rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Uniwersalne cechy temperatury śląskiej „TŚ” w normowaniu czasu pracy i bezpieczeństwa cieplnego górników w środowiskach pracy kopalń głębokich.

W artykule przeprowadzono analizę czterech wskaźników klimatu, efektywnej temperatury amerykańskiej, temperatury zastępczej klimatu, „cooling power” i temperatury śląskiej, pod kątem ich przydatności do wykorzystania w normowaniu czasu i bezpieczeństwa pracy w kopalniach. W układzie współrzędnych (ts; tw) temperatura termometru suchego i temperatura termometru wilgotnego, wyznaczono izolinie wymienionych wskaźników. Podano propozycję normy klimatycznej dla górnictwa opartej na wartościach temperatury śląskiej „TŚ”, określającej bezpieczne dla zdrowia parametry klimatu i czas pracy górnika. TŚ < 26 stopni Celsjusza – nieograniczony czas pracy (8 godzin), 26 stopni Celsjusza =< TŚ < 30 stopni Celsjusza – 6-ciogodzinny czas pracy, TŚ >= 30 stopni Celsjusza – praca zabroniona z wyjątkiem prowadzenia akcji ratowniczych. Udowodniono, że propozycja powyższej górniczej normy klimatycznej opartej na temperaturze śląskiej „TŚ” posiada znaczenie uniwersalne, ponieważ może być stosowana w kopalniach węgla, rud i soli.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metoda oceny stanu wyłącznika na podstawie spróbkowanych sygnałów elektrycznych

W artykule przedstawiono metodę monitorowania stanu wyłącznika w trakcie normalnej pracy. Polega ona na rejestracji wszelkich sygnałów elektrycznych dostępnych z wyłącznika w momencie przeprowadzania operacji otwórz lub zamknij, a następnie poddaniu ich analizie przez system ekspercki. Metoda jest elementem systemu e-diagnostyki urządzeń rozdzielnic. Akwizycja danych pomiarowych w postaci spróbkowanych sygnałów analogowych i cyfrowych odbywa się za pomocą urządzeń kontrolno-pomiarowych połączonych z wyłącznikami. Dane są przesyłane do koncentratorów - po jednym w rozdzielni - gdzie jest zainstalowany system ekspercki.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura i elementy systemu wykrywania pożarów przenośników taśmowych

W artykule przedstawiono strukturę i elementy systemu wykrywania pożarów na trasie przenośników taśmowych w kopalniach węgla kamiennego. System umożliwia wykrycie początkowej fazy pożaru na podstawie analizy pomiarów, realizowanych przez czujniki rozmieszczone wzdłuż trasy przenośnika taśmowego, kontrolujące atmosferę i temperaturę wokół przenośnika taśmowego. W skład czujnika wchodzą detektory: tlenku węgla, cyjanowodoru oraz czujniki dymu i przyrostu temperatury. Struktura systemu oparta jest o system SMP-NT/* lub RELIA (stosowany w kopalniach hiszpańskich). Dodatkową zaletą układu jest możliwość pracy lokalnej w systemie APIS RELIA, co daje możliwość zastosowania monitorowania zagrożenia poza środowiskiem kopalń. Badania systemu przeprowadzono w kopalni San Nicolas w Mides (Hiszpania) oraz sztolni doświadczalnej w CSRG Bytom. Do symulacji pożaru użyto kilku rodzajów próbek taśm produkowanych głównie w Polsce przez FTT Wolbrom oraz jedną próbkę taśmy używanej w kopalniach hiszpańskich przez koncern HUNOSA. Wyniki pozwoliły na opracowanie algorytmu wstępnego wykrywania zagrożenia pożarem na trasie przenośnika taśmowego.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wymagania, konstrukcja i badania rozdzielnicy średniego napięcia budowy przeciwwybuchowej w wykonaniu ognioszczelnym typu PREM-GO

W artykule omówiono wynikające z przepisów wymagania dla rozdzielnic elektroenergetyczych średniego napięcia budowy przeciwwybuchowej. Przedstawiono przesłanki do podjęcia prac konstrukcyjnych nad nowym polem rozdzielczym budowy przeciwwybuchowej. Zaprezentowano konstrukcję nowego pola rozdzielczego. Omówiono zakres badań obwodów elektrycznych niskiego napięcia i średniego napięcia oraz osłony ognioszczelnej pola rozdzielczego budowy przeciwwybuchowej.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane kryteria oceny i doboru izolacji elektroenergetycznych kabli górniczych

W artykule przedstawiono rodzaje izolacji stosowanych w górniczych kablach elektroenergetycznych w zależności od wartości napięcia znamionowego i konstrukcji kabli. Podano podstawowe właściwości materiałów izolacyjnych. Ustalono kryteria oceny i doboru izolacji, uwzględniające wymagania w zakresie bezpieczeństwa eksploatacji i pewności ruchowej zasilania maszyn. W postaci tabelarycznej zestawiono obliczone wartości obciążalności prądowej, rezystancji izolacji doziemnej, pojemności doziemnych i jednostkowych prądów ziemnozwarciowych dla kabli w izolacji polwinitowej z polietylenu termoplastycznego i usieciowanego. Na podstawie przeprowadzonej analizy ustalono optymalne, z punktu widzenia potrzeb ruchu górniczego, typy kabli.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badanie zjawisk zachodzących w trójfazowych nawrotnych przekształtnikach tyrystorowych z wykorzystaniem modeli symulacyjnych

W artykule przedstawiono szczegółową analizę dwóch rodzajów trójfazowych nawrotnych przekształtników tyrystorowych — układu z prądem obwodowym oraz układu z blokadą prądu obwodowego — umożliwiającą wnikliwy ogląd zjawisk zachodzących w tego typu układach. Rezultatem są wyniki badań symulacyjnych przeprowadzonych w środowisku IsSpice na opracowanych w tym celu modelach.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ewolucyjny dobór parametrów regulatorów PI w układzie sterowania polowo-zorientowanego z silnikiem pierścieniowym

Współczesne układy napędowe z silnikami indukcyjnymi (w tym pierścieniowymi) budowane są z wykorzystaniem przemienników częstotliwości, często z możliwością odzyskiwania energii. Są to układy z bezpośrednim sterowaniem momentem lub ze sterowaniem polowo-zorientowanym. W niniejszej pracy wykorzystując algorytm ewolucyjny dobrano wartości nastaw regulatorów (strumienia, prędkości, momentu elektromagnetycznego i prądów) w układzie sterowania polowo-zorientowanego z silnikiem pierścieniowym s211e44. Funkcją uczącą była skokowa zmiana wartości prędkości obrotowej oraz skokowo zadana zmiana momentu obciążenia podczas pracy silnika. Układ sterowania zweryfikowano przy pomocy pakietu MATLAB/Simulink.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Program certyfikacji wyrobów na zgodność z dyrektywą maszynową w Centrum Badań i Certyfikacji Instytutu EMAG

W artykule opisano zasady oraz proces certyfikacji wyrobów na zgodność z dyrektywą maszynową 2006/42/WE. Omówiono najważniejsze zagadnienia i definicje z dyrektywy maszynowej oraz kluczowych norm z nią zharmonizowanych: PN-EN ISO 12100, PN-EN 62061 oraz PN-EN ISO 13849. Opisano ocenę ryzyka, na którą składają się analiza ryzyka oraz ewaluacja ryzyka. Przedstawiono proces zmniejszania ryzyka w trzech krokach: rozwiązań konstrukcyjnych bezpiecznych samych w sobie, technicznych środków ochronnych i uzupełniających środków ochronnych oraz informacji dotyczących użytkowania. Omówiono zastosowanie norm PN-EN ISO 13849-1 i PN-EN 62061 oraz wynikających z nich poziomów bezpieczeństwa PL i SIL. W celu określenia wymaganego poziomu zapewnienia bezpieczeństwa PLr oraz poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa SIL przytoczono graf ryzyka oraz matrycę przypisania SIL. Przedstawiono procedurę uproszczoną dla funkcji bezpieczeństwa, złożonej ż podsystemów o określonych parametrach SIL/PL oraz w przypadku, gdy użyte podsystemy nie posiadają określonych parametrów SIL/PL.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcja sterowania maszyny elektrycznej z zastosowaniem automatycznego systemu dialogowego

W artykule przedstawiono koncepcję sterowania maszyny elektrycznej z zastosowaniem automatycznego systemu dialogowego opartego na języku Python i utworzonej w tym języku bazie wiedzy. System dialogowy pozwala nawiązać kontakt w języku naturalnym pomiędzy użytkownikiem i botem. Bot analizuje zdania użytkownika i generuje swoje zdania. Język naturalny jest zdefiniowany za pomocą metod formalnych, w tym gramatyk precedensyjnych i automatów skończonych. Opracowano w języku Python program, który pozwala prowadzić rozmowę pomiędzy użytkownikiem i botem. W końcowym etapie kod programu w języku Python jest przekształcany do języka wewnętrznego mikrokontrolera za pomocą modułu PyMite. System dialogowy może być użyty do sterowania maszyn elektrycznych w górnictwie i zwiększenia poziomu bezpieczeństwa.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przetwornik prądowo-napięciowy ze zmodyfikowanym rdzeniem amorficznym do pomiarów prądowych przebiegów odkształconych

W artykule zaprezentowano i omówiono wyniki badań właściwości metrologicznych przetwornika prądowo-napięciowego z zastosowanym zmodyfikowanym rdzeniem amorficznym przydatnym do pomiarów prądowych, zwłaszcza przebiegów odkształconych w układach napędowych. Wyznaczono wartości błędów prądowych i kątowych przetwornika w szerokim zakresie zmian wartości skutecznych i częstotliwości mierzonych prądów.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania możliwości zwiększenia efektywności pracy przenośnika taśmowego poprzez wymianę podstawowych elementów transportowych

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących określania wpływu zmiany wybranych parametrów fizycznych podstawowych elementów transportowych przenośnika taśmowego (taśma i krążniki) na sprawność elektryczną i poziomy poboru mocy czynnej przez układ napędowy, a także zaprezentowano oszacowane wartości wypadkowych oporów ruchu wpływających na wartość strat mocy i dynamikę pracy urządzenia.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane zagadnienia zarządzania odpadami elektrycznymi i elektronicznymi w świetle obowiązujących przepisów i propozycji ich zmian

Niniejszy artykuł porusza ważny aspekt ochrony środowiska związany z zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym. Masowa produkcja tego typu urządzeń we wszystkich gałęziach przemysłu, a także częsta wymiana zużytego sprzętu na nowy generuje problem recyklingu wycofanych z eksploatacji „elektrośmieci”. Problem ten stanowi poważne zagrożenie dla środowiska naturalnego, stąd jednym z celów artykułu jest zwiększenie świadomości ekologicznej zarówno wśród osób prawnych, jak i zwykłych obywateli. W niniejszym opracowaniu przedstawiono problematykę gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE) w Polsce. Omówiono regulacje prawne oraz zmiany w zagospodarowaniu tego typu odpadów od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a także przedstawiono model zarządzania odpadami na przykładzie Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG. W tym kontekście artykuł ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do rejestracji swojej działalności w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska (GIOŚ).

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocena struktury wiekowej, stażu pracy i ciężkości warunków pracy wykonywanej przez górników w kopalniach podziemnych węgla

W artykule przedstawiono dane statystyczne związane ze strukturą zatrudnienia dołowych pracowników kopalń węgla kamiennego trzech spółek węglowych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Analiza zatrudnienia obejmowała pracowników trzech głównych oddziałów kopalń: eksploatacyjnych, przygotowawczych i szybowych. Zestawiono informacje na temat liczby zatrudnionych, zajmowanych stanowisk oraz przedziałów wiekowych. Zamieszczono także — w formie przykładu — wyniki pomiarów i obliczeń dotyczących cieplnych warunków pracy w badanych oddziałach.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie systemu zarządzania energią w firmie zgodnie z wytycznymi norm i standardów

Artykuł dotyczy aktualnej tematyki zwiększania efektywności energetycznej w firmach. We wprowadzeniu omówiono problem coraz większego zapotrzebowania na energię w skali całej gospodarki. Jednocześnie zwrócono uwagę na nieefektywne wykorzystywanie dostępnych zasobów energii i wymieniono główne przyczyny tej sytuacji. Następnie scharakteryzowano oferowane na rynku nowoczesne komputerowe systemy zarządzania energią (EMS — Energy Management System) oraz wskazano zalety stosowania takich systemów. Przedstawiono etapy budowy systemu EMS i działań organizacyjnych wymaganych do wprowadzenia zarządzania energią do struktury organizacyjnej firmy, zgodnie z wytycznymi normy PN-EN ISO 50001 oraz ogólnie stosowanymi standardami ISO 9001 i ISO 14001. W końcowej części artykułu zaprezentowano przykłady systemów EMS zastosowanych w firmie telekomunikacyjnej i w zakładzie górniczym. W podsumowaniu wyrażono nadzieję, że korzyści wynikające z zastosowania systemów EMS mogą stanowić zachętę dla zainteresowanych firm do kształtowania swojej polityki energetycznej przy użyciu takich systemów.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przyszłościowe wymagania dotyczące projektowania urządzeń budowy przeciwwybuchowej

W artykule przedstawiono wymagania techniczne, jakie będą musiały spełniać urządzenia elektryczne budowy przeciwwybuchowej, w związku z ustanowieniem nowego wydania normy EN 60079-0, oraz urządzenia zabezpieczające, w związku z koniecznością realizowania przez nie funkcji z wymaganym poziomem niezawodności, określonym według normy PN-EN 50495:2013.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Diagnostyka silnika synchronicznego oparta na rozpoznawaniu dźwięku z zastosowaniem FFT i GSDM

Zamierzeniem pracy jest przedstawienie metody rozpoznawania dźwięku silnika synchronicznego wykorzystującej FFT i GSDM. Badania rozpoznawania dźwięków przeprowadzono dla silnika synchronicznego podczas pracy bez uszkodzeń, ze zwarciem zezwojów w obwodzie stojana, z jedną przerwą w obwodzie stojana i z trzema przerwami w obwodzie stojana. Wyniki badań potwierdzają dużą skuteczność rozpoznawania dźwięku w silniku synchronicznym.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Diagnostyka silnika synchronicznego oparta na analizie spektrum sygnałów akustycznych

Przedstawiono koncepcję badania sygnałów akustycznych stanów przedawaryjnych silnika synchronicznego. Zastosowano algorytmy przetwarzania i analizy sygnałów akustycznych, w tym algorytm FFT i klasyfikator Nearest Mean z metryką kosinusową. Zaimplementowano oprogramowanie do rozpoznawania dźwięków. Przeprowadzono badania dla sygnałów akustycznych stanów przedawaryjnych. Wyniki badań potwierdzają poprawne działanie systemu rozpoznawania dźwięku w silniku synchronicznym.

Czasopismo: Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksperymentalna metoda wyznaczenia współczynników podatności magnetycznej χ ferroolejów o różnym stężeniu cząstek magnetycznych

W niniejszym artykule została zaprezentowana budowa stanowiska badawczego
do eksperymentalnego wyznaczenia współczynników podatności magnetycznej χ ferroolejów o różnym stężeniu cząstek magnetycznych oraz została przedstawiona
analiza wyników pozyskanych tą metodą. Zewnętrzne, jednorodne, stałe
pole magnetyczne uzyskano za pomocą dwóch płytek stałych magnesów umieszczonych
równolegle, a zmiany wartości pola zadawano poprzez możliwość kontrolowanego
przemieszczania tych magnesów względem siebie. Pomiędzy magnesami
umieszczona została próbka badanego oleju, a wartości natężenia pola
magnetycznego pomierzono z użyciem miernika indukcji pola magnetycznego
Smart Magnetic Sensor SMS 102. Badaniom poddano ferrooleje o wybranych
stężeniach cząstek magnetycznych, tj.: 8%, 6%, 4% oraz 2% objętościowo.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Podstawy stochastycznego opisu hydrodynamicznej teorii smarowania

Głównym powodem generowania zmian losowych w czasie eksploatacji poprzecznych łożysk ślizgowych, nie wyłączając biołożysk a w szczególności mikrołożysk, jest stochastycznie zmieniająca się chropowatość w skali mikro i nano dwóch współpracujących powierzchni, a także probabilistycznie zmienne impulsy zewnętrzne wywołane drganiami lub mikrodrganiami układu łożyskowego oraz zewnętrznej jego obudowy. Oba wymienione czynniki powodują stochastyczną zmianę wysokości szczeliny łożyskowej w takim zakresie, że ma to wpływ na rozkłady prędkości czynnika smarującego, rozkłady ciśnienia hydrodynamicznego, wartości sił nośnych, wartości momentów tarcia, współczynniki tarcia oraz na końcowym etapie na zużycie. Celem badań w niniejszej pracy jest przedstawienie podstawowych zasad dotyczących wykorzystania metod stochastycznych przy rozwiązywaniu problemów hydrodynamicznej teorii smarowania poprzecznych łożysk ślizgowych z uwzględnieniem odchylenia standardowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne materiału ciernego stosowanego na hamulce

W artykule przedstawiono właściwości tribologiczne, takie jak średni i chwilowy współczynnik tarcia, zużycie i temperaturę dla skojarzenia trącego materiał cierny MKW-50A/żeliwo wysokochromowe EN-GJN-HV600(XCr14). Badania przeprowadzono przy użyciu maszyny tarciowo-zużyciowej typu Amsler.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Badania porównawcze odporności na zużycie przez tarcie azotowanych i nawęglanych stali konstrukcyjnych

W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości tribologicznych azotowanych
i nawęglanych stali konstrukcyjnych 18HGT i 20MnCr5. Zauważono
wprost proporcjonalną zależność ich odporności na zużycie od wartości nacisków
powierzchniowych. Jednakże właściwości tarciowo-zużyciowe warstw
nawęglanych i azotowanych nie wykazały znaczących różnic.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ procesów technologicznych na zużycie frettingowe w połączeniu wciskowym

W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu wybranych procesów obróbki wykańczającej warstwy powierzchniowej (rolowanie, azotowanie, hartowanie powierzchniowe i molibdenowanie) na rozwój zużycia frettingowego w połączeniu wciskowym. Badania zostały przeprowadzone na modelu połączenia koło–oś zestawu kołowego. Wykazano, że dodatkowa obróbka powierzchni poprzez azotowanie, hartowanie lub molibdenowanie w znacznym stopniu ogranicza rozwój zużycia frettingowego.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Dodatkowe opory ruchu przenośnika zgrzebłowego rurowego

Jedną z istotnych wad przenośników zgrzebłowych rurowych są znaczne opory ruchu i powodowane nimi zużycie ścierne rynien i zgrzebeł. Dlatego do racjonalnego projektowania tych przenośników istotna jest znajomość nie tylko oporów podstawowych, ale i dodatkowych, które były przedmiotem analizy w tej pracy.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Polowe badania odporności na zużycie ścierne lemieszy płużnych wykonanych ze stali z dodatkiem boru

Przedstawiono wyniki badań trwałości i zużycia lemieszy płużnych wykonanych z trzech gatunków stali z dodatkiem boru: Hardox 500, B27 oraz stali stosowanej przez firmę Lemken. W trakcie badań wykonywana była orka siewna na glebach piaszczystych. W celu oceny zużycia lemieszy ustalono zmianę ich obrysu, ubytek grubości, szerokość pasma zużycia powstałego na powierzchni przyłożenia, chropowatość powierzchni roboczej oraz ubytek masy. Stwierdzono porównywalną odporność na zużycie ścierne badanych stali, przy czym między badanymi elementami występowały względnie niewielkie różnice w zużyciu.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Właściwości tribologiczne warstw hybrydowych typu CrC+(Ni-Mo)+CrN

W pracy omówiono wyniki badań dotyczących właściwości tribologicznych warstw hybrydowych typu CrC+(Ni-Mo)+CrN wytwarzanych na powierzchni stali 4H13 w połączonych procesach: obróbce galwanicznej, chromowania próżniowego, obróbce PVD metodą łukowo-próżniową. Właściwości tribologicznych próbek z warstwami oceniano metodą trzy wałeczki–stożek. Badania porównawcze wykazały, że odporność na zużycie przez tarcie warstw hybrydowych typu CrC+(Ni-Mo)+CrN jest kilka razy większa od odporności warstw duplex typu CrC+(Ni-Mo) wytworzonych w procesie chromowania próżniowego na stali pokrytej powłoką elektrolityczną, jak również warstw węglikowych typu CrC.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ zawartości dwusiarczku molibdenu w elektrolicie na właściwości tribologiczne anodowych powłok tlenkowych

W pracy przedstawiono ocenę przydatności modyfikowania dwusiarczkiem molibdenu anodowych powłok tlenkowych na stopach aluminium w celu poprawy właściwości tribologicznych powłok Al2O3. Powłoki tlenkowe wytwarzano metodą anodowania twardego na stopie aluminium EN AW-5251 w elektrolicie wieloskładnikowym modyfikowanym dwusiarczkiem molibdenu w postaci proszku o ziarnach poniżej 20 mikrometrów, stosując różne stężenia MoS2 w elektrolicie (0 do 80 g/l). Badania tribologiczne anodowych powłok tlenkowych modyfikowanych MoS2 prowadzono w niesmarowanym skojarzeniu ślizgowym z tworzywem polimerowym PEEK/BG na stanowisku badawczym T-17, w ruchu posuwisto-zwrotnym, w warunkach symulujących współpracę tłok–uszczelnienie siłowników pneumatycznych bezsmarowych. Uzyskane wyniki badań wskazują na istotne obniżenie współczynnika tarcia skojarzenia ślizgowego tworzywo PEEK/BG–anodowa powłoka tlenkowa oraz obniżenie zużycia polimerowego tribopartnera w wyniku zastosowania modyfikacji powłoki tlenkowej poprzez MoS2, w szczególności przy zastosowaniu 60 g/l proszku dwusiarczku w elektrolicie. Efektem modyfikacji powłok Al2O3 dwusiarczkiem molibdenu jest również znaczne skrócenie czasu docierania badanego skojarzenia.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Modelowanie niezawodności układu narzędzie-przedmiot obrabiany skojarzeń tribologicznych w procesie ciągnienia wielostopniowego

Zużywanie się narzędzi w procesie ciągnienia jest scharakteryzowane przez zjawiska powierzchniowe zachodzące w ich warstwie wierzchniej. W czasie współpracy elementarnych powierzchni styku istotną rolę odgrywa proces odkształceń materiału ciągnionego. W pracy podjęto próbę określenia związku między intensywnością zużywania się powierzchni roboczej oczek ciągadeł, a niezawodnością tego skojarzenia tribologicznego. Przedstawiono wyniki z przeprowadzonych badań stanu warstwy wierzchniej oczek ciągadeł. Trwałość i niezawodność narzędzi w procesie ciągnienia ma swój aspekt mikroskopowy. Procesy mikroskopowe, zachodzące w obszarach styku mikronierówności powierzchni, powodują trwałe zmiany o charakterze niszczącym w skali makroskopowej.

Czasopismo: Tribologia
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna