rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Etyka pedagogiczna Janusza Homplewicza w świetle przemian współczesnego świata i jej znaczenie edukacyjne

Artykuł stanowi próbę syntetycznego przedstawienia poglądów Janusza Homplewicza na etykę pedagogiczną wyrażonych przez niego explicite i implicite, połączoną z ich ponownym odczytaniem i interpretacją w kontekście współczesnych neoliberalnych przemian i tendencji w edukacji oraz coraz powszechniejszej obecności nowoczesnych technologii i nieskończenie rozszerzalnej cyberprzestrzeni. Rodzi to wiele wyzwań i problemów w zakresie etyki pedagogicznej, do których rozwiązania już nie wystarczają dotychczasowe interpretacje unormowań etycznych. Dotyczyły one bowiem głównie dualistycznego porządku świata (dobro vs zło, prawda vs fałsz, „biel” vs „czerń”) zastąpionego obecnie przez relatywizm interpretacyjny. Stąd zasadne wydają się próby reinterpretacji dotychczasowych punktów odniesienia w zakresie etyki pedagogicznej.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, nauki socjologiczne
Umiejętności nauczyciela-pedagoga w pracy z dzieckiem wykorzystywanym seksualnie

W artykule podjęto problematykę umiejętności pomagania, jakie powinien posiadać nauczyciel-pedagog pracujący z dzieckiem wykorzystywanym seksualnie. W części teoretycznej artykułu zostały zdefiniowane umiejętności pomagania istotne dla procesu rozumienia trudnej sytuacji dziecka oraz dokonano deskrypcyjnego ujęcia ich podstawowych rodzajów. Przedmiotem badań uczyniono umiejętności pomagania nauczyciela-pedagoga w zakresie pracy z osobami, które doświadczyły przemocy seksualnej, zaś celem określenie i opis umiejętności profesjonalnych nauczyciela-pedagoga – wzmacniających opowiedzenie historii przez dziecko oraz wyciszenie emocji towarzyszących opowiadanej historii. W badaniach posłużono się metodą narracyjną z wykorzystaniem analizy treści. Problem badawczy przyjął postać pytania: Co stanowi komponenty umiejętności nauczycieli-pedagogów w zakresie pomagania dziecku wykorzystywanemu seksualnie? Badania przeprowadzono w 2019 r. wśród 23 słuchaczy studiów podyplomowych, przygotowujących się do pracy poradniczej. Uzyskane wyniki badań pozwoliły na wyłonienie w ramach badanych kategorii subkategorie unaoczniające specyfikę i wartość opisywanych przez badanych umiejętności pomagania oraz wyodrębnienie komponentów decydujących o skutecznym pomaganiu, udzielaniu wsparcia przez nauczycieli-pedagogów dziecku doświadczającemu przemocy seksualnej. Ponadto, wnioski z badań są wartościowe dla praktyki pedagogicznej, szczególnie w zakresie wzbogacania oferty kształcenia do zawodu nauczyciela oraz pedagoga w odniesieniu do działań wspierających osoby z doświadczeniami przemocy.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wieloaspektowość fobii szkolnej na przykładzie studium przypadku Mateusza

Artykuł porusza problematykę wieloaspektowości objawów występujących w fobii szkolnej – zaburzenia, wobec którego dokonywana jest różna, niekiedy mylna diagnoza. Objaw pojawiający się u dziecka ma charakter symboliczny. Często bywa sygnałem, który trzeba dobrze rozpoznać, by dociec jego sensu, celu i przyczyn. Dziecko poprzez objaw mówi o sobie takim językiem, jaki jest mu dostępny, dlatego że objaw zawsze coś komunikuje. W artykule zaproponowano inne, ogólne ujęcie objawu, w którym istotna jest struktura, czas, występujące emocje oraz rodzaje symptomów. Kwestie te ilustruje studium indywidualnego przypadku nastoletniego Mateusza. Wniosek, który nasuwa się po dogłębnej analizie przypadku, pozwala sądzić, że skuteczna pomoc psychologiczna i pedagogiczna wymaga podążania za dzieckiem i za tym, co świadomie i nieświadomie ono przekazuje.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Znaczenie mediacji rówieśniczych w funkcjonowaniu społecznym dzieci ze spektrum autyzmu

Celem artykułu jest wskazanie roli relacji rówieśniczych w funkcjonowaniu dzieci z diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz wskazanie potencjalnych możliwości nawiązania interakcji z grupie rówieśniczej. Mediacja rówieśnicza jest jedną z zasad, które dotyczą interwencji wobec uczniów z ASD. Polega ona na zaangażowaniu rówieśników jako trenerów umiejętności społecznych oraz mentorów ucznia z autyzmem. Podczas interakcji rówieśnicy uczą się sposobów angażowania dziecka ze spektrum autyzmu we wspólne aktywności, które sami inicjują lub które zostały zaplanowane przez ich nauczyciela. Do podstawowych typów mediacji rówieśniczej należą: Integracyjne Grupy Zabawy, Kolega Mentor, Grupa Rówieśnicza oraz Podejście Zorientowane na Grupę. Wspieranie uczniów z ASD poprzez mediację rówieśniczą jest metodą o skuteczności, która została wykazana w badaniach naukowych. Wpływa ona pozytywnie nie tylko na rozwój dzieci z ASD, ale także na dzieci o typowym rozwoju. Wdrożenie mediacji w grupie rówieśniczej stanowi dużą szansę dla dzieci z ASD na zmniejszenie ryzyka związanego z odrzuceniem ich przez rówieśników, a w przyszłości na nawiązanie przyjaźni między dziećmi.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Oczekiwania nauczycieli względem aktywności czwartoklasisty w procesie konstruowania wiedzy

W perspektywie konstruktywistycznej uczenie się to proces aktywnego konstruowania wiedzy podczas nieustannych interakcji z otoczeniem. Taka definicja uczenia się zmienia rozumienie procesu nauczania, wpływając na podział i zakres ról obydwu podmiotów edukacji – ucznia i nauczyciela. Edukacja w konstruktywistycznej wizji jest procesem, w którym uczeń jest aktywny, a nauczyciel – aktywizujący, organizujący środowisko dla aktywności swojego ucznia, podczas której wiedza nie jest przekazywana w gotowej postaci, a konstruowana dzięki stosowaniu, użyciu narzędzi – metod. W artykule podjęto próbę opisania tendencji w nauczycielskich oczekiwaniach względem aktywności ucznia podczas lekcji. Odpowiedź na pytanie, jakiej aktywności czwartoklasistów oczekują nauczyciele podczas lekcji, wiązała się z próbą uchwycenia nauczycielskiego postrzegania roli ucznia oraz własnej roli w procesie konstruowania wiedzy. Dzięki przyjętej perspektywie fenomenograficznej przytoczone w tym artykule wypowiedzi, koncentrujące się wokół wybranych kategorii, ujawniają tendencję negatywnego wartościowania doświadczeń wyniesionych z edukacji wczesnoszkolnej i brak rozumienia istoty aktywności ucznia w konstruowaniu wiedzy. Zebrane na potrzeby artykułu nauczycielskie wypowiedzi, związane z oczekiwaniami względem aktywności ucznia, wskazują wyraźnie na wciąż aktualną potrzebę propagowania aktywnych sposobów nauczania, uwrażliwiania na istotę aktywności w konstruowaniu wiedzy, ale szczególnie ‒ ukazują potrzebę diagnozy rodzajów, przyczyn i skutków jej mistyfikacji w procesie nauczania.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przeżycie estetyczne jako warunek nadawania znaczeń muzyce kompozytorów młodopolskich przez dzieci

W opracowaniu autor podejmuje próbę rekonstrukcji teoretycznych zagadnień związanych ze słuchaniem muzyki klasycznej jako formą aktywności muzycznej dziecka i w tym kontekście przedstawia wyniki badań nad percepcją muzyki Mieczysława Karłowicza, Ludomira Różyckiego i Grzegorza Fitelberga. Poddaje analizie wypowiedzi dzieci inspirowane wybranymi utworami. W artykule autor uzasadnia tezę głoszącą, że fakt obecności dzieła muzycznego stwarza potencjalną możliwość oddziaływania, ale dopiero zaangażowane słyszenie, widzenie i rozumienie tego dzieła przez dziecko powoduje zaistnienie przeżycia estetycznego.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Klimat w klasie szkolnej w percepcji uczniów szkół podstawowych

W artykule opisano wyniki badań dotyczące klimatu w klasie szkolnej. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego oraz technikę ankiety. Do badań wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety, w którym były pytania otwarte i zamknięte. Z przeprowadzonych badań wynika, że większość uczniów klas VI postrzega klimat w swoich klasach pozytywnie. Badani lubią swoich kolegów/koleżanki z klasy i czują się w klasie bezpiecznie. Nauczyciele wpływają na klimat klasy poprzez swoją życzliwą postawę wobec uczniów a także poprzez rozmowy z uczniami, pomoc i wsparcie.

Czasopismo: Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika, nauki socjologiczne
Wpływ twórczej resocjalizacji na kształtowanie wartości osób pozbawionych wolności

Optymalizacja relacji człowieka ze środowiskiem, będąca jednym z najistotniejszych celów resocjalizacji, jest uzależniona od szerokiej grupy czynników i procesów, wśród których znaczące miejsce zajmuje system wartości docelowych (wyższego rzędu). Powołując się na słowa nestora resocjalizacji w Polsce, Czesława Czapówa, za najwyższe wartości w resocjalizacji należy uznać nie tylko społeczny ład, ale przede wszystkim rozwój osobowości i związanych z nim wolności ludzkich. Paradoksalnie (biorąc pod uwagę fakt, że znaczna część zabiegów resocjalizacyjnych odbywa się placówkach zamkniętych) jedną z najważniejszych wartości resocjalizacji jest bowiem wolność. Według Alberta Camus’a, „wolność to nic więcej, niż szansa na bycie lepszym”. Instytucje resocjalizacyjne (głównie zakłady karne), spełniając swoje funkcje utylitarne, drastycznie ograniczają swobodę wyborów, jakie mogą podejmować wychowankowie. Istotą twórczej resocjalizacji jest próba zmiany jednostki w sposób odmienny od utartych schematów resocjalizacyjnych. Jest to próba przemiany człowieka, poprzez wykreowanie odmiennych od dotychczasowych parametrów jego tożsamości, które decydują o jakości kontaktów z innymi ludźmi. Zabiegi te, przybierając metodyczną postać pracy teatralnej, sportowej, doświadczeń dramowych, plastycznych czy muzycznych, mogą wykreować odmienne parametry osobowe jednostki.

Czasopismo: Krakowskie Studia Małopolskie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji, nauki prawne, nauki socjologiczne
Początki twórczości naukowej Jerzego Spławy-Neymana

Prace Jerzego Spławy-Neymana w zakresie teorii estymacji oraz weryfikacji hipotez statystycznych (prowadzone wspólnie z Egonem Pearsonem), jak również dokonana przez niego matematyczna analiza teorii wyboru próby, wskazująca na nieuzasadnione stosowanie wyboru celowego zamiast wyboru losowego, miały istotny wpływ na szybki postęp w statystyce matematycznej i stosowanie metody reprezentacyjnej w ciągu ostatnich 100 lat. Przypadająca w tym roku 40. rocznica śmierci tego wybitnego polskiego statystyka stanowi okazję do przywołania jego postaci. Celem artykułu jest przedstawienie osiągnięć Spławy- -Neymana, głównie z lat 1921–1938, kiedy krajem jego stałego zamieszkania była Polska. Jego ówczesna twórczość inspiruje kolejne pokolenia statystyków na całym świecie.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse
Przestrzenne aspekty rozwoju innowacyjnego w gminach: wyznaczniki przedsiębiorczości społecznej

Innowacja społeczna jest głównym czynnikiem przedsiębiorczości społecznej. Niniejsze opracowanie koncentruje się na analizie określanych tym mianem działań społeczności lokalnych w ramach dążenia do poprawy jakości życia ich członków. Celem artykułu jest ukazanie – zgodnie z nadrzędną tezą badawczą – szczególnego znaczenia wymiaru przestrzennego i roli miejsca (lokalizacji) w analizie przedsiębiorczości i innowacji społecznej. Aby zidentyfikować różnice pomiędzy zasobami rozwoju endogenicznego, bazującego na potencjale własnym jednostek terytorialnych – tu: gmin wiejskich w porównaniu z gminami miejskimi – dokonano wyboru zestawu odpowiednich wskaźników. Wykorzystano dane z BDL GUS za 2017 r. Wyniki analiz potwierdziły przeważający w literaturze pogląd o stosunkowo słabszym potencjale gmin wiejskich, szczególnie tych położonych w oddaleniu od dużych aglomeracji. Zastosowanie metod statystyki przestrzennej pozwoliło zaobserwować zarazem tendencję do występowania klastrów (tworzenia się skupisk) gmin o podobnym poziomie rozwoju i potencjale w zakresie przedsiębiorczości społecznej, czyli efekt sąsiedztwa, aczkolwiek z różnym natężeniem w różnych regionach kraju.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki socjologiczne
Sytuacja dochodowa oraz poziom wsparcia publicznego towarowych gospodarstw rolnych w wybranych krajach UE

Głównym celem działalności towarowego gospodarstwa rolnego jest osiągnięcie jak najwyższego dochodu z działalności rolniczej. Na wielkość dochodu uzyskiwanego przez gospodarstwa rolne wpływają zarówno uwarunkowania zewnętrzne, jak i wewnętrzne. W ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) rolnictwo jest wspierane różnego rodzaju dopłatami. Celem badania omawianego w artykule jest ocena sytuacji dochodowej oraz znaczenia wsparcia publicznego w kształtowaniu wyników ekonomicznych gospodarstw towarowych w Polsce na tle wybranych krajów UE. W opracowaniu porównano pozycję dochodową oraz poziom wsparcia publicznego polskich gospodarstw rolnych objętych systemem FADN w latach 2004– 2019 z niemieckimi i francuskimi gospodarstwami rolnymi oraz ogółem gospodarstw w UE. Zastosowano analizę wskaźnikową. Wybrano mierniki i wskaźniki charakteryzujące sytuację makroekonomiczną oraz elementy potencjału gospodarstw rolnych, ich sytuację dochodową i poziom wsparcia publicznego. Analiza pokazała, że polskie gospodarstwa w porównaniu z niemieckimi i francuskimi charakteryzowały się mniejszym uzależnieniem wyników ekonomicznych od dopłat, a relacja dopłat do działalności operacyjnej do produkcji z gospodarstwa rolnego na jednostkę powierzchni użytków rolnych w Polsce zbliżyła się do poziomu pozostałych badanych krajów. Badanie prowadzi do wniosku, że wsparcie publiczne w ramach WPR z jednej strony stabilizuje dochody rolników, z drugiej zaś uzależnia je od transferów budżetowych.

Czasopismo: Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki socjologiczne
Korzyści i zagrożenia zdalnego nauczania z perspektywy studentów oraz nauczycieli akademickich wybranych krakowskich uczelni

Sytuacja epidemiczna w Polsce i na świecie stanowiła swoisty impuls do zmiany edukacji z trybu stacjonarnego na zdalny, do którego konieczne było korzystanie z odpowiednich do tego celu metod i narzędzi. Okoliczności te stały się wyzwaniem nie tylko dla studentów, ale również dla nauczycieli akademickich, którzy w jak najlepszy sposób próbują przekazać przyszłym absolwentom wiedzę, kompetencje i umiejętności potrzebne młodym ludziom do pracy w zawodzie. W niniejszej publikacji podjęto próbę omówienia teoretycznych aspektów edukacji zdalnej w oparciu o dostępną literaturę. Opisano przeprowadzone badania oraz wyniki, jakie uzyskano na podstawie odpowiedzi respondentów na autorski kwestionariusz ankiety, który został przeprowadzony za pomocą Google Forms w dniach od 10 marca do 13 kwietnia 2021 roku. W badaniu wzięło udział 115 nauczycieli akademickich oraz 229 studentów. Sondaż diagnostyczny stanowił anonimową formę uzyskiwania odpowiedzi na 12 pytań. W kwestionariuszu ankiety zapytano m.in. o narzędzia wykorzystywane do zajęć online oraz stosowane w celu skontaktowania się w relacji nauczyciel akademicki-student, student-student. Badano również zagadnienie koncentracji na zajęciach oraz problemy z komunikacją. W artykule rozważano też korzyści i zagrożenia związane z nauką na odległość na wybranych krakowskich uczelniach wyższych z perspektywy nauczycieli akademickich oraz studentów. Stwierdzono, że najbardziej efektywne zdobywanie wiedzy następuje poprzez połączenie nauczania w formie zdalnej oraz stacjonarnej. Tryb hybrydowy obniża poziom zagrożeń związanych z e-learningiem oraz sumuje korzyści wynikające z nauczania tradycyjnego oraz na odległość.

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Sztuka i nauka formułowania pytań w badaniach ilościowych . Nowa rzeczywistość, nowe wyzwania

Tekst wzbogaca refleksję teoretyczną nad standaryzacją narzędzi pomiarowych w metodologii nauk społecznych. Potrzeba powstania niniejszego tekstu jest również dydaktyczna oraz porządkująca dotychczasową refleksję. Przedstawiono autorską koncepcję analizy pytań kwestionariuszowych na trzech płaszczyznach: merytorycznej, logicznej i psychologicznej. Płaszczyzna merytoryczna odnosi się do podziału ze względu na sposób konstrukcji - strukturę, format - pytania i / lub odpowiedzi. Z kolei płaszczyzna logiczna to podział ze względu na funkcje, jakie dane pytania, względnie grupy pytań, spełniają w szerszym kontekście, a zatem w odniesieniu do całości kwestionariusza. Płaszczyzna psychologiczna została wyróżniona ze względu na zamierzone lub niezamierzone, lecz nieuniknione reakcje emocjonalne wywoływane u respondenta. Ostatnia część zawiera refleksję nad najczęstszymi błędami w narzędziach badawczych oraz zalecenia ich unikania (w szczególności jest to postulat opracowywania złożonych, opartych na wcześniejszych obserwacjach wskaźników, próba wstępnej typologii błędów w formułowaniu pytań oraz kafeterii, czasu trwania wywiadu oraz zapewnieniu badanemu komfortu zarówno w trakcie, jak również po zakończeniu badania (debriefing).

Czasopismo: Kultura i Edukacja
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Tożsamość rodzinna jako kategoria autoidentyfikacji człowieka

Rodzina jest środowiskiem, które w największym stopniu pozostawia swój ślad i piętno w strukturze tożsamości człowieka. Wynika to zarówno z szerokiego w swoich ramach, jak i permanentnego charakteru oddziaływań. Każda rodzina wytwarza i reguluje swoistą rodzinną tożsamość. Można ją rozpatrywać jako pewien azymut poczucia bycia kimś przynależącym do ważnej, konkretnej wspólnoty rodzinnej, pomimo zmian, które się dokonują w nas i wokół nas. Przedstawiony tekst jest próbą dookreślenia specyfiki kategorii tożsamości rodzinnej, co może posłużyć stworzeniu modelu badań nad systemem rodzinnym, a w konsekwencji ułatwić planowanie i kontrolę procesów edukacyjnych, profilaktycznych oraz interwencyjnych w celu zoptymalizowania funkcjonowania tego systemu.

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Pedagog poszukujący drogi wspierania człowieka, czyli między „ślepcem” i „wędrowcem"

Wiele studiów i analiz współczesności wskazuje na edukację jako szansę „naprawy” przyszłości. Wiele krajów pokazuje, że jej priorytetowe zadania na skali ważnych innych zadań państwa przynoszą wymierne rezultaty. Spory oscylują wokół takiej jej formuły, która umożliwiałaby przysposabianie młodych ludzi do podjęcia (skutecznego indywidualnie i wspólnotowo) nowych cywilizacyjnie zadań i wyzwań. Polska edukacja póki co rozpięta jest pomiędzy uporczywym trwaniem w nakazowo-rozdzielczej jej formule (tu: metafora ślepca) i/a pojawiającymi się koncepcjami uwalniania dzieci/uczniów/studentów od zbyt rozbudowanego encyklopedyzmu i nadzorowania ich działania (tu: metafora wędrowca). W tle tego dyskursu/dyskusji/sporów pojawia się, choć na razie nieśmiało, mgliście (tu: metafora sowy) projekt edukacji stawiającej na wydobywanie mądrości człowieka i jej spokojnego potęgowania. Szansa na jego rozbudowanie i urzeczywistnienie ukryta jest w mądrości działania dorosłych na rzecz przyszłości (tu: metafora stołu mądrości). Czy się spełni?

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
W poszukiwaniu źródeł zła. Wybrane koncepcje przyczyn zachowań z obszaru patologii społecznej

Zjawiska z obszaru patologii społecznej stają się nieodłączną właściwością współczesnych społeczeństw. Badacze nieustannie próbują znaleźć odpowiedź na pytanie, co jest ich przyczyną. Natura zła nie jest jednak oczywista, jasna, zrozumiała. Niniejszy tekst stanowi przegląd wybranych koncepcji wywodzących się z różnych dyscyplin nauki, które odnoszą się do kwestii wyjaśniania zachowań naruszających obowiązujący system normatywny. Z jednej strony – sięgają one w sferę ludzkiej biologiczności, z drugiej – podnoszą znaczenie psychologicznego funkcjonowania Homo sapiens. Nie można jednak pomijać życia społecznego, które może skanalizować instynkty oraz popędy jego uczestników w kierunku działań antyspołecznych.

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Przeciw kulturze odrzucenia. Starość w katolickiej myśli i praktyce społecznej.

Mesjanizm polski wyróżnia się wśród różnych historycznych nurtów mesjanizmu specyficznymi celami wśród których najważniejsze to dążenie do odzyskania niepodległego państwa polskiego i przyjecie przez Polskę roli inspiratora wielostronnego odrodzenia ludzkiej społeczności. Mesjanizm ten stanowił oś rodzimej twórczości romantycznej - filozoficznej i literackiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości mesjaniści bez powodzenia poszukiwali dla swojej działalności przekonujących uzasadnień. W okresie II wojny światowej i niemal do początku transformacji systemowej, rozpoczętej w1989 r. mesjanistyczne ruchy zamarły. Odradzać zaczęły się głównie w środowisku inteligencji akademickiej, wśród studentów i głównie młodszych pracowników nauki. Organizacyjnie tworzą struktury ze zróżnicowaną ideologią, jedne nawiązując do wizji apokaliptycznych inne odwołując się do społecznej myśli katolicyzmu. Ruchy te dysponują własnymi czasopismami i wydawnictwami, usiłują również zaznaczać swą obecność w wielu obszarach życia kulturalnego.

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki socjologiczne, pedagogika
Historyczne korzenie polskiej tolerancji. Złowrogi kształt współczesnej nietolerancji

Autor wprowadza w uniwersalne źródła i funkcje nietolerancji w dziejach człowieka. Drugi nurt rozważań dotyczy historii polskich korzeni i źródeł nietolerancji w różnych okresach historii polskiego państwa i społeczeństwa. Odrębna część rozprawy dotyczy współczesnych postaci nietolerancji i ryzykownej tezy, że zaraza nietolerancji jest trwałą właściwością świadomości polskiego społeczeństwa. Rozważania sprowadzają się do konkluzji, że jedyną drogą uwolnienia człowieka od ksenofobii, nienawiści, uogólnionej nietolerancji jest wychowanie i edukacja.

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Prośrodowiskowe działania nauczycieli akademickich z wybranych państw Europy Środkowo-wschodniej

Głównym celem artykułu jest opisanie i analiza aktywności nauczycieli akademickich względem środowiska przyrodniczego. Pierwsza część artykułu prezentuje założenia teorii ugruntowanej B. Glasera i A. Straussa, na podstawie której dokonana została analiza danych, zebranych podczas badań w 2017 r. W drugiej części przedstawione zostały wykorzystane metody jakościowe w postaci technik: ankiety eksperckiej oraz dodatkowo wywiadu swobodnego. Badaniu poddano 24 wykładowców nauk przyrodniczych i 24 nauczycieli nauk humanistycznych z Polski, Słowacji, Czech i Ukrainy. W wyniku przeprowadzonej analizy jakościowej stwierdzono, że ukraińscy wykładowcy wykazywali większą aktywność prośrodowiskową, niż wykładowcy z krajów unijnych. Ponadto respondenci, którzy przyznawali się do podejmowania częstych i różnorodnych działań względem środowiska, czyli głównie Ukraińcy i Słowacy, mieli też większe oczekiwania co do instytucjonalnego motywowania pracowników uczelni do podejmowania działań przyjaznych przyrodzie.

Czasopismo: Warmińsko-Mazurski Kwartalnik Naukowy, Nauki Społeczne
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika