rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Płetwonurkowanie w Polsce w latach 1970-2005. Rozwój organizacyjny i największe osiągnięcia sportowe

Płetwonurkowanie rozwinęło się w Polsce w ramach Polskiego Towarzystwa Turystyczno--Krajoznawczego i Ligi Ochrony Kraju. W 1994 r. powstał Polski Związek Płetwonurkowania Sportowego, w ramach którego nastąpił dalszy rozwój tej dyscypliny. Najlepsizawodnicy repre-zentowali Polskęw imprezach międzynarodowych, w tym także w mistrzostwach Europy i świata. Osiągnęli w nich niemałe sukcesy, największym z nich są niewątpliwie tytuły mistrza Europy Aleksandra Polaka i mistrza świata juniorów Wojciecha Dorożyńskiego.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Gospodarka i polityka a szkolne wychowanie fizyczne w wybranych krajach europejskich i Polsce na przestrzeni dziejów

Artykuł niniejszy ma na celu zarysowanie relacji między polityką i gospodarką a szkolnym wychowaniem
fizycznym w wybranych krajach europejskich oraz w Polsce od renesansu do I wojny
światowej, ponadto w II RP, PRL i III RP.
Punkt wyjścia przyjętych rozważań stanowią kalokagatia oraz intelektualne kategorie nowożytnej
i współczesnej kultury duchowej, określające myślenie i poznanie naukowe w Europie,
mianowicie racjonalne myślenie i odczarowanie świata, którymi to pojęciami posługiwał się Max
Weber. Na przestrzeni wieków zmieniały one stosunki towarowo-pieniężne, które tworzyły relacje
z myślą pedagogiczną, edukacją i wychowaniem fizycznym także jako systemem wychowawczym
młodzieży w Niemczech, Anglii, Szwecji i w Polsce. W zakończeniu wyrażono pogląd, iż relacje
te są po dziś dzień aktualne.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Sterowanie procesem szkoleniowym na podstawie metrologii sportowej

Coraz bardziej powszechne staje się wykorzystywanie osiągnięć nauki i techniki w celu rozwoju
sportu wyczynowego. Takie podejście ma na celu ujednolicenie procedur pomiarowych i stworzenie
możliwości ich rozwijania. Zastosowanie metrologii w przygotowaniu olimpijczyków jest
bardzo ważnym aspektem procesu szkolenia długoterminowego. Dokładność pomiaru w nowoczesnym
sporcie ma znaczący wpływ na ocenę osiągnięć i postępu. Jednym z problemów powstałych
pomiędzy praktyką a nauką jest przekazywanie wiedzy i adaptacja innowacyjnych technologii do
praktyki sportowej. Badania wskazują na możliwość korzystania z doświadczeń zagranicznych autorów
we wprowadzaniu do szkolenia metrologii sportowej, zarówno do sportów zespołowych, jak
i indywidualnych.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Przyczynek do dziejów turystyki narciarskiej w województwie sieradzkim w latach 1975-1998

Turystyka narciarska na obszarze województwa sieradzkiego w latach 1975–1998 była związana z dwoma  organizacjami  społecznymi:  Polskim  Towarzystwem Turystyczno-Krajoznawczym oraz Zrzeszeniem Ludowe Zespoły Sportowe. Upowszechnianiem turystyki narciarskiej w ramach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w województwie sieradzkim zajmował się Klub  Narciarski  działający  w  strukturach  Oddziału  Towarzystwa  w  Zduńskiej Woli. W  latach 1975–1998  członkowie Klubu Narciarskiego  corocznie  organizowali wyjazdy w  góry  na  obozy narciarskie.  Początkowo  turnusy  były  organizowane w  schroniskach  krajowych.  Po  ,,otwarciu” granic  w  latach  dziewięćdziesiątych  XX  wieku  odbywały  się  w  Czechosłowacji,  a  następnie w Czechach i Słowacji. Natomiast główną formą działalności Wojewódzkiego Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe w Sieradzu w zakresie upowszechnienia turystyki narciarskiej była organizacja i udział  w  imprezach  turystycznych. W  latach  1975–1998  członkowie  zrzeszenia  brali  czynny udział w  ogólnopolskich  i międzynarodowych  rajdach  narciarskich, m.in.: Ogólnopolskim Narciarskim Rajdzie Chłopskim w Rajczy (od 1993 roku międzynarodowym) i Ogólnopolskim Podhalańskim Rajdzie Narciarskim LZS w Białym Dunajcu.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Skoki narciarskie w Polsce (1907–1939)

Pierwsze zorganizowane szkolenie narciarskie na ziemiach polskich miało miejsce we Lwowie w 1906 roku, w czasie dwudniowego kursu zorganizowanego przez Towarzystwo Zabaw Ruchowych, prowadzonego przez uznanego już w Europie narciarza Mathiasa Zdarsky’ego. Do rozwoju skoków narciarskich w znacznej mierze przyczyniło się natomiast, odbyte na przełomie lat 1911/1912 we Lwowie, szkolenie prowadzone przez Norwega – Wernera Werenskiölda, a następnie, rok później, przez znanego skoczka narciarskiego Seppa Oberedera (mieszkającego wówczas w Stryju). Na przełomie lat 1912/1913 inżynier Aleksander Bobkowski i dr Adam Kroebel odbyli podróże do Szwajcarii i Norwegii w celu pogłębienia wiedzy na temat sztuki jazdy na nartach. Po zakończeniu działań I wojny światowej przeszkoleni wcześniej narciarze rozpoczęli organizowanie kursów nauki jazdy i skoków na nartach. Do grupy polskich wybitnych skoczków, szczególnie w początkowym okresie rozwoju skoków narciarskich po 1919 roku, należał Aleksander Rozmus (1901–1986), do 1924 członek Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (SNPTT) w Zakopanem, a od 1925 r. Oddziału Narciarskiego Towarzystwa Gimnastycznego (ONTG) Sokół Zakopane. Jako pierwszy przekroczył w skoku narciarskim odległość 30 m, osiągając wynik 30,5 m na skoczni w Dolinie Jaworzynki. Czterokrotnie ustanawiał rekordy Polski w długości skoku na nartach: w 1921, 1922, 1923 i 1928. Był dwa razy mistrzem Polski – w 1921 r. i 1922 r., i wicemistrzem w 1923 r., 1925 r., 1928 r. i 1930 r. Podczas Igrzysk Olimpijskich w St. Moritz w 1928 r. w konkursie skoków zajął 25 miejsce. Narciarstwo, a w jego ramach skoki narciarskie, było tą dyscypliną sportową, która spełniała oczekiwania władz dotyczące poprawy stanu fizycznego społeczeństwa polskiego. Stąd w stosunku do wielu innych dyscyplin sportowych narciarstwo w działalności Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego (PUWFiPW) było uprzywilejowane i popierane, co miało pozytywny wpływ na jego dynamiczny rozwój oraz liczne sukcesy.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Przyczynek do stanu badań nad historią Mazowsza - ze szczególnym uwzględnieniem dziejów kultury fizycznej do 1918 roku (zarys problematyki)

Badania nad historią kultury fizycznej w Polsce były przedmiotem dociekań nauk w wielu ośrodkach akademickich w Polsce i zostały omówione w publikacjach monograficznych oraz poglądowych. Badaniami dziejów kultury fizycznej na Mazowszu zajmował się m.in. J. Chełmecki, K. Hądzelek, J. Dżereń, W. Ferens, R. Gawkowski, W. Gąsiorowski, W. Gniewkowski, M.M. Grzybowski, E. Małolepszy, H. Młodzianowska, G. Młodzikowski, M. Ponczek, B. Pędraszewska, M. Przedpełski, S. Wilk, A. Vetulani, T. Żebrowski. Prezentowany artykuł dotyczy stanu badań nad kulturą fizyczną Mazowsza – ze szczególnym uwzględnieniem dziejów kultury fizycznej do 1918 roku.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Programy wychowania fizycznego i ich realizacja w państwowych szkołach średnich ogólnokształcących Krakowa w latach 1918-1932

W niniejszej pracy przedstawiona została problematyka programów wychowania fizycznego i ich
realizacja w państwowym szkolnictwie średnim ogólnokształcącym Krakowa w latach 1918–1932.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. wychowanie fizyczne w krakowskich
szkołach średnich odbywało się przede wszystkim w formie gimnastyki. Nie była to jedyna forma
zajęć. Poza nią w czasie przerw młodzież urządzała zabawy na podwórzach gimnazjalnych, chodziła
na piesze wycieczki, uczęszczała na ślizgawki czy urządzała zabawy między lekcjami.
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego dla potrzeb szkoły średniej opracowało
programy wychowania fizycznego dla gimnazjum niższego w 1919 r., a dla gimnazjum wyższego
w 1922 r. Mimo że w latach tych obowiązywał już program ministerialny, realia wf. w krakowskich
szkołach średnich nie były zbyt korzystne. Podstawową formą była gimnastyka, ale warunki lokalowe
oraz kadrowe nie wszędzie pozwalały na jej wprowadzenie. Dlatego w szkołach z problemami uciekano
się do obowiązkowych gier i zabaw, wycieczek, a nawet nauki strzelania. Dopiero w roku szkolnym
1925/1926 wf. obowiązkowo objęło wszystkich uczniów. Prowadzone było jak do tej pory systemem
Linga z uwzględnieniem gier i zabaw. Oprócz tego uprawiano lekką atletykę i inne sporty.
Początek roku 1929 przyniósł spore zmiany. W styczniu tegoż roku Ministerstwo WRiOP
wprowadziło 3 godziny ćwiczeń cielesnych, nie licząc gier i zabaw. Krakowskie państwowe gimnazja
bardzo ściśle dostosowały się do tych rozporządzeń. We wszystkich sprawozdaniach szkolnych
z tego okresu podkreślano jego przestrzeganie.
W roku 1931 MWRiOP wydało okólnik zalecający wykonywanie ćwiczeń śródlekcyjnych. Niestety,
z jego realizacją było bardzo źle. Do roku 1932 nie znaleziono żadnej informacji o takich ćwiczeniach.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Czynności zawodowe trenera karate kyokushin w opiniach trenerów

Wprowadzenie: Celem pracy jest poznanie opinii trenerów karate kyokushin dotyczących
znaczenia (hierarchii) poszczególnych czynności zawodowych trenera.
Materiał i metody badań: Badaniami objęto 40 czołowych trenerów karate kyokushin w Polsce.
Wiek respondentów wynosił 36 ±11 lat, staż trenerski 7,6 ±8,4 lat, a doświadczenie treningowe
16,1 ±9,2 lat. Wszyscy badani posiadali poziom wyszkolenia technicznego co najmniej 1 dan
i pochodzili z 26 klubów i sekcji karate w całej Polsce.
Wyniki: Do najważniejszych czynności zawodowych trenera karate kyokushin należą trzy rodzaje
kierowania zawodnikiem: kierowanie przygotowaniem fizycznym, technicznym i taktycznym.
Bez względu na podziały (osiąganie sukcesów, wiek i staż szkoleniowy), opinie dotyczące
znaczenia poszczególnych czynności zawodowych trenera były zbieżne (rsp = 0,67–0,92;
p<0,001). Rangi podstawowych czynności zawodowych trenera karate kyokushin, taekwon-do
i sportowego jiu-jitsu są podobne do siebie.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Nieobecność sportu i olimpizmu w historiografii uniwersalnej

Od czasu publikacji dzieła Josepha Strutta Sporty i rozrywki ludu angielskiego historiografia sportu poczyniła zaskakujące postępy, szczególnie dostrzegalne w ostatnich dziesięcioleciach. Zaistniały tysiące akademickich artykułów i setki monografii dotyczących najrozmaitszych problemów i aspektów historii sportu na poziomie międzynarodowym, narodowym, a także wśród stowarzyszeń regionalnych, które badają społeczna kulturową i polityczną rolę sportu na różnych terenach i w różnych historycznych okresach. Wszystko to jednak nie powinno przesłaniać faktu, że nawet najważniejsze zjawiska sportowe – mające wpływ na istotne wydarzenia pozasportowe, polityczne czy kulturowe – nie znajdują przekonującego i widocznego miejsca w historiografii ogólnej. Mimo powszechnej obecności na obszarach kultury, polityki i spraw społecznych, sport jest ciągle traktowany w historiografii jako izolowana od pozostałej części życia publicznego sfera wyczynowego współzawodnictwa, dążenia do rekordów bądź zdrowotnej rekreacji. Niniejszy artykuł ukazuje, wykorzystując liczne przykłady, jak najbardziej nawet poważne dzieła historyczne uniwersalnego charakteru, ale także specjalistyczne z zakresu historii literatury, sztuki, filozofii i pedagogiki, zwłaszcza w ciągu ostatnich dekad, ignorowały fenomen sportu i jego szeroką kulturową i polityczną wagę, np. w przypadku Deklaracji sportów Jakuba I i związanej z nią kontrowersji między władzą królewską a purytańskim Parlamentem w Anglii, albo nie doceniały wpływu gimnastyki na rozwój idei niemieckiego nacjonalizmu Ludwiga Friedricha Jahna, wreszcie jak wykorzystywano sport w propagandzie komunistycznej okresu Zimnej Wojny. Artykuł analizuje powody tego zadziwiającego stanu rzeczy w różnych nurtach historiografii. Usiłuje również wskazać środowiska odpowiedzialne za taką sytuację: historyków sportu, nieumiejących z rozmaitych powodów wprowadzić efektów swej pracy do prac o uniwersalnym charakterze, a także historyków ogólnych, cechujących się ignorowaniem lub niedocenianiem sportu. Przedstawione będą również pozytywne przykłady i próby powolnego, choć wciąż niewystarczającego wychodzenia z opisanej i analizowanej sytuacji.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Rywalizacja Widzewa Łódź z drużynami piłkarskimi z Częstochowy w seniorskich rozgrywkach piłki nożnej mężczyzn w XX wieku

W XX wieku w seniorskich rozgrywkach piłki nożnej mężczyzn w Polsce
doszło wielokrotnie do konfrontacji, obchodzącego w 2010 r. stulecie istnienia,
Robotniczego Towarzystwa Sportowego Widzew Łódź z drużynami piłkarskimi
z Częstochowy. Najbardziej znane z tych pojedynków – bo rozgrywane w latach
dziewięćdziesiątych XX w. na szczeblu pierwszej ligi (ekstraklasy)1 i incydentalnie
w drugiej oraz w Pucharze Polski – były udziałem piłkarzy Robotniczego
Klubu Sportowego Raków. Niemniej w historii widzewsko-częstochowskich
kontaktów ten najbardziej rozpoznawalny w Polsce klub spod Jasnej Góry nie
był jedynym, z którym mierzyli się łodzianie. W przeszłości na niższych szczeblach
rozgrywek piłkarskich Widzew rywalizował również z Częstochowskim
Klubem Sportowym, Klubem Sportowym Częstochowa i Skrą.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Wpływ przewodniczących Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego na przemiany w międzynarodowym ruchu olimpijskim po II wojnie światowej

Okres powojenny, obejmujący ponad 70 lat, to znaczący, nie przerwany dziejowymi kataklizmami
czas pracy, przemian i stałego rozwoju międzynarodowego ruchu olimpijskiego. Na obecną
pozycje Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) we współczesnym świecie ogromny
wpływ wywarli kolejni jego przewodniczący: Sigfrid Edström (1946–1952), Avery Brundage
(1952–1972), Michael Morris lord Killanin (1972–1980), Juan Antonio Samaranch (1980–2001),
Jacques Rogge (2001–2013) oraz Thomas Bach (od 2013 roku). Obiektywne porównanie ich dokonań
jest niezwykle trudne i skomplikowane. Działali w różnych czasach, które niosły ze sobą
zupełnie inne problemy i wyzwania. MKOl pod ich kierownictwem stopniowo przekształcał się
z klubu dżentelmenów w korporację transnarodową. Wszyscy oni byli niewątpliwie wybitnymi
osobowościami i rzeczywistymi przywódcami ruchu olimpijskiego, ale należeli raczej do środowiska
sportowych technokratów niż wysublimowanych intelektualistów. Przewodniczący MKOl
zdołali, co najważniejsze, ustrzec ruch olimpijski przed utratą jego jedności i zabezpieczyli ciągłość
trwania igrzysk olimpijskich. Tym samym wszyscy oni przeszli do historii światowego sportu.

Czasopismo: Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna
Dziedziny: nauki medyczne i o zdrowiu
Dyscypliny: nauki o kulturze fizycznej
Ekologiczne aspekty produkcji oraz stosowania biodiesla

Biodiesel postrzegany jest jako ekologiczny substytut oleju napędowego, jednak pełna ocena wpływu produkcji i stosowania biodiesla na środowisko naturalne powinna być uwarunkowana bilansem zysków i strat uwzględniającym poszczególne etapy cyklu produkcyjnego. Na podstawie dostępnej literatury przedstawiono potencjalne korzyści oraz wyzwania stojące przed zrównoważoną produkcją biodiesla. W pracy porównano ekologiczny efekt zmiany rodzaju i jakości substratów oraz wpływu sposobu syntezy bioestrów na różne kategorie zagrożeń dla środowiska. Pod względem właściwości i charakterystyki spalania biodiesel stanowi alternatywę oleju napędowego. Zrównoważona produkcja bioestrów powinna opierać się na procesach enzymatycznych, a zamiast rafinowanych olejów roślinnych należy zastosować oleje i tłuszcze odpadowe, w przyszłości także olej z glonów.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wykorzystanie odpadów z przetwórstwa mięsnego na cele energetyczne

Tani import oraz notowane przez ostatnie lata wysokie ceny skupu żywca są
jedną z ważniejszych przyczyn nierentowności przedsiębiorstw przemysłu mięsnego. Dodatkowym
problemem dla właścicieli firm z tej branży są powstające w produkcji mięsnej
odpady, które powinny zostać odpowiednio zagospodarowane, co z reguły generuje wysokie
koszty. Optymalnym rozwiązaniem wydaje się zastosowanie w tym celu fermentacji metanowej.
Substraty, takie jak gnojowica świńska oraz treść przewodu pokarmowego, mogą
być wykorzystane jako substrat dla biogazowni bez wstępnej obróbki termicznej, natomiast
odpady poubojowe, w myśl Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r., wymagają wcześniejszej higienizacji. W Pracowni
Ekotechnologii, działającej przy Instytucie Inżynierii Biosystemów Uniwersytetu
Przyrodniczego w Poznaniu, przeprowadzono badania wydajności biogazowej tych odpadów
z Zakładu Mięsnego „Paszak” w Olszówce (gmina Przykona). Analizę wykonano zgodnie
z obowiązującą niemiecką normą DIN 38 414/S8. Na podstawie otrzymanych wyników
stwierdzono, że substraty te mają bardzo duży potencjał energetyczny. Wykazano, że racjonalne
zagospodarowanie uciążliwych odpadów rzeźnych (treści przewodu pokarmowego
świń i gnojowicy) może generować zysk ekonomiczny wynikający ze sprzedaży energii elektrycznej
i ciepła, a także wyeliminowania kosztów związanych z utylizacją generowanych
odpadów.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Mycie w systemie CIP wybranych elementów instalacji przesyłowych

W pracy poruszono temat dotyczący higienizacji instalacji rurociągowych, transportujących żywność między kolejnymi etapami jej produkcji. Wybrane elementy rurociągów poddano myciu w przepływie czystą wodą i ocenie skuteczności mycia. Na podstawie wyników badań wykazano, że występują tam miejsca narażone na niedomycia. Spośród najczęściej niedomywanych wskazano kolanka i trójniki. Udowodniono również, że zawory kulowe łatwiej czyszczą się od zaworów motylkowych. Program badań, zgodnie z którym realizowano eksperyment, pozwolił także na wnioskowanie o hydromechanicznych warunkach mycia.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Hemicelulazy - właściwości, otrzymywanie i zastosowanie

Celem pracy było scharakteryzowanie właściwości, otrzymywania i zastosowania
hemicelulaz. Jest to grupa enzymów, które hydrolizują hemicelulozy – polisacharydy
zawarte w ścianach komórkowych roślin, składające się głównie z reszty D-glukozy, D-galaktozy,
D-mannozy, D-ksylozy, L-arabinozy oraz kwasów heksauronowych: glukuronowego,
galakturonowego i metyloglukuronowego. Skład chemiczny hemiceluloz jest zróżnicowany
i zależy przede wszystkim od rodzaju rośliny, w której występują. Do najważniejszych hemiceluloz
należą ksylany, mannany, galaktany i galaktomannany; są one szeroko wykorzystywane
w różnych gałęziach przemysłu. Wykorzystuje się je głównie w przemyśle celulozowo-
-papierniczym do bielenia pulp; piekarskim do poprawy jakości wytwarzanego pieczywa;
paszowym do poprawy strawności pasz zwierzęcych; owocowo-warzywnym; winiarskim.
Używa się ich także do produkcji oligosacharydów, etanolu, kawy rozpuszczalnej, środków
piorących oraz w celu uzyskania odnawialnych źródeł energii i węgla.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Identyfikowalność surowca mięsnego w wybranej firmie handlowej

Celem pracy było ukazanie znaczenia systemu identyfikowalności w funkcjonowaniu
wybranego przedsiębiorstwa branży mięsnej w zapewnieniu bezpieczeństwa i wysokiej
jakości surowca mięsnego. Przedstawiono różne definicje terminu identyfikowalność, łączące
dwa aspekty, tj. śledzenia, czyli podążania za produktem od początku do końca łańcucha żywnościowego,
oraz odnajdywania, czyli ustalania pochodzenia produktu od końca do początku
łańcucha żywnościowego. Pozwala to na wycofanie niezgodnego/niezgodnych z wymaganiami/
standardami produktu/produktów z rynku oraz określenie potencjalnych przyczyn i źródeł zagrożenia.
Głównym celem śledzenia produktów jest ochrona konsumentów i producentów żywności.
To także wpływający na działanie rynku mechanizm bezpieczeństwa żywności. Na przykładzie
wybranego przedsiębiorstwa X opisano ogniwa w systemie identyfikowalności mięsa
wieprzowego. Firma X zajmuje się kupowaniem surowca wieprzowego bezpośrednio po rozbiorze,
a następnie jego transportem do zakładów przetwórstwa mięsnego. Wskazano na
konieczność kształtowania odpowiednich relacji firmy X z ubojniami w kontekście uzyskania
surowca o zapewnionej/gwarantowanej jakości oraz ubojni z dostawcami żywca. W odniesieniu
do przemysłu mięsnego skoncentrowano uwagę na ewolucji systemu identyfikowalności,
początkowo w sektorze mięsa wołowego, następnie mięsa drobiowego oraz jaj i na koniec,
bardziej szczegółowo, mięsa wieprzowego oraz wymogów, aby system mógł prawidłowo funkcjonować.
Opracowanie systemu w zakładzie X wymagało połączenia wielu wzajemnie powiązanych
i obowiązujących w łańcuchu dostaw produktów żywnościowych systemów jakości
oraz zaangażowania w jego funkcjonowanie rzetelnej pracy wszystkich pracowników, w tym
również najwyższego kierownictwa.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Wpływ kształtu otworu wlotowego kadzi wirowej na formowanie się stożka osadu zastępczego

Podczas procesu klarowania brzeczki piwnej w kadzi wirowej dobór odpowiedniej konstrukcji oraz parametrów procesów gwarantuje prawidłowy przebieg oddzielenia osadu gorącego od brzeczki. W pracy przedstawiono wyniki analizy wpływu dwóch nowatorskich konstrukcji otworów wlotowych w kadzi wirowej na czasy występowania poszczególnych etapów formowania się stożka osadu zastępczego. W wyniku eksperymentu wykazano, iż użycie zaprojektowanych dysz znacznie skróciło czas zjawiska formowania się stożka osadu. Najbardziej skuteczny w realizacji procesu klarowania okazał się otwór wlotowy o konstrukcji dyszy płaskiej.

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna
Lody jako żywność funkcjonalna – badania konsumenckie

W pracy wyjaśniono pojęcie żywności funkcjonalnej oraz opisano walory ży-wieniowe i zdrowotne lodów. Omówiono propozycje nowoczesnych technologii w produkcji lodów probiotycznych. Badając kontekst sezonowości spożycia tego wyrobu, przeprowadzo-no badania ankietowe, na podstawie których wnioskowano o przesłankach decyzji zakupo-wych przez konsumentów lodów, stanie wiedzy nabywców dotyczącej ich wartości odżyw-czej i zdrowotnej oraz stopniu zainteresowania nową generacją tego artykułu spożywczego, tj. lodów probiotycznych zaliczanych do żywności funkcjonalnej

Czasopismo: Nauki Inżynierskie i Technologie
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria mechaniczna