rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czy jesteśmy „społeczeństwem honoru”? Rekonstrukcja pojęcia honoru w wybranych orzeczeniach polskich sądów

Występowanie honoru jako pewnej szczególnej wartości nie jest czymś wyjątkowym, ograniczonym do granic określonych państw, narodowości czy etniczności. Mimo to w literaturze można odnaleźć rozróżnienie między tzw. społeczeństwami honoru i społeczeństwami zmodernizowanymi. Uważa się, że w „społeczeństwach honoru” honor pełni rolę głównego narzędzia regulacji stosunków społecznych, a w „społeczeństwach zmodernizowanych”, opartych na prawie, jego znaczenie jest zmarginalizowane. Niniejszy artykuł stanowi przyczynek do dyskusji nad adekwatnością omówionego podziału na przykładzie polskiego społeczeństwa. Z racji tego, że istotną cechą wskazanego rozróżnienia jest przeciwstawianie prawa i honoru jako narzędzi regulacji stosunków społecznych, punktem wyjścia analizy problemu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w polskim prawie występuje pojęcie „honoru”, a jeżeli tak, jak jest definiowane i w jakim kontekście się pojawia. Ze względu na złożoność tej problematyki, temat artykułu został ograniczony do konkretnego problemu – analizy wybranych wyroków polskich sądów wraz z uzasadnieniami. Przeprowadzone badania pozwoliły na wskazanie przepisów polskiego prawa, które odnoszą się (albo mogą się odnosić) do honoru, a także na stwierdzenie, że zarówno przez sędziów, jak i przez strony postępowań sądowych honor jest uznawany za chronioną prawnie, powszechnie akceptowaną wartość.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Nadzór na podstawie ryzyka jako metoda nadzoru administracyjnego

Jedną z istotnych funkcji realizowanych przez administrację publiczną jest funkcja nadzoru nad określonym obszarem życia społecznego. Organy nadzoru administracyjnego otrzymują rozmaite kompetencje służące sprawowaniu tego nadzoru, a następnie same decydują, jak będą je wykonywać. Organy samodzielnie zatem wypracowują metodologię wykonywania tych kompetencji i szukają optymalnej metody realizacji wyznaczonych im celów. Często organy nadzoru stają wobec sytuacji, w której obszary podlegające ich nadzorowi będą bardzo rozległe w sensie merytorycznym lub podmiotowym, a zasoby, przede wszystkim ludzkie, przyznane do wykonywania nadzoru, będą niewystarczające do całkowitego czy bardzo szerokiego objęcia czynnościami nadzorczymi obszarów powierzonych pieczy organów. W takich sytuacjach organ może wykonywać swoje kompetencje wyłącznie selektywnie, a metoda ich wykonywania staje się kluczową kwestią. Niniejszy tekst przedstawia jedną z takich metod opracowaną w praktyce i coraz powszechniej stosowaną w nadzorze administracyjnym – metodę nadzoru na podstawie ryzyka (NPR). W tekście została omówiona geneza powstania tej metody, jej kontekst oraz istota, a także praktyczne zastosowania – aktualne i potencjalne.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Czemu służy program Rodzina 500 plus? Analiza celów polityki publicznej i polityki partyjnej

Artykuł analizuje legislację, komunikację medialną oraz zaplanowany sposób ewaluacji programu „Rodziny 500 plus”, aby zidentyfikować jego cele jako polityki publicznej. Wyróżnia siedem celów, które porównuje z celami polityki partyjnej. Z punktu widzenia jakości polityki publicznej słabością programu jest brak konsekwencji w kwestii tego, co program zamierza osiągnąć. Sprawia to, że zarówno skuteczność, jak i opłacalność polityki są niemożliwa do ocenienia, ponieważ nie jest jasne, co byłoby sukcesem. Jednakże z punktu widzenia polityki partyjnej rozległe i elastyczne cele są bezpieczniejsze politycznie i skuteczniejsze wizerunkowo.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
O modelu postępowania dyscyplinarnego w sprawach studenckich

Niniejszy szkic poświęcony jest problematyce postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów. Rozważenia oscylują wokół trzech wyszczególnionych elementów, jakie przyjęto za kryteria, pozwalające określić model tego postępowania. De facto model postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów stanowiący odwzorowanie – a więc ustalony na podstawie aktualnie obowiązujących w tym zakresie aktów prawnych. Rozważania obejmują kolejno: problematykę przedmiotu postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów, autonomicznych celów tej procedury, jej konstrukcji i podziału zasadniczych ról procesowych, a także określenie katalogu zasad postępowania dyscyplinarnego tego typu. W tle rozważań pozostaje pytanie o wpływ ustawy karnoprocesowej na przyjęty przez ustawodawcę model postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Obowiązek zawiadamiania stron o kontynuacji rozprawy w aspekcie gwarancji procesowych oraz zasady koncentracji procesu

Abstrakt: W artykule zwrócono uwagę na kwestię obowiązku zawiadamiania przez sąd stron o kontynuacji rozprawy w świetle tego, że zapewnienie rzeczywistej możliwości udziału stron w rozprawie głównej świadczy o respektowaniu przez dany system prawny najważniejszych zasad i gwarancji procesowych. Obowiązek zawiadamiania stron o kontynuacji rozprawy należy rozpatrywać w świetle gwarancji procesowych stron oraz zasady koncentracji procesu, gdyż pojęcia te odzwierciedlają kierunki najważniejszych interesów, jakie ścierają się w procesie, a mianowicie: interesów indywidualnych (przede wszystkim stron) oraz interesu społecznego. Interesy te są przy tym często rozbieżne. Kwestia zawiadamiania stron o kontynuacji rozprawy aktualizuje się w sytuacji, gdy zachodzi przerwanie ciągłości rozprawy. Na gruncie obowiązującego prawa ma to miejsce w związku z następującymi instytucjami procesowymi: zawieszeniem postępowania, odroczeniem rozprawy, przerwą w rozprawie, odroczeniem wydania wyroku i wznowieniem przewodu sądowego. Wątpliwości pojawiają się zwłaszcza wtedy, gdy przerwanie ciągłości rozprawy następuje z jednoczesnym wskazaniem czasu i miejsca jej kontynuowania, a nie wszystkie strony są obecne w chwili ogłaszania decyzji. W artykule podjęto próbę zanalizowania niektórych istotnych problemów nasuwających się w związku z zawiadamianiem stron o kontynuacji rozprawy na tle poszczególnych wyżej wskazanych instytucji procesowych.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ochrona środowiska jako determinanta współczesnego publicznego prawa gospodarczego

Punkt wyjścia niniejszych rozważań stanowią cztery założenia, a mianowicie: 1) ‘środowisko’ rozumiane jako pewne uniwersum, a więc cały wszechświat razem z przyrodą, stanowiący wspólne dobro ogółu ludzi; 2) równocześnie sam człowiek i jego działalność mają największe znaczenie dla środowiska i przyrody oraz dla człowieka; 3) dlatego problemy środowiska muszą być rozpatrywane nie tylko w mikroskali (tzn. w skali lokalnej), lecz także w makroskali (tzn. w skali regionalnej względnie globalnej); 4) w praktyce oznacza to, że w celu umożliwienia efektywnej realizacji celów środowiskowych przy wykorzystaniu instrumentów prawnych musi zostać ustalona naprzód określona baza aksjologiczna, na której można się oprzeć w celu sformułowania lub wywiedzenia z niej odpowiedniego systemu rozwiązań prawnych. W tej sytuacji przyjęta w Deklaracji końcowej Konferencji Narodów Zjednoczonych na rzecz Środowiska i Rozwoju (UNCED) w 1992 r. w Rio de Janeiro zasada sustainable development okazała się paradygmatem współczesnej polityki środowiskowej oraz towarzyszących jej rozwiązań prawnych w zakresie problematyki ochrony środowiska w skali globalnej i w prawie międzynarodowym. Urzeczywistnieniu podstawowej zasady sustainable development służy wprawdzie cały szereg instrumentów prawnych, ich praktyczne wykorzystanie wymaga jednak w każdym wypadku posłużenia się stosownym ‘algorytmem’, który umożliwi dokładne ukazanie wszelkich konsekwencji, w tym w szczególności zagrożeń dla środowiska, jakie powodować może określona aktywność ludzka. Przy czym harmonijna realizacja konkurujących i zarazem wzajemnie komplementarnych celów (ekologicznego, ekonomicznego i socjalnego), wymaga ukształtowania szczególnego etosu respektującego wymagania tzw. międzypokoleniowej etyki ekologicznej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Skuteczność prawa administracyjnego na przykładzie regulacji z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów

Artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na trudności związane z wykonywaniem przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) obowiązków ciążących na tym organie na podstawie rozporządzenia nr 1013/06 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, tj. w zakresie stwierdzenie, że międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci pojazdu ma charakter nielegalny, i określenie sposobu postępowania z tym odpadem. Brak jasności i precyzyjności przepisów prawa materialnego w zakresie określenia zadań GIOŚ w tym zakresie (w kontekście braku szczegółowych wiążących wytycznych interpretacyjnych), powoduje „niepewność” co do prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanego rozstrzygnięcia w sprawie uznania uszkodzonego pojazdu przewożonego przez granicę za odpad. Zwiększa to ryzyko naruszenia konstytucyjnego prawa własności, ale też prawdopodobieństwo zarzutu nienależytej implementacji unijnych norm prawnych przez organy administracji publicznej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawo międzynarodowe wobec problemu niewypłacalności państw

Niewypłacalność państwa jest znana prawu międzynarodowemu i relacjom międzypaństwowym od wieków. Na szeroką skalę problemem tym prawo międzynarodowe zajęło się jednak dopiero w latach osiemdziesiątych XX w., choć już w tym czasie specyfika problemu, zmiany społeczno-ekonomiczne oraz ewolucja systemu prawnego narzuciły już temu zjawisku cechę multidyscyplinarności. Zjawisko niewypłacalności państwa warunkuje specyfika państwowej podmiotowości (suwerenność) i jej nadrzędnej pozycji w szeregu systemów prawnych. Oczywiście specyfika ta ewoluuje. Dziś nie tyle państwa dysponują katalogiem instrumentów, które pozwalają im uchylać się od zapłaty długów, ile wierzyciele, szczególnie prywatni, ciągle nie mają wystarczającego zestawu narzędzi do oddziaływania wobec krajów dłużników. Jednak prawdą jest też stwierdzenie, że pozycja wierzycieli i możliwości ich oddziaływania systematycznie rosną. Opis tego instrumentarium zawiera artykuł. Warto jednak wspomnieć, że interesującym wątkiem procesu budowy norm z obszaru niewypłacalności państw są próby stworzenia jednolitych ram prawnych na poziomie uniwersalnym w postaci Sovereign Debt Restructuring Mechanism. Znaczenie jednolitych reżimów prawnych odnoszących się do spraw niewypłacalności podkreśla też rozwój tego rodzaju rozwiązań regionalnych (UE). Całość zmian w prawie zmierza w kierunku przedefiniowania pozycji prawnej państwa dłużnika, uznanej za niesłusznie uprzywilejowaną w okresie rosnącej liberalizacji handlu i przepływu środków finansowych, w kierunku zbliżenia jej do pozycji wierzyciela prywatnego. Efektem tych zmian będzie niewątpliwie zwiększenie pewności międzynarodowego obrotu gospodarczego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Unia Europejska jako obserwator przy Zgromadzeniu Ogólnym Organizacji Narodów Zjednoczonych

Celem prezentowanego artykułu jest dokonanie charakterystyki rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 65/276 w sprawie statusu uczestniczącego Unii Europejskiej w pracach ONZ. Powyższa rezolucja przyjęta została w rezultacie zabiegów podjętych przez UE po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, który zmienił zasady i warunki udziału UE w innych organizacjach międzynarodowych. Na podstawie postanowień rezolucji 65/276 UE otrzymała zupełnie nowe prawa w ZO ONZ, a także w niektórych jego organach pomocniczych oraz międzynarodowych konferencjach i spotkaniach organizowanych pod jego auspicjami. Pomimo tych zmian status UE przy ZO ONZ nie jest podobny do statusu państw obserwatorów, a rezolucja nr 65/276 podkreśla, że takie same prawa, jakie posiada UE, mogą otrzymać również inne regionalne organizacje międzynarodowe. Tym samym ZO ONZ nie uwzględnia wyjątkowości procesu integracji państw w ramach UE i traktuje ją jak każdą inną organizację międzynarodową.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Odpowiedzialność uczelni za kształtowanie postaw obywatelskich studentów

Zasadniczym zagadnieniem artykułu jest kwestia odpowiedzialności uczelni za kształtowanie postaw obywatelskich studenta. Wydaje się, że takie zadanie jest skutkiem ubocznym czy też jednym z pozapoznawczych celów działalności kształcącej (edukacyjnej) uczelni: nie tylko merytorycznie przygotowuje do przyszłego zawodu, lecz także zakłada, skoro jej absolwenci będą pełnili różne funkcje w życiu społecznym, politycznym, to powinni uzyskać pewien kapitał intelektualny, który pozwoli im je realizować. W tekście skupiam się na pokazaniu różnych założeń warunkujących rozumienie wiedzy oraz ram instytucjonalnych, w jakich nauka i edukacja funkcjonują w pluralistycznym społeczeństwie. Omawiam więc: (1) aspekt ontologiczny, czyli kto jest podmiotem odpowiedzialności, (2) aspekt epistemologiczny, czyli kwestię wyróżnionej pozycji uczonych w stosunku do pozostałych członków społeczności, (3) aspekt aksjologiczny, czyli pluralizm aksjologiczny współczesnych społeczeństw, (4) w kontekście fenomenu postprawdy, jako zjawiska zagrażającego racjonalnym postawom obywateli, oraz (5) przemian zachodzących w obszarze wzorców uprawiania nauki: od „republiki uczonych” do „nauki dobrze uporządkowanej”, (6) pozycję ekspertów w kontekście kategorii reprezentacji różnych opcji aksjologicznych przy okazji prezentacji wiedzy dla obywateli w ramach instytucji społeczno-politycznych społeczeństwa opartego na wiedzy, a także formułuję ostateczne konkluzje dotyczące zasadności wysuniętej hipotezy, że uczelnia jest odpowiedzialna za kształtowanie postaw obywatelskich studentów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Rola szkół biznesu w kontekście deklaracji PRME

Tekst podejmuje problematykę przekonań i poglądów, które wskazują na rolę uniwersytetów ekonomicznych i szkół biznesu. Zdaniem autorki Deklaracja PRME to nie tylko wyraz wspólnotowej intelektualnej refleksji  nad sytuacją uniwersytetów, lecz także przejaw postawy teoretyczno-kontemplacyjnej w świecie zdominowanym przez zasadę produktywności.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Wokół sporu o kryteria odpowiedzialności uniwersytetu

Badania podjęte w niniejszym artykule podzielone zostały na dwie części. Ich pierwszym celem jest ustalenie, czym jest społeczna odpowiedzialność uniwersytetu. Wynikiem tego postępowania jest definicja obejmująca zobowiązania uniwersytetu wobec interesariuszy i demaskatorów (sygnalistów). Wybór wymienionych aktorów nie jest przypadkowy. Tak skonstruowana definicja uwzględnia wymóg transparentności uniwersytetu oraz jego otwartości na społeczną krytykę. Po drugie, artykuł zmierza do ustalenia, czy polski uniwersytet – jako dominująca instytucja wiedzy – jest zarządzany w sposób społecznie odpowiedzialny. Posiłkując się zasadami odpowiedzialnej edukacji menedżerskiej (PRME), przyjąć należy, że miarą jego poprawności jest jego stosunek do społecznego otoczenia. To stwierdzenie wiedzie do pytania o jakość relacji polskiego uniwersytetu z interesariuszami i demaskatorami postrzeganymi jako oczy i uszy społeczeństwa obywatelskiego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Tendencje w zarządzaniu długiem samorządowym w Polsce na podstawie wieloletnich prognoz finansowych jednostek samorządu terytorialnego

Znaczący w ostatnich latach wzrost zadłużenia polskich samorządów spowodował, że zarządzanie długiem stało się niezwykle istotnym elementem zarządzania finansami w jednostkach samorządu terytorialnego. Niezbędnym w tym procesie narzędziem jest obowiązkowa od 2010 r. wieloletnia prognoza finansowa. Począwszy od 2013 r., jednostki zobligowane zostały dodatkowo do raportowania w ujednoliconej formie swoich prognoz, które ostatecznie zostały zebrane i upublicznione w zbiorczym zestawieniu przez Ministerstwo Finansów. Dane te umożliwiły po raz pierwszy zbadanie tendencji w zarządzaniu długiem samorządowym w Polsce. W niniejszym artykule zbadano najważniejsze przejawy tego procesu, które zostały odzwierciedlone w planach finansowych jednostek. Przeanalizowano w szczególności wielkość planowanego zadłużenia oraz jego obsługę (w ujęciu bezwzględnym, jak i w relacji do dochodów jednostek), wskazano także na rozplanowanie spłaty długu w czasie oraz na wysokość jego kosztów.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
POJĘCIE WIĘKSZOŚCI BEZWZGLĘDNEJ W USTAWACH O SAMORZĄDZIE TERYTORIALNYM

Pojęcie „większość bezwzględna” występuje w szeregu przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. Stało się ono przedmiotem kilku orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały Trybunału Konstytucyjnego z 20 września 1995 r. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zostało powszechnie zaakceptowane i stało się podstawą regulacji przyjmowanych w statutach jednostek samorządu terytorialnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Społeczna odpowiedzialność biznesu

Głównym celem pracy jest próba zaprezentowania następstw społeczno-gospodarczych powstałych w wyniku dominacji przez kilka dekad modelu neoliberalnego. Myślą przewodnią jest stwierdzenie, że tryumfujący od kilku dekad model neoliberalny zmarginalizował społeczny wymiar ekonomii. Ekonomia znajduje się współcześnie w stadium poszukiwania odpowiedzi na stare i nowe pytania. Dotyczą one również kierunku kształtowania ładu gospodarczego, w ramach którego ekonomia jako nauka służyłaby nie tylko wybranej grupie społecznej, ale całemu społeczeństwu. Oczekiwania te w dużym stopniu spełnić może idea społecznej odpowiedzialności biznesu, która opiera się na takich wartościach, jak etyka, moralność, odpowiedzialność i rzetelność.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ekonomiczne i społeczne aspekty konkurencji podatkowej w Unii Europejskiej

Artykuł omawia zagadnienia związane z występowaniem różnic w wysokości podatków. Zagadnienia te omawiane są w nawiązaniu do polityki konkurencji poszczególnych krajów o pozyskanie jak największego wolumenu kapitału inwestycyjnego. W artykule przyjęto założenie o migrującym kapitale inwestycyjnym w globalizującej się gospodarce. W tym aspekcie działania administracji unijnej realizującej projekty harmonizacyjne, będące de facto unifikującymi są niemożliwe do realizacji. Realizacja ich byłaby też niekorzystna dla państw niemogących konkurować pod innymi względami o pozyskanie kapitału inwestycyjnego. W tym zakresie uwzględniono przypadek Polski, która nie dysponuje ani najtańszą siłą roboczą, ani najkorzystniejszymi warunkami infrastrukturalnymi dla inwestycji biznesowych. W artykule odniesiono się również do polskich Specjalnych Stref Ekonomicznych jako przykładu „rajów podatkowych” występujących w strukturze UE.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
ZWIĄZKI PARTNERSKIE JAKO FORMA WSPÓŁPRACY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W ŚWIETLE PRAWA KRAJOWEGO, UNIJNEGO I MIĘDZYNARODOWEGO

Termin „miasta bliźniacze” został wypracowany w toku doświadczeń gmin na arenie międzynarodowej. Prekursorami ruchu bliźniaczego są gminy niemieckie i francuskie, które po II wojnie światowej podjęły się zadania zbliżenia zwaśnionych narodów. Ruch bliźniaczy początkowo opierał się przede wszystkim na wymianie młodzieży. Współcześnie współpraca miast skupia się na współpracy gospodarczej, ekologicznej, na partnerskiej edukacji oraz konsolidacji działań na rzecz rozwoju. Współpraca międzynarodowa gmin, choć stanowi istotny czynnik rozwoju lokalnej polityki, nie jest w sposób wyczerpujący uregulowana prawnie. Obowiązujące ustawodawstwo krajowe i prawodawstwo unijne nie operują pojęciem „miasta partnerskie”. Ustawy zasadnicze, akty wykonawcze, deklaracje oraz traktaty uściślają istotę i prawo samorządu lokalnego, nie precyzując zasad tworzenia lokalnej polityki zagranicznej. Aspekt ten pozostawiają w dużej mierze samym gminom, co podkreśla zasadę samorządności. Unijne dyrektywy także nie określają sztywnych ram międzynarodowej współpracy gmin, podkreślając jedynie ich rolę w kształtowaniu polityki. Znaczenie gmin w rozwiązywaniu współczesnych problemów cywilizacji wyraźnie uwypuklają deklaracje końcowe z kongresów miast partnerskich. Brak ram prawnych nie ogranicza gmin w rozwijaniu lokalnej polityki zagranicznej, otwierając przed nimi możliwości współpracy z dowolnymi gminami w dowolnym obszarze.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Społeczne budownictwo mieszkaniowe wobec starzenia się polskiego społeczeństwa

W artykule omówiono konsekwencje zachodzących zmian demograficznych wpływających na potrzeby mieszkaniowe osób starych. Prognozy demograficzne wskazują, że w najbliższych dekadach znacznie wzrośnie liczba osób starszych, szczególnie z kategorii tzw. starości, czyli w wieku 85 i więcej lat. Z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc w domach pomocy społecznej, mieszkaniach chronionych i wspomaganych należy poszukiwać nowych rozwiązań w celu zapewnienia lokalu mieszkalnego seniorom. Potrzeby osób starszych w zakresie mieszkalnictwa są zróżnicowane z uwagi na sytuację ekonomiczną, społeczną, psychologiczną, biologiczną, a w szczególności ze względu na stopień samodzielności. Doniosłość kwestii starzenia się społeczeństwa i znaczenia mieszkania w życiu każdego człowieka sprawia, że autorzy uznają, że należy poszukiwać nowych rozwiązań w tym zakresie. Społeczne budownictwo mieszkaniowe jako specyficzny segment budownictwa mieszkaniowego może stanowić potencjał, który można wykorzystać do rozwiązania narastających problemów. Biorąc pod uwagę niższe koszty na poziomie inwestycji i użytkowania mieszkań z tego sektora, mogą one uzupełnić system budownictwa senioralnego i jednocześnie zmniejszać deficyt ilościowy i jakościowy mieszkań senioralnych. Część informacji zawartych w artykule pochodzi z badań realizowanych przez dr Zuzannę Rataj w ramach projektu pt. „Społeczne budownictwo mieszkaniowe i jego rola w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych niezamożnych gospodarstw domowych w Polsce” finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (2014/13/N/HS4/02100).

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne