rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Popularyzacja wiedzy na temat specyfiki rozwojowej okresu adolescencji w środowisku rodzinnym

Wprowadzenie. Okres adolescencji to czas zmian dokonujących się w wielu wymiarach życia młodego człowieka. Jedną z nich są przeobrażenia w funkcjonowaniu w środowisku rodzinnym, czego wynikiem jest konieczność ponownej refleksji nad relacjami rodzic – nastolatek. Zadanie to stoi głównie po stronie osób dorosłych. Istotna wydaje się zatem znajomość psychospołecznych mechanizmów oraz zadań rozwojowych okresu adolescencji.
Cel. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na konieczność popularyzacji wiedzy na temat specyfiki rozwojowej okresu adolescencji w środowisku rodzinnym.
Materiały i metody. W pracy przedstawiono rozważania teoretyczne oscylujące wokół psychospołecznej charakterystyki okresu młodości oraz dokonano analizy potrzeby popularyzacji wiedzy na temat specyfiki rozwojowej okresu adolescencji w środowisku rodzinnym.
Wyniki. Podkreślona w artykule potrzeba świadomości wagi niniejszej problematyki wśród pedagogów może stanowić przyczynek do dalszych eksploracji naukowo-badawczych oraz działań praktycznych zmierzających do rozwoju relacji pomiędzy nastolatkami a rodzicami.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Psychologiczna charakterystyka perfekcjonizmu u młodzieży

Cel. Celem pracy jest porównanie nasilenia perfekcjonizmu u badanych osób z uwzględnieniem ich podziału na płeć, miejsce zamieszkania oraz strukturę rodziny. Analizie poddano zależności między nasileniem perfekcjonizmu a wiekiem badanych, ich osiągnięciami szkolnymi oraz poziomem wykształcenia rodziców. Badaniami objęto grupę 345 osób (198 dziewcząt i 147 chłopców) w wieku od 12 do 16 lat.
Metody. Zastosowano Wielowymiarowy Kwestionariusz do Badania Perfekcjonizmu FMPS autorstwa Frosta w tłumaczeniu i opracowaniu Stanisławy Tucholskiej oraz ankietę socjodemograficzną autorstwa Justyny Świerczyńskiej.
Wyniki i wnioski. Otrzymane wyniki informują o występowaniu istotnych różnic w zakresie nasilenia perfekcjonizmu i jego wymiarów między badanymi dziewczętami i chłopcami, osobami mieszkającymi w mieście i na wsi oraz wychowującymi się w rodzinach pełnych i niepełnych. Znaczące zależności ujawniono ponadto między perfekcjonizmem badanych, a ich wiekiem, osiągnięciami szkolnymi oraz poziomem wykształcenia rodziców. Otrzymane wyniki informują, że chłopcy mają wyższy poziom perfekcjonizmu niż dziewczęta. Neurotyczny perfekcjonizm łączy się ze starszym wiekiem badanych dziewcząt. Adaptacyjny perfekcjonizm
łączy się z zamieszkiwaniem w mieście, wychowaniem się w rodzinie pełnej, wyższym wykształceniem rodziców, wyższą średnią ocen i pozytywną oceną siebie jako ucznia.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Sposoby wspierania motywacji do uczenia się w alternatywnym modelu edukacji – perspektywa rodziców uczniów w młodszym wieku szkolnym

Wprowadzenie. Problematyka motywacji jest wciąż aktualna i z każdym rokiem zyskuje na znaczeniu, zwłaszcza w kontekście edukacji i procesu uczenia się. Ludzkie działania nie mają szans na zaistnienie bez motywacji – stanu, dyspozycji bądź czynnika, który sprawia, że podejmujemy, realizujemy oraz kończymy określone przez nas czynności i zadania. Środowisko rodzinne należy do najważniejszych miejsc kształtujących młodych ludzi, gdzie bez trudu możemy odnaleźć warunki sprzyjające wysokiemu poziomowi motywacji do uczenia się. Doświadczenia rodziców w zakresie motywowania dzieci do nauki ukazują nam istotną rolę opiekunów w procesie ich edukacji.
Cel. Celem przeprowadzonych badań był opis, wyjaśnienie i interpretacja sposobów rozwijania motywacji uczniów w alternatywnym modelu edukacji z perspektywy doświadczeń rodziców.
Metoda. Etnografia edukacyjna.
Wyniki. Badani rodzice przedstawiają szereg różnorodnych sposobów wspierania motywacji do nauki poprzez zaspokojenie potrzeby kompetencji, autonomii i relacji z innymi.
Badani dostrzegają znaczącą rolę wsparcia i jakościowej relacji dzieci z osobami dorosłymi we wspieraniu motywacji do uczenia się dziecka. Istotne, z punktu widzenia badanych, jest tworzenie warunków do praktycznego wykorzystywania nabytych umiejętności, docenianie wysiłku i postępów dziecka, stosowanie oceniania kształtującego, oferowanie wyzwań edukacyjnych oraz stwarzanie sytuacji wyboru zadań bądź aktywności. Prezentowane przez rodziców sposoby stanowią przejawy wspierania motywacji wewnętrznej dziecka.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Zachowania zdrowotne u uczniów klas licealnych w czasie pandemii COVID-19

Wprowadzenie. Odżywianie jest jednym z kluczowych elementów kształtowania zachowań prozdrowotnych. Drugi, bardzo ważny aspekt stanowi codzienna aktywność fizyczna, która niesie za sobą wiele korzyści dla zdrowia. Ważną rolę w procesie kształtowania nawyków prozdrowotnych odgrywa rodzina. Im więcej prozdrowotnych zachowań młodzi ludzie nauczą się w domu rodzinnym, tym większa szansa, że będą je stosowali w życiu dorosłym.
Cel. Zbadanie występowania zachowań prozdrowotnych u uczniów klas licealnych. Materiały i metody. Badaniem objęto 551 uczniów. Badanie przeprowadzono na przełomie lutego i marca 2021 roku w formie internetowej ankiety w programie Formularze Google. Wykorzystano kwestionariusz własnego autorstwa oraz Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej IPAQ – wersja krótka.
Wyniki. Prawie połowa badanych uczniów kilka razy w tygodniu jada słodycze. Badania wykazały, że płeć może istotnie różnicować nastolatków pod względem zachowań zdrowotnych. Zdecydowanie więcej chłopców (7,9%) niż dziewcząt (3,1%) sięga po fast-foody kilka razy w tygodniu. Istotnie częściej ryby spożywają chłopcy. Istotnie więcej chłopców niż dziewcząt sięga po gazowane napoje kilka razy dziennie lub codziennie.
Wnioski. Ponad połowa (51%) uczniów wykazuje umiarkowany poziom aktywności fizycznej, 34,1% – wysoki, zaś 14,9% – niski. Dziewczęta prezentują więcej zachowań prozdrowotnych oraz istotnie częściej niż chłopcy stosują dietę. Chłopcy spożywają istotnie mniej owoców niż dziewczęta. Pandemia COVID-19 ma wpływ na zmniejszenie się aktywności fizycznej wśród uczniów.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Dzieje 133 pojęć, czyli kłącza etymologii

Recenzja publikacji pt. Ilustrowany słownik terminów literackich. Historia, anegdota, etymologia [Kadłubek, Mytych-Forajter, Nawarecki, red. 2018].

Czasopismo: Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: literaturoznawstwo
Wartość w rodzinie czy rodzina jako wartość? – w perspektywie pracy socjalnej

Wprowadzenie. Rodzina od wieków stanowiła podstawę życia społecznego. Obecnie, nie tylko jej konstrukt, ale także samo postrzeganie jej jako wartości w życiu społecznym, uległo przeobrażeniom. Szczególnie ma to miejsce w obszarze beneficjentów pracy socjalnej, czyli rodzin doświadczających różnych problemów i dysfunkcji.
Cel. Celem artykułu jest ukazanie postrzegania wartości rodziny, przy uwzględnieniu obszaru działań pomocy społecznej.
Materiały i metody. Materiał teoretyczny zakresu wartości rodziny został uzupełniony badaniami jakościowymi. Przeprowadzone zostały one na grupie 20 pracowników socjalnych. W pracy zastosowano następujące narzędzia: scenariusz wywiadu pogłębionego.
Wyniki. Rodzina jest specyficznym obszarem działań pracy socjalnej. Rodziny korzystające z pomocy, według pracowników socjalnych, często nie dostrzegają wartości w jednostce, którą współtworzą. Według badanych, wartość istnieje sama w sobie i ma wpływ na wsparcie wewnątrzrodzinne oraz procesy zmagania się z problemem.
Wnioski. Jednostka rodziny powinna być dodatkowo wspierana przez pracę socjalną w aspekcie postrzegania swojej wartości.

Czasopismo: Wychowanie w Rodzinie
Dziedziny: nauki społeczne, nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, historia
Ewolucja przemówień Wołodymyra Zełenskiego jako prezydenta Ukrainy przed 24 lutego 2022 roku

Wybrany prawie trzy lata temu prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski był początkowo postrzegany przez pryzmat swojej wcześniejszej kariery aktorskiej, co wpłynęło na brak szerszego zainteresowania treścią jego wystąpień. Zbrojna agresja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę spowodowała skupienie uwagi świata na tym kraju oraz jego przywódcy tym bardziej, że zaczęto doceniać zdecydowanie i skuteczność podejmowanych działań. Celem artykułu jest analiza oficjalnych wystąpień prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, w okresie od złożenia przysięgi przed Radą Najwyższą (20 maja 2019 r.), do rozpoczęcia agresji w dniu 24 lutego 2022 r. Na podstawie badania z użyciem metody analizy treści dowiedziono, że przemówienia prezydenta cechują się konsekwencją przekazu i naciskiem na zrozumiałość formy, a w zakresie treści, obok wątków odwołujących się do dziedzictwa narodowego i aktualnej sytuacji społeczno-politycznej, akcentują budowę nowoczesnego, demokratycznego społeczeństwa.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji
Jakie szanse w wyborach prezydenckich mają kobiety? Badania eksperymentalne wśród młodzieży

Celem badania było sprawdzenie, czy i jakie zmiany zaobserwować można w stosunku młodzieży wobec polityków odmiennej płci. W badaniu wzięło udział 929 osób 
(454 kobiety i 475 mężczyzn), w wieku od 18 do 25 lat, z wykształceniem średnim 
(uczniowie szkół maturalnych i studenci). Przeprowadzono serię eksperymentów, 
w których opisywano fikcyjnych kandydatów – kobietę i mężczyznę – na urząd prezydenta. Manipulowano zakresem informacji o politykach (płeć, afiliacja polityczna, 
pozytywne i negatywne charakterystyki moralności i kompetencji oraz programu politycznego). Zaobserwowano: (1) efekt faworyzacji polityka własnej płci w grupie badanych kobiet, (2) zniekształcenia w percepcji kobiety–polityka; kandydatka na prezydenta wzbudzała bardziej pozytywne albo negatywne ustosunkowania niż kandydat na prezydenta w warunkach prezentacji pozytywnych albo negatywnych charakterystyk.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Analogie historyczne w działaniu politycznym. Casus Kazachstanu

Artykuł stanowi próbę określenia roli, jaką w działaniu politycznym przywództwa Kazachstanu odgrywają analogie historyczne. Porównanie okoliczności dojścia do władzy dwóch liderów politycznych: Nursułtana Nazarbajewa oraz Kasyma Żomarta Tokajewa, a także zestawienie wykorzystywanych przez nich mechanizmów budowy własnej pozycji służy udzieleniu odpowiedzi na pytanie o istnienie specyficznego „kazachskiego” wariantu sukcesji władzy w obrębie tradycyjnego dla Azji Centralnej modelu silnie spersonalizowanego i opierającego się na więziach nieformalnych systemu rządów.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Rosja i Ukraina – zaufanie instytucjonalne w kontekście społecznych ocen jakości działania instytucji państwa. Podobieństwa i różnice

Celem artykułu była weryfikacja założenia o związku pomiędzy jakością instytucji państwa a zaufaniem instytucjonalnym w Rosji i na Ukrainie. Cel ten realizowano w dwóch etapach. Po pierwsze, na podstawie danych Europejskiego Sondażu Wartości (European Value Survey) oraz w oparciu o wskaźniki makrospołeczne i makrogospodarcze, wyznaczono miejsce Rosji i Ukrainy w europejskim rankingu zaufania instytucjonalnego (dane sondażowe) oraz w rankingu jakości instytucji państwowych (wskaźniki makro). Dodatkowo, w oparciu o dane zagregowane na poziomie poszczególnych krajów, sprawdzono siłę związku pomiędzy pozycjami tych krajów w obu rankingach. Po drugie, wykorzystując dane Światowego Sondażu Wartości (World Value Survey) testowano zależności pomiędzy indywidualnymi, subiektywnymi ocenami społecznych i politycznych efektów funkcjonowania państwa, a zaufaniem instytucjonalnym w Rosji i na Ukrainie. W oparciu o przeprowadzoną analizę sformułowano kilka konkluzji. Po pierwsze, pod względem jakości instytucji państwa Rosja i Ukraina uplasowały się na ostatnich pozycjach w Europie. Po drugie, o ile Ukraina zajęła adekwatną lokatę pod względem zaufania instytucjonalnego, o tyle pozycja Rosji była niewspółmiernie wysoka. Po trzecie, w obu krajach subiektywne oceny efektów działania instytucji okazały się istotnymi predyktorami zaufania instytucjonalnego, aczkolwiek ich siła predykcyjna była wyższa wśród Ukraińców niż wśród Rosjan.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Wikipedia – Socjologiczny Reportaż Z Miejsca Zdarzeń

Celem artykułu jest socjologiczny opis zjawiska dobrowolnej sieciowej współpracy wokół dóbr wspólnych na przykładzie Wikipedii – internetowej encyklopedii, tworzonej przez internautów. Tekst powstał na podstawie analizy 10 indywidualnych wywiadów pogłębionych z aktywnymi wikipedystami oraz wirtualnej etnografi i portalu społeczności wikipedystów. Opis encyklopedycznego przedsięwzięcia przeprowadzony jest na dwóch poziomach. Charakterystyka makro przedstawia tło kulturowe i ideologiczne przedsięwzięcia oraz organizacyjny model projektu. Jednostkowy poziom mikro to omówienie sieciowej współpracy przez pryzmat indywidualnej percepcji aktywnych wikipedystów. Równoległe odwołanie do perspektywy poziomu instytucjonalnego i indywidualnego ma w zamierzeniu służyć pełniejszemu obrazowi sieciowego działania wspólnotowego.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Wpływ nowoczesnych usług administracji publicznej na bezpieczeństwo finansowe wybranych grup społecznych

W artykule poruszane jest zagadnienie korelacji bezpieczeństwa finansowego z ubankowieniem społeczeństwa polskiego na przykładzie starszej jego części, zwracając szczególną uwagę na nowoczesne usługi, jakie współcześnie oferują podmioty administracji publicznej. Podjęto również tematykę samego ubankowienia Polaków – jego poziomu oraz tego, co na niego wpływa – w dobie usług elektronicznych, takich jak bankowość internetowa czy mobilna, a także e-usługi. Zwrócono także uwagę na problematykę wpływu zjawisk demograficznych na poziom ubankowienia, a także odniesiono się do poziomu cyfryzacji w państwach UE.

Czasopismo: Środkowoeuropejskie Studia Polityczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o polityce i administracji
Czy ziemniaki mogą rosnąć w powietrzu?

System aeroponiczny (uprawa bez gleby, w środowisku powietrznym) jest uważany za przyszłościową
metodę uprawy roślin w aspekcie bezpieczeństwa żywności i zrównoważonego rozwoju. Komercyjna
produkcja sadzeniaków ziemniaka w tej technologii rozwija się m.in. w Chinach i Indiach. W Polsce nie
wprowadzono dotychczas aeroponiki do praktyki hodowlanej. Współczesne konstrukcje aeroponiczne
do produkcji minibulw funkcjonują w warunkach kontrolowanych i składają się najczęściej z komory
aeroponicznej, instalacji do podawania i gromadzenia pożywki oraz systemu wspomagającego i za-
bezpieczającego pracę zamgławiaczy. Taka produkcja zapewnia wysoki współczynnik rozmnażania,
zbiór kilka razy w sezonie wegetacyjnym i materiał wolny od patogenów. Aeroponika umożliwia pro-
dukcję sadzeniaków na terenach nieprzydatnych rolniczo i w warunkach klimatycznych niesprzyjają-
cych tradycyjnej uprawie ziemniaków. Jest też testowana pod kątem wykorzystania w czasie załogo-
wych lotów kosmicznych ze względu na przestrzenną elastyczność struktur aeroponicznych i znaczną
oszczędność wody.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Możliwość wykorzystania ekstraktu z Artemisia vulgaris L. przerywaniu spoczynku bulw ziemniaka

Badano możliwość stosowania wywaru z suszonych ziół Artemisia vulgaris L. jako naturalnego prepa-
ratu przerywającego spoczynek bulw odmian Irys i Tajfun. Moczenie wycinków bulw z jednym oczkiem
w ekstrakcie szybciej je pobudzało do kiełkowania w porównaniu z próbą kontrolną (moczenie w wo-
dzie destylowanej). Intensywność kiełkowania bulw badanych odmian także była większa. Po 13
dniach od założenia doświadczenia średnia długość kiełków na bulwach odmiany Tajfun traktowanych
wywarem z A. vulgaris L. wynosiła 11,24 mm, podczas gdy moczenie oczek w wodzie destylowanej
pozwoliło na uzyskanie kiełków o średniej długości 7,27 mm.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawłaszczone państwa, sieci społeczne i wyobraźnia socjologiczna: krytyczna analiza koncepcji "state capture"

Od 1999 roku trwają badania nad specyficzną formą korupcji, określaną mianem 
zawłaszczenia państwa (state capture). Odnosi się ona do działań grup i jednostek podejmowanych z zamiarem wywarcia wpływu w celu uzyskania korzystnych dla siebie 
ustaw, regulacji, dekretów i programów rządowych. Artykuł stanowi rekonstrukcję 
ekonomicznych badań nad tym zjawiskiem. Tekst omawia zakrojone na szeroką skalę 
badania o nazwie Business Environment and Enterprise Performance Survey (BEEPS) 
realizowane przez Bank Światowy oraz EBOR. Część pierwszą zamyka analiza recepcji badań nad zawłaszczeniem przez polskich badaczy. Druga część artykułu stanowi 
socjologiczną krytykę badań nad zawłaszczeniem. Tekst ukazuje ograniczenia narzędzi ekonomicznych w dziedzinie analiz zjawisk korupcyjnych i aferowych. Trudności 
metodologiczne naukowych analiz zjawisk zakulisowych omówiono na przykładzie 
afery polityczno-gospodarczej znanej pod nazwą „Trójkąt Buchacza”. Tekst zamyka 
próba socjologicznej reinterpretacji koncepcji zawłaszczenia państwa.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Pojaw, zagrożenie i presja mszyc - wektorów wirusów - w uprawach ziemniaka w Polsce w 2019 roku

Mszyce uskrzydlone odławiano w 8 miejscach, głównie na terenie północnej Polski. Żółte naczynia
rozmieszczano na plantacjach po 2 sztuki, owady wybierano z nich co drugi dzień i oznaczano do
gatunku. Wiosenna migracja mszyc nieziemniaczanych rozpoczęła się dużo wcześniej niż ziemnia-
czanych. Największą różnicę odnotowano w Czarnoszycach i Drogoszach: 42 dni, najmniejszą w
Rumsku – 4 dni. W 2019 r. ogólna liczba mszyc uskrzydlonych była nieznacznie mniejsza niż w roku
2018, jednak zagrożenie i ich presja były większe z powodu specyficznej pogody. Rozwojowi i uskrzy-
dlaniu osobników w populacjach sprzyjała wczesna, bardzo ciepła wiosna bez opadów. Szczytowy
poziom liczebności odławianych osobników dorosłych przypadł ok. miesiąca wcześniej niż w optymal-
nych latach rozwojowych dla tych owadów. Największe zagrożenie dla młodych roślin na wiosnę sta-
nowiły gatunki nieziemniaczane, w tym wiosenne: Aphis fabae, Hyperomyzus lactucae, Cavariella
aegopodii. Z badań prowadzonych w Boninie wynika, że skuteczność przenoszenia PVY przez
uskrzydlone i bezskrzydłe formy M. persicae jest taka sama, natomiast w przypadku Aphis nasturtii
osobniki uskrzydlone są bardziej skuteczne niż osobniki bezskrzydłe namnażające się na roślinach.
Mszyce nieziemniaczane są mniej skuteczne niż ziemniaczane, jednak przy wczesnych nalotach wio-
sennych i dużej ilości osobników ich presja może być znaczna.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Klasyczna socjosomatyka i jej nieklasyczna odmiana. Wkład socjologii zdrowia i choroby w dyskurs o zaburzeniach somatycznych i etiologii chorób

Artykuł ma na celu przedstawienie nowego spojrzenia na somatyzację i jej przyczyny. Jest odpowiedzią na psychosomatokontekstowy paradygmat, jaki reprezentuje w socjologii między innymi koncepcja „choroby funkcjonalnej”. Referuje podstawowe założenia klasycznego podejścia socjosomatyki i bazując na jego słabościach wprowadza nową jej wersję. Czy istnieje możliwość wypracowania kategorii o charakterze społecznym, która byłaby w swej funkcji analogiczna do tej, jaką pełni stres w podejściu psychosomatycznym? Czy mogą istnieć choroby socjosomatyczne? Artykuł ten jest próbą odpowiedzi na te pytania.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Susza 2019 a plantacje ziemniaków

Średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego dla Polski, na podstawie którego dokonywana jest
ocena stanu zagrożenia suszą, w okresie od 20.06. do 21.08. była ujemna i wynosiła -106 mm. Naj-
większy deficyt wody, podobnie jak w poprzednich okresach raportowania, notowano na obszarze
Pojezierza Lubuskiego. Na dużym obszarze kraju notowany był niedobór wody od -110 do -159 mm.
Na południu Polski oraz na Pojezierzu Mazurskim deficyt wody był najmniejszy, od poniżej -50 do -99
mm. Susza była notowana we wszystkich monitorowanych w tym okresie uprawach, w tym ziemniaka.
Plantacje odmian wczesnych i niektórych średnio wczesnych uległy procesowi samozasuszenia i póź-
niejsze opady nie miały już wpływu na plon. Odmiany średnio wczesne po zakończeniu wegetacji też
nie mogły już wykorzystać późniejszych opadów do powiększenia plonu. W praktyce brakuje wymier-
nych narzędzi do weryfikacji stref zagrożenia suszą oraz do oceny wpływu stresu wodnego na rze-
czywiste straty plonu. Podstawową potrzebą w tym kontekście jest wdrażany od 2008 r. system moni-
toringu wilgotności gleby, który będzie narzędziem wspierającym monitoring suszy rolniczej i weryfiku-
jącym prognozowane straty plonów.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wyjazdy do Niemiec w ramach programu Au-pair

Niniejszy artykuł prezentuje jedną ze współczesnych form polskich migracji zagranicznych, umożliwiającą zdobycie nowych umiejętności i doświadczeń, czyli wyjazdów 
Polek w ramach programu Au-pair. Przedmiotem analizy jest materiał zgromadzony 
w toku pogłębionych wywiadów z byłymi uczestniczkami programu Au-pair w Niemczech, jednym z głównych krajów docelowych dla wyjazdów tego typu z Polski.

Czasopismo: Studia Socjologiczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne
Termoterapia jako metoda eliminowania wirusów S i M z roślin ziemniaka w kulturach in vitro

Wirusy S i M stanowią duże zagrożenie w hodowli ziemniaka, gdyż liczba chorych roślin wzrasta w
kolejnych pokoleniach bulw w wyniku rozmnażania wegetatywnego. Termoterapia połączona z ho-
dowlą tkanek merystematycznych to jedna z metod eliminowania wirusów z roślin in vitro ziemniaka.
Polega ona na traktowaniu wysoką temperaturą (33-45oC) roślin lub eksplantatów. W wyniku działania
podwyższonej temperatury następuje aktywacja genów wyciszających wirus.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wodna zgnilizna przyranowa - choroba powodująca mokre gnicie bulw

Sprawcami są organizmy grzybopodobne z rodzaju Pythium i typu Oomycota. Znaczenie tej choroby
wzrasta w związku z obserwowanymi zmianami klimatu (długotrwałe susze, gwałtowne deszcze oraz
wyższe temperatury powietrza). Choroba występuje tylko na bulwach ziemniaka, a jej rozwojowi
sprzyjają nie tylko warunki atmosferyczne, ale także wszelkiego rodzaju uszkodzenia skórki bulw, do
których dochodzi najczęściej na skutek błędów popełnianych podczas zbioru oraz przygotowywania
bulw do przechowywania. Objawy choroby są często mylnie rozpoznawane jako mokra zgnilizna bulw
powodowana przez sprawców bakteryjnych.

Czasopismo: Ziemniak Polski
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo