rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Narkoreligia w hybrydowej rzeczywistości Meksyku

Liczne konflikty, targające od wieków Meksykiem, spowodowały kryzys wartości wśród jego mieszkańców. Hybrydowa rzeczywistość, w której dwie elity – rząd meksykański oraz kartele narkotykowe – dążą do sprawowania władzy i określania norm, okazała się dla Meksykanów ogromnym wyzwaniem. Aby mu sprostać, dostosowali oni do swoich potrzeb tę dziedzinę życia, która daje ludziom największą nadzieję i ostoję, czyli wiarę. Kult ludowy, stanowiący archetyp narkoreligii, rozwinął się w XIX wieku i wciąż ewoluuje. Kiedy w drugiej połowie XX wieku w Meksyku powstały pierwsze kartele narkotykowe, wierzenia ludu stały się wobec bezsilności rządu jedyną ucieczką dla Meksykanów. Alternatywy zaczęli również szukać członkowie karteli. Z czasem poczęli wykorzystywać wiarę ludu, by zaskarbić sobie jego sympatię. W kręgu kultu trzech popularnych postaci: Jesusa Malverde, Świętej Śmierci oraz św. Judy Tadeusza stworzyli specyficzny krąg wyznawców narkoświata.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Obraz Boga islamu w interpretacji polskich publikacji katolickich

Niniejszy artykuł poddaje analizie obraz Boga islamu dominujący w polskiej literaturze i prasie katolickiej. Stanowisko Kościoła, wyrażone poprzez Sobór Watykański II i nauczanie papieży, ukazuje islam jako religię Jedynego Boga, odwołującą się do objawienia danego Abrahamowi i respektującą podobne zasady moralne. Jednakże obecny w polskich publikacjach katolickich obraz islamu i Boga, któremu cześć oddają muzułmanie, zdominowany jest przez negatywne stereotypy. Allah przedstawiany jest jako Bóg nieracjonalny, absolutnie transcendentny, niedostępny, odległy i pozbawiony miłości do człowieka. Obecne są opinie, według których jest to bóg pogański, niemający nic wspólnego z Bogiem chrześcijan, pojawiają się także publikacje przypisujące objawieniu koranicznemu charakter satanistyczny. Zdania te, wyrażane przez znanych katolickich autorów, publikowane w poczytnych czasopismach katolickich oraz na portalach internetowych, pełnią rolę opiniotwórczą, gdyż trafiają do szerokiej grupy odbiorców i często stanowią dla nich jedyne źródło wiedzy o islamie. W artykule opinie polemistów zestawione zostają ze zdaniami religioznawców, islamologów i teologów oraz tekstem Koranu i tradycją muzułmańską.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Misyjne impulsy papieża Franciszka

Artykuł poświęcony jest nauce papieża Franciszka o misyjności Kościoła. Autor podkreśla, że chociaż Franciszek nie ogłosił dotąd żadnego dokumentu w całości poświęconego temu zagadnieniu, w encyklice Lumen fidei, adhortacji Evangelii gaudium oraz w kilku pomniejszych wypowiedziach zawarł on niezwykle istotne uwagi na temat misji Kościoła. Najważniejszym twierdzeniem Franciszka jest myśl o naturalności misyjności chrześcijaństwa, którego istotą jest wspólnota i wychodzenie do innych, a tym samym poszerzanie wspólnotowości. Kwestie te podnoszone są zwłaszcza w adhortacji Evangelii gaudium. Franciszek podkreśla tam, że będąc uczniami Chrystusa, głosimy miłość - jesteśmy zatem misjonarzami. Dlatego Kościół, przełamując ograniczenia instytucjonalne, powinien znaleźć się w stanie permanentnej misji nakierowanej i na tych, którzy jeszcze Chrystusa nie poznali, i na tych, którzy go zagubili. Zadanie i pytanie stawiane Kościołowi przez Franciszka brzmi: jakie kroki należałoby podjąć, aby Ewangelię uczynić dla współczesnego świata bardziej widoczną? Wśród papieskich odpowiedzi pojawia się sugestia, aby Dobrą Nowinę głosić zawsze z entuzjazmem i radością, pokazując tym samym światu jej niezwykłość.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Motywy biblijne w polskich legendach lokalnych związanych z Tatarami

W legendach lokalnych dotyczących polskich miejscowości, poszczególnych obiektów kultury i przyrody, do dziś są żywe wątki związane z Tatarami. Dotyczą one głównie odniesień do najazdów mongolskich z XIII wieku i późniejszych krymsko-tatarskich, ale konfrontacja wiedzy historycznej i treści legend wskazuje, że najeźdźcami na dane miejscowości nie byli sensu stricto Tatarzy, lecz różne etnosy, grupy różniące się językiem, religią i wyglądem od ludności miejscowej, słowem – inni, np. Litwini, Jaćwingowie, Rusini, Szwedzi, husyci, Węgrzy, a nawet najemne oddziały zbrojne miejscowych możnych. W prezentacji Tatarów w lokalnych legendach często używane jest obrazowanie biblijne, Tatarzy są przedstawiani w kontekście sytuacji identycznych lub podobnych do zdarzeń opisywanych w Biblii. W legendach z wątkami tatarskimi motywy biblijne występują w postaci dalszych i bliższych nawiązań, skojarzeń, scenariuszy zdarzeń, zapowiedzi, zdarzeń identycznych lub wręcz dosłownych cytatów biblijnych.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Język kaznodziei. O roli słowa w przepowiadaniu słowa Bożego na przykładzie tekstów homilii, kazań, konferencji i notatek na ambonę księdza Jerzego Szymika ze zbioru Na początku było Słowo

Opracowanie niniejsze – przygotowane na bazie analizy tekstów homilii, kazań, konferencji i notatek na ambonę prezbitera archidiecezji katowickiej i profesora nauk teologicznych ks. Jerzego Szymika – ukazuje przede wszystkim rolę, jaką w przepowiadaniu słowa Bożego odgrywa słowo. En passant znajdują się tu także, skupione wokół pierwszej części tematu artykułu, uwagi natury ogólnej o języku polskiego kaznodziejstwa, stanowiące przyczynek do interdyscyplinarnych badań nad teologią Słowa i teologią słowa. Ksiądz Szymik dowodzi, że kluczem do zrozumienia istoty człowieczeństwa jest język. Sam słynie (również jako poeta) z wyjątkowego, oryginalnego warsztatu językowego. Wagę właściwego wyrazu przepowiadanego słowa Bożego (należytego wypowiedzenia ewangelicznego orędzia) uwydatnia już sam tytuł źródła: opublikowanego w 2004 roku zbioru 60 tekstów homilijnych ks. Jerzego Szymika Na początku było Słowo. Ich analiza uwzględnia szerszy kontekst wyrażonych w słowie aktywności światowej sławy chrystologa (m.in. członka Międzynarodowej Komisji Teologicznej w latach 2004-2014).

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Powrót teologii wyzwolenia w jej katolickim charakterze

Wraz z dość gwałtowną zmianą kursu papiestwa w Kościele katolickim powróciło pytanie o aktualność i możliwość katolickiej adaptacji teologii wyzwolenia. Wiele wskazuje na to, iż latynoska teologia kontekstu w pierwszej fazie swojego istnienia zraniona ideologią marksistowską może doświadczyć głębokiego oczyszczenia, służąc skutecznie fundamentalnej idei duszpasterskiej chrześcijaństwa: preferencyjnej opcji na rzecz ubogich i marginalizowanych. Tej misji wobec człowieka oddalonego od centrum wiary, kultury lub edukacji Kościół nie może nigdy porzucić. Wielkim wyzwaniem jest dziś przeprowadzenie roztropnego procesu rozeznawania duchów i odróżniania teologicznego ziarna od ideologicznego chwastu. Teologię wyzwolenia można oczyścić z korupcji ideologią historii, wprowadzając w jej dyskurs czystego ducha katolicyzmu. Bogate doświadczenie świętych postaci promujących misję na rzecz ubogich jest dla teologii wyzwolenia inspiracją i modelem ewangelizacji świata ludzi zmarginalizowanych i zapomnianych. Budząca onegdaj kontrowersje teologiczne i wątpliwości duszpasterskie teologia wyzwolenia powraca dziś do pierwotnego ideału – obrony godności ludzkiej w przestrzeni strukturalnej niesprawiedliwości i łamania praw człowieka.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Człowiek a religia i polityka

Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie o właściwy sposób ułożenia wzajemnych relacji religii i polityki. Skoro właściwie rozumiana polityka nie jest niczym innym jak tylko rozumną troską o dobro wspólne, to religia nie tylko może, ale i powinna angażować się w sprawy polityki. Wynika to z właściwie rozpoznanej prawdy o naturze człowieka i społeczeństwa oraz świadomości roli polityki w realiach wspólnotowego życia zorganizowanego w ramach państwa. Domaganie się separacji dziedziny religii i polityki wynika bądź to z niewłaściwego rozumienia polityki, którą błędnie sprowadza się do działań mających na celu zdobycie i utrzymanie się przy władzy (często niemoralnych), bądź to z podejmowanych przez środowiska lewicowe prób krzewienia laicyzmu, maskowanych zazwyczaj postulatem neutralności światopoglądowej państwa.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
O prawdziwy wizerunek Tatara w Polsce

Tatar w naszym kraju postrzegany jest jako obcy. Opinię taką podtrzymują podręczniki szkolne, a w świadomości ogółu występuje groźny i zdradliwy Tuchajbejowicz z sienkiewiczowskiej Trylogii. Tego wizerunku Tatara w Polsce nie zmienił fakt osadnictwa tatarskiego w Rzeczypospolitej, mającego początek w drugiej połowie XIV wieku, w Wielkim Księstwie Litewskim. Tatarzy osadzeni na wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej stawiali się na każde zawołanie Wielkiego Księcia Litewskiego, a później króla polskiego, aby bronić swojej przybranej Ojczyzny, jaką okazała się dla nich Polska. Do zmiany wizerunku Tatara polskiego dążyła w latach międzywojennych liczna grupa inteligencji tatarskiej. W niepodległej Rzeczypospolitej wielu Tatarów służyło w wojsku polskim, a wcześniej uczestniczyło w wojnie polskobolszewickiej. Czołowymi postaciami byli wówczas przedstawiciele rodów Achmatowiczów, Kryczyńskich, Romanowiczów i Sulkiewiczów.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Relacje państwo – Kościół w obszarze usług socjalnych na przykładzie Stanów Zjednoczonych, Francji i Niemiec

Przedmiotem opracowania jest analiza stosunków państwo – Kościół w obszarze realizacji usług socjalnych. Wspólnoty wyznaniowe pełnią istotne funkcje pozareligijne – do nich należy działalność socjalna. Możliwości działania w tym zakresie są uwarunkowane przyjętym w danym kraju modelem relacji państwo – Kościół. W artykule omówiono sytuację wyznaniowych dostawców usług socjalnych w trzech państwach, reprezentujących różne warianty systemu separacji: czystej (USA), skoordynowanej (Niemcy) oraz wrogiej (Francja). Przeprowadzone analizy pozwalają na stwierdzenie, że we wszystkich tych przypadkach podmioty wyznaniowe są cenionymi partnerami władz publicznych w dziedzinie świadczenia usług socjalnych. Nawet tak sporne kwestie, jak dofinansowywanie działalności podmiotów wyznaniowych ze środków publicznych znajdują pozytywne rozwiązania, gdyż kluczowe jest uznawanie społecznej użyteczności Kościołów jako realizatorów usług socjalnych. Ich aktywny udział w tej dziedzinie wpisuje się też w postulowany i wdrażany paradygmat wielosektorowości w polityce społecznej.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Honor i dyshonor w Janowej narracji Męki Pańskiej w świetle archeologii chrześcijańskiej

Autor podejmuje analizę narracji o Męce Pańskiej w Ewangelii św. Jana w perspektywie pojęć honoru i dyshonoru. Kieruje się założeniami egzegezy antropologiczno-kulturowej, zawartymi w monografii Janusza Kręcidły. Po omówieniu znaczenia honoru i dyshonoru autor rozpatruje ich występowanie w Janowej narracji o męce i śmierci Jezusa (zob. J 18-19). W analizie wykorzystano niektóre dane dotyczące przedmiotów archeologicznych: Całunu Turyńskiego oraz Chusty z Oviedo – szczególnie w komentarzu dotyczącym biczowania i cierniem koronowania Jezusa, drogi krzyżowej, ukrzyżowania, zdjęcia z krzyża, pochówku Jego ciała. W rezultacie analiza narracji o Męce Pańskiej otrzymuje merytoryczne „dopowiedzenie” oparte na danych, których nie zawiera tekst biblijny, a które uwydatniają znaczenie honoru i dyshonoru.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Od teologii lęku i uprzedzenia do teologii odwagi i dialogu. Soborowa deklaracja Nostra aetate o islamie i muzułmanach

Niniejszy artykuł zwraca uwagę na fenomen dialogu międzyreligijnego, dla którego nie ma alternatywy. Zbiegające się drogi chrześcijan i muzułmanów są wyzwaniem dla inicjowania spotkań motywowanych wiarą w Boga. Na szlakach koegzystencji „dzieci Abrahama” sytuuje się wyraźnie Jerozolima – Miasto Pokoju, wyzwalające ku odpowiedzialności za losy świata. Ważne jest, by odwracać się od złej pamięci, pragnień zemsty za doznane krzywdy i kierować swoją myśl ku prawdzie. Domaga się tego dialog – odpowiedź na wolę Boga wobec ludzkości, w tym chrześcijan i muzułmanów. Wielką przeszkodę w spotkaniu wyznawców tych dwóch religii stanowi fundamentalizm. Konieczna jest jego reinterpretacja (zdemaskowanie). Mimo „czasu apokaliptycznej trwogi”, przypadającej na przełom II i III tysiąclecia, nie można rezygnować z dialogu. Dla katolików zawsze aktualna jest ogłoszona w 1965 roku przez Sobór Watykański II deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Koran o Trójcy Świętej

Dwie centralne prawdy wiary chrześcijańskiej wzbudziły u Muhammada sprzeciw. Nie do przyjęcia było uznanie „współuczestnika Boga”, który mieniłby się Synem Bożym. Dlatego Muhammad odrzucał wiarę chrześcijan w Jezusa jako wcielonego Syna Bożego oraz konsekwentnie – wiarę w Trójcę Świętą. Jego zdaniem były one nie do pogodzenia z monoteizmem, stąd uznawał je za bluźnierstwo. Koraniczna polemika w kwestii Trójcy Świętej miała wykazać bezpodstawność wiary chrześcijan, uwyraźnić monoteizm oraz oczyścić go z obcych wpływów religijno-teologicznych. Muhammad chciał w ten sposób „ochronić Jezusa” przed zarzutem o bluźnierstwo. Polemika Proroka z chrześcijaństwem dotyczyła jakościowej strony monoteizmu chrześcijan i koncentrowała się na „teizmie” w tym monoteizmie. Koran przyjmuje natomiast triadę bóstw – Allah (Bóg), Maryja (bogini), Jezus (syn boży) – ukonstytuowaną na wzór ludzkiej rodziny, występującą w panteonie bóstw politeistycznej Arabii.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Lanca tatarska w służbie prusko-brandenburskiej. Wybrane zagadnienia z historii osadnictwa Tatarów litewskich w państwach pruskich do XIX wieku

Artykuł przybliża dzieje kontaktów społeczności muzułmańskiej z Prusami w epoce nowożytnej do czasów epoki napoleońskiej, gdy na trwałe państwo prusko-brandenburskie utraciło ziemie zamieszkałe przez Tatarów litewskich. Ukazuje on rolę dynastii Hohenzollernów w kształtowaniu się osadnictwa muzułmańskiego w Prusach, głównie przez pryzmat kolonizacji wojskowej Tatarów litewskich na ziemiach pruskich. Stąd artykuł odnosi się przede wszystkim do dziejów istnienia w armii pruskiej formacji Towarzyszy, Korpusu Bośniackiego i Pułku Tatarskiego, wokół których budowano ideę państwa tolerancyjnego względem wyznawców islamu. Zarazem artykuł porusza kwestie statusu prawnego islamu w Prusach, a także wzajemnych relacji między Prusami a Rzeczpospolitą Obojga Narodów, które osnute są wokół dziejów Tatarów litewskich.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Guanczowie – historia, kultura, wierzenia

Termin „Guanczowie” posiada dwa znaczenia. W szerszym używany jest na określenie wszystkich ludów autochtonicznych Wysp Kanaryjskich. W węższym Guanczowie to tubylcy zamieszkujący w przeszłości Teneryfę. W artykule zaprezentowano informacje dotyczące autochtonicznego ludu Teneryfy. W 1496 roku ostatnia z Wysp Kanaryjskich, Teneryfa, została podbita przez Hiszpanów. Guanczowie zostali wymordowani lub sprzedani do niewoli. Ślady ich historii, kultury i wierzeń są tam do dzisiaj obecne. Pochodzenie piramid z Güímar nadal stanowi temat niewyjaśniony przez naukowców. Interesujące wydają się też badania prowadzone nad Kanaryjskim Kamieniem z Rosetty – Piedra Zanata. Ciekawie przedstawia się legenda dotycząca figurki Matki Bożej z Candelarii.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Mistrz Jan Hus – słowiański prekursor Reformacji. Spór o prawdę?

W artykule przedstawione zostały myśl oraz działalność średniowiecznego reformatora czeskiego, mistrza Jana Husa, na tle historycznego i doktrynalnego kontekstu życia kościelnego. W szczególny sposób wyakcentowano idee, które Hus przedstawił w swoim sztandarowym dziele teologicznym De Ecclesia, jak również oskarżenia stawiane mu na Soborze w Konstancji. Dzisiaj możemy postawić tezę, że tragiczna historia mistrza Jana Husa oraz jego doktryna eklezjologiczna stoją pomiędzy Kościołami poreformacyjnymi i Kościołem rzymskokatolickim, tworząc wspólne dziedzictwo. Myśl eklezjologiczna Jana Husa, ukazana w kontekście ówczesnych postaw teologiczno-doktrynalnych oraz przez pryzmat krytyki nadużyć w życiu chrześcijańskim, uzasadnia potrzebę reformy Kościoła, szukania przyczyn rozłamów, a także konieczności naprawy życia moralnego kleru i wierzących. W artykule postawiono również pytanie: czy w ocenie myśli i działań mistrza Jana Husa chodzi o obronę jego przynależności konfesyjnej, czy też o poszukiwanie prawdy?

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Muzułmańskie prawo rodzinne. Sposoby rozwiązania małżeństwa w islamie oraz zasady dziedziczenia majątku

Artykuł analizuje nakazy Koranu oraz aspekty prawa muzułmańskiego (szari’i) w odniesieniu do rodziny. Zgodnie z nauką islamu szari’a winna odpowiadać na wszystkie pytania i wątpliwości wierzącego muzułmanina dotyczące jego wzrastania, a także dążenia do doskonałości, zgodnie z wolą Allaha. Ze względu na szczególne znaczenie rodziny w islamie, koniecznym było wprowadzenie odpowiednich regulacji jurydycznych związanych z rozwodami, śmiercią męża oraz podziałem majątku.
W pierwszej części artykułu omówiono możliwości przeprowadzenia rozwodu, jego procedurę oraz rodzaje, a także ponowny związek małżeński rozwiedzionych małżonków i opiekę nad dziećmi po rozwodzie. Druga część poświęcona została kwestii muzułmańskich wdów oraz ich statusu w społeczeństwie. Całość zamyka analiza podziału i dziedziczenia majątku w rodzinie muzułmańskiej.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Nowa ewangelizacja „ludów pochrześcijańskich”

Ewangelizacja jest pierwszym i podstawowym zadaniem wspólnoty chrześcijan. Rodzi się ona z wiary w Jezusa Chrystusa – Zbawiciela świata. Chrystus założył Kościół, który w sakramentalny sposób kontynuuje Jego soteryczną misję. Wspólnota eklezjalna nieustannie musi rozpoznawać znaki czasu i dostosowywać formy przekazu wiary do mentalności współczesnego człowieka. Przyglądając się uważnie krajom i społeczeństwom z dawien dawna chrześcijańskim, można zauważyć, że wiele z nich utraciło żywy zmysł wiary i w codziennej praktyce życia oddaliło się od Ewangelii, stając się ludami „pochrześcijańskimi”. Wobec obojętności religijnej, sekularyzacji oraz praktycznego ateizmu konieczne jest podjęcie nowej ewangelizacji – nowego sposobu proklamacji Dobrej Nowiny.
Papieże: Paweł VI, Jan Paweł II, Benedykt XVI i Franciszek podejmowali problematykę nowej ewangelizacji w swym zwyczajnym nauczaniu. Podkreślali, że Kościół jest wspólnotą „ewangelizującą” i zarazem „ewangelizowaną”. Aby osoby ochrzczone doprowadzić do ponownego spotkania z Jezusem Chrystusem i przez to ożywić ich wiarę, konieczne są nowe formy oraz metody, nowy język, a także „pastoralne nawrócenia”. Nowa ewangelizacja nie może pozostać hasłem duszpasterskim. Musi stać się misją wobec człowieka i świata, nowym rodzajem głoszenia orędzia o zbawieniu wewnątrz Kościoła, a więc w pewnym sensie „samoewangelizacją” wierzących w Jezusa Chrystusa.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Zbawienie w nirwanie z perspektywy soteriologii chrześcijańskiej

W artykule postawiono najpierw pytanie o zbawienie jako zasadnicze dla każdej religii, w tym dla buddyzmu, który drogę do niego widzi w unicestwieniu cierpienia. Następnie przedstawiono cztery szlachetne prawdy (o cierpieniu, o jego powstaniu, zniszczeniu oraz drodze do zniszczenia cierpienia). Zaznaczono, iż naukę o nich wyłożył Budda po doświadczeniu najwyższego i doskonałego oświecenia. W dalszej kolejności podjęto analizę nirwany – bowiem zgodnie z tym, co głosił Budda, człowiek może „uwolnić się” od cierpienia i osiągnąć zbawienie właśnie w nirwanie. Dopiero na tym tle dokonano oceny nirwany w świetle chrześcijańskiej doktryny o zbawieniu. Stwierdzono, iż dla buddystów zbawienie jawi się w pewnym sensie jako samospełnienie (osiągnięcie samego siebie), a także rezultat wewnętrznej świadomości. Ponadto w buddyzmie wyzwolenie osiąga się własnymi siłami. Z tego też względu chrześcijańska doktryna, w myśl której Jezus Chrystus jest jedynym Zbawicielem, nie może być przez buddystów uznana.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Wizja katolicyzmu polskiego według Józefa Marii Bocheńskiego

Autor podjął próbę rekonstrukcji i krytycznej prezentacji Bocheńskiego wizji najpierw katolicyzmu jako takiego, a następnie katolicyzmu polskiego. Ważną rolę w ukształtowaniu owej wizji odegrały filozoficzne poglądy Bocheńskiego z okresu, kiedy zaczął sympatyzować początkowo z tomizmem, a następnie z filozofią analityczną. Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej omówiono naturę samego katolicyzmu bardziej od strony formalnej niż treściowej. Zwrócono też uwagę na kwestię doświadczenia religijnego, jako punktu wyjścia wiary. W części drugiej, idąc za myślą Bocheńskiego, dokonano natomiast charakterystyki katolicyzmu polskiego. Zwrócono przy tym uwagę na jego następujące przymioty: statyczność, sentymentalizm, antyintelektualizm, tolerancję, wspólnotowość, militaryzm i patriotyzm.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Potencjał migracyjno-duchowy Chińczyków

Założeniem niniejszego artykułu jest wskazanie na zmianę paradygmatu migracji ludzi. Na przykładzie tzw. „klasycznych migracji” Chińczyków do Europy Zachodniej (Francja, Anglia, Niemcy i Holandia), można w ostatnich latach zauważyć nową charakterystykę chińskich ruchów migracyjnych. Choć cele migracji (głównie ekonomiczne) zasadniczo pozostają niezmienne, to wpływ nowoczesnych form komunikacji na jej dynamikę ma tu wielkie znaczenie. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest fakt, iż przy nominalnie mniejszej emigracji Chińczyków do Europy mamy okazję poznać ich lepiej niż na początku XX wieku. Artykuł uświadamia czytelnikowi, iż imigranci z Państwa Środka pochodzą ze zróżnicowanych grup etnicznych, kultur i środowisk (diaspor). Natomiast na uwagę zasługuje fakt, że ich wspólnym mianownikiem są pielęgnowana tradycja lokalna i przekonania o charakterze filozoficzno-religijnym (konfucjanizm i taoizm), pomimo systematycznej indoktrynacji politycznej.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Edukacja misjonarzy dla krajów protestanckich w Alumnacie Papieskim w Braniewie (1579-1798)

Autor przedstawił organizację, program nauczania i funkcjonowanie jezuickich kolegiów w wiekach XVI-XVIII. Następnie omówił działanie seminarium duchownego w Braniewie począwszy od jego powstania w 1565 roku do zamknięcia w końcu XVIII wieku. W dalszej części artykułu autor zaprezentował cele założonego w 1576 roku w Braniewie Papieskiego Alumnatu. Scharakteryzował jego sposób działania, regulaminy, program nauczania, tryb życia alumnów. Najważniejszym celem powołania Alumnatu miało być przygotowanie kapłanów do pracy misyjnej w krajach protestanckich i prawosławnych. Zakładano, że zostanie w nim dobrze przygotowana grupa kapłanów katolickich, którzy będą skutecznie przeciwstawiali się szerzeniu nauki M. Lutra i prawosławia. Papieskie seminarium w Braniewie stanowiło najważniejszy ośrodek antyreformacyjny w ówczesnej Polsce. Jego alumni pracowali jednak nie tylko w Polsce, ale i w krajach protestanckich. W samym Alumnacie studiowali poza Polakami liczni obcokrajowcy z krajów protestanckich i prawosławnych. Papieski Alumnat w Braniewie został ostatecznie zamknięty w 1798 roku.

Czasopismo: Nurt SVD
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne