rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Specyfika badań nad dzieciństwem naznaczonym niepełnosprawnością słuchową

Artykuł poświęcono specyfice funkcjonowania i sytuacji rodzinnej dziecka z uszkodzonym narządem słuchu w kontekście badań nad wczesnym okresem rozwojowym, będącym czasem, w którym kładzie się podwaliny pod jego funkcjonowanie w dorosłości. W badaniu uwzględniono wpływ niedosłuchu, oddziaływań rehabilitacyjnych oraz rolę komunikacji i specyfikę relacji środowiskowo-rodzinnych, a także kontekst kulturowy Głuchych  rodzin i związek z postrzeganiem przez słyszących i Głuchych rodziców nie(do)słyszącego dziecka. Omówiono też kluczowe kompetencje, jakimi musi dysponować świadomy i rzetelny badacz dzieciństwa osób z uszkodzonym narządem słuchu. Zwrócono uwagę na przygotowanie i realizację badań, omówiono perspektywy badawcze oraz wybrane techniki stosowane w badaniach, których celem jest pełniejsze poznanie okresu dzieciństwa.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Muzyczna realizacja tekstu literackiego dla dzieci

Artykuł podejmuje zagadnienie muzycznej realizacji tekstu literackiego. Omawia różne aspekty opracowania literatury dziecięcej, wzbogaconej czy dookreślonej muzyczną interpretacją wokalno-instrumentalną lub umuzycznieniem. Celem analizy teoretycznej ujętej w tekście jest przedstawienie problematyki umuzycznienia i etapów przygotowujących poprzez słuchanie repertuaru wokalno-instrumentalnego pieśni dziecięcej. Słowno-muzyczne opracowania artystyczne z użyciem różnych środków wyrazu muzycznego przysparzają doświadczeń muzycznych młodemu słuchaczowi. Deskrypcja, komparatystyka oraz interpretacja umożliwiły prześledzenie i zasygnalizowanie poruszanego zagadnienia. Kwerenda źródeł pozwoliła na analizę poszczególnych przykładów muzycznych i literackich w aspekcie zagadnienia relacji słowa do muzyki i związków zachodzących między nimi na przykładzie wybranego repertuaru dziecięcego. Rozważania na temat umuzycznienia poprzedza etap słuchania muzyki płynącej z wierszy, które jest aktywną odpowiedzią odbiorcy na komunikat zawarty lub interpretowany w poezji dziecięcej. Następuje uchwycenie idei utworu przeznaczonego dla dziecka, która przełożona jest na dźwięki, a co za tym idzie, wymaga odpowiedniego wyboru instrumentu. Mamy wówczas do czynienia z konfrontacją świata przedstawionego w utworze z rzeczywistością pozaliteracką ‒ muzyczną. Urzeczywistnienie idei utworu następuje poprzez dźwięki, brzmienia, barwy instrumentu odpowiednio dobranego. Intencjonalność zawarta w słowie przekłada się na konkretne środki wyrazu muzycznego, następuje sprecyzowanie wizualizacji wyobraźni i uszczegółowienie w kreacji artystycznej. Transponowanie słowa na dźwięki muzyczne wymaga znajomości języka muzycznego, który wprowadza w świat humanistycznych wartości uniwersalnych, ułatwia rozumienie, aktywizuje w procesie odbioru i zachęca do podejmowania własnej kreacji artystycznej.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
(Nie)możliwości kształtowania kompetencji międzykulturowych u uczniów edukacji wczesnoszkolnej – w poszukiwaniu rozwiązań praktycznych

W artykule poddałyśmy analizom kwestie dotyczące możliwości kształtowania kompetencji międzykulturowych u uczniów realizujących proces edukacji wczesnoszkolnej. Za pomocny uznałyśmy przegląd aktualnych teorii i dobrych praktyk w odniesieniu do obszaru edukacji międzykulturowej oraz wielokulturowej. W podjętych rozważaniach uwzględniłyśmy zapis podstawy programowej odnoszącej się do tych dzieci, które rozpoczną edukację we wrześniu 2017 roku. Zauważalny staje się w niej brak zapisu dotyczącego zagadnienia różnorodności kulturowej, co wydaje się tworzyć wrażenie pewnej „niewidoczności” tej kwestii. Takie ujęcie może generować ograniczenia w kształtowaniu warunków dla poznawania „inności” i „Innych” w toku codziennych sytuacji edukacyjnych. W tekście odniosłyśmy się zarówno do obecnych, jak i często nieobecnych (a zalecanych) rozwiązań pozwalających uczniom na pomyślne funkcjonowanie we współczesnym, zróżnicowanym świecie. Zwróciłyśmy uwagę na to, że włączaniu jakichkolwiek działań edukacyjnych powinno towarzyszyć krytyczne myślenie i szacunek dla różnych perspektyw ponad podziałami kulturowymi. W artykule ujęliśmy przykłady „dobrych praktyk”, takich jak: storytelling, włączenie do oddziaływań edukacyjnych międzykulturowych historii nauczycieli i uczniów oraz zastosowanie bajek międzykulturowych. Za interesujące poznawczo można również uznać wykorzystanie w toku zajęć tzw. Persona Dolls i nadanie szczególnej wagi procesom bezprzemocowej komunikacji rozgrywającej się między szkołą a rodziną.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Angielski po daltońsku; czyli plan daltoński na lekcjach języka angielskiego

Mimo że pedagogika planu daltońskiego stworzona została przez H. Parkhurst sto lat temu; to nadal jest użyteczna i chętnie wykorzystywana w pracy z dziećmi zarówno w wieku przedszkolnym; jak i wczesnoszkolnym. W niniejszym artykule zaprezentowano sposoby wykorzystania elementów planu daltońskiego na lekcjach języka angielskiego. W jego pierwszej części przedstawiony jest zarys historyczny powstania planu daltońskiego; krótkie przybliżenie postaci twórczyni oraz główne założenia koncepcji. Następnie opisano rozwój idei na świecie i w Polsce oraz przybliżono współczesną realizację filarów planu daltońskiego. W drugiej części artykułu podano praktyczne rozwiązania; możliwe do wykorzystania na lekcjach języka angielskiego; zgodne z założeniami koncepcji H. Parkhurst. Założeniem autorki jest zainspirowanie nauczycieli języków obcych do poszukiwania nowych metod i zachęcenie ich do poszerzenia swojego warsztatu o narzędzia rozwijające u dzieci samodzielność; odpowiedzialność; współpracę oraz refleksję. Praca zgodnie z założeniami tej koncepcji pozwala na indywidualizację pracy ucznia oraz rozwój zarówno językowy; jak i społeczny; co zmierza do realizacji nadrzędnego celu; jakim jest wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Bariery w pracy nauczycieli oraz innowatorów edukacyjnych na podstawie wyników badań pedagogicznych

Proponowany artykuł ma charakter badawczy. Przybliżono w nim wyniki badań przeprowadzonych wśród zespołów nauczycielskich (rad pedagogicznych) oraz innowatorów edukacyjnych. Ich podstawowym celem było zebranie opinii na temat codziennej pracy nauczycieli, a przede wszystkim doświadczanych przez nich trudności i barier, rozpoznawanych zasobów psychospołecznych, potrzeb oraz obaw związanych z wykonywaną pracą. Na 42 radach pedagogicznych zastosowano swobodne wywiady grupowe oraz narzędzia coachingowe w celu moderowania dyskusji prowadzonych w dużych zespołach nauczycielskich. Innym typem badań były swobodne wywiady z innowatorami rozpoznawalnymi w polskim środowisku edukacyjnym. Poproszono ich o opowiedzenie o swojej drodze zawodowej, a istotnymi wątkami narracji były te związane ze środowiskiem pracy (trudności, obawy, zasoby psychospołeczne). W części badawczej artykułu przytoczono wyniki badań, które dotyczą doświadczanych przez nauczycieli barier i trudności w pracy. Postawiono hipotezę, że przywoływane przez nauczycieli trudności de facto utrudniają wprowadzanie i realizowanie działań twórczych i innowacyjnych nie tylko na poziomie klasy, ale i całego systemu szkolnego. W artykule dokonano klasyfikacji barier doświadczanych przez rozmówców, szukano też punktów wspólnych oraz różnic.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Diagnoza kompetencji zawodowych oraz potrzeb doskonalenia zawodowego nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej

Spośród wielu czynników decydujących o jakości i efektywności pracy szkoły, przedszkola czy innej placówki oświatowej bardzo dużo zależy od nauczyciela i jego kompetencji zawodowych. W sytuacji kiedy polski system szkolnictwa przechodzi kolejną reformę, zarówno strukturalną, jak i programową, przygotowanie nauczycieli do jej wdrażania, szczególnie w zakresie kompetencji zawodowych, wydaje się mieć kluczowe znaczenie. Jakość pracy nauczycieli, ich merytoryczne przygotowanie jest jednak najważniejsze nie tylko z punktu widzenia sprawnego wdrażania reform – na czym wydaje się szczególnie zależy autorom reform, ale ze względu na główny podmiot edukacyjnych oddziaływań, czyli dziecko i jego wszechstronny rozwój. Efektywnie prowadzona edukacja w przedszkolu i na I etapie edukacyjnym zagwarantuje uczniom sukces w kolejnych etapach kształcenia. Dlatego wydaje się słuszne podjęcie częściowych badań wśród nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej w celu zdiagnozowania, na podstawie ich samooceny, kompetencji zawodowych oraz potrzeb i oczekiwań w zakresie doskonalenia zawodowego. Ten cel główny zrealizowano poprzez przeprowadzenie badań wśród nauczycieli pracujących w przedszkolach i w klasach I-III ze szkół podstawowych na terenie powiatu bialskiego i miasta Biała Podlaska w woj. lubelskim. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z użyciem kwestionariusza ankiety. Wyniki badań dostarczyły interesujących informacji na temat samooceny nauczycieli w zakresie oznaczenia poziomu własnych kompetencji zawodowych na trzystopniowej skali. Na uwagę zasługuje fakt, że większość nauczycieli sytuuje swoje kompetencje na drugim, czyli średnim poziomie. Przeprowadzone badania pozwoliły także zinwentaryzować i opisać skalę potrzeb i oczekiwań nauczycieli w zakresie doskonalenia zawodowego, które warunkują nie tylko własny rozwój, ale są niezbędne w efektywnej pracy z dziećmi.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Dialog dziecka z cyfrowymi technologiami – z doświadczeń przedszkoli w Reggio Emilia

W kontekście stanowisk odnośnie wykorzystania cyfrowych technologii w edukacji, artykuł prezentuje podejście technoentuzjastyczne. Ukazuje możliwości włączenia cyfrowych mediów do codzienności edukacyjnej w przedszkolu. W artykule opisane jest podejście placówek wczesnej edukacji w Reggio Emilia we Włoszech, w których wykorzystanie cyfrowych technologii ma przede wszystkim na celu wspieranie dziecięcego procesu uczenia się. Część teoretyczna zilustrowana jest wizualną dokumentacją doświadczenia z cyfrowymi mediami, inspirowanego podejściem Reggio Emilia.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Zdolności muzyczne ustabilizowane a imitacja i improwizacja rytmiczna w metrum dwudzielnym studentów wczesnej edukacji w badaniach własnych

Artykuł prezentuje wyniki badań własnych nad imitacją i improwizacją rytmiczną studentów edukacji wczesnoszkolnej w świetle ich ustabilizowanych zdolności muzycznych badanych testem AMMA Edwina E. Gordona i gotowości do podjęcia improwizacji rytmicznej testem RIRR tegoż. W pierwszej części badań studenci naśladowali łatwe motywy rytmiczne w metrum dwudzielnym, a kolejna część dotyczyła prowadzenia oralnego dialogu rytmicznego (na sylabie BAH) z nauczycielem z użyciem zróżnicowanych łatwych motywów rytmicznych w metrum dwudzielnym. Ocenie trzech kompetentnych sędziów podlegały zarówno wykonania imitacyjne, jak i improwizacyjne studentów. Podjęto również poszukiwanie związków pomiędzy uzdolnieniem muzycznym, gotowością do improwizacji a umiejętnościami imitowania i improwizowania rytmicznego studentów oraz ich samooceną. Schemat zastosowanych badań mieści się w strategii ilościowej, paradygmacie pozytywistycznym, z metodą testowania i pomiaru z wykorzystaniem testów statystycznych. Oś konstrukcyjną badań stanowiła teoria uczenia się muzyki E.E. Gordona. Za cel uznano diagnozę umiejętności odwzorowywania krótkich schematów (motywów) rytmicznych u studentów studiów licencjackich w formie imitacji oraz dialogu z nauczycielem podczas komunikacji rytmicznej (improwizacji rytmicznej) oraz zidentyfikowanie relacji pomiędzy uzdolnieniem muzycznym, gotowością do improwizacji rytmicznej a umiejętnością imitacji i improwizacji motywów rytmicznych.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Opinie nauczycieli wczesnoszkolnych o zastosowaniu technologii informacyjnej podczas uczenia się/nauczania muzyki poprzez audiację

Niniejszy artykuł koncentruje się na zmianie paradygmatu w edukacji muzycznej; który wynika z rozwoju audiacji (myślenia dźwiękami). W 2004 roku w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy na kierunku pedagogika wczesnoszkolna rozpoczęto kształcenie studentów na podstawie założeń teorii uczenia się muzyki Edwina E. Gordona. Przez 15 lat realizacji programu nauczania w module innowacyjna edukacja muzyczna poddawano go ewaluacji w sześciu zakresach problemowych: 1) Wartość umysłowa umiejętności audiowania; 2) Wartość procesu uczenia się muzyki poprzez audiację; 3) Wartość trzystopniowego procesu uczenia się muzyki; 4) Możliwość optymalizacji procesu dydaktycznego; 5) Przydatność wyaudiowanych wzorów; 6) Zdolność do uczenia się muzyki. W wyniku piętnastoletniej praktyki realizowania planu strategicznego skoncentrowanego na audiacyjnym modelu edukacji muzycznej zaszły zmiany w świadomości studentów; zwiększyły się także wymagania w zakresie podnoszenia umiejętności technicznych i praktycznych. Z tego powodu uznano; że starannie zaplanowana; zaprojektowana i zintegrowana z dobrą praktyką pedagogiczną technologia informacyjno-komunikacyjna (ICT) może wspierać motywację do uczenia się muzyki i podnosić jej jakość.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Uczyć na miarę naszych czasów. Nowe technologie na lekcjach języka obcego w nauczaniu początkowym

Celem przedstawionego artykułu jest zaprezentowanie rozwiązań opartych na nowych technologiach w celu skuteczniejszego nauczania języków obcych w nauczaniu początkowym. Na podstawie raportów z badań oraz literatury proponuję zestaw aplikacji oraz stron internetowych do pracy z uczniem w wieku wczesnoszkolnym. Uwzględniając możliwości rozwojowe dziecka oraz podstawę programową w kontekście edukacji językowej; prezentuję przykładowe działania z wymienionymi narzędziami. Artykuł ma spełnić funkcję informacyjną oraz edukacyjną w kontekście organizowania przez nauczyciela procesu lekcyjnego z uwzględnieniem współczesnych udogodnień technologicznych. Zmiany zachodzące w polskiej edukacji pozwalają na włączanie nowych metod do codziennego nauczania; walcząc o uwagę i zaangażowanie uczniów. Szkoły powinny być miejscem pionierskiego odkrywania nowych technologii; by jeszcze lepiej realizować podstawę programową i ożywiać treści programowe w kontakcie z uczniami. W ten sposób polscy uczniowie mają możliwość zdobycia kompetencji językowych; które są niezbędne we współczesnym; cyfrowym świecie. Bycie „cyfrowym imigrantem i tubylcem” stało się faktem; który jako nauczyciele możemy wykorzystać; by świadomiej korzystać z udogodnień cywilizacyjnych w szkole.
 

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Sztuka i ekspresja plastyczna na drodze poznania dziecka – próba konstrukcji narzędzia

Artykuł podejmuje próbę skonstruowania autorskiego narzędzia deskrypcji dziecięcego procesu tworzenia dzieła plastycznego oraz oceny finalnego efektu tego procesu, jakim jest wytwór wizualny. Poszukiwanie sposobów poznawania dziecka jest jednym z zasadniczych wyzwań współczesnej pedagogiki wczesnoszkolnej, zwłaszcza kiedy podejmujemy kwestie wsparcia rozwoju najmłodszych o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Wymiar terapii implikuje bowiem konieczność dogłębnej diagnozy wychowanka, przy czym w tym kontekście istotny jest każdy przejaw jego funkcjonowania, w tym także ekspresja estetyczna. W części pierwszej Autorka skupia się przede wszystkim na wyjaśnieniu, czym jest ekspresja, zwłaszcza emocjonalna, będąca podstawą działań arteterapeutycznych. Dokonuje również przeglądu opracowań dotyczących terapii ekspresyjnej. Zaprezentowane narzędzie deskrypcji dziecięcego procesu tworzenia dzieła plastycznego jest propozycją zapisu danych potrzebnych do postawienia diagnozy. Artykuł jest adresowany przede wszystkim do wykwalifikowanych terapeutów, jest też głosem w dyskusji na temat kompetencji diagnostycznych nauczycieli i pedagogów szkolnych pracujących z dziećmi, których jedną z form ekspresji jest ekspresja artystyczna.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z perspektywy czterech dekad

Celem przeprowadzonych rozważań była próba ukazania przemian w postrzeganiu uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych oraz organizacji ich procesu kształcenia. Badania empiryczne obejmowały problematykę obecnie występujących trudności w codziennej pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych w opinii nauczycieli. Wykorzystaną metodą badawczą był sondaż diagnostyczny z techniką ankiety. Dokonując analizy otrzymanych wyników pod kątem istotności występującej zależności; wykorzystano test chi kwadrat. W badaniu wzięło udział 83 nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej szkół publicznych. Uzyskane wyniki badań ukazały obecnie występujące problemy realizacji kształcenia odpowiadającego wymaganiom uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Jak wynika z uzyskanych odpowiedzi; głównym problemem uniemożliwiającym właściwą realizację indywidualnych zaleceń jest zbyt duża liczba uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych w jednym oddziale. Dokonana analiza sytuacji tychże uczniów z perspektywy czterech dekad; a więc od momentu definiowania pojęcia specjalnych potrzeb edukacyjnych; jak również ukazanie współczesnych problemów rzeczywistości szkolnej stanowią punkt wyjścia do rozpoczęcia nowej dyskusji nad wprowadzaniem zmian; które ponownie udoskonalą edukację ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Refleksja na temat terapeutycznych aspektów twórczości literackiej dzieci w młodszym wieku szkolnym

Celem głównym prezentowanych na potrzeby opracowania badań jest: określenie terapeutycznych aspektów twórczości literackiej dzieci w młodszym wieku szkolnym. W początkowej części artykułu przedstawiono wybrane rozważania teoretyczne skupiające się na zagadnieniu twórczości człowieka, jej roli w procesie autokreacji oraz jej wymiaru terapeutycznego. Stanowią one tło dla badań własnych, opisanych w dalszej części tekstu. W badaniach wykorzystano metodę indywidualnych przypadków, będącą odmianą metody biograficznej. Przeprowadzając badania z zastosowaniem metody indywidualnych przypadków, posłużono się technikami wywiadu oraz analizy wytworów. Narzędziem badawczym w technice wywiadu był kwestionariusz zawierający pytania otwarte skierowane do Anny – uczennicy kończącej trzecią klasę szkoły podstawowej. Przedmiotem analizy wytworów była natomiast jej twórczość literacka, która obejmowała zbiór wierszy tworzonych przez nią w okresie przypadającym na pierwszy etap edukacji szkolnej. Zebrany i przeanalizowany materiał badawczy pozwala stwierdzić, że twórczość literacka Anny ma wiele różnych walorów terapeutycznych i w doskonały sposób pomaga jej wzbogacić zasoby życiowe oraz wzmocnić tak potrzebne w życiu każdego dziecka poczucie wartości.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Włoskie koncepcje wychowania i edukacji dziecka w wieku przedszkolnym. Metoda Marii Montessori i podejście Reggio Emilia

Szkic ten przybliża dwie włoskie koncepcje wychowania i edukacji dziecka w wieku przedszkolnym: metodę Montessori i podejście Reggio Emilia. Choć powstawały one w odrębnych okresach historycznych i realiach polityczno-społecznych, w odniesieniu do wartości, takich jak miłość i szacunek do dziecka czy respektowanie jego praw rozwojowych, obydwie koncepcje mają wiele wspólnego. Tym, co je łączy, jest wiara w potencjał i nieograniczone zasoby dziecka, a także przeniesienie akcentu z aktywności nauczyciela w stronę aktywności dziecka. W odniesieniu do metody Montessori, w podejściu Reggio Emilia silniej uwypuklony jest aspekt relacji i interakcji w dziecięcym procesie uczenia. Wspólnotowy wymiar, będący od początku istnienia przedszkoli Reggio Emilia podstawą ich funkcjonowania, jest jedną z najistotniejszych różnic pomiędzy zaprezentowanymi podejściami, i w związku z tym odmiennymi rozwiązaniami edukacyjnymi. W artykule przedstawiono podłoże powstania koncepcji M. Montessori (początek XX w.) i podejścia Reggio Emilia (lata 50. XX w.). W obydwu systemach zaprezentowano wizję dziecka i nauczyciela oraz istotę środowiska wychowawczo-edukacyjnego tworzonego dla dzieci w przestrzeni instytucjonalnej. Założeniem autorek tekstu było przywołanie myśli, rozważań i refleksji twórców oryginalnych włoskich teorii pedagogicznych

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia
Edukacja STEM a aktywność poznawcza dziecka w wieku przedszkolnym

Problematyka badawcza artykułu koncentruje się na ukazaniu specyfiki edukacji STEM jako przestrzeni sprzyjającej rozwojowi aktywności poznawczej dziecka w wieku przedszkolnym. Celem prowadzonych badań jest rozpoznanie wymiarów rzeczywistości dziecka, które stanowią dla niego ważne doświadczenia naukowe. Przedmiotem analiz uczyniono wypowiedzi 54 dzieci w starszym wieku przedszkolnym ze środowiska wielkomiejskiego. Wypowiedzi dzieci przybrały formę pytań. Metodą badania była analiza treści. Tło dla badań stanowi przedstawienie istoty dokonujących się przemian w przestrzeni edukacji. Kierunek zmian określa koncepcja STEM, która powstała dla podniesienia efektywności edukacji oraz poprawy jej jakości. W jej zakres wchodzą nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka. W edukacji STEM podkreśla się możliwość elastycznego reagowania na zmiany oraz radzenia sobie z ich nieprzewidywalnością. Pożądane jest rozwijanie zainteresowania edukacją STEM od najmłodszych lat. Edukacja oparta na tematach STEM staje się przestrzenią wyzwalającą kreatywność i zaangażowanie uczących się. Staje się generatorem pomysłów i impulsem dla innowacji. W ostatniej części artykułu przedstawiono doniesienia z badań na temat ciekawości poznawczej dzieci w starszym wieku przedszkolnym wyrażającej się w pytaniach badanych. W celu zobrazowania treści doświadczeń dzieci związanych z nauką przywoływano wypowiedzi badanych. Przeprowadzone analizy ukazują potencjał naukowy dziecka oraz stanowią rozpoznanie w kierunku personalizacji treści w edukacji.

Czasopismo: Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika, psychologia