rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Sprzedaż produktów o losowej zawartości, w tym tzw. loot boxes. Zjawisko i jego podobieństwo do urządzania gier hazardowych

Celem artykułu jest przedstawienie zjawiska sprzedaży produktów o losowej zawartości oraz problematyki podobieństwa tych produktów do gier hazardowych. O ile produkty tego rodzaju są dostępne na rynku już od wielu lat, dopiero stosunkowo niedawno ich sprzedaż zaczęła wzbudzać pewne kontrowersje. Przyczyną tej zmiany są przede wszystkim reakcje społeczne na rozwiązania stosowane przez producentów gier wideo. Coraz częściej oferują oni graczom tzw. loot boxes (dosłownie „pudełka z łupem”), tj. produkty zawierające losowo generowaną zawartość, którą można wykorzystać w ramach rozgrywki. Zjawisko przybrało taką skalę, że w niektórych państwach oficjalnie zainteresowały się nim władze oraz urzędy nadzorujące sektor hazardowy. Podobne zainteresowanie zagadnienie to wywołuje obecnie w różnych dziedzinach nauki, zwłaszcza psychologii. W niniejszym artykule zdefiniowane zostały pojęcia niezbędne do prawidłowego zrozumienia wskazanego zjawiska. Przedstawione zostały także przyczyny dystrybucji produktów w modelu „losowej zawartości” oraz przyczyny zainteresowania tym modelem prawodawców. W pracy omówiono także problem podobieństwa produktów o losowej zawartości do gier hazardowych. Przedstawione zostały zarówno wybrane aspekty psychologiczne zjawiska, jak i możliwość kwalifikacji sprzedaży tych produktów jako urządzania gier hazardowych przez pryzmat stosownych regulacji wybranych państw świata.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach
Satysfakcjonująca praca w warunkach indywidualnej działalności gospodarczej

Artykuł został poświęcony zagadnieniu satysfakcjonującej pracy – oczekiwaniom i realizacji – z perspektywy indywidualnej działalności gospodarczej. Jako materiał empiryczny wykorzystano wyniki trzech projektów badawczych typu surveyowego, wykonanych w latach 2002–2019 wśród osób prowadzących działalność gospodarczą na terenie województwa lubelskiego (łącznie 1696 respondentów). Analizę porównawczą oparto na replikacji zmiennych i wskaźników. Opracowanie składa się z dwóch części. W pierwszej zostały przedstawione problemy definicyjne dotyczące pracy na własny rachunek, podstawy teoretyczne i przedmiot analizy badań własnych, zarys metodologii i cechy badanych zbiorowości. Druga część zawiera opis rezultatów badawczych. Przeprowadzona analiza dotyczy wartości i potrzeb łączonych z pracą, ustalenia stopnia ich odwzorowania w wykonywanej pracy, a następnie czynników określających szanse powodzenia przedsięwzięcia gospodarczego. W celu uzyskania obrazu strukturalizacji obszernego zbioru cenionych aspektów pracy zastosowano analizę głównych składowych (PCA). Wyodrębnione wymiary zostały wykorzystane w modelach regresji logistycznej jako predyktory objaśniające uwarunkowania osiągnięć: zadowolenia z pracy i dobrej kondycji ekonomicznej firm. Przyjęta perspektywa sytuacji pracy pozwala – poza wszystkim – uchwycić wielowymiarowe zróżnicowanie zbiorowości osób prowadzących działalność gospodarczą, podobnie jak strategii pracy na własny rachunek.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wybrane podmiotowe i sytuacyjne uwarunkowania dobrostanu pracowników branży gastronomicznej – badanie dzienniczkowe

Publikacja przedstawia analizę związków konstruktów omawianych w psychologii, socjologii czy zarządzaniu – są nimi style kierowania managerów, typ emocjonalności podwładnych i ich dobrostan zawodowy. Bazą teoretyczną pomiaru stylów kierowania jest Siatka Stylów Kierowania Blake’a i Mouton. W przypadku emocjonalności podstawą jest koncepcja Watsona i Clark. Kolejna część artykułu dotyczy dobrostanu pracowniczego, w której zdeﬁniowano termin w kategoriach czynników osobowościowych i sytuacyjnych oraz przedstawiono modele związane z zagadnieniem, skupiając się na Witaminowym Modelu Dobrostanu autorstwa Warra. Celem publikacji było zbadanie i opisanie związków pomiędzy wspomnianymi zmiennymi – postrzeganym stylem kierowania managerów oraz odczuwanym poziomem dobrostanu w miejscu pracy, przy równoczesnej kontroli charakterystycznych stanów afektywnych badanych pracowników. Badania przeprowadzono metodą dzienniczkową w restauracji szybkiej obsługi typu fast-food w Lublinie, z wykorzystaniem baterii kwestionariuszy (Ocena stylu kierowania na siatce kierowniczej NL i NZ, KAP i PANAS–X). Odnosząc się do weryﬁkacji postawionych w artykule hipotez badawczych, stwierdzono, że negatywna emocjonalność ma istotny związek z niskim poziomem dobrostanu pracowniczego. Zgodnie z założeniami okazało się także, iż silniejsze nastawienie managera na ludzi pozytywnie oddziałuje na poziom dobrostanu podwładnego, zaś wysoka orientacja na zadanie – negatywnie. Wpływ stylu kierowania jest silniejszy niż emocjonalności pracownika.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Umowa o podział majątku wspólnego a zajęcie prawa do podziału tego majątku (art. 912 Kodeksu postępowania cywilnego). Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2017 r. (II CSK 718/16, OSNC 2018, nr 7–8, poz. 78)

Glosa ma charakter aprobujący. W sprawie toczyło się postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków. Zostało ono wszczęte na wniosek wierzyciela, który w toku postępowania egzekucyjnego dokonał zajęcia prawa do żądania podziału tego majątku. Po dokonaniu tego zajęcia małżonkowie dokonali podziału majątku w drodze umowy o podział majątku wspólnego. W postanowieniu z dnia 14 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię, czy umowa o podział majątku wspólnego, zawarta w toku postępowania egzekucyjnego, jest bezskuteczna wobec wierzyciela egzekwującego. Sąd Najwyższy udzielił pozytywnej odpowiedzi na to pytanie. Glosa dotyczy wykładni art. 912 Kodeksu postępowania cywilnego, który poza krótkimi wypowiedziami komentarzowymi, nigdy nie został dokładnie przeanalizowany w doktrynie, a komentarze zawierają krótkie, powielane przez autorów uwagi. W tym zakresie problematyka poruszona w glosie stanowi pierwsze w tym zakresie pogłębione opracowanie naukowe. W glosie omówiono zagadnienia związane z zajęciem prawa do żądania podziału majątku wspólnego, chwilę, z jaką następuje to zajecie, a także skutki zajęcia, w szczególności w stosunku do wierzyciela egzekwującego.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Założenia polityki migracyjnej Izraela

Izrael jest jednym z krajów, który przyjął najwięcej imigrantów po II wojnie światowej. Od powstania państwa w 1948 roku do 2002 roku do Izraela przyjechało około 3 mln imigrantów. Dodatkowo większość z 6,7 mln Żydów mieszkających w Izraelu to potomkowie uchodźców, którzy uciekli przed wojną oraz prześladowaniami. Nawet obecnie według Biura Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców przebywa w Izraelu około 34 tys. uchodźców i osób ubiegających się̨ o azyl, głównie z Erytrei i Sudanu, którzy przybyli do tego kraju ponad dziesięć́ lat temu i nie mają żadnych korzeni żydowskich. W efekcie prowadzonej polityki migracyjnej Izrael, powołujący się̨ dodatkowo na prawo azylu, niechętnie nadaje im status uchodzący. Celem artykułu jest analiza założeń́ polityki migracyjnej Izraela oraz próba odpowiedzi na pytanie, czy i w jaki sposób jej główne aspekty różnią się od tych z czasu, gdy powstawało ponad 80 lat temu państwo izraelskie.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Aktor teatralny i filmowy w teatrze życia codziennego. Esej socjologiczny na podstawie badań własnych

Celem artykułu jest ukazanie aktora teatralnego i filmowego w „teatrze życia codziennego”. Autorka, wykorzystując literaturę socjologiczną dotyczącą roli społecznej (m.in. E. Goffman, M. Łoś, W. J. Goode), omawia problem realizowania przez aktorów roli zawodowej. Szczególnie interesują ją strategie autopromocyjne, jakie stosują aktorzy na co dzień. Jako egzemplifikację „występu” poza kontekstem artystycznym (scena lub plan filmowy), analizuje przebieg spotkania Wielkiego Aktora z publicznością. Określa je jako  quasi spektakl wymagający przyjęcia określonych ról, zarówno przez artystę, jak i przez publiczność. W tekście pojawia się nowe pojęcie „iluzji celebryckiej”, które dotyczy złudnego przeświadczenia wielu artystów, że każdy powinien ich znać. Uważają za oczywiste,  że jako „mieszkańcy masowej wyobraźni” powinni być zauważani w przestrzeni publicznej i poprawnie identyfikowani. W artykule wykorzystano następujące źródła: (1) zastane, a więc opublikowane w popularnych miesięcznikach i w Internecie prasowe wywiady dziennikarskie z aktorami teatralnymi i filmowymi; (2) wywołane, czyli pogłębione wywiady swobodne z twórcami teatralnymi (przede wszystkim z aktorami) reprezentującymi sześć polskich ośrodków teatralnych. W latach 2015–2017 autorka przeprowadziła dwadzieścia wywiadów – respondenci rekrutowani byli metodą „śnieżnej kuli”. W badaniu partycypowali artyści młodszej i starszej generacji, czternastu mężczyzn i sześć kobiet. Wspomagającą technikę badawczą stanowiła obserwacja zachowań aktorów w kontekstach pozaartystycznych (np. podczas spotkań z publicznością).

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Fundusz Kwaterunku Wojskowego w Polsce międzywojennej

Inicjatywa odnośnie do utworzenia Funduszu Kwaterunku Wojskowego (FKW) narodziła się w 1925 r. w Senacie, który rozpatrując uchwalony przez Sejm projekt ustawy o zakwaterowaniu wojska w czasie pokoju, sprzeciwił się przewidzianej przezeń (i wywołującej niepokoje społeczne) możliwości zajmowania (za wynagrodzeniem) pomieszczeń prywatnych na kwatery stałe dla oficerów i żonatych podoficerów zawodowych w sytuacji, gdy inne (wskazane w ustawie) sposoby pozyskania pomieszczeń na ten cel nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Senat opowiedział się za wznoszeniem, utrzymaniem i konserwacją budynków mieszkalnych przeznaczonych na kwatery stałe dla wojska przez specjalnie utworzony w tym celu FKW. W strukturze jego dochodów zasadniczą rolę (wśród dochodów bezzwrotnych) odgrywał podatek kwaterunkowy. Podlegały mu jednak te same lokale i te same osoby, które już były obciążone komunalnym podatkiem od lokali oraz państwowym podatkiem od lokali. Sytuacja, w której te same lokale i te same osoby obciążone były, według tych samych zasad, trzema podatkami (w łącznej wysokości do 15% komornego), zmieniła się wraz z uchwaleniem w dniu 2 sierpnia 1926 r. ustawy o podatku od lokali, który (zastępując dotychczasowe) miał być pobierany od 1 sierpnia 1926 r., m.in. na rzecz FKW (do końca 1938 r. na konto FKW wpłynęło 114 174 379 zł). Rozwiązanie to, w połączeniu z upoważnieniem FKW do zaciągnięcia (za poręką Rządu) pożyczki do wysokości 140 mln zł, pozwoliło FKW rozwinąć stosunkowo szeroko zakrojoną działalność budowlaną, która zaowocowała (w latach 1927–1937) 7334 mieszkaniami dla oficerów i żonatych podoficerów (w 1938 r. pozostawało w budowie 1577 mieszkań).

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zarys problematyki kategoryzacji prawnej na przykładzie wybranych przepisów polskiej ustawy karnej

Celem artykułu jest teoretyczne nakreślenie problematyki kategoryzacji językowych dokonywanych na gruncie obowiązującego aktualnie w Rzeczypospolitej Polskiej Kodeksu karnego. Hipoteza badawcza wyraża się w stwierdzeniu, że kategoryzacje te odbywają się zarówno zgodnie z modelem klasycznym, określanym mianem modelu warunków koniecznych i wystarczających, jak i zgodnie z modelem prototypowym, przyjmowanym w ramach językoznawstwa kognitywnego. Pojęcia prawne mogą mieć zatem charakter zbiorów rozmytych (nieposiadających jasno wytyczonych granic), jak i zbiorów binarnych (przyporządkowujących swoje elementy na zasadzie albo ˗ albo). Metodologia badawcza jest metodologią językoznawczą, a przedmiotem badań jest współczesny język prawa. Praca mieści się w ramach relatywnie młodej dziedziny badawczej, jaką jest juryslingwistyka. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Feederyzm: społeczno-kulturowe konteksty preferencji i praktyk seksualnych

Artykuł dotyczy specyficznych preferencji i praktyk seksualnych określanych mianem feederyzmu. Celem artykułu jest zaprezentowanie specyfiki tego mało znanego zjawiska oraz osadzenie go we współczesnych uwarunkowaniach społeczno-kulturowych. Feederyzm ujmowany jest w kontekście znaczeń oraz norm związanych z ciałem, jedzeniem, atrakcyjnością i tożsamością. Ilustrację zjawiska stanowi analiza jakościowa zawartości bloga plussize24.pl. Wnioskom dotyczącym ujmowania feederyzmu jako opozycji wobec znaczeń kultury dominującej towarzyszy zwrócenie uwagi na te jego aspekty, które paradoksalnie owe znaczenia wspierają. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Miłość małżeńska i jej uwarunkowania w koncepcji katolickiej w świetle ocen młodzieży licealnej i akademickiej oraz nauczycieli wychowania do życia w rodzinie

W artykule tym ukazuję oceny licealistów, studentów i nauczycieli wychowania do życia w rodzinie dotyczące miłości małżeńskiej i jej uwarunkowań, w tym wierności i zdrady małżeńskiej. Prezentacja ta opiera się na wynikach dwóch moich badań socjologicznych zrealizowanych w 2011 roku wśród uczniów liceów ogólnokształcących i profilowanych w Kaliszu (456) i studentów Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania w Poznaniu (436) oraz w 2003 roku wśród nauczycieli wychowania do życia w rodzinie w Kaliszu (186). Badania te zostały zrealizowane metodą sondażu diagnostycznego, z jednoczesnym zastosowaniem techniki ankiety audytoryjnej. Celem ich było poznanie i prezentacja postaw i ocen respondentów dotyczących miłości małżeńskiej i jej uwarunkowań – zwłaszcza wierności i zdrady. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wybrane zmienne demograficzne jako czynnik różnicujący komponenty poczucia tożsamości osobistej

Niniejsze opracowanie skupia w sobie z jednej strony rozważania teoretyczne, z drugiej prezentację analizy procesu badawczego. Celem podjętego zagadnienia była prezentacja wybranych zmiennych demograficznych i ich związku ze zmiennymi tworzącymi przyjęte, trzy zasadnicze komponenty poczucia tożsamości osobistej. Na użytek niniejszej analizy założono, że mówiąc o zmiennych demograficznych będą brane pod uwagę: płeć badanego, struktura rodziny badanego i wykształcenie rodziców badanego. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie, jak w świetle zmieniającej się rzeczywistości i wyzwań stojących przed współczesną rodziną kształtują się związki wyżej wymienionych zmiennych ze zmiennymi tworzącymi trzy zasadnicze komponenty poczucia tożsamości osobistej, za które przyjęto: percepcję siebie w czasie obecnym, percepcję siebie w przyszłości, system wartości badanego. Proces badawczy, wynikiem którego są informacje i spostrzeżenia, będące kluczowym wątkiem niniejszych rozważań, przebiegał wieloetapowo, wykorzystano w nim cztery różne narzędzia badawcze. Analiza pozyskanego materiału pokazała, że wskazane zmienne demograficzne w różnych obszarach znacząco różnicują zmienne przyjęte jako komponenty składowe poczucia tożsamości osobistej.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Autoidentyfikacja etniczna i językowa ukraińskojęzycznych mieszkańców Podlasia. Na podstawie badań językoznawczych

Celem artykułu jest analiza identyfikacji etnicznej i językowej ukraińskojęzycznej ludności w południowo-wschodniej części województwa podlaskiego. Region ten zwarcie zamieszkuje ludność wyznania prawosławnego, dla której językiem kontaktów domowych jest język ukraiński (dialekt). W prezentowanym artykule opisano etniczne i językowe autoidentyfikacje starszego pokolenia mieszkańców Podlasia. Autora interesuje jak ukraińskojęzyczni mieszkańcy identyfikują „swoich” i „obcych”, jak sami są identyfikowani przez „obcych”: przez polskojęzyczną większość i białoruskojęzyczną mniejszość, jak sami identyfikują grupy „innych” oraz czy te identyfikacje są ze sobą zbieżne. Bazę materiałową analiz stanowią badania dialektologiczne realizowane na Podlasiu. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Ewaluacja konstruktywistyczna – zastosowanie, mocne strony i ograniczenia podejścia. Na przykładzie ewaluacji programu Bardzo Młoda Kultura

Praca zawiera opis doświadczeń uzyskanych podczas ewaluacji programu Bardzo Młoda Kultura (BMK). Bardzo Młoda Kultura to innowacyjny program, którego głównym celem jest wzmocnienie organizacji działających w obszarze edukacji kulturalnej i stworzenie transsektorowej sieci podmiotów współpracujących w tej dziedzinie. Długookresowym celem programu było kształtowanie u młodych ludzi otwartych postaw, tolerancji i umiejętności krytycznego uczestnictwa w kulturze. Innowacja programu polega na sposobie, w jaki był on zarządzany. Autorem programu jest prof. Marek Krajewski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Program miał zasięg ogólnokrajowy i został przeprowadzony na poziomie regionalnym. Koordynatorem programu było Narodowe Centrum Kultury oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Program działał na trzech poziomach: centralnym, regionalnym i lokalnym, i na każdym z nich przewidziano przeprowadzenie badania ewaluacyjnego. Niniejszy artykuł odnosi się do regionalnej części programu BMK przeprowadzonej w województwie lubelskim. W badaniu ewaluacyjnym zastosowano triangulację zarówno metod jakościowych, jak i ilościowych, aby lepiej uchwycić wartość programu z perspektywy różnych zainteresowanych stron. Zastosowano metodę oceny opartą na teorii programu z dominacją metod jakościowych. Ocena była ciągła i miała służyć jako mechanizm uczenia się podczas wdrażania programu. Problemem w ocenie programu była niemożność zmierzenia długoterminowych rezultatów. Na przykład trudno było wyrazić wartość kapitału społecznego i kulturalnego, które były wzmocnione w wyniku programu. W świetle takich długoterminowych celów ocena oparta była na zmiennych krótkoterminowych, takich jak samoocena kompetencji nabytych przez uczestników programu oraz ocena jakości współpracy w ramach powstałej sieci współpracy. W artykule zostaną przedstawione rozwiązania w zakresie mierzenia wyników programu realizowanego w dziedzinie kultury oraz propozycja pomiaru długoterminowych wyników w oparciu o istniejące banki danych z różnych badań społecznych. W badaniach zastosowano konstruktywistyczne podejście do ewaluacji. Zdobyte doświadczenie pozwala na sformułowanie wniosków dotyczących mocnych stron oraz ograniczeń tego podejścia. 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Paradoks represji

Celem artykułu jest analiza zjawiska określanego w literaturze przedmiotu jako „paradoks represji”, „backfire” lub „polityczne ju-jitsu”. W pierwszej kolejności dokonano wyjaśnienia jego istoty oraz znaczenia dla przebiegu konfliktu asymetrycznego. Następnie przedstawiono historię refleksji naukowej nad paradoksem represji. Prezentacja różnych form kontroli społecznej była punktem wyjścia do analizy sposobu zarządzania represjami przez uczestników konfliktu. Władze starają się zastosować szereg technik powstrzymania oburzenia, zaś aktywiści ruchu kontestacyjnego mogą uruchomić kontr-techniki, zwłaszcza jeśli dysponują wiedzą z zakresu strategicznej walki bez przemocy oraz alternatywnymi źródłami komunikacji. Autor argumentuje, że paradoks represji nie jest prostą konsekwencją stosowania brutalnych represji wobec słabszego przeciwnika, ale zależy w dużym stopniu od polityki komunikacyjnej obu stron konfliktu.

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Środek zapobiegawczy zakazu zbliżania się na wskazaną odległość, zakazu kontaktów lub zakazu publikacji w stosunku do członka personelu medycznego lub osoby przybranej mu do pomocy

Artykuł ma charakter naukowo-badawczy, a jego przedmiotem jest wprowadzony ustawą z dnia 31 marca 2020 r. nowy środek zapobiegawczy stosowany wobec oskarżonego o przestępstwo popełnione w stosunku do członka personelu medycznego w związku z wykonywaniem przez niego czynności opieki medycznej lub osoby przybranej personelowi medycznemu do pomocy w związku z wykonywaniem tych czynności. Podstawowym celem naukowym była ocena zasadności jego wprowadzania do procesu karnego i poprawności określenia dodatkowych przesłanek jego stosowania, a także jego zakresu przedmiotowego. Celem głównych tez badawczych było wykazanie, że środek ten, mimo negowania w doktrynie jego wprowadzenia do Kodeksu postępowania karnego, może odegrać istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa członkom personelu medycznego, chociaż ten cel nie jest adekwatny do ogólnych celów środków zapobiegawczych, a także wskazanie koniecznych zmian legislacyjnych, mających usunąć niespójność kodeksową wywołaną jego błędnym unormowaniem. Wyniki badania mają oryginalny charakter, gdyż mimo krótkiego obowiązania analizowanej regulacji wykazały potrzebę interwencji ustawodawcy. Badania mają przede wszystkim zasięg krajowy, ale mogą być przydatne również w innych państwach ze względu na to, że dotyczą oryginalnego środka zapobiegawczego, który wykracza poza tradycyjne rozumienie tego rodzaju środków. Opracowanie ma istotne znaczenie dla nauki, gdyż zawiera pogłębioną analizę dogmatyczną i duży ładunek myśli teoretycznej, a także dla praktyki, wskazuje bowiem kierunki interpretacji przesłanek stosowania środka zapobiegawczego i innych jego elementów, a tym samym może przyczynić się do jego jednolitego stosowania.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Między nakazem a wyborem. Zapłodnienie pozaustrojowe metodą in vitro w opinii licealistów i studentów. Na podstawie własnych badań socjologicznych

W artykule tym analizuję opinie i poglądy licealistów z Kalisza i studentów z Poznania dotyczące pozaustrojowego zapłodnienia metodą in vitro i stosowania jej w sytuacji małżeństw niepłodnych. Związek z tą metodą leczenia niepłodności małżeńskiej ma lekarska klauzula sumienia, która w praktycznym zastosowaniu uniemożliwia przeprowadzenie tej formy zapłodnienia i pozbawia małżonków niepłodnych możliwości zostania rodzicami własnego dziecka. Podstawę tej analizy stanowią moje badania socjologiczne zrealizowane na ten temat w 2011 roku wśród 456 licealistów w Kaliszu i wśród 426 studentów czterech kierunków studiów: socjologii, pedagogiki, informatyki i zarządzania w Poznaniu. Badania te wykazały, że dominująca większość respondentów (70,4%) akceptuje tę metodę leczenia niepłodności małżonków i jej stosowanie w praktyce. Zbliżony odsetek (69,8%) sprzeciwia się negatywnemu stanowisku Kościoła rzymskokatolickiego kwestionującego tę metodę leczenia niepłodności i zakazującego jej stosowania swoim wyznawcom. Podobnie większość licealistów i studentów (52,4%) odrzuca lekarską klauzulę sumienia, którą stosują lekarze katoliccy w odniesieniu do zapłodnienia metodą in vitro. Dominujący odsetek respondentów (68,8%) nie uznaje tej metody zapłodnienia za czynność złą moralnie czy za grzech ciężki. Przeciw tej metodzie zapłodnienia, a zarazem za zakazami moralnymi Kościoła dotyczącymi jej stosowania w sytuacji małżonków niepłodnych opowiada się zaledwie jedna czwarta licealistów i studentów (23,6%). 

Czasopismo: Konteksty Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne