rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zdekonstruować Metafizykę Arystotelesa

Jan Bigaj, Zrozumieć metafizykę. Tom I: Rozszyfrowanie dzieła zwanego ‘Metafizyką’ Arystotelesa, Część 1: Bibliofilska kompilacja i jej skutki, Toruń 2004 (ss. 339); Część 2: Elementy składowe i ich pochodzenie. Księgi centralne, Toruń 2005 (ss. 516).

Czasopismo: Peitho. Examina Antiqua
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Ahistoryczna wizja Platona i przedsokratyków?

Artur Rodziewicz, Idea i forma. ΙΔΕΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ. O fundamentach filozofii Platonai presokratyków, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego: Wrocław 2012, ss. 496.

Czasopismo: Peitho. Examina Antiqua
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Arystoteles w filozofii XX wieku – przejaw choroby czy terapii?

E. Berti, Arystoteles w XX wieku, tłum. A. Dudzińska-Facca, D. Facca, Warszawa 2015, ss. 270.

Czasopismo: Peitho. Examina Antiqua
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Z ziemi do Hadesu i z powrotem, czyli bizantyńska satyra Timarion

Timarion albo Timariona przypadki przez niego opowiedziane, przetłumaczyli i komentarzem opatrzyli Przemysław Marciniak i Katarzyna Warcaba, wstępem poprzedził Przemysław Marciniak, Katowice 2014, ss. 120.

Czasopismo: Peitho. Examina Antiqua
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Pionierska Philosophie Byzantine Bazylego Tatakisa w edycji polskiej

Bazyli Tatakis, Filozofia bizantyńska, przełożył Sergiusz Tokariew, przekład skorygował i opatrzył posłowiem Marian Andrzej Wesoły, Kraków 2012, ss. 334.

Czasopismo: Peitho. Examina Antiqua
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: filozofia, literaturoznawstwo
Prawo do bycia zapomnianym – prawem cyfrowej rzeczywistości

Internet stał się narzędziem przechowywania wspomnień. Jego dynamika i character spowodowały, że umieszczona w nim informacja zaczyna żyć, ewoluować. Upowszechnienie internetu umożliwiło szeroki dostęp do informacji, możliwość jej tworzenia czy modyfikacji. Kontrola nad informacją jest utrudniana, wręcz niemożliwa. Autonomia treści, jej ewolucja w niepozbawionej kontroli sieci może budzić obawy. Dlatego europejski prawodawca zmierza do uregulowania kwestii zarządzania informacją w internecie. Bezprecedensowy wyrok wydany przez Trybunał Sprawiedliwości daje prawo osobom prywatnym do bycia zapomnianym w sieci. W dobie nowych mediów wyrok ten staje się niejako drogowskazem określającym kierunek, w którym zmierza prawodawstwo.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Diagnoza psychiki na podstawie marzenia sennego

Świat snu oraz świat wyobraźni to dwie bardzo zbliżone domeny. W artykule zadano pytanie o to, czy na podstawie marzeń sennych można wnioskować o rzeczywistych właściwościach psychicznych osób śniących.

Omówiono teorie snu klasycznej psychoanalizy, psychologii analitycznej Carla Gustava Junga, psychologii indywidualnej Alfreda Adlera oraz teorie poznawcze Aarona Becka i Harolda Doweiki. Prezentację wymienionych badaczy wsparto danymi z neuropsychologii oraz chronobiologii.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Pedagogika krytyczna dziś - słowo wstępne

Wstęp do Ars Educandi nr 9.


 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie anglojęzycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Wytwarzanie kapitałów rodzajowych w procesie edukacji i jego wpływ na funkcjonowanie kobiet i mężczyzn

Płeć jest kategorią coraz bardziej podejmowaną w pedagogice na terenie Polski. W tym artykule zostanie przedstawiony problem tworzenia "kapitału płci" studentów w procesie edukacyjnym i zostanie pokazany mechanizm reprodukcji kulturowej i jego społeczne implikacje dla funkcjonowania mężczyzn i kobiet. Szkoła jest miejscem, w którym socjalizacja wzmacnia role społeczne - w tym role stereotypowo przypisywane kobietom i mężczyznom. Szkoła zwiększa i egzekwuje poczucie przynależności danej osoby do określonej płci, ale jednocześnie może być miejscem negocjacji znaczenia płci. Artykuł odwołuje się do teorii społecznej Pierre'a Bourdieu, w której szkołę można opisać jako dziedzinę społeczną, gdzie następuje reprodukcja porządku społecznego pod względem płci. Role związane z płcią w przestrzeni szkolnej realizowane są poprzez formalny i ukryty program nauczania, podręczniki oraz oczekiwania i zachowania nauczycieli skierowane do studentów płci męskiej i żeńskiej. Autor odnosi się do tych zagadnień, wskazując na główne badania socjopedagogiczne. Socjalizacja do "normalnych" ról płciowych jest traktowana przez szkolny system jako proces pożądany i pozytywny, mimo że niesie ze sobą negatywne konsekwencje w postaci zjawisk takich jak dyskryminacja i seksizm.

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Demokracja i uczenie się w miejscu pracy

Głównym celem artykułu jest refleksja nad relacją między neoliberalnym środowiskiem edukacyjnym w miejscu pracy a możliwościami uczenia się i działania zgodnie z zasadami demokracji w tym środowisku. Instytucje lub przedsiębiorstwa są zawsze zorganizowane w konkretnym, dominującym modelu, który stanowi kontekst uczenia się. Neoliberalizm jako globalna i dominująca ideologia jest prezentowany w wielu dziedzinach życia człowieka. Jest najgłębiej osadzony i jest najsilniej legitymizowany w miejscu pracy, w którym "służy" właścicielom firmy, a nie pracownikom. Z powodu konstrukcji dzisiejszych miejsc pracy często w punkcie ochrony lub dalszej ekspansji neoliberalnej doktryny, pracownicy cierpią z powodu tej ideologii. Ten rodzaj środowiska edukacyjnego może mieć szkodliwy wpływ na uczenie się postaw demokratycznych. Z drugiej strony ekonomia społeczna staje się najbardziej popularna jako przykład zupełnie innej praktyki, niż ten spotykany w tradycyjnych przedsiębiorstwach. 
Niestety Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) postrzegana jest jedynie jako forma, która poprawia społeczną relację między społeczeństwem a organizacją. Jednocześnie jest to tylko część promocji rynku. Jednak każdy rodzaj nauki odbywa się w warunkach społecznych. Co oznacza, że powinniśmy również brać pod uwagę warunki środowiska edukacyjnego w miejscu pracy, które mają ogromny wpływ na cały proces uczenia się. Autorka artykułu zastanawia się, w jaki sposób zaistniałe warunki w większości firm z dominującą "kulturą zysku" mogą uniemożliwić, utrudnić lub odwrócić - jak wspierają naukę demokratycznych postaw w dzisiejszych miejscach pracy?

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Denaturalizacja racjonalności instrumentalnej w edukacji menedżerskiej w Polsce

W artykule diagnozuję patologie kulturowe w edukacji menedżerskiej w Polsce za pomocą krytycznych narzędzi proponowanych przez "Critical Management Education". Głównym celem moich rozważań jest denaturalizacja założenia, że edukacja menedżerska powinna być usytuowana na paradygmacie ekonomicznym z dominacją instrumentalnej racjonalności. Refleksja oparta jest na moich własnych badaniach teoretycznych, w których wykorzystuję idee Lecha Witkowskiego jako etykę czytania i triadę rozwoju moralnego. Korzystam również z badań empirycznych dotyczących polskich menedżerów i edukacji menedżerskiej.

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Krytyczna pedagogika religii – zarys problematyki

Celem tego artykułu jest przedstawienie genezy i rozwoju edukacji religijnej w aspekcie krytycznego paradygmatu. Główna teza wprowadzona w XX wieku przez badania pedagogiczne i religijne za pomocą analizy, jest głównie zaangażowana w interpretacje ideologiczne i krytyczne. Tekst omówia kilka głównych tradycji związanych z edukacją religijną, w tym badania amerykańskie, anglosaskie i niemieckie, ustalone na początku XX wieku i najintensywniej rozwijane w okresie międzywojennym, ze względu na wymogi teologii liberalnej i trendy emancypacyjne. Wydaje się, że analiza niemiecka ma tu kluczowe znaczenie, a jej żądania obejmują krytyczną ocenę religijnego wychowania w kościele protestanckim w Niemczech, gdzie zaangażowani byli inicjowani głównie przez wychowawców i nauczycieli szkolnych. Religijna edukacja oparta na paradygmacie krytycznym nie skupiała się na kształtowaniu teologii, monoteizmu, a nawet ewangeliczności, ale przede wszystkim ludzkości w jej doskonałej formie pochodzenia boskiego. Tekst nie tylko przedstawia aspekt krytycznej edukacji religijnej, ale jednocześnie omawia wybrane aspekty badań społecznych, psychologicznych i filozoficznych. Dostrzec można, że kwestie wychowania i edukacji religijnej otrzymują szerszy zakres możliwych kryteriów i narzędzi umożliwiających ich zrozumienie. Badania dotyczą przede wszystkim współczesnych zagadnień z zakresu polskiej edukacji religijnej, a kluczową rolę odgrywają prace C. Rogowskiego, B. Milerskiego i J. Bagrowicza.

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie anglojęzycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Emancypacja przez wychowanie: od oświecenia do pragmatyzmu

Jak scharakteryzować termin "emancypacja poprzez edukację"? Emancypacja jest to proces, który prowadzi do równości społecznej, wolności politycznej i realnej możliwości jednostki na postęp. Egalitarna edukacja oznacza, że wiedza jest dostępna dla każdego - niezależnie od jego klasy społecznej, płci, rasy i narodowości. To nauczanie ludzi z uciskanych lub dyskryminowanych grup, by walczyć z niesprawiedliwością i nauczanie ich aby bronić swoich już osiągniętych praw. Idea emancypacji poprzez edukację rozumiana w taki sposób wyłoniła się w okresie Oświecenia, który obejmował czasy przed, w trakcie i tuż po rewolucji francuskiej. Wtedy ten pomysł ewoluował przez całą nowoczesną erę, która kończy się na początku II wojny światowej. W moim eseju "Emancypacja poprzez edukację: od Oświecenia po Pragmatyzm" studiuję emancypacyjne wątki obecne w filozoficznych teoriach takich myślicieli, jak Jean Jacques Rousseau, Jean Antoine Condorcet, Mary Wollstonecraft, Immanuel Kant, Friedrich Schiller, John Stuart Mill, Harriet Taylor Mill, Karl Marx, Fryderyk Engels, Antonio Gramsci i John Dewey. Podczas przeprowadzania moich badań odkryłam, że niektórzy z nowoczesnych myślicieli reprezentowali pozycję emancypacyjną tylko w części swoich pomysłów, podczas gdy w drugiej części ich myśli pozostały konserwatywne. Na przykład Rousseau - jeden z ojców emancypacyjnej pedagogiki - był przeciwny udziałowi kobiet w przestrzeni publicznej. Innym przykładem jest użycie siły piękna i radości, aby poddać "impulsywne" masy kontroli "racjonalnych" elit w wizji Schillera dotyczącej pedagogiki estetycznej. Analizuję te "zaniechania" za pomocą krytycznych dyskursów ja ta Carole Pateman czy Terry'ego Eagletona.

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Pedagogika krytyczna i badania zaangażowane: ideologia, interesy, naiwność

Artykuł porusza problem zaangażowania w badania społeczne. Chociaż wspomniany problem wydaje się być rozwiązany (Aronowitz, Giroux 1991, Denzin, Lincoln 2009, 2010, Fairclough, Wodak 2007, Rogers 2011), to nie jest to oczywiste w polskich warunkach, szczególnie wśród badaczy ilościowych, a co ważniejsze wśród tych, którzy próbują ustalić jakiś neutralny, wolny od ideologii i transcendentny punkt widzenia. Dlatego najważniejsza jest dekonstrukcja opartych na ideologii krytyk równolegle do apoteozy społecznej neutralności nauk społecznych, zwłaszcza teorii wychowania. Etyczna orientacja krytycznej pedagogiki w obszarze działań społecznych, a także w obszarze procedur badawczych opiera się na teorii ideologii i zainteresowań (Aronowitz, Giroux 1991, Marks, Engels 1981, Habermas 1995). Uwzględnia świadomość niezbędnego zaangażowania ideologicznego, jednak ze względu na postmodernistyczną świadomość arbitralnego narzucania znaczeń, stanowi główny problem przy ustalaniu strategii emancypacyjnych (Laclau 2009). Autor opisuje dyskusję na temat ideologii między Horkheimerem i Mannheimem jako "prototyp" największej kłótni między Zizkiem a Laclau. Rozróżnienie dokonane przez Aronowitza i Giroux (1991) jest problemem postępowego i reakcyjnego postmodernizmu. Wreszcie naiwny neutralny punkt widzenia musi zmierzyć się z pytaniami zadanymi przez Freire (2000) - "po co i dla kogo robisz swoje badania?" Jednocześnie - "przeciw czemu i przeciwko komu kogo robisz badania?" Próbując ustalić jakąś neutralność w badaniach społecznych, które nie będą narzędziem petryfikacji relacji społecznych autor popiera koncepcję naiwności jako umiejętności technicznej, a nie poważnego przywiązania do pozytywistycznej wizji "obiektywnych" procedur empirycznych.


 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Przyczynek do poszukiwania genezy polskiej książki obrazkowej

Zamierzeniem niniejszego opracowania jest zaprezentowanie materiału źródłowego, dotyczącego polskich  książek ilustrowanych, o charakterze obrazkowym. Wybór zaczerpnięty został z polskich wydawnictw.  Sięgnięto po książki z przełomu XIX i XX wieku oraz wydane później. Wszystkie wyprzedzają rok 1963, w którym to wydano jedną z najsłynniejszych książek obrazkowych XX wieku zaprojektowaną przez Maurice Sendaka. Wykorzystano technikę analizy dokumentu. Zaprezentowany materiał źródłowy wskazuje na genezę polskiej książki obrazkowej.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
(Nie)obecność książki obrazkowej w strukturach Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej (UKD)

Książki obrazkowe oraz te, ciekawie zilustrowane, wyeksponowane w bibliotece jako dzieło sztuki, transponowane na różne nośniki (książka, grafika, aplikacja, rozwiązania multimedialne), wskazują czytelnikowi na obecność nowych, unikatowych wartości zbiorów, wzbudzają zainteresowanie w każdym przedziale wiekowym, stają się międzypokoleniowym pomostem, zachęcają do utrwalania nawyku czytania. Ponadto, jeśli zakres usług oferowanych przez bibliotekę obejmuje bezpośredni i przyjazny kontakt z autorami książek - ilustratorami, pisarzami - podczas wernisaży i warsztatów może stać się przełomowym momentem, zarówno dla czytelników, jak i bibliotekarzy, zachęcając ich do zapoznania się z historią epoki i szerokich kontekstów kulturowych.

Pojawia się więc pytanie, czy struktury klasyfikacji księgozbiorów (UKD) posiadają odpowiedni aparat badawczy dostosowany do włączenia w pojęcie książki jako niezbywalnej całości jej cech wizualnych, walorów estetycznych i edukacyjnych zawartych w szacie graficznej? Czy wyodrębniają pojęcie książki obrazkowej?

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
O Rose Blanche i opowiadaniu o Zagładzie

Rose Blanchejest uważana jest za pierwszą książkę obrazkową dla dzieci, w której podjęta została tematyka Holocaustu. W latach 80. XX wieku powstały dwie anglojęzyczne wersje tej książki. W jej tłumaczeniu na niemiecki pojawiły się nieco inne treści, niż w oryginale. Prześledzenie dyskusji wokół tej książki pozwala dostrzec problemy, jakie stwarza opowiadanie o Holocauście zarówno w tej, jak i w powstałych później książkach o podobnej tematyce.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Nie tak dawno temu we Francji… Rok 1968 i francuska rewolucja w dziedzinie książki obrazkowej

Niniejszy artykuł zawiera omówienie założeń i dokonań nieznanego w Polsce nurtu awangardowej książki obrazkowej powstającej na przełomie lat 60. i 70. we Francji i publikowanej przez niezależne oficyny takie, jak Robert Delpire, Harlin Quist, Éditions des Femmes czy Le Sourire qui mord. Celem przedstawionego zarysu jest nie tylko zapoznanie polskiego czytelnika z tym rodzajem twórczości artystycznej, ale też pokazanie, jak bardzo nieuzasadniona była rozpowszechniona w tym okresie w Polsce opinia o francuskiej literaturze dla dzieci i młodzieży jako o zachowawczej i płytkiej.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Język i kultura w obrazkach – o problematyce badawczej obrazkowych słowników dla dzieci w kontekście kulturowym

W artykule omówiono wybrane problemy badawcze związane z obrazkowymi słownikami dla dzieci. Szczególny nacisk położono na zagadnienie roli obrazu w przekazywaniu treści o charakterze społecznym i kulturowym. Ilustracje zamieszczane w słowniku zawierają reprezentację znaczeń słów, ale także wiedzę pozajęzykową – prezentują różne fragmenty rzeczywistości i wybrane obszary życia społecznego. Z tego względu mogą być badane jako medium kulturowe.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Czego chce Basia od polskiego społeczeństwa?

W artykule przedstawiono analizę i krytykę reprezentacji przestrzeni życiowych współczesnego dziecka w niezwykle popularnej polskiej serii książek obrazkowych o codziennym życiu małej dziewczynki o imieniu Basia. Artykuł opisuje obraz jej domu rodzinnego jako przestrzeni, która ma znaczenie dla rozwoju młodego człowieka w jego kulturowych, społecznych i politycznych aspektach, i próbuje odpowiedzieć na pytanie, czego ten (bardzo popularny) przekaz chce od swoich czytelników, od polskiego społeczeństwa? Pytanie pojawiające się w tytule jest trawestacją tytułu książki What Do Pictures Want? W.J.T. Mitchella, jednego z najwybitniejszych badaczy i teoretyków kultury wizualnej, który analizował różne relacje między współczesną publicznością a reprezentacjami obecnymi w obrazach, poszukując wiedzy o kondycji współczesnego odbiorcy (Mitchell 2015).

Podsumowując, krytyczne podejście do serii książek analizowanych w tekście wynika z wrażliwości na dostrzeżenie fenomenu szerokiego zakresu politycznie jednostronnej siły reprodukcji modeli zawartych w książkach.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Obrazki z dziecięcego świata. Dziecko i dzieciństwo na materiałach ikonograficznych w publikacjach adresowanych do dzieci z II połowy XIX i początku XX wieku – wybrane problemy

W polskiej historiografii w ostatnich dziesięcioleciach zaobserwowano rosnące zainteresowanie problematyką dziecka i dzieciństwa w przeszłości. Badacze coraz częściej i chętniej podejmują badania nad dzieckiem i światem dziecka wpisane w tak zwaną społeczną historię edukacji oraz historię życia prywatnego i codziennego.

Przedmiotem odkryć jest dziecko i dzieciństwo, jak pokazano na materiałach ikonograficznych. Przedział czasowy obejmuje drugą połowę XIX i początek XX wieku, ponieważ w tym okresie nastąpił znaczny wzrost liczby i rodzajów publikacji ilustrowanych licznymi grafikami, a wraz z upływem czasu zdjęciami. Należą do nich czasopisma kobiece, rodzinne, dziecięce, polityczno-społeczne i literackie, opowieści dla młodszych i starszych dzieci, tablice i materiały ilustracyjne do nauki. Dagerotypy - fotografie stają się powszechne, publikowane są pocztówki. Te z nich, które były adresowane do dzieci, będą wykorzystywane jako podstawa tego tekstu, służąca do przedstawienia świata dziecka. Ze względu na zakres materiału źródłowego zostaną pokazane tylko wybrane zagadnienia i aspekty dzieciństwa na ziemiach polskich w badanym okresie. Przedstawione zostaną poszczególne typy źródeł ikonograficznych, na których badacz może znaleźć tytuł "obrazy ze świata dziecka". Oprócz omówienia ich specyfiki zostaną przedstawione przykłady ilustrujące zwyczajność i niezwykłość codziennego życia dziecka.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Jak książkę obrazkową postrzega historyczka sztuki? Oczywistości i wątpliwości

Zbiór dywagacji na temat pojęcia „książka obrazkowa” przedstawionych z perspektywy badawczej właściwej dla historii sztuki. Rozważania te dotyczą m.in. ścisłości i rodzaju związków między słowem i obrazem w obrębie książek uznawanych za obrazkowe, a według autorki będących po prostu przykładami książek bogato ilustrowanych. W tekście pojawiają się odniesienia do refleksji badaczy zachodnich, m.in. pojęcia „ikonotekstu” wprowadzonego przez Kristin Hallberg (1982), spostrzeżeń Marii Nikolajevej i Carole Scott w ich opracowaniu How Picturebooks Work (2001) oraz poglądów najbliższego autorce Josepha Schwarcza zawartych w książce Ways of the Illustrator (1982). Znalazło się też tu miejsce dla przykładów oraz krótkich analiz kilku książek polskich i zagranicznych, zarówno pozycji autorskich, jak i tych będących efektem współpracy artysty i pisarza.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika
Pedagogika w potrzasku między humanistyką a naukami społecznymi

Treść artykułu jest dyskusją na temat miejsca pedagogiki jako dyscypliny naukowej. Autor charakteryzuje pedagogikę jako dyscyplinę lokującą się zarówno w obszarze nauk społecznych jak również w naukach humanistycznych. Taka lokalizacja pedagogiki generuje problemy metodologiczne - w tym kwestionowanie jej statusu naukowego. Autor postrzega interdyscyplinarność pedagogiki jako szansę na jej rozwój i przeciwstawienie się jej izolacji od innych dyscyplin naukowych.

 


Tłumaczenie na język angielski: Anna Moroz-Darska


Tłumaczenie sfinansowano ze s´rodko´w Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyz˙szego na podstawie umowy nr 661/P-DUN/2018 z dnia 13 lipca 2018 roku w ramach realizacji zadania 1 – stworzenie angloje?zycznych wersji wydawanych publikacji w 2018 roku.

Czasopismo: Ars Educandi
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o komunikacji społecznej i mediach, pedagogika