rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Już Po Osiekach?

Tekst prezentuje sposób interpretacji  Międzynarodowych Spotkań Artystów, Naukowców i Teoretyków Sztuki w Osiekach poprzez kilka kluczowych strategii artystycznych oraz ich zastosowania w późniejszych działaniach  - jako pewnego rodzaju zespołu wzorców i matrycy dla niezależnych inicjatyw artystycznych.  Prezentowane wydarzenia, które miały miejsce po 1981 roku, po zakończeniu „Osiek”,  świadczą o sile oddziaływania i powracającej potrzebie stojącej za większością podobnych działań i pozwalają zrozumieć zjawisko specyficznych metod organizowania się samych artystów i powoływania sytuacji oraz przestrzeni zapewniających im jak największą wolność wypowiedzi, tworzenia i funkcjonowania.
Na elementy obecne w sposobie funkcjonowania „Osiek”, przeniesione w różnym stopniu do wielu inicjatyw dekady lat osiemdziesiątych to między innymi okolicznościowe publikacje składanych przez samych uczestników i pomiędzy nich dystrybuowane, poszerzanie kręgu uczestników o osoby spoza tzw. świata artystycznego, po poszukiwanie alternatywnych miejsc takim spotkaniom i konfrontacjom sprzyjających.
Tekst opisuje takie zjawiska jak Sztuka prywatna, Kultura zrzuty , alternatywne miejsca sztuki, wydawnictwa artystyczne: Fabryka, Tango oraz niezależne wydarzenia artystyczne: Kolęda i Pielgrzyma Artystyczna, Plenery w Teofilowie, Plenery w Karlinie.
Te inicjatywy jak i wiele innych podejmowanych w dekadzie lat osiemdziesiątych. łączy niezwykła energia i nieszablonowa odwaga uczestników. Nie wynikały one jednak jedynie z konfrontacji z ówczesną sytuacją polityczną lecz, tak jak i w dekadach poprzednich, z immamentnej wartości przenikającej ducha sztuki – potrzeby wolności. Prezentowane strategie odnaleźć można w licznych inicjatywach podejmowanych w kolejnych dekadach, aż po dzień dzisiejszy.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Kilka uwag o sztuce performance

Artykuł nawiązuje do wcześniejszych, pionierskich w Polsce, badań dotyczących recepcji sztuki performance w końcu lat siedemdziesiątych. Ostatnio prowadzone badania i pisane krytyki sztuki, tak jak teksty Łukasza Guzka, cytowane tutaj, dowodzą tego, że sztuka performance zmienia się, rozwija, jest żywym zjawiskiem sztuki współczesnej. Młodzi artyści podejmują wyzwanie jakim jest akcja na żywo, zmieniają formy performance (w relacji do tych z lat siedemdziesiątych). Rozwija się performance studies w nowy paradygmat nauki, nie tylko o kulturze i nie tylko w sztuce, ale całości aktywności człowieka w świecie, co znajduje wyraz w badaniach Eriki Fischer-Lichte która opisała „zwrot performatywny.” W ten sposób poprzez performance sztuka wraca do człowieka, do nowoczesnego humanizmu.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Olympe de Gouges – Zapomniana Heroini Rewolucji Francuskiej

Olympe de Gouges i jej Deklaracja Praw Kobiet i Obywatelki (1791) - po raz pierwszy została całkowicie przetłumaczona na język polski. W swojej deklaracji de Gouges wskazała na niekongruencje francuskiej konstytucji i nieadekwatność prób formułowania powszechnych praw w tym czasie. W bezkompromisowy sposób pokazała, że domniemana równość praw dotyczy tylko tych podmiotów, które są białymi, dorosłymi mężczyznami, i że pozorny uniwersalizm rewolucyjnych idei opiera się na wykluczeniu dużej części społeczeństwa. Dla niej ostatecznym wyrazem wolności była wolność słowa; postępując w ten sposób spędziła dziesięć lat swojego życia na egzekwowaniu tego prawa. Istota politycznego ucisku była, jej zdaniem, zawarta w instytucji małżeństwa, którą postrzegała jako „miejsce niekończącej się tyranii”. Podobnie jak Mary Wollstonecraft w Vindication of the Rights of Women (1792), de Gouges udowodniła, że chytrość i słabość kobiet są konsekwencją ich skompromitowanej pozycji w strukturach zalegalizowanej prawnie „unii seksualnej” z mężczyznami. Podobnie jak Wollstonecraft, walczyła z socjalnymi niedociągnięciami tej instytucji, która sprawiała, że kobiety zaniedbywały swoje wykształcenie i ograniczały się do wąskiego kręgu swoich własnych spraw, odrzucając swoje obowiązki obywatelskie. Odnosząc się do idei Rousseau, de Gouges zaproponowała zastąpienie tradycyjnego małżeństwa „umową społeczną” opartą na równości praw i obowiązków. Jej pisma, zarówno literackie, jak i polityczne, wyraźnie zmierzały w kierunku współczesnej filozofii feministycznej. Była jedyną kobietą, która została skazana na śmierć w czasie Wielkiego Terroru.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Rewolucja Myśli, czyli Artysta Wobec Zła. Rzecz o Pieterze Hugo. Dedykowane Andrzejowi Turowskiemu

Na początku XX wieku świat zmieniła I wojna światowa i rewolucja rosyjska. Później nadeszła II wojna światowa i Holocaust. Od tego czasu nic nie było takie jak wcześniej. Stary system polityczny przeminął, a zaczął się rozwijać nowy sposób myślenia. Sztuka także musiała zostać zmieniona i została. Po ponad dwóch tysiącach lat tradycyjnych stylów zmienił się starożytny kanon sztuki. Nowe społeczeństwo potrzebowało nowych myśli, nowej sztuki. W swojej książce Art That Sparks Unrest: The Artistic-Political Manifesto of Particular Art, Andrzej Turowski pokazał nam, że sztuka “by immersing itself in the politicality of social and historical conflicts (…) can subvert rationalizing or false answers to contemporary questions (about war, poverty, race, difference, aspiration, justice, dreams, law, happiness, etc.). (…) The radicalism of such art knows no limits: its participation extends to the whole of the public sphere, its testimony reaches even that which is most deeply hidden in personal experience, its ethics are uncontained by any morality, its criticism does not stop at any truth, its disobedience knows no law (…).The art of the particular is the anarchic and therefore political interposition.” Teoria Turowskiego jest bardzo pomocna w zrozumieniu współczesnej sztuki. W tym tekście wykorzystano ją w dyskusji o cyklu Pietera Hugo Vestiges of a Genocide. Porównując Holokaust i ludobójstwo w Rwandzie, interpretując sztukę Pietera Hugo, autor wskazuje, że sztuka ostrzega nas, że historia lubi się powtarzać.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Dialektyka Gestu. Dar Galerii Sztuki Nowoczesnej Krzywe Koło dla Muzeum w Koszalinie w Zbiorach Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

Tekst jest prezentacją i próbą kontekstualnej analizy obrazów oraz prac na papierze, podarowanych przez Galerię Krzywe Koło w Warszawie dla przyszłej kolekcji sztuki nowoczesnej w Koszalinie. W marcu 1963 roku kierownik galerii Marian Bogusz przekazał do Muzeum w Koszalinie 12 abstrakcyjnych obrazów w geście rewanżu za nawiązaną współpracę i współorganizację plenerów w pobliskich nadmorskich Osiekach. Plenery – łącznie odbyło się ich 19 – stały się okazją do spotkań awangardowych artystów, naukowców i krytyków z całej Polski i zza granicy. Powstawały tu pierwsze happeningi (Panoramiczny happening morski Tadeusza Kantora), akcje artystyczne, dzieła sztuki konceptualnej, odbywały się wykłady, konfrontacje i dyskusje. W grudniu 1963 r., po I. Plenerze w Osiekach M. Bogusz przekazał Muzeum w Koszalinie kolejny dar, 29 prac na papierze, także twórców związanych z Krzywym Kołem. Na skutek różnych reorganizacji i zbiegów okoliczności oba zbiory znalazły się w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku i stały się częścią Działu Sztuki Współczesnej. 
	Na początku autorka rozważa znaczenia gestu: pozaartystyczne (np. kurtuazji), a przede wszystkim w sztuce („gest Duchampa”, malarstwo gestu - action painting, do którego można zaliczyć część omawianych prac). Następnie analizuje obrazy m.in. Mariana Bogusza, Zbigniewa Dłubaka, Stefana Gierowskiego, Hilarego Krzysztofiaka, Henryka Stażewskiego, Kajetana Sosnowskiego ( i trzech znanych czeskich artystów) na tle polskiej sztuki powojennej, którą reprezentują także wspominane prace na papierze. Są wśród nich np. rysunki  M. Bogusza, Alego Bunscha, Jerzego Kujawskiego czy Andrzeja Wróblewskiego. Dalej autorka omawia znaczenie obu darów w kontekście zbiorów sztuki współczesnej słupskiego muzeum, w tym  największej kolekcji dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza oraz wystaw, na których dary Krzywego Koła były prezentowane. W zakończeniu wyraża nadzieję, że po adaptacji przekazanych MPŚ zabytkowych spichlerzy najcenniejsze dzieła sztuki współczesnej znajdą godne miejsce na stałych ekspozycjach.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Materiał Roślinny jako Nośnik Sztuki

Teza
Przedmiotem artykułu jest analiza wartości florystyki jako sztuki. Teza autora zakłada, iż postrzeganie kwiatów jest mocno uwarunkowane kulturowo. Odrębne jest nie tylko znaczenie ich kolorów, ale także sam sposób ich wykorzystania. Podczas, gdy w kulturze zachodniej zerwany kwiat symbolizuje przemijanie, w kulturze dalekowschodniej ścięcie kwiatu jest początkiem jego nowej drogi, przejściem w doskonalszą formę życia .
Omówione koncepcje
W pracy poddano analizie dzieła artystyczne, które powierzchownie wyglądają podobne mimo, iż powstały w odrębnych kręgach kulturowych. Dokonano konfrontacji dzieł z podłożem historycznym, a także filozoficzno-religijnym uwypuklając ideologię, będącą punktem wyjściowym powstania kompozycji.
Oryginalność/wartość poznawcza podejścia
Temat artykułu jest interdyscyplinarny. Łączy analizy z pogranicza florystyki, sztuki i filozofii będąc hybrydyzacją nauk przyrodniczych i humanistycznych.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Plenery w Osiekach i Granice Nowoczesnego Obrazu

Artykuł podejmuje refleksję nad wczesnymi plenerami w Osiekach, organizowanymi od 1963 roku przez Jerzego Fedorowicza i Mariana Bogusza. Impreza zinterpretowana została jako rozwinięcie projektu kolekcji sztuki nowoczesnej, inicjowanej przez Mariana Bogusza w warszawskiej Galerii Krzywego Koła. Przekazanie części kolekcji Muzeum w Koszalinie zapoczątkowało spotkania w Osiekach, jednocześnie oferując możliwość przemyślenia zróżnicowanych konwencji artystycznych okresu odwilży. Kolejne edycje spotkań w Osiekach, prezentując prace w naturalnym krajobrazie, wyznaczały proces kwestionowania modernistycznej formy, poprzez eksponowanie form przestrzennych oraz akcji i działań artystycznych.
Plenery mieszcząc się w generalnej ramie polityki kulturalnej PRL wobec tzw. Ziem Odzyskanych, doprowadziły do głębokich przemian sztuki nowoczesnej, oferując refleksję nad obrazem, który łączy się z miejscem i czasem działania, anektując i ukazując fragmenty rzeczywistości, reinterpretując kategorię „realizmu”. Taka praktyka stała się bezpośrednim impulsem dla twórczości konceptualnej na przełomie dekad, ale stała się także elementem głębszej transformacji nowoczesnego dzieła, w złożoną awangardową strukturę montażu - dzieła wobec otoczenia.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Bogusław JASIŃSKI, Rewolucja jako odpowiedź na pytanie jeszcze nie zadane

Rozprawka niniejsza opisuje główne założenia i problemy młodzieńczej pracy Georga Lukacsa „Historia i świadomość klasowa” ze szczególnym uwzględnieniem kwestii rewolucji. Autor koncentruje się  przede wszystkim na paradygmatycznym przedstawieniu zagadnienia nie wdając się w analizę historycznych kontekstów tej problematyki. Ten punkt widzenia z kolei w naturalny sposób odsyłać musi do zagadnień stricte filozoficznych takich jak pojęcie „filozoficzności” marksizmu, krytyka pozytywistycznego dziedzictwa problematyki teoriopoznawczej z kontemplacyjnym pojmowaniem procesu historycznego, rola podmiotu w dziejach, wpływ metodologii nauk przyrodniczych na metodologię badań społecznych. Na tle tej problematyki pokazujemy dalej możliwość zmiany społecznej – czyli systemowej rewolucji.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Mutacja – Błąd czy Premedytacja?

Mutacje to zmiany zachodzące w sekwencji nukleotydowej DNA. Prawdopodobnie najczęściej cytowanymi danymi statystycznymi na temat ludzkiej różnorodności genetycznej jest informacja, że każda z dwóch osób różni się średnio o 1 na 1000 par zasad DNA (0.1%). Zaburzenie genetyczne to choroba spowodowana w całości lub w części przez różnicę w sekwencji DNA  w stosunku do sekwencji prawidłowej. W 2003 roku Projekt Sekwencjonowania Genomu Ludzkiego, jeden z najbardziej ambitnych projektów naukowych jakie kiedykolwiek podjęto, osiągnął ogromny cel jakim było sekwencjonowanie całego ludzkiego genomu. Dzisiaj dzięki tej wiedzy naukowcy mają potężne narzędzie do badania wkładu genetycznego w biologię człowieka i oceny ryzyka chorób. Dla przykładu w wyniku międzynarodowego projektu HapMap  udało się stworzyć katalog wspólnych wariantów genetycznych dla różnych populacji, co pomogło naukowcom zidentyfikować warianty genetyczne związane ze zwiększonym ryzykiem m.in. chorób złożonych.
Mutacja w naukach biologicznych i medycznych jest stałym i koniecznym kryterium zmienności determinującym rozwój wszystkich żywych organizmów. Różnorodność genetyczna jest wspólną cechą organizmów, które rozmnażają się płciowo i są podstawowym warunkiem ich zmian ewolucyjnych. Rozwój rewolucji biotechnologicznej i genomicznej zmotywował współczesnych artystów do wykorzystania metod naukowych jako środka do tworzenia sztuki. Zjawisko to stało się również elementem wykorzystywanym w najmłodszej gałęzi sztuki współczesnej, jaką jest bioart. Wyrażenie „bioart” zostało wprowadzone przez Eduardo Kaca w 1997 roku w związku z jego pracą „Time Capsule”. Reprezentacją artystycznej działalności Eduardo Kaca w dziedzinie Bio-artu są dzieła transgeniczne zatytułowane „Królik GFP” (2000) i „Genesis” (1999). Jako bioartysta Kac reprezentuje jednocześnie artystycznego manipulatora materiału genetycznego, naukowego twórcę syntetycznych genów, jak i pośrednika w dyskusji bioetycznej.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Planeta Człowiek – Jestem Milionami

Mikroorganizmy są nieodłączną składową otaczającego nas świata – również człowieka. Nie występują przypadkowo, ale jako wieloelementowe konsorcja zamieszkujące określone siedliska, tworzą mikrobiomy. W dobie najnowszych doniesień naukowych oraz niepohamowanego przepływu informacji, zdajemy sobie sprawę z tego, że mikroorganizmy pełnią ważną, choć nieuchwytną, rolę w naszym życiu. 
Mikroorganizmy stanowią o jestestwie człowieka – bez mikrobiomu, człowiek jest jałową planetą skazaną na zagładę. Jak ważna jest rola mikrobiomu, jak dalekosiężne w skutkach jest zachwianie w nim równowagi – to nie jest już tak oczywiste. Człowiek ostatecznie został strącony z piedestału władcy stworzenia – biologiczne fakty dokładają kamyczek do ogródka posthumanizmu. Mikrobiom to nie są organizmy obok – biernie wykorzystujące człowieka jako niszę ekologiczną. To mikrobiom pomaga człowiekowi trawić, walczyć z infekcjami, a także, co mniej oczywiste, wpływa na jego zachowanie. Człowiek nie istnieje obok milionów mikroorganizmów, ale to wespół z nimi jest tym, kim jest. Nie jesteśmy z milionami; jesteśmy milionami. 
W niniejszym wywodzie zamierzam przybliżyć złożoną tematykę ludzkiego mikrobiomu. Ukażę te oczywiste oraz te mniej oczywiste ekosystemy planety Człowiek. Pokażę również niezwykłą, często wielopoziomową sieć oddziaływań rządzącą tym światem. Poznanie ludzkiego mikrobiomu nie byłyby możliwe bez najnowszych zdobyczy techniki, dlatego przedstawię również wyzwania, które stawia metodologia tych badań. Wydaje się to istotne w kontekście możliwości transmisji tej tematyki na pole bio artu.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Posthumanistyczny Wymiar Ekologii

Ekologia rozumiana jako jeden z programów badawczych nauk biologicznych eksploruje relacje pomiędzy organizmami i środowiskiem na wielu hierarchicznie powiązanych poziomach organizacji życia biologicznego – osobnik, populacja, zespół, biocenoza, ekosystem, biom i biosfera.  W wielowymiarowych badaniach ekologicznych korzysta się z aparatu metodycznego  wielu nauk: fizyki, matematyki, chemii, geologii czy hydrologii. W ostatnich dwóch dekadach obserwujemy nurt w ekologii wyrastający z tzw. „neutralnej teorii bioróżnorodności i biogeografii”, zakładający, że w układach wielogatunkowych gatunki są  ekologicznie ekwiwalentne/równocenne lub mogą być uważane za selektywnie identyczne (tj. „neutralne”). Neutralne podejście, interdyscyplinarny i społeczny wymiar ekologii stwarza możliwości powiązań z kulturowo-filozoficznym nurtem posthumanizmu.
Posthumanizm zakładający odrzucenie antropocentryzmu i „szowinizmu gatunkowego” wpisuje się w podejścia metodyczne stosowane już od wielu dekad w ekologii. Rozwój obszarów problemowych bazujących na ekologii poszczególnych grup organizmów: ekologia roślin, ekologia zwierząt; różnych poziomów organizacji czy zastosowań społecznych: ochrona przyrody, ochrona środowiska i inżynieria ekologiczna wskazuje na swoistą „posthumanistyczną optykę” badań ekologicznych.
W niniejszym pracy przedstawiono wspólne obszary problemowe/metodologiczne w ekologii i szeroko pojętego podejścia posthumanistycznego. Stawiając tezę, że  program badawczy ekologii już od dawna wpisuje się posthumanistyczny nurt. W pracy przyjąłem następujące założenia: (1) układy ekologicznie są hierarchiczne i powiązane  siecią relacji; (2) posthumanizm zrywa ze strukturą hierarchiczną i zakłada równocenność różnych form życia.  W obszarze kulturowym posthumanizm zdefiniowany w latach 80 i 90-tych dwudziestego wieku, powinien wypracować metody umożliwiające przeniesienie problematyki wielowymiarowych struktur biologicznych na sztukę bio artu.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Performowanie Pamięci w Polskim Teatrze Współczesnym

Refleksja nad sposobami używania i przetwarzania dokumentów w trakcie prób rekonstrukcji zdarzeń z przeszłości wydaje się najbardziej fascynującą perspektywą współczesnego dokumentalizmu. Teatr zapewnia przestrzeń, która jest w tym przypadku szczególnie atrakcyjna, ponieważ jest to miejsce, w którym utrzymywanie równowagi między rzeczywistością a fikcją wydaje się być powszechną praktyką. Artykuł koncentruje się na kilku spektaklach, które komplikują związek z „archiwum” w szczególnie wyrafinowany sposób, wskazując na aspekt zmienności obrazu rzeczywistości tworzonej na scenie. Nowy teatr dokumentalny, jednocześnie osłabiając możliwość stworzenia „obiektywnego” historycznego rozrachunku, obrazuje przeszłość jako coś, co jest w ciągłym ruchu, a co za tym idzie podlega zmianom. Tworząc symulacje reprezentacji historycznych, nowy teatr przekształca je w celu podkreślenia przesunięcia swojego zainteresowania z historii na historię jako medium. W rzeczywistości to, co jest symulowane, nie jest konkretnym zjawiskiem, ale wspomnieniem o nim, które jest podatne na różne manipulacje.
Ten nowy nurt w dokumentalizmie wywodzi się z ustaleń badań performatyki, w szczególności strategii re-enactment. Innymi słowy, procedura rekonstrukcji, postrzegana jako rodzaj powtarzania performatywnego, kwestionującego zdolność przeszłości do ujawnienia się w czasie teraźniejszym. W spektaklach opartych na strategii „performwania pamięci” kluczową rolę odgrywa scenografia zorientowana na udawanie rzeczywistości. Teatr, nierzadko zyskując funkcję „miejsca pamięci” (les lieux de memoire), ujawnia nową możliwość w dokumentalizmie - oferowanie odnowionego doświadczenia, sugestię odtworzenia partytury pewnego doświadczenia, zakorzenionego w relacjach osobistych (oral history) występującego często we współczesnej humanistyce. Te performatywne tendencje, które okreslają nowy teatr dokumentalny, skupiony na ciągłym procesie renegocjacji kształtu rzeczywistości teatralnej, mogą stanowić jej największy potencjał.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Spotkania w Osiekach – Sztuka, Dokumentacja i Refleksje Po Latach

Międzynarodowe Spotkania Artystów, Naukowców i Teoretyków Sztuki organizowane były w Osiekach koło Koszalina w latach 1963-1981. Pozostawiły one swój ślad, w taki czy inny sposób, w wielu ważnych zjawiskach polskiej sztuki XX wieku. Pierwsze Międzynarodowe Studium Koszalińskiego Pleneru zorganizowane we wrześniu 1963 roku przez Mariana Bogusza z Warszawy i Jerzego Fedorowicza z Koszalina było pierwszym artystycznym plenerem w nowoczesnym tego słowa znaczeniu, które odbyło się w Polsce po II wojnie światowej. Dzieła przekazane przez artystów biorących udział w kolejnych edycjach Osiek zostały przeznaczone do kolekcji sztuki nowoczesnej w Muzeum w Koszalinie. Jej zaczątkiem był w 1963 roku dar samego Mariana Bogusza (obejmujący prace z Galerii Krzywe Koło). Zgodnie z założeniami inicjatorów plenerów w Osiekach prace te miały stać się zaczątkiem przyszłego Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Koszalinie. Dary przechowywane obecnie w Dziale Sztuki Nowoczesnej Muzeum w Koszalinie to ponad 500 dzieł, wzbogaconych o archiwum dokumentujące plenery. Niewątpliwie zasługują one na miejsce wśród najcenniejszych zbiorów sztuki XX wieku. W ramach tej kolekcji sztuka i dokumentacja pokrywają się i wzajemnie uzupełniają, dając unikalny wgląd nie tylko w polską sztukę, ale także w polską krytykę artystyczną i teorię sztuki w latach 1963-1981.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Performance w perspektywie estetyki procesów twórczych

Estetyka procesów twórczych jest dla autora nowym paradygmatem teoretycznym, w którym sztuka pojmowana jest jako proces, a nie jako określony przedmiot artystyczny. Jasiński wywodzi go z tradycji hermeneutycznej oraz z teleologicznego modelu pracy obecnego m. in. w Kapitale Karola Marksa. Model ten posłużył potem do sformułowania pojęcia ethosofii w kolejnych pracach Jasińskiego.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Mała Utopia Awangardy. „Kolekcja Studio” i „Kolekcja Osiecka” Jako Lokalne Zawiązki Muzeów Sztuki Współczesnej

Artykuł przeprowadza porównanie między dwiema instytucjami w odniesieniu do problemu kolekcjonowania dzieł sztuki współczesnej oraz muzeum sztuki współczesnej jako składnika awangardowej utopii. Galeria Studio powstała w 1972 roku i działa do dzisiaj przy Teatrze Studio w Warszawie, od początku zajmuje się też gromadzeniem dzieł sztuki najnowszej. Dział sztuki współczesnej w Muzeum Koszalinie powstał w 1976 roku i funkcjonuje w tym samym miejscu do dzisiaj, jednak historia kolekcjonowania sztuki współczesnej przez muzeum w Koszalinie, sięga 1956 kiedy do Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Koszalinie nabyto pierwsze prace współczesnych artystów. Muzeum w Koszalinie w 1963 roku otrzymało dar w postaci trzynastu obrazów od Mariana Bogusza, pochodzących ze zbiorów Galerii Krzywego Koła w Warszawie, zaś w sąsiednich Osiekach z jego inicjatywy zaczęły się odbywać plenery gromadzące awangardowych artystów z całej Polski. Organizatorzy plenerów mieli nadzieję, że uda się na bazie lokalnego muzeum zbudować instytucję, która z czasem zamieni się w muzeum sztuki nowoczesnej. Taki plan się nie powiódł. Ostatecznie z marzeń o muzeum w Koszalinie pozostał jedynie zbiór dzieł, zwany dzisiaj „kolekcją osiecką”. W Galerii Studio zbiory sztuki także nie przerodziły się w muzeum, choć chciał tego założyciel galerii Józef Szajna. Autorka rozważa historyczne implikacje oraz możliwe scenariusze przyszłości dwóch zmarginalizowanych w polityce lokalnych władz i macierzystych instytucji, wybitnych zbiorów polskiej sztuki współczesnej.

Czasopismo: Sztuka i Dokumentacja
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce