rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Analiza możliwości pozyskiwania deficytowych surowców mineralnych w Polsce

W 2008 r. Komitet ds. Kopalin Krytycznych dla Gospodarki Stanów Zjednoczonych przedstawił definicję surowców strategicznych, która została również przyjęta przez kraje Unii Europejskiej. Grupę surowców strategicznych stanowi 14 surowców, tj.: baryt, diatomity, perlit, talk, gliny ceramiczne (wraz z kaolinem), surowce skaleniowe, surowce boru, bentonit, srebro, miedź, piaski kwarcowe, lit, tytan i wapienie. Mają one ważne znaczenie ekonomiczne i charakteryzują się wysokim ryzykiem niedoboru lub braku podaży. Sytuacja ta jest wynikiem ograniczonej ilości źródeł ich pozyskiwania. Niniejszy rozdział prezentuje podsumowanie pracy przeglądowej IMBiGS dotyczącej surowców deficytowych. Praca ta zawierała m. in. informacje o: kopalinach/surowcach krytycznych i ich właściwościach fizykochemicznych oraz ich występowaniu i wydobyciu w Polsce, stosowanych technologiach wzbogacania rud i przetwórstwie koncentratów w celu pozyskania surowców deficytowych a także gospodarce surowcami deficytowymi w Polsce oraz o obszarach ich zastosowania. Kompleksowa ocena potencjału surowcowego krajów Unii Europejskiej oraz identyfikacja tzw. surowców krytycznych, niezbędnych dla jej harmonijnego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz postępu technologicznego, jest jednym z priorytetów polityki surowcowej UE.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Badanie emisji wybranych zanieczyszczeń gazowych podczas spalania peletów z agro biomasy w kotle małej mocy

Dynamiczny rozwój rynku biomasy powoduje, że jej tradycyjne źródła nie dają możliwości pokrycia zapotrzebowania na nią. Alternatywą może być biomasa pozyskiwana z innych źródeł w tym biomasa typu agro, która mogłyby zastąpić pelety drzewne stosowane w indywidualnym ogrzewnictwie. Przed jej szerszym wprowadzeniem do użytkowania należy wziąć pod uwagę, że efektywność techniczna i eksploatacyjna generowania ciepła w źródłach małej mocy uzależniona jest zarówno od paliwa jak i od urządzenia grzewczego. Charakterystyka techniczna urządzenia grzewczego determinuje dobór paliwa, z kolei jakość paliwa wpływa na organizację procesu spalania. Rozważając spalanie w nich peletów z innych rodzajów biomasy, należy prowadzić proces w sposób kontrolowany, tak aby nie destabilizować procesu spalania a tym samym zwiększać strat i emisji. Celem przeprowadzonych badań było wykazanie i przeanalizowanie efektów ekologicznych i problemów eksploatacyjnych wynikających ze stosowania peletów z biomasy typu agro w kotle małej mocy przystosowanym do spalania peletów drzewnych. Określono emisję CO, NO, SO2, podczas spalania w kotle automatycznym, o mocy 10 kW peletów: drzewnych, ze ślazowca pensylwańskiego, miskanta olbrzymiego, słomy rzepakowej i z łusek słonecznika. Instalacja zastosowana w badaniach była typową instalacją wykorzystywaną do ogrzewania domów jednorodzinnych przeznaczoną do spalania peletów drzewnych. Najniższe stężenie CO i SO2 stwierdzono podczas testu spalania petów drzewnych. Wynosiło ono, po przeliczeniu na 10% zaw. O2 w spalinach, odpowiednio: CO 70,16 mg∙m-3; SO2 0,0655 mg∙m-3. Najwyższe stężenie CO stwierdzono podczas testu spalania peletów z łusek słonecznika: 470,21 mg∙m-3 (10% zaw. O2), a najwyższe stężenie SO2 odnotowano podczas testu spalania peletów ze słomy rzepakowej 0,1384 mg∙m-3 (10% zaw. O2). Otrzymane wyniki badań emisji SO2 korespondują z badaniami zwartości siarki w spalanych paletach. Najwyższe stężenie NO (10% zaw. O2) stwierdzono podczas spalania peletów drzewnych 271,73 mg∙m-3 i peletów ze ślazowca pensylwańskiego 248,31 mg∙m-3, nieco niższa podczas spalania słomy rzepakowej 136,76 mg∙m-3 a najniższe podczas spalania peletów z miskanta olbrzymiego i łusek słonecznika 75,79 mg∙m-3 i 58,62 mg∙m-3. Największe problemy z ustabilizowaniem pracy kotła wystąpił podczas spalania peletów z łusek słonecznika, co przełożyło się na najwyższą emisję tlenku węgla w spalinach, wynikającą z niezupełnego spalania paliwa.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Zastosowanie osadów potechnologicznych z uzdatniania wody do poprawy właściwości sedymentacyjnych osadu czynnego

Przedmiotem opracowania jest określenie wpływu osadów potechnologicznych z uzdatniania wody na właściwości sedymentacyjne osadu czynnego. Przetestowane zostały popłuczyny z uzdatniania wód podziemnych oraz osad pokoagulacyjny z uzdatniania wód powierzchniowych. Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych na podstawie obserwacji opadalności osadu czynnego z dodatkiem zróżnicowanych objętości materiałów. Do oceny efektywności zastosowanych osadów potechnologicznych określono opadalność V30 i V60 (objętość osadu odpowiednio po 30 i 60 min. sedymentacji), indeks osadu czynnego, indeksu Donaldsona (indeksu gęstości osadu) oraz prędkość sedymentacji vs. Dodatkowo w celu weryfikacji poprawy opadalności z dodatkiem reagentów wprowadzono wskaźnik opadalności Wo będący ilorazem V30/V60. Badania wykazały przydatność zastosowania osadów potechnologicznych z uzdatniania wody do poprawy właściwości sedymentacyjnych osadu czynnego. Popłuczyny z uzdatniania wód podziemnych osiągnęły najwyższe efekty wspomagania osadu czynnego. Odnotowano maksymalnie 21,6% oraz 26,4% zmniejszenie indeksu osadu czynnego odpowiednio przy dawkowaniu osadu pokoagulacyjnego i popłuczyn. Maksymalny stopień poprawy prędkości sedymentacji osiągnięto przy najwyższych dawkach osadów technologicznych, odpowiednio 58,1% (OP) oraz 75,3% (PP). Mechanizm poprawy sedymentacji osadu czynnego z dodatkiem osadów potechnologicznych jest trudny do określenia, bowiem z jednej strony osad pokoagulacyjny i popłuczyny stanowią zawiesinę, w której obecne są cząstki mineralne o wielkości poniżej 200 µm będące obciążnikiem kłaczków osadu czynnego. Z drugiej jednak strony obecność żelaza w popłuczynach i glinu w osadach pokoagulacyjnych może wpływać na proces opadalności w analogiczny sposób jak koagulanty chemiczne PIX i PAX.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wyniki pomiarów i analiz oddziaływania farm elektrowni wiatrowych na klimat akustyczny

Hałas emitowany do środowiska jest podstawowym negatywnym czynnikiem towarzyszącym eksploatacji elektrowni wiatrowych. Dlatego też, każda projektowana lokalizacja farmy wiatrowej powinna być poddana ocenie wpływu na środowisko ze względu na emitowany hałas. Na etapie projektu, prognoza skutków lokalizacji farmy wiatrowej ze względu na emitowany hałas, może być wykonana jedynie na drodze teoretycznej, najczęściej są to symulacje komputerowe. Istniejącą farmę wiatrową ocenia się przy wykorzystaniu pomiarów terenowych. Metodyka wykonywania pomiarów terenowych, ze względu na specyfikę pracy elektrowni wiatrowych, różni się od ogólnie przyjętych i zalecanych metod pomiaru hałasu środowiskowego. Podstawową różnicą jest zalecana w typowych pomiarach środowiskowych dopuszczalna prędkość wiatru podczas pomiarów, która w zgodzie z ogólnie przyjętą metodyką pomiarów środowiskowych w Polsce nie powinna przekraczać 5 m/s na wysokości 4 m. Natomiast podczas pomiaru hałasu pochodzącego od turbin wiatrowych należy dążyć do pomiaru przy prędkości wiatru bliskiej 5 m/s. W artykule przedstawiono przykłady własnych pomiarów terenowych przeprowadzonych na pięciu istniejących farmach wiatrowych. Wykazano, że w odległościach powyżej 500 m od skrajnej turbiny farmy wiatrowej wiele wyników pomiarów hałasu zawarte jest w tle pomiarowym. Część wyników mimo nierozróżnialności z tłem akustycznym miała wartość poniżej poziomu dopuszczalnego. Zaproponowano własną interpretację tej sytuacji pomiarowej. W artykule podjęto próbę dokonania oceny zmierzonych poziomów równoważnego poziomu dźwięku w odniesieniu do poziomów dopuszczalnych hałasu słyszalnego obowiązujących w różnych krajach na świecie. Badania terenowe prowadzono zgodnie z polską metodyką pomiarową. Dlatego do porównań wybrano tylko te kraje w których poziom dopuszczalny hałasu wyrażony jest wskaźnikiem – równoważny poziom dźwięku korygowany krzywą A. Nie uwzględniono wskaźników zależnych od prędkości wiatru które występują przykładowo w Danii lub Kandzie (Ontario). W celu uzyskania kompleksowych informacji o emisji hałasu badanej farmy elektrowni wiatrowych wskazane jest prowadzenie pomiarów w okresie rocznym, np. w kolejnych czterech porach roku. Uzyskuje się wtedy wyniki dla różnych warunków atmosferycznych, a w szczególności przy różnych kierunkach i prędkościach wiatru. Wykonanie czterokrotnych pomiarów w ciągu roku daje większe prawdopodobieństwem wykonania pomiarów przy prędkości wiatru odpowiadającej maksymalnym lub bliskim maksymalnych poziomów mocy akustycznej turbin. Stosując tę zasadę uzyskujemy znacznie szerszy materiał do analizy, co umożliwia kompleksowe wykonanie oceny.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Wtrysk balastu wodnego jako metoda zmniejszenia emisji tlenków azotu

Metoda wtrysku balastu wodnego jest jednym z najbardziej perspektywistycznych rozwiązań naukowo-technicznych. Skierowana jest ona przede wszystkim na zmniejszenie zanieczyszczeń atmosfery szkodliwymi produktami spalania paliwa organicznego. Przeprowadzona analiza pokazuje, że metoda wtrysku charakteryzuje się unikalnymi energo-ekologicznymi i techniczno-ekonomicznymi wskaźnikami spośród innych technologii ochrony atmosfery. Przesłanką do uzasadnienia tej metody jest zjawisko niejednorodności płomienia wzdłuż paleniska zarówno ze względu na jego skład jak i temperaturę. Przy czym różne strefy płomienia w różnym stopniu „odpowiedzialne” są za powstawanie poszczególnych składników. Temperaturowe warunki i koncentracje komponentów reakcji chemicznych w tych strefach wyznaczają intensywność generacji tlenków azotu (NOx) i ich końcowe stężenie w spalinach. Wtrysk wilgoci do dokładnie określonych stref płomienia obniża ich temperaturę będącą głównym czynnikiem przyśpieszającym generację NOx. Ponadto metoda ta pozwala zapewnić zupełne spalanie przy obniżonym stężeniu wolnego tlenu, co również przyczynia się do zdławienia powstawania tlenków azotu. Opracowanie wykonane zostało dla dwóch kotłów PTVM-50 z palnikami DKZ (rys. 1) zainstalowanych w Drugiej Krasnogwadiejskiej kotłowni w Sankt-Petersburgu. Wstępne obliczenia wykazały, że metoda ta zapewnić może zmniejszenie emisji NOx o 25 do 30% przy wtryskiwaniu balastu w ilości do 1% ekwiwalentnej wydajności parowej kotła. Z kolei zmniejszenie nadmiaru powietrza i towarzyszące temu obniżenie strat ciepła spalinowych powinno pozwolić na zwiększenie sprawności kotła brutto o około 1%. Powyższe założenia zrealizowane zostały w trakcie badań. Ponadto opracowana została optymalna konstrukcja głowicy do wtryskiwania wilgoci, która nakręcana była w miejscu głowicy rozpylającej mazut (rys. 3). Wykorzystanie takiego rozwiązania pozwoliło na pomiary emisji NOx w spalinach, które zaprezentowane zostały w pracy (rys. 4 i rys. 5). W trakcie przeprowadzonej analizy uwzględniane zostały trzy poziomy ewentualnego wpływu emisji ze spalinami kotłów na zanieczyszczenie atmosfery.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Pożar – czynnik kształtujący liczebność mikroorganizmów i mezofauny w glebach leśnych

Jednym z czynników stresogennych poważnie zakłócającym równowagę biologiczną gleby jest pożar. Charakter zaburzeń powodowanych przez pożar zależy od siły, czasu trwania, sezonu i częstotliwości jego pojawiania się. Pożary wpływają na fizyczne, chemiczne i biologiczne własności gleby. Przyczyniają się do zmniejszenia liczebności mezo – i makrofauny oraz wpływają na mikroorganizmy glebowe. Celem podjętych badań była ocena wpływu intensywności pożaru na liczebność wybranych grup edafonu glebowego w tym bakterii heterotroficznych, grzybów mikroskopowych oraz mezofauny glebowej roztoczy (Acari) i skoczogonek (Collembola) w ściółce i w glebie na pożarzysku w Puszczy Kampinoskiej. Podczas pożaru powierzchniowego (jaki miał miejsce w Puszczy Kampinoskiej) organizmy zasiedlające wierzchnie warstwy gleby, są bezpośrednio narażone na działanie pożaru. Założono, że liczebność organizmów związanych z warstwą organiczną gleb powinna być znacznie niższa na obszarach wypalonych w porównaniu z niewypalonymi. Do badań wytypowano stanowiska po mocnym i słabym pożarze oraz nie objęte ogniem oddalone o 10 m od linii ognia – stanowiące kontrolę, każda o łącznej powierzchni 10 m2. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że właściwości chemiczne i biologiczne gleby ulegają stopniowej regeneracji w glebie i ściółce w 15 miesięcy po pożarze. Ponadto intensywność pożaru ma istotne znaczenie w odtwarzaniu liczebności mikroorganizmów i mezofauny. Słaby pożar działa bardziej selekcjonująco na mikroorganizmy i mezofaunę, niż pożar mocny. Uzyskane wyniki badań uprawniają do stwierdzenia, że pożar może być jednym z czynników stymulujących liczebność grzybów zarówno w poziomie organicznym, jak i mineralnym gleb leśnych.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Modelowanie parametrów migracji zanieczyszczeń chemicznych w podłożu gruntowym składowisk odpadów komunalnych

Migracja zanieczyszczeń w ośrodku gruntowym jest procesem złożonym, zależnym od wielu czynników. Model matematyczny tego procesu, oparty na założeniach hydromechaniki fizykochemicznej, uwzględniający specyfikę środowiska gruntowego i odcieku składowiskowego, ciągle jest niedoskonały. Dokładność oceny migracji skażonych wód gruntowych zależy również, w istotnym stopniu, od rozpoznania warunków gruntowo-wodnych. Dotyczy to przede wszystkim rodzaju i właściwości gruntu zalegającego w otoczeniu źródła skażenia, miąższości strefy aeracji i warstwy wodonośnej oraz kierunku i prędkości przepływu wód gruntowych. Z praktyki wiadomo, że wielkości te, określane w oparciu o badania geotechniczne, są często mylące. Wyniki badań modelowych migracji odcieków składowiskowych w podłożu gruntowym na przykładzie zmian stężenia żelaza ogólnego oraz związków organicznych wyrażonych przez straty prażenia, interpretowane za pomocą liniowej funkcje regresji wielorakiej, wskazują na możliwość ich adaptacji do określonych warunków gruntowych oraz prognozowania rodzajów zanieczyszczeń zawartych w odciekach składowiskowych, infiltrujących do podłoża zbudowanego z materiału porowatego, a tym samym do strefy saturacji.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Domowe źródła hałasu niskoczęstotliwościowego

W artykule autorzy podjęli próbę oceny oddziaływania hałasu niskoczęstotliwościowego w typowym domu jednorodzinnym. Zwrócono uwagę na ekspozycję na hałas niskoczęstotliwościowy odbywającą się poza miejscami zdefiniowanymi jako potencjalne zagrożenie takim hałasem. Przedstawiono własne wyniki pomiarów które wskazują, że są możliwości i potrzeby prowadzenia analiz hałasu w szerokim zakresie częstotliwości. Zauważono, że oceny wpływu narażenia oraz poziomy dopuszczalne na hałas niskoczęstotliwościowy powinny dotyczyć nie tylko miejsc pracy ale również miejsc zamieszkania. Ze względu na obowiązujące w różnych krajach na świecie odmienne metody wykonywania pomiarów i ocen oddziaływania hałasu w zakresie niskich częstotliwości, powstają trudności w porównywaniu wyników oraz ustaleniu wspólnej polityki w tym zakresie. Przeprowadzona w pracy ocena wykonana została według kryterium uciążliwości zaproponowanego przez M. Mirowską. Źródłem dźwięku będącym podstawą analiz w niniejszym artykule były codzienne dźwięki związane z domową aktywnością człowieka. Pomiary wykonano cyfrowym analizatorem i miernikiem poziomu dźwięku oraz drgań SVAN 912AE klasy 1. Zestaw wyposażony był w analizator i rejestrator dźwięku, przedwzmacniacz mikrofonowy SV 01A, mikrofon SV 02/C4L, osłonę przeciwwietrzną oraz kalibrator akustyczny. Pomiary wewnątrz pomieszczeń wykonano w domu jednorodzinnym, parterowym z poddaszem użytkowym. Centralną część domu stanowi otwarty pokój dzienny, a wokół niego zlokalizowane są pozostałe pomieszczenia. Przeprowadzone analizy hałasu niskoczęstotliwościowego według wybranego kryterium wskazują przekroczenia progu uciążliwości w częstościach środkowych analiz tercjowych powyżej 100 Hz. Ze względu na powszechne występowanie podobnych poziomów hałasu niskoczęstotliwościowego w większości mieszkań wyposażonych w lodówkę, pralkę, zmywarkę, telewizor czy odkurzacz, zaproponowane kryterium może mieć zastosowanie w porze nocnej w celu zachowania komfortu snu. Przeniesienie tego kryterium wprost do analiz hałasu niskoczęstotliwościowego dla pory dziennej skutkowałoby wykluczeniem z użytkowania wielu niezbędnych przedmiotów AGD. Jednocześnie wykazano, że osoby zatrudnione jako pomoc domowa oraz gospodynie domowe mogą być narażone na hałas niskoczęstotliwościowy podczas wielogodzinnej ekspozycji. Zwiększanie świadomości społecznej na temat zagrożeń akustycznych w codziennym życiu człowieka pozwala na świadomą identyfikację problemu przez zainteresowanych oraz poprawę jakości wypoczynku i wydajności w pracy. Prowadzenie łącznie ocen przy zastosowaniu korekcji A i G pozwala pełniej uwzględnić oddziaływanie na organizm człowieka dźwięków w szerszym zakresie częstotliwości.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Analiza i ocena efektywności filtracji na wybranych masach

Stałe poszukiwanie nowych mas filtracyjnych, jak i doskonalenie już istniejących, przyczynia się do poszukiwań optymalnych rozwiązań, łączących zarówno wysoką sprawność procesu jak i niskie koszty użytkowania. Jednak, aby nowe złoże znalazło swoje miejsce w technologii wody, należy rozpocząć badania zmierzające do określenia jego przydatności w procesie filtracji. Celem prowadzonych badań była analiza i ocena efektywności filtracji na dwóch nieznanych, porowatych masach filtracyjnych pochodzenia naturalnego. W związku z tym sprawdzono zachowanie badanych mas filtracyjnych w procesie filtracji w warunkach laboratoryjnych, aby ocenić efektywność usuwania poszczególnych zanieczyszczeń z wody. Zbadano wskaźniki chemiczne w wodzie modelowej przepływającej przez masy takie jak: odczyn, przewodność elektrolityczna, ChZTMn, sucha pozostałość, stężenie chlorków, stężenie azotu amonowego, stężenie azotanów (V), twardość ogólna, stężenie żelaza oraz stężenie manganu. Udowodniono, iż złoże X1, które charakteryzuje się mniejszą średnicą równoważną ziaren efektywniej usuwa zanieczyszczenia z wody w porównaniu do złoża X2. Złoża filtracyjne X1 i X2 nie usuwają parametrów jakości wodny takich jak: stężenie żelaza, stężenie azotu amonowego, stężenie mangan i ChZTMn do wartości z Rozporządzenia Ministra Zdrowia. Wywnioskowano, iż prawdopodobnie nadawały by się do II etapu filtracji dwustopniowej.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Ekoinnowacyjne rozwiązanie konstrukcyjne oraz parametry pracy rozpylacza w nowej generacji zaprawiarki porcjowej do ziaren zbóż

Celem artykułu jest przedstawienie ekoinnowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych oraz parametrów pracy rozpylacza w nowej generacji zaprawiarce porcjowej do ziaren zbóż. W niniejszej pracy główny nacisk położono na komorę zaprawiania, w której odbywa się dokładne nanoszenie zaprawy na nasiona oraz proces rozdrabniania kropli zaprawy w celu uzyskania mgiełki. Komorę zbudowano z nieruchomego cylindra o osi pionowej oraz wirującego dna w kształcie talerza. W osi talerza i cylindra zamontowano wirującą tarczę rozpylającą ciecz. Nasiona ze zbiornika ważącego spadać będą na wirujący talerz. Dzięki sile odśrodkowej nasiona w komorze odrzucane są na ścianę nieruchomego cylindra i ponownie spadają na talerz. Na każdą chwilową powierzchnię nasion będących w ruchu (tworzących jednocześnie w osi wirującego talerza komory ruchomy lej) rozpylana jest odpowiednia dawka zaprawy. Wielokrotna powtarzalność tej operacji zapewni uzyskanie wymaganego stopnia wymieszania i pokrycia.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku
Obniżenie emisji tlenków azotu z kotłów DKVR

Standardowe bilansowe próby kotła pokazują, że maksymalną jego sprawność notuje się przy zauważalnej niezupełności spalania. Tlenki azotu, które powstają w maksymalnej temperaturze, czyli przy braku chemicznej niezupełności spalania są substancjami o wiele bardziej toksycznymi niż np. tlenek węgla. Z tego też powodu zespół autorów podjął się opracowania i wdrożenia środków mających na celu obniżenie emisji toksycznych tlenków azotu dla atmosfery na przykładzie kotła DKVR-20-13 z trzema palnikami gazowo-mazutowymi GMGB-5,6. Skomplikowany charakter tego zagadnienia powoduje konieczność jego indywidualnego rozwiązania w każdym konkretnym przypadku nastawiania kotła z uwzględnieniem charakterystyk i szczegółów wszystkich składowych urządzeń całego zespołu kotłowo-paleniskowego. Zasadniczym problemem, na który natknął się zespół autorów już w trakcie prowadzenia prac badawczych okazała się kwestia poziomu odniesienia względem, którego określane powinno być obniżenie emisji. Autorzy podjęli w związku z tym decyzję, żeby za taki poziom odniesienia przyjmować faktyczną maksymalną emisję, weryfikując ją uprzednio z maksymalną dopuszczalną emisją tlenków azotu dla omawianych typów urządzeń. W swojej pracy autorzy przedstawili i przeanalizowali szereg wariantów służących zmniejszeniu emisji tlenków azotu do atmosfery. Wśród analizowanych sposobów znalazła się m.in. recyrkulacja spalin, wtrysk pary wodnej oraz inwentaryzacja kotłowni. Wstępna analiza teoretyczna a także doświadczenie zespołu badawczego pozwoliło polecić jako efektywną metodę zmniejszenia emisji tlenków azotu dla kotłów DKVR pracujących w trybie przemysłowo-grzewczym: metodę wtryskiwania pary do strefy spalania lub recyrkulację spalin. Pożądany efekt to co najmniej 30% obniżenie emisji tlenków azotu. Uzyskane przez autorów wyniki emisji NOx zaprezentowane zostały w pracy w dwojaki sposób: w przeliczeniu na masową emisję tlenków azotu (rys. 1) oraz jako wartość obiektywna w przeliczeniu na α = 1 (rys. 2). W trakcie prowadzonej analizy uwzględniano trzy poziomy ewentualnego wpływu emisji ze spalinami kotłów na zanieczyszczenie atmosfery, co uwzględniono i przedstawiono na rysunku 1. Zestawienie głównych mierzonych i obliczanych wartości, które charakteryzują działanie kotła zestawiono w tabeli 1. W niniejszej publikacji ponadto określone zostały faktyczne poziomy emisji tlenków azotu dla kotłów w stanie eksploatacyjnym a także opracowany został a następnie wdrożony układ zmniejszenia emisji NOX metodą wtryskiwania pary. Dodatkowo autorom udało się określić optymalny tryb pracy systemu zmniejszenia emisji, który pozwolił osiągnąć wymagane zakładane na wstępie 30% zmniejszenie. Zalecany w praktyce tryb pracy kotłów z włączonym systemem zmniejszenia emisji tlenków azotu nie powoduje obniżenia sprawności samego zespołu kotłowego.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku