rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zróżnicowanie rozwoju powiatów Polski Wschodniej a problem samodzielności finansowej

Realizowane przez powiat działania są splotem wzajemnie powiązanych ze sobą czynników. Tworzą one wielowymiarową przestrzeń. Podstawowym celem działalności powiatów jest zapewnienie jak najlepszych warunków dla funkcjonowania społeczności lokalnej. Pozycja samorządu terytorialnego wymaga dbałości o sytuację finansową. Celem artykułu jest analiza zróżnicowania samodzielności finansowej w kontekście przestrzennych dysproporcji poziomu rozwoju powiatów Polski Wschodniej z wykorzystaniem miary syntetycznej. Przeprowadzone analizy dokonano
w układzie 87 powiatów ziemskich Polski Wschodniej. Jako materiał źródłowy wykorzystano dane z Bazy Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego (dla 2008 r. i 2016 r.). Potencjał powiatów oceniany jest przez pryzmat składowych potencjałów: finansowego, gospodarczego i infrastrukturalnego. Wyniki badań mogą sugerować istotną rolę przestrzennych czynników lokalizacyjnych, takich jak położenie w strefie bezpośredniego oddziaływania większych miast. Najlepszymi powiatami okazały się: skarżyski, stalowowolski, ostrowiecki (w 2008 r.) oraz rzeszowski, skarżyski,
stalowowolski (w 2016 r.). Najsłabszymi: chełmski, kazimierski i zamojski. Wartość wskaźnika wahała się w granicach 0,23– 0,38 w 2008 r. i 0,25–0,39 w 2016 r. dla Si oraz 0,67–0,84 w 2008 r. i 0,66–0,81 w 2016 r. dla OEit.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Europejskie programy wspierające rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz ich wykorzystanie na przykładzie województwa opolskiego

Celem artykułu jest prezentacja wybranych europejskich programów i inicjatyw wspierają-cych rozwój społeczeństwa informacyjnego ze szczególnych uwzględnieniem Regionalnych Pro-gramów Operacyjnych i Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz ich wykorzystania na przy-kładzie województwa opolskiego. Jako metodę badawczą zastosowano analizę źródeł literaturo-wych oraz aktów prawnych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Znaczenie konwergencji w aktualnej i przyszłej polityce strukturalnej Unii Europejskiej

Jednym z najważniejszych celów polityki strukturalnej Unii Europejskiej jest redukcja dysproporcji
rozwojowych pomiędzy krajami członkowskimi i ich regionami. Głównymi beneficjentami
tej polityki są kraje o niższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym Polska.
Wyniki badań skuteczności tej polityki dostarczają jednak niejednoznacznych wniosków co do
realnej konwergencji, zwłaszcza na poziomie regionów unijnych. W związku z powyższym w artykule
podejmuje się próbę oceny znaczenia konwergencji w polityce strukturalnej Unii Europejskiej
na poziome definiowanych przez nią celów, jak i w rzeczywistości, analizując współczynniki
β – beta i σ – sigma konwergencji dla krajów członkowskich i regionów NUTS2. Badanie
potwierdza proces konwergencji na poziomie narodowym i dywergencji na poziomie regionalnym.
Ostatecznie w artykule podejmuje się próbę oceny, jakie znaczenie kwestia konwergencji
będzie miała w kolejnej perspektywie finansowej 2014–2020. Podstawą do wnioskowania na
przyszłość są zalecenia wynikające z Piątego Raportu Spójności Strategii Europa 2020 oraz stanowiska
poszczególnych państw.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Odpowiedzialność, wolność, sprawiedliwość, efektywność a przedsiębiorczość

Odpowiedzialność w działalności gospodarczej – zdaniem Jana Pawła II – może się urzeczywistniać jako prawda w ustroju gospodarczym, w którym podmiotowość i wolność pracy człowieka dominuje nad kapitałem oraz własnością narzędzi produkcji i ziemi. Jest to możliwe tylko w społeczeństwie, w którym istnieją wolność pracy, przedsiębiorczość i uczestnictwo. Celem artykułu jest poznanie przedsiębiorczości w świetle kryterium wolności i odpowiedzialności. Tezą opracowania jest uznanie odpowiedzialności jednostki, podmiotu, rządu, polityki za warunek konieczny do wykorzystania wolności. Koncepcja artykułu obejmuje spojrzenie na przedsiębiorczość jako czynnik wychodzenia z zacofania krajów, przy czym wskazano na rzadko podnoszoną kwestię naturalnych (geograficznych) barier bogactwa i zacofania, jakim jest położenie krajów na mapie świata. Paradygmat odpowiedzialności w gospodarce rozszerzono na naukę, w tym zwłaszcza na filozofię, która jest świadectwem myślenia i objaśnia możliwość wychodzenia człowieka z kryzysu nadziei, o wiele poważniejszego niż kryzys finansowy. Paradygmat wolności sprowadzono do zasady sprawiedliwości, uznając niesprawiedliwość za przyczynę nędzy narodów, a sprawiedliwość za warunek wykorzystania przedsiębiorczości w podnoszeniu bogactwa. Artykuł ma charakter koncepcyjny i teoretyczny, stanowi rozwinięcie problematyki przedsiębiorczości, podejmowanej już w innych publikacjach. Wartością dodaną artykułu jest wykorzystanie teorii zacofania Gerschenkrona, teorii bogactwa i nędzy Landesa, dorobku filozofii odpowiedzialności Tischnera oraz teorii sprawiedliwości de Soto oraz konstytucji wolności Hayeka, w zakresie, na jaki pozwoliła objętość artykułu.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wkład turystyki w tworzenie miejsc pracy w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej po 1989 roku

Celem artykułu jest ukazanie wpływu rozwoju turystyki na zatrudnienie w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej po 1989 roku. Biorąc pod uwagę podkreślaną w światowych raportach dużą rolę przemysłu turystycznego i całej gospodarki turystycznej w generowaniu miejsc pracy, postawiono hipotezę o istnieniu dodatniej zależności pomiędzy ruchem turystycznym a liczbą zatrudnionych w turystyce oraz jej udziałem w ogólnym zatrudnieniu w Polsce i innych państwach UE. Do weryfikacji tej hipotezy wykorzystywano dane Eurostatu oraz World Travel & Tourism Council. Wartość obliczonego współczynnika korelacji liniowej Pearsona pozwoliła stwierdzić, że Polska jest jedynym krajem w UE (spośród 20 poddanych analizie), w którym w ostatnim ćwierć-wieczu rozwój ruchu turystycznego nie wywołał wzrostu znaczenia turystyki dla gospodarki pod względem zatrudnienia. Wprost przeciwnie pociągał on za sobą w stopniu istotnym spadek liczby zatrudnionych w przemyśle turystycznym i gospodarce turystycznej, a co ważniejsze – spadek ich udziału w ogólnym zatrudnieniu w kraju. Wprawdzie tylko mniej niż 50% zmienności tego udziału może być wyjaśnione przez zmiany w ruchu turystycznym (pozostała część to efekt zmian koniunktury na polskim rynku), ale i tak podstawowa hipoteza badawcza niniejszego artykułu weryfikuje się negatywnie. Krajami, w których hipoteza została empirycznie potwierdzona okazały się natomiast m.in. Chorwacja, Słowacja i Słowenia, co oznacza, że w okresie przemian ustrojowych zdecydowanie lepiej niż Polska potrafiły one wykorzystać pozytywne efekty z turystyki.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Zarządzanie konfliktem i przeciwdziałanie mobbingowi a intensyfikacja procesów innowacyjnych

Celem artykułu jest analiza zarządzania konfliktem i mobbingu jako czynników organizacyjnych warunkujących kreatywność pracowników oraz wynikającą z niej innowacyjność przedsiębiorstw. Innowacyjność gospodarki polskiej wciąż lokuje się znacznie poniżej przeciętnej w skali Unii Europejskiej. Jednocześnie liczne sygnały świadczą o niewłaściwych metodach zarządzania konfliktem w naszych przedsiębiorstwach. Konflikty mogą powstawać na skutek różnych przy-czyn, a ich wspólną cechą jest możliwość blokowania celów i działań drugiej strony. Żaden typ konfliktu nie jest pozytywnie skorelowany z innowacyjnością zespołu. Szczególnie intensywną i niebezpieczną postacią konfliktu jest mobbing. Mobbing oznacza psychiczne nękanie i zastrasza-nie pracownika, wywołujące negatywne konsekwencje w postaci obniżenia samooceny, efektyw-ności, pogorszenia stanu zdrowia. Działania mobberów mogą obejmować ataki na procesy komu-nikowania się ofiary z otoczeniem, na jej relacje społeczne, warunki pracy, reputację oraz zdrowie. Mobbing może być stosowany przez właścicieli firm, menedżerów, kolegów z zespołu. Celem mobbingu może być uzyskanie szerokiego zakresu pozaumownych korzyści, od korzyści osobistych związanych z poczuciem władzy do materialnych, w postaci zmniejszenia kosztów wynagrodzenia. Częstym skutkiem jest odejście mobbowanej osoby z pracy. Mobbing wpływa negatywnie na kreatyw-ność pracowników, która warunkuje innowacyjność przedsiębiorstw – zaburza atmosferę odprężenia i swobodnej twórczości. Przeciwdziałanie mobbingowi jest ustawowym obowiązkiem pracodawcy. Polityka antymobbingowa powinna obejmować część prewencyjną oraz część interwencyjną. W ramach prewencji przedsiębiorstwo powinno promować zasady etycznego środowiska pracy, wdrażać zasady konstruktywnego zarządzania konfliktem na wszystkich szczeblach struktury organizacyjnej, wdrażać procedury antymobbingowe. Istotne jest szkolenie pracowników w tym zakresie. W ramach części interwencyjnej konieczne jest umożliwienie pracownikowi złożenia skarg

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Kategoria integracja bazą dla zarządzania na rzecz rozwoju

Celem artykułu jest:
 refleksja nad kategorią integracja i próba uściślenia definicji integracja na rzecz rozwoju;
 przedstawienie wybranych rodzajów integracji, występujących – na obecnym etapie – w otacza-jącej nas rzeczywistości i ich ocena w aspekcie możliwości urzeczywistniania rozwoju;
Hipoteza jest następująca: integracja na rzecz rozwoju jest organizacją, która rzeczowo i funkcjonalnie rozumiana powinna być podporządkowana zasadzie zrównoważonego rozwoju i zapew-niać efekt synergiczny współdziałania zintegrowanym podmiotom. Taka integracja stanowi bazę dla zarządzania na rzecz rozwoju.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Sprzeczności w rozwoju kapitału ludzkiego na przełomie XX i XXI wieku w ujęciu ogólnokrajowym i regionalnym

Uwarunkowania gospodarki opartej na wiedzy oraz współczesne przemiany społeczno-gospodarcze sprawiają, że w kontekście aktywności gospodarczej na znaczeniu w sposób istotny zyskały zasoby niematerialne, które stanowią podłoże do kreowania potencjału kapitału ludzkiego. Rozwój i modernizacja gospodarki skutkują zwiększeniem zapotrzebowania na osoby posiadające wysokie kwalifikacje, jednak przy niedostosowaniu struktury podaży pracy do popytu zgłaszanego przez pracodawców dochodzi do pewnych paradoksów w rozwoju i wykorzystaniu kapitału ludzkiego.
W pierwszej części niniejszego opracowania w sposób syntetyczny zaprezentowano istotę kapitału ludzkiego. Następnie przedstawione zostały wybrane paradoksy w rozwoju kapitału ludzkiego związane z wysokim poziomem bezrobocia absolwentów (w tym absolwentów szkół wyższych), skutkującym często deprecjacją wiedzy oraz zdobytych kwalifikacji zawodowych oraz dużą skalą emigracji zarobkowej specjalistów z wykształceniem wyższym. Analizę przeprowadzono w ujęciu ogólnokrajowym i regionalnym (na przykładzie województwa podkarpackiego). W opracowaniu wskazano również na ograniczoną dostępność informacji i danych statystycznych (lub ich całkowity brak) dotycząca struktury podkarpackich emigrantów zagranicznych (w tym absolwentów) według poziomu wykształcenia i wynikającą z tego faktu trudność przeprowadzenia wiarygodnych analiz na poziomie regionu.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wykluczenie cyfrowe – przyczyny, zagrożenia i bariery jego pokonania. Studium przypadku

W artykule poruszono zagadnienie wykluczenia cyfrowego wśród gospodarstw domowych,
w zależności od miejsca, płci oraz wieku. Zaprezentowane zostały również wyniki badań wykluczenia cyfrowego wśród przedsiębiorstw produkcyjnych ze szczególnym uwzględnieniem Podkarpacia.
Podział cyfrowy przyczynia się do tworzenia i pogłębiania przepaści między krajami
rozwiniętymi a rozwijającymi się. Niejednakowe szanse w dostępie do infrastruktury, a przede
wszystkim do Internetu powodują, że osoby wykluczone z cyfrowego świata pozbawione są szans
funkcjonowania oraz rozwoju w warunkach elektronicznej gospodarki. Analiza danych pokazała,
iż problem ten dotyczy przede wszystkim krajów ubogich, gdzie obecne warunki technologiczne
oraz wysoka cena usług ICT dodatkowo hamują rozwój gospodarczy. Wykluczenie cyfrowe w krajach
bogatych występuje w społecznościach szczególnie narażonych na dyskryminację. Badania wskazują,
że w każdym kraju europejskim kobiety w stopniu niższym od mężczyzn posiadają dostęp
do technologii telekomunikacyjnych. Prawdopodobieństwo wykluczenia cyfrowego wzrasta wraz
z wiekiem. Problem ten nie dotyczy wyłącznie gospodarstw domowych. W równym stopniu odnosi
się on do funkcjonowania przedsiębiorstw. U podstaw ich wykluczenia cyfrowego leżą czynniki
zarówno ekonomiczne, jak i społeczne. Jednym z warunków wyrównania szans funkcjonowania
w społeczeństwie informacyjnym jest pokonanie barier technologicznych dzielących kraje
bogate od ubogich.
W artykule zwrócono również uwagę na problem wykluczenia cyfrowego wśród podmiotów
gospodarczych. Przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych wśród przedsiębiorstw produkcyjnych
z Podkarpacia. Analiza poziomu i jakości wykorzystania ICT w badanej zbiorowości
pokazała, że wielkość przedsiębiorstwa jest negatywnie skorelowana z poziomem wykluczenia
cyfrowego. Wysunięto wniosek, że wśród podkarpackich przedsiębiorstw produkcyjnych wykluczenie
cyfrowe objawia się niewystarczającym wykorzystaniem możliwości, jakie stwarza Internet.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Wdrożenie efektywnego modelu zarządzania finansami publicznymi w regulacjach prawnych dotyczących kontroli zarządczej

Wprowadzenie do polskiego prawa terminu „kontrola zarządcza” nastręczyło wiele proble-mów interpretacyjnych. Spośród wielu terminów z zakresu kontroli na szczególną uwagę zasługuje kontrola zarządcza jako nowy termin wprowadzony do ustawy o finansach publicznych w 2009 roku. W artykule dokonano przeglądu terminów i zakresów kontroli obowiązującej w ustawodaw-stwie oraz zestawiono wprowadzone zmiany z wynikami kontroli Najwyższej Izby Kontroli.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Inteligentne sieci elektroenergetyczne – uwarunkowania rozwoju dla grupy klientów indywidualnych

Inteligentne sieci energetyczne (Smart Grid) są niezaprzeczalnym kierunkiem rozwoju sieci elektroenergetycznej XXI wieku, wymagają jednak ogromnych nakładów finansowych zarówno 
w nową infrastrukturę techniczną jak i informatyczno-komunikacyjną. Rozwój ten jest uwarunko-wany wieloma czynnikami, takimi jak: rozwiązania prawne, przyjęte mechanizmy rynkowe, roz-wiązania techniczne i informatyczne, jak również edukacja związana z korzyściami, jakie daje rozwój systemu i zmiana roli klienta w aktywnego prosumenta. Celem artykułu jest przedstawienie aktualnych uwarunkowań prawnych, technologicznych oraz infrastrukturalnych, związanych 
z rozwojem rozwiązań ICT niezbędnych dla zarządzania bezpiecznym, szybkim, dwukierunko-wym przepływem informacji w zmieniającym się rynku energii.
W artykule zostaną zaprezentowane istotne cechy zmian relacji dostawca – konsument oraz akceptacja nowych form interakcji przez odbiorców na podstawie badań testowych przeprowadzonych wśród studentów UŁ we wrześniu 2012 roku

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Czynniki warunkujące skuteczne zarządzanie ryzykiem w gospodarce finansowej jednostki samorządu terytorialnego

Zarządzanie ryzykiem zostało usankcjonowane przepisami prawa jako jeden z postula-tów kontroli zarządczej. Podkreślić przy tym należy, że nie jest to łatwe zadanie. Nabycie umiejętności w tym zakresie wymaga dużego zaangażowania ze strony kierownictwa JST zwłaszcza na płaszczyźnie zmiany filozofii myślenia i sposobu zarządzania w szczególności publicznym zasobem finansowym, gdyż od dawna wiadomo, że pełna realizacja celów i zadań wiąże się z ryzykiem. Kluczową sprawą jest umiejętne szacowanie ryzyka zwiększając przez to prawdopodobieństwo zgodnego z prawem oraz efektywnego wydatkowania środków pu-blicznych. Przedstawione powyżej czynniki, które można wykorzystać do tworzenia polityki zarządzania ryzykiem nie stanowią katalogu zamkniętego. Ich dobór uzależniony jest głównie od specyfiki działania jednostki, wysokości dysponowania środków publicznych w tym pocho-dzących z budżetu UE, a także liczby i kwalifikacji personelu pracowniczego. Niezależna działalność audytu wewnętrznego poprzez identyfikację i szacowanie czynników ryzyka niewątpliwie przyczynia się do wspierania decydentów samorządowych w systemie zarzą-dzania ryzykiem.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Historyczne determinanty zróżnicowania współczesnych wskaźników rynku samochodów osobowych w Polsce

Motoryzacja jest dziedziną przemysłu promującego państwa w skali międzynarodowej. Wzrost produkcji samochodów, szybka dynamika powstawania nowych modeli marek aut i upowszechnianie ich użytkowania sprzyja zainteresowaniu ponad 200-letnią historią powstawania pierwszych pojazdów. W artykule ukazano w skondensowanej formie dzieje samochodu osobowego na świecie, ilustrujące rozwój aut od pierwszych konstrukcji do marek współcześnie użytkowanych. Na tym tle w syntetyczny sposób scharakteryzowano polski rynek motoryzacyjny samochodów osobowych od zarania jego powstania do czasów współczesnych. Podbudowa historyczna uzasadnia zróżnicowanie
aktualnych źródeł podaży samochodów osobowych w Polsce oraz wybór wskaźników cechujących użytkowanie samochodów osobowych w Polsce i w województwie podkarpackim analizowanych na przykładzie dwóch lat 2014–2015.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Ocena społecznego zrównoważenia rozwoju w Polsce według kryterium dynamiki dochodów gospodarstw domowych

artykule dokonano oceny sytuacji dochodowej gospodarstw domowych w ujęciu czaso-wym (retrospektywa z lat 1990–2010) w świetle mikrostatystyki dochodów w układzie społeczno--zawodowych grup gospodarstw domowych. W analizie i porównaniach, wykorzystując dane z badania budżetów gospodarstw domowych prowadzonych przez GUS, szczególną uwagę skon-centrowano na dynamice dochodów rozporządzalnych na jedną osobę. Jak się okazuje, przekrój społeczno-zawodowy grup gospodarstw domowych istotnie ją różnicuje. Uwzględnienie w bada-niach tego wymiaru wskazuje bowiem na istnienie relatywnie dużych realnych odchyleń analizo-wanych kategorii. Biorąc pod uwagę zróżnicowania społeczne kształtowane przez dynamikę do-chodów, okres przekształceń polskiej gospodarki w ostatnim ćwierćwieczu podzielono na kilka okresów, uwarunkowanych zmiennymi czynnikami. Mimo iż tempo zmian ogólnych dochodów w ostatnich latach w Polsce można uznać za umiarkowane, to nie przekładało się ono równomier-nie na poprawę sytuacji dochodowej wszystkich gospodarstw domowych. Biorąc pod uwagę nasi-lenie zróżnicowania dynamiki dochodów można przedstawić następującą kolejność grup społecz-no-zawodowych: po gospodarstwach domowych rolników następną grupę stanowią gospodarstwa pracujących na własny rachunek, utrzymujących się z niezarobkowych źródeł, pracownicze, pra-cowników użytkujących gospodarstwo rolne oraz gospodarstwa emerytów i rencistów. W odnie-sieniu do gospodarstw powiązanych z rolnictwem i pracujących na własny rachunek skala zmian dynamiki dochodów wynika z ich silnego związania z gospodarką rynkową podlegającą wahaniom koniunktury. Z kolei mniejsza zmienność dochodów emerytów i rencistów jest związana z usta-wowymi ograniczeniami wysokości świadczeń emerytalnych.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Zarządzanie kompetencjami w gospodarce opartej na wiedzy na przykładzie uniwersalnych banków komercyjnych

W artykule przedstawiono wybrane aspekty gospodarowania kompetencjami pracowników w krajowych, uniwersalnych bankach komercyjnych. Dyskusje nad znaczeniem kompetencji pracowniczych przeprowadzono w kontekście zmian warunków działania organizacji wywoływa-nych rozwojem gospodarki opartej na wiedzy. Przedstawiono także wybrane wyniki badań empi-rycznych nad kształtowaniem kompetencji pracowników banków.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne
Kapitał społeczny – od modelu teoretycznego do rozwiązań pragmatycznych

Kapitał społeczny postrzegany jest – w ujęciu mikro- jako fundament współdziałania między ludźmi, w ujęciu makro – jako czynnik rozwoju lokalnego i regionalnego. Literatura opisuje jego wpływ na różne sfery życia społecznego, tj. ekonomiczną, społeczną, kulturową. Różnice występujące w definicjach pojęcia (Putnam, Bourdieu, Coleman) pociągają za sobą komplikacje zarówno natury teoretycznej (czy istnieje jedna, czy wiele form kapitału społecznego?; jakie są jego źródła?; jakie funkcje pełni?; czy jest wielkością, którą można kształtować?), jak i metodologicznej (problemy z operacjonalizacją pojęcia). Niezależnie jednak od różnych ujęć teoretycznych, czy wymiarów kapitału społecznego, wśród charakterystycznych dla niego elementów składowych, wyróżnia się: więzi społeczne (sieci powiązań), normy społeczne oraz zaufanie. Elementem uzu-pełniającym w opisach empirycznych jest zaangażowanie i partycypacja obywatelska.
Wyniki badań wskazują, że społeczeństwo polskie charakteryzuje się niskim poziomem kapi-tału społecznego, przy czym jego poziom jest silnie uwarunkowany lokalnie. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja propozycji działań, jakie mogą podjąć władze samorządowe, aby budować kapitał społeczny wśród członków społeczności lokalnych.
W stosunku do władz centralnych postuluje się prowadzenie stosownej polityki społecznej. Szczególną rolę w kształtowaniu kapitału społecznego na poziomie lokalnym przypisuje się działaniom władz samorządowych, które mogą wspierać instytucje społeczne, które są nośnikami kapitału społecznego w szczególności organizacje trzeciego sektora), przez odpowiednie profilowanie wydatków budżeto-wych, czy wytworzenie sfery publicznej komunikacji i kształtowanie partycypacji obywatelskiej. Mogą również, jak wskazują ekonomiści, w umiejętny sposób sprawować władzę.
Działania te powinny być nakierowane na wzmocnienie kapitału typu bridging i jednoczesne eliminowanie słabych stron kapitału typu bonding.

Czasopismo: Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki socjologiczne