rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
O granicach dyskursywnych pojęć: edukacja seksualna i wychowanie seksualne

Dla współczesnych demokracji liberalnych charakterystyczne jest prowadzenie sporów dotyczących sposobów realizacji praktyk kształcenia, odnoszących się do seksualności. W kontekście tematyki tego artykułu za znaczące można uznać opatrzenie „stosowną” nazwą zajęć odnoszących się do płciowości oraz to, jakie znaczenia są nadawane terminologii przyjętej dla praktyki przekazu wiedzy, kształtowania umiejętności i postaw wobec płciowości. Pretekstem do omówionych analiz stało się umieszczenie w nowej wersji podstawy programowej przedmiotu: „wychowanie do życia w rodzinie”, przeznaczonej dla uczniów i uczennic klas 4–8 szkoły podstawowej, zapisu: „[uczeń] potrafi wymienić różnice pomiędzy edukacją a wychowaniem seksualnym” oraz „[uczeń] potrafi scharakteryzować i ocenić różne odniesienia do seksualności: permisywne, relatywne i normatywne”. Przyjęłam, że obecna w tych zapisach potrzeba zapoznania uczniów oraz uczennic ze znaczeniami nadawanymi wychowaniu seksualnemu oraz edukacji seksualnej wynika z chęci ustanowienia wyraźnych granic pomiędzy w określony sposób wartościowanymi praktykami edukacyjnymi odnoszącymi się do seksualności. Takie ujęcie pozwala na wstępne wyróżnienie dwóch zróżnicowanych perspektyw. W niniejszym tekście zostaną one skonfrontowane z dyskursywnym ujęciem edukacji seksualnej, a wraz z nim – z wielością i różnorodnością podejść konstruowanych w odmiennych kontekstach kulturowych.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Intymność edukacyjnego spotkania w Teatrze Telewizji

Ponowoczesne życie niesie konieczność funkcjonowania w sytuacji nieustannej zmiany, która pozostawia ślady w przestrzeni kultury, również w sferze społecznego komunikowania. Niezbędne wydaje się zatem wzbudzenie w sobie otwartości na odczytywanie kultury w nowy, głębszy sposób, z uwzględnieniem konfrontacji jednostki i wspólnoty z tym, co jest obce, nieoswojone, transgresyjne. To poszukiwanie źródeł głębszej refleksji na temat tożsamości człowieka dorosłego w ponowoczesnej kulturze oznacza także otwarcie myślenia andragogicznego. Warto w tym kontekście uruchomić edukacyjny wymiar Teatru Telewizji jako miejsca zabierania głosu znaczącego. W teatrze człowiek ma szansę przyjrzeć się sobie z dystansu, by na nowo odnaleźć własne korzenie, ujawnić ukryte pragnienia czy sprzeczne impulsy. Celem generowanej przez spektakl teatralny autorefleksji jest budzenie rozwojowego niepokoju.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Tutor w cyberświecie – lampa i lustro

Celem prezentowanego artykułu jest określenie roli i znaczenia tutorów w nauczaniu na odległość, a przede wszystkim w e-learnigu. Analiza literatury przedmiotu pokazuje, że o efektywności tej formy nauczania decyduje nie tylko dostęp do odpowiedniego sprzętu i oprogramowania, ale także czynnik ludzki. Dotyczy to interakcji między uczestnikami zajęć, jak również rozpoznania ich potrzeb, motywacji i monitoringu, za co najefektywniej może odpowiadać człowiek (human tutor), a nie maszyna. Tutor, jako towarzysz, przewodnik, opiekun merytoryczny czy personalny – nawet jeśli jest cyfrowym imigrantem – tworząc dobrą relację z podopiecznymi, staje się dla nich lampą i lustrem, oświetlając bezpieczną drogę, pokazując przebyty dystans, łączy światy. Doświadczenie tego typu wsparcia, obecne choćby na Uniwersytecie Otwartym, może być dostępne w coraz większym stopniu dla polskich uczniów bądź studentów. Ma to związek z procesem wdrażania tutoringu w polskim systemie oświaty oraz szkolnictwa wyższego, który stał się przedmiotem obserwacji naukowych autorki.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Temporalny język procesu grupowego. Strukturalizacja czasu uczniów a dynamika klasy

Klasa szkolna jest dynamiczną i wewnętrznie złożoną strukturą. Jest to jedna z podstawowych grup społecznych, w których uczestniczy młody człowiek. Z tego względu zjawiska, które mają miejsce w tej strukturze są niezwykle istotne dla rozwoju dzieci i młodzieży. Proces konstytuowania się klasy nigdy nie jest czymś dokonanym. Struktura ta jest w ciągłym procesie stawania się. Klasa szkolna podlega tym samym prawom dynamiki, co każda grupa, włączając w to także fazowość rozwoju. W niniejszym tekście przeanalizowano cztery etapy rozwoju klasy szkolnej z punktu widzenia strukturalizacji czasu w analizie transakcyjnej. W tym celu posłużono się techniką ankiety realizowaną w liceum ogólnokształcącym. Artykuł jest próbą wyłonienia cech charakterystycznych strukturalizacji czasu licealistów w poszczególnych fazach rozwoju grupy – klasy szkolnej. Aby móc analizować każdą z faz, posłużono się modelem panelu – dane zbierane były cztery razy w ramach roku szkolnego, za każdym razem badano tych samych uczniów, używając tego samego kwestionariusza. Tekst jest także próbą zwrócenia uwagi na możliwość wykorzystania analizy transakcyjnej do eksploracji fenomenów, zjawisk i procesów mających miejsce w rzeczywistości edukacyjnej.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Porozumiewanie się w językach obcych jako wyzwanie dla uczestnictwa młodzieży akademickiej w zagranicznej mobilności edukacyjnej

W artykule analizie poddano relacje między kompetencjami językowymi a wybranymi zjawiskami i procesami typowymi dla społeczeństwa mobilnego. Na podstawie diagnoz stawianych przez badaczy współczesnych społeczeństw i ich kultur można uznać, że mobilność stanowi jedną z podstawowych wartości, a kompetencje w zakresie porozumiewania się w językach obcych są jednymi z kluczowych dla osiągania dobrostanu obywateli. Dotyczy to także szkolnictwa wyższego, czego wyrazem jest wzrost internacjonalizacji, w tym zagranicznej mobilności edukacyjnej studentek i studentów. Celem tekstu jest analiza znaczenia kompetencji w zakresie komunikowania się w językach obcych jako potencjalnego wyzwania dla mobilności edukacyjnej. Empiryczną egzemplifikację stanowią tu rezultaty badań pilotażowych (N = 92) nad postawami młodzieży akademickiej wobec uczestnictwa (wymiany studenckiej) w programie Erasmus+. Badania przeprowadzono w 2017 roku na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu. Postawiono w nich tezę o ambiwalencji w ustosunkowaniu do zagranicznej mobilności edukacyjnej. Uczestnictwo w zajęciach w języku obcym oraz polepszenie jego znajomości są przez zdecydowaną większość badanych postrzegane jako korzyści z uczestnictwa w programie Erasmus+. Jednocześnie brak kompetencji językowych do uczestnictwa w zajęciach jest uznawany za istotne zagrożenie związane z mobilnością zagraniczną.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Edukacja dla zrównoważonego rozwoju (EZR) w opinii nauczycieli klas 1–3

Szybki postęp, jaki pojawił się w XX wieku, przyniósł nie tylko intensywny rozwój gospodarczy i społeczny, ale także liczne zagrożenia, z silnym potencjałem traumatogennym, wywierającym wpływ nie tylko na społeczeństwo, ale także na każdego człowieka z osobna, m.in.: wysokie bezrobocie, zróżnicowanie społeczne, degradację środowiska, destabilizację systemów, relatywizację i deprecjację wartości itd. Pojawiła się konieczność szerszej debaty nad przyszłością ludzkości i dziedzictwem, jakie pozostawiamy przyszłym pokoleniom. Zmiana społeczna, którą obserwujemy, w rzeczywistości dotyczy także przeobrażeń zachodzących w naszych rodzinach i w systemie edukacji. Konieczne jest nowe spojrzenie na całokształt edukacji, kształcenie człowieka otwartego, świadomego, krytycznego, ale i twórczego, dla którego dobro drugiego człowieka, szacunek do tego, co mamy wokół, jest kwestią priorytetową. Takie kształcenie wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rozwoju. W artykule podejmujemy próbę zbadania opinii nauczycieli na temat zrównoważonego rozwoju. Zdajemy sobie sprawę, że grupa jest niewielka, niemniej mamy nadzieję, że będzie przyczynkiem do dalszych eksploracji badawczych na ten temat.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Rockowe narracje przestrzenią odkrywania i rozumienia samego siebie. Ku zrównoważonemu rozwojowi

Artykuł jest głosem w dyskusji skoncentrowanej wokół edukowania przez rockowe ekspresje. Publikacja ma na celu zapoznanie Czytelnika z określoną propozycją edukacyjną, pokazanie, że muzyka rockowa kryje w sobie edukacyjny potencjał, a nie tylko angażuje konsumpcyjnie – na komercyjnych zasadach (jak chcą niektórzy), oraz włączenie Czytelnika w dyskusję nad zaprezentowanym sposobem bycia edukacji. Tekst jest również zaproszeniem do interpretacji własnej przedstawionych w artykule prac studentów Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, w których uzewnętrznili oni edukacyjne sensy rockowych ekspresji. W moim przekonaniu prezentowany sposób bycia edukacji nie tylko pozwala na włączenie młodych ludzi w pedagogiczną autokreację, ale także pozwala nauczycielom na doświadczanie wraz nimi tej niecodziennej wędrówki, wędrówki inspirującej do autorefleksji, odkrywania samego siebie, do ruchu ku „byciu czymś więcej”, „ku zrównoważonemu rozwojowi”. Świadome zgłębianie tej rockowej przestrzeni, poszukiwanie jej edukacyjnych sił, zaangażowana peregrynacja jej zakątków sprawia, że człowiek przestaje być li tylko obserwatorem, a staje się uczestnikiem, „interpretatorem doświadczenia”, interpretatorem tekstów kultury (wydarzeń, zjawisk, wytworów itp.). Odkrywanie owego muzycznego świata w ramach edukacyjnych spotkań ma więc sens. Pozostawione w artykule przestrzenie niedookreślone, kwestie otwarte, niedokończone, czy też nierozstrzygnięte mają zagadywać, zachęcać do zadawania pytań, w szerszym, filozoficznym kontekście.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Metoda eksperymentu w szacowaniu efektów projektu edukacyjnego

Praktyka pedagogiczna jest dziedziną, w której zawsze będą pojawiać się pytania o nowe możliwości oddziaływań edukacyjnych. Innowatyka pedagogiczna wspiera się na założeniach eksperymentalnych, a przy szacowaniu efektów innowacyjnych projektów edukacyjnych warto sięgać po bardziej rozbudowane plany niż klasyczny eksperyment. W artykule przedstawiono uwagi metodologiczne związane z wykorzystaniem metody eksperymentu w praktyce pedagogicznej oraz przykład szacowania efektu projektu dydaktycznego w planie dwuczynnikowej analizy wariancji ANOVA, umożliwiającej badanie wpływu interakcji czynników na szacowaną zmienną.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Transgresje w biograficznych doświadczeniach wybitnych pedagogów – Marii Montessori i Janusza Korczaka

Transgresje to czynności innowacyjne i twórcze. Pozwalają człowiekowi wychodzić poza granice dotychczasowego funkcjonowania, a więc zdobywać nowe obszary działania lub tworzyć nowe wartości. Motywacją specyficzną dla transgresji jest motywacja hubrystyczna. Artykuł analizuje doświadczenia biograficzne wybitnych pedagogów – Marii Montessori i Janusza Korczaka. Maria Montessori to włoska lekarka, twórczyni systemu wychowania i pedagogiki Montessori, opartej na potrzebach dziecka. Transgresyjna biografia Janusza Korczaka dotyczy lekarza, pedagoga, pisarza, publicysty, wizjonera. Biografie zawierają różne przestrzenie działań transgresyjnych: osobistych, zawodowych, społecznych, twórczych, literackich. Odnoszą się one koncepcji wychowania, metod pracy pedagogicznej z dzieckiem. Biografie ukazują dokonania wybitnych pedagogów zawierające nieprzemijające wartości.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Nowe koncepcje i modele całożyciowego poradnictwa kariery. Możliwości i ograniczenia

Współczesna rzeczywistość skomplikowała życie człowieka. Nie w każdej sytuacji jest on w stanie samodzielnie sobie poradzić. W trudnej postmodernistycznej rzeczywistości XXI wieku na znaczeniu zyskują więc różne działania pomocowe i interwencyjne. Zalicza się do nich m.in. całożyciowe poradnictwo kariery. Nowy model życia człowieka spowodował jednak potrzebę wypracowania nowych modeli, również w poradnictwie. Tego z pewnością niełatwego wyzwania podejmuje się wielu badaczy wywodzących się z różnych dziedzin nauki. Pierwsze nowoczesne teorie poradnictwa kariery M. Savickasa i J. Guicharda zostały wypracowane na początku XXI wieku i opierają się na modelu konstrukcji życia Life Design. Pojawiają się jednak wątpliwości, czy mogą być wykorzystane w pracy z młodzieżą szkolną.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Dryfujemy w stronę niezrównoważonego rozwoju

Od dawna teorię zrównoważonego rozwoju uważa się za pryncypialną dla istnienia świata. Zwykle postrzegana jest ona w perspektywie społeczno-kulturalnej, środowiskowej i ekonomicznej. Na tym tle mówi się też o potrzebie integralnego rozwoju osobowości człowieka. Niestety, staje się on coraz bardziej niemożliwy, na co wskazuje autorka tekstu. Nietrudno zauważyć, że jesteśmy świadkami wirtualnego szaleństwa, które odziera istotę ludzką z jej człowieczeństwa. Pędzimy w kierunku nowych technologii, nabieramy coraz większych umiejętności zdobywania informacji, korzystania z nowinek technologicznych, nie dostrzegając obok siebie drugiego człowieka. Zawężeniu ulegają kontakty interpersonalne, które w największym stopniu kształtują naszą duchowość. Dokonujemy coraz śmielej podboju świata wirtualnego, izolując się od realnie otaczającej nas rzeczywistości, a to nie sprzyja znów zrównoważonemu rozwojowi człowieka.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
O potrzebie refleksji nad polskim językiem migowym jako przedmiotem nauczania i uczenia się

Celem artykułu jest wskazanie nowego obszaru dla refleksji i eksploracji naukowej, jakim jest nauczanie i uczenie się polskiego języka migowego. Wiedza z tego zakresu jest nieustannie rozwijana poprzez działalność nauczycieli w praktyce edukacyjnej podczas różnego rodzaju szkoleń, kursów, lektoratów i innych form kształcenia. Konstruowana wiedza praktyczna może być poprzez pracę badawczą przekształcana w wiedzę o charakterze naukowym i skupiana w ramach jednego obszaru (subdyscypliny?) dydaktyki języka migowego

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
W poszukiwaniu szczęśliwego twórcy – cechy osobowości transgresyjnej a zadowolenie młodzieży z życia

Celem niniejszego artykułu jest analiza psychotransgresyjnej koncepcji człowieka jako nowej płaszczyzny rozważań w zakresie oddziaływań edukacyjno-wychowawczych oraz jej związków z przeżywaniem zadowolenia z życia, a także prezentacja wyników badań pilotażowych dotyczących związków między wybranymi cechami osobowości powiązanymi z zachowaniami transgresyjnymi a zadowoleniem z życia. Założono, że osoby życiowo aktywne, skłonne do podejmowania działań transgresyjnych będą wykazywały wyższy poziom zadowolenia z życia w porównaniu z osobami niepodejmującymi takich działań. W omawianych badaniach analizowano zależność między zadowoleniem z życia a ekstrawersją, skłonnością do ryzyka i nadzieją na sukces – cechami wspierającymi tendencję do zachowań transgresyjnych. Uzyskane rezultaty wykazały pozytywne korelacje zadowolenia z życia z ekstrawersją i nadzieją na sukces, częściowo potwierdzając postawioną hipotezę.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Młodzież wobec przemian kultury pisma – kompetencja tekstotwórcza nastolatków w świetle badań własnych

Umiejętność obcowania z tekstem pisanym stanowi klucz do uczestnictwa w kulturze, umożliwia korzystanie z dorobku określonej społeczności oraz ułatwia przejście do języka abstrakcji i symbolicznego ujęcia rzeczywistości. Nabycie tej sprawności ma swoje konsekwencje poznawcze, społeczne i kulturowe. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytania: w jakim stopniu młodzież opanowała umiejętność konstruowania tekstów? Jaka jest kompetencja tekstotwórcza nastolatków? Odpowiedzi udzielono na podstawie badania prac pisemnych uczniów kończących obowiązkowy jednolity etap edukacji szkolnej. Analizowane teksty ujawniają różnorodne trudności uczniów w zakresie tworzenia przez nich tekstu pisanego. Młodzież ma kłopot z kompozycją, spójnością, logiką, stylem wypowiedzi oraz poprawnością językową. Prezentowany poziom kompetencji uczniów w zakresie obcowania z tekstami pisanymi może znacząco utrudnić twórcze uczestnictwo młodzieży w kulturze pisma.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Bariery w podejmowaniu studiów telematycznych

Opracowanie podejmuje tematykę kształcenia przez Internet. Przybliża termin i rozumienie pojęć związanych z kształceniem on-line. Pokazuje, jak zjawisko e-nauczania ewoluowało w minionych czasach. Przedstawia podział e-learningu na kategorie, uwzględniające wykorzystanie nowych technologii. Sygnalizuje temat weryﬁ kacji wiedzy studenckiej oraz sposób badania efektywności kształcenia opartej na e-nauczaniu. Pokazuje, jakie problemy występują w trakcie tego procesu. Udziela m.in. odpowiedzi na pytanie dotyczące wad tej formy nauczania oraz przyczyn utrudniających rozwój e-nauki w Polsce. W artykule zaproponowano, jak konkurować inaczej lub lepiej z innymi uczelniami, włączając e-learning w system kształcenia.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Gwara a tożsamość kulturowa przedszkolaków – na przykładzie placówek przedszkolnych z terenu województwa warmińsko-mazurskiego

W artykule poruszyłam problem kształtowania tożsamości kulturowej poprzez działania edukacyjne przedszkoli samorządowych z terenu województwa warmińsko-mazurskiego. Przedstawiłam formy wykorzystania gwary warmińskiej i mazurskiej w pracy przedszkoli. Treści zamieszczone w pracy są wynikiem analizy statutów, koncepcji pracy oraz rocznych planów pracy przedszkoli z Warmii i Mazur za lata 2012–2017. W badaniach posłużyłam się strategią jakościową, metodą zbierania danych w postaci przeszukiwania źródeł wtórnych. Dokonałam analizy materiałów pochodzących ze 100 placówek samorządowych, narosłych w toku ich działalności w latach 2012–2017. Źródła pochodzą przede wszystkim z powiatu olsztyńskiego oraz częściowo z mrągowskiego i giżyckiego. Działania edukacyjne prowadzone przy wykorzystaniu gwary warmińskiej i mazurskiej prowadzą do kształtowania tożsamości kulturowej wśród przedszkolaków poprzez zakorzenienie terytorialne, historyczne i kulturowe.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Nowe media w rzeczywistości szkolnej – rewolucja, ewolucja czy regresja

Przełom XX i XXI w. to okres błyskawicznego rozwoju i ekspansji tzw. nowych mediów. Pod pojęciem tym rozumie się w chwili obecnej przede wszystkim komputery i Internet. Te osiągnięcia współczesnej techniki mają niezwykle istotny wpływ na niemal każdą dziedzinę ludzkiego funkcjonowania, począwszy od rozrywki, przez pracę i komunikowanie się, do handlu, bankowości i edukacji. Nawet gdyby dydaktyka ogólna nie zajęła się nowymi mediami i nie dostrzegła ich obecności w życiu człowieka, to i tak jakość procesu nauczania i uczenia się zmienią się ze względu na łatwiejszy dostęp do informacji oraz możliwość jej wymiany na bardzo szeroką skalę. Dlatego też badacze przykładają do tego problemu coraz większą wagę. Niestety, wnioski płynące z podejmowanych do tej pory analiz empirycznych oraz teoretycznych dalekie są od jednoznaczności. Tymczasem od tego, jak podejdziemy do obecności nowych mediów w edukacji, zależy w znacznej mierze odpowiedź na zawarte w tytule niniejszego opracowania pytanie. Czy zmiany w procesie kształcenia spowodowane wprowadzeniem nowych środków technicznych spowodują radykalne, rewolucyjne zmiany w jego jakości? A może zmiany te będą stopniowe i łagodne (zgodne z deﬁnicją ewolucji)? A może przez niewłaściwe podejście do problematyki relacji człowieka z nowymi mediami będziemy świadkami regresji – obniżenia jakości nauczania i uczenia się? Tym właśnie problemom poświęcone zostało niniejsze opracowanie. Współczesna dydaktyka musi zajmować się procesem komputeryzacji kształcenia, pisać o tym i badać potencjalne możliwości, korzyści i zagrożenia związane z analizowanym zjawiskiem. Opracowania takie powinny powstawać na wielu płaszczyznach, ale niewątpliwie dydaktyka ogólna i jej podstawy powinny pełnić w nich wiodącą rolę.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Gadki o gatkach… Zagadnienie wykorzystywania seksualnego dzieci w dyskursach kampanii społecznych „Zły dotyk” i „Gadki”

Wykorzystywanie seksualne dzieci to doświadczenie, które niesie za sobą wielowymiarowe i dramatyczne konsekwencje. Jednym z narzędzi przeciwdziałania temu zjawisku są kampanie społeczne. W ciągu ostatniego dwudziestolecia w Polsce, w przestrzeni medialnej pojawiły się dwie: „Zły dotyk” (1. edycja: 2002 r., 2. edycja: 2010 r.) i „Gadki” (2015 r.). Na potrzeby tego tekstu przyjrzałyśmy się temu, jak w dyskursie tych kampanii, w komunikatach kierowanych do dzieci opisywana jest ich seksualność postrzegana w kontekście nadużyć. Analiza treści została oparta o paradygmat interpretatywny. Konstrukcja klucza kategoryzacyjnego (zawierającego takie kategorie, jak: moment interwencji, rola dziecka i rola osoby dorosłej) była zaś wynikiem eksploracji literatury na temat zagadnienia wykorzystywania seksualnego i wstępnych analiz treści kampanii. Podjęta refleksja przyczyniła się do ukazania założeń autorów tych inicjatyw odnoszących się m.in. do wzmacniania poczucia sprawczości i podmiotowości dziecka.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Model uczenia się w okresie późnej dorosłości

W artykule opisany został model uczenia się człowieka w okresie późnej dorosłości. Model powstał w oparciu o przegląd literatury dotyczącej tematu uczenia się osób starszych, kształtowania mądrości w okresie późnej dorosłości oraz tematu pomyślnego starzenia się. W dużej mierze opiera się na teorii Petera Jarvisa, a także koncepcji mądrości autorstwa Moniki Ardelt.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia
Psychologia a buddyzm. Czego psycholodzy mogą się nauczyć od buddystów a buddyści od psychologów?

Artykuł przedstawia stanowiska psychologów, buddystów oraz psychologów-buddystów w kwestii podobieństw i różnic między metodami psychologii zachodniej i buddyzmu. Istnieją trzy zasadnicze punkty widzenia: (1) buddyzmu rozumianego jako religia nie da się pogodzić z psychologią; (2) medytacja buddyjska może stanowić uzupełnienie praktyki psychoterapeutycznej; (3) psychologia zachodnia stanowi formę buddyzmu. Ponieważ jednak psychologia (rozumiana jako terapia bądź nauka) operuje w innych wymiarach niż buddyzm będący religią, dlatego korzystanie przez buddystów z metod psychologii zachodniej i vice versa ma ograniczony charakter.

Czasopismo: Podstawy Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika, psychologia