rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Oszacowanie emisji CO2 związanej z wydobyciem, wzbogacaniem i transportem węgli - potencjalnych surowców dla procesów wytwarzania wodoru

Do metod wytwarzania wodoru o istotnymw warunkach polskich znaczeniu zaliczyć należy zgazowanie węgla kamiennego i brunatnego, jak również odzysk wodoru z gazu poprodukcyjnego powstającego w zakładach koksowniczych. W kontekście działań związanych z zapobieganiem zmianom klimatycznym, do podjęcia których zmuszeni będziemy w najbliższym czasie, ważnym zagadnieniem jest określenie wpływu wspomnianych technologii wytwarzania wodoru, a także rodzaju zastosowanego surowca węglowego na wielkość emisji ditlenku węgla do atmosfery. Ustalenie tego wpływu wymaga przeprowadzenia analizy pełnego cyklu drogi pozyskiwania wodoru, od procesów wydobycia surowca do jego wytwarzania (węgla) począwszy, na procesach zgazowania/odgazowania kończąc. Tematem artykułu jest ocena emisji CO2 związanej z początkowymi ogniwami łańcucha cyklu życia wodoru, tj. wydobyciem i przeróbką mechaniczną różnych surowców węglowych oraz ich transportem do zakładów zgazowania/koksowania węgla. Przedmiotem analizy są: węgiel brunatny wydobywany metodą odkrywkową i transportowany do zakładu zgazowania taśmociągiem, węgiel kamienny energetyczny wydobywany w jednej z kopalń górnośląskich transportowany do zakładu zgazowania koleją, węgiel kamienny energetyczny wydobywany w jednej z kopalń górnośląskich transportowany do zakładu zgazowania taśmociągiem, węgiel kamienny wydobywany w zespole kopalń węgla koksowego i transportowany do krajowych koksowni koleją. Zastosowana przez autorów metoda oszacowania wskaźników emisji CO2 związanej z pozyskiwaniem, przeróbką mechaniczną, jak też transportem zarówno dla węgla brunatnego jak i węgli kamiennych polegała na zebraniu oraz analizie danych i informacji dotyczących zużycia netto poszczególnych form energii w wymienionych operacjach. Na podstawie znajomości wskaźników emisji CO2 związanych z wyprodukowaniem jednostkowych ilości energii możliwe było wyznaczenie wskaźników emisji CO2 w odniesieniu do 1 Mg surowca węglowego, jak też 1 GJ energii w nim zawartej. Odpowiednie informacje i dane liczbowe uzyskano od krajowych producentów węgla. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń wspomnianych wskaźników, dokonano porównania ich wielkości dla rozpatrywanych przypadków pozyskiwania, wzbogacania i transportu węgla oraz scharakteryzowano strukturę emisji CO2 związanej z rozpatrywanymi operacjami.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Gaz koksowniczy jako surowiec do produkcji wodoru

Gaz koksowniczy zawierający około 60% wodoru oraz znaczne ilości weglowodorów, z których na drodze reformingu można pozyskać dodatkowe ilości wodoru, stanowi potencjalnie jedno z ważniejszych źródeł otrzymywania wodoru.W artykule zostały przedstawione dwa warianty technologiczne produkcji wodoru z gazu koksowniczego. W pierwszym założono pozostawienie dotychczasowej klasycznej technologii chłodzenia i oczyszczania gazu koksowniczego, a następnie otrzymywanie wodoru z gazu nadmiarowego i smoły koksowniczej. W wariancie drugim zaproponowano schemat technologiczny umożliwiający zwiekszony uzysk wodoru poprzez kompleksowy reforming weglowodorów zawartych w surowym gazie koksowniczym.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niektóre uwarunkowania polskiej polityki energetycznej

Polska posiada znaczące zasoby węgla kamiennego i węgla brunatnego. Węgiel kamienny jako surowiec energetyczny na tle sytuacji zasobowej w Unii Europejskiej, słusznie traktowany jest jako gwarancja bezpieczeństwa energetycznego. Jednakże dominacja węgla w strukturze paliw ma również drugą stronę: powoduje znaczne zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego, a przemiany energetyczne oparte na węglumają niższe sprawności niż paliwa węglowodorowe. Obecne uwarunkowania polityki energetycznej kraju uzależnione są od: zasobów kopalnych surowców energetycznych, geopolitycznych problemów importu ropy naftowej i gazu ziemnego, niespójności polityki energetycznej Unii Europejskiej, emisyjności energii pierwotnej i efektywności energetycznej. Na tym tle przedstawiono propozycję działań na przyszłość, a więc: zwiększenie efektywności energetycznej; zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych; podjęcie efektywnych działań w zakresie modernizacji i budowy nowych jednostek wytwórczych energii elektrycznej, a także infrastruktury szeroko pojętej energetyki; zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych z szeroko pojętej energetyki.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój sektora energetycznego w perspektywie 2020 r. - aspekty ekologiczne i ekonomiczne

Artykuł stanowi kontynuację rozważań dotyczących kierunków rozwoju sektora energetycznego stymulowanego zobowiązaniami i wymogami ekologicznymi w ramach UE, opartych na zgłoszonych przez wytwórców energii przedsięwzięciach dotyczących budowy w latach 2012–2020 nowych mocy. Uwzględniono w nim warunki brzegowe nowych wymogów dla Polski, dotyczących bilansowania i rozliczeń ładunków emisjiCO2w okresie po 2012 r. W artykule dokonano oceny techniczno-ekonomicznej i możliwości maksymalizacji zdolności do redukcji emisji CO2 wybranych, reprezentatywnych w rozpatrywanym zbiorze nowych mocy, bloków energetycznych dużej mocy. Określono również relacje cen energii elektrycznej z uwzględnieniem współspalania biomasy, obowiązku zakupu 100% uprawnień do emisji CO2 oraz po przejściu na technologię CCS. Uzyskane wyniki, przy uwzględnieniu sukcesywnego wzrostu do 15% udziału systemowych bloków gazowo-parowych w produkcji energii elektrycznej sektora w okresie 2013–2020, pozwoliły na rozszerzenie analizy na podsektor elektrowni obejmujący istniejące i nowe moce.Wnastępnym kroku, wykorzystując niezbędne dane z wcześniejszych analiz dokonano oceny sektora energetycznego, przekształcanego w wyniku budowy nowych i sukcesywnej likwidacji istniejących nieefektywnych mocy na poziomie cen 2007 r . Przy ocenie kondycji sektora energetycznego uwzględniono uzyskane na szczycie UE w grudniu 2008 r., odstępstwo od wymogu zakupu 100% uprawnień do emisji CO2 od 2013 r. z przesunięciem tego obowiązku na 2020 r. Wwyniku przeprowadzonych uproszczonych analiz uzyskano szereg danych pozwalających, przy obecnym stanie wiedzy i postępujących zmianach istotnych uwarunkowań dla sektora, na dalsze skrystalizowanie poglądów dotyczących strategii jego rozwoju w newralgicznym okresie do 2020 r. Wypływające z nich wnioski dotyczące konieczności wzmocnienia roli gazu ziemnego są w sprzeczności z poglądami znacznej części decydentów, preferujących głównie technologie węglowe, w części niedojrzałe technicznie do wprowadzenia, charakteryzujące się wysokimi kosztami. Przy czym oczekiwane do 2020 r. efekty znaczącej redukcji emisji CO2 będą możliwe do zdyskontowania dopiero w kolejnej dekadzie, po wprowadzeniu na dużą skalę technologii CCS.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Energetyka jądrowa w Unii Europejskiej

W artykule przedstawiono stan energetyki jądrowej oraz perspektywy jej rozwoju w krajach członkowskich UE. Za podstawowe kryterium prezentacji przyjęto nastawienie tych krajów do rozwoju energetyki jądrowej, jest ono bowiem bardzo zróżnicowane, co jest efektem oddziaływania czynników ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i politycznych. W szczególności bardzo ważną rolę w kształtowaniu tego nastawienia odgrywają kwestie bezpieczeństwa jądrowego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej. Wśród krajów europejskich posiadających elektrownie jądrowe do największych zwolenników rozwoju energetyki jądrowej autor zaliczył Francję, Finlandię, Czechy, Słowację, Litwę, Rumunię, Węgry i Bułgarię, a także Rosję i Ukrainę. Dla części krajów europejskich energetyka jądrowa ma duże znaczenie, aczkolwiek budowa nowych elektrowni jądrowych nie jest planowana lub przesądzona. Do grupy tej należą: Holandia, Słowenia, Szwecja, Wielka Brytania oraz Szwajcaria. Z kolei sceptyczne podejście do rozwoju energetyki ją- drowej cechuje Niemcy, Belgię i Hiszpanię. Wartykule wyszczególniono także grupę krajów, które nie posiadają na swoim terytorium elektrowni jądrowych, jednak dążą do ich wybudowania. Za najbardziej aktywne w realizacji tych dążeń uznano Białoruś, Polskę, Włochy i Turcję.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza procesowa przygotowania wyseparowanego ze spalin dwutlenku węgla do transportu i składowania

Jednym z głównych problemów przed jakimi stoi obecnie energetyka zawodowa oparta na spalaniu paliw węglowych jest ograniczenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Dla ograniczenia emisji CO<sub>2</sub> w energetyce konieczne jest wyseparowanie, a w następnej kolejności przygotowanie dwutlenku węgla do transportu i składowania. W artykule przedstawiono analizę procesową układu przygotowania dwutlenku węgla do transportu, na potrzeby którego przyjmuje się, że CO<sub>2</sub> winno zostać sprężone do ciśnienia około 12 MPa i schłodzone do około 298K (25°C). Dwutlenek węgla, dla którego analizowano proces przygotowania do transportu pochodził ze spalania węgla kamiennego w układzie nad-krytycznego bloku o mocy 900 MWe, współpracującego z układem adsorpcyjnej (Vacuum Pressure Swing Adsorption) separacji CO<sub>2</sub> ze spalin. Wyseparowany ze spalin metodą VPSA dwutlenek węgla w ilości około 200 kg/s o parametrach 333K (60°C) i 0,005 MPa kierowany był do układu wielostopniowego sprężania z chłodzeniem międzystopniowym. Głównym celem przeprowadzonych obliczeń była minimalizacja zapotrzebowania na moc układu sprężania. Dla realizacji postawionego celu rozważono szereg układów sprężania składających się z różnej liczby grup stopni, przy czym dla każdego wariantu prowadzono pełną optymalizację sprężu na poszczególnych grupach stopni. Uzyskane rezultaty wskazują, że wraz ze wzrostem liczby grup stopni sprężania maleje zapotrzebowanie na moc, jednakże spadek ten jest coraz mniejszy. Dodatkowo, jednocześnie maleją temperatury sprężanego czynnika za poszczególnymi grupami stopni, co ogranicza potencjalne możliwości wykorzystania odzyskanego z układu chłodzenia międzystopniowego ciepła, w obiegu cieplnym bloku energetycznego.
 
W analizowanym przypadku sprężania dwutlenku węgla (wyseparowanego ze spalin pochodzących z bloku 900 MWe), najbardziej korzystnymi wariantami (z punktu widzenia najmniejszego zapotrzebowania na moc oraz potencjału wykorzystania ciepła odpadowego z chłodzenia międzystopniowego) wydają się być układy złożone z 5 lub 6 grup stopni. Przedstawione w artykule wyniki zostały uzyskane w badaniach współfinansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach umowy SP/E/1/67484/10 - Strategiczny Program Badawczy - Zaawansowane technologie pozyskiwania energii: Opracowanie technologii dla wysokosprawnych „zero-emisyjnych" bloków węglowych zintegrowanych z wychwytem CO<sub>2</sub> ze spalin.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zrównoważona gospodarka energetyczna na obszarach wiejskich w Polsce

Obszary wiejskie zajmują ponad 93% terytorium Polski, na którym mieszka blisko 40%
ludności kraju. Wzrost zapotrzebowania na energię na tych obszarach, w połączeniu ze zwiększonym
jej zużyciem przez rolnictwo, wymusza na mieszkańcach wsi efektywniejsze jej wykorzystanie,
a na politykach opracowanie strategii bezpieczeństwa energetycznego polskiej wsi.
Wieś w dużym stopniu związana jest z produkcją oraz przetwórstwem żywności, w którym to istotne
znaczenie przypisuje się gospodarstwom rolnym. Obecnie powinny być one postrzegane z jednejstrony
jako użytkownik energii, a z drugiej jako producent komponentów do produkcji energii lub energii
finalnej, na podstawie odnawialnych źródeł energii. Dlatego ważną rolę w aspekcie zrównoważonej
gospodarki energetycznej na obszarach wiejskich przypisuje się polityce energetycznej, uwzględniają-
cej dbałość o środowisko naturalne tych obszarów oraz zachowanie ich bioróżnorodności.
Mieszkańcy wsi, a przede wszystkim rolnicy, powinni zmienić swój wizerunek, związany głównie
z użytkownikiem energii na konsumenta i jednocześnie producenta energii, a energetyka prosumencka
i rozproszona powinna stać się istotna nie tylko ze względów ekonomicznych, ale także
środowiskowych. Konieczne jest podkreślenie znaczenia zrównoważonego rozwoju obszarów
wiejskich, opartego na odnawialnych źródłach energii i związanej z tym poprawie warunków środowiskowych
polskiej wsi, a także jakości życia jej mieszkańców.
Celem artykułu jest wskazanie kierunków rozwoju zrównoważonego gospodarki energetycznej na
obszarach wiejskich Polski, uwzględniając energię wykorzystywaną we współczesnym rolnictwie,
z akcentem położonym na odnawialne źródła energii.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza ryzyka na etapie planowania inwestycji związanej z wykorzystaniem wód pochodzących z odwadniania wybranego zakładu górniczego w celu ogrzewania domów jednorodzinnych

Wody podziemne wypompowywane zarówno z czynnych, jak i zlikwidowanych kopalń,
często kierowane są bezpośrednio do najbliższych cieków wodnych. Mało kiedy zwraca się uwagę,
iż zasoby te posiadają znaczny potencjał, który może zostać wykorzystany w celu zaspokojenia lokalnych
potrzeb energetycznych. Ponieważ działania tego typu mają charakter innowacyjny, przed
rozpoczęciem inwestycji, wskazane jest przeprowadzenie analizy ryzyka obejmującej jak najszerszą
gamę czynników (Mazurkiewicz i in. 2013).
Niniejszy artykuł wskazuje na szereg uwarunkowań, które mogą pojawić się na etapie planowania
inwestycji związanej z energetycznym wykorzystaniem wód kopalnianych. Zidentyfikowane
czynniki zostały usystematyzowane według ich wpływu na projekt (negatywne i pozytywne) oraz
charakteru (społeczne, technologiczne, ekonomiczne, ekologiczne oraz polityczne).
W ramach grupy czynników negatywnych określono, którymi z nich należy zająć się w pierwszej
kolejności oraz wskazano te, które mogą zostać umieszczone na tzw. listę czynników oczekujących. Wśród wyłonionych istotnych czynników wymienić można m.in. nagłą zmianę temperatury
lub ilości napływających wód, czy też nieoczekiwane wstrząsy górotworu. Zakłada się, iż identyfikacja
czynników negatywnych, a następnie podjęcie określonych działań, pozwoli na zminimalizowanie
negatywnego wpływu danych czynników na cele przedsięwzięcia.
Zaproponowano również działania, które należałoby podjąć w przypadku wystąpienia zidentyfikowanych
czynników pozytywnych, aby zwiększyć ich wpływ na efekty końcowe inwestycji. Zaliczono
do nich m.in. brak konieczności poszukiwania złóż termalnych i dokonywania odwiertów, a także rewitalizację terenu. Wyłonienie czynników pozytywnych i ich odpowiednie wykorzystanie
umożliwi osiągnięcie większych, często nawet i ponadplanowych, korzyści związanych z realizacją
projektu.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Optymalizacja pracy kotłów metodą sterowanego poziomu niezupełności spalania

Zasada energo-ekologicznej optymalizacji oznacza, że optymalny wynik spalania paliwa wyznaczany jest nie tylko poprzez bezpoorednią sprawność jego zużycia, lecz również przez minimalną szkodę wyrządzoną środowisku. Optymalizacje spalania paliwa poprzez regulowany poziom niedopału chemicznego uważa się za jedną z najprostszych, najtańszych i wysokoefektywnych metod takiej optymalizacji. Nieprawidłowe jest oczywiste wydawałoby się zdanie, że minimalny niedopał odpowiada maksymalnej sprawności zużycia paliwa w kotłach. Zarówno promieniowanie jak i konwekcyjne odbieranie ciepła przez powierzchnie ekranowe otaczające paleniska kotła w bardzo skomplikowany sposób zależy od wielu czynników: formy, rozmiarów i świecenia się płomienia, położenia strefy maksymalnych temperatur oraz całokształtu aerodynamiki przestrzeni paleniska. Standardowe bilansowe próby kotła pokazują, że maksymalną jego sprawność notuje się przy zauważalnej niezupełności spalania odpowiadającej steżeniu CO na poziomie 0,02-0,03% obj. (200-300 ppm). Ponadto tlenki azotu które powstają w maksymalnej temperaturze, czyli przy braku niedopału, są substancjami około 35 razy bardziej toksycznymi niż tlenek wegla. Z tego wynika, że wyznaczenie dopuszczalnego poziomu niedopału chemicznego stanowi typowe zagadnienie optymalizacyjne, mające na celu zminimalizowanie pewnej funkcji celu. Skomplikowany charakter tego zagadnienia polega na koniecznooci jego indywidualnego rozwiązania w każdym konkretnym przypadku nastawiania kotła z uwzględnieniem charakterystyk i szczegółów wszystkich składowych urządzeń całego zespołu kotłowo-paleniskowego. Dla ujednolicenia tego problemu zostało zaproponowane ekologiczne i ekonomiczne kryterium spalania paliwa, jak również uogólnione kryterium energetyczno-ekologiczne będące poszukiwaą1 funkcją celu. Jak pokazały wyniki takich badań na kotłach, optymalny tryb spalania znajduje się w zakresie stężenia tlenku wegla w granicach 200-400 ppm. Regulacja automatyczna procesu spalania z zachowaniem niezupełności spalania na takim poziomie daje stały eksploatacyjny efekt energetyczno-ekologiczny.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Produkcja energii elektrycznej z nowych złóż węgla brunatnego jako potencjalne źródło wzrostu zamożności społeczeństwa i reindustrializacji

Warunkiem rozwoju gospodarczego kraju jest utrzymywanie cen energii na poziomie,
który umoźliwia przemysłowi skuteczne konkurowanie na rynku międzynarodowym oraz zapobiega
ubóstwu energetycznemu społeczeństwa, co jest niezbędne dla stabilnego wewnętrznego
popytu na produkowane dobra i usługi. Dla polskiej energetyki oznacza to konieczność utrzymywania
dużego udziału węgla brunatnego w krajowym miksie energetycznym. Wobec sczerpywania
się złóż w obecnie eksploatowanych zagłębiach niezbędne jest udostępnianie nowych
złóż na terenach, które dotychczas nie były objęte eksploatacją górniczą. Plany nowych inwestycji
górniczych, jak również polityka ochrony złóż, czyli utrudnienia zagospodarowania terenu niezgodnie
z ewentualną eksploatacją górniczą, generują poważne konflikty społeczne, których skutkiem
może być trwałe uniemożliwienie strategicznych inwestycji górniczych. Autorzy proponują
zastąpić stosowane dotychczas środki administracyjne (planowa ochrona złóż, przymusowy
wykup terenów dla potrzeb inwestycji górniczej) narzędziami ekonomicznymi, które dobrze
funkcjonują w krajach, w których właściciel terenu jest równocześnie właścicielem  złoża zalegającego poniżej. Otóż oprócz kwoty wykupu terenu dla potrzeb eksploatacji górniczej, właścicielowi
tego terenu kompania górnicza mogłaby zaoferować rentę eksploatacyjną, czyli udział
w zyskach z tytułu eksploatacji złoża.Właściciel terenu byłby zatem zainteresowany eksploatacją
złoża oraz uzyskiwałby przychód ze swojego terenu również po jego sprzedaży. Skala udziału
w zyskach i terminarz wypłat dla właścicieli terenów mają istotny wpływ na wynik finansowy przedsięwzięcia górniczego (tu: górniczo-energetycznego), toteż potrzebne jest wnikliwe przeanalizowanie
różnych wariantów renty. W artykule przedstawiono symulację wyniku finansowego
docelowego planu rozwoju kopalni węgla brunatnego z uwzględnieniem renty eksploatacyjnej
na podstawie studialnego zestawu danych. Obliczenia, modelowanie i symulacje wykonano w środowisku
programu geologiczno-górniczego oraz specjalistycznego oprogramowania optymalizacji
kopalń odkrywkowych.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Studium przypadku: Europa – generacja, przesył, dystrybucja

Sektor energii elektrycznej krajów europejskich znajduje się w fazie głębokich przemian
i musi stawić czoło wyzwaniom, obejmującym zrównoważenie i niezawodność dostaw energii
oraz wdrożenie działań integracyjnych w ramach wewnętrznego rynku, obejmującego 28 krajów
UE i podlegającego procesom liberalizacji. Starzejący się majątek trwały, wymagający bądź
wycofania, bądź też gruntownej modernizacji całej infrastruktury w obszarach generacji, przesyłu
i dystrybucji, jest również objęty niezbędnymi działaniami w skali paneuropejskiej. W istocie
bezpieczna, zrównoważona, dostępna i osiągalna energia elektryczna jest warunkiem rozwoju
współczesnych społeczeństw, realizacji aspiracji obywateli oraz konkurencyjności ich przemysłów. Dla spełnienia założeń europejskiej polityki energetycznej i klimatycznej system elektroenergetyczny
musi podlegać procesowi szybkich i radykalnych transformacji, szczególnie
w zakresie technologii, wykorzystujących zasoby odnawialne. W artykule – opierając się na
specjalnej europejskiej edycji czasopisma IEEE Power & Energy – przedstawiono wielogłos opinii
i wniosków, zaprezentowany w pięciu artykułach przewodnich tego magazynu.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Niepewność cen i kosztów technologii wytwarzania energii elektrycznej w analizach projektów inwestycyjnych

Celem artykułu jest analiza problemu uwzględniania niepewności w decyzyjnych modelach inwestycji w elektroenergetyce, wykorzystujących metodyke real options approach. Miarą  niepewności w modelach jest odchylenie standardowe względnych zmian przychodów. Przychody zależą od wielu czynników, a najistotniejszymi są: cena energii elektrycznej na hurtowym rynku energii, koszt wytwarzania oraz wolumen sprzedawanej energii elektrycznej. Założono, że czas wykorzystania mocy zainstalowanej przykładowych technologii wytwarzania energii elektrycznej jest wielkością zdeterminowaną. Szczegółowo opisano kształtowanie się ceny energii elektrycznej i kosztów jej wytwarzania. Dodatkowo przeanalizowano wpływ cen paliw na koszt wytwarzania energii elektrycznej. Zbudowano bazę danych cen paliw i cen energii elektrycznej w przedziale od czerwca 2007 do stycznia 2011 na podstawie danych World Bank, International Monetary Fund, NYMEX – CME Group, globalCOAL i ARE S.A. Zaprezentowane wielkości to cena energii elektrycznej na hurtowym rynku energii w Polsce, cena uranu (U3O8) na rynku światowym, średnia cena ropy naftowej na rynku owiatowym, cena rosyjskiego gazu na rynku niemieckim oraz cena australijskiego wegla energetycznego na rynku europejskim. Na tej podstawie wyznaczono wartości odchylenia standardowego przychodów dla przykładowych technologii wytwarzania energii elektrycznej: konwencjonalnej elektrowni spalającej wegiel kamienny, elektrowni jądrowej, elektrowni gazowo-parowej i spalającej ciężki olej opałowy. W dotychczasowych publikacjach brak było wskazówek, w jaki sposób interpretowaa miare niepewnooci, jaką jest wartość odchylenia standardowego względnych zmian przychodu. Na podstawie  obliczeń sformułowano wnioski dotyczące przyjmowania miary niepewności dla scenariuszy prognozowania długoterminowego, niezbędnego w analizie inwestycji w elektroenergetyce.

Czasopismo: Polityka Energetyczna
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka