rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wpływ wybranych parametrów obróbki elektroerozyjnej na cechy powierzchni obrobionej

Tematyka obejmuje zagadnienia z zakresu niekonwencjonalnych metod kształtowania materiałów trudnoskrawalnych – obróbki elektroerozyjnej EDM. W pracy przedstawiono wyniki badań, na podstawie których określono wpływ wybranych parametrów obróbki (energii pojedynczego impulsu Ei) na strukturę geometryczną powierzchni obrobionej, w tym na kształt i rozmiary jej cech (kratery, wgłębienia, nadtopienia, wypływki, pęknięcia, sferoidy).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Nośność powierzchni a rodzaj jej obróbki

W pracy omówiono zagadnienie nośności powierzchni i parametry, które ją charakteryzują w kontekście oceny cech tribologicznych powierzchni. Badano powierzchnie uzyskane różnymi obróbkami. Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych dotyczących tego zagadnienia, które potwierdziły istotność parametrów wyznaczanych z krzywej nośności do oceny cech tribologicznych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ grubości powłok TiN i CrN na powierzchniową trwałość zmęczeniową

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu grubości powłoki elementów skojarzonych w wysokoobciążonym modelowym styku tocznym. Przebadano stal łożyskową 100Cr6 oraz powłoki azotku tytanu (TiN) i azotku chromu (CrN) naniesione na próbki ze stali 100Cr6. Badany modelowy styk smarowany był mineralnym olejem wzorcowym RL 144 bez dodatków. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że wraz ze wzrostem grubości powłoki zmniejsza się trwałość zmęczeniowa węzła tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Procedura doboru łożysk tocznych uwzględniająca rozrzut powierzchniowej trwałości zmęczeniowej

W artykule podjęto próbę wykazania, iż w kontekście rozrzutu powierzchniowej trwałości zmęczeniowej niewłaściwy wydaje się proponowany przez wszystkich producentów sposób określania wartości współczynnika niezawodności a1, obecnego we wzorze na trwałość modyfikowaną łożysk tocznych.  Zatem zaproponowano zmiany w procedurze obliczeniowej, mające na celu pełniejsze ujęcie zjawiska rozrzutu powierzchniowej trwałości zmęczeniowej i w konsekwencji zoptymalizowanie rozmiarów węzłów tocznych oraz większe wykorzystanie ich potencjału – co winno pociągnąć za sobą lepsze wykorzystanie surowców i nakładów pracy potrzebnych do produkcji elementów łożysk.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Analiza obrazowa stanu zużycia ostrza z ceramiki azotkowej po skrawaniu żeliwa sferoidalnego

Artykuł przedstawia wyniki badań zużycia ostrzy narzędzi z ceramiki azotkowej bez powłoki i z powłoką CVD-Al2O3/TiN w skrawaniu żeliwa sferoidalnego o strukturze perlityczno-ferrytycznej, gatunku EN-GJS-500. Badania obejmowały wyznaczenie krzywych zużycia i odpowiednich trwałości ostrza oraz szczegółową identyfikację mechanizmów zużycia występujących na powierzchni natarcia i przyłożenia. Wykazano obecność różnych mechanizmów, którymi w zależności od warunków obróbki mogą być: zużycie ścierne, adhezja i zużycie chemiczne. Udowodniono większą odporność na zużycie ścierne narzędzi z ceramiki Si3N4 z nałożoną powłoką z ceramiki tlenkowej Al2O3. Do analizy zużycia zastosowano mikroskopię skaningową SEM (Electron Scanning Microscopy), technikę BSE (Back Scattering Electron) i analizę EDX (Energy Dispersive X-Ray Analysis).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Naciski na ścianki formy zamkniętej podczas zagęszczania mieszanki wapienno-piaskowej

W artykule przedstawiono analizę wpływu zagęszczanych materiałów sypkich, na przykładzie mieszanki wapienno-piaskowej (stosowanej do produkcji wyrobów silikatowych), na ścianki boczne w formie zamkniętej. Na podstawie badań doświadczalnych wyznaczono współczynnik nacisków bocznych. Jego znajomość pozwala na wyliczenie nacisku bocznego ośrodka sypkiego na zakładanej wysokości, w zależności od zastosowanego ciśnienia zagęszczającego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zagadnienia cieplne w mechanizmie sprzężenia elementów tocznych

W pracy przedstawiono mechanizm sprzężenia elementów tocznych uwzględniający poślizgi geometryczne, sprężyste oraz poślizgi wynikające z odkształceń plastycznych w miejscach rzeczywistego styku. Ponadto uwzględniono: różnice wartości współczynników tarcia kinematycznych i statycznych, poślizgi powodowane różnicą temperatury w polu styku elementów tocznych. Są w nim też uwzględnione siły bezwładności wywoływane nie tylko przemieszczeniami stycznymi, ale też powodowane odkształceniami promieniowymi, które wywołują dodatkowe przyspieszenia dośrodkowe oraz obwodowe, nazywane przyspieszeniami Coriolisa.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ napełniacza metalicznego na proces sieciowania kompozytów epoksydowych oraz kształtowanie ich właściwości tribologicznych

W artykule przedstawiono wyniki badań tribologicznych kompozytów chemoutwardzalnych o różnych składach jakościowych. Osnową polimerową kompozytów była żywica epoksydowa Epidian 5. Jako napełniacze kompozytów zastosowano proszki brązu, mosiądzu, miedzi i żelaza o określonym składzie chemicznym i granulometrycznym. Kompozyty sieciowano za pomocą poliaminy alifatycznej w temperaturze pokojowej. Charakterystyki tribologiczne różnych skojarzeń materiałowych wyznaczono na testerze T-05 typu rolka–klocek w styku rozłożonym. Rolka stalowa z warstwą chemoutwardzalnego kompozytu metalopolimerowego, usieciowanego i obrobionego mechanicznie współpracowała z przeciwpróbką wykonaną z kompozytów chemoutwardzalnych. Skojarzenia materiałowe kompozyt-kompozyt, w którym napełniaczem był proszek żelaza charakteryzuje się niewielkim współczynnikiem tarcia i wysoką odpornością na zużywanie. Wyniki badań otrzymane za pomocą spektrometrii w podczerwieni wykazały, że stopień usieciowania epoksydowej osnowy kompozytów jest uzależniony od rodzaju napełniacza metalicznego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ kąta padania cząstek erozyjnych na intensywność zużywania erozyjnego powłok poliuretanowych

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań wpływu kąta padania cząstek elektrokorundu na kinetykę zużywania erozyjnego powłok poliuretanowych. Badano trójwarstwowe powłoki poliuretanowe o grubości 190 žm. Średnia twardość powłok wg Buchholtza (PN-EN ISO 2815:2000) wynosiła 85. Natomiast parametry chropowatości powierzchni powłok stanowiły odpowiednio: Ra = 0,21 žm oraz Rz = 0,97 žm. Prowadzono badania erozyjne powłok dla kąta padania [alfa] = (25, 45, 75 bajtów)°. Wykorzystano do tego celu aparat zalecany w polskiej normie PN-76/C-81516. Zamontowano w nim specjalny uchwyt, umożliwiający badania dla różnych kątów padania cząstek erozyjnych. Aparat ten umożliwiał swobodne spadanie cząstek erozyjnych z wysokości h = 0,94 m. Rezultaty badań udowodniły, że im mniejszy był kąt padania cząstek erozyjnych, tym intensywniejszemu zużywaniu erozyjnemu ulegały powłoki poliuretanowe. Największą intensywność zużywania erozyjnego (I = 4,72 žm/kg) wykazała powłoka, poddana oddziaływaniu cząstek erozyjnych, uderzających w powłokę pod kątem 25°. W tym przypadku dominowało mikroskrawanie powłoki. Natomiast najmniejszą intensywność zużywania erozyjnego (I = 0,83 žm/kg) obserwowano dla [alfa] = 75°, gdy dominowało zużycie deformacyjne powłok.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości warstw tlenkowych AI2O3 otrzymywanych metodą anodowania impulsowego

W pracy przedstawiono właściwości tribologiczne tlenkowych warstw powierzchniowych Al2O3 na stopie aluminium EN-AW5251 otrzymywanych metodą anodowania impulsowego. Proces anodowania impulsowego prowadzono, stosując prostokątne przebiegi prądu o zmiennej częstotliwości (200-0,02 Hz) oraz zmiennym wypełnieniu impulsu (100-40%). Badania tribologiczne wytworzonych impulsowo warstw Al2O3 prowadzono w skojarzeniu ślizgowym bezsmarowym z tworzywem PEEK/BG.  Testy tribologiczne prowadzono w ruchu posuwisto-zwrotnym na stanowisku badawczym T-17 (węzeł trzpień-płytka). Uzyskane wyniki badań wskazują, iż zastosowanie metody impulsowej o prostokątnym przebiegu prądu podczas anodowania stopu aluminium pozwala na korzystną modyfikację właściwości tribologicznych tlenkowych warstw powierzchniowych Al2O3 współpracujących ślizgowo z polimerami niskotarciowymi.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania współczynnika tarcia statycznego polietylenu PE-UHMW poddanego promieniowaniu jonizującemu

W pracy przedstawiono badania współczynnika tarcia statycznego polietylenu PE-UHMW poddanego różnym dawkom promieniowania jonizującego oraz starzeniu, imitującemu biologiczne oddziaływanie organizmu na materiał.
Badania tribologiczne prowadzono w ruchu posuwisto-zwrotnym podczas rozruchu, kojarząc badany materiał z typowymi metalami stosowanymi w chirurgii implantacyjnej: stalą austenityczną ANSI 316L oraz stopem tytanu Ti6Al4V.
Analizowano zmiany współczynnika tarcia statycznego μ0 związanego z naciskiem p (w zakresie 0,5÷2,5 MPa) w zależności od dawki napromieniowania polietylenu PE-UHMW (w zakresie 25-250 kGy), dla obu rodzajów metalowych przeciwpróbek.
Ustalono, że wraz ze wzrostem nacisku jednostkowego (w badanym zakresie) wartości współczynnika tarcia statycznego, co typowe, maleją. Stwierdzono, że optymalna dawka promieniowania, ze względu na wartość siły tarcia, mieści się pomiędzy 100 a 250 kGy, dla wszystkich badanych nacisków oraz skojarzeń materiałowych.
Mechanizm zmniejszenia wartości oporów tarcia w tym przypadku nie został rozpoznany i wymaga prowadzenia dalszych badań, podobnie jak wyznaczenie oporów tarcia kinetycznego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie mechaniki współdziałania stykowego ze zużyciem w układach cylindrycznych o wewnętrznym styku hertzowskim

Na podstawie metody autorskiej badania mechaniki styku w połączeniu cylindrycznym oraz kinetyki jego zużywania przy tarciu ślizgowym przeprowadzono analizę numeryczną obszaru zastosowania klasycznego wzoru Hertza dla określenia nacisków stykowych. Zmodyfikowano wzory Hertza celem oszacowania maksymalnych nacisków stykowych oraz kąta styku przy zużyciu wskazanych układów tribologicznych. Wyniki numerycznej oceny według obu metod wstępnych nacisków stykowych oraz ich zmiany w wyniku zużycia podano w postaci graficznej. Został przebadany wpływ obciążenia oraz luzu promieniowego w połączeniu na jego trwałość.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie intensywności zużycia wybranych stali na elementy robocze pracujące w glebie

W warunkach polowych wyznaczono intensywność zużywania trzech gatunków stali – dwóch stali borowych, przeznaczonych na elementy robocze narzędzi rolniczych pracujących w glebie i miękkiej stali (S 235), zastosowanej w celach porównawczych. Badania prowadzono podczas orki gleb pylastych. W czasie badań próbki stali, zamocowane w specjalnie wykonanych stanowiskach pomiarowych, przemieszczały się po dnach bruzd wyoranych przez pług. Stosowano dwie wartości nacisku próbek na glebę – 6,8 i 12,2 kPa. Wyznaczono masową i liniową intensywność zużywania badanych stali oraz opisano ich zużycie za pomocą zależności potęgowej. Zmierzono również profil powierzchni roboczej próbek stali ukształtowany w wyniku kontaktu z glebą. Intensywność zużywania się obu badanych stali borowych była zbliżona – wynosiła średnio około 0,00085 gźcm-2źkm-1 i 0,00108 mmźkm-1 przy nacisku 6,8 kPa oraz 0,00143 gźcm-2źkm-1 i 0,00181 mmźkm-1 przy nacisku 12,2 kPa. Była ona około 2 razy mniejsza niż intensywność zużywania miękkiej stali. Około 1,8-krotne zwiększenie nominalnego nacisku próbek stali na glebę powodowało większą od 1,6 do 1,8 razy intensywność ich zużywania się. Chropowatość powierzchni roboczej próbek po kontakcie z glebą nie była duża (Ra = 1,00-1,21 žm). Profil powierzchni próbek cechował się względnie małą wysokością wierzchołków (Rpk = 0,74-1,52 žm) w stosunku do wysokości zagłębień (Rvk = 2,22-4,00 žm). Na powierzchni roboczej próbek występowały rysy o głębokości wynoszącej maksymalnie około 25 žm, które powstały prawdopodobnie w wyniku oddziaływania cząstek żwiru lub kamieni. Wynoszące około jedności wykładniki potęg w modelach zużywania badanych stali wskazują na występowanie procesu, w którym dominowały ścierne formy zużywania (mikroskrawanie, rysowanie, bruzdowanie).

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Naprężenia stykowe przy współpracy kół zębatych pokrytych powłoką

W artykule przedstawiono analizę możliwości zastosowania teorii Hertza do przypadku styku skoncentrowanego elementów pokrytych powłoką. Przedmiotem analizy był rozkład naprężeń w miejscu styku zębów kół zębatych o zębach prostych, których powierzchnie robocze zostały umocnione przez obróbkę powierzchniową. Gradient twardości i modułu sprężystości materiału w głąb warstwy wierzchniej został przyjęty na podstawie dostępnych danych oraz wyników badań indentacyjnych. Metodę wyznaczenia pola naprężeń kontaktowych oparto na analizie teorii Hertza oraz symulacji modelu numerycznego. Przyjęty model numeryczny umożliwia wyznaczenie rozkładu naprężeń w warstwie wierzchniej i głębiej w podłożu oraz określenie miejsca maksymalnej koncentracji tych naprężeń w styku pary zębów. Na potrzeby analizy założono, że: powłoka idealnie przylega do podłoża, własności materiału powłoki w miejscach równo oddalonych od powierzchni są jednakowe, grubość powłoki na obydwu stykających się zębach jest jednakowa, styk zębów odbywa się bez poślizgu. Uzyskane wyniki analizy dowodzą, że teorię Hertza można adaptować do przypadku styku skoncentrowanego elementów pokrytych powłoką, poprzez jej integrację z modelem numerycznym. Informacje zdobyte podczas modelowania numerycznego służą także poprawie dokładności opisu oddziaływań w styku walcowych kół zębatych o zębach prostych.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modyfikacja warunków tarcia w strefie skrawania jako czynnik wpływający na proces obróbki

W referacie przedstawiono wyniki badań wpływu warunków chłodzenia i powłoki przeciwzużyciowej na kształt wióra, wartości współczynnika tarcia oraz wskaźniki struktury geometrycznej powierzchni obrobionej przy toczeniu stali R35. Porównywano warunki toczenia z zastosowaniem płytek z węglika spiekanego P25 bez powłoki i z powłoką "Futura Nano" przy obróbce na sucho oraz z zastosowaniem płytek powlekanych przy chłodzeniu mgłą emulsyjną oraz mgłą emulsyjną z modyfikatorem. Przedstawiono zmiany kształtów wiórów i parametrów Ra i RSm chropowatości powierzchni obrobionej w zależności od posuwu. Dzięki zastosowaniu płytek powlekanych w porównaniu z płytkami bez powłok zwiększa się zakres posuwów, przy których powstaje korzystniejszy kształt wiórów (w postaci krótkich odcinków lub całkiem luźny) oraz zmniejsza się współczynnik tarcia. Zmniejszają się również wartości poszczególnych parametrów chropowatości.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Ocena skuteczności hamowania samochodowych układów hamulcowych na podstawie badań stanowiskowych

W pracy przedstawiono próbę oceny skuteczności układu hamulcowego pojazdów
samochodowych, w których ze względu na dłuższy czas postoju doszło do
korozji powierzchni ciernych. Na podstawie badań na stanowisku rolkowym
IW2 stwierdzono, że postój pojazdu o masie własnej poniżej 1300 kg dłuższy
niż 10 dni powoduje zmniejszenie skuteczności hamowania. Przyczyną tego są warstwy tlenków powstałych na powierzchniach roboczych żeliwnych tarcz
i bębnów hamulcowych. Kilkukrotne próby hamowania nie usuwają skutecznie
tlenków, co prowadzi do zmniejszenia sił tarcia i wydłużenia drogi hamowania
pojazdu. W 28% z przebadanych 250 pojazdów przyczyną niesprawności układu
hamulcowego była korozja spowodowana dłuższym postojem.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
System wielkości charakteryzujący potencjalną i oddzieloną cząstkę zużycia tribologicznego

Wyróżniono dwa rodzaje cząstek zużycia: oddzieloną i potencjalną. Przedstawiono system wielkości dający kompleksową charakterystykę geometryczną i fizyczną potencjalnej i oddzielonej cząstki zużycia. Charakterystyki te opisano funkcjami wielkości możliwych do uzyskania z badań eksperymentalnych. Wprowadzono wielkość krytycznej zakumulowanej energii właściwej i podano przykłady uzyskanych wartości dla przeprowadzonych badań.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Optymalizacja parametrów geometrycznych kół zębatych w aspekcie minimalizacji naprężeń kontaktowych

Koła zębate jako podstawowe elementy wchodzące w skład każdej przekładni zębatej, tworzącej układ napędowy maszyny roboczej, czy dowolnego pojazdu samochodowego narażone są przede wszystkim na naprężenia kontaktowe boku zęba i na naprężenia zginające u podstawy zęba. W pracy analizowane są naprężenia kontaktowe, jakie występują w warstwie wierzchniej boku zęba o zarysie ewolwentowym, podczas przenoszenia obciążeń eksploatacyjnych. Badaniom poddano przekładnię zębatą przełączaną pod obciążeniem (przekładnię power shift), stosowaną w układzie napędowym ładowarki kołowej, która składa się z 12 kół tworzących 7 par zębatych, z 5 wałków i z 3 sprzęgieł umieszczonych na wspólnych wałkach z kołami zębatymi.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wykorzystanie pracy adhezji i składowych swobodnej energii powierzchniowej do tribologicznej analizy stanu warstwy wierzchniej

W pracy przedstawiono tribologicznego aspekty wykorzystania stanu energetycznego warstwy wierzchniej do opisu właściwości systemu tribologicznego. Dla przykładu dokonano oceny stanu energetycznego warstwy wierzchniej stali 42CrMo4 po nagniataniu. Oceny tej dokonano w oparciu o wartości swobodnej energii powierzchniowej i jej składowych wyznaczonych metodą kwasowo-zasadową. Dodatkowo obliczono pracę adhezji w układzie stal 42CrMo4-olej parafinowy oraz zmierzono zwilżalność nim powierzchni badanej stali. Otrzymane wyniki skomentowano w kontekście mechanizmów odpowiedzialnych za zużywanie i zacieranie adhezyjne.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Charakterystyka rowkowanej warstwy wierzchniej mikrołożysk komputera

W niniejszej pracy został przedstawiony pomiar własności materiału warstwy wierzchniej czopa i panewki nieeksploatowanych współpracujących powierzchni mikrołożyska występujących w komputerowym wentylatorze Kama Flow SP0825FDB12H 80 mm, w komputerowym wentylatorze Xilence Case Fan 92 mm, oraz w HDD 2,5” Samsung HM 160 HI 5400 rpm, a także w HDD 3,5” Seagate Barakuda 7200.10 ST380815AS, 7200 rpm. Nacięcia punktów podczas pomiarów modułu sprężystości Younga warstwy wierzchniej materiału zostały wykonane z użyciem statycznej spektroskopii sił na mikroskopie sił atomowych. Ponadto zaprezentowane zostały badania mikrotwardości dla powierzchni czopa i panewek z wykorzystaniem mikrotwardościomierza Vickersa PMT-3M-LOMO-Russia przystosowanego do takich badań. Przeprowadzone badania koncentrują się na pomiarach wykonanych na Skaningowym Elektronowym Mikroskopie oraz na analizie Mikro-X-Promieni, wykorzystując przyrząd Mira TESCAN INCA, ilustrujący obrazy powierzchni roboczych czopa i panewki systemem mikroskopowym, a także rejestrując trójwymiarowy test chropowatości powierzchni i profili przekrojów poprzecznych. Zbadane zmiany wartości modułu sprężystości po kierunku grubości warstwy wierzchniej uwidaczniają zmiany modułu sprężystości materiału leżącego na powierzchni nanorowków i nanożeberek, którymi pokryte są powierzchnie łożyskowe. W super cienkich szczelinach mikrołożysk o wysokościach mniejszych od 1 mikrometra lepkość dynamiczna oleju warstwy przyściennej zależy od modułu sprężystości materiału łożyskowego bezpośrednio przylegającego do warstwy smarującej. Dlatego zmienia się lepkość dynamiczna oleju wokół nanorowków i nanożeberek. Takie zmiany lepkości wpływają korzystnie na pracę mikrołożysk. Według informacji autorów, zaledwie od 5 lat producenci twardych dysków komputerowych montują na szerszą skalę mikrołożyska o powierzchniach pokrytych nanorowkami i nanożeberkami. Niniejsze badania mają na celu uzyskanie wyników doświadczalnych, aby na tej podstawie dokonać numerycznego ustalenia optymalnej geometrii rowków i żeberek na powierzchniach roboczych czopów i panewek pod kątem niezawodności oraz optymalnego sterowania pracą mikrołożyska.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badanie wpływu samochodowych i przemysłowych olejów przekładniowych na mikropitting kół zębatych

Celem pracy była ocena wpływu właściwości samochodowych olejów przekładniowych (przeznaczonych do ręcznych skrzyń biegów oraz do tylnych mostów) na przeciwdziałanie mikropittingowi kół zębatych. Badania wykonano za pomocą stanowiska przekładniowego T-12U, metodą FZG GT-C/8,3/90. Zbadano trzy samochodowe oleje przekładniowe z bazą mineralną – klasy API GL-3, GL-4 i GL-5, a także olej z bazą syntetyczną (PAO) klasy GL-5. Punktem odniesienia były wyniki badań dwóch olejów przekładniowych przemysłowych; jeden z nich miał bazę biodegradowalną. Nie stwierdzono wpływu klasy jakościowej API GL samochodowych olejów przekładniowych na mikropitting. Olej przekładniowy przemysłowy z bazą biodegradowalną pozwala osiągnąć wysoką odporność na mikropitting, podobnie jak najlepsze oleje przekładniowe samochodowe. Nie stwierdzono korelacji pomiędzy oporami ruchu, właściwościami przeciwzatarciowymi oraz właściwościami związanymi z przeciwdziałaniem pittingowi a odpornością na mikropitting. Natomiast lepkość oleju, a co za tym idzie, grubość filmu smarowego, ma korzystny wpływ na przeciwdziałanie mikropittingowi. Badania nad tą formą zużywania będą kontynuowane.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Zmienność wyników w zagadnieniach powtarzalności i odtwarzalności wyznaczenia charakterystyk tribologicznych

Przedstawione w artykule rozważania dotyczą zagadnienia zmienności wyników badań tribologicznych prowadzonych w warunkach laboratoryjnych przy określonych parametrach procesu tarcia. Zmienność wyników badań analizowano w dwóch aspektach; pierwszy związany był z powtarzalnością charakterystyk tribologicznych: współczynnika tarcia i wartości zużycia, drugi dotyczył odtwarzalności wyników na różnych tribotesterach. Badaniom poddano charakterystyki tribologiczne trzech różnych skojarzeń materiałowych. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono zależność zmienności badanych charakterystyk od parametrów procesu. Na podstawie uzyskanych wyników wykazano dobrą odtwarzalność współczynnika tarcia oraz przy wyznaczonych parametrach procesu również niewielką zmienność w powtórzeniach badań szczególnie na tribotesterze T10V. W przypadku badań zmienności zużycia zaobserwowano silną jej zależność od skojarzenia materiałowego. Tylko dla skojarzenia materiałowego stal-ceramika na podstawie wartości współczynnika zmienności stwierdzono dobrą powtarzalność i odtwarzalność wyznaczanej charakterystyki w określonych warunkach prowadzenia procesu. Pomiary zużycia dla skojarzeń stal z powłoką CrN-ceramika oraz stal-stal nie są powtarzalne oraz odtwarzalne w przyjętym obszarze parametrów procesu tarcia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna