Patologia władzy a bezpieczeństwo jednostki. Analiza sytuacji w państwach dysfunkcyjnych Afryki Subsaharyjskiej

Czym jest patologia? Co leży u podstaw jej zaistnienia? Jaką formę przybiera ona w rękach przedstawicieli władzy? i wreszcie jaki  ma wpływ na bezpieczeństwo jednostki żyjącej w danym państwie?


Zamierzeniem autorki niniejszego artykułu jest ukazanie zależności pomiędzy patologią władzy, występującą w państwach dysfunkcyjnych[1] a destabilizacją bezpieczeństwa ich obywateli. Obszarem poddanym eksploracji w poniższym tekście jest region Afryki Subsaharyjskiej[2], z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze dlatego, że właśnie tam (według corocznych rankingów Fragile States Index[3]) znajduje się najwięcej państw dysfunkcyjnych w skali globu, a po drugie dlatego, że z raportów opracowywanych przez różne instytucje rządowe, organizacje międzynarodowe i think tanki,  wynika, że skala tego problemu w Afryce, zdecydowanie przewyższa  niekorzystną sytuację w innych  regionach świata.


 


[1] Początkowo, wobec państw słabych - niestabilnych,  stosowany był termin „państwa upadłe”, który w literaturze z zakresu stosunków międzynarodowych pojawił się od lat 90-tych XX wieku (wprowadzony przez  Geralda Helmana i Stevena  Ratnera). Od 2005 roku, przez amerykański think tank Fund For Peace publikowany jest Ranking Państw Upadłych  Failed States Index ( FSI). Z czasem, ze względu na kontrowersje dotyczące określenia „upadłe państwa” zamieniono ten termin na „państwa dysfunkcyjne” i obowiązuje on w literaturze od mniej więcej 2010 roku. Natomiast nazwę Failed States Index, od 2014 roku zastąpiono Fragile States Index ( państwa wrażliwe).


[2] Państwa zaliczane do obszaru Afryki Subsaharyjskiej to: Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Kamerum, Wyspy Zielonego Przylądka, Republika Środkowej Afryki, Czad, Komory, Kongo (Brazaaville), Kongo (Kinshasa), Przylądek Dobrej Nadzieji, Gwinea Równikowa, Erytrea, Etiopia, Gabon, Gambia, Ghana, Gwinea, Gwinea-Bissau, Kenia, Lesotho, Liberia, Madagascar, Malawi, Mali, Mauretania, Mauritius, Mozambik, Namibia, Niger, Nigeria, Rwanda, Sao Tome e Principe, Senegal, Seszele, Sierra Leone, Somalia, RPA, Sudan, Sudan pdn., Swaziland, Tanzania, Togo, Uganda, Zair, Zambia, Zimbabwe.


[3] Fragile Sates Index – ranking państw wrażliwych – dysfunkcyjnych, opracowywany co roku przez  waszyngtońską organizację - Fundusz dla Pokoju (Fund for Peace, FP) i magazyn "Foreign Policy", analizujący skalę problemu poszczególnych państw świata w oparciu o 12 wskaźników niestabilności (Indicators of instability) obejmujących kwestie społeczne, gospodarcze i polityczno-militarne. Analizują one: presję demograficzną, masowe ruchy uchodźców i IDP (internally displaced person), skargi-niezadowolenie ludności, migracje ludności, asymetrię rozwoju gospodarczego i problem rozwarstwienia społecznego, stopień kryminalizacji państwa,  jakość administracji publicznej, skalę łamania praw człowieka, funkcjonowanie aparatu bezpieczeństwa  państwa, stopień upartyjnienia państwa, ingerencję w politykę wewnętrzną kraju ze strony innych państw i recesję gospodarczą.


http://www.foreignpolicy.com/articles/2019/06/12/2019_failed_states_index_interactive_map_and_rankings (dostęp: 12.06.2019)


 

Czasopismo: Cywilizacja i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne