rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jeszcze o kwestii żydowskiej w Lalce Bolesława Prusa

W swojej najwybitniejszej powieści, Lalce, Bolesław Prus poruszył wiele aspektów tzw. kwestii żydow-skiej. Pisarz ukazał kilka faz w rozwoju stosunków polsko-żydowskich. Pierwsza to faza braterskiej równości sprzed powstania styczniowego. Następnie zdarzył się okres asymilacji Żydów. Na końcu Prus przedstawił narastającą wrogość wobec Żydów. Ogólnie rzecz ujmując, pisarz krytykował antysemityzm zarówno w Lalce, jak i w swojej twórczości publicystycznej. Z drugiej jednak strony przyznać trzeba, że Prus często postrzegał Żydów w sposób stereotypowy. Lalka ukazuje ekonomiczny triumf Zydów nad niepraktycznymi i nieudolnymi Polakami. Ukazane w powieści nastroje antysemickie zwiastowały warszawski pogrom Żydów z końca 1881 roku.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Motyw szycia i haftu w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci dotyczącej Zagłady

Motyw nici i powiązanych z nimi czynności tkania, przędzenia, szycia jest niezwykle istotny w kulturze żydowskiej. Odgrywa też ważną rolę w najnowszej polskiej literaturze dla dzieci poświęconej tematowi Zagłady. Żydówki dziergające na drutach przypominają antyczne Parki, nić często jest symbolem więzi łączącej bohaterów, wskazuje drogę ucieczki i stanowi materię, którą można przemieniać powtarzając stwórczy gest Boga. Przede wszystkim jest metaforą pamięci – opowieścią o przeszłości, która wprowadza swój wątek do zbiorowej świadomości.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Pomoc wykluczonych, czyli o daremności – Zagłada w Śladach Ludwika Heringa

Artykuł pokazuje sposób przedstawiania Zagłady w opowiadaniach Ludwika Heringa. Skupia się na konstrukcji narratora i bohatera, analizując ich stosunek do sytuacji Żydów. W kontekście przywoływanego w tekstach antysemityzmu protagoniści nie tylko się wobec niego dystansują, ale starają się pomóc Żydom. Zdają sobie jednak przy tym sprawę z ograniczonego charakteru tej pomocy, odsłaniają jej realia. Pomagający Polak, sam społecznie wykluczony, ma świadomość siły społecznych reguł, które samą pomoc niszczą.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Przy sublokatorskim oknie. O Oknie na tamtą stronę Władysława Szlengla

Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie postaci polsko-żydowskiego poety getta warszawskiego, Władysława Szlengla, i ukazanie jego złożonej tożsamości. Rozważając problem marginalnej obecności poety w kanonie kultury polskiej, podejmuję próbę ponownego odczytania jego wiersza Okno na tamtą stronę, sytuując go w kontekście wpływów romantycznych i innych współczesnych mu tekstów. Celem tej lektury jest pełniejsze zrozumienie tożsamości Szlengla jako reprezentanta polsko-żydowskiej inteligencji, jednego z pokolenia żydowskich Kolumbów boleśnie odczuwających swą marginalizację i odrzucenie w kulturze, którą uznawali za swoją. Ową samoświadomość, za Hanną Krall, określam mianem sublokatorskiej.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Jak opowiadać dziecku o Zagładzie? Opis przypadku (na podstawie twórczości Irit Amiel)

W artykule wstępnie analizuję zagadnienie przekazywania małym dzieciom, wychowanym w rodzinach nieżydowskich, wiedzy o Zagładzie. Sięgam w tym celu po przykład siedmioletniej córki, która pod wpływem mojej pracy nad monografią twórczości ocalałej Irit Amiel zainteresowała się Holokaustem, jego historią, oddziaływaniem na biografie pojedynczych ludzi oraz literaturę. Dzięki zebranemu wywiadowi staram się zrozumieć, które z obiektów łączących się z osobą pisarki i dlaczego oddziałały na siedmioletnie dziecko, i czy można moje własne doświadczenie uczynić pomocnym w edukowaniu innych małych dzieci.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
„Niczyje” złoto na „naszej” ziemi. O Płuczkach Pawła Reszki

Nadrzędnym celem artykułu jest analiza reportażowej książki Pawła Reszki Płuczki. Poszukiwacze żydowskiego złota opublikowanej w 2019 roku. Najważniejszym kontekstem badawczym są przemiany polskiej świadomości zbiorowej w XX wieku oraz antysemityzm jako jej istotna część składowa. W XXI wieku historia i pamięć o Zagładzie nadal pozostaje wyzwaniem zarówno dla badaczy, jak i zwykłych odbiorców.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Akademickie konfrontacje z „polskim”. Refleksje o językowej dydaktyce na niepolonistyce

Celem niniejszego tekstu jest próba rekonstrukcji statusu, rangi i roli przedmiotów realizujących treści z zakresu językoznawstwa polonistycznego (wiedza o języku, kultura języka polskiego, pragmatyka językowa itp.) w kształceniu uniwersyteckim, ale poza filologią polską. Ogląd badawczy obejmował dwa obszary: dokumenty (wybrane karty przedmiotów) oraz reprezentacje społeczne wskazanych przedmiotów w obrębie dwóch głównych uczestników procesu uczenia się: studentów i wykładowców. Wnioski pokazują, że zajęcia rozwijające kompetencję komunikacyjną i pragmatyczną są oczekiwane w programach studiów, ale powinny być sfunkcjonalizowane, ściśle ukierunkowane pod kątem zawodowym i metodycznie interesujące.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, językoznawstwo, literaturoznawstwo
Niewiedza obywatelska uczniów – nowy problem polonisty?

Autorka przedstawia w opracowaniu problem szkolnej edukacji obywatelskiej. Opierając się na faktach z literatury przedmiotu oraz na wynikach badania przeprowadzonego wśród 13- i 16-letnich uczniów, wskazuje na ich niewielką wiedzę obywatelską. Kolejno odnosi się do analiz podstaw programowych. Pozorne bogactwo treści zderza z wynikami obszernych analiz zespołu badaczy z Katedry Pedagogiki Szkolnej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, które odkrywają w treściach podstaw programowych ubóstwo kategorii związanych z kompetencjami obywatelskimi. Na koniec badaczka odwołuje się do polonistycznych praktyk edukacyjnych, których autorzy (nauczyciele poloniści) są w stanie nadać kształceniu obywatelskiemu właściwy kształt.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, językoznawstwo, literaturoznawstwo
Moja Polska? – dyskursy tożsamościowe w edukacji polonistycznej

Celem artykułu jest zdefiniowanie istoty narodowej tożsamości w dyskursie edukacyjnym. Edukacja instytucjonalna odgrywa kluczową rolę w przekazywaniu tej tożsamości. Szkoły jako instytucje państwowe mają wpływ na całe młode pokolenia obowiązkowo uczęszczające do szkół podstawowych. W ten sposób każdemu uczniowi przekazuje się ten sam sposób rozumienia różnych zjawisk społecznych, wspólne wzorce kulturowe, a nawet wzory interpretacji miejsca jednostki w grupie – przede wszystkim we wspólnocie narodowej. Artykuł poświęcony jest analizie wzorów tożsamości narodowej w różnego rodzaju tekstach zamieszczanych w podręcznikach, wskazuje toposy, mity i symbole kształtujące tę tożsamość. Analiza podręczników przebiega na poziomie synchronicznym i diachronicznym i pokazuje, że obecnie edukacja szkolna nie ma wielkiego wpływu na tożsamość narodową młodego pokolenia, i że każdy uczeń kształtuje swoją tożsamość narodową poprzez własną afiliację różnych wzorców tej tożsamości.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, językoznawstwo, literaturoznawstwo
O czym myślę, kiedy myślę o zwierzętach w edukacji polonistycznej? Siedem odpowiedzi

Artykuł stanowi próbę wyodrębnienia rozmaitych obszarów edukacji polonistycznej, w ramach których warto uruchamiać optykę nieantropocentryczną (ze szczególnym uwzględnieniem studiów nad zwierzętami). Autorka, powołując się między innymi na postulaty Cary’ego Wolfe’a, dowodzi, że tej perspektywy nie należy wprowadzać punktowo na pojedynczych lekcjach i wyłącznie za pośrednictwem utworów, które tematyzują te kwestie. Treści emancypacyjne powinno się raczej wdrażać wielokontekstowo, nie stroniąc od krytycznych lektur kanonicznych tekstów kultury, wskazując na często marginalizowaną pozycję podmiotów pozaludzkich oraz różnorodne językowe zabiegi upodrzędniające zwierzęta.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Że nienawiść jest… Ojczyzna i obczyzna w kręgu wzajemnych podejrzeń: Stefan Chwin, Srebrzysko, Hieronim Bosch, Niesienie krzyża

W referacie wykorzystuje się fragment powieści Stefana Chwina Srebrzysko oraz obraz Hieronima Boscha Niesienie krzyża, by poprzez to intertekstualne sąsiedztwo ukazać negatywne i równocześnie potężne źródła wspólnotowości (w tym ojczyźnianej) i związane z tym problemy. Przytoczone teksty mają charakter prowokacyjny, by w przestrzeni lekcyjnej uruchomić pytania, czy rzeczywiście nienawiść jest podstawową siłą spajającą społeczności. A jeśli tak, to w jakim stopniu i jak przełamywać to, co wydaje się „naturalne”, bo powszechne, często niezauważalne, ukrywane za wzniosłymi hasłami, ideami. Według autorki artykułu bez tej etycznej refleksji i uruchomienia podejrzeń wobec naszych dobrych intencji, każda próba budowania wspólnoty opartej na innych zasadach (tj. na zasadach otwartości, tolerancji) będzie mieć charakter pozorowany.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
O potrzebie kształtowania autonomii poznawczej i egzystencjalnej na lekcjach nie tylko języka polskiego

Tekst zatytułowany O potrzebie kształtowania autonomii poznawczej i egzystencjalnej na lekcjach nie tylko języka polskiego podejmuje zagadnienie roli autonomii w edukacji. Prezentuje znaczenie pojęcia autonomia w edukacji europejskiej i w edukacji polskiej. Przedstawia warunki, jakie powinno spełnić państwo demokratyczne, by można realizować w szkole autonomię poznawczą, która wiąże się z poczuciem niezależnego działania podmiotu oraz pozostawienia miejsca dla wolnej decyzji, zapewnienia możliwości ciągłego, harmonijnego i wszechstronnego rozwoju. Rozwój ten odbywa się w warunkach normowania życia przez różne wspólnoty, jak rodzina, szkoła, Kościół, stowarzyszenia itd. Ma zatem dwie sfery: instytucjonalną i indywidualną. Instytucjonalny sens autonomii dostrzegamy w działaniu szkoły jako instytucji i w relacjach interpersonalnych, dotyczy też zakresu niezależności i swobody działania jednostki i wspólnoty, przyznanego im przez rządzących. Ważną częścią tekstu jest prezentacja możliwości działań nauczyciela i ucznia w systemie demokratycznym, pozwalającym na swobodę w wyborze programu wychowawczego i poznawczego na „miarę ucznia”. Tekst omawia również przeszkody, jakie pojawiają się w drodze do uzyskania autonomii, zarówno uwarunkowane administracyjnie, jak i indywidualnymi zachowaniami uczniów i nauczycieli.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Na cmentarzysku polonistycznych podręczników – kilka myśli

Szkolne podręczniki literatury, naznaczone przez reformy edukacyjne ryzykiem nietrwałości, stanowią godne uwagi dokumenty nauczycielskiej twórczości. W badawczym do nich podejściu nie wystarczy historyczno-kulturowa perspektywa oceny ich roli w przemianach horyzontów i metod kształcenia polonistycznego. Trzeba również uwzględnić wymiar prakseologiczny: poświęcić uwagę twórczej roli wyobraźni dydaktycznej autorów w budowaniu podręcznika jako projektu określonych działań edukacyjnych. Pod tym względem można obecnie obserwować istotne zmiany w pojmowaniu relacji podręcznika wobec aktów „żywego nauczania”. Podręczniki autorstwa profesjonalnych badaczy literatury pozostają w zgodzie z tradycją uzupełniających działania lekcyjne zarysów wiedzy historycznoliterackiej o przedmiocie, ograniczających zobowiązania dydaktyczne do przestrzegania zasad jasności i przystępności przekazu oraz (niekiedy) zorientowanego na ucznia stylu narracji. Natomiast nowatorskie konstrukcje podręcznikowe, które powstają z inicjatywy zespołów nauczycielskich w bliskości szkolnego warsztatu, skupiają uwagę na projektowaniu narzędzia wspomagającego pracę nauczyciela i uczniów, sięgając do doświadczeń polonistów i apelując na różne sposoby do ich wyobraźni dydaktycznej. Wartość tak tworzonych konstrukcji podręcznikowych w wielu przypadkach równoważy się z osiągnięciami prac naukowych. Należy do nich sięgać w kształceniu polonistów.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
„Być z przestrzenią” – uczyć o świecie. Edukacyjne aspekty interpretowania literatury najnowszej

Artykuł zawiera rozważania poświęcone prozie najnowszej i jej edukacyjnemu znaczeniu. Interpretacje tekstów Filipa Springera, Julii Fiedorczuk, Anny Janko czy Andrzeja Stasiuka mogą zostać uznane za przykłady działań analitycznych, pozwalających pokazywać powiązania między najnowszą literaturą a globalnymi oraz lokalnymi problemami trapiącymi ludzkie społeczności i zbiorowości. Spuścizna zwrotu przestrzennego we współczesnej humanistyce to zarazem wiele przemian, do których doszło nie tylko w ramach kulturowych dyskursów. Ważnym przekształceniom podległo postrzeganie innych obszarów badawczych, takich jak polityka, wzorce pamięci oraz ideologii, a także przemiany reguł wspólnotowego życia. Wzrost zainteresowania przestrzennym wymiarem doświadczeń jednostkowych i zbiorowych doprowadził do przeformułowania podstawowych zagadnień, takich jak język, podmiot, kultura, praktyka literacka i artystyczna, a także przedmiot badań oraz pozycja badacza w sferze nowych kompetencji.  

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Izolacje i dewiacje… O Sienkiewiczu, narodzie i (turbo) patriotyzmie

Treścią artykułu jest krytyczna lektura Sienkiewiczowskiego Latarnika w kontekście szkolnych uwarunkowań jego odbioru. Interpretacja noweli wpisuje się w szerszy namysł nad modelem polskiego patriotyzmu, który czerpie swe inspiracje i siły z kultury XIX wieku i który – niejako w opozycji do współczesnej sytuacji geopolitycznej, gospodarczej i społecznej – bywa promowany w przestrzeni publicznej, także przez reformowaną szkołę. Żywotność romantycznego paradygmatu wraz z tendencjami do swoistego polonocentryzmu skłaniają autora do refleksji nad formułą obecności Polski w nowoczesnym, wielokulturowym, dynamicznie zmieniającym się świecie. Główny akcent pada na konflikt dwóch porządków, w jakie wpisuje się los bohatera – uniwersalnego, czyli egzystencjalnego oraz partykularnego, czyli polskiego, co samo w sobie daje efekt przeciwstawienia Polaka światu. Autor zwraca również uwagę na mistyczno-eucharystyczne zabarwienie finalnych scen Latarnika, uwznioślające nagły atak nostalgii przeżywanej przez Skawińskiego. W ten sposób polskość zyskuje status sacrum, a narrator-ideolog zwycięża nad narratorem-psychologiem i myślicielem. Czytany w planie aksjologiczno-antropologicznym jawi się z kolei bohater jako „wytwór kultury polskiej”, która wyżej ceni sobie heroiczne zrywy i romantyczne wzloty niż codzienną pracę i mało widowiskową sumienność.  

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kali czy Nabu? Jaka literatura i jaki nauczyciel będą uczyć rozumienia drugiego człowieka?

Współczesna literatura dla dzieci i młodzieży zdecydowanie wypełnia swoją humanistyczną misję uczenia szacunku wobec Innego i zrozumienia meandrów związanych z powszechną dziś migracją i dylematami wielokulturowości. Jednak w Podstawie programowej nie ma miejsca na tę literaturę, co więcej, umocniła się klasyka, wobec której wciąż trwają spory, czy nie utrwala groźnych stereotypów narodowych. Kluczowe pytanie dla polskich badaczy brzmi: czy prace Henryka Sienkiewicza powinny być nadal czytane w szkołach, zwłaszcza w okresie narastania retoryki nacjonalistycznej? Głównym wyzwaniem dla nauczycieli literatury jest: jak rozmawiać w klasie na temat arcydzieł niepoprawnych politycznie? Próbując odpowiedzieć na te pytania, przedstawiam efekty badań własnych, dotyczących wpływu wybranej lektury literatury dziecięcej na zmianę w podejściu studentów do klasyki literackiej. Różnice w scenariuszach z powieści Sienkiewicza, pisanych przez przyszłych nauczycieli przed lekturą opowieści Jarosława Mikołajewskiego o małym imigrancie oraz tworzonych po takiej lekturze, przynoszą pewne rozwiązania dydaktyczne.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Czy lekcje języka polskiego uczą myślenia?

W artykule przedstawiam wyniki jakościowej i ilościowej analizy 555 pytań zawartych w scenariuszach lekcji języka polskiego, których autorami są studenci III roku filologii polskiej. Posiłkuję się przy tym klasyfikacją Elizabeth Perrott, która, uwzględniając „taksonomię celów edukacyjnych” Benjamina Blooma, zaproponowała podział pytań ze względu na typ procesu myślowego uruchomianego podczas odpowiedzi, wyróżniając pytania niższego rzędu (przypominanie, zrozumienie, zastosowanie) oraz pytania wyższego rzędu (analiza, synteza i ewaluacja). Tekst składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej prezentuję kategorię pytania z perspektywy pragmatycznej, gramatycznej i dydaktycznej, w drugiej przedstawiam i komentuję wyniki analizy jakościowej i ilościowej pytań, która jednoznacznie wskazuje na nadużywanie przez studentów pytań niższego rzędu (ponad 75% w badanym materiale), służących jedynie egzekwowaniu wiedzy.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, literaturoznawstwo
Między słowem a milczeniem: o przywracaniu sensu w dialogu z młodzieżą we współczesnej szkole

Utożsamiana z przestrzenią autentycznego rozwoju i wychowania oraz rzetelnego, opartego na prawdzie kształcenia szkoła może znacząco przyczynić się do zmian w zakresie ładu moralnego i zwiększenia szans na zbudowanie wspólnoty dojrzałych obywateli, osób otwartych na dialog, a także doświadczenie inności i bogactwa drugiego człowieka. Wychowanie ludzi myślących, rozumiejących fundamentalne znaczenie etycznej komunikacji w relacjach międzyludzkich, jest najlepszym sposobem na modelowanie właściwych postaw młodego pokolenia. Niezbędnym impulsem do rozwoju, wysiłku świadomego kształtowania tożsamości mogą stać się lekcje języka polskiego jako czas ważnych spotkań w dialogu, inspirujących uczniów do pogłębiania w wolności prawdy o sobie i innych. W procesie budowania zintegrowanej osobowości potrzebne jest ukierunkowanie, odnalezienie unikatowego sensu życia, stanowiącego najsilniejszą motywację do działania. Edukacja polonistyczna, zakorzeniona aksjologicznie w tradycji judeochrześcijańskiej, powinna być zorientowana na wielowymiarowy charakter człowieka i twórcze podejście do osobowości.  

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: językoznawstwo, literaturoznawstwo, pedagogika
Polska i polskość w tekstach kultury popularnej (na przykładzie wybranych piosenek)

Jednym z kluczowych elementów budowania szacunku dla takich wartości jak patriotyzm, wolność, tolerancja jest poznawanie, czytanie, interpretacja w szkole tekstów, które te wartości reprezentują, bez wykluczania utworów przynależnych do kultury popularnej, która jest tak bliska młodzieży. W artykule przedstawiono wyniki analizy wybranych tekstów z kręgu kultury popularnej (piosenek) w aspekcie funkcjonowania w nich problematyki Polski i polskości. Sformułowane wnioski mogą być pomocne w projektowaniu edukacji nakierowanej na budowanie wielowymiarowej tożsamości młodych ludzi.

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii
Kształcenie polonistyczne, kształcenie humanistyczne

Recenzja książki Krzysztofa Koca Lekcje myślenia (obywatelskiego) Edukacja polonistyczna wobec współczesnego świata

Czasopismo: Polonistyka. Innowacje
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: pedagogika, językoznawstwo, literaturoznawstwo
Rola materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa — komentarz do uchwały SN z 19.10.2017 r. (sygn. III CZP 45/17)

Niniejszy artykuł — przygotowany na kanwie rozważań Sądu Najwyższego — porusza sporne zagadnienie zakresu związania interpretatora wyrażoną w materiałach procesu legislacyjnego wolą faktycznego prawodawcy. Opierając się na prawno-faktycznym tle skierowanego do SN pytania prawnego, związanego z potrzebą wykładni jednej z epizodycznych ustaw z zakresu prawa rolnego, autor zmierza do twórczego rozwinięcia myśli i motywów przedstawionych w glosowanej uchwale. Celem artykułu pozostaje bowiem ustalenie, jaką rolę mogą pełnić materiały legislacyjne w procesie wykładni prawa. Dlatego rozbudowując początkowo argumentację SN związaną bezpośrednio z egzegezą spornych regulacji, autor uwypukla funkcjonalną i systemową racjonalność zajętego przez SN stanowiska interpretacyjnego. Kolejno zaś, opierając swoje rozważania na argumentach teoretycznoprawnych i konstytucyjnych, dochodzi do konkluzji, że choć materiały legislacyjne mogą być pomocne w procesie wykładni prawa, to jednak powinny one stanowić co najwyżej subsydiarny wzorzec interpretacji. Toteż powołanie się na nie nie może przełamywać jednoznacznych wyników wykładni językowej, funkcjonalnej i systemowej.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Nowe narzędzie w unijnym prawie konkurencji — uwagi de lege ferenda

Artykuł stanowi analizę inicjatywy Komisji Europejskiej dotyczącej wprowadzenia nowego, komplementarnego narzędzia do przepisów unijnego prawa konkurencji. Inicjatywa ta ma być jednym ze środków dostosowujących prawo i politykę konkurencji do realiów nowoczesnej gospodarki. Nowe narzędzie miałoby umożliwić Komisji prowadzenie badań rynkowych w zakresie problemów strukturalnych związanych z konkurencją, z możliwością narzucenia przedsiębiorcom środków zaradczych. W artykule przedstawiono uwagi dotyczące podstawy prawnej inicjatywy, wyboru odpowiedniego wariantu oraz kwestii związanych z zasadą proporcjonalności i środków zaradczych. Postulowane jest wypracowanie rozwiązania, które eliminowałoby luki w egzekwowaniu przepisów przy jednoczesnym zachowaniu jasnych ram prawnych i zapewnieniu skutecznej kontroli sądowej.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Problem odpowiedzialności za błędy w oprogramowaniu IoT

Za poprawne działanie urządzeń IoT odpowiada zainstalowane w nich oprogramowanie. Może ono nie tylko zawierać luki, ale i ukryte przed nabywcą elementy lub może nie obejmować jakichkolwiek mechanizmów zapewniających cyberbezpieczeństwo. To sytuacja skrajnie niebezpieczna dla każdego użytkownika, również profesjonalnego. W artykule zaprezentowano obowiązujące regulacje w zakresie odpowiedzialności producentów za braki i błędy w oprogramowaniu, przybliżając istotne luki w zakresie ochrony nabywców z sektorów B2B i B2A. W konkluzjach, wskazując na celowość rozszerzenia obowiązujących na rynku konsumenckim regulacji dotyczących produktów niebezpiecznych, zawarto postulaty de lege ferenda.

Czasopismo: Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne