rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Triada zamiast diady – rola partnera i ojca w życiu rodzinnym

W literaturze psychologicznej poświęcano dotąd niewiele miejsca problematyce ojcostwa. Uwaga psychologów koncentrowała się głównie na matce i jej dziecku. Dopiero niedawno zaczęto się zastanawiać nad rolą ojca w rodzinie, nad jego wpływem na rozwój dziecka oraz nad konsekwencjami jego nieobecności. Badania pierwotnie obejmowały relacje w ramach diad: matka – dziecko oraz ojciec – dziecko. Najnowsze badania obejmują całą trójkę: matkę, ojca i dziecko. Sprawdza się, jak wpływają na rozwój dziecka takie czynniki, jak: reprezentacja dziecka u matki, reprezentacja dziecka u ojca, reprezentacja partnera u matki, satysfakcja ze związku małżeńskiego, gotowość na przyjęcie potomka, status materialny rodziców, ich wykształcenie, a także sposób pojmowania roli ojca w wychowywaniu dziecka. Centralnym tematem niniejszego opracowania jest ojciec dziecka jako „katalizator emocjonalny” matki, jako osoba wspierająca i mająca niebagatelny wpływ na to, jakie emocje towarzyszą jej oczekiwaniu na potomka. W artykule opisane są badania poświęcone triadzie matka – ojciec – dziecko i dynamice wewnątrz niej. Przedstawiony został zarówno proces powstawania triady (triadyfikacja), jak i jej doświadczanie przez poszczególnych członków (triangulacja). Opisano także wpływ umiejętności pozostawania w relacji triadycznej na jakość relacji w obrębie triady matka – ojciec – dziecko. Opisane w artykule badania wskazują na istotność i nieodzowność obecności ojca w wychowywaniu dziecka, a także na kluczowe znaczenie jakości relacji między partnerami w przyjmowaniu roli rodziców oraz wpływu tej relacji na dobrostan całej triady.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Deficyty komunikacyjne w zespole Aspergera

Spektrum zaburzeń autystycznych to grupa zaburzeń neurorozwojowych charakteryzujących się nieprawidłowościami w zakresie funkcji językowych i komunikacyjnych, deficytami funkcjonowania społecznego oraz powtarzalnymi zachowaniami i jednostronnymi zainteresowaniami. Zespół Aspergera (ZA) zaliczany do tej grupy zaburzeń charakteryzuje się występowaniem nasilonych problemów w zakresie interakcji społecznych oraz powtarzalnymi i sztywnymi wzorcami zainteresowań i aktywności. Różni się od innych zaburzeń ze spektrum autyzmu stosunkowo dobrym rozwojem w zakresie funkcji językowych i poznawczym. W obrazie klinicznym zespołu Aspergera obecne są jednak deficyty językowe w zakresie pragmatyki (używania języka w kontekście społecznym), semantyki (rozpoznawania różnych znaczeń tego samego słowa) oraz prozodii (rytmu, intonacji i modulacji mowy). Deficyty komunikacyjne odnoszą się zatem do trudności w używaniu języka mówionego i gestów, niemożności inicjowania i podtrzymywania adekwatnej konwersacji, używania nieadekwatnych do sytuacji i powtarzalnych zwrotów językowych. Inne funkcje językowe, np. fonologiczne oraz syntaktyczne, mogą nie wykazywać istotnych zaburzeń bądź deficyty można zaobserwować tylko w niektórych grupach pacjentów. Różnica pomiędzy formalnymi umiejętnościami językowymi (w zakresie funkcji morfologicznych, fonologicznych i syntaktycznych) a semantyczno- -pragmatycznymi jest wyraźna. Deficyty komunikacyjne są najprawdopodobniej konsekwencją trudności w zakresie integracji informacji semantycznych dotyczących słowa z wiedzą o świecie oraz z wcześniejszymi doświadczeniami, które są niezbędne do nadawania zróżnicowanego sensu interpretowanym komunikatom. Jedną z przypuszczalnych przyczyn opisywanych problemów mogą być atypowe wzorce przetwarzania semantycznego obserwowane w grupach pacjentów z ZA.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Pamięć autobiograficzna

Pojęcie pamięć autobiograficzna (PA) pojawiło się w dysertacjach naukowych w latach 80. XX wieku. Jest ono definiowane jako pamięć indywidualnej przeszłości, którą zalicza się głównie do pamięci trwałej, deklaratywnej. Składa się z elementów epizodycznych i semantycznych, a niektórzy badacze wręcz określają PA jako specjalny przypadek pamięci epizodycznej. Celem niniejszej pracy jest przybliżenie pojęcia PA wraz z jej wybranymi koncepcjami, funkcjami, neurobiologicznymi podstawami oraz metodami badania. W pracy zostały przedstawione najpopularniejsze sposoby rozumienia PA. W pierwszej opisanej koncepcji widać wyraźny wpływ dokonanego przez Tulvinga podziału pamięci deklaratywnej na epizodyczną i semantyczną, w drugiej zaś następuje podział składowych PA na wspomnienia autobiograficzne oraz bazę danych autobiograficznych. W niniejszej pracy przedstawiono także funkcje PA, w tym między innymi ich podział zaprezentowany przez Maruszewskiego na takie jak: informacyjna, komunikacyjna, interpersonalna, motywacyjno-emocjonalna oraz organizacyjna. Opisano również struktury odpowiedzialne za właściwe funkcjonowanie tejże pamięci, między innymi hipokamp oraz wzgórze, a także skutki ich uszkodzenia. Scharakteryzowano wybrane metody badania pamięci autobiograficznej, między innymi najstarszą metodę swobodnych skojarzeń Galtona, metodę kierowanych skojarzeń Crovitza i Schiffmana, wywiad do badania pamięci autobiograficznej (AMI) oraz test do badania pamięci autobiograficznej (AMT). Choć pojęcie PA jest relatywnie nowe, stanowi przedmiot zainteresowania wielu badaczy, co świadczy o jego doniosłej roli w życiu człowieka, choćby ze względu na umożliwienie nawiązywania i podtrzymywania kontaktów z innymi.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Wczesnodziecięca niepłynność mówienia – opis przypadku

Celem pracy jest prezentacja podstawowych informacji dotyczących wczesnodziecięcej niepłynności mówienia oraz przedstawienie wyników 3-letnich badań podłużnych małego chłopca, prowadzonych przez matkę (J.D.) pod kierunkiem oraz w asyście naukowego opiekuna (Z.T.). Chociaż niepłynność mówienia powstaje i rozwija się przede wszystkim w wieku przedszkolnym, światowa literatura na ten temat jest jednak stosunkowo skromna, a opisy przypadków są prezentowane sporadycznie. Według kryteriów diagnostycznych ICD-10 jąkanie jest zaliczanie do zaburzeń zachowania i emocji z początkiem w dzieciństwie. Może być ono traktowane jako zaburzenie psychosomatyczne o strukturze składającej się z czynników lingwistycznych (np. niepłynność mówienia), biologicznych (np. wzmożone napięcie mięśniowe), psychologicznych (np. lęk przed mówieniem) i społecznych (np. izolowanie się) oraz relacji między nimi. Takie systemowo-strukturalne ujęcie tego zaburzenia zostało wykorzystane do opisu badanego dziecka. W rozwoju dziecka wyróżniono fazę I – niepłynność w zasadzie płynną (1,0-2,5), II – normalną niepłynność mówienia (2,6-3,3), III – jąkanie (3,4-3,9), IV – niepłynność głównie semantyczną (3,1-4,1), V – rozstrzygającą o rozwoju niepłynności zwykłej lub patologicznej (≥4,11). W etiologii tego zaburzenia można wyróżnić czynniki predysponujące (skłonności rodzinne, niska sprawność artykulacyjna, lateralizacja skrzyżowana), wyzwalające (rozłąka, rywalizacja, zmiana otoczenia) i utrwalające (stres komunikacyjny, nawyk).

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Stan wiedzy na temat rozwoju dolin ekstraglacjalnych na Niżu Polskim w okresie przejściowym plejstocen-holocen

Zebrano poglądy na temat ewolucji dolin w okresie przejściowym plejstocen - holocen
(20000-8000 lat BP) na nizinnych, ekstraglacjalnych obszarach Polski. Podkreślono różnorodność
typów i wielkości dolin oraz wynikającą z nich złożoność procesów w omawianym okresie.
We wszystkich dolinach należy wyróżnić trzy główne fazy rozwoju: l) 20000-14500 lat BP
- faza rzeki roztokowej o zasilaniu glacjalnym iflub peryglacjalnym i przewadze agradacji den
dolinnych, 2) 14 500-10000 lat BP - wieloetapowe rozcinanie dolin, a jednocześnie zmiana
odpływu roztokowego na meandrujący (meandry wielkopromienne), 3) 10000--8000 lat BP
- faza odpływu meandrowego, przejście od meandrów wielkopromiennych do małopromiennych.
Znajomość rozwoju dolin ekstraglacjalnych na niżu uznano za zaawansowaną, chociaż
stan badań jest bardzo różny, a stosowane metody badawcze często nieporównywalne, co
w przyszłości należałoby zmienić.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Prowokacja odrzucenia czy pragnienie bliskości? Znaczenie relacji rodzic zastępczy – dziecko dla niwelowania deficytów wynikających z diagnozy „zaburzenia więzi”

Autorki podejmują temat znaczenia relacji pomiędzy rodziną zastępczą a dzieckiem prezentującym objawy zaburzeń więzi, których domeną jest wykształcona wskutek rozlicznych traum, w tym odrzucenia w krytycznym okresie życia dziecka (od 6. miesiąca do 3. roku życia), jego skłonność do odtwarzania i prowokowania w późniejszych relacjach wczesnego odrzucenia – czyni to albo przez przesadne próby uzyskania uwagi i wsparcia od jakiejkolwiek dostępnej osoby dorosłej, albo poprzez skrajną niechęć do inicjowania lub przyjmowania pociechy i uczucia, szczególnie w stanie przygnębienia. Zaprezentowany przypadek Patryka przedstawia trudności, jakie mogą pojawiać się na drodze kształtowania się więzi rodzic – dziecko w nowo powstającej jednostce rodzinnej – rodzina zastępcza, oraz pokazuje, jak ważne w tym okresie jest wsparcie instytucjonalne obejmujące zarówno indywidualną terapię dziecka, jak i terapię rodzinną. Pierwsza z nich ma na celu umożliwienie dziecku przepracowania pierwotnego odrzucenia i związanych z tym dezadaptacyjnych mechanizmów funkcjonowania, z których najczęstszym jest niewątpliwie zaprzeczanie emocjom i pojawiającym się potrzebom. Celem drugiej jest z kolei ułatwienie wdrożenia owych zmian do systemu rodzinnego, pomoc w rozwoju korektywnej relacji pomiędzy dzieckiem a nową rodziną oraz sukcesywne przepracowywanie pojawiających się problemów. W opisie tego przypadku autorki poruszają również problem trudności, jakich doświadczają dzieci diagnozowane w kategorii zaburzeń więzi, oraz uwidaczniają dylematy, jakie napotykają ich zastępczy rodzice. Prezentowany przypadek uwydatnia również zależność pomiędzy prawidłowym rozwojem dziecka, skutecznością oddziaływań terapeutycznych a konstruktem osobowościowym nowych opiekunów, elementów mających istotne znaczenie dla jakości relacji powstającej pomiędzy „nowymi” rodzicami a dzieckiem.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Zagłębienia bezodpływowe w Polsce środkowej i przydatność analizy ich wypełnień do interpretacji paleogeograficznych

Omówiono genetyczne typy zagłębień bezodpływowych najczęściej występujących w środkowej
Polsce. Podkreślono dużą, ale zróżnicowaną rolę rodzaju ich wypełnień dla rekonstrukcji
paleogeograficznych. za najważniejsze uznano kopalne dziś zagłębienia wieku plejstoceńskiego.
Wybrane spośród nich przykłady pochodzące z własnych badań, z dobrze udokumentowanymi
osadami wypełniającymi, poddano dokładnej analizie, zwracając szczególną uwagę na sedymentologiczne
cechy osadów mineralnych, paleobotaniczną charakterystykę serii organicznych oraz
korelacje z wynikami pomiaru wieku bezwzględnego, uzyskanymi metodami 14C i TL. Na
podstawie tych danych podjęto próbę rekonstrukcji paleogeograficznej zmieniających się
warunków przyrodniczych w środkowej Polsce. Interpretację przedstawiono w porządku
stratygraficznym, poczynając od schyłku zlodowacenia warciańskiego, poprzez interglacjał
eemski, wczesny vistulian, plenivistulian i późny vistulian, do czasów współczesnych.
Wyniki, jako oparte na danych z denudacyjnych systemów zamkniętych, z natury swej
nie uwzględniają udziału procesów erozyjnych, a eksponują jedynie tendencje agradacyjne lub
fazy stabilizacji.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przegląd metod stosowanych w rekonstrukcji antropogenicznych przemian krajobrazu

Podjęto próbę przedstawienia niektórych metod stosowanych w rekonstrukcji przemian
krajobrazu, będących efektem działalności człowieka. Wybrano metody stosowane głównie
przez geografów, dla których podstawowym materiałem badawczym są dawne i współczesne
źródła kartograficzne. Uzupełniające informacje pochodzą najczęściej z opracowań stanowisk
archeologicznych, historycznych źródeł pisanych i innych.
Przedstawiono głównie przykłady metod stosowanych w obszarach nizinnych i wyżynnych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Cechy rozwoju i zaniku lądolodu warciańskiego w środkowej Polsce

Proces rozprzestrzeniania lądolodu warciańskiego w środkowej Polsce postępował ku południowi dolinami Prosny, Warty i Widawki. Udokumentowane jest to gliną zwałową, dobrze zachowaną na stokach dolin kopalnych starszych od zlodowacenia warciańskiego.
W części południowej lobu południowowielkopolskiego (5I,30aN) wyodrębniły się loby niższego rzędu Prosny, Warty i Widawki. Klimatycznie uwarunkowany proces zanikania lądolodu
rozpoczyna się przetainami i spękaniami na elewacjach podłoża podwarciańskiego. Prowadzi
to do powstania stref brzeżnych ograniczonych każdorazowo linią maksymalnego zasięgu
lądolodu i linią głównego etapu postojowego, zachowującego więź z żywym lądolodem.
Kolejne etapy zanikania lądolodu warciańskiego w strefach: I działoszyńskiej, II sieradzkiej,
III niemysłowskiej i kaliskiej mają podobny inwentarz form rzeźby i układ odpływu wód
odziedziczony z deglacjacji arealnej (rys. l, 3 i 4). Obszary leżące pomiędzy kolejnymi strefami
brzeżnymi zbudowane są przeważnie z glin zwałowych moreny dennej, która miejscami powleczona jest utworami pokrywowymi.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Geokompleksy zagłębień wytopiskowych okolic Zduńskiej Woli

Artykuł przedstawia typologię i funkcjonowanie geokompleksów zagłębień wytopiskowych
na tle rozwoju paleogeograficznego zachodniego fragmentu Wysoczyzny Laskiej w okolicach
Zduńskiej Woli. Uwzględniono w nim naturalne procesy przyrodnicze i antropizację środowiska
związaną z użytkowaniem rolniczym.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Deficyty językowe w zespole Aspergera jako możliwy wyraz dysfunkcji prawopółkulowej

Jakościowe zaburzenia komunikacji stanowią jeden z osiowych objawów w grupie całościowych zaburzeń rozwoju i w zależności od rozpoznawanego zespołu mogą mieć bardzo zróżnicowane nasilenie: od braku funkcjonalnej mowy do nawet nadmiernie rozwiniętych kompetencji werbalnych, mierzonych przy pomocy standaryzowanych skal. W obrazie klinicznym zespołu Aspergera (ZA) dominują deficyty językowe przede wszystkim w zakresie pragmatyki, czyli używania języka w kontekście społecznym, semantyki, czyli rozpoznawania różnych znaczeń tego samego słowa, oraz prozodii, czyli rytmu, intonacji i modulacji mowy. W przypadku ZA różnica pomiędzy formalnymi umiejętnościami językowymi, tzn. w zakresie funkcji morfologicznych, fonologicznych i syntaktycznych, a deficytami o charakterze semantyczno-pragmatycznym jest wyraźnie zauważalna i charakterystyczna. Powyższa sytuacja rodzi pytania o uwarunkowania neurobiologiczne tych deficytów. Funkcje językowe są jednymi z pierwszych, dla których ustalono lokalizacje w ludzkim mózgu. Tradycyjnie są one wiązane z obszarami zlokalizowanymi w obrębie lewej półkuli mózgowia, podlegają lateralizacji i są realizowane dzięki aktywności pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowych obszarów kory asocjacyjnej. Liczne obserwacje dostarczają dowodów na istotną rolę również prawej półkuli w procesach komunikacyjnych, a zwłaszcza w aspektach pragmatycznych oraz dotyczących dyskursu. Analiza deficytów komunikacyjnych powstających w wyniku nabytych uszkodzeń prawej półkuli mózgowia i obserwowanych wśród osób z ZA oraz obserwacje dotyczące nieprawidłowych wzorców asymetrii półkulowej w tej grupie pacjentów pozwalają wiązać etiologię całościowych zaburzeń rozwoju z deficytami prawopółkulowymi.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Rozwój Doliny Moszczenicy w schyłkowym czwartorzędzie w świetle sytuacji geologicznej, analiz palinologicznych i datowań radiowęglowych w stanowisku Swędów koło Strykowa

Wyżyna Łódzka jest położona w obszarze zlodowacenia środkowopolskiego.
Według większości poglądów, centralne partie wyżynnego półwyspu,
zwanego Garbem Łódzkim (D y l i k o w a 1973), po raz ostatni były zlodowacone
w czasie stadiału radomki, podczas gdy części bardziej zewnętrzne,
w szerokim tego słowa znaczeniu - stokowe, objęte były lądolodem stadiału
warty. Tak więc w centralnych częściach Wyżyny Łódzkiej warunki dla
vistuliańskich przekształceń rzeźby były różne od tych z obszaru zlodowacenia
warciańskiego. Vistuliańskie procesy morfogenetyczne nakładały się tu na
efekty przemodelowań rzeźby w interstadiale pilicy.
Garb Wyżyny Łódzkiej wywarł istotny wpływ na przebieg glacjacji
w czasie zlodowacenia środkowopolskiego stadium warty. Lądolód warciański
wskutek napotkanej na swej drodze wyniosłości podłoża rozdzielił się na
dwa loby: Widawki na zachodzie i Rawki na wschodzie. Granicom maksymalnego
rozprzestrzenienia lądolodu warciańskiego na zachodzie i północy
garbu odpowiadają w przybliżeniu strefy struktur i form glacitektonicznych,
szczególnie silnie wykształcone w obszarze północnej krawędzi garbu, gdzie
genezę szeregu stopni krawędziowych wiąże się ze spiętrzającą, a jednocześnie
wyrównującą powierzchnię stopni, działalnością napierającego lądolodu
(K l a t k o w a 1972).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Paleośrodowiskowe zmiany w świetle analiz palinologicznych późnovistuliańskich osadów węglanowych w zagłębieniach bezodpływowych w Bełchatowie

W stropowej części osadów czwartorzędowych odsłoniętych w kopalni "Bełchatów"
występują utwory węglanowe, które były akumulowane w zagłębieniach bezodpływowych
w dolinie Świętojanki, dopływie Widawki. Zagłębienia te powstały wskutek krasu termicznego
związanego z powszechną degradacją wieloletniej zmarzliny. Na podstawie badań palinologicznych
utworów oraz datowania 14C możliwe było uchwycenie zarówno momentu początkowego
zjawisk krasowych, jak i okresu ich intensywnego rozwoju.
Występujące w spągu utworów węglanowych torfy tworzyły się w warunkach podmokłych,
lecz bez stałego zbiornika wodnego, w początkowej fazie krasu termicznego. Oznaczenia
wiekowe metodą HC wykazały dla torfu z zagłębienia I datę 12 540 ± 120 lat BP, a z zagłębienia
III datę 12710±130 lat BP. Badania palinologiczne dowodzą, że panowały tu
wówczas otwarte zbiorowiska tundry bezdrzewnej.
Postępująca degradacja zmarzliny powodowała pogłębianie obniżeń, aż do utworzenia się
w nich stałych zbiorników wodnych. W zbiornikach tych gromadziły się utwory węglanowe.
Spektrum palinologiczne z tych utworów dowodzi, że w zbiorniku I powstały w okresie
a11erOdu,natomiast nie rozstrzyga, czy utwór węglanowy w zbiorniku III tworzył się w bollingu
czy allerodzie.
Torfy leżące w stropie węglanów narastały już w holocenie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Wpływ Kopalni Węgla Brunatnego ,,Bełchatów" na stosunki wodne małej zlewni nizinnej

W artykule autorzy zmierzają do przedstawienia wpływu antropopresji na mechanizm obiegu
wody w zlewni K.ręcicy. Ukazano kierunki i siłę zmian warunków wodnych w latach 1981-1989.
Szczegółowej analizie poddano zmiany sieci hydrograficznej, wód podziemnych i odpływu. Podjęto
również próbę analizy bilansu wodnego zlewni. Przeprowadzone badania dowiodły, że wyrażna
zmiana w sposobie obiegu wody w zlewni nastąpiła w 1983 r. Należy zatem uznać, iż od tego
momentu charakter krążenia wody w dorzeczu istotnie zależy od działalności człowieka.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ocena niezależnych czynników ryzyka konwersji w psychozę w grupie osób z wysokim ryzykiem rozwoju zaburzeń psychotycznych

Założenia i cel pracy: Celem pracy było poszukiwanie niezależnych czynników ryzyka konwersji w psychozę w grupie osób spełniających kryteria ryzykownego stanu psychicznego i pozostających pod ambulatoryjną opieką lekarską. Grupa badana: Do udziału w badaniu zakwalifikowano 71 pacjentów – 33 kobiety i 38 mężczyzn, ze średnią wieku 17,34 roku, pozostających w opiece ambulatoryjnej. Pacjenci byli kolejno włączani do badania w porządku odpowiadającym chronologii zgłaszania się do poradni. Kryterium włączenia do badania było stwierdzenie obecności stanu ryzyka rozwoju psychozy (ultra-high risk state, UHRS), definiowanego według zasad zaproponowanych przez zespół australijskich badaczy. Pacjenci byli następnie kwalifikowani do jednej z podgrup UHRS – w zależności od obserwowanego obrazu klinicznego. Metoda: W badaniu wykorzystano autorski kwestionariusz do zbierania danych demograficznych. Dane o obciążeniu rodzinnym psychozą uzyskano na podstawie wywiadu z pacjentem i/lub jego opiekunami. Od momentu włączenia uczestników do grupy UHRS co miesiąc oceniano ich stan psychiczny pod kątem wystąpienia objawów psychotycznych, zmiany czasu ich trwania i częstości występowania, obecności objawów depresyjnych i agresji (nasilenie oceniano w trójstopniowej skali). Na podstawie uzyskanej dokumentacji ustalono: 1) czas przejścia w psychozę – obliczany od momentu stwierdzenia UHRS do momentu wystąpienia objawów pełnej psychozy (z dokładnością do 1 miesiąca), 2) stosowane metody terapeutyczne (psychoterapia, farmakoterapia, obie formy), 3) używanie substancji psychoaktywnych po stwierdzeniu UHRS, 4) występowanie poważnych sytuacji stresujących (wg subiektywnej oceny badanych) w ostatnim półroczu przed konwersją w psychozę. Wnioski: 1) Stwierdzono, że w grupie badanych spełniających kryteria stanu wysokiego ryzyka rozwoju psychozy (UHRS) i pozostających pod ambulatoryjną opieką lekarską używanie marihuany było niezależnym czynnikiem ryzyka konwersji w psychozę. 2) W badanej populacji pacjentów z grupy ryzyka rozwoju psychozy nie wykazano istotnego związku pomiędzy zastosowanymi czynnikami modulującymi (w tym: stosowanymi procedurami terapeutycznymi, nasileniem objawów depresyjnych, agresji oraz obrazem klinicznym definiowanym zgodnie z kryteriami wyróżniania podgrup UHRS) z czasem pozostawania w opiece psychiatrycznej bez konwersji w psychozę.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Historia badań klimatologicznych w Zakładzie Meteorologii i Klimatologii Uniwersytetu Łódzkiego

Zakład Meteorologii i Klimatologii UL powstał blisko 45 lat temu. Twórcą i wieloletnim
kierownikiem zakładu był prof. dr Stanisław Zych. Najstarsze nurty badawcze to m. in.:
klimat i bioklimat obszarów zurbanizowanych, biometeorologia człowieka, klimatologia
regionalna różnych obszarów Polski, wahania i długookresowe zmiany klimatu. W ostatnich
latach publikacje naukowe dotyczą także: przestrzennego zróżnicowania zmienności elementów
klimatu, głównie opadów atmosferycznych, związków między cyrkulacją atmosferyczną a wieloletnią
zmiennością warunków klimatycznych w Polsce i w Europie, zróżnicowania topoklimatycznego
terenów o urozmaiconej rzeźbie.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku