rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Finansyzacja gospodarki krajów Europy Środkowo-Wschodniej

Obserwowana od końca lat siedemdziesiątych XX w. zacierająca się granica pomiędzy finansową i realną sferą gospodarki oraz dokonująca się autonomizacja sektora finansowego spowodowały zainteresowanie się ekonomistów tematyką, określaną w literaturze pojęciem finansyzacji. W artykule dokonano systematyki definicji finansyzacji, zjawiska odgrywającego istotne znaczenie we współczesnym świecie. Wskazano również jego przesłanki, źródła i skutki, a także omówiono wykorzystywane w badaniach mierniki oceny stopnia finansyzacji gospodarki, co dało podstawę do analizy finansyzacji gospodarek w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Analiza doprowadziła do sformułowania wniosku, że skala tego zjawiska w tej części Europy jest stosunkowo niewielka. Indywidualny poziom mierników wykorzystywanych do oceny tego zjawiska jest zróżnicowany w poszczególnych krajach. Niemniej jednak po ich zagregowaniu skalę finansyzacji gospodarek Czech, Węgier, Estonii i Polski należy oceniać na zbliżonym poziomie. Najbardziej odporna na zjawisko finansyzacji okazała się gospodarka Słowacji.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Efektywność warunkowego umorzenia postępowania karnego w postępowaniu przygotowawczym i jurysdykcyjnym

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań własnych i innych autorów dotyczących warunkowego umorzenia postępownia karnego i jego efektywności w postępowaniu przygotowawczym i jurysdykcyjnym w przedmiocie zastosowania niniejszej instytucji. Prezentację wyników badań własnych przeprowadzono za pomocą czynników zwiększających i zmniejszających badaną efektywność, opisujących tytułową badawczą problematykę w ujęciu prawa materialnego i prawa procesowego z uwzględnieniem ustawy z 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013, poz. 1247). Wybór niniejszych czynników został dokonany przez analizę obowiązujących przepisów prawnych, krytyczny przegląd literatury przedmiotu oraz wyniki analizy badań własnych 405 spraw wylosowanych metodą losowania zespołowego wieloetapowego, dotyczących efektywności instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, opatrzonych sygnaturą postępowań prowadzonych w 6 powszechnych jednostkach organizacyjnych sądownictwa należących do obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Krakowie i wszczętych w okresie od 1 lipca 2003 r. do 1 lipca 2009 r., z punktu widzenia 5 sytuacji procesowych związanych ze sposobem zakończenia okresu próby. Tytułowa problematyka została przedstawiona poprzez kolejne etapy postępowania karnego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Przestępstwa z niewiedzy lub zapomnienia

Przedmiotem tego artykułu jest umiejscowienie przestępstw z niewiedzy lub zapomnienia w strukturze przestępstwa i określenie, na jakiej podstawie można sprawcy w takim przypadku przypisać odpowiedzialność karną. Autorka zaproponowała przypisanie sprawcom tego rodzaju przestępstw umyślności, co jest pochodną przyjęcia określonych domniemań (wynikających z domniemania znajomości prawa) i braku jednoznacznych kryteriów pozwalających na praktyczne odróżnienie zamiaru ewentualnego od tzw. świadomej nieumyślności. Taki zabieg otwiera możliwość nowego spojrzenia na problem strony podmiotowej, pozwalający na jej odtworzenie w oparciu nie tylko o intuicję, lecz także o argumentację prawną i wnioskowania z wyniku postępowania dowodowego.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
W kwestii legalnej definicji granic karnoprocesowego środka odwoławczego

W modelach o zawężonym zakresie kontroli odwoławczej podstawowy czynnik wpływający na zakres rozpoznania sprawy stanowią granice środka odwoławczego. Ilość i rodzaj tworzących je elementów postrzegane są w sposób bardzo zróżnicowany. Rozwiązaniem kwestii wieloznaczności spornego pojęcia wydaje się art. 433 § 2 k.p.k. Zawartą w nim listę elementów podlegających obligatoryjnej kontroli w instancji odwoławczej traktuje się bowiem jako definicję granic środka odwoławczego zawierającą wyliczenie desygnatów tej nazwy. Zgodnie z treścią art. 433 § 2 k.p.k. elementami kontrolowanymi są jedynie zarzuty i wnioski odwoławcze, w wyliczeniu zabrakło natomiast niekwestionowanego składnika granic, jakim jest zakres zaskarżenia. Desygnaty elementów kontrolowanych nie tworzą więc pełnego zakresu nazwy definiowanej. Tym samym lista elementów kontrolowanych nie eliminuje wieloznaczności spornego pojęcia. Wyliczenie elementów kontrolowanych w instancji odwoławczej nie zawiera również zwrotów typowych dla definicji legalnej. W przepisach obowiązujących od 1 lipca 2015 r. zrezygnowano z posługiwania się spornym pojęciem, zastępując je kryterium wskazującym na kwestionowany fragment orzeczenia i uchybienia popełnione przez decydenta.
         

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Analiza pojęć „reklama” i „promocja” gier hazardowych

Niniejsze opracowanie to gruntowna analiza pojęć „reklama” i „promocja” gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, jak również pojęcia „informowanie o sponsorowaniu” przez podmioty prowadzące działalność w zakresie tych gier. Zasadnicze pytanie, na jakie autor odpowiada, brzmi: Czy przyjęte w ustawie o grach hazardowych definicje tych pojęć nie budzą wątpliwości interpretacyjnych? Rozstrzygnięcie tego problemu badawczego wiąże się z odpowiedzią na pytanie pomocnicze, czy użyte w tych definicjach sformułowania są wystarczająco precyzyjne, czy należy je zastąpić innymi słowami lub uzupełnić o dodatkowe zwroty. W toku prowadzonych badań autor zwraca uwagę, że w obowiązującej definicji reklamy gier hazardowych brakuje elementów podmiotowych, nadto niektóre sformułowania są nieostre. Z uwagi na te okoliczności zgłasza postulat de lege ferenda, dotyczący zmiany tej definicji.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Lex petrolea jako autonomiczny reżim prawny prawa międzynarodowego

Specyficzny dział lex petrolea wykształcił się na gruncie doktryny krajowej i międzynarodowej, ustawodawstw krajowych regulujących sektor energetyczny, umów naftowych, orzecznictwa, a także praktyki podmiotów funkcjonujących w przemyśle naftowym. Zarówno procesy internacjonalizacji, jak i rozwiązania partykularnych problemów w tym sektorze są globalnie bardzo podobne i podążają raczej za trendami międzynarodowymi niż krajowymi. Doktryna światowa boryka się jednak z brakiem powszechnej zgody co do uznania bądź nieuznania lex petrolea za odrębny reżim prawny. Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy z tego zakresu w drodze analizy dorobku doktryny prawa międzynarodowego, umów zawieranych dla umożliwienia dokonywania czynności sektorze naftowym, relewantnych orzeczeń sądów arbitrażowych i praktyki działania zaangażowanych podmiotów. Po ustaleniu istoty lex petrolea oraz kształtu normatywnego tego reżimu, wyniki analizy porównano z poszczególnymi założeniami przyjętymi w Raporcie Grupy Roboczej Komisji Prawa Międzynarodowego, zawierającym propozycję kryteriów uznania grupy norm dotyczących szczególnego zakresu merytorycznego za reżim autonomiczny i stosowania jej jako lex specialis. Pozwoliło to na potwierdzenie hipotezy, że lex petrolea stanowi autonomiczny reżim prawny.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ocena uszczerbku doznanego wskutek przekroczenia granic umownego zezwolenia na reklamowe wykorzystanie wizerunku

Artykuł omawia skutki reklamowego wykorzystania wizerunku poza granicami umownego zezwolenia. Na tle wcześniejszego orzecznictwa przedstawiony został przełomowy wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 lipca 2014 r. (VI ACa 1657/13) i jego skutki dla ochrony dóbr osobistych w Polsce. Po raz pierwszy w Polsce sąd zasądził wynagrodzenie za bezprawne wykorzystanie zamiast zwykle zasądzanego zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny nazwał to wynagrodzenie korzyściami (zaoszczędzonym wynagrodzeniem) uzyskanymi kosztem zubożonego. Autorka zwraca uwagę, że hipotetyczne wynagrodzenie, obliczone jako lucrum cessans, różnić się może od wysokości wynagrodzenia odpowiadającego rynkowej wartości korzystania z danego wizerunku. Przyznawanie takiego wynagrodzenia jako wydania uzyskanych korzyści będzie możliwe tylko w odniesieniu do naruszeń niektórych dóbr osobistych. Autorka omawia ponadto skutki wykorzystania w reklamie innych niż umówiono wizerunków kontrahenta, w powiązaniu z dwoma rozumieniami wizerunku (w art. 23 k.c. i art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Bezpieczeństwo depozytów w świetle islandzkich i cypryjskich doświadczeń kryzysu finansowego – aspekty regulacyjne

Celem artykuł jest przedstawienie bezpieczeństwa depozytów zarówno w aspekcie teoretycznym, jako jednego z założeń regulacji działalności bankowej, jak i w wymiarze praktycznym, jako jednego z elementów działań antykryzysowych w sektorze bankowym. Punktem wyjścia analizy są zagadnienia regulacyjne powstałe na gruncie problematyki gwarantowania depozytów. Natomiast główną część artykułu stanowi opis doświadczeń Cypru oraz Islandii ‒ krajów, w których kryzys bankowy osiągnął nadzwyczajną skalę, stając się powodem wyjątkowej ingerencji w uprawnienie deponentów. Istotny akcent został położony na zagadnienia prawne powstałe na gruncie władczych rozstrzygnięć organów państwa, które następnie stały się przedmiotem orzecznictwa właściwych sądów. Węzłowe zagadnienia dotyczące gwarantowania depozytów zostały również poruszone w ramach analizy zmian prawnych na szczeblu UE.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Teleologia autorstwa

Podstawowy kierunek rozważań poświęconych sytuacji autora w kulturze nowożytnej wyznacza teza, iż fenomen autorstwa stanowi podstawę funkcjonowania i rozwoju kultury Zachodu zarówno w czasach współczesnych, jak i w kontekście jej wielowiekowej tradycji sięgającej świata antyku. Nowe technologie nie wyeliminowały instancji autorskiej, wprost przeciwnie, po raz kolejny w dziejach odkryły nieodzowność autora jako sprawcy utworu artystycznego. Od końca wieku XIX do chwili obecnej jesteśmy świadkami pasjonującego procesu adaptacji tradycyjnej idei autorstwa do potrzeb nowych dziedzin twórczości, których wyrazem stał się utwór audiowizualny. Autorstwo traktowane jako funkcja i własność intelektualna dzieła posiada wymiar symboliczny i autoteliczny, realizując własne zadania i cele w ramach danego systemu kultury. Teleologia autorstwa, z jaką mamy do czynienia w sztuce i nauce, jest źródłem szczególnie cennych wartości społecznych, dlatego powinna stać się obiektem pieczołowitej ochrony i troski państwa. Wprawdzie prawo autorskie wchodzi w skład domeny prawa prywatnego, jednak wyższego rzędu wartość, jaką wnosi wszelka twórczość do życia danej zbiorowości, czyni zarówno wymiar sprawiedliwości, jak i wszelkie instytucje państwowe odpowiedzialnymi za jej mądrą i skuteczną ochronę.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Konieczne cechy utworu. Uwagi po 20 latach obowiązywania ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

W artykule przedstawiono nowe spojrzenie na centralny i najpoważniejszy problem, przed którym stoi dziś prawo autorskie, a jest nim stwierdzanie istnienia koniecznych cech utworu. Na tle krótkiej charakterystyki przedmiotu ochrony prawa autorskiego oraz koncepcji doktrynalnych i orzeczeń sądowych dotykających kwestii istnienia cechy „twórczości o indywidualnym charakterze”, zwrócono uwagę na bezsilność nauki i praktyki w zakresie definiowania przedmiotu ochrony prawa autorskiego. W artykule zaakcentowano potrzebę poszerzania perspektywy badawczej o dorobek innych nauk, w tym nie tylko takich, jak filozofia i psychologia, ale także o zdobycze rozwijającej się ostatnio dynamicznie nowej dyscypliny, jaką jest neuroestetyka. Artykuł w założeniu ma stanowić głos w dyskusji i punkt wyjścia do dalszych studiów nad tematem w kontekście poszukiwania rozwiązań problemu ustalania tzw. granicznego poziomu twórczości.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawnoautorska ochrona programów komputerowych – regulacja Polska i jej unijny wzorzec w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości

Celem artykułu jest analiza najważniejszych aspektów ochrony programów komputerowych na podstawie prawa autorskiego. Na wstępie autorka przedstawia prawne i ekonomiczne uwarunkowania tego modelu ochrony programów komputerowych, które doprowadziły do przyjęcia w ówczesnej Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej dyrektywy nr 91/250/EWG (obecnie jej wersji skonsolidowanej zawartej w dyrektywie nr 2009/24/WE). Następnie autorka poddaje analizie przepisy polskiego prawa autorskiego, w którym już w pierwotnej wersji z 1994 r. wprowadzono regulacje oparte na dyrektywie nr 91/250/EWG. Przedstawia program komputerowy jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego, a szczególną uwagę zwraca na przedmiot i zakres ochrony. W kolejnej części artykułu charakteryzuje autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego oraz ograniczenia tych praw, w tym głównie dekompilację. W toku analizy powyższych zagadnień autorka uwzględnia wykładnię przepisów dyrektywy nr 91/250/EWG (lub dyrektywy 2004/29/WE) dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości w następujących wyrokach: C-393/09 – Bezpečnostni softwarová asociace, C-406/10 – SAS Institute Inc. oraz C-128/11 – UsedSoft GmbH.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Własnościowy model prawa autorskiego – analiza koncepcji przyjętej w prawie polskim

Wyjaśniając istotę prawa autorskiego, wielu naukowców odwołuje się do modelu prawa własności. Czy jednak oparcie prawa autorskiego na konstrukcji prawa własności jest rzeczywiście trafne? Koncepcja oparcia prawa autorskiego na modelu prawa własności wywodzi się z XVIII w. Własność ujmowano wówczas szeroko. Odnoszona była ona bowiem do wszelkich składników majątkowych, takich jak np. wierzytelność, a nawet, do własnej osoby. Badania nad strukturą prawa autorskiego doprowadziły pod koniec XIX w. do wyodrębnienia nowej kategorii praw podmiotowych, a mianowicie praw na dobrach niematerialnych. Wniosek ten jest w pełni zasadny i zachowuje swą aktualność po dziś dzień. Prawo autorskiej, w przeciwieństwie do prawa własności, nie jest prawem rzeczowym, a jedynie „prawem quasi-rzeczowym”. Odmienności prawa autorskiego względem prawa własności ujawnia również ekonomiczna analiza. Wyłączność prawa autorskiego nie jest „oczywistością”, ponieważ ograniczenia w dostępie do utworu nie płyną z jego natury. Podobnie rywalizacja o utwór nie powstaje sama z siebie, skoro reprodukcja utworu umożliwia korzystanie z niego jednocześnie przez niezliczoną liczbę osób. Wszystko to prowadzi do wniosku, że bezrefleksyjne przejęcie modelu prawa własności na obszar prawa autorskiego jest współcześnie nieuprawnione i w efekcie może prowadzić do niepożądanych konsekwencji.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Pojęcie i postacie utworu naukowego w świetle prawa autorskiego

Przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. nie definiują utworu naukowego, poprzestając na wymienieniu go w art. 1 ust. 2 pkt 1 i poświęcając mu art. 14, a także odwołując się do tego pojęcia w art. 29 PrAut. (cytowanie). Wśród poglądów doktryny na uwagę zasługuje stanowisko J. Barty i R. Markiewicza, zdaniem których utwory naukowe stanowią rezultat naukowego procesu poznawczego i które równocześnie, w swej podstawowej funkcji komunikacyjnej, są zorientowane nie „na siebie”, jak utwory artystyczne, lecz na przedstawienie obiektywnie istniejącej rzeczywistości.
        Kwestię definiowania utworu naukowego na gruncie przepisów prawa autorskiego nadal należy uważać za otwartą, pomimo prób podejmowanych w tym względzie w nauce i orzecznictwie. Wprawdzie trudno rekomendować definiowanie utworu naukowego w przepisach prawa, to jednak można oczekiwać stosownego definiowania w regulaminach zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w uczelniach wyższych.
        Należy podkreślić, że utwory naukowe mogą powstawać we wszystkich dyscyplinach naukowych, przybierając postać adekwatną do obranej formy wyrażenia oraz stosowną do metody przeprowadzonych badań i możliwości przedstawienia uzyskanych wyników badawczych. W szczególności zaś należy odrzucić pogląd, że utwór naukowy może zostać wyrażony wyłącznie w formie piśmienniczej.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Prawnomiędzynarodowe uwarunkowania samorządu terytorialnego

Opracowanie porusza wybrane zagadnienia odnoszące się do znaczenia prawa międzynarodowego, w tym unijnego i jego praktyki na status jurydyczny samorządu terytorialnego w Polsce. Zbadany wybiórczo materiał i przeprowadzone rozważania dają podstawę do stwierdzenia, że restytucja samorządu terytorialnego w naszym państwie uwzględniała wzmiankowane prawodawstwo międzynarodowe, a zwłaszcza dorobek Rady Europy.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Samorząd terytorialny jako podmiot administracji świadczącej

Pozycja samorządu terytorialnego jako podmiotu administracji świadczącej przez lata nie podlegała w doktrynie zakwestionowaniu. W artykule przedstawiono zmiany, które zachodzą w tym zakresie w ostatnich latach, nie tylko w związku z prywatyzacja zadań publicznych, ale również swoistą publicyzacją obszarów uważanych przez dziesiątki lat za ścisły obszar życia prywatnego. W artykule wskazano, że prowadzone badania nad administracją świadczącą oraz samorządem terytorialnym, a także prywatyzacją zadań publicznych wymagają ponownego scalenia, a także silniejszego ponownego odniesienia do deklarowanych norm i wartości demokratycznego państwa prawnego. Często niekonsekwentna, dynamiczna zmiana regulacji dokonywana jest pod presją odwracania ich dla zaspokojenia bieżących potrzeb. Refleksji, w moim przekonaniu, wymaga przede wszystkim możliwość określania ‒ w świetle obowiązującej Konstytucji i zasad prowadzenia różnych form polityki publicznej ‒ docelowych granic prywatyzacji oraz optymalnego zakresu świadczeń dostępnego obywatelom głównie ze strony gminy i powiatu.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Aksjologiczne założenia stosowania dyrektyw wykładni celowościowej

W artykule chciałbym wykazać, że dyrektywy preferencji wykładni prawa są konwencjonalnymi regułami konstytutywnymi. Nadto argumentuję, że w sytuacji wystąpienia konfliktu w stosowaniu dyrektyw preferencji (dyrektyw wykładni drugiego stopnia) podstawową rolę w rozwiązywaniu powyższego konfliktu odgrywają wartości prawa.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
Ocena proponowanych zmian w przepisach Kodeksu karnego dotyczących środków zabezpieczających

Pod koniec roku 2012 i na początku 2013 Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało dwa projekty zmian w przepisach ustaw karnych oraz w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Projekty te wprowadzają możliwość stosowania nowych środków zabezpieczających wobec zaburzonych osobowościowo sprawców najcięższych przestępstw po odbyciu przez nich kary 25 lat pozbawienia wolności. Jedną z form tego typu środków ma być umieszczanie takich osób w specjalnym zakładzie psychiatrycznym, określonym przez autorów zmian jako „ośrodek terapii osobowości”. Środek ten ma być orzekany przez sąd opiekuńczy.
        Autor artykułu akceptuje zasadnicze założenia i cele reformy, wypowiadając się krytycznie w zakresie szczegółowych propozycji nowelizacyjnych. Główne zarzuty podniesione w publikacji dotyczą założenia, że nowy środek o charakterze izolacyjnym będzie stosowany nie przez sąd karny, lecz przez sąd opiekuńczy oraz że wykonywanie tego środka ma być realizowane w instytucji mającej przede wszystkim charakter leczniczy.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne
O odwołalności postulatywnego oświadczenia woli w procesie karnym

Niniejszy szkic prezentuje problematykę odwołalności czynności procesowej strony w postaci postulującego (postulatywnego) oświadczenia woli na przykładzie czynności oskarżyciela prywatnego polegającej na cofnięciu oświadczenia o odstąpieniu od oskarżenia przed rozpoczęciem przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 496 § 2 Kodeksu postępowania karnego).
        Podstawą rozważań jest przyjęcie założenia obowiązywaniu względem stron procesu karnego dyrektywy dyspozytywności, co do ich czynności procesowych w postaci postulujących oświadczeń woli, której przełamanie musi być wynikiem obowiązywania w systemie prawa karnego procesowego stosownej normy prawnej o charakterze modyfikującym. Zatem wobec braku w ramach regulacji prawnej kształtującej tryb prywatnoskargowy normy ograniczającej oskarżyciela prywatnego w kwestii dysponowania oświadczeniem w przedmiocie odstąpienia od oskarżenia do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, uznać należy, że oświadczenie to jest odwołalne.
        Granice temporalne dysponowania nim zostały ustalone na podstawie schematu sekwencji czynności karnoprocesowych, którego ujęciu towarzyszy założenie, że oświadczenie oskarżyciela prywatnego (czynność karnoprocesowa w postaci postulującego oświadczenia woli, jako czynność konwencjonalna doniosła prawnie) należy do zakresu zastosowania normy prawnej leżącej u podstaw normy prawnej aktualizującej dokonanie kolejnej w sekwencji czynności procesowej organu, która to czynność polega na złożeniu imperatywnego oświadczenia woli.
        Takie ujęcie wyraźnie zakreśliło granice temporalne czynności w postaci postulatywnego oświadczenia woli. Słowem, dokonanie złożenie imperatywnego oświadczenia woli (wydanie decyzji procesowej) wyklucza modyfikacje w obrębie inicjującego oświadczenia postulatywnego, to ostatnie bowiem uległo „skonsumowaniu” przez zaktualizowanie normy prawnej leżącej u podstaw czynności prawnej w postaci imperatywnego oświadczenia woli.
        Próba unicestwienia złożonego uprzednio oświadczenia o odstąpieniu od oskarżenia przez oskarżyciela prywatnego po wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania prywatnoskargowego może być uznana jedynie za wniesienie skargi etapowej i stanowić podstawę kontroli zażaleniowej postanowienia o umorzeniu postępowania.

Czasopismo: Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki prawne, nauki socjologiczne