rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Liturgia w kluczu genetyki: analogie formalne

W opracowaniu ukazano liturgię chrześcijańską w hermeneutycznym kluczu genetyki. Posługując się językiem genetyki, podjęto próbę opisania istoty liturgii. Tym samym wskazano analogie formalne (z oczywistych względów inne nie mogą tutaj zachodzić) pomiędzy genetyką (jako nauką badającą mechanizmy przekazywania genów) i liturgiką, w szczególności teologią liturgii (badającą głównie sposób przekazywania i sposób obecności Misterium Chrystusa w celebrowanym misterium).

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Malarstwo religijne we współczesnej katechezie w gimnazjum

Pole badawcze przedstawionego artykułu obejmuje edukację religijną i estetyczną. Szeroka definicja malarstwa religijnego pozwala na odnalezienie wielu punktów stycznych między szkolną katechezą i wychowaniem plastycznym. Zasadniczy problem tekstu można wyrazić w pytaniu: Jakie obrazy są wykorzystywane we współczesnych materiałach do szkolnego nauczania religii na poziomie gimnazjalnym? Malarstwo religijne obecne jest w wielu szkolnych podręcznikach. W trzech analizowanych seriach najnowszych podręczników do gimnazjum z reguły sięgano po arcydzieła malarskie znanych mistrzów, choć autorzy i redaktorzy odwoływali się także do reprodukcji obrazów mniej znanych. Zdarzały się również odniesienia do obrazów o niewielkim znaczeniu estetycznym. Malarstwo religijne jest okazją do wizualizacji katechetycznych treści, do głębszej refleksji nad wiarą i odniesień do życia. Wykorzystanie obrazów religijnych w katechezie daje możliwość wychowania integralnego, także na płaszczyźnie intelektualnej, emocjonalnej, wolitywnej i działaniowej. W nowszych podręcznikach do nauczania religii katolickiej pojawia się pozytywny trend do coraz częstszego sięgania przez ich twórców do różnych dzieł malarskich. Wykorzystanie bogactwa, jakie niesie ze sobą całe dziedzictwo sztuki, wiąże się z okazją do korelacji oddziaływań nauczycieli religii i plastyki. Wzajemne poznawanie i pogłębianie treści zaprogramowanych na oba przedmioty może przynieść istotne korzyści w postaci większej wiedzy, rozwiniętych umiejętności i dojrzałych postaw samych uczniów.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Inspiracje kultem maryjnym w twórczości Andrzeja Panufnika

Celem artykułu jest przedstawienie twórczości muzycznej Andrzeja Panufnika inspirowanej kultem maryjnym. Spuścizna kompozytora związana z postacią Matki Bożej (zwłaszcza zaś takie utwory, jak: Modlitwa do Matki Boskiej Skępskiej, Pieśń do Marii Panny) rozważona zostaje z perspektywy biografii twórcy oraz innych jego kompozycji o tematyce religijnej (takich, jak m.in. Koncert fagotowy, Sinfonia votiva). Ponadto w interpretacji wybranej twórczości Panufnika uwzględniony został kontekst kultu maryjnego w Polsce, ukazany z perspektywy historycznej, a także z perspektywy tradycji lokalnej.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Wkład ks. profesora Jana Chwałka w organologię i sztukę budowy organów

Ks. Jan Chwałek urodził się 7 stycznia 1930 r. w Woli Baranowskiej, zmarł 30 listopada 2018 r. w Babulach i został pochowany na cmentarzu parafialnym w rodzinnej miejscowości.W latach 1961–2005 był wykładowcą w Instytucie Muzykologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, kierownikiem jedynej w Polsce Katedry Instrumentologii. Na początku swej naukowej drogi zajmował się chorałem gregoriańskim, a po uzyskaniu samodzielności – problematyką organologiczną.Na szczególną uwagę zasługuje książka Budowa organów, jedyne takie dzieło w literaturze polskiej. Zawiera ona opis mechanizmów i głosów organowych, a poszczególne zagadnienia ilustrowane są rysunkami technicznymi. Ks. Chwałek wypracował metodę badań struktury brzmieniowej organów przy pomocy skali poziomej i pionowej, szczegółowo opisał trzy systemy strojenia instrumentów klawiszowych.Był także organmistrzem, zbudował dziewięć instrumentów. W niektórych z nich zastosował nietypowe rozwiązania konstrukcyjne. Zaprojektował kilkadziesiąt nowych organów. Uczestniczył w pracach konserwatorskich zabytkowych instrumentów w Kazimierzu Dolnym, Olkuszu i Jędrzejowie. Wykonał kilkadziesiąt konserwacji organów, głównie w diecezji sandomierskiej.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Namaszczenie chorych w liturgiach Kościołów tradycji bizantyjskiej i syryjskiej

Sakrament namaszczenia chorych jest jaskrawym wyrazem troski Kościoła o najsłabszych członków jego wspólnoty. Chociaż modlitwa za nich obecna jest w całym dziedzictwie liturgicznym wspólnot chrześcijańskich, to jednak szczególne miejsce zajmuje tu celebracja specjalnego sakramentu uzdrowienia, której charakterystycznym elementem jest namaszczanie ciała chorego „olejem łaski”. Symbolika oleju w liturgiach wszystkich wspólnot chrześcijańskich jest niezwykle bogata i odnosi się głównie do szczególnej duchowej mocy oraz wylania obfitych łask Bożych. W sakramencie chorych poprzez modlitwę kapłanów, włożenie rąk i namaszczenie chory otrzymuje specjalną łaskę umocnienia i uzdrowienia, która może posiadać dwie płaszczyzny: duchową i fizyczną. Ta pierwsza wydaje się ważniejsza, dlatego też niemal wszystkie tradycje orientalne podkreślają pokutny charakter obrzędu. Każda choroba, nawet duchowa, czyni nas zdolnymi do przyjęcia uzdrawiającej mocy sakramentu chorych. Niniejsze studium ukazuje ogólny zarys historii rozwoju obrzędu poprzez wskazanie głównych źródeł historycznych oraz jego kształt we współczesnej praktyce dwóch wielkich tradycji chrześcijańskiego Wschodu: bizantyjskiej i syryjskiej.

Czasopismo: Liturgia Sacra. Liturgia - Musica - Ars
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o sztuce
Wzór systemu wyborczego Polski przedrozbiorowej (XV–XVIII wiek)

W artykule omówiono tworzenie systemu wyborczego starej Polski. Proces ten ewolucyjnie
wytworzył wzór wybierania posłów na sejm. Obejmował dążenie do wybierania posłów w małych
jednostkach terytorialnych, na podstawie kombinacji wyborów jednomyślnych i większościowych,
w systemie głosowania blokowego. Omówiono implementację tego wzoru w systemie
wyborczym przyjmowanym w ramach reformowania Polski w końcu XVIII wieku.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Alternatywne techniki głosowania a frekwencja wyborcza

W artykule zostały wskazane przyczyny, trwającej od wielu lat, niskiej frekwencji wyborczej
w Polsce. Przedstawione zostały trzy alternatywne techniki oddania głosu, które oprócz
realizacji gwarancji powszechności wyborów mogą przyczynić się do podwyższenia frekwencji
wyborczej. Głosowanie przez pełnomocnika oraz głosowanie korespondencyjne występują już
w polskim prawie wyborczym. Głosowanie elektroniczne analizowane jest na podstawie wyników
wyborów w Estonii, gdzie od 2005 roku jest ono wykorzystywane. W swym artykule
szukam odpowiedzi na pytanie: która z zaprezentowanych technik oddania głosu najbardziej
przyczynia się do podwyższenia frekwencji wyborczej.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Czynniki determinujące frekwencję wyborczą w Gwatemali

Artykuł poświęcony jest przyczynom niskiej frekwencji wyborczej w Gwatemali. Wymieniono
i scharakteryzowano uwarunkowania, które mają wpływ na to zjawisko, odnoszące się
do sfery gospodarczej, społecznej i politycznej. Szczególny nacisk został położony na przyczyny
związane z ukształtowaną pod wpływem kolonializmu i autorytaryzmu oraz kulturą polityczną..
Zaakcentowane zostały także powiązania między poziomem frekwencji wyborczej a składem
etnicznym społeczeństwa gwatemalskiego, co prowadzi do wniosku, że większość czynników
mogących zniechęcać obywateli do uczestnictwa w wyborach w największym stopniu dotyczy
indiańskich grup ludności.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Czas trwania kampanii wyborczych w świetle prawa

Celem artykułu jest dokonanie analizy czasu trwania kampanii wyborczych w polskim
systemie prawnym, przy czym rozważania dotyczącego tego zagadnienia zostały ograniczone
do kilku zagadnień. Pierwsza część opracowania dotyczy czasu trwania kampanii wyborczych
w aspekcie teoretycznoprawnym. Poprzez zbadanie wybranych przepisów prawa wyborczego,
określam początek, zakończenie, jak i długość kampanii. Druga część obejmuje z kolei czas
trwania kampanii wyborczych w praktyce. Analiza czasu trwania dotychczasowych kampanii
wyborczych w Polsce w połączeniu z ustaleniami poczynionymi w pierwszej części artykułu
pozwoliła mi m.in. na określenie minimalnego i maksymalnego czasu trwania kampanii, a także
na ustalenie średniej jej długości. W tekście zwrócono także uwagę na nowelizację kodeksu
wyborczego ze stycznia 2018 roku.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Hawajskie prawodawstwo wyborcze w latach 1840–1864

Dzieje Królestwa Hawajów (1810–1893) to historia szybkiej modernizacji i westernizacji społeczeństwa wysp, w tym jego systemu prawnego. Hawajskie prawo wyborcze rozwijało się od 1840 r., to jest od ustanowienia wybieralnej Izby Reprezentantów. Wydany wtedy edykt stanowił mało precyzyjną regulację zasad wyłaniania deputowanych, na których głosowano wysyłając listy do władcy. Ustawa wyborcza z 1850 r. okazała się aktem znacznie bardziej nowoczesnym. Podkreślić przy tym należy, że prawo głosu było wówczas powszechne (choć tylko dla mężczyzn). W artykule przedstawiono hawajskie ustawodawstwo wyborcze do reformy przeprowadzonej w 1864 r., gdy nowa ustawa zasadnicza przyniosła istotne zmiany.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Tryb wyboru radnych w amerykańskich korporacjach municypalnych

W artykule przedstawiono system wyborów radnych municypalnych. Opisano tradycje wyboru
władz lokalnych, w szczególności te, będące rezultatem ruchów reformistycznych przełomu
XIX i XX wieku. Następnie wskazano źródła prawa wyborczego oraz kluczowe dla jego wykonywania
zagadnienie równości głosów, a także modele wyboru radnych, których zasadniczym
kryterium wyróżnienia jest podział terytorium jednostki samorządowej na okręgi wyborcze,
lub też wybór radnych w jednym okręgu, który stanowi terytorium całej korporacji municypalnej.
Kwestia ta została przeanalizowana w odniesieniu do wielkości jednostek samorządowych
oraz modeli instytucjonalnych samorządu municypalnego. Krótko też zostało zarysowane zagadnienie
formuły wyborczej.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Działania Rzecznika Praw Obywatelskich na rzecz ochrony czynnego prawa wyborczego

Kolejno obowiązujące przepisy prawa wyborczego w okresie funkcjonowania instytucji ombudsmana w Polsce były przedmiotem wielu wystąpień rzeczników poszczególnych kadencji. Dotyczyły one przede wszystkim ochrony praw i wolności wyborców ze względu na uniemożliwienie bądź znaczne utrudnienie, uprawnionym do głosowania uczestniczenia w wyborach. W związku z powyższym ombudsman wchodził w relacje zarówno z organami władzy ustawodawczej, organami samorządu terytorialnego, ale przede wszystkim z Państwową Komisją Wyborczą. W swych wystąpieniach rzecznicy wielokrotnie sygnalizowali konieczność wprowadzenia do polskiego prawa wyborczego alternatywnych metod głosowania tj. głosowania korespondencyjnego, głosowania przez pełnomocnika lub głosowania za pomocą nośników elektronicznych. Ombudsman wyrażał też poparcie dla koncepcji uchwalenia jednolitego kodeksu wyborczego. Pracownicy Biura RPO dokonali licznych kontroli w lokalach wyborczych w celu nie tyle wykrycia nieprawidłowości ile wskazania sposobów uniknięcia ich na przyszłość w celu skutecznej ochrony praw wyborców. Rzecznicy prowadzili także działalność edukacyjną przez apele, wystąpienia do mediów szeroko informując o nowych procedurach wyborczych. Przeprowadzona analiza dowodzi, że RPO był jednym z najbardziej zaangażowanych organów w propagowanie zmian ułatwiających, a w przypadku niektórych grup obywateli umożliwiających uczestniczenie w akcie wyborczym.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ułatwienia w głosowaniu – wiedza, opinie i oczekiwania Polaków

Po wielu latach starań wprowadzono do polskiego prawa wyborczego pakiet różnorodnych ułatwień w głosowaniu (adresowanych przede wszystkim do wyborców niepełnosprawnych) m.in. głosowanie przez pełnomocnika oraz głosowanie korespondencyjne. Zmiany te w zna-czący sposób zwiększyły gwarancje zasady powszechności wyborów, a także wypełnianie mię-dzynarodowych standardów. Jednak ogromnym wyzwaniem jest wciąż skuteczne poinfor-mowanie wyborców o mechanizmach prawa wyborczego, w tym nowych ułatwieniach. Na kil-ka tygodni przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, w marcu 2014 roku, Rzecznik Praw Obywatelskich i Centrum Badania Opinii Publicznej przeprowadziły badanie wiedzy i opinii Polaków na temat nowych rozwiązań prawa wyborczego. Ukazało ono, że wiedza o nowych procedurach wyborczych jest bardzo niewielka np. zdecydowana większość ankietowych wy-borców niepełnosprawnych nie miało żadnej wiedzy o procedurach głosowania koresponden-cyjnego, czy przez pełnomocnika, a nawet o sposobach uzyskania informacji o ułatwieniach. Badanie ukazało również, że choć Polacy są bardzo otwarci na wprowadzenie do polskiego pra-wa wyborczego tzw. alternatywnych procedur głosowania, to jako preferowany przez siebie sposób oddania głosu wskazują „klasyczne” osobiste głosowanie w lokalu wyborczym.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Terytorialny rozkład głosów nieważnych w wyborach proporcjonalnych w Polsce a wybory samorządowe 2014

Liczba głosów nieważnych oddawanych w Polsce wydaje się relatywnie wysoka na tle innych państw demokratycznych. Zjawisko to jest szczególnie widoczne w przypadku wyborów samorządowych. W odbywających się w 2014 roku wyborach tego typu oddano ponad 1,7 mln głosów nieważnych w wyborach do sejmików województw (co stanowiło ponad 12%) i ponad 840 tys. (prawie 8,2%) w wyborach do rad powiatów. Rodzi to pytanie zarówno o przyczyny tego zjawiska, jego dynamikę, jak i możliwe do zidentyfikowania wzorce. W artykule przedstawiona jest analiza terytorialnego rozkładu głosów nieważnych w wyborach parlamentarnych i samorządowych przeprowadzanych w systemie proporcjonalnym w latach 2001–2014. Problemem badawczym znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy można zidentyfikować regiony, w których skala głosów nieważnych oddawanych w kolejnych elekcjach parlamentarnych znacząco odbiega od ogólnokrajowego odsetka głosów nieważnych? Jak duże są te różnice? Czy województwa, gdzie określona skala tych odchyleń jest największa są również tymi samymi województwami, gdzie w wyborach samorządowych 2014 roku zanotowano analogicznie największe odchylenia? Pozytywna odpowiedź na to istotnie pytanie mocno uprawdopodobniałoby twierdzenie, że wybory samorządowe nie zostały sfałszowane.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Postępowanie sądowe w sprawach związanych z rozpowszechnianiem nieprawdy w kampanii wyborczej

Obecność przepisów regulujących tzw. tryb wyborczy postępowania sądowego czyni zadość obowiązkowi państwa w zakresie stanowienia norm mających zapewnić uczciwość kampanii wyborczej, tak aby obywatele mogli podejmować rozsądne decyzje wyborcze oparte na prawdziwych informacjach, a jej aktywni uczestnicy mieli zagwarantowaną możliwość skutecznego dochodzenia ochrony dóbr osobistych, które mogłyby zostać naruszone w przypadku rozpowszechniania nieprawdy. Autor charakteryzuje okoliczności pozwalające wszcząć postępowanie w tym trybie, roszczenia przysługujące jego uczestnikom oraz konstrukcję procedury sądowej, która się na nie składa.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wybory samorządowe 2014 – perspektywa praktyczna i ocena systemu wyborczego

Zamierzeniem autora jest ukazanie praktycznej perspektywy wyborów samorządowych 2014. Wprowadzenie nowego
systemu wyborczego zmieniło dotychczasowy charakter procesu wyborczego. Głosowanie zgodnie z zasadami systemu First
Past The Post implikuje bowiem nowe zjawiska, która mogą zagrażać w przyszłości demokracji lokalnej.
Autor artykułu szuka odpowiedzi na pytania o to, czy istnieje wpływ systemu większości względnej na przeobrażenia
strukturalno-organizacyjne komitetów wyborczych i jakie główne problemy prawne pojawiły się podczas wyborów
samorządowych. Zestawia nieścisłości interpretacyjne polskiego prawa wyborczego z praktyką funkcjonowania komitetów
wyborczych w małych gminach. Szuka w końcu zależności pomiędzy systemem większości względnej w okręgach
jednomandatowych a możliwą kartelizacją organów gminy jako skutek obowiązujących przepisów.
Artykuł wzbogacony jest o liczne przykłady prawnych przeszkód dla członków komitetów wyborczych przy prowadzaniu
kampanii samorządowej na poziomie lokalnym.
Rezultatem przeprowadzonej analizy są wskazania odnośnie do zmian w polskim prawie wyborczym, który mogłyby
zniwelować negatywne skutki obowiązujących zasady systemu wyborczego. Zgodnie z sugestią autora ich nieuwzględnienie
może rzutować na zasadność i celowość stosowania tego systemu wyborczego w przyszłości.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Zgłaszanie kandydatów w wyborach do Sejmu i Senatu. Wybrane problemy

W niniejszym artykule autor dokonuje analizy procedury zgłaszania list kandydatów w wyborach do Sejmu oraz zgłaszania kandydatów na senatorów w kon-tekście realizacji zasady wolnych wyborów oraz innych standardów demokratycznych wyborów. Uznając, że zasadniczo regulacje zawarte w kodeksie wyborczym wypeł-niają owe standardy, wskazuje on na pewne niedoskonałości obowiązujących unor-mowań. Przede wszystkim dotyczy to konieczności przedłożenia co najmniej 5000 podpisów wyborców zamieszkałych w okręgu, aby zarejestrować listę kandydatów 
w wyborach sejmowych i 2000 podpisów niezbędnych do rejestracji kandydata na senatora. Autor krytycznie ocenia również rozwiązanie, zgodnie z którym na liście wyborczej do Sejmu musi znajdować się co najmniej tylu kandydatów, ile mandatów przypada do obsadzenia w okręgu. Komitety wyborcze mniejszych ugrupowań oraz komitety wyborcze wyborów mogą mieć problemy z przedstawieniem aż tak znacznej liczby kandydatów. Ponadto istotne wady dotyczą również braku sądowej kontroli rozstrzygnięć administracji wyborczej o odmowie rejestracji list wyborczych lub poszczególnych kandydatów, a także mało efektywnej procedury weryfikacji prawi-dłowości złożonych podpisów poparcia dla list kandydatów.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Instytucja obserwatorów społecznych w polskim prawie wyborczym

W artykule opisano instytucję obserwatorów społecznych w polskim prawie wyborczym. W pierwszej części opracowania przedstawiono genezę nowej instytucji, którą wprowadziła ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych. Dalsza cześć artykułu zawiera omówienie instytucji obserwatorów społecznych w drodze analizy stosownych przepisów znowelizowanego Kodeksu wyborczego oraz uchwał Państwowej Komisji Wyborczej. W konkluzji stwierdzono, że instytucja obserwatorów społecznych, obok funkcjonujących już w polskim prawie wyborczym instytucji mężów zaufania i międzynarodowych obserwatorów wyborów, stanowi istotny instrument kontroli prawidłowości i uczciwości procesu wyborczego. Jak się jednak wydaje głębsza refleksja, dotycząca instytucji obserwatorów społecznych będzie wymagała weryfikacji w praktyce, a do tego potrzebny jest ich udział przynajmniej w kilku procesach wyborczych.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Treść i podmioty praw wyborczych w prawie konstytucyjnym Ukrainy

Podmiotowe prawa wyborcze należą do podstawowych politycznych praw człowieka,
zapewniających funkcjonowanie demokracji przedstawicielskiej – udział obywateli w wyborach.
W nauce prawa konstytucyjnego powszechnie przyjęty jest pogląd, zgodnie z którym
istnieją dwa rodzaje podmiotowego prawa wyborczego – czynne i bierne; wydaje się jednak, że
oprócz tych dwóch praw wyborczych, do rozważenia jest jeszcze trzecie – nominacyjne prawo
wyborcze, tzn. prawo zgłaszania kandydatów podczas wyborów.
Treść wszystkich podmiotowych praw wyborczych związana jest z wyborami, to jednak
czynnikiem decydującym o istnieniu różnych praw (nie zaś wyrazem czy realizacją jednego
„szerokiego” prawa) jest różnica w podmiocie takiego prawa. Dlatego też, chociaż pojęcie praw
wyborczych należy do dobrze znanych, dla dokładnego zrozumienia istoty praw wyborczych
konieczne jest zarówno ustalenie ich podmiotów, jak i adekwatnej treści. Czynne prawo wyborcze jest „prawem wybierania”. Może być realizowane poprzez różne
sposoby głosowania – na poszczególnych kandydatów, listy kandydatów (partii) lub kombinację
różnych opcji.
Treść biernego prawa wyborczego jest mniej jednoznaczna. Wybór jako otrzymanie mandatu
przedstawicielskiego jest możliwością, nie zaś prawem zainteresowanej osoby. Dlatego też zasadne
jest uznanie terminu „prawo bycia wybranym” tylko nazwaniem („oznaczeniem”) biernego
prawa wyborczego, a nie jako określenie jego treści. Tak więc, treścią biernego prawa wyborczego
jest to, że człowiek ma prawo być kandydatem w wyborach, tj. pretendować do zdobycia
mandatu przedstawicielskiego lub funkcji z wyboru.
Nominacyjne prawo wyborcze oznacza, mniej więcej, prawo do zgłaszania kandydatów podczas
odpowiednich wyborów.
Przeprowadzona w artykule analiza wzajemnych zależności pokazuje, że nie ma prostego
i jednoznacznego związku między podmiotami czynnego i biernego prawa wyborczego, z jednej
strony i prawem zgłaszania kandydatów – z drugiej. W każdym razie nie ma podstaw dla utożsamiania
tych podmiotów jako adresatów tych praw. W związku z powyższym prawa mające ze
swej natury różnych adresatów nie mogą być rozpatrywane jako stanowiące jedno prawo. Tym
samym zasadne staje się twierdzenie o istnieniu trzech różnych podmiotów praw wyborczych –
aktywnego (prawa głosu), biernego – (prawa bycia kandydatem) i nominacyjnego (prawa zgłaszania
kandydatów).
Słowa kluczowe: podmiotowe prawa wyborcze, prawo głosowania (czynne prawo wyborcze),
prawo kandydowania (bierne prawo wyborcze), prawo do zgłaszania kandydatów (nominacyjne
prawo wyborcze), podmioty praw wyborczych, wybory ogólnopaństwowe, wybory lokalne.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wybory i referendum ogólnokrajowe na polskich statkach morskich. Fakty, wnioski, spostrzeżenia

Tematem artykułu są wybory do sejmu i senatu, wybory prezydenta i wybory do Parlamentu
Europejskiego oraz referendum ogólnokrajowe odbywane na polskich statkach morskich (w rozumieniu
Kodeksu wyborczego). Szczególna uwaga zwrócona jest na specyficzne kompetencje
kapitana statku. Opierając się na przytoczonych przepisach i ich praktycznym zastosowaniu autor
komentuje (także krytycznie) obecne rozwiązania i wysuwa propozycje ich nowelizacji.

Czasopismo: Studia Wyborcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne