rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Prekursorki edukacji/oświaty dorosłych / pracy społecznej w pokoleniu historycznym Radlińskiej

Przedmiotem artykułu jest analiza biografii ponadindywidualnych jedenastu prekursorek edukacji, oświaty dorosłych, pracy społecznej, które żyły i działały w drugiej połowie XIX w. i pierwszej połowie XX w. w kilku europejskich krajach frankofońskich (Belgii Francji, Szwajcarii) oraz w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. W tekście przyjmuje się, że linie biograficzne, które można wyprowadzić z lektury tych opisów życia i aktywności, pozwalają skonstruować wyobrażenie o tych wybitnych kobietach, działających na przełomie wieków i tworzących symbolicznie ujmowane pokolenie historyczne. Jego uczestniczką była też Helena Radlińska. Biografie te zebrane zostały przez zespół badaczy skupionych w sieci Recherche en éducation et Formation (REF) i opublikowane w analizowanej w tym tekście książce, przygotowanej pod redakcją Françoise F. Laot, Claudie Solar (2018b).

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Humanistyczne wyzwania (nie)zrównoważenia procesów i praktyk społecznych (panorama tropów dwoistości / dual-process theory)

Tekst zajmuje się współczesnym sporem w humanistyce o „metawzorce”. Składa się, poza wstępem, z siedmiu bloków rozważań. Po pierwsze, autor określa i zgłasza sprzeciw wobec dominujących wizji strategii poznawczej w humanistyce współczesnej, jako ułomnych wobec złożoności zjawisk i procesów. Po drugie, są nazwane i zakwestionowane jako iluzje przekonania dotyczące doskonałości w dominujących trybach instytucjonalizacji nauki. Po trzecie, omówione zostają przykłady narastania złożoności zjawisk jako wyzwania humanistycznego. Po czwarte, mówi się o pojęciu podwójnych (dual) (dwoistych) procesów w kulturze i praktyce społecznej. Piąty człon rozważań stanowi ilustrację problematyki powracającego niezrównoważenia w strukturze takich procesów i praktyk, akcentując także wagę podejścia ekologicznego z jego nowym pojmowaniem w humanistyce. Szósta część tekstu omawia napięcia między instytucjonalizacją i intelektualizacją dyskursu, w trosce o ich zespalanie w jeden proces. Wreszcie po siódme, zamiast zakończenia autor czyni akcenty w formie posłania dla przyszłości w postulowanej strategii rozwoju i samokształcenia.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
(Nie)widzialne środowisko? – o tym, czy i do czego potrzebujemy shinrin-yoku

Przedmiotem naszego namysłu jest shinrin-yoku, praktykowane w ramach zaliczenia przedmiotu z arteterapii przez studentów Wydziału Nauk o Wychowaniu UŁ. Przeprowadzane przez nas działania dydaktyczne i analizy materiału empirycznego (dzienniki spacerów) wpisują się w nurt badań opartych na sztuce. 
Park rozumiemy jako świadomie kształtowany krajobraz, a ten uznajemy za empiryczny przykład środowiska w rozumieniu Radlińskiej. Poprzez swoje atmosfery parki przenoszą znaczenia i wartości kształtowane także przez minione pokolenia, a w relacje z nimi wchodzą sprawcze podmioty, które w przestrzeni parków uczestniczą. Odnosząc się do dzienników spacerów przygotowanych przez studentów i powiązanych z nimi prac plastycznych, wyróżniamy cztery wyidealizowane typy uczestniczenia w parku (krajobrazie, środowisku): antropocentryczny zamknięty, antropocentryczny otwarty, równoległy, nieantropocentryczny/autoteliczny. Wyróżniamy także trzy etapy edukacji związanej z nabywaniem kompetencji do uczestniczenia w środowisku: utylitarny, pośredni, nieantropocentryczny/dialogiczny.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o sztuce, nauki socjologiczne
Międzynarodowe Konferencje Służby Społecznej w latach 1928 i 1932: dyskusja na temat kształcenia do pracy społecznej

Celem tekstu jest udostępnienie materiału badawczego pozyskanego z zapisu dialogu, jaki znalazł się w protokole z II Międzynarodowej Konferencji Służby Społecznej, która odbyła się w roku 1932 we Frankfurcie nad Menem. Uczestnicy tego spotkania podczas rozmowy odwołują się do problematyki wspomnianej konferencji, ale wracają pamięcią do głównych tez, jakie poruszano podczas I Międzynarodowej Konferencji Służby Społecznej w Paryżu w roku 1928. Dialog prowadzony w kilku językach nie został do tej pory przetłumaczony na język polski, a zdaniem autorek tekstu jest on – z uwagi na aktualność wątków poruszanych w dyskusji przez ówczesnych ekspertów europejskiego ruchu szkół służby społecznej – wart przybliżenia współczesnym badaczom zagadnień społeczno-pedagogicznych.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Wokół antropologii i etyki Janusza Korczaka. Szkic zagadnienia i pytania otwarte

W XX w. przedstawiciele pedagogiki społecznej skupili się wokół konkretnych idei i jednocześnie problemów tkwiących w polskim społeczeństwie. Idee te były jasno wyznaczone: podmiotowość, sprawiedliwość społeczna, pomocniczość i edukacja społeczna. Co ważne, pojęcia te nie były tylko przedmiotem teoretycznego namysłu, lecz także były elementem praktycznego działania takich ludzi, jak: Helena Radlińska, Ryszard Wroczyński czy Aleksander Kamiński. Można powiedzieć, że wyżej wymienione osoby w znacznej mierze przyczyniły się do tego, aby procesu wychowania nie ograniczać tylko do przekazywania pouczeń, a procesu kształcenia nie zamykać wyłącznie w metodach przekazywania wiedzy. W pedagogice społecznej XX w. chodziło o człowieka ujętego na sposób holistyczny. W to pokolenie historyczne Radlińskiej, jak i pozostałych propagatorów pedagogiki społecznej XX w. w Polsce, wpisuje się także osoba Janusza Korczaka – pedagoga, wychowawcy, praktyka. Celem tego artykułu będzie próba odpowiedzi na pytania dotyczące tego, jak wizja antropologiczno-etyczna Korczaka wpłynęła na jego idee pedagogiczne, oraz co dzisiaj, w XXI w., filozofia i pedagogika może przenieść z jego wizji dziecka oraz dorosłego na grunt współczesnych wyzwań stojących przed naukami humanistycznymi i naukami społecznymi.

Czasopismo: Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki socjologiczne
Wirtualna rzeczywistość – oksymoron kulturowy instrumentarium wolności

W przedstawionym artykule podejmuję się interpretacji pojęcia wolności i jej aspektów, które w praktyce wyrażane są przez wolność słowa w Internecie. Na podstawie aktualnie obserwowanych zjawisk i bieżących wydarzeń wskazane zostały zagrożenia wynikające z powszechnej dostępności do publikacji opinii w sieci. W podanych przykładach zaprezentowano zarówno praktykę dokonywanych regulacji, jak i manipulacji w tym zakresie. Przedstawiony artykuł nie aspiruje do całościowej eksplikacji wpływu nowych technologii na funkcjonowanie społeczeństw w wymiarze holistycznym, stanowi raczej próbę egzegezy jednego z jej obszarów – dotyczącą ewoluowania interakcji międzyludzkich pod wypływem nowych technologii. Niniejsza praca próbuje udzielić odpowiedź na pytanie, czy możliwe je sformułowanie się i funkcjonowanie społeczności wirtualnych, analogicznych do społeczności w świecie rzeczywistym? Czy zatem Internet powinien być przestrzenią nieograniczonej niczym wolności? Autorka konfrontuje ze sobą różnorodne aspekty zagrożeń wolności w Internecie, by uzyskany obszar był kompleksowy i obiektywny, daleki od jednostronności i schematycznych uproszczeń. Internet jest bowiem z założenia egalitarnym narzędziem komunikacji, przestrzenią swobodnego tworzenia i przepływu treści, dla których ograniczeniem jest tylko technologia oraz ludzka wyobraźnia, której granic wyznaczyć nie sposób. Wolność zatem zdaje się być nie tylko immanentną, ale wręcz konstytutywną cechą tej wirtualnej przestrzeni, w której funkcjonuje Internet. Przedmiotowy artykuł wskazuje na potrzebę konsolidacji wysiłków ekspertów w wielu zakresach: bezpieczeństwa, psychologii, prawa nad swobodą wolności społeczeństwa w przestrzeni bezpieczeństwa.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Państwa Europy Środkowej w stałej współpracy strukturalnej WPBIO Unii Europejskiej

Pod wpływem zewnętrznych zagrożeń oraz napięć w stosunkach międzynarodowych Unia Europejska podjęła środki prowadzące do wzmocnienia współpracy państw członkowskich w sferze bezpieczeństwa. Począwszy od 2016 r. Rada Europejska podjęła decyzję o aktywowaniu stałej współpracy strukturalnej w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (PESCO) – 22 czerwca 2017 r. Do listopada 2019 r. przyjęto do realizacji 47 programów, prowadzących do doskonalenia europejskiego systemu bezpieczeństwa. Dla Europy Środkowej najważniejszy jest „przerzut wojsk” (Military Mobility). Jego celem jest niezakłócone przemieszczenie wojsk i sprzętu pomiędzy wewnętrznymi granicami UE. Dla Polski istotne znaczenie ma także projekt ESSOR, dotyczący technologii bezpiecznej łączności radiowej wspólnych, europejskich wojsk. Rozwijany jest także system ruchomych platform precyzyjnej artylerii, wzmacniający zdolności bojowe UE (EuroArtillery). Państwa UE budują także zdolności szybkiego przeciwdziałania zagrożeniom cybernetycznym oraz reagowania na incydenty w cyberprzestrzeni. Kilka państw wschodniej flanki przewodzi zaproponowanym przez siebie projektom.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Zagrożenia związane z migracją – punkt widzenia Polski i Unii Europejskiej

Migranci w większości przypadków nie są witani z otwartymi ramionami przez mieszkańców państw, do których przybywają. O ile prawie każde państwo bardzo chętnie przyjmie do siebie migranta posiadającego wysokie kwalifikacje, o tyle już migranci będący pracownikami zaliczanymi do niskowykwalifikowanych postrzegani są zazwyczaj przez pryzmat problemów. Ten biedny migrant pochodzący „z globalnego Południa” postrzegany jest w kategorii zagrożeń dla prosperity i publicznego porządku. Populistyczne ugrupowania funkcjonujące w Europie rosną obecnie w siłę dzięki antyemigracyjnym hasłom i programowi powstrzymania „szkodliwej migracji”. Polityka imigracyjna i integracyjna zostały podporządkowane polityce bezpieczeństwa, a postawy wobec migrantów zdominowały strach i wrogość. Polska jako kraj należący do Unii Europejskiej, który jest jednocześnie odpowiedzialnym za zewnętrzny odcinek granicy UE, odgrywa również istotną rolę w tym całym procesie związanym z migracją poprzez przyjmowanie na swoim terytorium imigrantów pochodzących z Afryki czy Bliskiego Wschodu. Jako kraj sąsiadujący z państwami rosyjskojęzycznymi, jest „narażony” również na napływ imigrantów ze strony wschodniej, chociażby z Ukrainy czy Białorusi. Tekst niniejszy ma na celu określenie potencjalnych zagrożeń związanych z napływem osób innej narodowości, zarówno na terytorium Polski, jak też innych państw europejskich. Jako problem badawczy do rozwiązania w niniejszym tekście autor przyjął pytanie: Jaki jest faktyczny stopień zagrożenia migracją oraz czy zauważalne są różnice w postrzeganiu zjawiska przez Polskę i Unię Europejską (jeśli tak, to jakie)? Aby rozwiązać postawiony problem, autor posłuży się między innymi metodami takimi, jak: krytyczna analiza literatury przedmiotu, analiza danych statystycznych, porównanie, synteza, abstrahowanie, indukcja, dedukcja oraz wnioskowanie.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Zagrożenia biologiczne naturalnego pochodzenia we współczesnej przestrzeni bezpieczeństwa – próba systematyzacji

Zagrożenia biologiczne należą do tej kategorii zagrożeń, które mogą wywołać negatywne skutki dla zdrowia i życia ludzi, zwierząt czy roślin i to na masową skalę. Doświadczamy tego chociażby w trwających obecnie na świecie pandemiach AIDS czy COVID-19. Wiedza na temat powyżej kategorii zagrożeń ma charakter interdyscyplinarny i rozproszony. Brak jest obecnie, przynajmniej w Polsce, opracowań naukowych, w których w sposób kompleksowy zdefiniowanoby ich istotę, dokonano ich klasyfikacji i przedstawiono w sposób stanowiący podstawę do doskonalenia systemów bezpieczeństwa powszechnego. W niniejszym artykule ich autor podjął się próby zdefiniowania i sklasyfikowania powyższej kategorii zagrożeń w świetle literatury naukowej i przepisów prawa obowiązującego w Polsce. Przedstawił ponadto krótką charakterystykę poszczególnych zagrożeń biologicznych, których sprawcą jest sama przyroda, sygnalizując jednocześnie, że ich sprawcą mogą być ludzie, którzy poprzez działania celowe (działania militarne z użyciem broni biologicznej, działania bioterrorystyczne) lub niecelowe (awarie przemysłowe, wypadki) mogą przyczynić się do powstawania epidemii chorób, na które nie posiadamy stosownych leków czy szczepionek.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Zagrożenia bezpieczeństwa ekologicznego – próba systematyzacji w świetle badanych dokumentów

W niniejszym artykule przedstawiono zagrożenia dla bezpieczeństwa ekologicznego. Cel postawiony przez autora realizowany jest poprzez analizę historyczną dokumentów i raportów zogniskowanych wokół problematyki ekologii. Ważnym zjawiskiem jest rozwój prac opisujących i objaśniających bezpieczeństwo pozamilitarne. W powyższych publikacjach ekologia staje się coraz częściej opisywanym zagadnieniem i wpływa na właściwą – szerszą – optykę na sprawy bezpieczeństwa. O wpływie bezpieczeństwa ekologicznego świadczy fakt, iż zmiany klimatyczne są wskazywane jako jeden z kluczowych megatrendów bezpieczeństwa w XXI wieku. W artykule opisano determinanty bezpieczeństwa ekologicznego, ukazano wyzwania, które należy dostrzec i którym trzeba sprostać, aby skutecznie kreować bezpieczeństwo na wielu poziomach.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Korupcja i zasady praworządności – analiza krytyczna

W artykule przedstawiono krytyczne rozważania poświęcone omówieniu zasad praworządności analizowanych z perspektywy korupcyjnych praktyk. Na wstępie wyjaśniono, że praworządność jest pojęciem wieloznacznym, co sprawia, że może być różnie definiowana i postrzegana. W dalszej części przybliżono rozumienie praworządności na gruncie przepisów prawa wspólnotowego UE. Następnie zwrócono uwagę na konieczność szerokiego rozumienia korupcji oraz analizowania tego zjawiska z perspektywy prawnej, społecznej i ekonomicznej. W tej części pracy wskazano argumenty uzasadniające tezę, że korupcja stanowi zagrożenie dla praworządności i bezpieczeństwa wewnętrznego. W podsumowaniu zaakcentowano, że odmienność poglądów na temat praworządności i korupcji jest pochodną myślenia ukierunkowanego na analizę konkretnych faktów zgodnych z rzeczywistością, zamiast opisywania teorii prawa.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Kształtowanie się modelu i roli służby dyżurnej w instytucjach policyjnych i jej obecne znaczenie w zainicjowaniu działań policji na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego na szczeblu lokalnym

Autor przedstawia w sposób przekrojowy kształtowanie się modelu służby dyżurnej w strukturach instytucji policyjnych w poprzednim stuleciu, aż po czasy obecne. Zwraca uwagę na postrzeganie stanowiska dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji na przestrzeni dziesięcioleci w jednostkach terenowych. Dostrzega coraz to donioślejszą rolę sprawowanej funkcji w strukturach jednostek na szczeblu lokalnym. Uzmysławia wartość, jaką ze sobą niesie to ogniowo w funkcjonowaniu działań Policji i innych służb  na rzecz zapewnienia szeroko pojętego bezpieczeństwa wewnętrznego. Publikacja ukazuje najważniejsze zadania, jakie spoczywają na policjancie kierującym obsadą stanowiska kierowania, w kontekście ukierunkowania wstępnych działań w związku z wystąpieniem zdarzenia.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Mnożniki zysku jako narzędzie zarządzania wynikiem finansowym

Artykuł przedstawia narzędzie rachunkowości zarządczej, służące zarządzaniu podstawowym ryzykiem działalności gospodarczej, tj. ryzykiem wyniku finansowego. Decyzje menedżerskie, mające pozwalać na uzyskanie założonych celów, obarczone są niepewnością rezultatów. Rachunkowość zarządcza, która łączy funkcje zarządzania z funkcjami rezultatów, pozwala zarządzać ryzykiem działalności gospodarczej. Mnożniki zysku, jako jedno z jej narzędzi, badają wrażliwość wyniku finansowego na zmiany wartości jego komponentów. Pozwalają zarządzać, głównie na poziomie taktycznym, przychodami i kosztami w warunkach niepewności otoczenia, niwelując negatywne jej skutki wpływu na efektywność.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
(Nie)bezpieczeństwo i jego edukacyjne implikacje

Życie we współczesnym świecie ujawnia wiele nowych i nieprzewidywalnych zagrożeń. W związku z tym podejmowane są działania w obszarze edukacji, mające na celu przygotowanie ludzi do radzenia sobie z nimi w codziennym życiu. W szczególności zaś chodzi o kształtowanie wśród dzieci, młodzieży i dorosłych umiejętności oraz postaw i zachowań, które pozwolą im odpowiednio reagować w obliczu sytuacji stwarzających niebezpieczeństwa dla ich zdrowia i życia, a także innych osób. Tym samym problem zagrożenia staje się problemem edukacyjnym, ponieważ wiedza o zagrożeniach i umiejętności działania w przypadku wystąpienia zagrożeń pozwalają (umożliwiają) człowiekowi na tworzenie sobie (i innym) bezpiecznych warunków życia. Mając na uwadze sformułowany temat niniejszego opracowania, podjęte rozważania i analizy autora dotyczą charakterystyki zagrożeń występujących we współczesnym świecie, poczucia bezpieczeństwa i poczucia zagrożenia oraz problemów edukacji w obliczu zagrożeń i wykorzystaniu tej problematyki (zagrożeń) w ramach szkolnej edukacji dla bezpieczeństwa. Cel niniejszego opracowania odnosi się zatem do pokazania zagrożeń i ich istoty w kontekście działań edukacyjnych szkoły (na rzecz bezpieczeństwa człowieka). Podjęte rozważania i analizy w prezentowanym tekście stanowią próbę znalezienia odpowiedzi na następujące pytanie: Jakie działania należy podejmować w ramach szkolnej edukacji dla bezpieczeństwa w celu przygotowania uczniów (wiedza, umiejętności, świadomość, postawy) do radzenia sobie ze współczesnymi zagrożeniami? Wyjaśnieniu tak sformułowanego problemu posłużyła analiza różnych materiałów, opracowań i publikacji z zakresu nauk o bezpieczeństwie, dydaktyki, aksjologii, filozofii bezpieczeństwa, edukacji dla bezpieczeństwa, jak również i psychologii, a także rozporządzeń dotyczących podstawy programowej kształcenia ogólnego na różnych poziomach edukacji.

Czasopismo: Studia nad Bezpieczeństwem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie
Socjologia jako nauka, czyli znów zadane pytanie: „what is so great about science?”

Nauka wzbudza współcześnie powszechny szacunek i zaufanie. Sami naukowcy i badacze starają się wszelkimi sposobami potwierdzać efekty swoich działań poprzez ich "unaukowienie" zwykle wskazując kryteria, które dają im podstawy bycia scientia. W artykule tym chciałabym pokazać, jak socjologowie radzą sobie z "naukowością" socjologii. W tytule artykułu trawestuję słynne zdanie Paula Feyerabenda, który w ramach dyskusji z Karlem Popperem, Thomasem Kuhnem i Imre Lakatosem, zainicjował tzw. anarchizm metodologiczny. Przy okazji tego fermentu wywarł ogromny wpływ na wizje nauki i stosowania metod badawczych. Myślenie Jeffreya Alexandra wydaje mi się najbliższe i najtrafniej ogarniające wieloaspektowość socjologii - zarówno pod względem metod, jak i problemów, z jakimi socjologia się boryka. Moim celem jest przywołanie ("wskrzeszenie") idei, by tak rzec - klasycznego - pozytywizmu oraz próba refleksji nad tym, co z tamtych pomysłów w tej chwili pozostało w socjologii. Interesujące są zmiany, jakie zachodziły w podejściu do teorii i empirii. Przedstawiam socjologiczne debaty oraz brak konsensu co do wizji "socjologii jako nauki", przyjmując jednocześnie, że wiecznie żywe dyskusje na ten temat mają pozytywną wartość. Ponadto, interesuje mnie przełożenie tychże socjologicznych debat na rozwój teorii socjologicznych i swoisty podział nurtów "naukowości" w socjologii (paradygmatów).
Przyjmuję postpozytywistyczną filozofię nauki Alexandra, która ma na celu połączenie dwóch rodzajów uprawiania nauki i pokazuje pewnego rodzaju konsens między tradycją humanistyczną w rozumieniu Edmunda Mokrzyckiego z neopozytywizmem.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Konsens i jednorodność społeczna w procesie budowania kapitalizmu w krajach postkomunistycznych

Przedmiotem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie różnic w stopniu zaawansowania transformacji w krajach postkomunistycznych. Kluczowym czynnikiem wyjaśniającym to zaawansowanie jest jednorodność społeczeństw wychodzących z rzeczywistości realnego socjalizmu. Argumentuję, że u źródeł powodzenia projektu kapitalistycznego, zarówno teraz ja k i w przeszłości, leży zdolność wypracowania powszechnego konsensu wobec poprzedniego ładu gospodarczego. Tezą dodatkową jest twierdzenie, że w odróżnieniu od rozwiniętych systemów rynkowych, które są tym stabilniejsze, im bardziej są społecznie zróżnicowane, powodzenie reform rynkowych w krajach postkomunistycznych jest tym większe, im mniejsze jest ich zróżnicowanie.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii
Społeczne zróżnicowanie uniwersytetu. Młodzież wiejska i wielkomiejska na UMK w Toruniu

Pluralizacja i demokratyzacja szkolnictwa wyższego w Polsce sprawiła, że znacznie zwiększyła się dostępność edukacji dla młodzieży wywodzącej się z rodzin o niższym statusie społecznym i niższym poziomie kapitału kulturowego. Tym samym wyższe uczelnie coraz bardziej różnicuje nie tylko jakość kształcenia czy podział na wydziały i kierunki studiów, ale również pochodzenie społeczne i środowiskowe ich studentów. Jak się okazuje, to ono w  znacznym stopniu determinuje styl studiowania, społeczną aktywność czy zachowania ekonomiczne, które współcześnie stanowią szczególnie niedoceniane wymiary nierówności społecznych mające swoje wyraźne konsekwencje po ukończeniu studiów. Prezentowane w artykule wyniki badań przeprowadzonych na uniwersytecie pokazują, że studenci pochodzących z  różnych środowisk (wieś, miasto) różnią się nie tylko statusem społecznym i sytuacją materialną, ale przede wszystkim aktywnością w  trakcie studiów i znaczeniem nadawanym akademickiej edukacji. Efektem tego zróżnicowania mogą zaś być: odmienne usytuowanie w społecznej strukturze i na rynku pracy, a w konsekwencji reprodukcja lub pogłębienie obecnych już nierówności.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii