rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Czynna ochrona pustulki Falco tinnunculus w Polsce

Pustułka Falco tinnunculus występuje w Polsce w dwóch zasadniczych ekotypach: miejskim – wyprowadzającym lęgi na wysokich budynkach i polnym – wykorzystującym gniazda innych ptaków. Masowo wykonywane remonty i ocieplenia stanowią aktualnie największe zagrożenie pustułek gniazdujących w miastach. Z tego względu w 2001 r. z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra” uruchomiono program budowy budek lęgowych instalowanych na wysokich obiektach lub drzewach. Aktualnie w projekt zaangażowało się kilka organizacji pozarządowych. Prowadzony monitoring pozwala oszacować efekty tych działań. Odnotowano wyraźny wzrost liczebności gatunku. Praca zawiera analizę skali wykorzystania przez pustułki budek montowanych w różnych warunkach.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Niektore problemy tworzenia prawa turystyki w lasach i na obszarach przyrodniczo cennych

Przeanalizowano 5 ustaw: o lasach, o usługach turystycznych, o ochronie przyrody, o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, pod kątem zawartych tam norm i ustaleń dotyczących turystyki w lasach i na obszarach przyrodniczo cennych. Stwierdzono niewielką ilość odniesień tam występujących w stosunku do problematyki turystyki przyrodniczej. Wykazano potrzebę redefinicji podstawowych pojęć, całościowej i spójnej kodyfikacji zagadnień turystyki na obszarach leśnych, usunięcia sprzeczności, błędów, niesymetryczności ustaw oraz w miarę możliwości uzupełnień w stosunku do zasady trójczłonowej koncepcji normy prawnej. Prawo powinno zmieniać się wraz z rozwojem cywilizacyjnym, przystosowywać do nowych oczekiwań i potrzeb społecznych. Leśnictwo, ochrona przyrody, turystyka to działy dużej aktywności społecznej, rozwijające się, zmieniające, stąd potrzeba zmian w prawie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Zagospodarowanie rekreacyjne lasow Warszawy w kontekscie potrzeb i oczekiwan mieszkancow stolicy

Obszary leśne położone w zasięgu miast są narażone na silną presję wypoczywających mieszkańców tychże miast. Dlatego, w celu ich ochrony należy włączyć te tereny w ogólno miejski proces planowania przestrzennego. Konieczne jest przy tym wnikliwe rozpoznanie potencjału rekreacyjnego tych terenów, określenie zasobów infrastruktury rekreacyjnej oraz potrzeb i preferencji wypoczywających. W niniejszym artykule przedstawione zostaną wyniki badań ankietowych, których celem było ustaleniem modelu aktywności rekreacyjnej społeczeństwa, w odniesieniu do środowiska leśnego. Wnioski wynikające z przeprowadzonych badań będą powinny stanowić podstawę do opracowania szczegółowej koncepcji zagospodarowania rekreacyjnego lasów miejskich Warszawy Przeprowadzone badania ankietowe odnoszące się do preferencji mieszkańców Warszawy wypoczywających na terenach lasów miejskich stolicy przeprowadzono w sierpniu i wrześniu. Ilość ankiet pozyskanych w poszczególnych kompleksach leśnych uwzględniała powierzchnię danego kompleksu oraz powierzchnię i ilość kompleksów leśnych w poszczególnych dzielnicach Warszawy. Łącznie zebrano 521 ankiet w 18-stu kompleksach leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Mazurski Trakt Konny jako przyklad szlaku konnego powstalego z inicjatywy stowarzyszenia

Mazurski Trakt Konny powstał z inicjatywy Związku Stowarzyszeń na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich. Celem MTK jest poszerzenie oferty gospodarstw agroturystycznych, stadnin i pensjonatów oraz ich promocję przez turystykę konną. W założeniu miało powstać opracowanie zawierające propozycje kilkugodzinnych i kilkudniowych wycieczek w siodle. Ta oferta została skonsultowana z właścicielami gospodarstw agroturystycznych i właściciele gruntów (głównie z nadleśnictw), po których trakt konny miał przebiegać. Podczas spotkania został ustanowiony wstępny przebieg trasy i jej oznakowanie. Projekt ten przyczynił się do powstania mapy promocyjnej gdzie były oznaczone wszystkie trasy i lokalizacje gospodarstw agroturystycznych. Tablice informacyjne zostały umieszczone we wszystkich uczęszczanych miejscach. Projekt ten może być nadal rozwijany ze względu na jego doskonałą lokalizację oraz możliwość tworzenia nowych gospodarstw agroturystycznych, poszerzenie i promocję istniejącej już oferty.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Gatunkowa różnorodność grzybów terenów leśnych Polski

Przeanalizowano listy krytyczne grzybów (z wyłączeniem list porostów
i grzybów naporostowych) pod kątem ich występowania w lasach i na
terenach związanych z ekosystemami leśnymi (m.in. wrzosowiska, polany, łąki,
poletka łowieckie, zadrzewienia) w Polsce. Wykazano, że na terenach leśnych,
w szerokim rozumieniu tego terminu, występuje 8889 gatunków, co stanowi
ponad 93% wszystkich gatunków grzybów w naszym kraju. Zestawiono taksony
wybranych grup ekologicznych i systematycznych grzybów bytujących
na terenach leśnych m.in. ektomykoryzowych (około 900 gatunków), kłębiakowych
(Glomeromycota) tworzących mykoryzy arbuskularne z drzewami
leśnymi (ok. 35 gatunków). Sporządzono wykaz bogatszych w gatunki rodzajów
podstawkowych grzybów kapeluszowych i mikroskopijnych związanych
z terenami leśnymi.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Wielki projekt malej retencji w Lasach Panstwowych

Artykuł przedstawia cele, zakres oraz założenia realizacji dwóch kompleksowych projektów małej retencji w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych i górskich w Polsce. Ponadregionalna skala oraz złożoność przygotowywanych projektów wiąże się z dużym wysiłkiem organizacyjnym. Projekty w znacznej mierze bazują na dotychczasowych doświadczeniach Lasów Państwowych w zakresie poprawy lokalnych warunków retencjonowania wody. Dodatkowo planowane rozwiązania uwzględniają uwagi specjalistów oraz postulaty zainteresowanych grup społecznych. Projekty przewidziane są do dofinansowania ze środków Funduszu Spójności Unii Europejskiej. Jednostką odpowiedzialną za koordynację prac przygotowawczych jest Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Walory turystyczne w tworzeniu i realizacji produktu turystycznego

Produkt turystyczny to kategoria niezwykle złożona. Jednym z elementów budujących go są walory turystyczne, które powszechnie uważane są za najważniejszy składnik produktu turystycznego. Z punktu widzenia gospodarki turystycznej samo występowanie walorów jest warunkiem niewystarczającym dla rozwoju turystyki. Konieczne jest właściwe ich wykorzystanie oraz promocja. Nie jest to możliwe bez świadomego zarządzania przez kwaterodawców i innych gestorów tymi walorami. Zaprezentowane wyniki badań empirycznych przeprowadzone wśród kwaterodawców (125 osób) oraz turystów (520 osób) wskazują, iż wyżej oceniane są walory przyrodnicze niż antropogeniczna, co jest związane z zakresem organizacji czasu wolnego przez kwaterodawców oraz zarządzaniem tymi walorami przez władze lokalne.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Ochrona lasow legowych i starorzeczy w Nadlesnictwie Jarocin

Zbliżone do naturalnych lasy łęgowe rosnące w dolinach dużych rzek należą do prawdziwych rzadkości. Te, które pozostały, wymagają aktywnej ochrony. Realizowany przez Nadleśnictwo Jarocin od 2002 r. projekt poprawy warunków funkcjonowania łęgów nadrzecznych zostanie zakończony w roku 2009. Na obszarze ponad 1500 ha lewostronnej terasy rzeki Warty ograniczony zostanie odpływ wód ze starorzeczy, a do zasilania części z nich wykorzystane zostaną wody rzeki Lutyni. Doświadczenia nadleśnictwa będą mogły być wykorzystane w innych podobnych rejonach i obiektach przyrodniczych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Czy bez uzytkowania, mozliwa jest aktywna ochrona przyrody?

Użytkowanie lasu jest integralną częścią prowadzenia aktywnymi metodami, ochrony przyrody. Zarówno na obszarach leśnych użytkowanych gospodarczo, jak i objętych różnymi formami ochrony. Dotyczy to również leśnych obszarów parków narodowych w Polsce, z których na przestrzeni ostatnich kilku lat, pozyskuje się średnio rocznie około 200 000 m3 surowca drzewnego oraz znacznych ilości grzybów, owoców i innych płodów runa leśnego. Zasady prowadzenia użytkowania lasu na tych terenach muszą spełniać specjalne wymogi środowiskowe, co do rozwiązań dotyczących używanych technik i technologii pracy, jak też zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa pracy wykonawcom. Dokonujący się stale rozwój technicznych i technologicznych rozwiązań w stosowanych maszynach i urządzeniach w użytkowaniu lasu, jak też postęp wiedzy o lesie, pozwalają obecnie na stosowanie metod gospodarowania w lasach z rzeczywistym minimalizowaniem uszkodzeń środowiska. Tym samym, zbliżamy się do osiągnięcia takiego poziomu prowadzenia prac w użytkowania lasu, szczególnie w zakresie pozyskiwania surowca drzewnego i transportu leśnego, w którym zaniknie podział na lasy użytkowane gospodarczo i użytkowane ochronnie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Gleby grądu subkontynentalnego - podzespołów typowego Tilio-Carpinetum typicum oraz trzcinnikowego Tilio-Carpinetum calamagrostietosum

Badania przeprowadzono w dużych kompleksach leśnych na obszarze niżu Polski wschodniej. Dla scharakteryzowania warunków bytowania grądu subkontynentalnego reprezentowanego przez dwa najbardziej rozpowszechnione podzespoły – typowy Tilio-Carpinetum typicum oraz trzcinnikowy Tilio-Carpinetum calamagrostietosum przeprowadzono badania gleboznawcze na 24 wzorcowych powierzchniach typologicznych. Praca zawiera szczegółową charakterystykę różnych typów gleb, stanowiących podłoże dwóch wspomnianych podzespołów grądu subkontynentalnego. Ukazane są również różnice właściwości glebowych, które mogą posłużyć do identyfikacji siedlisk obu podzespołów.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Piekno scenerii krajobrazu - turystyka a roznorodnosc gatunkowa biegaczowatych - przyklad badan z Puszczy Piskiej i Drawienskiego Parku Narodowego

Celem badań, podjętych na dwóch pieszych szlakach turystycznych w obszarze Puszczy Piskiej i Drawieńskim Parku Narodowym, była odpowiedź na pytania: 1. Czy lokalizacja szlaku turystycznego odnosi się do wysokiej wartości estetycznej krajobrazu i czy ten czynnik wpływa na frekwencję turystów? 2. Jaka jest wartość przyrodnicza terenów leśnych, intensywnie wykorzystywanych przez turystów? 3. Czy wartość przyrodnicza mierzona różnorodnością gatunkową tj. liczbą gatunków oraz średnią biomasą osobniczą biegaczowatych (SBO), wskazującą na zaawansowanie sukcesji jest skorelowana z wartością estetyczną krajobrazu, mierzoną wskaźnikiem piękna scenerii krajobrazu (PSK)? Nawet jeśli nie wszystkie wyniki analiz statystycznych były istotne, to im niższe jest SBO, (tj. im mniej zaawansowana jest sukcesja), tym większa ilość gatunków występowała we wnętrzu. Im wyższa była wartość piękna krajobrazu (PSK), tym więcej gatunków wystąpiło. Wykazano, że turyści preferują krajobrazy terenów o wcześniejszym stadium sukcesji i zróżnicowanej strukturze przestrzeni, tym samym większej różnorodności gatunkowej. Uzyskane wyniki studiów są zbieżne z założeniami leśnictwa zrównoważonego i dają wskazania do kształtowania atrakcyjności turystycznej leśnych obszarów cennych przyrodniczo.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Edukacja najmlodszych - dlugoterminowa inwestycja w srodowisko. Prezentacja autorskiego programu [...] realizowanego w Parku Narodowym Gor Stolowych

Kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody jest jednym z kluczowych celów ochrony środowiska. Edukację ekologiczną można i powinno się realizować na każdym szczeblu procesu zdobywania wiedzy przez człowieka, jednak największy efekt osiągniemy wychodząc do najmłodszych dzieci. Dodatkowo, jeśli edukacja ta nie jest okazjonalna a cykliczna, to wyraźnie kształtuje w odbiorcy pozytywne nawyki względem przyrody. Młody człowiek tym, czym za młodu nasiąknie, będzie procentował w późniejszym życiu. Park Narodowy Gór Stołowych w 2006 r. przystąpił do realizacji programu edukacji środowiskowej Czym skorupka za młodu nasiąknie… czyli jak pokochać przyrodę, żeby ona pokochała nas. Jest to program autorski Gorczańskiego Parku Narodowego. Adresatami są nauczyciele i uczniowie klas I – III szkoły podstawowej. Główne założenia programu określają, że najbardziej efektywną metodą w procesie edukacji jest praca z jedną grupą dzieci przez kilka lat. Program obejmuje cykl 10 zajęć w każdej z klas. W klasie I uczniowie są uwrażliwiani na przyrodę, w klasie II zdobywają wiedzę, a w III uczą się chronić przyrodę w swoim otoczeniu. Od 2006 roku programem objętych zostało ok. 2000 nauczycieli nauczania zintegrowanego. Pieczę nad tą rzeszą ludzi sprawuje ponad 60 koordynatorów terenowych z całego kraju, którzy mają za zadanie między innymi przeszkolić grono pedagogiczne do prowadzenia zajęć z dziećmi oraz wyposażyć w materiały dydaktyczne do pracy. W listopadzie 2006 r. w Parku Narodowym Gór Stołowych odbyły się pierwsze warsztaty dla nauczycieli biorących udział w programie – rozpoczęto tym samym długoterminową współpracę z okolicznymi szkołami – jako niewątpliwą inwestycję w środowisko w trosce o jego stan dzisiaj jak i w przyszłości.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Termopreferendum i fotopreferendum oraz aktywność dobowa imagines kornika drukarza Ips typographus (L.) i rytownika pospolitego Pityogenes chalcographus (L.) (Coleoptera, Curculionidae, Scolytinae)

Głównymi czynnikami, warunkującymi występowanie i rozwój
owadów, są światło i temperatura. Mają one zasadniczy wpływ na zasięg
występowania gatunku, jego liczebność oraz rozrodczość, przebieg ich procesów
życiowych oraz aktywność dobową. Do badań nad termo- i fotopreferendum
oraz rytmiką aktywności dobowej wybrano dwa gatunki korników:
Ips typographus i Pityogenes chalcographus ze względu na ich duże znaczenie
jako najważniejszych szkodników kambiofagicznych drzewostanów świerkowych.
Badania nad termopreferendum i fotopreferendum imagines przeprowadzono
w warunkach laboratoryjnych, a nad aktywnością dobową w warunkach
terenowych w Tatrzańskim Parku Narodowym. Graniczne temperatury,
przy których chrząszcze jeszcze wykazywały aktywność ruchową wynosiły
zarówno u kornika drukarza jak i u rytownika pospolitego 26,1°C i 32,0 °C,
natomiast temperatury preferowane – odpowiednio 29,1-30,0°C i 28,1-29,0°C.
W przypadku fotopreferendum graniczne wartości natężenia światła wynosiły
u I. typographus 250-8000 luksów, a u P. chalcographus 250-10000 luksów,
natomiast preferowane warunki oświetlenia odpowiednio 4000 luksów i 7000
luksów. Okres aktywności określany na podstawie przylotu chrząszczy po pułapek
feromonowych trwał u obu gatunków od godz. 7,00 do 19,00, przy czym
u kornika drukarza występowały dwa szczyty aktywności (większy w godz.
11,00-14,00 i mniejszy w godz. 16,00-18,00), natomiast u rytownika pospolitego
tylko jeden w godz. 13,00-16,00.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Wybrane zagadnienia z zakresu ksztaltowania krajobrazu lesnego w otoczeniu drog

Drogi odgrywają szczególną rolę w rozwoju turystyki i rekreacji. Zapewniają dostępność obszarów atrakcyjnych turystycznie, umożliwiają turystom zwiedzanie i poznawanie nowych miejsc. Drogi, ze względu na swoją funkcję powinny być tak prowadzone żeby pozwalały na percepcję walorów widokowych terenu, nie powodując przy tym dewastacji krajobrazu. Nader często rozważania nad harmonijnym połączeniem drogi z otaczającym krajobrazem, zwiększeniem jej atrakcyjności wizualnej sprowadzają się do kwestii odpowiedniego kształtowania szaty roślinnej, przy czym prace te tylko w nieznacznym zakresie dotyczą lasu. Tymczasem ściana lasu może pod wpływem określonych zabiegów hodowlanych, czy inżynieryjnych stanowić nie tylko bardzo atrakcyjny element krajobrazu, ale przyczyniać się również do wzrostu bezpieczeństwa na drogach. W artykule przedstawione zostaną zagadnienia związane z oceną atrakcyjności krajobrazu leśnego wzdłuż dróg oraz wynikające stąd wytyczne dotyczące możliwości jego kształtowania. Zalecenia te są rezultatem aktualnie prowadzonych badań, finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Przyrodniczo-krajobrazowy projekt granicy rolno-lesnej w srodkowej czesci Beskidu Sredniego miedzy Skawa a Raba

W artykule przedstawiono niektóre wyniki badań prowadzonych w latach 2005–2008. Główne cele pracy to zaprojektowanie granicy rolno-leśnej i poznanie jej aktualnej dynamiki. Badania realizowano przy użyciu metod analiz kartograficznych (ortofotomap w skali 1:5 000 i 1:10 000 i map topograficznych 1:10 000, 1:25 000) oraz badań terenowych z wykorzystaniem odbiornika GPS dla skartowania odłogów i antropogenicznych nasadzeń drzew. Wyniki wskazują na dużą dynamikę zmian użytkowania ziemi oraz potrzebę korekty w strukturze użytków rolnych i wzrostu powierzchni leśnej.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Multimedia w edukacji

Rozważania na temat wykorzystania multimediów w edukacji rozpoczniemy od postawienia trzech pytań: 1. Co wiemy o nauczaniu? 2. Co wiemy o uczniu? 3. Co wiemy o multimediach? Odpowiedzi udzielone w tym artykule nie będą ani wyczerpujące, ani bezdyskusyjne. Pozwolą jednak umiejscowić dialog o edukacyjnej roli multimediów w odpowiednim kontekście. Pokażą to zagadnienie ze świadomie wybranej przez nas perspektywy, która każe organizatorom procesu kształcenia koncentrować się na procesie nauczania – w centrum którego jest uczeń – nie zaś na samym medium, technologii czy też szeroko rozumianym produkcie edukacyjnym (e-podręczniku, witrynie internetowej, gablocie, ekspozycji itd.).

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Ocena mozliwosci realizacji restytucji raka szlachetnego do wod srodlesnych na podstawie doswiadczen reintrodukcji tego gatunku w Zaborskim Parku Krajobrazowym

W pracy została opisana akcja pomyślnej restytucji raka szlachetnego do wód Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Wyniki działań na rzecz ratowania zagrożonego gatunku zostały przeanalizowane względem przydatności wód administrowanych przez Lasy Państwowe do celów odtwarzania populacji raka szlachetnego w Polsce.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Miejsce konkursow tematycznych we wspolpracy nadlesnictw LP ze szkolami

Prowadzenie skutecznych działań z zakresu edukacji przyrodniczo-leśnej przez Lasy Państwowe nie jest możliwe bez nawiązania współpracy ze szkołami. W świetle przeprowadzonych badań m.in. nad współpracą szkół z nadleśnictwami LP w 2003 i 2004 r. wynika, że średnio w Polsce jedno nadleśnictwo współpracuje z 10 szkołami podstawowymi. Podjęcie współpracy przez szkoły i nadleśnictwa prowadzi m.in. do częstszego uczestnictwa młodzieży szkolnej w zorganizowanych zajęciach edukacyjnych w lesie. Nauczyciele, którzy wzięli udział w badaniu, najczęściej dowiadywali się o możliwości współpracy bezpośrednio od pracowników nadleśnictw. Jednocześnie spośród usług edukacyjnych oferowanych przez różne instytucje (tj. Lasy Państwowe, parki narodowe, parki krajobrazowe, organizacje ekologiczne, Polskie Towarzystwo Turystyki Krajoznawczej i in.) nauczyciele najczęściej korzystali z oferty edukacyjnej przygotowanej przez Lasy Państwowe. Leśnicy, którzy wzięli udział w badaniu, w ramach współpracy ze szkołami najchętniej proponują zorganizowanie, przeprowadzenie, współorganizację konkursów tematycznych. Tymczasem oczekiwania nauczycieli względem Lasów Państwowych, i wyobrażenia leśników o oczekiwaniach nauczycieli, nie zawsze pokrywają się ze sobą. Są z reguły większe, gdy szkoła nawiązała współpracę z nadleśnictwem. Z kolei leśnicy mają różne wyobrażenia o potrzebach nauczycieli, m.in. w zależności od wyposażenia terenu nadleśnictwa w obiekty edukacyjne.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Srodowiskowe aspekty turystyki i rekreacji w ekosystemach Lesnego Kompleksu Promocyjnego 'Lasy Mazurskie'

Różnorodność form turystycznego udostępnienia tego regionu związanych z bogactwem walorów przyrodniczych, krajobrazowych oraz kulturowych, różne rodzaje turystyki, które mogą być uprawiane w Puszczy Piskiej na akwenach jezior mazurskich oraz na obszarach wiejskich rozwijane często żywiołowo, pozostawiają wiele negatywnych konsekwencji ekologicznych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Zmiany awifauny leśnej Polski na tle działań gospodarczych, zmian klimatycznych i zaburzeń przyrodniczych

Ptaki mogą szybko reagować zmianami liczebności zarówno na
negatywne, jak również korzystne zmiany zachodzące w ekosystemach. Z tego
względu ptaki są uznawane za dobre gatunki wskaźnikowe jakości środowiska,
a niektóre także za gatunki parasolowe. W ramach Monitoringu Ptaków
Polski w 21 podprogramach gromadzone są dane dotyczące ok. 162 gatunków
ptaków lęgowych. Wskaźnik liczebności pospolitych ptaków leśnych Forest
Bird Index wyliczany jest w oparciu o dane dotyczące 34 rozpowszechnionych
gatunków, które związane są z terenami leśnymi. Są to ptaki niewyspecjalizowane,
zasiedlające różnego typu środowiska z obecnością drzew. Wartość FBI
w latach 2000-2014 wzrosła o 25%. Wzrostowy trend wskaźnika FBI nie daje
bezpośrednich podstaw do oceny jakości gospodarki leśnej w polskich lasach.
Wzrost liczebności wykazuje także większość gatunków ptaków szponiastych
oraz żuraw Grus grus. Spośród leśnych specjalistów trendy wzrostowe mają
dzięcioły, jarząbek Tetrastes bonasia oraz sowy, silne spadki głuszec Tetrao
urogallus oraz cietrzew Lyrurus tetrix. Przyczynami obserwowanych zmian
liczebności i zasięgów ptaków leśnych są przede wszystkim wzrost lesistości
oraz ocieplenie klimatu, sprzyjające wzrostowi liczebności migrantów krótkodystansowych
oraz przesuwaniu północnej granicy zasięgu przez gatunki
południowoeuropejskie. Częściowo na obserwowane trendy wpływa także
pozytywnie gospodarka leśna. Zmiana awifauny następuje także w wyniku
zaburzeń. Na obszarze zniszczonego lasu wysoką liczebność osiągają gatunki
wstępnej fazy sukcesji leśnej lelek Caprimulgus europaeus, lerka Lullula arborea
oraz lokalnie cietrzew.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Interakcje międzygatunkowe w świecie grzybów nadrzewnych

Na sukces w zasiedlaniu drewna przez konkretne gatunki grzybów
nadrzewnych wpływają różne czynniki, między innymi skuteczne rozprzestrzenianie
diaspor, szybkie kiełkowanie zarodników, tempo wzrostu grzybni, czy
zdolność do wykorzystania organicznych związków dostępnych w uprzednio
nieskolonizowanych zasobach. Z czasem substrat kolonizują kolejne gatunki
grzybów, co doprowadza do pojawienia się oddziaływań międzygatunkowych.
Najczęstszym rodzajem interakcji występujących pomiędzy grzybami rozkładającymi
drewno jest konkurencja. Interakcje mogą znacząco zmienić rolę
danego gatunku w substracie, dlatego też niektóre grzyby mają potencjał do
biologicznej kontroli patogenów drzew na terenach leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne