rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badanie w działaniu jako strategia rozwijania warsztatu badawczego licencjatów w świetle ich doświadczeń

Artykuł prezentuje refleksje Autorek dotyczące zastosowania strategii badań w działaniu w rozwijaniu warsztatu badawczego licencjatek Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Podstawą rozważań były opinie studentek dotyczące realizacji badań w strategii badań w działaniu, zebrane podczas wywiadów częściowo ustrukturyzowanych, które zarejestrowano i poddano transkrypcji. W badaniu wzięło udział 16 studentek pedagogiki. Były to uczestniczki proseminarium i seminarium dyplomowego, które rozpoczynały przygotowania do opracowania pracy dyplomowej i prowadzenia procesu badawczego. Wybrane studentki podjęły decyzję o wdrożeniu tej strategii badań w swoich działaniach naukowych. Wypowiedzi respondentek świadczą o użyteczności przyjętej strategii prowadzącej do osiągania rozwiązań problemów edukacyjnych w badanych społecznościach. Prezentują własną perspektywę spostrzegania badań w działaniu, sposoby identyfikacji problemu badawczego oraz korzyści wynikające z zastosowania badania w działaniu w pracy nad projektem badawczym. Wskazują również trudności w realizacji badań w działaniu oraz kompetencje badawcze, w które warto wyposażyć przyszłych nauczycieli.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
WYŻSZE SZKOŁY NAUCZYCIELSKIE JAKO FORMA KSZTAŁCENIA nauczycieli WYCHOWANIA PLASTYCZNEGO NA POTRZEBY SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

Utworzenie wyższych szkół nauczycielskich wiąże się z podjętą w 1961 roku, a realizowaną w latach 1962–1968, reformą polskiego systemu oświatowego. W ramach reformy, której celem byłamiędzy innymi modernizacja systemu kształcenia nauczycieli, zrodziła się koncepcja powołania wyższych szkół zawodowych o trzyletnim okresie nauczania. Absolwenci mieli otrzymać przygotowanie ogólne do nauczania w klasach I–IV oraz specjalistyczne do nauczania jednego lub dwóch pokrewnychprzedmiotów w klasach V–VIII. Organizacja WSN uwzględniała dwie formy organizacyjne: szkoły samodzielne oraz szkoły organizowane w wyższych szkołach pedagogicznych i uniwersytetach. Kształcenie plastyczne realizowano na kierunku wychowanie plastyczne w połączeniu z nauczaniem początkowym lub samodzielnym kierunku wychowanie plastyczne na studiach zaocznych dla absolwentów SN. Plany nauczania opracowane przez MOiSW obejmowały przedmioty filozoficzne i społeczno‑polityczne, pedagogiczne oraz przedmioty kierunkowe z zakresu dwóch dyscyplin. W roku 1973 po przeprowadzeniu nowej reformy w zakresie kształcenia nauczycieli WSN‑ y przekształcono w samodzielne wyższe szkoły pedagogiczne, filie lub wydziały uniwersyteckie.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Czas wolny jako jeden z wymiarów życia codziennego dzieci mieszkających w Polsce i w Portugalii

Celem artykułu jest ukazanie doświadczeń dzieci polskich i portugalskich w wieku wczesnoszkolnym dotyczących sposobów spędzania czasu wolnego po zajęciach w szkole. Liczne badania ukazują kurczenie się czasu wolnego w rodzinach oraz tendencję do coraz rzadszego przebywania na zewnątrz, w otoczeniu przyrody. Wielu badaczy na całym świecie dostrzega, iż media elektroniczne wypełniają nie tylko czas wolny dziecka, ale również czas zajęć obowiązkowych. Podjęta problematyka rzuca światło na współczesne tendencje związane z problematyką czasu wolnego.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowe media w szkole podstawowej

Celem artykułu jest przedstawienie rozważań teoretycznych, jak również wyników badań dotyczących funkcjonowania technologii informacyjno-komunikacyjnych na poziomie szkoły podstawowej. Autorka zaprezentuje charakterystykę współczesnego ucznia i nauczyciela oraz omówi model wdrażania nowych technologii do procesu edukacyjnego. Analiza porównawcza, będąca wynikiem badań przeprowadzonych w szkołach podstawowych województwa lubelskiego, zobrazuje stan rzeczywisty funkcjonowania narzędzi TIK w lubelskich szkołach podstawowych usytuowanych w mieście i na wsi.

Czasopismo: Lubelski Rocznik Pedagogiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Średniowieczna apologia chrześcijaństwa wobec islamu

W artykule, podejmującym zagadnienie chrześcijańskiej apologii wobec islamu w średniowie- czu, autor zwraca uwagę, że chrześcijańskie nastawienie do islamu zmieniało się od patrzenia nań jako na apokaliptycznego Antychrysta, przez wypełnienie obietnicy Abrahama danej Izmaelowi oraz chrześcijańską herezję, aż po dostrzeżenie w nim religii, początkowo uznawanej za fałszywą,  z czasem jednak za zawierającej też elementy autentycznej prawdy objawionej przez Boga. Orygi- nalne podejście Mikołaja z Kuzy do islamu nie znalazło kontynuatorów i odeszło w zapomnienie. W kolejnych wiekach sposób postrzegania islamu został zdominowany przez tureckie zagrożenie dla Europy, następnie przez epokę kolonializmu krajów azjatyckich.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wolność w refleksji św. Augustyna

Augustyn odrzucał manichejską tezę, jakoby wolność była czymś iluzorycznym. Właśnie w dyskusjach z manichejczykami wykuwał swoją naukę, że zło jest brakiem dobra tam, gdzie ono być powinno. Wolność, w sposób konieczny ukierunkowana ku dobru i sprawiedliwości, jest prze- ciwieństwem przymusu, ale zarazem nie da się jej pogodzić ze złem i grzechem. Natomiast nasza realna wolność nigdy nie kłóci się z absolutną transcendencją  Boga.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Droga do egzystencjalnego wymiaru buddyzmu Stephen Batchelor, Wyznania buddyjskiego ateisty, tłum. Berenika Janczarska i Ro- bert Sudół, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2012, ss. 328.

Droga do egzystencjalnego wymiaru buddyzmu Stephen Batchelor, Wyznania buddyjskiego ateisty, tłum. Berenika Janczarska i Ro- bert Sudół, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2012, ss. 328.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Leszek Kołakowski, Jezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptyczny, tłum. Dorota Zańko, Kraków: Znak 2014, ss. 137.

Leszek Kołakowski, Jezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptyczny, tłum. Dorota Zańko, Kraków: Znak 2014, ss. 137.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologia polska oczami rzymianina

Artykuł zatytułowany Polska teologia oczami rzymianina jest owocem refleksji autora nad teologią w Polsce, po blisko 20-letnim pobycie w Wiecznym Mieście. Obok wielu krytycznych spostrzeżeń zawiera również propozycje rozwiązania dostrzeżonych problemów. Tekst zwraca uwa- gę na konieczność prezentacji i popularyzacji wyników badań polskich teologów w zachodnich cza- sopismach teologicznych. Akcentuje również konieczność recenzowania godnych polecenia publi- kacji oraz oryginalnych wyników badań, ukazujących się w Polsce. Podkreśla konieczność stwo- rzenia centralnej strony internetowej, która gromadziłaby informacje o aktywności poszczególnych ośrodków i stowarzyszeń teologicznych w Polsce. Autor artykułu proponuje ponadto podjęcie sze- rokich badań mających na celu ustalenie oryginalnych cech, wyróżniających polską teologię na tle teologicznej refleksji uprawianej na Zachodzie.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Michał Heller, Jak być uczonym, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2009, ss. 72.

Michał Heller, Jak być uczonym, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 2009, ss. 72.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Le due vie del Sal 1 nell’interpretazione di san Tommaso d’Aquino

Dwie drogi Ps 1 w interpretacji św. Tomasza z  Akwinu
        We Wstępie - aby rozwiać błędne, ale rozpowszechnione mniemania o działalności uniwersy- teckiej św. Tomasza z Akwinu - Doktor Anielski, który swojej Summy teologii nigdy nie wykładał, jest przedstawiony jako egezegeta Pisma Świętego: tu jako komentator Psalmów, gdyż trzeba pa- miętać, że w Średniowieczu profesor teoglogii był magister in Sacra Pagina, czyli zajmował się właśnie egzegezą Pisma Świętego. W swoim kometarzu św.  Tomasz twierdzi - podobnie jak          i współcześni bibliści - że Ps 1 jest wstępem do całego Psałterza. Akwinata dzieli Ps 1 na dwie główne części: Processus ad beatitudinem, gdzie ukazuje dążenie wszystkich ludzi do szczęśliwo- ści i porównuje dwie drogi: drogę bezbożnych i drogę sprawiedliwych, chociaż używa innych wyrażeń; oraz Felicitatis eventus, gdzie porównuje wyniki tych dążeń i dróg: sprawiedliwi osiąga- ją wieczną szczęśliwość, którą jest sam Bóg; natomiast bezbożni - wieczne potępienie; stąd św. Tomasz wiele miejsca poświęca obrazowi drzewa i sądowi ostatecznemu. Teksty komentarza Akwi- naty do Ps 1, wsparte też jego komentarzami do Ewangelii św. Jana i do Corpus Paulinum, są kon- frontowane ze współczesnymi komentarzami biblijnymi, co pozwala na zauważenie różnic w po- dejściu do tekstów świętych, a także dostrzec bogactwo myśli teologiczno-biblijnej i duchowej Doktora Anielskiego. Ta myśl jest nadal bardzo aktualna i pozwala na ciągłe trwanie w nauce, moralności i duchowości Kościoła katolickiego.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Teologiczny obraz twierdzy jerozolimskiej w 1 Mch 1,33-38 i jej oblężenie przez wojska Judy w 4,41 oraz 6,18-20

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja pewnego epizodu działań wojennych armii powstańczej pod dowództwem Judy Machabeusza, który nastąpił zarówno przed śmiercią Antiocha IV Epifanesa, największego wroga Żydów w imperium seleuckim, jak i w niedługim czasie po niej. Podejmowane w tym kierunku wysiłki wskazują jednoznacznie, że nawet po śmierci nienawistnego władcy sytuacja w prowincji judzkiej nie zmieniła się radykalnie. Podkreślają jednak również ciągle podejmowane przez powstańców próby uwolnienia się spod jarzma seleuckiego, którego zamek w stolicy był bodaj najbardziej jaskrawym znamieniem. By lepiej zrozumieć sens działań powstańców, nie można pominąć roli, jaką akra odegrała w uciemiężeniu narodu wybranego, o czym wspomni pierwsza część prezentowanego materiału. Istotnym zapytaniem końcowym jest jednak próba odpowiedzi autora księgi na pytanie dlaczego Judzie – mimo niewątpliwie sprzyjających mu okoliczności – nie udało się zdobyć twierdzy. Poniższa prezentacja wpisuje się w ciągle słabo jeszcze opisywaną przez badaczy problematykę Pierwszej Księgi Machabejskiej, szerzej zaś w ogóle ksiąg deuterokanonicznych, znacznie częściej pomijanych w omówieniach egzegetycznych, niż dzieła Biblii Hebrajskiej.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Smutek pocieszony. J. Ratzingera/Benedykta XVI traktat o radości

Ludzkiemu pragnieniu radości i dążeniu do niej sprzeciwiają się twarde fakty: grzechu, zła, cierpienia i ostatecznie śmierci. Dotkliwość i dramatyzm doczesnej egzystencji oraz jej skończo- ność stawiają pod znakiem zapytania możliwość autentycznej radości, jej zasadność, a nawet mo- ralną prawość. W odróżnieniu od cywilizacyjnych wysiłków zapewnienia człowiekowi bytu wol- nego od smutku, fenomen chrześcijańskiej odpowiedzi polega na ufnym wobec Boga uznaniu ko- nieczności współistnienia na tym świecie smutku i radości. Dlatego drogi ku radości nie szuka Kościół poza smutkiem, w odrzuceniu go, lecz - paschalnie - w przejściu: ze śmierci do życia. Nowotestamentalny dialog Boga z człowiekiem otwierają słowa wieszczące dobrą nowinę: „Raduj się!" Radość jest możliwa, bo Bóg także teraz - pośród cieni zła - daje do niej prawo: zbawia świat przez śmierć i zmartwychwstanie Jezusa i posyła nań Ducha-Pocieszyciela. W rozbudzaniu tej au- tentycznej i nieutracalnej radości, której poręką jest przyszłość w Bogu, czyniącej znośnym trud istnienia, będącej narzędziem i wewnętrzną mocą prawdy, widzi J. Ratzinger/Benedykt XVI istot- ne zadanie Kościoła sprawującego Eucharystię i posłanego, by być szafarzem Bożego miłosierdzia.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Ein Interpretationsvorschlag zu der Perikope „liber den messianischen Einzug Jesu - des Konigs in Jerusalem" (Lk 19,28-44)

Jezus Chrystus poprzez symboliczne działanie ujawnia powód swojego przybycia do Jerozoli- my - jest prawdziwym, pokornym i pełnym pokoju Królem. Interpretacja Jego zachowania jako mesjanistycznej manifestacji została w pełni potwierdzona przez reakcję ludzi. Świadczy ona o tym, że uznali Jezusa za Mesjańskiego Króla. Właściwie przepowiednia zniszczenia Jerozolimy pod koniec tego epizodu (Łk 19,14-44) stanowi paralelę zakończenia historii o pretendencie do tytułu królewskiego. Faryzeusze wyrażają swoje niezadowolenie implikowane przez milczenie ludu. Ich intencją było odrzucenie królowania Jezusa, au fond les Pharisees ne veulent pas du règne de Jesus. Ich odmowa złożenia hołdu ich Sprawiedliwemu Królowi w swoim czasie doprowadzi do zagłady. Dlatego przybycie Jezusa do Jerozolimy ma duże znaczenie. Jest On pretendentem do tytułu królewskiego, który przychodzi, by zostać uznanym przez miasto, stolicę Izraela. Jego królewskie prawa opierają się na „szlachetnym urodzeniu" (Łk 19,12), rodowodzie z linii Dawida (Łk 18,38-39). Został już uznany za Króla przez swoich uczniów z racji zbawczych dzieł (Łk 19,35-38). Przynosi swojemu ludowi „pokój w niebie" (Łk 19,38). Jednak Jezus wie już, że Jerozolima Go nie uzna (Łk 19,14.27.42-44), a przecież nie można Go odrzucić bez tragicznych konsekwencji.

Czasopismo: Poznańskie Studia Teologiczne
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„W naszym aparacie powiatowym towarzysze wyobcowali się z klasy, z której pochodzą”. Kontrole Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej Polskiej Partii Robotniczej w Lublinie w Komitetach Powiatowych PPR na Lubelszczyźnie w latach 1945–1948

Celem artykułu jest przedstawienie założeń i form realizacji polityki inspekcyjnej Wojewódzkiej Komisji Kontroli Partyjnej Polskiej Partii Robotniczej w Lublinie w strukturach partyjnych szczebla powiatowego na Lubelszczyźnie w latach 1945–1948. Rozważania te umożliwią stwierdzenie, w jaki sposób w niższych strukturach organizacji partyjnej funkcjonował organ, którego kompetencje kontrolne w terenie budziły kontrowersje głównie z powodu groźby dublowania działań z instytucjami KW. Ten drobny, zdawałoby się, wycinek z działalności PPR może okazać się istotny przy rozważaniach wokół terenowych przedstawicielstw „partii robotniczej” w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kazimierz Juszczakowski – zapomniany pedagog

Kazimierz Juszczakowski (1884–1969) – pedagog, pracownik oświaty, nauczyciel w lubelskich szkołach średnich, działacz harcerski. Uczył przedmiotów ścisłych. Przez lata zawodowo związany był z tzw. Szkołą Lubelską (późniejszym Prywatnym Męskim Gimnazjum im. Stefana Batorego) – jedną z najstarszych polskich szkół prywatnych powstałych w okresie zaborów. Opiekował się szkolną drużyną harcerską im. Zawiszy Czarnego. Był autorem wspomnień o wychowankach poległych w walkach o niepodległość Polski. Znany i ceniony w lubelskim środowisku kultury w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Po II wojnie światowej skazany na zapomnienie.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zarys historyczny parafii prawosławnego Soboru Katedralnego Narodzenia NMP w Białej Podlaskiej w latach 1875–1917

Prawosławny Sobór Narodzenia NMP powstał w 1875 r. z byłej cerkwi po bazylianach. Od początku funkcję proboszczów w parafii sprawowali duchowni z tytułem protojereja, do pomocy mieli dwóch kapłanów oraz diakona. Parafia rozwijała się dynamicznie pomimo materialnego ubóstwa i oporu byłych unitów. Należały do niej filie: cerkiew w miejskim szpitalu w Białej, Sławacinku, Wólce Plebańskiej, Hrudzie i Ciciborze. Prawosławne duchowieństwo brało czynny udział w życiu kulturalnym i społecznym miasta i parafii oraz podejmowało akcje charytatywne wśród unitów. Działalność soboru przerwała I wojna światowa, majątek cerkiewny ewakuowano w głąb Rosji, a świątynię przejęli ewangelicy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Przywódcy pospólstwa miasta Lwowa w czasie wystąpień przeciwko radzie miejskiej w latach 1576–1577

W drugiej połowie lat 70. XVI w. Lwów stał się areną wystąpień społecznych przeciwko władzy rady miejskiej. Główne przyczyny konfliktu tkwiły w sytuacji wewnętrznej miasta i funkcjonowaniu jego gminy. Rajcy nie podjęli rozmów z przedstawicielami opozycji, obrażali ich, a nawet grozili karami. Było to powodem skierowania przez pospólstwo skargi do króla. W trakcie dalszych działań na czoło opozycji mieszczańskiej wysunęło się kilka osób (Jan Zaidlicz, Jakub Soszka, Jan Szulczik, Jan Ganszorn, Jan Niedźwiedź, Jan Orzeszek), którzy reprezentowali ogół mieszczaństwa lwowskiego na sesjach sądowych w grodzie lwowskim oraz na dworze królewskim. Byli ludźmi dość bogatymi, jednak nieposiadającymi władzy w mieście. Głównym powodem ich zaangażowania się w organizację ruchu mieszczan przeciw władzom było zapewne pragnienie wejścia do grona elity władzy czy też likwidacja barier ją tworzących. Ruch ten znalazł poparcie wśród licznych grup mieszkańców Lwowa.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Zaangażowanie społeczeństwa II Rzeczypospolitej w obchody rocznic historycznych (na wybranych przykładach)

Obchody rocznic służyły w II Rzeczypospolitej budowaniu świadomości społeczeństwa jednoczonego po latach niewoli. Uroczystości związane z kalendarzem historycznym przypominały o dokonaniach Polaków, budziły poczucie dumy narodowej i kształtowały postawy patriotyczne. Omówione w artykule rocznice odnoszą się do czasów Polski królewskiej i okresu napoleońskiego. Przypominały one o sukcesach oręża polskiego i miały inspirować do udziału w budowie potęgi państwa.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. "Kodyfikacja prawa w II Rzeczypospolitej - sukcesy i porażki"

Problematyce kodyfikacji prawa w II Rzeczypospolitej – jej sukcesom i porażkom,została poświęcona ogólnopolska konferencja naukowa, która odbyła się 10 maja 2018 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Konferencja została zorganizowana przez Studenckie Koło Naukowe Prawników Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej we współpracy z Katedrą Historii Państwa i Prawa Wydziału Prawa i Administracji UMCS. Konferencja została objęta honorowym patronatem Prezydenta Miasta Lublina, Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie, Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie, Kancelarii Adwokackiej Janusza Łomży oraz internetowego portalu historycznego-Histmag.org.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
„Cały kraj serdecznie wita swego pierwszego obywatela”. Przebieg obchodów 60. rocznicy urodzin Bolesława Bieruta na łamach „Trybuny Ludu”

W Polsce powojennej czołową postacią był Bolesław Bierut, prezydent RP w latach 1947–1952, od 1948 r. I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W rozprawie podjęto temat propagandowego obrazu obchodów 60. rocznicy urodzin Bieruta, ukazanego w artykułach „Trybuny Ludu”, naczelnym organie prasowym PZPR. W dniach 18–19 kwietnia 1952 r. opublikowano 30 wzmianek poświęconych obchodom, w tym listy gratulacyjne i potwierdzenia wykonania zobowiązań podjętych dla uczczenia wydarzenia przez zakłady pracy i osoby prywatne. Oficjalne ceremonie miały stanowić element kultu jednostki Bieruta. Widoczne są także podobieństwa z uroczystościami związanymi z osobą Józefa Stalina, które wpłynęły na krajowe obchody, a poszczególne etapy przygotowań były nawiązaniem do rytuału odbywającego się na Kremlu. Opis przedstawianych wydarzeń był przesiąknięty propagandą wzorowaną na tej rozpowszechnionej w Związku Radzieckim. Celem było pokazanie, w jak uroczysty sposób społeczeństwo czciło rocznicę, wizja ta nie była jednak bezkrytycznie przyjmowana przez czytelników.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Bitwy pod Fredericksburgiem i Gettysburgiem w świetle Sztuki Wojny Sun Tzu

Można zadać pytanie, co bitwy wojny secesyjnej pod Gettysburgiem i Fredericksburgiem mają wspólnego z traktatem strategii wojskowej napisanym przez starożytnego chińskiego generała Sun Tzu (ca. 544 – ca. 496 p.n.e.). Okazuje się, że bardzo dużo. Dzieło to zawiera ponadczasowe porady, dzięki którym można wyjaśnić wyniki bitew i wojen w każdym okresie historycznym, łącznie z XIX w. Ze względu na brak tłumaczenia na język angielski do 1910 r. traktat ten był nieznany dla świata zachodniego, w tym dla generałów Ambrose’a Burnside’a i Roberta Lee. Dowódcy ci, nie znając jego porad, doświadczyli katastrofalnych porażek militarnych. Burnside próbował szybkiego przekraczania rzeki Rappahannock pod Fredericksburgiem, ponieważ we właściwym czasie nie zostały dostarczone dla armii mosty pontonowe. Zamiar się nie powiódł i element zaskoczenia został utracony. Generał Lee niewiele się nauczył na błędach przeciwnika i powtórzył je pod Gettysburgiem w lipcu 1863 r.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Przełomowe wydarzenia polityczne w Lublinie w czasie I wojny światowej. Na drodze do niepodległości

Artykuł nie zawiera abstraktu w języku polskim

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Pozycja kobiet z rodzin rycerskich w dzielnicy krakowsko-sandomierskiej w okresie rozbicia dzielnicowego

W artykule postawiono pytanie: jaka była pozycja prawna kobiet z warstwy rycerskiej w okresie rozbicia dzielnicowego w księstwie krakowsko-sandomierskim oraz jakie były losy tych kobiet. Podstawę do wnioskowania stanowiły dokumenty powstałe w Małopolsce w omawianym czasie, w których wzmiankowane są kobiety. Występowały one w nich najczęściej z mężami lub jako wdowy dokonując nadań głównie na rzecz Kościoła, bądź były wzmiankowane w związku ze sprawą, która ich dotyczyła. W świetle znanych dokumentów należy stwierdzić możliwość rozporządzania własnością majątkową przez kobiety w dzielnicy krakowsko-sandomierskiej w okresie rozbicia dzielnicowego. Niektóre kobiety pojawiają się w kilku dokumentach, zwykle dotyczących tej samej sprawy.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Z rozważań nad wiejskim budownictwem, czyli szlachecki (ziemiański) dwór widziany oczami Karola Martina

Tekst źródłowy, zaczerpnięty z Kalendarza Astronomiczno-Gospodarskiego Jana Jaworskiego (1860), jest opisem modelowego zespołu majątkowego złożonego z domu mieszkalnego (dworu), podwórza i przylegającego doń folwarku. Opis sporządzony przez Karola Martina, architekta i teoretyka architektury, stanowił w epoce pomocny punkt odniesienia dla ziemiaństwa pragnącego unowocześniać swoje dobra, dostosowując je przy tym do wyzwań związanych z upowszechnianiem się na wsi kapitalistycznego modelu pracy. Niewielki tekst źródłowy może być także dzisiaj, jak sądzę, interesującym materiałem dla osób pasjonujących się dziejami ziemiaństwa.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo