rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Cudze chwalicie, swojego nie znacie: krajobraz doliny Swędrni

Ze względu na unikatowy charakter krajobrazu, na obszarze Doliny Swędrni obowiązują dwie formy ochrony przyrody: obszar chronionego krajobrazu i obszar Natura 2000. Region stanowi wydzieloną jednostkę przestrzenną cechującą się istotnymi wartościami przyrodniczymi. Oprócz tego charakteryzuje się wartościami historyczno-kulturowymi. Występuje tam wiele stanowisk archeologicznych: historyczne formy budownictwa i obiekty rezydencjonalne, sakralne, budownictwo mieszkalne i produkcyjne. Wszystko to położone jest w bardzo dużej koncentracji, wzdłuż doliny Swędrni i Żabianki. W pobliżu Kamienia znajduje się krzyż z tablicą upamiętniającą miejsce mordu około 40 rannych powstańców styczniowych i opiekujących się nimi mieszkańców, dokonanego przez Kozaków carskich. W pobliżu leśniczówki Morawin umieszczono tablicę pamiątkową upamiętniającą poległych we wrześniu 1939r. żołnierzy polskich. W pobliżu doliny Swędrni w Lesie Skarszewskim 19 stycznia 1945r. okupant niemiecki rozstrzelał 56 żołnierzy Armii Krajowej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Dawne wodociągi w Kaliszu

Pierwsza wzmianka o kaliskich wodociągach pochodzi z roku 1543. Najstarszy wodociąg miał swój początek od rzeki Krępicy następnie poprowadzony był kładką drewnianą rzeką Prosną i przechodził przez mury miejskie, a kończył się przy zbiorniku wodnym zlokalizowanym przy ratuszu. Pierwszy miejski wodociąg zbudował Jakub Szymała z Nakła w roku 1574 z drążonymi wewnątrz otworami w drewnianych klockach (balach) łączonych ze sobą blaszanymi pierścieniami wypełnionymi przelotkami drewnianymi także z otworami. Wodociąg ten najprawdopodobniej przetrwał około 200 lat. W roku 1753 rury wodociągowe wydrążone w drewnie wymieniono na nowe.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane problemy dotyczące funkcji stawu poeksploatacyjnego "Winiary" na terenie zurbanizowanym Kalisza

W artykule zaprezentowano uzasadnienie zagospodarowania wyrobiska iłów ceramicznych i stawu poeksploatacyjnego "Winiary" przy ul. Nędzerzewskiej w Kaliszu. Omówiono charakterystykę terenu lokalizacji stawu poeksploatacyjnego, a mianowicie tematy związane z: hydrologią, rzeźbą, geologią, meteorologią, środowiskiem przyrodniczym. Przedstawiono korzyści wynikające z uruchomienia tego typu obiektu przed systematycznie postępującą degradacją, tj. wyeliminowanie z terenów miejskich znacznej części nieużytków (zwiększenie powierzchni rekreacyjno-wypoczynkowej, poprawę mikroklimatu, tworzenie nowych siedlisk biocenozy miejskiej, zwiększenie małej retencji). Wyeliminowanie z terenu miejskiego wyrobiska iłów jako nieużytku stworzy niewątpliwie warunki do bardziej harmonijnego rozwoju tej części miasta.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Woda czynnikiem życia każdego organizmu

Woda jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych związków chemicznych na Ziemi a zarazem decyduje o życiu organizmów w tym i człowieka. Dzięki właściwości występowania w warunkach przyrodniczych (naturalnych) w trzech stanach skupienia (ciekłym, gazowym i stałym) woda podlega stałemu krążeniu (cykl hydrologiczny). W warunkach małych zasobów wodnych Polski (na jednego mieszkańca przypada zaledwie 4,8 dm3 * d-1) nadrzędnym zadaniem gospodarki jest racjonalne użytkowanie zasobów wodnych. Ziemia jest planetą oceaniczną. Zasoby wodne świata są stosunkowo bardzo duże – 1.386 mld km3 wody. Polska pod względem wielkości rocznego opadu atmosferycznego znajduje się w pobliżu końca listy krajów Europy. W Polsce, w bilansie wodnym kraju istotną rolę odgrywają jeziora. Ogólna powierzchnia jezior wynosi ok. 318 tyś. ha., natomiast łączna pojemność zbiorników retencyjnych w Polsce wynosi około 3200 hm3.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ zjonizowanego powietrza na organizm ludzki

Wpływ zjonizowanego powietrza na organizm ludzki zależy od wielkości jonów i ich biegunowości oraz koncentracji ich w powietrzu, a także od właściwości fizykochemicznych nośników jonów (aerozole, bakterie). Głównym źródłem energii jonizującej atomy i molekuły gazów wchodzących w skład powietrza atmosferycznego jest promieniowanie emitowane przez pierwiastki radioaktywne znajdujące się w powietrzu i skorupie ziemskiej. Z dużą dozą ostrożności należy podchodzić do sztucznej jonizacji w pomieszczeniach, w których nie dokonano liczbowo pomiarów ich koncentracji. W celu wyeliminowania zagrożeń mikrobiologicznych w układach instalacji wentylacyjnej należy poddać powietrze skutecznej dezynfekcji. Jony ujemne powietrza przyspieszają reakcje biologiczne, a mianowicie poprawiają zdolność koncentracji, przyspieszają gojenie się ran, zmniejszają uczucie bólu, ale z kolei przyspieszają wzrost komórek nowotworowych. Natomiast jony dodatnie powodują osłabienie, ból głowy, otępienie, zwiększone zapotrzebowanie na tlen oraz występujące także nierzadko objawy suchości w ustach i jamie nosowej.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Woda a grodzisko na Zawodziu w Kaliszu

Dolina Prosny w epoce przedchrześcijańskiej była terenem intensywnego osadnictwa plemiennego, które wraz z umocowaniem się państwa Piastów uległo przekształceniu w osadnictwo grodowe. Grodzisko na Zawodziu w Kaliszu powstało w IX w. w dolinie rzeki Prosny i funkcjonowało do roku 1233 jako ważny ośrodek władzy Piastów, a potem także władzy kościelnej. Stosunkowo małe zasoby wód powierzchniowych i obniżony poziom wód gruntowych w ostatnich latach w rejonie Kalisza, niewątpliwie mają wpływ na postępującą degradację fizyczną budowli szczególnie drewnianych z XII i XIII wieku. W artykule zaprezentowano koncepcję projektową zasilania w wodę pozyskiwaną z rzeki Prosny, fosy grodziska na Zawodziu.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Azot w glebie i jego wpływ na środowisko

Największa ilość azotu w glebach mineralnych występuje w poziomach próchnicznych gleb. W Polsce w warstwie ornej gleb uprawnych całkowita ilość azotu wynosi od 0,02% do 0,035%, przy założeniu, że masa gleby na 1 ha wynosi 3 mln kg, to znajduje się w niej od 600 do 10500 kg azotu. Azot jest potrzebny roślinom jako materiał budulcowy białek. Azot w formie chemicznie związanej dostaje się do atmosfery głównie w formie amoniaku i tlenków azotu, na skutek ich ulatniania się z gleb i ścieków. Azot w glebie jako składnik bardzo ruchliwy, ulega: zbiałczaniu, amonifikacji, nitryfikacji, denitryfikacji oraz sorpcji. Wymywanie azotu z gleby jest większe przy dużych opadach i lżejszych glebach oraz w przypadku stosowania większych dawek tego składnika, zależy również od szaty roślinnej. Związki azotowe niekorzystnie wpływają na środowisko a mianowicie na: jakość wód powierzchniowych i podziemnych, zmianę stosunków biologicznych w glebie, skażenie środowiska nitrozoaminami, utlenianie żelaza znajdującego się w hemoglobinie.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wybrane sposoby zwiększenia małej retencji w zurbanizowanej kaliskiej zlewni cząstkowej

W artykule przedstawiono podstawowe kierunki przedsięwzięć zmierzających do zwiększenia małej retencji na terenie zurbanizowanym poprzez: zmniejszenie spływu powierzchniowego wód, retencjonowanie wód opadowych, sterowanie odpływami wód, zwiększenie retencji wodnej gleb i powierzchni biologicznie czynnej. Kalisz uznawany jest za najbardziej zagrożone miasto w rejonie wodnym Warty i dlatego powinno być zabezpieczone przed skutkami powodzi przy przepływie wód o p<10%. Zlewnia cząstkowa terenu Kalisza staje się coraz bardziej zurbanizowana, co jest jednoznaczne ze wzrostem udziału powierzchni nieprzepuszczalnej, a tym samym ulega zmniejszeniu retencja wodna gleb.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Modernizacja jazu franciszkańskiego na rzece Prośnie

W roku 1875 wybudowano jaz zasuwowy, wpisany do rejestru zabytków, na rzece Prośnie (km 65+40) w pobliżu klasztoru Franciszkanów w Kaliszu, wchodzący w skład Kaliskiego Węzła Wodnego (KWW). Podstawowym zadaniem jazu Franciszkańskiego (klasa ważności II, światło 3-przęsłowego jazu 11.17 m) jest utrzymanie zwierciadła wody na poziomie pomiędzy minimalnym, i maksymalnym zapewniającym normalną pracę małej elektrowni wodnej, jak również prawidłowej gospodarki wodnej w KWW. Jesienią 2011 r. wykonano prace remontowe i modernizacyjne jazu Franciszkańskiego, który wpisuje się w regulację (sterowanie) gospodarką wodna w KWW.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ocalić od zapomnienia Kalwarię Moczalsko – Bugajską oraz powstańców styczniowych z 1863/1864 r.

Przy trasie dawnego „Traktu wieluńsko – kaliskiego” będącego w przeszłości szlakiem kaliskich pielgrzymek na Jasną Górę w Częstochowie, zlokalizowana była do II Wojny Światowej (zniszczona przez Niemców) zapomniana Kalwaria Moczalsko – Bugajska przyporządkowana do Parafii Rzymsko-katolickiej pw. św. Jana Ewangelisty w Godzieszach do czasu powołania nowej Parafii Rzymsko-katolickiej p.w. św. Krzyża w Brzezinach (1920 r.). Wybudowana została na najwyższym wzniesieniu moreny dennej (ok. 142,0 m n.p.m.) w rejonie wsi Moczalec i Bugaj, w odległości około 200 m od „Traktu wieluńsko – kaliskiego” i około 400 m od „Traktu ołobockiego”. Na terenach nadprośniańskich (Przystajnia) i pagórkach morenowatych (Moczalec) oraz w lasach (Bugaj – Jagodziniec – Meka) oddziały powstańcze prowadziły potyczki z wojskami carskimi. W pobliżu Bugaja przez Brzeziny przemieszczał się m.in. oddział powstańczy por. Józefa Oxińskiego, który stoczył potyczkę z wojskami carskimi dnia 25 lutego 1863 r. w Opatówku a następnie bitwę dnia 26 lutego 1863 r. pod Kuźnicą Grabowską, w której to dzięki dużym umiejętnościom wojskowym dowódcy nie został rozbity przez Rosjan, nie ponosząc większych strat.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wielkoskalowych emisji dwutlenku węgla z jezior kraterowych na zdrowie człowieka i środowisko przyrodnicze

Jeziora kraterowe wykształcone są przez procesy wewnętrzne zwane endogenicznymi (wulkanizm, ruchy tektoniczne) lub zewnętrzne zwane egzogenicznymi (wytworzone przez lodowce, lądolody, wiatr, rzeki). Wielkoskalowe emisje CO2 z jezior kraterowych stanowią istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz miejscowej fauny.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Środowisko naturalne i zasoby środowiskowe jako dobro wspólne kształtujące uprawnienia państwa w zakresie ingerencji w gospodarkę

Praca porusza problem zależności pomiędzy konstytucyjnymi wartościami związanymi z ochroną środowiska a tymi związanymi z ustrojem gospodarczym i swobodą gospodarowania, w szczególności z próbą ustalenia, czy któreś z nich pełnią rolę służebną, czy nie istnieje pomiędzy nimi zależność jak pomiędzy celem a środkiem do jego realizacji. Konsekwencja tych zależności będzie uprawnienie (lub jego brak) do ingerencji państwa w gospodarkę w celu ochrony wartości środowiskowych. W artykule ochrona środowiska rozpatrywana jest jako element dobra wspólnego. W Polsce "dobro wspólne" jest nierozerwalnie związane z wolnością jednostek i prawami człowieka oraz jest syntezą interesu prywatnego  i kolektywnego. Zasady ochrony i możliwości korzystania z zasobów środowiska przynależą zatem do metazasady dążenia dobra wspólnego, zgodnie z którą zasady gospodarcze są interpretowane.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Uwarunkowania wykonania wentylacji w pomieszczeniach instalacji amoniaku

Do przygotowania mediów chłodniczych stosowanych m.in. w układach klimatyzacyjnych wykorzystuje się m.in. amoniak bezwodny (NH3). W pomieszczeniach instalacji amoniaku wymagana jest odpowiednia wentylacja nawiewno - wyciągowa (ogólna, strefowa i lokalizacyjna). Amoniak bezwodny jest substancją toksyczną i żrącą, niebezpieczną dla Środowiska oraz palną i stwarzającą w połączeniu z wieloma substancjami zagrożenie pożarowe lub wybuchowe.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Środki techniczne ochrony zbiorowej ograniczające skutki zapylenia

Pyły występują w wielu środowiskach pracy i nawet przy niskich stężeniach mogą wykazywać szkodliwe działanie na organizm ludzki. W powietrzu unoszą się różne rodzaje cząstek pyłów, które powstają w następstwie procesów naturalnych i sztucznych (technologicznych). Oceniając szkodliwość pyłów, najbardziej szkodliwa jest frakcja respirabilna mająca największe znaczenie w patogenezie pyłu, która dociera do pęcherzyków płucnych. W pomieszczeniach, w których występuje znaczny stopień zanieczyszczenia pyłami, parami oraz zjonizowanym powietrzem i zapachami pochodzącymi z procesów technologicznych wymagany jest 100% udział powietrza zewnętrznego (świeżego).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Kontekst archeologiczny miejsc odkrycia dwóch wczesnośredniowiecznych skarbów z południowej wielkopolski: z Jastrzębnik i starego miasta w Kaliszu

Z okresu wczesnego średniowiecza z terenu Wielkopolski było znane wiadomości na temat 140 znalezisk depozytów srebrnych: monet, ozdób i tzw. placków srebra. W wydanej w roku 2011 pracy Odkrycia skarbów wczesnośredniowiecznych z terenu Wielkopolski. Kontekst archeologiczny znalezisk autorzy Małgorzata i Mirosław Andrałojć, Patrycja Silska oraz Piotr Szyngiera na 74 znalezisk zweryfikowanych pozytyw nie, tylko cztery uznali za związane z wczesnośredniowiecznym osadnictwem. Niedawno odkryte dwa depozyty z Jastrzębnik koło Kalisza oraz Kalisza-Dobrzeca, ukryte pod koniec XI w. związane są ze współczesnym im osadnictwem.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Spod Monte Cassino do ziemi kaliskiej

Ks. ppłk Władysław Mróz nazywany „Kapelanem od Andersa” ur. 13 maja 1905r. w miejscowości Ostrów Kaliski w powiecie kaliskim. Święcenia kapłańskie otrzymał 29 czerwca 1930r. W 1934r. został powołany na kapelana wojskowego 39 Dywizji Piechoty w Łodzi. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939r., ucieka z obozu jenieckiego. Krótko zamieszkuje w Łodzi, ucieka na Węgry a następnie przez Jugosławię do Palestyny, wstępuje do oddziałów polskich, pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Walczy z Niemcami pod Tobrukiem w słynnej bitwie pod Aleksandrią, na pierwszej linii frontu [pod Monte Cassino. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, oraz odznaczeniami brytyjskimi Gwiazdą Wojny, Gwiazdą Afryki, Gwiazdą Italii. W 1948 roku wraca do kraju, pracuje jako kapelan w Międzyrzeczu, proboszcz garnizonu w Poznaniu, Dziekan Okręgu Wojskowego we Wrocławiu i od 1952 roku obejmuje stanowisko proboszcza w Kościele Garnizonowym w Kaliszu, odzyskując kościół od protestantów. Zmarł 16.06.1960 roku w Kaliszu, kondukt żałobny poprowadził więzień obozu koncentracyjnego w Dachau J.E ks. biskup dr Franciszek Korszyński. Ks. ppłk Władysław Mróz spoczywa na Miejskim Cmentarzu Katolickim – Rogatka w Kaliszu w zbiorowym grobie kapłańskim.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Prognozowany wpływ budowli parku wodnego na zagrożenie powodziowe osiedla Rajsków w Kaliszu

Teren budowy Parku Wodnego, znajduje się między rzeką Prosną i jej rozwidleniem nazywanym Kanałem Bernardyńskim a rzeką Swędrnią będącą prawostronnym dopływem Kanału Bernardyńskiego. W oparciu o dane hydrologiczne z okresów powodzi wynika, że woda stuletnia osiąga w tym rejonie rzędną 103,48 m n.p.m. i jest ponad 1,0 m wyższa od rzędnej istniejącego terenu. Natomiast woda dziesięcioletnia już zalewa (podtapia) teren znajdujący się pomiędzy rozwidleniem rzek: Swędrni i Prosny. Grunty terenu zalewowego rozpoznane wierceniami do głębokości od 5,0 do 10 m p.p.t. zbudowane są z czwartorzędowych piaszczystych utworów akumulacji rzecznej z odłożoną w stropie, warstwą osadów akumulacji zastoiskowo - bagiennej zalegającej na głębokości od 0,65 m do 3,30 m p.p.t. Natomiast osady akumulacji rzecznej zalegają pod w/w osadami akumulacji zastoiskowo - bagiennej do głębokości od 8,0 do 10 m p.p.t. Warstwę powierzchniową stanowi gleba o miąższości od 0,20 do 0,80 m (śr. 0,40 ,) oraz nasypy niekontrolowane piaszczysto - próchniczo - pyłowe o miąższości  od 0,20 do 1,60 m. W gruncie stwierdzono występowanie swobodnego i napiętego zwierciadła wody gruntowej w piaskach akumulacji rzecznej. Ustabilizowane zwierciadło wody gruntowej, posiadającej bezpośredni kontakt hydrauliczny z wodą w obu rzekach, występuje na głębokości 0,65 - 1,84 m p.p.t o spadku w kierunku północnym, tj. w stronę rzeki Swędrni. W oparciu o wieloletnie obserwacje należy stwierdzić, że przepływy wezbraniowe w Swędrni występują z reguły w tym samym okresie co w rzece Prośnie. Budynek główny Parku Wodnego posadowiony jest na żelbetowych ławach fundamentowych co z upływem czasu w następstwie sufozji gruntu, wraz ze zwiększeniem współczynnika filtracji wody w gruncie będzie skutkowało, zmniejszeniem stabilności statycznej budowli jak i zwiększoną infiltracją wód w gruncie z rzeki Prosny do Swędrni. W następstwie prognozowanej większej infiltracji wód m.in. w otoczeniu fundamentowania budowli Parku Wodnego, skutkować będzie przyśpieszonymi znacznymi podtopieniami (zalewaniem) terenów przyległych Osiedla Rajsków. W przypadku wystąpienia wysokich stanów wód w rzekach w celu ograniczenia skutków negatywnych związanych z podtopieniami terenów zalewowych Osiedla Rajsków należy po wykonaniu studium technicznego, m.in. wykonać drenaż powierzchni i stopy skarpy wału przeciwpowodziowego wraz ze wzmocnieniem skarpy odwodnej na odcinku od mostu Bursztynowego do początku Kanału Bernardyńskiego. Natomiast w przypadku wystąpienia fali powodziowej przekraczającej stan alarmowy przez dłuższy okres czasu, wszelkie dodatkowe budowle hydrotechniczne dają z dużą dozą prawdopodobieństwa efekt niezadowalający w stosunku do założonego (podtopienie wraz z zalaniem terenów przyległych do cieków).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Wpływ wskaźników meteorologicznych na górskie i wodne środowisko życia w dorzeczu rzeki Horyn (Ukraina)

Niniejsza praca poświęcona jest badaniu szczególnych cech wskaźników meteorologicznych w dorzeczu rzeki Horyn. W pracy podane są wyniki długofalowej obserwacji głównych wskaźników meteorologicznych ze stacji meteorologicznej Rivne. Odkryto przyczyny i prawdopodobne konsekwencje zmiany klimatu. Wzięto pod uwagę wpływ globalnego ocieplenia na lądowe i wodne środowisko życia. Potwierdzono dostępność zmian głównych elementów warunków meteorologicznych na terenie dorzecza ( opad atmosferyczny, temperatura powietrza, wartość temperatury aktywnej i efektywnej) oraz ich wpływ na temperaturę gleby, zamarzanie gleby, warunki wilgotności, współczynnik hydrotermiczny, nagrzewanie się gleby i wysychanie rzeki.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzenia rolniczego

Streszczenie: Proces wdrażania zapisów dyrektywy azotanowej w Polsce rozpoczął się w roku 2004, obecnie obszary szczególnie narażone (OSN) są pod drugiej korekcie, jaka miała miejsce w roku 2012. Wyznaczanie OSN nastręcza pewne trudności, stajemy przed koniecznością udowadniania KE, że w naszym kraju to zagrożenie jest mniejsze niż w innych krajach Europy. Analiza związków pomiędzy wielkościami OSN w poszczególnych województwach a bezpośrednimi czynnikami rolniczymi: nawożenie azotowe, saldo bilansu azotu, obsada zwierząt wykazała, że bezpośredni związek występuję tylko w odniesieniu do salda bilansu azotu. Jednak jednocześnie wysoką wartość tego wskaźnika stwierdza się w województwach, w których OSN nie występują. Wskazuje to na konieczność poszukiwania efektywniejszych metod wyznaczania OSN opartych na analizie wieloczynnikowej i wykorzystujących możliwości jakie dają metody GIS.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Stateczność nasypu drogowego w ul. łódzkiej w pobliżu skrzyżowania z ul. Łęgową w Kaliszu

W nasypie drogowym w ul. Łódzkiej w Kaliszu, na odcinku pomiędzy ul. Łęgową a ul. Miłą, występują zjawiska osuwania zauważalne na nawierzchni asfaltowej oraz od strony północno-zachodniej na chodniku w postaci występujących nierówności i pęknięć. 
Pod warstwą nasypu drogowego o miąższości 1.0-2.7 m zalegają pstre iły poznańskie. Woda gruntowa występuje okresowo w istniejących nasypach w postaci sączeń śródgliniastych. Na skutek nadmiernego obciążenia nawierzchni drogowej siłami dynamometrycznymi oddziałującymi na podłoże pochodzącymi od transportu samochodowego, powstaje zjawisko wibracji gruntu. Badany nasyp drogowy ulega osuwaniu na skutek „poślizgu” po stropie kompleksu trzeciorzędowych pstrych iłów poznańskich w wyniku nawodnienia ich przez wody podskórne.
W celu zabezpieczenia nasypu drogowego przed postępującym zjawiskiem osuwiska należy m.in. wykonać odwodnienie terenu oraz wykonać zabezpieczenie techniczne nasypu i zmniejszenie nachylenia skarpy wraz z podparciem i wzmocnieniem tej skarpy, modernizację istniejącej sieci sanitarnej i deszczowej, zastosować ekran gruntowy tłumiący wibracje.

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka
Budownictwo energooszczędne – rozwiązania przyszłościowe OZE?: Cz. II

Do odnawialnych źródeł energii (OZE) wynoszącej ok. 17,245 TW•a, zgodnie z planem działań Unii Europejskiej zaliczamy energię: mechaniczną wody w rzekach, biomasę, biogazu, mechaniczną wiatru, pływów, termiczną mórz i oceanów, geotermalną, słoneczną. W Polsce zakłada się, że do roku 2020 OZE rozwijać się będą dynamicznie. Najbardziej rozwijającą się technologią związaną z wytwarzaniem energii elektrycznej z OZE będzie energetyka wiatrowa. Drugim najbardziej rozwijającym się źródłem energii będzie biomasa i energia słoneczna, za nią biogaz i energetyka wodna oraz geotermia. Zasoby odnawialnych źródeł energii nie wyczerpują się na skutek eksploatowania i potrafią się uzupełniać (energia rzek, wiatru, słońca, biomasy i wód geotermalnych).

Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska
Dziedziny: nauki inżynieryjno-techniczne
Dyscypliny: inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka