rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Jesli potrafisz, stosuj plakat lub afisz! Sztuka plakatowania

W tekście omówiono niektóre akcydensowe formy komunikowania wizualnego stosowanego obecnie zwłaszcza w tzw. public relations firm, osób i instytucji. W kontekście możliwości wykorzystania syntetycznych form przekazywania komunikatu
słowno-obrazkowego w edukacji przyrodniczo-leśnej szczególną rolę przypisuje się plakatowi i jego akademickiej odmianie – posterowi. Obie formy są nieodłącznym elementem każdej ekspozycji. Autor przypomina podstawową terminologię związaną z tego typu akcydensami oraz prezentuje niektóre praktyczne realizacje, które miały miejsce w CEPL w Rogowie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Problematyka torfowisk na obszarach lesnych

W dużym skrócie przestawiono rolę i znaczenie torfowisk, podkreślając ich biogeograficzne walory, wynikające z przejściowego usytuowania Polski, niepoślednie znaczenie krajobrazotwórcze i środowiskotwórcze, wartości naukowe oraz dla kultury. W krótkim rozdziale o ekosystemach torfowiskowych zasygnalizowano zarys struktury, uwypuklajac dwie osobliwości – małą miąższość sfery biotycznej (rozpostartą na wierzchu torfowiskowego korpusu) oraz biotyczne (roślinne) pochodzenie sfery abiotycznej. Oba strukturalne elementy spaja czynnik hydrologiczny. Wyszczególniono wybrane informacje o produktywności ekosystemów torfowiskowych, których produkcja pierwotna w strefie umiarkowanej jest wyższa niż w lasach liściastych. We wnioskach odnoszących się do produktywności ekosystemów torfowiskowych m.in. podkreślono potrzebę zwrócenia baczniejszej uwagi na eutroficzne i mezotroficzne fitocenozy oraz wynikające z tego aspekty praktyczne, jak inwentaryzowanie sprawnych torfowisk z myślą o limitach CO2 oraz propagowanie nawodnienia zdeformowanych torfowisk, aby zapobiec biologicznemu spalaniu zalegającego tam torfu, także w kontekście limitowania dwutlenku węgla. W sprawie inwentaryzacji siedlisk mokradłowych apelowano o weryfikację aktualnych założeń inwentaryzacji, gdyż wyrażono sceptycyzm odnośnie preferowania wskaźników florystyczno-fitocenologicznych, natomiast należy częśćiej stosować ręczny sprzęt wiertniczy, celem wykazania torfu. Zwrócono uwagę na nieścisłości, zamieszczone w poradniku siedlisk i gatunków Natura 2000, głównie na przykładzie stanowisk Cladium mariscus w Parku Narodowym Bory Tucholskie, sugerując konieczność uwzględnienia geografizmu wielu taksonów torfowiskowo-wodnych oraz ich status edaficzny i historyczny, wraz z koniecznym respektowaniem siedliskowej plastyczności jakie taksony wykazują na krańcach swoich areałów. W zakończeniu znalazł się akapit o potrzebie pomnożenia wiedzy poprzez szerszy niż dotąd wachlarz badań naukowych oraz o powołanie torfowiskowej specjalizacji na jednym z polskich Wydziałów Leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Rola wskaznika chlonnosci turystycznej w ksztaltowaniu przestrzeni turystycznej parkow narodowych

Idea ekorozwoju i turystyki zrównoważonej ogłoszona na międzynarodowym forum w latach siedemdziesiątych, przyczyniła się do wzrostu zainteresowania parkami narodowymi. Jednocześnie rosnąca liczba turystów na tych terenach skłoniła głównie przyrodników do podjęcia badań nad wpływem turystyki na środowisko naturalne i do poszukiwania wskaźników wyznaczających maksymalne dopuszczalne obciążenie ruchem turystycznym. Referat, na podstawie przeprowadzonych badań, przedstawia rolę wskaźnika chłonności turystycznej w praktycznym funkcjonowaniu polskich parków narodowych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Sowy Puszczy Augustowskiej - wykorzystanie inwentaryzacji w ramach programu 'Bubobory'

Dane o występowaniu sów w PuszczyAugustowskiej są niepełne i częściowo oparte o przypadkowe obserwacje. Realizowany w 2004 r. w całej Puszczy Augustowskiej oraz w 2009 r. w Nadleśnictwie Augustów program Bubobory pozwolił na wykrycie stanowisk 5 gatunków sów: puchacza Bubo bubo, puszczyka Strix aluco, sóweczki Glaucidium passerinum, włochatki Aegolius funereus oraz pójdźki Athene noctua. Najliczniejszym gatunkiem był puszczyk. W ramach programu Bubobory w 2009 r. stwierdzono 4 zajęte rewiry puchacza, 10 rewirów włochatki i 7 sóweczki oraz 33 rewiry puszczyka. Kolejne stanowiska włochatki i sóweczki wykryto poza terenem realizacji projektu Bubobory. Liczebność włochatki na obszarze Puszczy Augustowskiej wykazuje fluktuacje w kolejnych latach. Rozmieszczenie sóweczki i włochatki jest ograniczone do płatów najstarszych drzewostanów.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Wplyw warunkow siedliskowych na ksztaltowanie sie zbiorowisk roslinnych obszaru lesno-torfowiskowego w uroczysku 'Czarny Las' [Dolina Warty]

Badania wpływu warunków siedliskowych na zróżnicowanie zbiorowisk roślinnych fragmentu uroczyska „Czarny Las” przeprowadzono metodą transektu pasowego. Do szczegółowych obserwacji wybrano najbardziej zróżnicowany pod względem geomorfologicznym obszar obejmujący wydmę, jej stok, dwa sztuczne akweny rozdzielone groblą, usytuowane na dawnym torfowisku oraz dolinę niewielkiego cieku. W transekcie zidentyfikowano pięć zbiorowisk leśnych oraz cztery nieleśne. Sekwencja fitocenoz nieleśnych wskazuje na sukcesywne lądowacenie zbiorników wodnych. Wszystkie zbiorowiska nieleśne należą do dynamicznego kręgu olsów, zatem można się spodziewać, że przy zachowaniu obecnego reżimu wodnego, pomiędzy borem wilgotnym a łęgiem wykształcą się zbiorowiska olsowe.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Sztuka preparowania okazow przyrodniczych i rola eksponatow w edukacyjnym aspekcie przygotowania wystaw na przykladzie Muzeum Przyrodniczego w Kazimierzu Dolnym

Chcąc przybliżyć wiedzę na temat dawnych i współczesnych technik preparatorskich Muzeum Przyrodnicze w Kazimierzu Dolnym wspólnie z Naturkundemuseum Erfurt zorganizowało w 2007 r. wystawę czasową pt. „Kunszt preparatorstwa”. Wybrane przykłady elementów ww. ekspozycji oraz pozostałych prezentowanych w Muzeum Przyrodniczym w Kazimierzu Dolnym pokazują jak przygotować wystawy pod kątem edukacyjnym. Eksponaty będące głównym nośnikiem informacji na wystawach przyrodniczych świadczą o ich merytorycznej i estetycznej jakości. Oglądając różne ekspozycje, na pierwszy rzut oka widać czy przedstawione okazy i dioramy wykonali fachowcy, czy też materiał roślinny i zwierzęcy został zakupiony i tylko gorzej lub lepiej zestawiony ze sobą lub w przypadku zwierząt, że zostały one po prostu „wypchane”. Dzięki profesjonalnie wykonanym preparatom, a także wprowadzeniu na wystawy elementów edukacyjnych wyjaśniających często abstrakcyjne pojęcia lub trudne do zrozumienia zjawiska, wystawy stają się „lżejsze” w odbiorze, budzą większą ciekawość i dzięki temu na większości zwiedzających pozostawiają pozytywne wrażenie.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Mala retencja w Lasach Panstwowych - stan i perspektywy

Od pocz. lat 50. do końca lat 80. XX w. melioracjami w Lasach Państwowych objęto obszar około 850 tys. hektarów. W latach 90. w PGL LP nowe urządzenia odwadniające wykonywano sporadycznie, odstępując od konserwacji istniejących. Począwszy od lat 90. małą retencję realizuje się poprzez budowę małych zbiorników i urządzeń wodnych, zabiegi agro- i fitomelioracyjne, czy też zalesienia gruntów porolnych. Podejmuje się działania służące zachowaniu istniejących torfowisk i naturalnych oczek wodnych, a także zachowaniu olsów i łęgów oraz cieków wodnych w stanie zbliżonym do naturalnego. Łącznie w latach 1998–2005 wykonano 1124 zbiorniki retencyjne o sumarycznej powierzchni około 1360 ha i pojemności około 8,4 mln m3. Obecnie dzięki środkom unijnym w latach 2008–2013 na terenach nizinnych planuje się oddać do użytku około 4100 obiektów małej retencji, które łącznie przyczynią się do retencjonowania około 45 mln m3 wody. Również w terenach górskich projektuje się m.in. budowę ponad 130 zbiorników retencyjnych. Skala i planowany efekt przedsięwzięcia są ogromne.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Znaczenie funkcji turystycznej w gospodarce Lasow Panstwowych na przykladzie Lesnego Kompleksu Promocyjnego 'Lasy Rychtalskie'

Rozwój turystyki i korzyści wynikające z koncentracji ruchu turystycznego mogą wystąpić w miejscach, które będą w stanie zainteresować turystę. Wśród nich znajdują się obszary leśne i przyrodniczo cenne. Ich unikatowość oraz funkcje wypoczynkowe są istotnymi motywatorami podróży o charakterze turystycznym. Oddziaływanie funkcji turystycznej na inne funkcje gospodarcze lasów może być zarówno pozytywne, jak i negatywne. Dlatego w pracy dokonano próby określenia znaczenia funkcji turystycznej w gospodarce lasów na przykładzie LKP „Lasy Rychtalskie” poprzez diagnozę eufunkcji i dysfunkcji turystyki na tym obszarze. Pozwoliło to na przedstawienie oddziaływania funkcji turystycznej na inne funkcje gospodarcze lasów oraz ukazanie relacji pomiędzy nimi o charakterze komplementarnym i substytucyjnym. Okazało się, iż ekonomiczne znaczenie turystyki, z punktu widzenia głównych podmiotów zarządzających, ma charakter marginalny, głownie będąc źródłem kosztów.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Ochrona ekosystemów leśnych z perspektywy pracowników urzędów gminnych, powiatowych i wojewódzkich

W 2013 roku przeprowadzono badania ankietowe wśród pracowników
urzędów gminnych, powiatowych i wojewódzkich, zajmujących się najczęściej
ochroną środowiska, ochroną przyrody, lasami tudzież zagospodarowaniem
przestrzennym. Respondenci przedstawili perspektywiczne planowane
działania (do 2030 roku) w zakresie strategicznych dokumentów gmin, powiatów
i województw odnośnie do ochrony przyrody w Lasach Państwowych.
Odpowiedzi związane z planami względem ochrony lasów zakwalifi kowano do
następujących głównych haseł (tab. 1): ochrona gleb/wód, w tym przed zanieczyszczeniami;
odtworzenie drzewostanów zniszczonych (czynniki biotyczne
i abiotyczne); przebudowa drzewostanów (wzrost udziału gatunków liściastych);
poprawa stanu zdrowotnego lasów; rozwój zagospodarowania turystycznego
w harmonii z przyrodą, kontrola nad rekreacyjnym użytkowaniem
lasów; racjonalne wyłączanie obszarów leśnych i przeznaczenie ich na inne
cele; likwidacja wysypisk w lasach, sprzątanie świata; utrzymanie lub zwiększenie
naturalnej retencji wodnej lasów; monitoring obszarów leśnych w celu
przeciwdziałania zagrożeniom; zachowanie istniejących kompleksów leśnych;
tworzenie spójnych kompleksów leśnych, wyrównywanie ich linii brzegowej;
zakaz zabudowy terenów leśnych oraz zakaz lub ograniczenie zamiany na inne
użytkowanie. W zależności od szczebla władzy wymienionym zagadnieniom
przypisywano często różną wagę. Stwierdzono także znaczne różnice przedstawionych
zapisów pod względem ich profesjonalizmu i zgodności z aktualnymi
trendami w szeroko pojętej ochronie ekosystemów leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Obce gatunki drzew miarą przekształcenia przyrody Kampinoskiego Parku Narodowego

Występowanie obcych gatunków drzew jest wskaźnikiem stopnia antropogenicznych przemian szaty roślinnej. Liczba obcych taksonów drzew (40) stwierdzonych w stanie dzikim na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego i otuliny przewyższa liczbę rodzimych (33). Blisko połowa stwierdzonych obcych gatunków drzew (18) występuje licznie lub masowo. Za inwazyjne uznano 4 gatunki: czeremchę amerykańską Padus serotina (Ehrh.) Borkh., klon jesionolistny Acer negundo L., dąb czerwony Quercus rubra L., robinię akacjową Robinia pseudoacacia L. W aktualnym planie urządzania lasu obce gatunki drzew (12) występujące w drzewostanie, podszycie lub podroście zostały stwierdzone w 13% wydzieleń, zajmujących łącznie powierzchnię 5 tys. ha (19% powierzchni leśnej). Do najliczniejszych należą wymienione wyżej gatunki inwazyjne oraz sosna Banksa Pinus banksiana Lamb. i sosna smołowa Pinus rigida Mill. Tak liczne występowanie obcych gatunków drzew w Kampinoskim Parku Narodowym świadczy o znacznych przekształceniach antropogenicznych przyrody i jest przejawem degeneracji fitocenoz leśnych.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Tam, gdzie ekspozycja spotyka sie z lasem. Karmnik edukacyjny

Większość osób chętnie obserwuje ptaki. Są one bowiem uosobieniem ludzkich marzeń o nieskrępowanej wolności. Doskonałym miejscem do prowadzenia zajęć edukacyjnych jest karmnik dla ptaków, który jest swoistą, niepowtarzalną – żywą ekspozycją. W tekście zaprezentowano metody i techniki tworzenia i obsługiwania karmników tak, aby były one pożyteczne dla ludzi i nieszkodliwe dla ptaków.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Zmiany charakterystyki fitosocjologicznej borów świeżych Peucedano-Pinetum w puszczach: Piskiej i Augustowskiej na przestrzeni 50 lat

W niniejszym artykule przedstawione zostały wyniki porównania charakterystyki fitosocjologicznej zespołu P eucedano-Pinetum głównie na podstawie niepublikowanych zdjęć wykonanych przez różnych autorów w latach 50-tych i 60-tych ubiegłego wieku oraz materiałów współczesnych wykonanych przez autora. Zdjęcia współczesne nawiązywały lokalizacją do zdjęć historycznych. Zmiany, jakie zaszły w ramach zespołu, nieco inaczej przedstawiają się w Puszczy Augustowskiej, gdzie zaobserwowano zanikanie podzespołu sasankowego i wycofywanie się gatunków borowych, głównie z rodziny gruszyczkowatych oraz wzrost udziału traw. W Puszczy Piskiej główna zmiana dotyczyła zmniejszenia się przeciętnej liczby gatunków w płacie i wzrostu udziału gatunków z klasy Querco-Fagetea. W obu puszczach zaobserwowano zmiany wskaźników ekologicznych Zarzyckiego obrazujące głównie zanik gatunków ciepłolubnych a zwiększenie udziału gatunków mezotroficznych i wilgociolubnych. Bardzo wyraźnym aspektem zmian, jakie zaszły w zespole boru świeżego było ich ześwierczenie, czyli wzrost frekwencji świerka praktycznie we wszystkich warstwach (drzewostan, podszyt, runo).

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Potrzeby i oczekiwania osob niepelnosprawnych w odniesieniu do rekreacyjnego zagospodarowania lasu

Rehabilitacja osób niepełnosprawnych ma na celu przywrócenie oraz utrzymanie możliwie wysokiej sprawności fizycznej, psychicznej, społecznej i zawodowej. Jednym z elementów rehabilitacji jest turystyka i rekreacja, które wymagają odpowiedniego przygotowania i udostępnienia obiektów, zarówno budynków jak i środowiska, tak by nie stwarzały one barier psychicznych i architektonicznych w przemieszczaniu się i komforcie wypoczynku osób niepełnosprawnych. Lasy są szczególnie atrakcyjnymi terenami dla rekreacji, a zgodnie z Ustawą o lasach z dnia 28 września 1991 r. obszary te powinny być dostępne dla całego społeczeństwa, w tym również dla osób niepełnosprawnych. W celu określenia barier powodujących utrudnienia lub wręcz uniemożliwiających w pełni korzystanie z walorów środowiska leśnego przez osoby niepełnosprawne, przeprowadzono wśród osób poruszających się na wózkach inwalidzkich badania ankietowe. Respondenci m.in. ocenili urządzenia rekreacyjnego wyposażenia lasów miejskich Warszawy pod kątem przystosowania do rekreacji osób niepełnosprawnych. Wyniki tych badań wskazują, że o dostępności lasu dla osób na wózkach inwalidzkich decydują głównie parametry charakteryzujące elementy liniowe rekreacyjnego zagospodarowania. Natomiast, niedostosowanie urządzeń rekreacyjnego wyposażenia lasu do potrzeb osób niepełnosprawnych w małym stopniu wpływa na komfort wypoczynku tej grupy. Ankietowani ocenili, że na terenie lasów warszawskich brak jest dostępnych sanitariatów. Również schody, kładki i pomosty nie uwzględniają wymagań osób niepełnosprawnych. Za najlepiej przystosowane uznano tablice informacyjne oraz kosze na śmieci. Istniejący stan rzeczy należy w krótkim czasie poprawić. Projektując i wykonując urządzenia rekreacyjnego wyposażenia lasu należy uwzględnić m.in. specyficzne dane antropometryczne osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
O wymaganiach srodowiskowych rysia eurazjatyckiego Lynx lynx do bezposredniego wykorzystania w aktywnej ochronie gatunku w Polsce

Ryś jest w Polsce gatunkiem chronionym, ale bierna ochrona nie przyniosła dotąd zadowalających efektów. Zasięg występowania rysia zmniejszył się w północnowschodniej Polsce w ciągu ostatnich 20 lat. Ponieważ biologia rysia jest ściśle związana ze środowiskiem leśnym, podjęto próbę scharakteryzowania wybiórczości środowiskowej tego gatunku i określenia, jakie cechy otoczenia odgrywają rolę w ich podstawowych czynnościach biologicznych – polowaniu i odpoczynku. W tym celu przeanalizowano dane dotyczące charakterystyki środowiskowej miejsc odpoczynku i polowania rysi w Puszczy Białowieskiej uzyskane w trakcie badań telemetrycznych. Łącznie zlokalizowano 98 miejsc polowania i 80 miejsc odpoczynku 3 samców i 2 samic rysia oraz porównano je z opisem 81 miejsc losowych. W polowaniu szczególnie istotna okazała się duża liczba struktur ułatwiających podejście ofiary (zwalone pnie, wykroty, zarośla). Ważną rolę w polowaniu rysi odgrywały śródleśne polany z rozwiniętym runem i naturalnym odnowieniem z powodu ich atrakcyjności jako miejsca żerowania ssaków roślinożernych i dobrych warunków podchodzenia ofiar. Wykazano również, że miejsca zabicia ofiar charakteryzują się mniejszym zwarciem drzewostanu i większą widocznością niż miejsca ich późniejszego ukrycia. Miejsca odpoczynku charakteryzowały się gęstszym podszytem, większym zwarciem drzewostanu i niższym stopniem widoczności niż miejsca losowe. Młodniki były wybierane na odpoczynek częściej niż wynikałoby to z ich dostępności. Wyniki tych badań pokazują szczegółowe cechy środowiska, które zapewniają rysiom skuteczność polowania i bezpieczeństwo w trakcie odpoczynku. Na podstawie wymagań biologii rysia zaproponowano sposoby jego aktywnej ochrony poprzez odpowiednią restrukturyzację środowisk leśnych. Konieczność podjęcia takich działań jest szczególnie pilna na obszarach leśnych o uproszczonej strukturze lasu, które znajdują się w zasięgu potencjalnego występowania rysia w Polsce. Przebudowa struktury lasu w celu jej dostosowania do wymagań rysia może przyczynić się do zwiększenia jego liczebności, jak również do rozszerzenia zasięgu występowania gatunku.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Oddzialywanie turystyki wodnej na ekosystemy lesno jeziorne

Turystyka wodna oddziaływuje zarówno na ekosystem jeziora, jak i na ekosystem leśny na jego brzegu. Oddziaływania te mają charakter fizyczny, chemiczny oraz biologiczny. Ze względu na akumulację ich skutków oraz wzrost presji, oddziaływania te mają charakter jednokierunkowy. Efektem tego działania jest powstawanie zubożonych ekosystemów leśnych, oraz bardzo silna eutrofizacja jezior. Możliwości poprawy w przyszłości stanu ekosystemów leśno-jeziornych, choć kryją się w rozwiązaniach prawnych, jednak przede wszystkim znaleźć się powinny w odpowiednio
prowadzonej edukacji od najmłodszych lat oraz w systemie szkolenia na stopień żeglarza.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Wyniki dwuletnich obserwacji zmian warunkow hydrologicznych w lesie legowym

W pracy przedstawiono wyniki obserwacji zmian poziomu wód gruntowych, prowadzonych od marca 2006 r. do grudnia 2007 r. w łęgach wiązowo-jesionowych (Ficario-Ulmetum minoris), objętych ochroną w formie rezerwatu przyrody „Krajkowo” (woj. wielkopolskie). Zmiany w uwilgotnieniu gleb badanych łęgów uzależnione są od stanu wody w Warcie, której zalew obejmuje w okresie wiosennym przeważającą część rezerwatu. W 2006 r. wylew rzeki rozpoczął się pod koniec marca i trwał do połowy kwietnia, w 2007 roku podtopienie rezerwatu obserwowano od 09 do 23 marca. Maksymalna stwierdzona wysokość wylewu rzeki sięgała 70 cm. Z 9 punktów pomiarowych związanych z łęgami, zarówno w 2006 jak i 2007 roku 7 znajdowało się w strefie objętej zalewem (powierzchnie te klasyfikowano jako Lł1), natomiast 2 punkty poza tą strefą (Lł0). W lesie łęgowym niezalewanym (Lł0) głębokość występowania wód gruntowych wahała się w 2006 roku w przedziale od –81 do –330 cm, natomiast w 2007 roku od –60 do –360 cm. W lesie łęgowym zalewanym (Lł1) poziom wody wahał się od powierzchni gruntu do głębokości 265 cm 2006 r. oraz do głębokości 240 cm w 2007 r. Przeciętnie w 2007 roku poziom wód gruntowych w badanych łęgach był wyższy niż w 2006 r., zarówno w lasach łęgowych niezalewanych, jak i w zalewanych. Wyniki pracy wskazują na znacznie szersze wahania poziomu wód gruntowych w łęgach, niż przyjmuje się w obowiązujących Siedliskowych podstawach hodowli lasu (2004).

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Skoczogonki Collembola, Hexapoda i roztocze Acari, Arachnida jako wskaźniki zdrowotności gleb leśnych

Gleba jest fundamentem wszystkich ekosystemów lądowych, gdyż posiadając zdolność podtrzymywania produkcji biologicznej, wspiera wzrost i witalności roślin oraz występowanie zwierząt. Ponadto, gleba jako odbiorca odpadów zarówno naturalnych jak i antropogenicznych ma wpływ na jakość pozostałych komponentów środowiska. Tempo obiegu materii w ekosystemach jest regulowane przez fauną biorąca udział w rozkładzie i transformacji materii organicznej. Wśród stawonogów ściółkowo-glebowych występujących w lasach strefy umiarkowanej skoczogonki i roztocza tworzą zgrupowania najliczniejsze zarówno pod względem liczby gatunków jak i osobników. Na każdym metrze kwadratowym gleby borów sosnowych występuje przeciętnie kilkanaście tysięcy skoczogonków oraz kilkadziesiąt tysięcy roztoczy. Ze względu na powszechność występowania oraz wysoką wrażliwość na zmianę czynników środowiskowych obie grupy są wykorzystywane przy ocenie zdrowotności gleb oraz stopnia i skutków zaburzeń zachodzących w środowisku glebowym. W przypadku skoczogonków i roztoczy udokumentowaną wartość wskaźnikową mają pojedyncze gatunki, różne grupy ekologiczne oraz całe zgrupowania. W pracy przedstawiono przykłady wykorzystania obu grup w bioindykacji ekosystemów leśnych, ze szczególnym uwzględnieniem skutków prowadzonej w lasach gospodarki oraz wpływu zanieczyszczeń powodujących zakwaszenie środowiska.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne
Zasady organizacji turystyki i wypoczynku na obszarach lesnych w krajach Unii Europejskiej

Przemiany społeczno-gospodarcze na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci spowodowały zmiany w wykorzystaniu rekreacyjnym lasu. Problematykę tych przekształceń podejmował program realizowany w ramach Europejskich Programów Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych COST Action E33 Forest recreation and nature tourism. Artykuł przedstawia współczesne zasady organizacji turystyki i wypoczynku na obszarach leśnych w Europie na podstawie wyników wspomnianego projektu, w którym uczestniczyła autorka. Wydaje się, że wyniki programu mogą zainicjować działania na rzecz poprawy rekreacji na terenach leśnych w Polsce. Do kluczowych zagadnień należą: uwzględnienie nowych trendów społecznych wpływających na zamiany użytkowania lasu, zagospodarowanie rekreacyjne terenów wokół miast zwłaszcza w aspekcie nowych form aktywności, ograniczenie restrykcyjnych działań mających na celu poprawę jakości rekreacji na rzecz tzw. działań miękkich, uzupełnienie edukacji leśników w zakresie planowania rekreacji.

Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: nauki leśne