rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Racjonalność procesu wychowania we współczesnym dyskursie pedagogicznym

CEL NAUKOWY: Celem tego artykułu jest opis i wyjaśnienie różnych możliwości rozumienia i interpretacji pojęcia „racjonalność procesu wychowania”, a także przyjrzenie się temu, co kryje się współcześnie pod pojęciem „pedagogicznego rozumu”.  PROBLEM I METODY BADAWCZE: Czy i w jakim zakresie we współczesnej debacie pedagogicznej uwzględnia się racjonalność procesu wychowania i kształcenia? W poszukiwaniu rozwiązania postawionego problemu zastosowano metodę hermeneutyczną.PROCES WYWODU: W artykule zostaną nakreślone wybrane koncepcje dotyczące racjonalności procesu wychowania człowieka, przy czym tłem rozważań będą zarówno teoretyczne ujęcia samej racjonalności ludzkich działań, jak i praktyczne odniesienia znajdujące odzwierciedlenie w procesie wychowania toczącym się w rodzinie, społeczeństwie i szkole. Przedstawiona zostanie również kategoria pedagogizmu jako represji w działaniach wychowawczych i kształceniowych. Zaprezentowany będzie spór o rolę i funkcje szkoły w społeczeństwie postkomunistycznym, które znajduje się w swoistym mentalnym klinczu pomiędzy socjalistycznymi przyzwyczajeniami a zachwytem osiągnięciami demokracji zachodniej.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Rozwój wiedzy naukowej i techniczne nowości nie prowadzą wprost do racjonalizacji ludzkich działań. Dzieje się tak, gdyż wiedza naukowa nie musi i często nie jest absolutnie pewna, zaś jednym z istotniejszych zabiegów postępu naukowego jest możliwość wątpienia, sprawdzania, a niekiedy obalania istniejących „pewników” naukowych. Miejscem dyskursu wiedzy/władzy jest także szkoła, w której (zwłaszcza w wieku XIX, ale i dziś wielokrotnie to się zdarza) pedagogizm zajął miejsce wychowania. Upominanie się demokratycznego nurtu pedagogiki o zerwanie z zasadą represji na rzecz autentyczności relacji rozumianej jak wychowanie jest potwierdzeniem tej tezy.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Na kanwie ogólnych rozważań o racjonalności procesu wychowania zaznaczona zostanie także dyskusja o wyzwaniach dla polskiej szkoły znajdującej się w tyglu kolejnej rewolucji reformatorskiej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Wartości cenione przez pracodawców na rynku pracy w ocenie studentów studiów pierwszego stopnia

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest rozpoznanie wartości, które w przekonaniu studentów pierwszego oraz ostatniego roku studiów stacjonarnych uczelni publicznej są cenione przez pracodawców na współczesnym rynku pracy.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym problemem jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie dotyczące wartości cenionych przez pracodawców na rynku pracy w odczuciu młodzieży akademickiej. W związku z tym, po analizie literatury przedmiotu, skonstruowano kwestionariusz ankiety, który – jako narzędzie badawcze – posłużył do przeprowadzenia badań własnych. W artykule wykorzystano także wyniki badań wtórnych.PROCES WYWODU: Punktem wyjścia w niniejszej publikacji jest analiza literatury przedmiotu dotyczącej rynku pracy i sytuacji młodzieży na tym rynku. Następnie ukazano potrzebę ciągłego uczenia się jednostki oraz różne aspekty pojęcia „wartości”. Końcową część opracowania stanowi przeprowadzone rozumowanie i analiza wyników badań własnych.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przedstawione wyniki badań pozwalają wskazać wykładowcom zarządzania oraz pracodawcom, jakie wartości, z perspektywy studentów, są istotne dla pracodawców na rynku pracy, a tym samym ukierunkowywać proces nauczania na kształtowanie właściwych postaw i zachowań w pracy. Badania ukazały zróżnicowane odczucia studentów wobec wartości cenionych przez pracodawców na rynku pracy. Badani studenci za największą wartość cenioną przez pracodawców na rynku pracy uznali kreatywne rozwiązywanie problemów, zaś za najmniejszą – tworzenie przestrzeni dla własnego rozwoju.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Przeprowadzony wywód pozwala sformułować ogólny wniosek, iż wartości cenione przez pracodawców w odczuciu studentów pierwszego roku studiów licencjackich różnią się nieco od opinii studentów ostatniego roku studiów licencjackich uczelni publicznej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Podręczniki szkolne do nauczania religii jako przedmiot badań socjologicznych –  rola jakościowej analizy treści

CEL NAUKOWY: Celem naukowym artykułu jest analiza badań podręczników szkolnych do nauczania religii pod kątem stosowanej w nich metodologii oraz zrozumienie specyfiki socjologicznej analizy treści w perspektywie analizy materiałów dydaktycznych.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem i metody badawcze opierają się na paradygmacie konstrukcjonizmu, który określa rzeczywistość społeczną jako „sieć znaczeń”. Analiza badań podręczników szkolnych opiera się na analizie treści publikacji zawierających wyniki badań, a problem badawczy dotyczy zrozumienia specyfiki tej techniki badawczej w odniesieniu do materiałów dydaktycznych stosowanych w nauczaniu religii.PROCES WYWODU: Proces wywodu przebiega od zarysu założeń metodologicznych, określenia specyfiki podręczników szkolnych w wymiarze funkcjonalno-strukturalnym, przez analizę badań podręczników szkolnych do nauczania religii, po przedstawienie specyfiki analizy treści skoncentrowanej na procedurach kodowania i ciągłego porównywania.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki analizy naukowej sprowadzają się do konstatacji o powierzchownym traktowaniu analizy treści podręczników szkolnych do nauczania religii oraz określenia możliwości pełniejszego wykorzystania tej techniki badawczej w badaniach z zakresu edukacji religijnej.WNIOSKI, INNOWACJE I REKOMENDACJE: Wnioski, innowacje i rekomendacje koncentrują się na sformułowaniu postulatów metodologicznych: głębszego, semantycznego i socjologicznego ujęcia analizy treści podręczników szkolnych do nauczania religii, która może się przyczynić do opartego na materiale empirycznym zrozumienia społecznego znaczenia religii.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Różnorodność i wspólnota narracji w teatrze młodzieży – studium przypadku

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest opis i analiza teatru młodzieży jako atrakcyjnej formy dialogu edukacyjnego oraz różnorodności i wspólnoty narracji osób w nim uczestniczących.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Tezą główną rozważań jest stwierdzenie, iż teatr szkolny posiada szczególną wartość w usprawnianiu i pogłębianiu procesu komunikacji międzyosobowej, jak również relacji międzypokoleniowej. Całość postępowania badawczego wywodzi się z nurtu fenomenologii i hermeneutyki. Zastosowana metoda badawcza to studium przypadku oraz metoda biograficzna z wykorzystaniem technik wywiadu i analizy dokumentów.PROCES WYWODU: Artykuł jest opisem i zarazem analizą jakościową różnorodności relacji i narracji osób uczestniczących w teatrze młodzieży. Teatrze, który powstaje, rodzi się we wspólnej kreacji wokół spraw i problemów ważnych dla młodzieży szkolnej i jej środowiska. Wprowadzone w działaniach teatralnych bodźce pozawerbalne wzbogacają możliwość porozumienia się. Można więc mówić o oddziaływaniu wychowawczym teatru, który jest miejscem spotkania z wartościami i w swoisty sposób poszukuje prawdy o świecie, innych ludziach.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Teatr jest jednym z obszarów rzeczywistości społecznej, gdzie człowiek spotyka się z wartościami poprzez ich doświadczanie, tworzenie i przeżywanie. Fenomen teatru młodzieży polega m.in. na tym, iż jest to wspólna kreacja młodzieży i pedagogów, gdzie zanika bariera anonimowości i przymusu, uczniowie w zajęciach teatralnych uczestniczą z wyboru, a istotą takiej formy teatru jest niekonwencjonalność.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Warsztat teatralny to niezbyt często występująca forma pracy dydaktyczno‑wychowawczej w warunkach szkolnych. Teatr młodzieży jako przykład takiej niekonwencjonalnej formy dialogu edukacyjnego może tworzyć warunki do faktycznego spotkania osób i przyczynić się do odbudowy utraconych więzi osobowych w edukacji, a także w przestrzeni społecznej. Niewątpliwie, zajęcia teatralne wspomagają, czy wręcz przyspieszają proces społecznej adaptacji, wrastania w grupę, przełamywania barier w komunikowaniu edukacyjnym i społecznym.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Przedsiębiorczość społeczna jako klucz do skutecznej edukacji przedsiębiorczej na społecznie odpowiedzialnym uniwersytecie

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest prezentacja nowej propozycji kształcenia na rzecz przedsiębiorczości na studiach biznesowych (zarządzanie i ekonomia), uwzględniającej edukację w zakresie przedsiębiorczości społecznej.PROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule omówiono problem edukacji przedsiębiorczej z punktu widzenia wyzwań zmieniającej się gospodarki oraz ewoluujących oczekiwań stawianych polskim uczelniom wyższym. Główną metodą badawczą są tradycyjne studia literaturowe. PROCES WYWODU: Punktem wyjścia do rozważań jest przegląd literatury w zakresie umiejętności/kompetencji niezbędnych przedsiębiorcy na różnych etapach rozwoju jego przedsięwzięcia oraz umiejscowienie ich w perspektywie edukacji przedsiębiorczej. Następnie dokonano analizy edukacji w zakresie przedsiębiorczości społecznej, by w ostatniej części zaproponować zrównoważony model edukacji przedsiębiorczej na kierunkach biznesowych.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W edukacji przedsiębiorczej jeszcze niewiele mówi się o wykorzystaniu podejścia społecznego do wzmocnienia jej oddziaływania poprzez zapewnienie studentom możliwości uzyskania nowych umiejętności oraz rozszerzenie ich perspektywy postrzegania szans rynkowych. Tymczasem przeprowadzony wywód pozwala sądzić, iż zaproponowany model pozwoli na osiągnięcie tych i wielu innych efektów.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Niniejsza propozycja modelu edukacji na rzecz przedsiębiorczości na kierunkach biznesowych stanowi rozwiązanie wprowadzające konkretną innowację w edukacji menedżerskiej. Jednak w celu potwierdzenia zakładanych w tym podejściu korzyści, należałoby wdrożyć go w rzeczywistości akademickiej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne, pedagogika
Wpływ ponowoczesności na proces edukacyjny w szkołach wyższych

CEL NAUKOWY: Celem głównym pracy jest ukazanie koncepcji kształcenia w ponowoczesności, a dodatkowym zaprezentowanie sposobu wykorzystania elementów teorii ugruntowanej w badaniach społecznych.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem i metody badawcze wiążą się z odpowiedzią na pytanie, jak dostosować kształcenie w szkołach wyższych do zmian cywilizacyjnych. Za pomocą ankiety i fokusów zbadano wiedzę respondentów na temat ponowoczesności, rozważania na jej temat stały się podstawą do generowania not teoretycznych.PROCES WYWODU: W pierwszej kolejności omówiono wyniki badań ankietowych i fokusów dotyczących ponowoczesności, a następnie, za pomocą teorii ugruntowanej, zostały przedstawione koncepcje dostosowania edukacji do nowych warunków.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki badań pozwoliły wyartykułować tezy związane z dostosowaniem programu studiów do współczesnych wymagań.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wnioski mają znaczenie praktyczne i mogą być podpowiedzią, jak dostosować kształcenie do turbulentnych przeobrażeń społecznych.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Rzeczywistość narracji a fikcyjność osoby

Cel naukowy: Celem niniejszego artykułu jest krytyczne omówienie zaproponowanego przez D. Dennetta funkcjonalno-eliminatywistycznego ujęcia osoby (jaźni), w którym jest ona zredukowana do abstrakcyjnego środka narracyjnej ciężkości, analogicznie do środka ciężkości ciała w fizyce. Wynikiem wspomnianej eliminacji jest teza o iluzoryczności jaźni. O ile w potocznym rozumieniu osoby to ona właśnie jest autorem opowiadań, tak narracyjny środek ciężkości jest tworzony przez opowiadania – czy to zasłyszane od innych, czy powtarzane przez niego samego dla siebie samego.Problem i metody badawcze: W opracowaniu poddano filozoficznej analizie Dennetta heterofenomenologiczną koncepcję osoby (jaźni), negującej „rzeczywistość” subiektywnych (pierwszoosobowych) doświadczeń. Dostępnymi z perspektywy trzecioosobowej korelatami subiektywnych stanów (o których mówią narracje w pierwszej osobie) mogą być należące do osoby wzorce aktywności neuronalnych jej mózgu. Celem ujaśnienia wywodu na temat eliminacji subiektywnej jaźni wskazano na przykłady komputerów tworzących  opowiadania.  Proces wywodu: Niniejsze opracowanie zwraca uwagę na trudności wyłaniające się przy  funkcjonalno-eliminatywistycznych redukcjach osoby, zwłaszcza na słabe punkty analogii: środek ciężkości w teoriach w fizyce versus abstrakcyjnego środka narracyjnej ciężkości w antropologii filozoficznej.Wyniki analizy naukowej: Wyniki analizy wskazują na teoretyczne braki w heterofenomenologii, gdy chodzi o podanie przekonywującego uzasadnienia tezy o iluzoryczności jaźni oraz o tym, że jest ona jedynie wiązką narracji.Wnioski, innowacje, rekomendacje: Na nowo należy zadać pytania: Kto ulega większej iluzji? My z naszym potocznie ujętym poczuciem bycia autorami narracji, czy też Dennett stwierdzający, iż można się obejść bez uwzględniania subiektywności, jedności i tożsamości takiego autora? Na ile Dennett wyjaśnia świadomość osoby, jej tożsamości i jedności? Dlaczego społecznie zakorzeniona, potocznie ujmowana osoba ma być ontologiczną fikcją, iluzją? Rekomendacja do dalszych badań brzmi: Zagadnienia związane z osobą i tworzonymi przez nią opowiadaniami (bądź po dennetowsku „opowiadaniami, które ją tworzą”) domaga się dzisiaj rozpatrywania z różnych perspektyw: od psychologii, socjologii, neurologii, nauki o sztucznej inteligencji, po filozofię.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia
Refleksja nad istotą narracji w kontekście badań z zakresu psychologii rozwoju człowieka

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest przedstawienie badań psychologicznych nad narracją z punktu widzenia rozwoju poznawczej reprezentacji narracji oraz kompetencji narracyjnej w biegu życia.PROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule przedstawiono wyniki analiz literatury przedmiotowej oraz pokazano empiryczne poszukiwania dotyczące wiedzy o narracji, zmian rozwojowych w tym zakresie oraz kształtowania się kompetencji narracyjnej.PROCES WYWODU: Wywód składa się z czterech części. W pierwszej przedstawiono wyniki analizy badań nad narracją ujmowaną jako efekt ekspresji werbalnej, dotyczące wiedzy o cechach formalnych wypowiedzi narracyjnej oraz o przekazywanych treściach. Część druga zawiera rozważania nad tworzeniem się schematów zdarzeń stanowiących istotę narracji, ze zwróceniem uwagi na wczesne powstawanie schematu narracyjnego i jego automatyczne aktualizowanie się. Część trzecia pokazuje rozwój kompetencji narracyjnej oraz jej związek z wiedzą o narracji. Ostatnia część pokazuje zastosowanie narracji w psychologicznych badaniach nad biegiem życia w formie wywiadu narracyjnego.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przedstawione rozważania zawierają propozycję całościowego ujęcia rozważanego problemu, czyli istoty narracji z punktu widzenia badań nad rozwojem psychicznym człowieka.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Jednym z ważnych sposobów psychologicznego pozyskiwania wiedzy o człowieku, jego tożsamości, a także sposobów modyfikowania tej wiedzy jest narracja. Wiedza o zastosowaniu narracji w pracy psychologa powinna znaleźć miejsce w programach kształcenia.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Powszechna edukacja w zakresie przedsiębiorczości osobistej  jako pierwotny wyznacznik oraz warunek  sukcesu osobistego i biznesowego

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest projekt przemodelowania dotychczasowego sposobu nauczania w szkołach ponadpodstawowych przedsiębiorczości w ogóle na przedsiębiorczość osobistą (zaradność życiową), która jest dopiero potem fundamentem każdej innej przedsiębiorczości (ekonomicznej, organizacyjnej, społecznej, politycznej itd.).PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem jest powszechnie dosyć niski poziom przedsiębiorczości osobistej uczniów i studentów, której nie uczą w szkołach ponadpodstawowych, a nawet na uniwersytetach. Takie osoby są potem mało zaradne w życiu, o czym świadczą przeprowadzone liczne ankiety, wywiady i obserwacje ich zachowań w życiu osobistym i zawodowym.PROCES WYWODU: Uczniowie i studenci nie potrafią rozwiązywać swoich licznych problemów w okresie ich gwałtownego rozwoju fizycznego i psychicznego. Obecne programy nauczania przedsiębiorczości tylko w małym stopniu są nastawione na taką wiedzę. Nie posiadają one większych wartości praktycznych odpowiednich do wieku tych młodych ludzi.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W artykule autor stara się udowodnić, że dotychczasowy proces kształcenia w Polsce kompetencji miękkich związanych z przedsiębiorczością osobistą jest mało atrakcyjny oraz mało efektywny i nieskuteczny w życiu.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Autor zarysował w artykule projekt reformy programowej zmierzającej do nauczania młodych ludzi przedsiębiorczości osobistej i zaradności życiowej. W ślad za tym powstaje atrakcyjny poradnik‑podręcznik pomagający rozwiązywać wiele problemów osobistych tych młodych ludzi. Projekt ten może być przedmiotem dalszej dyskusji programowej.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
Kompetencje i motywacje studentów zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest rozpoznanie i ocena kompetencji miękkich studentów I roku zarządzania na Uniwersytecie Łódzkim, które mają kluczowe znaczenie dla ich przyszłych karier oraz osiągnięć zawodowych.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemem badawczym jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy polski system oświaty kształci kompetencje młodego pokolenia pożądane  z punktu widzenia ekonomii XXI wieku. Wyniki badań ilościowych przeprowadzone na próbie 260 studentów pomogą odpowiedzieć na to pytanie.PROCES WYWODU: Czas efektywnego kształcenia kompetencji miękkich przypada na okres szkoły podstawowej i szkoły średniej. Socjalizacja młodych ludzi pod tym względem dopiero na późniejszym etapie edukacji jest  mniej efektywna. Pasja jako jedna z kompetencji miękkich jest głównym motywatorem i siłą napędową zachowań przedsiębiorczych. Aby odkrywać i rozwijać pasje u młodych ludzi musi istnieć równowaga między obowiązkami szkolnymi a czasem, przeznaczonym na inne aktywności zaspakajające ich potrzeby emocjonalne i społeczne.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: System oświaty w Polsce nie sprzyja kształceniu kompetencji miękkich młodego pokolenia na miarę oczekiwań gospodarki XXI wieku. Studenci pochodzący z rodzin przedsiębiorczych mają lepiej rozwinięte kompetencje miękkie, co świadczy o sile socjalizacji w rodzinach przedsiębiorczych i jej słabości w środowisku szkolnym.WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: System oświaty w Polsce wymaga pilnej reformy programowej, która powinna polegać na radykalnej redukcji treści kognitywnych, werbalnych na rzecz kształcenia kompetencji miękkich i umiejętności praktycznych.  SŁOWA KLUCZOWE: kompetencje miękkie, pasja, zachowania przedsiębiorcze, system oświaty

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości, pedagogika
GOSPOSTRATEG - rola nauk społecznych w strategicznym rozwoju kraju. Szanse i bariery.

CEL NAUKOWY: Głównym celem artykułu jest analiza znaczenia nauk społecznych w polityce gospodarczej, a w szczególności innowacyjnej kraju, rozumianej jako rodzaj polityki publicznej realizowanej poprzez krajowy strategiczny program badań. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Głównym problemem badawczym jest określenie „strategiczności” nauk społecznych wyrażone w pierwszym programie badań naukowych realizowanych na poziomie centralnym GOSPOSTRATEG. Problem ten wpisany został w relacje na linii nauka – rynek – państwo. Metodami użytymi do operacjonalizacji celu głównego i szczegółowych są: metoda systemowa średniego rzędu, metoda instytucjonalno‑prawna oraz neoinstytucjonalizm historyczny, a techniką badawczą są dane zastane i obserwacja bezpośrednia, ukryta, trwała. PROCES WYWODU: Główna teza artykułu odnosi się do braku zaufania wobec efektywności nauk społecznych wynikającego z braku rynku na podaż działań tego sektora oraz braku efektów stricte technologicznych, co w rezultacie wymusza silną rolę państwa. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: W odniesieniu do kwestii zarządzania państwem i kreowania polityk publicznych zauważalna jest niska sprawność instytucji państwowych przejawiająca się zarówno w rankingach, jak i procesach definiowanych jako cień hierarchii czy paradoks podwójnej słabości. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Opisane w artykule procesy cienia hierarchii oraz paradoksu podwójnej słabości w odniesieniu do programu GOSPOSTRATEG zauważalne są w podmiotowym zawężeniu jego realizacji do instytucji centralnych państwa, co oznacza, iż przyjęto optykę odgórnego wdrażania polityk publicznych. Sytuacja ta wynika z braku zaufania do jednostek naukowych z obszaru nauk społecznych i może prowadzić do ewolucyjnego marginalizowania tej dyscypliny naukowej oraz jej wpływu na realne procesy społeczno‑gospodarcze. Innowacyjność tematu w niniejszym artykule wiąże się z analizą relacji na linii nauki społeczne – program strategiczny – innowacyjność – wdrażalność – rozwój społeczno‑gospodarczy.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
„Nie szkodzić. Pomagać. Rozwijać”.  Wybrane konteksty i strategie profesjonalnej pracy z opowieścią

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest wskazanie na wybrane uwarunkowania optymalizacji profesjonalnej pracy z tekstami narracyjnymi wykorzystywanymi w procesie wychowania.PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy stanowi niewspółmierność między aktualną krajową „modą na bajkoterapię” a korzystaniem podczas niej z optymalizujących proces wychowania ustaleń psychologii narracyjnej. Porównano zawartość treściową dostępnej wiedzy na temat możliwości całożyciowego wspomagania narracyjnego trybu funkcjonowania człowieka z oferowaną w literaturze krajowej metodyką pracy z bajką.PROCES WYWODU: I. Określenie ramowego zakresu wiedzy na temat narracyjnego funkcjonowania człowieka w biegu życia. II. Wskazanie na konsekwencje braku uwzględniania ustaleń psychologii narracyjnej w oddziaływaniach wychowawczy ch. III. Poszukiwanie optymalnych uwarunkowań interakcji odbiorcy z tekstem narracyjnym.WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: I. Brak profesjonalizmu w pracy z opowieścią może obniżać efekty działań bądź szkodzić odbiorcy. II. Precyzyjne postępowanie na wszystkich etapach pracy z tekstem optymalizuje osiąganie metodami narracyjnymi wieloaspektowych celów wychowawczo‑rozwojowych. III. Włączanie doraźnych narracyjnych oddziaływań w szerszy kontekst rozwoju opowieści o życiu przynosi bardziej wyraziste i długotrwałe efekty. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Wskazanie na pozytywne efekty włączania pracy z tekstem narracyjnym odnoszącej się do bieżących kwestii wychowawczych w szerszy, prorozwojowy kontekst całożyciowej narracyjnej promocji zdrowia. Prezentacja autorskiego modelu pracy z opowieścią. Rekomendacje dla programów kształcenia umiejętności pracy z opowieścią w obszarze wychowania.

Czasopismo: Horyzonty Wychowania
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: psychologia, pedagogika