rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Pamięci mojego mistrza prof. dr hab. Erharda Cziomera,  Мочить в сортире – dwadzieścia lat antyterrorystycznej  polityki Władimira Putina

Artykuł przedstawia zasadnicze etapy prowadzonej od dwudziestu lat (od 2000 r.), przez Władimira Putina, antyterrorystycznej polityki Federacji Rosyjskiej. Pokazuje rozwój systemu prawnego i organizacyjnego zwalczania terroryzmu, którego wyznacznikiem czasowym są dwie ustawy antyterrorystyczne. W ogólnym zarysie przedstawia rosyjski system antyterrorystyczny oparty na funkcjonowaniu i kompetencjach Narodowego Komitetu Antyterrorystycznego. W podsumowaniu przedstawiono najważniejsze wnioski, wskazujące na oryginalność rozwiązań, które są dostosowane do rosyjskiej tradycji, praktyki systemu prawnego i organizacji państwa federacyjnego. Przedstawiona została także aktywność międzynarodowa FR w obszarze zwalczania terroryzmu.

Czasopismo: Studia Administracji i Bezpieczeństwa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Prawo do dobrej administracji w prawie Unii Europejskiej –  między soft law a wiążącym standardem normatywnym

W nowoczesnym systemie władzy opartym na zasadzie praworządności ochrona statusu prawnego jednostki jest istotną determinantą swobody działania organów władzy publicznej. Związane z tym paradygmatem zasady, takie jak zasada niedyskryminacji, legalizmu czy sprawiedliwości w postępowaniu administracyjnym, znajdują swe odzwierciedlenie w prawie do dobrej administracji. W systemie Unii Europejskiej prawo to wyraża art. 41 Karty praw podstawowych UE. Jego skodyfikowanie w tym najważniejszym unijnym dokumencie ochrony praw człowieka nie tylko poszerzyło katalog źródeł prawa unijnego w przedmiocie prawa do dobrej administracji, obejmującym zarówno źródła o charakterze hard law, jak i soft law, ale także osadziło je w perspektywie prawno-człowieczej. Tym samym określone obowiązki organów administracji publicznej skorelowane zostały z prawem podmiotowym jednostki żądania ich realizacji. Celem artykułu jest analiza prawa do dobrej administracji ze szczególnym uwzględnieniem wpływu zróżnicowanego katalogu źródeł prawa unijnego w tym przedmiocie na ów standard normatywny. Rozważania oparte zostaną na metodzie teoretyczno- i dogmatyczno-prawnej z incydentalnym zastosowaniem metody historycznej. Duże znaczenie dla prowadzonego wywodu mają odwołania do orzecznictwa TSUE, które odegrało fundamentalną rolę w kształtowaniu składowych prawa do dobrej administracji jako zasad ogólnych prawa Unii, a obecnie – dookreśla prawo do dobrej administracji skodyfikowane w art. 41 KPP UE.

Czasopismo: Studia Administracji i Bezpieczeństwa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Organizacje proobronne w polskiej kulturze bezpieczeństwa

Przedmiotem badań zrekapitulowanych w niniejszym artykule było miejsce współczesnych organizacji proobronnych w polskiej kulturze bezpieczeństwa. Przedmiotem analizy uczyniono sposób rozumienia zarówno organizacji proobronnych, jak i kultury bezpieczeństwa. Na tej podstawie podjęto badania nad współczesnymi organizacjami proobronnymi w perspektywie sfery mentalnej polskiej kultury bezpieczeństwa – w ramach tych rozważań przedmiotem zainteresowania były aspekty definicyjne, stopień rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce oraz postrzeganie organizacji proobronnych przez Ministerstwo Obrony Narodowej.

Czasopismo: Studia Administracji i Bezpieczeństwa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
System pomocy i wsparcia osób z niepełnosprawnościami

Artykuł przedstawia problemy osób z niepełnosprawnościami. Przedstawia czynniki doskonalące system wyrównujący szanse w życiu społecznym i zawodowym osób z niepełnosprawnościami. Problemy osób z niepełnosprawnościami w środowisku społecznym określiły potrzebę zmian i doskonalenie obecnych rozwiązań w zakresie wsparcia zadań dotyczących zatrudniania i aktywności społeczno-zawodowej. W artykule przedstawiono istotę i potrzebę wsparcia osób z niepełnosprawnościami na drodze ich życia. Wskazano, że w celu dostosowania wsparcia do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami konieczne jest wprowadzenie elementów doskonalących system pomocy. Przedstawiono zadania i znaczenie czynników systemu wspierającego osoby niepełnosprawne indywidualnie w środowisku społecznym i zawodowym. Zaprezentowano obowiązujące rozwiązania ustawodawcze, które mają na celu pobudzenie aktywności zawodowej oraz zintegrowanie osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin ze środowiskiem. W artykule dodatkowo omówiono znaczenie wsparcia aktywności zawodowej i zatrudnienia na rynku pracy. Podjęto próbę oceny czynników decydujących o skuteczności systemu przy uwzględnieniu wdrażanych programów pomocowych, dofinansowań, świadczeń oraz zadań organizacji i instytucji wspierających osoby z niepełnosprawnościami w życiu społecznym i zawodowym. Przedstawiono znaczenie integracji, wsparcia rodzinnego, wsparcia otoczenia, jak również przystosowanie systemu do potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Wśród przedstawionych czynników odnoszących się do osób z niepełnosprawnościami przedstawiono znaczenie przygotowania, doskonalenia zawodowego i przystosowania zawodowego do otwartego rynku pracy. Szczególne znaczenie ma także społeczny odbiór niepełnosprawności, który, odpowiednio ukształtowany, może wpłynąć na zmniejszenie problemu funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym i zawodowym.

Czasopismo: Studia Administracji i Bezpieczeństwa
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
„The Snow Must Go On” – przestrzenie chłodu w Podróży zimowej Elfriede Jelinek

Przedmiotem analizy w niniejszym artykule są konstrukcje przestrzeni w jednym z najnowszych dramatów Elfriede Jelinek Podróż zimowa na tle estetyki chłodu charakterystycznej dla twórczości noblistki. Fenomenologia zjawisk meteorologicznych oraz kulturowa kategoria przestrzeni stanową punkt wyjścia dla refleksji na temat technologiczno-medialnego kreowania atmosfery oraz komunikacji miłosnej w kontekście współczesnej kultury emocjonalnej.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Od Czechosłowackich Sił Zbrojnych do Czechosłowackiej Armii Ludowej. Armia czechosłowacka w trakcie zimnej wojny 1950–1956. Plany rozbudowy i przekształcenia organizacyjne

Artykuł przynosi próbę scharakteryzowania przemian organizacyjnych armii Czechosłowacji w latach 1950–1956. Implikowane zaostrzającą się sytuacją międzynarodową plany rozbudowy armii zostały sformułowane we wrześniu 1950 r. Ich realizacja została przyśpieszona w wyniku ustaleń narady przedstawicieli kierownictw partyjnych i ministrów obrony państw tzw. demokracji ludowej w styczniu 1951 r. w Moskwie. Zasadniczym celem miało być wystawienie do 1953 r. gotowych do walki i odpowiednio wyposażonych sił zbrojnych na wypadek wojny z państwami NATO. Liczebność armii czechosłowackiej w 1953 r. – szczytowym okresie rozwoju – sięgnęła 300 tys. żołnierzy. Rozbudowa armii odbywała się pod stałym nadzorem radzieckiego Sztabu Generalnego oraz licznych radzieckich doradców wojskowych. Doszło do wprowadzenia w czechosłowackich siłach zbrojnych radzieckich wzorców organizacyjnych, systemu szkolenia i przygotowania bojowego. Przynależność Czechosłowacji do Układu Warszawskiego od 1955 r. było w istocie zalegalizowaniem stanu faktycznego – podległości armii czechosłowackiej wobec zewnętrznego ośrodka dyspozycyjnego. Na skutek ekstensywnego rozwoju struktur organizacyjnych oraz wyposażenia w uzbrojenie wywodzącego się z lat II wojny światowej armia czechosłowacka w połowie lat pięćdziesiątych pozostawała strukturą słabo wyszkoloną, na ogół anachronicznie uzbrojoną, której gotowość do sprostania wymogom ówczesnego pola walki stała pod znakiem zapytania.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Bombardowania powietrzne w okresie II wojny światowej w świetle prawa międzynarodowego: problem ataku na Wieluń 1 września 1939 roku

Lotnictwo wojskowe w okresie Wielkiej Wojny unaoczniło kręgom polityczno-wojskowym wielkie znaczenie sił powietrznych w przyszłych konfliktach zbrojnych. Podkreślano, że statki powietrzne są zdolne do przenoszenia ładunków wybuchowych i mogą razić cele odległe o kilkaset kilometrów od frontu, wprowadzając możliwość atakowania przeciwnika na jego dalekim zapleczu w skali nieznanej w historii wojen. Jednocześnie rozwój lotnictwa wojskowego wywoływał obawy o granice dopuszczalnego zniszczenia i skutecznej ochrony ludności cywilnej przed bombardowaniami powietrznymi. Tworzenie ograniczeń w doborze metod i środków walki jest misją międzynarodowego prawa humanitarnego (do 1949 r. nazywanego częściej prawem wojny – ius in bello). Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie rozwoju reżimu prawnego odnoszącego się do zjawiska bombardowań powietrznych, począwszy od przepisów uchwalonych podczas konferencji pokojowych w Hadze w 1899 i 1907 r. oraz próby kompleksowego unormowania wojny powietrznej w okresie międzywojennym. Następnie artykuł ocenia adekwatność istniejącej siatki normatywnej względem rzeczywistości pola walki i dramatycznego obrazu bombardowań powietrznych w okresie II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem sprawy bombardowania Wielunia 1 września 1939 r.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Przysposobienie wojskowe podległe 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty u schyłku lat trzydziestych XX w. Organizacja i zasady działania

Tematyka przysposobienia wojskowego w okresie międzywojennym była przedmiotem wielu badań. Pomimo tego zauważalny jest brak publikacji poświęconych regionalnym działaniom PW, zwłaszcza dla obszarów wielonarodowych i przygranicznych. Artykuł obejmuje lata 1937–1939, odnosząc się do okresu funkcjonowania i rozbudowy struktur PW podległych 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty, który zbiegł się z przygotowaniami do nadchodzącej wojny polsko-niemieckiej. Praca przedstawia struktury PW na obszarze stacjonowania 23 Dywizji Piechoty, cele i zadania operacyjne oraz współpracę z cywilnymi organizacjami realizującymi założenia PW. Istotnym elementem jest ocena możliwości i sprawności śląskich struktur PW, jako obszaru z silną mniejszością niemiecką, w obliczu nadchodzącej wojny.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki o bezpieczeństwie, historia
Geneza asystencji wojskowej w II Rzeczypospolitej

W artykule przedstawiono zagadnienie genezy asystencji wojskowej w II Rzeczypospolitej. Pod nazwą tą w międzywojennej Polsce rozumiano udzielanie pomocy przez siły zbrojne na rzecz władz cywilnych, przede wszystkim w związku z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego bądź w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych. W tekście poddano analizie doświadczenia polskie i zagraniczne z użycia wojska do wskazanych celów, jak również scharakteryzowano regulacje państw obcych powstałe przed 1918 r. w tym zakresie. Już w pierwszych dniach listopada 1918 r. na terenach Galicji administracja polska korzystała z pomocy sił wojskowych, przy czym wspomagano się dotychczas obowiązującymi normami austro-węgierskimi. W kolejnych miesiącach utworzono na terenie całego kraju komórki organizacyjne w administracji wojskowej zajmujące się koordynowaniem udzielania asystencji wojskowej, natomiast w okresie od stycznia do kwietnia 1919 r. wydano podstawowe przepisy dotyczące omawianej problematyki.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Siły polskie pod Zbarażem 10 lipca 1649 roku

Niniejsze opracowanie dotyczy określenia dokładnego składu etatowego sił polskich broniących Zbaraża, począwszy od 10 lipca 1649 r., a także ogólnej liczebności sił nadających się do walki w polu i do obrony obozu, wraz ze służbą obozową. Temat ten był poruszany już wcześniej, ale nie tak precyzyjnie i częściowo błędnie. Skład etatowy autorowi udało się ustalić w przybliżeniu na 12 824 konie i osoby w 134 chorągwiach, łącznie 8938 jazdy oraz 3886 pieszych i dragonów. Po odliczeniu części ubytków związanych z dezercjami poprzedzającymi walki zbaraskie, których nie wzięto pod uwagę przy obliczaniu należnego wojsku żołdu, otrzymamy liczbę 12 tys. etatów. Po odliczeniu ślepych porcji daje to szacunek ok 9 tys. żołnierza do walki w polu. W źródłach występują też liczby 8 tys. i 10 tys., które można odnosić do tej kategorii obrońców. Liczby wyższe dotyczą liczebności wojska wraz ze służbą obozową, a zatem liczby obrońców możliwej do wykorzystania przy obronie obozu. W źródłach spotykamy także liczby 14 i 15 tys., a liczba jeszcze wyższa – 20 tys. odnosi się do liczebności wojska przed rozbiciem i/lub odcięciem od obozu 4–6 tys. czeladzi wysłanej w celu aprowizacji.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
„To jest firmamentum potestatis regia”. Wojsko kwarciane w latach 1587–1588

Artykuł omawia liczebność i funkcjonowanie wojsk kwarcianych w burzliwym trzecim bezkrólewiu oraz w pierwszym roku panowania Zygmunta III. Problem ten nie był dotychczas szerzej omawiany w literaturze przedmiotu, a jedynie zasygnalizowany w opracowaniu Jana Wimmera. Dzięki dotarciu do niewykorzystanych dotychczas materiałów skarbowo-wojskowych udało się ustalić nie tylko liczebność tego wojska w poszczególnych kwartałach interesującego okresu, ale także nazwiska rotmistrzów, spośród których zdecydowana większość brała udział w wojnach z Moskwą za Stefana Batorego. W późniejszym czasie część z nich zrobiła kariery w gronie senatorsko-dygnitarskim, co wiązało się ze służbą wojskową i piastowaniem tytułu rotmistrza. Warto także podkreślić, że weryfikacji został poddany udział kwarcianych w wojnie z arcyksięciem Maksymilianem i w bitwie pod Byczyną. Nie mniej istotnym aspektem, poruszonym w artykule, jest kontekst polityczny użycia kwarcianych w sytuacji rozdwojenia sejmu elekcyjnego i prób osłabienia pozycji hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego oraz poddanie jego prerogatyw ogólnokrajowej dyskusji nad zakresem władzy urzędników centralnych. Kwestia ta nabiera szczególnego znaczenia z perspektywy szlachty ruskiej, ciągle zagrożonej najazdami tatarskimi.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Eugeniusz Quirini de Saalbrück, Kartki z działalności żołnierzy polskich we Francji i ich ewakuacja do Wielkiej Brytanii w czerwcu 1940 r.

Autor wspomnienia 5 września 1939 r. został odkomenderowany do dyspozycji szefa Biura Propagandy Naczelnego Wodza i wraz z rządem 17 września 1939 r. przekroczył granicę w Kutach. W Rumunii był internowany do 26 grudnia 1939 r. 1 stycznia 1940 r. zameldował się w Stacji Zbornej w koszarach Besseries w Paryżu. Mianowany referentem kulturalno-oświatowym w Stacji Zbornej Oficerów w Camp de Carpiagne (koło Marsylii), wykonywał powierzone zadania do 18 czerwca 1940 r. Autor relacjonuje sytuację polityczną we Francji oraz podkreśla pacyfistyczne nastroje społeczeństwa francuskiego. Przedstawia działalność wychowawczo-oświatową w Stacji, umacniającą w polskich żołnierzach wiarę w zwycięstwo nad hitlerowskim najeźdźcą. Omawia postawę nowych władz francuskich, które zdecydowały, że powstałe we Francji Wojsko Polskie winno złożyć broń i oddać się do niewoli niemieckiej. Autor wspomnienia szczegółowo relacjonuje tragiczne i niezmiernie skomplikowane położenie polskiego żołnierza, który mimo kapitulacji Francji chciał dalej się bić. Opisuje ewakuację polskich żołnierzy od 18 do 21 czerwca 1940 r. z Camp de Carpiagne, polskiego szpitala oraz innych uciekinierów do małego portu Saint Jean de Luz położonego przy hiszpańskiej granicy. Po karkołomnych przygodach dotarli do portu, gdzie czekał na nich transatlantyk MS „Batory”, 23 czerwca dopłynęli do angielskiego portu Plymouth.

Czasopismo: Przegląd Historyczno-Wojskowy
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji, historia
Aksjologia a chińskie tradycyjne imiona kobiet

Artykuł omawia grupę tradycyjnych chińskich imion żeńskich zawierających leksemy wskazujące na moralne, psychiczne i behawioralne cechy kobiet. Wspomniane cechy są podobne do wartości ludzkich wyróżnionych przez filozofów i psychologów w dziedzinie aksjologii, czyli teorii wartości. Typologia wartości opracowana przez Miltona Rokeacha w 1973 r. służy jako rama dla prowadzonych badań. Materiał badawczy zawiera 1050 leksemów obecnych w 2931 standardowych imionach własnych chińskich kobiet. Leksemy oznaczające wartości kobiece stanowią 27% wszystkich analizowanych leksemów, a występują w 1600 imionach. Nazwy własne oznaczające wartości ujawniają w pewnym stopniu system wartości preferowanych w tradycyjnych Chinach i wydają się istotne dla dalszych badań w dziedzinie aksjologii.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo
Muzyka w kulturze chińskiej

Artykuł jest przeglądem historii muzyki chińskiej od czasów starożytnych do dziś. Autorka podkreśla, że muzyka chińska zachowuje wciąż swój indywidualny charakter, pomimo że zaznaczył się w niej wpływ Zachodu. W przypadku Chin mamy do czynienia z bardzo odmienną od europejskiej kulturą muzyczną, zwłaszcza w starożytnym okresie jej rozwoju.
W Chinach od najdawniejszych czasów muzyka odgrywała wielką rolę, była ściśle powiązana z filozofią i religią. Wiara w społeczne i wychowawcze oddziaływanie muzyki przyczyniła się do otoczenia jej wręcz kultem. Typowe ograniczenia, kultywowanie tylko pewnych gatunków, sposobów opracowania, instrumentów oraz jej rygorystyczny konserwatyzm i archaizm uczynił tą muzykę wyjątkową i jedyną w swoim rodzaju. Dla starożytnej kultury chińskiej muzyka stała się mądrością serca, która była i nadal jest nieodłączną częścią codziennego życia każdego Chińczyka.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Sektor węglowy w systemie energetycznym Chin - perspektywy rozwojowe

Artykuł przedstawia schemat wykorzystywania węgla i jego rolę w polityce energetycznej Chin. Określa również następstwa podejmowanych działań dla rozwoju gospodarczego i społecznego państwa. Chińskie zapotrzebowanie na energię nie ma wymiaru jedynie ekonomicznego, ale decyduje również o ogólnej strategii rozwojowej. Wpływa na aspiracje Chin w kontekście zdobywania należnej pozycji w przestrzeni globalnej oraz na to, czy Chiny będą miały szansę stać się odpowiedzialnym światowym liderem w zakresie ochrony środowiska.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Struktury wewnątrzwyrazowe współczesnego ogólnonarodowego języka chińskiego

Tematem niniejszego artykułu jest opis struktur wewnątrzwyrazowych we współczesnym ogólnonarodowym języku chińskim. W pięciu częściach omawia się kolejno: wyrazy monomorfemiczne, reduplikacje, formacje afiksalne, formacje semantemowe o wewnętrznej strukturze składniowej oraz formacje syntetyczne. Słownictwo poddane analizie to wyrazy polisylabiczne, również te o statusie wyrazów złożonych.
Wyrazy monomorfemiczne polisylabiczne wraz z krótkim odniesieniem do wyrazów monomorfemicznych monosylabiczych przedstawione są w części pierwszej artykułu. Część druga opisuje budowę wyrazów o strukturze reduplikacji z uwzględnieniem ich szczególnego typu – reduplikacji złamanych. W części trzeciej zaprezentowane są formacje afiksalne, obejmujące zarówno wyrazy zawierające afiksy właściwe, jak i quasi-afiksy. Wyrazy semantemowe o strukturze podmiotowo-orzeczeniowej, koordynacyjnej, determinacyjnej, rekcyjnej i komplementywnej, a także wyrazy wielosemantemowe zawierające spiętrzone struktury składniowe omówione są w części czwartej. Rozmaite typy formacji syntetycznych, to jest wyrazów powstałych na skutek połączenia różnych typów struktur wewnątrzwyrazowych, przedstawione są w części piątej.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Proza hebrajska w polskich tłumaczeniach. Uwagi i sprostowanie

Szkic ten jest kontynuacją ustaleń przedstawionych w artykule Od haskali do Zagłady. Czy proza hebrajskiego odrodzenia narodowego istnieje w polskim przekładzie? opublikowanego w „Rocznikach Humanistycznych” 2012, z. 1. Autor zwraca uwagę, że wśród licznych translacji na język polski brak jest tłumaczeń ideologicznych powieści hebrajskich napisanych w Polsce: tekstów, które mówiły o odrodzonej Rzeczpospolitej i ukazywały rozterki młodego pokolenia Żydów wkraczającego w dorosłe życie w okolicy pierwszej wojny światowej oraz wiążącego z Niepodległą pewne emancypacyjne nadzieje. Zestawienie tych narracji z polityczno-społecznymi powieściami Żeromskiego, Nałkowskiej, Struga, Kadena stworzyłoby ciekawą perspektywę porównawczą. Tekst zawiera również uzupełnienie wykazu hebrajskich utworów prozatorskich przetłumaczonych na język polski w latach 1869-1939.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
O Brunona Schulza demitologizacji rzeczywistości

Artykuł jest próbą analizy zmian zachodzących w obrębie konstytuowania się Schulzowskiej tożsamości narracyjnej. Zakłada się, że punktem zwrotnym dla Schulzowskiego mitu osobistego stały się przede wszystkim sukces Sklepów cynamonowych oraz wiele wydarzeń wżyciu prywatnym (zerwanie z narzeczoną, śmierć brata, kłopoty zdrowotne). Każdy z owych czynników na własny sposób zaczyna wpływać na kwestionowanie przez pisarza możliwości dalszego pisania, czyli interpretacji świata, wydobywania historii, „usensowniania” rzeczywistości. Sukces Sklepów cynamonowych staje się w nowych warunkach wyzwaniem, któremu trudno sprostać. Kończy się „genialna epoka”, epoka pisania „dla siebie”. Sprawa „Schulz” grozi odejściem w niepamięć. Przestrzeń narracji przeistacza się stopniowo w przestrzeń uporania się z alienacją, wykluczeniem, samotnością. W szczególny sposób owe motywy wyartykułowane zostały w opowiadaniach Dodo, Emeryt, Samotność. Jeżeli we wspomnianych opowiadaniach przezwyciężenie klęski życiowej jest czymś wręcz niemożliwym (Dodo) lub odbywa się dzięki „pasożytowaniu” na czyimś życiu (Emeryt), „pasożytowaniu na metaforach” (Samotność), to w Ojczyźnie ma miejsce przepisywanie mitu indywidualnego ab origine. Akt owego przepisywania pojmowany jest jako konsekwentne oddalanie się od podstawowych zasad Schulzowskiej hermeneutyki literackiej oraz filozofii literatury. Rzeczywistość, wyłaniająca się w rezultacie owego oddalania się, to rzeczywistość niezakorzeniona w doświadczeniu autentycznym, quasi-rzeczywistość „wartości negatywnych”, rzeczywistość katastrofy narracyjnej, sygnalizująca definitywną „śmierć Brunona Wielkiego”.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Schodzenie do Hadesu jako dramat wygnania. Na marginesie siedmiu sonetów do Persefony Jerzego Stanisława Sity

Autorka interpretuje cykl sonetów Stanisława Jerzego Sity jako dzieło podejmujące problem wygnania. Wskazuje na obecność warstwy mitu o Persefonie oraz na kreacje podmiotu lirycznego przeżywającego tę opowieść. Zdaniem badaczki Sito stosuje strategie demitologizacyjne mające na celu reinterpretację mitycznej opowieści. Autorka zauważa obecność odwołań biblijnych: wygnanie z raju, psalamiczne lamentacje, księga Ezechiela oraz słowa świętego Pawła oraz dialog z Sonetami krymskimi Adama Mickiewicza. Ponadto, wskazuje na paralele pomiędzy sytuacją podmiotu a sytuacją Persefony – życie jako wygnanie.

Czasopismo: Roczniki Humanistyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo