rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rzekomy dokument Konrada mazowieckiego dla biskupstwa płockiego z 1203 roku

Celem artykułu jest ustalenie, czy dokument Konrada mazowieckiego dla biskupstwa płockiego z 1203 r. jest falsyfikatem i kiedy został sporządzony. Analiza wykazała, że dokument powstał pod koniec XIV w., natomiast opisane w nim uposażenie biskupstwa płockiego pochodzi z początku XIII w. 

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Kalendarz z Kodeksu Gertrudy jako świadectwo dewocji monarszej. Wokół kultu świętych na styku chrześcijaństwa łacińskiego i wschodniego w XI wieku

Artykuł dotyczy kalendarza z Kodeksu Gertrudy i składa się z dwóch części. W pierwszej autor odnosi się do dotychczasowej dyskusji dotyczącej czasu i miejsca powstania oraz wzorów kalendarza, w drugiej zaś stawia tezę o wpływie samej Gertrudy lub jej kręgu na kształt kalendarza, w szczególności zaś na dobór wspomnień świętych w nim zawarty. 

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Spór przemyskiej kapituły katedralnej ze szlachtą o dziesięcinę biskupią w drugiej połowie XVI wieku

W drugiej połowie XVI w. doszło w diecezji przemyskiej do sporu miejscowej szlachty z kapitułą katedralną na tle zatrzymania przysługującej jej dziesięciny biskupiej, zwanej biskupczyzną. Dziesięcina ta, będąca zryczałtowanym ekwiwalentem dziesięciny snopowej z ról kmiecych, została nadana kapitule przez biskupów na przełomie XIV i XV w. W procesach sądowych, rozpoczętych w 1590 r., szlachta, wykorzystując różne argumenty natury prawnej, historycznej, a także retorykę protestancką, starała się zakwestionować prawa kapituły. Po pięciu latach sporu Trybunał Koronny przyznał ostatecznie rację stronie kościelnej. Był to ostatni na Rusi Czerwonej poważniejszy spór szlachty z Kościołem katolickim o dziesięciny. 

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Dzieje w rękach Opatrzności. Elementy historiozofii Jana Długosza i jej uwarunkowania

Artykuł ukazuje obecność w Rocznikach Jana Długosza twórczo przepracowanych elementów myśli historiozoficznej. Ukazuje formację umysłową Długosza i jego otoczenie intelektualne, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska uniwersyteckiego i teologii praktycznej w Krakowie. List dedykacyjny do Roczników, jako wyraz metodologicznej świadomości dziejopisa, jest przedmiotem analizy pod kątem celów stawianych przed historią oraz jej związków z filozofią i moralnością. Autor przedstawia też właściwe Długoszowi idee prowidencjalizmu, zwłaszcza znaczenie sprawiedliwości Bożej dla biegu historii. Jako egzemplifikacja służy oryginalnie rozbudowana koncepcja Długosza przedstawiająca przyczyny utraty przez Piastów tronu w Polsce. 

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Głos z nieba w J 12, 28 – jego percepcja i wymowa teologiczna w świetle Biblii

W Biblii niebo jest zawsze wspominane w odniesieniu do Boga. Wiele razy autorzy biblijni greckiego tekstu używają słów ἡ φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, aby opisać jeden ze sposobów działania Boga. Istnieją różne recepcje tego wyrażenia i rozmaite ludzkie reakcje – od podziwu do nieporozumienia. J 12, 28nn jest jednym z takich tekstów, więcej – jest on jakby streszczeniem różnych punktów widzenia. Poprzez analizę kontekstualną ukazuje się miłość pomiędzy Bogiem i Synem oraz zaproszenie dla każdego do uczestnictwa w tym misterium – misterium zbawienia.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Próba uruchomienia studium generalnego dominikanów we Wrocławiu na początku XV wieku

Autor stara się wykazać, że w 1407 r. dominikanie we Wrocławiu podjęli próbę uruchomienia przy swoim konwencie studium generale. Miało zostać przeniesione z Krakowa, gdzie jego funkcjonowanie napotkało problemy kadrowe. Pomysł przeniesienia studium popierał zrazu prowincjał zakonu, a zwieńczeniem zabiegów miała być kapituła generalna we Wrocławiu. Wobec oporu braci z Krakowa plan nie został jednak zrealizowany. The author argues that in 1407 the Dominicans of Wrocław made an attempt at forming the studium generale in their monastery. It was to be moved from Cracow, where its functioning was endangered by lack of faculty members. The idea was initially supported by the provincial of the order and the decision was to be made at the meeting of the general chapter in Wrocław. However, as the brethren of Cracow opposed the project, the plan was not realised.

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Błędy krawca Stanisława. Przyczynek do badań nad działalnością antyheretycką Stanisława ze Skarbimierza

Artykuł dotyczy procesu prowadzonego przez Stanisława ze Skarbimierza przeciwko krawcowi Stanisławowi z powodu głoszenia przez niego nauk sprzecznych z doktryną Kościoła w kwestii ważności modlitw wstawienniczych za zmarłych, kultu obrazów świętych i słuszności potępienia Jana Husa przez sobór w Konstancji. Źródła ukazują ostatni etap procesu, zakończonego aktem rekoncyliacji i rewokacji błędów przez skruszonego heretyka. Teksty stanowią ważne świadectwo dokumentujące działania tzw. inkwizycji biskupiej w diecezji krakowskiej ok. 1420 r. The paper is concerned with the process directed by Stanislaus of Skarbimierz against tailor Stanislaus, who propagated views antithetic to the doctrine of the Church concerning the effectiveness of prayers for the dead, undermining the practice of worshipping holy images and the legitimacy of the denunciation of Jan Hus by the Council of Constance. The sources reflect the final stage of the process, completed with the act of reconciliation and revocation of his errors by the repentant heretic. The texts are important evidence documenting the activities of the so-called episcopal inquisition in the diocese of Cracow about 1420.

Czasopismo: Roczniki Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Malchos – imię wskazaniem kontekstu historycznego redakcji opisu męki?

Niniejszy artykuł na bazie zharmonizowanego opisu pojmania Jezusa przedstawia siatkę hipotetycznych aluzji do potwierdzonych historycznie wydarzeń i postaci współczesnych redaktorom tekstu świętego. Zaprezentowana analiza stanowi próbę wydobycia z warstwy literackiej fragmentu pasji Chrystusa odniesień do I wojny żydowskiej i zburzenia Świątyni Jerozolimskiej. Ciemna noc w Getsemani podobnie jak katastrofa roku 70 miała swoich bohaterów, których charakterystyki wydają się sobie pod pewnymi względami zaskakująco odpowiadać. Nawet wypowiedzi i zwroty rozpatrywane zdecydowanie częściej metaforycznie czy też ponad dosłownie mogą skrywać odwołania do historii starożytnej.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Modelowanie i analiza wytrzymałościowa siatek gabionowych

W artykule zaprezentowano oryginalną metodę modelowania siatek gabionowych przy wykorzystaniu metody elementów skończonych (MES). Zidentyfikowano podstawowe problemy obliczania wytrzymałości gabionów. Przedstawiono dystrybucję sił wewnętrznych w poszczególnych segmentach siatki przy uwzględnieniu pojedynczego uszkodzenia drutu. Prezentowana metoda badań łączy wyniki eksperymentu z modelowaniem MES. Praca powstała przy współpracy Politechniki Częstochowskiej z przedsiębiorstwem DAWID Sp. z o.o.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena naprężeń w strefie mocowania narzędzia młota hydraulicznego w ekstremalnym stanie obci

Przedstawiono wyniki symulacji procesu wymuszenia udarowego w układzie roboczym hydraulicznego młota bijakowego. Na podstawie analizy wyników dokonano oceny wytężenia w strefie mocowania narzędzia w ekstremalnie niekorzystnych warunkach – tzw. blank hammering. Jest to jeden ze stanów krytycznych obciążeń roboczych narzędzi młotów hydraulicznych. Wykazano, że uderzanie z prędkością powyżej 7,5 m/s w narzędzie maksymalnie wysunięte i oparte tylko na zabezpieczeniu sworzniowym, może prowadzić do degradacji zarówno narzędzia jak i sworzni ustalających.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Symulacje Monte Carlo podczas walidacji niepewności pomiarów siły skrawania w toczeniu

W artykule przedstawiono wyniki walidacji niepewności pomiarów siły skrawania z zastosowaniem symulacji Monte Carlo GUM z uzupełnieniem 1. Obliczenia realizowano na przykładzie wyników uzyskanych z badań doświadczalnych podczas pomiaru siły skrawania w warunkach obróbki toczeniem. W badaniach zastosowano wsparty komputerowo system pomiarowy. Przedstawione wyniki badań analitycznych oraz wynikające z nich wnioski dotyczące walidacji niepewności pomiarowej dokonano w oparciu o metody numeryczne.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Praca koparki SRS 2400 w trudnych warunkach urabiania

Przedstawiono wyniki badań właściwości dynamicznych ustroju nośnego nadwozia koparki SRs 2400. Opisano warunki urabiania w jakich pracowała ta koparka przy zdejmowaniu warstwy nadkładu, leżącej bezpośrednio nad rudą siarki, w Kopalni Siarki Machów. Podano otrzymane z badań wartości obciążeń dynamicznych koparki pracującej w tych warunkach. Na podstawie wyników powyższych badań wykazano, że podstawową przyczyną awaryjnego zniszczenia maszyny była eksploatacja koparki w znacznie trudniejszych warunkach, niż te do których była zaprojektowana. Natomiast w dokumentacji koparki, przekazanej użytkownikowi, brakowało jakiegokolwiek zastrzeżenia dotyczącego dopuszczalnych warunków pracy tej maszyny.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości pozyskiwania organicznych związków tlenowych w wyniku zgazowania węgla

Gaz syntezowy wytwarzany z węgla przez zgazowanie stosowany jest do syntez paliw płynnych i do syntez chemicznych. W wyniku procesu Fischera-Tropscha ubocznie powstają związki tlenowe: głównie alkohole, a także aldehydy, ketony, estry i kwasy organiczne. Część związków tlenowych jest stosowana jako dodatki do paliw. Oksygenaty mogą być też wykorzystywane jako związki pośrednie do produkcji różnych chemikaliów specjalistycznych. Zatem otrzymywanie związków tlenowych w ramach procesu Fischera-Tropscha może być również celowym kierunkiem pozaenergetycznym. Idą za tym możliwości katalitycznych transformacji oksygenatów – dehydratacja, odwodornienie, hydroprzetwarzanie. Alkohole mogą być źródłem wodoru, mogą też podlegać transformacji do innych oksygenatów lub węglowodorów. Jedną z opcji jest dwucząsteczkowa kondensacja alkoholi pierwszorzędowych i/lub aldehydów do ketonów.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Środowiskowa i społeczna ocena górniczych projektów inwestycyjnych

Przedstawiono metodę analizy wpływu na środowisko górniczych inwestycji produkcyjnych lub rekultywacyjnych uwzględniającą zróżnicowane interesy społeczne i środowiskowe. Innowacja polega na syntezie ocen ekspertów z ocenami społecznymi. Oceny ekspertów wyrażone są prawdopodobieństwami wzbogacenia lub zubożenia zasobów komponentów środowiska oraz ich wzajemnego wpływu na siebie. Formułę obliczeniową tzw. macierzy eksperckiej wpływów na środowisko oparto na regule Bayesa. Końcowym rezultatem analizy jest synteza ocen ekspertów z oceną społeczną zmian w środowisku przyrodniczym i społecznym w postaci rozkładu wielkości liczbowych, które mogą służyć jako kryterium optymalizacji decyzji administracyjnych lub inwestycyjnych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości i perspektywy stosowania surowców ilastych z kopalń węgla brunatnego?

W artykule przedstawiono i poddano charakterystyce główne odmiany kopalin ilastych będących kopalinami towarzyszącymi w eksploatowanych krajowych złożach węgla brunatnego. Krótko omówiono dotychczasowe próby ich dokumentowania, a także zakres i sposoby ich pozyskiwania i składowania. Szczególną uwagę poświęcono obecnym i potencjalnym kierunkom wykorzystania tych kopalin, które związane są przede wszystkim z kilkoma gałęziami przemysłu ceramicznego (ceramika budowpłytki ceramiczne, materiały ogniotrwałe) oraz budową przesłon hydroizołacyjnych na składowiskach odpadów. Przyszłe wykorzystanie tych kopalin ilastych będzie jednak ograniczone, a największe perspektywy szerszego wykorzystania będą wciąż miały pozyskiwane w ograniczonych ilościach czyste szare iły z kompleksu B w KWB Turów. Przedmiotem zainteresowania pozostaną także iły beidellitowe z KWB Bełchatów (do wyczerpania ich zapasów zgromadzonych na składowisku), a także zgromadzone na składowiskach konińskich kopalń węgla brunatnego iły poznańskie, wykorzystywane w ceramice budowlanej.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kryteria przemysłowości kopalin eksploatowanych odkrywkowo, których wartość nie zależy od zawartych w nich składników użytecznych

Kryteriami przemysłowości określamy warunki geologiczno-górnicze, techniczno-technologiczne, jakościowe i ekonomiczne, jakim powinny odpowiadać kopaliny oraz ich złoża, aby zasoby tych złóż nadawały się do opłacalnej eksploatacji. Kryteria przemysłowości mogą mieć charakter opisowy lub parametryczny. Wynikają one z obecnego stanu techniki i technologii, bądź też są one opisane zmiennymi objaśniającymi w funkcjach, zazwyczaj ekonomicznych, wyrażających opłacalność eksploatacji.
 Dobór rodzajów kryteriów uwarunkowany jest sposobem eksploatacji - podziemnym lub odkrywkowym oraz rodzajem kopaliny który z kolei determinuje czy o wartości złoża decyduje ilość zawartych w niej składników użytecznych czy jedynie własności fizyko-mechaniczne kopaliny.
 Kryteria przemysłowości określają granice złoża w profilu pionowym i planie poziomym. Kolejno ustala się kryteria brzeżne, kryteria dla pół eksploatacyjnych i kryteria dla obszarów górniczych z funkcji równości przychodów z kosztami, zerowego zysku operacyjnego i zerowych przepływów pieniężnych netto (NPV=0). Kryteria przemysłowości służą do opracowania Projektu Zagospodarowania Złoża i stanowią załącznik do wniosków koncesyjnych o użytkowanie złóż. W okresie eksploatacji złoża kryteria przemysłowości mogą być korygowane w szczególności do zmiany cen i kosztów wydobycia kopalin.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
„Mysterium” w euchologii hiszpańsko‑mozarabskiej: od epistemologii liturgicznej do eklezjalnej praxis

Jedną z charakterystycznych cech hiszpańskiej euchologii jest jej akcent położony na misterium poznawane, przekazywane i partycypowane w rycie przez wiarę. Ten trójpodział wyznacza rytm refleksji nad pojęciem tajemnicy w rycie hiszpańsko-mozarabskim, który został przedstawiony w niniejszym artykule. Dlatego przede wszystkim zostało ukazane, że liturgia mozarabska jest ukierunkowana ad consideranda divinis Mysteriis sacramenta. To słowne połączenie terminów mysterium oraz sacramentum jest charakterystyczne dla tego rytu i ustanawia właściwe współrzędne hermeneutyczne dla epistemologii liturgicznej. Te dwa pojęcia nie są jeszcze synonimami, a bardziej wskazują na dwa różne aspekty: zewnętrzny (znak) oraz wewnętrzny (rzeczywistość zbawcza mediatyzowana w rycie). Liturgiczna actio otwiera przestrzeń i czas, aby w widzialnych znakach uczestnik liturgii odkrywał niewidzialną rzeczywistość. Po drugie, dla mozarabów misterium nie wyraża jedynie prawdy o niepoznawalności Boga, lecz wskazuje na Jego trynitarne odsłonięcie, objawienie. Wreszcie, euchologia hiszpańska jest naznaczona troską o adekwatne świętowanie mysteriis solemnitatis, co można tłumaczyć jako łaskę sakramentalną oraz o zachowania odore fragrantia mysterium. Życie chrześcijańskie jawi się w tej perspektywie jako przeżywanie tajemnic, które Bóg zechciał dzielić z człowiekiem. Wprowadza to eklezjalny paradygmat mądrości, który obejmuje liturgię rozumianą jako arcanum Christi.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Metody nowoczesnego wspomagania projektowania i badania efektów robót strzałowych w odkrywkowych zakładach górniczych

W artykule przedstawiono i omówiono metody wspomagania prac projektowych, kontroli i oceny robót wiertniczo-strzałowych. Wskazano na istotne czynniki determinujące projekt strzelania i możliwości optymalizacji uzyskiwanych efektów przy urabianiu skał na kruszywo oraz prowadzeniu makroniwelacyjnych robót strzałowych. Wiedza, umiejętności oraz sprzęt będący w dyspozycji firm strzałowych lub kopalń w Polsce nie ustępuje standardom stosowanym na świecie, a ich lepsze wykorzystanie może przynieść korzyści wszystkim interesariuszom działalności górniczej.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wykorzystanie satelitarnej interferometrii radarowej w badaniach deformacji powierzchni w górnictwie odkrywkowym węgla brunatnego

W artykule, na przykładzie Kopalni Węgla Brunatnego „Turów”, zademonstrowano możliwości wykorzystania satelitarnej interferometrii radarowej w badaniach deformacji powierzchni w odkrywkowym górnictwie węgla brunatnego. Przedstawiono metodykę opracowania danych SAR (ang. Synthetic Aperture Radar) pochodzących z satelity Sentinel-1 Europejskiej Agencji Kosmicznej technikami małych baz (SBAS) oraz interferometrii różnicowej (DInSAR). Na podstawie ich wyników określono stan geometryczny powierzchni terenu górniczego w dłuższym – rok (22.11.2015 – 11.04.2016) oraz w krótszym okresie – dwa tygodnie (22.11.2015 – 4.12.2015). Wyznaczone przemieszczenia w linii obserwacji satelity (ang. Line of Sight, LOS) przedstawiono w sposób graficzny na mapach i wykresach. Przedyskutowano przydatność interferometrii satelitarnej w badaniach deformacji powierzchni otoczenia odkrywkowych kopalni węgla brunatnego jako obserwacji komplementarnych dla pomiarów geodezyjnych realizowanych przez służby miernicze zakładu górniczego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nauczanie liturgiki i biblistyki na lekcjach religii w gimnazjach galicyjskich

Religia jako jeden z przedmiotów szkolnych pełniła w galicyjskich gimnazjach ważną funkcję edukacyjną, a jej istotną częścią składową była liturgika i biblistyka. W procesie nauczania najważniejszym środkiem dydaktycznym był podręcznik szkolny. W ciągu kilkudziesięcioletniego okresu autonomii Galicji posługiwano się między innymi pracami Ludwika Lewartowskiego, Antoniego Tyca, Stanisława Puszeta, Władysława Jougana, Tomasza Dąbrowskiego i Szczepana Szydelskiego. W stopniowo unowocześnianych książkach autorzy starali się uwzględniać wskazania dydaktyki oraz najnowsze odkrycia archeologiczne. Ponadto prowadzono też liczne dyskusje w prasie i podczas zjazdów katechetów mające na celu modernizację procesu nauczania i zwiększenie wychowawczego oddziaływania na uczniów.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Usuwanie metali nieżelaznych z wykorzystaniem właściwości sorpcyjnych wybranych karbonizatów

W publikacji przedstawiono wyniki badań, w których przeprowadzono eksperymenty testujące właściwości sorpcyjne karbonizatów na rzeczywistych próbkach gleb, pobranych z miejsc skażonych metalami nieżelaznymi. W ramach prac wytwarzano mieszaniny testowe, w których wykorzystywano toksyczne podłoże oraz karbonizaty wytworzone z pelletu sosnowo-świerkowego i słomy. Przeprowadzone badania pozwoliły na weryfikację tezy dotyczącej oczyszczania środowiska za pomocą karbonizatów.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ postępu opróbowania geologicznego na estymację parametrów złoża miedzi w polu eksploatacyjnym XIX/1, Kopalni Rudna KGHM Polska Miedź S.A.

Dokonano próby estymacji parametrów stratoidalnego złoża miedzi w obszarze pola eksploatacyjnego XIX/1 kopalni Rudna. W procesie obliczeniowym wykorzystano opróbowanie pochodzące z pola eksploatacyjnego oraz wyrobisk przygotowawczych znajdujących się w sąsiedztwie pola. Estymację parametrów miąższości złoża bilansowego oraz zawartości Cu przeprowadzono metodą krigingu zwyczajnego w pięciu wariantach różniących się ilością i lokalizacją opróbowania. Pierwszy wariant uwzględnia opróbowanie pochodzące tylko z wyrobisk konturujących badane pole eksploatacyjne. Kolejne zwiększają ilość dostępnych danych, sukcesywnie z postępem eksploatacji. Estymację oraz obliczenia wykonano oddzielnie dla trzech głównych typów litologicznych rudy (dolomitu, łupka, piaskowca).

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Liturgia powitania szabatu a relacje rodzinne

Artykuł zawiera analizę typowych tekstów liturgii powitania szabatu pod kątem ich wpływu na relacje w rodzinie. Omówione zostały poszczególne czynności i wypowiadane słowa, w kolejności ich występowania w typowym modlitewniku: zapalanie świec i odpowiednie błogosławieństwa, powitanie aniołów, kidusz, posiłek i pieśni. Wszystkie te elementy zawierają czynniki, które sprzyjają umocnieniu więzi rodzinnych. Oprócz tego odprawiana liturgia podkreśla wspólnotowe doświadczenie Boga na przestrzeni pokoleń i w danym czasie oraz zależność życia ludzi od  działania Boga.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Współczesna architektura sakralna Kościoła katolickiego – przestrzeń Eucharystii w środowisku kulturowym

Fenomen architektury sakralnej Kościoła katolickiego wynika z jej integralnego wkomponowania w ewoluujący kontekst kulturowy. Postulaty Soboru Watykańskiego II dotyczące budowli sakralnych akcentują ich „otwarcie” na wymiar społeczny środowiska, w jakim są sytuowane. Takie ujęcie reguł odnoszących się do twórczości w zakresie architektury sakralnej tłumaczy brak uzasadnienia dla tworzenia arbitralnego wzorca – ideału – kanonu kościoła katolickiego. Różnorodność architektury współczesnych zespołów sakralnych w Europie Zachodniej, Skandynawii i Stanach Zjednoczonych odzwierciedla odmienności założeń ideowo-funkcjonalnych, które odpowiadają potrzebom, aspiracjom i możliwościom budujących je lokalnych społeczności. Analogiczne zakresy uwarunkowań decydują o specyfice architektury kościołów katolickich w Polsce. Prymat kryteriów liturgicznych i społecznych nad kryteriami formalno-stylistycznymi w kształtowaniu architektury sakralnej jest źródłem inspiracji w poszukiwaniu nowych koncepcji „kościołów naszych czasów”.

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Biblijne dziedzictwo Izraela w medycynie

Bóg dał Żydom szereg przykazań, a ich medyczne znaczenie zostało docenione dopiero w ostatnich latach. Dostali oni następujące przepisy zdrowotne: regularny odpoczynek i relaks, odpowiednie jedzenie, czystość, izolacja w przypadku choroby zakaźnej, obrzezanie i rozporządzenia małżeńskie. Sugeruje się, że nacisk na obrzezanie doprowadził do bardzo niskiej zachorowalności na raka szyjki macicy u Żydówek, a przepisy dotyczące życia małżeńskiego, okazały się być bardzo pomocne w prewencji wielu chorób dziedzicznych.
          

Czasopismo: Ruch Biblijny i Liturgiczny
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne