rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Normatywność obowiązywania norm prawnych w koncepcji poznańsko-szczecińskiej szkoły teorii prawa. Perspektywa pragmatyzmu analitycznego

Artykuł stanowi próbę reinterpretacji standardowych ujęć normatywnych koncepcji obowiązywania prawa, z uwzględnieniem intuicji dotyczących pojęcia normatywności wypracowanych na gruncie współczesnej metaetyki i filozofii języka. Analiza normatywnych koncepcji obowiązywania prawa w świetle zagadnienia wieloznaczności pojęcia normatywności, a także aplikacja na grunt tych koncepcji pojęcia normatywności w rozumieniu pragmatyzmu analitycznego mają pozwolić na przekroczenie zarzutów stawianym tym koncepcjom, w szczególności zarzutu nieuprawnionego iterowania obowiązków prawnych. Dla zobrazowania wyników tych rozważań przywołany zostanie przykład koncepcji obowiązywania normy prawnej wypracowanej na gruncie poznańskiej szkoły teorii prawa.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawo do poszanowania uczuć religijnych w świetle Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Niniejszy artykuł poświęcony prawu do poszanowania uczuć religijnych, który jest pochodną wolności religii. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu ochrona uczuć religijnych stanowi wartość, która usprawiedliwia ograniczenie wolności słowa. Prawo chroni uczucia wierzących przede wszystkim przed wypowiedziami, które są bezproduktywnie obraźliwe. Pojęcie bezproduktywnej obraźliwości jest interpretowane stosunkowo wąsko, a zatem w pełni dozwolone i mieszczące się w granicach wolności słowa są wypowiedzi szokujące, krytyczne wobec religii, kwestionujące dogmaty, budzące kontrowersje. Najwłaściwszą formą ochrony uczuć religijnych są sankcje cywilnoprawne, natomiast sankcje karne powinny mieć zastosowanie wyłącznie w ostateczności, w przypadku wypowiedzi nawołujących do przemocy lub prowadzących do poważnego zakłócenia porządku publicznego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Wniosek o zezwolenie na zatrudnienie dziecka – zagadnienia teoretyczne i empiryczne

Wniosek o zezwolenie na podjęcie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko jest instytucją umożliwiającą zgodne z prawem zatrudnienie osoby, która nie ukończyła lat 16. W niniejszym artykule przedstawiona została analiza zagadnień teoretycznych i empirycznych dotyczących wspomnianego wniosku. Najpierw omówiono związanie inspektora pracy dołączonymi do wniosku dokumentami jako najbardziej kontrowersyjną kwestię związaną z analizowaną tematyką. Następnie przeanalizowano oddzielnie każdy z elementów na płaszczyźnie teoretycznej i odniesiono do nich empirycznie uzyskane dane. Na koniec przedstawiono ocenę sposobu uregulowania wymagań, jakie powinien spełniać wniosek o zezwolenie na zatrudnienie dziecka.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Legitymizacja podatku od gier – kierunki poszukiwań teoretycznej koncepcji

Celem artykułu jest identyfikacja teorii ekonomicznych, w świetle których upatruje się uzasadnienia podatków od gier hazardowych przyjmujących postać selektywnych podatków obrotowych oraz konfrontacja założeń tych teorii ze specyfiką zjawiska, jakim jest hazard. W kolejnych częściach opracowania wskazano argumenty przemawiające za dodatkowym opodatkowaniem działalności polegającej na świadczeniu usług hazardowych, wynikające z teorii optymalnego opodatkowania, teorii korekcyjnego podatku ekologicznego oraz teorii ekonomii behawioralnej. Wskazano również główne kontrowersje i problemy aplikacyjne, jakie w kontekście specyfiki zjawiska hazardu i podatków od gier rodzą powyższe teorie.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Miejsce zjawiska współdzielenia w koncepcji zrównoważonego rozwoju

Celem artykułu jest określenie miejsca zjawiska współdzielenia w koncepcji zrównoważonego rozwoju. Dotychczas podejmowane w literaturze przedmiotu próby bliższego przedstawienia zjawiska współdzielenia rzadko wiązane są ze zrównoważonym rozwojem. Zdaniem autora rozważania w tym obszarze powinny opierać się między innymi na ukształtowanej teorii ekonomii zrównoważonego rozwoju – stanowić punkt wyjścia zestawienia zjawiska współdzielenia z klasycznym ujęciem rynku i funkcjonującymi w nim pojęciami, takimi jak homo oeconomicus.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Znakowanie żywności wolnej od GMO w polskim systemie prawa żywnościowego

Przedmiotem badań było znakowanie żywności wolnej od GMO w celu określenia istoty znakowania żywności i pasz w odniesieniu do wykorzystania GMO podczas ich wytwarzania. W artykule dokonano analizy dogmatycznej przepisów ustawy z 13 czerwca 2019 r. o oznakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów na tle regulacji prawa UE. Zastosowano następujące metody badawcze: analizę aktów normatywnych, analizę źródeł literaturowych, analizę dokumentów wtórnych (sprawozdań, raportów). W opracowaniu omówiono problemy wynikające ze stosowania inżynierii genetycznej w uprawie roślin i hodowli zwierząt, dokonano przeglądu regulacji UE dotyczących GMO oraz szczegółowo przeanalizowano nowe przepisy dotyczące znakowania żywności wolnej od GMO w Polsce. Realizacja prawa do informacji poprzez znakowanie żywności tworzy podstawę dokonywania przez konsumentów świadomych wyborów i ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia im wysokiego poziomu ochrony życia, zdrowia i interesów ekonomiczno-społecznych. Ujednolicenie informacji o specyfice produktów wolnych od GMO w nowej ustawie sprawia, że przekaz jest jasny i przejrzysty, co może wpłynąć na budowanie zaufania między konsumentami i producentami żywności i pasz.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Regionalne zróżnicowanie potencjału przetwórstwa przemysłowego w Polsce w kontekście postulatu reindustrializacji

Znaczenie przetwórstwa przemysłowego w gospodarce zależy obecnie od jego międzynarodowej konkurencyjności i aktywności innowacyjnej, która umożliwia unowocześnienie struktury rzeczowej produkcji i poprawę pozycji w globalnych łańcuchach wartości. Konieczność intensyfikacji działań w kierunku poprawy poziomu zaawansowania technicznego polskiego przetwórstwa przemysłowego to zagadnienie regularnie pojawiające się w literaturze i praktyce gospodarczej. Potrzeba wzrostu zdolności polskiego przemysłu do sprostania globalnej konkurencji została także podkreślona w przyjętej przez Radę Ministrów w 2017 r. Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, w której postulat reindustrializacji stanowi jeden z celów szczegółowych. Mając na uwadze te uwarunkowania oraz zróżnicowanie regionalne potencjału przemysłowego w Polsce, celem artykułu jest analiza rozmieszczenia przetwórstwa średnio i wysoko zaawansowanego technicznie w polskiej gospodarce. W opracowaniu wykorzystano metodę krytycznej analizy literatury oraz badania statystyczne. W oparciu o kwerendę literatury przedstawiono ideę terytorializacji rozwoju i rolę przetwórstwa przemysłowego we współczesnej gospodarce. W odniesieniu do diagnozy przestrzennego rozmieszczenia produkcji przemysłowej w Polsce, posłużono się analizą wartości dodanej brutto w układzie województw. Ostatnia część opracowania koncentruje się na wynikach badania empirycznego, które przeprowadzono dla wybranych działów przetwórstwa przemysłowego w zakresie zmian liczby podmiotów i poziomu zatrudnienia. Otrzymane wyniki wskazują na wzrost liczby podmiotów i stosunkowo stały poziom zatrudnienia działów zaawansowanych technicznie. Iloraz lokalizacji podkreśla koncentrację produkcji sprzedanej wysoko i średnio-wysoko zaawansowanej technicznie w województwie dolnośląskim, śląskim i podkarpackim.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Proces legitymizacji Trybunału Konstytucyjnego: podejście relacyjne

Celem artykułu jest ukazanie procesu legitymizacji Trybunału Konstytucyjnego. Perspektywa relacyjna, którą proponujemy, jest odmienna od prawniczej, dominującej w rozważaniach na ten temat. Traktujemy Trybunał jako rodzaj przestrzeni, usytuowany na przecięciu kilku światów społecznych (prawo, nauka, polityka, administracja), które na niego oddziałują. Badanie przeprowadziliśmy, analizując biografie wszystkich sędziów wybranych w latach 1985–2018. Sędziowie zostali potraktowani jako posiadacze znaczących społecznie zasobów – kapitałów (tytuł naukowy, zawód prawniczy, funkcja w administracji rządowej, mandat poselski itp.). Wykorzystując wieloraką analizę korespondencji, odtworzyliśmy przestrzeń Trybunału. Tym samym uchwyciliśmy nie tylko złożoność i wielowymiarowość legitymizacji polskiego sądu konstytucyjnego, lecz także zmiany tego procesu w czasie.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Alokacja i redystrybucja zasobów mieszkaniowych w Polsce w kontekście koncepcji sprawiedliwości społecznej (Rowlsa i Dworkina)

Artykuł koncentruje się na sprawiedliwości społecznej w kontekście lokacji i redystrybucji zasobów mieszkaniowych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów społecznych. Uwzględniono zachodzące zmiany, wpływające na zwiększenie sprawiedliwości społecznej, rozumianej zgodnie z koncepcją sprawiedliwości dystrybutywnej J. Rawlsa (1971). Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy koncepcja sprawiedliwości społecznej (mającej umocowanie w Konstytucji RP) ma wpływ na realizowaną politykę mieszkaniową? Jeśli tak, to w jaki sposób realizowana jest sprawiedliwość pozioma i pionowa w obliczu zmian i reform programów mieszkaniowych? Analiza koncepcji sprawiedliwości społecznej w polityce mieszkaniowej obejmuje okres od roku 2006, kiedy to powołano program wspierający zakup pierwszego mieszkania „Rodzina na swoim”, do roku 2019 i programu Mieszkanie Plus.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Opracowanie metody oznaczania aktywności pepsyny w soku żołądkowym

WSTĘP: Celem niniejszych badań było opracowanie metody oznaczania aktywności pepsyny w soku żołądkowym na podstawie metody opisanej w piśmiennictwie, która w badaniach laboratoryjnych okazała się nie w pełni efektywna. Podjęta praca jest próbą udoskonalenia metody polegającej na trawieniu hemoglobiny wołowej przez pepsynę i wprowadzenia skutecznych zmian, aby uzyskane wyniki mogły być użyteczne w diagnostyce klinicznej. MATERIAŁ I METODY: Przeprowadzono badania z wykorzystaniem hemoglobin różnych gatunków zwierząt i człowieka, zmiany czasów inkubacji, stężeń oraz objętości reagentów. WYNIKI: Próby oparte na wykorzystaniu roztworu pepsyny wykazały, że najskuteczniejsza w oznaczaniu aktywności enzymu jest hemoglobina ludzka. Pierwotnie proponowane czasy inkubacji zostały wydłużone, a do hamowania reakcji użyto kwasu trichlorooctowego o wyższym stężeniu, niż sugerowano, równocześnie zmniejszając o połowę objęto-ści reagentów. W próbach przeprowadzonych z użyciem oczyszczonego enzymu wykazano korelację między stężeniem enzymu a absorbancją supernatantu zawierającego produkty reakcji enzymatycznego trawienia hemoglobiny. WNIOSKI: Wprowadzone modyfikacje pozwalają na udoskonalenie procesu oznaczania aktywności pepsyny w soku żołądkowym i efektywnego wykorzystania w praktyce laboratoryjnej.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Choroba jako zjawisko społeczne. Analiza walki z afrykańskim pomorem świń

Afrykański pomór świń jest bezsprzecznie niebezpieczną chorobą dla świń, dzików i świniodzików. Przynosi znaczące straty gospodarcze. Wydaje się jednak, że walka z chorobą jest wykorzystywana w Polsce do celów, które można określić jako rodzaj reżyserii społecznej. Wdrażane w Polsce rozwiązania eksterminacji dzików nie stanowią skutecznej metody walki z chorobą. Z kolei bioasekuracja, wskazywana jako najskuteczniejsza metoda zapobiegania rozprzestrzeniania się wirusa, nie jest promowana. Szersza, socjokulturowa analiza wykorzystania dyskursu o ASF w generowaniu społecznych napięć wskazuje, że zjawisko jest wieloaspektowe i nie tak proste, jak mogłoby się wydawać.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Liwiusz Wojciechowski, Napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich a produktywność gospodarek krajów Grupy Wyszehradzkiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019, ss. 200

Liwiusz Wojciechowski, Napływ zagranicznych inwestycji bezpośrednich a produktywność gospodarek krajów Grupy Wyszehradzkiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019, ss. 200

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Wulwodynia jako zespół bólowy spowodowany dysfunkcją mięśni dna miednicy

Wulwodynia (łac. vulva – srom) to przewlekły zespół bólowy, występujący u 5–13% kobiet, trwający minimum 3–6 miesięcy. Dolegliwości mogą obejmować srom, pochwę, odbyt, a nawet pośladki. Ból bywa różnie nasilony i miewa różną, czasem niedokładnie określoną lokalizację (wulwodynia nieprowokowana). Jeśli dolegliwości pojawiają się w odpowiedzi na dotyk, określane są jako wulwodynia prowokowana i zazwyczaj związane są z aktywnością seksualną (dyspareunia). Wulwodynia jest rzadko rozpoznawana z powodu niewielkiej wiedzy na jej temat, niejasnej etiologii oraz trudności w różnicowaniu z innymi chorobami obejmującymi pochwę i srom. Istnieje wiele czynników mogących powodować dolegliwości, jednak u 80% kobiet pierwotnie lub wtórnie występują niestabilność i wzmożone napięcie mięśni dna miednicy. Istnieją dwa potencjalne mechanizmy, przez które nadmierna aktywacja mięśni powoduje sensytyzację (nadmierną wrażliwość na bodziec) i ból. Jest to niedotlenienie mięśni i obecność punktów spustowych (trigger points) w tkance mięśniowej, podwięziach i więzadłach. Ważnym elementem diagnozy jest wyeliminowanie chorób sromu i pochwy, np. przenoszonych drogą płciową, chorób skóry, chorób neurologicznych, ortopedycznych i reumatologicznych, nowotworów czy reakcji alergicznych. Wulwodynia jest chorobą z wykluczenia innych przyczyn powodujących ból sromu. W pracy przedstawiono etiologię, klasyfikację oraz najczęstsze metody leczenia wulvodynii.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „W kierunku kształtowania się nowego publicznego transportu zbiorowego”, Poznań, 22 listopada 2019 r.

Ogólnopolska Konferencja Naukowa „W kierunku kształtowania się nowego publicznego transportu zbiorowego”, Poznań, 22 listopada 2019 r.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne, nauki socjologiczne
Światło spolaryzowane w leczeniu bliznowca po zabiegu operacyjnym przepukliny pachwinowej – opis przypadku

Następstwem każdego zabiegu operacyjnego jest blizna. Niektóre blizny pooperacyjne nie ulegają prawidłowemu gojeniu. Prowadzi to do ich przerostu i powstania keloidu (bliznowca). Bliznowiec jest zazwyczaj twardy, szpecący i przechodzi poza pierwotny stan uszkodzenia skóry. Leczenie tkanek bliznowatych nie ogranicza się do jednego standardu i wymaga od lekarzy szerokiej wiedzy z zakresu stosowanych metod leczniczych. W ostatnich latach obser-wuje się intensywny rozwój metod z zakresu światłolecznictwa, które w wielu przypadkach wspomagają leczenie podstawowe, wykazując dużą skuteczność terapeutyczną. W pracy przedstawiono wynik leczenia bliznowca u 63-letniego pacjenta po zabiegu chirurgicznym przepukliny pachwinowej. W leczeniu z dobrym efektem zastosowano zabiegi światła spolaryzowanego. Zastosowanie czynnika fizycznego – światła – o parametrach leczniczych pozwoliło na złagodzenie uczucia stałego ucisku i napięcia bliznowca oraz znaczne jego zblednięcie. Uzyskane wyniki stanowią podstawę do prowadzenia dalszych badań klinicznych w tym zakresie.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Poradnictwo medyczne w renesansowej Anglii

Anglia doby renesansu pod względem rozwoju medycyny nie różniła się od Anglii średniowiecznej, a wręcz przeciwnie, nastąpił wówczas znaczący powrót do czasów starożytnych za sprawą idei humanistycznych. Manuskrypty zaczęto tłumaczyć na łacinę pozbawioną błędów i wypaczeń. Zaczęto także pisać i tłumaczyć poradniki medyczne na język angielski, ponieważ wielu humanistów decydowało się na propagowanie wiedzy medycznej. Stale rosnące zainteresowanie medycyną powodowało zwiększające się zapotrzebowanie na popularne książki z zakresu poradnictwa medycznego. Autor artykułu dokonuje przeglądu poradników medycznych wydawanych w XVI-wiecznej Anglii oraz przed-stawianych w nich treści.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Wpływ pierwszej fazy odruchowego obrotu według Vojty na zakres ruchomości odcinka szyjnego u niemowląt

WSTĘP: Koncepcja terapeutyczna według Vojty to jedna z najbardziej kontrowersyjnych metod neurorozwojowych we współczesnej rehabilitacji niemowląt, a zarazem jedyna pozwalająca na tak szeroką diagnostykę i leczenie. Pod-stawowym założeniem metody jest ocena wzorców ruchowych obecnych u niemowląt i wprowadzenie koncepcji terapeutycznej opartej na odruchowej lokomocji. CEL: Głównym celem pracy było pokazanie wpływu pierwszej fazy odruchowego obrotu na zakres ruchomości odcinka szyjnego u niemowląt, a tym samym na prawidłowe ustawienie głowy. Przeprowadzone badania miały także odpowiedzieć na pytanie, czy terapia według koncepcji Vojty ma wpływ na izolację i symetryczność obrotu głowy. MATERIAŁ I METODY: Materiał do badań stanowiły 64 niemowlęta kierowane na terapię neurorozwojową przez leka-rza specjalistę. Dzieci zostały podzielone na dwie grupy: I – niemowlęta prowadzone metodą Vojty, II – dzieci prowadzone metodą NDT-Bobath. Cały materiał oceniony został poprzez zebranie dwóch wywiadów oraz dwukrotne badanie niemowląt. WYNIKI: Podczas analizy statystycznej wyników za istotne przyjęto prawdopodobieństwo testowe na poziomie p < 0,05, a za wysoce istotne prawdopodobieństwo testowe na poziomie p < 0,01. Wyniki potwierdziły wstępne założenia dotyczące zależności między systematycznością ćwiczeń metodą Vojty a uzyskaniem przez niemowlęta prawidłowego ustawienia i fizjologicznego zakresu ruchu w odcinku szyjnym kręgosłupa. WNIOSKI: Stwierdzono wysoce istotną zależność pomiędzy systematycznością i ciągłością terapii dziecka a jej efektami. Badania potwierdzają, że pierwsza faza odruchowego obrotu według Vojty ma wpływ na poprawę jakości ssania u niemowląt oraz symetryczne ustawienie głowy. Wyniki udowadniają pozytywny wpływ terapii na symetrię obrotu głowy.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Globalne zagrożenia zdrowia dzieci i młodzieży

Globalizacja jest procesem powodującym wiele pozytywnych zmian w sferze zdrowia publicznego, ale także generującym nowe zagrożenia. Niniejsza praca przedstawia wybrane społeczne i ekonomiczne i środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci i młodzieży w aspekcie globalnym. Z danych WHO wynika, iż corocznie umiera 7 mln dzieci poniżej 5 roku życia (r.ż.), przy czym 98% z nich pochodzi z krajów rozwijających się. Aż 54% przyczyn zgonów dzieci poniżej 5 r.ż. związana jest z niedożywieniem, podczas gdy w krajach rozwijających się naglącym problemem staje się otyłość dzieci i młodzieży. Jednym z największych zagrożeń dla zdrowia i rozwoju dzieci jest ubóstwo. Z danych GUS wynika, że w 2012 r. ustawowa granica ubóstwa w Polsce wzrosła do 7,0% (z 6,7% w 2011 r.), a granica ubóstwa skrajnego do 6,7% (z 6,5% w 2011 r.). Wzrosło zagrożenie ubóstwem w rodzinach z co najmniej 4 dzieci, w rodzinach niepełnych oraz wychowujących dzieci niepełnosprawne. Istotny wpływ na zdrowie mają narażenia środowiskowe, oceniane według WHO z wykorzystaniem miernika stanu zdrowia populacji – DALY. W skali globalnej rysuje się obraz podstawowych środowiskowych czynników ryzyka, typowych dla krajów rozwijających się (brak czystej wody, dostępu do sanitariatów, choroby przenoszone przez wek-tory) oraz nowych zagrożeń środowiskowych, charakterystycznych dla krajów rozwiniętych (degradacja środowiska, niebezpieczne używanie i składowanie substancji chemicznych). Problemem stają się również mikrointoksykacje, m.in. ołowiem, spowodowane długotrwałym narażeniem na niskie stężenia typowe dla ekspozycji środowiskowej. Związane z globalizacją zagrożenia dla rozwoju dzieci i młodzieży znane są już od dziesięcioleci i stanowią priorytety w polityce zdrowotnej w kraju i na świecie. Ich rozwiązanie wymaga planu strategicznego i konsekwentnych, zintegrowanych działań.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne
Polimorfizm rs9930506 genu FTO a zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie u osób zgłaszających się do poradni ogólnej podstawowej opieki zdrowotnej

CEL PRACY: Celem niniejszej pracy była ocena potencjalnego związku między polimorfizmem rs9930506 genu FTO a występowaniem nadwagi i otyłości w populacji osób zgłaszających się do poradni ogólnej podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). MATERIAŁ I METODY: Badaniem objęto 464 kolejnych pacjentów z rejonu Polski Południowej, którzy zgłaszali się do poradni ogólnej POZ. Badanych podzielono na 3 grupy, zależnie od występowania nadwagi, otyłości lub ich braku (grupa kontrolna, grupa z otyłością, grupa z nadwagą). Genotypowanie polimorfizmu FTO rs 9930506 prowadzono z wykorzystaniem znakowanych fluorescencyjnie sond, używając gotowych zestawów do oznaczania polimorfizmu pojedynczego nukleotydu – TaqMan Pre-designed SNP Genotyping Assay (Applied Biosystems). WYNIKI: Wśród kolejno zgłaszających się osób do poradni ogólnej POZ częstość występowania nadwagi i otyłości wynosiła 72,3% (nadwaga – 23,9%, otyłość brzuszna – 48,4%). W surowicy osób z nadwagą i otyłych stwierdzono istotnie statystycznie wyższe stężenia glukozy w stosunku do osób z grupy kontrolnej (p < 0,001). Poziomy insuliny w surowicy były u osób otyłych znamiennie wyższe niż u osób z nadwagą (p < 0,05) i zdrowych (p < 0,001), zaś u osób z nadwagą znamiennie wyższe niż u osób bez nadwagi (p < 0,01). Cukrzycę stwierdzono u blisko 13% osób otyłych, a tylko u 2,13% osób bez nadwagi i otyłości. U osób z nadwagą i otyłością stwierdzono istotnie wyższe wartości ciśnienia tętniczego, stężenia cholesterolu i triglicerydów oraz obniżone eGFR. Nasze badania nie wykazały znamiennej zależności między badanym polimorfizmem a częstością występowania nadwagi lub otyłości brzusznej. Nie stwierdzono również znamiennej zależności między rs9930506 a obwodem pasa czy BMI. W badaniu wykazano natomiast znamienną statystycznie zależność między zawartością tkanki tłuszczowej w ustroju a badanym polimorfizmem rs9930506 genu FTO. WNIOSKI: 1. Nadwaga i otyłość są związane z wieloma metabolicznymi zaburzeniami dotyczącymi zarówno gospodarki węglowodanowej, jak i lipidowej. 2. Polimorfizm rs9930506 nie wykazał znamiennej zależności z występowa-niem nadwagi i otyłości. 3. Polimorfizm rs9930506 wykazuje istotną statystycznie zależność z zawartością trzewnej tkanki tłuszczowej w organizmie.

Czasopismo: Annales Academiae Medicae Silesiensis
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki farmaceutyczne, nauki medyczne