczne, za których pomocą autorka prezentuje świat przeżywany wybranych postaci występujących w trylogii Margaret Atwood.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, literaturoznawstwo
Recenzja książki: Jak założyc i prowadzić placówkę opieki nad dziećmi do lat 3

Recenzja książki: Jak założyć i prowadzić placówkę opieki nad dziećmi do lat 3, T. Frejgant, Ł. Latosiński, W. Synakiewicz, P. Ziółkowski, Wydawnictwo Uczelniane WSG, Bydgoszcz 2020, ISBN: 978-83-65507-45-7.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Gospodarki, seria Edukacja - Rodzina - Społeczeństwo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika