rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sfera publiczna i edukacja w świetle teorii reprezentacji społecznych

W tekście podjęto próbę pokazania związków, zachodzących między sferą publiczną a edukacją przez pryzmat głównych założeń teorii reprezentacji społecznych (SRT – Social Representations Theory) Serge’a Moscoviciego. W tym celu na początku przedstawione zostało pokrótce Habermasowskie rozumienie sfery publicznej, a następnie przywołano, za Jovchelovitch, tezę o istnieniu dialektycznej relacji między sferą publiczną a reprezentacjami społecznymi. Na koniec, podniesiono kwestię funkcjonalności podejścia, związanego z reprezentacjami społecznymi w badaniach empirycznych, prowadzonych w polu edukacji, zamieszczono także kilka przykładów i wniosków z międzynarodowych badań, dla których teoria społecznych reprezentacji stanowiła główną perspektywę teoretyczną i metodologiczną.
 

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ewaluacja własnej pracy nauczycieli – obszary, rozumienie, współpraca

Materiał poddany analizie stanowi część danych zgromadzonych podczas ewaluacji zewnętrznych, dotyczących ewaluacji własnej pracy nauczycieli i angażowania do jej realizacji innych. Dane poddano analizie ilościowej i jakościowej. Z badania wynika, że obszary najczęściej poddawane autoewaluacji to metody nauczania, osiągnięcia uczniów, ocenianie oraz dostosowanie wymagań do potrzeb i możliwości uczniów. Nieliczni nauczyciele wskazują na formy angażowania innych nauczycieli do prowadzonej ewaluacji, które odnoszą się do procesu badawczego. Kiedy to robią, współpraca najczęściej dotyczy pomocy w opracowaniu narzędzi badawczych i gromadzenia danych.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Idea edukacji holistycznej a gotowość na zmiany wśród nauczycieli, biorących udział w projekcie „Umiem się uczyć” – refleksja krytyczna

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja projektu „Umiem się uczyć” realizowanego w latach 2011–2014 w szkołach województwa warmińsko-mazurskiego oraz jego efektów. Projekt miał charakter innowacji edukacyjnej. Udział w nim pozwolił autorce na krytyczny wgląd w zdolności adaptacji nauczycieli szkolnych do zmian rzeczywistości edukacyjnej poprzez stosowanie innowacyjnych metod nauczania dostosowanych do możliwości i potrzeb uczniów. Autorka porusza problem oporu wobec zmian i sposobów jego przezwyciężania w kontekście społecznym szkoły. Wnioski wynikające z tej krytycznej refleksji mogą stanowić przyczynek do ewentualnych zmian w obszarze praktycznego doskonalenia kompetencji nauczycielskich.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kolegia nauczycielskie jako alternatywna forma kształcenia nauczycieli – idee założycielskie, oczekiwania, niepokoje

Przeobrażenia polityczne w Polsce na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku oraz bliska perspektywa wejścia do Unii Europejskiej były głównymi przyczynami podjęcia przez polski rząd wprowadzenia zmian w polskim systemie edukacji oraz unowocześnienia kształcenia nauczycieli. W 1990 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej powołało do życia kolegia jaką nową formę organizacyjną zawodowego przygotowania nauczycieli (dotyczyło to zwłaszcza wczesnej edukacji, nauczania języków obcych, matematyki i języka polskiego). Kolegium Nauczycielskie (ZKN) w Szczytnie jest dobrym przykładem przebiegu procesu tych zmian.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Miejsce nauczyciela w kulturze szkoły

Kultura szkoły była w pedagogice (zwłaszcza polskiej) marginalizowana, obecnie jednak coraz częściej jest przedmiotem badań. W prezentowanym artykule kategoria kultury szkoły ukazana jest jako kontekst funkcjonowania nauczyciela. Badania prezentują nauczyciela jako odtwórcę, a nie twórcę kultury szkoły.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nauczyciel we współczesnej rzeczywistości edukacyjnej: menadżer, urzędnik czy obywatel?

Artykuł prezentuje rozważania, dotyczące roli nauczyciela we współczesnej rzeczywistości, zdominowanej kulturą neoliberalną, w tym: osłabieniem instytucji demokratycznych; korporacyjnym modelem funkcjonowania instytucji edukacyjnych, dyskursem menadżeryzmu, sprowadzającym procesy edukacyjne do strategii zarządzania, rozwojem biurokracji jako modelu sprawowania władzy nad podmiotami. Postawiono w nim tezę, że nauczyciel jako „biurokrata” i „menadżer” to współczesne oblicza narzuconej mu roli zawodowej i społecznej, stanowiące zaprzeczenie roli obywatelskiej.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Nowicjusze: proces zakotwiczania w zawodzie nauczycielskim

Badanie procesu przejścia/integracji nowego nauczyciela sporadycznie jest przedmiotem badań w pedeutologii. Dominujący, funkcjonalistyczny sposób myślenia o roli zawodowej koncentruje się głównie na problemach adaptacji nauczyciela do miejsca pracy i jest zazwyczaj sprowadzony do statycznej diagnozy (bardziej lub mniej udanego) dopasowania się „nowego” do istniejących, zewnętrznie przyjętych standardów. W analizach tych pomija się tak ważne z punktu widzenia procesów stawania się nauczycielem konteksty, które powstają na styku interakcji jednostka-jednostka, jednostka-grupa profesjonalna, jednostka-kultura instytucji.W artykule prezentuję wstępne rezultaty badań dotyczących procesu stawania się nauczycielem na starcie kariery zawodowej, tj. w okresie przejścia/włączania się nauczycieli (nowicjuszy) do grupy zawodowej umiejscowionych w koncepcjach „obcych” dla tradycyjnej pedeutologii – interakcjonizmu symbolicznego i teorii migracyjnych.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Praktyka edukacyjna oparta na dowodach naukowych – założenia, dylematy, perspektywy

Celem artykułu jest wskazanie na możliwości, ale i na ograniczenia, jakie wiążą się z upowszechnianiem praktyki, opartej na dowodach naukowych w edukacji. Podjęto w nim próbę rekonstrukcji założeń tej koncepcji z punktu widzenia aktualnych potrzeb praktyki. Artykuł skupia się na kilku kwestiach, istotnych dla implementacji evidence-based practice (EBP) w edukacji. Pierwsza z nich odnosi się do istoty tej koncepcji oraz jej związków z innymi instrumentami, wykorzystywanymi w pracy profesjonalnej – ewaluacją oraz badaniami w działaniu. Drugą z podejmowanych w tekście kwestii jest problem identyfikacji danych, którym można nadać status dowodów naukowych. Artykuł kończy dyskusja na temat szans, jakie dla rozwoju profesjonalnego nauczycieli tworzy EBP.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przygotowanie do zawodu nauczyciela wczesnej edukacji w percepcji studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

W niniejszym tekście podejmowany jest problem przygotowania studentów do zawodu nauczyciela wczesnej edukacji. W pierwszej części opracowania problem kształcenia nauczycieli w różnych krajach europejskich przedstawiony jest w świetle Raportu Eurydice dla Komisji Europejskiej z 2013 r., a także zaprezentowana jest koncepcja Sylvii Yee Fan Tang, dotycząca dynamiki stawania się studentów nauczycielami. W drugiej części prezentowane są badania przeprowadzone przez autorkę wśród studentów Wydziału Nauk Społecznych w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Wyniki badań, poddane interpretacji na podbudowie teorii dwóch racjonalności Roberta Kwaśnicy, ujawniają ich postawę roszczeniową i myślenie (racjonalność) adaptacyjne w zakresie przygotowania do zawodu, z jednej strony, z drugiej zaś widoczne są cechy racjonalności emancypacyjnej, co widać w ich konstruktywnej, choć niezbyt mocno uzasadnionej, propozycji zmian w kształceniu.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Temporalne porządkowanie codzienności szkolnej w gimnazjum – perspektywa nauczycieli

W artykule podjęto rozważania, dotyczące temporalnego porządkowania codzienności szkolnej, ukazywane z perspektywy nauczycieli gimnazjum. Celem tekstu jest zaprezentowanie wybranych reguł temporalnego porządkowania codzienności w gimnazjum i ich znaczenia dla funkcjonowania nauczycieli. W tekście zaprezentowano przykłady dopasowywania się nauczycieli do przepisów oraz wymogów stawianych przez dyrekcję. Analiza wyników badań umożliwiła wyłonienie mechanizmów wprowadzania w szkole temporalnego ładu. W tekście zwrócono uwagę na różnice w dopasowywaniu się badanych nauczycieli do temporalnych reguł. Na podstawie analizy wyników badań wyróżniono trzy kategorie osób: nauczycieli „na czasie”, chwilowo „nie na czasie” oraz przynależących do „świata opóźnionych”.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tutoring rówieśniczy w edukacji, czyli jak uczniowie uczą się od siebie wzajemnie i co z tego wynika

W niniejszym tekście przedstawiam tutoring rówieśniczy jako jedną z możliwości aktywnego uczenia się dzieci w kontaktach z innymi dziećmi w roli nauczycieli nieprofesjonalnych. Ten rodzaj uczenia się wymaga interakcji między bardziej i mniej kompetentnym partnerem. Ramy teoretyczne dla moich rozważań wytycza konstruktywizm społeczny w ujęciu Wygotskiego. W artykule prezentuję wybrane badania na temat uczenia się dzieci od siebie wzajemnie, eksponując korzyści płynące dla uczestników tutoringu w zakresie rozwoju poznawczego i społeczno-emocjonalnego oraz możliwe przyczyny nieskuteczności tej formy uczenia się dzieci.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Warsztat pracy nauczyciela wczesnej edukacji a jego świadomość zawodowa

W artykule poruszono problematykę warsztatu pracy nauczyciela jako znaczącego, lecz niedocenianego elementu jego tożsamości zawodowej. Na przykładzie Laboratorium Wczesnej Edukacji zaprezentowano model pracy, w trakcie której nauczyciel może uzyskać poczucie samoświadomości i autonomii pedagogicznej. Warsztat pracy został opisany jako rodzaj przestrzeni, w której działają nauczyciel i jego uczniowie.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Współpraca środowiska szkolnego i rodzinnego w opinii nauczycieli z małych szkół wiejskich

Artykuł prezentuje wyniki badań sondażowych, dotyczących współpracy rodziny i szkoły w percepcji nauczycieli małych wiejskich szkół podstawowych i gimnazjów, zlokalizowanych w województwie warmińsko-mazurskim. Podejmowane w nim kwestie odnoszą się do rzeczywistego, deklarowanego i oczekiwanego wymiaru zaangażowania rodziców w życie szkoły.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zabawa, rozmowa, a może rysunek – nauczycielskie badania świata dziecka

Badaniem świata dziecka zajmuję się już od kilku lat. Poszukuję sposobu dotarcia do dziecka, jednakże im dłużej próbuję swoich sił jako badaczka w świecie doświadczeń dziecięcych, tym więcej mam wątpliwości, czy rzeczywiście udaje nam się dotrzeć do dzieci, czy może to jedynie nasz dorosły konstrukt dziecięcej rzeczywistości. W niniejszym artykule prezentuję doświadczenia odnośnie do badań nad dzieckiem/badań z dzieckiem, które zdobyłam razem ze studentkami studiów podyplomowych edukacji wczesnoszkolnej w czasie realizacji projektu badawczego: Innowacyjne metody w edukacji wczesnoszkolnej. Próbuję znaleźć odpowiedzi na nurtujące mnie pytania: Kto powinien badać dzieci?, Prowadzić badania z dziećmi?, Gdzie?, W jaki sposób?. Jednocześnie poszukuję wyjaśnień swoich wątpliwości: Jak odróżnić perspektywę dziecka od perspektywy dorosłego?, W jaki sposób w badaniach uniknąć pozycji siły i zależności pomiędzy dorosłym a dzieckiem? Opierając się na naszych spostrzeżeniach i doświadczeniach, postaram się rozstrzygnąć te dylematy, wskazując na zastosowanie podejścia mozaikowego Alison Clark w badaniach dzieci/z dziećmi.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Dociekania robotnicze. Analiza filozoficzna

Artykuł prezentuje kwestię dociekań robotniczych. W pierwszej części zostaje dokonana krótka charakterystyka wspomnianych dociekań oraz zarysowany zostaje ich historyczny rozwój. W części drugiej dociekania robotnicze poddane są filozoficznej analizie, koncentrującej się przede wszystkim na radykalnej wersji dociekań, czyli tak zwanych współbadaniach. Wskazane zostają pewne problemy w ich rozumieniu, relacji między radykalnym nurtem dociekań a akademicką metodologią. Na koniec określone zostaje znaczenie, jakie dociekania robotnicze mogą mieć dla pedagogiki, przede wszystkim zaś dla pedagogiki pracy.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Droga do zawodu nauczyciela i motywy jej wyboru – w świetle autobiograficznych wypowiedzi studentów studiów pedagogicznych

W artykule przedstawiono wyniki badań jakościowych nad drogą do zawodu nauczyciela i towarzyszącymi jej motywami. W badaniach wzięto pod uwagę uwarunkowania biograficzne oraz społeczno-kulturowe i ekonomiczne. Badania zostały przeprowadzone na przełomie 2013/14 roku na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach, na Wydziale Pedagogicznym i Artystycznym. Objęto nimi 65 kandydatów na nauczycieli – studentów magisterskich studiów pedagogicznych na specjalności edukacja wczesnoszkolna i przedszkolna z nauczaniem języka angielskiego.
W badaniach zastosowano metodę swobodnej wypowiedzi autobiograficznej na temat. „Moja droga do zawodu nauczycielskiego. Kontekst autobiograficzny i społeczno-kulturowy”. Badania pozwoliły na zdobycie wiedzy na temat kształtowania się dróg wejścia do zawodu nauczyciela i motywacji wyboru zawodu u kandydatów na nauczycieli oraz ukazanie szerszego kontekstu jej kształtowania się i rozwoju. Wyniki badań wzbogacają wiedzę o zawodzie nauczyciela oraz o rozwoju zawodowymnauczycieli we współczesnych uwarunkowaniach.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Edukacja dla wspólnoty? Krytyczna analiza podstaw programowych kształcenia ogólnego

W prezentowanych badaniach poszukiwano odpowiedzi na pytanie: Czy podstawy programowe kształcenia ogólnego zakładają osiągnięcie efektów uczenia się istotnych z punktu widzenia wspólnoty konstruktywistycznej (refleksyjnej, otwartej)? W badaniu skoncentrowano się na występowaniu w podstawach programowych I, II, III, i IV etapu edukacyjnego takich efektów uczenia się, które prowadzą do rozwijania kompetencji związanych z współpracą, komunikacją, autonomią, krytycznym myśleniem i odpowiedzialnością oraz partycypacją obywatelską i aktywność publiczną. Wyniki badań dowodzą, że wszystkie one są słabo reprezentowane w podstawach programowych.
Badania były realizowane w ramach projektu Improving Teaching Methods for Europe, finansowanego z program UE Erasmus+ Partnerstwo Strategiczne.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ekonomia dla emancypacji: doktryny gospodarcze w Instytucie Paula Freirego

Podstawowym zadaniem tego tekstu jest rekonstrukcja doktryn ekonomicznych, obecnych w Instytucie Paula Freirego, szeroko znanym z promowania i wdrażania pedagogiki emancypacyjnej w świecie. Badacze związani z krytyczną filozofią edukacji Freirego pokonują charakterystyczny dla krytycznej teorii edukacji impas poprzez udaną próbę opracowania alternatywnych rozwiązań gospodarczych, zamiast prostego rozwijania niekończącej się krytyki kapitalistycznej praktyki społecznej. Artykuł zawiera omówienie założeń pozytywnego programu ekonomicznego freirystów, ze szczególnym uwzględnieniem Solidarnej Ekonomii Ludowej oraz inkluzywnych polityk publicznych.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Indywidualność jako wyraz emancypacyjnych dążności człowieka. Refleksja nad koncepcją Jana Szczepańskiego

Tekst ma na celu zgłębienie socjologicznego namysłu nad rolą „czynnika indywidualnego” w procesie przemian społecznych. Nawiązując do koncepcji indywidualności Jana Szczepańskiego, ukazuje problem społecznej natury człowieka oraz negatywnych konsekwencji procesów grupowych. Nadzieją na przezwyciężenie tych ostatnich jest powrót jednostki do świata wewnętrznego, którego swoistość pozwala na krytyczny ogląd rzeczywistości społecznej. Artykuł zawiera tezę, że indywidualność człowieka, choć bazuje na potencjalnych atrybutach każdej osoby, stanowi zwieńczenie procesu rozwojowego. Jest fazą, w której jednostka jest w stanie w sposób świadomy nie tylko zmieniać własne życie – tożsamość – ale także reorganizować otaczające je środowisko społeczne. Natomiast w kontekście społeczno-kulturowym można uznać, iż kategoria indywidualności jest próbą przekroczenia obecnego dotychczas napięcia między indywidualizmem a kolektywizmem. Dotyczy bowiem problemu relacji człowieka z Innym (innością), w której potencjał indywidualności mobilizuje emancypacyjne dążności obu uczestników owego spotkania.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Krytyka umasowienia szkolnictwa wyższego w Polsce i Stanach Zjednoczonych – analiza dyskursu mediów masowych

Uniwersalizację dostępu do wykształcenia wyższego uznawano za wielkie osiągnięcie krajów demokratycznych, podstawę dla ich rozwoju gospodarczego i społecznej ruchliwości. Ostatnie lata przyniosły jednak znaczą zmianę w treści narracji dotyczących szkół wyższych. Najbardziej radykalne formy krytyki zawierają sugestię, że konieczne jest dokonanie częściowego „odszkolnienia” społeczeństwa przez cofnięcie procesów umasowienia.
Celem tego artykułu jest przedstawienie wyników krytycznej analizy dyskursu (KAD) odszkolnienia na podstawie źródeł pochodzących z USA i Polski. Zastosowanie KAD pozwala mi pokazać, jak te, z pozoru podobne, narracje mają u swych podstaw dwie przeciwstawne ideologie polityczne – liberalny indywidualizmu w wypadku USA i konserwatywny paternalizm w Polsce. Wskazuję też, w jaki sposób rzeczywista sytuacja absolwentów szkół wyższych stawia w wątpliwość racjonalność prognoz i planów formułowanych w obu odmianach analizowanego dyskursu.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Poza dyskurs kompetencji w edukacji krytycznej. „Trzeci termin” oraz Paula Freirego i Jacquesa Rancière’a idea dialogu „zapośredniczonego”

Głównym celem artykułu jest podważenie zasadności użycia języka kompetencyjnego w pedagogice krytycznej. W oparciu o literaturę przedmiotu staram się pokazać, w jaki sposób język kompetencyjny wpisuje się w indywidualistyczny paradygmat edukacyjny, a tym samym – staje się bezwartościowy dla projektu krytycznego, zainteresowanego emancypacją oraz zmianą społeczną w kierunku bardziej równego i sprawiedliwego społeczeństwa, opartego na wartościach wspólnotowych oraz solidarności. Moim zamiarem jest również zarysowanie relatywnie nowej perspektywy teoretycznej dla pedagogiki krytycznej, która, w miejsce koncentracji na dyspozycjach indywidualnych, stawia w centrum zainteresowania proces upodmiotowienia, którego istotę stanowi społeczne „my”. Warunkiem tak rozumianej edukacji jest dialog, wychodzący jednak poza tradycyjne ujęcie, rozumiane w kategoriach relacji międzypodmiotowej, w stronę idei zapośredniczenia. Opartą na tym koncepcję nazywam pedagogiką „trzeciego terminu” lub mediacji, którą wyprowadzam z teorii takich autorów, jak Jacques Rancière oraz Paulo Freire.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Racjonalny strach? O pedagogii lęku w dyskursie publicznym

Celem artykułu jest ukazanie rezultatów krytycznej analizy i interpretacji polemiki na temat obowiązkowych szczepień, toczonej na łamach tygodnika „Polityka” w 2012 roku. Na podstawie analizy strategii dyskursywnych, zastosowanych w badanym tekście, stwierdzono konstytutywną rolę strategii autoryzacji, która – wobec nadmiaru zastosowanych przez polemistów środków retorycznych oraz sile „retoryki wykluczania” – paradoksalnie zrodziła „problem” autorytetu. Uzyskane rezultaty omówione zostały z perspektywy pedagogicznej, szczególnie zainteresowanej edukacyjnymi konsekwencjami praktyk dyskursywnych i pedagogii. Ze względu na specyficzne organizacyjne i ideowe wymiary badanego dyskursu, został on zinterpretowany przez pryzmat związków perswazji i patosu w pedagogii lęku – lęku przed dyskursywnie konstruowanym WROGIEM.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Symbolika objawu psychosomatycznego u dziecka – studium przypadku

Artykuł porusza problematykę chorób psychosomatycznych u dzieci, które coraz częściej występują i przejawiają się w szkole, czego przykładem jest omówiony przypadek Kasi. W powstawaniu tego rodzaju schorzeń dominującą rolę odgrywa psychika, a szczególnie nierozwiązane konflikty, urazy i, wiążące się z nimi, niewyrażone negatywne emocje. Dziecko chore psychosomatycznie cierpi nie mniej niż chory somatycznie, a bolący narząd symbolicznie odnosi się do problemu, z jakim dziecko musi się zmierzyć.
Jak odczytać tę symbolikę i w jaki sposób pomóc dziecku choremu psychosomatycznie w szkole, to jedna z kilku kwestii, poruszonych w tym artykule.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Włączanie i integracja a stygmatyzacja osób z niepełnosprawnością w polskiej edukacji

Celem podjętych rozważań jest ukazanie fenomenu różnorodności zjawiska niepełnosprawności i uczynienia z niego centrum myślenia o edukacji. Doświadczenia edukacyjne osób z niepełnosprawnością, ich opinie, potrzeby mogą stanowić podstawę rekonstrukcji czy też rekonceptualizacji kształcenia. Utrudnienia w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnością to jedna z najbardziej ograniczających barier społecznych. Kształcąc się w określonym typie szkoły, osoba z niepełnosprawnością zdobywa dostępne wykształcenie, a nie takie, które spełniałoby jej oczekiwania i aspiracje. Autorka dowodzi, że to, do czego taka osoba zostanie doskonale przygotowana w trakcie procesu kształcenia, to rola osoby z niepełnosprawnością. Niepełnosprawność staje się centralną kategorią organizującą jej życie, staje się również podstawową kategorią wpływająca na kształtowanie tożsamości społecznej i prowadzi do wytworzenia zranionej tożsamości.

Czasopismo: Forum Oświatowe
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Tomasz Kuczur, Przestępstwo szpiegostwa w Polsce w XX i XXI wieku. Polityka kryminalna, zakres kryminalizacji, uwarunkowania systemowe, Bydgoszcz 2020, ss. 704

recenzja tekstu: Tomasz Kuczur, Przestępstwo szpiegostwa w  Polsce w  XX i  XXI wieku. Polityka kryminalna, zakres kryminalizacji, uwarunkowania systemowe, Bydgoszcz 2020, ss. 704

Czasopismo: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Syndrom śląskiej kotwicy – wokół dylematów tworzenia klimatu innowacyjnego

Głównym zamysłem opracowania jest socjologiczna refleksja nad uwarunkowaniami klimatu innowacyjnego, jaki obecnie panuje w  województwie śląskim. Teoretycznym układem odniesienia jest autorska propozycja uporządkowania czynników stanowiących o syndromie śląskiej kotwicy. Ma ona umocowanie w: uwarunkowaniach historycznych, wielokulturowości regionu, monokulturze gospodarczej, uwarunkowaniach politycznych, mentalności mieszkańców i jakości życia. Analiza uwzględniać będzie znane i dyskutowane koncepcje innowacyjności, organizacji uczących się i regionu uczącego się. Rozważaniom teoretycznym towarzyszą odwołania empiryczne, dla uargumentowania stawianych tez sięgnięto do wywiadów swobodnych prowadzonych wśród regionalnych elit z lat 2000, 2001 i 2008 oraz wyselekcjonowanych wyników badań ilościowych przeprowadzonych na próbie 1297 dorosłych mieszkańców województwa śląskiego. Wnioski prowadzą do stwierdzenia, że każde z uwarunkowań śląskiej kotwicy ma zasadniczy – negatywny wpływ na obserwowane wyhamowanie rozwoju regionalnego. Konieczna jest integracja województwa w klimacie innowacyjności i budowanie zaufania na poziomie ponadlokalnym.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, nauki o kulturze i religii