rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Kierunki rozwoju opancerzenia wozów bojowych – nowe rodzaje zagrożeń

W artykule zasygnalizowano potrzebę wprowadzenia zmian w wymaganiach, co do odporności balistycznej pojazdów. Potrzeba ta wynika z analizy doświadczeń zebranych podczas realizacji misji głównie w Iraku i Afganistanie oraz nieokreślonego obecnie charakteru przyszłych zadań. Artykuł zawiera również informację o działaniach prowadzonych w Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej dotyczących opracowania osłon zapewniających ochronę załóg w przypadku zagrożenia ze strony granatów kumulacyjnych, pocisków EFP i fragmentujących ładunków IED.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Pododdziały zmechanizowane w działaniach powietrzno-lądowych

Analiza właściwości współczesnej walki, prognoz rozwoju środków walki i sposobów jej prowadzenia pozwala stwierdzić, że będzie rosła rola różnorodnego typu działań polegających na wykonywaniu uderzeń na przeciwnika z powietrza, powszechnym stanie się stosowanie taktycznych desantów powietrznych, rajdów śmigłowcowych i podobnych działań.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Wojskowy transport strategiczny jako wyzwanie dla Sił Zbrojnych RP

Posiadanie warunków do przemieszczenia sił w odpowiednim czasie, czemu sprzyja międzynarodowa współpraca, w celu podjęcia pełnego zakresu funkcji i zadań Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO) jest istotne ze względu na wojskową wiarygodność. Realizacja zadań wspólnej obrony wymaga zdolności do przemieszczenia sił wewnątrz i pomiędzy teatrami działań, włącznie z transportem transatlantyckim.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Zadania inżynieryjne wykonywane przez saperów Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie

W artykule przedstawiono charakterystykę oraz warunki realizacji zadań wykonywanych przez saperów Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie. Szczególną uwagę zwrócono na przedsięwzięcia dotyczące rozminowania i oczyszczania terenu. W treści artykułu scharakteryzowano zagrożenia minowe, sposoby oznakowania pól minowych, warunki rozminowania i oczyszczania terenu oraz realizacji prac inżynieryjno-budowlanych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Przedsięwzięcia realizowane przez sekcję łączności i informatyki stanowiska dowodzenia brygady zmechanizowanej w procesie kierowania mobilnym systemem łączności

Współczesne pole walki, charakteryzujące się dynamiką powoduje, że informacja oraz szybkie podejmowanie decyzji, stają się czynnikami mogącymi w zasadniczy sposób wpłynąć na osiągnięcie celów prowadzonych działań. Zmiany, jakim został poddany system dowodzenia, wpłynęły w znacznym stopniu na system łączności. Zmieniła się struktura sieci łączności, sposoby zarządzania nią i jej planowanie. Zapewnienie sprawności funkcjonowania systemu dowodzenia brygady zmechanizowaneji możliwości realizacji przez nią zadań jest uwarunkowane właściwym zorganizowaniem podsystemu wymiany informacji, dobrego zaplanowania oraz wykorzystania środków dowodzenia w ramach systemu łączności.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Bezzałogowe systemy latające klasy I - II w przyszłym systemie walki

Rozwój nowych środków walki, skutkujących zmianami w teorii sztuki wojennej, wymusza potrzebę weryfikacji dotychczasowych poglądów. Autor w opracowaniu podejmuje próbę wyjaśnienia pojęcia bezzałogowe systemy latające (BSL). Przedstawia ogólne założenia, stworzonej w Stanach Zjednoczonych, koncepcji przyszłego systemu walki (Future Combat System-FCS) i rolę jaką mają w nim do odegrania bezzałogowe systemy latające na szczeblu plutonu i kompanii. Opisuje projekty systemów, które powinny sprostać wymaganiom określonym przez armię Stanów Zjednoczonych i które powinny być elementami pododdziałów szczebla taktycznego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Badania materiałowe elementów turbosprężarki pod kątem eliminowania przyczyn uszkodzeń eksploatacyjnych

W niektórych typach pojazdów samochodowych obserwuje się relatywnie częste występowanie uszkodzeń turbosprężarek. W pracy zawarto wyniki podstawowych badań materiału wałków turbosprężarek wybranego silnika spalinowego ZS. Celem było określenie czy przyczyny uszkodzenia jednej z turbosprężarek mogą być związane z ukrytymi wadami materiałowymi. Program badań obejmował badanie przełomów, oraz porównanie mikrostruktury i mikrotwardości materiału wałka uszkodzonej turbosprężarki i wałka drugiej, nieuszkodzonej turbosprężarki, wymontowanej z tego samego pojazdu. W wyniku badań nie wyeliminowano materiałowej przyczyny uszkodzenia, w szczególności stwierdzono, że badane elementy wykazują ukryte wady materiałowe. Z materiałowego punktu widzenia, obydwa badane wałki nie mogłyby zostać zakwalifikowane jako zdatne do dalszej eksploatacji.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe / Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych im. gen. T. Kościuszki
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: nauki o bezpieczeństwie
Prace badawczo-rozpoznawcze obiektów podziemnych usytuowanych wzdłuż Murów Miejskich w Bystrzycy Kłodzkiej

W artykule przedstawiono prace badawczo-rozpoznawcze przeprowadzone w obiektach podziemnych znajdujących się wzdłuż Murów Miejskich od Baszty Wodnej do Baszty Rycerskiej w Bystrzycy Kłodzkiej. Podczas tych prac zinwentaryzowano dostępne podziemia pod dziesięcioma kamienicami, pomieszczenia dawnego więzienia oraz Mury Miejskie. Wszystkie obiekty podziemne naniesiono na plan miasta oraz wykonano szczegółowy opis techniczny wraz z rzutami, przekrojami i dokumentacją fotograficzną. Wykonane prace są częścią planu rewitalizacji miasta.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Identyfikacja procesów termodynamicznych zachodzących w górotworze pod kątem oceny zagrożenia zjawiskami dynamicznymi

W artykule omówiono zagadnienie wykorzystania obserwacji procesów termodynamicznych zachodzących w masywie skalnym do wnioskowania o stanie zagrożenia zjawiskami dynamicznymi. Przedstawiono sposób realizacji odpowiednich pomiarów za pomocą specjalnie wytworzonej w tym celu sondy otworowej. Zaprezentowano wstępne wyniki obserwacji uzyskane z rejestracji przeprowadzonych w wybranym polu eksploatacyjnym.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Inżynierskie kryteria kształtowania wyrobisk podziemnych

W artykule przedstawiono materialne (fizyczne) aspekty sklepienia ciśnień w masywach skalnych lub gruntowych. Problem rozważono na przykładzie małego mostu gruntowo-powłokowego. Pokazano, że o nośności takiego ustroju decydują takie czynniki jak właściwe zagęszczenie lub naturalna konsolidacja gruntów. W wyniku tych rozważań ustalono, że w górotworze sklepienia ciśnień są realnym fizycznym zabezpieczeniem wyrobisk podziemnych. Podano wzory na obliczanie wymiarów i nośności sklepień.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uszkodzenia budynków i deformacje terenu wywołane eksploatacją górniczą w silnie naruszonym górotworze w dzielnicy Wirek w Rudzie Śląskiej

Początki eksploatacji węgla na Górnym Śląsku sięgają XVIII w. Jedna z najstarszych kopalń Górnego Śląska - kopalnia Brandenburg - powstała na terenie dzisiejszej Rudy Śląskiej w 1752 r. Od tamtej pory, po dziś dzień pod miastem trwa wydobywanie węgla kamiennego. Z uwagi na silne naruszenie górotworu, opracowanie prognoz oddziaływania eksploatacji jest coraz trudniejsze. Jednocześnie projektowanie eksploatacji uwzględniać musi coraz ostrzejsze warunki, wynikające z konieczności ochrony powierzchni. Podczas wydobycia prowadzone są obserwacje geodezyjne ruchów powierzchni oraz nadzór budowlany nad obiektami szczególnie zagrożonymi. Zgromadzony dzięki tym pomiarom materiał badawczy, oprócz funkcji bieżącego monitorowania stanu powierzchni i budynków, stanowi źródło informacji o sposobie i wielkości oddziaływania eksploatacji na powierzchnię silnie naruszonego górotworu. Wiedza ta jest cenna zwłaszcza w aspekcie przewidywania skutków kolejnych, projektowanych prac wydobywczych. W artykule przedstawiono analizę wpływu eksploatacji podziemnej, prowadzonej w górotworze naruszonym, na powierzchnię oraz unikalną zabudowę dzielnicy Wirek w Rudzie Śląskiej. Analiza przeprowadzona została w oparciu o wyniki pomiarów geodezyjnych, prowadzonych przez służby miernicze KWK Pokój. Omówiono metodykę prowadzenia tych pomiarów oraz jej przydatność dla oceny oddziaływania eksploatacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza stateczności obwałowań przeciwpowodziowych rzeki Kanał Strumień

W analizie stateczności wałów przeciwpowodziowych istotną rolę odgrywa zmiana poziomów wody w rzece i towarzyszące im zmiany poziomów wód gruntowych w wałach. Niestety projektant nie zawsze dysponuje pełną wiedzą na temat zmian poziomów wody oraz czasów na jakich woda na danym poziomie pozostaje. Niniejszy artykuł przedstawia propozycję kompleksowego podejścia do tego problemu w przypadku braku danych hydrologicznych. Obliczenia stateczności wykonane zostały jako uzupełnienie projektu modernizacyjnego obwałowań, którego jednym z elementów było wykonanie szczelnej przegrody pionowej z zastosowaniem kolumn gruntowych DSM.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Optymalizacja czerpaków koparek kołowych urabiających utwory trudno urabialne

Proces technologiczny zdejmowania nadkładu w PGE KWB "Bełchatów" SA jest realizowany koparkami wielonaczyniowymi kołowymi SchRs 4000 oraz SchRs 4600. Bezpośredni proces urabiania wykonują czerpaki, które z powodu konieczności zdjęcia olbrzymich ilości mas nadkładu o różnej, zmiennej klasie urabialności, narażone są na proces intensywnego zużycia. Znaczne pogorszenie się warunków urabiania skał w Polu "Szczerców" w stosunku do Pola "Bełchatów" (wzrost klasy urabialności) spowodowało spadek żywotności czerpaków w Polu "Szczerców" nawet 2-3-krotnie, co w konsekwencji doprowadziło do wzrostu postojów koparek nadkładowych oraz nakładów na ich regenerację. W artykule przedstawiono proces optymalizacji naroży i noży czerpaków zarówno metodami spawalniczymi, jak również poprzez zmiany konstrukcyjne (geometryczne) wraz z oceną efektów uzyskanych w trakcie kilkuletnich obserwacji.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zastosowanie modelu stanu krytycznego do oceny zasięgu współpracy budowli z podłożem górniczym

Wielkości deformacji powierzchni terenu powodowane eksploatacją górniczą (tzw. wskaźniki deformacji terenu) są prognozowane metodami geomechaniki. W czasie trwania eksploatacji kontrolowane są natomiast w terenie. Niestety nie są należycie badane stany dodatkowego osiadania konstrukcji budowlanych na deformującym się podłożu górniczym. Stany te są zależne nie tylko od warunków gruntowych, ale w dużej mierze od warunków konstrukcyjnych (m.in. rodzaju fundamentów). W pracy pokazano, że zjawisko to związane jest z obszarem współpracy budowli z podłożem górniczym i zasięg tego obszaru można ocenić numerycznie wykorzystując do opisu podłoża górniczego model stanu krytycznego Modified Cam-Clay.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ prekonsolidacji na zjawiska zachodzące w obciążonych konstrukcją podłożach gruntowych

Stan naprężenia in situ definiowany jest na ogół w analizach numerycznych przez współczynnik prekonsolidacji OCR oraz współczynniki parcia geostatycznego gruntu w stanie normalnej konsolidacji K/o(NC) i prekonsolidacji K/o(OC). Zastosowanie w badaniach nowoczesnych technik in situ, sondowania statycznego CPTU i badania dylatometrem płaskim (DMT) umożliwia obecnie niemal ciągłą identyfikację wartości OCR wzdłuż analizowanych profili. Możliwości te stanowią wyraźne wskazanie do powszechniejszego, aniżeli dotychczas, stosowania modeli stanu krytycznego w opisie zachowania gruntu w podstawowych analizach inżynierskich. Celem przykładów przedstawionych w pracy jest pokazanie wpływu właściwego ujęcia prekonsolidacji gruntu na wyniki numerycznych analiz podstawowych zagadnień kontaktowych fundament-podłoże gruntowe.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza MES-MKEB nieliniowego problemu współdziałania ławy fundamentowej z podłożem gruntowym

Niniejsza praca prezentuje koncepcję zastosowania kombinowanej metody (składającej się z metody elementów skończonych MES i kontaktowych elementów brzegowych MKEB) do analizy trójwymiarowego problemu współdziałania układu "ława fundamentowa-podłoże gruntowe". Zawiera ona elementarne podstawy teoretyczne, uwzględniające sformułowanie globalnego równania równowagi i prezentację sposobu rozwiązania tej relacji (wykorzystującego technikę przyrostowo-iteracyjną, opartą na metodzie Raphsona-Newtona). Zostały zamieszczone wyniki obliczeń dla przykładu układu "ława fundamentowa-podłoże gruntowe" (z użyciem sprężysto-plastycznego modelu gruntu Modified Cam-Clay).

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Możliwości zastosowania tworzyw poliuretanowych w przenośnikach taśmowych

Artykuł wskazuje możliwości zastosowania modyfikowanych tworzyw poliuretanowych na okładziny cierne bębnów napędowych oraz krążników w przenośnikach taśmowych. Szczególną uwagę zwraca się tutaj na współpracę tych elementów z taśmą przenośnika, ich odpowiednią konstrukcję oraz zabudowę na trasie w celu zmniejszenia oporów, co ma istotny wpływ na energochłonność i trwałość przenośnika.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pomiary fali ultradźwiękowej w badaniach trójosiowego ściskania

W artykule przedstawiono opis systemu do pomiaru prędkości fali ultradźwiękowej w trakcie badań trójosiowego ściskania, rozszerzającego możliwości badawcze aparatury wytrzymałościowej MTS 815. System pozwala na automatyczną i realizowaną w czasie rzeczywistym rejestrację zmian prędkości fali ultradźwiękowej w próbkach skalnych poddawanych ściskaniu w komorze trójosiowej. Pomiar wykonywany jest w kierunku zgodnym z naprężeniem osiowym, a sposób zapisu danych, wykorzystujący dostępne kanały analogowe systemu MTS pozwala na zestawienie zmian prędkości w relacji do innych mierzonych parametrów. Przykładowo, możliwa jest analiza zmian prędkości fali ultradźwiękowej na całej ścieżki deformacji badanych skał, w zróżnicowanych warunkach ciśnieniowo-temperaturowych.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Energooszczędne taśmy przenośnikowe dla kopalń węgla brunatnego

W artykule omówiono wpływ oporów toczenia taśmy po krążnikach (oporów wgniatania taśmy w krążnik) na możliwości zmniejszenia zużycia energii elektrycznej przez napędy przenośników taśmowych. Przedstawiono możliwości zmniejszenia zużycia tej energii poprzez modyfikację konstrukcji taśmy i zastosowanie na okładki bieżne gum o specjalnych właściwościach. Przedstawiono wyniki badań wpływu niektórych parametrów taśm na wielkość oporów toczenia taśmy po krążnikach.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Pierwsza polska koparka KWK 910 do pracy w utworach trudno urabialnych

W artykule omówiono nową pierwszą polską koparkę wielonaczyniową przekazaną do urabiania utworów trudno urabialnych w KWB "Turów". Podano dane techniczne i technologiczne. Omówiono zalety szczególnych rozwiązań technicznych dla urabiania takich utworów. Podano wykonawców i podwykonawców najważniejszych zespołów oraz montażu.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wytrzymałościowa koła czerpakowego koparki w warunkach założonej wydajności

Zespołami szczególnie wytężonymi i narażonymi na awarie są układy urabiania koparek wieloczerpakowych, w szczególności czerpaki i koła czerpakowe. W pracy przedstawiono analizę wytrzymałościową koła czerpakowego dla obciążeń zapewniających wymaganą wydajność. Analizę przeprowadzono dla różnych kategorii gruntu, dla określonej liczby czerpaków, prędkości obrotowej i mocy układu napędowego. Zagadnienie to jest szczególnie istotne przy zmianie warunków urabiania lub zwiększeniu wydajności z zachowaniem wymaganej trwałości. Przeprowadzono także analizę sił występujących podczas urabiania. Określono całkowity opór urabiania, moment oporu urabiania i moc oporu urabiania przy założonej wydajności. Dane te uwzględniono w obliczeniach wytrzymałościowych przeprowadzonych zgodnie z normą PN-G-47000-2, które pozwoliły ocenić możliwość zastosowania założonej wydajności.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wyników produkcyjno-ekonomicznych branży węgla brunatnego w roku 2008

Przedmiotem niniejszego artykułu jest przedstawienie obecnego stanu górnictwa węgla brunatnego w Polsce na podstawie danych produkcyjnych pracy czterech kopalń węgla brunatnego działających w Polsce na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia oraz aktualnych wyników produkcyjnych i najnowszych osiągnięć w branży. Dotychczasowe osiągnięcia eksploatacyjne i wyniki ekonomiczne związane z wykorzystaniem węgla brunatnego w energetyce dowodzą, że jest to paliwo strategiczne, odgrywające znaczącą rolę w pokrywaniu potrzeb energetycznych Polski. Przedstawiono również polską energetykę opartą na węglu brunatnym na tle całej polskiej energetyki oraz porównano stan krajowego górnictwa węgla brunatnego w kontekście przyszłej roli węgla w Europie. W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, branża węgla brunatnego i związana z nią energetyka jest nowoczesna i opiera swoje funkcjonowanie na najnowszych rozwiązaniach naukowych, projektowych i eksploatacyjnych. Prowadzone i planowane do przeprowadzenia działania zapewniają spełnienie warunków ochrony środowiska, w tym odpowiednich dyrektyw Unii Europejskiej. W niniejszym artykule podjęto próbę omówienia zagadnień związanych z możliwościami i perspektywami rozwoju polskiej energetyki opartej na węglu brunatnym w XXI wieku.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Optymalizacja rozwiązań technicznych przenośników taśmowych w PGE GiEK SA Oddział KWB Bełchatów

W artykule przestawiono działania podjęte w PGE GiEK SA Oddział KWB Bełchatów w celu optymalizacji rozwiązań technicznych przenośników taśmowych. Poszukiwania nowych rozwiązań są determinowane koniecznością zmniejszenie kosztów eksploatacji poprzez poszukiwanie optymalnych rozwiązań w zakresie: konstrukcji zestawów krążnikowych i ich zawieszeń; doboru taśmy; konstrukcji przesypów; rozwiązań w zakresie czyszczenia taśmy i uszczelnień; napędów i sterowań; tras przenośnikowych wraz z mechanizmami pomocniczymi.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Analiza wyników produkcyjnych polskiej branży węgla brunatnego za lata 2008-2010 oraz przegląd obecnej sytuacji w górnictwie węgla brunatnego krajów Unii Europejskiej

Przedmiotem niniejszego artykułu jest przedstawienie osiągnięć branży górnictwa węgla brunatnego w Polsce, na podstawie danych produkcyjnych pracy czterech kopalń węgla brunatnego, działających na przestrzeni III kwartałów roku 2008-2010. Opisane zostały podstawowe dane, z zakresu parametrów eksploatacyjnych zasobów w czynnych rejonach działalności wydobywczej kopalń węgla brunatnego. W dalszej części podjęto próbę przedstawienia energetyki opartej na węglu brunatnym na tle całej polskiej elektroenergetyki, oraz dokonano porównania jej stanu z obecną sytuacją w górnictwie węgla brunatnego w UE oraz rolą węgla brunatnego w systemie energetycznym Europy.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Złoża antropogeniczne a wartość surowcowa zgromadzonych kopalin na przykładzie KWB "Bełchatów" SA

W szeroko rozumianej problematyce funkcjonowania górnictwa węgla brunatnego z uwagi na odkrywkowy charakter eksploatacji szczególną rolę odgrywają niewęglowe skały nadkładu i podłoża. W niektórych sytuacjach noszą one miano kopalin towarzyszących. Ich obecność to nie tylko związane z tym problemy eksploatacyjne, surowcowe czy ekologiczne. Ze względu na zapobieżenie ich bezpowrotnej stracie są one gromadzone w formie sztucznie tworzonych złóż antropogenicznych (wtórnych). Sposób składowania kopalin, ich zróżnicowanie litologiczne, interakcje zachodzące pomiędzy ich komponentami mogą spowodować zmianę przydatności użytecznej w stosunku do naturalnych kopalin zalegających w złożu węgla brunatnego. Sytuacja ta wymusza potrzebę realizacji dodatkowych badań surowcowych a nawet złożowych zalegających kopalin.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metodyka analizy ryzyka opłacalności inwestycji górniczo-energetycznej w warunkach niepewności na przykładzie złoża Legnica Wschód

Rozwój krajowej energetyki opartej na węglu brunatnym wymaga nowych inwestycji. Rosnące ceny pozwoleń na emisję CO2 oraz zbliżający się moment konieczności wykupu pozwoleń dla emisji na aukcjach sprawiają, że produkcja energii z węgla brunatnego staje się coraz bardziej ryzykownym przedsięwzięciem. Dla 20 równie prawdopodobnych modeli złoża Legnica-Wschód uzyskanych z symulacji warunkowej (moduł ConSim w Datamine Studio 3) przeprowadzono proces optymalizacji Lerchs'a-Grossmann'a (NPVScheduler) w wyniku, którego uzyskano 240 wyrobisk docelowych w 12 grupach odpowiadających różnym poziomom cen węgla. Dane o ilości nadkładu i węgla oraz jego jakości (wskaźnik jakości QI) w tych wyrobiskach wykorzystano w procesie symulacji Monte Carlo (R/Risk i Crystal Ball) mającej określić wpływ parametrów opisujących kopalnię i elektrownię (potraktowanych jako zmienne losowe o dobranych rozkładach) na ich przyszłe niezdyskontowane wyniki finansowe dla 12 scenariuszy opisujących przyszłe warunki rynkowe funkcjonowania tego układu (2 poziomów cen energii i 6 poziomów cen pozwoleń na emisję CO2 0-300 PLN/Mg CO2). Uzyskano histogramy zmienności zysku kopalni, elektrowni i zintegrowanego pionowo koncernu energetycznego, co pozwoliło obliczyć prawdopodobieństwa, z jakim poszczególne wyrobiska maksymalizowałyby zyski tych podmiotów, wskazać ryzyko poniesienia straty przy ich eksploatacji oraz określić wpływ badanych parametrów i scenariuszy na poziom zysków i ryzyko związane z ich osiągnięciem. Analizę taką przeprowadzono w Instytucie Górnictwa Politechniki Wrocławskiej w ramach realizowanej tam pracy doktorskiej.

Czasopismo: Górnictwo i Geoinżynieria
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka