rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zawartość tłuszczu i kwasów tłuszczowych w wyrobach czekoladowych

Celem niniejszych badań było porównanie zawartości tłuszczu surowego i wybranych kwasów tłuszczowych w wyrobach
czekoladowych. Do badań użyto 15 wyrobów czekoladowych, podzielonych na 3 grupy – trufle, czekoladki oraz praliny.
Zawartość tłuszczu surowego oznaczono w automatycznym aparacie Soxhleta. Zawartość kwasów nasyconych i nienasyconych
oznaczono metodą chromatografii gazowej. Najwyższą, podobną zawartość tłuszczu, średnio 25,1%, stwierdzono
w czekoladkach i pralinach. Suma kwasów nasyconych w tłuszczu badanych grup wyrobów czekoladowych przekraczała
52%, za wyjątkiem trufli i czekoladek z orzechami. Zawartość PUFA była podobna we wszystkich grupach wyrobów czekoladowych.
Kwasy: palmitynowy, stearynowy, oleinowy i linolowy dominowały w tłuszczu badanych wyrobów czekoladowych.
Zawartość kwasów oleinowego i linolowego była wyższa w produktach czekoladowych z dodatkiem orzechów.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Kompetencje nauczycieli wychowania fizycznego do realizacji edukacji zdrowotnej

Minister Edukacji Narodowej, Rozporządzeniem z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół wprowadza istotne zmiany w zakresie treści
i celów edukacji zdrowotnej. Szczególna odpowiedzialność za realizację programu edukacji zdrowotnej w szkole spoczywa
na nauczycielach wychowania fizycznego. Postawienie nauczyciela wychowania fizycznego w roli wiodącego wykonawcy
zadań edukacji zdrowotnej w szkole skłania do refleksji nad poziomem jego przygotowania do tej roli. Żeby taką ocenę
przeprowadzić, niezbędne wydaje się sprecyzowanie zakresu kompetencji, które warunkują skuteczną realizację edukacji
zdrowotnej w warunkach właściwych dla szkolnego wychowania fizycznego.
W pracy dokonano charakterystyki kompetencji przedmiotowych i pedagogicznych nauczyciela wychowania fizycznego,
które są mu niezbędne w skutecznej realizacji programu edukacji zdrowotnej. W zakresie tych pierwszych wskazano na
wiadomości i umiejętności dydaktyczno-organizatorkie, jakie powinien posiadać nauczyciel wf, a w zakresie tych drugich
omówiono pięć kategorii kompetencji: moralne, prakseologiczne, komunikacyjne, kreatywne i informatyczne.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena czynników ryzyka zespołu metabolicznego u dziewcząt i chłopców z terenu Południowo-Zachodniej części Polski

Oceniono wpływ czynników ryzyka, w tym: poziomu aktywności fizycznej, BMI, stosowania używek, występowania chorób
w rodzinie, wieku i płci na wzrost częstości zespołu metabolicznego (ZM) u nastolatków z Wrocławia. Badano 778 nastolatków
(409 dziewcząt, 369 chłopców) w wieku 16-18 lat. Wykonano pomiary wzrostu i masy ciała, obwodu talii, obliczono
i oceniono wartości wskaźnika BMI wg Cola. ZM określano, gdy wystąpiły przynajmniej trzy spośród pięciu następujących
nieprawidłowości: wysokie stężenie triglicerydów (≥110 mg/dl), glukozy (≥110 mg/dl), wysokie wartości obwodu talii (≥90
percentyla), wysokie ciśnienie tętnicze (≥90 percentyla) lub niskie stężenie cholesterolu HDL (≤40 mg/dl). Wykonano analizę
regresji logistycznej i określono iloraz szans ryzyka - Odds Ratio [OR]. Zastosowano test Chi2 NW oraz Manna-Whitney’a.
ZM stwierdzono u 7,1% ogółu badanych (7,7% grupy chłopców i 6,4% grupy dziewcząt). Nie wykazano istnienia żadnego
z komponentów ZM u 41,3% uczniów, jeden u 36,8% grupy, dwa u 14,9%, trzy u 5,9% badanych. Stwierdzono istotny wpływ
nadwagi i otyłości, wieku uczniów, palenia papierosów na wzrost ryzyka zespołu metabolicznego oraz jego składowych.
Istotnymi modyfikowalnymi elementami w prewencji ZM są: odpowiedni wysiłek fizyczny, normalizacja parametrów ciała
oraz niestosowanie używek.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Badania modelowe mleka zawierajacego substancje hamujace.I.Czulosc testow mikrobiologicznych w wykrywaniu substancji hamujacych oraz badania zmian zmetnienia mleka

Do badań użyto próbek mleka surowego z fermy wzorcowej, do którego dodawano wybrane środki chemii gospodarczej znajdujące się w handlu oraz penicylinę krystaliczną. Wyznaczono najmniejsze stężenia hamujące wzrost szczepu wzorcowego w dwóch testach mikrobiologicznych. Zbadano zmiany zachodzące w rozproszeniu światła przez mleko pod wpływem obecności substancji hamujących.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Analiza podaży likopenu w całodziennych racjach pokarmowych kobiet z terenu Dolnego Śląska

Celem pracy była ocena podaży likopenu w całodziennych racjach pokarmowych kobiet (n=725) z terenu Dolnego
Śląska. W badaniach do tego celu wykorzystano 24-godzinny wywiad żywieniowy. Badaną grupę kobiet podzielono według
wskaźnika masy ciała (BMI). Średnia zawartość likopenu w całodziennych racjach pokarmowych 725 badanych kobiet
wynosiła 7,5 mg. Stwierdzono, że najwyższą podażą likopenu charakteryzowała się średnia całodzienna średnia racja pokarmowa
kobiet z otyłością (BMI >30). Wykazano niską wiedzę badanych kobiet na temat roli likopenu w diecie. Wskazane
jest podjęcie odpowiednich działań edukacyjnych w tym zakresie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Struktura spożycia kwasów tłuszczowych a profil lipidowy u osób z nadwagą i otyłością

Wprowadzenie. Jedną z głównych przyczyn wysokiej zachorowalności i umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia
jest nieprawidłowe żywienie, a w tym nie tylko całkowita zawartość tłuszczu w diecie, ale również rodzaj kwasów tłuszczowych.
Cel pracy. Określenie zależności między spożyciem tłuszczu, w tym poszczególnych kwasów tłuszczowych a parametrami
profilu lipidowego u osób z BMI > 25 kg/m2.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w grupie 150 pacjentów w wieku 20-65 lat ze wskaźnikiem BMI>25 kg/m2.
Informacje na temat sposobu żywienia zebrano za pomocą kwestionariusza ankietowego oraz metodą wywiadu 24-godzinnego.
Na tej podstawie obliczono wartość odżywczą jednodniowych jadłospisów używając programu komputerowego Dieta
4.0. Wyliczenia poddano analizie statystycznej przy pomocy programu Statistica.
Wyniki. Wartość energetyczna analizowanych całodziennych racji pokarmowych (CRP) wynosiła średnio 2579,2 ± 786,2
kcal, w tym zawartość tłuszczu ogółem równa była 103,3 ± 45,7 g, co stanowiło 34,6 ± 8,5% energii CRP. Zauważono,
iż wraz ze wzrostem BMI zwiększa się spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych (p<0,001). Nie wykazano korelacji
między spożyciem SFA a CCH, natomiast zaobserwowano ujemną korelację między spożyciem kwasu stearynowego
(C18:0) a stężeniem HDL-C (p < 0,05). Wykazano ujemną korelację między spożyciem MUFA, w tym kwasu oleinowego
C18:1, a stężeniem TC (p<0,05) i LDL-C. Odnotowano ujemną korelację między PUFA a TC i LDL-C oraz między C20:4
a HDL-C i C18:2 a LDL-C.
Wnioski. Wpływ na profil lipidowy ma nie tylko ogólne spożycie tłuszczu, ale również struktura spożycia kwasów tłuszczowych.
Nieodpowiednie proporcje SFA, MUFA, PUFA oraz zawartość w diecie TFA negatywnie wpływa na stężenie
lipoprotein w osoczu.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Uwarunkowania spożycia żywności wzbogacanej w witaminy i składniki mineralne – wybrane aspekty

Celem podjętych badań było określenie, w jakim stopniu wybrane cechy społeczno-poznawcze i związane z samooceną
postępowania konsumenta na rynku nowych produktów żywnościowych wpływają na jego postępowanie na rynku żywności
wzbogacanej w witaminy i składniki mineralne. Badanie empiryczne zostało zrealizowane we wrześniu 2008 roku
w grupie 1005 konsumentów przez Ośrodek Badania Opinii Publicznej w ramach badania syndykatowego OMNIMAS na
reprezentatywnej grupie mieszkańców Polski powyżej 15 roku życia. W badaniu wykorzystano autorski kwestionariusz
zawierający pytania typu zamkniętego dotyczące znajomości żywności wzbogacanej w witaminy i składniki mineralne, częstości
jej spożywania, wybranych poglądów dotyczących tej żywności oraz stopnia innowacyjności konsumentów. Wszystkie
uwzględnione w badaniu zmienne endogenne, z wyjątkiem subiektywnej oceny własnego stanu zdrowia, wykazywały istotne
statystycznie zależności ze znajomością i częstością spożywania żywności wzbogacanej w witaminy i składniki mineralne
oraz deklarowanym zamiarem jej spożywania w ciągu najbliższych 3 miesięcy. Najsilniejszy związek stwierdzono między
opiniami dotyczącymi walorów zdrowotnych i korzyści a zmiennymi charakteryzującymi zachowania konsumentów. Większą
siłą charakteryzowały się zależności między zmiennymi endogennymi i zamiarem spożywania niż znajomością i częstotliwością
spożywania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Spozycie grup produktow wsrod otylych mieszkancow Wroclawia

Celem pracy była ocena spożycia grup produktów spożywczych w racjach pokarmowych kobiet (n=70) i mężczyzn (n=30), z BMI w zakresie 27-40, przyjmowanych na oddział endokrynologiczny do Szpitala Klinicznego nr 1 we Wrocławiu w 2004 roku. W badanej grupie przeprowadzono wywiad o spożyciu z ostatnich 24 godzin z wykorzystaniem albumu fotografii produktów i potraw IŻŻ. W oparciu o bazę danych obliczono spożycie 9 grup produktów spożywczych i porównano z proponowaną dzienną modelową racją pokarmową wyrażoną w produktach dla kobiet i mężczyzn o małej aktywności fizycznej w wieku 26-60 lat. W średniej racji pokarmowej kobiet i mężczyzn wykazano nadmierne spożycie mięsa i jego przetworów (odpowiednio 152% i 198% zaleceń), tłuszczów (336% i 250%) oraz cukru i słodyczy (ok. 180%), natomiast niedostateczne spożycie mleka i jego przetworów (odpowiednio wśród kobiet 71%, mężczyzn 38% zaleceń) oraz warzyw i owoców (70% i 64%). W grupie badanych osób wykazano niewłaściwy rozkład posiłków w ciągu dnia, pojadanie między posiłkami oraz niską aktywność fizyczną. Stwierdzono wiele błędów w spożyciu produktów spożywczych oraz brak świadomości nieprawidłowych nawyków żywieniowych oraz zagrożenia zdrowotnego spowodowanego nadmierną masą ciała.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena sposobu żywienia studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego

STRESZCZENIE
Wprowadzenie. Prawidłowe żywienie jest istotnym czynnikiem warunkującym rozwój fizyczny i umysłowy człowieka,
natomiast niewłaściwe odżywianie może być przyczyną pogorszenia się stanu zdrowia i wystąpienia chorób dieto zależnych.
Lansowana w mediach moda na szczupłą sylwetkę przyczynia się do działań wśród młodzieży mających na celu
modelowanie sylwetki, szczególnie narażone na nieprawidłowości żywieniowe są osoby studiujące, co związane jest także
z nieregularnym trybem zajęć.
Cel. Celem badań była ocena sposobu żywienia 200 studentów (161 kobiet i 39 mężczyzn) II roku kierunku Technologia
Żywności i Żywienie Człowieka Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz stopnia realizacji norm żywieniowych na energię
i podstawowe składniki odżywcze w całodziennych racjach pokarmowych.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w latach 2010-2011. Oceny spożycia dokonano metodą bieżącego notowania
spożywanych produktów i napojów w kolejnych trzech dniach. Wielkość porcji szacowano wykorzystując „Albumu fotografii
produktów i potraw”. Korzystając z „Tabel wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw” obliczono wartość
energetyczną, zawartość podstawowych składników odżywczych oraz cholesterolu. Uzyskane wyniki wartości energetycznej
porównano z „Normami Żywienia Człowieka” dla kobiet i mężczyzn w wieku 19-30 lat o umiarkowanej aktywności
fizycznej, natomiast wartość odżywczą analizowanych diet porównano z normami na poziomie zalecanego spożycia (RDA).
Wyniki. Diety studentów (kobiet i mężczyzn) różniły się istotnie (p = 0,01) pod względem zawartości energii i wartości
odżywczej. Racje pokarmowe kobiet i mężczyzn charakteryzowała niska wartość energetyczna, nie odpowiadająca zaleceniom
Norm Żywienia Człowieka. Wartość energetyczna diet badanych studentek wynosiła 1568,56 kcal/dzień, natomiast
studentów 2283,22 kcal/dzień. Podaż białka w całodziennych racjach pokarmowych kobiet wynosiła 56,73g i odpowiadała
zaleceniom norm, natomiast w grupie mężczyzn przekraczała normę na poziomie zalecanego spożycia i wynosiła 89,32g.
Ilość spożywanego tłuszczu była zgodna z zaleceniami norm zarówno w przypadku kobiet jak i mężczyzn i wynosiła
odpowiednio 59,67g i 89,09g. Poziom spożycia węglowodanów przekraczał normy na poziomie zalecanego spożycia
w całodziennych racjach pokarmowych kobiet i mężczyzn (213,14g i 286,04g). Średnie spożycie cholesterolu wynosiło
odpowiednio 239,08mg i 394,92mg. Wartości te są zbliżone do granicy ustalonej przez American Heart Association.
Wnioski. Całodzienne racje pokarmowe studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego objętych badaniami charakteryzowały
się niską wartością energetyczną. W analizowanych dziennych racjach pokarmowych kobiet stwierdzono zawartość białka
na poziomie zalecanego spożycia, natomiast w grupie mężczyzn wartości te przekraczały zalecenia norm. W obu badanych
grupach ilość spożywanego tłuszczu była na poziomie zalecanego spożycia, a zawartość węglowodanów na wyższym
poziomie niż zalecenia norm.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Błędy żywieniowe dziewcząt w wieku gimnazjalnym a ryzyko wystąpienia u nich zaburzeń odżywiania

Celem pracy było zbadanie nawyków żywieniowych oraz zagrożeń wynikających z nieprawidłowego odżywiania się
dziewcząt w wieku gimnazjalnym. Badaniami objęto 100 losowo wybranych dziewcząt w wieku 15 lat, uczęszczających do
trzeciej klasy gimnazjum. Jako narzędzie badawcze zastosowano anonimowy kwestionariusz. Dziewczęta z prawidłową
masą ciała stanowiły 74%, a z niedowagą 26%. Dziewczęta popełniały wiele błędów żywieniowych, takich jak: robienie
długich przerw między posiłkami, niejedzenie kolacji, spożywanie ostatniego posiłku zbyt późno. Własnego wyglądu nie
akceptowało 39% gimnazjalistek, a 44% wcześniej stosowało diety odchudzające. Zdecydowana większość uczennic (88%)
zwracała uwagę na media kreujące bardzo szczupłą sylwetkę. W pewnych warunkach zachowania te mogą prowadzić do
zaburzeń wynikających z nieprawidłowego odżywiania.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Sposób żywienia dzieci przedszkolnych ze środowiska wielkomiejskiego

Wprowadzenie. Prawidłowy sposób żywienia optymalizuje procesy rozwojowe i stanowi czynnik prewencji chorób dietozależnych.
Postawy i przyzwyczajenia żywieniowe dzieci kształtowane pod wpływem środowiska rodzinnego, przedszkolnego
i szkolnego wpływają na sposób żywienia w dalszych latach życia.
Cel pracy. Celem badań była ocena zachowań i upodobań żywieniowych grupy dzieci przedszkolnych na podstawie deklaracji
rodziców.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzono w okresie wiosennym w grupie 126 rodziców dzieci (66 chłopców i 60
dziewczynek) w wieku 3-6 lat w Krakowie, w oparciu o autorski kwestionariusz ankiety. Rozkład danych przedstawiono
dla próby ogółem, z uwagi na brak różnic statystycznie istotnych w tym zakresie w zależności od płci (P>0,05).
Wyniki. Badania wykazały rozpowszechnienie 4-5 posiłkowego modelu żywienia (97,6%), o ograniczonej jednak regularności
(52,4%) oraz dojadanie między głównymi posiłkami (86,5%), najczęściej słodyczy (63,5%), owoców (56,3%)
i produktów mlecznych (42,9%). Codzienna konsumpcja pełnoziarnistych produktów zbożowych dotyczyła 38,1%, owoców
50,8%, warzyw 41,2%, a produktów mlecznych 82% dzieci. Ryby podawane były dzieciom zazwyczaj raz tygodniu (50%).
Rodzice częściej podawali dzieciom produkty mleczne pełnotłuste niż o obniżonej zawartości tłuszczu (54,8% vs. 45,2%).
Produkty typu fast food rzadziej niż raz w miesiącu spożywało 61,7% dzieci, w każdym miesiącu - 26,4% i w każdym
tygodniu - 10,3% dzieci. Błędem było wysokie rozpowszechnienie słodyczy, codziennie spożywanych przez 57,9% grupy.
Dzieci najchętniej piły soki owocowe (62,7%), herbatę (45,2%) i wodę mineralną (39,7%), a jadły potrawy mączne (84,1%),
słodycze i wyroby cukiernicze (42,1%) oraz potrawy mięsne (30,2%). Wśród produktów, które dzieci niechętnie spożywały,
rodzice najczęściej wymieniali: warzywa (63,5%), mleko (48,4%) i kasze (34,1%).
Wnioski. Preferowanie spożycia słodyczy i wyrobów cukierniczych, owoców, soków owocowych i potraw mącznych
potwierdziło upodobanie dzieci do smaku słodkiego.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wartość odżywcza posiłków w dietach kobiet o prawidłowej i nadmiernej masie ciała

Celem pracy była ocena liczby i rodzaju spożywanych posiłków w ciągu dnia oraz porównanie wartości energetycznej i
odżywczej posiłków w jadłospisach kobiet z prawidłową i nadmierną masą ciała. Badania ankietowe przeprowadzono w grupie
346 kobiet w wieku 18-79 lat (średnia wieku 41,1±13,1 lat). Należną masę ciała posiadało 145 kobiet (42%), a nadwagę lub
otyłość 201 kobiet (58%). W badaniach wykorzystano kwestionariusz ankiety zawierający m. in. pytania dotyczące nawyków
żywieniowych, w tym liczby zwyczajowo spożywanych posiłków oraz dojadania między nimi. Ocenę ilościową dziennych racji
pokarmowych dokonano przy użyciu 24-godz. wywiadu żywieniowego z dnia poprzedzającego badanie. Ocenie poddano
z uwzględnieniem podziału na posiłki wartość energetyczną oraz zawartość podstawowych składników odżywczych diety
(białek, tłuszczów, węglowodanów), a także cholesterolu i błonnika pokarmowego, wykorzystując opracowany w Instytucie
Żywności i Żywienia w Warszawie program komputerowy Dieta 2.0. Wykazano, iż w obu porównywanych grupach
dominował model 3 posiłkowy, najczęściej opuszczanym posiłkiem był podwieczorek. Do nieregularnego dojadania miedzy
posiłkami przyznawało się 56% kobiet z prawidłową masą ciała i 71% kobiet z nadmierną masą ciała. Wykazano również
zaburzenia proporcji w dostarczaniu energii z poszczególnych posiłków, jak i nieprawidłowości w zakresie ich wartości
odżywczej, zwłaszcza w grupie kobiet z nadwagą lub otyłością.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Wplyw wybranych rozpuszczalnikow organicznych na aktywnosc mikroorganizmow glebowych

W badaniach ekotoksykologicznych mających na celu ocenę oddziaływania
stałych hydrofobowych substancji organicznych niezbędne jest stosowanie rozpuszczalników
organicznych, które ze swej strony mogą wpływać na aktywność
biologiczną gleb. Oceniono oddziaływanie dwóch powszechnie stosowanych rozpuszczalników
(aceton i dichlorometan) na ogólną i specyficzną aktywność mikroorganizmów
glebowych w zróżnicowanych warunkach eksperymentalnych.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Monitoring zanieczyszczenia zywnosci pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia. Czesc I. Produkty zbozowe pszenne, warzywne, cukiernicze oraz produkty dla niemowlat i dzieci [rok 2004]

5-letni cykl badań monitoringowych środków spożywczych w zakresie zanieczyszczenia pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia zaplanowany na lata 2004 - 2008 rozpoczęto od produktów zbożowych pszennych (310 próbek), warzywnych (418 próbek), cukierniczych (439 próbek) i produktów przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci (952 próbki).
W badaniach biorą udział laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które pobierają próbki na terenie całego kraju, zarówno z obrotu handlowego (krajowe i importowane) jak i od producentów oraz laboratorium referencyjne Zakładu Badania Żywności i Przedmiotów Użytku NIZP-PZH, który opracowuje również plany urzędowej kontroli i monitoringu, zatwierdzane przez Głównego Inspektora Sanitarnego oraz sprawuje nadzór merytoryczny nad badaniami. Stwierdzone zawartości metali nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia, są one z reguły znacznie niższe od limitów ustalonych w ustawodawstwie. Uwzględniając średnie zanieczyszczenie oraz spożycie tych grup środków spożywczych w Polsce oceniono stwarzane zagrożenie dla zdrowia. Spośród badanych pierwiastków najwyższe pobranie w przeliczeniu na % tolerowanego pobrania tygodniowego (PTWI) ma miejsce dla kadmu, którego pobranie przez osobę dorosłą z produktami pszennymi dochodzi do 9,4 % PTWI, a z warzywnymi do ok. 4,7 % PTWI. Nie można też pominąć zawartości kadmu w produktach czekoladowych wynikającej głównie z zanieczyszczenia ziarna kakaowego oraz w produktach dla niemowląt i małych dzieci wynikającej z zanieczyszczenia surowców zbożowych i sojowych. W porównaniu z wynikami badań z lat 90-tych widoczne jest obniżenie zanieczyszczenia ołowiem.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu
Ocena wpływu zmiany nawyków żywieniowych na wybrane parametry metaboliczne u osób otyłych redukujących masę ciała

Wprowadzenie. Otyłość stanowi poważny problem społeczny, jest jedną z ważniejszych spraw zdrowotnych współczesnego
świata, zwłaszcza krajów uprzemysłowionych. Ze względu na rozpowszechnienie jest chorobą społeczną, przewlekłą
i jednocześnie czynnikiem ryzyka wielu schorzeń, np. nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu 2., choroby niedokrwiennej
serca, kamicy żółciowej czy nowotworów.
Cel badań. Celem badań było sprawdzenie i ocena czy systematyczna roczna zmiana nawyków żywieniowych u osób
otyłych wpływa na redukcję masy ciała oraz na zmianę wybranych parametrów metabolicznych.
Materiał i metody. Badaniem objęto 30 kobiet i 30 mężczyzn deklarujących chęć redukcji masy ciała. Średni wiek kobiet
wynosił 48±12,5 lat (przedział wiekowy 31-72 lata), a mężczyzn 51±13,2 lata (przedział wiekowy 23-70 lat). Kwestionariusz
ankiety dotyczący tematyki badania opracowany został w Zakładzie Dietetyki i Żywienia Klinicznego Uniwersytetu
Medycznego w Białymstoku. Na wizycie wstępnej i końcowej oceniano częstotliwość spożycia poszczególnych grup
produktów oraz wykonano pomiary stężenia wybranych parametrów biochemicznych krwi.
Wyniki. Kobiety w trakcie rocznej dietoterapii istotnie statystycznie ograniczyły częstość spożycia: makaronu, soków
owocowo-warzywnych, ziemniaków, serów podpuszczkowych, cukru, mięsa, słoniny i smalcu, masła i śmietany, a zwiększyły
częstość spożycia pieczywa ciemnego, kasz, ryżu, warzyw i owoców, serów twarogowych, ryb i olejów roślinnych.
Mężczyźni istotnie statystycznie ograniczyli częstość spożycia: makaronu, ziemniaków, serów podpuszczkowych, napojów
słodkich, słoniny i smalcu oraz margaryn, a zwiększyli częstość spożycia pieczywa ciemnego, kasz, ryżu, warzyw, serów
twarogowych i ryb. Po rocznej obserwacji stwierdzono, że kobiety zredukowały średnio o 2,8±7,1 kg, natomiast mężczyźni
średnio o 1,4±3,2 kg. Kobiety zmniejszyły obwód w pasie średnio o 3,6±6,5 cm, natomiast mężczyźni średnio o 3,6±4,8
cm. Stwierdzono istotny wzrost cholesterolu HDL u kobiet, nieistotny u mężczyzn. U kobiet i mężczyzn istotnie obniżyło
się stężenie cholesterolu LDL i triglicerydów w surowicy krwi. Kobiety w obserwacji rocznej obniżyły istotnie ciśnienie
skurczowe średnio o 9,7 mmHg, a rozkurczowe średnio o 9,2 mmHg; podobnie mężczyźni odpowiednio średnio o 10,9
mmHg i 8,2 mmHg.
Wnioski. Stwierdzono, że systematyczna edukacja żywieniowa (co 3 miesiące) może być nadzieją na skuteczną redukcję
masy ciała i następnie jej utrzymanie.

Czasopismo: Roczniki Państwowego Zakładu Higieny
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o zdrowiu