rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Wychowanie do duchowości jako problem społeczeństwa ponowoczesnego

Celem artykułu jest analiza wychowania rozumianego jako intencjonalny proces kształtowania osobowości wychowanka, który przebiega zgodnie z obowiązującym ideałem pożądanych społecznie cech człowieka dorosłego. Przedmiotem analiz są elementy wzoru osobowego opracowane przez Anthony’ego Giddensa, do których należą: podmiotowość, indywidualizm, refleksyjność oraz wątpienie. Problematyka analizy ograniczona jest do badań prowadzonych na temat ponowoczesnej duchowości rozumianej jako wewnętrzny świat jednostki wrażliwej na zjawiska i wydarzenia istniejące w doświadczanej przez nią rzeczywistości. Duchowość, rozumiana jako pogłębiona religijność prokościelna oraz etyka szeroko pojmowanego dobra powszechnego, jest jednym ze zjawisk obserwowanych i analizowanych przez socjologów w świecie społecznym końca XX i początku XXI wieku. Duchowość jest zarówno prądem intelektualnym, jak i fenomenem ponowoczesnego pluralizmu społecznego oraz synkretyzmu światopoglądowego. W artykule rozważane są przede wszystkim kwestie wychowania do współczesności rozpisane na omówienie przebiegu procesu wychowania, ideału wychowawczego, konstruowania ponowoczesnego wzoru osobowego oraz możliwości realizowania założeń związanych z istnieniem tego wzoru w systemie edukacji.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Diagram Ishikawy w dydaktyce akademickiej na specjalnościach nauczycielskich

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na konieczność włączenia w obręb dyskusji o dydaktyce akademickiej problemu wykształcenia u studentów specjalności nauczycielskich kompetencji do diagnozowania przyczyn złożonych problemów z wykorzystaniem dedykowanych narzędzi takich jak diagram Ishikawy. W części teoretycznej wykazano, dlaczego ta umiejętność jest istotnym elementem pracy nauczyciela – zwrócono uwagę na heterogeniczność środowiska szkolnego i jego zależność od sieci relacji ze środowiskiem rodzinnym, społecznym oraz kondycji psychicznej i fizycznej poszczególnych uczniów. Następnie omówiono przemiany w konstruowaniu diagramu Ishikawy i podano przykłady jego modyfikacji w różnych dziedzinach wiedzy. W części empirycznej poddano szczegółowej analizie proces konstruowania przykładowego diagramu przez studentów (zadanie związane ze zdiagnozowaniem przyczyn spadku czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży) oraz podkreślono ważne elementy konstruowania wiedzy eksperckiej przez osoby żywo zaangażowane w proces uczenia się. W podsumowaniu analizy autorka artykułu argumentuje, że diagram Ishikawy jest elementem wartym uwzględnienia w procesie dydaktyki akademickiej, ponieważ refleksja nad dowolnym złożonym problemem z wykorzystaniem metod wizualizacji przygotowuje do diagnozowania potencjalnych problemów w przyszłej pracy zawodowej. We wnioskach końcowych autorka podkreśliła znaczenie samodzielnej refleksji studentów nad problemami, z którymi mogą się spotkać jako przyszli nauczyciele oraz zadała pytanie o główny cel kształcenia uniwersyteckiego.

Czasopismo: e-mentor. Czasopismo naukowe Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Smartfon w zaspokajaniu potrzeb duchowych. Współczesne wyzwanie dla Kościoła

Autor artykułu stawia tezę, że smartfon może być środkiem w zaspokajaniu potrzeb duchowych dzisiejszych wiernych. Pyta również, czy współczesny Kościół jest przygotowany na nowe wyzwania w zakresie duszpasterstwa poprzez massmedia. W dalszej części tekstu wskazuje, czym jest duchowość w zachodniej kulturze, która ma swoje korzenie w Biblii. Natomiast socjologia religii opisując religijność zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i zbiorowym ukazuje duchowość jako formę doświadczenia religijnego, istotny komponent pogłębionego życia religijnego, w którym ważną rolę pełnią potrzeby duchowe człowieka. Autor wskazuje, że potrzebne są szersze badania nad współczesnymi formami zaspokajania potrzeb duchowych w Kościele. Pandemia koronawirusa pokazała, że można uczestniczyć we mszy św. i innych praktykach religijnych poprzez massmedia, także za pośrednictwem smartfona. Czy można jednak np. udzielać odpustu zupełnego osobom, które nie były fizycznie w kościele, czy możliwa jest spowiedź przez smartfona? Współczesne problemy społeczne i nowe możliwości technologiczne powinny być punktem wyjścia do przemyśleń nad tradycyjnymi formami religijności oraz nad środkami stosowanymi w działalności duszpasterskiej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii
Metoda porównawcza w działalności i piśmiennictwie George’a Zygmunta Fijałkowskiego-Beredaya

Recenzja ksiązki: Justyna Wojniak, Szkoła – polityka – prawo. George Zygmunt Fijałkowski-Bereday i jego wizja edukacji, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2019, ss. 362.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Zrozumieć ofiarę wykorzystania seksualnego

Trauma wykorzystania seksualnego jest jedną z najgorszych, jakie mogą spotkać człowieka, szczególnie młodego. W artykule przedstawiono jak trauma wykorzystania seksualnego zmienia życie jego ofiary oraz z jakimi problemami ofiary muszą się zmagać. Rozważania teoretyczne obecne w literaturze przedmiotu potwierdzają materiał empiryczny, będący wynikiem analizy terapii 70 pacjentów, w tym 10 z historią doświadczenia przemocy seksualnej w dzieciństwie.
Przeprowadzone badania dotyczyły przede wszystkim mechanizmów obronnych stosowanych przez osoby z doświadczeniem wykorzystania seksualnego. Badania zostały oparte na zapisach z sesji terapeutycznych. Przyjętą metodą był sondaż diagnostyczny, zaś techniką – analiza dokumentów na podstawie stworzonego na bazie literatury zastanej arkusza pytań. Analiza wyników pokazuje, że osoby, które doświadczyły w dzieciństwie traumy wykorzystania seksualnego, w dorosłości częściej korzystają z różnych mechanizmów psychologicznych: identyfikacji projekcyjnej, projekcji czy też dysocjacji, zaliczanych przez badaczy do mechanizmów prymitywnych.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, nauki socjologiczne
Zasada dobra dziecka w polskim systemie opieki nad dzieckiem

Celem poznawczym niniejszego artykułu jest prezentacja zasady dobra dziecka jako konstytuującej system wsparcia rodziny i instytucjonalnej opieki nad dzieckiem. Przedmiotem badań jest polski system opieki nad dzieckiem w kontekście realizacji zasady dobra dziecka. Poszukując odpowiedzi na pytanie o znaczenie zasady dobra dziecka w pedagogice opiekuńczej i systemie opieki nad dzieckiem, artykuł porusza wybrane, następujące zagadnienia szczegółowe: znaczenie zasady dobra dziecka w regulacjach międzynarodowych i prawie polskim w obszarze opieki nad dzieckiem, pedagogika opiekuńcza jako kontekst badań nad realizacją zasady dobra dziecka w systemie opieki nad dzieckiem widziany z perspektywy pedagoga resocjalizacji oraz współczesne przemiany systemu opieki nad dzieckiem zmierzające w kierunku realizacji jego funkcji profilaktycznej.

Analiza współczesnych przemian systemu opieki nad dzieckiem prowadzi do konkluzji o konieczności podejmowania badań empirycznych w tym obszarze w kontekście ochrony praw dziecka i jego dobrostanu, regulowanych zapisami Konwencji o Prawach Dziecka 1989 roku i prawa krajowego. Badania te mogą zostać wykorzystane do reform sytemu opieki nad dzieckiem w kierunku optymalizacji ochrony praw dziecka. W artykule wykorzystano metodę analizy treści źródeł prawnych (prawa krajowego i międzynarodowego) oraz interdyscyplinarną literaturę przedmiotu.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Człowiek uniwersytetu – przyczynek do biografii naukowej Profesora Karola Poznańskiego (w dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin)

Rozważania zawarte w prezentowanym szkicu zostały poświęcone osobie Profesora Karola Poznańskiego, który w dniu 14 lutego 2021 roku ukończył 90 lat. Niniejsza refleksja ma na celu ukazanie rysu biografii naukowej Profesora, który należy do wybitnych polskich historyków wychowania. Aktywnie uczestniczy on w życiu naukowym jako organizator i uczestnik zjazdów oraz konferencji naukowych, głównie z zakresu historii wychowania. Ma także duże zasługi w rozwoju polskiej historii oświaty i wychowania jako mistrz i opiekun naukowy wielu badaczy, a także autor licznych prac naukowych. Jego twórczość naukowa i działalność dydaktyczna czynią go człowiekiem uniwersytetu. Doskonale łączy on rolę badacza i nauczyciela akademickiego. Rezultatem tej pracy jest wypromowanie pokolenia badaczy, którzy z dużym powodzeniem podejmują zadania akademickie. Profesor Karol Poznański ma duże zasługi w działalności naukowo-organizacyjnej na rzecz instytucjonalizacji nauki polskiej. Analiza jego biografii naukowej pokazuje, że w swej działalności akademickiej uosabia on rolę uczonego, pedagoga i organizatora. Tekst został przygotowany na podstawie źródeł drukowanych, opracowań, materiałów archiwalnych oraz źródeł wywoływanych.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Opieka duchowa w staropolskim szkolnictwie jezuickim

Przedmiotem niniejszego opracowania jest zagadnienie opieki duchowej sprawowanej przez profesorów staropolskich szkół jezuickich nad uczniami. Jego celem jest ukazanie podstaw tego zjawiska, jego wieloaspektowości i korzyści dla uczniów oraz ówczesnego społeczeństwa. Zagadnienie to analizowane jest z perspektywy historii wychowania. Punktem wyjścia jest wskazanie na problem opieki duchowej jako kluczowego elementu działalności Towarzystwa Jezusowego na podstawie „Konstytucji zakonnych” oraz późniejszych podręczników metodycznych. Kolejno omawiane są zagadnienia: ćwiczenia duchowne, praca jezuitów w Sodalicjach, w szkole (zwłaszcza
w odniesieniu do rekreacji, teatru szkolnego i egzort). Do analizy tych zagadnień wykorzystano materiały źródłowe różnego rodzaju: od „dyrektoriów” ćwiczeń duchownych i podręczników metodycznych dla nauczycieli, po skrypty wykładów i zeszyty szkolne. W opracowaniu przestawiono tylko część z tych materiałów, a wyboru dokonano mając na uwadze jak najlepszą egzemplifikację treści. W efekcie podjętej analizy można stwierdzić, że profesorowie jezuiccy
w okresie od XVI do XVIII w. pracowali z młodzieżą szkolną mając na względzie jej rozwój duchowy, realizując ten cel zwłaszcza w pracy indywidualnej z uczniami należącymi do Sodalicji Mariańskich. 

Należy też zaznaczyć, że w literaturze przedmiotu brakuje całościowego i obszernego opracowania podejmowanego tu zagadnienia. Jako postulat warto zgłosić potrzebę omówienia opieki duchowej jezuitów także nad osobami spoza szkoły.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, pedagogika
Idee opieki w działalności i twórczości publicystycznej Wandy Szuman (1890–1994)

W artykule zaprezentowano ideę opieki w działalności społecznej i twórczości pedagogicznej Wandy Szuman. Związana z Toruniem działaczka i pedagog, współzałożycielka Pomorskiego Towarzystwa Opieki nad Dziećmi, którego celem była ochrona dzieci i młodzieży oraz opieka nad sierotami, prowadziła badania nad dziećmi osieroconymi, a ich wyniki publikowała na łamach periodyków pedagogicznych, takich jak m.in.: „Szkoła Specjalna”, „Opieka nad Dzieckiem” „Wychowawca” czy „Życie Dziecka”. Swoje doświadczenia zdobyte dzięki wyjazdom do Francji, Anglii i Belgii starała się przekazać polskim czytelnikom. Szuman zarówno w swej działalności w ramach Towarzystwa, jak i w twórczości pisarskiej stała na stanowisku, że do minimum należy ograniczyć oddawanie sierot do tzw. zakładów zamkniętych. Była zwolenniczką i propagatorką idei umieszczania dzieci w rodzinach zastępczych i otaczania ich rodzinną atmosferą.
Starała się podsuwać rodzimym czytelnikom najlepsze, sprawdzone już wzorce w zakresie tego ważnego problemu społecznego. Była zatem propagatorką nowoczesnej koncepcji opieki nad osieroconym dzieckiem.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Ochronki i przedszkola jako element działalności opiekuńczej Polskiej Macierzy Szkolnej na Wołyniu w okresie II RP

W 1917 roku na Wołyniu zawiązały się struktury Polskiej Macierzy Szkolnej. Jej działaczami byli przede wszystkim przedstawiciele ziemiaństwa, duchowieństwa i inteligencji. Za główny cel obrano polonizację tego regionu, który de facto na podstawie postanowień traktatu ryskiego włączony został w granice II RP. Działalność opiekuńcza prowadzona w okresie dwudziestolecia międzywojennego przybierała różne oblicza, prowadzona była na różnych obszarach i przez różne podmioty. Jedną z organizacji zaangażowanych w działania opiekuńcze była Polska Macierz Szkolna, a jednym z obszarów były ochronki i przedszkola. Organizacja ta była aktywna na terenie całej ówczesnej Polski, choć szczególną rolę odgrywała na Kresach Wschodnich.

W niniejszym artykule przestawione zostaną ochronki i przedszkola Polskiej Macierzy Szkolnej prowadzone przez nią na Wołyniu. Analiza zachowany materiałów pokazuje pewną dynamikę w tym zakresie – powstawanie nowych, likwidacja starych placówek, trudności materialne i kadrowe w prowadzeniu tych dzieł. Mimo tych ograniczeń, Polska Macierz Szkolna starała się dbać o najmłodszych, bowiem jednym z celów prowadzenia ochronek i przedszkoli była próba ochrony dzieci przed wynarodowieniem przez umożliwienie im kontaktu z językiem polskim.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Kardynał Stefan Wyszyński wobec Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich

Celem artykułu było przedstawienie refleksji kardynała S. Wyszyńskiego na temat systemu komunistycznego w ZSRR, bowiem skutecznie demaskował rzeczywistość socjalistyczno-komunistyczną tego totalitarnego ustroju. W związku z tym ukazano najważniejsze publikacje dotyczące socjalizmu i komunizmu. Następnie przedstawiono ocenę tego systemu władzy, która w opinii Prymasa była zagrożeniem dla cywilizacji zbudowanej na fundamentach chrześcijańskich. Kolejno ukazano, że w trudnych latach przymusowej i powszechnej ateizacji przeprowadzanej brutalnie w ZSRR polski kardynał heroicznie wspierał tam Kościół, utrzymywał kontakty ze świeckimi i duchownymi, a nawet udzielał święceń kapłańskich i biskupich. Wśród duchownych działających w ZSRR, przeważnie w tajemnicy, był uważany i darzony wielkim szacunkiem jako ich Głowa Kościoła.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Radykalny demokratyzm i wizja rewolucji społecznej księdza Piotra Ściegiennego

Artykuł stanowi próbę syntetycznego ujęcia twórczości i działalności pierwszego polskiego księdza-rewolucjonisty Piotra Ściegiennego. Jego poglądy, mające charakter radykalnego demokratyzmu, wyrosły na gruncie doświadczeń ubóstwa, jakie przeżył w dzieciństwie na polskiej wsi oraz były pokłosiem zetknięcia się z ideami stanowiącymi fundamenty rewolucji społecznej we Francji pod koniec XVIII w., takimi jak „równość”, „wolność”, „braterstwo”. Ks. Ściegienny uchodzi w historiografii za jednego z krzewicieli zasad socjalistycznych w duchu poszanowania godności człowieka oraz przedstawiciela tego nurtu politycznego w XIX-wiecznej Polsce, który niepodległość narodową wiązał z jednoczesną rewolucją o charakterze społecznym.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Opieka nad dzieckiem w pracach samorządu łódzkiego w okresie międzywojennym – projekty i ich realizacja

Celem artykułu jest ukazanie aktywności samorządu miasta Łodzi w obszarze opieki nad dziećmi w latach 1919–1939. Problematyka wsparcia najmłodszych łodzian towarzyszyła miejskim programom społecznym przez cały okres międzywojenny, niezależnie od rządzącej w Łodzi opcji politycznej. Dla realizacji zadań powołano miejski Wydział Opieki Społecznej.
Problem badawczy stanowiło zagadnienie, w jaki sposób łódzki
samorząd prowadził w mieście politykę opiekuńczą, jakie projekty wysuwano i uskuteczniano, i jaką przybrały one formę. W poszukiwaniu odpowiedzi sięgnięto do materiału źródłowego w postaci prasowego organu władz miejskich, sprawozdań z działalności łódzkiego samorządu oraz prac z okresu międzywojennego, poruszających problem opieki nad dziećmi, również na terenie Łodzi. Zastosowano jakościową analizę materiału źródłowego.

W wyniku badań stwierdzono, że przedsięwzięcia władz miejskich mające na celu wsparcie dzieci z ubogich, głównie robotniczych rodzin, dzieci porzucone i/lub osierocone obejmowały dwa kierunki działań: opiekę instytucjonalną, świadczoną w placówkach opiekuńczo-wychowawczych
funkcjonujących całodobowo lub przez kilka godzin dziennie,
oraz opiekę pozainstytucjonalną (doraźną/tymczasową), uruchamianą w związku z akcjami okresowymi, np. dożywianie, letni wypoczynek, wyposażanie w odzież czy przybory szkolne. W latach 1919–1939 aktywność samorządu miasta Łodzi na polu opieki społecznej obejmowała szeroki wachlarz projektów wytyczanych przez polityków u progu każdej czteroletniej kadencji. Z inicjatywy samorządowców uruchomiono szereg potrzebnych działań pomocowych dla dzieci, co dzisiaj określilibyśmy mianem pomocy społecznej
oraz wyrównywania szans życiowych poszczególnych jednostek i grup, sytuując tę aktywność w kręgu zainteresowania współczesnej pedagogiki społecznej.

Czasopismo: Studia Paedagogica Ignatiana
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przesłanie Stefana Kardynała Wyszyńskiego w liście do „pobratymców w Czechosłowacji”

Artykuł dotyczy listu Stefana Kardynała Wyszyńskiego do Czechów i Słowaków, przesłanego z okazji obchodów tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce w 1965 r. Jest to krótki list napisany w otwartej atmosferze zakończenia Soboru Watykańskiego II. Chociaż list ten nie był tak niezwykły, jak przesłanie skierowane do narodu niemieckiego, to w kontekście sytuacji braku wolności w Polsce i Czechosłowacji był wyrazem przyłączenia się, zachęcenia i afirmacji Czechów i Słowaków, że należą do wspólnej rodziny chrześcijańskich narodów Europy Środkowej, że ich kultura wyrasta ze wspólnych chrześcijańskich tradycji. Był zachętą w czasie prześladowań i ucisku dla ówczesnego Kościoła czeskiego. Świadomość tej tożsamości narodów może być szczytem i przypomnieniem korzeni całej Unii Europejskiej również dzisiaj.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Posłuszeństwo ordynariuszowi według kanonu 273 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku

Przysięga posłuszeństwa składana podczas święceń kapłańskich. Odwzorowanie istoty posłuszeństwa duchownych znajduje się w Jezusie Chrystusie, najwyższym Kapłanie i Pasterzu. Duchowni poprzez sakrament kapłaństwa uczestniczą w Chrystusowym kapłaństwie.
Z ustanowienia Bożego Kościół jest hierarchicznie uporządkowany. Dlatego duchowny powinien okazywać szacunek i posłuszeństwo papieżowi oraz swojemu ordynariuszowi, którzy reprezentują urząd apostolski, poprzez apostolskie posłuszeństwo.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Obowiązki zakonników wobec instytutu

Osoby, które podejmują decyzję o życiu radami ewangelicznymi w instytucie zakonnym muszą mieć świadomość zarówno praw, jak i obowiązków, które przyjmują w związku z tym na siebie. W artykule podjęto tematykę obowiązków zakonników wobec instytutu, do którego należą. Dlatego też zostały przeanalizowane takie szczegółowe kwestie, jak: zamieszkanie w domu zakonnym, zachowanie klauzury, zarządzanie dobrami materialnymi, noszenie stroju zakonnego oraz zakaz podejmowania zajęć i obowiązków poza własnym instytutem bez zgody przełożonego. Przeprowadzona analiza poza charakterystyką poszczególnych obowiązków, ukazuje zmiany, jakie zostały wprowadzone przez ustawodawcę w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Egzorcysta i jego posługa w prawie kodeksowym i pozakodeksowym

Wobec narastającego zjawiska pentakostalizacji chrześcijaństwa oraz zwiększonego zainteresowania obrzędami egzorcyzmów należy przypominać przepisy prawne dotyczące posługi egzorcysty w Kościele. Niniejszy artykuł stanowi próbę ich usystematyzowania oraz wyznaczenia ogólnych kryteriów zgodnego z prawem sprawowania obrzędu egzorcyzmu. W tym celu szczegółowej analizie zostały poddane następujące dokumenty Kościoła: Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r., Rytuał Rzymski De exorcismis et supplicationibus quibusdam, Wskazania Konferencji Episkopatu Polski dla kapłanów pełniących posługę egzorcysty, list Kongregacji Nauki Wiary Inde ab aliquot annis oraz instrukcja Kongregacji Ardens felicitatis.

Czasopismo: Kościół i Prawo
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: prawo kanoniczne
Ewolucja zasad ryczałtowego opodatkowania dochodów osób fizycznych

Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie zasad zryczałtowanego opodatkowania dochodów osób fizycznych, jakie stosowane były w Polsce w latach 1950–1997. Analiza powyższych, historycznych konstrukcji prawnych, mogłaby bowiem w pewnym zakresie stanowić swego rodzaju wzorzec dla twórców oraz reformatorów obowiązującego aktualnie w Polsce podatku od dochodów osobistych i w praktyce okazać się (przynajmniej dla niektórych grup podatników) atrakcyjną alternatywną formą obciążenia tychże dochodów.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Edukacja prawnicza na poziomie Wyobrażeniowym, Symbolicznym i Realnym

Artykuł jest próbą problematyzacji edukacji prawniczej w celu ukazania jest nieświadomych struktur. Metodologicznie opiera się on na psychonalizie Lacanowskiej, w szczególności na trzypoziomowej koncepcji języka. Rozważania prowadzą do konkluzji, że nieświadoma struktura edukacji prawniczej jest przeciwstawna do świadomych deklaracji. O ile deklaracje mówią o przekazywaniu wiedzy, o tyle realne praktyki są oparte na wymuszaniu dyscypliny i podporządkowania.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach decyzji wydawanych przez władze wyżej uczelni na podstawie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym

Tematem artykułu jest odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, gdy decyzję wydają organy szkół wyższych. Autorka omawia orzecznictwo sądów administracyjnych i dwa sposoby interpretacji tego problemu. Podaje także stanowisko innych autorów w kwestii odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. oraz własne stanowisko autorki.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne
Czy prawnicy powinni być pragmatystami?

W swojej pracy poruszam zagadnienie akademickiej edukacji prawniczej, korzystając w tym celu z narzędzi zapewnionych przez neopragmatyzm Richarda Rorty’ego oraz juryscentryzm Artura Kozaka. Rozważam możliwość opisu edukacji wyższej i kultury prawniczej za pomocą tych dwóch koncepcji, a także staram się formułować wnioski dotyczące przyszłego ukształtowania tego procesu. Próbuję wykazać, że współczesna edukacja prawnicza oparta jest głównie na mechanizmach socjalizacji i treningu zawodowego, które polegają raczej na przekazywaniu reguł rozumowania prawniczego i dyskusji wewnątrz wspólnoty prawniczej, niż na przekazywaniu konkretnych umiejętności. W związku z tym rozważam, w jakim stopniu proces ten powinien zostać uzupełniony o metody indywidualizujące kształconych, umożliwiające im autokreację, co, zdaniem Rorty’ego, powinno stanowić główne zadanie studiów wyższych. W dalszej części pracy zastanawiam się, w jaki sposób tego rodzaju mechanizmy wpłyną na ukształtowanie przyszłych prawników, a tym samym wspólnoty prawniczej oraz jakie ewentualne korzyści możemy w ten sposób osiągnąć.

Czasopismo: Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki prawne