rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Znaczenie orzeczenia w sprawie elektrowni jądrowej Hinkley Point w porównaniu z Paks II

Celem artykułu jest omówienie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie elektrowni jądrowej Hinkley Point C. Inwestycja ta może być rozpatrywana w związku z inwestycją Paks II, dlatego również porównano te dwie inwestycje. Oba projekty zostały zbadane przez Komisję Europejską, która odgrywa ważną rolę w zakresie przyznawania pomocy publicznej na projekty Hinkley Point C i Paks II. Ponadto miała na nie wpływ decyzja TSUE. Autorka uznaje koncepcję pomocy Komisji Europejskiej za pozytywną, ponieważ kraje słabiej rozwinięte nie są zmuszone do wykorzystywania wyłącznie odnawialnych źródeł energii, lecz także uwzględnia się aspekty ekologiczne i bezpieczeństwa energii jądrowej (np. elektrownie jądrowe Hinkley Point C i Paks II). W obu przypadkach dotowanie zostało dopuszczone, ale z różnych powodów. W tych przypadkach widać granice unijnej polityki energetycznej, czyli prawo do wyboru pakietu oraz pierwszeństwo bezpieczeństwa energetycznego i zrównoważonego rozwoju. Dla przykładu sektor energetyczny w Wielkiej Brytanii został podzielony między uczestników rynku, ale na Węgrzech energia jądrowa pozostała pod kontrolą państwa. W pierwszym rozwiązaniu państwo chciało udowodnić zrekompensowanie pomocy na rzecz usług rynku powszechnego, a w drugim podkreślono zasadę inwestora rynkowego, aby pokazać, że żaden inny uczestnik rynku nie działa w inny sposób. Argumenty te nie zostały przyjęte. Pomoc państwa została udzielona w obu przypadkach z dopuszczalnych powodów, ponieważ inwestycje te służą celom polityki ochrony środowiska i bezpieczeństwa energetycznego. Decyzje te pokazują, że w wyniku starań podejmowanych na rzecz ochrony środowiska wzrosła zależność od energii i nie można tego problemu rozwiązać, jedynie zachęcając do korzystania z odnawialnych źródeł energii. Można tu stwierdzić pozytywne podejście Komisji Europejskiej, na które wpływ ma zwiększona rola regulacyjna państwa. Zdaniem autorki pojawia się ona również w decyzjach proekologicznych, które odnoszą się do realizacji porozumienia paryskiego i uwzględnienia wymogów środowiskowych w polityce. Ponadto Unia Europejska stara się utrzymać wiodącą rolę w gospodarce, co można osiągnąć poprzez zmniejszenie zależności energetycznej, a korzystanie z energii pochodzącej wyłącznie ze źródeł odnawialnych nie jest odpowiednim rozwiązaniem. Omawiany wyrok TSUE jest istotny pod wieloma względami. W artykule skupino się przede wszystkim na kwestii ochrony środowiska, pomocy państwa oraz na związku między Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej a Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Reus vel suspectus? O pozycji oskarżonego i podejrzanego w rzymskim procesie karnym

Niniejszy artykuł został poświęcony próbie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy rzymski proces karny znał takiego uczestnika, jak podejrzany. Zarówno przeanalizowana procedura, zwłaszcza wnoszenia oskarżenia w postępowaniu przed quaestiones, jak i przywołane przykłady spraw karnych rozstrzyganych w ramach cognitio potwierdzają, iż Rzymianie różnicowali pozycję oskarżonego i podejrzanego pomimo tego, że nie wypracowali oddzielnych pojęć i definicji na określenie dwóch różnych ról procesowych, w których występowali w procesie. Istotnym momentem w rzymskim procesie karnym, który różnicował pozycję oskarżonego, było wpisanie jego nazwiska na listę oskarżonych (inscriptio inter reos), co następowało dopiero wówczas, kiedy został przeciwko niemu wniesiony akt oskarżenia. Dopiero od tej chwili oskarżony stawał się reus, czyli pełnoprawną stroną procesową, która mogła korzystać w pełni ze swoich praw procesowych.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Recenzja książki Krzysztofa Waliszewskiego pt. „Model doradztwa w obszarze finansów osobistych w Polsce na tle doświadczeń międzynarodowych” (Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań 2016, s. 461)

W książce problemy doradztwa finansowego przedstawiono kompleksowo, z perspektywy ekonomicznej, socjologicznej i psychologicznej (behawioralnej). Zaletą opracowania jest jego przekrojowy charakter – uwzględniono aspekty prawne, omówiono teorię finansów, pośrednictwo finansowe, finanse osobiste, a ponadto wyeksponowano kwestie praktyczne, związane z edukacją finansową (np. nauczania matematyki na użytek gospodarstwa domowego – obliczanie oprocentowania, systematyczne oszczędzanie).
Na wysoką ocenę zasługuje umiejętne skojarzenie badań teoretycznych i empirycznych, co ma znaczenie poznawcze i praktyczne. Autor tworzy model niezależnego doradztwa finansowego, opierając się na regulacjach prawnych, a także na dorobku nauki i praktyki. Słusznie zauważa, że trzeba raczej przewidywać współistnienie modelu opartego na prowizji oraz na honorarium. Recenzowaną
pozycję należy ocenić wysoko i polecić ją szerokiemu gronu czytelników. Monografia ma ogromną wartość faktograficzną i jest pierwszym w Polsce tak kompleksowym studium doradztwa w obszarze finansów osobistych, wypełniając lukę w rodzimej literaturze. Zdiagnozowano w niej stan doradztwa finansowego oraz przedstawiono jego autorską koncepcję. Szeroka baza dokumentacyjna
książki, systematyczność analiz uwzględniających wątki ekonomiczne, prawne i organizacyjne, wybitna znajomość tematyki czynią ją niezmiernie użyteczną dla praktyków życia gospodarczego oraz naukowców, inspirując do podejmowania dalszych badań w tym obszarze. Publikacja na pewno znajdzie licznych odbiorców, m.in. wśród studentów studiów ekonomii, prawa i zarządzania, a także wśród naukowców, wykładowców i wszystkich, którzy chcieliby lepiej zarządzać własnymi finansami w coraz bardziej skomplikowanym otoczeniu. Podejmowanie racjonalnych decyzji finansowych przez miliony gospodarstw domowych przełoży się nie tylko na wzrost
ich dobrobytu, ale również na stabilizację polskiego systemu finansowego. Książka może być bardzo dobrym podręcznikiem dla studentów kierunków ekonomicznych oraz dla doradców finansowych i osób przygotowujących się do pracy w tym zawodzie. Wykorzystano w niej liczne dane, krajową i międzynarodową literaturę przedmiotu oraz badania własne. Jest to pozycja interesująca,
w której umiejętnie i w sposób interdyscyplinarny wprowadzono problemy, z którymi stykają się zarówno teoretycy poszukujący właściwej interpretacji zjawisk ekonomicznych, jak i gospodarstwa domowe, każdego dnia zarządzające swoimi
finansami.

Czasopismo: FINANSE Czasopismo Komitetu Nauk o Finansach PAN
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Prawo rzymskie to nie tylko Digesta. Kilka uwag nad książką Łukasza Jana Korporowicza "Prawo rzymskie w Anglii w XVIII, Nauczanie studia, nauka"

Polskie badania nad prawem rzymskim tradycyjnie dotyczą przede wszystkim prawa prywatnego oraz jego recepcji w europejskich systemach prawnych. Niewiele publikacji dotyczy jednak roli, jaką prawo rzymskie odegrało na Wyspach Brytyjskich. Jednym z istotnych wyjątków są badania Łukasza Jana Korporowicza z Uniwersytetu Łódzkiego. W niniejszym artykule przeprowadzono analizę jego ostatniej książki pt. Prawo rzymskie w Anglii w XVIII wieku. Nauczanie, studia, nauka. Opisuje ona system nauczania prawa rzymskiego w Anglii w XVIII w. oraz rolę, jaką absolwenci studiów romanistycznych w Oxbridge odgrywali w ówczesnym społeczeństwie angielskim. Wskazano przede wszystkim na pionierski charakter recenzowanej pracy, podobna bowiem nie ukazała się jeszcze nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Analizując kolejne części książki, dokonano ich krytycznej analizy oraz wskazano na jej silne i słabsze elementy. W konkluzjach wskazano na bardzo wysoki poziom naukowy recenzowanej książki.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
O administracji ogólnej II Rzeczypospolitej uwag kilka w świetle monografii Jarosława Kostrubca „Administracja ogólna w myśli prawniczej Drugiej Rzeczypospolitej”

Niniejszy artykuł recenzyjny poświęcony jest problematyce administracji ogólnej Polski międzywojennej na kanwie monografii Jarosława Kostrubca pt. Administracja ogólna w myśli prawniczej Drugiej Rzeczypospolitej. Za główny cel Autor postawił sobie określenie pozycji ustrojowo-prawnej administracji ogólnej w polskiej myśli prawniczej opisywanego okresu, która znalazła wyraz nie tylko w literaturze, ale przede wszystkim w założeniach i projektach aktów normatywnych oraz w tezach funkcjonujących wtedy komisji dla usprawnienia administracji publicznej. Cel został osiągnięty, a czytelnik otrzymał klarowną monografię, przedstawiającą spojrzenie doktryny na ważne pojęcia prawa administracyjnego i nauki administracji: administrację ogólną, zespolenie administracji i dekoncentrację administracji. Niewątpliwym osiągnięciem Autora jest odnoszenie się do obecnie obowiązującej doktryny prawa administracyjnego przy analizie nomenklatury pojęciowej II Rzeczypospolitej. Pozwoliło to przybliżyć osiągnięcia polskie myśli polityczno-prawnej międzywojnia współczesnym.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Kilka uwag o odpowiedzialności karnej niewolników na gruncie Lex Iulia de adulteriis coercendis

Celem niniejszego artykułu jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy niewolnik lub niewolnica ponosili odpowiedzialność karną za adulterium. Uchwalona w 18 r. p.n.e. ustawa Lex Iulia de adulteriis coercendis, należąca do tzw. ustawodawstwa małżeńskiego Augusta, wprowadziła pojęcie adulterium pojmowane jako przestępstwo prawa publicznego. Ustawa ta była bardzo szeroko komentowana przez jurystów rzymskich. Jednakże w dostępnych źródłach prawniczych zauważa się rozbieżne poglądy dotyczące odpowiedzialności karnej niewolników na gruncie tej ustawy. W literaturze poświęconej ustawie julijskiej zagadnienie to nie zostało dostatecznie przeanalizowane.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Szczególni pełnomocnicy spółek kapitałowych w sporach ze spółką

Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza statusu pełnomocników w sporach ze spółką, a w konsekwencji zasad reprezentacji w tych sporach. Podjęty w pracy problem badawczy sprowadza się do analizy art. 210 § 1 i art. 253 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Przepisy te dotyczą zagadnień związanych z zaistnieniem sporów ze spółką, a w szczególności problemu udziału pełnomocników spółki w tych sporach. Nie powinno budzić wątpliwości, że pełnomocnictwo odgrywa szczególną rolę w regulacji Kodeksu spółek handlowych. Ma ono również szerokie zastosowanie nie tylko w klasycznym zastępstwie podmiotów czy osób w spółce, lecz także samej spółki. Pełnomocnik przy tym uzyskuje pewien status szczególny ze względu na czynności, w których uczestniczy. Należy pamiętać również o sytuacjach, gdy pełnomocnik jest reprezentantem spółki w klasycznych czynnościach, poza art. 210 czy 253 k.s.h. Wówczas „uruchomienie” jego umocowania następuje przez klasyczny organ do tego upoważniony (zarząd) albo przez innych przedstawicieli (ustawowych czy też pełnomocników, jeżeli spełnione są przy tym warunki wynikające z art. 106 Kodeksu cywilnego). Inna sytuacja ma miejsce, gdy umocowuje ich zgromadzenie wspólników lub wspólnicy (art. 210 i 253 k.s.h.). Kolejną cechą pełnomocnictwa szczególnego jest jego wykorzystanie w sporach, a nie czynnościach prawnych. Można zatem stwierdzić, że użycie słowa „pełnomocnik” w kontekście przepisów Kodeksu spółek handlowych może mieć szczególne znaczenie.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dowód z zeznań niewolników w procesach o crimen maiestatis

Zgodnie z zasadą obowiązującą w republikańskim Rzymie nie można było wykorzystywać zeznań niewolników na szkodę ich właścicieli, w szczególności w sprawach zagrożonych karą śmierci (in caput domini), niewolnicy nie mogli także wnosić oskarżeń przeciwko właścicielom. Do niewielu przestępstw, w których dopuszczalne były wyjątki od tej zasady, należała zbrodnia obrazy majestatu. W niniejszym artykule zaprezentowano najważniejsze poglądy rzymskich autorów na wiarygodność zeznań złożonych na torturach, a także wyjaśniono powody stosowania tortur w przesłuchaniach niewolników. W okresie pryncypatu zakaz przesłuchiwania niewolników przeciwko właścicielom był obchodzony, a następnie został zniesiony przez konstytucje cesarskie. W okresie dominatu zbrodnia obrazy majestatu była jedyną, w której niewolnikowi wolno było złożyć oskarżenie przeciw właścicielowi.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Zdolność rejestrowa zapachowych znaków towarowych przed i po wprowadzeniu dyrektywy 2015/2436. Zmiana w praktyce czy jedynie w teorii?

Zapachy są niezwykłym sposobem komunikacji, który pozwala nie tylko na powstawanie w umysłach odbiorców określonych skojarzeń, lecz także na wywoływanie pewnych emocji. Z tego powodu są one wykorzystywane w strategiach marketingowych, a niekiedy stają się znakami towarowymi. Niestety, do czasu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych oznaczenia te były w zasadzie wyłączone z rejestracji. Powodem tego był brak możliwości spełnienia wymogu graficznej przedstawialności, rozumianego przez pryzmat kryteriów wypracowanych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jednakże na mocy wspomnianej dyrektywy wymóg ten został zniesiony i zastąpiony wymogiem tzw. zdolności przedstawieniowej oznaczenia. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie znaków zapachowych z perspektywy zarówno marketingowej, jak i dopuszczalności ich rejestracji, a także dokonanie analizy praktyki rejestrowania tych oznaczeń w okresie przed i po przyjęciu dyrektywy 2015/2436.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Socjalistyczny nihilizm prawny w Polsce Ludowej i drogi przezwyciężania tej koncepcji

Po II wojnie światowej rozpoczął się w Polsce proces budowy nowego porządku. Za fundament przyjęto marksizm zgodnie z interpretacją Lenina i Stalina. Tworzenie ustroju zgodnego z oficjalną ideologią wymagało zrealizowania abstrakcyjnych idei na gruncie praktycznym. Jednym z głównych narzędzi wykorzystanych przez komunistów było prawo. Był to przykład praktycznej realizacji nihilizmu prawnego, towarzyszącego budowaniu państwa totalitarnego. Po 1956 r. rozpoczął się w Polsce proces przezwyciężania narzuconego siłą porządku, który objął wiele obszarów kultury i nauki. Przedmiotem artykułu jest prezentacja wybranych koncepcji z obszaru teorii prawa w Polsce Ludowej, których rozwój prowadził do ograniczenia wpływu marksizmu-leninizmu w prawoznawstwie. Główna teza artykułu zakłada, że proces destalinizacji polskiej nauki prawa przebiegał stopniowo, począwszy od 1956 r. Celem badawczym jest weryfikacja hipotezy zakładającej, że zmiany w polskiej nauce prawa związane z przezwyciężeniem dogmatów ideologii marksistowsko-leninowskiej zachodziły w sposób analogiczny do innych obszarów życia kulturalnego i naukowego. Przedmiotowa problematyka nie była dotychczas podejmowana w sposób zaprezentowany w artykule, dlatego może stanowić przydatny materiał do badań nad okresem Polski Ludowej.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Rozważania dotyczące pojmowania sprawiedliwości

W artykule podjęto zagadnienie pojmowania sprawiedliwości. Jako punkt wyjścia przyjęto tradycyjną formułę „oddać każdemu to, co mu się należy” (suum cuique tribuere). Rozważania prowadzą do stwierdzenia, że sprawiedliwość naturalna dotyczy każdego człowieka, należne są mu naturalne, przyrodzone uprawnienia, podstawowe prawa człowieka. Tradycyjna formuła w odniesieniu do prawa powinna być rozumiana jako zasada-norma, zasada prawa, która nakłada/narzuca obowiązek oddania każdemu tego, co mu się należy. Jego realizacja jest obowiązkiem władzy (zawiadujących życiem społecznym). Przyrodzone naturalne uprawnienia wpisane i zabezpieczone w prawie pozytywnym (stanowionym) będą łączyły się z prawnopozytywnym, sprecyzowanym, umocnionym normami tego prawa i tym samym wzmocnionym (gdyż niezmiennie nienaruszanie tych naturalnych uprawnień jest obowiązkiem moralno-prawnym człowieka) zakazem ich naruszania przez drugich, przez innych.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Dlaczego nie jest możliwa utopia bez prawa?

Charakter naukowo-dydaktyczny artykułu wiąże się z próbą odpowiedzi na postawione w tytule pytanie o to, czy możliwa jest utopia bez prawa. Argumenty teoretyczne podane przez autora prowadzą do udzielenia odpowiedzi twierdzącej, a zarazem tezy, iż nie ma w gruncie rzeczy utopii bez prawa. Prawo nie tylko jest obecne w utopiach, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych (antyutopiach i dystopiach), lecz także w znaczącym stopniu decyduje o ich istnieniu i funkcjonowaniu. W rezultacie wiąże to myślenie utopijne z rzeczywistością. Każda odpowiedź na powyższe pytanie jest więc możliwa i w dyskursie naukowym zasadna. Jednakże autor uzasadnia, że w przypadku zdecydowanej większości utopii społecznych jakieś prawo zazwyczaj obowiązuje, a nawet musi w nich być. Istotą prawa w utopiach jest bowiem sprawiedliwość, a tej nie ma bez mądrości. Taki właśnie stosunek do prawa przejawia się w Biblii. Takie przesłanie niosą również zasady prawa rzymskiego oraz wynika ono z filozoficzno-prawnej refleksji. Przywołując poglądy m.in. Platona, Immanuela Kanta, Rudolfa von Iheringa, Gustava Radbrucha, Karla R. Poppera i Bronisława Baczko, autor wskazuje na prawo jako ważny element świata utopii, który je współtworzy, podobnie jak ma wpływ na rzeczywistość. Nie ma zatem utopii bez prawa jako idei sprawiedliwości wcielanej w życie społeczne ludzi będących istotami rozumnymi.

Czasopismo: Studia Iuridica Lublinensia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Portret artysty (rocka) w wieku dojrzałym. Nick Cave na scenie

Autor artykułu podejmuje próbę rekonstrukcji “przedstawialnego obrazu siebie” muzyka, pisarza i artysty scenicznego Nicka Cave’a. W centrum uwagi stawiam jego fotograficzne portrety, zwłaszcza te najbardziej emblematyczne i najczęściej multiplikowane, należące do ikonosfery rocka i kultury popularnej przełomu XX i XXI wieku – autorstwa holenderskiego fotografika Antona Corbijna. Namysł nad fotograficznymi reprezentacjami twarzy Cave’a rozszerzam jednak na jego najnowszą twórczość, obejmującą zarówno albumy muzyczne, jak i autobiograficzne filmy, takie jak 20 000 dni na Ziemi i One More Time with Feeling, oraz poemat Pieśń torby na pawia czy blog The Red Hand Files. Wszystkie te hiperteksty próbują dać publiczności poczucie uczestniczenia w metamorfozie, towarzyszenia artyście “za kulisami” scen i teatrów, w trasie, w pokojach i łazienkach hotelowych. Widzimy, jak ciało prywatne i biologiczne przeobraża się w ciało medialne, jak jest monumentalizowane na scenie i przed obiektywem, by w końcu stać się ciałem-znakiem i ciałem-towarem. I odwrotnie. Ta dialektyka intymności przybiera niekiedy formę ekshibicjonistyczno-voyeurystycznego paktu z publicznością w duchu selfie. Zarazem jednak Cave prowadzi tę grę tożsamościową bardzo świadomie i krytycznie. Zacierając granicę pomiędzy zmitologizowanym effigie scenicznym i biografią, aktualizuje Warholowską politykę “dawania twarzy” do warunków, jakie stwarza i jakich żąda synoptykalny system sławy i przemysł kultury XXI wieku.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Monodramy biograficzne w najnowszym teatrze polskim – świadectwa i rekonstrukcje

W nurcie współczesnych polskich spektakli biograficznych sporą grupę stanowią monodramy, inspirowane życiorysami słynnych osób. Jest to przejaw zainteresowania postaciami wyrazistymi, referencyjnymi – w przeciwieństwie do twórczości scenicznej końca XX wieku, z właściwą jej ekspansją bohaterów o nieukształtowanej bądź rozbitej osobowości. W artykule zanalizowane zostały monodramy-świadectwa i monodramy-rekonstrukcje. W pierwszym przypadku postać występuje jako medium nieobecnej rzeczywistości, świadcząc monologiem o sobie i o świecie zewnętrznym (to przykład tożsamości dialogowej). W drugiej odmianie monodramów dominuje ujęcie autotematyczne, co prowadzi do powstania sztuk meta-biograficznych (ukazana jest tożsamość performatywna, realizująca się w aktach kreacji własnego „ja”).

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Encyklopedierotyk jako (auto)biofikcja. Ewa Kuryluk a Roland Barthes

Artykuł przedstawia interpretację postmodernistycznej epistolarnej powieści – Encyklopedierotyk ze względu na zastosowane w niej biofikcyjne i autofikcyjne strategie pisarskie oraz odtwarza dokonaną w utworze krytykę Fragmentów dyskursu miłosnego Rolanda Barthes’a. Pokazuje związki między rzeczywistą a zmyśloną biografią semiologa i odsłania znaczenie najistotniejszych “biograficznych przesunięć”.  Ujawnia relację między literackim sobowtórem Ewy Kuryluk i nią samą: pomiędzy bohaterką i autorką nie ma pełnej tożsamości. Charakter tej relacji jest metonimiczny: działania powieściowej Ewy są śladami poczynań pisarki, co prowokuje do zadania pytań o kwestię niemożności twórczej oraz o powód uczynienia Barthes’a główną postacią Encyklopedierotyku.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Autoportrety Adama Zagajewskiego

Artykuł analizuje cykl poetyckich autoportretów Adama Zagajewskiego w kontekście esejów poety oraz współczesnych pisarzowi teorii, zwłaszcza dekonstrukcji Paula de Mana oraz filozofii duchowości Michela Foucaulta. Zgodnie z tą analizą autoportrety Zagajewskiego zbliżają się charakterem i funkcją do ćwiczeń duchowych opisywanych przez Pierre’a Hadota: poeta za ich pomocą próbuje przebudować swoją osobowość, projektując jej bogatszą i dojrzalszą postać, częściowo na wzór postaci mistrzowskich, takich jak Józef Czapski. Tak ujęta, twórczość Zagajewskiego zaskakuje bogactwem treści teoretycznych, których dotąd w niej nie poszukiwano.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
“Nie zdołam wejść w jej buty ani los”. O biografii jako auto/biografii w twórczości drugiego pokolenia

Artykuł proponuje nową perspektywę w badaniu auto/biograficznej twórczości potomków ocalałych z Zagłady, tj. potraktowanie biografii jako modusu drugopokoleniowej autobiografii. Na podstawie analizy książki Agaty Tuszyńskiej Oskarżona: Wiera Gran (2010) o ocalałej z Zagłady żydowsko-polskiej śpiewaczce autorzy argumentują, że w tym przypadku biografia ocalałej staje się laboratorium rozumienia własnego doświadczenia dla przedstawicielki pokolenia postpamięci. Artykuł ponadto pokazuje, jak w heterogenicznej formie gatunkowej auto/biografii niczym w soczewce skupiają się podstawowe problemy zarówno refleksji o Zagładzie, jak i badań nad życiopisaniem: kwestie identyfikacji, stosowności, wiktymizacji, autentyczności, prawdziwości czy konstruktów kulturowych dotyczących płci.

Czasopismo: ER(R)GO: Teoria – Literatura – Kultura
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo