rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Praca czy rodzina? Aktywność zawodowa młodych kobiet na etapie wchodzenia w dorosłość

Przedmiotem rozważań w artykule są wybory zawodowe i rodzinne młodych kobiet wchodzących w dorosłość w warunkach dynamicznie zmieniającego się rynku pracy w Polsce przełomu wieków i modernizacji wzorów życia rodzinnego. Ramy analiz stanowią koncepcje tranzycji z młodości do dorosłości, zmiany na rynku pracy w społeczeństwie ponowoczesnym i worklife-balance. Empiryczną podstawę rozważań stanowi część jakościowych wyników uzyskanych w projekcie NCN Polityki publiczne na rzecz pełnej dorosłości w Polsce. Egzempliﬁkacją wniosków o zróżnicowaniu wyborów między rolą zawodową a rolą rodzinną są cztery wywiady quasi biograﬁczne trzydziestoletnich mieszkanek Łodzi i jednego z powiatów województwa łódzkiego.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Miłość jako zmienny w czasie proces – opinie i doświadczenia kobiet I mężczyzn dotyczące przebiegu związku intymnego

Celem artykułu jest poszerzenie wiedzy na temat przebiegu związku miłosnego z uwzględnieniem subiektywnej perspektywy badanych osób. Przedmiotem analizy stały się opinie oraz doświadczenia uczestników i uczestniczek badania odwołujące się do związku intymnego jako trwającego w czasie procesu, oraz identyﬁkowania i nadawania znaczenia poszczególnych eta-pom „życia we dwoje”. Istotne stały się odpowiedzi na pytania, w jaki sposób badani mówią o przebiegu związku miłosnego, czy ma on dla nich jakiś określony przebieg, oraz w jaki sposób charakteryzują jego trajektorię. Analizowany materiał empiryczny pochodzi z wywiadów fokusowych przeprowadzone on-line (BBD – Bulletin Board Discussion on-line). Badania miały charakter eksploracyjny. W badaniu wzięły udział 42 osoby w wieku 18-55 lat, z wykształceniem średnim lub wyższym, o różnej orientacji seksualnej. Analiza materiału wskazuje na identyﬁkację przez uczestników badania następujących faz: zauroczenia i zakochania, miłości początkowej oraz miłości dojrzałej. Miłość dla badanych jest kluczowym, chociaż zmiennym spoiwem związku intymnego, inaczej deﬁniują “prawdziwą miłość”, a czym innym są emocje, które towarzyszą fazie zauroczenia i zakochania. Analiza materiału wskazuje, że różne wydarzenia życiowe odgrywają rolę bufora w procesie przechodzenia przez kolejne etapy związku. Badania potwierdzają tezę o tym, że współczesne pary podlegają procesowi aktywnego budowania relacji, przez co ich trajektorie miłości stają się nieustannym wyzwaniem, czego uczestnicy badania są w dużej mierze świadomi.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rozszerzona Synteza: coś starego, coś nowego

Zaćmienie darwinizmu zaczęło dobiegać końca w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku i obecnie proces ten znajduje się w stanie równowagi. Potrzebujemy Rozszerzonej Syntezy, przy czym termin „rozszerzona” użyty jest tutaj metaforycznie. Musimy cofnąć się w czasie, aby wydobyć ważne aspekty darwinizmu, które odstawiono na boczny tor, a później utracono w okresie panowania neodarwinizmu, i następnie wyjść poza neodarwinizm w celu ujęcia nowych danych i koncepcji. Najogólniejszy układ odniesienia Rozszerzonej Syntezy stanowi koncepcja wielkich przejść ewolucyjnych. Rozszerzona Synteza bez problemu wpisuje się w filozoficzny punkt widzenia, zgodnie z którym biologia nie musi być połączona z innymi obszarami nauki, aby znaleźć dla siebie uzasadnienie. Przekonuje mnie dawniejszy pogląd, że biologia potrzebuje nadrzędnego prawa, które połączy ją z pozostałymi obszarami nauk przyrodniczych. Karol Darwin sugerował istnienie „prawa wyższego rzędu”, ale go nie uściślił. Jeśli uda nam się zidentyfikować to prawo, to Rozszerzona Synteza stanie się Zunifikowaną Teorią Biologii, o której 25 lat temu mówili Daniel Brooks i Ed Wiley.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Dwustronna przyczynowość i rozszerzona synteza ewolucyjna

Zespół Kevina Lalanda przedstawił liczne argumenty przemawiające za rozszerzoną syntezą ewolucyjną. W tym artykule analizuję kluczową dla tych uczonych koncepcję dwustronnej przyczynowości. Koncepcja ta przywoływana jest w wielu argumentach na rzecz przyjęcia rozszerzonej ewolucjonistycznej ramy pojęciowej, niewielka część tych argumentów jest jednak jasno sprecyzowana. Objaśniam tutaj tę koncepcję i przedstawiam trzy linie argumentacji, w których jest ona wykorzystywana. Wskazuję na to, w których punktach sceptycy mogą podważać — i podważają — te argumenty, jak również zwracam uwagę na główne, w moim przekonaniu, problemy empiryczne, eksplanacyjne i metodologiczne związane z tą koncepcją.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Nieformalni opiekunowie osób starszych – doświadczenia i uczucia oraz ich potrzeby związane z pełnioną rolą

W artykule skupiono się na doświadczeniach i uczuciach oraz potrzebach związanych z pełnieniem roli nieformalnego opiekuna osoby starszej. Wykorzystano dane zastane oraz wywołane – wyniki badań własnych zrealizowanych w roku 2019 (dobór celowy; 159 wywiadów swobodnych z listą poszukiwanych informacji przeprowadzonych z nieformalnymi opiekunami osób starych). Badania te wykazały m.in., że opiekunami nieformalnymi są najczęściej opiekunowie rodzinni, kobiety; opiece tej towarzyszą – częściej niż pozytywne – negatywne doświadczenia i uczucia, a opiekunowie najbardziej potrzebują czasu, w tym na odpoczynek oraz wsparcia.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Radzenie sobie ze stresem przez dzieci w warunkach zmian spowodowanych chorobą przewlekłą

Artykuł ma charakter przeglądowy. Przybliżono w nim pojęcie zdrowia i choroby, zarysowano problematykę zmian doświadczanych przez dziecko w związku z pojawieniem się u niego choroby, scharakteryzowano zjawisko stresu, a także dokonano przeglądu badań rozpoznających dziecięce radzenie sobie ze stresem spowodowanym tą sytuacją. Wskazano także na najważniejsze predyktory pożądanego, czyli aktywnego radzenia sobie przez dzieci w sytuacji stresu powodowanego chorobą przewlekłą.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Świat badacza i badanego w warunkach zmiany

Głównym celem artykułu było zaprezentowanie wiedzy teoretycznej na temat specyﬁcznego spotkania, jakim jest udział badacza i badanego w badaniach z wykorzystaniem metody biograﬁcznej. Zagadnienie to wydaje się być o tyle ważkie, albowiem posługiwanie się tą metodą narzuca specyﬁczny charakter zbierania oraz interpretowania danych, ale nade wszystko wyznacza specyﬁczny charakter relacji, jakie zachodzą pomiędzy bezpośrednimi uczestnikami tego procesu, to znaczy badacza i badanego. W tekście starano się odpowiedzieć na pytania dotyczące tego: Czym jest udział w badaniu dla badacza a czym dla badanego? Na czym polega specyﬁczność podejścia biograﬁcznego? Na czym polega istota podejścia biograﬁcznego w spotkaniu z drugim, Innym? Jak funkcjonuje badacz i badany w zmieniającej się przestrzeni społecznej? Poszukując odpowiedzi na tak postawione pytania odwołano się do reﬂeksji teoretycznej – zawartej głównie w pracach Cliﬀorda Geertza – w ramach antropologii interpretacyjnej skupionej na znaczeniach, jakie ludzie sami nadają swoim działaniom.

Czasopismo: Rocznik Lubuski
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podstawy teoretyczne stabilizacyjnej roli narzędzi fiskalnych w gospodarce rynkowej

W wysoko rozwiniętych gospodarkach rynkowych są podejmowane za pomocą narzędzi
fiskalnych lub/i pieniężnych działania stabilizacyjne, których celem jest m.in. wpływanie na
morfologię cykli koniunkturalnych, na równowagę na rynku pracy i dążenie do utrzymywania
stabilnej wartości pieniądza. Celem pracy jest zbadanie hipotetycznego wpływu dyskrecjonalnych
jak i automatycznych narzędzi polityki fiskalnej na stabilizację sfery realnej jak i nominalnej
zamkniętej gospodarki rynkowej.
Praca ma charakter rozważań hipotetycznych, a na jej początku zostaną sformułowane cele
stabilizacji makroekonomicznej i możliwości ich realizacji. W dalszej części zostaną
przedstawione narzędzia fiskalne dyskrecjonalne i działające automatycznie i charakter ich
wpływu na osiąganie sformułowanych wcześniej celów.
Instrumenty fiskalne mogą i powinny być stosowane w działaniach stabilizacyjnych,
a szczególnie ważne powinny być narzędzia działające automatycznie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki socjologiczne
Strategiczne wyzwania w zakresie pomiaru i zarządzania ryzykiem utraty reputacji w bankach

Celem artykułu jest przegląd i analiza regulacji nadzorczych oraz dotychczasowych badań
w zakresie zarządzania ryzykiem utraty reputacji we współczesnym systemie bankowym
ze szczególnym uwzględnieniem metod identyfikacji i pomiaru tego rodzaju ryzyka oraz
instrumentów stosowanych w celu jego ograniczania. Zdaniem autora ryzyko utraty reputacji
należy definiować jako oddzielny rodzaj ryzyka, jednak ze względu na jego specyficzną naturę nie
powinien być on zarządzany odrębnie, ale w sposób zintegrowany z podstawowymi rodzajami
ryzyka. Strategicznym postulatem dotyczącym mechanizmów redukcji ryzyka utraty reputacji
w systemie bankowym jest zaś ograniczenie ryzyka upadłości dużych, wzajemnie powiązanych ze
sobą instytucji poprzez zmniejszenie ich rozmiarów oraz ograniczenie wzajemnych połączeń,
a także usprawnienie zarządzania procesem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Hipotezy biogenezy krzemowej a zagadnienie elementarnej jednostki życia. Część I: Sedlaka hipoteza „silicydów” i Cairns-Smitha hipoteza „mineralnych genów”

W artykule przedstawiono problem modelowania minimalnego systemu żywego z punktu widzenia hipotez mineralnych początków życia. Szczególną uwagę poświęcono hipotezom sformułowanym przez Włodzimierza Sedlaka (krzemowe formy życia) i przez Alexandra Grahama Cairns-Smitha (mineralny „gen”). Wskazano na możliwość rekonstrukcji nowego modelu elementarnej jednostki życia. Dokonano przeglądu piśmiennictwa dotyczącego tej problematyki.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Efekt dźwigni finansowej a struktura źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce w latach 2005-2018

Mechanizm dźwigni finansowej należy do podstawowych zagadnień zarządzania finansami
przedsiębiorstwa, a dokładniej kształtowania struktury źródeł finansowania. Literatura poświęca
temu zjawisku sporo uwagi, ale przede wszystkim od strony teoretycznej. Niewiele jest jednak
badań empirycznych, w których zbadane by było czy mechanizm i efekt dźwigni finansowej jest
znany i wykorzystywany przez praktyków.
Celem niniejszego artykułu jest analiza racjonalności decyzji o stopniu zaangażowania
kredytów i pożyczek w finansowaniu przedsiębiorstw z punktu widzenia efektu dźwigni finansowej.
Analizą objęto lata 2005-2018, zbadano czy przedsiębiorstwa w Polsce miały możliwość
wykorzystywania długu do zwiększania rentowności kapitałów własnych oraz sprawdzono czy
decyzje o zaciąganiu kredytów i pożyczek były skorelowane z poziomem nadwyżki rentowności
operacyjnej aktywów nad oprocentowaniem długu, co jest warunkiem pozytywnego efektu dźwigni
finansowej.
Wykazane zostało, że w większości badanych lat przedsiębiorstwa mogły podwyższać
osiągane stopy zwrotu z kapitałów własnych poprzez zwiększanie udziału długu w finansowaniu,
nie stwierdzono jednak, aby decyzje te były podejmowanie przy uwzględnianiu zjawiska i efektu
dźwigni finansowej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Michael J. Behe i teoria inteligentnego projektu

Twierdzę, że Michael B. Roberts, autor tekstu zestawiającego poglądy Williama Bucklanda i Michaela J. Behe’ego na temat projektu, błędnie przedstawił stanowisko tego drugiego. Roberts odniósł się do zaproponowanej przez Behe’ego „idei dwuaspektowego stworzenia”, która „w części dotyczy […] tego, co zaprojektowane, a w części tego, co pojmowane naturalistycznie”. Roberts pisał o koncepcji dwuaspektowego stworzenia, natomiast Behe dostrzegł trzy aspekty: pierwszy dotyczy struktur lub procesów, które noszą wyraźne znamiona projektu; drugi obejmuje struktury lub procesy, co do których nie można z całą pewnością orzec, że zostały zaprojektowane; trzeci dotyczy struktur lub procesów, które można wyjaśnić zdarzeniami przypadkowymi. Główny argument krytyczny Robertsa nie podważa trójaspektowego podejścia, które przyjmuje Behe.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Zaprojektowany do drapania? Zestawienie poglądów Williama Bucklanda (1832) i Michaela J. Behe’ego na temat projektu

Teoria inteligentnego projektu jest interesująca zarówno dla zwolenników, jak i przeciwników tego ujęcia. Książka Michaela J. Behe’ego Czarna skrzynka Darwina jest bestsellerem. Przedmiotem niniejszego tekstu jest porównanie współczesnej teorii inteligentnego projektu z Paleyowską ideą projektu z dziewiętnastego wieku na przykładzie filozofii i metod przedstawionych w wygłoszonym w 1832 roku odczycie Williama Bucklanda na temat „megaterium” i filozoficznych poglądów Behe’ego wyrażonych w Czarnej skrzynce Darwina. Buckland był przekonany, że każdy szczegół jest świadectwem projektu, i praktykował inżynierię odwrotną, natomiast Behe uważa, że na projekt wskazuje tylko to, co jest niewytłumaczone. Ujmując rzecz krótko, Buckland twierdził, że do wniosku o projekcie dochodzi się wówczas, gdy coś się dzięki temu wyjaśnia, a Behe uznaje, że o projekcie wnioskuje się wtedy, gdy brak jest wyjaśnień.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Życie w kosmosie jako experimentum crucis darwinowskiego ewolucjonizmu i teorii inteligentnego projektu

Teoria inteligentnego projektu jest ogólną teorią rozpoznawania projektu. Osiąga ten cel dzięki poszukiwaniu kryteriów, które odróżniają wytwory inteligencji od wytworów „ślepej” przyrody (konieczności i przypadku). Teoria ewolucji jest teorią powstawania życia i różnych jego form. Konflikt między tymi teoriami pojawia się tylko dlatego, że kryteria rozpoznawania projektu sprawdzające się w obszarze wytworów człowieka wydają się wykrywać projekt także poza tym obszarem (na przykład niektóre układy biochemiczne wewnątrz komórki). Najbardziej znana odmiana teorii ewolucji wyklucza jednak inteligentne pochodzenie takich struktur, które pojawiły się przed powstaniem człowieka. Wynik rywalizacji między dwiema teoriami najskuteczniej rozsądza test zwany experimentum crucis. Jest to eksperyment, który potwierdza jedną teorię, a odrzuca drugą. Taki test da się przeprowadzić. Jest nim poszukiwanie życia w kosmosie, a zwłaszcza życia inteligentnego, czyli cywilizacji kosmicznych, gdyż przewidywania obu rywalizujących teorii różnią się w tej kwestii. W artykule przedstawiona jest analiza wyników badań dotyczących kanałów na Marsie, meteorytu marsjańskiego ALH84001 i fosforowodoru w górnej atmosferze Wenus. Następnie omawiane są spekulacje i fakty na temat istnienia inteligentnych cywilizacji we Wszechświecie. W konkluzji stwierdzono, że aktualne dane empiryczne są zgodne z przewidywaniami teorii inteligentnego projektu, a nie z przewidywaniami darwinowskiej teorii ewolucji.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Dyskusja nad artykułem Adama Groblera, „Słabości eksplanacyjne teorii inteligentnego projektu”

Niniejszy tekst stanowi zapis dyskusji nad artykułem Adama Groblera, „Słabości eksplanacyjne teorii inteligentnego projektu”, przeprowadzonej przez pracowników Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego w ramach spotkań Zielonogórskiej Grupy Lokalnej „Nauka a Religia”. Artykuł Groblera jest krytyczny wobec teorii inteligentnego projektu, odbiega jednak do pewnego stopnia od standardowych krytyk. Grobler nie powtarza niektórych błędów: wie, że teoria inteligentnego projektu nie identyfikuje projektanta z istotą nadprzyrodzoną; że teoria ta jest (chce być) neutralna wobec filozoficznego sporu między naturalizmem a nadnaturalizmem; nie traktuje darwinowskiej teorii ewolucji jako testowalnej teorii naukowej, ale jako metafizyczny program badawczy dostarczający idei heurystycznych. Przedstawia także nowe argumenty krytyczne. Grobler uznaje teorię inteligentnego projektu za teorię nienaukową przede wszystkim na tej podstawie, że nie oferuje wyjaśnień intencjonalnych dotyczących motywów domniemanego projektanta, a w związku z tym nie dostarcza żadnych idei heurystycznych mogących stanowić punkt wyjściowy badań naukowych. Uważa też za wątpliwe, czy da się wytyczyć granicę między tym, co możliwe, a tym, co niemożliwe do uzyskania drogą kumulacji przypadkowych zmian. W dyskusji jej uczestnicy wskazywali na wady i zalety argumentów Groblera oraz polemizowali z wygłaszanymi w jej trakcie poglądami.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Geneza społeczeństwa w myśli Bernarda Mandeville’a

W artykule przedstawiono sformułowany przez Bernarda Mandeville’a paradoks prywatnych przywar i korzyści publicznych, korzystając z jego poglądów na genezę społeczeństwa głównie na podstawie drugiego tomu Bajki o pszczołach i The Origin of Honour and the Usefulness of Christianity in War. Ewolucyjny proces rozwoju społeczeństwa ukazany w tekście różni się od poglądów prezentowanych przez autora w pierwszym tomie Bajki, kładzie bowiem nacisk na długotrwały i spontaniczny charakter postępu dokonanego przez ludzi o niewybitnych umysłach. W swoich rozważaniach Mandeville pozostaje przy kluczowym dla siebie temacie natury ludzkiej i istotności ludzkich przywar w poprawnym funkcjonowaniu grup społecznych. Kontynuuje dywagacje rozpoczęte w pierwszym tomie Bajki nad tym, kim człowiek w rzeczywistości jest. Temat powstania społeczeństwa wpisuje się w deklarowany przez niego cel, jakim jest sprawienie by ludzie lepiej rozumieli samych siebie.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Darwinowska teoria ewolucji w wypowiedziach Jana Pawła II

Artykuł omawia wypowiedzi Jana Pawła II, w których jako papież odnosił się do teorii ewolucji i podejmował się jej oceny z punktu widzenia chrześcijańskiej nauki o stworzeniu. Zgodnie z popularnym poglądem Jan Paweł II pogodził chrześcijański kreacjonizm z ewolucjonizmem i nawet wprost określany jest jako ewolucjonista. Na podstawie konkretnych wypowiedzi papieża został wykazany szereg trudności w uzasadnieniu tak postawionej tezy. Analizie zostały poddane teksty papieskich katechez na temat stworzenia z lat 1985–1986, a także przesłania, które w 1996 roku wystosował do członków Papieskiej Akademii Nauk. Jan Paweł II zaznaczył, pod jakimi warunkami ewolucjonizm jest możliwy do pogodzenia z nauką chrześcijańską, odrzucając dogmatyczne zasady, które stały u podstaw darwinowskiej teorii ewolucji. Postulował jednak stanowisko, w którym naukowa wizja świata nie jest niezgodna z wizją religijną, a obie uzupełniają się, opisując inne wymiary rzeczywistości.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Aktualność arystotelizmu w kontekście poszukiwań ontologicznego fundamentu informacji biologicznej

Pomimo trudności w sformułowaniu jednoznacznie uzgodnionej i ściśle naukowej definicji informacji, w tym także informacji biologicznej, niebywały sukces paradygmatu i metodologii biologii molekularnej i genetyki, doprowadził do genocentryzmu, który podniósł geny (rozumiane jako nośniki informacji biologicznej) do rangi podstawowych jednostek biologicznych, podlegających działaniu doboru naturalnego i ewolucji. Artykuł ukazuje drogę od zakwestionowania genocentryzmu do wieloaspektowego ujęcia informacji biologicznej, na tle historycznego rozwoju oraz aktualnego stanu badań filozoficznych nad istotą informacji w ujęciu ogólnym. W odniesieniu do ontycznego wymiaru informacji biologicznej, zostaje przedstawiony argument na rzecz aktualności kluczowych kategorii filozofii przyrody Arystotelesa jako fundamentalnych dla rozumienia i definiowania najważniejszych aspektów informacji zapisanej i znajdującej wyraz w funkcjonowaniu systemów (bytów) ożywionych.

Czasopismo: Filozoficzne Aspekty Genezy
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia
Wpływ wydatków budżetowych na zmniejszanie ubóstwa w Polsce

Problem ubóstwa i wykluczenia społecznego stał się niezwykle ważny w następstwie kryzysu
finansowego i gospodarczego z 2008 roku. Opracowanie koncentruje się na ocenie wdrażanych
instytucjonalno-prawnych form pomocy w Polsce. Głównym celem opracowania jest identyfikacja
rodzajów wydatków budżetowych związanych z analizowanym zagadnieniem i zbadanie zależności
pomiędzy wydatkami z budżetu państwa na realizację zadań związanych z pomocą społeczną
a zasięgiem ubóstwa w Polsce. W rezultacie przeprowadzonych badań z wykorzystaniem analizy
statystycznej stwierdzono, że wzrost wydatków publicznych wpływa na poziom ubóstwa w Polsce
zmniejszając jego zasięg. W ramach wniosków płynących z badań odnotowano, że liniowe
zależności między wydatkami z budżetu państwa w działach dotyczących pomocy społecznej
i rodziny a dwoma zmiennymi zależnymi będącymi wskaźnikami ubóstwa (skrajnego
i relatywnego) są statystycznie istotne i są to zależności silne bądź umiarkowane.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki socjologiczne
Rola nadwyżki operacyjnej w budowaniu stabilności finansowej i potencjału inwestycyjnego jednostek samorządu terytorialnego

Niniejsze opracowanie ma na celu ocenę poziomu nadwyżki operacyjnej jako wskaźnika
determinującego stabilność finansową samorządów lokalnych oraz poznanie kwoty wydatków
inwestycyjnych świadczących o potencjale inwestycyjnym jednostki. Zastosowano następujące
metody: analizę piśmiennictwa, analizę wskaźników budżetowych (dochody i wydatki bieżące,
wydatki majątkowe, wynik operacyjny) oraz metody statystyki opisowej. Do analizy przyjęto dane
finansowe wszystkich typów jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, a więc 16 województw,
314 powiatów i 2478 gmin za lata 2015-2017. Przeprowadzona analiza pozwoliła na częściowo
pozytywne zweryfikowanie hipotezy zgodnie, z którą wynik operacyjny determinuje zarówno
stabilność finansową jak i wyznacza poziom potencjału inwestycyjnego JST.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Program działań profilaktyczno‐rewalidacyjnych dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

W niniejszej publikacji zaprezentowano fragmenty programu profilaktyczno-rewalidacyjnego skierowanego do dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. Opierając się na literaturze przedmiotu wyjaśniono pojęcia: profilaktyka, rewalidacja i upośledzenie. W zasadniczej części artykułu przytoczono scenariusze działań, które osadzono w pięciu sferach rozwojowych, a mianowicie w płaszczyźnie: umysłowej, fizycznej, psychicznej, emocjonalnej i społecznej. Przybliżono też cele, zadania, metody, formy i ukazano sposób organizacji oraz ewaluacji opisywanych działań. Wskazano na potrzebę indywidualnego podejścia do ucznia z upośledzeniem umysłowym oraz uświadomienia nauczycielom i wychowawcom specyficznych potrzeb edukacyjnych dzieci z upośledzeniem. W końcowej części publikacji wysunięto wnioski istotne dla praktyki pedagogicznej.

Czasopismo: Edukacja • Terapia • Opieka
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika