rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Badania rezonansowe obiektów latających - metody i analiza wyników

Praca jest podsumowaniem kilkunastu lat badań doświadczalnych właściwości dynamicznych konstrukcji lotniczych prowadzonych przez autora i zespół jego współpracowników w Instytucie Lotnictwa w Warszawie. Kilka pierwszych rozdziałów zawiera przegląd i analizę metod badawczych znanych pod ogólną nazwą prób rezonansowych. Oryginalną częścią pracy są nowe metody badań. Można zaliczyć do nich skalowanie rezonansowe tensometrów, rezonansowa wibrodiagnostyka i rezonansowe badanie odporności na drgania, badanie rezonansów o jednakowych częstościach czy też badanie rezonansów z udziałem luzów. Istotną częścią pracy jest opracowanie i zaprezentowanie pewnego rodzaju bazy danych o właściwościach rezonansów konstrukcji lotniczych.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Zarządzanie projektowaniem a marketingowa strategia rozwoju nowych produktów - przykład zastosowania w jednostce badawczej

W pracy zaprezentowano porównanie tradycyjnej metody zarządzania projektowaniem z marketingową strategią rozwoju nowych produktów. Zarządzanie rozwojem nowych produktów ograniczone do zarządzania projektowaniem często jest stosowane w jednostkach badawczych, ponieważ rozwój produktów odbywa się jedynie w działach badawczych tych jednostek. Projektowanie jest koniecznym etapem rozwoju nowych produktów, jednak nie obejmuje wielu ważnych zagadnień, które wiążą się z marketingiem. Związek pomiedzy projektowaniem a marketingiem uwzględnia marketingowa strategia rozwoju nowych produktów. W pracy scharakteryzowano czynniki mające wpływ na osiągnięcie sukcesu nowego produktu, przedstawiono koncepcję organizacji badań i rozwoju produktów oraz plan marketingowy wprowadzenia ich na rynek. Zaprezentowano marketingową strategię rozwoju nowych produktów, w której najpierw badane są potrzeby i wymagania potencjalnych klientów, oceniane są własne kompetencje, a dopiero później tworzone są produkty i usługi, które odpowiednio zaplanowane spełniają potrzeby rynku. Takie podejście wymaga dużej elastyczności organizacji firmy lub jednostki badawczej oraz zaangażowania kierownictwa. Marketingowa strategia rozwoju nowych produktów została zilustrowana przykładami wybranych produktów opracowanych w jwdnostce badawczej. Są to komputerowe systemy monitorowania parametrów środowiska przemysłowego o wysokim poziomie zagrożeń naturalnych i technologicznych. Zaprezentowany przykład marketingowej strategii rozwoju nowych produktów w jednostce badawczej, potwierdza konieczność stosowania tej strategii dla zwiększenia szans osiągnięcia sukcesu w zakresie rozwoju i komercjalizacji nowych produktów.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Aerodynamika śmigłowcowa w Instytucie Lotnictwa - osiągnięcia i możliwości badawcze

W artykule przedstawiono rozwój technik badawczych aerodynamiki śmigłowców i przegląd badań eksperymentalnych i obliczeniowych w tej dziedziny zrealizowanych w Zakładzie Aerodynamiki Instytu Lotnictwa. W tunelu aerodynamicznym T3 o przestrzeni pomiarowej 5m, przeprowadzono badania charakterystyk aerodynamicznych śmigłowców Mi-2 i PZL Sokół w układzie kadłub-wirnik nośny oraz wirnika nośnego śmigłowca IS-2 z zachowaniem podobieństwa dynamicznego łopat. Przeprowadzono także badania kadłuba śmigłowca SW-4 PZL Świdnik dla optymalizacji usterzenia pionowego i poziomego. Omówiono rozwój metod i programów obliczeniowych CFD i przedstawiono najważniejsze osiągnięcia w zakresie projektowania aerodynamicznego i badań eksperymentalnych profili łopat wirnika nośnego i śmigła ogonowego w tunelu transsonicznym N-3. Zaprezentowano realizowane obecnie i planowane w ramach projektów badawczych i celowych, grantów europejskich oraz prac własnych, badania eksperymentalne i obliczeniowe poświęcone aerodynamice śmigłowców.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Śmigłowiec Pokładowy SH-2G jako element systemu uzbrojenia okrętu

Zadania nowoczesnego lotnictwa pokładowego sił morskich są bardzo zróżnicowane, ponieważ obejmują: misje uderzeniowe na cele nawodne, podwodne i lądowe, osłonę z powietrza zespołów okrętów lub oddziałów ekspedycyjnych (piechoty morskiej) w czasie desantu morskiego, transport sprzętu, zaopatrzenia i ludzi, misje ratownicze. Dla statków powietrznych (SP) stacjonujących na lotniskowcach lub okrętach wsparcia, te właśnie okręty stanowią jedynie środek transportu do podejścia w rejon działania i jako ich baza logistyczna. Po starcie z lotniskowca SP wykonują zadanie na rzecz wojsk własnych w oddaleniu od macierzystego okrętu, na który wracają dopiero po wykonaniu misji lub w sytuacji awaryjnej. Natomiast śmigłowiec operujący z korwety lub fregaty w przeważającej części działa na rzecz własnego okrętu. Jest traktowany jak integralna część systemu uzbrojenia okrętu. Zdaniem autora, jest to najbardziej efektywny, wielozadaniowy system uzbrojenia okrętu. W siłach morskich państw, dowódcy okrętów, którzy od dawna wykorzystują własne śmigłowce pokładowe zrozumieli, że bez nich nie byliby w stanie wykonać stawianych przed nimi zadań. Śmigłowiec jako integralna cześć okrętu nie tylko zwiększa zdolności ofensywne, ale także obronne macierzystego okrętu. Jedną z koncepcji nowego wykorzystania     śmigłowca pokładowego, wykonującego zadania z pokładów mniejszych okrętów, był program LAMPS (Light Airborne Multi Purpose System) - Lekki Powietrzny System Wielozadaniowy. Został on opracowany na początku lat 70. XX wieku przez MW USA (US Navy). Koncepcja ta zakładała rozbudowę możliwości bojowych pojedynczego okrętu poprzez zwiększenie możliwości jego śmigłowca pokładowego. Jednym z przedstawicieli śmigłowca zbudowanego według koncepcji LAMPS jest śmigłowiec SH-2G, obecnie eksploatowany przez MW RP, który współdziała z fregatami rakietowymi typu Oliver Hazard Perry. W artykule zostały przedstawione główne założenia koncepcji LAMPS, jej modyfikacje oraz podstawowe zadania realizowane przez śmigłowce SH-2G w ramach współdziałania z macierzystym okrętem.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza numeryczna i badania elastomerowego tłumika drgań

W pracy przedstawiono koncepcje numerycznej analizy pracy elastomerowego tłumika drgań. Omówiono modele materiałowe materiałów hiperelastycznych, metody doboru modeli materiałowych materiałów hiperelastycznych do danego materiału i obliczenia konkretnego tłumika elastomerowego. Pokazano również przykładowe wyniki badań tłumika drgań zbudowanego na bazie istniejącego lotniczego tłumika drgań.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Śmigłowiec PZL SW-4 dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jako efekt współpracy Departamentu Polityki Zbrojeniowej MON i PZL Świdnik S. A.

W artykule opisano śmigłowiec PZL SW-4 w wersji łączniwej i do szkolenia jako efekt współpracy z DPZ MON. Przedstawiono główne cechy konstrukcyjne i funkcjonalne w odniesieniu do bazowego śmigłowca PZL SW-4.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Przelot dynamiczny śmigłowca przez strefę wystepowania pierścienia wirowego

W publikacji przedstawiono wpływ dynamiczności przelotu przez strefę występowania pierścienia wirowego, z punktu widzenia jego oddziaływania na śmigłowiec. Podano wyniki badań symulacyjnych oraz badań w locie. Przeprowadzono ocenę: nieustalonych stanów lotu rzeczywiście zagrożonych pojawieniem się pierścienia wirowego; dopuszczalnego czasu przebywania w strefie występowania pierścienia wirowego nie wywołującego negatywnych efektów jego wpływu na sterowalność śmigłowca; taktyki lotu pozwalającej na bezpieczne przeprowadzanie manewrów w bliskości i wewnątrz tej strefy oraz możliwości przekazania pilotowi informacji o bliskości granic strefy występowania pierścienia wirowego. Badania przeprowadzone dotyczą analiz symulacyjnych dla śmigłowca Mi-6 i Mi-2 plus. Próby w locie dla śmigłowców SM-1, Mi-2 plus oraz latającego bezzałogowego modelu śmigłowca Vario o średnicy wirnika nośnego 1780 mm.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Numeryczna optymalizacja profili śmigłowcowych oparta na algorytmie genetycznym z uwzględnieniem kryteriów bazujących na niestacjonarnych charakterystykach aerodynamicznych

W pracy przedstawiono metodę numerycznej optymalizacji profili lotniczych, ze szczególnym uwzględnieniem profili łopat wirnika nośnego śmigłowca. Metoda bazuje na algorytmie genetycznym. Optymalizacja realizowana jest poprzez symulację procesów ewolucji gatunków regulowanych prawami doboru naturalnego. Wielokryterialny algorytm genetyczny adaptowano na przypadek optymalizacji profili lotniczych. Opracowano wyspecjalizowany generator kształtu profili a także metodę analizy niestacjonarnego, transonicznego opływu profilu z uwzględnieniem silnego oddziaływania niestacjonarnej warstwy przyściennej. W oparciu o opracowane moduły obliczeniowe powstał pakiet oprogramowania OGA pozwalający rozwiązywać szeroką klasę zagadnień z zakresu wielokryterialnej optymalizacji profili śmigłowcowych. Przedstawiono wyniki obliczeń testowych wykonanych za pomocą opracowanego pakietu.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Symulacja zjawiska pierścienia wirowego wokół wirnika śmigłowca w oparciu o rozwiązanie równań Naviera-Stokesa z uproszczonym modelem wirnika w postaci powierzchni skoku ciśnienia

W pracy omówiono zjawisko pierścienia wirowego oraz przedstawiono metodę komputerowej symulacji tego zjawiska. Metoda bazuje na rozwiązaniu równań Naviera-Stokesa opisujących niestacjonarny opływ śmigłowca wykonującego manewry. Zastosowano uproszczony model wirnika śmigłowca bazujący na powierzchni skoku ciśnienia. Symulacje przeprowadzono przy wykorzystaniu komercyjnego programu FLUENT rozwiązującego równania Naviera-Stokesa metodą objętości skończonych. Przedstawiono wyniki symulacji typowego lotu śmigłowca wprowadzającego go w stan pierścienia wirowego oraz manewrów umożliwiających wyjście z tego stanu.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Możliwości wykorzystania pakietu Fluent do obliczeń aerodynamicznych śmigłowców

W pracy przedstawiono możliwe do wykorzystania w obliczeniach  aerodynamiki śmigłowców zaimplementowane w programie  Fluent modele przepływu przez wirnik różniące się stopniem uproszczenia i obszarem zastosowań. Pokazano kilka przykładów obliczeń wykonanych przy pomocy uniwersalnego programu komercyjnego Fluent ilustrujących możliwości programu.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Nieliniowy model linii nośnej dla wirnika w przepływie osiowym

W artykule przedstawiono pewną modyfikację modelu linii nośnej w zastosowaniu do śmigieł i wirników nośnych pracujących przepływie osiowym. W odróżnieniu od tradycyjnej teorii linii nośnej model ten nie zawiera ograniczeń ze względu na kąty natarcia i wartości prędkości indukowanych. Jest to możliwe dzięki przedstawieniu charakterystyki nośności w formie iloczynu dwóch funkcji: Cz = a0f(Ma, a) sin (a- 0CQ) Opis ten pozwala na linearyzację całkowego równania linii nośnej, o ile znany jest kształt śladu wirowego w przypadku nieznanej formy śladu wirowego jego kształt wyznacza się iteracjnie korzystając z prawa Biota-Savarta, natomiast w przypadku wirników słabo obciążonych prędkości indukowane mogą być wyznaczone za pomocą tzw. asymptotycznych współczynników Lerbsa. W prezentowanej pracy przedstawiono porównanie wyników obliczeń z dostępnymi danymi doświadczalnymi.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Śmigłowiec Mi-2 z zabudowanym wyposażeniem pływakowym do lotów nad akwenami

W artykule omówiono wyposażenie pływakowe do śmigłowca Mi-2. Pływaki zastosowane na śmigłowcu mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa lotów nad wodą poprzez możliwość wodowania podczas awarii silników. Cztery pływaki otwierają się jednocześnie po zetknięciu kadłuba z wodą. Zadaniem pływaków jest utrzymanie śmigłowca na wodzie na czas umożliwiający bezpieczne opuszczenie śmigłowca przez załogę i pasażerów. Pływaki w czasie lotu i postoju śmigłowca są zwinięte i osłonięte elastycznymi pokrowcami. W artykule opisano proces konstruowania i dowodzenia spełnienia przepisów zdatności do lotu śmigłowca Mi-2 z zabudowanym wyposażeniem i dopuszczeniu do realizacji procedury awaryjnego wodowania. W skład wyposażenia pływakowego wchodzą cztery pływaki napełniane gazem, zespół butli i tratwy ratunkowe. Ocena zdatności do lotu w przypadku wyposażenia pływakowego obejmowała ocenę wytrzymałości statycznej, ocenę stateczności statycznej i dynamicznej, ocenę poziomu drgań, możliwości ewakuacyjnych załogi i pasażerów oraz ogólną ocenę funkcjonalności zastosowanych rozwiązań. Proces dowodzenia objął takie działania jak: analizy obliczeniowe, próby modelowe, próby statyczne i funkcjonalne oraz próby w locie.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Przystosowanie śmigłowca PZL-Sokół do operowania z pokładu okrętu

Śmigłowiec PZL-Sokół przystosowano do operowania z pokładu okrętu: kotwiczenia, startu, lądowania i tankowania w zawisie. Do kotwiczenia na pokładzie zastosowano 8 dodatkowych węzłów - na osiach kół, na goleni podwozia przedniego i na wrędze kadłuba, umożliwiających szybkie i pewne zamocowanie standardowymi łańcuchami. Do poprawy stabilności śmigłowca na kołyszącym się pokładzie, ułatwienia startu i lądowania wzmocniono hamulce kół podwozia - zwiększono o 50% moment hamowania. W celu zabezpieczenia przed uderzeniem łopaty w belkę ogonową przy kołyszącym się pokładzie i wietrze oraz poprawy bezpieczeństwa osób przebywających w zasięgu łopat zmodernizowano piastę WN - zastosowano ruchome ograniczniki zwisu łopat - mechanizmy, które wysuwają i wsuwają dodatkowy element pomiędzy istniejące stałe ograniczniki zwisu łopat. Wysuwanie elementu rozpoczyna się podczas rozkręcania wirnika, gdy łopaty unoszą się pod działaniem siły odśrodkowej, a wsuwają się po spadku poniżej 41%. Zastosowano mikroprocesorowy sterownik rozruchu ALR-1, zastępujący skrzynkę rozruchową KPR-19, skracający czas rozruchu silników 3-krotnie - z 90 do 30 sekund. W celu skrócenia czasu lądowania zastosowano mocniejszy hamulec wirnika nośnego, umożliwiający rozpoczęcie hamowania WN przy 50% obrotów nominalnych. Zastosowano instalację tankowania ciśnieniowego, slcracającą czas tankowania, umożliwiającą tankowania na pokładzie i w zawisie nad pokładem, dostosowaną do znormalizowanych dystrybutorów okrętowych. Próby morskie prototypu śmigłowca zakończono w marcu 2005 r.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Modyfikacja wirnika nośnego śmigłowca Sokół - ruchomy ogranicznik zwisu łopat

W trakcie eksploatacji śmigłowca Sokół zdarzały się przypadki uderzenia końca łopaty wirnika nośnego w belkę ogonową. Spowodowane to było najprawdopodobniej nagłym podmuchem wiatru w trakcie rozruchu wirnika w warunkach dopuszczalnych przez Instrukcję Użytkowania w Locie 180. W praktyce piloci wykonują rozruch wirnika tylko przy wietrze z przodu lub z boku. Unikają rozruchu nawet przy dopuszczalnym wietrze z tyłu. W związku z tym w PZL Świdnik S.A. podjęto prace mające na celu wyposażenie śmigłowca w "ruchomy" ogranicznik zwisu łopat. Założenia projektowe były następujące: - urządzenie powinno być montowane na piaście wirnika nośnego przy wymianie minimalnej ilości części, - dotychczasowe, stałe ograniczniki zwisu pozostają w konstrukcji piasty a w trakcie wyhamowywania wirnika pomiędzy nie wchodzą ograniczniki ruchome, które powodują zwiększenie prześwitu pomiędzy belką ogonową a łopatą, - minimalizacja masy konstrukcji. Konstrukcja ruchomych ograniczników zapewniła zwiększenie prześwitu pomiędzy końcem łopaty WN a belką ogonową o około 40 cm. Założenia projektowe zostały spełnione. Urządzenie montuje się na piaście w miejsce podkładki pod nakrętkę czopa przegubu pionowego. Montażu można dokonać u użytkownika. Masa wprowadzanego ogranicznika wynosi 0,5 kg, (0,4% masy ramienia piasty i łopaty) a jego moment statyczny względem osi obrotu wirnika nośnego wynosi 0,16 kGm (0,07% momentu statycznego ramienia piasty i łopaty). Tak mała masa ograniczników nie wpływa na dotychczasowe ograniczenia eksploatacyjne piasty. W trakcie prób naziemnych przeprowadzonych z użyciem ruchomych ograniczników badano przypadki awarii urządzenia. Zarówno w przypadku kiedy wkładki jednego ogranicznika nie wyjdą spomiędzy ograniczników stałych w trakcie rozruchu wirnika, jak i kiedy te wkładki nie wejdą pomiędzy stałe ograniczniki w trakcie hamowania wirnika, nie występują żadne niepokojące zjawiska. Ponadto w trakcie prób naziemnych opracowano procedurę sprawdzenia, czy wkładki na wszystkich czterech ramionach piasty wyszły spomiędzy ograniczników stałych w trakcie rozruchu wirnika. Ruchome ograniczniki zwisu łopat obecnie poddawane są eksploatacji nadzorowanej na śmigłowcu. W ramach tej eksploatacji wykonano już 265 uruchomień i zatrzymań wirnika i za każdym razem wszystkie ograniczniki działały prawidłowo. W trakcie tych prób ograniczników wylatano 103 godziny.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Etapy i kierunki rozwoju obiektów latających wykorzystujących do napędu energię słoneczną

W pracy przedstawiono etapy i kierunki rozwoju konstrukcji lotniczych w których wykorzystuje się energię słoneczną jako podstawowe źródło zasilania systemu napędowego. Opisano przykłady programów badawczych o tej tematyce realizowanych na świecie w ciągu ostatnich 40 lat oraz przedstawiono ich efekty. Na podstawie analizy dotychczasowych osiągnięć i ograniczeń technicznych, przedstawiono dalsze prawdopodobne kierunki rozwoju oraz możliwości zastosowania. Szybki postęp w dziedzinie ogniw fotowoltaicznych. ogniw paliwowych i metod magazynowania energii elektrycznej umożliwia już praktyczne wykorzystanie tego rodzaju konstrukcji w takich dziedzinach jak telekomunikacja i monitoring.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza możliwości zwiększenia prędkości przelotowej i zmniejszenia poziomu hałasu wiatrakowca

Praca zawiera wstępną analizę możliwości zwiększenia prędkości przelotowej wiatrakowca oraz redukcji emisji hałasu. Wykonano obliczenia numeryczne mające na celu sprawdzenie, czy możliwa jest autorotacyjna praca wirnika nośnego przy stosunkowo wysokiej wartości względnej prędkości lotu (&Mu;).

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Nadtlenek wodoru klasy HTP jako uniwersalne medium napędowe oraz utleniacz

Aktualnie wdziedzinie napędów, zresztą nie tylko kosmicznych, trwają intensywne poszukiwania nietoksycznych, bezpiecznych, tanich, dających się magazynować oraz posiadających dużą gęstość energii, jednoskładnikowych materiałów pędnych oraz utleniaczy. Takim związkiem chemicznym, będącym jednocześnie jednoskładnikowym materiałem pędnym oraz wydajnym utleniaczem jest znany już od blisko 200 lat nadtlenek wodoru. Pomimo faktu, że na przestrzeni ostatnich trzech dekad rozwoju napędów rakietowych pojawiło się wiele innych napędowych układów chemicznych, oferujących znaczne osiągi (stałe kompozytowe materiały pędne znalazły zastosowanie zarówno wpociskach, jak iwcywilnej eksploatacji przestrzeni kosmicznej, pojawiła się też kolejna generacja wysokoenergetycznych materiałów pędnych oraz wydajne katalizatory rozkładu hydrazyny oraz zaawansowane konstrukcje silników na ciekłe materiały pędne) to zainteresowanie nadtlenkiem wodoru oraz prace nad jego aplikacjami w technice rakietowej uległy obecnie wręcz gwałtownej eskalacji. Wpływ na to bez wątpienia mają też popularniejsze ostatnio ogólnoświatowe trendy poszukiwania „ekologicznych” czy też „zielonych” paliw. Inżynierowie od napędów, i nie tylko, ponownie zwracają uwagę na ten nietoksyczny, bezpieczny, tani, dający się magazynować oraz po siadający dużą gęstość energii, jednoskładnikowy materiał pędny i wydajny utleniacz zarazem.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Współczesne stałe rakietowe materiały pędne

Artykuł zawiera poglądowy opis stałych, w tym także heterogenicznych, paliw rakietowych. Przedstawiony został podział paliw rakietowych, w tym przede wszystkim omówione zostały charakterystycznych cech stałych materiałów pędnych oraz ich podstawowe zastosowania, takie jak w silnikach rakiet balistycznych, pociskach kierowanych, artyleryjskich pociskach rakietowych, rakietach kosmicznych, itd. Nacisk położono na przedstawienie klasycznych stałych heterogenicznych rakietowych materiałów pędnych. Są to bowiem paliwa rakietowe, których podstawowymi składnikami są: utleniacz (np. NA), lepiszcze na bazie ciekłego kauczuk z grupami funkcyjnymi (np. PBAN, CTPB lub HTPB) i modyfikatory szybkości spalania oraz dodatkowo proszki metali (np. Al, Mg). Zaznaczono również coraz większy udział nowoczesnych paliw tzw. wysokoenergetycznych, w technikach rakietowych. A więc paliw zawierających nitroaminy (heksogen, oktogen) lub też tak perspektywiczne nitrozwiązki jak: CL-20, TNAZ lub ONC.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Analiza wpływu czynników konstrukcyjnych oraz parametrów sterowania na czas trwania i wysokość bezrozbiegowego startu wiatrakowca

W pracy zaprezentowano porównanie wyników obliczeń parametrów bezrozbiegowego startu wiatrakowca dla kilku wariantów zastosowanego wirnika nośnego przy niezmiennej masie startowej statku powietrznego. Zbadano wpływ średnicy wirnika, jego momentu bezwładności, prędkości prerotacji a także sposobu sterowania kątem skoku ogólnego łopat na efektywność omawianego manewru. Oceniono głównie wysokość wyskoku a także czas jej osiągnięcia od chwili rozprzęgnięcia układu przeniesienia napędu na wirnik nośny.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport
Wpływ luzów na właściwości dynamiczne obiektów latających

W pracy omówiono zjawiska wynikające z luzów, zaobserwowane podczas prób rezonansowych. Tradycyjnie luzy w układzie sterowania samolotu mierzy się metodą statyczną. Poznanie przebiegu zależności częstości drgań rezonansów rzeczywistych konstrukcji od amplitudy drgań (luz uogólniony) zaowocowało opracowaniem rezonansowej metody pomiaru luzów. Metoda rezonansowa ma szereg zalet w stosunku do standardowej metody statycznej a wyznaczony luz jest określony jako część całkowitej amplitudy każdego z rezonansów. W pracy zaprezentowano oryginalną procedurę badania wpływu luzów na częstości rezonansowe konstrukcji. Metoda rezonansowa pozwala ocenić jaki jest udział amplitudy luzu w całkowitej amplitudzie drgań, ponieważ częstość rezonansowa jest parametrem zależnym od luzu. W celu porównania wyników pomiaru luzu metodą statyczną i rezonansową, za pomocą obu metod wykonano pomiary luzu tego samego układu sterowania samolotu.

Czasopismo: Prace Instytutu Lotnictwa
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria lądowa i transport