rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Odnawialne źródła energii jako czynnik wpływający na poprawę efektywności energetycznej

W artykule przedstawiono analizę wpływu energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł na poprawę efektywności energetycznej obiektów użyteczności publicznej oraz gospodarstw domowych. Przedstawiono obecny stan technologii wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł oraz ich udział w ogólnokrajowym systemie energetycznym. Przeprowadzona analiza dotyczy zarówno mikroinstalacji, jak i dużych systemów wytwarzających energię elektryczną. Rosnąca świadomość społeczeństwa w zakresie korzystnego oddziaływania systemów energetyki odnawialnej na środowisko oraz wsparcie w postaci różnych programów dotujących wykonanie nowych instalacji, sprawiają, że wytwarzanie energii z odnawialnych źródeł staje się coraz bardziej popularne i powszechne. Pomimo jeszcze niewielkiego przekonania, co do opłacalności zastosowania systemów energetyki odnawialnej, to instalacje OZE są pozytywnie postrzegane i uznawane jako nowy trend w budownictwie zarówno jedno-, jak i wielorodzinnym. Rosnący udział energetyki odnawialnej w krajowym systemie energetycznym wpływa na zmniejszone zapotrzebowanie w energię wytworzoną z konwencjonalnych źródeł. W oczywisty sposób przekłada się to na zmniejszone zużycie energii pierwotnej, na przykład paliw kopalnych. W konsekwencji przekłada się to na ograniczenie eksploatacji zasobów tych surowców, a więc przyczynia się do ochrony środowiska przyrodniczego. Działania zmierzające do poprawy efektywności energetycznej i zmniejszenia zużycia energii finalnej są podejmowane przez wiele krajów na świecie oraz Unię Europejską. W 2012 roku Parlament Europejski i Rada Europy opublikowały Dyrektywę 2012/27/UE, która nakłada na kraje członkowskie obowiązek podejmowania działań mających na celu zmniejszenie zużycia energii końcowej o 1,5% w skali roku. W artykule przedstawiono stan wytwarzania w Polsce energii z OZE na przestrzeni ostatnich 13 lat. Wspomniano także o sposobach wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych do poprawy efektywności energetycznej obiektów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Terenowe badania sejsmiczne w praktyce geotechnicznej

W praktyce inżynierskiej rozpoznanie budowy podłoża obiektów budowlanych przeprowadzane jest głównie na podstawie sondowań geotechnicznych uzupełnionych wierceniami oraz badaniami laboratoryjnymi. Główną zaletą badań terenowych jest fakt, że są one wykonywane w rzeczywistych warunkach gruntowych (układ warstw, stan naprężenia), które nie zawsze mogą być w pełni odtworzone w laboratorium. Ponadto rozwój nowoczesnych technik i urządzeń pomiarowych coraz bardziej poszerza możliwość ich stosowania. Nowe zadania stawiane geoinżynierii wymagają nowych technik do oceny warunków gruntowych in situ oraz do monitorowania procesów zachodzących w podłożu. Znaczącą rolę w zaspokojeniu tych potrzeb odgrywają metody geofizyczne zaadoptowane do celów geotechnicznych. Badania geofizyczne stosowane na szeroką skalę w geologii poszukiwawczej oparte są na pomiarach fizycznych właściwości skał i gruntów. Największy postęp zanotowano w dziedzinie badań sejsmicznych, które w zastosowaniach geotechnicznych sprowadzają się do określania prędkości fal akustycznych a następnie skorelowania ich z parametrami mechanicznymi gruntu. Pomiary prędkości fali sejsmicznej w podłożu gruntowym pozwalają na sporządzenie przekrojów i map rozmieszczenia utworów o jednakowych parametrach (właściwościach). Badania te pozwalają również na wstępne rozpoznanie podłoża do celów budowlanych i wskazanie obszarów do szczegółowego rozpoznania np. sondowaniami geotechnicznymi. W badaniach dynamicznych gruntów pracujących w zakresie sprężystym, metody sejsmiczne oparte na propagacji fal, pozwalają z dużą wiarygodnością określić parametry dynamiczne podłoża budowlanego in situ , przez co są najodpowiedniejszymi metodami dokładnego określenia parametrów gruntu dla całego zakresu odkształceń. W artykule przedstawione zostaną metody pomiaru prędkości fal sejsmicznych w ośrodku gruntowym oraz przykładowe wyniki uzyskane na podstawie pomiarów sondą statyczną SCPT, dylatometrem SDMT i metodą wielokanałowej analizy fal sejsmicznych MASW.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza kosztów w układzie stanowiskowym na przykładzie Zakładów Górniczych KGHM Polska Miedź SA

Zagadnienia  stanowiące  przedmiot  badań  w niniejszym  opracowaniu  odnoszą  się  głównie  do  kosztów prezentowanych w układzie stanowiskowym. W  artykule  na  przykładzie  zakładów  górniczych  KGHM  Polska  Miedź  SA  (trzech  kopalń),  przedstawiono analizę  struktury  stanowiskowej  i  kalkulacyjnej  kosztów,  robót  technologicznych,  rozliczania  kosztów  oraz zależności pomiędzy oddziałami i kopalniami. Porównania kosztów dokonano także z perspektywy  struktury organizacyjnej.  Podkreślono  znaczenie  miejsca  powstawania  kosztów,  ewidencji  i rozliczania  kosztów w systemie    ewidencyjno-księgowym  SAPR3.  W wyniku  przeprowadzonych  badań  dokonano  analizy porównawczej pomiędzy układami kosztów robót technologicznych w technicznym koszcie wytworzenia. W  rezultacie  przeprowadzonej  analizy  ustalono,  że  w latach   2000–2017  struktura  kosztów  wg  układu stanowiskowego  ulegała  zmianom.  Na  zmiany  wpływ  miały  warunki  organizacyjno-techniczne   oraz geologiczno-górnicze.  Analiza  kosztów  pozwala  wskazać  kierunki  doskonalenia  działalności  podmiotu w przyszłości.  Podstawowa  działalność  operacyjna  zakładów  górniczych  koncentruje  się  na  wydobyciu.  Ze względu  na  wydobycie  miedzi  w obszarach  koncesyjnych  podjęto  również  próbę  odpowiedzi  na  pytanie dotyczące znaczenia ponoszonych kosztów w zakładach górniczych KGHM Polska Miedź SA.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wstępne wyniki badania budowy i właściwości osuwiska metodą interferometrii sejsmicznej z wykorzystaniem wysokoczęstotliwościowego szumu sejsmicznego

Interferometria sejsmiczna jest metodą pozwalającą na wykorzystanie szumu sejsmicznego w interpretacji obrazu sejsmicznego ośrodka geologicznego. Autorzy podjęli się zadania przetestowania możliwości zastosowania tej metody do analizy budowy i właściwości osuwiska, które typowo od strony badań sejsmicznych jest realizowane za pomocą sejsmicznego profilowania refrakcyjnego i wielokanałowej analizy fal powierzchniowych MASW.
Osuwisko Just-Tęgoborze jest aktywnym osuwiskiem, które bezpośrednio zagraża zarówno budynkom mieszkalno-gospodarczym, jak i infrastrukturze drogowej. Droga przebiegająca przez teren osuwiska jest drogą krajową nr 75 o dużym natężeniu ruchu kołowego. W wyniku działania ruchów osuwiskowych ulega ona ciągłemu niszczeniu i istnieje zagrożenie ograniczenia jej przejezdności w przypadku osunięcia się dużej objętości mas skalno-gruntowych. Przez fragment osuwiska, przez który przebiega droga krajowa, przeprowadzono badania sejsmiczne innowacyjną metodą interferometrii sejsmicznej w celu rozpoznania ośrodka geologicznego. Pomiary metodą interferometrii sejsmicznej zostały przeprowadzone w wersji pasywnej, w której rejestrowano szum sejsmiczny pochodzący od przejeżdżających pojazdów za pomocą sejsmometrów Güralp CMG-6TD. Zapisy amplitudy pionowej składowej prędkości drgań sejsmicznych zostały poddane procedurom przetwarzania i interpretacji, w wyniku których otrzymano przekrój sejsmiczny pola prędkości fali poprzecznej. Głębokość rozpoznania ośrodka geologicznego wyniosła około 25 metrów. W wyniku analizy otrzymanego przekroju sejsmicznego i odniesienia wyników do przekroju geologiczno-inżynierskiego badanego rejonu, wydzielono trzy warstwy sejsmiczne o różnych zakresach prędkości fali poprzecznej. Warstwy leżące najbliżej powierzchni terenu o najmniejszych wartościach prędkości fali poprzecznej, można korelować z czwartorzędowymi utworami koluwialnymi gliniastymi i skalno-zwietrzelinowymi. W środkowej części profilu, w warstwie najbliżej powierzchni, zaobserwowano strefę o obniżonych wartościach prędkości fali poprzecznej, co najprawdopodobniej jest związane z wysokim zawodnieniem gruntu obserwowanym na powierzchni terenu w tej części profilu badawczego. Granica sejsmiczna z warstwą o największych prędkościach fali poprzecznej znajduje się na głębokości 10-15 metrów. Warstwa ta została skorelowana z mniej zwietrzałymi utworami fliszowymi podłoża osuwiska. Strop tej warstwy może być jedną z powierzchni poślizgu osuwiska. Planowana jest kontynuacja badań w celu śledzenia zmian w ośrodku geologicznym i czasoprzestrzennej oceny ruchu osuwiskowego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Numeryczna analiza stateczności skarp i zboczy z wykorzystaniem metody zbiorów losowych

W artykule omówiono zagadnienie dotyczące poprawy wiarygodności analizy stateczności skarp i zboczy w wyniku zastosowania metody zbiorów losowych w doborze parametrów fizyczno-mechanicznych. W praktyce inżynierskiej do analiz stateczności skarp i zboczy, przyjmuje się uśrednione wartości parametrów lub wartości najbardziej niekorzystne. Rozwiązanie takie nie jest korzystne, gdyż może prowadzić do niewłaściwego zaprojektowania konstrukcji zabezpieczenia osuwiska. Naturalna zmienność parametrów charakteryzujących ośrodek geologiczny, a zwłaszcza utworów fliszowych, oraz błędy ich oznaczenia, wskazują na potrzebę analizy zakresów ich wartości. Umożliwia to metoda zbiorów losowych, coraz szerzej wykorzystywana w rozwiązywaniu zadań geoinżynierskich. W artykule scharakteryzowano podstawy teoretyczne metody zbiorów losowych. Opracowano algorytm obliczeniowy z uwzględnieniem numerycznej analizy stateczności metodą różnic skończonych. Przedstawiono przykład analizy stateczności zbocza zbudowanego z utworów fliszu karpackiego, położonego w pobliżu zbiornika Świnna Poręba. Otrzymane wyniki różnią się od wyników obliczeń bazujących na parametrach średnich i wskazują na ich większą przydatność dla konstruktora budowlanego. W podsumowaniu podkreślono zalety i ograniczenia numerycznej analizy stateczności z wykorzystaniem metody zbiorów losowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przegląd metod oznaczania i szacowania zasobów germanu w polskich złożach węgla kamiennego

W artykule przedstawiono dotychczas stosowane metody oznaczania i szacowania zasobów germanu oraz innych pierwiastków śladowych występujących w polskich złożach węgla kamiennego. Analiza opracowań publikowanych pozwoliła przedstawić prawidłowości występowania stref z podwyższoną zawartością germanu. Zwrócono uwagę na mankamenty w opisie opróbowania w dotychczasowych publikacjach. Zaproponowano wykorzystanie do szacowania zasobów pierwiastków krytycznych wcześniej niestosowanych do tego celu metod geostatystycznych. Przedstawiono planowany przebieg procesu badania germanu dla potrzeb szacowania jego zawartości i zasobów.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polityka energetyczna Polski – nowe wyzwania

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia z projektu Polityki energetycznej Polski do 2040 roku. Spośród wielu zagadnień autorzy wybrali te, które uznali za najbardziej rewolucyjne. Przede wszystkim należy zrestrukturyzować Krajowy System Elektroenergetyczny, aby sprostał wyzwaniom zmieniającego się otoczenia, był przystosowany do zwiększającego się zapotrzebowania na energię elektryczną, a jednocześnie jak najmniej oddziaływał na środowisko przyrodnicze. Cele te można osiągnąć poprzez reformy zmierzające do zmniejszenia znaczenia węgla w miksie energetycznym i rozwój odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza energetyki wiatrowej na morzu. Kolejnymi zadaniami są rozwój elektromobilności, umożliwiający zmniejszenie zanieczyszczenia powodowanego przez transport, oraz, w dalszej perspektywie, po 2030 roku, rozwój energetyki jądrowej w miejsce wycofywanych mocy węglowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Struktura zaopatrzenia Polski w produkty rafinacji ropy naftowej w latach 2004–2014

Gospodarka Polski w głównej mierze bazuje na paliwach kopalnych. Najważniejszym nośnikiem energii pierwotnej jest węgiel, chociaż jego udział w krajowym bilansie paliwowo-energetycznym rokrocznie maleje. Drugim, pod względem zużycia, surowcem energetycznym jest ropa naftowa. W 2015 roku przemysł rafineryjny odnotował rekordowy wynik przerobu w wysokości 25,9 mln Mg. Rosnąca konsumpcja produktów petrochemicznych oraz wzrost mocy przerobowych krajowych rafinerii pozwoliły osiągnąć tak wysoki wynik. Uniwersalność ropy naftowej pozwala na uzyskanie produktów o różnym zastosowaniu. Należą do nich między innymi: olej napędowy, LPG i etan, paliwo lotnicze, benzyna silnikowa, oleje bazowe do wytwarzania środków smarnych, asfalty, woski naftowe. W artykule przedstawione zostały zmiany, jakie zaszły w strukturze krajowego zużycia oleju napędowego, LPG i etanu, benzyn silnikowych oraz paliw lotniczych w latach 2004 − 2014. Analizie poddano produkcję krajową, import oraz eksport. Konsumpcja oleju napędowego, LPG i etanu oraz paliwa lotniczego wzrosła w rozważanym okresie. Zmalało natomiast zużycie całkowite benzyn silnikowych. Analogicznie nastąpiły zmiany w produkcji krajowej. Wolumen importu zmniejszył się, a eksportu wzrósł dla każdego z przedstawianych produktów rafinacji ropy naftowej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rola kartelu OPEC na współczesnym rynku ropy naftowej

W artykule zwrócono uwagę na rolę, jaką dzisiaj pełni Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) na rynku ropy naftowej. Przeanalizowano przyczyny i skutki podejmowanych przez nią działań. Przedstawiono także rolę Rosji, jaką może ona odegrać w Organizacji jako jej potencjalny członek. Od początku latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, znaczenie Organizacji dla rynku ropy naftowej systematycznie malało. Dzisiaj, pomimo że kraje OPEC nadal mają wpływ na podaż i ceny ropy, to jednak nie są w stanie ich kontrolować. Związane to jest z ewolucją rynku ropy, wewnętrzną sytuacją Organizacji oraz zmianami uwarunkowań w jakich kartel funkcjonuje. Obecnie OPEC - pomimo podejmowania pewnych działań asekuracyjnych - boryka się z wieloma trudnościami, które znacznie ją osłabiły, degradując jej wpływ na rynek ropy. Zaliczyć do nich można: malejący udział zasobów ropy naftowej krajów OPEC w globalnych zasobach surowca, malejący udział podaży krajów OPEC w globalnej podaży surowca, rozłam w Organizacji, notoryczne przekraczanie limitów produkcji przez kraje OPEC, wzrost znaczenia rynków terminowych ropy naftowej, zmniejszające się zasoby wolnych mocy produkcyjnych w krajach kartelu, niekonsekwencja działań Organizacji i spadająca wiarygodność oraz wysokie uzależnienie budżetu państw OPEC od wpływów z tytułu sprzedaży ropy naftowej, a także niestabilna sytuacja społeczno-polityczna w tych państwach.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ skali produkcji na opłacalność eksportu węgla kamiennego

Artykuł podejmuje problem wpływu skali produkcji na efektywność eksportu węgla i zwiększania poziomu produkcji. Z efektem skali powiązano postacie funkcji kosztów, stanowiąc formalną podstawę do ich estymowania na podstawie danych kopalń. Oszacowano funkcje liniowe, jako że postać wielomianu trzeciego stopnia, wskazywania w teorii mikroekonomii, nie jest możliwa do oszacowania z powodu braku danych o silnie zróżnicowanym poziomie produkcji. W celu estymacji równań kosztów dla poszczególnych kopalń posłużono się danymi historycznymi z lat 1991-1994, co było podyktowane dostępnością odpowiedniego materiału statystycznego. Uzyskane parametry funkcji posłużyły do oszacowania kosztu krańcowego. Jego porównanie z cenami jest podstawą do dyskusji o zakresie opłacalności eksportu węgla i zwiększania poziomu produkcji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Eksperymentalne badania położenia nieciągłości, pustek i stref rozluźnień w górotworze za pomocą georadaru otworowego

W pracy omówiono wyniki eksperymentów mających na celu ocenę efektywności rozpoznania położenia nieciągłości oraz pustek i stref rozluźnień w górotworze za pomocą georadaru otworowego. Do badań wykorzystano georadar otworowy szwedzkiej firmy Mala GeoScience AB z antenami o częstotliwości 100 MHz. Badania rozpoznania położenia uskoku w pokładzie węgla przeprowadzono w warunkach dołowych w jednym z wyrobisk górniczych KWK Marcel. Badania rozpoznania położenia pustek i stref rozluźnień przeprowadzono na terenie pogórniczym płytkiej eksploatacji rud cynku i ołowiu w niecce bytomskiej koło Piekar Śląskich. Pokazano zalety i ograniczenia przeprowadzonego rozpoznania za pomocą georadaru otworowego. Uzyskane wyniki są obiecujące i zachęcają do zaprojektowania dalszych badań w zróżnicowanych warunkach geologiczno-górniczych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wytrzymałość doraźna i odkształcenie niszczące w laboratoryjnych badaniach soli kamiennej

W pracy omówiono dwa kryteria wytrzymałościowe stosowane dla soli kamiennej, polegające na określeniu dopuszczalnej wartości maksymalnych naprężeń głównych i maksymalnych odkształceń głównych w zależności od wartości najmniejszego naprężenia głównego. Bazę doświadczalną stanowiły wyniki badań jedno- i trójosiowego konwencjonalnego ściskania uzyskane podczas badań rdzeni z nowo budowanych komór w wysadzie Mogilno i komór w złożu pokładowym Mechelinki. Stwierdzono, że pomimo dużego rozrzutu wyników i różnego kształtu krzywych aproksymacyjnych rezultaty wykazują jedno charakterystyczne podobieństwo. Wyrazy wolne występujące w analizowanych wzorach są takie same dla naprężeń, jak i odkształceń. Ich wartości odpowiadają również wartości naprężeń i odkształceń niszczących podczas jednoosiowego ściskania. Choć sam efekt może być przypadkowy i powinien być potwierdzony innymi rodzajami testów to wskazuje na dużą przydatność omawianych kryteriów do oceny stateczności wyrobisk górniczych wykonanych w złożach soli.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Rozwój Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA

W artykule przedstawiono możliwości rozwoju Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA opartego na posiadanych złożach węgla koksowego doskonałej jakości oraz docelowy model biznesowy polegający na utworzeniu Grupy Kapitałowej JSW SA. Omówiono główne cele strategiczne Spółki, których realizacja zapewni umocnienie wiodącej pozycji na rynku węgla koksowego w Europie oraz efektywne funkcjonowanie w długim okresie czasu. Przedstawiono rozwój bazy zasobowej i strategię produkcyjną z uwzględnieniem znacznego powiększenia udostępnionej bazy o nowe pokłady oraz optymalne wykorzystanie zasobów w złożach koncesyjnych czynnych kopalń. Założono wzrost rentowności oraz bezpieczny poziom płynności finansowej wynikający z prognozy popytu i możliwości uzyskania korzystnych cen przy sprzedaży węgla o parametrach odpowiadających wymaganiom klienta. W strategii inwestycyjnej przedstawiono wielkość i strukturę nakładów inwestycyjnych planowanych do wydatkowania do roku 2030. Artykuł pokazuje docelowy kształt i strukturę Grupy Kapitałowej JSW SA, której dokończenie stworzy silną firmę o ugruntowanej pozycji na międzynarodowych rynkach. Artykuł został przygotowany na podstawie "Strategii rozwoju zakładów Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA na lata 2010-2030".

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wiercenia kierunkowe jako nowe narzędzie do rozpoznawania zaburzeń geologicznych w pokładach węgla kamiennego

Rozpoznanie złóż prowadzi się za pomocą otworów wiertniczych, poprzez wykorzystanie metod geofizycznych oraz wykonując badawcze wyrobiska górnicze. W światowym górnictwie węgla kamiennego jedną z podstawowych metod wyprzedzającego rozpoznania jest metoda oparta na technice sejsmicznej. Jej skuteczność w polskich kopalniach jest jednak niska, wobec tego nie może stanowić podstawy do projektowania eksploatacji.
Innowacyjnym sposobem szczegółowego rozpoznania zalegania pokładu węgla, jak również występujących w nim zaburzeń geologicznych (uskoków, wymyć, ścienień), mogą być wiercenia kierunkowe wykonywane z istniejących wyrobisk górniczych. Polegają one na wierceniu otworów za pomocą urządzeń pozwalających na pomiar trajektorii otworu podczas wiercenia oraz zmianę kierunku wiercenia stosownie do zadanej trajektorii. Dzięki temu można precyzyjnie określić miejsce występowania zaburzenia, jego zasięg lub wielkość. Wiercenia kierunkowe z wyrobisk górniczych powszechnie stosowane są w kopalniach australijskich i chińskich. W polskim górnictwie, ze względu na brak urządzeń posiadających certyfikaty do pracy w wyrobiskach podziemnych, metoda ta nie była dotychczas wykorzystywana. Pierwsze tego typu urządzenie, posiadające wymagane certyfikaty, zakupiła JSW SA. Aktualnie prowadzone są szkolenia załogi i testy urządzenia.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Geneza, formy występowania i zawartość chloru w węglu kamiennym

W artykule przedstawiono chlor jako niepożądany składnik węgla zarówno podczas jego spalania, jak i w przypadku wykorzystywania go do procesów koksowniczych. Omówiono źródła tego pierwiastka w węglu oraz formy jego występowania. Przedstawiono także zawartości chloru w węglach występujących w różnych światowych złożach, między innymi w takich krajach jak Australia, Stany Zjednoczone, Kanada, Republika Południowej Afryki i inne. Omówiono problem korozji chlorkowej i poparto tekst licznymi równaniami chemicznymi, a na wykresie przedstawiono rozkład zawartości chloru jako wskaźnika skłonności do szlakowania.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka