rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Rewitalizacja zeutrofizowanych ekosystemów wodnych metodą bagrowania - problemy i rozwiązania

Rewitalizacja jest procesem wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzonym w sposób kompleksowy, poprzez zintegrowane działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowane terytorialnie. Istnieje zbieżność realizacji tego procesu z aktualnymi zobowiązaniami Polski wobec Unii Europejskiej i krajowych ustaw dotyczących ochrony ekosystemów wodnych przed degradacją. Mając powyższe na uwadze opisano technologię rewitalizacji wybranych ekosystemów wodnych usytuowanych na obszarach wiejskich, którym grozi degradacja spowodowana eutrofizacją ich wód. Zastosowanie tej technologii umożliwia jednoczesne rolnicze wykorzystanie usuwanych osadów dennych w wybranych ekosystemach w celu zwiększenia żyzności gleby pod względem wzbogacenia w niezbędne pierwiastki, a także polepszenie struktury gleby. Jest to pierwsza tego rodzaju technologia w Polsce, jak również, według rozpoznanego stanu wiedzy, na świecie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Weryfikacja obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych na terenie działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach

W pracy wskazano założenia metodyczne przyjęte do prac przeprowadzonych w 2007 r. w regionach wodnych nad weryfikacją wyznaczania wód wrażliwych oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych, jak również dodatkowe warunki przyjęte w trakcie prac prowadzonych w regionach wodnych administrowanych przez Dyrektora RZGW Gliwice. Zaprezentowano przebieg i wyniki prac, wskazano problematyczne kwestie oraz wnioski nasuwające się po przeanalizowaniu zagadnień związanych z wdrażaniem dyrektywy azotanowej i specyfiką analizowanych obszarów.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dynamika stężenia wybranych składników chemicznych w opadach atmosferycznych w zlewni jeziora Miedwie

Stale zwiększające się zanieczyszczenie atmosfery powoduje coraz większe zainteresowanie gospodarki i nauki ilością substancji znajdujących się w atmosferze oraz doprowadzanych z powrotem na powierzchnię ziemi. Spośród tych ostatnich duże znaczenie mają substancje zawarte w wodzie opadowej, gdyż w postaci rozpuszczonej łatwo docierają do wód powierzchniowych, zanieczyszczając je (mokry opad zanieczyszczeń). Badania prowadzono w latach 2001-2005 w zlewni jeziora Miedwie na trzech posterunkach opadowych: Kartno, Reńsko i Żelewo. Każdorazowo mierzono wysokość opadu oraz oznaczano skład chemiczny w pobranych próbkach mokrego opadu (jony NH<sub>4</sub><sup>+</sup>, NO<sub>3</sub><sup>-</sup> i PO<sub>4</sub><sup>3-</sup>), a także odczyn (pH). Uwzględniono także kierunki wiatru oraz rozmieszczenie głównych emiterów zanieczyszczenia powietrza. Stężenie badanych składników nawozowych w mokrym opadzie zanieczyszczeń atmosferycznych na badanych posterunkach było zróżnicowane. Największą część stanowiły opady o stężeniu: NH<sub>4</sub><sup>+</sup> < 0,5 g·m<sup>-3</sup>, NO<sub>3</sub><sup>-</sup> od 2,0 do 5,0 g· m<sup>-3</sup> i PO<sub>4</sub><sup>3-</sup> < 0,05 g· m<sup>-3</sup>. Występowała mała ilość opadów kwaśnych. Przeważały opady o podwyższonym pH (> 6,5).

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie analizy sąsiedztwa do charakterystyki zbiorników wodnych na przykładzie powiatu wrocławskiego ziemskiego

W pracy przedstawiono wyniki analizy sąsiedztwa zbiorników wodnych w kontekście przyległego do nich użytkowania terenu na przykładzie powiatu wrocławskiego. Wykorzystano dotychczasową bazę danych o liczebności i rozmieszczeniu zbiorników. Stosując narzędzia do analizy sąsiedztwa w ramach pakietu ArcGIS, przypisano każdy zbiornik do poszczególnych kategorii użytkowania. W ten sposób określono zbiorniki jako: leśne, polowe, łąkowe i osiedlowe oraz pośrednie: rolniczo-leśne, polno-łąkowe, osiedlowo-polowe itp. Podstawę zaliczenia zbiornika wg użytkowania stanowiło sąsiedztwo linii brzegowej o przewadze danego użytku. Stwierdzono, że na terenie powiatu największa liczba zbiorników występuje na użytkach zielonych - 430 i w lasach - 337. Na gruntach ornych znajduje się 97 zbiorników, przy osiedlach 77, a na nieużytkach 40. Duża liczba zbiorników znajduje się w otoczeniu różnych form użytkowania. Pod względem zajmowanej powierzchni na pierwszym miejscu są zbiorniki o zróżnicowanej linii brzegowej, a na drugim usytuowane na użytkach zielonych. Są to jednocześnie zbiorniki największe. Od tych wartości odbiegają zbiorniki leśne i polowe. Najmniejsze są zbiorniki osiedlowe, których średnia powierzchnia nie przekracza 50 m². Największą gęstość (liczba zbiorników na 1 km²) stwierdzono na nieużytkach, a najmniejszą na gruntach ornych. Najdłuższą linią brzegową charakteryzują się zbiorniki położone na terenie o zróżnicowanym użytkowaniu. Na drugim miejscu są zbiorniki łąkowe, a na trzecim i następnych leśne, polne, osiedlowe i na nieużytkach. Podobne proporcje ma powierzchnia stref buforowych: 2- i 5-metrowych. Długość linii brzegowej i powierzchnia stref buforowych, które stanowią podstawę dopłat, wiążą się z ochroną środowiska i bioróżnorodności. W pracy wszystkie omówione wyżej parametry przeanalizowano w granicach powiatu i części zlewni II i III rzędu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przebieg mineralizacji związków azotu w glebach torfowo-murszowych o różnym stopniu zamulenia w krajobrazie młodoglacjalnym

W słabo i silnie zamulonych glebach torfowo-murszowych występujących w krajobrazie młodoglacjalnym zbadano, w trzech terminach 2006 r. oraz w jednym terminie 2007 r., mineralizację organicznych związków azotu. Zawartość uwalnianego azotu mineralnego (N-NH<sub>4</sub> i N-NO<sub>3</sub>), w badanych glebach wykazywała zmienność sezonową. W 2006 r. największa była latem, w okresie wiosennym była 3-4-krotnie, a późnojesiennym 1,5-2-krotnie mniejsza. Największe ilości N-NO<sub>3</sub> uwalniały się w okresie letnim w glebach silnie zamulonych i w świetle liczb granicznych mieściły się w przedziale zasobności średniej. Stosunek N-NO<sub>3</sub> do N-NH<sub>4</sub> tylko w okresie wiosennym był większy od jedności. Zawartość mineralnych form azotu latem 2007 r., ze względu na wysoki poziom wód gruntowych, była mniejsza niż w okresie letnim 2006 r. Zawartość azotu mineralnego (N-NH<sub>4</sub> + N-NO<sub>3</sub>) w analizowanych glebach nie wykazywała wyraźnej zależności od stopnia ich zamulenia.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy metodyczne związane z oceną stopnia eutrofizacji jezior na potrzeby wyznaczania stref wrażliwych na azotany

Celem artykułu jest analiza podejścia do oceny eutrofizacji w świetle wymagań dyrektywy azotanowej, Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW) oraz przepisów polskich. W żadnym z tych aktów prawnych nie podaje się metodologii oceny zjawiska. Opracowany w 2005 r., w ramach Wspólnej Strategii Wdrażania RDW, projekt wytycznych do oceny eutrofizacji w kontekście europejskiej polityki wodnej oparty jest na zharmonizowanym podejściu do zagadnienia, uwzględniającym wymagania RDW oraz dyrektywy azotanowej i ściekowej. Oznacza to, że metodologia oceny eutrofizacji przyjęta w RDW powinna być zastosowana również w celu spełnienia wymagań pozostałych dyrektyw i, tym samym, przepisów polskich.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy gospodarowania wodą w wybranych zlewniach w rejonach intensywnego rolnictwa

W pracy przedstawiono przyrodnicze i techniczne warunki gospodarowania wodą, analizę stanu gospodarki wodnej oraz dostępności zasobów wodnych w wybranych zlewniach w rejonach intensywnego rolnictwa w województwie kujawsko-pomorskim. Określono najważniejsze problemy gospodarki wodnej oraz podjęto próbę wskazania kierunków działań zmierzających do jej racjonalizacji. Za najważniejsze uznano działania w kierunku dalszej poprawy jakości wód powierzchniowych, zwiększanie naturalnej i sztucznej retencji zlewni, realizację planów rozwoju małej retencji, opracowanie i wdrożenie lokalnych systemów monitoringu jakości i ilości wody, utworzenie systemu informatycznego gospodarki wodnej w zlewni, opracowanie i wdrożenie systemu integrowanej gospodarki wodnej w obrębie zlewni.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aktywność respiracyjna gleb pobagiennych w warunkach ich utrzymywania w czarnym ugorze

W pracy przedstawiono 3-letnie wyniki badań aktywności respiracyjnej gleb pobagiennych zaliczonych do czterech prognostycznych kompleksów wilgotnościowo-glebowych. Aktywność respiracyjną tych gleb określano na podstawie emisji CO<sub>2</sub>. Średnia emisja CO<sub>2</sub> wynosiła od 461 mg · m<sup>-2</sup> · h<sup>-1</sup> na kompleksie mokrym do 485 mg · m<sup>-2 · h<sup>-1</sup> na kompleksie wilgotnym. Na kompleksie mokrym wahania poziomu wody gruntowej w zakresie od 0 do 45 cm stymulowały aktywność respiracyjną gleby torfowo-murszowej. W warunkach utrzymywania się ustabilizowanego poziomu wody gruntowej na głębokości 23 cm aktywność respiracyjna gleby na tym kompleksie była 11-krotnie mniejsza niżw okresie wahań poziomu wody. Proces decesji masy organicznej w glebie murszowatej właściwej przebiegał z podobnym natężeniem, jak w glebach torfowo-murszowych. W drugim i trzecim roku badań średnie straty masy organicznej w glebie murszowatej właściwej, obliczone na podstawie emisji CO<sub>2</sub>, wynosiły 11,2 Mg · ha<sup>-1</sup>, natomiast w glebach torfowo-murszowych od 9,6 do 11,4 Mg · ha<sup>-1</sup>.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Skład florystyczny a zawartość makro- i mikroskładników w roślinności szuwarowej strefy przybrzeżnej jeziora Resko

Praca stanowi charakterystykę składu florystycznego i chemicznego roślinności strefy przybrzeżnej jeziora Resko w woj. zachodniopomorskim. Wyróżniono 13 zbiorowisk roślinnych, z których sześć stanowiły fitocenozy jednogatunkowe, a pozostałe zbudowane były z dwóch lub więcej gatunków. Przeważały w nich gatunki szuwarowe, jak trzcina pospolita (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud), pałka szerokolistna (Typha latifolia L.), turzyca dzióbkowata (Carex rostrata Stokes), skrzyp bagienny (Equisetum fluviatile L.) i inne. Zawartość makro- i mikroskładników w roślinności wyróżnionych zbiorowisk znacznie się różni w zależności od składu gatunkowego. Największązawartość azotu stwierdzono w biomasie roślinnej zbiorowisk trzciny pospolitej (Phragmites australis) i tataraku zwyczajnego (Acorus calamus), natomiast średnia zawartość fosforu na ogół była mała. Roślinność analizowanych zbiorowisk była zasobna w potas i na ogół uboga w sód. W roślinności badanych zbiorowisk stwierdzono duże różnice zawartości wapnia, a mniejsze zawartości magnezu. Występują też znaczne różnice zawartości żelaza i manganu, a mniejsze zawartości cynku. Wyższy poziom makro- i mikroskładników, z wyjątkiem azotu, stwierdzono w biomasie zbiorowisk wielogatunkowych niż jednogatunkowych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tendencje maksymalnych wartości temperatury powietrza w półroczu zimowym we Wrocławiu-Swojcu

Na podstawie 50-letniej (1961/1962-2010/2011) serii obserwacyjnej maksymalnych dobowych wartości temperatury powietrza w półroczu zimowym (od listopada do kwietnia), pochodzącej z Obserwatorium Wrocław-Swojec, przeprowadzono ocenę tendencji zmian liczby dni z temperaturą maksymalną w przyjętych przedziałach 1-stopniowych. Zakres zmienności temperatur wynosił od -20,0°C do +30,0°C. Analogiczne analizy wykonano również dla okresów zimowych wielolecia 1971/1972-2000/2001, które jest obecnie uznawane za normę klimatologiczną. Niezależnie od długości analizowanego okresu stwierdzono istotny wzrost maksymalnej temperatury powietrza w styczniu. W przypadku ciągu rozszerzonego do 50 lat obserwowano podobnie istotny wzrost wartości w lutym. Widoczna istotna rosnąca tendencja maksymalnych wartości temperatury powietrza w kwietniu w wieloleciu normatywnym, nie utrzymała się po wydłużeniu okresu badawczego do 50 lat. W ciągu 50 lat istotnie zwiększyła się liczba dni z temperaturą powietrza w zakresie od 15,1 do 16,0°C w listopadzie, od 10,1 do 11,0°C w grudniu, od 10,1 do 13,0°C w styczniu, od 7,1 do 8,0°C w lutym oraz od 13,1 do 14,0°C w marcu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Typy parków wiejskich w krajobrazie rolniczym na przykładzie Krainy Kotlina Sandomierska

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczące zróżnicowania kompozycyjnego parków wiejskich. Wyodrębniono 10 typów parków wiejskich na terenie Krainy Kotlina Sandomierska, które zróżnicowane są głównie warunkami fizjograficznymi. Badania terenowe przeprowadzono w 51 parkach w stylu krajobrazowym (XVIII-XIX w.), założonych na siedliskach grądowych (Tilio-Carpinetum). W celu opracowania typów parków wiejskich wykorzystano także mapy topograficzne w skali 1:10 000 oraz zdjęcia lotnicze w skali 1: 26 000 z lat 2002-2004.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zróżnicowanie warunków hydromorfologicznych wybranych rzek Wielkopolski z uwzględnieniem typologii abiotycznej i użytkowania doliny rzecznej

W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań hydromorfologicznych rzek Wielkopolski uzyskanych na podstawie hydromorfologicznego indeksu rzecznego (HIR). Łącznie przebadano 93 odcinki, należące do 47 cieków. Do obliczenia metriksu HIR wykorzystane zostały wyniki z badań terenowych. Podczas analiz statystycznych porównano zarówno indeks, jak i jego składowe – wskaźnik przekształcenia hydromorfologii (WPH) i wskaźnik różnorodności hydromorfologicznej (WRH). Wyniki analizowano pod względem typologii abiotycznej rzek, jak i użytkowania doliny rzecznej (bufora). Badania wykazały zróżnicowanie warunków hydromorfologicznych cieków na obszarze województwa wielkopolskiego. Stwierdzono stan hydromorfologiczny badanych odcinków od bardzo dobrego do złego. Stan hydromorfologiczny największej liczby odcinków (43) był dobry, następnych 25 umiarkowany, 15 bardzo dobry, 7 słaby i 3 zły. Stwierdzono również istotne statystycznie zależności między strukturą użytkowania strefy przybrzeżnej badanych odcinków a wartością HIR. Najlepsze warunki hydromorfologiczne występowały na odcinkach położonych w terenach seminaturalnych, a najgorsze na obszarach zurbanizowanych.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Międzywojewódzkie zróżnicowanie wartości wskaźników masy zebranych odpadów komunalnych

Na podstawie danych GUS, dotyczących 2010 r. wykazano, że w Polsce tylko część ludności jest objęta zbiórką odpadów komunalnych. Najmniej ludności korzysta ze zbiórki odpadów w województwach lubelskim i podlaskim, najwięcej zaś - w województwie dolnośląskim. Średnia z województw masa zebranych odpadów w przeliczeniu na mieszkańca (M) wynosi ok. 250 kg, w tym ok. 20 kg stanowią odpady wyselekcjonowane i ok. 230 kg - odpady zmieszane. Zróżnicowanie między województwami jest duże - od ok. 160 kg·M-¹ w województwie lubelskim do ok. 350 kg·M-¹ w województwie dolnośląskim. Średnia z województw masa zebranych odpadów zmieszanych z miast w przeliczeniu na mieszkańca miasta wynosi ok. 300 kg, ze wsi zaś - ok. 130 kg. Najwięcej odpadów zmieszanych zbiera się w województwie dolnośląskim (ok. 380 kg·M-1), najmniej zaś - w województwie świętokrzyskim (ok. 240 kg·M-¹). Masa odpadów zmieszanych zebranych ze wsi jest bardziej zróżnicowana w poszczególnych województwach. Najmniej (ok. 50 kg·M-¹) odpadów zbiera się ze wsi lubelskiej, najwięcej zaś (ok. 180 kg·M-¹) - ze wsi lubuskiej i dolnośląskiej. Należy przypuszczać, że w związku z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o zachowaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw obliczone w pracy wartości wskaźników masy zebranych odpadów ulegną istotnej zmianie.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problemy ochrony polskiej przyrody w kontekście wspólnej polityki rolnej

Celem artykułu jest syntetyczna analiza potrzeb polskiej przyrody w kontekście instrumentów proponowanych przez Komisję Europejską w ramach wspólnej polityki rolnej na lata 2014-2020. W pracy przedstawiono atuty przyrodnicze obszarów wiejskich w Polsce, zhierarchizowano główne zagrożenia przyrody na nich występujące oraz przedstawiono nowe spojrzenie na rolę rolnika jako dostarczyciela dóbr publicznych. Omówiono główne potrzeby w zakresie ochrony przyrody obszarów wiejskich w Polsce w kontekście oddziaływania wspólnej polityki rolnej. Przedstawiono potencjalne możliwości poprawy sytuacji z wykorzystaniem instrumentów tejże polityki.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ładunek składników nawozowych wnoszony z opadem atmosferycznym na powierzchnię ziemi w rejonie górskim

W 3-letnim okresie badań oceniono zawartość oraz ładunek ważniejszych składników nawozowych wnoszonych z opadem atmosferycznym na powierzchnię ziemi w rejonie górskim. W rocznej ocenie wyróżniono dwa okresy: wegetacyjny i zimowy. Opad atmosferyczny w okresie wegetacji zawierał mniej związków azotu, potasu i sodu, a więcej wapnia, fosforu i magnezu w porównaniu z opadem zimowym. Coroczny ładunek powyższych składników wnoszonych na powierzchnię ziemi wynosił ok. 90 kg·ha-¹, z czego na okres wegetacji przypadało ok. 60%. W wielkości rocznego ładunku poszczególne składniki miały następujący udział: Ca - 58%, N - 19%, K - 12%, Mg - 6%, Na - 4% i P - 1%.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tendencje i tempo zmian masy zmieszanych odpadów komunalnych z miast i wsi

Tendencja i tempo zmian masy odpadów zmieszanych, zbieranych corocznie z miast i wsi są w Polsce zróżnicowane. Masa odpadów zbieranych rocznie z miast, zarówno z gospodarstw domowych, jak i spoza nich, zmniejsza się, ze wsi zaś - rośnie. W miastach i na wsiach dominują odpady z gospodarstw domowych. W 2010 r. z miast zebrano 7,4 mln Mg odpadów (w tym z gospodarstw domowych 5,0 mln Mg), ze wsi zaś - 1,7 mln Mg (w tym 1,3 mln Mg z gospodarstw domowych). Na jednego mieszkańca w miastach przypada 2,7 razy więcej zbieranych odpadów niż na wsi. W 2010 r. z miast zebrano 319 kg·M-¹ odpadów, ze wsi zaś - 118 kg·M-¹. W przypadku gospodarstw domowych jednostkowa masa odpadów zmieszanych zbieranych z miast jest ok. 2,4 razy większa niż ze wsi, spoza gospodarstw zaś - 3,6 razy większa. W 2010 r. z gospodarstw domowych miast zbierano, w przeliczeniu na mieszkańca, 214 kg odpadów, a ze wsi 88 kg, spoza gospodarstw domowych zaś - 105 kg z miast i 29 kg ze wsi.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasadność budowy tarlisk dla wędrownych ryb łososiowatych w zlewni Iny na tle badań środowiskowych. Cz. 2 - Rzeka Krąpiel z dopływami

Najważniejszymi miejscami naturalnego rozrodu wędrownych ryb łososiowatych - łososia i troci wędrownej, warunkującymi udany rozród i późniejszy wzrost narybku, są górne dopływy rzek. Zlewnia rzeki Krąpiel stanowi jedną z większych zlewni, zasilających swoimi wodami Inę, i występuje w niej wiele miejsc, w których ryby mogłyby przystępować do naturalnego rozrodu, jednak ze względu na intensywną zabudowę hydrotechniczną dostęp do wód rzeki jest ograniczony. W badanych punktach na rzece analizowano jakość wody w sezonie letnim i jesiennym oraz mierzono prędkość przepływu wody i pobierano próbki z podłoża dna w celu określenia możliwości naturalnego tarła ryb łososiowatych. Oceniona jakość wód badanych cieków w okresie letnim i jesiennym potwierdza możliwość bytowania i rozrodu ryb łososiowatych. Na podstawie zebranych wyników stwierdzono, że istnieje uzasadniona potrzeba budowy sztucznych tarlisk, głównie w dopływach rzeki Krąpiel, gdzie panują optymalne warunki środowiskowe do bytowania ryb łososiowatych, jednak ze względu na brak podłoża o odpowiedniej granulacji po udrożnieniu cieków w zlewni ryby nie będą mogły przystąpić do rozrodu.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Odporność pszenicy jarej na fuzariozę kłosów po zastosowaniu Efektywnych Mikroorganizmów

Celem przeprowadzonych badań było zbadanie wpływu preparatu Efektywne Mikroorganizmy (EM) na występowanie fuzariozy kłosów pszenicy jarej w uprawie polowej oraz ocena wzrostu i rozwoju roślin, a także zawartości chlorofilu w liściach pod wpływem biopreparatu Efektywne Mikroorganizmy stosowanego doglebowo oraz w formie oprysków na rośliny. Ponadto pszenicę infekowano zarodnikami Fusarium spp. w celu wywołania fuzariozy. Oznaczano wystąpienie fuzariozy oraz indeks fuzariozy kłosa. Ponadto poddano analizie parametry biometryczne: masę, długość elementów części nadziemnej i podziemnej roślin oraz oznaczano frakcję chlorofilu a i b w liściach. Wykazano znaczącą skuteczność testowanego biopreparatu w zwalczaniu fuzariozy kłosów pszenicy jarej. Największą skuteczność w zwalczaniu patogena grzybowego uzyskano pod wpływem wprowadzenia biopreparatu doglebowo z zastosowaniem oprysku roślin w fazie krzewienia, dzięki czemu zmniejszyło się w 80% występowanie indukowanej fuzariozy. Preparat EM korzystnie wpływał również na rozwój roślin, szczególnie w początkowych fazach rozwoju, natomiast nie zanotowano istotnego wpływu EM na zwiększenie zawartości chlorofilu w liściach.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena efektywności opadów atmosferycznych w kształtowaniu zasobów wody w glebie brunatnej nieporośniętej

Celem pracy jest ocena efektywności opadów atmosferycznych w kształtowaniu zasobów wodnych gleby pod powierzchnią nieporośniętą. Badania prowadzono na terenie Obserwatorium Agroi Hydrometeorologii, należącego do Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Do analiz wykorzystano dobowe zmiany zasobów wodnych gleby w warstwach o miąższości 5, 20 i 40 cm, dobowe sumy opadów poprzedzające dzień, w którym obliczano zmiany zasobów wodnych, średnie dobowe wartości temperatury powietrza oraz stan zasobów wodnych gleby w dniu, w którym wystąpił opad, w okresach od maja do sierpnia lat 2003-2008. Stwierdzono statystycznie istotne związki między dobową zmianą zasobów wodnych gleby a sumą opadów atmosferycznych występujących w dniu poprzednim, bez względu na miąższość warstwy gleby i analizowany miesiąc. Oprócz opadów atmosferycznych istotny wpływ na zmiany retencji w powierzchniowej warstwie gleby miał stan zasobów wodnych gleby w chwili występowania opadu atmosferycznego. Związków takich nie obserwowano w przypadku warstw o większej miąższości pod powierzchnią nieporośniętą.

Czasopismo: Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka