rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Małżeństwo, rodzina, ojcostwo – tendencje przemian

Badania socjologiczne pokazują, że rodzina stoi na czele wartości cenionych przez Polaków. Jednakże w ostatnich dekadach XX i pierwszych XXI wieku struktura rodziny i jej funkcjonowanie zmienia się. Głównym celem artykułu jest analiza czynników owych przemian, jak i ich tendencji. Indywidualizacja, samorealizacja, wielość form związków rodzinnych, deinstytucjonalizacja prowadzą do redefinicji rodziny i rodzicielstwa. Poszerza się społeczna definicja rodziny, zmienia się postrzeganie ojcostwa. Zatem kryzys czy zmiana? Jaki kształt przyjmie rodzina w przyszłości? Niezależnie od scenariusza rodzina zawsze będzie podstawą społeczeństwa.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Rola ojca w procesie „przedłużonego dorastania” dzieci

Współczesna rodzina w kulturze euroamerykańskiej podlega znacznym przeobrażeniom w zakresie struktury, charakteru więzi, podejmowanych przez jej członków ról oraz pełnionych funkcji. Demokratyzacja życia społecznego, a także proces indywidualizacji jednostki spowodowały zanik tradycyjnego, jednolitego modelu rodzicielstwa, ściśle wyznaczonego przez normy panujące w danym kręgu społecznym. W kulturze zachodniej rodzina funkcjonuje według nowego wzorca wewnątrzrodzinnych zależności, w którym kwestionuje się nienaruszalną dawniej władzę rodzicielską. Przemiany cywilizacyjne w sferze norm wyznaczających styl życia, wpłynęły na zmianę w postrzeganiu roli ojca. Ojcowie, którzy w większości społeczeństw odgrywali rolę niekwestionowanego w przeszłości autorytetu, nie występują już jako przewodnicy w dawnym tego słowa znaczeniu. Pozbawieni są rozstrzygającego wpływu w procesie przekazu kultury i zmuszeni są uznać niezależność, inicjatywę oraz nowatorskie tendencje w rozwoju swoich dorastających dzieci. 
Ojcostwo to „praktyka społeczna” uwikłana obecnie w mity, stereotypy, sprzeczne oczekiwania i oceny. W artykule przedstawiono psychospołeczne i ekonomiczne uwarunkowania odraczania dorosłości z perspektywy relacji dziecka z ojcem, ujęte we wnioskach z wywiadów przeprowadzonych z 42 młodymi dorosłymi w wieku od 27 do 38 lat, zamieszkującymi wspólnie z rodzicami.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Od tradycyjnego do nowego modelu ojcostwa – potrzeba pedagogicznej zmiany

Tekst porusza zagadnienie dotyczące modeli ojcostwa w ujęciu tradycyjnym oraz współczesnym, w perspektywie męskiego zaangażowania w życie rodzinne, w proces wychowania dziecka. Autorzy postulują potrzebę pedagogicznej zmiany, w wyniku której w większym stopniu zostanie podkreślony udział ojca w procesie wychowania rodzinnego. Jest to temat aktualny i ważny z pedagogicznego punktu widzenia. Nowe, zmieniające się warunki życia rodzinnego wzbudzają szereg pytań dotyczących roli, jaką ojciec powinien współcześnie pełnić w rodzinie w procesie wychowania dziecka.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Rola organizacji pozarządowych w procesie integracji migrantów w Polsce. Przykład Łomży

Celem artykułu jest przedstawienie roli organizacji pozarządowych w procesie integracji migrantów w Polsce. Egzemplifikacją teoretycznych rozważań jest analiza działań podejmowanych przez lokalną organizację pozarządową wobec migrantów w Łomży. Artykuł powstał na podstawie analizy desk research oraz badań terenowych, w których posłużono się techniką indywidualnych wywiadów pogłębionych prowadzonych z przedstawicielami władz lokalnych oraz organizacji pozarządowych. Analiza działań organizacji pozarządowej podejmowanych wobec migrantów w Łomży wykazała, że są to działania typowe dla tego typu podmiotów. Jednak fakt podejmowania działań w średniej wielkości mieście nadawał tej aktywności szczególną specyfikę, niespotykaną w dużych miastach.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Analiza oddziaływania instytucji zarządzania budżetowego na innowacyjność sektora publicznego

Artykuł przedstawia analizę oddziaływania wybranych instytucji zarządzania budżetowego na skłonność i zdolność jednostek sektora publicznego do tworzenia, wdrażania i upowszechniania innowacji w produkcji publicznej. Pozytywnie na innowacyjność oddziałują m.in. numeryczne reguły budżetowe, odgórny i skoncentrowany budżetowy proces decyzyjny, średniookresowe ramy budżetowe i programowy podział budżetu. Analiza stanowi podstawę oceny systemu zarządzania budżetowego w podsektorze rządowym w Polsce, który zaliczono do grupy systemów hamujących innowacyjność. Koncentracja publicznych procesów decyzyjnych w ramach procesu planowania budżetowego oraz integracja zarządzania budżetowego z innymi systemami zarządzania publicznego przy wykorzystaniu wspólnej architektury programowej zostały rekomendowane jako warunki wstępne skutecznego oddziaływania na innowacyjność sektora publicznego.

Czasopismo: Studia z Polityki Publicznej
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o polityce i administracji
Semantyczne i wizualne modele „nowego ojcostwa” upowszechniane w publikacjach „Przekroju” i „Polityki”

Tematem artykułu jest odtworzenie semantycznych i wizualnych modeli „nowego ojcostwa” na podstawie publikacji tygodników opiniotwórczych „Przekroju” i „Polityki” z lat 1979-1989 oraz 1999-2009. Modele semantyczne „nowego ojcostwa” zostały scharakteryzowane z uwzględnieniem następujących wymiarów: wymiar aksjologiczny, wymiar cech osobowości, wymiar poczucia identyfikacji zbiorowych, wymiar umiejętności i nabytych cech oraz wymiar aktywności. Modele wizualne to wzory i odniesienia wizualne, działające kreująco na jednostki i całe zbiorowości. W analizach własnych wykorzystano następujące techniki badawcze: analizę pól semantycznych przekazów tekstowych oraz analizę zawartości i analizę semiotyczną fotografii prasowych. Zaprezentowane modele wpisują się w nurt przemian modelu ojcostwa we współczesnych społeczeństwach.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Zmiany w zakresie przepisów filiacyjnych wprowadzone na mocy ustawy o leczeniu niepłodności

W artykule została podjęta problematyka uregulowania pochodzenia dziecka po wejściu w życie z dniem 1 listopada 2015 roku ustawy z dnia 25 czerwca 2015 roku o leczeniu niepłodności (Dz.U. 2017, poz. 865 – j.t.). Na mocy art. 91 przedmiotowej ustawy zostały wprowadzone do ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2015 poz. 583 i 1062) zmiany w zakresie: art. 62 § 2; art. 68; art. 85 § 1 (wskazane przepisy otrzymały nowe brzmienie). Ponadto zostały dodane dwa nowe przepisy do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w postaci art. 751 oraz 811.
Na skutek procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienia pozaustrojowego, zaszły zmiany w prawie filiacyjnym, a szczególnie w zakresie uznania ojcostwa, co z kolei może mieć wpływ na realizację zasady dobra dziecka i prawo do poznania własnego pochodzenia.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Funkcje mowy ciała w procesie kreowania wizerunku publicznego polityków

W artykule zaprezentowano, na podstawie literatury przedmiotu, stanu badań, jak i wyników własnych eksploracji lubelskich studentów, rudymentarne wartości mowy ciała, a także ich uwarunkowania, które łączą się z kwestią kreowania wizerunku publicznego polityków. Przedmiotem refleksji były takie szczegółowe zagadnienia, jak: mowa ciała jako element komunikacji niewerbalnej, struktura wizerunku polityka, soma jako składnik wizerunku aktorów politycznych i ich kapitał „wyborczy”, determinanty mowy ciała w relacji: politycy–elektorat. W tekście akcentowano, iż prawidłowe „odczytanie” mowy ciała wymaga uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego, w jakim się ona pojawia, a także jej relacji do treści werbalnych. Wygląd zewnętrzny, jako część wizerunku polityka, stanowi istotny element gry politycznej. Służy on do wywierania wpływu na innych. Zawiera w sobie odpowiednie elementy wartościujące, które mogą oddziaływać na decyzje podejmowane przez elektorat przy urnie wyborczej.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Tajne święcenia słowackich i czeskich księży w Polsce (1958-1989)

W obliczu represji ze strony władz komunistycznych doszło po 1956 r. do nawiązania tajnej współpracy między Kościołami katolickimi w Polsce i Czechosłowacji. Jednym z najmniej znanych i zbadanych aspektów pomocy udzielanej przez polski Kościół były tajne święcenia kapłańskie. Ogółem w latach 1958-1989 polscy biskupi tajnie wyświęcili co najmniej 53 księży z Czechosłowacji, w tym 48 Słowaków i 5 Czechów. Byli to w zdecydowanej większości przedstawiciele zgromadzeń zakonnych, przede wszystkim salezjanów, kapucynów, werbistów i jezuitów. Najbardziej intensywnym okresem wsparcia dla braci w wierze zza południowej granicy okazały się lata 1976-1981, gdy wyświęcono w Polsce aż 26 Słowaków i Czechów. Ustalona lista wyświęconych księży jest z pewnością niepełna, bowiem z tej konspiracyjnej działalności zachowało się niewiele dokumentów na piśmie. Całe zagadnienie współpracy Kościoła polskiego i czechosłowackiego w okresie komunizmu wymaga dalszych, pogłębionych badań.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki teologiczne
Dyscypliny: historia, nauki teologiczne
Rewindykacje warszawskich zbiorów bibliotecznych na łamach dziennika „Życie Warszawy” w latach 1945-1947

Niniejszy artykuł został w całości poświęcony analizie artykułów oraz informacji zamieszczonych w latach 1945-1947 na łamach dziennika „Życie Warszawy” dotyczących rewindykacji księgozbiorów pochodzących z bibliotek, urzędów oraz instytucji znajdujących się w Warszawie. Ukazano w wyniku analizy artykułów prasowych, w jaki sposób oraz jak często publikowano informacje poświęcone rewindykacji zbiorów bibliotecznych.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, literaturoznawstwo
Przyczynek do Szkolnictwo plastyczne średniego szczebla w II Rzeczypospolitej w świetle rozporządzeń i zarządzeń Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Szkoły artystyczne w II Rzeczypospolitej podlegały Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Pierwsze wzmianki o publicznych średnich szkołach plastycznych pojawiły się w 1922 roku. W kolejnych latach wydawano rozporządzenia i zarządzenia, które regulowały przede wszystkich zasady funkcjonowania i kierunki kształcenia w średnich szkołach państwowych i publicznych we Lwowie, w Krakowie, Warszawie, Poznaniu i Bydgoszczy. Oprócz szkół państwowych w Polsce funkcjonowało kilkanaście szkół prywatnych średniego szczebla, których poziom kształcenia dorównywał szkołom państwowym. W artykule podjęta została próba ustalenia, jakie szkoły plastyczne funkcjonowały w Polsce, ile ich było, jakim normalizacjom prawnym były poddawane.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, sztuka
Dyscypliny: historia, nauki o sztuce, sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Ks. Grzegorz Augustynik i jego „anonimowa’ broszura „Ciekawa historia. O księżach katolickich”.

Ks. Grzegorz Augustynik (1847-1929) był znanym duszpasterzem diecezji kieleckiej. Jest on autorem wydanej anonimowo broszury pod tytułem Ciekawa historia. O księżach katolickich. Została napisana jako odpowiedź na zarzuty mariawitów kierowane wobec duchownych rzymskokatolickich. Wydanie broszury wiąże się z polemiką wyznaniową, jaka toczyła się na początku XX wieku na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, a w szerszym zakresie na obszarze Królestwa Polskiego, pomiędzy katolikami a mariawitami.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Szkolnictwo polonijne w Kanadzie w XIX-XX w. (cz. 1)

Pierwsza polska szkoła w Kanadzie powstała w parafii powołanej w 1875 r. dla przybyłych w okolice Barry’s Bay osadników z polskich Kaszub. Wraz z napływem polskich emigrantów i powstawaniem na ich potrzeby parafii etnicznych tworzono przy nich szkoły: w 1894 r. w Kitchener, w 1901 r. w Winnipeg, w 1913 r. w Toronto (przy kościele św. Stanisława Kostki), w 1938 r. w Oshavie. Przed wybuchem II wojny światowej w prowincji Ontario powstały szkoły jeszcze szkoły polskie w Thunder Bay (1933 r.),  trzy w Hamilton (w 1927 r., w 1936 r. i w 1937 r.). Kolejne szkoły powstały w Brandfort (w 1936 r.), w Preston (w 1934 r.), w Delhi (w 1939 r.), w London (1927), w Sudbury (1936 r.), w Brandford (1928 r.), w Albercie (1913 r.), w Montrealu (1915 r.), w Calgary (w 1934 r.), gdzie już w początkach XX stulecia mieszkało ponad 7 tys.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, pedagogika
Zapomniane wiejskie nowożytne cmentarze Podlasia - stan badań a perspektywy badawcze

W artykule poruszono zagadnienia związane z badaniami wiejskich cmentarzy nowożytnych na terenie Podlasia. W niniejszym tekście omówiono wyniki badań podlaskich nowożytnych cmentarzy w miejscowościach: Dąbrówki, Kleosin, Koźliki, Mościcha, Nowodworce, Pajewo, Tykocin i Zbucz. Mimo niepełnych informacji w różnych źródłach pisanych czy kartograficznych wiejskie cmentarze stanowią punkt wyjścia do zbadania regionalnej obrzędowości pogrzebowej i rytuałów, stwarzają możliwość poznania struktury populacji wiejskiej, pokrewieństwa pochowanych osobników, śmiertelności osób dorosłych oraz młodocianych, opisania paleopatologii a także określenia statusu ekonomiczno-społecznego zmarłych.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: archeologia, historia
Kasata klasztoru Franciszkanów – Reformatów w Szamotułach

W pracy omówiono proces kasaty klasztoru reformatów w Szamotułach. Klasztor ten został założony pod koniec XVII w. przez ówczesnego właściciela miasta Jana Korzbok Łąckiego. Fundator osadził zakonników w pozostałościach po dawnym zamku i wybudował im kościół pod wezwaniem św. Krzyża. Konwent działał do śmierci ostatniego gwardiana, który zmarł w lutym 1832 r. Zgon gwardiana zapoczątkował proces faktycznej kasaty klasztoru. Po kilku latach (1839 r.) poklasztorne zabudowania przejęła szamotulska parafia katolicka.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Prusowie i ich sąsiedzi, czyli z badań nad rozsiedleniem rodowym szlachty powiatu brzezińskiego (część południowa) do początku XVI w.  cz. 1.

Niniejszy artykuł stanowi przegląd rozsiedlenia rodowego szlachty w południowej części dawnego powiatu brzezińskiego do początku XVI w. W oparciu o zapiski heraldyczne i sądowe oraz materiał źródłowy dokonano przeglądu najważniejszych rodzin szlacheckich z uwzględnieniem ich przynależności do konkretnych herbów. W toku niniejszych studiów dało się zidentyfikować takie rody szlacheckie, jak Awdańcy oraz Bielinowie.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia
Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku

W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na parafialny. Dwa pozostałe zostały zlikwidowane: św. Leonarda w XVI w., zaś Ducha Świętego na początku XIX w. Artykuł ukazuje stan kościołów oraz duchowieństwo koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Mechanizm podejmowania decyzji w zakresie stosunków zewnętrznych UE

Zgodnie z dyspozycjami Traktatu z Lizbony do stosunków zewnętrznych UE zaliczono szereg dziedzin współpracy, w tym działania zewnętrzne UE (wspólną politykę handlową, współpracę na rzecz rozwoju, pomoc humanitarną etc.), wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa UE (WPZiB) oraz europejską politykę sąsiedztwa (EPS). Celem artykułu jest charakterystyka mechanizmu podejmowania decyzji w zakresie stosunków zewnętrznych UE oraz wskazanie różnic w tym zakresie i odpowiedź na pytanie, czy pod auspicjami nowych regulacji traktatowych udało się przezwyciężyć istniejący przed reformą lizbońską dualizm w tym zakresie. Podstawą teoretyczną przeprowadzonej analizy jest teoria reżimów międzynarodowych, a zwłaszcza rozwijana w jej ramach teoria reżimów decyzyjnych, które wydają się w tym przypadku szczególnie przydatne. W związku z tym artykuł składa się ze wstępu i zakończenia oraz trzech podrozdziałów. Podrozdział pierwszy to analiza możliwości zastosowania teorii reżimów międzynarodowych i rozwijanej w jej ramach teorii reżimów decyzyjnych do charakterystyki mechanizmu podejmowania decyzji w obszarze stosunków zewnętrznych UE. Podrozdział drugi to analiza mechanizmu podejmowania decyzji w zakresie działań zewnętrznych UE i zewnętrznych aspektów wewnętrznych polityk UE. Podrozdział trzeci to charakterystyka specyfiki mechanizmu podejmowania decyzji w dziedzinie WPZiB UE.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Od drzewa gorączki do toniku z ginem. Historyczne i kulturowe aspekty odkrycia właściwości leczniczych kory chinowej przeciw malarii

W XVII w. z Ameryki Południowej dotarł do Europy tzw. proszek peruwiański, czyli sproszkowana kora drzewa zwanego przez miejscowych Indian drzewem gorączki. Dzięki niej wyleczono z malarii dużą liczba ludzi. W XIX w. z kory wyizolowano leczniczy alkaloid, chininę i przystąpiono do syntetycznej jej produkcji. Jednocześnie podjęto próby zdobycia sadzonek drzewa chinowego i podjęcia jego hodowli w innych regionach świata. Najskuteczniejsze okazały się Niderlandy, zakładając plantacje chinowca w swojej kolonii w Indonezji. W XIX w. chininę zaczęto dodawać do wody gazowanej, a tę łączono z ginem. Powstały napój stosowany jako środek antymalaryczny w wojsku brytyjskim w Azji Południowej.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: historia, nauki medyczne
Tożsamość aktora normatywnego a strategie obecności Unii Europejskiej w stosunkach międzynarodowych

Strategia obecności Unii Europejskiej (UE) w relacjach międzynarodowych z czerwca 2016 r. oraz zmiany, jakie w zakresie funkcjonowania tego podmiotu międzynarodowego wniosła ostatnia reforma traktatowa (Traktat z Lizbony), odczytywane mogą być jako próba redefinicji dotychczasowej narracji na temat międzynarodowej tożsamości UE. Ewolucja w zakresie założeń strategicznych, jak również instytucjonalnych oraz instrumentów oddziaływania i reagowania międzynarodowego świadczyć może o potrzebie nowego spojrzenia na koncept potęgi normatywnej, będący dotychczas podstawą dyskursu o tożsamości UE w stosunkach międzynarodowych. Zmiany te wydają się zmierzać w kierunku oparcia dyskursu o europejskiej tożsamości na wizji aktora niezależnego, samodzielnego oraz dysponującego militarnymi narzędziami oddziaływania międzynarodowego, jak również realizującego przede wszystkim własne interesy w przestrzeni międzynarodowej, odwołując się nadal do zasad, wartości oraz prawa międzynarodowego.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Dewocjonalia w mieszczańskich inwentarzach pośmiertnych z terenu Małopolski (XVI–XVIII wiek)

W inwentarzach pośmiertnych, stanowiących pewnego rodzaju materialne podsumowanie życia, odnaleźć można różnego rodzaju ruchomości, uporządkowane według określonych kategorii. Wśród nich znajdowały się również dewocjonalia, stanowiące jednak część spuścizny umykającą łatwym klasyfikacjom. Niektóre z nich mogły stanowić element wyposażenia wnętrz (obrazy, rzeźby, krucyfiksy). Natomiast symbole religijne w postaci krzyżyków, agnusków czy różańców, wskazywały na pewne potrzeby natury duchowej noszących je osób, a jednocześnie świadczyły o ich zamożności. Mimo, że liczba inwentarzy pośmiertnych, w których notowano dewocjonalia nie była szczególnie imponująca, to nawet w tak skromnym zestawieniu widać, jakie artefakty na przestrzeni analizowanych stuleci, cieszyły się większą popularnością. Najczęściej wymieniano bowiem krzyżyki i różańce, a w XVII wieku dodatkowo agnuski.

Czasopismo: Saeculum Christianum. Pismo Historyczne
Dziedziny: nauki humanistyczne
Dyscypliny: historia, nauki o kulturze i religii
Human Security jako paradygmat polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej w kryzysowych czasach

Artykuł bada, czy podejście Human Security jest paradygmatem unijnej polityki bezpieczeństwa. Koncentruje się on na dwóch ostatnio opublikowanych dokumentach: Europejskiej agendzie bezpieczeństwa oraz Globalnej strategii UE. W pierwszej kolejności została wyjaśniona koncepcja Human Security. Następnie zaprezentowano założenia metodologiczne procesu badawczego, w ramach którego postawiono trzy pytania w celu zidentyfikowania w omawianych dokumentach podejścia Human Security: Czy są one skoncentrowane na bezpieczeństwie ludzkim? Czy zagrożenia są w nich rozlegle zidentyfikowane? Czy podmioty realizujące politykę bezpieczeństwa są szeroko zdefiniowane? Przeprowadzona analiza pokazała, że Europejska agenda bezpieczeństwa oraz Globalna strategia UE zostały oparte na perspektywie Human Security. Oznacza to, że bezpieczeństwo ludzkie jest paradygmatem unijnej polityki bezpieczeństwa. W konkluzjach autor zastanawia się, czy owo podejście pasuje do nowych wyzwań dla bezpieczeństwa, które narastają w Europie po rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia
Globalna strategia a redefinicja polityki Unii Europejskiej w jej sąsiedztwie

Najbliższe sąsiedztwo i zachodzące tam procesy stanowią znaczące wyzwanie dla Unii Europejskiej od początku jej istnienia. W ostatnim czasie występują tam nakładające się na siebie kryzysy i przeobrażenia, mające istotny wpływ na cały region, ale też warunkujące kształt polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE. Zaliczyć do nich należy trwający od 2014 r. konflikt zbrojny we wschodniej Ukrainie, aneksję Krymu przez Rosję, a w konsekwencji destabilizację samej Ukrainy i całego regionu.
Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie o kierunek redefinicji polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej w jej sąsiedztwie, na podstawie nowo przyjętych dokumentów strategicznych, takich jak Globalna Strategia Unii Europejskiej w 2016 r., jej pierwotna wersja – Europejska Strategia Bezpieczeństwa, oraz ściśle z nimi powiązana rewizja Europejskiej Polityki Sąsiedztwa z 2015 r. Artykuł stanowi odpowiedź na podstawowe pytania badawcze: W jakim stopniu Unia Europejska w nowo przyjętej Globalnej Strategii dokonała przeformułowania swojej roli i tożsamości w świecie? Jakie są podstawy, cele i zakres przeobrażeń polityki Unii Europejskiej wobec jej sąsiedztwa zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i praktycznym? Czy korekta polityki sąsiedztwa UE jest pomocna w kontekście dokonywanych zmian w regionie?

Czasopismo: Roczniki Nauk Społecznych
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki socjologiczne, psychologia