rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
„PIĄTA STRONA ŚWIATA” – GÓRNY ŚLĄSK WE WSPÓŁCZESNEJ KULTURZE

Artykuł omawia sposoby obrazowania Górnego Śląska we współczesnej kulturze. Problem kulturowych przedstawień regionu został zarysowany na tle polityczno-historycznym, a także odnosi się do dzisiejszych przemian cywilizacyjnych, związanych z procesem globalizacji. Podstawę analiz stanowiły wybrane przez autora studia przypadków, obejmujące takie dziedziny kultury, jak: teatr, literatura, muzyka, kino oraz tele- wizja. Oprócz omówienia wybranych przykładów z teraźniejszości autor przedstawił komentarz dotyczący przyszłości kultury Górnego Śląska. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
POWROTY POLSKICH NAUKOWCÓW. RAPORT Z BADAŃ

Raport przedstawia wyniki badań dotyczących motywacji decyzji migracyjnych polskich naukowców. W dwu- etapowych badaniach (wywiady częściowo ustrukturyzowane, wywiady ankietowe wspomagane komputerowo) zidenty kowano najważniejsze czynniki motywujące polskich naukowców do wyjazdu z kraju oraz wpływające na ich decyzję o pozostawaniu za granicą lub powrocie do Polski. Analizy przeprowadzono z uwzględnieniem płci, dziedziny naukowej, statusu migracyjnego (czy osoba badana wróciła do Polski, planuje bądź nie planuje powrócić) i etapu kariery naukowej, na którym osoba badana wyjechała. Najważniejsze zidenty kowane czynniki motywujące do wyjazdu i pozostawania za granicą to obecne w Polsce trudności nansowe i biurokratyczne, a także nadmierne obciążenie obowiązkami pozanaukowymi. Do powrotu motywuje przede wszystkim otrzy- manie konkretnej, satysfakcjonującej propozycji pracy w Polsce lub uzyskanie funduszy na badania w Polsce. Omawiane są również zaproponowane przez osoby badane rozwiązania systemowe, które miałyby zachęcać polskich naukowców do powrotu do kraju. 

Czasopismo: Studia Humanistyczne AGH
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: filozofia, językoznawstwo, nauki o kulturze i religii, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne
Osoba i przesłanie św. Teresy od Jezusa

Obchody 500-lecia urodzin św. Teresy od Jezusa, pierwszej kobiety, którą Kościół ogłosił doktorem Kościoła, są okazją do przypomnienia jej osoby i przesłania. Mistyczka, mistrzyni duchowa, fundatorka, autorka wielkich dzieł doktrynalnych jest przede wszystkim nauczycielką modlitwy, rozumianej jako relacja przyjaźni. Reforma Karmelu, którą zapoczątkowała, miała swoje źródło w doświadczeniu Boga, a co za tym idzie również nowego spojrzenia na człowieka. Św. Teresa od Jezusa pozostaje wiernym i ciągle aktualnym świadkiem prawdy o Bogu i człowieku.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Taniec w dziele nowej ewangelizacji

Autorka próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy taniec może być narzędziem w dziele nowej ewangelizacji. Szukając odpowiedzi, sięga do Pisma Świętego, historii Kościoła, dokumentu o tańcu w liturgii Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.
Przywołuje przykłady wykorzystania tańca podczas spotkań z młodymi, jakimi są Lednica lub Światowe Dni Młodzieży.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Posiadła wodno-fabryczne Łodzi XIX-wiecznym skansenem przemysłu włókienniczego

Celem artykułu jest przedstawienie najbardziej atrakcyjnego fragmentu, planowo założonej w XIX w. dzielnicy przemysłowej, zwanej
posiadłam i wodno-fabrycznymi. Obszar ten jest położony w południowej
części miasta, pomiędzy ulicami: Mickiewicza, Armii Czerwonej, Promińskiego, Milionową, Kilińskiego. Znajdują się tutaj trzy dawne zespoły fabryczno-rezydencjonalne, utworzone w drugiej połowie XIX w.
przez przemysłowców łódzkich: Karola Scheiblera oraz Traugutta i Ludwika Grohmanów, które w początku XX w. zostały połączone w jedno przedsiębiorstwo, tworząc największy zespól przemysłowy w Łodzi.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Uniwersalizm grzechu i misja Ducha Świętego w świetle encykliki św. Jana Pawła II Dominum et Vivifiantem

Grzech i jego skutki wpisują się w gamę doświadczeń życiowych każdego człowieka. W świecie współczesnym obserwuje się jednak znaczący zanik świadomości grzechu, zarówno w jego wymiarze indywidualnym jak i społecznym. Dlatego autorka niniejszego artykułu podejmuje próbę przybliżenia papieskiej nauki o grzechu i zbawczej roli Ducha Świętego. W swoich rozważaniach na temat grzechu Jan Paweł II ukazuje go w perspektywie dzieła Zbawienia, którego dokonał Jezus Chrystus oraz w świetle działania Ducha Świętego w sercu każdego człowieka. Grzech niewiary w zbawcze posłannictwo Chrystusa, płynący z grzechu pierwszych ludzi, doprowadził do zbrodni ukrzyżowania, podczas gdy grzech przeciwko Duchowi Świętemu zakłada odmowę przez człowieka nawrócenia i tym samym  nieprzyjęcia przebaczenia ofirowanego przez Boga. W tej złożonej sytuacji stworzonej przez wybór ludzki Duch Święty przychodzi z ofertą odpuszczenia grzechów. Warunkiem odpuszczenia jest uznanie grzechu w sumieniu. Dlatego właśnie misja Ducha Bożego polega na „przekonywaniu” o grzechu, sprawiedliwości i sądzie. Papież naucza, że każdy grzech ludzki został ogarnięty przez dzieło zbawcze Jezusa Chrystusa. Działający we wnętrzu człowieka Duch Święty objawia ekonomię Bożej miłości, która zaprasza do nawrócenia.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Architektura osiedli wypoczynkowych wokół Łodzi

Celem prezentowanego artykułu jest zobrazowanie niektórych zarysowujących się problemów architektury zespołów wypoczynkowych.
Problemy te dotyczą zarówno ich układu przestrzennego, jak również
pojedynczych elementów tego układu, którymi są domki letniskowe. Na
wybranych przykładach reprezentatywnych dla badanych osiedli zostały omówione detale formy architektonicznej tych domków, a więc
zasady konstrukcji, elementy zdobnictwa, rodzaje materiałów budowlanych i inne. Przykłady zostały tak dobrane, aby pokazać negatywne
i pozytywne formy architektoniczne występujące na analizowanym obszarze. Zadaniem tej analizy jest wskazanie na problemy występujące
w istniejących osiedlach, które mogą stać się przedmiotem studiów specjalizacyjnych.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Wpływ św. Teresy z Ávili na życie duchowe Edyty Stein

W dziełach Edyty Stein zaznaczają się wyraźnie myśli św. Teresy z Ávili. Zapewne podobieństwo charakterologiczne ma pewne uzasadnienie w tym względzie, jednakże powinowactwa te wynikają przede wszystkim z duchowości karmelitańskiej, w której
obie są zakorzenione. Ta bliska paralela widoczna jest przede wszystkim w odniesieniu do takich kategorii jak prawda, mądrość czy kwestia kobieca. Pomimo dystansu historycznego i wielu biografiznych różnic obie święte włączają się w tradycję
karmelitańską przez wspólne im duchowe doświadczenie, rozumienie i wyrażanie.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Przemiany osadnictwa wiejskiego pod wpływem turystyki i wypoczynku w świetle literatury

Celem niniejszej pracy jest określenie etapów i sposobów przemian, jakie dokonują się w osadnictwie wiejskim pod wpływem rozwoju turystyki i wypoczynku w świetle literatury polskiej i francuskiej. Niniejszy artykuł został opracowany na podstawie publikacji książkowych i artykułów zarówno polskich, jak i francuskich, które ukazywały się począwszy od lat sześćdziesiątych.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
O terminologii osadnictwa turystycznego

Opracowanie prezentuje pogląd autora na temat polskiej terminologii osadnictwa,
określanego dziś najczęściej jako turystyczne. Po omówieniu genezy
podstawowych terminów, ich budowy i znaczeń, autor postuluje uporządkowanie
terminologii tego osadnictwa na osnowie systemu pojęć podstawowych z zakresu
rekreacji.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Badania geograficzne osadnictwa letniskowego w strefie górskiej w wybranych krajach europejskich

W opracowaniu przedstawiono dorobek geografii francuskiej, jugosłowiańskiej i czechosłowackiej w zakresie studiów nad osadnictwem letniskowym w strefie górskiej. W krajach tych zjawisko „drugich domów" ma długie tradycje, a w strefie górskiej znajduje się 1/4—1/5 wszystkich obiektów. Wśród zagadnień badanych przez geografów szczególnie wiele miejsca zajmują społeczno-gospodarcze uwarunkowania i następstwa osadnictwa letniskowego, a także związane z tą formą osadnictwa zagrożenia dla środowiska przyrodniczego.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Rozwój budownictwa turystyczno-wypoczynkowego w Bieszczadach Polskich

W artykule przedstawiono zarys rozwoju budownictwa turystyczno-wypoczynkowego
w Bieszczadach Polskich z podziałem na dwa okresy: przedwojenny
i powojenny. Autor omawia powstanie ważniejszych obiektów turystycznych,
charakteryzując ich lokalizację oraz standard. Pracę kończy ogólna analiza współczesnego
rozmieszczenia obiektów turystycznych w polskiej części Bieszczadów.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Funkcja turystyczna Bieszczadów Polskich w świetle analizy ruchu pojazdów

W pracy podjęto próbę określenia roli i znaczenia Bieszczadów jako regionu
turystycznego. Przyjęto założenie, że miarą tego znaczenia jest zasięg geograficzny
miejsc stałego zamieszkania osób przybywających w Bieszczady w celach
turystycznych. Przeprowadzone badania ruchu drogowego wykazały, iż badany
region pełni funkcję o znaczeniu regionalnym w ruchu turystycznym Polski.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Przemiany wsi Cisna i Wołkowyja pod wpływem funkcji turystycznej

W oparciu o szczegółowe badania terenowe w pracy określono zagospodarowanie
i ruch turystyczny oraz przemiany w sferze zatrudnienia, (Struktur
społeczno-gospodarczych i morfologicznych, zwłaszcza w zabudowie tych miejscowości.
Wsie te, mimo pewnych i różnic w formach i stopniu rozwoju ruchu turystycznego,
znajdują się w pierwszej fazie przekształceń.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Użytkowanie ziemi w miastach uzdrowiskowych ziemi kłodzkiej jako metoda określenia funkcji turystyczno-uzdrowiskowej

W opracowaniu podjęto próbę określenia struktury funkcjonalnej
przestrzeni uzdrowiskowej czterech miast: Kudowy Zdroju, Polanicy
Zdroju, Lądka Zdroju, Dusznik Zdroju, przy wykorzystaniu metody
szczegółowego zdjęcia użytkowania ziemi. Na podstawie przeprowadzonych
badań terenowych, opracowań kameralnych i otrzymanych
wyników należy stwierdzić, iż zastosowana metoda dała dobre rezultaty.
Pozwoliła ona w sposób poprawny określić wielkość i znaczenie
funkcji miejskich, dominujących w strukturze przestrzennej badanych
jednostek osadniczych.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Funkcja turystyczna Kartuz

Przeprowadzone badania wykazały, iż funkcja turystyczna Kartuz
rozumiana jako obsługa ruchu turystycznego ma tu charakter egzogeniсzny. Rangę tej funkcji określono badając zasięg terytorialny
przybywających do Kartuz turystów.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Znaczenie przepowiadania słowa Bożego w liturgii dla budowania wiary katechizowanych

Artykuł wyjaśnia znaczenie terminów: przepowiadanie słowa Bożego, homilia i katecheza. Omawia znaczenie homilii jako przepowiadania słowa Bożego w liturgii dla budowania wiary katechizowanych. Ponadto wykazuje kompatybilność homilii i katechezy oraz ich wspólny cel, jakim jest ożywianie i pogłębianie wiary katechizowanych. Przepowiadanie liturgiczne jest przedstawione jako stały pokarm dla uczestników katechezy i wszystkich wierzących.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Kierunki badań w homiletyce polskiej na podstawie zawartości Bibliografii homiletycznej

Baza bibliograficzna pozwala każdemu poszukującemu zlokalizować poszukiwane książki, dysertacje, artykuły, streszczenia i recenzje. Jest cennym źródłem informacji o publikacjach ukazujących się w ramach danej dyscypliny naukowej. Dotyczy to zwłaszcza stale aktualizowanych bibliografii elektronicznych. Celem niniejszego opracowania jest prezentacja kierunków badań w homiletyce polskiej na podstawie zawartości elektronicznej Bibliografii homiletycznej. Bibliografia homiletyczna w latach 2006–2015 wzbogaciła się o 800 dodanych opracowań dotyczących zagadnień homiletycznych. W najnowszych publikacjach homileci polscy realizują wiele postulatów wysuwanych w stosunku do nich. Wskazują na priorytetową rolę homilii w przepowiadaniu słowa Bożego, akcentują mistagogiczny wymiar homilii. Szeroko omawiane są zagadnienia z zakresu homiletyki formalnej, zwłaszcza zaś retorycznego wymiaru przepowiadania.

Czasopismo: Polonia Sacra
Dziedziny: nauki teologiczne
Dyscypliny: nauki teologiczne
Funkcja turystyczno-wypoczynkowa Mrągowa

W pracy podjęto próbę kompleksowego określenia funkcji turystyczno-wypoczynkowej
Mrągowa. Materiały potrzebne do opracowania
tego tematu zdobyto podczas badań terenowych prowadzonych
w 1984 r.  W niniejszej pracy funkcję turystyczno-wypoczynkową utożsamia
się z działalnością gospodarczą, której istotą jest świadczenie dóbr
i usług na rzecz turystów i własnych mieszkańców przy wykorzystaniu
atrakcyjności turystycznej danej jednostki przestrzennej.

Czasopismo: Turyzm
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki socjologiczne
Paradoksy wyboru sposobów odżywiania się człowieka

Od pierwszych dni życia człowiek ma styczność z żywnością. Dlatego wydaje się, że o żywności wie wszystko i jest specjalistą w tej dziedzinie. Jednak czy naprawdę tak jest? Celem pracy jest próba przybliżenia wiedzy na temat zalet i wad różnego typu sposobów odżywiania się tak, aby każdy człowiek mógł w pełni świadomie podejmować decyzję o wyborze diety. Człowiek ewolucyjnie i biologicznie przystosowany jest do diety zróżnicowanej, czyli do żywności pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Coraz więcej jest jednak osób wybierających i propagujących wegetarianizm, ale gdyby większość społeczeństwa podjęła taką decyzję, to ucierpiałaby różnorodność upraw, byłoby głównie zapotrzebowanie na rośliny strączkowe. Zanik bioróżnorodności miałby wpływ na wymieranie owadów pożytecznych. Podobnie jest z decyzją o wyborze żywności z produkcji konwencjonalnej czy ekologicznej. Wydaje się, że żywność ekologiczna jest zawsze zdrowsza i bezpieczniejsza dla człowieka. Żywność ekologiczna na pewno jest wolna od zanieczyszczeń pestycydami, ale obecność metali szkodliwych dla zdrowia w obu typach żywności jest już podobna. Natomiast żywność ekologiczna może być bardziej zainfekowana patogenami i w większym stopniu podatna na zanieczyszczenia biologiczne. Niezbędne jest, aby dieta człowieka uwzględniała indywidualne zapotrzebowanie energetyczne, zapotrzebowanie na wszystkie podstawowe składniki odżywcze, w tym wodę, ale także powinna stanowić przyjemność i być wyrazem kultury danego regionu.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku
Biedronki (Coleoptera: Coccinellidae) odłowione przy użyciu samołówek świetlnych w trzech kompleksach leśnych we wschodniej i centralnej Polsce

Chrząszcze z rodziny biedronkowatych (Coccinellidae), jako ważny czynnik ograniczający liczebność stawonogów powodujących szkody w uprawach, są częstym obiektem badań entomologicznych. Do odłowów stosuje się różne metody, przy czym do rzadziej wykorzystywanych należy metoda przywabiania chrząszczy do światła. W niniejszych badaniach zastosowaliśmy tę metodę do odłowu biedronek w rezerwacie Jata k. Łukowa oraz w dwóch kompleksach leśnych położonych w granicach administracyjnych Warszawy: w rezerwacie Las Bielański i w Lesie Młocińskim. Nocne odłowy owadów do samołówek świetlnych prowadzono w latach 2018 i 2019 między marcem a listopadem, jednak biedronki wpadały do pułapek w okresie od kwietnia do września. Łącznie na trzech stanowiskach odłowiono 347 osobników Coccinellidae należących do 16 gatunków. Największe bogactwo gatunkowe (15 gatunków), a jednocześnie najmniejszą średnią liczebność biedronek (1,3 osobnika na próbę) odnotowano w Jacie. W Lesie Bielańskim stwierdzono 9 gatunków i średnio 4 osobniki na próbę, a w Lesie Młocińskim 4 gatunki i średnio 2,2 osobnika na próbę. Na wszystkich trzech stanowiskach gatunkiem dominującym była Calvia decemguttata (L.). Wysoki udział miały również Harmonia axyridis (Pallas) i Vibidia duodecimguttata (Poda). Większość odłowionych osobników biedronek (71%) należała do gatunków pozbawionych ubarwienia ostrzegawczego, co może pośrednio świadczyć o ich nocnym trybie życia.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku
Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego jako warunku zrównoważonego rozwoju Polski

Bezpieczeństwo energetyczne jest warunkiem zrównoważonego rozwoju Polski. Celem pracy było omówienie problemów związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego i przedstawienie racjonalnych sposobów rozwiązania tych problemów. Uzasadniono konieczność znacznego ograniczenia spalania paliw kopalnych, m.in. w celu zmniejszenia emisji wielu szkodliwych substancji. Wskazano na potrzebę funkcjonowania dużych źródeł energii sprawnych, niezawodnych, sterowalnych i stabilnych przez cały rok i przy każdej pogodzie. Oparcie polskiej energetyki na dużych elektrowniach wiatrowych i fotowoltaicznych uniemożliwia osiągnięcie bezpieczeństwa energetycznego, brak bowiem jak dotąd efektywnych metod magazynowania wielkich ilości energii elektrycznej (e.e.). Istotną rolę może za to odegrać masowy rozwój małych, rozproszonych odnawialnych źródeł energii (OZE) wytwarzających e.e. i ciepło na użytek własny i wysyłających nadwyżki e.e. do sieci. Ważnym zasobem energii, wciąż niedostatecznie wykorzystanym, jest potencjał efektywności energetycznej procesów produkcyjnych i eksploatacyjnych. Konieczne jest też ograniczenie marnotrawienia wielkich ilości energii na produkcję wyrobów jednorazowego użytku, nienaprawialnych lub niskiej jakości, albo zbyt często wymienianych na nowe. W pracy zastosowano metodę krytycznej analizy obecnego stanu rzeczy i niewłaściwych rozwiązań wykorzystującą proste oszacowania oparte na informacjach z dostępnej literatury przedmiotu.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku
Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju – refleksje przed ogłoszeniem nowej Dekady na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (2020-2030)

Artykuł prezentuje analizę stanu edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju (EZR) w Polsce przed ogłoszeniem Dekady na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2020-2030. Jego celem była ocena realizacji EZR w naszym kraju oraz wypracowanie zaleceń w zakresie jej uskuteczniania. Dokonano analizy aktualnych podstaw programowych dla szkoły podstawowej, liceum i technikum, a następnie ukazano korzyści wynikające z prowadzenia EZR. Odniesiono się do badań przeprowadzonych w tym zakresie przez ekspertów z Uniwersytetu Stanforda oraz projektu „Badacz Wody”. Wyniki pokazują, że choć w podstawie programowej uwzględniono koncepcję zrównoważonego rozwoju, to w praktyce nadal realizowane są treści edukacji ekologicznej. Okazuje się, że wobec wszystkich korzyści oraz oczekiwań EZR nie stanowi serca i siły napędowej całego systemu edukacyjnego w Polsce. Potrzeba programów umożliwiających nabywanie umiejętności i kompetencji służących ochronie środowiska oraz działań motywujących do odpowiedzialnego reagowania na zmiany, jakie się w nim dokonują. EZR powinna być włączana do polityk i strategii, rozwijana w programach nauczania i powszechnie realizowana w szkołach. Należy też przygotowywać nauczycieli do prowadzenia EZR, wskazywać na efektywne metody i wyposażać w odpowiednie narzędzia jej wdrażania. Pozostaje nadzieja, że przyjęcie nowej Dekady przyniesie pozytywne zmiany w zakresie realizacji EZR w polskich szkołach.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku
Compliance – przedmiot, zakres i środki ochrony

Compliance w powszechnej praktyce oznacza działalność zgodną z prawem i etyką. Dotyczy to działalności gospodarczej – zwłaszcza regulowanej (nadzorowanej) – ale również sektora publicznego. W strukturach wewnętrznych organizacji pojawiają się specjalne komórki nadzoru nad zgodnością. Ich istnienie jest obowiązkowe – w branżach nadzorowanych, w szczególności w obszarze usług finansowych – albo opcjonalne, jeśli uzasadnia to skala i znaczenie organizacji. Przepisane prawem zasady organizacji i funkcjonowania compliance w podmiotach nadzorowanych stanowią niewątpliwie wzór dla przedsiębiorstw z innych branż. Instrumenty regulacji compliance mają głównie charakter proceduralny. Przedmiotem ochrony regulacji nie jest sama zgodność (compliance) jako taka. Są nim dobra i wartości podstawowe – środowisko naturalne, równość, godność, solidarność. Ta ostatnia pojawia się zwłaszcza w kontekście rozpowszechnionych – i nagannych – praktyk unikania opodatkowania poprzez księgową alokację aktywów do tzw. rajów podatkowych. Korzystanie z zasobów i infrastruktury kraju prowadzenia działalności, ponoszącego koszty ich powstania i utrzymania, nie towarzyszą żadne, albo tylko szczątkowe, daniny na jego rzecz. Punktem wyjścia compliance były głośne przypadki ujawnione poprzez tzw. sygnalizację (whistleblowing), która dała początek compliance jako problemowi organizacji przedsiębiorstwa. Funkcja ta wymaga określonych gwarancji chroniących osobę sygnalisty (demaskatora), jak i osobę, wobec której formułowane są zarzuty. W szerszym kontekście compliance stała się częścią składową „ładu korporacyjnego” lub „dobrych praktyk.”

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku
Wartości organizacyjne wybranych firm w Polsce

Współczesne wyzwania (kryzys klimatyczny, utrata bioróżnorodności, życie w świecie VUCA), w tym kryzys przywództwa i narastające zagrożenia globalne sprawiają, że powraca pytanie o wartości fundamentalne, także w biznesie przyczyniającym się do wielu obecnych problemów. W dzisiejszych czasach wartość w biznesie przestaje być już rozumiana wyłącznie w kategoriach ekonomicznych, a zarządzanie przez wartości staje się fundamentem efektywnej firmy. Celem opracowania jest ocena wartości organizacyjnych liderów społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) w Polsce dokonana na tle próby zdefiniowania zarządzania przez wartości i samych wartości organizacyjnych. Zarządzanie przez wartości można uznać za filozofię, jak i rzeczywisty, praktyczny proces wyjaśniania wartości organizacji, skutecznego ich komunikowania i dostosowywania do nich praktyk biznesowych. Przeprowadzone wśród liderów CSR badanie pozwoliło zauważyć zmianę wartości – kluczowa dla firm stała się odpowiedzialność (którą firmy potrafią intepretować bardzo szeroko, odnosząc ją do różnych grup interesariuszy) i inne wartości behawioralne. Widać także wzrost popularności wartości uczciwość. Zaskakujący jest natomiast spadek znaczenia wartości społecznościowych (nastawionych na otoczenie i środowisko) w kontekście obecnych zagrożeń globalnych, z których środowiskowe zaczyna się zaliczać do kluczowych.

Czasopismo: Studia Ecologiae et Bioethicae
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: filozofia, nauki o ziemi i środowisku