rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Środowisko szkoły przywięziennej w deskrypcjach uwięzionych uczniów

W artykule zostały zaprezentowane wyniki badań ankietowych, którymi objęto 52 skazanych mężczyzn – uczniów Centrum Kształcenia Ustawicznego przy Zakładzie Karnym w Stargardzie. Zbadano postrzeganie przez nich wybranych elementów środowiska szkoły przywięziennej. Ustalono, jak opisują siebie w roli ucznia oraz jakie cechy i zachowania przypisują swoim nauczycielom. Zarazem zwrócono się do nich, by oszacowali resocjalizacyjną wartość nauczania oraz podali propozycje ewentualnych zmian w środowisku szkoły. Przeprowadzone badania ukazały problematyczny przebieg edukacji badanych mężczyzn.
Głównym motywatorem podjęcia przez nich nauki w szkole przywięziennej była chęć zdobycia nowych lub dodatkowych kwalifikacji, a także pragnienie opuszczenia celi. Badania dały również podstawę do tego, by stwierdzić, że swym aktualnym nauczycielom uczniowie przypisywali przede wszystkim posiadanie szerokiej wiedzy z zakresu nauczanego przedmiotu. Jednocześnie uznali, że kadrze pedagogicznej brak umiejętności rozbudzania w uczniach motywacji do zmiany. Nauczanie okazało się mieć w odczuciu respondentów umiarkowaną rangę w porównaniu z innymi środkami, którym przypisuje się wartość resocjalizacyjną. Uczniowie wskazali pewne mankamenty środowiska szkoły przywięziennej. Ich eliminacja mogłaby przełożyć się na zwiększenie wartości nauczania w warunkach zakładu karnego. Największe zastrzeżenia budziła w uczniach zbyt wąska i przestarzała oferta kształcenia. Wiele krytycznych uwag mieli na temat bazy materialnej szkoły. Ich niezadowolenie budziło zwłaszcza nazbyt skromne wyposażenie w przybory szkolne oraz brak w celach warunków do pracy umysłowej.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Struktura i poziom inteligencji emocjonalnej u młodzieży niesłyszącej

Inteligencja emocjonalna pozwala ludziom na rozpoznawanie własnych i cudzych emocji oraz wykorzystywanie ich w codziennym życiu jako cennych informacji warunkujących odnoszenie sukcesów w kontaktach społecznych. Nieadekwatność w rozpoznawaniu emocji oraz brak umiejętności ich kontrolowania może w znaczny sposób wpływać na stosunki międzyludzkie i umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach życiowych. Wada słuchu niesie za sobą różnego rodzaju konsekwencje, zarówno w funkcjonowaniu emocjonalnym, jak i społecznym. W artykule zaprezentowane zostały wyniki badań dotyczące inteligencji emocjonalnej i rozpoznawania ekspresji mimicznej przez młodzież niesłyszącą. Wyniki badań zostały zebrane za pomocą dwóch narzędzi: samoopisowego Kwestionariusza INTE oraz Skali Inteligencji Emocjonalnej – Twarze SIE-T. Badaniem zostało objętych 80 uczniów szkół średnich, w tym 40 słyszących i 40 niesłyszących posługujących się językiem migowym. Do analizy istotności wyników użyto metody ilościowej, testu t-studenta dla prób niezależnych. Badania wykazały, że zarówno w poziomie inteligencji emocjonalnej, jak i poziomie poszczególnych zdolności, które tworzą jej strukturę, takich jak: rozpoznawanie emocji, wykorzystywanie ich do wspomagania myślenia i działania oraz rozpoznawanie ekspresji mimicznej, osoby niesłyszące osiągają niższe wyniki od osób słyszących. Ponadto osoby niesłyszące z rodzin niesłyszących, w których podstawowym sposobem komunikacji jest język migowy, uzyskały lepsze wyniki w zakresie zdolności rozpoznawania ekspresji mimicznej od osób niesłyszących z rodzin słyszących. Przeprowadzone badania wskazują na potrzebę szerszej edukacji emocjonalnej oraz intensywniejszego wspierania rozwoju funkcji społeczno-emocjonalnych u młodzieży niesłyszącej.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Style nauczania nauczycieli szkół specjalnych i integracyjnych

Szkoła zajmuje szczególne miejsce w rozwijaniu umiejętności społecznych uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Jest często jedynym miejscem kształtowania istotnych w życiu zachowań i kompetencji, a rola nauczyciela w tym procesie jest kluczowa. W prezentowanej pracy analizie poddałam oceny własnego stylu nauczania, porównując opinie nauczycieli szkół gimnazjalnych specjalnych i integracyjnych. Są to środowiska, które stosują różne ścieżki edukacyjne i w związku z tym mogą występować odmienne style nauczania. W badaniu uwzględniłam także lokalizacje placówek (w Warszawie i okolicach Warszawy). Do badania wykorzystałam Kwestionariusz Zachowań Nauczyciela opracowany przez Grzegorza Sędka (1995). Obejmuje on następujące wymiary działań nauczyciela na lekcji: pobudzanie ciekawości i twórczości; brak kontroli nad klasą; krytykowanie, ponaglanie; żądanie wiernej reprodukcji; wyrazistość ekspresji i ruchu; stymulowanie aktywności na lekcji; wizualizację, konkretyzację materiału; przypominanie o konieczności uczenia się. Badaniu poddałam 121 nauczycieli gimnazjów, w tym 56 nauczycieli szkół specjalnych i 65 nauczycieli szkół integracyjnych. Wśród badanych przeważały kobiety (81%). Najliczniejszą grupę stanowili nauczyciele o stażu pracy mieszczącym się w przedziale od 10 do 20 lat (30%) oraz nauczyciele mianowani (47%) i dyplomowani (47%). Intensyfikacja zachowań została przedstawiona w formie analizy procentowej. Przyjęłam, że przedział do 20% oznacza, że nauczyciele deklaratywnie oceniają, iż nigdy nie demonstrują danej kategorii zachowań, przedział 21–40% oznacza, że rzadko występuje dane zachowanie, natomiast przedział 41–60% wskazuje, iż nauczyciele czasami zachowują się w dany sposób, przedział od 61 do 80% ujawnia zachowania częste. Wyniki powyżej 80% oznaczają bardzo częste występowanie danego zachowania.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Psychospołeczne aspekty seksualności młodzieży z niepełnosprawnością wzroku

Zgodnie z modelem ekologicznym wszelka aktywność seksualna jest efektem gromadzenia doświadczenia w trakcie procesu socjalizacji opartego na podłożu biologicznym. Analizując wpływ niepełnosprawności wzroku na funkcjonowanie psychoseksualne dorastającej osoby, należy uwzględnić więc nie tylko aspekt czynnościowy, ale przede wszystkim społeczno-kulturowy. Specyficzne warunki wychowania i edukacji w okresie dzieciństwa i adolescencji (m.in. realizacja obowiązku szkolnego w ośrodku specjalnym, często połączona z pobytem w internacie, nadopiekuńczość rodziców, brak lub niedostosowane programy edukacji seksualnej) mogą zaburzać nabywanie prawidłowych wzorców interakcji międzyludzkich i opóźniać proces identyfikacji własnej seksualności. Zubożony zakres doświadczeń społecznych może skutkować niskim poziomem mentalizacji potrzeby, a to z kolei powodować brak jej aktywizacji, czego wyrazem jest na przykład mniejsza częstotliwość zachowań autoerotycznych wśród dojrzewających niewidomych chłopców w porównaniu z ich pełnosprawnymi rówieśnikami. Ponadto obniżone poczucie własnej wartości i interpersonalnej atrakcyjności związane z brakiem akceptacji posiadanej dysfunkcji, świadomość zależności od innych oraz negatywne reakcje otoczenia, opierające się na fałszywych przekonaniach na temat seksualności osób niewidomych, również mogą utrudniać budowanie bliskich relacji i nawiązywanie więzi emocjonalno-seksualnych. Przegląd badań nad seksualnością młodzieży niewidomej i słabowidzącej nie pozwala na wysunięcie jednoznacznych wniosków na temat przebiegu rozwoju tej grupy osób. Zgromadzone dane mają na ogół charakter deskryptywny i nie oddają w pełni specyfiki funkcjonowania seksualnego całej populacji adolescentów z niepełnosprawnością wzroku,
gdyż podejmowane badania prowadzone były często na niewielkich próbach i nie uwzględniały w analizach różnych stopni i rodzajów uszkodzenia wzroku. Rozbieżności w uzyskanych wynikach dotyczących poszczególnych aspektów rozwoju psychoseksualnego mogą być także skutkiem odmiennego instrumentarium zastosowanego przez badaczy oraz społeczno-kulturowego charakteru ujmowania seksualności, swoistego dla kraju, w którym realizowano badania.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rodzina z dzieckiem ze sprzężoną niepełnosprawnością i chorobą przewlekłą – przykład zastosowania analizy narracyjnej

Niepełnosprawność dziecka wywiera indywidualne i niepowtarzalne piętno na funkcjonowaniu wszystkich członków rodziny, często skutkuje przewartościowaniem życia i nadaniem mu nowego znaczenia. Zrealizowane badania zostały ulokowane w nurcie badań konstruktywistycznych,
interpretatywnych, co umożliwiło zastosowanie metody biograficznej. Próba poznania i zrozumienia świata społecznego przechowywanego w pamięci rodziców pozwoliła uzyskać wiedzę o rodzinie z dzieckiem przewlekle chorym. Narracje rodziców ukazują ich rodzicielstwo. Świadczą o trudnościach, z jakimi się zmagają, walcząc o normalność swojego dziecka, a także o zdecydowaniu i determinacji w dążeniu do ,,zwykłej” codzienności. Owa codzienność jest bardzo złożona, toteż w konstruowanej przez rodziców rzeczywistości, poza negatywnymi emocjami i uczuciami, uwypuklają się także chwile szczęścia, radości, miłości i wzajemnego szacunku.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Etos uniwersytetu a idea zrównoważonego rozwoju

Autorzy publikacji stoją na stanowisku, że współcześnie za budowanie społeczeństwa zgodnie z ideą wspólnoty ludzkiej odpowiada nauka, zaś misją uniwersytetu, oprócz dążenia do prawdy, powinna być służebność wobec potrzeb społecznych poprzez rozwój kapitału ludzkiego. W artykule podkreślono znaczenie kultywowania etosu akademickiego dla istnienia nauki i wspólnoty akademickiej, jednocześnie wyrażono niepokój, bowiem obserwuje się niszczenie tego etosu, osłabienie myślenia w odniesieniu do wartości i uznanie nadrzędności wartości instrumentalnych (interesów) nad autotelicznymi (poznawczymi i moralnymi). Zauważa się, że w wielu krajach europejskich kształcenie sprowadza się do wyposażenia absolwenta uczelni w kwalifikacje umożliwiające szybkie przystosowanie się do zmian na rynku pracy, a więc do uznania za główne zadanie społeczne intensyfikacji wzrostu gospodarczego. W przestrzeni kształcenia akademickiego słabo wyrażana lub wręcz nieobecna jest refleksja humanistyczna, będąca wyróżnikiem kultury europejskiej, podporządkowująca technikę i ekonomię celom wytyczanym przez mądrość. Tym bardziej wzrasta odpowiedzialność uniwersytetów za kształcenie nauczycieli – wychowawców przyszłych pokoleń. Wyjątkową powinność wobec społeczeństwa mają te uczelnie, w tym Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, które przygotowują studentów do pracy z osobami ze specjalnymi potrzebami, bowiem współczesny absolwent powinien być nie tylko wysokiej klasy specjalistą, ale przede wszystkim osobą wrażliwą na potrzeby innych, tolerancyjną, refleksyjną, twórczą, otwartą, działającą na rzecz i dla dobra szeroko rozumianego środowiska.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Funkcjonowanie społeczne dziecka z autyzmem – analiza indywidualnego przypadku

W zaprezentowanym tekście przedstawiono wnioski z analizy funkcjonowania społecznego chłopca z autyzmem w terapeutycznym punkcie przedszkolnym. Celem podjętych badań było rozpoznanie mocnych stron i ograniczeń w zakresie funkcjonowania społecznego dziecka z autyzmem kończącego edukację przedszkolną. Badania realizowano metodą indywidualnych przypadków, techniką obserwacji oraz wywiadu. Wyniki badań wskazują na to, że funkcjonowanie społeczne dziecka z autyzmem jest na takim poziomie, który pozwala mu podjąć dalszą naukę w szkole integracyjnej lub masowej, ale przy wsparciu pedagoga specjalnego. Chłopiec komunikuje swoje potrzeby, opanował podstawowe czynności samoobsługowe oraz przestrzega zasad obowiązujących w przedszkolu. Przy odpowiednim wsparciu ze strony specjalistów oraz rodziców może nawiązać również prawidłowe relacje rówieśnicze.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Węgierski system edukacji wobec dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Węgierski system oświaty charakteryzuje się najbardziej atypowym rozwojem w całej Europie (Ugrai, 2016). Przez wiele lat panował w tym kraju segregacyjny model edukacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami. Zmiany społeczno-polityczne, jakie nastąpiły po upadku komunizmu, czyli na przełomie lat 80. i 90. XX w., wiązały się z pojawieniem się nowych trendów edukacyjnych i rehabilitacyjnych w podejściu do tej grupy uczniów. Artykuł jest pokłosiem wizyty studyjnej autorek na Uniwersytecie Nyugat-Magyarországi Egyetem (University of West Hungary) w Sopronie. Możliwość zwiedzenia placówek dla dzieci bez i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) okazała się inspiracją do dalszych poszukiwań badawczych w celu zgłębienia problematyki kształcenia dzieci ze SPE na Węgrzech. W pierwszej części artykułu szczegółowej analizie poddano takie zagadnienia, jak: system kształcenia (obowiązek szkolny, etapy edukacyjne, rodzaje szkół), historia kształcenia specjalnego na Węgrzech (począwszy od powstania pierwszych szkół specjalnych, do analizy ważniejszych regulacji prawnych po okresie transformacji politycznej wraz z opisem procesu diagnozy, orzecznictwa i selekcji uczniów do kształcenia specjalnego), wdrażanie idei inkluzji (proponowane rozwiązania i trudności). Część drugą poświęcono refleksjom z wizyty studyjnej, umieszczając ją w trzech odsłonach obrazujących zwiedzane placówki: przedszkola, szkołę specjalną dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, placówkę specjalną dla uczniów z uszkodzeniem słuchu, zaburzeniami mowy oraz problemami emocjonalnymi i behawioralnymi.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Niepełnosprawność węchowa – próba wprowadzenia pojecia

Węch to zmysł, o którym jest niewiele informacji w literaturze. Kojarzy się głównie z czuciem zapachów. Oczywiste jest, że jest to tylko jedna z wielu ról tego zmysłu, co zostanie opisane w niniejszym tekście. W artykule zostaną także wyjaśnione pojęcia hiposmia i anosmia oraz opisane będą ich przyczyny. Cel artykułu to próba wprowadzenia nowego terminu – niepełnosprawność węchowa — oraz uzasadnienie jego powstania.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osoba z niepełnosprawnością intelektualną jako spadkobierca. Część I

W tekście omówione zostały wstępne kroki, które należy podjąć w momencie śmierci osoby, po której się dziedziczy. Szczegółowo wskazano sposób odrzucenia spadku oraz sytuacje, gdy jest to najlepsza decyzja dla spadkobiercy z niepełnosprawnością intelektualną. Zaprezentowano także różnice w odpowiedzialności za długi spadkowe w zależności od rodzaju przyjęcia spadku – prostego albo z dobrodziejstwem inwentarza. Opisana została też procedura sporządzenia inwentarza, tak w formie wykazu, jak i spisu, ze wskazaniem, która jest bezpieczniejsza dla spadkobiercy z niepełnosprawnością intelektualną. Tekst zamyka omówienie instytucji otwarcia i ogłoszenia testamentu, która jest krokiem niezbędnym do uzyskania postanowienia o nabyciu spadku albo aktu poświadczenia dziedziczenia na postawie testamentu. Tym aktom poświęcona zostanie część II.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Trójstronna relacja: lekarz – dziecko – rodzice. Refleksje po przeglądzie literatury

W artykule przedstawiono wybrane elementy składające się na relację między profesjonalistami (lekarzami) a dzieckiem chorym i jego rodzicami. Założenie towarzyszące rozważaniom jest następujące: wszystkie podejmowane oddziaływania w sytuacji choroby dziecka powinny odbywać się przy udziale dwóch podmiotów – dziecka i rodziców, bowiem pominięcie jednego z nich okazuje się zakłócać realizację przyjętych celów i zadań. Bez wątpienia kluczowa w oddziaływaniach ze specjalistami jest zrozumiała trójstronna komunikacja, ponieważ od prawidłowej współpracy wszystkich podmiotów (a w przypadku małego dziecka – rodziców) zależy zarówno przebieg, jak i końcowy wynik leczenia.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Jak szybko mówią dzieci niepełnosprawne intelektualnie

W artykule ustosunkowano się do zjawiska szybkości mówienia osób niepełnosprawnych intelektualnie, za kategorię badawczą przyjmując tempo wypowiedzi. Przedstawiono wyniki badań tempa wypowiedzi uczniów szkoły specjalnej dotkniętych niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i lekkim odniesionych do wyników grupy kontrolnej – rówieśników niedotkniętych żadnymi zaburzeniami rozwojowymi. Analizy wypowiedzi uczniów objęły wybrane ilościowe i jakościowe aspekty mowy. Wśród analizowanych parametrów znalazły się: liczba głosek użytych w trzydziesto sekundowym fragmencie wypowiedzi, liczba pauz, a także procentowy udział pauz w wypowiedzi. Celem weryfikacji hipotez badawczych uzyskany materiał językowy poddano analizom statystycznym, wykorzystując test t-Studenta, nieparametryczny test U Manna-Whitneya oraz test Shapiro-Wilka.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Uczeń niewidomy z dysleksją – zarys problemu

Podstawowym celem tego artykułu jest przedstawienie wybranych faktów teoretycznych i empirycznych dotyczących dysleksji, mając na uwadze specyficzne zaburzenia czytania i pisania ucznia widzącego oraz niewidomego, posługującego się zwykle tylko wypukłym pismem brajlowskim. Treść artykułu koncentruje się na głównych zagadnieniach, takich jak: terminologia (przegląd definicji), symptomatologia i etiologia dysleksji. W świetle zgromadzonych danych jakościowych i wyników badań empirycznych występowanie dysleksji u uczniów niewidomych czytających i piszących brajlem jest możliwe. Objawy dysleksji można rozpoznać zarówno w brajlu skróconym, jak i nieskróconym. Mogą być one powiązane z zaburzeniami przetwarzania fonologicznego. Przyczyny dysleksji w grupie uczniów niewidomych można wyjaśnić zgodnie z teorią genetyczną i układu wielkomórkowego Johna Steina i współpracowników. Istnieje jednak konieczność podjęcia w przyszłości jeszcze bardziej zaawansowanych badań dotyczących dysleksji w brajlu.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ograniczenia i możliwości osób ze spektrum autyzmu w zakresie umiejętności matematycznych w świetle dostępnych badań naukowych

W artykule zaprezentowano podstawową terminologię z zakresu spektrum autyzmu oraz aktualne kryteria diagnostyczne. Następnie autorka skupiła się na przedstawieniu wyników badań dotyczących ograniczeń i możliwości osób ze spektrum autyzmu w zakresie funkcji poznawczych i zdolności matematycznych. Kwestią nierozstrzygniętą nadal pozostaje pytanie o zdolności osób z autyzmem. Czy zdolności osób ze spektrum autyzmu są mechanicznie wyuczoną zdolnością, dominacją tylko i wyłącznie czynnika mechanicznego, czy można dopatrzeć się w tego rodzaju umiejętnościach czynnika twórczego? Autorka jest zainteresowana nabywaniem umiejętności liczenia przez dzieci z autyzmem. Jest to ważny element rozwoju osób dorosłych i dzieci z autyzmem, a nie jest on do końca poznany. Brakuje badań w tym zakresie. Zaprezentowane rozważania być może pozwolą zainteresowanym osobom oraz przyszłym badaczom podjąć ten temat w różnych jego aspektach i obszarach.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dziewięćdziesięciolecie czasopisma "Szkoła Specjalna". Część II

Niniejszy artykuł dotyczy „Szkoły Specjalnej”, które w bieżącym roku obchodzi dziewięćdziesięciolecie swojego istnienia i przedstawia tło społeczno-kulturowe towarzyszące powstaniu tego czasopisma, jego założenia i cele jakim miało służyć, strukturę, problemy podejmowane w obrębie poszczególnych działów, postacie głównych redaktorów, współpracowników oraz autorów najbardziej interesujących publikacji, znaczące wydarzenia w jego historii, a także perspektywy dalszego rozwoju.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Osoba z niepełnosprawnością intelektualną jako spadkodawca. Część II – Dziedziczenie ustawowe

Tekst prezentuje zasady dziedziczenia ustawowego według polskiego prawa spadkowego. W zależności od tego, ilu i jak spokrewnionych spadkobierców pozostawił zmarły z niepełnosprawnością intelektualną, wskazane zostało, kto po nim dziedziczy i w jakiej części. Wobec skomplikowania tych zasad, zaprezentowane zostały one na licznych przykładach. Omówiona została nie tylko sytuacja rodziny biologicznej, lecz także adopcyjnej oraz zasady dziedziczenia ustawowego w przypadku braku rodziny. Wskazana została także procedura postępowania w odniesieniu do spadkobierców ustawowych, którzy ze względu na swoje postępowanie wobec spadkodawcy nie powinni po nim dziedziczyć – czyli instytucja niegodności.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja inkluzyjna w perspektywie nauczycieli przedszkoli ogólnodostępnych

Mimo że proces wdrażania idei edukacji włączającej w naszym kraju trwa już kilka lat, nadal napotyka on na wiele trudności związanych m.in. z przygotowaniem placówek ogólnodostępnych, w tym nauczycieli. Dla powodzenia tego procesu ważne są też postawy samych nauczycieli wobec idei edukacji inkluzyjnej. Podstawowym celem podjętych badań było poznanie opinii nauczycieli przedszkoli ogólnodostępnych na temat wybranych aspektów edukacji włączającej uczniów z niepełnosprawnością. Badaniami objęto 76 nauczycieli wychowania przedszkolnego. W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego. Wyniki przeprowadzonych dociekań wykazały, że nauczyciele przedszkoli ogólnodostępnych jedynie w niewielkim stopniu popierają (ogólnie) ideę edukacji włączającej uczniów z niepełnosprawnością (tj. nieco poniżej stopnia średniego). Ocena ta była powiązana dodatnio z poczuciem przygotowania do wypełniania określonych zadań związanych z kształceniem ucznia z niepełnosprawnością oraz pracą z takim uczniem w placówce i z posiadaniem formalnego przygotowania w tym zakresie. Przeprowadzone badania pokazały również, że nauczyciele przedszkoli ogólnodostępnych przychylają się w stosunkowo największym stopniu (lecz jedynie w okolicach stopnia średniego) do edukacji włączającej w przedszkolu uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, a w najmniejszym – uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi i uczniów niewidomych. Wyniki badań potwierdziły spotykane w literaturze sygnały odnośnie do odczuwania przez nauczycieli przedszkoli ogólnodostępnych poważnych braków w zakresie przygotowania do realizacji zadań związanych z kształceniem uczniów z niepełnosprawnością. Potwierdziły również fakt dostrzegania przez zdecydowaną większość nauczycieli wielu przeszkód pojawiających się w związku z realizacją idei edukacji włączającej w przedszkolu, w szczególności związanych ze specjalistami (głównie z ich brakiem), ze zbyt dużą liczebnością grup przedszkolnych oraz z warunkami lokalowymi placówki (głównie z barierami architektonicznymi). Wskazały także, iż tylko niewielka część nauczycieli dostrzega zalety edukacji włączającej, jednak uzależnia je od spełnienia określonych warunków. Zaprezentowane wyniki badań wskazują na konieczność udzielania bardziej efektywnego, specjalistycznego wsparcia nauczycielom przedszkoli ogólnodostępnych w pracy z uczniem/dzieckiem z niepełnosprawnością oraz potrzebę zmian w zakresie kształcenia nauczycieli przedszkoli w trakcie studiów wyższych.

Czasopismo: Szkoła Specjalna
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika