rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Próby ograniczenia immunitetu parlamentarnego w projektach zmiany Konstytucji R P

Immunitet parlamentarny z założenia służyć ma ochronie nieskrępowanego wykonywa-nia mandatu przedstawicielskiego poprzez trwałe wyłączenie odpowiedzialności za dzia-łania deputowanych mieszczące się w ramach sprawowania mandatu oraz przez wpro-wadzenie ujemnej przesłanki procesowej w odniesieniu do czynów wykraczających poza tę kategorię. Cyklicznie podejmowane dyskusje co do zasadności utrzymywania przy-wołanej instytucji oraz jej ram, prowokują do przybliżenia przedmiotowego zakresu oraz dokonania oceny dotychczas przedłożonych projektów zmian Konstytucji, odno-szących się do przekształceń w obrębie instytucji immunitetu poselskiego, na tle odno-śnych regulacji zawartych w uprzednio obowiązujących ustawach zasadniczych. Główną tezą badawczą artykułu uczyniono założenie, iż zakres przedmiotowy dotychczas rozpa-trywanych projektów zmian w obrębie art.105 Konstytucji nie koresponduje z praktyką korzystania z ochrony immunitetowej w okresie ostatnich 4 kadencji parlamentu. Jako tezy poboczne przyjęto, iż poddane analizie projekty nie odpowiadają bieżącym potrze-bom w zakresie zagwarantowania autonomii izb w zakresie ochrony swych członków, były niedopracowane pod względem legislacyjnym, składane w nadmiernym pośpiechu i motywowane głównie względami rywalizacji politycznej pomiędzy głównymi siłami parlamentarnymi, nie zaś potrzebą optymalnego ukształtowania dyskutowanej instytu-cji. Przedmiotem krytycznej analizy uczyniono 5 projektów ustaw o zmianie Konstytucji RP, wniesionych w toku III, V i VI kadencji Sejmu, poszerzając rozważania o prezentację niesformalizowanych propozycji modyfikacji w obrębie immunitetu parlamentarnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucja Węgier jako manifest polityczny parlamentarnej większości

Zwycięstwo w wyborach parlamentarnych w 2010 r. odniosła koalicja wyborcza dwóch chadeckich partii politycznych – Fidesz–KDNP (węg. Kereszténydemokrata Néppárt – Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa). Uzyskany wynik wyborczy gwarantował obydwu ugrupowaniom uzyskanie większości 2/3, tj. umożliwiającą wprowadzanie zmian bądź uchwalenie nowej konstytucyjnej. Chociaż w programie wyborczym brak było deklaracji dotyczących chęci zmiany ustawy zasadniczej, to proces tworzenia nowej konstytucji został zainicjowany na niespełna dwa miesiące po wyborach, zaś przegłosowanie gotowego projektu odbyło się po niespełna dziesięciu miesiącach. Nowy dokument, zwany „konstytucją Fideszu”, przeszedł w latach 2012–2016 szereg poprawek, których celem było dostosowanie ustawy zasadniczej do wizji politycznej prezentowanej przez zwycięski obóz rządowy. Konstytucyjna większość gwarantowała dowolność w kształtowaniu najważniejszego dokumentu w państwie, zaś zmiany poczynione w systemie sądownictwa, dowolność w jej interpretacji. Niniejszy artykuł przedstawia perspektywę politologiczną, komplementarną wobec analiz prawników konstytucjonalistów. Analiza polityczna nabiera szczególnego znaczenia w przypadku Węgier, w których szczególnie po 2010 r., to polityka w sposób fundamentalny kształtuje tak stanowienie prawa, jak i jego późniejszą interpretację. W myśl jednej z klasycznych klasyfikacji konstytucji stosowanych przez przedstawicieli prawa konstytucyjnego: konstytucja „rzeczywista” zdominowała konstytucję „pisaną”.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ewolucja systemu politycznego w Chorwacji 1990-2010. Próba bilansu

Przed dwoma dekadami w Chorwacji rozpoczęła się ewolucja systemu politycznego, czego symbolem stało się zwycięstwo sił opozycyjnych w pierwszych wolnych i demokratycznych wyborach wiosną 1990 roku. Działając początkowo w realiach pogrążonej w głębokim kryzysie socjalistycznej Jugosławii, nowe władze republikańskie uchwaliły zmiany społeczno-ustrojowe, które doprowadziły do przyjęcia w grudniu 1990 roku konstytucji oraz do wystąpienia z federacji i ogłoszenia niepodległości. Szeroki zakres kompetencji prezydenta w połączeniu z autorytarnymi skłonnościami Franjo Tuđmana, „ojca” niepodległości i lidera największej chorwackiej partii, miały negatywny wpływ na proces demokratyzacji. Niewielkim tylko wytłumaczeniem jest trwający kilka lat stan wojny i brak kontroli rządu w Zagrzebiu nad całym terytorium Chorwacji. Dopiero po śmierci pierwszego prezydenta, w latach 2000-2001 nastąpiła podwójna transformacja – system pół-prezydencki zastąpiono parlamentarno-gabinetowym, jednocześnie rozpoczął się proces realnej demokratyzacji połączony z walką z patologiami, które pozostały po „dekadzie Tuđmana”. Podsumowaniem ewolucji systemu politycznego i swoistą manifestacją proeuropejskich nastrojów władzy w Zagrzebiu stały się zmiany konstytucji przyjęte w 2010 roku, które umożliwią wejście Chorwacji w struktury UE.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zastosowanie inicjatywy ludowej w Konfederacji Szwajcarskiej

Instytucje demokracji bezpośredniej są stosowane w Konfederacji Szwajcarskiej na skalę nieporównywalną z jakimkolwiek innym państwem. Sama inicjatywa ludowa wykorzystywana jest co najmniej kilka razy do roku przez różnorodne grupy interesu, jak i przez partie polityczne. Celem opracowania jest kompleksowe przedstawienie aspektów prawnych i praktycznych zastosowania inicjatywy ludowej w Konfederacji Szwajcarskiej. Pierwsza część pracy obejmuje prezentację genezy i rozwoju instytucji demokracji bezpośredniej na przestrzeni lat. W kolejnej części zaprezentowano regulacje prawne dotyczące inicjatywy ludowej i postępowania z nią związanego (począwszy od jej zgłoszenia aż po publikację wyników i możliwości ich weryfikacji). Następna część pracy poświęcona została zobrazowaniu podmiotów zgłaszających inicjatywy, jak i treści samych inicjatyw. Wskazano również na aspekt skuteczności tej instytucji oraz na cele, którym, oprócz możliwości nowelizacji Konstytucji Federalnej, może ona służyć.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Zwierzchnictwo prezydenta RP nad siłami zbrojnymi (wybrane problemy)

Artykuł przedstawia pozycję prezydenta RP w strukturze władzy wykonawczej w Polsce, z uwzględnieniem stanowiska zawartego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy prezesem Rady Ministrów a prezydentem RP (Kpt 2/08). Autor definiuje także pojęcie „zwierzchnictwa” wykonywanego przez głowę państwa nad siłami zbrojnymi (art. 134 Konstytucji RP) oraz sposób jej sprawowania zarówno w czasie pokoju (za pośrednictwem ministra obrony narodowej), jak i w czasie wojny (za pośrednictwem naczelnego dowódcy sił zbrojnych). W artykule ukazane zostały także wybrane kompetencje szczegółowe prezydenta zawarte w regulacjach ustawowych.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Wybrane aspekty implementacji dyrektyw Unii Europejskiej do systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej

Celem pracy jest przedstawienie wybranych zagadnień dotyczących procesu implementacji dyrektyw Unii Europejskiej do systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Związana z tym problematyka jest bardzo istotna w związku z tym, iż większość procesu ustawodawczego, szczególnie dotyczącego kwestii gospodarczych, odbywa się obecnie na poziomie Unii Europejskiej. Uchwalane w Polsce ustawy mają więc na celu implementację prawa unijnego do krajowego porządku prawnego. Dlatego też istnieje potrzeba bliższej analizy procesu implementacji oraz jego charakteru. Dotyczy to w szczególności dyrektywy, jako źródła prawa pochodnego Unii Europejskiej podlegającego temu procesowi. Nie mniej ważne jest precyzyjne zdefiniowanie omawianego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem występujących w doktrynie rozbieżności na tle rozróżnienia implementacji oraz transpozycji prawa unijnego do krajowego porządku prawnego. Prowadzi to z kolei do konieczności przeanalizowania implementacji jako procesu tworzenia prawa o charakterze dwustopniowym. Ta cecha przedmiotowego procesu jest charakterystyczna dla wdrażania prawa Unii Europejskiej do systemu Rzeczypospolitej Polskiej i nie posiada swojego odpowiednika w polskim porządku konstytucyjnym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Instytucja przysięgi prezydenta w polskim porządku prawnym

Przysięga Prezydenta to uroczyste oświadczenie składane wobec Zgromadzenia Narodowego, w którym głowa państwa przyrzeka dochować wierności postanowieniom Konstytucji, strzec niezłomnie godności Narodu, niepodległości i bezpieczeństwa Państwa, a dobro Ojczyzny oraz pomyślność obywateli mieć zawsze za najwyższy nakaz. Przysięgę złożyli wszyscy prezydenci Polski, od Gabriela Narutowicza w 1922 r. do Bronisława Komorowskiego w 2010 r. Na przestrzeni 90 lat zmieniała się rota przysięgi oraz jej forma. W dwudziestoleciu międzywojennym prezydencka przysięga miała charakter religijny, co było artykułowane słowami „Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej Jedynemu”. Po drugiej wojnie światowej, w latach 1947-1952, przysięga częściowo utraciła swój sakralny wymiar, chociaż jej rotę wciąż kończyła obligatoryjna religijna inwokacja. Obecnie, a dokładnie od 1992 r. świecka przysięga może być opcjonalnie zwieńczona zdaniem „Tak mi dopomóż Bóg”. Prezydencka przysięga jest szczególnym rodzajem instytucji prawnej, w której krzyżują się wpływy różnych systemów normatywnych. W instytucji tej prawo łączy się z moralnością, religią i zwyczajem. Prawna doniosłość prezydenckiej przysięgi przejawia się przede wszystkim w tym, że zaprzysiężenie jest koniecznym warunkiem do objęcia urzędu głowy państwa. Naruszenie przysięgi może być natomiast jedną z – bo raczej nie jedyną – podstawą pociągnięcia Prezydenta do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunał Stanu. Zaprzysiężenie jest najważniejszym elementem prezydenckiej inauguracji. Oficjalny harmonogram pierwszego dnia kadencji głowy państwa obejmuje ponadto przejęcie zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi oraz przekazanie insygniów dwóch najwyższych rangą polskich orderów (Order Orła Białego i Order Odrodzenia Polski). Charakter prywatny posiada z kolei udział Prezydenta w tym dniu w uroczystej mszy świętej w warszawskiej archikatedrze. Charakterystyka instytucji prezydenckiej przysięgi wymaga wzięcia pod uwagę obok litery prawa także jej praktyki. Analiza materiału normatywnego musi iść w parze z empirycznym studium przypadków.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Ogłoszenie jako warunek wejścia w życie aktu normaty wnego

Przepis art. 88 ust. 1 Konstytucji RP stanowi: „Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporzą-dzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie”. Zasada ta ma istotne znaczenie dla ochrony praw obywateli i jest jedną z podstawowych idei demokratycznego państwa praw-nego. Ogłoszenie nie jest przy tym tylko technicznym obowiązkiem, ale także ważną prze-słanką obowiązywania prawa. Autor analizuje procedury związane z wejściem w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego. Szczególny nacisk został położny na wejście w życie umów międzynarodowych i aktów normatywnych Unii Europejskiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Znaczenie art. 27 Konstytucji RP dla ochrony praw i wolności jednostki

Celem artukułu jest podkreślenie znaczenia regulacji dotyczącej języka urzędowego nie tylko dla organów władzy państwowej, ale także dla jednostki, jako gwarancji realizacji jej konstytucyjnych praw i wolności. Konstytucja RP z 1997 r. wprowadziła w art. 27 zasadę urzędowości języka polskiego, udzielając mu, pierwszy raz od XIX w., tak mocnej ochrony prawnej. Zasadę tę rozwinięto następnie w Ustawie o języku polskim z 1999 r., regulującej użycie języka polskiego jako państwowego. Prawo do posługiwania się językiem polskim w życiu publicznym oraz prywatnym, jako istota obywatelstwa, powinno podlegać ochronie ze strony państwa. Język ojczysty, będący dobrem narodowej kultury, stanowi element tożsamości narodowej, a zatem i jednostki. Brak obowiązku znajomości innych języków niż urzędowy chroni obywatela przed koniecznością podporządkowania się przepisom prawa europejskiego, które nie zostały przetłumaczone na język polski. Jednostka może także powołać się na naruszenie art. 27 Konstytucji w przypadku zastosowania wobec niej przepisu zinterpretowanego z naruszeniem obowiązujących norm językowych. Poza ochroną wynikającą z art. 27 Konstytucji pozostają obecnie, co do zasady, stosunki prywatnoprawne. Wiąże się to z przyznaniem językowi polskiemu, na poziomie konstytucyjnym, statusu języka urzędowego, a nie państwowego. Wprowadzenie w art. 27 Konstytucji RP zasady urzędowiści języka polskiego implikuje ze strony państwa obowiązek szczególnej ochrony jednostek niewładających tym językiem. Jest to warunek konieczny dla realizacji choćby prawa do sądu. Art. 27 Konstytucji, zdanie drugie, jako przepis gwarancyjny, potwierdza nienaruszalność praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Koreluje on zatem z zasadą ochrony mniejszości narodowych i etnicznych, nie dając jednak możliwości do ustanowienia w Polsce innego niż język polski języka urzędowego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kompetencje ustawodawcze Senatu – zakres poprawek w praktyce ustrojowej i w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego

Poprawki senackie są istotnym elementem w zakresie postępowania ustawodawczego. Aktualne rozwiązania zawarte w Konstytucji RP dotyczące tej instytucji budzą wątpliwości, gdyż nie pozwalają na wyraziste wskazanie kompetencji Senatu. Obrazuje to praktyka orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego oraz praktyka ustrojowa. Genezę problematyki zakresu poprawek odnajdujemy w sporach kompetencyjnych, jakie po 1989 r. prowadzone były między Sejmem a Senatem. Orzecznictwo polskiego sądu konstytucyjnego w odniesieniu opisywanej instytucji wskazuje, że organ ten w znaczący sposób wpłynął na proces ograniczania kompetencji drugiej izby. Obecne doświadczenia dotyczące poprawek senackich pokazują potrzebę nowelizacji Konstytucja RP w tym zakresie.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Uwagi w sprawie założeń rządowego projektu zmian w ustawie o europejskim ugrupowaniu współpracy terytorialnej

Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o europejskim ugrupowaniu współpracy terytorialnej
stanowi akt wdrażający do polskiego prawa postanowienia Rozporządzenia WE
nr 1082/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r., umożliwiającego
tworzenie europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej jako organizacji służących
wspieraniu i ułatwianiu współpracy pomiędzy podmiotami z różnych państw. Projektowana
nowelizacja ustawy, wymuszona zmianami w prawie Unii Europejskiej, nasuwa
w odniesieniu do poszczególnych przepisów szereg uwag, wymagających szerszej dyskusji.
W artykule szczegółowo poruszono zakres zakładanych przekształceń, wskazując
jednocześnie wątpliwości w stosunku do ich obecnego kształtu. Zasadnicze znaczenie
przypisano koniecznemu rozszerzeniu kręgu potencjalnych członków europejskiego
ugrupowania współpracy terytorialnej, w tym przyjętych przez projektodawcę definicji
ustawowych, formie wyrażania zgody na uczestnictwo polskich podmiotów w ugrupowaniu,
konsekwencjom zmian w katalogu danych podlegających wpisowi do rejestru EUWT prowadzonego przez ministra spraw zagranicznych, procedurze zgłaszania
zmian w konwencji ugrupowania oraz problematyce kontroli nad zarządzaniem środkami
publicznymi przez EUWT. W konkluzji sformułowano wniosek, iż aktualna forma
założeń projektu zmian w ustawie z 2008 r. prowokować może zarzuty o niezgodności
części jej przepisów z prawem Unii Europejskiej.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Kilka uwag na temat instytucji obywatelskiej inicjatywy prawodawczej w Unii Europejskiej

Celem artykułu jest krytyczna analiza wybranych aspektów instytucji inicjatywy obywatelskiej wprowadzonej do unijnego porządku prawnego na mocy Traktatu z Lizbony, którego lakoniczne postanowienia rozwija rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 211/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. Podana problematyka z uwagi na relatywnie krótki okres obowiązywania drugiego z wymienionych aktów normatywnych nie doczekała się jak dotychczas kompleksowego omówienia w literaturze prawniczej. Autor wskazuje, że z pozoru najbardziej kontrowersyjne elementy obywatelskiej inicjatywy ludowej w UE, tj. minimalna liczba państw, z których muszą pochodzić sygnatariusze oraz minimalna liczba sygnatariuszy z jednego państwa członkowskiego nie powinny koncentrować uwagi krytyków przyjętych norm prawnych. Natomiast na szczególną dezaprobatę jego zdaniem zasługuje natomiast przyjęcie przez unijnych prawodawców formy niesformułowanej inicjatywy obywatelskiej, co niesie za sobą ryzyko deformacji, czy też niewłaściwej interpretacji propozycji ludu przez Komisję Europejską. Jest to tym bardziej istotne w obliczu, również ocenianego negatywnie, pośredniego czy wręcz podwójnie pośredniego charakteru inicjatywy ludowej w UE – co przy użyciu typologii stosowanej w nauce prawa konstytucyjnego uprawniałoby wręcz do stwierdzenia, że nie mamy do czynienia w badanym przypadku z odmianą „inicjatywy ustawodawczej”, lecz raczej jedynie „inspiracji ustawodawczej”. Generalny sceptycyzm co do wpływu badanej instytucji prawnoustrojowej na rozwiązanie problemu tzw. deficytu demokracji w UE oparty jest na fundamentalnej uwadze, zgodnie z którą jedynie zmiana charakteru integracji europejskiej – z obecnie realizowanego modelu liberalnego, na model republikański – może stworzyć szansę na rzeczywisty udział obywateli Unii w życiu publicznym.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Referendum lokalne w Polsce w świetle aktualnych regulacji prawnych i proponowanych zmian

Referendum lokalne w Polsce jest jedynym instrumentem pozwalającym mieszkań-com w sposób bezpośredni ostatecznie decydować o sprawach istotnych dla danej wspólnoty samorządowej. Z jednej strony instytucję tę wzmacnia przyjęcie w usta-wie wiążącego charakteru referendalnej inicjatywy mieszkańców, a z drugiej osła-bia ją szereg barier związanych m.in. z wymogiem wysokiej frekwencji w głosowaniu warunkującej wiążący wynik referendum. Postulaty zmian w tym zakresie są od lat przedmiotem propozycji zgłaszanych przez środowiska naukowe, organizacje spo-łeczne, jak również przez podmioty posiadające prawo inicjatywy ustawodawczej w formie wniesionych do Sejmu projektów ustaw. Ostatnią propozycją legislacyjną w tym zakresie był projekt ustawy wniesiony do Sejmu w 2018 r., w którym proponowano m.in. przyznania prawa inicjatywy referendalnej organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego, przywrócenie zniesionej w 2018 r. możliwości przeprowadzenia referendum w tym samym dniu, w którym odbywa się referendum ogólnokrajowe lub w którym odbywają się wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, wy-bory do Sejmu, do Senatu lub do Parlamentu Europejskiego. Najistotniejsza propo-zycja dotyczyła jednakże zniesienia wymogu minimalnej frekwencji warunkującej wiążący charakter referendum lokalnego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Funkcjonowanie systemu ustrojowego III RP w okresie kohabitacji 2007–2010

Celem przedłożonego do rąk czytelnika artykułu jest ukazanie, jak ukształtowany w okresie 2007-2010 układ sił politycznych wpływał na funkcjonowanie konstytucyjnego mechanizmu władzy. Omawiana sytuacja była drugim pod rządami obecnej ustawy zasadniczej scenariuszem kohabitacyjnym. W odróżnieniu od poprzednich doświadczeń, okres ten obfitował w liczne spory na linii prezydent-rząd. Był to czas wzajemnych pretensji, bezpardonowej walki politycznej, a także usilnych starań obu stron o maksymalne rozszerzenie swoich wpływów. Trzy lata rywalizacji rządowego i prezydenckiego ośrodka władzy dostarczyły dowodu, iż prezydent, jeśli tylko chce, może mieć wydatny udział w kształtowaniu linii politycznej państwa. W pierwszej części artykułu autor przedstawia zjawisko kohabitacji występujące we Francji. Odnajdziemy tu uwagi poświęcone zarówno prawnym, jak i politycznym uwarunkowaniom tego mechanizmu. Rozważania te są kanwą dla analizy polskiej cohabitation. Unaoczniają one istotne różnice, jakie zachodzą w relacjach prezydenta i rządu w ustroju V Republiki Francuskiej i III RP. Esencją artykułu jest jednak jego ostatnia część, w której autor omawia praktykę ustrojową okresu 2007-2010 w perspektywie stosunków rządu D. Tuska oraz prezydenta L. Kaczyńskiego. Analizie poddane zostają te wszystkie „pola kohabitacji”, w obrębie których dochodziło do najpoważniejszych sporów między obydwoma organami egzekutywy.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Konstytucyjna dyrektywa postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki jako element zasady prawa do sądu w postępowaniu karnym

Celem danej pracy jest przedstawienie problematyki sprawności postępowania sądowe-go  jako  elementu  konstytucyjnego  prawa  do  sądu.  Rozważania  rozpoczyna  przedsta-wienie  poglądów  doktryny  polskiego  prawa  na  temat  ogólnie  pojmowanej  dyrektywy  szybkiego  postępowania.  Dalszą  część  tekstu  zajmuje  omówienie  regulacji  zawartych  w  prawie  międzynarodowym,  ze  szczególnym  uwzględnieniem  Europejskiej  konwen-cji praw człowieka, której zapisy legły u podstaw zapisanej w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady prawa do sądu. Przedstawiona została zbieżność sta-nowisk  co  do  interpretacji  omawianych  przepisów  oraz  ich  prawidłowe  zastosowanie  przez organy Europejskiej konwencji praw człowieka i Trybunał Konstytucyjny.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne
Pojęcie dziedzictwa narodowego w świetle regulacji konstytucyjnych

Dziedzictwa narodowego będącego wartością konstytucyjną, strzeże podobnie jak niepodległości Rzeczpospolita Polska, zgodnie z art. 5 Konstytucji. Może być ono pojmowane, jako kultura zakorzeniona w chrześcijańskim dziedzictwie narodu, tak jak to ujmuje preambuła lub dziedzictwo kulturalne, o którym mowa w art. 6 ust. 2 Konstytucji. To ostatnie wydaje się być integralną częścią dziedzictwa narodowego. Dziedzictwo narodowe nie może być, jak wywiedziono ujmowane, jako dziedzictwo polskiego narodu etnicznego, aczkolwiek używane w Konstytucji pojęcie „naród” bywa różnie interpretowane. W praktyce problemem jest także status dziedzictwa kulturowego mniejszości narodowych i to czy wchodzi ono w skład polskiego dziedzictwa narodowego.

Czasopismo: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne