rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Specyfika zachowań turystów na rynku usług gastronomicznych

W artykule badawczym zaprezentowano wyniki badania, którego celem była analiza specyfiki zachowań  różnych  grup  konsumentów,  w tym  także  turystów,  na  rynku  usług  gastronomicznych. Badanie przeprowadzono metodą ankietową na reprezentatywnej próbie 1013 osób na przełomie lat 
2010/2011. Wyniki analiz wykazały zróżnicowanie profilu socjodemograficznego i ekonomicznego turystów biznesowych i wypoczywających indywidualnie w stosunku do ogółu populacji. Stwierdzono także różnice w zakresie zachowań turystów na rynku gastronomicznym, w tym odmienność powodów korzystania z oferty, zróżnicowanie preferencji w zakresie rodzajów lokali gastronomicznych i oferty menu oraz uwarunkowań percepcji jakości oferty gastronomicznej. Wyniki badań wskazują na konieczność uwzględnienia specyfiki oczekiwań różnych grup turystów przy tworzeniu strategii marketingowych lokali gastronomicznych, dla pełnego zaspokojenia potrzeb tych grup konsumentów i aktywizacji ich zachowań nabywczych.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Zaplecze konferencyjne w turystycznych obiektach noclegowych w Polsce

W artykule omówiono wyposażenie turystycznych obiektów noclegowych w sale konferencyjne oraz elementy ich zaplecza, na które składają się: obsługa techniczna, nagłośnienie, mikrofon bezprzewodowy, komputer, zestaw audio-video, ekran, flipchart, rzutnik-projektor. Bardziej szczegółowo opisano sale konferencyjne oraz ich występowanie w obiektach zbiorowego zakwaterowania.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Redagowawanie prac naukowych o turystyce w świetle wspólnotowego dorobku prawnego (acquis communautaire)

Przyjmując że jasne, proste i precyzyjne formułowanie tak Wspólnotowego Dorobku Prawnego, jak i prawa wewnętrznego każdego Państwa-Członka Wspólnoty Europejskiej jest warunkiem wstępnym dla właściwego wprowadzenia w życie i jednolitego stosowania prawodawstwa wspólnotowego w Państwach-Członkach WE Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej i Komisja Wspólnot Europejskich przyjęły 22 grudnia 1998 r. Umowę międzyinstytucjonalną o wspólnych wytycznych odnośnie do jakości redagowania prawodawstwa wspólnotowego. 
Szósta zasada ogólna redagowania prawodawstwa wspólnotowego, sformułowana w tej Umowie, stanowi, że „(…)Te same pojęcia są wyrażane przez te same terminy (wyrazy), których zakres, w miarę możliwości, nie odbiega od znaczenia, jakie im nadaje język potoczny, język prawniczy lub 
techniczny”. 
Leksykon tematyczny Wprowadzenie do nauk prawnych, w rozdziale pt. Norma postępowania jako wyrażenie języka zawiera definicję jednoznaczności normy,która okazuje się być tożsamą z cytowaną szóstą zasadą ogólną redagowania WDP. Język prawodawstwa w Polsce, 
jak i przekład WDP na język polski nie są pozbawione szeregu błędów.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Analiza sytuacji ekonomicznej biur podróży w Polsce w latach 2006-2010

W artykule omówiono ekonomiczną sytuację biur podróży w Polsce w latach 2006-2010. Pierwsza część poświęcona jest ekonomicznej sytuacji biur podróży zatrudniających powyżej 9 osób. Analiza obejmuje podmioty gospodarcze, które zadeklarowały działalność jako biura podróży i zostały 
zaklasyfikowane  zgodnie  z Polską  Klasyfikacją  Działalności do  sekcji  N  (Działalność  w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca) w dziale 79 (Działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane) w grupie 79.1 (Działalność agentów i pośredników turystycznych oraz organizatorów turystycznych). Badanie statystyczne przeprowadzone przez GUS jest badaniem pełnym (według formularzy F-01 i F-02) dotyczącym wszystkich jednostek dużych i średnich. Nie mogliśmy jednak wymienić danych dla wszystkich województw, bo zgodnie z ustawą o statystyce publicznej nie wolno udostępniać danych jednostkowych lub takich, które umożliwiają identyfikację podmiotu. Pominąć musieliśmy te województwa, w których udział jednego podmiotu stanowił więcej niż trzy czwarte całości. Poprzestaliśmy zatem na tych, w których liczba jednostek zarejestrowanych przez GUS jest większa od trzech. 
W artykule zawarto definicje ważniejszych pojęć ekonomicznych. Pokazano przychody z całokształtu działalności średnich i dużych biur podróży w latach 1996-2010 oraz podstawowe wskaźniki ekonomiczne biur podróży zatrudniających powyżej 9 osób w 2010 roku w układzie wojewódzkim 
(przychody z całokształtu działalności, koszty z całokształtu działalności, wynik finansowy brutto, wynik finansowy netto, rentowność obrotu brutto (w %) oraz rentowność obrotu netto (w %)). 
W drugiej części omówiono sytuację ekonomiczną małych biur podróży, tj. zatrudniających do 9 osób. Stanowią one zdecydowaną większość wszystkich biur podróży funkcjonujących na polskim rynku. Podobnie jak dla dużych i średnich podmiotów omówiono tutaj przychody z całokształtu dzia-łalności w latach 1996-2010 oraz podstawowe dla tych biur wskaźniki ekonomiczne w 2010 roku (przychody z całokształtu działalności, koszty z całokształtu działalności, wynik finansowy brutto oraz rentowność obrotu brutto w %). 
Pokazano również przychody wszystkich biur podróży ogółem w latach 2001-2010 oraz największych polskich touroperatorów w 2012 roku.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Rola biur podróży w krajowych i zagranicznych podróżach Polaków oraz w przyjazdach turystów zagranicznych do Polski

W artykule omówiono rolę biur podróży w krajowych i zagranicznych podróżach Polaków oraz w przyjazdach turystów zagranicznych do Polski. Pokazano, jak dynamicznie zmieniała się w ostatnich latach sytuacja na rynku biur podróży i ich udział w organizowaniu wyjazdów turystów polskich w kraju i za granicę oraz przyjazdów turystów zagranicznych. W pierwszej części omówiono sposób organizacji krótkookresowych i długookresowych podróży Polaków w latach 2002-2012 oraz sposób organizacji podróży zagranicznych w latach 2004-2012. Przedstawiono również 29 największych touroperatorów w 2012 roku wysyłających turystów za granicę. W części drugiej artykułu omówiono rolę biur podróży w przyjazdach turystów zagranicznych do Polski. Pokazano organizację podróży i pobytu turystów zagranicznych przyjeżdżających do Polski w latach 1999-2012. W ostatniej części podsumowano rok 2012 i przedstawiono perspektywy rozwoju biur podróży na 2013 rok.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Planetaria i ich funkcja turystyczna. Przykład planetarium w Toruniu

elem pracy jest charakterystyka i ocena wybranych planetariów na świecie i w Polsce pod kątem pełnionej funkcji turystycznej. W szczególności przedstawiono przykład Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Diagnoza stanu zasobów i inwestycji w turystyce wodnej w Polsce

Celem niniejszych rozważań jest diagnoza stanu zasobów i inwestycji turystyki wodnej w Polsce odnosząca się do podstawowych form tej turystyki, 
a mianowicie: turystyki żeglugowej, turystyki żeglarskiej i turystyki kajakowej. W przypadku turystyki żeglugowej diagnoza ta dotyczy turystyki śródlądowej, turystyki przybrzeżnej i tramwajów wodnych. Na rynku turystyki wodnej dokonuje się wielu inwestycji. Budowane i modernizowane 
są  porty, mariny i przystanie wodne, budowane są statki wycieczkowe i jachty, a także wytyczane i zagospodarowywane nowe szlaki. Szczególnie jest to widoczne w rejonie Szczecina (Zachodniopomorski Szlak Żeglarski) i Gdańska (Pętla Żuławska) oraz na Pojezierzu Mazurskim.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Obiekty dziedzictwa kulturowego jako miejsca konferencyjne – próba analizy

W latach 2001-2013 w Polsce powstało kilkanaście organizacji Convention Bureau, zajmujących się promocją i marketingiem regionów pod kątem pozyskiwania spotkań biznesowych. Wielokrotnie impuls pojawił się przez zaangażowanie obiektów dziedzictwa kulturowego jako miejsc do organizacji konferencji. Celem rozważań jest pokazanie, że działania Convention Bureau wspólnie z obiektami pozwalają wzmocnić pozycję poszczególnych regionów turystycznych.

Czasopismo: Problemy Turystyki i Rekreacji
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej, nauki o zarządzaniu i jakości
Opieka zdrowotna w Zielonej Górze w latach 1989-2003

Zmiany w ustawodawstwie polskim po 1989 r. wprowadziły reorganizacje systemu opieki zdrowotnej oraz zmiany struktury jednostek służby zdrowia w Zielonej Górze wpisując je w ubezpieczeniowy model systemu ochrony zdrowia. Pierwszą widoczną zmiana stanowił podział zjednoczonego w 1975 r. zjednoczonego pod auspicjami Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego lecznictwa zamkniętego i otwartego na dwa równoważne podmioty: Szpital Wojewódzki i Zespół Opieki Zdrowotnej, który po uzyskaniu samodzielności został przekształcony w Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej. Kolejne zmiany organizacyjne w funkcjonowaniu systemu opieki zdrowotnej umożliwiły na tworzenie obok istniejący placówek publicznych - publicznych zakładów opieki zdrowotnej, placówek niepublicznych finansowanych ze środków własnych, samorządowych, wyznaniowych - niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz indywidualnych lub indywidualnych specjalistycznych praktyk przedstawicieli zawodów medycznych. Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywało się w głównej mierze ze środków publicznych redystrybuowanych przez Lubuską Regionalną Kasę Chorych w Zielonej Górze. Nadzór merytoryczno-in- formatyczny nad realizacją świadczeń zdrowotnych sprawował Rejestr Usług Medycznych. Zawieranie przez LRKCh kontraktów na wykonywanie świadczeń medycznych zarówno z dużymi świadczeniodawcami (szpital, zoz) jak również z małymi (indywidualnymi i grupowymi praktykami zawodów medycznych, niepublicznymi zakładami opieki zdrowotnej) pozwoliło na usamodzielnienie się jednostek ochrony zdrowia, wpłynęło na poprawę infrastruktury placówek medycznych co w konsekwencji doprowadziło do podniesienia poziomu świadczeń zdrowotnych. Dotychczasowe wieloletnie zaniedbania w finansowaniu systemu ochrony zdrowia, skutkujące ogromnymi zaniedbaniami w infrastrukturze jednostek służby zdrowia oraz wprowadzenie zasad samorządności, samofinansowania, gospodarności i celowości działań wpłynęło na likwidację SPZOZ przez miasto odpowiedzialne za zabezpieczenie opieki zdrowotnej dla mieszkańców. Funkcje SPZOZ przejęły NZOZy i indywidualne lub grupowe praktyki zawodowe dofinansowywane ze środków publicznych. Mankamentem tworzonego systemu było jego zamknięcie na nowych świadczeniodawców, niedostateczne finansowanie oraz monopolistyczna pozycja publicznego płatnika.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Urologia w Krajowym Szpitalu Powszechnym we Lwowie — mało znane karty historii

Powstanie i rozwój urologii w Galicji nie byłyby możliwe bez rozwoju teoretycznych dyscyplin w XIX wieku, wprowadzenia i stosowania nowych metod leczenia oraz zabiegów chirurgicznych w zakresie chorób układu moczowopłciowego. Sto czterdzieści pięć lat temu lekarze chirurdzy Krajowego Szpitala Powszechnego we Lwowie (obecny Lwowski Obwodowy Szpital Kliniczny) — dr J. Molędziński, prof. G. Ziembicki i dr Z. Leńko — położyli fundament przyszłego rozwoju urologii we Lwowie i Galicji.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
John Hilton (1805-1878) jego życie i osiągnięcia w zakresie anatomii, chirurgii, neurologii oraz neurochirurgii

John Hilton (1805-1878) był znanym angielskim anatomem
i chirurgiem. Miał ogromy wkład w rozwój tych
dyscyplin medycznych. Z jego nazwiskiem związanych
jest kilka eponimów medycznych. Najbardziej znane to
linia Hiltona, służąca za znacznik w operacjach proktologicznych,
oraz prawo Hiltona mówiące o tym, że
nerwy dochodzące do stawu unerwiają zarówno mięśnie
poruszające tym stawem, jak i skórę w jego okolicy
Mniej znane, a nie mniej ważne są jego inne osiągnięcia
naukowe z zakresu neurologii i neurochirurgii. Celem
artykułu jest przypomnienie sylwetki tego wybitnego
lekarza w kontekście jego zasług dla rozwoju medycyny.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Poznańscy lekarze wojskowi w dwudziestoleciu międzywojennym

Niniejsza analiza krytyczna prezentuje struktury organizacyjne wojskowej służby zdrowia, która działała w okresie od Powstania Wielkopolskiego do roku 1939, poczynając od tworzonych spontanicznie w 1918 roku jednostek medycznych zwanych „pospolitym ruszeniem” (personel medyczny rekrutowany spośród wolontariuszy), przez — często modyfikowane i tworzone ponownie — organizacje medyczne, takie jak oddziały sanitarne, punkty pomocy medycznej, szpitale oraz inne struktury medyczne. Celem prezentacji jest ocalenie od zapomnienia wiciu zaangażowanych lekarzy wojskowych oraz cywilnych. Omówione zostały takie zagadnienia, jak dotkliwe braki personelu medycznego związane z wielką demobilizacją w latach 20. XX wieku, często zmieniające się modele ochrony medycznej w armii, brak jednolitej doktryny medycznej wojska jasno określającej pozycję lekarzy wojskowych w medycznym krajobrazie stolicy Wielkopolski. Porównanie dwóch modeli wykształcenia podyplomowego, lekarzy cywilnych oraz lekarzy wojskowych, ujawniło istnienie usystematyzowanego i scentralizowanego systemu edukacji skoncentrowanego na kształceniu specjalistów mających działać na potrzeby wojskowej służby zdrowia. Jeśli chodzi o rzeczywistość w Polsce w dwudziestoleciu po odzyskaniu niepodległości i zasady służby medycznej w armii, zaprezentowano działania z dziedziny opieki zdrowotnej, a także ze sfery społecznej i naukowej, jak również postacie wybitnych lekarzy w szeregach armii, spośród których wymienić można dowódcę Wielkopolskiego Szpitala Rejonowego, pułkownika Teofila Kucharskiego oraz dowódcę Rezerw Personelu Medycznego, pułkownika Leona Strehla. Ze względu na objętość publikacji oraz na fakt, że lekarze wojskowi służący w oddziałach liniowych stanowią główny przedmiot zainteresowania innej krytycznej analizy, ta grupa zawodowa nie została omówiona w przedstawianej pracy.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Poznańskie okulary w XVI stuleciu — przyczynek do historii okularów w Polsce

Najstarszy dokument potwierdzający występowanie okularów w Polsce jest datowany na rok 1485 i pochodzi i Krakowa. Kolejne informacje o okularach pojawiają się w następnym wieku. Notatki z XVI wieku w spisach inwentarzowych należących do poznańskich mieszczan zajmują ważne miejsce w badaniach historycznych. Artykuł prezentuje dokumenty poświęcone okularom. Zawiera także ikonografię z tamtego okresu pochodzącą z Wielkopolski.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Zygmunt Kramsztyk – patriota, działacz społeczny, fi lozof medycyny i lekarz

Artykuł przedstawia drogę życiową, w tym dokonania zawodowe, lekarza i fi lozofa medycyny pochodzenia żydowskiego Zygmunta Kramsztyka na tle stosunków polsko-żydowskich na ziemiach polskich w XIX wieku. W pracy omówiono sytuację społeczno-polityczną ludności żydowskiej w dziewiętnastowiecznej Warszawie. Przedstawienie życiorysu Kramsztyka zostało pogłębione o prezentację Jego przodków i osób z bliskiej rodziny. Zygmunt Kramsztyk angażował się w niesienie pomocy medycznej ubogiej ludności Warszawy. Był dobrym organizatorem: sprawował funkcje naczelnego lekarza i ordynatora oddziału ocznego Szpitala Starozakonnych w Warszawie. Jako lekarz-okulista rozwijał również pasje humanistyczne. Dotyczyły one przede wszystkim badań nad kulturą i językiem polskim oraz refl eksji fi lozofi cznej nad medycyną. Stworzył „Krytykę Lekarską“ – czasopismo naukowe na łamach którego toczono spory w zakresie rozważań fi lozofi czno-medycznych. Jednym z najbardziej istotnych zagadnień w tym zakresie którymi fascynował się Kramsztyk była kwestia statusu metodologicznego medycyny – jej relacji do nauki i sztuki.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Günter Blobel — wielki naukowiec i wspaniały mecenas kultury i sztuki

Günter Blobel jest wybitnym niemieckim naukowcem, profesorem Uniwersytetu Rockefellera w Nowym Jorku, który za swoje osiągnięcia i prace nad transportem białek przez błony wewnątrzkomórkowe został wyróżniony w 1999 roku Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Wyniki doświadczeń przez niego prowadzonych zaowocowały sformułowaniem tzw. hipotezy sygnałowej, zgodnie z którą białka zawierają wbudowane sygnały, kierujące je do układu błon i pozwalające na przemieszczenie się na zewnątrz komórki. Odkrycia Güntera Blobela okazały się kluczowe i uniwersalne dla biologii komórki, pozwalając zrozumieć podłoże wielu chorób, a tym samym przyczyniając się do ratowania życia ludzkiego. Poza niezwykłą pasją, z jaką Günter Blobel podchodzi do nauki, jest on także wielkim entuzjastą kultury i sztuki, a najlepszym na to dowodem było przekazanie przez niego honorarium noblowskiego na odbudowę synagogi drezdeńskiej.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Stanisław Lubicz-Kośmiński (1837-1883): pionier okulistyki dziecięcej i wybitny historyk medycyny.

Celem pracy było opracowanie biografii i dorobku naukowego Stanisława Lubicza-Kośmińskiego, okulisty i historyka medycyny. Jego życiorys i wkład naukowy nie został dotychczas poddany dokładnej analizie naukowej. Stanisław Kośmiński ukończył Wydział Lekarski Uniwersytetu w Moskwie w 1861 roku. Po studiach rozpoczął praktykę lekarską oraz poszerzał zdobytą wiedzę będąc asystentem w Klinice Chorób Ocznych i Usznych profesora Szokalskiego w Warszawie. Kształcił się również u profesora Albrechta von Graefego w Berlinie. Napisał prace naukowe w dziedzinie okulistyki i historii medycyny. Był bibliotekarzem Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego od 1872 roku. Ponadto często bezinteresownie udzielał pomocy lekarskiej ubogiej ludności.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Wanda Błeńska i jej wkład w walkę z trądem jako chorobą stygmatyzującą

Dzieje trądu to historia wykluczenia i stygmatyzacji.
Osoby dotknięte tę chorobą były traktowane jako nieczyste.
Do XIX wieku w tłumaczeniu choroby opierano
się na edukacji religijnej. Piętnowano ich, rozdzielano
mężczyzn od kobiet, poddawano rytuałom oczyszczania.
Drobnoustroje z rodziny Mycobacteriaceae
zarażają tylko ludzi, co utrudniało prowadzenie laboratoryjnych
i klinicznych badań nad tę chorobą w XX
wieku. Trąd nadal występuje w Indiach, w Azji Południowo-
Wschodniej, Afryce Równikowej, Ameryce
Południowej.. Wanda Błeńska była pierwszą dyplomowaną
lekarką, która podjęła się organizowania ośrodka
leczenia trądu w Ugandzie. Dzięki jej staraniom w latach
1951-1993 wieś dla trędowatych w Bulubie (Uganda), która od 1934 r. była miejscem izolacji trędowatych
i opieki nad nimi prowadzonej przez Małe Siostry
Św. Franciszka, została przekształcona w ośrodek szkolenia
i badań nad leczeniem trądu. Dr Błeńska zaczęła
współpracować z rządem Ugandy i przyczyniła się do
zmian w państwowym systemie opieki zdrowotnej dla
trędowatych oraz stworzenia sieci stacji leczenia oraz
edukacji społecznej. Celem niniejszej pracy jest analiza
wkładu Wandy Błeńskiej w zmianę podejścia do tej
choroby i stworzenia, który pozwolił wyjść z historycznie
ugruntowanych idei zamkniętych leprozoriów. Takie
podejście przyczyniło się do spadku liczby zachorowań
i zmiany kulturowych zachowań stygmatyzujących
zarażonych.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Izba Lekarska Prowincji Poznańskiej w Poznaniu 1887-1919

Dzieje samorządu lekarskiego są związane z pojawieniem się XIX-wiecznej idei decentralizacji administracji. U jej źródeł leżały doktryny liberalne, które postulowały wprowadzenie konstytucjonalizmu i związanych z nim gwarancji praw i wolności obywatelskich. Decentralizacja administracji wynikała z przekonania, że dana grupa obywateli potrafi sama zadbać o swe interesy, uwzględniając przy tym interesy ogółu wynikające z powierzonych jej zadań. Pojawiła się idea samorządu — w tym samorządu korporacyjnego. Takie procesy modernizacyjne dokonywały się w państwie pruskim w drugiej połowie XIX wieku. Objęły także ziemie polskie zaanektowane przez Prusy w wyniku traktatów rozbiorowych, w tym prowincję poznańską. Tam też samorząd lekarski — izby lekarskie — powstał najwcześniej na ziemiach polskich będących pod obcymi rządami. Izby Lekarskie miały charakter organizacji profesjonalno-samorządowej. Reprezentowały interesy zawodowe lekarzy wobec władz, rozstrzygały sprawy związane z wykonywaniem profesji medycznych świadczonych w prywatnych praktykach. Izby pełniły także funkcje rozjemcze, zajmowały się rozstrzyganiem sporów między lekarzami a instytucjami lub obywatelami. Na posiedzeniach izby omawiano problematykę rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, prowadzenia szczepień ochronnych, funkcjonowania instytucji ochrony zdrowia, szeroko pojęte sprawy zawodów medycznych. Izby podejmowały również problematykę profi laktyki i higieny ogólnej na terenie prowincji.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Jana Stoińskiego Modlitwa lekarza z 1633 r.

Artykuł jest poświęcony modlitwie lekarza zawartej w modlitewniku Jana Stoińskiego z 1633 r., antytrynitarza (brata polskiego). Książkę wydrukowano w Rakowie. Modlitwa lekarza ma unikalny charakter w całym polskim piśmiennictwie wczesno nowożytnym; jest ważnym dokumentem etyki braci polskich.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Rynologiczne dokonania Adama Bogumiła Helbicha (1796-1881) w Kaliszu

Na wstępie przedstawiono drogi życiową, zawodową i naukową Adama Bogumiła Helbicha (1796-1881), lekarza sztabowego Wojska Polskiego, wszechstronnego lekarza działającego między innymi w Kaliszu i Warszawie. Wyczerpująco zanalizowano jego nieocenioną rolę w lecznictwie Kalisza. Na materiale szpitala w Kaliszu opublikował dwie prace z dziedziny rynologii: „Kilka słów o jamach szczęki górney” oraz „Ciała obce w wydrążeniach nosa”. Ta pierwsza praca była jedną z pierwszych w piśmiennictwie polskim publikacji na temat zakażenia ogniskowego w medycynie.

Czasopismo: Archiwum Historii i Filozofii Medycyny
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne