rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O projekcie rewaloryzacji parku pałacowego w Kościelcu w Chrzanowie i potencjalnych zagrożeniach genius loci.

W artykule przedstawiono zespół pałacowo-parkowy w Kościelcu, obecnie dzielnicy Chrzanowa, i składające się na jego genius loci wartości materialne i niematerialne, w tym różne formy sacrum tu występujące. Omówiono opracowane dla obiektu studia historyczno-krajobrazowe oraz projekt rewaloryzacji parku pałacowego, który stał się przestrzenią publiczną. Materiały kartograficzne pozwoliły w części odtworzyć historyczny układ komunikacji i wnętrz parkowych. Wobec bardzo skromnej ikonografii i materiałów źródłowych zastosowano studia porównawcze, wykorzystano też ówczesne poradniki zakładania ogrodów. Rozważano też potencjalne zagrożenia parku i sfery sacrum w sytuacji przekształceń i zmian funkcji.

Czasopismo: Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Plany zagospodarowania przestrzennego - szanse czy zagrożenia?

Dopatrywano się dotychczas przyczyn występowania chaosu przestrzennego w stosowaniu decyzji WZiZT (Warunków Zabudowy i Zagospodarowania Terenu) przy wprowadzaniu nowej zabudowy oraz wskazywano powszechne oparcie się na planach zagospodarowania przestrzennego jako remedium. Po kilkunastu latach funkcjonowania nowych planów okazało się, iż wprowadzają one nowe zagrożenia i często nie implementują pożądanych mechanizmów porządkujących przestrzeń. Zaproponowano sposoby uzyskania długofalowych pozytywnych efektów przestrzennych, szczególnie w strefach urbanizujących się, w których nasilone są zjawiska negatywne.

Czasopismo: Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Obcość w relacjach międzycywilizacyjnych na przykładzie opisu wschodniej tyranii w „Poselstwie” Eliasza Pielgrzymowskiego

W 1600 roku Eliasz Pielgrzymowski sprawował funkcję sekretarza polskiego poselstwa do Moskwy. Przebywał w stolicy Wielkiego Księstwa Moskiewskiego do końca trwania rokowań, tj. do 11 marca 1601 roku. Po powrocie do Polski przygotował retrospektywne Poselstwo – główne źródło analizy zawartej w niniejszym artykule. Jednym z podstawowych motywów Poselstwa Pielgrzymowskiego jest strach przed moskiewskim tyranem i jego ludźmi. Autor pracy wyeksponował tyrańską władzę księcia prowadzącą do niewoli poddanych, tak różnej od wolności polskiej szlachty. Często przy tym wykazuje niższość kultury moskiewskiej wobec kultury europejskiej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, historia
Proces Walerego Sławka. Przyczynek do działalności sądów wojskowych w Królestwie Polskim w czasie rewolucji 1905 roku

Po przypadkowym wybuchu bomby w czerwcu 1906 roku Walery Sławek, jeden z najważniejszych przywódców Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej, został ciężko ranny. Lekarzom udało się uratować mu życie, został jednak aresztowany i czekał go proces przed sądem wojennym. W wyniku tego procesu został uniewinniony. W artykule przedstawiono przebieg procesu Sławka na podstawie dokumentów sądowych. Przykład ten przekonuje, że nawet w okresie rewolucji, w warunkach stanu wojennego, oskarżeni mogli liczyć na uczciwy proces. Wiele zależało od postawy sędziego, który czasami potrafił przeciwstawić się naciskom politycznym i sądzić zgodnie z literą prawa.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Ogólnopolskie Forum Literackie w 1979 roku jako przykład infiltracji środowisk literackich w PRL

W okresie PRL pisarze mieli odgrywać szczególną rolę. Według słów Stalina byli „inżynierami dusz ludzkich”. Poprzez swoją twórczość mieli kształtować pożądane przez rządzących postawy społeczne. Literatura stała się więc literaturą zaangażowaną, służącą ówczesnej władzy i jej celom. Z powodu takiego postrzegania roli literatury w kreowaniu swoistej inżynierii społecznej środowiska literackie musiały być poddane inwigilacji. Wszelkie konferencje, zjazdy, fora i spotkania były bacznie obserwowane przez funkcjonariuszy policji politycznej. Szeroki wachlarz zastosowanych środków, a także treść pozyskanych informacji świadczą o dużej wadze, jaką Służba Bezpieczeństwa przywiązywała do roli środowisk literackich w ówczesnej Polsce oraz o ich głębokiej infiltracji.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Symbol realnej władzy czy polityczna propaganda? Geneza i zmiany tytulatury stosowanej w dokumentach Mikołaja I opawskiego

Autor starał się w niniejszym artykule przedstawić genezę tytułu książęcego Mikołaja I opawskiego oraz kolejne formy przybieranych przez niego tytulatur w ścisłym związku z wydarzeniami z jego biografii i dziejami ziemi opawskiej w latach 1278–1309. Ponieważ intencją autora było ukazanie świadomej i celowej polityki Mikołaja I, całość wywodu opiera się głównie na tych dokumentach (i tytulaturach), których powstanie i pochodzenie było bez wątpienia działaniem celowym, inspirowanym przez księcia. Z tego powodu intytulacja księcia pojawiająca się w kronikach czy dokumentach będących wytworem kancelarii obcych ma tutaj znaczenie jedynie uzupełniające.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Wojciech Korfanty – współtwórca polskiej niepodległości

Wojciech Korfanty był politykiem nowoczesnym, przywódcą i ideologiem ruchu narodowodemokratycznego, komisarzem, dyktatorem III Powstania Śląskiego, posłem, publicystą, senatorem, wicepremierem, a także więźniem brzeskim i politycznym emigrantem. Był charyzmatycznym przywódcą i autorytetem moralnym. Obecnie jest jednym z zapomnianych ojców polskiej niepodległości.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Poradnictwo w żałobie (grief counseling) dla kobiet doświadczających straty prokreacyjnej

Artykuł zwraca uwagę na ważne aspekty życia społecznego, jakimi są strata prokreacyjna i stan psychiczny kobiet doświadczających poronienia. Można wykazać, że poronienie może być rozumiane, nie tylko jako przedwczesne zakończenie ciąży, ale jako utrata dziecka nienarodzonego, w związku z czym naturalnym procesem po jego stracie jest żałoba. W artykule omówiony został model adaptacji do straty prokreacyjnej Izabeli Barton–Smoczyńskiej. Na podstawie założeń poradnictwa w żałobie (grief counseling) J. Williama Wordena uwypuklona została rola doradców, którzy wspierają kobiety po stracie prokreacyjnej. W artykule pokazane zostało, że głównymi zadaniami realizowanymi przez doradców w tego rodzaju poradnictwie jest pomoc w wyrażaniu emocji związanych ze stratą oraz towarzyszenie kobiecie i jej rodzinie w procesie akceptacji poronienia.

Czasopismo: Studia Poradoznawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Tradycja i nowoczesność w architekturze

W artykule omówiono wielowątkowy i wielowymiarowy proces przygotowania projektu budowlanego, który pociąga za sobą wprowadzenie nowej formy użytkowania do istniejących struktur urbanistycznych i architektonicznych o wartości historycznej. Przeprowadzono badania dotyczące uwarunkowań formalnych i przestrzennych, związanych z prawem miejscowym w wybranych krajach europejskich. Badania wykazały, że ścisłe i dokładne, a jednocześnie powszechnie zrozumiałe zapisy prawa miejscowego, dotyczącego planowanej zabudowy na terenach objętych ochroną konserwatorską, sprzyjają klimatowi akceptacji społecznej i wytworzeniu przychylnej atmosfery dla - czasami - znacznych ograniczeń i zakazów.

Czasopismo: Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: architektura i urbanistyka
Dyskusja nad sportem antycznym w czasopismach gimnastycznych w latach 1881–1914

Analiza publicystki gimnastycznej wskazuje na skromny obraz wiedzy o agonistyce greckiej. Dostrzec także można, że rodzimi autorzy raczej zdawkowo posiłkowali się antykiem, aby uzasadnić tezy, które dotyczyły współczesnych im tendencji. W efekcie artykuły niektórych autorów nie były wolne od błędnych wiadomości, które można było skorygować, sięgając po jedno z popularnych opracowań wydanych w języku polskim. Teksty dłuższe, prezentujące pogłębioną znajomość sportu greckiego i rzymskiego, były tłumaczeniami tekstów badaczy zagranicznych. Równocześnie brakuje na łamach czasopism gimnastycznych jakichkolwiek tekstów osób, które wykładały historię starożytną na – wprawdzie nielicznych – uczelniach.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Spytek z Melsztyna – legalista czy „głoszący nowinki” przeciwnik działań podejmowanych dla dobra państwa? Wokół zjazdu elekcyjno-koronacyjnego po śmierci Władysława Jagiełły w Krakowie w lipcu 1434 roku

Spytek z Melsztyna był jedynym synem zmarłego tragicznie nad Worsklą wojewody krakowskiego. Zarówno on, jak i jego najbliżsi mieli zapewne nadzieję, że odegra niepoślednią rolę w ówczesnej elicie władzy. Po śmierci Władysława Jagiełły, w toku dyskusji rozgorzałej na zjeździe w Opatowie w 1434 roku, który chyba można potraktować jako zjazd panów małopolskich – w analogii do zjazdu panów wielkopolskich, jaki zwołał do Poznania Oleśnicki – Spytek wyrósł na lidera opozycjonistów, przywódcę „głoszących nowinki”, i taką rolę odegrał również na zjeździe elekcyjno-koronacyjnym w Krakowie w ostatniej dekadzie lipca 1434 roku. Obok niego prym wiedli wówczas inni, głównie niewymienieni z imienia „nowinkarze”. Spytkowi z Melsztyna i jego poplecznikom nie udało się jednak przeciągnąć na swoją stronę szerszych gremiów. Biskup Oleśnicki i królowa Zofia zdołali natomiast po długich debatach doprowadzić do elekcji i koronacji Władysława III. Oboje mieli świadomość, że z powodu młodego wieku Jagiellona i tak decyzje będzie podejmować rada królewska, a dokładniej – ścisłe grono możnowładców rezydujących w Krakowie. W tym układzie biskup Oleśnicki, z racji stałej rezydencji w stolicy, liczył zapewne na osiągnięcie pozycji lidera. Niewykluczone więc, że właśnie po to, aby uśmierzyć głosy sprzeciwu, podnoszone m.in. przez Spytka, zdecydowano się na powołanie marionetkowych opiekadlników, tutorów, instytucji dotąd nieznanej w polskim prawie. Spytek nie otrzymał wówczas żadnego urzędu, czyli jego zabiegi zakończyły się całkowitym niepowodzeniem.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Trucizny w rzymskiej weterynarii. Zastosowanie roślin z rodzin Papaveraceae oraz Solanaceae

W weterynarii antycznej, podobnie jak w medycynie, stosowano rośliny z rodzin makowatych i psiankowatych. Weterynarze używali przede wszystkim opium oraz lulka czarnego, którymi leczyli choroby układu oddechowego, krwiomocz, podagrę i insanię. Substancje były wykorzystywane rzadziej niż w medycynie, co wiązało się z różnicami w chorobach zwierząt i ludzi. Sporadycznie w kuracjach weterynaryjnych stosowano glistnik jaskółcze ziele, pokrzyk wilczą jagodę, mandragorę i psiankę czarną. Większość wzmianek na temat stosowania roślin trujących w weterynarii pochodzi z tekstów z IV wieku. Wcześniej informacje na ten temat były sporadyczne – pojawiły się jedynie w przekazie Kolumelli.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki rolnicze, nauki humanistyczne
Dyscypliny: weterynaria, historia
Średniowieczne sporty w obliczu krytyki na podstawie wybranych źródeł

Przedmiotem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o przyczyny, charakter i skutki krytyki podejmowanej pod adresem niektórych sportów popularnych w średniowiecznej Europie łacińskiej. Badając to zagadnienie, autor dokonuje analizy wybranych wątków poświęconych krytyce sportów, które znajdują się w źródłach pisanych, takich jak utwory narracyjne (kroniki, traktaty dydaktyczne, literatura wizyjna, exempla i pisma homiletyczne), a także źródła dokumentowe (postanowienia soborów i synodów, edykty królewskie itd.). Artykuł wzbogacono dotychczasową wiedzą o średniowiecznych sportach, ukazując rozmaite uwarunkowania natury społecznej i kulturowej, w których przyjmowano wobec nich postawy krytyczne.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kwestie dyscyplinarne w rozkazach powszechnych Jerzego Waszyngtona z lat 1775-1783

Po rozpoczęciu w kwietniu 1775 roku starć zbrojnych między kolonistami a siłami zbrojnymi Wielkiej Brytanii w Ameryce Północnej organ przedstawicielski rebeliantów – II Kongres Kontynentalny – 19 czerwca 1775 roku nominował Jerzego Waszyngtona na naczelnego dowódcę oddziałów wojskowych buntowników. Warto dodać, że Waszyngton posiadał już pewną praktykę w „zarządzaniu” jednostką wojskową, gdyż podczas wojny z Indianami i Francuzami w Ameryce Północnej (1754–1763) w latach 1755–1783 sprawował obowiązki dowódcy 1. pułku piechoty z Wirginii. Jako naczelny wódz nowo tworzonej Armii Kontynentalnej Waszyngton musiał poradzić sobie z wieloma problemami wynikającymi z dowodzenia siłami zbrojnymi. Jednym z takich zasadniczych problemów była kwestia wprowadzenia i utrzymania dyscypliny wojskowej w podległych mu jednostkach. Waszyngton starał się regulować kwestie dyscyplinarne poprzez wydawane codziennie rozkazy powszechne. Celem niniejszego artykułu jest odpowiedź na dwa pytania badawcze: 1) Ile spośród wydanych przez Waszyngtona w latach 1775–1783 rozkazów powszechnych miało charakter dyscyplinarny? Jakie przyczyny doprowadziły do ich wydania?

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Historia lokalna w utworach Adama Gorczyńskiego

Dość gruntownie przebadana twórczość Adama z Górki Gorczyńskiego (Jadama z Zatora) nie została dotąd przeanalizowana pod kątem historii lokalnej, na której bazował. Autor artykułu, mając do czynienia z odnalezionym przez siebie zasobem archiwum parafialnego w Stryszowie, analizuje utwory Jadama traktujące o historycznym obszarze parafii Stryszów, której kolatorami i patronami byli od końca XVIII wieku Gorczyńscy. „Romantyk z Brzeźnicy” tłumaczył teraźniejszość małych lokalności ich przeszłością, interesując się przy tym problemami życia codziennego, obyczajami czy przekonaniami lokalnych mieszkańców. Rozpatrując utwory Gorczyńskiego przez pryzmat doświadczenia, autor podzielił jego twórczość na dwie fazy, z rabacją galicyjską jako datą graniczną. W ten sposób wskazane zostały przyczyny i uwarunkowania obu etapów: od doświadczeń dziecięcych Adama po traumę po rabacji i przejście w stronę pracy organicznej. Do tego poruszone zostały m.in. sposoby dowartościowywania przez Gorczyńskiego swojej rodziny i wpisywania jej zasług (np. dla stryszowskiej parafii) w ciąg dokonań poprzednich właścicieli Stryszowa czy Brzeźnicy, przez co Jadam osadzał swoją familię i siebie w historii lokalnej.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, historia
Opieka położnicza a szanse noworodków na przeżycie w powiatach Galicji u schyłku XIX wieku

Celem artykułu jest określenie związku między poziomem opieki akuszerskiej a umieralnością noworodków u schyłku XIX wieku w powiatach galicyjskich. Dane publikowało Krajowe Biuro Statystyczne we Lwowie. Zostały przeliczone i zaprezentowane w postaci tablic i kartogramów. Korzystniejszy przelicznik akuszerek występował w Galicji Wschodniej. Przyczyniały się one do dokładniejszej rejestracji urodzeń martwych, których liczba malała, co dowodzi skuteczności fachowej opieki. Jej brak zwiększał umieralność noworodków, natomiast pozamałżeńskie pochodzenie – nie.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Żydzi i kwestia żydowska w raportach kijowskich generał-gubernatorów w latach 1864–1878

W artykule omówiono i poddano analizie poświęcone społeczności żydowskiej fragmenty raportów kijowskich generał-gubernatorów z lat 1864–1872. Raporty te są bardzo ważnym, ale mało do tej pory wykorzystywanym źródłem do historii Kraju Południowo-Zachodniego (gubernie: kijowska, podolska i wołyńska). W pierwszych latach po powstaniu styczniowym najważniejszym zadaniem dla rosyjskiej administracji na tym terenie było prowadzenie działań zmierzających do osłabienia wpływów polskich. Kwestia żydowska zeszła więc na dalszy plan. Dopiero generał-gubernator Aleksander Dondukow-Korsakow poświęcił jej więcej uwagi, obawiając się, aby wiodącego miejsca w gospodarce kraju, po osłabieniu wpływów polskich, nie zajęli Żydzi. Analiza raportów dowodzi, że wszyscy generał-gubernatorzy uważali Żydów za grupę oderwaną od reszty społeczeństwa i żyjącą na jego koszt. Główną przyczynę tej sytuacji widzieli w specyfice żydowskiej religii. Uważali, że kluczem do rozwiązania kwestii żydowskiej może być likwidacja Strefy Osiedlenia i zezwolenie Żydom na zamieszkiwanie na terenie całego Cesarstwa Rosyjskiego. Zawarte w raportach opinie i propozycje jednak nie miały dużego wpływu na politykę państwa rosyjskiego wobec Żydów w tym okresie.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Rola utworu paraliturgicznego „Krestnaja piesń” w prawosławnej diecezji chełmsko-warszawskiej na przełomie XIX i XX wieku

Jedną z form misji wewnętrznej prawosławnej diecezji chełmsko-warszawskiej na przełomie XIX i XX wieku była działalność wydawnicza. Od 1875 roku praca misyjna Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w Królestwie Polskim koncentrowała się na byłej ludności unickiej. Autor przeprowadził analizę wewnętrzną utworu prawosławnego duchownego Krzysztofa (Sakowicza). Tekst prawosławnego mnicha z monasteru w Radecznicy był jednym z narzędzi w pracy misyjnej Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej na ziemiach polskich. Utwór Krzysztofa (Sakowicza) wciąż jest wykonywany w wielu parafiach Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, historia
Brytyjskie spektakle historyczne (pageants) 1905–1939. Stan i perspektywy badań

Brytyjskie spektakle historyczne (pageants) były niezwykle popularne w okresie 1905–1939. Pomimo zaangażowania w nich milionów Brytyjczyków, zarówno jako wykonawców, jak i jako publiczności, dopiero od lat 90. XX wieku stały się tematem badań. Idea, organizacja i odbiór społeczny przyciągały uwagę badaczy. Tematem artykułu są wybrane problemy badawcze: czy pageant był wynalazkiem Louisa N. Parkera, jaką rolę odgrywały te spektakle w życiu lokalnej społeczności, a wreszcie czy te przedsięwzięcia spajały społeczeństwo czy może wywoływały animozje społeczne. Omówiono też bazę danych (The Redress of the Past: Historical Pageants in Britain) zawierającą kilkaset pageantów oraz perspektywy badawcze wynikające z jej wykorzystania.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo, historia
Problematyka plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu w obradach Sejmu Ustawodawczego (1919–1920)

W dyskusjach nad kształtem zachodnich i północnych granic Drugiej Rzeczypospolitej prowadzonych na forum Sejmu Ustawodawczego sprawa Warmii, Mazur i Powiśla miała drugorzędne znaczenie. Zarówno władze rządowe, jak i ogół posłów, uwzględniając fakt, iż ziemie te, wchodzące w skład Prus Wschodnich, przez ponad ostatnie dwa stulecia znajdowały się pod panowaniem Prus, a potem Rzeszy Niemieckiej, nie wierzyli w pomyślne zakończenie dla Polski zarządzonego na obszarze Warmii, Mazur i Powiśla plebiscytu. Jednocześnie posłowie, związani głównie z Narodową Demokracją, krytykowali decyzję mocarstw Ententy o zarządzeniu w dniu 11 lipca 1920 roku na wspomnianym obszarze plebiscytu. Przewidując zwycięstwo Niemiec, żądali przede wszystkim odroczenia terminu plebiscytu o przynajmniej dwa lata. Potępiali politykę niemieckiego terroru wobec ludności polskiej na terenach plebiscytowych, stronniczość Komisji Międzysojuszniczej oraz brak równouprawnienia dla ludności polskiej Warmii, Mazur i Powiśla. Polska dyplomacja, ze względu na uwarunkowania sytuacji międzynarodowej po zakończeniu I wojny światowej i wyjątkową przychylność Wielkiej Brytanii wobec Niemiec, niestety nie była w stanie wspomnianych postulatów zrealizować.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Leopold Skulski – minister spraw wewnętrznych w Rządzie Obrony Narodowej Wincentego Witosa: 24 lipca 1920 – 28 czerwca 1921

Leopold Skulski urodził się 3 listopada (według kalendarza juliańskiego 15 listopada) 1877 roku w Zamościu w zubożałej rodzinie szlachecko-inteligenckiej. Był aptekarzem i inżynierem chemikiem. W Sejmie Ustawodawczym kierował klubem Narodowego Zjednoczenia Ludowego. Od 13 grudnia 1919 roku do 9 czerwca 1920 roku pełnił funkcję prezesa Rady Ministrów. W dniu 24 lipca 1920 roku w Rządzie Obrony Narodowej Wincentego Witosa został ministrem spraw wewnętrznych, a zarazem członkiem Rady Obrony Państwa. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku kierował najważniejszym w państwie resortem cywilnym – administracją spraw wewnętrznych, a w rezultacie był kierownikiem „frontu wewnętrznego”. Po odejściu z rządu 28 czerwca 1921 roku, był m.in. członkiem Trybunału Stanu (1925–1928), prezesem Polskiego Radia i prezesem Towarzystwa Zakładów Żyrardowskich. Po 17 września 1939 roku aresztowany i rozstrzelany przez władze sowieckie w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach. Pochowany prawdopodobnie w Kuropatach na Białorusi.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Przemysłowcy wyznania mojżeszowego w województwie kieleckim w latach 1919–1939. Próba charakterystyki środowiska

Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiono liczebność analizowanej grupy, rozmieszczenie terytorialne i preferowany rodzaj działalności. Scharakteryzowano również sylwetki wybranych przedsiębiorców i przedstawiono ich na tle rodzin. W drugiej części skupiono się na działalności zawodowej przemysłowców. Szczególną uwagę zwrócono na czas powstania zakładów i sposób ich funkcjonowania, wysokość zatrudnienia, problemy zaburzające stabilny rozwój placówek, dodatkowe inwestycje i aktywność przemysłowców w organizacjach gospodarczych. Podano też przykłady współpracy i rywalizacji między przedsiębiorcami.

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Organizacja, struktura i obsada sowieckich komendantur wojskowych (wojennych) na terytorium Polski w latach 1944–1946. Rekonesans badawczy

W artykule opisane zostały podstawy prawne tworzenia w Europie Środkowej sowieckich komendantur wojskowych. Armia Czerwona tworzyła je w latach 1944–1945, niektóre działały jeszcze w 1946 roku. Ich zadaniem było początkowo zabezpieczenie zaplecza frontu i organizacja zaopatrzenia armii. Były one pierwszą władzą administracyjną po likwidacji okupacji niemieckiej (często nieakceptowaną przez ludność). Później komendanci wojskowi mieli zadanie podporządkować zdobyte terytoria Polski, Niemiec, Czechosłowacji i Węgier. Autor charakteryzuje rodzaje komendantur (okręgowe, miejskie, powiatowe, gminne), a także ich obsadę personalną (rodzaje stanowisk) i liczebność komendantur (od pięciu do kilkuset osób).

Czasopismo: Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio F – Historia
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia