rafalposwiata/plsc huggingface dataset:
Przestępstwo zgwałcenia i jego sprawcy w II Rzeczypospolitej. Próba wstępnej charakterystyki

Wśród wielu kwestii społecznych, które w Drugiej Rzeczypospolitej pozostawały objęte swoistym tabu, znalazło się między innymi przestępstwo zgwałcenia, przede wszystkim zaś jego przyczyny oraz skutki. Nie istniało wówczas w zasadzie żadne środowisko, które podjęłoby się zainicjowania dyskusji, w której tematem stałaby się m. in. niezwykle niejasna sytuacja prawna ofiar gwałcicieli. Wbrew bowiem dość surowym sankcjom karnym, które groziły sprawcom tego przestępstwa, zgwałcone kobiety udowodnić musiały w trakcie procesu sądowego, że swoim zachowaniem nie sprowokowały mężczyzny oraz, że w trakcie gwałtu stawiały opór fizyczny. Jego brak uznawano bowiem jako swoiste przyzwolenie na odbycie stosunku. Wszystkie obowiązujące do 1932 r. kodeksy karne przewidywały stosunkowo surowe kary dla sprawców gwałtów. Również nowy kodeks karny kontynuował tę praktykę. Niemniej przynosił pewne istotne zmiany, wśród których znalazły się: ujednolicenie terminologii (wprowadzenie pojęcia „czynu nierządnego” w miejsce obowiązujących dotychczas „czynu lubieżnego” oraz „zgwałcenia”), ściganie z urzędu przestępstwa dokonanego na osobie poniżej 15 roku życia oraz uznanie faktu, że ofiarą jak i sprawcą zgwałcenia mogły (mogli) być zarówno kobiety jak i mężczyźni. Niemniej, jak wskazują ówczesne statystyki, sprawcami tego przestępstwa pozostawali w Drugiej Rzeczypospolitej wyłącznie mężczyźni, i to przede wszystkim mieszkańcy ówczesnej wsi. Bardzo niepełne wyliczenia wskazują jednak, że największa liczba skazanych za gwałt pochodziła z terenów (województwa zachodnie), w których znacznie szybciej przebiegały procesy modernizacyjne, w tym nie tylko te dotyczące ekonomii, ale również w kwestii emancypacji i samoświadomości kobiet. Jednocześnie w województwach wschodnich liczba skazanych za gwałt pozostawała wyjątkowo niska. Wydaje się, że był to przede wszystkim wynik niezwykle introwertycznego, bardzo tradycyjnego charakteru miejscowych środowisk wiejskich, w których poziom zaufania w stosunku do polskiego aparatu administracyjnego pozostawał jednocześnie wyjątkowo niski. Statystyczny sprawca gwałtu w Drugiej Rzeczypospolitej był więc mężczyzną, z reguły słabo wykształconym, młodym (przed 30 rokiem życia), zazwyczaj mieszkał na wsi, pracując jednak dorywczo w mieście. Był też, co w kontekście charakterystycznej dla tego okresu wielowyznaniowości społeczeństwa polskiego, przede wszystkim wyznawcą religii chrześcijańskiej, w tym, choć zależało to od regionu, głównie reprezentantem kościoła rzymskokatolickiego.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych na ziemiach polskich. Od Rady Stanu Księstwa Warszawskiego do współczesności

1. Uwagi wstępne; 2. Pojęcie sporu kompetencyjnego; 3. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych na ziemiach polskich pod zaborami: 3.1. Księstwo Warszawskie, 3.2. Królestwo Polskie, zabór rosyjski, 3.3. Zabór austriacki, Rzeczpospolita Krakowska, 3.4. Zabór pruski; 4. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych w II Rzeczypospolitej: 4.1. Przed unifikacją systemu, 4.2. W świetle ustawy o Trybunale Kompetencyjnym; 5. Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych w okresie PRL; 6. Rozwiązania współczesne; 7. Uwagi końcowe

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Przysięga w śledztwie allewiacyjnym w Królestwie Polskim w świetle akt powiatowych wieluńskich, zamojskich i łukowskich do 1866 r.

Przysięga w śledztwie allewiacyjnymi odgrywała ważną rolę dowodową. Miała potwierdzać rzetelność zeznań, a tym samym – wysokość doznanych przez poszkodowanych strat. Jej wykonanie następowało przed wydziałem spornym sądu pokoju. Poszkodowani i świadkowie składali przysięgę na złożone wcześniej w śledztwie administracyjnym zeznania. Rota przysięgi uwzględniała wysokość doznanych szkód. Sąd sporządzał protokół jej odebrania i odsyłał akta komisarzowi obwodowemu (naczelnikowi powiatu). Po skompletowaniu akt urzędnik obwodowy (powiatowy) przesyłał całość akt do dalszego postępowania sądowi administracyjnemu. Brak przysięgi uniemożliwiał przyznanie allewiacji.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Wyrokowanie w postępowaniu arbitrażowym według nauki procesu rzymsko-kanonicznego XIII-XIV wieku

1. Wprowadzenie; 2. Podstawy wyrokowania; 3. Miejsce i czas wyrokowania; 4. Obecność arbitrów; 5. Narada arbitrów i głosowanie; 6. Treść wyroku; 7. Ogłoszenie wyroku; 8. Uwagi końcowe.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Na marginesie edycji miejskich ksiąg kryminalnych. Prawo pisane i dzieła prawnicze w praktyce sądu krakowskiego i dobczyckiego

W ostatnich kilku latach w ramach serii Fontes Iuris Polonici ukazały się cztery tomy źródeł. Trzy z nich to księgi kryminalne miasta Krakowa z lat 1554–1615, 1589–1604 oraz lat 1630–1633 i 1679–1690, wydane przez zespół kierowany przez Wacława Uruszczaka (Maciej Mikuła, Krzysztof Fokt, Anna Karabowicz). Ponadto w serii ukazała się księga kryminalna miasta Dobczyc z lat 1699–1737, opracowana przez M. Mikułę. Wydane źródła zawierają liczne informacje o stosowaniu w praktyce – zarówno przez sądy, jak i pełnomocników procesowych – przepisów prawa stanowionego. Są to dane, które wzmacniają tezę o szerokim wykorzystaniu prawa spisanego w miejskiej praktyce prawnej. Na kartach tych ksiąg odnaleźć można odwołania do prac prawniczych Jodoka Damhoudera, Andrzeja Lipskiego, Bartłomieja Groickiego, Pawła Szczerbica i Mikołaja Jaskiera.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Woźny ziemski chełmiński i generał woźny ziemski chełmiński w XVI w.

1. Źródła; 2. Periodyzacja; 3. Woźni chełmińscy do 1540 r. - kształtowanie się urzędu, 4. Woźni chełmińscy od 1541 r. do 1579 r. - skład osobowy, kompetencje; 5. Woźni chełmińscy od 1580 r. do 1589 r. - reorganizacja i likwidacja urzędu.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
Księgi handlowe, uproszczone i podatkowe jako dowód w postępowaniu podatkowym w latach 1946-1949

1. Wprowadzenie; 2. Księgi handlowe w świetle kodeksu handlowego z 1934 r., ordynacji podatkowej z 1934 r. oraz orzecznictwa Najwyższego Trybunału Administracyjnego; 3. Księgi handlowe, uproszczone i podatkowe według postanowień dekretu z 1946 r. o postępowaniu podatkowym i aktów prawnych wykonawczych; 4. Konsekwencje nieprowadzenia ksiąg handlowych, uproszczonych i podatkowych oraz uznania ich przez władzę podatkową za nieprawidłowe; 5. Egzekwowanie obowiązku prowadzenia ksiąg handlowych, uproszczonych i podatkowych w 1947 r.; 6. Egzekwowanie obowiązku prowadzenia ksiąg handlowych, uproszczonych i podatkowych w 1948 r.; 7. Egzekwowanie obowiązku prowadzenia ksiąg handlowych, uproszczonych i podatkowych w 1949 r.; 8. Zakończenie.

Czasopismo: Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego
Dziedziny: nauki humanistyczne, nauki społeczne
Dyscypliny: historia, nauki prawne
„Podróże artystyczne - codzienność w sztuce”. Perspektywa jednej narracji

W artykule zaprezentowano narrację, która ma na celu przybliżenie rozumienia wizualnych obrazów poprzez sensualne opisy aktów codziennego życia w odmiennych przestrzeniach miejskich: Nowego Jorku, Londynu oraz Lizbony.
Podstawowe pytania, dotyczą: istoty inspiracji artystycznych, uwarunkowań konstruowanych obrazów świata wewnętrznego i społecznego, relacji między artystą a doświadczeniem codzienności w danym mieście.
Przedstawione narracje ukazują dokonujący się przebieg transformacji prac artystki, w połączeniu słowa nadają szczególnej siły komunikatu. Wielość wyłonionych kategorii, skłania, do podjęcia głębokiej refleksji nad podstawowymi wartościami przestrzeni i definiujących je obiektów, które nadają miastu emocjonalny charakter.

Czasopismo: Drogi Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Mem internetowy w nauczaniu filozofii i etyki na II, III i IV etapie edukacyjnym

Dzieci i młodzież należą do kultury wzorokocentrycznej. Oznacza to, że oddziałują na nie przede wszystkim bodźce wzrokowe. Źródłem takich elementów jest przede wszystkim Internet, tam też można znaleźć memy internetowe. Pojęcie memu interpretowane jest w zależności od dziedziny, w której mem występuje. Mem jest to jednostka informacji kulturowej. Obecnie memy internetowe spełniają rolę „komentarzy” do zjawisk społeczno-polityczno-obyczajowych, tworzone są zaś głównie przez młodych ludzi. Artykuł pokazuje wartość memów jako narzędzi edukacyjnych na lekcjach filozofii i etyki. Memy mogą być zarówno pretekstem do dyskusji nad określonym zagadaniem, jak i wprowadzeniem do omawianego tematu podczas lekcji. Mogą też posłużyć jako inicjator wypowiedzenia własnego zdania przez uczniów.

Czasopismo: Drogi Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Elementy językoznawstwa kognitywnego w dydaktyce filozofii

Zgodnie z paradygmatem kognitywistycznym, podstawy wszystkich pojęć są doświadczeniowe (sposób, w jaki myślimy wynika z tego, jakie są nasze ciała i jak doświadczają one fizycznego świata). Pojęcia filozoficzne nie są więc zasadniczo różne od pojęć używanych przez nie-filozofów (w szczególności: młodzież), a jedynie częściej odnoszą się do rzeczy niedoświadczanych bezpośrednio. Sposób rozumienia takich pojęć wyjaśnia między innymi teoria metafor pojęciowych: pojęcia odległe od bezpośredniego doświadczenia rozumiemy w kategoriach pojęć rozumianych bezpośrednio. Traktowanie koncepcji filozoficznych jako domen docelowych metafor pojęciowych pozwala przedstawić je w sposób, w jaki umysł z natury przedstawia sobie rzeczy, których nie może pojąć bezpośrednio. Korzystając z takiego podejścia w nauczaniu, wykorzystujemy naturalne procesy poznawcze uczniów i opisujemy koncepcje filozoficzne w „ojczystym narzeczu umysłu”.

Czasopismo: Drogi Edukacji
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: pedagogika
Trzy obrazy Żołnierzy Wyklętych w propagandzie kinowej PRL z lat 1960-1989

Autor artykułu opisuje obraz podziemia niepodległościowego w Polsce w latach 1944-1945. Autor omawia przykłady propagandy politycznej w polskich filmach wojennych z lat 1960-1989, wskazując na trzy najważniejsze motywy: dramat nieufności między komunistyczną władzą a podziemiem, mit jedności narodowej między komunistami a podziemiem w okresie wojny oraz obraz wykluczenia i anonimizacji podziemia. Problem opisano w kontekście komunistycznego modelu propagandy w państwach podległych ZSRR.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Potrzeby opiekuńcze seniorów – perspektywa osób w wieku 75 lat i więcej i ich rodzinnych opiekunów

Celem artykułu była analiza wyników badania dotyczącego skali i rodzaju potrzeb opiekuńczych seniorów oraz skali i rodzaju opieki, którą obciążone są osoby udzielające wsparcia. Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej grupie 200 gospodarstw domowych z seniorem powyżej 75 lat i 200 wskazanych przez seniorów ich rodzinnych opiekunów. Połowa wywiadów kwestionariuszowych została przeprowadzona z mieszkańcami Łodzi (100 z seniorami i 100 z opiekunami), a druga połowa z mieszkańcami Warszawy (100 z seniorami i 100 z opiekunami). Zagadnienie opieki nad seniorami jest jedną z najistotniejszych kwestii w kontekście akceleracji procesu podwójnego starzenia się ludności Polski. Antycypując wzrost zapotrzebowania na różnorodne formy pomocy, należy mieć na uwadze kluczową kwestię, czyli diagnozę pomocy udzielanej przez rodzinę oraz szarej strefy usług opiekuńczych. Dogłębne w wyniku przeprowadzonego badania poznanie sytuacji w zakresie wsparcia seniorów w warunkach ograniczenia liczby rodzinnych opiekunów pozwoli na kształtowanie polityki społecznej wobec osób starszych, która będzie wspierać zarówno seniora, jak i rodzinę w obszarach deficytowych.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Znaczenie i kondycja ekonomiczna polskich spółdzielni socjalnych

Niniejszy artykuł porusza dwa zagadnienia z zakresu problematyki spółdzielni socjalnych. Pierwsze odnosi się do roli spółdzielni socjalnych w społeczeństwie demokratycznym i gospodarce rynkowej. Drugie zagadnienie dotyczy kondycji ekonomicznej polskiego sektora spółdzielni socjalnych. Artykuł ma więc podwójny cel. Jest nim umocowanie sensu egzystencji spółdzielni socjalnych w państwach neoliberalnych oraz próba określenia zdolności do realizacji nadanych im celów na polskim przykładzie. W ramach rozważań podjęto próbę weryfikacji lub falsyfikacji hipotezy głoszącej, że kondycja ekonomiczna spółdzielni socjalnych w Polsce pozwala im na pełnienie ich funkcji społecznych. W artykule dominuje metoda dedukcyjna, zarówno w części związanej z ideą przedsiębiorczości społecznej, jak i w części badawczej związanej z kondycją finansową. Rozważania wsparto również danymi pochodzącymi z badań bezpośrednich Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Dyskurs o skuteczności podatku dochodowego w procesie redystrybucji dochodów we współczesnych systemach podatkowych

Celem artykułu jest analiza przyczyn niskiej skuteczności podatku dochodowego jako jednego z podstawowych instrumentów redystrybucji dochodów, dokonana w świetle zarówno poglądów ekonomistów reprezentujących różne kierunki i szkoły w ekonomii, jak i danych empirycznych. Dzięki analizie krytycznej literatury, a także zastosowaniu metody analizy deskryptywnej zrealizowano cel badawczy. Na podstawie analizy danych empirycznych dla krajów UE 28 stwierdzono, że z jednej strony zmniejszenie dochodów do dyspozycji podatników o najniższych dochodach na skutek wzrostu progresywności podatku dochodowego i obciążeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, a z drugiej regresywność opodatkowania dochodów osób najzamożniejszych są odpowiedzialne za niską skuteczność podatku dochodowego jako instrumentu redystrybucji dochodu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Wyższe szkolnictwo rolnicze jako narzędzie przekształcania i rozwoju wsi polskiej w latach 1945–1989

Mimo wielu niewątpliwych osiągnięć dydaktycznych i naukowych wyższego szkolnictwa rolniczego, jego rzeczywisty wpływ na oblicze rolnictwa i wsi polskiej pozostawał wysoce nieadekwatny do oczekiwań i nakładów. Uczelnie te pozostały, podobnie jak reszta polskiego szkolnictwa wyższego, zakładami słabo powiązanymi z praktyką gospodarczą. Fetyszyzowano w nich znaczenie zmian organizacyjnych, tworzenie dużych struktur. Dominowała uwarunkowana ideologicznie i politycznie wiara, iż ilość przerodzi się w jakość. Nie na wiele zdał się również wysiłek dydaktyczny, gdyż znaczna część absolwentów uczelni rolniczych po ukończeniu studiów nie podejmowała ciężkiej, stosunkowo słabo nagradzanej pracy w rolnictwie. Polska wieś pozostała bardzo słabo wykształcona, konserwatywna i oporna na zmiany. W takiej sytuacji wpływ wyższego szkolnictwa rolniczego na polską wieś był mocno ograniczony.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
W poszukiwaniu fundamentów ładu gospodarczego

Sprawozdanie z konferencji naukowej pt.: „Neoliberalizm, ordoliberalizm, austriacka szkoła ekonomii a ład gospodarczy kapitalizmu”,
Białystok, 11-12.03.2013 r.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Mieszkalnictwo senioralne a możliwości finansowe seniora

Proces starzenia się ludności prowadzący do zmian w strukturze społeczeństwa wymaga zwrócenia większej uwagi na potrzeby seniorów, między innymi w zakresie mieszkalnictwa. Zmiana miejsca zamieszkania wiąże się z poniesieniem przez seniora niemałych kosztów finansowych. Celem artykułu jest analiza wybranych możliwości mieszkaniowych dedykowanych osobom starszym, a także ocena ich zdolności do samodzielnego opłacenia zamieszkania, pobytu w takich miejscach z uwzględnieniem pobieranych przez nich świadczeń emerytalnych. W przeprowadzonym badaniu statystycznym opartym na miarach przeciętnych i miarach zróżnicowania wykorzystano informacje dotyczące kosztu zamieszkania w publicznych domach opieki społecznej, mieszkaniach funkcjonujących w ramach miejskich programów senioralnych oraz osiedla senioralnego Seniors Apartments. Wynikiem przeprowadzonego badania było stwierdzenie, że bez finansowej pomocy najbliższych seniorzy nie są w stanie samodzielnie opłacić sobie miejsc w przeznaczonych dla nich zasobach mieszkaniowych.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Aktywność na rynku pracy oraz plany zawodowe młodzieży kończącej szkoły wyższe

Zasadniczym przedmiotem opracowania jest analiza postaw i zachowań reprezentowanych na rynku pracy przez młodzież kończącą szkoły wyższe. Autorzy omawiają aktywność zarobkową studentów oraz zadeklarowane przez nich plany zawodowe po zakończeniu studiów. Głównym źródłem informacji na ten temat były wyniki własnych badań ankietowych, przeprowadzonych wśród studentów ostatniego roku studiów stacjonarnych drugiego stopnia w wybranych szkołach wyższych ośrodków akademickich Wrocławia, Opola i Katowic. Tłem do omówienia i skomentowania wyników tych badań jest przeprowadzona przez autorów charakterystyka dotychczasowej sytuacji osób z wykształceniem wyższym na polskim rynku pracy oraz jej złożonych uwarunkowań. Z przeprowadzonych badań wynika m.in., że studenci często łączą naukę z pracą zawodową, a także dysponują praktycznym doświadczeniem zawodowym oraz orientują się w realiach rynku pracy.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Dochód gwarantowany – utopia czy warunek realizacji koncepcji rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu?

We współczesnej gospodarce rynkowej nasila się polaryzacja dochodowa, zwiększa się prekaryzacja miejsc pracy, rośnie również bezrobocie technologiczne. W tej nowej rzeczywistości wzrasta zainteresowanie ideą dochodu gwarantowanego, oznaczającego bezwarunkowe świadczenie finansowe skierowane do każdego obywatela danego kraju. Zasadniczy problem badawczy sprowadza się do poszukiwania odpowiedzi na pytanie o zasadność wdrożenia idei dochodu gwarantowanego w kontekście realizacji koncepcji rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu. Pierwsza część artykułu obejmuje analizę danych wtórnych, na podstawie których określono skalę zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym w Unii Europejskiej. W drugiej części na podstawie literatury przedmiotu zaprezentowano główne cechy bezwarunkowego dochodu podstawowego, rozwiązania odzwierciedlającego ideę dochodu gwarantowanego. Skupiono się przy tym na przeglądzie argumentów przemawiających za wdrożeniem tego rozwiązania oraz przeciw realizacji tego pomysłu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kasa Dyskontowa (1776–1793) – instytucja finansowa ancien régime’u

W artykule przedstawiono historię ewolucji Kasy Dyskontowej, od banku handlowego do instytucji pożyczkowej kontrolowanej przez państwo. Wskazano w nim pogarszającą się sytuację finansową Kasy pod koniec ancien régime’u i na początku rewolucji francuskiej. Opisano momenty, w których panika wśród posiadaczy jej biletów mogła doprowadzić do jej bankructwa. Refleksji poddano relacje pomiędzy wartością biletów Kasy Dyskontowej w obiegu a pieniądzem kruszcowym, który stanowił ich zabezpieczenie. W tym celu dokonano analizy rachunków Kasy Dyskontowej, zawartych w sprawozdaniu A.-D. Laffona de Ladébata, któremu powierzono zadanie przeprowadzenia jej likwidacji w 1793 r. Głównym problemem Kasy Dyskontowej okazała się pogłębiająca się zależność od państwa, która wraz ze zbliżającym się bankructwem monarchii stawiała przed nią zadanie kredytowania deficytu. Rozważania przeprowadzono na podstawie francuskojęzycznych źródeł i publikacji naukowych.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Kolej warszawsko-petersburska i jej wpływ na urbanizację Wileńszczyzny i Białostocczyzny

Transport kolejowy jest jedną z najważniejszych części podstawy materialno- -technicznej w produkcji. Odgrywa wielką rolę w racjonalnym umiejscowieniu, a także w rozwoju sił produkcyjnych kraju. Transport kolejowy jest stymulatorem w rozwoju przemysłowym, a zarazem i urbanizacji kraju. Zapewnia on komunikację miasta ze wsią, jak również przemysłu z rolnictwem. Artykuł przedstawia budowę kolei Warszawa-Petersburg oraz jej wpływ na rozwój gospodarczy miast i osad na Wileńszczyźnie i Białostocczyźnie. W pracy wykorzystane zostały następujące metody badawcze: metoda porównawcza i analiza literatury przedmiotu. Budowa kolei warszawsko-petersburskiej wymagała bogatych zasobów ludzkich, więc zwiększyła zatrudnienie na terenach, na których się znalazła. W dodatku działalność kolei sprzyjała przekształceniu wielu osad w miasta, a także zapoczątkowała istnienie kilku miast. Po przeprowadzeniu linii kolejowej pobliskie osady zaczynały się rozwijać w szybkim tempie. Jednak stan gospodarczy bardziej odległych osad najczęściej się pogarszał z powodu migracji ludności do osad umiejscowionych przy stacjach kolejowych. Osady te rozwijały się dynamicznie, przyciągając ludność ofertą pracy oraz wygodną komunikacją. Miasta, przez które kolej przechodziła, osiągały wysokie wskaźniki rozwoju gospodarczego. Kolej sprzyjała wzrostowi liczby ludności, rozwoju budownictwa, rozwojowi wytwórczości, a w przypadku Białegostoku − zwłaszcza rozwojowi przemysłu włókienniczego.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Metoda eksperymentu ekonomicznego w szacowaniu kapitału społecznego – wady, zalety, możliwości stosowania

Celem artykułu była prezentacja alternatywnej możliwości pomiaru jednego z aspektów kapitału społecznego, tj. aspektu normatywnego. W pracy przybliżono pojęcie kapitału społecznego i jego różne ujęcia, omówiono problematykę pomiaru tego kapitału i trudności, jakie są z nim związane, przedstawiono wady i zalety klasycznego sposobu kwantyfikacji norm, wartości i przekonań oraz wady, zalety i możliwości zastosowania eksperymentu ekonomicznego jako narzędzia obserwacji zachowań badanych osób.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne
Uwarunkowania wdrażania deinstytucjonalizacji w obszarze ochrony zdrowia psychicznego w Polsce

Tematem artykułu jest analiza uwarunkowań wdrażania zmiany instytucjonalnej w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. W szczególności rozważane są determinanty powodzenia wprowadzania środowiskowego modelu organizacji świadczeń z zakresu zdrowia psychicznego. Szczególną uwagę poświęcono często pomijanym społeczno-kulturowym uwarunkowaniom tego procesu.

Czasopismo: Społeczeństwo i Ekonomia
Dziedziny: nauki społeczne
Dyscypliny: ekonomia i finanse, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki socjologiczne