rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Konrad Pędziwiatr, Przemiany islamizmów w Egipcie i Tunezji w cieniu Arabskiej Wiosny, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2019, ss. 298

Recenzja dotyczy monografii poświęconej przemianom ruchów islamskich w Egipcie i Tunezji oraz ich polityzacji, w szczególności po rewolucjach arabskich określanych mianem "Arabskiej Wiosny". Monografia charakteryzuje się interdyscyplinarnym podejściem do omawianych zagadnień, lecz w szczególności czerpie z dorobku nauk o ruchach społecznych jak również z nauk o islamizmie. Mocną stroną recenzowanego opracowania jest również analiza materiału zdobytego przez autora podczas badań terenowych i wywiadów z liderami omawianych ruchów islamskich oraz ekspertami w dziedzinie islamu politycznego. To dzięki licznym fragmentom wywiadów, jak i zamieszczeniu wybranych z nich w całości, publikacja aspiruje do wejścia do kanonu lektur poruszających kwestie islamizmu i szerzej polityki na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Zachowanie odpowiedniego balansu pomiędzy teorią i praktyką dodatkowo zwiększa atrakcyjność książki.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Sport lokalny w mediach regionalnych

Media regionalne powinny spełniać liczne funkcje (m.in. informacyjną, opiniotwórczą, integrującą) wobec społeczności lokalnej. To dzięki nim mieszkańcy danego obszaru zdobywają wiedzę o aktualnych wydarzeniach w wymiarze regionu ze wszystkich dziedzin życia. Szczególną sferę stanowi sport – informacje o rozgrywkach na szczeblu regionalnym pojawiają się bowiem tylko w mediach lokalnych. W artykule dokonano analizy zawartości dwóch łódzkich mediów (prasa drukowana i telewizja) pod kątem obecności informacji o lokalnych rozgrywkach sportowych.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Układy interakcyjne  w teatrze dramatycznym - na podstawie badań własnych

Artykuł dotyczy układów interakcyjnych w polskim teatrze dramatycznym. Autorka, na podstawie źródeł zastanych i wywołanych, analizuje następujące sytuacje: 1. aktorzy oddziałują na widzów 2; widzowie oddziałują nawzajem na siebie; 3.widzowie oddziałują na aktorów  i 4. aktorzy oddziałują nawzajem na siebie. Charakteryzuje specyfikę owych interakcji poprzez następujące pojęcia: interferencja społeczna, syntonia, facylitacja społeczna, próżniactwo społeczne, deimmersja, defokusacja, uskrzydlenie grupowe.
 Nie zamierzam mówić  o  instytucji czy organizacji formalnej, ale o  miejscu prezentacji spektaklu, o sytuacji, gdy naprzeciw siebie „stają” aktor i widz, i ten pierwszy podmiot zaczyna coś przedstawiać, prezentować, kreować, a drugi dokonuje aktu recepcji. Ta sytuacja konstytuuje teatr.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Preferencje muzyczne w dobie popularności strumieniowego słuchania muzyki

Autorzy zastanawiają się, jak w sytuacji coraz powszechniejszego użytkowania  i dostępu do usług strumieniowych, sprawdzają się badania preferencji muzycznych. Dzisiaj, kiedy każdy słuchacz pozostawia bardzo szczegółowe informacje o sobie – tylko korzystając z nowych form dystrybucji muzyki – być może badania preferencji nie są konieczne. Z drugiej strony jednak, tego rodzaju badania mogą odpowiedzieć na pytanie „dlaczego” słucha się konkretnej muzyki, co stanowić będzie jakościowe wskazanie, bardziej precyzyjne niż mapa stworzona przez algorytm. Słuchając strumieniowo, użytkownik tworzy swój własny profil, często nieświadomie, a wszechmocne algorytmy przekształcają go w odpowiednie sugestie muzyczne. Robią to w sposób „dyplomatyczny”, dzięki czemu słuchacz ma poczucie dokonywania autonomicznych wyborów. Warto zatem przyjrzeć się działaniu algorytmów i zagrożeniom jakie ze sobą niosą.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Postawy polskich użytkowników internetu względem nadzoru obecnego w sieci

W ostatnich latach w debacie publicznej poświęca się wiele uwagi kwestiom związanym z wykorzystywaniem internetu w celu zbierania danych różnych osób, co można nazwać internetową inwigilacją lub nadzorem. Nadzór ten może być prowadzony w różnych celach przez różne podmioty prywatne i publiczne. W odróżnieniu od dawnego panoptycznego modelu nadzoru, jednostki obecnie same chętnie poddają się obserwacji. Badania dotyczące postaw związanych z internetową inwigilacją przeprowadzono w 2017 i w 2019 roku. Ujawniły one dość dużą skłonność badanych do poddawania się obserwacji, zmniejszający się poziom związanego z nią lęku i zwiększający się poziom nadziei na pewne korzyści, a także wiedzy na temat internetowej inwigilacji. Fakt jej istnienia w pewien sposób dowartościowuje też znaczną część respondentów. Nasuwają się wnioski, iż użytkownicy akceptują internetowy nadzór, chętnie mu się poddają, ale i oczekują jakiejś rekompensaty w zamian za ujawniane przez siebie informacje, ponieważ wiedzą, że stanowią one źródło zysku nadzorujących.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Szara przestrzeń”. Charakterystyka postkolonialnego i urbanistycznego dyskursu krytycznego Orena Yiftachela

Artykuł przedstawia kluczowe narzędzia i metody tzw. krytycznej teorii urbanistycznej zaproponowanej przez Oren Yiftachela, izraelskiego badacza i aktywisty wykładającego na Wydziale Geografii na Uniwersytecie Ben Guriona w Beer Shevie. Autorka omawia fenomen „szarej przestrzeni” (czy: „miejskich nieformalności”), który doskonale odzwierciedla niższy status niektórych obywateli miejskich, reprezentowany u Yiftachel przez autochtoniczną populację Beduinów. Tego typu zjawisko może być obserwowane również pośród innych zbiorowości w miastach przynależących do globalnego Wschodu czy Południa. Autorka podąża za izraelskim badaczem ku inspiracjom kolonialnym i (neo)marksistowskim, by przedstawić znaczenie pojęć „pełzającego apartheidu”, hegemonii, artykulacji i antagonizmu. Według Yiftachela marginalizowane grupy mają zdolność wyrażania swojej antagonistycznej postawy w miejskich, kulturowych i politycznych praktykach, np. poprzez tzw. „sumood” czy budowanie pamięci.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
"Kultura przegrywu" i [beep] generation na przykładzie twórczości poetyckiej Tomasza Bąka

W swoim artykule pragnę skupić się na zjawisku, które w potocznej świadomości społecznej funkcjonuje jako „kultura przegrywu”. Ponadto celem niniejszych przemyśleń będzie charakterystyka nietypowej społeczności „ludzi przegrywów” oraz jej najbardziej rozpoznawalnego antybohatera, przez Tomasza Bąka określanego mianem: „człowiek pizda”. Przykładem, na którym pragnę oprzeć interpretację poruszanych zagadnień należących do szeroko pojętego „przegrywu” będzie twórczość poetycka współczesnego, polskiego poety, wspomnianego już Tomasza Bąka. Punktem wyjścia moich przemyśleń będą następujące pytania o charakterze fundamentalnym:
    1. Czy zjawisko „kultury przegrywu” faktycznie zaistniało w Polsce?
    2. Jeśli tak, to czym jest i jakie są jej cechy charakterystyczne?
    3. Kim są bohaterowie społeczności „przegrywu” oraz „człowiek pizda”?
    4. Jakie konsekwencje społeczne, ekonomiczne, polityczne i kulturowe niesie ze sobą omawiane zjawisko?
Mam nadzieję, że odpowiedź na wyżej wymienione problemy pozwoli na wydobycie nietypowości zjawiska wciąż rozwijającego się w Polsce.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Motywacje noszenia odzieży patriotycznej przez młodych polaków i polki

Artykuł prezentuje wyniki badań jakościowych, których celem było poznanie motywacji noszenia odzieży patriotycznej przez młodych Polaków i Polki. W pracy zaprezentowany został również wątek znaczeń, jakie respondenci przypisują tym ubraniom. Autorka poszukiwała odpowiedzi na pytanie czym są dla użytkowników ubrania patriotyczne i w jakim celu wybiera się tę szczególną odzież.
Omawiane motywacje respondentów uznane zostały za wskaźnik przynależności praktyki noszenia odzieży patriotycznej do gorącego lub zimnego bieguna nacjonalizmu według teorii Michaela Billiga. W analizie zebranego materiału odwołano się także do innych koncepcji: na teoretyczną bazę pracy składa się także koncepcja późnej nowoczesności Anthony’ego Giddensa i opis procesów globalizacyjnych zachodzących we współczesnym świecie.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Praktyka grania wśród graczy 50+ w perspektywie etnografii wirtualnej

W artykule przedstawiono zjawisko grania wśród osób dojrzałych i starszych. W tym celu przeprowadzono w 2017 roku badanie w podejściu wirtualnej etnografii, obejmujące dwa ważne fora internetowe dla graczy w wieku 25 lat i starszych: The Older Gamers (TOG) i Senior Gamers (SG). W sumie zakodowano zestaw
471 postów, co przełożyło się na pogłębiony opis pięciu istotnych aspektów praktyki grania wśród graczy 50+: ogólnych, na które składają się podstawowe cechy demografi czne użytkowników, ich nawyki, sprzęt używany do grania, kompetencje i wiedza związana z grami oraz rola środowiska społecznego, zwłaszcza rodziny,
w rozwoju praktyki grania. Badanie to stanowi novum, ponieważ wykorzystuje podejście wirtualnej etnografi i do zagadnienia sięgania po gry cyfrowe przez osoby starsze, ale także rozpoczyna dyskusję na ten temat w polskim dyskursie akademickim.

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Portal społecznościowy jako narzędzie do promowania informacji regionalnych –na przykładzie profili Facebook TVP Łódź, Radia Łódź i „Expressu Ilustrowanego”

Celem autora była ocena działań na profilach Facebook trzech redakcji mediów regionalnych – TVP 3 Łódź, Radia Łódź oraz dziennika „Express Ilustrowany” w zakresie umieszczania lokalnych i regionalnych informacji oraz próba ilościowego określenia i porównania tej działalności. Zastosowano analizę zawartości profilu na Facebooku, którą przeprowadzono w ciągu jednego miesiąca (1 marca–31 marca 2018 roku).

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Media w małej miejscowości na przykładzie biuletynu samorządowego i serwisu parafialnego

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane aspekty komunikowania społecznego w obrębie małej miejscowości za pośrednictwem publicznie dostępnych mediów cyfrowych. Badaniem objęto periodyk „Wiadomości Lutomierskie. Informacyjny Biuletyn Samorządowy” (dostępny w serwisie www Urzędu Gminy Lutomiersk, powiat pabianicki, woj. łódzkie: 2017–2020) oraz serwis internetowy rzymskokatolickiej Parafii w Lutomiersku (Dekanat Konstantynowski). Metodą analizy jakościowej ustalono zawartość mediów, wyodrębniono ich cechy, a następnie określono spełniane funkcje. Wykazano, że całokształt treści „Wiadomości Lutomierskich” odzwierciedla funkcjonowanie gminy i jej społeczności. W cyklu dwumiesięcznym mieszkańcy otrzymują pakiet informacji o różnych aspektach życia na tym terenie. Serwis parafialny uwzględnia tematy dotyczące parafian, życia chrześcijańskiego i społeczności Lutomierska. Badane media pełnią rozmaite funkcje, które są uwarunkowane dziedzinami działania ich właścicieli i twórców.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Wiadomości – 43 bis” w latach 1989–2014 jako przykład periodyku lokalnego

Prasa lokalna pełni istotne funkcje, nie tylko informując mieszkańców danego miasta o sprawach im bliskich, ale również realizuje idee regionalizmu poprzez promocję „małej ojczyzny”, integruje daną społeczność i stanowi swego rodzaju odzwierciedlenie życia ludzi zamieszkujących określone terytorium. Celem artykułu jest prezentacja jednego z periodyków lokalnych – czasopisma „Wiadomości – 43bis” i próba odpowiedzi na następujące pytania badawcze: jak w latach 1989–2014zmieniał się analizowany periodyk? Co stanowiło o jego sile, a co świadczyło o słabości? Czy realizował on funkcje przypisywane tego typu prasie, wpisując się w definicję pism lokalnych? Jakie elementy sprawiły, że utrzymał się na wymagającym rynku prasowym, w którym reguły zdają się dyktować nie tylko sami odbiorcy, ale i silne, o ugruntowanej pozycji, koncerny medialne, inwestujące również w rynek prasy regionalnej? Praca stanowić może przyczynek do dalszych badań w zakresie prasy regionu łódzkiego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Saga założycielska „Bogorii” – gazety samorządowej z Grodziska Mazowieckiego

Pojęcia sagi i retorycznej wizji są elementem metody krytyki retorycznej „motywu fantazjowania” przedstawionej przez Ernesta Bormanna. Saga jest nieustannie rozwijaną opowieścią o dokonaniach jednostki, grupy lub instytucji, wyjaśniającą jej miejsce w świecie, cel istnienia i sposób działania.
Artykuł jest próbą przedstawienia sagi budowanej wokół gazety „Bogoria”, ukazującej się w Grodzisku Mazowieckim od 1992 roku. „Bogoria” jest bezpłatnym miesięcznikiem wydawanym przez lokalne Centrum Kultury. Analizowany materiał pochodzi z wydań jubileuszowych – setnego i dwusetnego numeru, z numerów z okazji dziesięciolecia, dwudziestolecia i dwudziestopięciolecia czasopisma. Są to przede wszystkim artykuły i manifesty, w których redaktorzy starają się określić, czym ich zdaniem powinna być lokalna gazeta i jakie funkcje powinna pełnić w społeczności. Artykuł omawia przemianę sagi „Bogorii” od modelu społeczno-moralnego do społecznego.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Idea slow travel a rozwój reportażu podróżniczego. O intermedialnym projekcie Out of Eden Walk Paula Salopka

Niniejszy artykuł poświęcony jest omówieniu intermedialnego projektu dziennikarskiego pn. Out of Eden Walk autorstwa amerykańskiego reportera Paula Salopka. Projekt ten, którego fundamentem jest dziennikarska rzetelność i pogłębiony ogląd rzeczywistości, wpisuje się w ramy popularnych w ostatnich latach nurtów, takich jak slow journalism oraz slow travel. W zamierzeniu Salopka Out of Eden Walk stanowi alternatywę dla opierających się na szybkości przekazu mediów masowych oraz dla coraz bardziej umasowionego podróżopisarstwa. Celem szkicu jest pokazanie, w jaki sposób Salopek wykorzystuje mechanizmy konwergencji mediów do stworzenia intermedialnego przekazu dziennikarskiego, dystrybuowanego przy pomocy zróżnicowanych platform komunikacyjnych uwzględniających potencjał zarówno nowych, jak i tradycyjnych mediów.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
„Jak żywa” to uniwersalny komunał? O nieoczywistych związkach prozopopei z ekfrazą w powieści Portret Pierre’a Assouline’a

Ekfraza – literacka deskrypcja dzieła sztuki – nie jest, rzecz jasna, wyłącznie dokładnym opisem artefaktu; często dotyczy również tego, czego na obrazie nie ma. W ekfrazach dzieła sztuki ulegają czasem swoistemu „ożywieniu” – narratywizacji namalowanych scen, a także uzupełnieniu ich o przed- i „poakcje” czy też o wyobrażone wypowiedzi przedstawionych postaci. Artykuł dotyczy specyficznej formy takich literackich „ożywień”, czyli tekstów, których autorzy, wykorzystując prozopopeję, oddali głos bohaterom obrazów oraz świadomym swej sztuczności (i eksponującym ją) obrazom-przedmiotom. Ciekawym (i rozbudowanym) przykładem zastosowania prozopopei jest powieść Portret P. Assouline’a. Narrację prowadzi w niej namalowana przez J.A.D. Ingres’a Betty de Rothschild. W artykule omawiam sposób i sens zastosowania tej figury retorycznej w powieści Assouline’a i zastanawiam się nad tym, czy każdy tekst literacki, w którym narratorem (dzięki prozopopei) czyni się postać z obrazu, można nazwać ekfrazą.

Czasopismo: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Zastosowanie spektroskopii EPR w badaniach jakościowych i ilościowych centrów paramagnetycznych melanin

Spektroskopia elektronowego rezonansu paramagnetycznego (electron paramagnetic resonance – EPR) jest metodą przydatną w biologii i medycynie do badania substancji paramagnetycznych, ich roli w procesach chorobowych oraz terapii. Celem pracy jest przedstawienie podstaw fizycznych spektroskopii EPR oraz dokonanie przeglądu zastosowań metody EPR do badań jakościowych i ilościowych centrów paramagnetycznych melanin. Omówiono możliwości spek-troskopii EPR i procedury eksperymentalne stosowane do wyznaczenia rodzajów centrów paramagnetycznych wystę-pujących w melaninach syntetycznych oraz w biopolimerach melaninowych. Parametrem spektroskopowym przydat-nym do określenia rodzaju centrów paramagnetycznych jest współczynnik rozszczepienia spektroskopowego g, który zależy od lokalizacji niesparowanego elektronu w cząsteczce. W melaninach występują o-semichinonowe wolne rodniki o spinie S = 1/2 oraz birodniki o spinie S = 1. Wolne rodniki i birodniki można odróżnić spektroskopowo poprzez analizy wpływu temperatury pomiaru na intensywność integralną linii EPR. Koncentracja centrów paramagnetycznych w melaninie jest proporcjonalna do intensywności integralnej widma EPR. Przedstawiono wpływ paramagnetycznych i diamagnetycznych jonów metali oraz tlenu na koncentrację centrów paramagnetycznych w melaninie. Dokonano przeglądu publikacji dotyczących wpływu substancji leczniczych na koncentrację centrów paramagnetycznych w melaninie. Przedstawiono przydatność spektroskopii EPR w identyfikowaniu melaniny w próbkach biologicznych, m.in. komór-kach nowotworowych, bakteriach i grzybach.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, nauki o zdrowiu
Tadeusz i Stefan Zwolińscy: przyczynek do biografii speleologicznej

Celem badawczym artykułu było ukazanie szeroko rozumianej działalności speleologicznej braci Tadeusza i Stefana Zwolińskich. W tekście przedstawione zostały biogramy obu opisywanych postaci, następnie szczegółowo poddano analizie poszczególne etapy ich aktywności speleologicznej, w zakończeniu zaś scharakteryzowano dziedzictwo, jakie zostawili po sobie Zwolińscy. Aktywność speleologiczna braci Zwolińskich trwała łącznie kilkadziesiąt lat: rozpoczęła się jeszcze w okresie istnienia Austro-Węgier, kontynuowana była z wieloma sukcesami w dwudziestoleciu międzywojennym i zakończyła się po II wojnie światowej w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. U progu ich aktywności znanych było zaledwie 44 jaskiń w Tatrach Polskich. Działalność Zwolińskich przyniosła ostatecznie poznanie blisko 120 nowych obiektów. Ich różnego rodzaju publikacje dostarczyły również wzoru do opracowywania dokumentacji jaskiń i wpłynęły na prowadzoną w nich działalność turystyczną i naukową. Artykuł stanowi przyczynek do dalszych badań dotyczących historii polskiej speleologii.

Czasopismo: Polish Biographical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Nieznany galicyjski okres życia i twórczości Sygurda Wiśniowskiego (1881–1884) (na podstawie doniesień prasowych i korespondencji pisarza)

Celem artykułu jest przybliżenie fragmentu biografii Sygurda Wiśniowskiego – XIX -wiecznego podróżnika, literata i przemysłowca, który dość niespodziewanie pojawił się na łamach prasy polskiej i niemal równie szybko został zapomniany. Artykuł jest próbą przedstawienia możliwości wykorzystania rozproszonych wzmianek prasowych oraz epistolografii w badaniach biograficznych. Wartości doniesień prasowych jako źródła faktografii dowodzi szereg opracowań tematycznych. Niniejszy artykuł oparto na kwerendzie prasy polskiej i polonijnej oraz dopełniono analizą prywatnych listów podróżnika, co pozwoliło na weryfikację faktów. Informacje uzyskane z licznych tytułów prasowych i listów uzupełniają dotychczasowy stan badań o nieznane lub słabo znane fakty, umożliwiając zbudowanie zarysu biografii udokumentowanej źródłowo. Badania te wykazały, że szereg ustaleń biograficznych dotyczących Sygurda Wiśniowskiego i utrwalonych w obecnej literaturze przedmiotu wymaga sprostowania, a badania w tym zakresie źródeł prasowych są obiecujące.

Czasopismo: Polish Biographical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Od idealisty do katolickiego Talleyranda Andrzej Micewski – ideolog, działacz i gracz polityczny w środowiskach katolickich w powojennej Polsce

W artykule została poddana analizie polityczna i ideowa ewolucja Andrzeja Micewskiego, ze szczególnym uwzględnieniem lat 1945–1956. Publicysta ten, związany początkowo z „Tygodnikiem Warszawskim” oraz Stronnictwem Pracy, po upadku niezależnego nurtu chadeckiego nawiązał współpracę z grupą „Dziś i Jutro”. Początkowo był tam rzecznikiem katolickiej „trzeciej drogi”, z czasem jednak stał się jednym z najbardziej gorących zwolenników „katolickiego socjalizmu”, będąc czołowym ideologiem Stowarzyszenia „PAX”. Swą publicystyką w pełni wpisywał się w nurt oficjalnej propagandy, dając wyraz swojego uwiedzenia systemem, m.in. w ocenie sytuacji wewnętrznej i międzynarodowej, a także w kontekście relacji państwo–Kościół, w której to ostatniej kwestii ewidentnie stał po stronie władz represjonujących niezależnych duchownych. W 1956 r. opuścił jednak „PAX”, zakładając tygodnik „Za i Przeciw” i współtworząc koncepcję „bezpartyjnej lewicy demokratycznej”. Jej klęska rok później wywołała u niego prawdopodobnie przekonanie o braku perspektyw dla ideowej działalności publicznej. Z czasem stawał się w swych działaniach coraz bardziej machiaweliczny, nawiązując też współpracę z organami bezpieczeństwa państwa. Działał w ruchu „Znak”, starając się w nim, bezskutecznie, zbudować swoją własną frakcję, a w latach osiemdziesiątych był współpracownikiem Episkopatu Polski i „Solidarności”. W III RP był m.in. posłem na Sejm, wyrażając już jednak rozczarowanie do działalności politycznej. Jego fascynacja księciem Talleyrandem była symboliczna – oznaczała, że wielkimi koncepcjami przykrywał swoją oportunistyczną grę. Z idealisty, wierzącego w socjalizm, stał się zatem cynicznym graczem, traktującym politykę jedynie jako grę o sumie zerowej, pomimo doskonałego rozumienia arkanów polityki, czego dowodził swą obszerną publicystyką historyczną.

Czasopismo: Polish Biographical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Bio/hagio/grafie czasu Zagłady – przypadek Stanisławy Leszczyńskiej

Zasadniczą tezą niniejszego artykułu jest przekonanie, iż pojęcie „bio/hagio/grafia” stanowi klucz do zrozumienia mechanizmów komunikacyjnych kształtujących narrację o postaciach historycznych uznawanych za bohaterów narodowych lub/i świętych Kościoła katolickiego na tle najnowszej historii Polski. Postrzegając biografistykę jako zespół praktyk narracyjnych, autorka niniejszego tekstu zauważa, iż w „bio/ hagio/grafii” praktyki te są przyporządkowane przyjętej przez autora dzieła postawie hagiograficznej wobec bohatera opowieści. Zjawisko to zostaje ukazane na przykładzie procesu kształtowania się narracji bio/hagio/graficznej o Stanisławie Leszczyńskiej. Wyróżnione zostały poszczególne etapy rekonstruowania biografii „położnej z Auschwitz”, w których następowała ewolucja biograficznej narracji od autobiograficznego świadectwa poprzez hagiograficzne praktyki wspólnoty religijnej do popularnego obiegu literatury niekoniecznie umocowanej konfesyjnie.

Czasopismo: Polish Biographical Studies
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia