rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Style ojcostwa w trylogii znad rozlewiska Małgorzaty Kalicińskiej

Wprowadzenie. Artykuł wprowadza typologię stylów ojcostwa, przede wszystkim z perspektywy psychologiczno-pedagogicznej i kulturowej, oraz przedstawia wybrane kreacje ojcostwa w przestrzeni literackiej. Jako przykład powieściowego, wieloaspektowego,zmieniającego się historycznie i kulturowo obrazu ojcostwa posłużyła trylogia Małgorzaty Kalicińskiej, w której skład wchodzą książki Dom nad rozlewiskiem, Powroty nad rozlewiskiem i Miłość nad rozlewiskiem. Cel. Celem artykułu jest zrekonstruowanie obrazu ojcostwa wykreowanego w powieściach o charakterze rodzinnej sagi, z dominującą pozycją narracji pamiętnikarskiej prowadzonej z kobiecej perspektywy. Materiały i metody. Artykuł ma charakter opisowo-analityczny, wykorzystuje narzędzia charakterystyczne dla pracy filologa i historyka literatury oraz pedagoga (m.in. elementy kulturowej teorii literatury, historii rodziny i wychowania, eksplikację tekstu). Wyniki. Z analizy trzech powieści Małgorzaty Kalicińskiej (w tym szczególnie konstrukcji postaci ojców) oraz gruntownej kwerendy literatury przedmiotu poświęconej
kategorii ojcostwa wynika, że autorka mazurskiej sagi uchwyciła obraz męskiego rodzicielstwa w jego różnorodnych odmianach. Na tle historii rodu przedstawionego w perspektywie patriotycznej, osiadłego w północnej części ziem polskich, obok wyraźnie zarysowanych bohaterek kobiecych, pisarka umieściła portrety kilku mężczyzn, których ojcostwo, przeżywane na tle przemian społecznych i kulturowych, miało odmienny charakter.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki socjologiczne
Formacja młodzieży w Kościele katolickim w Polsce – wybrane aspekty socjopedagogiczne i konteksty historyczne

Cel. Celem opracowania jest syntetyczne ukazanie wybranych socjopedagogicznych aspektów formacji młodzieży w polskim Kościele katolickim oraz przedstawienie jej najważniejszych kontekstów historycznych.
Metody. Przyjęto metodę monografi i pedagogicznej. Autorki analizują źródła i odnoszą się do literatury przedmiotu: monografi i, opracowań zbiorowych oraz czasopiśmiennictwa, nadto do dokumentów Kościoła katolickiego.
Wnioski. Autorki wyprowadzają wniosek, że młodzi ludzie pozostają pod ustawiczną opieką i doświadczają wsparcia ze strony duszpasterstw młodzieżowych, zaś wychowawcza rola Kościoła jest jedną z wiodących we współczesnym świecie.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Objawowe leczenie infekcji górnych dróg oddechowych

Mimo wysokiej dostępności i skuteczności leków syntetycznych, zainteresowanie suplementami diety, w tym preparatami witaminowymi i roślinnymi rośnie. Nawracające zakażenia dróg oddechowych i narastająca lekooporność drobnoustrojów sprawiają, że coraz chętniej po nie sięgamy, szczególnie w czasie sezonowych zachorowań na infekcje dróg oddechowych. W okresie zimowym dużą popularnością cieszą się środki poprawiające funkcje układu immunologicznego, zawierające witaminę D i C, preparaty jeżówki purpurowej czy aloesu drzewiastego.

Czasopismo: Lek w Polsce
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Zastosowanie alkoholu etylowego w preparatach aptecznych

Alkohol etylowy jest znany od wieków i nieodłącznie powiązany z produkcją leków. Wytwarzane niegdyś preparaty galenowe opierały się często na ekstrakcji surowców roślinnych wodnymi roztworami alkoholu. W dzisiejszych czasach rola etanolu nie ogranicza się wyłącznie do ekstrakcji substancji aktywnych z roślin leczniczych. W technologii postaci leku wykorzystuje się także etanol jako promotor wchłaniania, do oczyszczania substancji aktywnej, czy jako środek dezynfekcyjny. Ta ostatnia rola miała szczególne znaczenie podczas pandemii koronawirusa, co skutkowało powstaniem narodowej monografii etanolowego roztworu antyseptycznego do stosowania na skórę.

Czasopismo: Lek w Polsce
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne
Odpowiedzialność deliktowa uczestników kartelu – aspekty podmiotowe w świetle wybranego orzecznictwa

Artykuł koncentruje się na analizie orzecznictwa dotyczącego odpowiedzialności uczestników kartelu wobec podmiotów trzecich za naruszenie prawa konkurencji. W pierwszej kolejności analizie poddane zostały podstawy prawne dochodzenia roszczeń i wynikające z nich uprawnienia dla podmiotów trzecich. Następnie, przedstawiono orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) oraz sądów krajowych, w których poszkodowani – niezwiązani umową z uczestnikami kartelu – dochodzili od nich roszczeń odszkodowawczych. Analiza orzecznictwa pokazuje, jak daleko sięga odpowiedzialność uczestników kartelu oraz jakie są jej ograniczenia.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Odpowiedzialność przebijająca w ramach private enforcement

W ramach private enforcement of competition law szczególnego znaczenia nabiera kwestia odpowiedzialności przebijającej, a zatem możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności podmiotu niebędącego bezpośrednim sprawcą naruszenia. Zgodnie z tezą wyroku TSUE w sprawie Skanska, sądy cywilne orzekające w sprawach o naprawienie szkody z tytułu naruszenia prawa konkurencji winny rozumieć pojęcie „przedsiębiorstwa” zgodnie art. 101 TFUE oraz z jego ugruntowaną wykładnią dokonaną przez Trybunał, co może oznaczać przyjęcie także w ramach prawa prywatnego doktryny ekonomicznej sukcesji (ciągłości gospodarczej) oraz koncepcji jednolitego organizmu gospodarczego. Poszczególne kraje członkowskie, takie jak Hiszpania czy Portugalia, przyjęły już stosowne regulacje prawne dotyczące omawianego zagadnienia. W innych krajach materia ta stała się przedmiotem rozważań judykatury. W Polsce nie występuje żadna z tych dwóch sytuacji. Należy opowiedzieć się za szerokim przyjęciem koncepcji odpowiedzialności przebijającej w ramach odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu naruszenia prawa konkurencji – zarówno o wymiarze unijnym, jak i krajowym.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Doktryna cartel facilitator – początek oraz rozwój w praktyce decyzyjnej zagranicznych organów ochrony konkurencji oraz orzecznictwie sądów unijnych

Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia doktryny „cartel facilitator” w oparciu o praktykę decyzyjną zagranicznych, europejskich organów ochrony konkurencji oraz orzecznictwa sądów unijnych. Artykuł stanowi próbę przybliżenia działań podmiotów trzecich, zakwestionowanych przez organy ochrony konkurencji i zakwalifikowanych jako rodzaj pomocnictwa w niedozwolonej wymianie informacji pomiędzy przedsiębiorcami. Na gruncie przedmiotowej praktyki wypracowane zostały kryteria, które muszą zostać spełnione, aby móc pociągnąć tego typu podmioty do odpowiedzialności z tytułu naruszenia prawa konkurencji.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Odpowiedzialność a swoboda przepływu osób, towarów i usług w ramach UE – próby unifikacji odpowiedzialności na przykładzie ubezpieczeń. Zarys problemu

Artykuł jest próbą przedstawienia problemu wpływu budowania przestrzeni bezpieczeństwa, wolności i sprawiedliwości na instytucję odpowiedzialności. Zostały przeanalizowane prace nad kodyfikacją prawa prywatnego w ramach grup i zespołów. Szczególne miejsce zajmowały zaś prace nad skodyfikowaniem odpowiedzialności deliktowej. Unia Europejska próbuje uporządkować kwestie odpowiedzialności także w formie uchwał aktów prawnych. Dużą role odgrywa Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dając wykładnię stosowania prawa.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Odpowiedzialność przedsiębiorcy za niedostarczanie informacji i dokumentów na żądanie Prezesa UOKiK – kilka refleksji po decyzji w sprawie Engie

Artykuł zawiera analizę przyjętych w polskim porządku prawnym rozwiązań regulujących tryb żądania informacji i dokumentów przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK). W pierwszej części artykułu autor omawia podstawowe standardy, które powinno spełniać żądanie organu antymonopolowego, w odniesieniu do formułowanego w nim zakresu żądania i celu, uwzględniając w szczególności wytyczne wynikające z orzecznictwa unijnego. Autor rozważa zakres obowiązku wynikającego z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: uokik), poddając krytyce rozwiązanie, które uniemożliwia w praktyce kwestionowanie żądań organu antymonopolowego bez ryzyka narażenia się na surowe sankcje finansowe. Omówione zostają również propozycje de lege ferenda, których celem byłoby zapewnienie przedsiębiorcom odpowiedniego standardu ochrony praw podstawowych w związku z procedurą przedkładania informacji i dokumentów żądanych przez organ antymonopolowy. Druga część artykułu poświęcona jest zagadnieniom dotyczącym kar pieniężnych za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Autor omawia funkcjonujące obecnie rozwiązania prawne i wskazuje na potrzebę wprowadzenia określonych zmian legislacyjnych w przyszłości. Analizie poddana została również praktyka polskiego organu antymonopolowego w zakresie nakładania kar za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 50 ust. 1 uokik.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Przerzucanie nadmiernego obciążenia w ramach dochodzenia naprawienia szkody antymonopolowej: dyrektywa, judykatura i wybrane unormowania krajowe

W artykule przedstawiono zasady stosowania instytucji przerzucenia nadmiernego obciążenia przez poszkodowanego naruszeniem prawa konkurencji na własnych klientów (tzw. passing-on). Chodzi o zasady wypracowane w orzecznictwie wybranych państw członkowskich, jak też w stosownych (bazujących na dyrektywie 2014/104/UE) przepisach krajowych, przy czym opracowanie koncentrować będzie się przede wszystkim na judykaturze. Przytoczone i skomentowane zostaną wyroki sądów tych państw członkowskich, w których model prywatnego wdrażania prawa konkurencji (także jeszcze przed wejściem w życie ww. dyrektywy) był relatywnie dobrze rozwinięty (jak np. Niemcy, Wielka Brytania). Opracowanie zawiera także odniesienie do wyroków sądów polskich, których wszakże – w obszarze private enforcement (w tym problematyki passing-on) – jest bardzo mało.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
„Rekompensata publiczna” Prezesa UOKiK – zarys problemu sprzeczności z prawem

W ostatnich latach Prezes UOKiK zaczął stosować instytucję nieznaną ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów: rekompensatę publiczną. Konieczność jej wykreowania tłumaczy stałym obniżaniem przez sądy kar nakładanych na przedsiębiorców i osłabieniem efektu represji. Praktyka taka nie znajduje jednak oparcia w przepisach prawa i może stanowić naruszenie szeregu przepisów o charakterze ustrojowo-gwarancyjnym. W artykule podjęto próbę przedstawienia i uporządkowania problematyki stosowania przez organ tej instytucji, wskazując możliwe punkty jej sprzeczności z obowiązującym prawem.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 415/17

W niniejszym artykule, dwa pierwsze punkty, oznaczone cyframi rzymskimi zostały przytoczone na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – WSA i Naczelnego Sądu Administracyjnego – NSA) poruszanego w niniejszej sprawie. Niejednokrotnie przytoczenie stanu faktycznego następuje wprost słowami sądów, ponieważ w ten sposób w nawiązaniu do właściwych dokumentów stan faktyczny i rozstrzygnięcie zostały w skróconej formie, przystępnie przedstawione czytelnikom. W celu poszerzenia ewentualnej wiedzy w tym zakresie odsyłam bezpośrednio do postanowień i wyroków, na podstawie których dokonano kompilacji skróconej i klarownej informacji.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Zastosowanie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych do oceny skutków odstąpienia przez klienta od umowy o imprezę turystyczną zawartej przed datą wejścia jej w życie Glosa do wyroku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 3 października 2019 r. (I C 820/18)

Przedmiotem glosy jest wyrok Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 3 października 2019 r. (I C 820/18). W sprawie tej sąd przyjął, że ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych znajduje zastosowanie do oceny skutków odstąpienia przez klienta od umowy o imprezę turystyczną, która została zawarta 27 września 2017 r., a więc w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, a przed wejściem w życie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. W glosie krytycznie odniesiono się do tego stanowiska, wskazując, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania w tej sprawie wskazanej ustawy. W szczególności finansowe skutki prawne odstąpienia przez klienta od umowy nie mogą być rozpatrywane w kontekście art. 47 ust. 2 tej ustawy.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Naruszenie obowiązku sprawozdawczego na skutek błędu pracownika; prewencyjna i wychowawcza funkcja kary Glosa do wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 25 lipca 2019 r., XVII AmT 34/18 (Legalis nr 2244168)

Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczy odpowiedzialności karnoadministracyjnej z tytułu zaniechania realizacji obowiązku sprawozdawczego względem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. W komentarzu odniesiono się do zagadnienia statusu wspólnika spółki cywilnej jako podmiotu podlegającego karze pieniężnej, kwestii obiektywnego charakteru odpowiedzialności karnoadministracyjnej w prawie telekomunikacyjnym, jak również problemu wpływu błędu pracownika na odpowiedzialność przedsiębiorcy telekomunikacyjnego z tytułu deliktu administracyjnego.

Czasopismo: internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne
Potrzeby mieszkaniowe dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną – perspektywa rodziców

Wprowadzenie. Problematyka samodzielności i niezależności osób z niepełnosprawnością intelektualną jest często omawiana w literaturze pedagogicznej, bywa jednak ujmowana w wąskim zakresie. Obejmuje kwestie podejmowania decyzji w błahych sprawach, pomijając te fundamentalne, np. dotyczące możliwości decydowania o tym, gdzie i z kim zamieszkać. Cel. Głównym celem badania było określenie potrzeb mieszkaniowych dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną. Uwzględniono perspektywę rodziców (N = 68) w wieku od 41 do 82 lat (M = 59,66, SD = 8,56). Metody. Posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Zastosowano autorski kwestionariusz ankiety dla rodzica mieszkającego wraz ze swoim dorosłym dzieckiem z niepełnosprawnością intelektualną. Wyniki. Analiza wypowiedzi rodziców wskazuje na to, że ponad połowa z nich (53%) chciałaby, aby ich dorosłe dziecko w przyszłości mogło nadal mieszkać w domu rodzinnym lub z rodzeństwem; co trzeci rodzic (32,4%) pragnąłby, aby zamieszkało w całodobowym małym domu o charakterze rodzinnym dla nie więcej niż 10 osób. Respondenci poproszeni o dokonanie wyboru potencjalnej placówki dla swojego dorosłego dziecka w większości (64,7%) wskazali na mały dom o charakterze rodzinnym (np. L’Arche). Wnioski. Istnieje potrzeba przygotowywania rodziców do tego, by mogli rozstać się z własnym dzieckiem, pozwalając mu na większą autonomię. Niezwykle ważne jest także zwiększenie liczby niewielkich domów o charakterze rodzinnym z zatrudnionymi w nich na stałe asystentami, przeznaczonych dla dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Tematy tabu we współczesnej rodzinie jako wyzwanie wychowawcze – perspektywa rodziców nastolatków

Cel. Nie ma społeczeństw, w których tabu nie występuje. Rodzina funkcjonując w rzeczywistości społecznej, nie jest w stanie uchronić się od jego obecności. Wczesna młodość to szczególny czas, w którym dziecko interesuje się światem zewnętrznym. Tabu, jako „zakazany owoc”, fascynuje, intryguje, frustruje. Młodzież czuje potrzebę rozmawiania na trudne tematy, ale zazwyczaj nie potrafi (być może też nie ma odwagi) zainicjować dialogu. Potrzebuje natomiast wiedzy, aby przestać się bać nieznanych elementów rzeczywistości i wyjść poza mity i stereotypy. Rodzice stają zatem przed poważnym wyzwaniem wychowawczym. Celem artykułu jest zobrazowanie problematyki tabu w polskich rodzinach z nastoletnim potomstwem. Materiały i metody. Badaniami objęto 60 rodziców uczniów klas siódmych, którzy wyrazili zgodę na udział w badaniu w czasie trwania zebrań klasowych. Sondaż diagnostyczny przeprowadzono w maju 2022 roku na terenie Wrocławia. Dane dotyczące omawianej problematyki uzyskano za pomocą autorskiej ankiety. W analizie wykorzystano statystykę opisową, analizę czynnikową oraz macierze korelacji. Wyniki i wnioski. Na podstawie przeprowadzonej analizy wyodrębniono następujące czynniki: kompetencje komunikacyjne, umiejętność oraz gotowość prowadzenia rozmowy na tematy tabu. Wykazano, że wysoka ocena własnych umiejętności komunikacyjnych rodzica istotnie koreluje z deklarowaną umiejętnością prowadzenia rozmów na tematy tabu oraz z gotowością prowadzenia takich rozmów, jednakże nie wykryto korelacji powyższych czynników z inicjowaniem rozmów przez rodzica. Istnieje natomiast istotna statystycznie zależność pomiędzy kompetencjami komunikacyjnymi rodziców, a inicjowaniem rozmów na tematy tabu przez dziecko.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rodzic w pracy. Organizacja pracy na uczelni wyższej w kontekście rodzicielstwa

Cel. Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących organizacji pracy w czasie pandemii COVID-19 wśród pracowników naukowych, administracyjnych i technicznych Uniwersytetu Wrocławskiego oraz możliwości sprawowania opieki nad dziećmi wśród osób pracujących na UWr na stanowiskach naukowych i nienaukowych. Metody. Zagadnienia zbadano przy wykorzystaniu narzędzia Gender Equality Monitoring and Audit (GEAM). Powstało ono na podstawie rozbudowanego kwestionariusza Athena Survey of Science, Engineering and Technology (ASSET), dostosowanego do kontekstów lokalnych. Wyniki. Badania potwierdzają występowanie różnic w zakresie organizacji pracy w czasie pandemii COVID-19 wśród pracowników naukowych, administracyjnych i technicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Jednak nie potwierdzają różnic w możliwościach sprawowania opieki nad dziećmi wśród osób zatrudnionych na stanowiskach naukowych i nienaukowych. Wnioski. Badania wykazały, że różnice wśród pracowników naukowych, administracyjnych i technicznych UWr dotyczą utrudnień związanych z organizacją pracy w czasie pandemii COVID-19. W tym okresie pogorszone samopoczucie ograniczało wykonywanie pracy, szczególnie pracownikom naukowym UWr. Wyniki badań udowodniły, że nie ma różnic w możliwościach sprawowania opieki nad dziećmi wśród pracowników naukowych i nienaukowych Uniwersytetu Wrocławskiego.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Muzyka jako źródło przeżyć estetycznych w środowisku rodzinnym – doniesienie z badań

Wprowadzenie. Muzyka jest dziedziną sztuki, która może stanowić źródło głębokich przeżyć i doświadczeń estetycznych osób posiadających, według Ingardena, wyjątkowe kompetencje. Dobór dzieła muzycznego, rozróżnienie muzyki wartościowej od mniej wartościowej, osłuchanie z różnymi gatunkami muzyki, możliwość skupienia się na danym utworze i w końcu otwartość na niego powinny być rozwijane od wieku dziecięcego. W środowisku rodzinnym dziecko może eksperymentować, utrwalać swoją otwartość i spontaniczność, poznawać nowe gatunki muzyczne, co w konsekwencji kształtuje jego podejście do muzyki i osobowość jako odbiorcy. Cel. Celem przeprowadzonych badań było ustalenie sposobu rozumienia przez rodziców pojęcia przeżycia estetycznego, ukazanie form kontaktu z muzyką oraz gatunków muzycznych, które w ich opiniach wywołują u członków rodziny przeżycie
estetyczne. Zaprezentowane w artykule badania stanowią próbę udzielenia odpowiedzi na pytania: Jaka jest rola muzyki w wywoływaniu przeżyć estetycznych w ocenie rodziców? Jakie formy kontaktu z muzyką są preferowane w wywoływaniu przeżyć estetycznych u członków rodziny? Materiały i metody. Przeprowadzone badania miały charakter ilościowy. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety zawierający pytania otwarte. Wyniki. Artykuł prezentuje wyniki prowadzonej eksploracji badawczej. Przedstawia wypowiedzi rodziców na temat miejsca muzyki w życiu rodziny, form kontaktu rodziny z muzyką, sposobów rozumienia przez rodziców pojęcia przeżycia estetycznego oraz czynników decydujących o wywołaniu przeżyć estetycznych pod wpływem muzyki. Wnioski. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że rodzice wysoko oceniają miejsce muzyki w życiu swojej rodziny, nie potrafi ą jednak przygotować swoich pociech do pełnego jej odbioru. Badani rozumieją również, że muzyka może wywoływać przeżycia emocjonalne, jednak jako czynnik ich wywoływania podają własne nastawienie do słuchanej muzyki i utożsamiają możliwość przeżycia estetycznego z muzyką, która im się podoba i zależy od ich gustu.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Uczestnictwo w kulturze rodzin jako element współczesnych przeobrażeń instytucji kultury

Wprowadzenie. Aktualnie instytucje podlegają zmianom, których podłożem są m.in. dokonujące się przeobrażenia społeczne, polityczne, technologiczne i kulturowe, wywołujące nowe zjawiska w obszarze uczestnictwa w kulturze. Jednym z istotnych przejawów zmian w instytucjach kultury jest otwieranie się na nowe kategorie uczestników, w tym na rodziny z dziećmi. Cel. Celem artykułu jest ukazanie uczestnictwa kultury rodzin jako elementu dokonujących się aktualnie przeobrażeń instytucji kultury w Polsce. Materiały i metody. W analizie przeprowadzonej na potrzeby artykułu dokonano przeglądu piśmiennictwa, w tym głównie źródeł prezentujących wyniki badań nad uczestnictwem
w kulturze/praktykami kulturalnymi Polaków, działalnością instytucji kultury i uczestnictwem w kulturze rodzin. Wyniki. Analizy pozwoliły stwierdzić, że rodziny są obecne w instytucjach kultury, a preferowane rodzinne formy uczestnictwa to te o charakterze zabawy, rozrywki, dostarczające doznań i atrakcyjne z punktu widzenia dzieci. Do uwarunkowań tworzenia oferty uczestnictwa w kulturze dla rodzin należą m.in.: zmiany modelu instytucji
kultury, inspiracje ze strony muzeów, polityka rodzinna wdrażana w Polsce, polityka dostępności. Z analiz wynika, że w instytucjach kultury tworzone są cztery rodzaje oferty kulturalnej dla rodzin: oferta uczestnictwa rodziny w kulturze; oferta uczestnictwa dzieci w kulturze jako oferta dla rodzin; oferta uczestnictwa dzieci w kulturze z udogodnieniami dla rodzin; oferta uczestnictwa w kulturze wszystkich z udogodnieniami dla rodzin.
Wnioski. Do głównych wyzwań przed jakimi stoją instytucje tworzące ofertę uczestnictwa rodziny w kulturze należy rozwijanie oferty międzypokoleniowej, angażującej wszystkich członków rodziny.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne