rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rodzina podstawową instytucją i wspólnotą życia społecznego

Rodzina to wspólnota osób i instytucja społeczna. Jej podstawą jest związek małżeński mężczyzny i kobiety oparty na ich wzajemnej miłości i wolnym wyborze. To instytucja prawa naturalnego, którego twórcą jest sam Bóg. Małżeństwo i rodzina to głęboka wspólnota życia i miłości oraz komunia osób. Ta specyficzna wspólnota odpowiada wzajemnie za siebie, rodzi i wychowuje następne pokolenie, humanizując społeczeństwo. Rodzina jest dobrem społecznym, którego potrzebuje społeczeństwo.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Patriotyzm jako jedna z dróg do świętości w świetle życia i pism św. Rafała Kalinowskiego

W pracy pt. Patriotyzm jako jedna z dróg do świętości w świetle życia i pism św. Rafała Kalinowskiego zaprezentowałam tezę, że chrześcijanin jest powołany do życia Ewangelią we wszystkich wymiarach swojej egzystencji i że wzrastając w Bogu, wzrasta on też jako człowiek. Powyższe stwierdzenie skonfrontowałam z najnowszą adhortacją papieża Franciszka Gaudete et exsultate, w której Ojciec Święty zaprasza każdego człowieka do życia w świętości bardziej ludzkiej i bardziej żywej, to znaczy do prostego zwyczajnego życia przeżywanego z miłością ku Bogu i bliźnim. W świetle życia i pism św. Rafała Kalinowskiego ukazałam, jak ten człowiek początkowo pełen romantycznych uniesień i wychowany w patriotycznej rodzinie, przeżył nawrócenie serca i z rozumienia patriotyzmu jako wartości świeckiej i obywatelskiej otworzył się na doświadczenie patriotyzmu jako cnoty religijnej i przestrzeni, w której dąży do zjednoczeniem z Bogiem zbawiającym ludzi wszystkich wieków.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Problem ,,eurosieroctwa” w opinii ekspertów kierujących pomoc do rodzin migrantów zarobkowych. Praca socjalna i wsparcie psychologiczne w doświadczeniach rozłąki migracyjnej

Migracja stała się stałym elementem w życiu rodzin doświadczających separacji. W badaniu wykorzystałem wywiady z ekspertami – przedstawicielami zawodów pomocniczych, którzy zajmowali się również rodzinami migracyjnymi. Poprzez szczegółowe badania starałam się przedstawić historię ludzi, których życie codzienne determinuje separacja i piętno „europejskiej sieroty”. Celem pracy było przełamanie stereotypu „europejskiej sieroty” i spojrzenie na sprawę bez oceniania oraz ukazanie perspektywy tych, o których mówi się często, ale rzadko się ich słyszy. Specjalne przekazy medialne informujące o „europejskim sierocińcu” są pełne stereotypów, uogólnień i wyolbrzymień, które piętnują i kreują negatywny wizerunek dzieci i młodzieży dorastających w rodzinach migracyjnych. W niniejszej analizie „europejskie sieroctwo” traktowane jest jako brak rodzica / rodziców spowodowany migracją zarobkową po wejściu Polski do Unii Europejskiej.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Formacja laikatu w środowisku uniwersyteckim

Formacja laikatu w środowisku uniwersyteckim wpisuje się w służebną rolę Kościoła. Jej celem jest pomoc w odkrywaniu drogi do świętości poprzez realizację powołania. Aspekt duchowy, doktrynalny, znajomość nauki społecznej Kościoła i przygotowanie do apostolstwa to ważne wymiary tej działalności. W środowisku uniwersyteckim dochodzi do spotkania kultury i wiary. Konieczność formacji laikatu w środowisku uniwersyteckim wynika ze specyfiki tego środowiska oraz dokonujących się przemian społeczno-gospodarczych. 

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zależność przedsoborowej myśli teologicznomoralnej od refleksji prawnej i prawnokanonicznej. Analiza na podstawie kwestii relacji człowieka do zwierząt

Celem niniejszego artykułu jest podjęcie refleksji nad sposobem argumentacji podejmowanym przez autorów podręczników teologii moralnej przełomu XIX i XX wieku w zakresie relacji człowieka do zwierząt i określenia granic ich wykorzystania. Analiza kilkunastu opracowań reprezentujących różne nurty doprowadziła do stwierdzenia, że większość stwierdzeń stanowi powtórzenie przepisów prawa cywilnego i kanonicznego albo komentarz do nich. Uwzględnienie tylko tych danych nie pozwoliło moralistom na sformułowanie spójnej koncepcji, która stanowiłaby wyczerpującą odpowiedź na pojawiające się w tym czasie coraz częściej pytania i wątpliwości o zakres panowania człowieka nad światem stworzonym.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zdrowie publiczne – przemyśleć bioetykę na nowo. Od zasady autonomii do zasady odpowiedzialności

W ostatnich latach pojawia się coraz mocniej na forum bioetyki pewien nowy paradygmat uprawiania tej refleksji etycznej. Jak dotąd wśród zasad bioetycznych na pierwszy plan wysuwała się zasada autonomii pacjenta. W kontekście troski o zdrowie publiczne coraz bardziej jednak należy odwoływać się do zasady odpowiedzialności. Bez wątpienia ta nowa refleksja wzbogaca i dopełnia wciąż jeszcze krótką akademicką historię uprawiania bioetyki. W niniejszym artykule zostały ukazane pewne elementy etosu lekarskiego i etyki badań naukowych na płaszczyźnie medycznej, które muszą zostać ujęte w przestrzeni tzw. medycyny zapobiegawczej skoncentrowanej na principium odpowiedzialności, gdyż bez takiego podejścia byłoby niezmiernie trudne podejmowanie słusznych działań na płaszczyźnie zdrowia publicznego.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Personalistyczne ujęcie chrześcijańskiej nauki moralnej w magisterium Soboru Watykańskiego II

W okresie poprzedzającym Sobór Watykański II przygotowano kilka projektów, które miały stanowić podstawę dla ojców Soboru do dyskusji na sesjach plenarnych. Obejmowały one fundamentalne problemy teologiczne i duszpasterskie, które Komisja Przygotowawcza (Commissio antepreparatoria) uznała za najważniejsze. Wśród nadesłanych propozycji znalazły się również projekty dotyczące zagadnień moralnych: De ordine morali christiano i De castitate, matrimonio, familia et virginitate. Choć od strony merytorycznej były dobrze przygotowane, spotkały się ze znaczną krytyką ze strony członków Komisji Teologicznej i niektórych biskupów, gdyż – ich zdaniem – nie odpowiadały oczekiwanemu przez papieża Jana XXIII duszpasterskiemu charakterowi soboru. Projekty te były wielokrotnie redagowane, aż ostatecznie zdecydowano, że kwestie te zostaną poruszone w szerszym dokumencie omawiającym relacje Kościoła ze światem, który ostatecznie przybrał kształt Konstytucji duszpasterskiej o Kościele we współczesnym świecie Gaudium et spes.
Osią nauczania tej Konstytucji jest integralna wizja osoby ludzkiej, stworzonej przez Boga jako istota rozumna i wolna, odkupiona przez Chrystusa i powołana do wiecznej wspólnoty w Bogu. Po latach kard. Karol Wojtyła, komentując Konstytucję, zsyntetyzował jej nauczanie, zwłaszcza w sprawach moralnych, na dwie kategorie personalistyczne: „uczestnictwo” i „solidarność”. Pierwsza odnosi się do osobistej relacji człowieka z Bogiem, druga dotyczy relacji człowieka ze światem, który tworzą inni ludzie i wspólnoty, w których żyją. Obie kategorie wyrażają osobiste zaangażowanie człowieka jako odpowiedź na dar i wezwanie zawarte w objawieniu się Boga dla człowieka.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Papież Franciszek wobec problemu alienacji i osamotnienia osób starszych

W XXI wieku nauczanie papieża Franciszka, a także wcześniej Jana Pawła II i Benedykta XVI, ukazując rolę i miejsce osób starszych w społeczeństwie, przywraca im szacunek. Papież chce, by osoby w podeszłym wieku były szanowane i z właściwą uwagą otoczone troską. Udowadnia on, że ludzie starsi są nie tylko beneficjentami, lecz także dawcami. Dlatego seniorzy stanowią cenne oparcie dla młodszych pokoleń, ponieważ niosą mądrość i doświadczenie życiowe, historię rodziny i narodu, a także są świadkami wiary. Według papieża, w przeszłości szacunek wobec osób starszych był pewnego rodzaju czynnikiem warunkującym humanizm. Niewątpliwie tak również powinno być i teraz, aby pozytywnie świadczyć o jakości cywilizacji XXI wieku. Toteż starsi ludzie nie mogą być lekceważeni i odrzucani.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Uniwersytet Trzeciego Wieku jako forma pomocy seniorom

Ostatnim okresem życia zdecydowanej większości ludzi jest starość. Starość wiąże się z wieloma problemami, ograniczeniami i trudnościami. Niektóre z tych problemów są ponadczasowe, więc zawsze były i będą doświadczane przez osoby starsze. Należą do nich: choroba, samotność, wykluczenie, ograniczenia... Inne pojawiają się w konkretnych formach społeczeństw, ich strukturach i systemach wartości ... Typowym przykładem takiej sytuacji jest wykluczenie osób starszych z określonych form życia społecznego z powodu przejścia na emeryturę. Będąc na emeryturze, nie przejmują ról społecznych, które są podstawą prestiżu społecznego i kryterium przydatności w społeczeństwie. Konsekwencją takiej sytuacji jest izolacja społeczna osób starszych. Każda inicjatywa mająca na celu zminimalizowanie negatywnych cech starości jest funkcjonalna i pożądana. Dotyczy to zarówno zdrowia fizycznego, jak i psychicznego, a także interakcji społecznych z innymi. To jest powód, dla którego Uniwersytety Trzeciego Wieku mają do odegrania wielką rolę w zaspokajaniu potrzeb osób starszych. Jednak niezależnie od potrzeby tych inicjatyw na rzecz seniorów oczywiste jest, że żadna z nich nie wyeliminuje wszystkich niedogodności związanych ze starością. Pogorszenie stanu zdrowia fizycznego, osłabienie zdolności intelektualnych, choroby są nieodłączną częścią starości; są częścią jej „kodu genetycznego”. Dlatego spokojne przetrwanie deficytów starości należy odnieść do perspektywy innej niż czysto naturalna. Jest to pogląd religijny, który jako jedyny może nadać pełny sens starości i ludzkiej śmierci. Tylko religia, głosząca prawdę o życiu poza granicami śmierci, jest w stanie nadać sens życiu ludzkiemu, pełnemu ograniczeń i braków.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Osoby starsze w świecie nowych mediów i technologii

Celem artykułu była analiza sytuacji i uwarunkowań społeczno-kulturowych osób starszych tworzących pokolenie X w świecie nowych mediów i technologii na tle najmłodszego pokolenia medialnego, czyli pokolenia Alpha. Obecne pokolenie seniorów tworzą pokolenie wojny, międzywojnia, Baby Boomers oraz pokolenie X. Po lapidarnej charakterystyce pokoleń przedstawiłam problem kompetencji medialnych determinujących zjawisko wykluczenia cyfrowego. Kolejno omówiłam trzy jego wymiary: psychologiczny (dostęp motywacyjny), technologiczny (dostęp materialny i fizyczny) oraz społeczny (dostęp kompetencyjny: umiejętności strategiczne, informacyjne, operacyjne i dostęp użytkowy) wraz z przykładami (ubieralne technologie, Internet Rzeczy, roboty humanoidalne) stanowiące obszar wykluczenia cyfrowego. Przyjęta teza, że zgodnie z koncepcją opóźnienia kulturowego Williama Ogburna świat rzeczywisty (społeczno-kulturowy) osób starszych nie nadąża za światem tworzonym i kreowanym przez nowe media i technologie, została potwierdzona. Główną przyczyną, obok braku nawet tylko jednego z czterech rodzajów dostępu, jest różnica prędkości w świecie rzeczywistym i wirtualnym. Zastosowałam metodę historyczną, analityczno-opisową i porównawczą.

Czasopismo: Teologia i moralność
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Segment frazeologiczny i paremiologiczny pola konceptualnego „pracowitość”/«трудолюбие» w języku polskim i rosyjskim

Segment frazeologiczny i paremiologiczny pola konceptualnego „pracowitość”/«трудолюбие» w języku polskim i rosyjskim

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wizerunek filozofa greckiego jako transkomunikatora zarządzającego zasobami językowymi i pozajęzykowymi

Wizerunek filozofa greckiego jako transkomunikatora zarządzającego zasobamijęzykowymi i pozajęzykowymi

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Larva, pupa, imago: próba redefinicji pojęcia wizerunku politycznego w ujęciu komunikologicznym

Larva, pupa, imago: próba redefinicji pojęcia wizerunku politycznego w ujęciu komunikologicznym

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Kreacja w ubiorze jako element twórczej ekspresji i komunikacji artefaktycznej w kontekście zachodzących zmian w estetyce wyglądu kobiety. Na podstawie autorskich doświadczeń i dokonań artystyczno-dydaktycznych

Kreacja w ubiorze jako element twórczej ekspresji i komunikacji artefaktycznejw kontekście zachodzących zmian w estetyce wyglądu kobiety. Na podstawieautorskich doświadczeń i dokonań artystyczno-dydaktycznych

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Wizerunek i wskaźnikowość układów ciała ludzkiego w reklamie na przykładzie polskiej prasy kobiecej – badanie i uwagi wstępne

Wizerunek i wskaźnikowość układów ciała ludzkiego w reklamie na przykładziepolskiej prasy kobiecej – badanie i uwagi wstępne

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Katalog obcojęzycznych czasopism i wydawnictw zbiorowych Biblioteki Uniwersyteckiej KUL

Sporządził zespół pracowników Oddziału Czasopism

Czasopismo: Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Wizerunek cmentarza – w wymiarze języka, kultury, dziedzictwa – uwagi wstępne na przykładzie cmentarza mennonitów w Stogach Malborskich

Wizerunek cmentarza – w wymiarze języka, kultury, dziedzictwa – uwagi wstępne na przykładzie cmentarza mennonitów w Stogach Malborskich

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Rola tła wizualnego w grach komputerowych jako pochodnej jego źródeł: malarstwa pejzażowego, teatru, fotografii i filmu

Rola tła wizualnego w grach komputerowych jako pochodnej jego źródeł: malarstwa pejzażowego, teatru, fotografii i filmu

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Stowarzyszenie Rzyg, Wesz i Smark. Kilka słów na temat taktyk translacyjnych stosowanych w przekładzie neologizmów w powieści fantastycznej

Stowarzyszenie Rzyg, Wesz i Smark. Kilka słów na temat taktyk translacyjnychstosowanych w przekładzie neologizmów w powieści fantastycznej

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Tożsamość a wizerunek i reputacja przedsiębiorstwa na przykładzie koncernu Monsanto

Tożsamość a wizerunek i reputacja przedsiębiorstwa na przykładzie koncernuMonsanto

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Język polskiej agory wirtualnej – żargon czy pidgin? Próba definicji na podstawie opracowania McArthura (1992)

Język polskiej agory wirtualnej – żargon czy pidgin? Próba definicji na podstawie opracowania McArthura (1992)

Czasopismo: Scripta Neophilologica Posnaniensia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo
Książka o kancelarii i aktach biskupów kujawskich i pomorskich

Uwagi krytyczne do książki A. Tomczak, Kancelaria biskupów włocławskich w okresie księgi wpisów (XV-XVIII w.), Toruń 1964, Państw. Wyd. Nauk., ss. 289,  nlb. 1, tabl. 3, ilustr. 22, bibliogr., Zsf. Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu. R. 69, z. 3

Czasopismo: Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Droga do Transcendencji w filozofii starożytnej. Doświadczenie mistyczne czy dialektyka?

Zadaniem tego artykułu jest określenie, czy jest możliwe odnalezienie w starożytnej filozofii takich form mistycznego doświadczenia, w których człowiek, prowadzony przez Boga, jest w stanie dostąpić wglądu w Jego istotę i kontemplować najwyższego Boga. Punktem wyjścia analiz jest definicja doświadczenia mistycznego sformułowana przez M. Gogacza, a następnie uzupełniana przez prace I. Andrzejuka. Definicja ta mówi o wiedzy zdobytej per raptum, jak to wyraża Tomasz z Akwinu. To z tej perspektywy są badane fenomeny, takie jak grecka religia, ryty misteryjne oraz pogańskie rozumienie boga/boskości/transcendencji. Analiza prowadzi do wniosku, że grecka filozoficzna wizja transcendencji nie stwarza miejsca na zaistnienie możliwości otrzymania wiedzy na temat Pierwszego Bytu w ramach mistycznego doświadczenia. Staje się to możliwe jedynie w filozofii chrześcijańskiej.

Czasopismo: Filozofia Chrześcijańska
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Święto obfitości. Wiersze Józefa Łobodowskiego o naturze i sztuce

W niniejszej pracy autor zajmuje się utworami poetyckimi Józefa Łobodowskiego z jego późnego okresu, które powstały na emigracji, w centrum zainteresowania umieszczając odczytania wierszy chwalących urodę świata, radość istnienia i swobodę poetyckiego słowa. Posługuje się metodą analizy literackiej oraz uwzględnia różnorodne odniesienia literackie i kulturowe, w tym korespondencję sztuk. Znaczną uwagę Łobodowski poświęca pochwale kobiecego ciała – bliskiego piękna natury. Portretowanie ciała kobiecego wzbogaca się o odwołania do malarstwa, rzeźby, architektury oraz muzyki. W swych hymnach, madrygałach i sonetach poeta posługuje się stylizacją, głównie opierając się na wzorach języka baroku.
                Formuła „święto obfitości” oznacza bogactwo obrazów i wielości kulturowych skojarzeń oraz odnosi się równocześnie do poetyki nadmiaru i nagromadzenia figur retorycznych, wyliczeń, metafor, porównań, antytez. Kultura antyku wraz z mitologią Greków i Rzymian została przez Łobodowskiego świetnie przyswojona. Przeżywanie intensywnie objawiającego się piękna w tej poezji przeciwstawia się dziedzictwu romantycznemu szkoły ukraińskiej oraz dwudziestowiecznemu katastrofizmowi. Marzenie o literackim świecie osobnym, o przestrzeni arkadyjskiej, służy swoistej terapii, gdyż poeta pragnie znaleźć przeciwwagą dla doświadczeń złego wieku XX, opanować metafizyczny lęk.

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Genesis i apocalypsis. Poemat o mieście Lublinie Józefa Czechowicza i Ballada lubelska Józefa Łobodowskiego

Artykuł zestawia ze sobą dwa utwory poetyckie poświęcone Lublinowi – Poemat o mieście Lublinie Józefa Czechowicza (napisany w 1934 roku, opublikowany po raz pierwszy w 1959 roku) i Balladę lubelską Józefa Łobodowskiego (opublikowaną w 1964 roku). Opisane w nim są okoliczności powstania obu tekstów, a także różnice w sposobie ukazywania przez obydwu poetów bliskiego im miasta. Jednocześnie zestawienie to pozwala na postawienie pytania o swoistość i charakterystyczne cechy formacji tak zwanej awangardy lubelskiej, do której zalicza się zarówno Czechowicza, jak i Łobodowskiego.

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Od pojęć do zdarzeń i od zdarzeń do pojęć muzycznych. Spojrzenie filozofa procesu

(Rec.: Janusz Jusiak, Między zdarzeniem dźwiękowym a znaczeniem. Szkice z filozofii muzyki, Wyd. UMCS, Lublin 2013, ss. 339 [ISBN 978-83-7784-381-9])

Czasopismo: Filozofia Chrześcijańska
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Rozmowy ponad czasem. Józef Łobodowski "Pamięci Sulamity"

Tekst dotyczy wierszy emigracyjnego poety Józefa Łobodowskiego poświęconych zamordowanej tuż przed zakończeniem wojny poetki – Zuzanny Ginczanki. Była autorką jednego tomiku poezji O centaurach, który ukazał się jeszcze przed wojną i zapowiadał niezwykle ciekawą twórczość. Łobodowski swój tomik-epitafium zatytułował Pamięci Sulamity, jest to osiemnaście wierszy, w których znajdujemy wspomnienia o nieżyjącej.  Autor tworzy swoiste poetyckie epitafium, w którym postać zamordowanej Żydówki zajmuje miejsce szczególne. Wiersze poświadczają szczególną więź obojga poetów wynikającą przede wszystkim z pokrewieństwa dusz, miłości do słowa. Wszystkie teksty zawierają partie mające charakter rozmowy, która toczy się na różnych poziomach i dotyczy różnych zakresów relacji – od wspomnienia spotkań, rozmów, po projekcję sytuacji o erotycznym nacechowaniu.

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Kilka uwag o nazewnictwie miejskim Lublina (na przykładzie powieści "Czerwona wiosna" Józefa Łobodowskiego)

Przedmiotem badań są funkcje nazwy własnej występujące w powieści Czerwona wiosna Józefa Łobodowskiego (1909 –1988), pisarza emigracyjnego. Funkcje te określone zostały na podstawie wydobytego z przestrzeni miejskiej międzywojennego Lublina nazewnictwa poświadczonego w wymienionym utworze. Urbanonimy powieściowe to autentyczne nazwy własne ulic, placów, dzielnic itd. grodu nad Bystrzycą. Funkcjonują w przestrzeni zamkniętej wyznaczonej przez centrum i peryferia, np. ulica Podwale określa swoje miejsce w przestrzeni miejskiej w stosunku do granic grodu (dawnych wałów obronnych). Podobnie Brama Krakowska otwiera przestrzeń Starego Miasta na zewnątrz w kierunku Krakowskiego Przedmieścia. Nazwy własne w miejskiej przestrzeni ówczesnego Lublina obok funkcji lokalizacyjnej, identyfikacyjnej i wyodrębniającej pełnią funkcję socjologiczną. Nazwa Podzamcze charakteryzuje zamieszkującą tę dzielnicę ludność jako żydowską; podobnie ówczesne Bronowice jako dzielnicę robotniczą. Funkcja ekspresywna powieściowych urbanonimów wyznacza stosunek emocjonalny bohatera i pisarza do określonych fragmentów przestrzeni miejskiej Lublina, miasta młodości bohatera powieści – Józefa Zakrzewskiego i arkadii młodości autora Czerwonej wiosny, Józefa Łobodowskiego.

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Wątki rosyjskie w publicystyce Józefa Łobodowskiego

W artykule poruszono wątki rosyjskie emigracyjnej publicystyki Józefa Łobodowskiego na materiale kilku wybranych szkiców, esejów i recenzji, poczynając od lat 50. XX wieku, drukowanych w czasopismach, zwłaszcza paryskiej „Kulturze”, ale także w pismach londyńskich „Wiadomości”, „Tydzień Polski”. Celem podjętych rozważań było wpisanie tekstów publicysty w przestrzeń „programu wschodniego” i ideę dialogu polsko-ukraińsko-rosyjskiego, propagowanych w środowisku „Kultury” i Instytutu Literackiego w Paryżu. Zastosowano tu metodę obrazowania poglądów autora na „kwestię rosyjską”, ocenę emigracji rosyjskiej i jej dążeń anty-sowieckich. Zwrócono uwagę na dwie cechy publicystyki Łobodowskiego w kwestii rosyjskiej: eksponowanie zainteresowania Rosją, jej literaturą, poezją i kulturą, oraz nienawiść do Rosji imperialnej, zarówno dawnej jak i sowieckiej

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo
Transformacje obrazowania poetyckiego Jarosława Iwaszkiewicza w ukraińskich tłumaczeniach Dmytra Pawłyczki

Artykuł skupia się na transformacjach w zakresie obrazowania poetyckiego w tłumaczeniach wierszy Jarosława Iwaszkiewicza dokonanych przez Dmytra Pawłyczkę. Analiza porównawcza tekstów wierszy i przekładów ukazuje liczne przykłady transformacji obrazów poetyckich wynikających z niewłaściwego odczytania przez tłumacza odniesień kulturowych, prób oddania rymu lub błędnej interpretacji sensów oryginału.

Czasopismo: TEKA Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo