rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Nowa metoda wykonywania bolusa u pacjentów napromienianych w rejonie głowy i szyi

Ze względu na charakterystykę rozkładu dawki od wiązek fotonowych o energiach megawoltowych, tj. występowanie obszaru
narastania dawki, w przypadku napromieniania zmian nowotworowych położonych płytko pod skórą szczególnie trudno jest
uzyskać jednorodny rozkład dawki w  zaplanowanym obszarze
do napromieniania (Rys. 1) [1].
W takim przypadku uzyskanie jednorodnego rozkładu dawki
w objętości tarczowej często wymaga zastosowania bolusa [2].
Bolus to dodatkowa warstwa absorbenta, w której deponowane są dawki z  obszaru narastania dawki. Bolus jest najczęściej
wykonany z materiału tkankopodobnego o gęstości zbliżonej do
gęstości wody. Jest umieszczany na ciele pacjenta w obszarze
napromienianym (Rys. 2).
Dobre przygotowanie bolusa jest trudne i dość czasochłonne
ze względu na:
– krzywizny fizjologiczne i/lub deformacje pooperacyjne ciała,
– ograniczenia związane z lokalizacją i pozycją terapeutyczną,
która może utrudniać założenie bolusa,
– stan kliniczny chorego
– obrzęki, utratę wagi,
– rozmiar bolusa
– im większy, tym trudniej go precyzyjnie ułożyć.
W celu zapewnienia odtwarzalności ułożenia pacjentów
napromienianych w rejonie głowy i szyi powszechnie stosowane są maski termoplastyczne. W  tym przypadku, gdy zachodzi
konieczność użycia bolusa, producenci zalecają użycie bolusa
termoplastycznego mocowanego na powierzchni maski termoplastycznej. Takie umieszczanie nie gwarantuje niestety dobrego przylegania bolusa do maski i tym samym do skóry pacjenta.
Dodatkowo twardy bolus termoplastyczny jest niewygodny dla   chorych, a  niewielkie zmiany objętości tkanek pogarszają odtwarzalność ułożenia w masce.
Celem pracy jest zaproponowanie nowej metody wykonywania bolusów, które u  pacjentów napromienianych w  rejonie
głowy i  szyi zapewniają znacznie lepsze przyleganie do ciała
pacjenta. Polega ona na wykonywaniu bolusów żelowych pod
maską termoplastyczną. Taka metoda została zaproponowana
i  wprowadzona do praktyki klinicznej w  Zakładzie Radioterapii
I w Warszawie w Centrum Onkologii-Instytucie.
W pracy przedstawiona zostanie technologia przygotowywania bolusów umieszczanych pod maską. Zostaną omówione
zalety i ograniczenia takiego bolusa oraz przedstawione wyniki
kliniczne jego stosowania.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Porównanie systemów tomograficznych na podstawie danych podanych przez przedstawicieli firm do zapytania ofertowego. Cz. 3, Parametry jakości obrazowania

W artykule przedstawiono porównanie onkologicznych
systemów tomograficznych czterech producentów,
przeprowadzone w ramach realizacji zakupu na rzecz zakładu
radioterapii. W tabeli zachowano zapisy/dane podane przez dostawców
w oryginalnej formie. Jest to część trzecia, poświęcona
porównaniu funkcjonalności softwaru. Zestawienie tych danych
pokazało, jak różnie rozumiane/zdefiniowane przez poszczególnych
producentów mogą być zapisy/pytania o detale techniczne/
parametry oraz jak różna jest metodologia prezentacji/
wyrażania tych parametrów. Ostatecznie porównanie dla wielu
parametrów z punktu widzenia oceny systemów TK na potrzeby
zapytania ofertowego okazało się bardzo trudne. Porównanie
zostało przeprowadzone w 2014 roku.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Badanie elektrofizjologiczne gałki ocznej – elektroretinografia

Całopolowy elektroretinogram (ERG) stanowi zapis zsumowanej odpowiedzi elektrycznej z zewnętrznej warstwy siatkówki otrzymanej przy stymulacji bodźcem świetlnym typu flash. Elektroretinografia została odkryta w oczach zwierzęcych w połowie 1800 roku, natomiast u ludzi datuje się na 1920 rok. Kliniczne zastosowanie ERG rozpoczyna się w 1940 roku, natomiast w 1989 roku opracowano pierwsze kliniczne standardy przez ISCEV (International Society for Clinical Electrophysiology of Vision). Standardy te są sprawdzane i dostosowywane do wymagań rozwoju diagnostyki. Elektroretinografia stanowi niezwykle ważne i cenne badanie diagnostyczne u wielu pacjentów okulistycznych.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie metod medycyny nuklearnej w diabetologii

Cukrzyca jest chorobą wieloukładową, charakteryzującą się niedoborem insuliny lub opornością tkanek na działanie insuliny, które prowadzą do stanów hiperglikemii. W przebiegu długotrwałej cukrzycy dochodzi do upośledzenia licznych funkcji organizmu oraz uszkodzenia narządów na skutek mikro- i makroangiopatii. Proces ten ma charakter postępujący i  wieloletni. Patologiczne zmiany na poziomie mikroskopowym zaczynają się kilka miesięcy lub nawet kilka lat przed kliniczną manifestacją choroby. W tym okresie diagnostyka tego typu zaburzeń przy użyciu klasycznych metod obrazowania jest niezwykle trudna, a czasem niemożliwa. Metody radioizotopowe, obrazując procesy zachodzące na poziomie komórkowym, pozwalają na bardzo wczesną diagnostykę procesów chorobowych występujących w przebiegu cukrzycy.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie termografii aktywnej w badaniu układów tkankopodobnych – ocena układu dla zastosowań medycznych

Aktywna termografia dynamiczna jest metodą obrazowania
termicznego opierającą się na rejestracji mapy termicznej
układu po uprzedniej aplikacji impulsu wzbudzającego (np.
prądowego lub cieplnego). Wszelkie niejednorodności zlokalizowane
w  próbce charakteryzują się zaburzonym rozkładem
temperatury wynikającym z  różnego sposobu propagacji fali
w obiekcie izotropowym oraz z defektami strukturalnymi.
Celem niniejszej pracy było wykorzystanie wymuszeń termicznych
w  nieniszczącej lokalizacji defektów w  układach tkankopodobnych
oraz określenie możliwości wymiarowania struktur
wraz ze wzrostem głębokości.
W badaniach wykorzystano fantomy wykonane z silikonu z defektami
z gumy zatopionymi na głębokości od 1,0 do 10,0 mm ze
skokiem 1,0 mm. Przy użyciu lampy halogenowej dokonano naświetlenia
fantomów pomiarowych przez 15 sekund, a następnie
rejestracji mapy termicznej przez 90 sekund.
W analizie otrzymanych termogramów wykorzystano metody
substrakcji obrazów termicznych, na podstawie których obliczono
pole powierzchni defektów.
Przeprowadzona analiza dowiodła możliwości lokalizacji defektów
po uprzedniej ekscytacji fantomu bodźcem cieplnym.
Defekty umiejscowione na głębokości większej niż 8,0 mm nie
zostały uwidocznione na mapie termicznej.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Kontrola jakości w ultrasonografii

Kontrola jakości w rentgenodiagnostyce funkcjonuje już od wielu lat. Weryfikacja parametrów fizycznych urządzeń radiologicznych pozwoliła na poprawienie stanu technicznego aparatury rentgenowskiej oraz jakości wykonanych badań. Przy coraz większym zastosowaniu fal ultradźwiękowych pojawia się ryzyko postępującej degradacji, która może ingerować w jakość obrazu, a co za tym idzie – może wpływać na diagnozę medyczną. Wykonując testy rutynowe, możemy obserwować stopniowe zmiany w pracy systemu, co pomoże wykryć wcześniej problemy w prawidłowym funkcjonowaniu systemu. Testy mogą pomóc w  procesie podejmowania decyzji o wymianie lub zamówieniu nowych sond. W przypadku aktualizacji systemów lub zmiany modalności systemu, testy potwierdzają poprawność działania urządzenia. Testy dają pewność, że system działa w  sposób spójny i  prawidłowy. Podczas użytkowania ultrasonografów może dochodzić do częściowej degradacji systemów z powodu ich transportu np. z oddziału na oddział. Wydaje się zatem, iż warto jest zainteresować się sprawnością ultrasonografów jako jednych z podstawowych narzędzi diagnostycznych w placówkach ochrony zdrowia. Istnieje kilka międzynarodowych zaleceń dotyczących kontroli jakości aparatów ultrasonograficznych. Niektóre z  nich opracowane zostały kilkanaście lat temu, inne doczekały się już aktualizacji. W artykule przytoczono przykładowe testy urządzeń USG, zgodnie z  zaleceniami towarzystw międzynarodowych, a  następnie przedstawiono własne propozycje testów aparatury.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Dedykowana kamera kardiologiczna: krok w przód w diagnostyce serca

Konieczność ciągłego ulepszania aparatury medycznej, szczególnie w kontekście niskiej wydajności konwencjonalnej gamma kamery w  badaniach
serca, wymusiła opracowanie nowych rozwiązań
konstrukcyjnych i  programowych w  urządzeniach
do badania mięśnia sercowego. Wspólną cechą
innowacyjnych modeli kamer dedykowanych kardiologii, które zostały wprowadzone przez różnych
producentów, jest zastosowanie wielu detektorów
o polu widzenia ograniczonym do obszaru serca.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Metoda Gamma Knife w leczeniu bóli neuralgicznych

Neuralgia nerwu trójdzielnego TN (Trigeminal Neuralgia) jest
jednym z najbardziej upośledzających zespołów bólowych,
których mogą doświadczyć pacjenci. Istotę choroby stanowią
krótkie, ale zwykle częste napady bólu. Leczenie pierwszego
rzutu obejmuje stosowanie leków przeciwdrgawkowych i przeciwdepresyjnych.
W  przypadku pacjentów, u  których leczenie
farmakologiczne jest nieskuteczne, stosowane są metody drugiego
rzutu, między innymi zabieg radiochirurgii Gamma Knife.
Radiochirurgia  GK jest jedną z  najbardziej skutecznych i  bezpiecznych
metod leczenia neuralgii nerwu trójdzielnego. Polega
ona na jednorazowym napromienieniu wybranego odcinka
nerwu trójdzielnego dawką 80-90 Gy. Ustąpienie lub znaczące
zmniejszenie dolegliwości bólowych w  przypadku pierwotnej
neuralgii uzyskuje się u około 85% pacjentów po roku, a u ponad
60% po 5 latach i u 45% po 10 latach od zabiegu.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Technika SFAT w dynamicznej radioterapii nowotworów okolicy głowy i szyi: weryfikacja dozymetryczna planów leczenia

W Polsce około 5,5-6,2% wszystkich diagnozowanych nowotworów stanowią nowotwory okolicy głowy i szyi [1]. Jednym ze sposobów leczenia w takich przypadkach jest radioterapia. Wiele schematów leczenia takich zmian wymaga elektywnego napromienienia układu chłonnego szyi [2]. Wiąże się to z podaniem wysokiej dawki (zazwyczaj 50 Gy, frakcjonowane 2 Gy na dzień) na obszar, w którym zawiera się wiele narządów, których uszkodzenie może znacząco pogorszyć komfort życia pacjenta. Organy takie nazywamy organami krytycznymi OAR (Organ At Risk) i w tej okolicy zaliczamy do nich m.in.: krtań, tarczycę, ślinianki, rdzeń kręgowy i inne [3]. Dawkę zaplanowaną należy podać na konkretny obszar z jednoczesną ochroną tych narządów. Zadaniem fizyka medycznego jest stworzenie planu leczenia, który będzie cechował się bardzo wysokim dopasowaniem kształtu izodoz do obszaru zaplanowanego PTV (Planning Target Volume) [4], czyli wysoką konformalnością. Należy również pamiętać, że każdy plan leczenia przed realizacją musi zostać dozymetrycznie zweryfikowany. Ważne jest więc, by stworzony plan był łatwo weryfikowalny. W pracy [5] pokazano, że technika SFAT (Split Fields Arc Therapy) pomaga uzyskać plany o  wysokiej konformalności z  jednoczesnym osiągnięciem bardzo dobrych parametrów planu radioterapeutycznego V95 i V101.5. Metoda ta zwiększa także możliwość ochrony OAR. Technika SFAT zakłada stworzenie planu RapidArc, który podczas jednego pełnego obrotu gantry wykorzystuje pół pola napromieniania. Realizowane jest to dzięki zamknięciu jednej ze szczęk kolimatora. Pozwala to optymalizatorowi dowolnie modulować rozmiar pola w  trzech pozostałych kierunkach. Taka implementacja oznacza, że w osi kolimatora powstaje obszar półcienia. Nasuwa się pytanie: czy może to sprawiać problemy podczas weryfikacji dozymetrycznej? W  niniejszej pracy podjęto próbę oceny, czy taki sposób tworzenia planów radioterapeutycznych niesie ze sobą istotne różnice podczas procesu weryfikacji dozymetrycznej.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
W poszukiwaniu najlepszego planu leczenia. Matematyczne podstawy optymalizacji wielokryterialnej i jej zastosowanie w radioterapii (Pareto-optymalność). Cz. 3, Zastosowanie teorii optymalizacji wielokryterialnej w planowaniu leczenia

W dwóch poprzednich częściach artykułu przedstawione zostały matematyczne aspekty teorii optymalizacji wielokryterialnej (MCO) oraz teoretyczny model optymalizacji MCO, na
którym opiera się planowanie leczenia w IMRT. Przyjrzyjmy się
teraz próbom praktycznego wykorzystania osiągnięć tejże teorii na gruncie radioterapii, posługując się odpowiednią literaturą
przedmiotu. Publikacje z  tego zakresu koncentrują się wokół
dwóch głównych aspektów praktycznego zastosowania MCO
w radioterapii, a mianowicie:
– złożoności (czyli stopnia skomplikowania) problemu optymalizacyjnego w planowaniu leczenia, a zatem próby praktycznego radzenia sobie z ogromną liczbą zmiennych, ograniczeń, kryteriów oraz ich postacią matematyczną, która
pociąga za sobą sposób rozwiązywania danego problemu;
– trudności w eksploracji wielowymiarowych przestrzeni rozwiązań, czyli nawigacji po powierzchni Pareto w czasie rzeczywistym.
W każdym z  tych obszarów tematycznych mieści się wiele
kwestii szczegółowych. Ograniczone ramy tego artykułu pozwalają na omówienie tylko kilku z nich, ale niezwykle istotnych
z punktu widzenia fizyka medycznego zajmującego się planowaniem leczenia w IMRT.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Złamanie przezkrętarzowe kości udowej : numeryczna analiza stabilności

Złamanie kości udowej to jeden z cięższych i często występujących urazów u osób powyżej 70. roku życia. Złamanie to bywa u  osób w  starszym wieku przyczyną znacznej niepełnosprawności, pogorszenia komfortu życia, a w niektórych przypadkach nawet śmierci. Tym samym niesie za sobą poważne reperkusje zdrowotne, społeczne i  finansowe. Obecnie powszechną metodą stabilizacji złamań przezkrętarzowych kości udowej jest zespolenie za pomocą gwoździa krętarzowego. Stosuje się przy tym wiele wariantów gwoździ wraz z różnymi metodami ich blokowania. Celem przedstawionej analizy była ocena stabilności zespolenia złamania przezkrętarzowego stabilnego kości udowej, zrealizowanego za pomocą gwoździa krętarzowego firmy ChM w  dwóch wariantach: ze śrubą szyjkową i  pinem derotacyjnym oraz z  samą śrubą szyjkową. Motywacją do niniejszych działań było pytanie, jakie pojawia się w pracy klinicznej i które dotyczy faktycznego udziału pinu derotacyjnego w przenoszeniu obciążenia w układzie implant – kość. Analizowane w pracy złamanie przezkrętarzowe – typ I i II wg klasyfikacji Kyle’a to odpowiednio złamanie stabilne bez przemieszczeń i odłamów oraz złamanie stabilne z  przemieszczeniem i  odłamaniem krętarza mniejszego.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Wykorzystanie autogennego materiału augmentacyjnego pozyskiwanego z zębów własnych pacjenta

Przeszczep tkanki kostnej jest powszechnie znaną i skuteczną
metodą wypełniania ubytków osteolitycznych powstałych
w wyniku urazów, działań chirurgicznych oraz stanów chorobowych
(torbiele, zapalenie przyzębia). Jednym z kluczowych
problemów związanych z tym zabiegiem jest ograniczenie ilości
materiału możliwego do pobrania przez operatora od pacjenta.
Ponadto zabieg na miejscu dawczym wiąże się z dodatkową raną
kostną oraz może stanowić problem zarówno estetyczny, jak
i funkcjonalny. Rozwiązaniem wymienionych problemów może
być zastosowanie autogennych tkanek twardych zęba pacjenta.
Zawierają one biozgodną macierz zębinową charakteryzującą się
wysokiego rzędu podobieństwem histologicznym i biochemicznym
do tkanki kostnej. Możliwość zastosowania materiału zębowego
do wypełniania ubytków kostnych nie jest rozwiązaniem
nowym – temat ten podejmowany był już w 1967 roku w badaniach
nad właściwościami osteogennymi demineralizowanego
materiału zębowego i rozwijany jest po dziś dzień. Obecnie do
odbudowy tkanki kostnej wykorzystywany jest również materiał
o pełnej zawartości frakcji mineralnej, którego użycie znacznie
skraca czas zabiegu. W pracy przedstawiono właściwości autogennego
materiału zębowego oraz sposób jego uzyskiwania.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Możliwości rekonstrukcji uzębienia przy pomocy implantów bikortykalnych : przegląd piśmiennictwa

Współcześnie implantologia stanowi podstawową metodę
zaopatrzenia protetycznego pacjentów z brakami zębowymi,
umożliwiając zarówno rehabilitację, jak i rekonstrukcję
protetyczną. Implanty cechują się przede wszystkim biozgodnością
oraz rozmaitym zastosowaniem klinicznym (wykorzystanie
zarówno jako filarów pod prace stałe, jak i do wzmocnienia
retencji protez ruchomych). Obok powszechnie stosowanych
implantów śródkostnych bazowanych na systemie Brånemarka
swoje miejsce znalazły również implanty bikortykalne, oparte
o dwie blaszki istoty zbitej, co warunkuje odmienności biomechaniczne
oraz kliniczne pracy z tego typu wszczepami. Mogą
być one stosowane do odbudowy braków zębowych o rozmaitej
etiologii (choroba próchnicowa, periodontopatie, urazy) z bardzo
dobrą skutecznością i stanowią alternatywę dla tradycyjnych
systemów implantologicznych.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Badania elektrofizjologiczne narządu wzroku oczami elektroradiologa

Zawód elektroradiologa został wprowadzony w  połowie lat sześćdziesiątych XX wieku. Początkowo domeną elektroradiologów była diagnostyka rentgenowska oraz elektromedycyna (EKG oraz EEG) [1]. Rok 2006 daje początek kształceniu w zakresie elektroradiologii na poziomie uniwersyteckim. W Poznaniu na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego powstaje na Wydziale Nauk o Zdrowiu na kierunku Zdrowie Publiczne specjalność elektroradiologia, która w niedługim czasie zostaje przekształcona w kierunek o tej samej nazwie. Dało to początek rozwojowi kierunku elektroradiologia w całej Polsce. Kształcenie na poziomie uniwersyteckim pozwala lepiej zrozumieć aspekty fizyczne oraz techniczne nowych dziedzin medycyny, takich jak np. okulistyka, w których elektroradiolog odgrywa istotną rolę.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Centralne ciśnienie tętnicze – nowoczesny pomiar ciśnienia wydłużający życie

Nadciśnienie tętnicze jest poważnym i  powszechnym
problemem zdrowotnym i  odpowiada
za znaczną część udarów mózgu czy zawałów
mięśnia sercowego. Podstawową metodą pomiaru
ciśnienia jest pomiar ciśnienia obwodowego na
tętnicy ramiennej. Jednak z  ryzykiem możliwych
powikłań choroby nadciśnieniowej lepiej koreluje
ciśnienie centralne, czyli to panujące w  aorcie
i tętnicach szyjnych. Obecnie technologia pozwala
na dokonanie pomiaru ciśnienia centralnego w sposób
szybki i nieinwazyjny, lecz dostępność badania
jest ograniczona. Określenie ciśnienia centralnego
pozwala na precyzyjniejszy i  bardziej adekwatny
dobór leczenia hipotensyjnego u pacjenta, co przełoży
się na dalszą redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego.

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zobaczmy to, co niewidoczne, czyli wirtualna symulacja krążenia wieńcowego

Za początek rozwoju metod obrazowania przyjmuje się 1895 r., kiedy to Wilhelm Conrad Roentgen odkrył promieniowanie X i wykonał zdjęcia dłoni swojej żony. Od tego czasu następuje nieustanny rozwój obrazowana medycznego. Rozwijane są nowe metody, poprawie ulegają także parametry aparatury medycznej, które powodują, że możemy oglądać obrazy o coraz wyższej jakości. Dzięki temu uzyskujemy większą ilość danych o dużej wartości diagnostycznej. Ale czy poprawa parametrów sprzętu to jedyna droga rozwoju technologicznego obrazowania medycznego?

Czasopismo: Inżynier i Fizyk Medyczny
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria biomedyczna
Zastosowanie ujęcia procesowego do wspomagania zarządzania informacją i zasobami technicznymi w sytuacjach kryzysowych

Przedmiotem niniejszego artykułu jest wskazanie problematyki funkcjonowania służb ratowniczych w sytuacjach kryzysowych. Problem oraz proponowane środki i sposoby jego rozwiązania przedstawiono w artykule na przykładzie szczególnego obiektu badań, jakim jest port lotniczy Katowice – Pyrzowice. Z uwagi na międzynarodowy charakter działalności portu lotniczego, jego potencjalna podatność na występowanie i skutki wszelkiego rodzaju sytuacji kryzysowych jest znaczna. Rygorystyczne przepisy prawne, regulujące działalność lotniskową zarówno w aspekcie bezpieczeństwa w rozumieniu operacyjnym, jak i ochrony lotnictwa cywilnego, są zorientowane na minimalizowanie zarówno ryzyka powstania sytuacji kryzysowej, jak i jej potencjalne skutki. Wspólne działania służb ratowniczych wymagają skutecznej koordynacji wszystkich służb na wszystkich szczeblach szczeblu funkcjonowania administracji zespolonej. W referacie zaproponowano rozwiązanie, zorientowane głównie na doskonalenie łączności pomiędzy uczestniczącymi w działaniach kryzysowych podmiotami, które powinno zapewniać koordynację służb ratowniczych na poziomie przekazywania jednolitej, precyzyjnej informacji do wszystkich zaangażowanych formacji.

Czasopismo: Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wykorzystanie tomografii elektrooporowej do lokalizacji płytkich pustek w górotworze

Warunkiem koniecznym do powstawania na powierzchni zapadlisk jest istnienie pustek w górotworze występujących na niewielkich głębokościach. Pustki te mogą być pochodzenia naturalnego (np. zjawiska krasowe) lub antropogenicznego (wskutek dokonanej eksploatacji górniczej). Bez względu na charakter powstania pustki, stanowi ona poważne zagrożenie dla szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego, z uwagi na zagrożenie wystąpienia deformacji nieciągłych. Aby zagrożenie tego typu można było zlikwidować, niezbędne jest najpierw rozpoznanie lokalizacji pustki, a następnie jej likwidacja, np. poprzez wypełnienie odpowiednim materiałem. Jednym ze sposobów określenia lokalizacji płytkich pustek w górotworze w sposób nieniszczący są metody geofizyczne. W artykule przedstawiony został przykład wykorzystania jednej z metod geofizycznych – tomografii elektrooporowej, do lokalizacji płytkich antropogenicznych pustek w górotworze. Przeprowadzone badania dotyczyły terenu górniczego jednej z kopalń GZW, gdzie w przeszłości na niedużej głębokości prowadzono roboty górnicze. Teren ten wybrano ze względu na stosunkowo dobrze rozpoznaną sytuację geologiczną i górniczą, ale przede wszystkim przez wzgląd na makroskopowo zauważalne zmiany rzeźby terenu korespondujące z lokalizacją wyrobisk górniczych określonych na podstawie map górniczych oraz stwierdzone w przeszłości przez służby kopalni zapadlisko.

Czasopismo: Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport