rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Zastosowanie filtracji membranowej w rafinacji olejów roślinnych

Celem pracy było przedstawienie możliwości zastosowania filtracji membranowej jako alternatywy dla konwencjonalnej rafinacji olejów roślinnych. Praca została przygotowana na podstawie przeglądu literatury - najważniejszych publikacji dotyczących membranowego oczyszczania olejów. Podczas konwencjonalnego procesu rafinacji z oleju poza niepożądanymi składnikami usuwane są również cenne żywieniowo witaminy i związki o właściwościach przeciwutleniających. Oczyszczanie oleju za pomocą procesów membranowych redukuje utratę składników pożądanych. Innymi zaletami procesów membranowych są niskie koszty związane ze zużyciem energii, co jest bardzo istotne dla producentów tłuszczów, ponieważ może prowadzić do obniżenia kosztów produkcji. Ponadto możliwe jest wykorzystanie filtracji membranowej w warunkach przemysłowych. Główną barierą uniemożliwiającą obecnie zastosowanie tych technik jest niska wydajność procesu, dlatego naukowcy wciąż pracuj ą nad jej zwiększeniem. Prowadzą badania mające na celu dobranie odpowiednich parametrów procesu (np. ciśnienie, temperatura) i rodzaju rozpuszczalnika oraz opracowanie nowych materiałów do produkcji membran odpornych na rozpuszczalniki organiczne.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zimotrwalosc gatunkow rodzaju Aegilops i Triticum aestivum L. w warunkach klimatycznych Polski wschodniej

W latach 1989-1998 w Instytucie Nauk Rolniczych w Zamościu przeprowadzono polową ocenę zimotrwałości 19 gatunków z rodzaju Aegilops oraz trzech odmian pszenicy ozimej - Begra, Gama i Kamila. Miarą zimotrwałości był procent roślin żywych na wiosnę.
Z ocenianych gatunków Aegilops najwyższą zimotrwałością odznaczały się: Ae. cylindrica, Ae. triuncialis, Ae. triaristata 6 x, Ae. ovata, Ae. squarrosa (67,61-76,48%), natomiast najniższą Ae. longissima, Ae. variabilis (peregrina) i Ae. variabilis (21,80-41,02%). Pozostałe gatunki Aegilops oraz pszenice Begra i Kamila charakteryzowały się pośrednią zimotrwałością.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena przydatnosci bentonitu w zmniejszeniu toksycznego dzialania kadmu w stosunku do wybranych enzymow glebowych

Doświadczenia przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych na próbkach gleby o składzie granulometrycznym gliny lekkiej pylastej, do których dodano wodne roztwory siarczanu(VI) kadmu(II) w ilościach 0,05; 0,50 i 5,00 mmol·kg⁻¹ oraz bentonit w ilości 1, 5 i 10%. W tak przygotowanych próbkach gleb dokonano pomiaru aktywności dehydrogenaz, ureazy, fosfatazy kwaśnej i zasadowej. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że zanieczyszczenie gleby siarczanem(VI) kadmu(II) spowodowało inhibicję aktywności wszystkich badanych enzymów glebowych. Stopień inhibicji uzależniony był od stężenia metalu w glebie. Zastosowanie bentonitu do gleby zanieczyszczonej solą kadmu w I stężeniu (0,05 mmol·kg⁻¹) spowodowało zmniejszenie stopnia inhibicji aktywności dehydrogenaz (przy każdej stosowanej dawce bentonitu) oraz zmniejszenie stopnia inhibicji ureazy (przy dawce 5 i 10% bentonitu). W przypadku zastosowania materiału sortującego do gleby zawierającej sól kadmu w stężeniu 5,00 mmol·kg⁻¹ zaobserwowano zmniejszenie toksycznego oddziaływania kadmu na aktywność dehydrogenaz, fosfatazy kwaśnej i zasadowej (przy wszystkich dawkach bentonitu) i na aktywność ureazy (przy dawce 5% bentonitu).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena stanu odżywienia roślin chmielu w mikroelementy (Zn, Mn, Fe) na wybranych plantacjach

Celem badań była ocena stanu odżywienia roślin chmielu w mikroelementy (Zn, Mn i Fe) na podstawie wyników analiz liści i gleby.
Próbki liści pobierano w kolejnych latach (1993-1995), z 24 reprezentatywnych dla terenu Lubelszczyzny plantacji chmielu, zlokalizowanych na trzech jednostkach glebowych: madach średnich, glebach płowych wytworzonych z piasków gliniastych i brunatnych glebach lessowych. W pełni wyrośnięte liście pobierano w okresie wegetacji z pędu głównego w 7 fazach rozwojowych.
Wyniki analiz wskazują na dobre, niekiedy nadmierne zaopatrzenie roślin chmielu w mangan i żelazo. Zawartość manganu była ściśle związana z odczynem gleb - wyraźnie wyższą zawartość tego składnika notowano w liściach pochodzących z plantacji na piaskach gliniastych (odczyn kwaśny), niż na madach (odczyn obojętny). Notowano również dużą zmienność w zawartości Zn. Niską jego wartość notowano w liściach z plantacji zlokalizowanych na piaskach gliniastych, szczególnie w okresie wiosennym.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw sciolkowania gleby na zachwaszczenie w uprawie papryki slodkiej

W kilkuletnich doświadczeniach oceniano wpływ ściółkowania gleby czarną folią polietylenową, trocinami i korą drzew iglastych na zachwaszczenie w uprawie papryki słodkiej w polu. Ściółkowanie gleby wszystkimi badanymi materiałami ograniczało bardzo skutecznie wzrost i rozwój chwastów w ciągu całego okresu wegetacji papryki słodkiej. Najbardziej efektywne w tym względzie okazało się zastosowanie czarnej folii. Podobne rezultaty uzyskano na glebie okrytej trocinami i korą drzew iglastych. W zależności od lat na glebie nieściółkowanej oznaczono około 20 - 25 gatunków chwastów, w tym kilka gatunków corocznie dominujących.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Sylwetka zawodowa i spoleczna przedsiebiorcow w agrobiznesie na obszarach wiejskich

W artykyle przedstawiono ocenę sylwetki zawodowej i społecznej przedsiębiorców w agrobiznesie na obszarach wiejskich. Badaniami objęto 311 właścicieli firm agrobiznesu na obszarach wiejskich zachodniej Polski i 305 przedsiębiorców w agrobiznesie na wschodzie kraju. Badania przeprowadzono na przełomie 2004 i 2005 roku. W badaniach wykorzystano metodę wywiadu w oparciu o standaryzowany kwestionariusz. Stwierdzono, że przeciętny wiek właścicieli firm agrobiznesu na obszarach wiejskich zachodniej Polski wynosił 41,6 lat i wahał się od 23 do 67 lat. Natomiast przedsiębiorczość w agrobiznesie na obszarach wiejskich wschodniej Polski rozwijali ludzie w znacznie późniejszym wieku. Średni wiek tych przedsiębiorców wynosił 51,4 lat z wahaniami od 24 do 75 lat. Stwierdzono, że zdecydowaną większość (87,1%) badanych przedsiębiorców w agrobiznesie zachodniej Polski stanowili mężczyźni. Natomiast na obszarach wiejskich wschodniej Polski prawie wszystkie badane firmy agrobiznesu (97,7%) były prowadzone przez mężczyzn. Z badań wynika, że 45,3% przedsiębiorców w agrobiznesie na obszarach wiejskich zachodniej Polski posiadało wykształcenie średnie, zaś 29,3% wykształcenie zawodowe i 24,4% wyższe. Natomiast wyraźnie niższym poziomem wykształcenia legitymowali się przedsiębiorcy w agrobiznesie na obszarach wiejskich wschodniej Polski. Mianowicie 43,3% badanych przedsiębiorców posiadało wykształcenie zawodowe (zasadnicze), 33,8% średnie i 16,7% wyższe. Stwierdzono, że 87,8% badanych przedsiębiorców w agrobiznesie na obszarach wiejskich Zachodniej Polski i 73,1% na terenach wschodniej pełniło różne funkcje społeczne.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Ocena właściwości trakcyjnych gleby łąkowej górskich użytków zielonych

W pracy przedstawiono wyniki badań procesu ścinania gleby łąkowej terenów górzystych gumową płytką ścinającą zamocowaną na tarczy bewametru. Badania prowadzono na stokach o nachyleniu od 0 do 15°. Wyznaczono wartości odkształceń pionowych i poziomych gleby oraz odpowiadające im wartości sił dla pięciu poziomów obciążeń normalnych na sześciu poletkach badawczych. Wyznaczono sprawność procesu pozyskiwania siły trakcyjnej i określono zakresy odkształceń gleby odpowiadające największej sprawności trakcyjnej.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw jonow miedzi oraz olowiu na wzrost i rozwoj wybranych grzybow

W warunkach laboratoryjnych badano wpływ soli miedzi, ołowiu w stężeniach 5,0, 0,5 i 0,05 mmol‧dm⁻³ oraz ich interakcji na szybkość wzrostu kilku gatunków grzybów glebowych: Aspergillus niger, Trichothecium roseum, Trichocladium asperum, Trichoderma viride, Cladosporium cladosporoides, Penicillium frequentans. Wyniki badań dowodzą, że grzyby glebowe oznaczły się zróżnicowaną reakcją na metale ciężkie. Ich działanie istotnie zależało od gatunku grzyba, rodzaju związku i jego stężenia oraz czasu hodowli. Spośród dwóch badanych związków mniej toksyczny w odniesieniu do większości badanych grzybów okazał się Pb(NO₃)₂, zastosowany nawet w większych stężeniach. Działanie dwóch badanych metali ciężkich na wzrost i rozwój grzybów glebowych było na ogół bardziej toksyczne niż związków zastosowanych pojedynczo.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Konstrukcja zawieszenia komor suszarek wibrofluidalnych

W referacie opisano różne rodzaje zawieszenia komór suszarek wibrofluidalnych na elementach sprężystych. Podano podstawowe zależności do obliczeń zawieszenia na sprężynach płaskich stosowanego w opracowywanych w Politechnice Łódzkiej konstrukcjach ciężkich suszarek wibrofluidalnych.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zależności między wpływem następczym obornika i frakcji odpadowej węgla brunatnego a fizycznymi i chemicznymi właściwościami gleby lekkiej

Celem badań przeprowadzonych w latach 1998 - 2000 w IHAR Oddział Jadwisin było określenie zmian właściwości gleby lekkiej w kolejnych trzech latach po zastosowaniu obornika i frakcji odpadowej węgla brunatnego. Badania dotyczyły analizy takich właściwości fizycznych jak: gęstość, porowatość i wilgotność gleby. Natomiast właściwości chemiczne obejmowały zmiany zawartości przyswajalnych form fosforu i manganu oraz węgla organicznego w glebie. W badaniach stwierdzono, że kierunek zmian właściwości fizycznych jak i zawartości manganu w kolejnych trzech latach po zastosowaniu frakcji odpadowej węgla brunatnego był podobny jak po zastosowaniu obornika. Zmiany gęstości, porowatości i wilgotności gleby określone były zależnościami liniowymi, a zmiany zawartości manganu zależnościami parabolicznymi. Zawartości fosforu oraz węgla organicznego wzrastały w kolejnych latach po zastosowaniu frakcji odpadowej węgla brunatnego, zaś w glebie nawożonej obornikiem stwierdzono udowodnioną zależność paraboliczną.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Przenoszenie zmiennosci genetycznej wybranych cech z ziemniaka diploidalnego na poziom tetraploidalny w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roslin w latach 1996-2005

W IHAR w Młochowie w latach 1996-2005 zmienność genetyczną ziemniaka 2x przekazywano na poziom 4x w krzyżowaniach interploidalnych 4x-2x. W ośmiu cyklach krzyżowań otrzymano 233 kombinacje potomstw 4x, z których w syntezie materiałów wyjściowych wykorzystano 57 pochodzących z przekrzyżowania 16 klonów 2x, będących donorami nowych alleli wybranych cech, z 23 matecznymi formami 4x. Efektywność wiązania nasion w tych krzyżowaniach zróżnicowana była od 0,9 do 171,0 nasion/jagodę. W wyniku przeprowadzonej selekcji oraz analiz porównawczych pomiędzy potomstwami pochodzącymi z krzyżowań 4x-2x a potomstwami wzorcowymi 4x-4x wyróżniono klony 2x perspektywiczne w hodowli ziemniaka tetraploidalnego w kierunkach: przydatnych do przetwórstwa (HT/HZ 84-PH 151, DG 88-89, DW 88-4556, DG 93-332, DG 97- 943), przydatnych do bezpośredniej konsumpcji (DG 88-89, DW 88-4556), o podwyższonej zawartości skrobi (HT/HZ 84-PH 151), odpornych na Phytophthora infestans (DG 91-234) i odpornych na Erwinia carotovora (DG 88-9).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zastosowanie komputera Lap-Top Etoile 386 SX w pomiarach energetycznych wielobebnowego separatora rotacyjnego

Stosując komputer Lap-Top Etoiłe 386 SX dokonano pomiaru zapotrzebowania mocy przez wielobąbnowy separator rotacyjny. Badania przeprowadzono przy omłocie pszenicy jarej i ozimej oraz jączmienia. Wyznaczono zależności pomiędzy zapotrzebowaniem mocy a parametrami pracy separatora.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw stosowania oslon na plonowanie szpinaku nowozelandzkiego

W latach 1997 - 1998 w Katedrze Warzywnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie przeprowadzono doświadczenie połowę, którego celem było określenie wpływu osłon (folia perforowana i włóknina polipropylenowa) na plonowanie szpinaku nowozelandzkiego. Stosowane osłony wpłynęły w sposób istotny na wielkość pierwszych zbiorów w porównaniu do obiektu kontrolnego, na którym uprawiano rośliny bez osłon. Nie stwierdzono natomiast istotnych różnic w wielkości plonu ogółem.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw retardantow stosowanych dolistnie na jakosc rozsady begonii stale kwitnacej [Begonia semperflorens Link et Otto] i petunii ogrodowej [Petunia hybrida Vilm.]

Doświadczenie przeprowadzono w okresie od 4 marca do 5 maja 2000 roku. Rozsadę begonii stale kwitnącej ‘Eureka Bronze Rose F₁' i ‘Eureka Scarlet F₁' oraz petunii ogrodowej ‘Bravo Pink Veined F₁' i ‘Prism Sunshine F₁' posadzono 4 marca do doniczek o średnicy 9 cm. Zastosowano daminozyd, chloromekwat i flurprimidol, 2 - 3 razy w odstępach 14 dniowych. Zastosowane retardanty różniły się wpływem na cechy morfologiczne roślin. Najsłabsze właściwości hamujące wzrost miał daminozyd, spowodował on osłabienie wzrostu o 5,9 - 30,3% w zależności od gatunku i odmiany. Flurprimidol i chloromekwat działały silniej niż daminozyd u begonii stale kwitnącej i petunii ogrodowej ‘Bravo Pink Veined’. Daminozyd powodował intensywniejsze kwitnienie roślin w porównaniu z roślinami kontrolnymi.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Dynamika zmian stezenia tlenu w fazie gazowej gleby podczas obnizania poziomu wody gruntowej - eksperyment laboratoryjny

Wiele procesów przebiegających w strefie nienasyconej gleby zależy od zawartości tlenu, np. rozwój korzeni, nitryfikacja, przemiany materii organicznej. Jeśli strefa wzrostu korzenia w glebie jest nasycona wodą przez dłuższy okres czasu, to występuje niedobór tlenu, prowadzący do zahamowania wzrostu roślin uprawnych. W literaturze opisano wpływ ustalonych i zmiennych poziomów wody gruntowej oraz całkowitego nasycenia gleby na stan jej natlenienia. W publikacji opisano eksperyment laboratoryjny podczas którego badano wpływ szybkiego obniżania poziomu wody gruntowej na zmiany stężenia tlenu w fazie gazowej gleby. Zawartość wody i tlenu mierzono co 15 cm, w homogenicznych kolumnach glebowych o średnicy 20,2 cm i wysokości 114 cm, przy stałym opadzie deszczu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wplyw retardantow na wzrost i kwitnienie begonii bulwiastej [Begonia tuberhybrida Voss.] z grup Illumination i Tenella

Określono wpływ retardantów daminozydu w preparacie B-Nine 85 SP i flurprimidolu w preparacie Topflor 015 SL na wzrost i kwitnienie begonii bulwiastej ‘Illumination Apricot F₁’ ‘Illumination White F₁’ ‘Tenella Rose F₁ i Tenella Salmon Orange F₁’. W przypadku daminozydu stężenie wynosiło 2550 i 4250 mg·dm⁻³ (B-Nine 0,3 i 0,5%); przy użyciu flurprimidolu odpowiednio 7,5 i 15 mg·dm⁻³ (Topflor 0,05 i 0,1%). Rośliny posadzono 4 kwietnia 2001 r. do doniczek o średnicy 12 cm. Przycięto je nad 3 - 4 liściem w celu wzmożenia krzewienia. W połowie kwietnia begonie opryskano roztworami retardantów. Spośród zastosowanych retardantów największy wpływ na długość pędów głównych miał daminozyd w obu stężeniach. Pędy roślin potraktowanych tym retardantem były krótsze przeciętnie o 20% w stosunku do kontrolnych. Najsilniejszą reakcję obserwowano u odmiany ‘Illumination White F₁’ (19,1 cm przy stężeniu 4250 mg·dm⁻³). Flurprimidol nie wpływał wyraźnie na żadną z wymienionych cech. Liczba szypuł kwiatowych zależała przede wszystkim od odmiany, w mniejszym stopniu obserwowany był wpływ retardantu. Największe kwiaty męskie tworzyła odmiana ‘Illumination White F₁’, która zakwitła najpóźniej - na początku czerwca. Cechą zależną od odmiany była liczba pędów I rzędu. Najwięcej ich
odnotowano dla ‘Illumination White F₁’ a najmniej dla ‘Illumination Apricot F₁’.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Reakcja odmian ziemniaka na metrybuzyne stosowana po wschodach

Doświadczenie polowe przeprowadzono w latach 1993-2005, w którym przebadano wpływ metrybuzyny na fitotoksyczną reakcję 126 odmian ziemniaka (95 jadalnych i 31 skrobiowych). Metrybuzynę stosowano po wschodach, gdy rośliny ziemniaka osiągnęły, wysokość 10-15 cm. Ocenę fitotoksycznej reakcji na roślinach ziemniaka oraz tempo jej zanikania przeprowadzono w oparciu o 9-cio stopniową skalę, gdzie: 1 - brak objawów, a 9 - całkowite zniszczenie roślin. Spośród 126 przebadanych odmian, tylko 5 nie wykazało żadnej reakcji, a 10 było wrażliwych na metrybuzynę. U żadnej z badanych odmian nie doszło do całkowitego zniszczenia roślin.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Wartosc technologiczna i jakosc konsumpcyjna polskich odmian ziemniaka

Produkcja ziemniaka w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, staje się ściśle zależna od odbiorcy, a jakość ziemniaka musi być ściśle dostosowana do kierunku jego wykorzystania. W rejestrze odmian oryginalnych w roku 2004 znajduje się ogółem 114 odmian, w tym 82 odmiany jadalne i 32 skrobiowe. W przemyśle krochmalniczym wykorzystywane są polskie odmiany ziemniaka, a ich dobór zależy od rejonu Polski. Podobnie przemysł przetwarzający ziemniaki na susze spożywcze, na ogół wykorzystuje polskie odmiany. Producenci wyrobów smażonych z ziemniaka, a zwłaszcza frytek niechętnie sięgają po polskie odmiany, wolą przerabiać sprawdzone na zachodzie odmiany.
Wymagania w stosunku do surowca - ziemniaka w każdym z przemysłów są różne, a poszczególne cechy i składniki ziemniaka w różny sposób wpływają na przebieg procesu technologicznego, wydajność i jakość produktu końcowego.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Badania ilościowe podatności różnych gatunków gleb na erozję wodną w warunkach symulowanego deszczu

W pracy omówiono wyniki badań dotyczące występowania erozji wodnej gleb w warunkach symulowanego deszczu, wykonane na obiekcie modelowym (10 gatunków gleb w czarnym ugorze przy spadku terenu 10%).
Badania ilościowe przeprowadzone w warunkach symulowanego deszczu potwierdziły znaczne zróżnicowanie ilości zmytego materiału glebowego uzyskanego w wyniku opadów naturalnych. W warunkach symulowanego opadu największy zmyw (398,2 g·m⁻²) wystąpił na glebie brunatnej właściwej wytworzonej z lessu, następnie na glebie płowej wytworzonej z pyłu zwykłego (256,7 g·m⁻²), madzie właściwej wytworzonej z piasku gliniastego mocnego pylastego (249,6 g·m⁻²) i na czarnoziemie zdegradowanym wytworzonym z gliny lekkiej (158,5 g·m⁻²). Najmniejsze straty wystąpiły na glebie rdzawej o składzie granulometrycznym piasku luźnego (4,7 g·m⁻²).

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zmiennosc wybranych cech jakosci bulw wczesnych odmian ziemniaka w zaleznosci od nawozenia azotem i terminu zbioru

Wyniki oparto na trzech seriach doświadczeń przeprowadzonych w latach 1998-2002 w Jadwisinie. Badano wpływ nawożenia azotem (w zakresie 0-200 kg N·ha⁻¹) i terminu zbioru na wybrane cechy składu chemicznego bulw (sucha masa, skrobia, azotany i N ogółem) sześciu wczesnych odmian ziemniaka polskich i zagranicznych. Bulwy zbierane po 60 dniach miały najmniej suchej masy, a najwięcej N ogółem i azotanów. Przekroczenie dopuszczalnych ilości 200 mg NO₃·kg⁻¹ kg św.m. bulw nastąpiło w bulwach odmian Aksamitka i Gloria zbieranych po 60 dniach od posadzenia przy wyższych dawkach azotu (> 150 kg N·ha⁻¹). Największe znaczenie w kształtowaniu suchej masy bulw i akumulacji skrobi miała odmiana i warunki klimatyczne, natomiast udział nawożenia azotem, niezależnie od dojrzałości bulw wahał się od 4 do 9%. Udział czynników w zmienności całkowitej N ogółem i azotanów w bulwach był odwrotny niż u suchej masy i skrobi. Bulwy odmian zagranicznych zawierały istotnie więcej suchej masy i skrobi niż polskich. Zwiększone skłonności do gromadzenia azotanów w grupie odmian bardzo wczesnych i wczesnych miały odmiany Aksamitka i Gloria.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Rozmnazanie rozanecznikow zawsze zielonych przez sadzonki roznego rodzaju

Różaneczniki zawsze zielone R. ‘Album Novum’, R. ‘Cunningham’s White’, R. ‘Lee’s Dark Purple’, i R. ‘Nova Zembla’ rozmnożono przez sadzonki 7 rodzajów: I - typowe z wegetatywnym pąkiem wierzchołkowym; II - typowe z wyłamanym pąkiem wierzchołkowym; III - typowe z odciętym wierzchołkiem; IV wierzchołki odcięte od sadzonek III rodzaju, wraz z odcinkiem pędu długości około 2 cm, czyli krótkie sadzonki wierzchołkowe; V jednowęzłowe; VI - liściowe z pąkiem pachwinowym; VII - liściowe bez pąka pachwinowego. Po traktowaniu stymulatorem ukorzeniania (Ukorzeniacz AB) umieszczono je w szklarni, w podłożu złożonym z torfu wysokiego, perlitu i kory sosnowej (3:1:1), o temperaturze 21°C. Po 22 tygodniach oceniono ukorzenienie. Niezależnie od odmiany sadzonki IV rodzaju ukorzeniły się najlepiej (82%), a niezależnie od typu sadzonki R. ‘Cunningham’s White’ (97%). Największą liczbę pędów zaobserwowano na roślinach otrzymanych z III rodzaju sadzonek. Najdłuższe przyrosty pędów były w IV rodzaju.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Procesy przygotowania nasion roślin strączkowych wykorzystywanych w produktach spożywczych

W pracy przedstawiono warunki i parametry technologiczne przygotowania nasion niektórych roślin strączkowych wykorzystywanych w produktach spożywczych. Poddano ocenie właściwości reologiczne zarówno surowców wyjściowych, jak i gotowych wyrobów. Zaproponowano uproszczoną technologię produkcji wyrobów spożywczych z dodatkiem nasion łubinu.

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo
Zawartosc azotu azotanowego w gleboko odwodnionych glebach torfowo-murszowych

W pracy określono wpływ trwałego, głębokiego odwodnienia terenu w rejonie oddziaływania leja depresji KWB „Bełchatów” na chwilową zawartość N-NO₃ w glebach torfowo-murszowych oraz określono straty tego związku w wyniku wymywania w okresie pozawegetacyjnym. W siedlisku zasilanym wodą gruntową średnia zawartość N-NO₃ w glebie torfowo-murszowej wynosiła od 5,3 mg·dm⁻³ w warstwie powierzchniowej do 0,7 mg·dm⁻³ w warstwie spągowej, co było równoważne 20 kg N-NO₃·ha⁻¹. W glebach torfowo-murszowych trwale, głęboko odwodnionych średnia zawartość N-NO₃ w poszczególnych warstwach wynosiła od 20,2 do 66,1 mg·dm⁻³. Średnia zawartość N-NO₃ w tych profilach była od 13 do 17 razy większa niż w profilu o niezmienionych warunkach wodnych i wynosiła od 257 do 346 kg·ha⁻¹. Straty N-NO₃ z głęboko odwodnionych gleb torfowo-murszowych w wyniku wymywania w okresie pozawegetacyjnym wynosiły od 86 do 162 kg·ha⁻¹

Czasopismo: Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych
Dziedziny: nauki rolnicze
Dyscypliny: rolnictwo i ogrodnictwo