rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Koszt nabycia niedoskonałej informacji, czyli ile należy zapłacić za dodatkowe rozpoznanie parametrów złoża - teoretyczny zarys problemu

Informacja geologiczna dotycząca złoża, w postaci różnorodnych dokumentów, pochodzi z szeregu prac i robót geologicznych. Działania te zmierzają do zdefiniowania złoża, jego przestrzennej lokalizacji, formy i stopnia skomplikowania budowy, a także określenia głównych parametrów ilościowych i jakościowych. Jest powszechnie wiadomo, że aproksymacja ta opiera się zwykle na szacunkach, a specyfika tworu przyrodniczego jakim jest złoże kopalin, nie pozwala na operowanie w warunkach zdeterminowanych. Informacja jest potrzebna, a stopień posiadanej informacji w każdej sytuacji decyzyjnej odgrywa fundamentalną rolę. Jest oczywiste, że jedną z najprostszych metod ochrony przed ryzykiem w działalności jest zdobywanie dodatkowych informacji, a na ogół czym więcej informacji posiada decydent, tym lepsza jest jego sytuacja decyzyjna. Z drugiej zaś strony nadmiar informacji wprowadza szum informacyjny, w którym łatwo jest przeoczyć istotne fakty. Rodzi się zatem pytanie, jak dalece stosownym i uzasadnionym jest zdobywanie dodatkowych informacji, a także ile środków (nie tylko finansowych, choć pieniądz jest tu dobrym miernikiem) należy przeznaczyć na jej pozyskanie. W artykule, dla realiów prac poszukiwawczo-rozpoznawczych, przybliżono w zarysie problematykę wyceny dodatkowej informacji za pomocą bayesowskiej teorii decyzji, jednej z powszechnie stosowanych w tym celu technik.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Metody prognozowania wielkości mocy elektrycznej z farm wiatrowych dla potrzeb bilansowania oraz prowadzenia ruchu krajowego systemu elektroenergetycznego

Niniejszy artykuł ma charakter przeglądowy i obejmuje podstawy metodologii prognozowania wartości mocy elektrycznej generowanej w elektrowniach wiatrowych. Omawia charakterystykę pracy źródeł wiatrowych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu zmienności warunków meteorologicznych na wartość generowanej mocy elektrycznej. Prezentuje trzy metody predykcji: fizyczną, statystyczną oraz hybrydową (połączenie fizycznej i statystycznej). Przedstawia zakres wykorzystania poszczególnych metod, sposób weryfikacji wyników prognoz oraz obecnie wykorzystywane metody minimalizacji błędów prognoz, takie jak np. agregacja obszarowa prognoz bądź wykorzystanie kilku numerycznych prognoz pogody. Omawiana metoda perturbacji warunków początkowych stanowi przykład współczesnego podejścia do problematyki generacji prognoz probabilistycznych. Artykuł omawia również znaczenie dokładności wyników prognoz dla celów prowadzenia ruchu oraz bilansowania systemu elektroenergetycznego oraz prezentuje krótko zakres ich wykorzystania dla potrzeb operatorów systemów przesyłowych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognozowanie zasięgu strefy rozrzutu odłamków skalnych dla robót strzałowych w kopalniach odkrywkowych

Prowadzenie eksploatacji z wykorzystaniem materiałów wybuchowych w odkrywkowych zakładach górniczych wiąże się z szeregiem zagrożeń, które należy uwzględnić w trakcie prowadzenia robót strzałowych oraz na etapie ich projektowania. Odpowiednio zaprojektowane i starannie wykonane roboty zapewniają kontrolę nad tymi zagrożeniami oraz pozwalają na przewidzenie zasięgu i intensywności ich oddziaływania na otoczenie. Jednym z zagrożeń jest rozrzut odłamków skalnych, niebezpieczny dla załogi i maszyn pracujących w zakładzie górniczym, a także otoczenia kopalni. Jest to zagrożenie niezwykle istotne, lecz trudne do jednoznacznego oszacowania. Na przestrzeni lat opracowano wiele sposobów analitycznego wyznaczenia poziomu tego zagrożenia. Część opracowanych zależności opiera się na wynikach badań terenowych, zaś część na teoriach z zakresu fizyki i balistyki. Na wielkość strefy rozrzutu ma wpływ szereg czynników geologiczno-górniczych. Część z nich na chwilę obecną, dzięki coraz szerzej rozpowszechnianym narzędziom geodezyjnym, tj. skaner laserowy, czy urządzenie typu Boretrak, możemy bardzo precyzyjnie zmierzyć (geometria ociosu, dewiacja otworów strzałowych, rzeczywisty zabiór), a niektóre tylko oszacować (m.in. występowanie ukrytych przerostów gliny lub krasów na podstawie raportów z pracy wiertnicy lub zwiercin). W artykule zaprezentowano wybrane czynniki, które wpływają na zasięg strefy oraz sposoby ich minimalizacji. Ponadto opisano wybrane metody i wzory empiryczne do szacowania zasięgu strefy oraz zaprezentowano zmienność wartości szacowanych w zależności od zmiany parametrów siatki otworów strzałowych oraz użytych środków strzałowych. W artykule dokonano również przedstawienia wybranych rozwiązań numerycznych w zakresie szacowania zasięgu rozrzutu odłamków skalnych. Algorytmy te pozwalają na wstępną ocenę dynamiki rozrzutu odłamków dla zadanych warunków brzegowych, co może stanowić perspektywiczny kierunek rozwoju aktualnie stosowanej metodologii.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Relacje cen na rynku kontraktów długo- i krótkoterminowych węgla energetycznego importowanego do Unii Europejskiej oraz cen eksportowych polskiego węgla energetycznego w latach 2003-2009

W artykule przeanalizowano kształtowanie się cen sortymentów miałowych węgla energetycznego importowanego do Unii Europejskiej dla transakcji długo- i krótkoterminowych oraz cen tych samych sortymentów węgla energetycznego z polskich kopalń przeznaczonego na eksport. Analizie poddano wszystkie korelacje między cenami franco granica UE, CIF porty Amsterdam, Rotterdam, Antwerpia oraz loco kopalnia. Wykazano, że wahania cen dla transakcji krótkoterminowych typu spot w porównaniu do zmian cen dla transakcji długoterminowych węgla importowanego do Unii Europejskiej są bardziej dynamiczne. Ceny polskiego węgla energetycznego przeznaczonego na eksport zmieniają się proporcjonalnie do cen dla transakcji długoterminowych węgla importowanego do Unii Europejskiej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Polityka energetyczna wobec perspektywy dwu zagrożeń - niedoboru ropy naftowej i ocieplenia klimatu

Opisano światowe zasoby ropy naftowej według danych opublikowanych w latach 2008-2010. Krajami najbardziej zasobnymi w złoża ropy są kolejno: Arabia Saudyjska (pierwsze miejsce na świecie), Iran i Irak (drugie i trzecie miejsce). W ośmiu z dziesięciu regionów świata produkujących ropę, wzrost jej wydobycia należy już do przeszłości. W pozostałych dwu regionach tzw. pik wydobycia nastąpi w kilku najbliższych latach. Przewiduje się, że wstępny etap spadku światowego wydobycia nastąpi przed 2020 r. Dostosowanie gospodarek do niedoboru ropy naftowej winno stanowić integralną część planu działania na rzecz ochrony klimatu przed nadmiernym ociepleniem. Działania zapobiegające dalszemu wzrostowi emisji GHG gazów cieplarnianych muszą być szybko podjęte i realizowane za pomocą niskoemisyjnych, nowoczesnych ale już sprawdzonych technologii. Nie ma bowiem czasu na ryzykowne rozwiązania tak pod względem technologicznym jak i w polityce energetycznej. W kilku obszarach - opisano je obszerniej - produkcji i użytkowania energii realny jest coroczny sukcesywny spadek emisji, zapewniający stabilizację koncentracji CO2 na poziomie chroniącym klimat przed niebezpiecznym ociepleniem.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Przestrzenny rozkład zapotrzebowania na kruszywa w budownictwie jednorodzinnym

Kruszywa naturalne znajdują szerokie zastosowanie w budownictwie liniowym i kubaturowym. W pracy przedstawiono badania zapotrzebowania na kruszywa w elementach betonowych i żelbetowych budynków jednorodzinnych wolnostojących oraz w zabudowie bliźniaczej. Kubatura budynków jednorodzinnych w 2013 roku stanowiła 70% kubatury budownictwa mieszkaniowego i blisko 33% kubatury wszystkich budynków oddanych do użytkowania. Analizę oparto na podstawie wskaźników jednostkowego zużycia kruszyw względem cech użytkowych i konstrukcyjnych budynków. W obliczeniach uwzględniono wskaźniki charakterystyczne dla różnych typów architektonicznych domów: parterowych podpiwniczonych i niepodpiwniczonych oraz parterowych z poddaszem użytkowym podpiwniczone i niepodpiwniczone. Uwzględniono również technologię wznoszenia budynków oraz konstrukcję stropów. Obliczone zużycie kruszyw w 2013 roku wyniosło około 13,5 ± 2 mln Mg. Wartość minimalna (11,5 mln Mg) i maksymalna (15,5 mln Mg) wynikają z obliczonych dla jednostkowych wskaźników zużycia kruszyw odchyleń standardowych (współczynników zmienności). Dla zidentyfikowanej struktury budownictwa jednorodzinnego, która w ostatnich kilku latach nie ulega zmianom; średnie zużycie kruszyw wynosi około 185 Mg/dom, a średni wskaźnik zużycia 1,22 Mg na 1 m2 powierzchni użytkowej. Udział budownictwa jednorodzinnego w rynku kruszyw żwirowo-piaskowych w 2013 roku, wyniósł około 8%, a w catym rynku kruszyw około 6%. W ujęciu regionalnym największe zapotrzebowanie na kruszywa odnotowano w województwie mazowieckim (ok. 1,9 mln Mg), następnie: małopolskim, śląskim i wielkopolskim (po ok. 1,5 mln Mg) a najmniejsze zapotrzebowanie wystąpiło w województwie opolskim (0,24 mln Mg). W poszczególnych województwach obserwuje się duże zróżnicowanie udziału budownictwa jednorodzinnego w rynku kruszyw żwirowo-piaskowych. Udział ten wynosił od około 2% w podlaskim do około 25% w śląskim i świętokrzyskim.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sposoby wzmocnienia górotworu dla poprawy stateczności wyrobisk korytarzowych na dużej głębokości w warunkach występowania zagrożeń naturalnych i technicznych w kopalniach węgla kamiennego

W praktyce polskiego górnictwa podziemnego powszechne zastosowanie znajdują dwa systemy obudowy wyrobisk górniczych, w którym pierwszy chroni przekrój wyrobiska (obudowy sztywne), a drugi konstrukcję obudowy (obudowy podatne np. typu ŁP). W warunkach głębokich kopalń istotnym elementem obudowy powinien się stać otaczający górotwór, który we współpracy z obudową powinien zapewnić stateczność wyrobiska. Uwarstwiony i naturalnie spękany masyw skalny wokół wyrobiska może być wzmocniony przez przyłożenie do jego powierzchni, jak również do głębszych warstw skalnych, siły ograniczającej jego deformacje, który powoduje wytworzenie korzystnego stanu naprężenia na obrysie wyłomu wyrobiska, zwiększenie sił tarcia zarówno między warstwami, jak i między spękaniami, ograniczanie możliwości rozwarstwiania się masywu. Uwzględniając złożone warunki geologiczno-górnicze przedstawiono systemy obudów wyrobisk górniczych, w których wzmocnienie górotworu stanowi istotny element obudowy. Omówiono rozwiązania konstrukcji obudów, w których wykorzystuje się obudowy podporowe współpracujące alternatywnie z kotwiami krótkimi, długimi, mechaniczną wykładką za obudową, iniekcją, sprężaniem skał wokół wyrobiska, stosowaniem betonu natryskowego izolacyjnego i konstrukcyjnego. Rozwiązanie obudowy kotwiowej i podporowo-kotwiowej zespolonej z górotworem z podpornością wstępną jest alternatywą zapewnienia stateczności wyrobiska, w którym stosowane środki i metody są poprawione i bardziej efektywnie wykorzystane tak, że wzmocnienie górotworu wokół wyrobiska powoduje zmniejszenie obciążenia obudowy ze strony deformującego się górotworu, a obudowa ma rosnącą podporność.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Tworzenie nowych produktów nowymi technikami i technologiami w KWK "Ziemowit"

KWK "Ziemowit" jest kopalnią jednoruchową eksploatującą w pokładach orzeskich i łaziskich, na poziomach 500 i 650, węgiel kamienny o średniej wartości opałowej 20 470 kJ/kg. Zakład przeróbczy wzbogaca węgiel o uziarnieniu powyżej 20 mm produkując następujące sortymenty: kostka, orzech, groszek, miał. Rozwijając swoją ofertę handlową w ostatnich latach kopalnia przystosowała zakład przeróbczy do wytwarzania nowych produktów: - miał surowy o uziarnieniu 6-0 mm o wartości opałowej 18 000 kJ/kg, - miał surowy o uziarnieniu 20-6 mm o wartości opałowej 21 000 kJ/kg, - muł węglowy o uziarnieniu 1-0 mm i wartości opałowej około 14 000 kJ/kg. Do wytwarzania wyżej wymienionych produktów wykorzystano proces klasyfikacji, uzyskując wzbogacenie górnego produktu, tj. klasę 20-6 mm oraz odwodniony produkt z wirówki. Taki efekt otrzymano w wyniku przejścia najdrobniejszych ziaren skały płonnej do dolnego produktu procesu przesiewania, co jest charakterystyczne dla węgla eksploatowanego przez kopalnię "Ziemowit". Sprzedaż nowych produktów, przy stosunkowo niskich nakładach inwestycyjnych na ich wytworzenie, przynosi dodatkowy znaczny efekt ekonomiczny.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Problematyka badania możliwości rozwojowych kopalń węgla kamiennego

Badanie możliwości rozwojowych należy do podstawowych kwestii strategicznych, z którymi muszą zmierzyć się kopalnie węgla kamiennego. Jest to szczególnie trudne w obecnych warunkach, zdeterminowanych ich sytuacją kryzysową. W takich warunkach konieczne jest podjęcie trudnych decyzji i poważnych strategicznych wyzwań, które pozwolą na pokonanie kryzysu, odnowę i efektywne ekonomicznie funkcjonowanie w przyszłości tych kopalń, które mają potencjał rozwojowy, a także na wygaszanie kopalń, które tego potencjału nie mają. Ze względu na skutki decyzji, które dotyczą nie tylko kopalń węgla kamiennego, ale także regionu Śląska, ważne znaczenie ma przygotowanie informacji, które będą je wspomagały i doprowadzą do racjonalnych wyborów, co wiąże się z problematyką badania możliwości rozwojowych. W publikacji przedstawiono rozważania w zakresie problematyki badania możliwości rozwojowych kopalń węgla kamiennego w sytuacji kryzysowej. W świetle wyników studium literatury określono model procesu badawczego oraz wskazano problemy badawcze, które dotyczą: - identyfikacji czynników zewnętrznych, które determinują możliwości rozwojowe polskich kopalń węgla kamiennego i opracowania scenariuszy ich zmian w przyszłości, - identyfikacji czynników wewnętrznych polskich kopalń węgla kamiennego, które determinują ich możliwości rozwojowe, - opracowania sposobu dokonania oceny potencjału rozwojowego kopalń węgla kamiennego dla wskazania odpowiednich opcji strategicznych, a także programów działań dla wdrożenia tych opcji, - określenia możliwych opcji strategicznych i odpowiadających im wariantów programów działań, dostosowanych do specyfiki kopalń węgla kamiennego. Propozycje rozwiązania wskazanych problemów, uzyskane w toku zastosowania określonych metod i narzędzi badawczych, pozwoliły na przedstawienie wytycznych w zakresie badania możliwości rozwojowych kopalń węgla kamiennego.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Znaczenie gazu łupkowego

Gaz łupkowy (shale gas) zaliczany jest do złóż niekonwencjonalnych, zalegających w trudno dostępnych (na głębokości od 0,5 do 4 km) basenach sedymentacyjnych w zamkniętych skałach. Dostęp do nich przez dziesięciolecia był utrudniony z uwagi na ograniczenia techniczne i wysokie koszty eksploatacji. Obecnie w obliczu wzrostu cen gazu konwencjonalnego i wzrostu popytu na gaz rośnie zainteresowanie państw i koncernów paliwowych eksploracją tych złóż. W Polsce - według szacunków firm konsultingowych - może występować nawet od 1,5 do 3 bln m3 gazu łupkowego. Gdyby te informacje się potwierdziły Polska ma szansę stać się jednym z największych producentów i eksporterów gazu ziemnego, zmieniając swoją dotychczasową pozycję na rynku i strukturę wykorzystania surowców energetycznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Zmienność właściwości geośrodowiska Polski na tle globalnym : trendy zmienności wybranych parametrów wzajemnie wrażliwych

Artykuł jest oparty na pierwszych spostrzeżeniach uzyskanych z realizacji tematu wieloczynnikowej analizy jakościowej nieustannych przemian geośrodowiska w ogóle, na świecie i w Polsce. Istotne długo- i krótkoczasowe trendy zmienności geośrodowiska oraz wynikające z nich zagrożenia są podstawą planowania i podejmowania istotnych decyzji ekonomiczno-politycznych. W artykule są przedstawione zmienności kilku tylko wybranych parametrów bogatej rzeczywistości naturalnej – zarówno przyrodniczej, jak i antropogenicznej, w tym ekonomicznej, związanych z rozwojem ludzkości. Założeniem metodycznym było wykorzystywanie w miarę możności danych pierwotnych lub tylko mniej przetworzonych w procesie udostępniania, a nie danych wywodzących się z uogólnionego modelowania rozpatrywanych zjawisk. Wybór przedstawionych parametrów został uzależniony od dostępności danych porównawczych zarówno w skali globalnej, jak i regionalnej oraz arbitralnego przekonania autora o ich istotności. Ze wstępnej analizy danych w perspektywie kilkunastu i kilkudziesięciu lat wyłania się obraz świata przyrody w wielu aspektach mniej alarmistyczny od powielanych opinii na temat ogólnej sytuacji człowieka w jego ziemskim środowisku, ale bardziej niepokojący w zakresie wzajemnych stosunków cywilizacji ludzkich w skali globalnej. Podstawową analizą struktury danych zostały objęte zmienności temperatury powierzchni terenu, nasłonecznienia, radiacji ziemskiej, fotosyntezy, smogu i zawartości CO, CO2 , NO2 w atmosferze oraz przyrostu populacji ludzkiej, kontrastów PKB i konfliktów społecznych.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Badanie właściwości fizykochemicznych i fitotoksyczności wybranego odpadu wydobywczegow a spekcie obiegu zamkniętego

Odpady  wydobywcze  są  to  uboczne  produkty  powstające  przy  poszukiwaniu,  wydobywaniu,  fizycznej  czy chemicznej  przeróbce  rud  oraz  innych  kopalin.  W 2017  roku  odpady  z grupy  01  stanowiły  60%  odpadów wytwarzanych  w Polsce  ogółem.  Według  danych  statystycznych  około  92%  odpadów  powstających  podczas eksploatacji  oraz  przeróbki  węgla  kamiennego  jest  wykorzystywana  gospodarczo,  z czego  zaledwie  30% wykorzystywane  jest  przemysłowo,  a prawie  70%  do  robót  odtworzeniowych  i rekultywacyjnych  terenów zdegradowanych.  Obecny  trend  w Unii  Europejskiej  mówi  o przejściu  z gospodarki  linearnej  do  obiegu zamkniętego.  Cel  to  zachować  wartość  dodaną  zasobów  w obrębie  gospodarki  między  innymi  poprzez  ich ponowne wykorzystanie w sposób produktywny, eliminując tym samym odpady. Jedną z gałęzi przemysłowych, w której można zrealizować założenia Circular  Economy jest górnictwo. Odpady  wydobywcze mogą stanowić jedno ze źródeł minerałów antropologicznych, ponieważ są zaliczane do kruszyw alternatywnych. Uważa się, że złoża minerałów  antropogenicznych  stanowią  zasób  wartościowych  surowców,  gwarantujących  wysoką  jakość wytworzonych  na  ich  bazie  produktów.  W artykule przedstawiono wyniki badań parametrów fizykochemicznych, wymywalność zanieczyszczeń oraz testu fitotoksyczność przeprowadzonych na wybranym odpadzie wydobywczym w kontekście zamknięcia obiegu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Intensyfikacja wykorzystania infrastruktury sieciowej

W artykule przedstawiono problematykę intensyfikacji wykorzystania infrastruktury sieciowej, która stanowi alternatywę dla jej rozbudowy. Konieczność jej realizacji wynika bezpośrednio z krajowych uwarunkowań: formalno-prawnych, środowiskowych, społecznych, technicznych i ekonomicznych związanych z realizacją procesu inwestycyjnego dla inwestycji sieciowych. Intensyfikacja wykorzystania infrastruktury sieciowej polega na: odpowiedniej lokalizacji źródeł wytwórczych i odbiorców likwidującej ograniczenia przesyłowe, modernizacji istniejących linii i stacji elektroenergetycznych zwiększających ich zdolności przesyłowe oraz wdrożeniu obciążalności dynamicznej, która pozwala na zwiększenie możliwości obciążeniowych istniejących linii przy uwzględnieniu rzeczywistych warunków atmosferycznych otoczenia przewodów roboczych. Przeanalizowano różnorodne aspekty dotyczące modernizacji napowietrznych linii elektroenergetycznych polegające na realizacji takich działań jak: zastosowanie przewodów wysokotemperaturowych o małych zwisach, budowa nowej linii lub dodatkowego toru w istniejącym korytarzu w terenie, zastosowanie systemów monitoringu obciążalności prądowej linii oraz wykonanie określonych zabiegów modernizacyjnych. Stwierdzono, że zastosowanie przewodów wysokotemperaturowych stwarza bardzo duże możliwości zwiększenia obciążalności termicznych linii napowietrznych bez istotnych zmian w rozwiązaniach konstrukcyjnych starych linii, natomiast zastosowanie systemów monitoringu obciążalności prądowej linii umożliwia uwzględnienie zmienności ich obciążalności termicznych i stanowi sposób okresowego zwiększenia obciążalności gałęzi sieci. Obciążenia dynamiczne, w przypadku linii napowietrznych, zależą od lokalnych warunków atmosferycznych, a ich wartości maksymalne mogą przekraczać kilkakrotnie wartości obciążalności statycznych, uwzględniających jedynie zmienność sezonową tych warunków. Monitoring linii napowietrznych stanowi jedną z najbardziej atrakcyjnych możliwości intensyfikacji wykorzystania zdolności przesyłowych istniejącej infrastruktury sieciowej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. W artykule przedstawiono charakterystykę procesu intensyfikacji wykorzystania infrastruktury sieciowej i omówiono szeroko rozwiązania, które są lub mogą być stosowane w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Mają one zasadniczy wpływ na proces rozwoju infrastruktury sieciowej realizowany przy uwzględnieniu zasady zrównoważonego rozwoju.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Sposób oceny parametrów drgań gruntu wywołanych wstrząsami górniczymi

Rejestrowane drgania gruntu wywołane wstrząsami górniczymi mają strukturę losową. Ponadto mogą zawierać krótkookresowe impulsy, o wysokich amplitudach szczytowych, w formie pojedynczych wahnięć. Stosowany obecnie w praktyce sposób oceny wartości maksymalnej amplitudy polega na jej bezpośrednim odczycie z zapisu drgań. W sytuacji, gdy przebieg zawiera taki pojedynczy impuls, wówczas ocena jego amplitudy jest najczęściej znacznie zawyżona. Powoduje to fikcyjne podniesienie stopnia szkodliwości drgań. Należy stwierdzić, że sposób oceny parametrów powinien być dostosowany do struktury danych pomiarowych. W tym celu w artykule zaproponowano sposób oparty na analizie obwiedni rejestrowanych drgań. Jest wówczas możliwe opracowanie modelu obwiedni, który opisuje powiązanie wartości empirycznych z parametrami. Na bazie tego modelu prowadzona jest estymacja maksymalnej amplitudy oraz czasu trwania drgań, zgodnie z uniwersalną metodą najmniejszych kwadratów. Uzyskane na tej drodze wielkości są zbliżone do rzeczywistych wartości parametrów i umożliwiają ocenę stopnia szkodliwości drgań.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka