Składowiska przeterminowanych środków ochrony roślin na terenie województwa podlaskiego

Sumaryczna ilość znajdujących się w Polsce przeterminowanych środków ochrony roślin i różnego rodzaju innych chemikaliów nieprzydatnych do wykorzystania, szacowana jest na około 60.000 ton. Pracownicy resortu środowiska twierdzą, że najlepszym w tej chwili rozwiązaniem byłaby budowa nowoczesnych składowisk, w których umieszczono by zawartość istniejących obecnie mogilników. Byłoby to tańsze niż ich utylizacja, tym bardziej, że w Polsce nie ma specjalistycznych urządzeń. Obecnie mogilniki są praktycznie bezpańskie, mimo że podlegają aż trzem resortom: rolnictwa, zdrowia i ochrony środowiska. Jest to dylemat zmuszający do poważnego traktowania problemu likwidacji przeterminowanych pestycydów lub zmniejszenia ich zagrożenia poprzez: przeniesienie zawartości mogilników na odpowiednio przygotowane składowiska; wydobycie zawartości mogilników, uszczelnienie dotychczasowych betonowych komór i ponowne umieszczenie chemikaliów w istniejących, ale bezpiecznych dla środowiska komorach; Wydobycie zawartości mogilników, segregacja chemikaliów, utylizacja termiczna niektórych partii i bezpieczne dla ludzi i środowiska składowanie pozostałości (posegregowanej, w opisanych pojemnikach lub na wydzielonych kwaterach składowiska); wydobycie i przewiezienie zawartości za granicę do zniszczenia lub utylizacji. Każda z przedstawionych metod ma swoje wady i zalety oraz istotne ograniczenia. Należy przyjąć, że każdy mogilnik musi być analizowany indywidualnie, zarówno w aspekcie składowanego w nim materiału, jak i sposobu postępowania z zawartością. Oddzielnym problemem jest rekultywacja terenu wokół istniejącego mogilnika skażonego w wyniku emisji zanieczyszczeń zgromadzonych w mogilniku. Skala problemu nie jest obecnie do końca rozpoznana [1,8]. Wprowadzone ustawą o odpadach nowe mechanizmy prawne takie jak: uzyskiwanie zezwoleń na prowadzenie działalności, w wyniku, której powstają odpady, obowiązek ewidencji odpadów zarówno przez ich wytwórcę jak i odbiorcę oraz wprowadzenie preferencji dla technologii wykorzystujących odpady jako surowce wtórne są kolejnym krokiem do ograniczenia ilości odpadów w środowisku. Zwiększą one skuteczność kontroli przestrzegania prawa w zakresie gospodarki odpadami oraz umożliwią utworzenie rynku specjalistycznych firm zajmujących się wykorzystywaniem lub unieszkodliwianiem odpadów, w tym również odpadów niebezpiecznych. Powinno to w krótkim okresie doprowadzić do zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów oraz zwiększyć stopień ich wykorzystania. Niemiecki raport zatytułowany "Niebezpieczne środki ochrony roślin - niebezpieczna spuścizna" zawiera akapit, który powinien przyświecać wszystkim zainteresowanym likwidacją tej spuścizny w Polsce: "Toksyczne odpady i przeterminowane środki ochrony roślin nie pojawiły się nagle. Nie są one wynikiem błędu popełnionego przez jedną osobę czy instytucję, która można wskazać palcem. Tak, więc jedynym logicznym rozwiązaniem, które doprowadzi do ich likwidacji, jest współpraca wszystkich zainteresowanych stron: producentów i dystrybutorów środków ochrony roślin, rządów, organizacji pozarządowych i nauki. Powinny one czuć się współodpowiedzialnymi za rozwiązanie zaistniałego problemu i wyciągnąć wnioski z błędów popełnionych w przeszłości.

Czasopismo: Rocznik Ochrona Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne, nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka, nauki o ziemi i środowisku