rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dawid Mielnik, Motyw wskrzeszenia w biblijnych tradycjach o Eliaszu i Elizeuszu. Porównawcze studium historyczno-krytyczne 1Krl 17,8-24 i 2Krl 4,8-37 (Studia Biblica Lublinensia 17; Lublin: Wydawnictwo KUL 2018)

Recenzja książki: Dawid Mielnik, Motyw wskrzeszenia w biblijnych tradycjach o Eliaszu i Elizeuszu. Porównawcze studium historyczno-krytyczne 1Krl 17,8-24 i 2Krl 4,8-37 (Studia Biblica Lublinensia 17; Lublin: Wydawnictwo KUL 2018).

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Antoni Tronina, Księga Jubileuszy czyli Mała Genesis. Przekład i opracowanie (Apokryfy Starego Testamentu 4; Kraków – Mogilany: The Enigma Press 2018)

Recenzja książki: Antoni Tronina, Księga Jubileuszy czyli Mała Genesis. Przekład i opracowanie (Apokryfy Starego Testamentu 4; Kraków – Mogilany: The Enigma Press 2018) Ss. 384, ISBN: 978-83-86110-84-1.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Pokój - zawsze dostępny? (Ap 1,4; 6,4)

Autor natchniony Apokalipsy św. Jana dwukrotnie przywołuje pojęcie pokoju – w Ap 1,4 i 6,4. Analiza ukazuje istniejące między tymi fragmentami powiązania semantyczne. Bóg zostaje przedstawiony jako posiadający i oferujący pokój człowiekowi, jak również dopuszczający usunięcie go z ziemi. Powiązanie pokoju z miłością uzależnia jego posiadanie od przyjęcia Bożej charis (Ap 1,4), a zarazem lokując go na pozycji owocu takiej relacji wskazuje, że tam, gdzie nie ma pokoju nie będzie też miłości ofiarowywanej drugiemu człowiekowi, a jedynie wrogość (Ap 6,4). Autor natchniony wzmacnia przekonanie dotyczące wagi pokoju wprowadzając obrazy Ap 7,15b-17; Ap 21,1-22,5, które swoją sensorycznością kreują w odbiorcy doświadczenie. Personalizm odniesień podkreśla wagę ludzkiej decyzji w przyjęciu/podjęciu/zwróceniu się do Boga o ten dar.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Parafia miejscem wychowania do pokoju

Kościół został powołany do wychowania swoich członków do pokoju. Szczególną rolę w realizacji tego posłannictwa odgrywa parafia, ponieważ jest miejscem spotkania człowieka z Bogiem w słowie Bożym, sakramentach, modlitwie i miłości braterskiej. Wychowanie do pokoju w parafii dokonuje się poprzez budowanie jedności między wierzącymi, której zasadą jest miłość braterska. Dokonuje się ono także przez kształtowanie świadomości i odpowiedzialności za pokój, a także postaw sprzyjających budowaniu jedności i pokoju. W proces wychowania do pokoju odbywający się w parafii zaangażowani są zarówno duchowni, jak świeccy parafianie, przede wszystkim rodziny i członkowie zrzeszeń religijnych.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Tomasz Niemas, Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego (Bibliotheca Biblica; Wrocław: TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej 2016)

Recenzja książki:Tomasz Niemas, Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego (Bibliotheca Biblica; Wrocław: TUM Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej 2016). Ss. 219. PLN 39,50. ISBN 978-83-7454-302-6

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dorota Muszytowska, Etos chrześcijańskiej wspólnoty. Socjoretoryka Listu Jakuba (Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2016)

Recenzja książki:Dorota Muszytowska, Etos chrześcijańskiej wspólnoty. Socjoretoryka Listu Jakuba (Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2016). Ss. 357. PLN 25,50. ISBN 978-83-8090-098-1.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Troska Kościoła o pokój. Perspektywa teologicznomoralna

Artykuł ukazuje z perspektywy teologicznomoralnej najważniejsze aspekty zaangażowania Kościoła na rzecz pokoju. Wstępne rozważania na temat istoty pokoju, odniesione do kategorii dobra wspólnego oraz postrzegające pokój jako istotny element ładu społecznego, który ze swej natury ma charakter ładu moralnego, ukierunkowały główny nurt refleksji na wymiar personalistyczny i etyczny. Z kolei powiązanie pokoju i prawdy pozwoliły powiązać go z ideą praw człowieka. Wskazano także na konieczność odideologizowania troski o pokój, co charakteryzuje niektóre współczesne nurty pacyfistyczne. Naukowe analizy potwierdziły, że katolicka koncepcja pokoju zbudowana jest na bazie antropologii personalistycznej. Fundamentem pokoju, na którym nabudowane jest całe życie społeczne, jest osoba ludzka.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Szukać pokoju i dążyć do niego (1 P 3,11). Pojęcie pokoju w Listach św. Piotra

W Listach św. Piotra, a zwłaszcza w Pierwszym jego Liście, znajdujemy dość oryginalne rozumienie pokoju jako Bożej życzliwości dla tych, którzy są w stanie zrezygnować z zemsty za złe traktowanie ze strony otoczenia. Autor Listu przekonuje o tym swoich adresatów przy pomocy długiego cytatu zaczerpniętego z Psalmu 33 LXX w 1 P 3,10-12. Natomiast Drugi List św. Piotra widzi pokój nieco inaczej. W koncepcji tego Listu pokój określa już bardziej postawę chrześcijan polegającą na najwyższej doskonałości moralnej. Można ją osiągnąć przez głębsze poznanie Chrystusa. 

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
"Zasiądzie w pokoju na wieki" (2 Bar 73,1). Pokój jako element mesjańskiej rzeczywistości eschatologicznej w Syryjskiej Apokalipsie Barucha

Druga Księga Barucha to apokalipsa żydowska pochodząca z okresu następującego bezpośrednio po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej przez Tytusa w 70 r. po Chr. Jest to zapis refleksji teologicznej po tym traumatycznym dla Żydów wydarzeniu. Znaczące miejsce w prezentowanej myśli zajmuje mesjasz, jego misja i jego królestwo. Autor Syryjskiej Apokalipsy Barucha w mesjańskiej interwencji widzi ratunek dla przygniecionego nieszczęściami ludu Izraela. Eschatologiczne działania Boga są tożsame z misją jaką wypełni  Boży Pomazaniec. W świecie pełnym chaosu, wojen i przemocy wyczekiwany jest prawdziwy i trwały pokój. Jest on rozumiany znacznie szerzej niż tylko zawieszenie broni. Głębia pokoju objawi się podczas panowania mesjasza. Jego opisy kontrastują z rzeczywistością, w jakiej znajduje się naród wybrany pod panowaniem rzymskim.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Owoc sprawiedliwości jest zasiewany w pokoju przez czyniących pokój” (Jk 3, 18). Socjoretoryczna analiza koncepcji pokoju w Liście Jakuba

Przedmiotem niniejszego artykułu jest pouczenie dotyczące pokoju z Listu Jakuba 3,18. Rozpatrywane jest ono w świetle zasad socjoretoryki. W pierwszej części zostaje przeanalizowana wewnętrzna tekstura gnomy z 3,18: najpierw jej syntaksa i możliwości interpretacji z niej wynikające, a następnie lokacja gnomy w argumentacji retorycznej Listu i jej semantyka wynikająca z poszerzenia o kontekst wypowiedzi. W drugiej części artykułu zostaje przeanalizowana intertekstura tej gnomy: najpierw związki z innymi tekstami, a następnie echa koncepcji pokoju charakterystycznych dla żydowskiej kultury odzwierciedlającej się tekstach Starego Testamentu oraz kultury greckiej i rzymskiej.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dynamika „przymierza pokoju” w Księdze Ezechiela

Idea przymierza pokoju, występująca w tekstach starożytnego Bliskiego Wschodu, w Biblii Hebrajskiej pojawia się w tekstach pochodzenia kapłańskiego. Ezechiel w dwóch wyroczniach (Ez 34,25-30 i 37,26-28) wykracza poza pozabiblijną konwencję przymierza pokoju, dokonując równocześnie modyfikacji kapłańskiej koncepcji przymierza zawartej w Kpł 26. Obietnica jakościowo nowego przymierza, określonego mianem „przymierza pokoju” (34,25; 37,26), zakłada pokój ze zwierzętami, urodzajność ziemi i wybawienie od nieprzyjaciół. Jednakże istotą tego przymierza jest nie tyle „pokój” rozumiany jako wszelkie dobro osobiste, wspólnotowe i materialne, ile obecność Boga pośród swego ludu, która stanowi jedyne źródło bezpieczeństwa, pomyślności i zbawienia.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezus Chrystus i pokój. Refleksje św. Augustyna z Hippony

W przedstawionym artykule zostało omówione nauczanie św. Augustyna na temat pokoju jako daru Chrystusa. Zbawiciel odchodząc ze świata pozostawił ludziom dar pokoju. To dzięki temu darowi, zgodnie z nauczaniem św. Pawła w Ef 2,14, odnawia się w człowieku harmonia pomiędzy duchem i ciałem, możliwe jest także pojednanie pomiędzy Żydami, których reprezentują pasterze udający się z pokłonem do narodzonego Jezusa, i poganami, których przedstawiają mędrcy przybywający ze wschodu do Betlejem. Jednak pokój ziemski nie jest pokojem doskonałym. Człowiek bowiem ulega pożądliwościom, wchodzi w konflikty z bliźnimi, doznaje również w codziennym życiu wielu braków. Nie powinno to jednak nikogo zniechęcać do poszukiwania pokoju. Augustyn uważa, że uczniowie Jezusa powinni na ziemi zabiegać o pokój, gdyż jest to najpewniejsza droga do osiągnięcia pokoju doskonałego w życiu wiecznym. Nie będzie wówczas żadnych konfliktów, a jedynie nieustanne przebywanie w bliskości Boga.   

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dorota Muszytowska (red.), Patronka filologii. Rola Biblii w rozwoju edytorstwa, badań językoznawczych i translatorskich (Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2015)

Recenzja książki:Dorota Muszytowska (red.), Patronka filologii. Rola Biblii w rozwoju edytorstwa, badań językoznawczych i translatorskich (Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego 2015). Ss. 280. PLN 28. ISBN 978-83-8090-043-1 (wersja drukowana), ISBN 978-83-8090-044-8 (wersja elektroniczna)

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Powołani do życia w pokoju (1 Kor 7,15).  Lektura socjoretoryczna „przywileju Pawłowego” w 1 Kor 7,12-16

W niniejszym artykule autor używa elementów analizy socjoretorycznej dla odczytania znaczenia fragmentu 1 Kor 7,12-16. Zaczyna od przebadania kompozycji retorycznej, w której wyróżnia tezę (w. 1-2) oraz dwa bloki argumentacyjne, w. 3-16 i w. 25-40, rozdzielone retoryczną "digressio" w w. 17-25. W dalszej kolejności analizie socjokulturowej poddana zostaje Pawłowa argumentacja na temat „małżeństw mieszanych” w 1 Kor 7,12-16. Szczególna uwaga zostaje tu zwrócona na kwestię adresatów (kogo ma na myśli Paweł, mówiąc o „małżeństwach mieszanych”), ideę uświęcenia oraz dopuszczalność rozwodów w tego typu związkach. Ostatnim etapem analizy tekstu jest odczytanie znaczenia pokoju, o którym mówi Paweł w 1 Kor 7,15c. Według autora należy go rozumieć jako synonim zbawienia.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Czy Oblubienica rzeczywiście „znalazła pokój”? Dylematy translacyjne Pnp 8,10b

W sposób dosłowny tekst Pnp 8,10 powinien zostać przetłumaczony: „I stałam się w jego oczach jako ta, która znajduje pokój”. Główne problemy translatorskie i interpretacyjne dotyczą idiomatycznego wyrażenia hebrajskiego: „znaleźć łaskę w czyichś oczach” oraz znaczenia hebrajskiego terminu shalom. Artykuł analizuje różne sugestie translatorskie w Biblii wydanej w języku angielskim, portugalskim, francuskim, niemieckim i polskim oraz prezentuje własną propozycję: „znalazłam szczęście w jego oczach”.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Piotr Łabuda, Abyś się przekonał o słuszności nauk. Lectio divina. Przypowieści z Ewangelii św. Łukasza (W kręgu Słowa 16; Tarnów: Biblos 2016)

Recenzja książki: Piotr Łabuda, Abyś się przekonał o słuszności nauk. Lectio divina. Przypowieści z Ewangelii św. Łukasza (W kręgu Słowa 16; Tarnów: Biblos 2016). Ss. 130. PLN 18,00. ISBN 978-83-7793-416-6.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój (Mt 5,9) w interpretacji Ojców Kościoła

W pierwszych wiekach Kościoła bardzo chętnie komentowano Pismo Święte, zarówno Stary jak i Nowy Testament. Ciekawą egzegezę odnosząca się do siódmego błogosławieństwa: Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni bedą nazwani synami Bożymi (Mt 5,7) przekazali Ojcowie Kościoła. Treścią  artykułu jest patrystyczna interpretacja tego fragmentu z kazania Chrystusa na Górze. W swojej egzegezie pisarze wczesnochrześcijańscy porównują pokój do miłości i dlatego przestrzegają, by unikać grzechów, które burzą pokój i miłość (gniew i zazdrość). Wprowadzanie pokoju zależy przede wszystkim od samego człowieka, który powinien żyć w zgodzie z Bogiem, samym sobą i z bliźnimi. Czynić pokój oznacza panować nad cielesnymi popędami (wyższość rozumu nad ciałem), przekazywać nieskażoną wiarę, unikać podziałów w Kościele i troszczyć się o zachowanie jedności.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Dariusz Iwański, Księga Lamentacji. Tom 1: Jahwe zniszczył. Rozdz. 1-2. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015)

Recenzja ksiażki:Dariusz Iwański, Księga Lamentacji. Tom 1: Jahwe zniszczył. Rozdz. 1-2. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015). Ss. 175. PLN 30. ISBN: 978-83-231-3482-4.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Jezusowa "wizja pokoju" w ujęciu synoptyków

Chrześcijanie, odpowiedzialni za współkształtowanie pokoju i sprawiedliwości w świecie, zobowiązani są do bycia świadkami Ewangelii także w tym względzie. Artykuł odpowiada na pytanie o istotę i nowość nauczania Jezusa na temat pokoju w ujęciu Ewangelii synoptycznych. W pierwszym punkcie charakteryzuje wizje pokoju współczesne Jezusowi, ukazując korzenie i tło nowości i wyjątkowości orędzia ewangelicznego na ten temat. Punkt drugi analizy z jednej strony definiuje „pokój Jezusa”, ujmując go w kategorii królestwa Bożego w jego dynamicznym procesie realizacji, z drugiej zaś – na podstawie analizy logionu „o mieczu” w wersji Mateusza (Mt 10,34-36) i „o podziale” w wariancie Łukasza (Łk 12,51) – uwidacznia niebezpieczeństwo pomylenia Jezusowego pokoju z jego surogatami. Trzeci, centralny punkt artykułu koncentruje uwagę na autoprezentacji Chrystusa zawartej w Mateuszowym Kazaniu na górze, ukazując istotę „eirene Jezusa” wyrażoną najpełniej poprzez: siódme błogosławieństwo odnoszące się do „czyniących pokój” (Mt 5,9) oraz dwie antytezy, piątą znoszącą prawo odwetu (Mt 5,38-42) i szóstą radykalizującą Prawo, nakazując miłość nieprzyjaciół (Mt 5,44-45).

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Bóg Izraela – wojownik czy miłośnik pokoju?

Literackie ujęcie teologicznej refleksji nad dawnymi dziejami świata i Izraela, zaprezentowane w starotestamentowej historiografii, przedstawia obraz Boga opierając się często na wyobrażeniach i określeniach znanych potencjalnym adresatom biblijnych wypowiedzi. Dla dzisiejszego czytelnika Biblii niektóre z nich mogą być jednak trudne do zrozumienia i wzajemnego uzgodnienia. Niniejszy artykuł próbuje rozwiązać problem pogodzenia obrazu Boga JHWH jako wojownika z Jego przedstawieniem jako miłośnika i dawcy pokoju. Analizy zostały przeprowadzone zasadniczo w dwóch etapach, z których pierwszy skupia się na interpretacji określenia „JHWH wojownik”, a drugi na zrozumieniu wyrażenia „JHWH pokój”. Ich rezultatem jest konkluzja, że ów obraz „JHWH wojownika” jest literackim środkiem w teologicznym przesłaniu o obecności Boga JHWH w życiu człowieka, Jego wszechmocy i wierności. Jako taki jest on jednak podporządkowany koncepcji Boga miłującego pokój i pragnącego obdarzać tym pokojem swój lud.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Chrześcijanin „człowiekiem pokoju” (Ps 37,37) w tradycji Ojców Kościoła okresu przedkonstantyńskiego

Zagadnienie pokoju było poruszane przez autorów patrystycznych w różnorodnych kontekstach. Jednym z nich jest interpretacja określenia „człowiek pokoju” (Ps 37,37) i bliskiego mu treściowo błogosławieństwa dla ludzi „zaprowadzających pokój” (Mt 5,9). Analiza tekstów Ojców Kościoła okresu przedkonstantyńskiego dowodzi, że określenia te miały przede wszystkim znaczenie moralne, bo pokój miał stanowić element osobowości chrześcijanina. Pokój rozumiany jako wewnętrzny ład i harmonia, miał cechować każdego wyznawcę Chrystusa. Tym wewnętrznym pokojem chrześcijanin promieniuje na otoczenie. W tej koncepcji pokoju uderza brak odniesień do życia państwowego, co można tłumaczyć sytuacją chrześcijan w okresie przedkonstantyńskim. Wraz ze zmianą tej sytuacji, zmieniło się tez podejście autorów chrześcijańskich do pokoju, czego żywym dowodem jest św. Augustyn.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„Gwiazda Jakuba” (Lb 24,17) i jej interpretacje

Wśród różnych interpretacji „gwiazdy z Jakuba” z Lb 24,17 ogromną rolę odegrała interpretacja mesjańska, która jest obecna zarówno w tradycji żydowskiej, jak i chrześcijańskiej. Celem tego artykułu jest prześledzenie rozwoju interpretacji motywu tajemniczej „gwiazdy z Jakuba”, poczynając od tekstu masoreckiego Lb 24,17, przez starożytne tłumaczenia, aż po egzegezę wczesnych Ojców Kościoła. 

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Motyw światła i ciemności w mistyce Pseudo-Makarego

Artykuł przybliża tematykę światła oraz jego roli w rozwoju dyscypliny ascetycznej i mistyki wczesnochrześcijańskiej na podstawie analizy tekstów wybranych z duchowej kolekcji Pseudo-Makarego. Jego teologia światła wyraźnie nawiązuje do myśli Orygenesa; widoczne są też wpływy innych pisarzy kościelnych reprezentujących dziedzictwo zarówno greckiej tradycji aleksandryjskiej, jak i myśli syryjskiej. Teologiczne przesłanie Symeona z Mezopotamii należy odczytywać w kontekście pneumatologicznym. Fundamentalną prawdą jego duchowych homilii jest komunia w Duchu Świętym i przyjęcie Jego pełni. W koncepcji naszego Autora odzwierciedla się tradycja duchowa nazwana przez badaczy une mystique pneumatique. Dzięki homiliom makariańskim ta mistyka pneumatologiczna rozprzestrzeniła się w świecie greckim, a później bizantyjskim. Interesujące wątki apologetyczne pojawiają się na marginesie głównej tematyki i omawiane są bardzo oszczędnie w kontekście ogólnej polemiki z herezjami.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Symbolika światła w narracji synoptyków o przemienieniu Jezusa

Artykuł podejmuję próbę ustalenia znaczenia symboliki światła, która pojawia się w narracji synoptyków o przemienieniu Jezusa. W tej perykopie można wyróżnić następujące elementy związane ze światłem: promieniująca twarz Jezusa jak słońce, lśniąco biała szata oraz świetlisty obłok. Synoptycy wykorzystują metaforę światła, żeby opisać rzeczywistość transcendentną, która ukazuje się wybranym uczniom. Motyw światła w epifaniach stanowi zrozumiałą w żydowskim i hellenistycznym środowiskach oznakę przynależności do świata nadprzyrodzonego. Promieniująca światłość stanowi atrybut boskości Jezusa oraz wskazuje na wywyższenie Jego człowieczeństwa. W synoptycznej narracji o przemienieniu Jezusa można znaleźć wspólne elementy z teofanią na Synaju i promieniowaniem twarzy Mojżesza.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Krzysztof Bardski, Alegoryczno-symboliczna interpretacja Biblii (Kraków: Petrus 2016)

Recenzja książki: Krzysztof Bardski, Alegoryczno-symboliczna interpretacja Biblii (Kraków: Petrus 2016). Ss. 237. PLN 29. ISBN 978-83-7720-377-4

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
„I widział Bóg, że światło było dobre...” (Rdz 1,4). Motyw światła w kapłańskim opowiadaniu o stworzeniu (Rdz 1,1-2,4a)

W teologicznej wizji redaktora kapłańskiego światło wyróżnia się na tle zastępów stworzeń. Wyjątkowość światła przejawia się zarówno w na poziomie struktury całego kapłańskiego poematu o stworzeniu jak również na poziomie kadru zawierającej opis „pierwszego słowa” Stwórcy w Rdz 1,3-5: „niech będzie światło”. Znaczenie światła zdaje się wykraczać poza fizyczną oczywistość. Stworzenie światła nie tylko uruchamia kosmiczny zegar ale również tworzy czaso-przestrzeń, w której rozgrywają się kolejne akty stworzenia. Stworzenie światła czyni możliwym porządek stworzenia i określa go. Jego stworzenie zdaje się towarzyszyć teofanii Boga w akcie stworzenia i stanowić element panowania Boga nad siłami chaosu.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Motyw gwiazdy w Ewangelii według św. Mateusza (2,1-12)

Obraz gwiazdy w Ewangelii św. Mateusza był wielokrotnie komentowany przez egzegetów. Dawniejsze wyjaśnienia oparte na astronomicznych zjawiskach tylko w pewnym stopniu mogą przyczynić się do zrozumienia opowiadania. Inne interpretacje wspominają o wierzeniach starożytnych na temat zjawień gwiazd przy narodzinach ważnych ludzi, ale i one mogą pełnić jedynie funkcję naukowej hipotezy. Nie rozstrzygając dyskusji na temat historycznego tła wydarzeń opisanych w opowiadaniu Mateusza, warto przyjrzeć się bliżej znaczeniu frazy en tē anatolē. Bogata panorama starotestamentowych tekstów i powiązania między czasownikiem anatellō (LXX) i jego hebrajskim odpowiednikiem zāraḥ ukazują szerszy kontekst i nowe możliwości jej rozumienia. Zaproponowane wyjaśnienie wspiera waga narracyjnej funkcji gwiazdy w opowiadaniu, w którym magowie prowadzeni jej światłem docierają do Nowonarodzonego Króla.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Światłość Bożego mieszkania według pism qumrańskich w kontekście tradycji biblijnej i apokryficznej

Artykuł ukazuje sposób w jaki obraz światła jest używany do opisania Bożego mieszkania w pismach pochodzących ze wspólnoty qumrańskiej. Pierwsza jego część kreśli tło zawarte w Biblii Hebrajskiej, pozwalające zrozumieć fundament na którym budowana była teologia judaizmu drugiej świątyni. Druga część analizuje dwa najważniejsze teksty niekanoniczne, które silnie oddziaływały na teologię wspólnoty z Qumran: „1 Księgę Henocha” oraz „Księgę Jubileuszów”. W ostatniej części przeanalizowane są dwa najistotniejsze teksty spośród zwojów znad Morza Martwego, ukazujące światłość Bożego mieszkania: „Pieśń Ofiary Szabatowej” oraz „Dzieła Boże”. Wskazane są również przykłady nawiązań o charakterze eschatologicznym zawarte w innych tekstach wspólnoty.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Światło zwycięskie, światło odrzucone. Motyw światła w Iz 1–39

Poprawne i pogłębione zrozumienie metafory może się dokonać tylko w odniesieniu do określonego kontekstu. Artykuł przedstawia teksty z Iz 1-39 (2,5; 4,2-5; 5,20.30; 6,9-10; 9,5-6; 10,17; 29,18; 30,26), które posługują się metaforą światła. Różne jej formy czerpią ze starożytnej bliskowschodniej kultury, kojarząc światło szczególnie z boskością, osobą króla, zwycięstwem i sprawiedliwymi rządami. Wreszcie wskazuje się, jak ich zestawienie w kontekście Iz 1-39 wzbogaca ich interpretację.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mariusz Rosik, Kodeks Synajski. Biografia (Wrocław: Chronicon 2015)

Recenzja książki: Mariusz Rosik, Kodeks Synajski. Biografia (Wrocław: Chronicon 2015). Ss. 136. PLN 29. ISBN 978-83-942734-1-5.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kamil Gniwek, Czynność symboliczna w księdze Jeremiasza jako forma prorockiego głoszenia Słowa Bożego. Studium Historyczno – Teologiczne Księgi Jeremiasza (Przemyśl: Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej 2016)

Recenzja książki: Ks. Kamil Gniwek, Czynność symboliczna w księdze Jeremiasza jako forma prorockiego głoszenia Słowa Bożego. Studium Historyczno – Teologiczne Księgi Jeremiasza (Przemyśl: Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej 2016). Ss. XXVIII + 211. ISBN 978-83- 64989-13-1.

Czasopismo: Verbum Vitae
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne