rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Możliwości wykorzystania programu Surpac Minex przy zarządzaniu monitoringiem geodezyjnym w kopalniach odkrywkowych

Badania zaprezentowane w niniejszym artykule dotyczyły zagadnień związanych z zarządzaniem pomiarami w odkrywkowych zakładach górniczych. Badania prowadzone były w jednym z odkrywkowych zakładów górniczych zlokalizowanych w południowej Polsce. Obejmowały pozyskanie dokumentacji kartograficznej dotyczącej zakładu oraz wykonanie pomiaru aktualnego stanu wyrobisk. Skoncentrowano się na pokazaniu możliwości wykorzystania oprogramowania Surpac Minex, jako narzędzia wspierającego integrację wyników obserwacji geodezyjnych oraz ich opracowania. Ponadto zaprezentowano możliwości programu Surpac Minex przy realizacji wybranych zadań geodezyjnych dotyczących ruchu zakładu górniczego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Statystyczna analiza porównawcza składu chemicznego genotypów pacyficznych konkrecji polimetalicznych (na przykładzie fragmentu obszaru IOM)

W artykule przedstawiono wyniki badań statystycznych nad zawartością metali (Mn, Ni, Cu, Co) w 4 wydzielonych typach genetycznych konkrecji polimetalicznych (genotypy: H, HD, D, D1) na Pacyfiku w obszarze administrowanym przez Wspólną Organizację Interoceanmetal (IOM). Podstawowy opis statystyczny wykazał bliskie normalnemu rozkłady empiryczne badanych parametrów oraz bardzo niskie, nieprzekraczające 20% współczynniki zmienności. W oparciu o wykresy „ramka-wąsy” stwierdzono brak wartości anomalnych i jedynie nieliczne wartości odstające w zbiorach danych podstawowych przyporządkowanych genotypom. Wyłączając zawartość Co, przy zastosowaniu testu Games-Howell’a wykazano istotne zróżnicowanie średnich zawartości metali między badanymi typami genetycznymi. Wskazuje to na celowość szacowania zasobów metali oddzielnie dla poszczególnych genotypów co może skutkować zwiększeniem dokładności oszacowań ich całkowitych zasobów. Wyniki analizy korelacji potwierdziły istnienie bardzo silnej liniowej zależności pomiędzy zasobnością konkrecji a zasobnością metali w genotypach wcześniej badanej jedynie dla połączonych zbiorów danych, bez wydzielania genotypów.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Statystyczna analiza strugi urobku generowanej przez koparkę kołową

Przedmiotem rozważań w niniejszej pracy jest strumień urobku generowany przez koparkę kołową, mając na uwadze jego właściwości statystyczne. Informacja o zidentyfikowanych własnościach stanowiła podstawę do wyboru modelu opisującego ten strumień. Analiza została dokonana w oparciu o dane kopalniane, jakie zebrano przy realizacji pracy doktorskiej wykonywanej na Politechnice Wrocławskiej. W literaturze opisującej wnioskowanie o właściwościach strumienia na podstawie zebranego materiału, zaprezentowano nieco inne rezultaty aniżeli w niniejszej pracy.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmiany w sterowaniu przenośnikami dające wymierne korzyści

W artykule przedstawiono nowe rozwiązania w transporcie urobku przenośnikami poprzez zmiany w sterowaniu przy zastosowaniu nowego algorytmu.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola państwa w zagospodarowaniu niektórych surowców - wybrane przykłady

Przedstawiono historyczne przykłady rozwiązań organizacyjno-prawnych związanych z eksploatacją surowców mineralnych. Wybrane przykłady obejmują złoto, guano i bursztyn i ilustrują problemy prawno-społeczne związane zarówno z występowaniem surowców poza obszarem suwerenności danego państwa jak i problemy związane z trudną do udokumentowania zasobów formą występowania złóż. Opisane rozwiązania obejmują zarówno pełną liberalizację poszukiwań i wydobycia małych złóż okruchowych (złoto; Rosja, USA) jak i militarne i polityczne wsparcie państwa przy akwizycji obszarów perspektywicznych (guano; USA). Szczególną uwagę poświęcono bursztynowi dla którego zaproponowano rozważenie możliwości liberalizacji podobnej do stosowanej w przypadku małych złóż złota w Rosji, zarówno carskiej jak i posowieckiej.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Podziemne zgazowanie węgla kamiennego – niespełnione nadzieje wykorzystania bazy zasobowej

Przy obecnym stanie wiedzy na temat podziemnego zgazowania węgla brak jest podstaw dla rozważania metody PZW ani jako alternatywnej ani uzupełniającej dla konwencjonalnych metod eksploatacji w warunkach polskich złóż węglowych. Nie wyklucza to szans jej lokalnego zastosowania na małą skalę. Analiza uwarunkowań złożowych i środowiskowych pozwoliła wytypować cztery obszary (jeden w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym i trzy w Lubelskim Zagłębiu Węglowym o łącznych zasobach bilansowych 49 mln ton) najbardziej prawdopodobnego projektowania instalacji pilotowych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Żyłowe złoża kalcytów

Żyły kalcytów cechujące się znaczną grubością, od kilku do kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu metrów, występują w obszarze kielecko-chęcińskim oraz w rejonie Krzeszowic koło Krakowa. Niektóre z nich są udokumentowane i wykazywane w krajowym bilansie zasobów. Obecnie nie mają znaczenia gospodarczego i nie są eksploatowane. Miały one znaczenie w przeszłości. Wydobywano z nich kalcyt żyłowy, zwany „różanką”, ceniony z uwagi na jego walory dekoracyjne. Wykorzystywane były głównie w budownictwie sakralnym. Żyły kalcytu występujące w strefie zaburzeń tektonicznych, przez co cechuje je złożona budowa o zróżnicowanych teksturach. Poszczególne generacje kalcytu różnią się barwą i strukturą skupień kalcytu. Kalcyt zazwyczaj jest grubokrystaliczny, często jego agregaty mają budowę pręcikową. Żyły mają budowę złożoną, krystyfikacyjną i brekcjową. W drugiej połowie XX w. żyły kalcytowe, z przyczyn ekonomicznych i względów ochrony środowiska, straciły znaczenie gospodarcze. Ich eksploatacja na niewielką, rzemieślniczą skalę, powinna być nadal możliwa jako źródło kamienia do rekonstrukcji starych zabytków architektonicznych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kilka uwag na temat podstawowej terminologii górniczej w języku polskim

W podstawowej terminologii górniczej obowiązującej w naszym kraju utrzymują się terminy wypracowane pół wieku temu, które nie w pełni były trafione. Minęło pięćdziesiąt lat, górnictwo znacznie się rozwinęło, powstały nowe obszary inżynierii górniczej i nowe metody eksploatacji, a obowiązujące polskie nazewnictwo pozostało bez zmian. Wiele terminów jest niewłaściwych, w pewnych obszarach panuje chaos, niektóre podziały są niepoprawne, a niektóre, podstawowe pojęcia z literatury światowej nie mają odpowiedników polskich. W kraju, w którym górnictwo istnieje od wieków i w którym inżynieria górnicza jest na wysokim poziomie od wielu lat, taki stan rzeczy nie powinien mieć miejsca.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dostęp do informacji geologicznej i jej ochrona

Artykuł jest kontynuacją artykułu pt. " Dokumentacja geologiczna, jako źródło informacji geologicznej stanowiącej przedmiot własności intelektualnej " i przedstawia prawne aspekty korzystania i wykorzystywania dokumentacji geologicznych, „gospodarowania" nimi oraz ochrony, w tym zarówno tej przedmiotowej, jako przedmiotu własności intełektuałnej, prawno-autorskiej, a także tajemnicą przedsiębiorący. Ponadto, drugą część poświęcono projektowanym najnowszym zmianom prawa geologicznego i górniczego w części dotykającej zagadnień informacji geologicznej, dokumentacji geologicznej, bieżącego przekazywania informacji z prac geologicznych oraz próbek geologicznych, które zostały przyjęte przez Radę Ministrów 04 kwietnia 2014 r. W artykule wskazuje się na zagrożenia, jakie mogą płynąć z nowych rozwiązań i przedstawia wnioski de lege lata, de lege ferenda.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zasoby złoża węgla brunatnego „Ruja”

Złoże węgla brunatnego „Ruja” odkryto w latach 50-tych przy okazji poszukiwań i dokumentowania złóż miedzi. Aktualnie złoże węgla brunatnego „Ruja” jest udokumentowane w kat. D przy pomocy 75 otworów wiertniczych. Bilansowa część złoża jest związana z pokładem II. Złoże węgla brunatnego „Ruja” nie miało dotychczas zatwierdzonych zasobów geologicznych przez organ administracji rządowej. W celu ochrony prawnej należy podjąć działania wynikające z przepisów prawa geologicznego i górniczego oraz przeprowadzenia działań formalnoprawnych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Nowe zastosowania migmatytów z Dolnego Śląska - wybrane właściwości

Poszukiwanie nowych zastosowań materiałów skalnych wymaga zwrócenia szczególnej uwagi na badania podstawowe. Obecny opis właściwości surowców skalnych oparty jest głównie na pomiarach wytrzymałości, czy ścieralności. Nowe zastosowania wymagają także innego typu badań. W tej kwestii zaproponowano badania termiczne (przewodność cieplna, rozszerzalność termiczna, szybkość wnikania fali termicznej) wsparte badaniem nasiąkliwości wodnej. Badania zostały przeprowadzone w celu wskazania nowych praktycznych zastosowań migmatytu, który jest wykorzystywany głównie jako kruszywo (kamienie drogowe i budowlane). Otrzymane wyniki pomiarów wskazują, że migmatyt może być zastosowany jako materiał konstrukcyjny, gdyż charakteryzuje się dobrymi właściwościami termicznymi jak i wizualnymi. W badaniach wyznaczono wartość współczynnika przewodności cieplnej λM=3,73[W/Km], rozszerzalności termicznej αM=5,2*10-6[K-1] oraz nasiąkliwości wodnej, który nie przekracza 0,4%.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognoza zuskokowania górotworu niezagospodarowanego złoża węgla kamiennego w sąsiedztwie czynnej kopalni

W artykule podjęto próbę prognozy wskaźnika zuskokowania na polu niezagospodarowanym przy użyciu informacji tektonicznej z sąsiadującego obszaru zagospodarowanego. Podstawą badań była analiza pokładów wyeksploatowanych górniczo, w obrębie obszaru zagospodarowanego oraz tego samego pokładu rozpoznanego jedynie otworami wiertniczymi na sąsiadującym polu niezagospodarowanym. Analizowano zuskokowanie pokładu o największej powierzchni odkrycia robotami górniczymi i określano wskaźnik zuskokowania o zrzutach większych niż zrzuty najmniejszych uskoków wyinterpretowanych na polach niezagospodarowanych. Następnie policzono wskaźnik zuskokowania na obszarze niezagospodarowanym górniczo. Porównano kierunki szczelin uskokowych na wszystkich polach. Po stwierdzeniu dużej zgodności – obliczono wskaźnik zuskokowania i określono azymuty szczelin uskoków o zrzutach mniejszych niż najmniejszy uskok na polu niezagospodarowanym. Jeżeli więc istnieje bardzo duże podobieństwo przebiegu uskoków dużych we wszystkich obszarach to z bardzo uzasadnionym prawdopodobieństwem można prognozować zuskokowanie (dużych i małych uskoków) na obszarze niezagospodarowanym. Praca nie jest zakończona i stanowi jedynie wstępny etap do dalszych badań.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Charakterystyka węgla kamiennego z pokładu 510 w złożu „Brzeszcze” na tle klasyfikacji międzynarodowych

W artykule przedstawiono charakterystykę węgla kamiennego ze złoża „Brzeszcze”. Analiza statystyczna wykazała zróżnicowaną zmienność parametrów złożowych. W przypadku wartości opałowej, zawartości siarki całkowitej i gęstości przestrzennej jest ona mała (odpowiednio 5,96 %, 18,85% i 3,99%). Wilgoć całkowita wykazuje zmienność przeciętną – 22,86%, natomiast zawartość popiołu jest parametrem, który charakteryzuje się stosunkowo największą zmiennością, na poziomie 41,13%. Zgodnie z założeniami dotyczącymi maksymalnego błędu interpolacji, można stwierdzić, iż kreślenie map izoliniowych za pomocą metody ID - inwerse distance to a power ma uzasadnienie w przypadku każdego z parametrów. Na podstawie Międzynarodowej Klasyfikacji Węgla w Pokładzie określono typ węgla jako Ortho-bituminous coal) co w polskim odpowiedniku odpowiada węglom gazowo-płomiennym i gazowym. W Międzynarodowej Klasyfikacji Kodowej Węgla ECE węgiel z pokładu 510 ze złoża „Brzeszcze” można zaklasyfikować do grupy węgli energetycznych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Bezkomorowe koła czerpakowe w czerpakach kołowych

Z okazji Jubileuszu 60 - lecia czasopisma „Górnictwo Odkrywkowe” („Surface Mining”) prezentacja reprodukcji artykułu zamieszczonego w numerze 1 w 1959 r. Biuletynu Techniczno - Ekonomicznego „Węgiel Brunatny”.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Monitoring zagrożeń naturalnych w PGE GIEK S.A. Oddział KWB Turów

Skomplikowane warunki geologiczno-górnicze, znaczne ilości przemieszczanych mas ziemnych oraz lokalizacja kopalni „Turów” powodują, że warunkiem bezpiecznej pracy jest wczesne rozpoznawanie zagrożeń naturalnych, ich zdefiniowanie i monitorowanie. W tym celu kopalnia posiada odpowiednio zorganizowany system monitorowania oraz rozpoznawania zagrożeń naturalnych. Prawidłowa ocena tych zagrożeń umożliwia skuteczne projektowanie postępów robót w odkrywce i na zwałowisku oraz bezpieczną i bezawaryjną eksploatację. Zastosowanie nowoczesnych technologii (Górniczy System Informatyczny, GPS, sondowania statyczne, modelowanie numeryczne, itp.) umożliwiło zbieranie i przetwarzanie większej ilości danych pozwalających trafniej i szybciej przewidywać występowanie zagrożeń naturalnych i podjęcie odpowiednich środków technicznych w celu ich zapobiegania.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Aktualne uwarunkowania drenażu górniczego w niecce bytomskiej

W 1989 r. w Zakładach Górniczo-Hutniczych „Orzeł Biały” zakończono eksploatację złóż rud Zn-Pb w niecce bytomskiej. W tamtym czasie pod zrobami rudnymi eksploatację węgla prowadziło kilkanaście kopalń i dla ich ochrony podjęto decyzję o dalszym odwadnianiu zrobów rudnych z wykorzystaniem pompowni stacjonarnej przy szybie „Bolko” w Bytomiu. W ostatnich 30-tu latach w niecce bytomskiej zaszły duże zmiany w strukturze górniczej i sytuacji hydrogeologicznej, polegające na zlikwidowaniu kilku kopalń i kilku zakładów górniczych węgla kamiennego oraz zdecydowanym zmniejszeniem natężenia dopływu wody z triasowego poziomu wodonośnego do pompowni przy szybie „Bolko”. Zaistniały zatem powody, dla których podjęto dyskusję w sprawie ewentualnej zmiany systemu pompowania ze stacjonarnego na głębinowy, ze względu na zalety tego sposobu odwadniania, potwierdzone dotychczasowymi wieloletnimi doświadczeniami Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Oddziału Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń w Czeladzi w odwadnianiu zlikwidowanych kopalń węgla kamiennego. W artykule przeanalizowano obecny i planowany sposób odwadniania kopalń węgla kamiennego i oceniono ewentualne zagrożenie dla prowadzenia ruchu w sytuacji tworzenia się zbiornika wodnego w zrobach porudnych w utworach triasowych, zawiązanego ze zmianą systemu odwadniania tych zrobów ze stacjonarnego na głębinowy.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania symulacyjne skuteczności działania sprzęgieł przeciążeniowych, stosowanych w napędzie koła czerpakowego przy obciążeniu impulsowym

Przy urabianiu ośrodków zawierających twarde wtrącenia, jakie zawierają skały nadkładowe w krajowych kopalniach węgla brunatnego, występują obciążenia dynamiczne o charakterze impulsu w momencie udarowego zatrzymania ruchu koła czerpakowego. Jednym z zasadniczych wymagań stawianych, stosowanym w napędzie koła czerpakowego, mechanicznym urządzeniom zabezpieczającym, jest ograniczenie powstających wtedy obciążeń maszyny. Przedstawiono wyniki symulacyjnych badań porównawczych skuteczności działania różnego rodzaju sprzęgieł przeciążeniowych, stosowanych obecnie w napędzie koła czerpakowego. Na wyniki takich badań oddziaływuje sposób zamodelowania obciążenia impulsowego. Dlatego może najistotniejszą częścią pracy jest dokładny opis, przyjętego do symulacji, modelu obciążenia dynamicznego wraz z przedstawieniem jego adekwatności do fizycznego przebiegu zjawiska obciążenia koła czerpakowego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania hydrogeologiczne wydobycia kopalin w kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego

Właściwe rozpoznanie warunków hydrogeologicznych złoża oraz wszystkich czynników wpływających na wielkość dopływu wód do systemu odwodnienia kopalń jest niezbędne dla oceny przyszłego funkcjonowania kopalń odkrywkowych. Warunki wodne złóż eksploatowanych metodą odkrywkową są zdeterminowane siecią hydrograficzną, zasilaniem wód podziemnych z opadów atmosferycznych oraz zawodnieniem górotworu, rozumianym jako stosunki hydrogeologiczne w jego obrębie. W ocenie natężenia dopływu do kopalń odkrywkowych największe znaczenie mają układ hydrostrukturalny oraz warunki zasilania wód podziemnych. W warunkach działalności wydobywczej uruchamiają się dodatkowe zasoby wód podziemnych pochodzące ze wzrostu infiltracji efektywnej w obszarze obniżonego zwierciadła wody oraz z zasilania sztucznego związanego z funkcjonowaniem kompleksu energetyczno-górniczego.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Porównanie zużycia energii elektrycznej przez przenośniki taśmowe w kopalni węgla brunatnego. Część 4. Rozważania teoretyczne i weryfikacja dla danych z Konina

Czwarty artykuł z cyklu poświęconego analizie zużycia energii przez przenośniki węglowe w kopalni węgla brunatnego nie odwołuje się do danych z kopalni, lecz przedstawia rozważania teoretyczne zagadnienia zużycia energii przez przenośniki. Przechodząc od czynników wpływających na zużycie energii i całkowitych oporów ruchu przenośnika autorzy przeszli do zapotrzebowania na moc i zdefiniowanego we wcześniejszych pracach wskaźnika zużycia energii WskZE. Weryfikację przeprowadzono dla danych empirycznych opublikowanych w innych artykułach dla przenośników ze zmienną prędkością, które funkcjonują w kopalni węgla brunatnego w Koninie. W przeciwieństwie dla danych z kopalni Bełchatów na przenośniku węglowym DW5, który miał podobną długość (940 m), to wydajność koparki była stała w trakcie testów, a zmieniana była prędkość taśmy i przez to stopień wypełnienia taśmy. Dzięki temu można było przetestować zależności testowe zarówno dla zmiennej średniej wydajności przy stałej prędkości [1-3] jak i zmiennej prędkości przy stałej wydajności [30, 31, 34, 35]. Wskaźnik zużycia energii, jak podpowiada teoria oporów ruchu przenośnika, okazał się funkcją dwóch zmiennych, dla przenośnika poziomego. Jest on liniowo zależny od prędkości i odwrotnie proporcjonalny od bieżącej wydajności. Analiza ilorazu mocy potrzebnej do jałowej pracy przenośnika (pustego) i pracy z obciążeniem pokazała, że choć obniżanie prędkości przy stałej wydajności prowadzi do coraz niższego zużycia energii, to jednak coraz większą część energii zużywa się na transport ciężkiej i szerokiej taśmy oraz poruszanie wielkich krążników dobranych do przeniesienia szczytowych wydajności koparki. W pracy zasugerowano zmianę paradygmatu doboru przenośników, by poprawić stosunek masy urobku na taśmie do masy części ruchomych (taśmy i krążników) i obniżać zużycie energii poprzez lepsze wykorzystanie wydajności teoretycznej poprzez lepszą organizację pracę ciągów np. pokazywanie nie tylko ilości i jakości urobku na tablicach synoptycznych, lecz również bieżącego wskaźnika zużycia energii i wartości skumulowanych dla wybranych okresów.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozkład obciążeń między silniki napędzające przenośnik taśmowy

Wykorzystując rozbudowany matematyczny model przenośnika taśmowego wyznaczano momenty elektromagnetyczne dwóch silników napędzających wspólny bęben napędowy przenośnika. Uwzględniono możliwość wystąpienia różnic pomiędzy parametrami silników oraz przesunięcia czasu załączenia jednego z nich. Badano również przypadek współpracy silników z przemiennikami częstotliwości pracującymi w otwartym układzie sterowania. Uwzględniono różnice przebiegów ramp rozruchowych obu przemienników. Symulacje pozwalają ocenić stopień przeciążenia silnika i dopuszczalność rozruchu w danych warunkach.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badania laboratoryjne parametrów technologicznych wody oczyszczanej w hydrocyklonie membranowym

Prezentowana praca zawiera pionierskie wyniki badań sprawności hydrocyklonu membranowego z wbudowaną strukturą porowatą według Poltegor - Instytut. Przedstawiono koncepcję stanowiska badawczego oraz ocenę jego skuteczności działania w kierunku zmniejszania zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych wody ze studni badawczej zlokalizowanej na terenie „Poltegor - Instytut”. Badania przeprowadzono dwuwymiarowo, pierwsze z nich zawierały ocenę działania samej struktury porowatej, natomiast drugie obejmowały dodatkowo naniesienie pylastych utworów geologicznych na powierzchnię filtracyjną. Wyniki interpretowano w oparciu o Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61 poz. 417), z późniejszymi zmianami z dnia 20 kwietnia 2010 r. [9].

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Koncepcja budowy zbiornika retencyjno-dozującego w zrobach górniczych czynnego Zakładu Górniczego Janina w aspekcie ochrony jednolitych części wód powierzchniowych

Działalność górnicza i związane z nią odwadnianie wyrobisk górniczych wymusza wypompowywanie na powierzchnię i odprowadzanie do cieków powierzchniowych zasolonych wód dołowych. Zrzuty wód pochodzących z drenażu górniczego, zawierające wysokie stężenia jonów chlorkowych i siarczanowych, stanowią istotne źródło zanieczyszczeń jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP). W sytuacji kiedy kilka kopalń odprowadza wody dołowe do tej samej jednolitej części wód powierzchniowych dochodzi do oddziaływania skumulowanego. Wzrost zasolenia wód powierzchniowych powyżej dopuszczalnych wartości powoduje konieczność przesunięcia w czasie osiągnięcia celów środowiskowych dla poszczególnych JCWP poprzez zastosowanie odstępstw od Ramowej Dyrektywy Wodnej. Jednym ze sposobów ochrony jakości wód powierzchniowych jest stosowanie zbiorników retencyjno-dozujących. Metoda ta polega na czasowym gromadzeniu słonych wód kopalnianych w zbiornikach retencyjnych i kontrolowanym ich odprowadzaniu w okresach wysokich przepływów w rzekach. W publikacji przedstawiono koncepcję budowy zbiornika retencyjno-dozującego, wraz z towarzyszącą infrastrukturą, w zrobach czynnego Zakładu Górniczego Janina, należącego do TAURON Wydobycie S.A., biorąc pod uwagę zarówno uwarunkowania geologicznogórnicze, jak również aspekty środowiskowe w świetle obowiązujących przepisów prawnych.

Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka