rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Odczuwalność cieplna w sezonach letnich 2007 i 2008 w Calypsobyen (Spitsbergen)

Celem pracy jest wstępna charakterystyka warunków bioklimatycznych południowego obrzeża Bellsundu. W tym celu wykorzystano powszechnie dostępne charakterystyki bioklimatyczne: wielkość ochładzającą powietrza (H), wskaźnik ochładzania wiatrem (WCI) oraz temperaturę ochładzania wiatrem (WCT). Obliczono ich wartości średnie, maksymalne i minimalne oraz rozkład częstości.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Warunki meteorologiczne na Stacji Arctowskiego (Wyspa Króla Jerzego, Antarktyka) w 2012 roku

W artykule przedstawiono przebieg warunków meteorologicznych na Stacji H. Arctowskiego (Wyspa Króla Jerzego, Szetlandy Pd., Antarktyka) w 2012 roku. Pomiary prowadzono za pomocą automatycznej stacji meteorologicznej Davis Vantage Pro+ w interwale godzinnym. Przeanalizowano zmienność ciśnienia atmosferycznego, promieniowania słonecznego, temperatury i wilgotności powietrza oraz kierunku i prędkości wiatru w cyklu rocznym i dobowym. Uzyskane wyniki porównano z dłuższym okresem pomiarowym (1977-1999) oraz z równoległymi danymi z innych stacji prowadzących pomiary meteorologiczne na Wyspie Króla Jerzego.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Warunki meteorologiczne i biometeorologiczne w rejonie Hornsundu w ciepłej porze roku 2007 i 2008

W artykule dokonano charakterystyki warunków meteorologicznych i biometeorologicznych w rejonie Hornsundu w okresie ciepłym (od 1 czerwca do 30 września) w roku 2007 i 2008. Pomiary wykonywano w czterech punktach: w Hornsundzie, na Lodowcu Hansa (na linii równowagi i w jego partii firnowej) oraz na szczycie Fugleberget. Przeanalizowano zróżnicowanie warunków meteorologicznych i biometeorolo-gicznych w zależności od: wysokości nad poziomem morza, odległości od morza i charakteru podłoża. Wyko-rzystano m.in. cztery wskaźniki biometeorologiczne: wskaźnik ochładzania wiatrem (WCI), przewidywaną termo-izolacyjność odzieży (Iclp), wielkość ochładzającą powietrza (H) oraz temperaturę odczuwalną (STI). Stwierdzono, że zróżnicowanie przestrzenne badanych elementów meteorologicznych oraz wskaźników biometeorologicznych w rejonie Hornsundu latem 2007 i 2008 roku było znaczące. Przedstawiono wpływ cyrkulacji atmosferycznej na poszczególne elementy meteorologiczne i wskaźniki biometeorologiczne.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zlodzenie Hornsundu i jego przedpola (SW Spitsbergen) w sezonie zimowym 2007/2008

W sezonie zimowym 2007/2008 przebieg zlodzenia Hornsundu był odmienny od przeciętnego. Od października do lutego średnia miesięczna temperatura powietrza była o 2,6–6,1 deg wyższa, a w marcu o 2,5 deg niższa od średniej klimatycznej (1978-2006). Ujemna temperatura wody powierzchniowej przy brzegu Isbjorn-hamny występowała od 29 X 2007 do 20 V 2008 r. Najniższe (–1,9°C) wartości temperatury wody mierzono od trzeciej dekady listopada 2007 r. do końca kwietnia 2008 r. Latem i jesienią (VIII-X) 2007 r. dochodziło do inten-sywnego obłamywania się lodu lodowcowego, który okresowo tworzył zwarte skupienia growlerów i gruzu lodow-cowego wzdłuż brzegu. W Isbjornhamnie pierwszy okres tworzenia się lodu morskiego miał miejsce między 31 października a 12 grudnia 2007 r. (lepa lodowa, krążki lodowe), drugi – od 26 grudnia 2007 r. do 22 maja 2008 r. Na przedpolu Hornsundu dryfujący lód allochtoniczny pojawił się w pierwszych dniach grudnia 2007 r. Od połowy lutego do trzeciej dekady kwietnia prawie cała powierzchnia Hornsundu pokryta była lodem dryfującym o zmiennej zwartości. Na osiowej partii fiordu lód autochtoniczny zanikł po 28 kwietnia 2008 r. Maksymalna wysokość wału lodu nabrzegowego w Isbjornhamnie osiągnęła 2,5 m.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przebieg roczny salda promieniowania powierzchni czynnej w Hornsundzie (V 2008 - IV 2009)

Na podstawie danych pomiarowych zarejestrowanych w Hornsundzie w okresie od 1 maja 2008 do 30 kwietnia 2009 r. scharakteryzowano roczny przebieg struktury salda promieniowania powierzchni czynnej. Dodatkowo w pracy wykorzystano materiały pomiarowe z Ny-Alesund ze stacji “Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research” w celu porównania przebiegu elementów salda promieniowania z danymi z Horn-sundu. W analizowanym okresie roczna suma strumienia całkowitego promieniowania słonecznego wyniosła 2307 MJm-2, a roczna suma salda promieniowania powierzchni czynnej 105 MJm-2. Porównując dane z Horn-sundu i Ny-Alesundu, stwierdzono, na korzyść stacji w Ny-Alesund, wyższe roczne wartości całkowitego pro-mieniowania słonecznego (+184 MJm-2), a także wyższe roczne wartości salda promieniowania powierzchni czynnej (+69 MJm-2).

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany powierzchni lodów morskich na morzach eurazjatyckiej Arktyki i ich potencjalny wpływ na nawigację na Północnej Drodze Morskiej w drugiej dekadzie XXI wieku

W pracy przedstawiono wyniki szczegółowej analizy zachodzącej współcześnie (1979-2013) ewolucji pokrywy lodowej na morzach Arktyki Rosyjskiej, przez które prowadzą trasy Północnej Drogi Morskiej (PDM) oraz analizę długości sezonu żeglugowego (okresu, w którym koncentracja lodów nie przekracza 15%). Stwierdzono występujące w ostatnich latach (2002-2013) wyraźne polepszenie się potencjalnych warunków żeglugi, choć na morzach Łaptiewów i Wschodniosyberyjskim warunki te pozostają nadal bardzo trudne i labilne, nawet w okresie najmniejszego rozwoju pokrywy lodowej (druga połowa sierpnia – pierwsza połowa października). Przeprowadzona analiza długości okresu „bezlodowego”, w którym warunki lodowe dopuszczają względnie swobodną żeglugę statków nieposiadających najwyższych klas lodowych wykazuje, że w obecnych, wyjątkowo łagodnych warunkach lodowych, trasy na morzach Łaptiewów i Wschodniosyberyjskim nie gwarantują corocznej swobodnej żeglugi bez pomocy lodołamaczy nawet w sezonie nawigacyjnym, stanowiąc „wąskie gardła” całego szlaku PDM. Dla okresu od lipca do listopada podano orientacyjne ryzyko żeglugi na poszczególnych morzach dla statku samodzielnie pokonującego trasę PDM.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Satelitarna charakterystyka zachmurzenia ogólnego nad Svalbardem w roku 2007 w powiązaniu z cyrkulacją atmosfery

W artykule przedstawiono rozkład czasowy i przestrzenny zachmurzenia ogólnego nad Sval-bardem w 2007 r. Wszystkie prezentowane wielkości zachmurzenia wyliczono z maski chmur, będącej jednym z produktów powstałych w wyniku przetworzenia danych satelitarnych radiometru MODIS, umieszczonego na satelitach Terra i Aqua. Analizie poddano średnie miesięczne, średnią roczną oraz średnie zachmurzenie w po-szczególnych 11 typach uproszczonej klasyfikacji Niedźwiedzia, tak dla całej powierzchni archipelagu, jak i jego poszczególnych części.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany zasięgu czoła i geometrii lodowca Renarda (Spitsbergen) na tle zmian klimatycznych XX wieku

W artykule scharakteryzowano reakcję lodowca Renarda na zmiany klimatu w XX wieku. Bezpośrednim ich odzwierciedleniem były zmiany: zasięgu czoła oraz geometrii powierzchni. Lodowiec Renarda położony na obszarze NW części Ziemi Wedela Jarlsberga jest przykładem lodowca, który od końca Małej Epoki Lodowej podlega nieprzerwanej recesji. Charakteryzowała się ona zróżnicowanym tempem, z okresami przys-pieszenia oraz spowolnienia. Przeanalizowano również zmiany geometrii lodowca będące odzwierciedleniem dodatniego lub ujemnego bilansu strefy alimentacyjnej oraz wysokości linii równowagi.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Pomiary aerozolowe w Hornsundzie w trakcie XXIX Wyprawy Polarnej PAN

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów przeprowadzonych na stacji Hornsund podczas międzynarodowego eksperymentu ASTAR 2007 (Arctic Study of Tropospheric Aerosol, Clouds and Radiation). Stwierdzono, że zjawisko zamglenia arktycznego (ang. Arctic Haze) wystąpiło w czasie kampanii pomiarowej ASTAR 2007 na południowym Spitsbergenie tylko jednego dnia. Przypuszcza się, że ograniczenie wystąpienia zamglenia arktycznego na południowym Spitsbergenie wiosną 2007 roku może być spowodowane m.in. przesu-nięciem się na północ granicy zamarzania morza.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Polarne badania meteorologiczne i klimatyczne Uniwersytetu Śląskiego

Opracowanie zawiera najważniejsze informacje o badaniach meteorologicznych i klimatologicznych obszarów polarnych wykonanych przez pracowników Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. Badania te koncentrowały się głównie na Spitsbergenie w Arktyce. Po przedstawieniu krótkiej historii badań polarnych przedstawiono przegląd najważniejszych problemów jakie podejmowano w latach 1977-2015 w ramach omawianych nauk. Do najważniejszych należą publikacje z zakresu klimatologii synoptycznej dotyczące roli cyrkulacji atmosfery w kształtowaniu klimatu Arktyki bazujących na oryginalnym kalendarzu typów i wskaźników cyrkulacji dla Spitsbergenu. Dwie osoby uczestniczyły w opracowaniu obszernej monografii klimatycznej Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie na Spitsbergenie, opublikowanej pod redakcją Andrzeja A. Marsza i Anny Styszyńskiej zarówno w języku polskim w roku 2007 oraz w języku angielskim w roku 2013. Artykuł zawiera też obszerną bibliografię prac z zakresu meteorologii i klimatologii polarnej opublikowanych przez pracowników naukowych Uniwersytetu Śląskiego.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zlodzenie Hornsundu i jego przedpola (SW Spitsbergen) w sezonie zimowym 2006/2007

W sezonie zimowym 2006/2007 przebieg zlodzenia Hornsundu był odmienny od przeciętnego. Od listopada do marca średnia miesięczna temperatura powietrza była o 3.6–6.3 deg wyższa od średniej klima-tycznej (1978–2006). Ujemna temperatura wody powierzchniowej przy brzegu Isbjornhamny występowała od 28 IX 2006 do 27 V 2007 r. Najniższe wartości temperatury wody mierzono w drugiej i trzeciej dekadzie października (–1.8°C). Latem i jesienią 2006 r. dochodziło do bardzo intensywnego obłamywania się lodu lodowcowego, który okresowo tworzył zwarte skupienia wzdłuż brzegu. Rozwój lodu morskiego w Isbjornhamnie cechuje się stadial-nością. Pierwszy okres tworzenia się lodu morskiego miał miejsce między 6 października a 3 listopada, drugi – od połowy stycznia. W tym samym czasie dryfujący lód allochtoniczny pojawił się również na przedpolu fiordu. Od trzeciej dekady lutego do drugiej dekady kwietnia prawie cała powierzchnia Hornsundu pokryta była lodem dryfu-jącym o zmiennej zwartości. Na osiowej partii fiordu lód morski zanikł po 25 kwietnia, a w Brepollen – w trzeciej dekadzie czerwca 2007 r. Maksymalna wysokość wału lodu nabrzegowego w Isbjornhamnie osiągnęła 2.5 m.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Przebieg dobowy temperatury powietrza w dnach wybranych cyrków glacjalnych Uralu Polarnego

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów meteorologicznych prowadzonych w sierpniu 2007 roku na Uralu Polarnym. Głównym celem badań było określenie zróżnicowania temperatury powietrza w zależ-ności od zaobserwowanych typów pogody. Przeanalizowano przebieg dobowy temperatury powietrza na wyso-kości 150 cm n.p.g. w dnach dwóch cyrków glacjalnych (zlodowaconym i niezlodowaconym), położonych na zbliżonej wysokości n.p.m. Stwierdzono, że największe wahania temperatury w cyrku zlodowaconym (Lodowiec Obruczewa) wystąpiły podczas dni z umiarkowanym zachmurzeniem i intensywnym napływem ciepłych mas powietrza z południo-zachodu. Z kolei w cyrku niezlodowaconym największe wahania temperatury pojawiły się podczas dni pogodnych..

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ciśnienie atmosferyczne w euroazjatyckim sektorze Arktyki w okresie 1841-1920

W artykule przedstawiono wstępne wyniki badań dotyczących ciśnienia atmosferycznego w euroazjatyckim sektorze Arktyki i jego zmian w okresie 1841-1920. Wykorzystano do tego celu pomiary ciśnie-nia atmosferycznego wykonane w czasie trwania morskich, bądź lądowych ekspedycji do tego obszaru. W celu porównania ze współczesnymi warunkami cyrkulacyjnymi zgromadzono także dane o ciśnieniu atmosferycznym z okresu 1961-1990 z punktów obserwacji historycznych lub ich najbliższej okolicy. Stwierdzono wyraźną różnicę wartości ciśnienia atmosferycznego między okresem historycznym (1841-1920) a współczesnym (1961-1990). Sektor Euroazjatycki Arktyki w okresie historycznym cechował się niższymi wartościami średniego rocznego ciśnienia atmosferycznego o 1 hPa niż obecnie. Jesienią i zimą wystąpiły największe różnice w ciśnieniu (odpo-wiednio o 1,9 hPa i 1,1 hPa), zaś latem oraz wiosną ciśnienie było niższe tylko o 0,6 hPa.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Klimat Arktyki w późnym glacjale i holocenie

Praca referuje wyniki badań nad zmianami klimatycznymi w Arktyce, jakie zachodziły od początku późnego glacjału do momentu rozpoczęcia obserwacji instrumentalnych. Większą uwagę skupiono na zmianach klimatycznych, jakie miały miejsce w ciągu ostatnich 2500 lat. Zwrócono również uwagę na synchro-niczność zmian klimatycznych w Arktyce i wyraźnie rysujące się związki między zwiększonym dopływem wód atlantyckich do Arktyki, a kolejnymi fazami ociepleń.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
O związkach zmian ciśnienia w basenie Morza Śródziemnego ze zmianami ciśnienia w Arktyce Atlantyckiej (1951-2008)

Praca charakteryzuje miesięczne rozkłady przestrzenne związków między zmianami ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza (SLP) nad Morzem Śródziemnym a zmianami SLP w Arktyce Atlantyckiej. Stwierdzono występowanie znacznych różnic regionalnych między zachodnią i wschodnią częścią Morza Śród-ziemnego. Nad zachodnią częścią morza związki te są silne i istotne statystycznie przez 9 miesięcy w roku, nad wschodnią – istotne, choć słabsze i ograniczone do 5 miesięcy. W obu częściach morza najsilniejsze związki zaznaczają się w miesiącach zimowych (listopad-marzec), zanikają w kwietniu oraz lipcu i sierpniu. Ich siła zmie-nia się w czasie: w latach 1951-1978 były słabsze, uległy wzmocnieniu w okresie 1978-2008. Wzrost siły związków stanowi rezultat spadku SLP w Arktyce Atlantyckiej i wzrostu SLP nad obszarem Morza Śródziemnego.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Ciśnienie atmosferyczne w Arktyce w okresie Pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego 1882/83

W artykule przedstawiono szczegółową charakterystykę ciśnienia atmosferycznego w Arktyce w okresie trwania Pierwszego Międzynarodowego Roku Polarnego 1882/83, do której wykorzystano cogodzinne obserwacje z 9 stacji reprezentujących większość regionów klimatycznych w Arktyce. Analizą objęto następujące parametry ciśnienia atmosferycznego: średnie dobowe, maksymalne i minimalne wartości dobowe oraz ich ekstrema. Szczegółowo omówiono rozkłady przestrzenne, przebiegi roczne oraz zmienność międzydobową. Uzyskane wyniki porównano ze współczesnymi (1961-1990) warunkami barycznymi. Ponadto zbadano współzależności między ciśnieniem atmosferycznym a innymi elementami meteorologicznymi takimi jak temperatura powietrza i stopień zachmurzenia ogólnego nieba.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Charakterystyka zmienności pokrywy śnieżnej w sezonie letnim (ablacyjnym) na lodowcach rejonu Kaffioyry (NW Spitsbergen)

Przeanalizowano wielkość oraz przestrzenną zmienność akumulacji śniegu na lodowcach rejonu Kaffioyry w sezonie letnim 2006 roku. Pokrywa śnieżna na lodowcach Waldemara i Ireny występowała do połowy sierpnia, a w najwyższych partiach pól akumulacyjnych i u podnóża stoków górskich przez cały sezon ablacyjny. W przypadku Lodowca Elizy pod koniec sezonu śnieg zajmował wyraźnie większą powierzchnię. Na podstawie szczegółowych pomiarów dokonano oceny zmienności akumulacji z wysokością nad poziomem morza oraz zróżnicowanie gęstości śniegu. Pozwoliło to określić ekwiwalent wodny pokrywy śnieżnej. Stwierdzono, że znajomość miąższości i przestrzennego zróżnicowania pokrywy śnieżnej w okresie letnim oraz stref glacjalnych na lodowcu stanowi ważny element w badaniach i ocenie tempa ablacji lodowcowej.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Porównanie przebiegu temperatury powietrza w Petuniabukta i Svalbard-Lufthavn (Isfjord, Spitsbergen) w latach 2001-2003

W pracy porównano dobowe wartości temperatury powietrza mierzonej w okresie 7 VII 2001 – 13 VIII 2003 roku w Petuniabukta położonej w głębi Billefjorden i Svalbard-Lufthavn leżącym na południowym brzegu Isfjordu. Średnia miesięczna temperatura latem (VI–VIII) jest w Petuniabukta o 1 deg wyższa, a zimą (XI–IV) o około 3 deg niższa niż w Svalbard-Lufthavn. W sezonach zimowych średnie dobowe wartości temperatury w Petuniabukta są przeciętnie o 2–4 deg niższe niż w Svalbard-Lufthavn, a latem o 1–2 deg wyższe.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmiany pokrywy lodów morskich Arktyki na przełomie XX i XXI wieku i ich związek z cyrkulacją atmosferyczną

W pracy dokonano analizy wpływu cyrkulacji atmosferycznej na obserwowane w ostatnich latach XX i pierwszych latach XXI wieku zmiany powierzchni lodów morskich w Arktyce oraz zmian temperatury powietrza w sektorze wschodniosyberyjskim i pacyficznym Arktyki. Wprowadzono nowy wskaźnik charakteryzu-jący cyrkulację atmosferyczną w basenie Morza Arktycznego – zmodyfikowany dipol arktyczny (zDA), będący miesięczną różnicą ciśnienia między rejonem Morza Beauforta a rejonem Tajmyru. Występowanie dodatnich faz zDA porządkuje i przyspiesza dryf lodów z mórz Wschodniosyberyjskiego, Czukockiego i zachodniej części Morza Beauforta oraz centralnych części Morza Arktycznego w kierunku Cieśniny Frama. Po roku 1999 gwałtownie wzrosła częstość występowania ekstremalnie dodatnich faz zDA, wydłużył się również czas ich występowania. W latach 1979-2007 zmiany charakteru cyrkulacji atmosferycznej opisanej przez zDA objaśniają ~42% zmienności rocz-nej powierzchni lodów w Arktyce i 46% zmienności powierzchni zlodzonej we wrześniu, czyli miesiącu, w którym zaznacza się minimum rozwoju lodów morskich. We wschodnich sektorach Arktyki działanie zDA pociąga za sobą wzrost częstości i intensywności adwekcji z południa, co powoduje również wzrost temperatury powietrza. Oszacowano, że gwałtowny wzrost wartości zDA, jaki nastąpił w roku 2007 wymusił, wraz ze zmniejszeniem się powierzchni lodów morskich, wzrost temperatury powietrza na stacjach wybrzeża Morza Czukockiego o ~1.3°C, na Morzu Beauforta o ~1.5°C. Taki stan wskazuje, że obecnie obserwowany gwałtowny spadek powierzchni lodów morskich w Arktyce nie stanowi rezultatu działania efektu cieplarnianego, lecz wzrost temperatury powietrza i spadek powierzchni lodów stanowi rezultat zachodzących zmian w cyrkulacji atmosferycznej nad Arktyką.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zlodzenie Hornsundu i jego przedpola (SW Spitsbergen) w sezonie zimowym 2005-2006

W sezonie zimowym 2005/2006 przebieg zlodzenia Hornsundu był odmienny od przeciętnego. Znaczący spadek temperatury powietrza wystąpił tylko w lutym i marcu. W pierwszej połowie zimy (XI–I) docho-dziło do okresowego wypełniania się zachodniej części fiordu lodem dryfującym w Prądzie Sorkapskim. W lutym na środkowej i zachodniej części Hornsundu pojawiły się początkowe postaci lodu. Większe pokrycie lodem wód fiordu miało miejsce jedynie w marcu, kiedy to w Brepollen występowała jednolita powłoka lodu młodego, na Isbjornhamnie krążki lodowe i lód młody, a po środkowej i zachodniej części Hornsundu dryfowały w pasmach zwarte lody napływające z zewnątrz. W połowie kwietnia doszło do oczyszczenia większości fiordu z lodu. Dłużej lód utrzymywał się jedynie w Brepollen. 27 czerwca w zachodniej części fiordu pojawiły się pasma lodu dryfują-cego w Prądzie Sorkapskim. Lód ten przy północnym brzegu Hornsundu utrzymywał się do pierwszych dni lipca.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku
Zmienność zlodzenia wybranych rzek Arktyki w XX wieku

W artykule przedstawiono zmienność czasu trwania pokrywy lodowej na 17 dużych rzekach Arktyki. W drugiej połowie XX wieku czas trwania pokrywy lodowej uległ wyraźnemu skróceniu o 21-28 dni na 100 lat. Na czterech rzekach (MacKenzie, Pieczenga, Peczora, Titowka i Taz) czas trwania pokrywy lodowej uległ wydłużeniu nawet o 33 dni na 100 lat. Skrócenie czasu trwania związane jest z późniejszym formowaniem się pokrywy lodowej oraz z jej wcześniejszym rozpadem. Należy przypuszczać, że zmienność czasu trwania zjawisk lodowych jest dobrym wskaźnikiem zachodzących w Arktyce zmian klimatu. Ze skróceniem czasu trwa-nia zjawisk lodowych wiąże się wydłużenie okresu nawigacyjnego.

Czasopismo: Problemy Klimatologii Polarnej
Dziedziny: nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscypliny: nauki o ziemi i środowisku