rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
PODATEK OD TRANSAKCJI FINANSOWYCH. DYLEMAT WYBORU MIĘDZY ROZWIĄZANIEM FISKALNYM A ANTYKRYZYSOWYM

W 2011 roku Komisja Europejska przedstawiła propozycję podatku od transakcji finansowych. Koncepcja ta miała na celu harmonizację regulacji krajowych w dziedzinie opodatkowania sektora finansowego, ściągnięcie dochodów, które zrekompensowałyby koszty kryzysu finansowego lat 2008-2009 oraz wprowadzenie środka zniechęcającego do zawierania niektórych transakcji finansowych o wysokim ryzyku. W artykule dokonano przeglądu argumentów zwolenników i przeciwników projektu Komisji oraz jego potencjalnych skutków. Podzielany jest powszechnie pogląd, że podatek będzie miał negatywny wpływ na PKB i poziom zatrudnienia, że zwiększy koszty transakcji finansowych, będzie negatywnie wpływał na emisję papierów dłużnych, zarówno publicznych jak i korporacyjnych. Wyrażono ponadto poważne zastrzeżenia, co do skuteczności podatku finansowego, jako narzędzia przeciwdziałającego spekulacyjnym transakcjom finansowym. Chociaż państwa członkowskie uznały, że porozumienie w tej sprawie w ramach całej Unii Europejskiej nie jest możliwe, jedenaście państw zadeklarowało zainteresowanie jego wdrożeniem w formule wzmocnionej współpracy. W 2013 roku Komisja przedstawiła dostosowaną do tej formuły wersję projektu dla jedenastu państw. Jej cele i zakres były takie same jak w wersji pierwotnej dla całej UE. Dotychczas jednak Rada nie uzgodniła wspólnego tekstu satysfakcjonującego wszystkich zainteresowanych (w międzyczasie liczba uczestników zmalała do dziesięciu). Przedłużające się negocjacje oraz jednostronne wdrożenie podatku przez niektóre państwa członkowskie dowodzą, że zarówno jego konstrukcja, jak i potencjalnie negatywne skutki budzą poważne wątpliwości.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Migracja cyrkulacyjna w Unii Europejskiej - założenia, realizacja, perspektywy

Niniejszy artykuł ma za zadanie przybliżyć koncepcję migracji cyrkulacyjnej i jej realizację na poziomie Unii Europejskiej w kontekście wspólnej polityki imigracyjnej. W ostatnich dwóch dekadach migracja cyrkulacyjna będąca formą tymczasowych przemieszczeń ludności głównie w celach zarobkowych zyskała w UE wielu zwolenników. Stało się tak w dużej mierze za spra-wą przyjęcia założenia, że odpowiednio zarządzana migracja cyrkulacyjna przynosi korzyści wszystkim zaangażowanym stronom (krajom wysyłającym, krajom przyjmującym i samym mi-grantom). Pomimo dużego zainteresowania migracją cyrkulacyjną ze strony instytucji unijnych, praktyczna realizacja tej formy tymczasowych wędrówek pomiędzy państwami członkowskimi a krajami trzecimi okazuje się nie lada wyzwaniem dla Unii Europejskiej. Programy partnerstwa na rzecz mobilności oraz dyrektywy UE mające regulować legalną imigrację i promować migra-cję cyrkulacyjną spełniają swoje zadanie niestety tylko w niewielkim stopniu. Ważne jest zatem pytanie o szanse na realizację tej koncepcji i jej przyszłość w UE.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Stabilność finansów zagranicznych w nowych państwach Unii Europejskiej

Doświadczenia kryzysu finansowego i zadłużeniowego wpłynęły na decyzję o wprowadzeniu na szczeblu unijnym nadzoru makrooostrożnościowego nad europejskim systemem finansowym. Utworzona w grudniu 2010 r. Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ESRB) od 2011 r. ma zapobiegać nierównowagom makroekonomicznym wydając ostrzeżenia i zalecenia podjęcia niezbędnych działań zaradczych. ESRB nie ma jednak uprawnień do wprowadzania środków regulacyjnych w państwach członkowskich. Większość uprawnień z zakresu polityki makroostrożnościowej pozostawiono szczeblom krajowym. Założono, że krajowe instytucje makroostrożnościowe, we współpracy z ESRB, będą w stanie egzekwować zalecenia stabilizujące system gospodarczy. W Polsce na mocy ustawy z 2008 r. utworzono Komitet Stabilności Finansowej, nie utworzono jednak struktury, która analizowałaby stabilność finansową całej gospodarki i mogłaby podejmować decyzje przeciwdziałające narastaniu nierównowag. Narodowy Bank Polski prowadzi na bieżąco politykę stabilności systemu sektora finansowego, a w zakresie równowagi zewnętrznej rejestruje zmiany w bilansie płatniczym i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej odnoszone do PKB.
Uzupełnieniem wnioskowania o długookresowej stabilności finansowej jest obserwacja dynamiki zmian głównych elementów rachunku bieżącego, czyli eksportu netto i dochodów pierwotnych oraz relacji zachodzących między zmianami międzynarodowej pozycji inwestycyjnej netto a tempem zmian PKB. Na podstawie rozwoju tych wielkości pokazano dynamikę stabilności zagranicznych finansów nowych państw członkowskich UE (NPC). Przeprowadzona analiza wskazuje na poprawę równowagi zewnętrznej całego regionu, ale także na znaczne wewnętrzne zróżnicowanie i słabe ogniwa mogące prowadzić do nierównowag makroekonomicznych. Na tle zmian stabilności finansów zagranicznych NPC ocena sytuacji w Polsce nie jest jednoznaczna. Utrwalenie stabilności finansowej wymaga nie tylko wzmocnienia tempa wzrostu eksportu netto, ale także zmian struktury zagranicznych aktywów i pasywów brutto. Znaczne uzależnienie stabilności finansów zagranicznych Polski od poziomu skłonności do ryzyka i kosztów pieniądza na światowych rynkach finansowych, od skali i dynamiki przepływów kapitałowych zwiększa ryzyko bilansu płatniczego, także dlatego, że Polska jest krajem o stosunkowo wysokim poziomie zadłużenia zagranicznego.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Dążenie do osiągnięcia światowego porozumienia klimatycznego a nowe inicjatywy UE

Celem artykułu jest przedstawienie nowych inicjatyw Unii Europejskiej w dziedzinie polityki klimatyczno-energetycznej, na tle procesu tworzenia międzynarodowych porozumień dotyczących ochrony klimatu oraz próba oceny tych inicjatyw, także z punktu widzenia interesów Polski. Niemożność osiągnięcia nowego porozumienia klimatycznego zastępującego protokół z Kioto przed terminem jego wygaśnięcia spowodowała decyzję o przedłużeniu obowiązywania tego protokołu do 2020 r. Kraje rozwijające się nadal nie są więc zobowiązane do ograniczania emisji gazów cieplarnianych. Tymczasem udział tych krajów w światowej emisji gazu cieplarnianego wynosi już 3/5 i szybko rośnie. Dotychczas uzgodniono jedynie plan działań zmierzających do osiągnięcia w 2015 r. powszechnie obowiązującego porozumienia dla okresu po 2020 r.
Mimo trudności z zawarciem nowego globalnego porozumienia klimatycznego, Unia Europejska podejmuje nowe inicjatywy wyznaczające dalsze ambitne cele dla swej polityki klimatycznej, słusznie uważając, że stanowią one nie tylko trudne wyzwanie, ale i szansę dla jej gospodarki. Podczas szczytu UE w październiku 2014 r. udało się przyjąć cele klimatyczne do 2030 r. Twarda postawa Polski pozwoliła m.in. uzyskać zachowanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla mniej zamożnych członków UE także w latach 2020-2030. Istnieje jednak obawa, że dodatkowy czas na działania dostosowawcze w polskiej gospodace, w tym w energetyce, nie zostanie przez polskie władze i przedsiębiorstwa właściwie wykorzystany.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Oznaczanie pochodzenia produktów etykietą „made in" - czy będzie obowiązkowe w UE?

W Unii Europejskiej nie istnieją obecnie akty prawne ani jednolite praktyki regulujące problematykę oznaczania produktów przemysłowych etykietą „made in" („wyprodukowano w"), czyli kraju pochodzenia. Jedynie w niektórych państwach członkowskich producenci mogą dobrowolnie używać takich oznaczeń, przy czym zasady te różnią się między sobą. Stawia to Unię Europejską w niekorzystnym położeniu wobec jej głównych partnerów handlowych, m.in. USA, Chin, Japonii, Kanady czy Brazylii, którzy wprowadzili już obowiązek stosowania takich etykiet i wymagają tego również na produktach pochodzących z państw członkowskich UE. Znak „made in" wprowadzono 125 lat temu, a więc jeszcze w XIX wieku, w wyniku przyjęcia w 1887 r. brytyjskiej Ustawy o znakach handlowych (Merchandise Marks Act). Towary zaczęły być specjalnie znakowane.
Przedstawione w lutym 2013 r., w pakiecie dotyczącym bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku, rozporządzenie PE i Rady, obejmujące m.in. oznaczanie produktów etykietą „made in", ma zrównać prawa i obowiązki producentów i eksporterów unijnych oraz ich zagranicznych partnerów handlowych. Nowe przepisy mają poprawić także sytuację unijnych konsumentów. Projektowane rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych reguluje także oznaczanie kraju pochodzenia nieżywnościowych produktów wytwarzanych i towarów importowanych na rynek unijny. Do określenia kraju pochodzenia produktów mają być stosowane reguły niepreferencyjnego pochodzenia zawarte we Wspólnotowym kodeksie celnym. Komisja Europejska oczekuje, że rozporządzenie wejdzie w życie w 2015 r. W artykule przestawiono opinie zainteresowanych stron (m.in. przedstawicieli producentów) w sprawie skutków ekonomicznych nowego rozwiązania.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Uczestnictwo nowych państw członkowskich UE z Europy Środkowej w międzynarodowych sieciach dostaw

Duży wpływ na dynamikę oraz strukturę sektorową i geograficzną handlu nowych państw członkowskich UE z Europy Środkowej (Czechy, Polska, Słowacja i Węgry) mają międzynarodowe sieci dostaw. W konsekwencji zmieniła się również zasadniczo rola państw w międzynarodowym podziale pracy. Obecnie kraje specjalizują się nie tyle w produkcji konkretnych dóbr, ile w poszczególnych etapach produkcji. Skutkiem fragmentaryzacji produkcji jest także wzrost współzależności między poszczególnymi gospodarkami. W efekcie wzrost popytu w strefie euro przyczynia się nie tylko do wzrostu importu strefy euro z czterech analizowanych nowych państw członkowskich UE, ale także do zwiększenia obrotów handlowych między nimi, natomiast spadek popytu w strefie euro wpływa na obniżenie się dynamiki obrotów m.in. polsko-czeskich.
Statystyki wartości dodanej wskazują, że zwiększającej się intensywności handlu realizowanego wewnątrz międzynarodowych sieci dostaw towarzyszy wzrost udziału zagranicznej wartości dodanej w eksporcie oraz wzrost importu dóbr i usług pośrednich wykorzystywanych w produkcji przeznaczonej na eksport. Zwiększającej się intensywności współpracy w ramach GSC towarzyszy także wzrost znaczenia usług.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
KONCEPCJA SIECI WĘZŁÓW TRANSPORTOWYCH NA POTRZEBY WSPÓLNEJ POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA I OBRONY UNII EUROPEJSKIEJ

Artykuł dotyczy kluczowych założeń koncepcji sieci węzłów transportowych na potrzeby Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Prace nad przedmiotową koncepcją zostały zainicjowane w ramach Europejskiej Agencji Obrony, natomiast w marcu 2017 roku podpisane zostało porozumienie w przedmiotowej kwestii. W artykule wskazano potencjalne korzyści i ryzyka wynikające z wdrożenia projektu.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Brexit – tło ekonomiczne i społeczne

Celem artykułu jest przedstawienie ekonomicznej i społecznej inter-pretacji wyników referendum zorganizowanego w czerwcu 2016 r. w sprawie dalszego członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej. Przyczyn zwycięstwa zwolenników Brexitu upatruje się w strukturalnych problemach gospodarki brytyjskiej, m.in.: w utracie międzynarodowej konkurencyjności, dezindustrializacji, niedoinwestowaniu oraz rozwar-stwieniu społecznym, za które w dyskursie politycznym winą obarczono członkostwo w UE. Wstępne analizy sugerują, że przestrzenne zróżnico-wanie wyników referendum można do pewnego stopnia wytłumaczyć różnicami w czynnikach rozwoju społeczno-ekonomicznego poszczegól-nych regionów Wielkiej Brytanii. 
Słowa kluczowe: Brexit, kryzys finansowy, cenowe dostosowania na ryn-ku pracy, ilościowe dostosowania na rynku pracy, międzynarodowa kon-kurencyjność, nierówności dochodowe.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Gospodarki BRIC w eksporcie krajów Europy Środkowej i Wschodniej

Wyraźne zmiany w geografii światowej gospodarki, jakie dokonały się w pierwszej dekadzie XXI wieku pod wpływem wzrostu znaczenia krajów BRIC, w niewielkim tylko stopniu znalazły odzwierciedlenie w eksporcie krajów Europy Środkowej i Wschodniej (EŚW). Największe gospodarki rozwijające się, prócz Rosji, wciąż praktycznie pozostają raczej egzotycznymi rynkami dla eksporterów z regionu EŚW. Udział Chin, Indii i Brazylii w eksporcie EŚW w 2011 r. wyniósł zaledwie 1,8%. Analiza zmian struktury geograficznej eksportu krajów EŚW w ostatnich latach wskazuje, że głównym celem przenoszenia produkcji do EŚW przez firmy z Europy Zachodniej było zwiększanie eksportu (dzięki poprawie konkurencyjności cenowej) na najbliższe geograficznie rynki, przede wszystkim UE-15 oraz Rosji i innych krajów b. ZSRR. Innymi słowy, kraje te stanowiły platformę eksportową dla korporacji międzynarodowych. Taka struktura geograficzna eksportu wynika, z faktu iż większość filii przedsiębiorstw zagranicznych w krajach EŚW specjalizuje się w produkcji i eksporcie wyrobów o stosunkowo mało zindywidualizowanych cechach, przeznaczonych na niższe segmenty rynku, podczas gdy produkcja towarów charakteryzujących się wyższą jakością (i jednocześnie ceną), pozostawiana jest najczęściej w krajach macierzystych.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Partnerzy handlowi Unii Europejskiej - Ukraina

Znaczenie Ukrainy w handlu Unii Europejskiej jest stosunkowo niewielkie, biorąc pod uwagę wspólną (od 2004 r.) granicę, potencjał gospodarczy i demograficzny Ukrainy oraz szybki wzrost gospodarczy, jaki miał tam miejsce w latach 2000-2008. W 2010 r. Ukraina była dopiero 19 rynkiem eksportowym dla UE i jednocześnie 25 dostawcą na rynki krajów Unii. W latach 2000-2010 jej udział w zewnętrznym eksporcie Unii zwiększył się jednak dwukrotnie (z 0,64% do 1,28%), osiągając bezpośrednio przed kryzysem w 2008 r. nawet 1,92%. Natomiast w imporcie Unii z krajów trzecich znaczenie Ukrainy pozostało na relatywnie niskim poziomie (w 2010 r. udział ten wyniósł 0,49%).

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Wpływ umowy o wolnym handlu Unii Europejskiej z Ukrainą na import Polski – wstępna ocena

Przedmiotem pracy jest ocena wstępnych efektów wdrożenia umowy o wolnym handlu UE-Ukraina (DCFTA) dla polskiej gospodarki. Poddano weryfikacji hipotezę o braku istot-nych zagrożeń dla interesów polskich producentów w wyniku przyznania Ukrainie preferencji handlowych. W celu ustalenia, czy liberalizacja rynku unijnego doprowadziła do istotnych zmian w strukturze lub dynamice ukraińskiego importu do Polski zbadano przywóz ukraiń-skich towarów do Polski w latach 2011-2016. Na podstawie danych o handlu dwukierunko-wym w latach 2015-2016 sformułowano wniosek, że import z Ukrainy w pierwszych latach obowiązywania umowy nie przyniósł ujemnych skutków dla polskiej gospodarki, a główne pozycje w imporcie miały charakter w dużym stopniu komplementarny w stosunku do pol-skiej produkcji. Ustalono, że kontyngenty bezcłowe otwarte dla importu z Ukrainy zostały wykorzystane tylko częściowo. Szczególną uwagę poświęcono importowi ukraińskiego zbo-ża, głównie pszenicy, ze względu ma istotne znaczenie tego produktu dla interesów polskiego rolnictwa. Bliskość geograficzna Ukrainy oraz ogromne możliwości rozwoju jej produkcji rolnej mogą jednak w dłuższym okresie stworzyć ryzyko dla polskich producentów niektó-rych towarów rolnych. Kluczowym warunkiem jest dostosowanie się ukraińskiej gospodarki do wymogów unijnych. Rozwój proeksportowego rolnictwa będzie wymagał jednak znacz-nych nakładów finansowych.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Liberalizacja handlu usługami prośrodowiskowymi – główne problemy

Szacuje się, że w 2010 r. światowe przychody z handlu usługami prośrodowiskowymi wyniosły blisko 506 mld USD. W ujęciu sektorowym największy udział w tych przychodach miały usługi z zakresu gospo-darki wodnej i wodno-ściekowej, a następnie gospodarowanie odpadami stałymi (w tym niebezpiecznymi). Największe przychody ze świadczenia usług prośrodowiskowych osiągnęły kraje rozwinięte – Stany Zjedno-czone, Europa i Japonia. 
Liberalizacja handlu usługami prośrodowiskowymi jest szeroko dyskutowana na forum międzynarodo-wym. W dyskusjach wskazuje się m.in., że omawiany sektor jest trudny do scharakteryzowania, przede wszystkim z powodów klasyfikacyjnych. O sposobie definiowania usług prośrodowiskowych decyduje kilka czynników, w tym wprowadzenie nowych przepisów regulujących zarządzanie zanieczyszczeniami, rosnąca świadomość ekologiczna społeczeństw, a także tendencje prywatyzacyjne i liberalizacyjne, które pobudzają popyt sektora prywatnego na usługi prośrodowiskowe.
Celem artykułu jest wskazanie głównych problemów związanych z uzgodnieniem stanowisk różnych państw zainteresowanych liberalizacją handlu usługami prośrodowiskowymi. Omówiono w nim trudności definicyjne, jak również problemy z ustaleniem takiego wykazu usług, który byłby do zaakceptowania przez wszystkie strony zainteresowane ich liberalizacją. W konkluzji wskazuje się, że pełne pogodzenie stanowisk rządów poszczególnych państw, różnych grup społecznych, organizacji non-profit i środowisk biznesowych jest prawie niemożliwe. Uzgodnienie stanowisk będzie z pewnością wymagać kompromisów i ustępstw ze strony wszystkich negocjujących stron.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rynek mocy. Kolejny etap tworzenia zliberalizowanego rynku energii elektrycznej w Unii Europejskiej

W Europie rośnie ostatnio ryzyko wystąpienia deficytu mocy, koniecznych do zaspokojenia w każdym czasie popytu na energię elektryczną. Brak mocy może powodować przerwy w dostawach energii elektrycznej lub ograniczać poziom zasilania. Przyczyną tego ryzyka jest głównie niedopasowanie elastyczności bloków produkcyjnych w elektrowniach konwencjonal-nych do nowych wymogów, które pojawiły się w rezultacie gwałtownego wzrostu wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych (OZE), w szczególności w elektrowniach wiatrowych i słonecznych, których produkcja zależy od warunków pogodowych. Analiza polskiego sektora wytwórczego zarówno pod kątem wieku, stanu technicznego urządzeń, jak i funkcjonującego „energy mix” wykazała, że segment ten jest szczególnie zagrożony i wymaga utworzenia oraz wdrożenia instrumentów interwencyjnych i pomocowych. Jednym z proponowanych rozwiązań jest utworzenie w miejsce obecnego rynku jednotowarowego, właściwego wyłącznie dla energii elektrycznej, rynku dwutowarowego, uzupełnionego o komponent mocy. Rozwiązanie takie może być także odpowiedzią na kolejne wyzwanie, jakim jest konieczność zastąpienia niektórych kon-wencjonalnych źródeł wytwórczych nowymi, spełniającymi zaostrzone wymogi środowiskowe. Prawidłowo zaprojektowany rynek mocy może być odpowiedzią na powyższą potrzebę. Należy jednak brać pod uwagę powiązania rynku polskiego liniami transgranicznymi z ościennymi ryn-kami energii elektrycznej. Ponadto, rynek mocy jest swoistą formą protekcjonizmu rynkowego, gdyż potencjalnie może wpływać na przepływy transgraniczne. Z tego powodu Unia Europejska traktuje rynek mocy jako rozwiązanie tymczasowe. Pojawia się także ryzyko regulacyjne, w przypadku jeżeli konieczne będzie dopasowanie regulacji rynku energii elektrycznej do nowe-go systemu wsparcia. Regulacje takie będą miały skutki długoterminowe. Poprzedzi je z pewnością rozciągnięty w czasie proces oceny tych skutków zarówno dla rynku lokalnego, jak i handlu energią w Europie.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Wspólna polityka rolna w latach 2014-2020. Kwestie finansowe na tle budżetu wieloletniego

Prace nad budżetem wieloletnim na lata 2014-2020 oraz wspólną polityką rolną, która będzie prowadzona w tym okresie są poważnie opóźnione. Przewiduje się, że budżet będzie przyjęty przez Parlament Europejski dopiero w połowie 2013 roku, a przepisy regulujące WPR jeszcze później. W rezultacie realizowane przez poszczególne państwa programy rozwoju obszarów wiejskich będą w pełni uruchomione najwcześniej pod koniec 2014 roku. Podstawową przyczyną opóźnienia jest spór o wysokość budżetu. Już obecnie wiadomo, że będzie on (w cenach stałych) niższy od budżetu lat 2007-2013. Państwa członkowskie będą zatem musiały niezwykle starannie przygotować programy inwestycji, aby osiągnąć co najmniej takie same efekty, jak w latach 2007-2013.

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Wartości jednostkowe jako miernik konkurencyjności eksportu Polski na tle innych krajów Unii Europejskiej

W artykule wykorzystano wartości jednostkowe (unit values) na poziomie danych zdezagre-gowanych do oceny charakteru strategii konkurowania Polski na rynkach zagranicznych. Wska-zują one, że w 2015 r. 72% wartości polskiego eksportu konkurowało na rynkach zagranicznych ceną, a 28% jakością. Oznacza to, że w porównaniu z 2012 r. udział eksportu konkurującego jakością zwiększył się o blisko 8 pkt. proc. Nastąpiło więc odwrócenie spadkowej dotychczas tendencji eksportu charakteryzującego się wyższymi wartościami jednostkowymi w porównaniu z pozostałymi krajami UE, jaka utrzymywała się w okresie bezpośrednio po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. 
Polska należy do tych krajów Unii, w których dominującą formą konkurowania na rynkach zagranicznych jest strategia niższych cen. W 2015 roku, spośród krajów Unii wyższy udział eksportu o niższych wartościach jednostkowych niż Polska notowały jedynie Hiszpania i Grecja (w obu przypadkach towary konkurujące niższą ceną stanowiły 74% wartości eksportu ogółem). Natomiast największy udział eksportu, który skutecznie konkuruje jakością charakteryzował przedsiębiorstwa z Irlandii (85%), Niemiec (74%) i Belgii (71%). Ogólnie w większości krajów Europy Zachodniej przeważa strategia konkurowania jakością (tylko w Portugalii, Hiszpanii i Grecji większą część eksportu stanowiły produkty konkurujące niższymi cenami), podczas gdy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej przedsiębiorstwa konkurują na rynkach eksportowych częściej niższymi cenami. W tej części Europy wyższy, w porównaniu z Polską, udział towarów konkurujących jakością notowany jest tylko w Czechach i na Węgrzech (odpowiednio 42% i 39%).

Czasopismo: Unia Europejska.pl
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne