rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Dzielnice kultury – miasta w mieście. Przypadek Europy Środkowej.

W każdym dużym mieście funkcjonuje podział na dzielnice w zależności od pełnionych przez nie funkcji. Stosunkowo od niedawna tworzy się w miastach wyraźnie wyodrębnione dzielnice kultury – „wyspy” – poświęcone wyłącznie sztukom wizualnym, kulturze, bądź szeroko pojętej rozrywce. Stanowią prawdziwe miasta w mieście – zazwyczaj zamknięte za fasadami budynków skierowanych do wewnątrz, posiadają dziedzińce będące wspólną przestrzenią publiczną i wprowadzoną w jego obręb małą architekturę miejską.

Najlepszym przykładem takiej kulturalnej dzielnicy w Europie Środkowej jest MuseumsQuartier w Wiedniu obejmująca muzea i galerie sztuki. W Polsce powstały w ostatnich latach dwa modelowe centra handlu, kultury i rozrywki: Stary Browar w Poznaniu i Manufaktura w Łodzi, które łącząc kulturę popularną z wysoką starają się przejąć rolę kulturalnego serca miasta. Wskazać również można dzielnice kultury o charakterze bardziej otwartym: działkę, jaką zajmują w Budapeszcie Pałac Sztuk i Teatr Narodowy oraz alternatywną dzielnicę kultury wzdłuż ulicy Metelkovej w Lublanie.

W artykule pokazuję, w jaki sposób takie dzielnice powstają, jaka jest relacja między taką dzielnicą a miastem, co decyduje o jej atrakcyjności.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Stymulowanie kreatywności studentów w procesie nauczania komunikacji w biznesie i biznesowego języka angielskiego.

Obecnie coraz większy nacisk w procesie nauczania kładzie się na rozwijanie umiejętności ogólnych. W społeczeństwie opartym na wiedzy duże znaczenie ma kreatywność. W artykule stawiam tezę, że jej rozwijanie w toku zajęć i prezentacji studentów jest równie ważne jak sama zawartość prezentacji, a kompetencje ogólne należy poszerzać stale w toku nauczania, nie czyniąc ich odrębnym tematem zajęć.
Rozwijanie kreatywności opiera się na kilku podstawowych zasadach, które zostały przedstawione w pierwszej części artykułu. Część druga zawiera przykłady prezentacji studentów. Zostały one umownie podzielone na następujące kategorie:
1) Tematy biznesowe (marketing, finanse, bankowość itp.);
2) Komunikacja w biznesie (umiejętności praktyczne: ustne – na przykład negocjacje, zebrania itp.; pisemne – listy, memoranda, informacje prasowe itp.; zagadnienia teoretyczne – na przykład mowa ciała, komunikacja w organizacji itp.);
3) Obszary zainteresowań związane z tematyką biznesową lub komunikacją w biznesie (zastosowanie wiedzy dotyczącej słownictwa i/lub umiejętności w rozwijaniu własnych zdolności i umiejętności).
Artykuł kładzie nacisk na poszczególne elementy procesu dydaktycznego, takie jak: atmosfera w grupie, odpowiedni poziom i standard nauczania, wzmacnianie motywacji i osiągnięć, zdrowa konkurencja i praca w grupie, które służą rozwijaniu postaw i zachowań kreatywnych.
W trakcie realizacji swoich „projektów” studenci jako ich „właściciele” czują się w pełni odpowiedzialni za ich końcowy kształt. Są oni zainteresowani zarówno pracą w mniejszych, konkurujących ze sobą grupach projektowych, jak i w dużej grupie pracującej nad różnymi aspektami wspólnego przedsięwzięcia. Możliwość zaprezentowania własnego produktu dodatkowo wzmacnia ich motywację. Im większym sukcesem jest zakończony dany projekt, tym bardziej są oni motywowani do dalszego rozwijania swoich umiejętności. Stres i lęk związany z publicznym wystąpieniem stopniowo zanika i studenci z biegiem czasu coraz bardziej udoskonalają swój „produkt końcowy”.  
Na podstawie analizy różnych elementów i aspektów dotychczasowych projektów studentów w końcowej części artykułu przedstawione zostały wnioski i podsumowanie dotyczące istotnych cech metody projektowej z naciskiem na jej wkład w rozwój kreatywności.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Modele opodatkowania węglowodorów na świecie. Założenia ustawy o specjalnym podatku węglowodorowym oraz innych zmian prawno-podatkowych dotyczących eksploatacji węglowodorów w Polsce.

W każdym państwie stosowane są inne metody opodatkowania eksploatacji węglowodorów. Wyróżniamy jednak kilka podziałów sposobu opodatkowania wydobycia węglowodorów na świecie. Najistotniejszy jest podział na trzy systemy poboru podatków, które mogą występować łącznie. Ustawa z dnia 25 lipca 2014 r. o specjalnym podatku węglowodorowym w Polsce wejdzie w życie 1 stycznia 2016 roku, choć same podatki będą pobierane według zasad w niej przewidzianych dopiero od 1 stycznia 2020 roku. O ile rozwiązania dotyczące stawki podatków nie budziły po przedstawieniu pierwszych propozycji większych wątpliwości, to zaniepokojenie wywołały niektóre zapisy dotyczące sposobu poboru danin. W czasie trwania prac legislacyjnych przyjęto zmiany, które częściowo były odpowiedzią na zastrzeżenia branży i ekspertów. Najważniejszą z nich jest przesunięcie obowiązywania nowych podatków do 2020 roku.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Instytucjonalne zapomnienie, społeczna pamięć. Studium przypadku tbiliskiego muzeum-drukarni

W roku 2003 Micheil Saakaszwili zaproponował Gruzinom nowy projekt tożsamościowy oparty na rekonstrukcji pamięci we wszelkich jej postaciach. Celem było odrzucenie pozytywnej pamięci o okresie komunizmu. Z przestrzeni publicznej
usunięto pomniki Lenina i Stalina, zmieniły się nazwy ulic. Odgórnie narzucone zmiany dotknęły instytucję pamięci – pojawiła się próba likwidacji muzeum Stalina w Gori, a w Tbilisi powstało Muzeum Sowieckiej Okupacji. Narzucone instytucjonalnie prze-pisanie pamięci nie w pełni obrazuje oddolny stan pamięci kulturowej i kolektywnej. Na przykładzie muzeum przy tbiliskiej ulicy Kaspi upamiętniającego nielegalną podziemną komunistyczną drukarnię działającą w latach 1903–1906, autor przedstawia narracyjne zderzenie między
instytucjonalnie narzuconym politycznym zapomnieniem oraz społecznym zapotrzebowaniem.
Antropologicznie badane są polityczne i dyskursywne uwarunkowania rekonstrukcji pamięci instytucjonalnej w kontekście zagadnienia tożsamości.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Niemiecki model polityki integracyjnej.

RFN de facto po wojnie stała się krajem migracyjnym, ale świadomą politykę migracyjną, nakierowaną na integracje przybyszy, zaczęła prowadzić dopiero po zjednoczeniu kraju. Szczególnie rząd kanclerz Angeli Merkel politykę migracyjną wyniósł do rangi priorytetowej na swojej agendzie. Artykuł analizuje zarówno ten ostatni strumień poczynań rządowych, jak i dość dyletanckie próby zapanowania nad problemem migracyjnym przez wcześniejsze gabinety (zachodnio)niemieckie.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Traktat z Waitangi jako przykład twórczej translacji politycznej.

6 lutego 1840 roku przedstawiciel Korony Brytyjskiej wicegubernator Hobson oraz 45 wodzów maoryskich z północnej części Wyspy Północnej podpisali Te Tiriti o Waitangi – Traktat z Waitangi. Każdemu z wodzów Maorysów, który złożył już swój podpis pod tekstem dokumentu, Hobson ściskał dłoń w geście
braterstwa, dodając: He iwi tahi tatou („Jesteśmy teraz jednym ludem”).
Czy Maorysi wiedzieli, na co wyrażają zgodę? Problem z Traktatem z Waitangi polega na tym, że został on przygotowany przez przedstawicieli Korony Brytyjskiej w dwóch wersjach językowych: angielskiej i maoryskiej. Teoretycznie miały być one wersjami jednobrzmiącymi. Jednakże w trakcie późniejszego stosowania
przepisów Traktatu okazało się, iż jego tłumaczenie na język maoryski dokonane przez Brytyjczyków wcale nie było dokładnym odzwierciedleniem brytyjskiej wersji umowy.
Celem artykułu jest przedstawienie determinant, które wpłynęły na decyzję Brytyjczyków odnośnie do przygotowania dwóch różniących się od siebie wersji językowych dokumentu. Szczególna uwaga zostaje zwrócona na problemy manipulacji,
które pojawiają się w procesie przekładu tekstów politycznych oraz na trudności i pokusy, przed jakimi staje tłumacz w sytuacji, kiedy dany język nie jest jeszcze językiem w pełni wykształcony w konkretnej dziedzinie.
W końcowych fragmentach tekstu autor stara się wykazać, że Traktat z Waitangi, który został wprowadzony do systemów prawnych Imperium Brytyjskiego i Nowej Zelandii, nie do końca z zachowaniem zasady prowadzenia negocjacji w dobrej wierze, jest obecnie uznawany zarówno przez Maorysów, jak i potomków białych osadników za kluczowy dokument konstytuujący współczesną narodowość nowozelandzką.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Problem współpracy polsko-niemieckiej w ramach Partnerstwa Wschodniego Unii Europejskiej.

Inicjatywa Partnerstwa Wschodniego to nowy instrument polityczny Unii Europejskiej w ramach wschodniego wymiaru Europejskiej Polityki Sąsiedztwa. Sukces tej inicjatywy zależy przede wszystkim od tego, czy kraje, do których ta
inicjatywa jest adresowana, będą chciały skorzystać z takiej formy pomocy Unii Europejskiej, czy też będą wykorzystywać oferty poszczególnych krajów członkowskich, np. Niemiec bądź też krajów spoza UE, np. Rosji. W interesie całej Unii Europejskiej jest przygotowanie takiej oferty współpracy dla państw wschodniego sąsiedztwa UE, aby zmotywować je do modernizacji i przyjmowania standardów obowiązujących w Unii Europejskiej. A zatem w interesie zarówno Polski, jak i Niemiec jest przezwyciężenie różnic interesów i podjęcie współpracy na
rzecz zbudowania jak najliczniejszej koalicji państw członkowskich UE dla wzmocnienia inicjatywy Partnerstwa Wschodniego. Jest to szczególne wyzwanie dla rządu polskiego, który jest głównym pomysłodawcą tego instrumentu. Jeśli wokół Partnerstwa Wschodniego zostanie zbudowana silna koalicja państw
członkowskich UE, jeśli oferta PW będzie wystarczająco atrakcyjna dla państw wschodniego sąsiedztwa UE i będą one z niej korzystać, to dopiero wtedy tę inicjatywę będzie można nazwać nową polityką wschodnią Unii Europejskiej i będzie to największy sukces Polski od początku jej członkostwa w Unii.
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie inicjatywy Partnerstwa Wschodniego w kontekście niemieckiej koncepcji polityki wschodniej UE i zwrócenie uwagi na możliwości współpracy polsko-niemieckiej w ramach tej inicjatywy.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Eksport amerykańskiego gazu. Szanse, perspektywy i wpływ na (między)narodową gospodarkę.

Amerykańska „rewolucja łupkowa” pozwoliła zaspokoić dużą część krajowego zapotrzebowania na gaz ziemny. Wydobycie surowca na wielką skalę stworzyło również szansę na jego eksport na rynki zagraniczne. Wiele państw wiąże z dostawami taniego gazu skroplonego (LNG) spore nadzieje, a w samych Stanach Zjednoczonych perspektywa ta wywołuje ożywioną debatę. W poniższej analizie autor przedstawia uwarunkowania infrastrukturalne związane z eksportem, jego wpływ na amerykańską gospodarkę oraz rynki zagraniczne. Analiza uwzględnia również potencjalnych konkurentów, z których na najpoważniejszego wyrasta Australia.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Pokolenie Y a metody dydaktyki akademickiej

Głównym celem artykułu jest scharakteryzowanie Pokolenia Y. Tekst składa się z trzech części. W pierwszej autor przybliża pojęcie pokolenia, w drugiej podejmuje próbę zaprezentowania tytułowego zagadnienia w kontekście danych ilościowych. Część trzecia stanowi próbę zbudowania katalogu cech przedstawicieli Generacji Y zaobserwowanych w korporacjach międzynarodowych oraz w murach akademickich.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Ma fī gheru ‒ nie ma nikogo innego.

Praca przedstawia wydarzenia w Syrii, które miały swój początek w marcu 2011 roku i były następstwem Arabskiej Wiosny w Tunezji i Egipcie. Kiedy kolejne rewolucje ogarniały poszczególne kraje arabskie, wydawało się, że dni syryjskiego reżimu są policzone. Jednak, ku zaskoczeniu obserwatorów, gdy fala protestów przechodziła przez Kair, Tunis, Algier czy Trypolis, Damaszek wciąż pozostawał spokojny. Autorka pokazuje, dlaczego reżim syryjski, mimo pozornych podobieństw do swego egipskiego czy tunezyjskiego odpowiednika, wciąż utrzymuje się przy władzy. Wskazuje na istotne składniki w strukturze samego systemu, pozycję Syrii w regionie, jak również na otoczenie międzynarodowe, które sprawiają, że budowane przez 40 lat imperium Asadów ma szansę przetrwać.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Ocenianie oceniających. Trzy pytania o ewaluację zajęć dydaktycznych.

Artykuł prezentuje problematykę ewaluacji nauczania w szkolnictwie wyższym. Każda z trzech części artykułu stanowi próbę odpowiedzi na konkretne pytanie: czym tak naprawdę jest (lub powinna być) ewaluacja zajęć, jak przeprowadza się ewaluację w uznanych światowych ośrodkach akademickich oraz czy opinie wyrażane przez studentów w ankietach ewaluacyjnych są wiarygodnym źródłem danych. W pierwszej części autorzy wyjaśniają pojęcie ewaluacji, zwracając uwagę na fakt, że obejmuje ona nie tylko surowe dane, ale także element interpretacji, oraz podkreślając jej podwójny: formatywny i sumatywny charakter. W części drugiej przedstawiono „dobre praktyki” funkcjonujące w ramach systemów ewaluacji na wybranych uniwersytetach z kręgu anglosaskiego. Autorzy wspominają tutaj o takich problemach, jak: transparentność systemu, triangulacja zbieranych danych, procedury ewaluacyjne, zaangażowanie studentów itp. Trzecia część dotyczy zagadnień rzetelności i trafności ocen studenckich oraz czynników, które mogą wpływać na tę formę pomiaru.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Komunikacja międzykulturowa w internecie a lokalne uwarunkowania procesów komunikacji społecznej.

Artykuł przedstawia specyfikę komunikowania międzykulturowego w internecie w porównaniu do komunikowania w świecie realnym, gdzie markery kulturowe określają materialne, społeczne i symboliczne granice chroniące integralność kultury i wyznaczające dopuszczalny zakres komunikowania poza własną grupą kulturową. Brak materialnych wyznaczników przynależności kulturowej, w połączeniu ze słabszą kontrolą grupy nad procesami komunikowania międzykulturowego w świecie wirtualnym sprawia, że internet jako taki należy traktować jako medium komunikowania międzykulturowego. Dlatego komunikowanie się w internecie można opisać w kategoriach procesu translatorycznego, z udziałem lub bez udziału profesjonalnego tłumacza. Skutkiem wyłączenia tłumacza z tego procesu może być interferencja lub konfuzja wzorów kultury nadawcy i odbiorcy, np. w formie kalki językowej. W nowoczesnych mediach posługujących się słowem pisanym (m.in. w internecie) występuje nowy rodzaj kalek językowych, jakimi są kalki ortograficzne.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Dzieci peryferii, dzieci pogranicza? „Uperyferyjnianie” Romów jak produkt uboczny polskiej polityki edukacyjnej.

Niniejszy artykuł stanowi próbę analizy działań „uperyferyjniających” jako właściwości polskiej polityki edukacyjnej. Podjęcie rozważań na temat edukacji
często wiąże się z ujmowaniem jej jako pola działania przemocy symbolicznej będącej nośnikiem pewnej z góry określonej kultury uprawomocnionej. Ów proces wydaje się być napędzany m.in. specyfiką procesów globalizacyjnych, niosących za sobą przymusowe włączanie i wykluczanie, a w rezultacie tworzących
kulturę odpadów (wraz z towarzyszącym jej widmem zbędności). Podjęte przeze mnie analizy oparte zostały przede wszystkim o myśl Pierre’a Bourdieu i jego sposoby definiowania peryferyjności przy pomocy teorii kapitału: ekonomicznego, społecznego, politycznego oraz kulturowego w tworzeniu się układów centro-peryferyjnych. Ten sposób rozważań skłania do traktowania edukacji w kontekstach: równości/nierówności społecznych w odniesieniu do dostępu do poszczególnych szczebli szkolnictwa, roli wykształcenia w determinowaniu możliwości uzyskania życiowego sukcesu czy makrostrukturalnych uwarunkowań
stratyfikacyjnej funkcji edukacji. Obserwacje polskiej polityki edukacyjnej jasno wskazują, że w konsekwencji formalnych procesów kształcenia pewne grupy – takie jak m.in. Romowie – stają się w coraz większym zakresie nasycone zróżnicowanymi
i niekoherentnymi elementami obcych im kulturowo nakazów, zakazów i wartości, a jednoczesny problem z asymilacją do obowiązujących wartości powoduje zepchnięcie ich na boczny tor procesów społecznych. Ich los zaczyna się więc opierać nie tyle o wrastanie w centrum, co raczej o wkraczanie w pozycję „bycia peryferyjnym”. Spychanie na peryferyjność to jednak jednocześnie zamykanie jednostek i grup społecznych w obrębie tzw. „kultury milczenia” i przestrzeni użytkowania kodów dominującej kultury w ograniczonym zakresie.
Niewątpliwie peryferyjny charakter dzieci pogranicza w ogólnym nurcie polityki edukacyjnej sprzyjać może traktowaniu go w kategorii miejsca nabywania ran symbolicznych i uprzedzeń. Jednak zamykając świat dla innych wokół nas, zamykamy go dla siebie i zarazem w sobie – te słowa powinny stać się impulsem
do budowania i poszukiwania nowej oferty pedagogicznej i kulturowej dla dzieci pogranicza. Wymagałoby to współpracy na szczeblu lokalnym, regionalnym i szerszym, a dalej też opracowania ścisłych raportów określających skalę problemu.
Wyrażone w artykule stanowisko traktuję zaś jako swego rodzaju apel o zapewnienie dzieciom pogranicza edukacji o niedyskryminującej jakości, zwiększenie świadomości co do napotykanych przez nich problemów oraz przeformułowanie
polityki edukacyjnej zgodnie z polityką: integracji, wspierania i doceniania różnorodności.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Stowarzyszenie PAX jako instytucja pamięci zbiorowej

Stowarzyszenie PAX to organizacja, której geneza wywodzi się ze środowiska skupionego po II wojnie światowej wokół Bolesława Piaseckiego i nazywanego powszechnie – od nazwy wydawanego przez nich od 1945 r. tygodnika – grupą „Dziś i Jutro”. Formalnie Stowarzyszenie PAX zostało zarejestrowane 9 kwietnia 1952 r. Organizacja ta jawnie kolaborowała z władzami komunistycznymi. Mimo to przygarniała w swoje szeregi byłych żołnierzy Armii Krajowej, podziemia niepodległościowego
oraz tych, którzy ze względu na działalność antykomunistyczną
nie mogli znaleźć zatrudnienia. Prowadzony przez Stowarzyszenie PAX Instytut Wydawniczy był w rządzonym przez komunistów kraju jedynym miejscem, gdzie obok publikacji o charakterze religijnym mogły na szerszą skalę ukazywać się
wspomnienia i książki dotyczące Armii Krajowej i Powstania Warszawskiego. W ten sposób Stowarzyszenie PAX pielęgnowało pamięć o bohaterach, o których zabraniała pisać komunistyczna cenzura.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Europejski system handlu uprawnieniami do emisji. Między ekologią a ekonomią

Unia Europejska otwarcie aspiruje do odgrywania przywódczej roli na świecie w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatu. W tym celu rozwija Europejski System Handlu Uprawnieniami do Emisji (EU ETS), który wymusza inwestycje w kapitałochłonne eko-technologie. Powiązanie zmian klimatu z bezpieczeństwem energetycznym wyraża nie tylko intencję ochrony środowiska naturalnego, ale bardziej jest wynikiem powiązań ekologii z interesami gospodarczymi poszczególnych państw członkowskich. Autor podejmuje próbę wyjaśnienia motywów oraz mechanizmów systemu EU ETS jako narzędzia polityki niskoemisyjnej UE oraz implikacji polityczno-gospodarczych dla państw członkowskich UE.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Współczesne bezpieczeństwo narodowe.

Nowe okoliczności i uwarunkowania tworzenia systemu bezpieczeństwa narodowego zaistniały po zakończeniu „zimnej wojny” w końcu XX wieku i wejściu ludzkości w trzecie tysiąclecie z jego nowymi wyzwaniami i nieprzewidywalnością. W następstwie zmniejszenia niebezpieczeństwa konfron¬tacji militarnej z użyciem broni jądrowej, świat stał się bezpieczniejszy tylko pozornie. Obecnie, tj. w XXI wieku, nie ma państwa na kuli ziemskiej, które byłoby bezpieczne wobec zagrożenia ze strony natury lub człowieka. Dowodów na to jest wiele, a ich liczba wcale nie maleje, ma raczej tendencję wzrostową.
W całokształcie wyzwań i uwarunkowań bezpieczeństwa globalnego i regionalnego przedmiotem szczególnej troski staje się bezpieczeństwo narodowe, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, co jest zasadniczą treścią niniejszego artykułu. Natomiast celem głównym artykułu byto ujednolicenie i usystematyzowanie pojęć występujących w dyscyplinie naukowej jaką jest bezpieczeństwo narodowe.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Możliwości i celowość recepcji na grunt polski współczesnych niemieckich regulacji prawnokonstytucyjnych w zakresie władzy wykonawczej.

Artykuł zawiera analizę możliwości i celowości wprowadzenia do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. regulacji w zakresie władzy wykonawczej znanych Ustawie Zasadniczej Republiki Federalnej Niemiec z 1949 r. Nowelizacja polskiej Konstytucji jest niezbędna, na co wskazuje 13-letnia praktyka jej stosowania,
często prowadząca do powstawania konfliktów pomiędzy prezydentem a premierem lub ministrami. W obszarze władzy wykonawczej główne problemy to: istnienie weta ustawodawczego prezydenta przy jednoczesnym umocowaniu
rządu do prowadzenia polityki wewnętrznej i zewnętrznej państwa, nieprecyzyjnie określony w Konstytucji podział kompetencji między organy dwuczłonowej egzekutywy, istnienie selektywnego wotum nieufności, brak mechanizmów ustrojowych
gwarantujących sprawne rządzenie przez gabinet mniejszościowy. Na tle chaotycznej konstrukcji polskiej egzekutywy jako pozytywny wzór do naśladowania jawi się system kanclerski znany z RFN, z wyraźnie dominującą pozycją szefa rządu i ograniczoną głównie do funkcji reprezentacyjnych głową państwa. Nie wszystkie instytucje prawa konstytucyjnego RFN mogą znaleźć zastosowanie na gruncie polskiego państwa, jednak w zakresie władzy wykonawczej recepcja większości regulacji niemieckich usprawniłaby proces rządzenia w Polsce.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji
Rawlsowska „sprawiedliwość jako bezstronność”. Rekonstrukcja podstawowych założeń i twierdzeń Teorii sprawiedliwości oraz ich krytyka z pozycji komunitarystycznych.

Niniejszy tekst rekonstruuje podstawowe założenia i twierdzenia Teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa. Wskazuje na liberalne inspiracje autora koncepcji „sprawiedliwości jako bezstronności”.
Potwierdza znaczenie filozofii Johna Rawlsa dla konstrukcji teoretycznych podstaw praktyki politycznej „państwa dobrobytu”, a jednocześnie przedstawia główne zarzuty komunitarysty, Michaela Sandela, wobec Rawlsowskiej wizji człowieka.

Czasopismo: Kultura i Polityka
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o kulturze i religii, nauki o polityce i administracji