rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wiedza rodziców dzieci do drugiego roku życia na temat szczepień ochronnych

Wprowadzenie. Odporność organizmu stanowi podstawowy mechanizm umożliwiający funkcjonowanie w środowisku
naturalnym. Wraz ze wzrostem liczby osób uodpornionych w danej populacji istnieje zmniejszone ryzyko zachorowania
osoby nieuodpornionej.
Cel pracy. Celem niniejszej pracy było uzyskanie informacji na temat poziomu wiedzy rodziców na temat szczepień ochronnych,
ustalenie, czy liczba zaszczepionych dzieci szczepionkami skojarzonymi przewyższa liczbę dzieci zaszczepionych
szczepionkami bezpłatnymi, jak również sprawdzenie, jakie czynniki mają wpływ na zakup szczepionek skojarzonych.
Materiał i metody. Badania metodą sondażu diagnostycznego przeprowadzono wśród rodziców dzieci do 2. roku życia
(dalej: r.ż.).
Wyniki uzyskane z ankiet opracowano przy pomocy programu Excel Windows, z użyciem testu χ² (chi-kwadrat) oraz dokładnego
testu Fishera.
Wyniki. Rodzice w 89% posiadają wiedzę na temat chorób zakaźnych, przeciwko którym prowadzone są szczepienia.
W 14% dzieci nie zostały zaszczepione zgodnie z kalendarzem szczepień. Najczęściej wybieraną szczepionką zalecaną była
szczepionka przeciwko pneumokokom; 63% respondentów kupiło skojarzone preparaty szczepionkowe.
Wykazano, że im wyższe wykształcenie rodzica, tym wyższy odsetek kupujących szczepionki skojarzone.
Wnioski. 1. Poziom wiedzy rodziców na temat chorób zakaźnych i szczepień ochronnych przeciwko tym chorobom oraz
możliwych niepożądanych odczynów poszczepiennych jest zadowalający. 2. Pomimo że dla dużej grupy rodziców cena
szczepionek skojarzonych stanowi barierę finansową, liczba zaszczepionych dzieci szczepionką skojarzoną przewyższa
liczbę dzieci zaszczepionych szczepionkami bezpłatnymi. 3. Wykształcenie rodziców jest czynnikiem wpływającym na
zakup szczepionek skojarzonych. 4. Świadomy wybór przez rodziców szczepionek skojarzonych, a przy tym istnienie
dużej bariery finansowej związanej z ich zakupem, powinien skłonić do rozważenia przynajmniej częściowej refundacji szczepionek skojarzonych.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Zakażenie dróg moczowych u chorych po udarze mózgu - współzależność z procesem rehabilitacji, zapobieganie

Wprowadzenie. Zakażenia dróg moczowych są drugim co do częstości występowania powikłaniem infekcyjnym po udarze
mózgu, a częstość ich występowania waha się w zakresie od 2% do nawet 44% przypadków. Pojawienie się infekcji w postaci
zakażenia dróg moczowych po udarze mózgu, jak potwierdzają liczne prace badawcze, przedkłada się na uzyskanie
gorszych wyników usprawniania i zwiększenie śmiertelności. Rozpoznanie predyktorów tego powikłania umożliwi zastosowanie
skutecznej profilaktyki, a w momencie zachorowania – szybkie leczenie i zapobieganie niekorzystnym skutkom
infekcji. Pozwoli to na prowadzenie rehabilitacji zgodnie z zalecanym schematem.
Cel pracy. Celem pracy jest ustalenie predyktorów zakażenia układu moczowego u pacjentów po udarze mózgu oraz
określenie wpływu infekcji na stan pacjentów i prowadzoną rehabilitację.
Podsumowanie. Zakażenie powoduje wydłużenie czasu hospitalizacji i konieczność stosowania antybiotyków, co generuje
dodatkowe koszty leczenia. Dochodzi do opóźnienia w procesie rehabilitacji neurologicznej, na skutek czego pacjenci uzyskują
gorsze wyniki funkcjonalne w porównaniu do chorych, u których infekcja nie wystąpiła. Zwiększa to ich zależność od
osób trzecich i znacznie obniża szeroko pojętą jakość życia. Uzyskane wnioski sugerują konieczność poszukiwania nowych
standardów postępowania stosowanych w celu zapobiegania infekcji oraz w momencie jej wystąpienia, tak aby pacjenci
mogli uzyskać możliwie jak najwyższą sprawność funkcjonalną.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Występowanie depresji u kobiet chorych na łuszczycę w okresie okołomenopauzalnym a potrzeba wsparcia – przegląd literatury

Zaburzenia hormonalne okresu okołomenopauzalnego niekorzystnie wpływają na stan psychiczny kobiety oraz przebieg łuszczycy. Biologiczną przyczyną występowania większości objawów psychicznych w perimenopauzie jest niedobór estrogenów. Obniżenie ich poziomu w tym okresie powoduje nastroje depresyjne, objawy lękowe, problemy ze snem, zły nastrój, kłopoty z pamięcią i ogólne poirytowanie. Najczęstszym zaburzeniem psychicznych występującym u kobiet w okresie okołomenopauzalnym jest depresja. Dotyczy ona blisko 50% pacjentek. Zmniejszenie poziomu estrogenów wpływa również na stan skóry, powodując wystąpienie niekorzystnych zmian, zarówno w zdrowej, jak i zmienionej chorobowo skórze, w tym pogorszenie przebiegu łuszczycy. Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, niezagrażającą bezpośrednio życiu dotkniętych nią osób, jednak w znacznym stopniu obniżającą komfort życia pacjentów, co może przyczynić się do powstania u chorych osób zaburzeń psychicznych, w tym depresji. Depresja w stosunku do łuszczycy może mieć charakter dwukierunkowy – pierwotny lub wtórny, ponadto obydwa schorzenia mogą wzajemnie modulować swój przebieg – poprzedzać wystąpienie pierwszych objawów, indukować kolejne nawroty i zaostrzenia. Istnieje potrzeba dokonywania oceny nasilenia depresji wśród kobiet chorych na łuszczycę w okresie okołomenopauzalnym, w celu wyodrębnienia spośród nich grupy pacjentek wymagających wczesnego podjęcia działań psychoterapeutycznych. Okazanie wsparcia kobietom chorym na łuszczycę w okresie okołomenopauzalnym może przyczynić się do obniżenia odczuwanej depresji i poprawienia komfortu życia.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Problemy pielęgnacyjne u chorych hemodializowanych z chorobami sercowo-naczyniowymi

Przewlekła choroba nerek jest zespołem chorobowym, który występuje wtedy, gdy na przestrzeni czasu następuje stopniowa
i trwała utrata funkcji nerek. Proces chorobowy wywołany w miąższu nerek, powstały na skutek uszkodzenia lub zmniejszenia
liczby nefronów, prowadzi do upośledzenia funkcji nerek: wydalniczej, wydzielniczej i metabolicznej. Końcowe stadium
choroby wymaga wdrożenia terapii nerkozastępczej. Sposobów leczenia chorych z przewlekłą chorobą nerek (PChN) jest
kilka: przewlekła hemodializoterapia, dializy otrzewnowe oraz przeszczep nerki. W przypadku leczenia dializami należy
odpowiednio wcześnie przygotować dostęp naczyniowy (przetokę tętniczo-żylną lub cewnik dializacyjny). Wśród wielu
problemów zdrowotnych pacjentów leczonych przewlekle dializami czołowe miejsce zajmują choroby sercowo-naczyniowe,
które zwiększają śmiertelność chorych. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association – AHA)
uznało pacjentów z PChN za grupę najwyższego ryzyka w zakresie rozwoju chorób układu krążenia. Profilaktyka chorób
układu sercowo-naczyniowego jest taka sama jak dla ogółu ludności, a rolą pielęgniarki jest zminimalizowanie działań
czynników ryzyka, na które mamy wpływ. Duże znaczenie ma także zapobieganie powikłaniom wczesnym i późnym związanym
z dializoterapią. Zespół terapeutyczny ma za zadanie prowadzić edukację mającą na celu walkę z nikotynizmem,
kontrolę ciśnienia tętniczego i dbać o regularne przyjmowanie przez pacjentów leków hipotensyjnych. Kolejnym zadaniem
będącym sprawą pierwszorzędną w profilaktyce chorób układu krążenia jest regulacja zaburzeń gospodarki lipidowej.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Łobanosowie - dawny ród trockich wójtów

Nie ma chyba innej karaimskiej rodziny, której przedstawiciele tak licznie i tak wyraziście zapisali się na kartach historii Karaimów w Polsce i na Litwie.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ocena stanu odżywienia i składu ciała mieszkańców dolnośląskich i opolskich wsi

Wprowadzenie i cel pracy. Regularne monitorowanie stanu zdrowia, np. przez ocenę stanu odżywienia, oraz podjęta
odpowiednio wcześniej profilaktyka mają decydujący wpływ na prewencję chorób w wieku późniejszym. Celem pracy była
ocena stanu odżywienia osób zamieszkujących tereny wiejskie województw dolnośląskiego i opolskiego z uwzględnieniem
płci i wieku.
Materiał i metody. Badanie zostało przeprowadzone wśród 315 osób zamieszkujących tereny wiejskie województw:
dolnośląskiego i opolskiego. Pomiaru masy ciała oraz analizę jego składu dokonano przy użyciu analizatora składu ciała.
Pozyskano m.in. informacje dotyczące zawartości tkanki tłuszczowej i beztłuszczowej w organizmie, masy mięśni, masy
kości oraz całkowitej zawartości wody, z uwzględnieniem wody wewnątrzkomórkowej i zewnątrzkomórkowej.
Wyniki. Ponad 50% badanych osób charakteryzowało się nieprawidłową masą ciała. Problem ten częściej dotyczył mężczyzn
niż kobiet. U co czwartego badanego zbyt duża była zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie, a u co szóstego – zbyt
mała zawartość wody. Otyłość brzuszna częściej dotyczyła badanych mężczyzn niż kobiet.
Wnioski. Najlepszym stanem odżywienia w oparciu o wskaźnik masy ciała (BMI) i analizę składu ciała charakteryzowały się
osoby z najmłodszej grupy wiekowej (19–30 lat). Wskazane jest monitorowanie stanu odżywienia społeczeństwa w celu
oceny skuteczności prowadzonych działań promujących zdrowy styl życia i aktywność fizyczną oraz możliwości lepszego
planowania dalszej profilaktyki.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Transseksualizm – pytania i wątpliwości

Wiek dojrzewania jest czasem określania własnej tożsamości, odkrywania pragnień, dążeń, również w sferze seksualności. Poszukiwanie siebie, własnej orientacji seksualnej, znajdowanie pierwszych obiektów pożądania jest dla adolescenta nowym, ważnym przeżyciem, wyzwalającym silne emocje. Czasami jednak młody człowiek staje wobec dużych trudności, bowiem to, co odkrywa w sobie, nie znajduje umocowania w społecznych normach, nie jest akceptowane przez rodzinę i otoczenie, a w związku z tym dla samego adolescenta staje się ciężarem trudnym do uniesienia. Konsekwencją nieradzenia sobie z własną seksualnością, jej odbiorem rodzinnym lub społecznym mogą być zaburzenia depresyjne, lękowe, zaburzenia odżywiania oraz różnorodne formy autoagresji. W obliczu wysokiego ryzyka występowania zaburzeń psychicznych u osób w wieku rozwojowym, u których seksualność kształtuje się w sposób odmienny, należy rozważać szerokie spektrum czynników mogących determinować takie, a nie inne oblicze seksualności. Intencją autorów pracy było przedstawienie, w oparciu o przypadek kliniczny, historii człowieka odkrywającego swoją tożsamość płciową, biorąc pod uwagę zarówno osobnicze uwarunkowania, przebyte zdarzenia traumatyczne, jak i kontekst rodzinny pacjenta oraz konsekwencje procesu coming out. Autorzy starali się zwrócić uwagę na złożoność i wielostopniowość procesu ujawniania się, który stał się możliwy dopiero po zapewnieniu adolescentowi zrozumienia, wsparcia i akceptacji. Tym samym ukazano kluczową rolę środowiska, które może sprzyjać procesowi odkrywania się i umożliwić go lub przeciwnie – utrudnić czy też całkowicie go zablokować. Transseksualizm w różnych środowiskach budzi sporo kontrowersji, pytań i wątpliwości. Historia hospitalizowanego pacjenta obrazuje złożoność problemów, z którymi zmagają się osoby z zaburzeniami tożsamości płciowej. W ocenie autorów priorytetem są kompleksowe i zintegrowane oddziaływania terapeutyczne, umożliwiające osobom transseksualnym spokojne i godne życie w harmonii ze sobą oraz otaczającym je światem.

Czasopismo: Psychiatria i Psychologia Kliniczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, psychologia
Ulica Karaimska w Haliczu

Choć dziś mieszkają tu tylko dwie przedstawicielki halickiej społeczności, wciąż jeszcze stoją domy należące niegdyś do Karaimów.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Narażenie na kadm konsumentów warzyw korzeniowych uprawianych na zanieczyszczonych glebach województwa śląskiego

Wprowadzenie. Kadm jest istotnym środowiskowym czynnikiem ryzyka zdrowotnego mieszkańców Górnego Śląska.
W związku z uprawą roślin jadalnych na często zanieczyszczonej kadmem glebie pól uprawnych, ogrodów przydomowych
i ogródków działkowych województwa śląskiego problem narażenia mieszkańców tego regionu na kadm jest wciąż aktualny.
Cel pracy. Celem pracy była ocena narażenia na kadm mieszkańców centralnej części województwa śląskiego konsumujących
warzywa korzeniowe pochodzące z lokalnych upraw.
Materiał i metody. Materiał do badań stanowiły 54 próbki gleb i 70 próbek warzyw z 7 wybranych miast na prawach powiatu
i 2 gmin województwa śląskiego. Spośród warzyw badano próbki marchwi, pietruszki oraz selera, natomiast próbki
gleby pochodziły z rodzinnych ogrodów działkowych (ROD), pól uprawnych i ogrodów przydomowych. Zawartość kadmu
(Cd) w próbkach oznaczono metodą bezpłomieniowej absorpcji atomowej (ETAAS) oraz techniką atomowej spektrometrii
emisyjnej ze wzbudzeniem w plazmie indukowanej (ICP-OES), a następnie dokonano szacunkowej oceny narażenia na
kadm konsumentów lokalnie uprawianych warzyw.
Wyniki. Średnia zawartość kadmu w badanych glebach wyniosła 4,8 mg/kg świeżej masy (dalej: św.m.), co stanowi 160%
najwyższej dopuszczalnej wartości. Najwyższe średnie stężenia tego pierwiastka zostały wykazane w próbkach gleb z rodzinnych
ogródków działkowych (ROD) znajdujących się w Chorzowie (15,2 mg/kg suchej masy – dalej: s.m.). W przypadku
aż 66 spośród 70 badanych próbek warzyw stwierdzono przekroczenie najwyższego dopuszczalnego stężenia kadmu.
Wnioski. Zawartość kadmu w większości badanych prób gleb oraz warzyw korzeniowych, pobranych z terenów uprawnych
województwa śląskiego przekraczała maksymalne dopuszczalne stężenia i wskazuje na potencjalne zagrożenie zdrowia
konsumentów roślin jadalnych uprawianych lokalnie.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Bryczką do Wodnik

W dziejach Karaimów zapisało się niewiele kobiet. Dlatego warto wspomnieć jedną z pierwszych Karaimek, które zdobyły wykształcenie i pracowały zawodowo.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Ocena wytrzymałości dzieci kwalifikowanych do klasy o profilu narciarstwo biegowe na tle grupy kontrolnej na podstawie wybranych testów motorycznych

Wstęp. Wytrzymałość jest to odporność organizmu na zmęczenie wywołane wysiłkiem fizycznym. Wyraża się zdolnością
do wykonywania możliwie dużej pracy i kontynuowania jej przez długi czas (ponad 60 sekund). Wartości poziomu wydolności
u dziewcząt i chłopców do okresu pokwitania nie różnią się. Największe tempo przyrostu wytrzymałości u chłopców
przypada pomiędzy 6.–10. rokiem życia. Spośród dziesięciolatków większa wytrzymałość cechuje dziewczynki. Chłopcy
charakteryzują się natomiast większą wytrzymałością od 12. roku życia.
Cel badań. Celem pracy jest ocena poziomu rozwoju wytrzymałości dziewcząt i chłopców w wieku 9–10 lat uczęszczających
do Szkoły im. Ferdynanda Mareckiego w Supraślu.
Metodyka. Badaniami objęto dzieci kończące trzecią klasę Szkoły Podstawowej z Zespołu Szkół Sportowych w Supraślu
i okolicznej Szkoły Podstawowej w Ogrodniczkach. Łącznie przebadano 470 dzieci w wieku 9–10 lat w latach 2003–2013. Do
oceny wytrzymałości posłużono się testem: bieg na dystansie 500 m, który jest zgodny z wytycznymi Szkolnego Związku
Sportowego (1981).
Wyniki. Chłopcy uzyskiwali nieznacznie lepsze wyniki w biegu na 500 m niż dziewczęta. Jedynie w roku 2012 to dziewczynki
okazały się lepszymi biegaczkami niż ich koledzy. We wszystkich badanych rocznikach zarówno chłopcy, jak i dziewczęta
przydzieleni do klas o profilu narciarstwo biegowe osiągali lepsze rezultaty w biegu na 500 m w porównaniu z ich rówieśnikami
kontynuującymi swą edukację w klasie niebędącej sportową. Najlepszy średni czas biegu na 500 m w obu rówieśniczych
grupach płci odnotowano w 2003 roku. Najdłużej ten dystans pokonywano w 2011 roku.
Wnioski. Zrealizowane badania potwierdziły większą wytrzymałość chłopców na wysiłek fizyczny w stosunku do dziewcząt.
Dzieci uczęszczające do klas o profilu narciarstwa biegowego charakteryzuje większa wytrzymałość fizyczna w stosunku
do uczniów klas niesportowych.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wpływ przygotowania marchwi do spożycia na stężenie metali ciężkich w konsumowanym produkcie

Wprowadzenie. Metale ciężkie są częstym zanieczyszczeniem środowiska. Zdolność do kumulacji oraz mobilność metali
ciężkich w środowisku powoduje, że ich ponadnormatywne stężenia mogą być oznaczane w produktach żywnościowych.
Spożywanie marchwi, która wykazuje skłonność do pobierania i kumulacji metali ciężkich w korzeniu spichrzowym może
być istotnym źródłem narażenia człowieka na te pierwiastki.
Celem pracy była analiza pod kątem zanieczyszczenia metalami ciężkimi marchwi pochodzącej z różnych punktów sprzedaży
w zależności od sposobu przygotowywania jej do spożycia.
Materiał i metody. Materiał do badań stanowiło 10 prób marchwi dostępnej w sprzedaży na terenie województwa śląskiego.
Przy użyciu spektrometru bezpłomieniowej absorpcji atomowej z atomizacją elektrotermiczną (ETAAS) określono
występowanie ołowiu (Pb), kadmu (Cd) oraz cynku (Zn) w próbach takich jak: sok, marchew obrana gotowana, marchew
obrana surowa, marchew cała świeża, a także w częściach niekonsumowanych przez człowieka (wytłoki z soku, obierzyny).
Wyniki. Marchew uprawiana na glebach zanieczyszczonych jest istotnym źródłem metali ciężkich w diecie. Największe
ryzyko dla zdrowia spośród analizowanych pierwiastków stanowi kadm. Badania wykazały, że sposób przygotowania
marchwi do konsumpcji ma wpływ na wielkość narażenia drogą pokarmową na kadm oraz cynk.
Wnioski. Miejsce zakupu, niezależnie od charakteru i rozmiaru jednostki handlowej, nie stanowi identyfikacji wielkości
narażenia konsumenta na metale ciężkie. Ze względu na wykazaną zależność zawartości metali, zwłaszcza kadmu, od
sposobu przygotowania marchwi do konsumpcji wydaje się istotne upowszechnienie tej wiedzy i jej wykorzystanie w indywidualnym
zarządzaniu ryzykiem zdrowotnym.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Historia pewnego obywatelstwa

Na początku lutego 1974 roku spotkaliśmy się z Milą [Zajączkowską-Hensel] w Wenecji. Pojechaliśmy do Mediolanu i Florencji, gdzie Mila poznała się ze stryjostwem, ale po miesiącu musiała odjechać, gdyż kończył jej się urlop, jak też i ważność wizy. Odleciała z Rzymu. Latem spotkaliśmy się w Zurychu i pojechaliśmy przez Francję do Włoch […]

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Z wyrazami wdzięczności dla Maniusia

Za co kochamy członków rodziny starszych od nas o jedno pokolenie? Za sprawowanie opieki nad nami, kiedy nie potrafimy jeszcze się uporać z zagadkami dnia powszedniego, za błysk w oku w godzinach żartów, za pewność siebie, której tak chcemy się nauczyć, za genialne pomysły na spędzanie czasu wolnego, za swobodne poruszanie się w świecie zewnętrznych obowiązków, który nas wprawia w zakłopotanie. Za tysięczne inspiracje, podpowiedzi i taktowne wprowadzanie nas w dorosłość.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
O weselach w dawnym Łucku

Jak wyglądały oświadczyny, zaręczyny i wesela łuckich Karaimów przed stu pięćdziesięcioma i więcej laty.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Nowoczesne techniki transplantacji narządów

Transplantologia to jedna z najbardziej intensywnie rozwijających się dziedzin medycyny, której pełny rozkwit rozpoczął
się na przełomie XIX i XX wieku wraz z pierwszymi przeszczepami organów zakończonymi sukcesem, dającymi pacjentom
nadzieję na „drugie życie” i zdrowie. Obecnie, po odkryciu chirurgicznych i immunologicznych aspektów transplantacji,
najbardziej dotkliwym problemem jest brak organów. Naukowcy stawiają przed medycyną również coraz to nowe wyzwania
wraz z wprowadzeniem procedury przeszczepu twarzy, przeszczepu u noworodka oraz planowanej procedury przeszczepu
głowy.
Celem poniższej pracy jest przedstawienie najnowszych wyzwań technicznych związanych z transplantacją: hodowli organów
oraz 3D bioprintingu, przeszczepu głowy, ksenotransplantacji.
Liczne badania stwierdzają niezwykły postęp w pracach nad syntetyzowaniem organów z iPSC – pierwsze próby regeneracji
serca, wątroby, kości i rogówki zwiastują początek medycyny regeneracyjnej i nowej ery w transplantologii, w której
możliwość użycia syntetycznych organów wyeliminuje potrzebę ludzkich dawców. Niezbędna wydaje się w planowaniu
powyższych osiągnięć technika 3D bioprintingu, dzięki której będzie możliwe harmonijne odtworzenie anatomicznych
i histologicznych struktur i zależności. Intensywne badania prowadzone są również w aspekcie przeszczepu głowy, w którym
najważniejszymi dylematami operatywy są m.in. głęboka hipotermia, anastomoza rdzenia kręgowego oraz następcze
uszkodzenie drogi rdzeniowo-wzgórzowej, niepokoją również liczne argumenty natury etycznej i moralnej, związane
z przeprowadzeniem zabiegu.
Mimo iż w transplantologii obserwuje się ogromny postęp techniczny w ostatnim dwudziestoleciu, to powyższe procedury
czeka jeszcze wiele wyzwań natury technicznej oraz etycznej.

Czasopismo: Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Czasem we śnie widzę Kale...

Głód w 1922 r. zmusił go do opuszczenia rodzinnych stron. Ale wracał do nich przy każdej okazji, próbując ocalić karaimskie dziedzictwo dawnego Krymu.

Czasopismo: Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii